{"input": "question: Hücre bölünmesi, canlılarda hangi amaçla gerçekleştirilir?", "target": "Hücre bölünmeleri, çok hücreli canlılarda yıpranan doku ve organların onarımını sağlar, büyümeyi gerçekleştirir ve üreme hücrelerinin üretilmesini sağlar."} {"input": "question: İnsandaki deri epitel hücrelerinin yenilenme süreci nasıl gerçekleşir?", "target": "Kaybedilen deri epitel hücreleri, hücre bölünmeleri ile yeniden oluşur."} {"input": "question: Hücre bölünmesi, hücrelerin hangi özelliğini sağlar?", "target": "Hücre bölünmeleri, hücrelerin hacim/yüzey oranı dengede tutulur."} {"input": "question: Özelleşmiş, farklılaşmasını tamamlamış olan hücrelerin bölünme özelliği nedir?", "target": "Özelleşmiş, farklılaşmasını tamamlamış olan sinir, retina ve kas hücreleri ile üremede görev alan sperm ve yumurta hücreleri bölünemez."} {"input": "question: Karaciğer hücrelerinin bölünme özelliği nedir?", "target": "Karaciğer hücreleri, yalnızca hücre kayıpları olduğunda yenilerini oluşturulabilmek için bölünür."} {"input": "question: Bitkilerde hangi hücreler bölünme yeteneğini kaybetmiştir?", "target": "Bitkilerde büyümeyi sağlayan doku hücreleri dışındaki birçok hücre, bölünme yeteneğini kaybetmiştir."} {"input": "question: Prokaryot hücreler ve ökaryot hücreler nasıl çoğalır?", "target": "Prokaryot hücreler, basitçe ikiye bölünerek çoğalırken ökaryot hücreler ise mitoz ile çoğalır."} {"input": "question: Tek hücreli canlılarda hücre bölünmesinin amacı nedir?", "target": "Tek hücreli canlılarda hücre bölünmesi ile çoğalma sağlanır."} {"input": "question: Canlıların temel yapıtaşları nelerdir?", "target": "Hücreler"} {"input": "question: Yeni hücrelerin oluşumu nasıl gerçekleşir?", "target": "Daha önce var olan hücrelerin bölünmesi sonucu"} {"input": "question: Hücre bölünmesinin hızı canlılarda nasıl değişir?", "target": "Her canlıda farklılık gösterir"} {"input": "question: İnsandaki hangi hücreler hızlı bölünür?", "target": "Ağız içi epitel hücreleri, bağırsağın iç yüzeyini döşeyen epitel hücreleri, kemik iliğini oluşturan hücreler"} {"input": "question: Hangi hücreler bölünemez?", "target": "Özelleşmiş, farklılaşmasını tamamlamış olan sinir, retina ve kas hücreleri ile üremede görev alan sperm ve yumurta hücreleri"} {"input": "question: Karaciğer hücreleri ne zaman bölünür?", "target": "Hücre kayıpları olduğunda yenilerini oluşturulabilmek için"} {"input": "question: Bitkilerde hangi hücreler bölünme yeteneğini kaybetmiştir?", "target": "Büyümeyi sağlayan doku hücreleri dışındaki birçok hücre"} {"input": "question: Hücre bölünmeleri canlılarda hangi işlevleri gerçekleştirir?", "target": "Hücrelerin hacim/yüzey oranı dengede tutulur, yıpranan doku ve organların onarımını sağlar, büyümeyi gerçekleştirir ve üreme hücrelerinin üretilmesini sağlar"} {"input": "question: Tek hücreli canlılarda hücre bölünmesi ne sağlar?", "target": "Çoğalma"} {"input": "question: Prokaryot hücreler nasıl çoğalır?", "target": "Basitçe ikiye bölünerek"} {"input": "question: Ökaryot hücreler nasıl çoğalır?", "target": "Mitoz ile"} {"input": "question: İnsandaki deri epitel hücreleri ne yapar?", "target": "Sürekli dökülüp yenilenmektedir"} {"input": "question: Kaybedilen deri epitel hücreleri nasıl yeniden oluşur?", "target": "Hücre bölünmeleri ile"} {"input": "question: Hücre bölünmesi olayında, hücrelerin hacim/yüzey oranı nasıl tutulur?", "target": "Hücre bölünmeleri sayesinde hücrelerin hacim/yüzey oranı dengede tutulur."} {"input": "question: Çok hücreli canlılarda hücre bölünmesinin önemi nedir?", "target": "Hücre bölünmeleri; çok hücreli canlılarda yıpranan doku ve organların onarımını sağlar, büyümeyi gerçekleştirir ve üreme hücrelerinin üretilmesini sağlar."} {"input": "question: İnsandaki deri epitel hücreleri nasıl yenilenir?", "target": "Kaybedilen deri epitel hücreleri, hücre bölünmeleri ile yeniden oluşur."} {"input": "question: Bitkilerde hangi hücreler bölünme yeteneğini kaybetmiştir?", "target": "Büyümeyi sağlayan doku hücreleri dışındaki birçok hücre, bölünme yeteneğini kaybetmiştir."} {"input": "question: Özelleşmiş, farklılaşmasını tamamlamış olan hücrelerin bölünme yeteneği var mı?", "target": "Hayır, özelleşmiş, farklılaşmasını tamamlamış olan sinir, retina ve kas hücreleri ile üremede görev alan sperm ve yumurta hücreleri bölünemez."} {"input": "question: Tek hücreli canlılarda hücre bölünmesi neyi sağlar?", "target": "Tek hücreli canlılarda hücre bölünmesi ile çoğalma sağlanır."} {"input": "question: Prokaryot hücreler nasıl çoğalır?", "target": "Prokaryot hücreler, basitçe ikiye bölünerek çoğalır."} {"input": "question: Ökaryot hücreler nasıl çoğalır?", "target": "Ökaryot hücreler ise mitoz ile çoğalır."} {"input": "question: Hücre bölünmesinin hızı, her canlıda nasıl fark gösterir?", "target": "Hücre bölünmesinin hızı, her canlıda farklılık gösterebilir."} {"input": "question: Aynı canlının farklı dokularında bulunan hücrelerin bölünme hızı nasıl fark gösterir?", "target": "Aynı canlının farklı dokularında bulunan hücreler bile görevlerine ve yaşamsal özelliklerine göre farklı bölünme hızına sahiptir."} {"input": "question: Hücre büyüdükçe yüzey/hacim oranı neden bozulur?", "target": "Hücre büyüdükçe sitoplazma miktarı artar, ancak hücre zarı (yüzey) artışından daha fazla olduğu için yüzey/hacim oranı bozulur."} {"input": "question: Hücre zarındaki madde alışveriş hızı neden sitoplazmanın gerekli besin ve oksijen ihtiyacını karşılayamaz hale gelir?", "target": "Hücre büyüdükçe yüzey/hacim oranı bozulur ve hücre zarı (yüzey) artışı, sitoplazma miktarı artışı kadar olamaz, bunun sonucu olarak hücre zarındaki madde alışveriş hızı, sitoplazmanın gerekli besin ve oksijen ihtiyacını karşılayamaz hale gelir."} {"input": "question: Hücre neden bölünür?", "target": "Hücre, hacmine oranla yüzeyini artırmak için bölünür, çünkü yüzey/hacim oranı bozulur ve hücre zarı (yüzey) artışı, sitoplazma miktarı artışı kadar olamaz."} {"input": "question: Çekirdek/sitoplazma oranı bozulduğunda neler olur?", "target": "Çekirdek/sitoplazma oranı bozulduğunda çekirdeğin metabolizma faaliyetlerini denetlemesi zorlaşır ve hücre bölünmesi gerçekleşir."} {"input": "question: Dna’nın kendini eşlemesi ne sağlar?", "target": "Dna’nın kendini eşlemesi, bölünme sonucu oluşacak hücrelere kalıtım materyalinin eşit şekilde aktarılmasını sağlar."} {"input": "question: Hücre bölünmesi hangi durumlarda gerçekleşir?", "target": "Hücre bölünmesi, hücre belli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra çekirdeğin denetiminde gerçekleşir."} {"input": "question: Bölünme olgunluğuna gelmiş amip hücresinin sitoplazmasından bir miktar kesildiğinde neler olur?", "target": "Bölünme olgunluğuna gelmiş amip hücresinin sitoplazmasından bir miktar kesildiğinde çekirdeksiz kısım ölür, çekirdekli kısım ise bölünür."} {"input": "question: Hücreye bölünme emrini veren merkez nedir?", "target": "Hücreye bölünme emrini veren merkez, çekirdektir."} {"input": "question: Büyüme hormonu hangi dokularda hücrelerin büyümesini ve bölünmesini sağlar?", "target": "Büyüme hormonu, vücutta büyüme yeteneğine sahip hemen hemen tüm dokularda hücrelerin büyümesini ve bölünmesini sağlar."} {"input": "question: Çocukluk çağında büyüme hormonu fazla salgılanırsa ne olur?", "target": "Çocukluk çağında büyüme hormonu fazla salgılanırsa devlik görülür."} {"input": "question: Hücrenin yaşam döngüsü sırasında neler olur?", "target": "Hücreler büyür ve sitoplazma miktarı artar."} {"input": "question: Hücre büyüdükçe yüzey/hacim oranı nasıl değişir?", "target": "Hücrede hacim (sitoplazma) artışı, yüzey (hücre zarı) artışından daha fazla olduğu için yüzey/hacim oranı bozulur."} {"input": "question: Hücre zarındaki madde alışveriş hızı, sitoplazmanın gerekli besin ve oksijen ihtiyacını karşılayamaz hale gelir, çünkü?", "target": "Yüzey/hacim oranı bozulur."} {"input": "question: Hücre, hacmine oranla yüzeyini artırmak için neden bölünür?", "target": "Yüzey/hacim oranı bozulduğu için."} {"input": "question: Çekirdek/sitoplazma oranı bozulduğunda neler olur?", "target": "Çekirdeğin metabolizma faaliyetlerini denetlemesi zorlaşır."} {"input": "question: Hücre bölünmesi, çekirdeğin denetiminde gerçekleşen programlı bir olaydır, çünkü?", "target": "Çekirdeğin kontrolündedir."} {"input": "question: Dna’nın kendini eşlemesi, bölünme sonucu oluşacak hücrelere hangi materyalin eşit şekilde aktarılmasını sağlar?", "target": "Kalıtım materyalinin"} {"input": "question: Hücre bölünmesi, hücre belli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra çekirdeğin denetiminde gerçekleşir, çünkü?", "target": "Çekirdeğin kontrolündedir."} {"input": "question: 1. Deneyde bölünme olgunluğuna gelmemiş amip hücresinin sitoplazmasından bir miktar kesildiğinde neler olur?", "target": "Çekirdeğin bulunduğu bölge, eksilen sitoplazma kısmını onarır."} {"input": "question: 2. Deneyde (Kontrol Grubu) bölünme olgunluğuna gelmiş amibe herhangi bir müdahale yapılmadığında neler olur?", "target": "Amibin normal sürede bölündüğü görülür."} {"input": "question: 3. Deneyde bölünme olgunluğuna gelmiş amip hücresinin sitoplazmasından bir miktar kesildiğinde neler olur?", "target": "Çekirdeksiz kısım ölür. Çekirdekli kısım ise bölünür."} {"input": "question: Sitoplazma ile çekirdek arasındaki oran belirli bir sınırı aştıktan sonra neler olur?", "target": "Çekirdekten bölünme emri verilir."} {"input": "question: Hücreye bölünme emrini veren merkez nedir?", "target": "Çekirdektir."} {"input": "question: Bazı hormonlar, hücreleri büyüme ve bölünme için neler yapar?", "target": "Uyarır."} {"input": "question: Örneğin insanda hangi hormon sayesinde uyarılan hücreler, büyür ve bölünür?", "target": "Hipofiz bezinden salgılanan büyüme hormonu"} {"input": "question: Büyüme hormonu, vücutta hangi yeteneğine sahip hemen hemen tüm dokularda hücrelerin büyümesini ve bölünmesini sağlar?", "target": "Büyüme yeteneğine"} {"input": "question: Hücre büyüdükçe yüzey/hacim oranı bozulur, bunun sebebi nedir?", "target": "Hücre büyüdükçe sitoplazma miktarı artar, hücrede hacim (sitoplazma) artışı, yüzey (hücre zarı) artışından daha fazla olduğu için yüzey/hacim oranı bozulur."} {"input": "question: Çekirdek/sitoplazma oranı bozulduğunda hücrenin ne yapması gerekir?", "target": "Çekirdeğin yeniden eski kontrol gücüne ulaşabilmesi için hücre bölünür."} {"input": "question: Dna’nın kendini eşlemesi hangi amaçla gerçekleşir?", "target": "Dna’nın kendini eşlemesi, bölünme sonucu oluşacak hücrelere kalıtım materyalinin eşit şekilde aktarılmasını sağlar."} {"input": "question: Hücre bölünmesi hangi durumda gerçekleşir?", "target": "Hücre belli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra çekirdeğin denetiminde gerçekleşir."} {"input": "question: Bölünme olgunluğuna gelmiş (DNA’sını eşlemiş) amibe herhangi bir müdahale yapılmadığında ne olur?", "target": "Amibin normal sürede bölündüğü görülür."} {"input": "question: Sitoplazma ile çekirdek arasındaki oran belirli bir sınırı aştıktan sonra ne olur?", "target": "Çekirdekten bölünme emri verilir."} {"input": "question: Büyüme hormonu hangi dokularda hücrelerin büyümesini ve bölünmesini sağlar?", "target": "Vücutta büyüme yeteneğine sahip hemen hemen tüm dokularda hücrelerin büyümesini ve bölünmesini sağlar."} {"input": "question: Çocukluk çağında büyüme hormonu fazla salgılanırsa ne olur?", "target": "Devlik görülür."} {"input": "question: Çocukluk çağında büyüme hormonu az salgılanırsa ne olur?", "target": "Cücelik görülür."} {"input": "question: Hücrenin denetim ve yönetim merkezinde bulunan yapı nedir?", "target": "Çekirdek"} {"input": "question: Çekirdeği olmayan ya da çıkartılan ökaryot hücrenin özelliği nedir?", "target": "Bölünemez ve uzun süre yaşayamaz"} {"input": "question: Bölünme evresinde olmayan hücrelerde bulunan kalıtım materyaline verilen isim nedir?", "target": "Kromatin"} {"input": "question: Bir türe ait canlıların kromozom sayısı kural olarak nedir?", "target": "Aynıdır"} {"input": "question: İnsandaki vücut hücrelerinin kromozom sayısı nedir?", "target": "46"} {"input": "question: Kromozom sayısının az ya da çok olması ile canlının gelişmişliği arasında bir ilişki var mıdır?", "target": "Yoktur"} {"input": "question: Homolog kromozomların özellikleri nedir?", "target": "Şekil ve büyüklük bakımından birbirine eşit, aynı kalıtsal özellikleri kontrol eden genleri taşıyan"} {"input": "question: Kromozomu oluşturan ve genetik açıdan birbirinin kopyası olan kromatitlere verilen isim nedir?", "target": "Kardeş kromatitler"} {"input": "question: Kromozomlarda kardeş kromatitlerin birbirlerine en yakından tutunduğu bölgelere verilen isim nedir?", "target": "Sentromer"} {"input": "question: Her kromatit için iğ ipliklerinin bağlandığı sentromer bölgesindeki özel protein yapılara verilen isim nedir?", "target": "Kinetokor"} {"input": "question: Kromozomları homolog çiftler hâlinde bulunduran hücrelere verilen isim nedir?", "target": "Diploit hücre"} {"input": "question: İnsandaki yumurta ve sperm hücreleri hangi tür hücrelerdir?", "target": "Haploit hücre"} {"input": "question: İnsandaki vücut hücrelerinde bulunan kromozom sayısı nedir?", "target": "46 (2n = 46)"} {"input": "question: İnsandaki sperm ve yumurta hücrelerinde bulunan kromozom sayısı nedir?", "target": "23 (n = 23)"} {"input": "question: Hücre bölünmelerini daha iyi kavramanızı sağlayacak kavramlar nelerdir?", "target": "Çekirdek, kromatin, kromozom, homolog kromozom, kardeş kromatit, sentromer, kinetokor, diploit hücre ve haploit hücre"} {"input": "question: Çekirdek nedir?", "target": "Hücrenin denetim ve yönetim merkezidir"} {"input": "question: Çekirdeğin içindeki DNA’nın görevi nedir?", "target": "Genetik bilgileri bölünme sayesinde yeni oluşan hücrelere aktararak kalıtsal devamlılığı sağlar"} {"input": "question: Çekirdeği olmayan ya da çıkartılan ökaryot hücrenin durumu nedir?", "target": "Bölünemez ve uzun süre yaşayamaz"} {"input": "question: Kromatin nedir?", "target": "Bölünme evresinde olmayan hücrelerde çekirdek sıvısı içinde ağ şeklinde bulunan DNA ve proteinlerden oluşmuş kalıtım materyali"} {"input": "question: Kromozomların oluşumu nasıl gerçekleşir?", "target": "Bölünme sırasında kromatin iplikler kıvrılıp katlanır ve yoğunlaşarak kromozomları oluşturur"} {"input": "question: Bir türe ait canlıların kromozom sayısı nedir?", "target": "Kural olarak aynıdır"} {"input": "question: İnsan vücut hücrelerinin kromozom sayısı nedir?", "target": "46’dır"} {"input": "question: Homolog kromozom nedir?", "target": "Biri anneden diğeri babadan gelen, şekil ve büyüklük bakımından birbirine eşit olan, aynı kalıtsal özellikleri kontrol eden genleri taşıyan kromozomlar"} {"input": "question: Kardeş kromatit nedir?", "target": "Kromozomu oluşturan ve genetik açıdan birbirinin kopyası olan kromatitler"} {"input": "question: Sentromer nedir?", "target": "Kromozomlarda kardeş kromatitlerin birbirlerine en yakından tutunduğu bölgeler"} {"input": "question: Kinetokor nedir?", "target": "Her kromatit için iğ ipliklerinin bağlandığı sentromer bölgesindeki özel protein yapılar"} {"input": "question: Diploit hücre nedir?", "target": "Kromozomları homolog çiftler hâlinde bulunduran (iki takım kromozom taşıyan) hücreler"} {"input": "question: Haploit hücre nedir?", "target": "Kromozomları homolog çiftler hâlinde bulundurmayan (tek takım kromozom taşıyan) hücreler"} {"input": "question: İnsandaki yumurta ve sperm hücrelerinin kromozom sayısı nedir?", "target": "23’dür"} {"input": "question: Çekirdeğin hücre içindeki rolü nedir?", "target": "Çekirdek, hücrenin denetim ve yönetim merkezidir. Hücrede meydana gelen metabolik olayların tümü çekirdeğin denetiminde gerçekleşir."} {"input": "question: Kromatin nedir?", "target": "Bölünme evresinde olmayan hücrelerde çekirdek sıvısı içinde ağ şeklinde bulunan DNA ve proteinlerden oluşmuş kalıtım materyaline kromatin adı verilir."} {"input": "question: Kromozomların sayısı bir türe ait canlılarda neden aynıdır?", "target": "Bir türe ait canlıların kromozom sayısı, kural olarak aynıdır. Örneğin sağlıklı her insanın vücut hücrelerinin kromozom sayısı 46’dır."} {"input": "question: Homolog kromozom nedir?", "target": "Biri anneden diğeri babadan gelen, şekil ve büyüklük bakımından birbirine eşit olan, aynı kalıtsal özellikleri kontrol eden genleri taşıyan kromozomlara homolog kromozomlar denir."} {"input": "question: Kardeş kromatitler nedir?", "target": "Kopyalanmış ikiz kromatinlerden her biri kromatit olarak adlandırılır. Kromozumu oluşturan ve genetik açıdan birbirinin kopyası olan bu kromatitlere kardeş kromatitler denir."} {"input": "question: Sentromer ve kinetokor nedir?", "target": "Kromozomlarda kardeş kromatitlerin birbirlerine en yakından tutunduğu bölgelere sentromer denir. Her kromatit için iğ ipliklerinin bağlandığı sentromer bölgesindeki özel protein yapılara ise kinetokor adı verilir."} {"input": "question: Diploit hücre nedir?", "target": "Kromozomları homolog çiftler hâlinde bulunduran (iki takım kromozom taşıyan) hücrelere diploit hücre denir, 2n ile gösterilir."} {"input": "question: Haploit hücre nedir?", "target": "Kromozomları homolog çiftler hâlinde bulundurmayan (tek takım kromozom taşıyan) hücrelere ise haploit hücre adı verilir ve n ile gösterilir."} {"input": "question: İnsandaki vücut hücreleri ve eşey ana hücreleri hangi tipo hücrelerdir?", "target": "İnsanda deri, karaciğer ve pankreas gibi vücut hücreleri ile eşey ana hücreleri diploit hücrelerdir."} {"input": "question: İnsandaki sperm ve yumurta hücreleri hangi tipo hücrelerdir?", "target": "İnsandaki sperm ve yumurta hücreleri, haploit hücrelerdir."} {"input": "question: Hücre döngüsü kavramı, hangi olayların bütününü ifade eder?", "target": "Hücre döngüsü, iki yeni hücre oluşuncaya kadar geçen zaman aralığında gerçekleşen ve birbirini takip eden olaylar bütününü ifade eder."} {"input": "question: Hücre döngüsünün süresi hangi faktörlere göre değişebilir?", "target": "Hücre döngüsünün süresi, her canlıda ve canlının farklı doku hücrelerinde değişiklik gösterir."} {"input": "question: Hücre döngüsü hangi evrelerden oluşur?", "target": "Hücre döngüsü, birbirini takip eden iki evreden oluşur: oldukça uzun süren interfaz ve kısa bir bölünme süreci olan mitotik evre."} {"input": "question: Mitozun süresi hangi faktörlere göre değişebilir?", "target": "Mitozun süresi, dokudan dokuya ve yaşa bağlı olarak değişebilir."} {"input": "question: Embriyonik hücrelerde hücre döngüsü nasıl gerçekleşir?", "target": "Embriyonik hücrelerde DNA eşlenir ve hücre büyümeden hemen bölünür, böylece kısa sürede hücre sayısı hızla artar."} {"input": "question: Derinin epitel hücresinde hücre döngüsü hangi sürede gerçekleşir?", "target": "Derinin epitel hücresi, 24 saatte bir bölünür."} {"input": "question: Farklılaşmasını tamamlamış sinir hücreleri ve gözdeki retina hücrelerinde hücre döngüsü gerçekleşir mi?", "target": "Hayır, farklılaşmasını tamamlamış sinir hücreleri ve gözdeki retina hücreleri bölünmez."} {"input": "question: Hücre döngüsünü hangi faktörler kontrol eder?", "target": "Hücre döngüsünü özel proteinlerle kontrol edilir."} {"input": "question: Hücre döngüsü nedir?", "target": "Bölünme sonucu oluşmuş yeni bir hücreden iki yeni hücre oluşuncaya kadar geçen zaman aralığında gerçekleşen ve birbirini takip eden olaylar bütününe hücre döngüsü denir."} {"input": "question: Hücre döngüsü süresinin değişmesi hangi faktörlere bağlıdır?", "target": "Her canlıda ve canlının farklı doku hücrelerinde değişiklik gösterebilir."} {"input": "question: Hücre döngüsü kaç evreden oluşur?", "target": "İki evreden oluşur: interfaz ve mitotik evre."} {"input": "question: Hücre döngüsünü hangi proteinler kontrol eder?", "target": "Özel proteinlerle kontrol edilir."} {"input": "question: Mitozun süresi hangi faktörlere bağlı olarak değişebilir?", "target": "Dokudan dokuya ve yaşa bağlı olarak değişebilir."} {"input": "question: Embriyonik hücrelerde ne olur?", "target": "DNA eşlenir ve hücre büyümeden hemen bölünür."} {"input": "question: Derinin epitel hücresi ne sıklıkta bölünür?", "target": "24 saatte bir bölünür."} {"input": "question: Farklılaşmasını tamamlamış sinir hücreleri ve gözdeki retina hücreleri neler yapar?", "target": "Bölünmez."} {"input": "question: Hücre döngüsünün süresi, hangi faktörlere göre değişiklik gösterir?", "target": "Hücre döngüsünün süresi, her canlıda ve canlının farklı doku hücrelerinde değişiklik gösterir."} {"input": "question: Hücre döngüsü, hangi iki evreden oluşur?", "target": "Hücre döngüsü, birbirini takip eden iki evreden oluşur: oldukça uzun süren interfaz ve kısa bir bölünme süreci olan mitotik evre."} {"input": "question: Embriyonik hücrelerde hücre döngüsü nasıl gerçekleşir?", "target": "Embriyonik hücrelerde DNA eşlenir ve hücre büyümeden hemen bölünür. Böylece kısa sürede hücre sayısı hızla artar."} {"input": "question: Derinin epitel hücresi, ne sıklıkla bölünür?", "target": "Derinin epitel hücresi, 24 saatte bir bölünür."} {"input": "question: Farklılaşmasını tamamlamış hangi hücreler bölünmez?", "target": "Farklılaşmasını tamamlamış sinir hücreleri ve gözdeki retina hücreleri bölünmez."} {"input": "question: Hücre döngüsü, hangi mekanizma ile kontrol edilir?", "target": "Hücre döngüsü, özel proteinlerle kontrol edilir."} {"input": "question: Mitozun süresi, hangi faktörlere göre değişiklik gösterir?", "target": "Mitozun süresi, dokudan dokuya ve yaşa bağlı olarak değişebilir."} {"input": "question: Hücre döngüsü, hangi aşamaları kapsar?", "target": "Hücre döngüsü, birbirini takip eden olaylar bütününü kapsar."} {"input": "question: Hücrenin yaşamının hangi aşamasında %90'ı geçirilir?", "target": "İnterfaz aşamasında"} {"input": "question: İnterfaz evresi kaç aşamada gerçekleşir?", "target": "Üç evrede (G1, S ve G2)"} {"input": "question: G1 evresinde hızlanan faaliyetler nelerdir?", "target": "Metabolik faaliyetler"} {"input": "question: S evresinde gerçekleşen olay nedir?", "target": "Genetik materyalin (DNA) kopyalanması"} {"input": "question: G2 evresinde hücre ne yapar?", "target": "Daha çok büyür"} {"input": "question: İnterfazda çekirdek hangi durumdadır?", "target": "Belirgindir"} {"input": "question: Tek bir sentrozomun kopyalanmasıyla kaç sentrozom oluşur?", "target": "İki sentrozom"} {"input": "question: Sentrozomların hayvan hücrelerinde hangi görevi vardır?", "target": "İğ ipliklerini organize eder"} {"input": "question: İnterfaz tamamlandıktan sonra hangi evre başlar?", "target": "Mitotik evre"} {"input": "question: Mitotik evre kaç aşamada gerçekleşir?", "target": "İki aşamada (mitoz ve sitoplazma bölünmesi)"} {"input": "question: Hücrenin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdiği, büyüdüğü ve bölünme için gerekli hazırlıklarını yaptığı sürece nedir?", "target": "İnterfaz"} {"input": "question: Hücrenin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdiği, büyüdüğü ve bölünme için gerekli hazırlıklarını yaptığı sürece ne denir?", "target": "Interfaz"} {"input": "question: Hücre döngüsünün en uzun evresi nedir?", "target": "İnterfaz"} {"input": "question: Bir hücrenin yaşamının kaç yüzde interfaz aşamasında geçer?", "target": "%90"} {"input": "question: İnterfaz kaç evrede gerçekleşir?", "target": "Üç evrede (G1, S ve G2)"} {"input": "question: G1 evresinde hangi olaylar gerçekleşir?", "target": "Metabolik faaliyetler hızlanır, protein sentezi, farklılaşma, büyüme ve hücre organellerinin sayısının artması"} {"input": "question: S evresinde hangi olay görülür?", "target": "Genetik materyalin (DNA) kopyalanması"} {"input": "question: İnterfazda çekirdek durumu nedir?", "target": "Çekirdek belirgindir"} {"input": "question: Sentrozomlar hangi hücrelerde iğ ipliklerini organize eder?", "target": "Hayvan hücrelerinde"} {"input": "question: Bir hücrenin yaşamının hangi yüzdesi interfaz aşamasında geçer?", "target": "%90"} {"input": "question: İnterfaz evresi kaç aşamada gerçekleşir?", "target": "Üç (G1, S ve G2)"} {"input": "question: İnterfazda çekirdek nasıl belirgindir?", "target": "Bir ya da daha fazla çekirdekçik ayırt edilebilir"} {"input": "question: Mitotik evre kaç aşamada gerçekleşir?", "target": "İki (mitoz ve sitoplazma bölünmesi)"} {"input": "question: Büyüme ve gelişme sürecinde hangi hücresel olayın gerçekleştiği bilinmektedir?", "target": "Mitoz"} {"input": "question: Mitoz sonuçları hangi tür hücrelerde gerçekleşebilir?", "target": "Haploit (n), diploit (2n) ve triploit (3n) hücrelerde"} {"input": "question: Mitoz, çok hücreli canlılarda hangi süreçleri sağlar?", "target": "Üreme, büyüme, gelişme ve onarımı"} {"input": "question: Sağlıklı bireylerde vücut hücrelerinin çekirdeğindeki kromozom sayısı ve DNA miktarı hangi durumdadır?", "target": "Sabittir"} {"input": "question: Mitoz sırasında ana hücre, DNA’da bulunan genetik bilginin tam bir kopyasını oluşturarak bunu hangi hücrelere aktarır?", "target": "Yeni oluşacak yavru hücrelere"} {"input": "question: Mitoz sonucunda bir hücrenin bölünmesiyle kaç yeni hücre meydana gelir?", "target": "İki"} {"input": "question: Oluşan hücrelerin kromozom sayısı ve genetik yapısı ana hücre ile hangi durumdadır?", "target": "Aynıdır"} {"input": "question: Mitozun en önemli özelliği nedir?", "target": "Genetik yapının değişmemesidir"} {"input": "question: Mitoz sonucu oluşan hücre sayısı hangi formülle hesaplanır?", "target": "2n formülüyle"} {"input": "question: Bir hücrenin arka arkaya 3 kez mitoz geçirmesi sonucu kaç yeni hücre oluşur?", "target": "8"} {"input": "question: Oluşan yeni hücrelerin kromozom sayısı ve genetik yapısı ana hücreyle hangi durumdadır?", "target": "Aynı kalır"} {"input": "question: Büyüme ve gelişme dediğimiz değişiklikler hangi sonucu gerçekleşir?", "target": "Mitoz sonucu gerçekleşir."} {"input": "question: Mitoz hangi hücrelerde gerçekleşebilen bir bölünmedir?", "target": "Haploit (n), diploit (2n) ve triploit (3n) hücrelerde gerçekleşebilen bir bölünmedir."} {"input": "question: Mitoz, ökaryot tek hücreli canlılarda hangi işlevi sağlar?", "target": "Üremeyi sağlar."} {"input": "question: Mitoz, çok hücreli canlılarda hangi işlevleri sağlar?", "target": "Üreme, büyüme, gelişme ve onarımı sağlar."} {"input": "question: Mitoz, eşeyli üreyen çok hücreli canlılarda hangi süreç boyunca devam eder?", "target": "Zigot oluşumundan canlının ölümüne kadar devam eder."} {"input": "question: Sağlıklı bireylerde vücut hücrelerinin çekirdeğindeki kromozom sayısı ve DNA miktarı nedir?", "target": "Sabittir."} {"input": "question: Mitoz sırasında ana hücre, DNA’da bulunan genetik bilginin ne yapar?", "target": "Tam bir kopyasını oluşturarak bunu yeni oluşacak yavru hücrelere aktarır."} {"input": "question: Mitoz sonucunda bir hücrenin bölünmesiyle kaç yeni hücre meydana gelir?", "target": "İki yeni hücre meydana gelir."} {"input": "question: Mitozun en önemli özelliği nedir?", "target": "Genetik yapının değişmemesidir."} {"input": "question: Mitoz sonucu oluşan hücre sayısı nasıl hesaplanır?", "target": "2n formülüyle hesaplanır."} {"input": "question: Bir hücrenin arka arkaya 3 kez mitoz geçirmesi sonucu kaç yeni hücre oluşur?", "target": "8 yeni hücre oluşur."} {"input": "question: Mitoz,ana hücrenin DNA’daki genetik bilgiyi nasıl aktarır?", "target": "Mitoz sırasında ana hücre, DNA’da bulunan genetik bilginin tam bir kopyasını oluşturarak bunu yeni oluşacak yavru hücrelere aktarır."} {"input": "question: Mitozun en önemli özelliği nedir?", "target": "Mitozun en önemli özelliği, genetik yapının değişmemesidir."} {"input": "question: Mitoz sonucu oluşan hücre sayısı nasıl hesaplanır?", "target": "Mitoz sonucu oluşan hücre sayısı 2n formülüyle hesaplanır. Burada n bölünme sayısıdır."} {"input": "question: Mitoz, ökaryot tek hücreli canlılarda hangi süreci sağlar?", "target": "Mitoz, ökaryot tek hücreli canlılarda üremeyi sağlar."} {"input": "question: Çok hücreli canlılarda mitoz hangi süreçleri sağlar?", "target": "Çok hücreli canlılarda ise üreme, büyüme, gelişme ve onarımı sağlar."} {"input": "question: Sağlıklı bireylerde vücut hücrelerinin çekirdeğindeki kromozom sayısı ve DNA miktarı nasıl değişir?", "target": "Sabittir."} {"input": "question: Oluşan hücrelerin kromozom sayısı ve genetik yapısı ana hücre ile nasıl değişir?", "target": "Ana hücre ile aynıdır."} {"input": "question: Mitoz gerçekleşebilen hücre tipleri nelerdir?", "target": "Haploit (n), diploit (2n) ve triploit (3n) hücrelerde gerçekleşir."} {"input": "question: Mitozun ilk evresinde kromatin iplikler neler yapar?", "target": "Kıvrılır, katlanır ve yoğunlaşarak kromozomları oluşturur."} {"input": "question: Kromozomların her birinde kaç tane birbirinin kopyası olan kromatit bulunur?", "target": "İki tane"} {"input": "question: Çekirdekçik ve çekirdek zarı neler yapar?", "target": "Kaybolur ve parçalanır."} {"input": "question: Sentrozomlar ve bunların uzantısı mikrotübüller neler yapar?", "target": "İğ iplikleri oluşturur."} {"input": "question: Bitki hücrelerinde iğ iplikleri neler yapar?", "target": "Sitolazmadaki organize olmuş protein yapılı mikrotübüllerden oluşur."} {"input": "question: Kinetokorlara tutunan mikrotübüller neler yapar?", "target": "Kromozomları zıt kutuplara doğru birbirinden uzaklaştırmaya başlar."} {"input": "question: Profazda oluşan iğ ipliklerinin bir kısmı neler yapar?", "target": "Kinetokorlara bağlanır."} {"input": "question: Mitozun ilk evresinde sentrozomlar neler yapar?", "target": "Birbirinden uzaklaşır."} {"input": "question: Mitozun ilk evresi nedir?", "target": "Profaz"} {"input": "question: Mitoz sırasında kromatin iplikler ne yapar?", "target": "Kıvrılır, katlanır ve yoğunlaşarak kromozomları oluşturur."} {"input": "question: Kromozomların her birinde kaç tane kromatit bulunur?", "target": "İki tane birbirinin kopyası olan kromatit"} {"input": "question: Çekirdekçik ne yapar?", "target": "Kaybolur"} {"input": "question: Çekirdek zarı ne yapar?", "target": "Parçalanır"} {"input": "question: Sentrozomlar ne yapar?", "target": "Arasında bulunan mikrotübüllerin uzaması ile birbirinden uzaklaşır"} {"input": "question: Bitki hücrelerinde sentrozom bulunur mu?", "target": "Hayır, bulunmaz"} {"input": "question: Bitki hücrelerinde iğ iplikleri nasıl oluşur?", "target": "Sitolazmadaki organize olmuş protein yapılı mikrotübüllerden oluşur"} {"input": "question: Kinetokorlara tutunan mikrotübüller ne yapar?", "target": "Kromozomları zıt kutuplara doğru birbirinden uzaklaştırmaya başlar"} {"input": "question: Profazda oluşan iğ ipliklerinin bir kısmı ne yapar?", "target": "Kinetokorlara bağlanır"} {"input": "question: Mitozun ilk evresinde kromatin ipliklerinin durumu nedir?", "target": "Kıvrılıp katlanır ve yoğunlaşarak kromozomları oluşturur."} {"input": "question: Kromozomların her birinde kaç tane kromatit bulunur?", "target": "İki tane birbirinin kopyası olan kromatit bulunur."} {"input": "question: Çekirdekçik ve çekirdek zarı profaz sırasında ne olur?", "target": "Çekirdekçik kaybolur, çekirdek zarı parçalanır."} {"input": "question: Sentrozomların uzaması ile neler oluşur?", "target": "İğ iplikleri oluşur."} {"input": "question: Bitki hücrelerinde iğ iplikleri nasıl oluşur?", "target": "Sitolazmadaki organize olmuş protein yapılı mikrotübüllerden oluşur."} {"input": "question: Kinetokorlara tutunan mikrotübüllerin görevi nedir?", "target": "Kromozomları zıt kutuplara doğru birbirinden uzaklaştırmaya başlar."} {"input": "question: Profazda oluşan iğ ipliklerinin bir kısmı hangi yapılara bağlanır?", "target": "Kinetokorlara bağlanır."} {"input": "question: Mitozun ilk evresinde sentrozomların hareketi nedir?", "target": "Sentrozomlar, arasında bulunan mikrotübüllerin uzaması ile birbirinden uzaklaşır."} {"input": "question: Kinetokorlarından iğ ipliklerine bağlanmış kromozomların hücredeki konumu nedir?", "target": "Hücrenin ekvator düzleminde tek sıra hâlinde yan yana dizilir."} {"input": "question: Metafaz evresinde kromozomlar mikroskopta nasıl görünür?", "target": "En belirgin görüldüğü evre"} {"input": "question: Karyotip nedir?", "target": "Kromozomların uzunluk, bant ve sentromer konumu gibi özellikleri dikkate alınarak sınıflandırılıp dizilmesiyle elde edilen fotoğraf"} {"input": "question: Karyotip, hangi hastalıkların teşhisinde kullanılır?", "target": "Kromozom anormalliklerinin neden olduğu hastalıkların teşhisinde, örneğin Down sendromu"} {"input": "question: Metafaz evresinde ne yapılabilir?", "target": "Kromozomların fotoğrafı çekilerek karyotip oluşturulabilir ve kromozom sayısındaki ve yapısındaki anormallikler belirlenebilir."} {"input": "question: Kromozomların mikroskopta en belirgin görüldüğü evre hangisidir?", "target": "Metafaz"} {"input": "question: Karyotip, hangi özellikleri dikkate alır?", "target": "Kromozomların uzunluk, bant ve sentromer konumu gibi özellikleri"} {"input": "question: Kromozomlar hangi düzlemde tek sıra halinde yan yana dizilir?", "target": "Hücrenin ekvator düzleminde"} {"input": "question: Kromozomların mikroskopta en belirgin görüldüğü evre nedir?", "target": "Metafaz"} {"input": "question: Karyotip, hangi hastalıkların teşhisinde kullanılır?", "target": "Down sendromu gibi kromozom anormalliklerinin neden olduğu hastalıkların teşhisinde"} {"input": "question: Kromozomlar hangi evrede fotoğrafı çekilerek karyotip oluşturulabilir?", "target": "Metafaz"} {"input": "question: Kromozom sayısındaki ve yapısındaki anormallikler hangi evrede belirlenebilir?", "target": "Metafaz"} {"input": "question: Metafaz evresinde kromozomların mikroskopta nasıl göründüğünü açıklayınız.", "target": "Metafaz evresinde kromozomlar mikroskopta en belirgin görüldüğü evredir."} {"input": "question: Karyotip nedir ve nasıl elde edilir?", "target": "Karyotip, kromozomların uzunluk, bant ve sentromer konumu gibi özellikleri dikkate alınarak sınıflandırılıp dizilmesiyle elde edilen fotoğraftır."} {"input": "question: Down sendromu gibi kromozom anormalliklerinin neden olduğu hastalıkların teşhisinde karyotip nasıl kullanılır?", "target": "Karyotip, Down sendromu gibi kromozom anormalliklerinin neden olduğu hastalıkların teşhisinde kullanılır."} {"input": "question: Kromozomların mikroskopta en belirgin göründüğü evre hangi evredir?", "target": "Metafaz evresidir."} {"input": "question: Kinetokorlarından iğ ipliklerine bağlanmış kromozomlar hücrenin hangi düzleminde tek sıra halinde yan yana dizilir?", "target": "Hücrenin ekvator düzleminde tek sıra halinde yan yana dizilir."} {"input": "question: Kromozom sayısındaki ve yapısındaki anormallikler hangi evrede belirlenebilir?", "target": "Metafaz evresinde belirlenebilir."} {"input": "question: Günlük hayatta karyotipin kullanımına örnek veriniz.", "target": "Down sendromu gibi kromozom anormalliklerinin neden olduğu hastalıkların teşhisinde kullanılır."} {"input": "question: Anafazda kardeş kromatitler hangi yönde ayrılır?", "target": "Zıt kutuplara"} {"input": "question: Kromatitlerin ayrılmasıyla oluşan yapıya ne ad verilir?", "target": "Yavru kromozom"} {"input": "question: Hücrenin boyu uzamasına neden olan yapılar nelerdir?", "target": "Kinetokorlara bağlı olmayan mikrotübüller"} {"input": "question: Anafaz sonunda hücrenin her iki ucunda eşit sayıda bulunan yapı nedir?", "target": "Kromozom"} {"input": "question: Anafazda kardeş kromatitlerin ayrılmasının sonucu nedir?", "target": "Kromozom sayısı ve yapısı aynı olan hücrelerin meydana gelmesi"} {"input": "question: Kromozomların sentromer bölgesinde hangi yapı ikiye bölünür?", "target": "Kinetokorlar"} {"input": "question: Kromatitler hangi noktalarından başlayarak birbirinden ayrılır?", "target": "Sentromer noktalarından"} {"input": "question: Kinetokorlara bağlı iğ ipliklerinin hareketinin sonucu nedir?", "target": "Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara hareket etmeye başlaması"} {"input": "question: Hücre boyunun uzamasına neden olan iğ ipliklerinin özelliği nedir?", "target": "Kinetokorlara bağlı olmayan"} {"input": "question: Anafazda kardeş kromatitler neler yapar?", "target": "Birbirinden ayrılır."} {"input": "question: Kutuplara çekilen her kromatit nedir?", "target": "Yavru kromozom adını alır."} {"input": "question: Hücrelerin boyu uzamasına neden olan nedir?", "target": "Kinetokorlara bağlı olmayan mikrotübüllerin uzaması."} {"input": "question: Anafaz sonunda hücrenin her iki ucu kaç kromozoma sahip olur?", "target": "Eşit sayıda kromozoma sahip olur."} {"input": "question: Anafazda kardeş kromatitlerin ayrılması neyi sağlar?", "target": "Kromozom sayısı ve yapısı aynı olan hücrelerin meydana gelmesini sağlar."} {"input": "question: Anafazda kromozomların sentromer bölgesindeki kinetokorlar neler yapar?", "target": "Aynı anda belirgin olarak ikiye bölünür."} {"input": "question: Kromatitler, sentromer noktalarından başlayarak neler yapar?", "target": "Birbirinden ayrılır."} {"input": "question: Kinetokorlara bağlı iğ iplikleri sayesinde kardeş kromatitler neler yapar?", "target": "Zıt kutuplara hareket etmeye başlar."} {"input": "question: Kinetokorlara bağlı olmayan iğ ipliklerinin hareketi neyi sağlar?", "target": "Hücre boyunun uzamasını sağlar."} {"input": "question: Anafazda kardeş kromatitlerin ayrılması, hangi tür hücrelerin meydana gelmesini sağlar?", "target": "Kromozom sayısı ve yapısı aynı olan hücrelerin meydana gelmesini sağlar."} {"input": "question: Kromatitler, hangi noktalarından başlayarak birbirinden ayrılır?", "target": "Sentromer noktalarından başlayarak birbirinden ayrılır."} {"input": "question: Kinetokorlara bağlı olmayan mikrotübüllerin uzaması nedeniyle, hücrelerde hangi değişiklik meydana gelir?", "target": "Hücrelerin boyu uzar."} {"input": "question: Anafaz sonunda, hücrenin her iki ucu kaç sayıda kromozoma sahip olur?", "target": "Eşit sayıda kromozoma sahip olur."} {"input": "question: Kinetokorlara bağlı iğ iplikleri, kardeş kromatitlerin hangi yönde hareket etmesini sağlar?", "target": "Zıt kutuplara hareket etmesini sağlar."} {"input": "question: Anafazda, kromozomların sentromer bölgesindeki kinetokorlar, hangi şekilde bölünür?", "target": "İkiye bölünür."} {"input": "question: Günlük hayatta, hücre bölünmesinin hangi aşamasında, kardeş kromatitlerin ayrılması meydana gelir?", "target": "Anafazda kardeş kromatitlerin ayrılması meydana gelir."} {"input": "question: Mitoz sürecinde kromozomların incelip uzayarak aldıkları şekil nedir?", "target": "Kromatin iplik hâli"} {"input": "question: Çekirdek bölünmesinin bitiminden sonra hücrenin bölünme aşaması nedir?", "target": "Sitoplazma bölünmesi (sitokinez)"} {"input": "question: Hayvan hücrelerinde sitoplazma bölünmesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Hücre zarının iki yanından ve dıştan içe doğru boğumlanarak"} {"input": "question: Bitki hücrelerinde sitoplazma bölünmesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Bir hücre plağı sentezlenir ve bu plağın metafaz plağı bölgesi boyunca uzanması ile"} {"input": "question: Mitoz sonucu oluşan hücrelerin genetik yapısının farklı olmasının sebebi nedir?", "target": "Mutasyonlar"} {"input": "question: Çekirdek bölünmesi olur ancak sitoplazma bölünmesi olmaz ise hangi tür hücreler oluşur?", "target": "Çok çekirdekli hücreler"} {"input": "question: Eşeyli üreyen bitkilerde polen hücrelerinin iki çekirdekli olması hangi durumun bir örneğidir?", "target": "Çok çekirdekli hücreler"} {"input": "question: Mitoz sürecinde çekirdekçik tekrar belirgin hâle gelir, bu aşama hangi fazda gerçekleşir?", "target": "Telofaz"} {"input": "question: Mitoz sürecinde İğ mikrotübülleri ne olur?", "target": "Yıkılır"} {"input": "question: Bitki hücrelerinde hücre zarı neden boğumlanma yapamaz?", "target": "Selüloz çeper bulunduğundan"} {"input": "question: Mitoz nedir?", "target": "Bir çekirdeğin genetik olarak özdeş iki çekirdeğe bölünme işlemi"} {"input": "question: Kromozomlar mitoz sırasında ne olur?", "target": "İncelip uzayarak kromatin iplik hâlini alır"} {"input": "question: Çekirdekçik mitoz sırasında ne olur?", "target": "Tekrar belirgin hâle gelir"} {"input": "question: İğ mikrotübülleri mitoz sırasında ne olur?", "target": "Yıkılır"} {"input": "question: Sitolazma bölünmesi ne zaman başlar?", "target": "Genellikle geç telofazda"} {"input": "question: Plak oluşumu nasıl gerçekleşir?", "target": "Hücrenin ortasından başlar, zara değinceye kadar devam eder ve iki çekirdeği birbirinden ayırır"} {"input": "question: Çok çekirdekli hücreler nasıl oluşur?", "target": "Çekirdek bölündükten sonra sitoplazma bölünmediği için"} {"input": "question: Eşeyli üreyen bitkilerde polen hücrelerinin iki çekirdekli olmasının sebebi nedir?", "target": "Çekirdek bölünmesi olur ancak sitoplazma bölünmesi olmaz"} {"input": "question: Mitoz sonucunda oluşan hücrelerin genetik yapısının farklı olmasının sebebi nedir?", "target": "Mutasyonlardır."} {"input": "question: Hayvan hücrelerinde sitoplazma bölünmesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Sitozplazmadaki protein yapılı mikrofilamentlerin kasılması sayesinde boğumlanma aracılığıyla gerçekleşir."} {"input": "question: Bitki hücrelerinde sitoplazma bölünmesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Bir hücre plağı sentezlenir ve bu plağın metafaz plağı bölgesi boyunca uzanması ile sitoplazma bölünür."} {"input": "question: Çekirdek bölündükten sonra sitoplazma bölünmediğinde oluşan hücrelere ne ad verilir?", "target": "Çok çekirdekli hücreler"} {"input": "question: Eşeyli üreyen bitkilerde polen hücrelerinin iki çekirdekli olması hangi duruma örnek gösterilebilir?", "target": "Çekirdek bölünmesi olur ancak sitoplazma bölünmesi olmaz."} {"input": "question: Mitoz sonucunda iki yavru çekirdeğin oluşumu hangi aşamada gerçekleşir?", "target": "Telofazda"} {"input": "question: Kromozomların incelip uzayarak kromatin iplik hâlini alması hangi aşamada gerçekleşir?", "target": "Mitozun başında"} {"input": "question: İğ mikrotübülleri ne zaman yıkılır?", "target": "Mitozun başında"} {"input": "question: Sitoplazma bölünmesi hangi aşamada başlar?", "target": "Genellikle geç telofazda"} {"input": "question: Hücre bölünmesi sürecinde kontrol noktaları hangi amaçla kullanılır?", "target": "Kontrol noktaları, hücrenin bölünme sürecindeki bütün aşamaların sırayla gerçekleşmesini kontrol etmek için kullanılır."} {"input": "question: Hücrede kaç tane kontrol noktası bulunur?", "target": "Hücrede üç tane kontrol noktası bulunur: G1, G2 ve M."} {"input": "question: G1 kontrol noktasında hücre hangi koşulları sağlamalıdır?", "target": "G1 kontrol noktasında hücre, yeterli büyüklüğe ulaşmış olmalı, ortamda yeterli besin ve büyüme faktörleri olmalı ve DNA’da hasar olmamalıdır."} {"input": "question: Hücre döngüsünden çıkma durumu hangi isimle adlandırılır?", "target": "Hücre döngüsünden çıkma durumu G0 olarak adlandırılır."} {"input": "question: G2 kontrol noktasında hangi kontrol gerçekleştirilir?", "target": "G2 kontrol noktasında DNA eşlenmesinin doğru yapılıp yapılmadığı kontrol edilir."} {"input": "question: M kontrol noktasında hangi kontrol gerçekleştirilir?", "target": "M kontrol noktasında kromozomların iğ ipliklerine bağlanıp bağlanmadığı kontrol edilir."} {"input": "question: Büyüme faktörünün hücre bölünmesi üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Büyüme faktörü, vücut hücreleri tarafından salınır ve diğer hücrelerin bölünmesinde etkilidir."} {"input": "question: Hücre döngüsünü kontrol eden genlerdeki mutasyonların etkisi nedir?", "target": "Hücre döngüsünü kontrol eden genlerdeki mutasyonlar, hücre döngüsünün bozulmasına neden olur ve kanser ortaya çıkabilir."} {"input": "question: Hücre bölünmesi için hangi koşullar gerekli?", "target": "Hücre bölünmesi için ortamda yeteri kadar besin ve büyüme faktörü bulunmalıdır."} {"input": "question: Hücrenin bölünme sürecindeki bütün aşamalarının sırayla gerçekleşmesini hangi proteinler sağlar?", "target": "İşlevsel proteinler, hücrenin bölünme sürecindeki bütün aşamalarının sırayla gerçekleşmesini sağlar."} {"input": "question: Hücrelerin yaşam döngüsünde gerçekleşen tüm olaylar hangi faktörle kontrol edilir?", "target": "Genlerle"} {"input": "question: Hücre bölünmesinin doğru ilerleyebilmesi için hangi aşamalarında kontrol noktaları vardır?", "target": "Bölünmenin çeşitli aşamalarında"} {"input": "question: Hücrede kaç tane kontrol noktası vardır?", "target": "Üç tane (G1, G2 ve M)"} {"input": "question: G1 kontrol noktasında hücre hangi koşullarda 'Devam et.' sinyali alır?", "target": "Hücre yeterli büyüklüğe ulaşmışsa, ortamda yeterli besin ve büyüme faktörleri varsa, DNA’da hasar yoksa"} {"input": "question: G1 kontrol noktasında 'Devam et.' sinyali alınan hücre ne olur?", "target": "Döngünün diğer aşamasına geçme imkânı bulur"} {"input": "question: Hücrenin bölünememe durumu nedir?", "target": "G0 olarak adlandırılır"} {"input": "question: G2 kontrol noktasında ne kontrol edilir?", "target": "DNA eşlenmesinin doğru yapılıp yapılmadığı"} {"input": "question: M kontrol noktasında ne kontrol edilir?", "target": "Kromozomların iğ ipliklerine bağlanıp bağlanmadığı"} {"input": "question: Hücre bölünmesi için gerekli koşullar nelerdir?", "target": "Ortamda yeteri kadar besin ve büyüme faktörü bulunmalıdır"} {"input": "question: Büyüme faktörü nedir?", "target": "Vücut hücreleri tarafından salınır ve diğer hücrelerin bölünmesinde etkilidir"} {"input": "question: Hücre döngüsü bozulursa ne ortaya çıkabilir?", "target": "Kanser"} {"input": "question: Hücre bölünmesi için gerekli koşullar hazır değilse hangi aşamada döngü devam etmez?", "target": "Hücre bölünmesi için gerekli koşullar hazır değilse döngü G1 kontrol noktasında devam etmez."} {"input": "question: G1 kontrol noktasında “Devam et.” sinyali verilmesi için hangi koşulların yerine getirilmesi gerekir?", "target": "G1 kontrol noktasında “Devam et.” sinyali verilmesi için hücrenin yeterli büyüklüğe ulaşmış olması, ortamda yeterli besin ve büyüme faktörlerinin bulunması ve DNA’da hasar olmaması gerekir."} {"input": "question: Hücre döngüsü kontrolden çıkarsa hangi hastalık ortaya çıkabilir?", "target": "Hücre döngüsü kontrolden çıkarsa kanser ortaya çıkabilir."} {"input": "question: G2 kontrol noktasında hangi işlem kontrol edilir?", "target": "G2 kontrol noktasında DNA eşlenmesinin doğru yapılıp yapılmadığı kontrol edilir."} {"input": "question: M kontrol noktasında hangi işlem kontrol edilir?", "target": "M kontrol noktasında kromozomların iğ ipliklerine bağlanıp bağlanmadığı kontrol edilir."} {"input": "question: Büyüme faktörünün etkisi nedir?", "target": "Büyüme faktörü, vücut hücreleri tarafından salınır ve diğer hücrelerin bölünmesinde etkilidir."} {"input": "question: Hücrenin bölünememe durumu hangi isimle adlandırılır?", "target": "Hücrenin bölünememe durumu G0 olarak adlandırılır."} {"input": "question: Hücre döngüsünü kontrol eden genlerde meydana gelecek mutasyonların etkisi nedir?", "target": "Hücre döngüsünü kontrol eden genlerde meydana gelecek mutasyonlar hücre döngüsünün bozulmasına neden olur."} {"input": "question: Kontrol noktalarında hangi sinyaller verilir?", "target": "Kontrol noktalarında “Dur.” ve “Devam et.” sinyalleri verilir."} {"input": "question: Kanserli hücreler hangi nedenle oluşur?", "target": "DNA’daki hasardan dolayı"} {"input": "question: Hücrenin normal yaşam döngüsü sırasında DNA’da hasar oluşursa ne olur?", "target": "Hücre bunu ya onarır ya da ölür"} {"input": "question: Kanser hücrelerinde DNA’daki hasar nasıl onarılır?", "target": "Onarılamaz"} {"input": "question: Laboratuvar ortamına alınan bir memeli hücresinin kültüründe hücrelerin tümü kaç kez bölünebilir?", "target": "20-50 kez"} {"input": "question: Bağışıklık sistemi, hangi hücreleri yok eder?", "target": "Kontrol mekanizması bozulan hücreleri"} {"input": "question: Hücre kitlesi, hızlı büyüme ve yayılma özelliği göstermiyorsa buna ne denir?", "target": "İyi huylu tümör"} {"input": "question: Kanser hücrelerinin kan ya da lenf dolaşımı aracılığı ile vücudun diğer bölgelerine taşınmasına ne denir?", "target": "Metastaz"} {"input": "question: Kolon kanseri en sık hangi yaşta görülür?", "target": "50 yaşından sonra"} {"input": "question: Kolon kanseri, hangi organın iç yüzeyini örten hücrelerin kontrolsüz bölünüp çoğalmasıyla gelişir?", "target": "Kalın bağırsak"} {"input": "question: Kanser hastalarının sayısı dünyada nasıl bir trend göstermektedir?", "target": "sürekli artmakta"} {"input": "question: Kanser sebepleri arasında yer alan faktörlerden biri nedir?", "target": "Genetik yatkınlık"} {"input": "question: İyi huylu tümörler genellikle hangi sorunu yaratır?", "target": "Soruna neden olmaz"} {"input": "question: Kontrol mekanizması bozulan hücre kitlesi bir ya da birkaç organın işlevini bozacak şekilde vücuda yayılırsa buna ne denir?", "target": "Kötü huylu tümör veya kanser"} {"input": "question: Kanser nedir?", "target": "Kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin kontrolsüz olarak bölünüp çoğalmasıdır."} {"input": "question: Kanserli hücreler neden oluşur?", "target": "Kanserli hücreler, DNA’daki hasardan dolayı oluşur."} {"input": "question: Hücrenin normal yaşam döngüsü sırasında DNA’da hasar oluşursa ne olur?", "target": "Hücre bunu ya onarır ya da ölür."} {"input": "question: Kanser hücrelerinde DNA’daki hasar nasıl onarılır?", "target": "Hasarlı DNA onarılamaz."} {"input": "question: Laboratuvar ortamına alınan bir memeli hücresinin kültüründe hücrelerin tümü kaç kez bölünebilir?", "target": "20-50 kez bölünebilir."} {"input": "question: Bağışıklık sistemi, genellikle hangi hücreleri yok eder?", "target": "Kontrol mekanizması bozulan hücreleri yok eder."} {"input": "question: İyi huylu tümör nedir?", "target": "Hücre kitlesi, hızlı büyüme ve yayılma özelliği göstermiyorsa bu tip tümörlere iyi huylu tümör denir."} {"input": "question: Kötü huylu tümör nedir?", "target": "Tümör oluşturan hücre kitlesi bir ya da birkaç organın işlevini bozacak şekilde vücuda yayılırsa bu tümörlere kötü huylu tümör veya kanser denir."} {"input": "question: Metastaz nedir?", "target": "Kanser hücrelerinin kan ya da lenf dolaşımı aracılığı ile vücudun diğer bölgelerine taşınıp yayılmasına metastaz adı verilir."} {"input": "question: Kanser sebepleri nelerdir?", "target": "Genetik yatkınlık, tütün ürünleri, alkol kullanımı, yanlış beslenme, obezite, radyasyon, çevre kirliliği, yaşlanma, genlerde meydana gelen bozukluklar, virüsler veya aşırı güneş ışını gibi etkenler başlıca kanser sebepleridir."} {"input": "question: Kolon kanseri nedir?", "target": "Kolon kanseri, kalın bağırsak iç yüzeyini örten hücrelerin kontrolsüz bölünüp çoğalmasıyla gelişir."} {"input": "question: Kolon kanseri en sık hangi yaşta görülür?", "target": "En sık 50 yaşından sonra görülür."} {"input": "question: Kolon kanserinin ortalama görülme yaşı nedir?", "target": "63’tür."} {"input": "question: Kanserli hücrelerin DNS’daki hasar nedeniyle oluştuğunu söyleyen genetik mekanizma nedir?", "target": "DNA’daki hasardan dolayı oluşur."} {"input": "question: Normal hücrelerde DNS’daki hasar oluştuğunda ne olur?", "target": "Hücre bunu ya onarır ya da ölür."} {"input": "question: Kanserli hücrelerde DNS’daki hasar oluştuğunda ne olur?", "target": "Hasarlı DNA onarılamaz, hücre döngüsünün kontrolü bozulur ve hücreler sinyallere cevap veremez."} {"input": "question: Bağışıklık sisteminin kanserli hücrelere karşı verdiği tepki nedir?", "target": "Bağışıklık sistemi, genellikle kontrol mekanizması bozulan hücreleri yok eder."} {"input": "question: İyi huylu tümörlerin özellikleri nelerdir?", "target": "Hücre kitlesi, hızlı büyüme ve yayılma özelliği göstermiyorsa bu tip tümörlere iyi huylu tümör denir."} {"input": "question: Kötü huylu tümörlerin özellikleri nelerdir?", "target": "Tümör oluşturan hücre kitlesi bir ya da birkaç organın işlevini bozacak şekilde vücuda yayılırsa bu tümörlere kötü huylu tümör veya kanser denir."} {"input": "question: Kolon kanserinin görülme yaş aralığı nedir?", "target": "En sık 50 yaşından sonra gözlenmektedir. Ortalama görülme yaşı 63’tür."} {"input": "question: Kolon kanserinde kadın ve erkek arasındaki görülme sıklığı nedir?", "target": "Kadın ve erkek arasında görülme sıklığı yaklaşık aynıdır."} {"input": "question: Kanser hastalarının sayısı dünyada nasıl bir trend göstermektedir?", "target": "Dünyada kanser hastalarının sayısı hızla artmaktadır."} {"input": "question: Kanser sebepleri nelerdir?", "target": "Genetik yatkınlık, tütün ürünleri, alkol kullanımı, yanlış beslenme, obezite, radyasyon, çevre kirliliği, yaşlanma, genlerde meydana gelen bozukluklar, virüsler veya aşırı güneş ışını gibi etkenler."} {"input": "question: Kanser hastalığında hangi tedavi yöntemleri yaygın olarak kullanılır?", "target": "Cerrahi müdahale, radyoterapi ve kemoterapi"} {"input": "question: Kanser hücrelerinin kontrolsüz bölünmesi hangi sonucu doğurur?", "target": "Dokuların istilası"} {"input": "question: Kanserde erken tanı neden hayat kurtarır?", "target": "Erken tanı kanser hücrelerinin kontrolsüz bölünmesini önleyerek dokuların istilasını önler"} {"input": "question: Ülkemizde hangi kanser tipleri için Ulusal Kanser Tarama Programı düzenlenmiştir?", "target": "Serviks, meme ve kolon kanseri"} {"input": "question: Kanser Erken Teşhiş Tarama ve Eğitim Merkezi’nin (KETEM) kurulma amacı nedir?", "target": "Erken tanı ve kanser taraması"} {"input": "question: Onkoloji uzmanı tarafından yönlendirilen ekibin rolü nedir?", "target": "Tedaviyi yönetmek"} {"input": "question: Son yıllarda kanser vakalarında hangi eğilim görülmektedir?", "target": "Artış"} {"input": "question: Aile hekimliklerinde hangi program organize edilmiştir?", "target": "Ulusal Kanser Tarama Programı"} {"input": "question: Kanser nedir?", "target": "Kanser, hayatı ciddi şekilde tehdit eden bir hastalıktır."} {"input": "question: Kanser tedavisinde kim tarafından yönlendirilir?", "target": "Onkoloji uzmanı tarafından yönlendirilen bir ekiple yürütülür."} {"input": "question: Kanserde yaygın olarak kullanılan tedavi yöntemleri nelerdir?", "target": "Cerrahi müdahale (ameliyat), radyoterapi (ışın tedavisi) ve kemoterapi (ilaç tedavisi)"} {"input": "question: Ülkemizde son yıllarda kanser vakalarında ne görülüyor?", "target": "Artış görülüyor."} {"input": "question: Kanser hücrelerinin özellikleri nelerdir?", "target": "Kontrolsüz bölünerek dokuları istila eder."} {"input": "question: Kanserde erken tanı neden önemlidir?", "target": "Hayat kurtarır."} {"input": "question: KETEM nedir?", "target": "Kanser Erken Teşhiş Tarama ve Eğitim Merkezi"} {"input": "question: Ülkemizde hangi kanser türleri için Ulusal Kanser Tarama Programı yapılmaktadır?", "target": "Serviks (rahim ağzı), meme ve kolon kanseri olmak üzere üç kanser tipi için"} {"input": "question: Kanser hücrelerinin kontrolsüz bölünmesi hangi sonucu doğurmaktadır?", "target": "Dokuları istila etmesi"} {"input": "question: Kanserde tedavi yöntemlerinden biri olan radyoterapi nedir?", "target": "Işın tedavisi"} {"input": "question: Ülkemizde hangi kanser tipleri için Ulusal Kanser Tarama Programı yapılmaktadır?", "target": "Serviks (rahim ağzı), meme ve kolon kanseri"} {"input": "question: Kanserin erken tanısı neden hayat kurtarır?", "target": "Erken tanı, kanserin tedavi şansını artırmaktadır"} {"input": "question: Kanserde cerrahi müdahale nedir?", "target": "Ameliyat"} {"input": "question: Kanser vakalarında son yıllarda ülkemizde hangi trend görülmektedir?", "target": "Artış"} {"input": "question: KETEM ve Toplum Sağlığı Merkezleri kurulmuş olmasının amacı nedir?", "target": "Kanser erken teşhis tarama ve eğitim"} {"input": "question: Kemoterapi nedir?", "target": "İlaç tedavisi"} {"input": "question: Eşeysiz üremenin temelini hangi biyolojik olay oluşturur?", "target": "Mitoz"} {"input": "question: Eşeysiz üreme ile kısa zamanda ne meydana gelir?", "target": "Çok sayıda yeni bireyler"} {"input": "question: Eşeysiz üreyen canlılarda hangi olay sonucu tür içi kalıtsal çeşitlilik ortaya çıkabilir?", "target": "Mutasyon"} {"input": "question: Eşeysiz üreyen canlıların çevre koşullarında meydana gelen olumsuz değişiklikler nedeniyle ne yapmakta zorlandıklarını söyleyiniz?", "target": "Çevreye adapte olmak"} {"input": "question: Eşeysiz üreme çeşitlerinden biri olan 'tomurcuklanma' nedir?", "target": "Tomurcuklanma, eşeysiz üreme çeşitlerinden biridir."} {"input": "question: Mutasyon nedir?", "target": "Mutasyon, radyasyon, ultraviyole, X, beta ve gama ışınları gibi yüksek enerjili ışınlar ve bazı kimyasal maddelerin etkisiyle genlerde meydana gelen kalıcı değişimlerdir."} {"input": "question: Eşeysiz üreme ile yavruların ata bireyle ve birbiriyle hangi özelliğe sahip olduğunu söyleyiniz?", "target": "Kalıtsal olarak aynı özelliğe sahiptir"} {"input": "question: Eşeysiz üreme, bireylerin uyum sağladıkları çevresel koşullarda ne yapmaya olanak sağlar?", "target": "Hızlı çoğalmasına ve yayılmasına"} {"input": "question: Üreme nedir?", "target": "Canlıların neslini devam ettirmek için yeni bireyler meydana getirmesine üreme denir."} {"input": "question: Eşeysiz üreme nedir?", "target": "Döllenme olmadan tek bir atadan çeşitli yollarla kendisiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bireylerin meydana gelmesidir."} {"input": "question: Eşeysiz üremenin temelini oluşturan nedir?", "target": "Mitoz"} {"input": "question: Hangi canlılar eşeysiz olarak çoğalabilir?", "target": "Tek hücreli ve çok hücreli canlıların bazıları"} {"input": "question: Eşeysiz üreme ile ne meydana gelir?", "target": "Kısa zamanda çok sayıda yeni bireyler meydana gelir."} {"input": "question: Eşeysiz üreyen canlılarda yavruların ata bireyle ve birbiriyle kalıtsal olarak ne özelliğe sahiptir?", "target": "Aynı özelliğe sahiptir"} {"input": "question: Eşeysiz üreyen canlılar çevre koşullarında neler yaşar?", "target": "Olumsuz değişiklikler nedeniyle çevreye adapte olmakta zorlanır."} {"input": "question: Mutasyon nedir?", "target": "Radyasyon, ultraviyole, X, beta ve gama ışınları gibi yüksek enerjili ışınlar ve bazı kimyasal maddelerin etkisiyle genlerde meydana gelen kalıcı değişimlerdir."} {"input": "question: Eşeysiz üreme çeşitleri nelerdir?", "target": "Bölünerek üreme, tomurcuklanma, rejenerasyon, sporla üreme, partenogenez ve vejetatif üremedir."} {"input": "question: Eşeysiz üremenin temelini oluşturan biyolojik süreç nedir?", "target": "Mitoz"} {"input": "question: Eşeysiz üreyen canlıların çevre koşullarına adapte olmasında hangi zorlukla karşı karşıya kalır?", "target": "Olumsuz değişiklikler nedeniyle çevreye adapte olmakta zorlanır"} {"input": "question: Eşeysiz üreme ile kısa zamanda meydana gelen sonuç nedir?", "target": "Çok sayıda yeni bireyler meydana gelir"} {"input": "question: Mutasyon sonucunda eşeysiz üreyen canlılarda hangi çeşitlilik ortaya çıkar?", "target": "Tür içi kalıtsal çeşitlilik"} {"input": "question: Eşeysiz üreme çeşitlerinden biri olan 'tomurcuklanma' nedir?", "target": "Eşeysiz üreme çeşitlerinden biri"} {"input": "question: Eşeysiz üreyen canlıların yavruları ata bireyle ve birbiriyle hangi özelliğe sahiptir?", "target": "Kalıtsal olarak aynı özelliğe sahiptir"} {"input": "question: Eşeysiz üremenin avantajlarından biri nedir?", "target": "Bireylerin uyum sağladıkları çevresel koşullarda hızlı çoğalmasına ve yayılmasına olanak sağlar"} {"input": "question: Mutasyon nedir?", "target": "Genlerde meydana gelen kalıcı değişimlerdir"} {"input": "question: Eşeysiz üremenin dezavantajlarından biri nedir?", "target": "Çevre koşullarında bir olumsuzluk olursa yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalır"} {"input": "question: Üreme nedir?", "target": "Canlıların neslini devam ettirmek için yeni bireyler meydana getirmesidir"} {"input": "question: Tek hücreli bir canlının ikiye bölünmesiyle gerçekleşen eşeysiz üreme şekli nedir?", "target": "Bölünme"} {"input": "question: Prokaryot canlılarda üreme nasıl gerçekleşir?", "target": "Hücrenin uzayıp boğumlanmasıyla ikiye bölünme şeklinde"} {"input": "question: Ökaryot canlılarda bulunan protista üyelerinde hangi eşeysiz üreme şekli görülür?", "target": "Bölünme"} {"input": "question: Bölünme sonucu oluşan hücreler genetik açıdan ata hücreyle ve birbirleriyle nasıldır?", "target": "Aynıdır"} {"input": "question: Prokaryot canlıların üremesinde zarla çevrili çekirdek ve iğ ipliklerini oluşturacak proteinler bulunur mu?", "target": "Hayır"} {"input": "question: Bakterilerde büyüyen hücre, DNA’sını nasıl yapar?", "target": "Eşler"} {"input": "question: Bakterilerde hücre zarı, bölünme sırasında nasıl hareket eder?", "target": "İçe doğru çökme yaparak büyür"} {"input": "question: Tek hücrelilerden amip, hangi yönden bölünebilir?", "target": "Her yönden"} {"input": "question: Paramesyum, hangi yönden bölünür?", "target": "Enine"} {"input": "question: Öglena, hangi yönden bölünür?", "target": "Boyuna"} {"input": "question: Bölünerek üreme sonucu oluşan yavru hücrelerde hangi özellikler farklılık gösterir?", "target": "Sitolazma miktarı, organel sayısı ve metabolizma hızı"} {"input": "question: Eşeysiz üremenin gerçekleştiği tek hücreli canlıların özellikleri nelerdir?", "target": "Prokaryot canlılardan bakteri ve arkelerde; ökaryot canlılardan amip, öglena, paramesyum gibi protista üyelerinde görülür."} {"input": "question: Bölünme sonucu oluşan hücrelerin ata hücreyle ve birbirleriyle arasındaki ilişki nedir?", "target": "Genetik açıdan ata hücreyle ve birbirleriyle aynıdır."} {"input": "question: Prokaryot canlıların üremesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Hücrenin uzayıp boğumlanmasıyla ikiye bölünme şeklinde gerçekleşir."} {"input": "question: Prokaryot canlılarda mitoz evrelerinin gerçekleşmemesinin nedeni nedir?", "target": "Zarla çevrili çekirdek taşımadıkları ve iğ ipliklerini oluşturacak proteinlere sahip olmadıkları için"} {"input": "question: Bakterilerde bölünme süreci nasıl gerçekleşir?", "target": "Büyüyen hücre, DNA’sını eşler. Bu sırada hücrenin boyu uzar ve DNA’lar birbirinden uzaklaşır. Daha sonra hücre zarı içe doğru çökme yaparak büyür, çökme bölgesinde yeni çeper oluşturulur."} {"input": "question: Bölünme, hücrenin şekline ve simetrisine göre hangi bölgelerden gerçekleşebilir?", "target": "Farklı bölgelerden, örneğin tek hücrelilerden amip, her yönden bölünebilirken; paramesyum enine, öglena boyuna bölünür."} {"input": "question: Bölünerek üreme sonucu oluşan yavru hücrelerde hangi özellikler farklılık gösterebilir?", "target": "Sitolazma miktarı, organel sayısı ve metebolizma hızı gibi bazı özellikler"} {"input": "question: Eşeysiz üreme hangi canlı gruplarında görülür?", "target": "Prokaryot canlılardan bakteri ve arkelerde; ökaryot canlılardan amip, öglena, paramesyum gibi protista üyelerinde görülür."} {"input": "question: Bölünme sonucu oluşan hücreler genetik açıdan nasıldır?", "target": "Genetik açıdan ata hücreyle ve birbirleriyle aynıdır."} {"input": "question: Prokaryot canlılarda ikiye bölünme sırasında mitoza ait evreler gerçekleşmez, neden?", "target": "Zarla çevrili çekirdek taşımadıkları ve iğ ipliklerini oluşturacak proteinlere sahip olmadıkları için."} {"input": "question: Bakterilerde büyüyen hücre, DNA’sını nasıl eşler?", "target": "Büyüyen hücre, DNA’sını eşler, bu sırada hücrenin boyu uzar ve DNA’lar birbirinden uzaklaşır."} {"input": "question: İkiye bölünme sonrası yeni çeper oluşturulur, nasıl gerçekleşir?", "target": "Hücre zarı içe doğru çökme yaparak büyür, çökme bölgesinde yeni çeper oluşturulur."} {"input": "question: Tek hücrelilerden amip, hangi yönden bölünebilir?", "target": "Her yönden bölünebilir."} {"input": "question: Paramesyum, hangi yönden bölünür?", "target": "Enine bölünür."} {"input": "question: Öglena, hangi yönden bölünür?", "target": "Boyuna bölünür."} {"input": "question: Bölünerek üreme sonucu oluşan yavru hücrelerde hangi özellikler farklılık gösterebilir?", "target": "Sitooplazma miktarı, organel sayısı ve metabolizma hızı gibi bazı özellikler farklılık gösterebilir."} {"input": "question: Tomurcuklanma yoluyla üreme hangi tür canlılarda görülür?", "target": "Tek hücrelilerden bir mantar çeşidi olan bira mayasında, çok hücrelilerden hidra ve mercan gibi omurgasız hayvanlarda"} {"input": "question: Tomurcuklanma sonucu oluşan yeni canlı, ana bireye ne olabilir?", "target": "Bağlı kalabilir veya ayrılıp bağımsız yaşayabilir"} {"input": "question: Hidranın tomurcuklanması ile oluşan yeni canlı, hangi isimle anılır?", "target": "Polip"} {"input": "question: Poliplerden eşeysiz olarak çoğalan, bağımsız yüzen bireylere ne denir?", "target": "Medüz (denizanası)"} {"input": "question: Tomurcuklanma sonucu oluşan yeni canlı, ana bireyin hangi özelliğini taşır?", "target": "Genetik kopyası"} {"input": "question: Tomurcuklanma hangi aşamalarda görülür?", "target": "Ana canlı üzerinde mitoz ile tomurcuk şeklinde bir çıkıntı oluşması, gelişen bu yapıların ana bireyin genetik kopyası olması"} {"input": "question: Tomurcuklanma sonucu oluşan yeni canlı, hangi tür yaşama biçimine sahip olabilir?", "target": "Bağımsız yaşayabilir veya koloni oluşturabilir"} {"input": "question: Tomurcuklanarak üremede ana canlı üzerinde hangi süreçle bir çıkıntı oluşur?", "target": "mitoz"} {"input": "question: Tomurcuklanarak üremede gelişen yapılar nedir?", "target": "ana bireyin genetik kopyası"} {"input": "question: Tomurcuklanma hangi canlılarda görülür?", "target": "tek hücrelilerden bir mantar çeşidi olan bira mayasında, çok hücrelilerden hidra ve mercan gibi omurgasız hayvanlarda"} {"input": "question: Hidranın tomurcuklanması ile oluşan yeni canlı nedir?", "target": "ana bireye bağlı kalabileceği gibi ayrılıp bir zemine tutunarak da yaşayabilir"} {"input": "question: Bir zemine tutunarak yaşayan canlıya ne denir?", "target": "polip"} {"input": "question: Poliplerden eşeysiz olarak çoğalan, bağımsız yüzen bireylere ne denir?", "target": "medüz (denizanası)"} {"input": "question: Medüzlerde hangi süreç görülmez?", "target": "tomurcuklanma"} {"input": "question: Tomurcuklanma üremesinde ana canlı üzerindeki çıkıntının gelişme süreci nedir?", "target": "Ana canlı üzerindeki çıkıntı, gelişerek yeni canlılar meydana getirir."} {"input": "question: Tomurcuklanma sonucu oluşan yeni canlılar, ana bireyin hangi özelliğini taşır?", "target": "Genetik kopyasıdır."} {"input": "question: Tomurcuklanma, hangi tür canlılarda görülür?", "target": "Tek hücrelilerden bir mantar çeşidi olan bira mayasında ve çok hücrelilerden hidra ve mercan gibi omurgasız hayvanlarda görülür."} {"input": "question: Hidranın tomurcuklanması ile oluşan yeni canlı, hangi iki durum arasında seçim yapabilir?", "target": "Ana bireye bağlı kalabileceği gibi ayrılıp bir zemine tutunarak da yaşayabilir."} {"input": "question: Bir zemine tutunarak yaşayan canlıya ne denir?", "target": "Polip denir."} {"input": "question: Poliplerden eşeysiz olarak çoğalan, bağımsız yüzen bireylere ne denir?", "target": "Medüz (denizanası) denir."} {"input": "question: Medüzlerde hangi üreme yöntemi görülmez?", "target": "Tomurcuklanma görülmez."} {"input": "question: Rejenerasyon nedir ve canlılarda hangi amaçla gerçekleştirilir?", "target": "Rejenerasyon, çok hücreli canlılarda doku ve organların onarımını sağlar ve bazı canlılarda kopan parçalardan yeni canlı oluşumu ile eşeysiz üremeyi sağlar."} {"input": "question: Rejenerasyon sırasında hangi olaylar görülür?", "target": "Mitoz, büyüme ve farklılaşma olayları görülür."} {"input": "question: Rejenerasyon ile üreme hangi canlılarda gözlenebilir?", "target": "Planarya ve denizyıldızı gibi canlılarda gözlenebilir."} {"input": "question: Planaryada kopan parçaların yenilenmesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Kopan ya da kesilen parçalar eksilen kısımlarını tamamlar ve her parçadan yeni bir planarya oluşur."} {"input": "question: Denizyıldızlarında kollardan biri ya da birkaçı koparsa ne olur?", "target": "Kopan denizyıldızları kopan kollarını yenileme özelliğine sahiptir."} {"input": "question: Kopan tek bir kol, bağlı olduğu merkezî diskten pay almak koşuluyla ne yapar?", "target": "Yeni bir denizyıldızı oluşturabilmektedir."} {"input": "question: Kertenkelenin kopan kuyruğunu, semenderin kopan bacağını, yengecin zarar gören çenesini onarması hangi düzeyde rejenerasyondur?", "target": "Organ düzeyinde rejenerasyondur."} {"input": "question: Bu canlılarda gerçekleşen organ düzeyindeki rejenerasyon, bir eşeysiz üreme midir?", "target": "Hayır, bu canlılarda gerçekleşen organ düzeyindeki rejenerasyon, bir eşeysiz üreme değildir."} {"input": "question: Kuş ve memelilerde rejenerasyon genellikle hangi düzeydedir?", "target": "Doku düzeyindedir."} {"input": "question: İnsanda rejenerasyon yeteneği en yüksek olan organ nedir?", "target": "Karaciğerdir."} {"input": "question: Rejenerasyon, çok hücreli canlılarda neyi sağlar?", "target": "doku ve organların onarımını"} {"input": "question: Rejenerasyon sırasında hangi olaylar görülür?", "target": "mitoz, büyüme ve farklılaşma"} {"input": "question: Rejenerasyon ile üreme hangi canlıda gözlenebilir?", "target": "planarya"} {"input": "question: Planaryada kopan parçalardan ne oluşur?", "target": "yeni bir planarya"} {"input": "question: Denizyıldızlarında kollardan biri koparsa ne olur?", "target": "yenileme özelliğine sahiptir"} {"input": "question: Denizyıldızında kopan tek bir kol, bağlı olduğu merkezî diskten pay almak koşuluyla ne oluşturabilir?", "target": "yeni bir denizyıldızı"} {"input": "question: Planarya ve denizyıldızı gibi canlılarda rejenerasyon ne düzeyindedir?", "target": "vücut düzeyinde"} {"input": "question: Kertenkelenin kopan kuyruğunu, semenderin kopan bacağını, yengecin zarar gören çenesini hangi düzeyinde onarır?", "target": "organ düzeyinde"} {"input": "question: Kuş ve memelilerde rejenerasyon genellikle hangi düzeyindedir?", "target": "doku düzeyinde"} {"input": "question: İnsanda rejenerasyon yeteneği en yüksek olan organ nedir?", "target": "karaciğer"} {"input": "question: Rejenerasyon, hangi canlılarda doku ve organların onarımını sağlar?", "target": "Çok hücreli canlılarda"} {"input": "question: Rejenerasyon sırasında hangi olaylar görülür?", "target": "Mitoz, büyüme ve farklılaşma olayları"} {"input": "question: Rejenerasyon yeteneği canlıların gelişmişlik düzeyi arttıkça nasıl değişir?", "target": "Azalmaktadır"} {"input": "question: Planarya canlısında kopan parçalar ne oluşturur?", "target": "Yeni bir planarya"} {"input": "question: Denizyıldızlarında kopan kollar ne oluşturur?", "target": "Yenilenme özelliğine sahiptir ve yeni bir denizyıldızı oluşturabilir"} {"input": "question: Kertenkelenin kopan kuyruğunu onarması hangi düzeyde rejenerasyondur?", "target": "Organ düzeyinde"} {"input": "question: İnsanda rejenerasyon yeteneği en yüksek olan organ nedir?", "target": "Karaciğer"} {"input": "question: Rejenerasyon, hangi canlılarda tüm vücut yenilenebilir?", "target": "Planarya ve denizyıldızı gibi canlılarda"} {"input": "question: Rejenerasyon, hangi canlılarda eşeysiz üreme kabul edilir?", "target": "Planarya ve denizyıldızı gibi canlılarda"} {"input": "question: Kuştan memelilere kadar rejenerasyon genellikle hangi düzeydedir?", "target": "Doku düzeyindedir"} {"input": "question: Sporla üremenin gerçekleştiği canlı gruplarına örnekler veriniz.", "target": "Bir hücreli canlılar, plazmodium, su yosunu, mantarlar, tohumsuz bitkilerden eğrelti otu ve karayosunları"} {"input": "question: Sporların etrafını çevreleyen yapı nedir?", "target": "Sert bir çeper"} {"input": "question: Sporların üreme hücrelerinde kaç tane kromozom bulunur?", "target": "n tane kromozom"} {"input": "question: Sporla üreme olayında döllenme olayı gerçekleşmez, bunun yerine hangi olay gerçekleşir?", "target": "Mitoz"} {"input": "question: Sporların olumsuz çevre koşullarına dayanıklı olmasının sebebi nedir?", "target": "Etrafını çevreleyen sert çeper"} {"input": "question: Sporla üreme, hangi canlı gruplarında gerçekleşmez?", "target": "Çiçekli bitkiler, hayvanlar"} {"input": "question: Sporların gelişme sürecinde hangi şartın uygun olması gerekir?", "target": "Ortam şartlarının uygun olması"} {"input": "question: Sporla üreme, hangi hastalık etmeni canlısında gerçekleşir?", "target": "Plazmodium (sıtma hastalığı)"} {"input": "question: Sporlar hangi yöntemlerle oluşturulur?", "target": "Sporlar, ana canlıdan mitoz veya mayoz ile oluşturulur."} {"input": "question: Sporların etrafı hangi yapı ile kaplanmıştır?", "target": "Sporların etrafı sert bir çeperle kaplanmıştır."} {"input": "question: Sporlar hangi tür çevre koşullarına dayanıklıdır?", "target": "Sporlar olumsuz çevre koşullarına dayanıklıdır."} {"input": "question: Sporlar hangi sayıda kromozoma sahiptir?", "target": "Sporlar n kromozomlu özelleşmiş üreme hücrelerdir."} {"input": "question: Sporlar hangi şartlarda döllenme olayı olmadan gelişir?", "target": "Sporlar, ortam şartları uygun olduğunda döllenme olayı gözlenmeden mitoz ile gelişerek yeni bireyler oluşturur."} {"input": "question: Sporla üreme hangi canlılarda gerçekleşir?", "target": "Sporla üreme, bir hücreli canlılardan sıtma hastalığına neden olan plazmodiumda (plazmodyum), su yosunu gibi alglerde, mantarlarda, tohumsuz bitkilerden eğrelti otu ve karayosunlarında gerçekleşir."} {"input": "question: Sporla üreme, hangi canlı gruplarında gerçekleşir?", "target": "Bir hücreli canlılardan sıtma hastalığına neden olan plazmodiumda, su yosunu gibi alglerde, mantarlarda, tohumsuz bitkilerden eğrelti otu ve karayosunlarında."} {"input": "question: Sporların etrafı hangi yapı ile kaplanmıştır?", "target": "Sert bir çeperle"} {"input": "question: Sporlar hangi çevre koşullarına dayanıklıdır?", "target": "Olumsuz çevre koşullarına"} {"input": "question: Sporlar hangi özelliğe sahiptir?", "target": "n kromozomlu özelleşmiş üreme hücreleridir"} {"input": "question: Sporların gelişme süreci hangi olay olmadan gerçekleşir?", "target": "Döllenme olayı olmadan"} {"input": "question: Sporla üreme, hangi canlılarda gözlenir?", "target": "Bir hücreli canlılardan sıtma hastalığına neden olan plazmodiumda, su yosunu gibi alglerde, mantarlarda, tohumsuz bitkilerden eğrelti otu ve karayosunlarında"} {"input": "question: Sporların hangi özelliği, yeni bireylerin oluşmasına yardımcı olur?", "target": "Mitoz ile gelişme özelliği"} {"input": "question: Sporla üreme, hangi şartlarda gerçekleşir?", "target": "Ortam şartları uygun olduğunda"} {"input": "question: Partenogenez olayında, mayoz ile oluşan yumurta hücresinin döllenmeden mitozla gelişerek yeni bir birey oluşturması hangi canlı gruplarında görülebilir?", "target": "Omurgasızlarda (arılar, karıncalar, yaprak bitleri, su pireleri, bazı çekirge ve kelebek türlerinde) ve omurgalılarda (balık, kurbağa, sürüngen ve kuşların bazı türlerinde)"} {"input": "question: Partenogenezle çoğalan türlerin çoğunda hangi üreme şekli de gerçekleşmektedir?", "target": "Eşeyli üreme"} {"input": "question: Partenogenezin, bazı türlerde cinsiyetin belirlenmesini nasıl denetlemede kullanılır?", "target": "Cinsiyetin belirlenmesini denetlemede kullanılır"} {"input": "question: Bal arılarında erkek bireylerin özellikleri nelerdir?", "target": "Haploit kromozomludur ve partenogenezle oluşmuştur"} {"input": "question: Dişi olan kraliçe arı ve işçi arıların özellikleri nelerdir?", "target": "Döllenmiş yumurtalardan gelişmiştir ve diploit kromozomludur"} {"input": "question: Kraliçe arının üreme sorumluluğu nedir?", "target": "Üremeden sorumlu"} {"input": "question: İşçi arıların özellikleri nelerdir?", "target": "Kısırdır"} {"input": "question: Kraliçe arı, mayoz ile hangi işlemi gerçekleştirir?", "target": "Çok sayıda yumurta üretir"} {"input": "question: Erkek arı, mitozla hangi işlemi gerçekleştirir?", "target": "Spermler üretir"} {"input": "question: Kraliçe arı yılda kaç kez çiftleşme uçuşu gerçekleştirir?", "target": "Bir kez"} {"input": "question: Kraliçe arıdan alınan spermler vücudunda hangi kesede depolanır?", "target": "Başka bir kesede"} {"input": "question: Kraliçe arının yumurtaları spermle döllenirse hangi arı türü meydana gelir?", "target": "Kraliçe ya da işçi arı"} {"input": "question: Yumurta döllenmeden gelişirse hangi arı türü meydana gelir?", "target": "Erkek arı"} {"input": "question: Döllenmeyle meydana gelen embriyoların polenle beslenmeleri sonucu hangi arı türü oluşur?", "target": "İşçi arılar"} {"input": "question: Arı sütü ile beslenmeleri sonucu hangi arı türü oluşur?", "target": "Kraliçe arılar"} {"input": "question: İşçi arılar ve kraliçe arılar arasındaki farkın nedeni nedir?", "target": "Beslenme farklılığına bağlı olarak ortaya çıkan ve kalıtsal olmayan değişikliklerdir"} {"input": "question: Partenogenez nedir?", "target": "Mayoz ile oluşan yumurta hücresinin döllenmeden mitozla gelişerek yeni bir birey oluşturması olayına partenogenez denir."} {"input": "question: Hangi canlı gruplarında partenogenez görülür?", "target": "Omurgasızlardan arılar, karıncalar, yaprak bitleri, su pireleri, bazı çekirge ve kelebek türlerinde ve omurgalılardan balık, kurbağa, sürüngen ve kuşların bazı türlerinde görülür."} {"input": "question: Partenogenezle çoğalan türlerin çoğunda hangi üreme yöntemi de gerçekleşmektedir?", "target": "Eşeyli üreme"} {"input": "question: Partenogenez bazı türlerde hangi amaçla kullanılır?", "target": "Cinsiyetin belirlenmesini denetlemede kullanılır."} {"input": "question: Bal arılarında erkek bireyler nasıl oluşmuştur?", "target": "Partenogenezle oluşmuştur ve haploit kromozomludur."} {"input": "question: Kraliçe arı ve işçi arılar hangi yöntemle oluşmuştur?", "target": "Döllenmiş yumurtalardan gelişmiştir ve diploit kromozomludur."} {"input": "question: Kraliçe arı üreme sorumlusu iken işçi arılar hangi durumdadır?", "target": "Kısırdır."} {"input": "question: Erkek arıdan alınan spermler nerede depolanır?", "target": "Kraliçe arının vücudunda başka bir kesede depolanır."} {"input": "question: Kraliçe arısının yumurtaları spermle döllenirse hangi durum ortaya çıkar?", "target": "Kraliçe ya da işçi arı meydana gelir."} {"input": "question: Döllenmeyle meydana gelen embriyoların beslenmesi sonucu hangi arılar oluşur?", "target": "Polenle beslenmeleri sonucu işçi arılar, arı sütü ile beslenmeleri sonucu kraliçe arılar oluşur."} {"input": "question: Partenogenez olayında hangi türlerde gözlemlenmektedir?", "target": "Omurgasızlardan arılar, karıncalar, yaprak bitleri, su pireleri, bazı çekirge ve kelebek türlerinde, omurgalılardan balık, kurbağa, sürüngen ve kuşların bazı türlerinde."} {"input": "question: Partenogenezle çoğalan türlerde hangi üreme türü de gerçekleşmektedir?", "target": "Eşeyli üreme"} {"input": "question: Partenogenez, hangi amaçla kullanılır?", "target": "Cinsiyetin belirlenmesini denetlemede"} {"input": "question: Bal arılarında erkek bireyler nasıl oluşmuştur?", "target": "Partenogenezle oluşmuş ve haploit kromozomludur."} {"input": "question: Dişi olan kraliçe arı ve işçi arılar nasıl gelişmiştir?", "target": "Döllenmiş yumurtalardan gelişmiştir ve diploit kromozomludur."} {"input": "question: Kraliçe arı üremeden sorumlu iken işçi arılar nasıl?", "target": "Kısırdır."} {"input": "question: Erkek arıdan alınan spermler, kraliçe arının vücudunda hangi kesede depolanır?", "target": "Başka bir kesede"} {"input": "question: Kraliçe arısının yumurtaları spermle döllenirse hangi sonuç meydana gelir?", "target": "Kraliçe ya da işçi arı"} {"input": "question: Döllenmeyle meydana gelen embriyoların polenle beslenmeleri sonucu hangi sonuç meydana gelir?", "target": "İşçi arılar"} {"input": "question: Döllenmeyle meydana gelen embriyoların arı sütü ile beslenmeleri sonucu hangi sonuç meydana gelir?", "target": "Kraliçe arılar"} {"input": "question: Bunun nedeni nedir?", "target": "Beslenme farklılığına bağlı olarak ortaya çıkan ve kalıtsal olmayan değişikliklerdir."} {"input": "question: Vejetatif üreme nedir?", "target": "Vejetatif üreme, yüksek yapılı bitkilerin kök, gövde, dal ve yaprak gibi kısımlarından kopan bir parçanın ana bitkiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bir bitki oluşturmasına denir."} {"input": "question: Vejetatif üremenin temelini oluşturan biyolojik süreçler nelerdir?", "target": "Vejetatif üremenin temelini mitoz ve yenilenme oluşturur."} {"input": "question: Bir parçanın ana bitkiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bir bitki oluşturması hangi üreme yöntemine karşılık gelir?", "target": "Vejetatif üreme yöntemine karşılık gelir."} {"input": "question: Aşağıdaki ifadelerden hangisi vejetatif üremenin tanımına uygun değildir?", "target": "Üreme, ana bitkiden ayrı bir birey oluşturmak için kullanılan bir yöntemdir. (Bu ifade, vejetatif üremenin tanımına uygun değildir çünkü vejetatif üreme, ana bitkiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bir bitki oluşturur)"} {"input": "question: Yüksek yapılı bitkilerin hangi kısımlarından kopan parçanın ana bitkiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bir bitki oluşturmasına vejetatif üreme denir?", "target": "Kök, gövde, dal ve yaprak gibi kısımlarından"} {"input": "question: Vejetatif üremenin temeli nedir?", "target": "Mitoz ve yenilenmeye dayanır"} {"input": "question: Ana bitkiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bir bitki oluşturmasına ne denir?", "target": "Vejetatif üreme"} {"input": "question: Vejetatif üremenin temelinde hangi biyolojik süreç yatmaktadır?", "target": "Mitoz"} {"input": "question: Bir bitkinin kökünün, gövdesinin, dalının veya yaprağının ana bitkiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bir bitki oluşturmasına ne ad verilir?", "target": "Vejetatif üreme"} {"input": "question: Günlük hayatta hangi durumlarda vejetatif üreme görülür? (örneğin, bahçe yetiştiriciliği, ağaçlandırma)", "target": "Bahçe yetiştiriciliği ve ağaçlandırma gibi durumlarda vejetatif üreme görülür."} {"input": "question: Vejetatif üremenin ana bitkiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bir bitki oluşturma süreci nasıl gerçekleşir?", "target": "Ana bitkinin bir parçası kopar ve bu parçanın yenilenmesi sonucu yeni bir bitki oluşturulur."} {"input": "question: Vejetatif üremenin avantajları nelerdir? (örneğin, hızlı çoğalma, çevre koşullarına uyum)", "target": "Hızlı çoğalma, çevre koşullarına uyum, vb."} {"input": "question: Sürünücü gövde ile üreme hangi bitkilerin geniş bir alana yayılmasını sağlar?", "target": "Çilek ve kuş otu gibi bitkilerin"} {"input": "question: Yumru gövde ile üreme hangi bitkilerin yumru gövdelerinde bulunur?", "target": "Patates, yer elması gibi bitkilerin"} {"input": "question: Rizom gövde ile üreme hangi bitkilerin üzerinde bulunur?", "target": "Ayrık otu, zencefil, süsen gibi bitkilerin"} {"input": "question: Çelik ile üreme hangi bitkilerin üretiminde kullanılır?", "target": "Begonya, sardunya ve menekşe gibi saksı bitkilerinde ve meyve ağaçlarında"} {"input": "question: Çelikle üremenin bir başka şekli nedir?", "target": "Daldırma yöntemi"} {"input": "question: Doku kültürü ile üretim hangi bitkilerin üretiminde kullanılır?", "target": "Ekonomik değeri yüksek, üretimi zor bitkilerin ve soyu tükenmekte olan türlerin korunmasına yönelik çalışmalar için"} {"input": "question: Soğanla üreme hangi bitkilerin üretiminde kullanılır?", "target": "Lale, zambak, nergis ve süsen gibi bitkilerin"} {"input": "question: Vejetatif üremenin avantajları nelerdir?", "target": "Tarımda verimliliği artıran bir yöntemdir. Kısa sürede fazla ve kaliteli üretim yapılmasını sağlar. Tohumla üremeye göre daha kısa sürede gerçekleşir."} {"input": "question: Vejetatif üreme hangi bitkilerin iyi özelliklerini korur?", "target": "Tohum yapma yeteneğini kaybetmiş olan muz, çekirdeksiz üzüm gibi bitkiler"} {"input": "question: Rizomlu bitkiler hangi özellik gösterir?", "target": "Çok yıllık bitki özelliği"} {"input": "question: Çelikle üremenin başarılı olabilmesi için alınan parçaların hangi organlardan seçilmesi gerekir?", "target": "Genç organlardan"} {"input": "question: Aşılama yönteminde başarılı olmak için hangi parçaların birleştirilmesi gerekir?", "target": "Meyve verimi ve kalitesi düşük ancak kök yapısı kuvvetli anaç bitki ile kök yapısı zayıf, meyve verimi ve kalitesi yüksek bitkiden elde edilen aşılar"} {"input": "question: Doku kültürü tekniği hangi amaçla kullanılır?", "target": "Bitkilerin ıslah çalışmalarında ve değerli süs bitkilerinin hızlı çoğaltılmasında"} {"input": "question: Soğanlı bitkilerin olgunlaşma dönemleri sonunda hangi yapılar oluşturulur?", "target": "Yavru soğanlar"} {"input": "question: Vejetatif üretim yöntemleri nelerdir?", "target": "Sürünücü gövde, yumru gövde, rizom gövde, doku kültürü tekniği ve çelik ile eşeysiz olarak üretim"} {"input": "question: Sürünücü Gövde (Stolon) ile Üreme nasıldır?", "target": "Toprak yüzeyinde uzanan gövde uzantıları, toprağa kök salar ve bu bölgelerden yeni bitkiler gelişir"} {"input": "question: Yumru Gövde ile Üreme nasıldır?", "target": "Bazı bitkilerin toprak altında bulunan ve besin depolayan toprak altı gövdelerine yumru denir"} {"input": "question: Rizom Gövde ile Üreme nasıldır?", "target": "Rizomlar yedek besin maddesi depo eden, toprak altında yatay olarak uzanan, silindir şeklindeki toprak altı gövdeleridir"} {"input": "question: Çelik ile Üreme nasıldır?", "target": "Begonya, sardunya ve menekşe gibi saksı bitkilerinde ve meyve ağaçlarında ana bitkinin kök, gövde, dal ya da yapraklarından alınan parçaların kullanılmasıyla yeni bitkilerin elde edilmesidir"} {"input": "question: Aşılamayla üretim nasıldır?", "target": "İki bitki parçasının kaynaştırılıp tek bir bitkiymiş gibi büyüyecek şekilde birleştirilmesidir"} {"input": "question: Doku Kültürü nedir?", "target": "Laboratuvar ortamında steril şartlarda, bitkilerin kök ve gövde uçlarında meristem özellik gösteren hücre grupları alınarak yapay besi ortamına konulur"} {"input": "question: Soğanla Üreme nasıldır?", "target": "Bahçecilik ve tarım sektöründe lale, zambak, nergis ve süsen gibi bitkiler; soğan adı verilen toprak altı yapıların dikimi ile üretilir"} {"input": "question: Vejetatif üremenin avantajları nelerdir?", "target": "Tarımda verimliliği artıran bir yöntemdir. Kısa sürede fazla ve kaliteli üretim yapılmasını sağlar. Tohumla üremeye göre daha kısa sürede gerçekleşir"} {"input": "question: Çilek bitkisinde toprak yüzeyinde büyüyen sürünücü gövde üzerindeki göz adı verilen yapılar neler yapar?", "target": "Köklenerek yeni çilek bitkilerini meydana getirir."} {"input": "question: Yumru gövde ile üreme hangi bitkilerde görülür?", "target": "Patates, yer elması gibi bitkilerde"} {"input": "question: Rizom gövde ile üreme hangi bitkilerde görülür?", "target": "Ayrık otu, zencefil, süsen gibi bitkilerde"} {"input": "question: Çelik ile üreme hangi bitkilerde kullanılır?", "target": "Begonya, sardunya ve menekşe gibi saksı bitkilerinde ve meyve ağaçlarında"} {"input": "question: Çelikle üremenin başarılı olması için alınan parçaların hangi organlardan seçilmesi gerekir?", "target": "Genç organlardan"} {"input": "question: Aşılamada eklenen parçaya ne ad verilir?", "target": "Aşı"} {"input": "question: Aşılamada bitkinin alt kısmını ve kökünü meydana getiren bölüme ne ad verilir?", "target": "Anaç"} {"input": "question: Göz aşısı ve kalem aşısı arasındaki fark nedir?", "target": "Göz aşısında anaç bitkiye aşılanacak parça, tek bir gözden oluşur. Kalem aşısında ise çoğaltılmak istenen ağaçtan aşılanacak her ağaç için iki adet kalem (dal) kesilir."} {"input": "question: Daldırma yönteminin hangi bitkilerde kullanıldığı?", "target": "Çelikle zor köklenen ve tohumla üretimi zor olan bitkilerin yetiştirilmesinde"} {"input": "question: Doku kültürü tekniğinde kullanılan hücre gruplarına ne ad verilir?", "target": "Meristem"} {"input": "question: Doku kültürü tekniğinde hücre topluluğu hangi adı alır?", "target": "Kallus"} {"input": "question: Doku kültürü tekniğinin hangi amaçla kullanıldığı?", "target": "Ekonomik değeri yüksek, üretimi zor bitkilerin ve soyu tükenmekte olan türlerin korunmasına yönelik çalışmalar için"} {"input": "question: Soğanla üreme hangi bitkilerde kullanılır?", "target": "Lale, zambak, nergis ve süsen gibi bitkilerde"} {"input": "question: Vejetatif üremenin avantajları nelerdir?", "target": "Tarımda verimliliği artıran bir yöntemdir. Kısa sürede fazla ve kaliteli üretim yapılmasını sağlar. Tohumla üremeye göre daha kısa sürede gerçekleşir. Tohumla üreyen bitkilerin genetik yapılarında farklılıklar oluşur. Vejetatif üremeyle oluşan bitkiler ise genetik açıdan birbirinin kopyasıdır."} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda genetik çeşitliliğin temel nedenleri nelerdir?", "target": "Mayoz ve döllenme"} {"input": "question: Mayoz, eşeyli üreyen canlılarda hangi hücrelerde gerçekleşir?", "target": "Üreme organlarında bulunan, 2n kromozoma (diploit) sahip olan üreme ana hücrelerinde"} {"input": "question: Mayoz sonucu kaç tane n kromozomlu (haploit) hücre oluşur?", "target": "4 tane"} {"input": "question: İnsanların vücut hücrelerinde ve üreme ana hücrelerinde kaç kromozom bulunur?", "target": "46 kromozom"} {"input": "question: İnsanlarda mayoz ile meydana gelen dişi üreme hücresine ne adı verilir?", "target": "Yumurta"} {"input": "question: İnsanlarda mayoz ile meydana gelen erkek üreme hücresine ne adı verilir?", "target": "Sperm"} {"input": "question: Üreme hücrelerinin birleşmesine ne adı verilir?", "target": "Döllenme"} {"input": "question: Döllenme sonucu oluşan 2n kromozomlu hücreye ne adı verilir?", "target": "Zigot"} {"input": "question: İnsan zigotunda kaç kromozom bulunur?", "target": "46 kromozom"} {"input": "question: Mayozla yarıya inen kromozom sayısı, döllenme ile tekrar kaç katına çıkar?", "target": "İki katına"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda mayoz ve döllenme ile tür içi krosmozom sayısı nasıl tutulur?", "target": "Sabit tutulur"} {"input": "question: Yeni oluşan gen kombinasyonları sayesinde neler sağlanılır?", "target": "Tür içi çeşitlilik"} {"input": "question: Mitozda olduğu gibi mayoz öncesi üreme ana hücresinde bölünme hazırlıklarının tamamlandığı sürece ne adı verilir?", "target": "Interfaz"} {"input": "question: Çevrenizi gözlemlediğinizde iki kardeşin farklı özellikler taşımasının nedeni nedir?", "target": "Genetik çeşitlilik"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda genetik çeşitliliğin temel nedeni nedir?", "target": "Mayoz ve döllenme"} {"input": "question: Oluşan hücreler, genelde hangi isimle adlandırılır?", "target": "Gamet olarak adlandırılan üreme hücrelerine"} {"input": "question: Bölünme sonucu oluşan hücreler, ana canlının kromozom sayısının kaç katı kadar kromozoma sahiptir?", "target": "Yarısı kadar"} {"input": "question: İnsanlarda mayoz ile meydana gelen dişi üreme hücresine ne isim verilir?", "target": "Yumurta"} {"input": "question: İnsanlarda mayoz ile meydana gelen erkek üreme hücresine ne isim verilir?", "target": "Sperm"} {"input": "question: Üreme hücrelerinin birleşmesine ne isim verilir?", "target": "Döllenme"} {"input": "question: Döllenme sonucu oluşan 2n kromozomlu hücreye ne isim verilir?", "target": "Zigot"} {"input": "question: Yeni oluşan gen kombinasyonları sayesinde ne sağlanır?", "target": "Tür içi çeşitlilik"} {"input": "question: Mayoz öncesi üreme ana hücresinde bölünme hazırlıklarının tamamlandığı sürece ne isim verilir?", "target": "Interfaz"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda genetik çeşitliliğin temel nedeni nedir?", "target": "Mayoz ve döllenmedir."} {"input": "question: Mayoz bölünmesi hangi canlılarda görülür?", "target": "Eşeyli üreyen canlılarda görülür."} {"input": "question: Mayoz sonucu oluşan hücrelerin kromozom sayısı kaçtır?", "target": "n kromozomlu (haploit) hücreler oluşur."} {"input": "question: İnsanlarda üreme ana hücrelerinde kaç kromozom bulunur?", "target": "46 kromozom bulunur."} {"input": "question: Dişi üreme hücresine ne isim verilir?", "target": "Yumurta"} {"input": "question: Erkek üreme hücresine ne isim verilir?", "target": "Sperm"} {"input": "question: Mayozla yarıya inen kromozom sayısı, döllenme ile tekrar kaç katına çıkar?", "target": "İki katına çıkar."} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda mayoz ve döllenme ile tür içi kromozom sayısı nasıl tutulur?", "target": "Sabit tutulur."} {"input": "question: Yeni oluşan gen kombinasyonları sayesinde nedir?", "target": "Tür içi çeşitlilik sağlanır."} {"input": "question: İnsan zigotunda kaç kromozom bulunur?", "target": "46 kromozom bulunur."} {"input": "question: Mitozun interfaz evresinde genetik materyal neler yapar?", "target": "Genetik materyal (DNA) eşlenir ve miktarını iki katına çıkarır."} {"input": "question: Sentrozom eşlenmesi hangi evrede gerçekleşir?", "target": "Hayvan hücrelerinde sentrozom eşlenmesi, interfaz evresinde gerçekleşir."} {"input": "question: İnterfaz evresinde hangi biyolojik süreçler artar?", "target": "İnterfazda büyüme, solunum, ATP sentezi, protein sentezi ve metabolizma hızı artar."} {"input": "question: Mitozun interfaz evresinde hangi biyolojik süreçlerin hızlandığını söyleyebilir misiniz?", "target": "Büyüme, solunum, ATP sentezi, protein sentezi ve metabolizma hızı artar."} {"input": "question: Mitozda hangi evreyle aynıdır?", "target": "Interfazla aynıdır."} {"input": "question: Üreme ana hücrelerinde genetik materyal ne olur?", "target": "Eşlenir ve miktarını iki katına çıkarır."} {"input": "question: Hayvan hücrelerinde sentrozom eşlenmesi hangi evrede gerçekleşir?", "target": "Bu evrede gerçekleşir."} {"input": "question: İnterfazda hangi biyolojik süreçler artar?", "target": "Büyüme, solunum, ATP sentezi, protein sentezi ve metabolizma hızı artar."} {"input": "question: Mitoz sürecinde hangi aşamada genetik materyal (DNA) eşlenir ve miktarını iki katına çıkarır?", "target": "Interfaz aşamasında"} {"input": "question: Sentrozom eşlenmesi hangi tür hücrelerde gerçekleşir?", "target": "Hayvan hücrelerinde"} {"input": "question: Interfaz aşamasında hangi biyolojik süreçler artar?", "target": "Büyüme, solunum, ATP sentezi, protein sentezi ve metabolizma hızı"} {"input": "question: Mitoz sürecinde hangi aşamanın sentrozom eşlenmesi ile karakterize edildiğini söyleyebilir misiniz?", "target": "Interfaz aşaması"} {"input": "question: Interfaz aşamasında hücrenin enerji üretiminde hangi biyolojik süreç önemli bir rol oynar?", "target": "ATP sentezi"} {"input": "question: Genetik materyal (DNA) eşlenmesi hangi biyolojik sürecin bir parçasıdır?", "target": "Mitoz"} {"input": "question: Mayoz sürecinde kromozom sayısı nasıl değişir?", "target": "Mayoz ile kromozom sayısı yarıya iner."} {"input": "question: Mayoz I ve mayoz II aşamaları arasındaki fark nedir?", "target": "Herhangi bir fark belirtilmemiştir, mayoz I ve mayoz II birbirini takip eden aşamalardır."} {"input": "question: Mayoz sürecinde Dna’nın eşlenmesi kaç kez gerçekleşir?", "target": "Dna’nın eşlenmesi bir kez gerçekleşir."} {"input": "question: Mayoz sonucu oluşan üreme hücrelerinin kalıtsal özellikleri nelerdir?", "target": "Kalıtsal özellikleri birbirinden farklıdır."} {"input": "question: Mayoz sürecinde hangi tür bölünme gerçekleşir?", "target": "Çekirdek ve sitoplazma bölünmesi gerçekleşir."} {"input": "question: Mayoz sürecinin sonunda oluşan üreme hücreleri sayısı kaçtır?", "target": "Dört üreme hücresi oluşur."} {"input": "question: Mayoz hangi aşamalarından oluşur?", "target": "Mayoz I ve mayoz II aşamalarından oluşur."} {"input": "question: DNA'nın ne yapması ardından mayoz gerçekleşir?", "target": "Bir kez eşlenmesi ardından mayoz gerçekleşir."} {"input": "question: Mayozda kaç kez çekirdek ve sitoplazma bölünmesi gerçekleşir?", "target": "Arka arkaya iki kez çekirdek ve iki sitoplazma bölünmesi gerçekleşir."} {"input": "question: Mayozun sonucunda kromozom sayısı ne olur?", "target": "Kromozom sayısı yarıya iner."} {"input": "question: Mayoz sonucu oluşan üreme hücrelerinin özellikleri nelerdir?", "target": "Kalıtsal özellikleri birbirinden farklı olur."} {"input": "question: Mayoz DNA kaç kere 2 ye katlanıyor ?", "target": "bir kere"} {"input": "question: Mayoz sürecinde kromozom sayısını yarıya indiren aşama hangisidir?", "target": "Mayoz I aşaması"} {"input": "question: Mayoz I aşamasında kaç tane yeni hücre oluşur?", "target": "2"} {"input": "question: Mayoz II sonucunda oluşan hücrelerin kromozom sayısı nedir?", "target": "Haploit (n kromozomlu)"} {"input": "question: Mayozla oluşan haploit hücrelerin olgunlaşma sürecinde farklılaşabildiği hücreler hangileridir?", "target": "Sperm, yumurta veya spor hücreleri"} {"input": "question: Mayozla oluşan haploit hücreler, ana hücreden hangi yönde farklıdır?", "target": "Kromozom sayısı yönüyle ve genetik açıdan"} {"input": "question: Mayoz I aşamasında hangi evrelerden oluşur?", "target": "Profaz I, metafaz I, anafaz I, telofaz I evrelerinden"} {"input": "question: Mayoz sürecinin sonunda oluşan hücreler ana hücreden hangi yönde farklıdır?", "target": "Kromozom sayısı yönüyle ve genetik açıdan"} {"input": "question: Mayoz süreci hangi aşama ile başlar?", "target": "Mayoz I aşaması ile başlar."} {"input": "question: Mayoz I aşamasının evreleri nelerdir?", "target": "Profaz I, metafaz I, anafaz I, telofaz I evrelerinden oluşur."} {"input": "question: Mayoz I sonucunda kaç yeni hücre oluşur?", "target": "İki yeni hücre oluşur."} {"input": "question: Mayoz II sonucunda kaç tane hücre oluşur?", "target": "Dört tane hücre oluşur."} {"input": "question: Mayozla oluşan haploit hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Ana hücreden kromozom sayısı yönüyle farklı oldukları gibi genetik açıdan da hem ana hücreden hem de birbirlerinden farklıdır."} {"input": "question: Mayozla oluşan haploit hücreler hangi hücrelere farklılaşabilir?", "target": "Sperm, yumurta veya spor hücrelerine farklılaşabilir."} {"input": "question: Mayoz sürecinin ana amacı nedir?", "target": "Kalıtsal çeşitlilik oluşturmak."} {"input": "question: Mayoz I aşamasında kromozom sayısı ana hücrenin kaç katı olur?", "target": "Yarısı"} {"input": "question: Mayoz I evreleri nelerdir?", "target": "Profaz I, metafaz I, anafaz I, telofaz I"} {"input": "question: Mayoz I sonucu kaç yeni hücre oluşur?", "target": "2"} {"input": "question: Mayoz II sonucunda kaç tane hücre oluşur?", "target": "4"} {"input": "question: Haploit hücreler olgunlaşma sürecinde hangi hücrelere farklılaşabilir?", "target": "Sperm, yumurta veya spor hücrelerine"} {"input": "question: Haploit hücreler ana hücreden hangi yönden farklıdır?", "target": "Kromozom sayısı ve genetik açıdan"} {"input": "question: Mayoz sürecinin önemi nedir?", "target": "Kalıtsal çeşitlilik oluşturması"} {"input": "question: Mayoz I ve Mayoz II arasındaki fark nedir?", "target": "Mayoz I'de kromozom sayısı yarıya inerken, Mayoz II'de haploit hücreler oluşur"} {"input": "question: Günlük hayatta mayoz sürecine benzer hangi biyolojik olaylar vardır?", "target": "Üreme hücrelerinin oluşumu"} {"input": "question: Mayozun en uzun ve en karmaşık evresi nedir?", "target": "Mayozun en uzun ve en karmaşık evresi, kromatin ipliklerinin kıvrılıp katlanarak kromozomları oluşturduğu evredir."} {"input": "question: Hayvan hücrelerinde mayozda hangi yapılar oluşur?", "target": "Hayvan hücrelerinde eşlenen sentrozomlar ve bunların uzantısı mikrotübüllerden iğ iplikleri oluşur."} {"input": "question: Tetrat sayısı, kromozom sayısıyla ilişkili midir?", "target": "Evet, tetrat sayısı, n sayıda kromozoma eşittir."} {"input": "question: Sinapsis nedir?", "target": "Sinapsis, homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitlerinin aynı hizada çiftler oluşturarak sarmal yapması olayıdır."} {"input": "question: Krossing over, genetik çeşitlilik için neden önemlidir?", "target": "Krossing over, genetik çeşitlilik için çok önemli bir kaynaktır çünkü yeni gen kombinasyonları oluşturur ve birbirinden farklı gametlerin oluşmasını sağlar."} {"input": "question: Krossing over, bir mutasyon çeşidi midir?", "target": "Hayır, krossing over, bir mutasyon çeşidi değildir. Genlerin yapısını değiştirmez, kromozomların gen dizilimlerini değiştirir."} {"input": "question: Krossing over olasılığı, kromozom üzerinde bulunan genler arasındaki uzaklığa göre nasıl değişir?", "target": "Kromozom üzerinde bulunan genler arasındaki uzaklık arttıkça krossing over olma olasılığı da artar."} {"input": "question: Türe ait bireylerde krossing overın etkisi nedir?", "target": "Krossing over, türe ait bireylerde yeni kombinasyonların ortaya çıkma ihtimalini artırır."} {"input": "question: Mayozda hangi olaylar her zaman gerçekleşmez?", "target": "Krossing over her zaman gerçekleşmeyebilir."} {"input": "question: Mayozun en uzun ve en karmaşık evresi nedir?", "target": "Mayozun en uzun ve en karmaşık evresi, kromatin iplikler, kıvrılıp katlanarak kromozomları oluşturur."} {"input": "question: Çekirdekçik ve çekirdek zarı mayozda ne olur?", "target": "Çekirdekçik kaybolur, çekirdek zarı parçalanır."} {"input": "question: Hayvan hücrelerinde sentrozomlar ve mikrotübüllerin uzantısı nelerdir?", "target": "İğ iplikleri oluşur."} {"input": "question: Tetrat nedir?", "target": "Homolog kromozomların yan yana gelerek dört kromatitli yapıyı oluşturmasıdır."} {"input": "question: Tetrat sayısı nedir?", "target": "Tetrat sayısı, n sayıda kromozoma eşittir."} {"input": "question: Sinapsis nedir?", "target": "Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitlerinin aynı hizada çiftler oluşturarak sarmal yapmasıdır."} {"input": "question: Kiyazma nedir?", "target": "Krossing overin gerçekleştiği temas bölgeleridir."} {"input": "question: Krossing over nedir?", "target": "Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitlerinin kiyazma noktalarından karşılıklı gen değişimidir."} {"input": "question: Krossing overın genetik çeşitlilik için önemi nedir?", "target": "Krossing over, genetik çeşitlilik için çok önemli bir kaynaktır."} {"input": "question: Her mayozda krossing over gerçekleşir mi?", "target": "Hayır, her mayozda tetrat ve sinapsis oluşumu gözlenir ancak krossing over her zaman gerçekleşmeyebilir."} {"input": "question: Krossing over olayı nedir?", "target": "Bir mutasyon çeşidi değildir. Genlerin yapısını değiştirmez, kromozomların gen dizilimlerini değiştirir."} {"input": "question: Krossing overın türe ait bireylerdeki etkisi nedir?", "target": "Türe ait bireylerde yeni kombinasyonların ortaya çıkma ihtimalini artırır."} {"input": "question: Mayozun en uzun ve en karmaşık evresi hangi evredir?", "target": "Mayozun en uzun ve en karmaşık evresi mayoz evresidir."} {"input": "question: Kromatin iplikler mayoz evresinde ne olur?", "target": "Kromatin iplikler kıvrılıp katlanır ve yoğunlaşarak kromozomları oluşturur."} {"input": "question: Çekirdekçik ve çekirdek zarı mayoz evresinde ne olur?", "target": "Çekirdekçik kaybolur, çekirdek zarı parçalanır."} {"input": "question: Sentrozomlar ve mikrotübüllerin uzantısı hangi yapıyı oluşturur?", "target": "İğ iplikleri oluşturur."} {"input": "question: Tetrat sayısı, kaç adet kromozoma eşittir?", "target": "n adet kromozoma eşittir."} {"input": "question: Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri hangi yapıyı oluşturur?", "target": "Sarmal yapar."} {"input": "question: Krossing over hangi olayda gerçekleşir?", "target": "Sinapsis olayında gerçekleşir."} {"input": "question: Krossing over, genetik çeşitlilik için neden önemli bir kaynaktır?", "target": "Yeni gen kombinasyonlarının oluşmasını sağlar."} {"input": "question: Krossing over, hangi tür bir mutasyon çeşididir?", "target": "Krossing over, bir mutasyon çeşidi değildir."} {"input": "question: Krossing over olayı, kromozomların hangi özelliğini değiştirir?", "target": "Gen dizilimlerini değiştirir."} {"input": "question: Türe ait bireylerde yeni kombinasyonların ortaya çıkma ihtimalini hangi olay artırır?", "target": "Krossing over olayı artırır."} {"input": "question: Mayoz evresinde krossing over olma olasılığı hangi faktöre göre artar?", "target": "Kromozom üzerindeki genler arasındaki uzaklık arttıkça krossing over olma olasılığı artar."} {"input": "question: Tetrat hâlindeki homolog kromozomlar hangi yapıya tutunur?", "target": "Kinetokor mikrotübüllerine"} {"input": "question: Hücrenin hangi bölgesinde homolog kromozomlar rastgele karşılıklı konumlanır?", "target": "Ekvatoral bölgesinde"} {"input": "question: Homolog kromozomların rastgele karşılıklı konumlanmasının sonucu nedir?", "target": "Kalıtsal çeşitliliğe neden olur"} {"input": "question: Kinetokor mikrotübülleri hangi yapıyla ilişkilidir?", "target": "Kinetokor"} {"input": "question: Homolog kromozomların konumlanmasına hangi faktör neden olur?", "target": "Rastgele karşılıklı konumlanma"} {"input": "question: Homolog kromozomlar hangi bölgelerinden kinetokor mikrotübüllerine tutunur?", "target": "Kinetokorlarından"} {"input": "question: Homolog kromozomların rastgele karşılıklı konumlanmasına ne neden olur?", "target": "Kalıtsal çeşitliliğe"} {"input": "question: Homolog kromozomların kinetokor mikrotübüllerine tutunma nedeninin kalıtsal çeşitliliğe etkisi nedir?", "target": "Homolog kromozomların kinetokor mikrotübüllerine tutunma nedeni, kalıtsal çeşitliliğe neden olur."} {"input": "question: Hücrenin ekvatoral bölgesinde gerçekleşen olay nedir?", "target": "Hücrenin ekvatoral bölgesinde, birisi bir kutba, diğeri diğer kutba dönerek rastgele karşılıklı konumlanma gerçekleşir."} {"input": "question: Kinetokor mikrotübüllerine tutunma olayında, kromozomların nasıl konumlandığını açıklar mısınız?", "target": "Kromozomlar, birisi bir kutba, diğeri diğer kutba dönerek rastgele karşılıklı konumlanır."} {"input": "question: Kalıtsal çeşitliliğin oluşumunda, homolog kromozomların konumu nedir?", "target": "Homolog kromozomların konumu, rastgele karşılıklı konumlanmadır."} {"input": "question: Günlük hayatta, kalıtsal çeşitliliğin örneği nedir?", "target": "İnsanlarda, göz rengi, saç rengi ve boy uzunluğundaki varyasyonlar, kalıtsal çeşitliliğin örnekleridir."} {"input": "question: Hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilen hangi yapılar, iğ iplikleri sayesinde birbirinden ayrılır?", "target": "Homolog kromozomlar"} {"input": "question: Mitozdaki kromatit çekilmesine karşılık, hangi yapı tamamen çekilir?", "target": "Kromozomun tamamı"} {"input": "question: Hücrenin her iki kutbunda kaç kromatitli kromozom bulunur?", "target": "n sayıda kromozom"} {"input": "question: Homolog kromozomların ayrılması, hücrelerin kromozom sayısını ana hücreninkinin kaç katı kadar yapar?", "target": "Yarısı kadar"} {"input": "question: Anafaz I’de kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi, hangi çeşitliliğin temel nedenlerindendir?", "target": "Kalıtsal çeşitliliğin"} {"input": "question: Profaz I’de krossing over olmasa da, hangi çeşitlilik sağlanır?", "target": "Genetik çeşitlilik"} {"input": "question: İğ iplikleri sayesinde homolog kromozomların ayrılması, hücrenin hangi aşamalarında gerçekleşir?", "target": "Anafaz I"} {"input": "question: Kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi, hangi olayın gerçekleşmesi sonucu olur?", "target": "Bağımsız açılımın"} {"input": "question: Homolog kromozomların ayrılması sonucu hücrenin kromozom sayısı ne olur?", "target": "Ana hücreninkinin yarısı kadar olur."} {"input": "question: Homolog kromozomların ayrılması hangi evrede gerçekleşir?", "target": "Anafaz I’de gerçekleşir."} {"input": "question: Kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi nedir?", "target": "Bağımsız açılımdır."} {"input": "question: Kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi kalıtsal çeşitliliğin hangi temel nedenlerindendir?", "target": "Kalıtsal çeşitliliğin temel nedenlerindendir."} {"input": "question: Profaz I’de hangi olay gerçekleşir?", "target": "Krossing over gerçekleşmez."} {"input": "question: Anafaz I’de kromozomların kutuplara çekilmesi hangi çeşitliliği sağlar?", "target": "Genetik çeşitliliğini sağlar."} {"input": "question: Hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilen yapılar nelerdir?", "target": "İğ iplikleri sayesinde birbirinden ayrılarak hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilen yapılar homolog kromozomlardır."} {"input": "question: Anafaz I’de kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi neden önemlidir?", "target": "Anafaz I’de kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi, kalıtsal çeşitliliğin temel nedenlerindendir."} {"input": "question: Kromozom sayısının ana hücreninkinin yarısı kadar olmasına neden olan olay nedir?", "target": "Homolog kromozomların ayrılması, oluşan hücrelerin kromozom sayısının ana hücreninkinin yarısı kadar olmasına neden olur."} {"input": "question: Genetik çeşitliliğin sağlanmasına yardımcı olan olay nedir?", "target": "Profaz I’de krossing over olmasa da anafaz I’de kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi sayesinde genetik çeşitlilik sağlanır."} {"input": "question: Mitozdaki kromatitlerin aksine, hangi birim tamamen çekilir?", "target": "Bu işlemde, mitozdaki gibi kromatitler değil kromozomun tamamı çekilir."} {"input": "question: Hücrenin her iki kutbunda kaç kromatitli kromozom bulunur?", "target": "Hücrenin her iki kutbunda iki kromatitli n sayıda kromozom bulunur."} {"input": "question: Kromozomların kutuplara çekilmesi tamamlandığında ne olur?", "target": "Kromozomlar belirgin şekillerini kaybetmeye başlar."} {"input": "question: Telofaz ile başlayan sitoplazma bölünmesi hangi hücrelerde başlayabilir?", "target": "Hayvan hücrelerinde"} {"input": "question: Sitokinez olayı sonucunda kaç tane hücre meydana gelir?", "target": "2"} {"input": "question: Sitoplazma bölünmesi hangi olayla gerçekleşir?", "target": "Boğumlanma (hayvan hücrelerinde), ara lamel oluşumu (bitki hücrelerinde)"} {"input": "question: Her bir kutupta hangi tür kromozom takımı bulunur?", "target": "Haploit kromozom takımı"} {"input": "question: Sitokinez olayı sonucunda oluşan hücrelerin genetik yapısı nedir?", "target": "Birbirinden farklı"} {"input": "question: Kromozomların kutuplara çekilmesi tamamlandığında iğ iplikleri ne olur?", "target": "Kaybolur"} {"input": "question: Çekirdek zarı ve çekirdekçik hangi evrede yeniden oluşabilir?", "target": "Kromozomların kutuplara çekilmesi tamamlandığında"} {"input": "question: Kromozomların kutuplara çekilmesi sonucunda ne olur?", "target": "Kromozomlar belirgin şekillerini kaybetmeye başlar."} {"input": "question: İğ iplikleri hangi evrede kaybolur?", "target": "Kromozomların kutuplara çekilmesi tamamlandığı evrede."} {"input": "question: Çekirdek zarı ve çekirdekçik hangi evrede yeniden oluşabilir?", "target": "Kromozomların kutuplara çekilmesi tamamlandığı evrede."} {"input": "question: Her bir kutupta hangi kromozom takımı bulunur?", "target": "Haploit kromozom takımı."} {"input": "question: Sitolazma bölünmesi hayvan hücrelerinde ne zaman başlayabilir?", "target": "Anafazda."} {"input": "question: Sitolazma bölünmesi hayvan hücrelerinde nasıl gerçekleşir?", "target": "Boğumlanma ile."} {"input": "question: Sitolazma bölünmesi bitki hücrelerinde nasıl gerçekleşir?", "target": "Ara lamel oluşumu ile."} {"input": "question: Sitokinez olayı sonucunda ne meydana gelir?", "target": "Genetik yapısı birbirinden farklı, haploit (n) kromozomlu 2 tane hücre."} {"input": "question: Kromozomların kutuplara çekilmesi tamamlanır ve kromozomlar belirgin şekillerini kaybetmeye başlar. Bu evrede her bir kutupta hangi tür kromozom takımı bulunur?", "target": "Haploit kromozom takımı"} {"input": "question: Çekirdek zarı ve çekirdekçik hangi evrede yeniden oluşabilir?", "target": "Telofaz evresinde"} {"input": "question: Sitolazma bölünmesi hayvan hücrelerinde nasıl gerçekleşir?", "target": "Boğumlanma ile"} {"input": "question: Bitki hücrelerinde sitoplazma bölünmesi hangi olayla gerçekleşir?", "target": "Ara lamel oluşumu ile"} {"input": "question: Sitokinez olayı sonucunda oluşan hücrelerin genetik yapısı birbirinden nasıl farklıdır?", "target": "Genetik yapısı birbirinden farklı, haploit (n) kromozomlu"} {"input": "question: Kromozomların kutuplara çekilmesi tamamlanır ve kromozomlar belirgin şekillerini kaybetmeye başlar. Bu evrede iğ iplikleri neler olur?", "target": "Kaybolur"} {"input": "question: Telofaz evresinde hangi yapılar yeniden oluşabilir?", "target": "Çekirdek zarı ve çekirdekçik"} {"input": "question: Sitolazma bölünmesi hangi evrede başlar?", "target": "Genellikle telofaz ile, ancak hayvan hücrelerinde anafazda başlayabilir"} {"input": "question: Mayoz II sürecinde hangi evrelerden oluşur?", "target": "Profaz II, metafaz II, anafaz II, telofaz II evrelerinden oluşur."} {"input": "question: Mayoz II’nin mitoz ile benzerliği nedir?", "target": "Kardeş kromatitlerin ayrılması nedeniyle benzerdir."} {"input": "question: Mayoz II’de DNA eşlenme süreci yaşanır mı?", "target": "Hayır, Mayoz II’de DNA eşlenme süreci yaşanmaz."} {"input": "question: Mayoz II sonucunda oluşan hücrelerin kromozom sayısı ve DNA miktarı nasıl değişir?", "target": "Kromozom sayısı değişmez, DNA miktarı yarıya iner."} {"input": "question: Mayoz I ile Mayoz II arasında süre bakımından fark nedir?", "target": "Mayoz II, Mayoz I’den daha kısadır."} {"input": "question: Mayoz II’de kardeş kromatitlerin ayrılması hangi sonuca yol açar?", "target": "DNA miktarının yarıya inmesine yol açar."} {"input": "question: Mayoz II’de sentriol eşlenme süreci yaşanır mı?", "target": "Evet, varsa sentriol eşlenme süreci yaşanır."} {"input": "question: Mayoz I sonucunda oluşan hücrelerin sayısı nedir?", "target": "n sayıda kromozoma sahip iki hücre"} {"input": "question: Mayoz II adı verilen bölünme sürecinde hangi evreler bulunur?", "target": "profaz II, metafaz II, anafaz II, telofaz II evrelerinden oluşur"} {"input": "question: Mayoz II’nin Mitosa benzerliği nedir?", "target": "kardeş kromatitlerin ayrılmasından dolayı"} {"input": "question: Mayoz II’den önce hangi işlem gerçekleştirilir?", "target": "DNA eşlenmez, varsa sentriol eşlenir"} {"input": "question: Mayoz II sonucunda oluşan hücrelerin kromozom sayıları ve DNA miktarları nedir?", "target": "ana hücrenin yarısı kadardır"} {"input": "question: Mayoz II’de kardeş kromatitlerin ayrılması hangi sonucu doğurur?", "target": "DNA miktarı yarıya iner. Kromozom sayısı değişmez"} {"input": "question: Mayoz II'de kardeş kromatitlerin ayrılması sonucu hücrelerde kromozom sayısı nedir?", "target": "Kromozom sayısı değişmez."} {"input": "question: Mayoz II'de hücrelerde DNA miktarı nasıl değişir?", "target": "DNA miktarı yarıya iner."} {"input": "question: Mayoz I ve Mayoz II arasındaki temel fark nedir?", "target": "Mayoz I'de kromozom sayısı yarıya inerken, Mayoz II'de kardeş kromatitlerin ayrılması nedeniyle DNA miktarı yarıya iner."} {"input": "question: Mayoz II'de hangi evrelerde kardeş kromatitlerin ayrılması gerçekleşir?", "target": "Anafaz II evresinde kardeş kromatitlerin ayrılması gerçekleşir."} {"input": "question: Mayoz II'den önce hangi işlem gerçekleşir?", "target": "DNA eşlenmez, varsa sentriol eşlenir."} {"input": "question: Mayoz II'de oluşan hücrelerin özellikleri nedir?", "target": "Hem kromozom sayıları hem de DNA miktarları ana hücrenin yarısı kadardır."} {"input": "question: Mayoz II, hangi bölünme sürecine benzer?", "target": "Mitoza benzer."} {"input": "question: Mayoz I sonunda çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşmuşsa, bunların profaz II’de ne olduğu söylenebilir?", "target": "Parçalanarak kaybolur."} {"input": "question: Profaz II’de kromozomlar hangi durumdadır?", "target": "Belirginleşir."} {"input": "question: Profaz I’e göre profaz II’nin süresi nasıl olur?", "target": "Kısa sürer."} {"input": "question: Mayoz I sonunda çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşmuşsa, profaz II’de hangi yapılar oluşur?", "target": "İğ iplikleri oluşur."} {"input": "question: Mayoz I sonunda çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşmuşsa, profaz II’de kromozomların durumu nasıl değişir?", "target": "Kromozomlar belirginleşir."} {"input": "question: Mayoz I sonunda neler oluşur?", "target": "Çekirdek zarı ve çekirdekçik"} {"input": "question: Profaz II’de çekirdek zarı ve çekirdekçik neler yapar?", "target": "Parçalanarak kaybolur"} {"input": "question: Profaz II’de hangi yapılar oluşur?", "target": "İğ iplikleri"} {"input": "question: Kromozomların durumu nedir?", "target": "Belirginleşir"} {"input": "question: Profaz II’nin süresi nedir?", "target": "Profaz I’e göre kısa sürer"} {"input": "question: Mayoz I sonunda çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşmuşsa, bunlar hangi evrede parçalanarak kaybolur?", "target": "Profaz II’de"} {"input": "question: Profaz II’de kromozomların durumu nedir?", "target": "Belirginleşir"} {"input": "question: Profaz I’e göre Profaz II’nin süresinin özelliği nedir?", "target": "Kısa sürer"} {"input": "question: Mayoz I sonunda çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşmuşsa, bunların yerine hangi yapılar oluşur?", "target": "İğ iplikleri"} {"input": "question: Profaz II’de kromozomların belirginleşmesinin biyolojik önemi nedir?", "target": "Kromozomların ayrılması için hazırlık"} {"input": "question: Mayoz I aşamasında kromozomların diziliş şekli nedir?", "target": "Kromozomlar, kardeş kromatitli hâlde hücrenin ekvator düzlemine tek sıra hâlinde dizilir."} {"input": "question: Krossing over olayı Mayoz I aşamasında görülür mü?", "target": "Evet, Mayoz I de krossing over olayı görülür."} {"input": "question: Her kromozomun kardeş iki kromatiti genetik olarak birbirinin aynı mıdır?", "target": "Hayır, her kromozomun kardeş iki kromatiti genetik olarak birbirinin aynı değildir."} {"input": "question: Kromozomların mikrotübüllere bağlanması hangi yapılar aracılığıyla olur?", "target": "Kinetokorları aracılığıyla olur."} {"input": "question: Kromozomların diziliş şekli Mayoz I aşamasında nasıl etkilenir?", "target": "Krossing over olayı nedeniyle, her kromozomun kardeş iki kromatiti genetik olarak birbirinin aynı değildir ve bu durum kromozomların diziliş şeklini etkiler."} {"input": "question: Kromozomlar hangi hâlde hücrenin ekvator düzlemine dizilir?", "target": "Tek sıra hâlinde"} {"input": "question: Mayoz I'de hangi olay meydana gelir?", "target": "Krossing over"} {"input": "question: Her kromozomun kardeş iki kromatiti genetik olarak nedir?", "target": "Birbirinin aynı değildir"} {"input": "question: Kinetokorları hangi yapıya bağlanmıştır?", "target": "Mikrotübüllere"} {"input": "question: Kinetokorlarından mikrotübüllere bağlanmış kromozomlar hangi düzlemde dizilir?", "target": "Hücrenin ekvator düzlemine"} {"input": "question: Krossing over olayı hangi fazda meydana gelir?", "target": "Mayoz I"} {"input": "question: Kardeş kromatitler genetik olarak nasıl birbirine benzer?", "target": "Aynı değildir"} {"input": "question: Kromozomların kardeş kromatitli hâlde dizilmesi hangi düzende gerçekleşir?", "target": "Tek sıra hâlde"} {"input": "question: Mikrotübüller hangi yapıya bağlanmıştır?", "target": "Kinetokorlarından"} {"input": "question: Hücrenin ekvator düzleminde kromozomların dizilmesi hangi fazda gerçekleşir?", "target": "Mayoz I"} {"input": "question: Kardeş kromatitleri bir arada tutan proteinlerin yıkılması sonucunda ne olur?", "target": "Kromatitler birbirinden ayrılır."} {"input": "question: Kromatitlerin birbirinden ayrılmasından sonra hangi adı alır?", "target": "Kromozom"} {"input": "question: Hücre bölünüceye kadar kromozom sayısı ne kadar görünür?", "target": "İki kat"} {"input": "question: Kromatitlerin sentromerde bir arada tutulmasına yardımcı olan yapılar nelerdir?", "target": "Proteinler"} {"input": "question: Kromozom sayısı neden iki kat görünür?", "target": "Kromatitlerin birbirinden ayrılması nedeniyle"} {"input": "question: Kardeş kromatitleri sentromerde bir arada tutan proteinlerin yıkılması sonucu ne olur?", "target": "Kromatitler birbirinden ayrılır."} {"input": "question: Kromatitler hangi aşamadan sonra kromozom adını alır?", "target": "Proteinlerin yıkılması sonucu kromatitler birbirinden ayrıldıktan sonra"} {"input": "question: Hücre bölünüceye kadar kromozom sayısı kaç kat görünür?", "target": "İki kat"} {"input": "question: Kardeş kromatitlerinin sentromerde bir arada tutulmasına hangi proteinler yardımcı olur?", "target": "Proteinlerin yıkılması"} {"input": "question: Kromatitler hangi aşamadan sonra kromozom adını alır?", "target": "Proteinlerin yıkılmasından sonra"} {"input": "question: Hücre bölününceye kadar kromozom sayısı kaç kat görünür?", "target": "İki kat"} {"input": "question: Günlük hayatta, bir şeyin parçalara ayrılması ile kromatitlerin birbirinden ayrılması arasındaki benzerlik nedir?", "target": "Her ikisinde de bir araya getirilmiş parçaların ayrılması söz konusudur."} {"input": "question: Kardeş kromatitlerinin sentromerde bir arada tutulmasına yardımcı olan proteinlerin yıkılmasının sonuçları nelerdir?", "target": "Kromatitlerin birbirinden ayrılması ve kromozom sayısının iki kat görünmesi"} {"input": "question: Çekirdek zarı, çekirdekçik ve endoplazmik retikulum yeniden oluşurken hangi süreç başlar?", "target": "Sitolazma bölünmesi"} {"input": "question: Sitoplazma bölünmesi hangi faz ile başlar?", "target": "Telofaz"} {"input": "question: Hayvan hücrelerinde sitoplazma bölünmesi hangi şekilde gerçekleşir?", "target": "Boğumlanma"} {"input": "question: Bitki hücrelerinde sitoplazma bölünmesi hangi şekilde gerçekleşir?", "target": "Ara lamel oluşumu"} {"input": "question: Sitokinez II sonucunda oluşan hücrelerin kromozom takımına sahip olduğu durum nedir?", "target": "Haploit"} {"input": "question: Sitokinez II sonucunda oluşan dört kardeş hücrenin atasal hücreden hangi anlamda farklı olduklarını söyleyiniz?", "target": "Genetik olarak farklı"} {"input": "question: Sitokinez II sonucunda kaç kardeş hücre oluşur?", "target": "Dört"} {"input": "question: Çekirdek oluşumundan sonra hangi yapı yeniden oluşur?", "target": "Çekirdek zarı, çekirdekçik ve endoplazmik retikulum"} {"input": "question: Çekirdek zarı, çekirdekçik ve endoplazmik retikulum ne zaman yeniden oluşur?", "target": "Çekirdek oluşurken"} {"input": "question: Sitoplazma bölünmesi hangi fazla başlar?", "target": "Telofaz"} {"input": "question: Sitoplazma nasıl bölünür?", "target": "Hayvan hücrelerinde boğumlanma, bitki hücrelerinde ise ara lamel oluşumu"} {"input": "question: Sitokinez II sonucu hangi tür kromozom takımına sahip hücreler oluşur?", "target": "Haploit kromozom takımına sahip"} {"input": "question: Sitokinez II sonucu kaç kardeş hücre oluşur?", "target": "Dört"} {"input": "question: Çekirdek zarı, çekirdekçik ve endoplazmik retikulumun yeniden oluşumu hangi dönemde başlar?", "target": "Telofaz"} {"input": "question: Sitolazma bölünmesi hayvan hücrelerinde hangi şekilde gerçekleşir?", "target": "Boğumlanma"} {"input": "question: Sitokinez II sonucu oluşan dört kardeş hücresinin kromozom takımına sahip olduğu durum nedir?", "target": "Haploit"} {"input": "question: Sitokinez II sonucu oluşan dört kardeş hücresinin atasal hücreden genetik olarak farklı bir durumu nedir?", "target": "Genetik olarak farklı"} {"input": "question: Çekirdeklerin oluşumu hangi dönemde başlar?", "target": "Çekirdek zarı, çekirdekçik ve endoplazmik retikulum yeniden oluşur"} {"input": "question: Sitolazma bölünmesi hangi dönemde başlar?", "target": "Telofaz ile sitoplazma bölünmeye başlar"} {"input": "question: Sitokinez II sonucu oluşan dört kardeş hücrenin sayısı nedir?", "target": "Dört"} {"input": "question: Eşeyli üremenin temelini oluşturan iki olay nedir?", "target": "Mayoz ve döllenme"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlıların üreme organlarında bulunan üreme ana hücrelerinde gerçekleşen olay nedir?", "target": "Mayoz"} {"input": "question: Gametlerin birleşip çekirdeklerinin kaynaşması hangi olaya karşılık gelir?", "target": "Döllenme"} {"input": "question: Eşeyli üreme, genetik açıdan birbirinden farklı gametlerin birleşmesi ile gerçekleşir. Bu nedenle, hangi sonuç meydana gelir?", "target": "Yeni gen kombinasyonlarına sahip bireyler meydana gelir"} {"input": "question: Eşeyli üremede mayoz bölünme ve döllenme olaylarının gerçekleşmesi sayesinde hangi çeşitlilik sağlanır?", "target": "Kalıtsal çeşitlilik"} {"input": "question: Oluşan kalıtsal çeşitlilik, çoğu zaman yavruların hangi ortam koşullarına uyum yeteneğini artırır?", "target": "Değişen"} {"input": "question: Hangi canlılarda eşeyli üreme ile çoğalma gerçekleşir?", "target": "Bitki, hayvan, mantarların çoğunda ve bazı protistlerde"} {"input": "question: Hermafrodit canlılarda hangi üreme organları bulunur?", "target": "Hem erkek hem dişi üreme organları"} {"input": "question: Hermafrodit canlıların kendi ürettiği gametlerin birleşmesine hangi isim verilir?", "target": "Kendi dölleme"} {"input": "question: Toprak solucanı, kendini döllemeyi engellemek için hangi adaptasyonu geliştirmiştir?", "target": "Yumurta ve spermi farklı zamanlarda üreterek"} {"input": "question: Eşeyli üreme, hangi iki aşamada gerçekleşir?", "target": "Gametlerin oluşturulması (mayoz) ve gametlerin birleşmesi (döllenme)"} {"input": "question: Eşeyli üreme, hangi canlılarda görülür?", "target": "Bitki, hayvan, mantarların çoğunda ve bazı protistlerde"} {"input": "question: Eşeyli üreme, hangi iki aşamada gerçekleşir?", "target": "Mayoz ve döllenme"} {"input": "question: Gametlerin birleşmesi ile ne oluşur?", "target": "2n kromozomlu zigot"} {"input": "question: Eşeyli üreme, genetik açıdan hangi nedenle gerçekleşir?", "target": "Farklı gametlerin birleşmesi"} {"input": "question: Eşeyli üremede, mayoz bölünme ve döllenme olaylarının gerçekleşmesi sayesinde ne sağlanır?", "target": "Kalıtsal çeşitlilik"} {"input": "question: Hermafrodit canlılarda, hem erkek hem dişi üreme organları bir arada bulunur mu?", "target": "Evet"} {"input": "question: Hermafrodit canlıların kendi ürettiği gametlerin birleşmesine ne denir?", "target": "Kendini dölleme"} {"input": "question: Eşeyli üreme, hangi nedenle yeni gen kombinasyonlarına sahip bireyler meydana getirir?", "target": "Gametlerin oluşturulması ve birleşmesi"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda, genellikle hangi cinsiyetler bulunur?", "target": "Erkek ve dişi"} {"input": "question: Eşeyli üreme sürecinde, mayoz ve döllenme hangi iki aşamada gerçekleşir?", "target": "Gametlerin oluşturulması (mayoz) ve gametlerin birleşmesi (döllenme)"} {"input": "question: Eşeyli üreme, kalıtsal çeşitlilik sağlamanın hangi mekanizmalarında gerçekleşir?", "target": "Mayoz bölünme ve döllenme olaylarının gerçekleşmesi"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda, her yavruda hangi genlerin bulunduğu söylenir?", "target": "Anne ve babadan gelen genler"} {"input": "question: Hermafrodit canlılarda, hangi üreme organları bir arada bulunur?", "target": "Hem erkek hem dişi üreme organları"} {"input": "question: Toprak solucanı gibi hermafrodit canlılar, kendini döllemeyi engellemek için hangi adapte oluşturur?", "target": "Yumurta ve spermi farklı zamanlarda üreterek"} {"input": "question: Eşeyli üreme, hangi sonuçla yeni bireyler meydana getirir?", "target": "Genetik açıdan birbirinden farklı gametlerin birleşmesi"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda, hangi çeşitlilik sağlanır?", "target": "Kalıtsal çeşitlilik"} {"input": "question: Bitki, hayvan, mantarların çoğunda ve bazı protistlerde çoğalma hangi üreme yöntemi ile gerçekleşir?", "target": "Eşeyli üreme"} {"input": "question: Eşeyli üreme, hangi sonucu doğurur?", "target": "Yeni gen kombinasyonlarına sahip bireyler meydana gelir"} {"input": "question: Kromozomlar, hangi yapıların birlikte oluşturduğu nükleoprotein yapılardır?", "target": "DNA ve proteinlerin"} {"input": "question: DNA molekülünü destekleyen ve olası mutasyonlara karşı korunmasına yardımcı olan yapı nedir?", "target": "Proteinler"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda mayoz sırasında hangi olaylar gamet çeşitliliğini artırır?", "target": "Krossing over ve homolog kromozomların rastgele ayrılması"} {"input": "question: Değişik kalıtsal özellikleri taşıyan gametlerin birleşmesiyle oluşan yavrular, hangi özelliklere sahip olur?", "target": "Hem birbirlerinden hem de ebeveynlerinden farklı özelliklere"} {"input": "question: Canlıya ait kalıtsal bilgiyi içeren genleri taşıyan yapı nedir?", "target": "DNA"} {"input": "question: Mayozun hangi aşamasında krossing over olayı gerçekleşir?", "target": "Profaz I"} {"input": "question: Mayozun hangi aşamasında homolog kromozomların rastgele ayrılması olayı gerçekleşir?", "target": "Anafaz I"} {"input": "question: Kromozomlar, hangi tür yapılar oluşturur?", "target": "Nükleoprotein"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda mayoz sonucunda hangi yapılar oluşur?", "target": "Gametler"} {"input": "question: Kromozomların bileşiminde hangi iki bileşen bulunur?", "target": "DNA ve proteinler"} {"input": "question: DNA molekülünde hangi bilgi bulunur?", "target": "Canlıya ait kalıtsal bilgi"} {"input": "question: Proteinlerin iki ana görevi nelerdir?", "target": "DNA molekülünü desteklemek ve olası mutasyonlara karşı korumak"} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda mayoz sırasında hangi olay gerçekleşir?", "target": "Krossing over ve homolog kromozomların rastgele ayrılması"} {"input": "question: Gamet çeşitliliğini artıran faktörler nelerdir?", "target": "Krossing over ve homolog kromozomların rastgele ayrılması"} {"input": "question: Yavruların özellikleri nelerdir?", "target": "Hem birbirlerinden hem de ebeveynlerinden farklı özelliklere sahip olur"} {"input": "question: Kromozomların oluşumunda hangi bileşenler birlikte rol alır?", "target": "DNA ve proteinler"} {"input": "question: Canlıya ait kalıtsal bilgi nedir ve nerede bulunur?", "target": "Kalıtsal bilgi, genlerde bulunur ve DNA tarafından taşınır."} {"input": "question: Proteinlerin DNA molekülüne karşı iki ana fonksiyonu nedir?", "target": "Proteinler, DNA molekülünü destekler ve olası mutasyonlara karşı korur."} {"input": "question: Eşeyli üreyen canlılarda mayoz sırasında hangi iki olay meydana gelir?", "target": "Krossing over (profaz I) ve homolog kromozomların rastgele ayrılması (anafaz I)"} {"input": "question: Gamet çeşitliliğinin artmasına hangi olaylar katkı sağlar?", "target": "Krossing over ve homolog kromozomların rastgele ayrılması"} {"input": "question: Değişik kalıtsal özellikleri taşıyan gametlerin birleşmesiyle oluşan yavrular, hangi özellikleri gösterir?", "target": "Hem birbirlerinden hem de ebeveynlerinden farklı özelliklere sahip olur."} {"input": "question: Günlük hayatta, kalıtsal özellik çeşitliliğinin önemi nedir?", "target": "Kalıtsal özellik çeşitliliğinin önemi, farklı özellik ve çeşitliliklere sahip bireylerin oluşmasına yardımcı olur."} {"input": "question: İnsanların çevrelerinde bulunan canlıların ebeveynlerine benzemesinin tesadüf olmadığını fark ettikleri çağlar hangileridir?", "target": "Eski çağlar"} {"input": "question: İstenen özelliklere sahip ebeveynlerden oluşan yavruların da hangi özellikleri taşıdıklarını gözlemlemişlerdir?", "target": "Bu özellikleri"} {"input": "question: Tarımda kullanılan tohumların hangi bitkilerden olmasına dikkat etmişlerdir?", "target": "Çevre koşullarına dayanıklı bitkilerden"} {"input": "question: Canlıların sahip olduğu özelliklerin kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığı konusu hangi yıllar boyunca merak konusu olmuştu?", "target": "Uzun yıllar"} {"input": "question: Genetik biliminin temelini hangi yılda atmıştır?", "target": "1860’lı yıllarda"} {"input": "question: Canlılara ait genetik özelliklerin nesiller boyu aktarımına ne denir?", "target": "Kalıtım"} {"input": "question: Kalıtımı inceleyen bilim dalına ne denir?", "target": "Genetik"} {"input": "question: Canlıların kendilerine benzer yavrular oluşturma özelliğine ne denir?", "target": "Kalıtım"} {"input": "question: İnsanların hayvanları nasıl seçmiş ve eşleştirmişlerdir?", "target": "Üstün özelliklerine göre"} {"input": "question: Canlılar kendilerine benzer yavrular oluşturur mu?", "target": "Evet, canlılar kendilerine benzer yavrular oluşturur."} {"input": "question: İnsanlar çevrelerinde bulunan canlıların ebeveynlerine benzemesinin tesadüf olmadığını hangi çağlarda fark etmişlerdir?", "target": "Eski çağlarda"} {"input": "question: Tarımda kullanılan tohumların çevre koşullarına dayanıklı bitkilerden olmasına dikkat edilmiş midir?", "target": "Evet, dikkat edilmiş"} {"input": "question: Canlıların sahip olduğu özelliklerin kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığı hangi yıllarda merak konusu olmuştur?", "target": "Uzun yıllar"} {"input": "question: Genetik biliminin temelini kim atmıştır?", "target": "Gregor Mendel"} {"input": "question: Canlıların kendilerine benzer yavrular oluşturmasının nedeni nedir?", "target": "Canlıların kendilerine benzer yavrular oluşturması, kalıtım yoluyla özelliklerin kuşaktan kuşağa aktarılmasıdır."} {"input": "question: İnsanların çevrelerinde bulunan canlıların ebeveynlerine benzemesinin nedenini eski çağlarda fark ettikleri nedir?", "target": "İnsanların çevrelerinde bulunan canlıların ebeveynlerine benzemesinin nedeni, istenilen özelliklere sahip ebeveynlerden oluşan yavruların da bu özellikleri taşımasıdır."} {"input": "question: Tarımda kullanılan tohumların çevre koşullarına dayanıklı bitkilerden olmasına neden dikkat edilmiştir?", "target": "Tarımda kullanılan tohumların çevre koşullarına dayanıklı bitkilerden olmasına dikkat edilmiş, çünkü bu tohumlar çevre koşullarına dayanıklı bitkilerden elde edilir ve bu özellikleri kuşaktan kuşağa aktarılır."} {"input": "question: Kalıtımın incelendiği bilim dalına ne isim verilir?", "target": "Kalıtımın incelendiği bilim dalına genetik denir."} {"input": "question: Gregor Mendel'in 1860'lı yıllarda yaptığı çalışmaların sonucu nedir?", "target": "Gregor Mendel'in 1860'lı yıllarda yaptığı çalışmaların sonucu, günümüzdeki genetik biliminin temelini atmıştır."} {"input": "question: Canlılara ait genetik özelliklerin nesiller boyu aktarımına ne isim verilir?", "target": "Canlılara ait genetik özelliklerin nesiller boyu aktarımına kalıtım denir."} {"input": "question: Canlıların sahip olduğu özelliklerin kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığını eski insanlar nasıl fark etmişlerdir?", "target": "Canlıların sahip olduğu özelliklerin kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığını eski insanlar, istenilen özelliklere sahip ebeveynlerden oluşan yavruların da bu özellikleri taşıması gözlemleyerek fark etmişlerdir."} {"input": "question: Mendel, bezelye bitkisini seçmesinin nedenleri nelerdir?", "target": "Bezelye bitkisi, düşük maliyetle kolay yetiştirilebilen ve kısa sürede döl verebilen bir bitkidir."} {"input": "question: Bezelye çiçeklerinin kendi kendine tozlaşıp döllenmesini sağlamak için hangi yapılar sorumludur?", "target": "Bezelye çiçeklerinin uzun ve geniş taç yaprakları, üreme organlarını kapatır ve bu durum bezelye çiçeklerinin kendi kendine tozlaşıp döllenmesini sağlar."} {"input": "question: Mendel, bezelye bitkisinde kaç farklı karakter bulmuştur?", "target": "Yedi farklı karakter"} {"input": "question: Mendel, çaprazlamalarında oluşan yeni bezelye bitkilerinin tamamı aynı oluncaya kadar kaç nesil boyunca çaprazlama işlemine devam etmiştir?", "target": "Birkaç nesil boyunca"} {"input": "question: Canlılarda bulunan karakterlerin yavrulara geçmesini sağlayan birimlere ne adı verilir?", "target": "Gen"} {"input": "question: Genlerin kromozomlar üzerinde yerleştiği özgün bölgelere ne adı verilir?", "target": "Lokus"} {"input": "question: Diploit hücreli canlılarda homolog kromozomlar üzerinde karşılıklı olarak bulunan ve aynı karakter üzerinde etkili olan genin farklı formlarından her birine ne adı verilir?", "target": "Alel"} {"input": "question: Biri anneden biri babadan gelen ve aynı karakter üzerinde etkili olan genin farklı formlarına ne adı verilir?", "target": "Alel"} {"input": "question: Mendel’in yaşadığı yıllarda gen ve kromozomlar bilinmemektedir. Onun yerine hangi terimleri kullanmıştır?", "target": "Kalıtım etkeni ya da kalıtım faktörü"} {"input": "question: Alellerin Özellikleri nelerdir?", "target": "1. Aynı genin farklı biçimleridir. 2. Diploit bir canlı (2n) bir karakter için iki alel taşır. 3. Biri anneden biri babadan gelir. 4. Homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında bulunur. 5. Biri baskın biri çekinik, ikisi de çekinik, ikisi de baskın olabilir."} {"input": "question: Diploit canlılarda bir karaktere etki eden alellerin aynı olmasına ne adı verilir?", "target": "Homozigot (saf ya da arı)"} {"input": "question: Diploit canlılarda bir karaktere etki eden alellerin farklı olmasına ne adı verilir?", "target": "Heterozigot (melez ya da hibrit)"} {"input": "question: Baskın alel nasıl gösterilir?", "target": "Büyük harfle gösterilir. Örneğin sarı tohum rengi aleli “S’’ ile gösterilir."} {"input": "question: Çekinik alel nasıl gösterilir?", "target": "Küçük harfle gösterilir. Örneğin yeşil tohum rengi aleli “s’’ ile gösterilir."} {"input": "question: Canlının sahip olduğu genlerin tümüne ne adı verilir?", "target": "Genotip"} {"input": "question: Genotipte bir karakteri belirleyen alellerin homozigot ya da heterozigot olma durumu neyi belirtilir?", "target": "Genotip"} {"input": "question: Sadece genotip etkisiyle veya genotip ve çevrenin etkisiyle ortaya çıkan gözlenebilir ve ölçülebilir karakter ya da ayırıcı özelliklere ne adı verilir?", "target": "Fenotip"} {"input": "question: Çevreyle etkileşerek ortaya çıkan gen ürünleri neyi ifade eder?", "target": "Fenotip"} {"input": "question: İki farklı birey aynı fenotipte oldukları hâlde farklı genotiplere sahip olabilir. Buna örnek nedir?", "target": "Homozigot (saf) sarı tohumlu bezelye ile heterozigot (melez) sarı tohumlu bezelye aynı fenotipe sahiptir."} {"input": "question: Bir karakterle ilgili iki baskın alel varsa ne olur?", "target": "Homozigot baskın"} {"input": "question: Bir karakterle ilgili tek bir baskın alel varsa ne olur?", "target": "Heterozigot baskın"} {"input": "question: Mendel’in genetik çalışmalara getirdiği yaklaşım nedir?", "target": "Deneysel ve nicel bir yaklaşım"} {"input": "question: Mendel kalıtımı hangi kurallarına uymaktadır?", "target": "Temel olasılık kurallarına"} {"input": "question: Tarih boyunca bilim insanlarının yavruların ebeveynlerinden farklı olmasının sebeplerini araştırmıştır.", "target": "Genetik biliminin temellerini atan Mendel"} {"input": "question: Mendel hangi bitkiyi seçmiştir?", "target": "Bezelye bitkisi"} {"input": "question: Bezelye çiçeklerinin uzun ve geniş taç yaprakları neyi kapatır?", "target": "Üreme organlarını"} {"input": "question: Mendel'in bulduğu karakter sayısı kaçtır?", "target": "Yedi"} {"input": "question: Genlerin kromozomlar üzerinde yerleştiği özgün bölgelere ne denir?", "target": "Lokus"} {"input": "question: Alellerin biri nereden gelir?", "target": "Annedan"} {"input": "question: Alellerin biri nereden gelir?", "target": "Babadan"} {"input": "question: Homozigot ve heterozigotken etkisini fenotipte gösteren alellere ne denir?", "target": "Baskın (dominant) alel"} {"input": "question: Etkisini sadece homozigotken gösteren alellere ne denir?", "target": "Çekinik (resesif) alel"} {"input": "question: Canlının sahip olduğu genlerin tümüne ne denir?", "target": "Genotip"} {"input": "question: Sadece genotip etkisiyle veya genotip ve çevrenin etkisiyle ortaya çıkan gözlenebilir ve ölçülebilir karakter ya da ayırıcı özelliklere ne denir?", "target": "Fenotip"} {"input": "question: Mendel'in çalışmalara getirdiği yaklaşım nedir?", "target": "Deneysel ve nicel yaklaşım"} {"input": "question: Bezelye çiçeklerinin uzun ve geniş taç yaprakları ne işe yarar?", "target": "Üreme organlarını kapatır ve bu durum bezelye çiçeklerinin kendi kendine tozlaşıp döllenmesini sağlar."} {"input": "question: Mendel, bezelye bitkisinde kaç farklı karakter bulmuştur?", "target": "Yedi farklı karakter bulmuştur."} {"input": "question: Arı (saf) döl nedir?", "target": "Tümü aynı özelliğe sahip olan bezelye bitkilerine denir."} {"input": "question: Gen nedir?", "target": "Canlılarda bulunan karakterlerin yavrulara geçmesini sağlayan birimlere denir."} {"input": "question: Alellerin özellikleri nelerdir?", "target": "Aynı genin farklı biçimleridir, diploit bir canlı bir karakter için iki alel taşır, biri anneden biri babadan gelir, homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında bulunur."} {"input": "question: Homozigot ve heterozigot nedir?", "target": "Homozigot, bir karaktere etki eden alellerin aynı olmasına denir, heterozigot, alellerin farklı olmasına denir."} {"input": "question: Baskın ve çekinik aleller nedir?", "target": "Baskın alel, büyük harfle gösterilir ve etkisini fenotipte gösterir, çekinik alel, küçük harfle gösterilir ve etkisini sadece homozigotken gösterir."} {"input": "question: Genotip ve fenotip nedir?", "target": "Genotip, canlının sahip olduğu genlerin tümüne denir, fenotip, gözlenebilir ve ölçülebilir karakter ya da ayırıcı özelliklerdir."} {"input": "question: Mendel’in çalışmalarda kullandığı yaklaşımlar nelerdir?", "target": "Deneysel ve nicel bir yaklaşım getirmiştir, temel olasılık kurallarına uymaktadır."} {"input": "question: Bir olayın olasılığı nedir?", "target": "Bir olayın olasılığı, her zaman gerçekleşmeyen ancak gerçekleşmesi beklenen olaylardır."} {"input": "question: Bağımsız olayların sonuçları nedir?", "target": "Bağımsız olayların sonuçları da bağımsızdır."} {"input": "question: Havaya atılan metal bir paranın yazı gelme olasılığı nedir?", "target": "1/2"} {"input": "question: Sekiz kez havaya atılan metal paranın her seferinde yazı gelmesi, dokuzuncu atışın sonucunu etkiler mi?", "target": "Hayır, etkilemez."} {"input": "question: Dokuzuncu atışta tura gelme olasılığı nedir?", "target": "1/2"} {"input": "question: Olasılık kavramı hangi durumda geçerli değildir?", "target": "Her zaman gerçekleşen olaylarda."} {"input": "question: Bir olayın olasılığı bir defa denenmesinden elde edilen sonuçları, aynı olayın daha sonraki deneme sonuçlarını nasıl etkiler?", "target": "Etkilemez."} {"input": "question: Olasılık nedir?", "target": "Olasılık, her zaman gerçekleşmeyen ancak gerçekleşmesi beklenen olaylardır."} {"input": "question: Bağımsız olayların sonuçları nasıl birbirini etkiler?", "target": "Bağımsız olayların sonuçları da bağımsızdır, birbirini etkilemez."} {"input": "question: Havaya atılan metal bir paranın tura gelme olasılığı nedir?", "target": "1/2"} {"input": "question: Sekiz kez havaya atılan metal paranın her seferinde yazı gelmesi, dokuzuncu atışın sonucunu nasıl etkiler?", "target": "Etkilemez"} {"input": "question: Dokuzuncu atışta yazı gelme olasılığı nedir?", "target": "1/2"} {"input": "question: Olasılığın tanımını yapın ve günlük hayattan bir örnek verin.", "target": "Olasılık, her zaman gerçekleşmeyen ancak gerçekleşmesi beklenen olaylardır. Örneğin, bir metal paranın yazı gelme olasılığı 1/2, tura gelme olasılığı da 1/2'dir."} {"input": "question: Bağımsız olayların sonuçlarının birbirini etkileyip etkilemediğini açıklayın.", "target": "Bağımsız olayların sonuçları birbirini etkilemez. Örneğin, sekiz kez havaya atılan metal paranın her seferinde yazı gelmesi, dokuzuncu atışın sonucunu etkilemez."} {"input": "question: Bir olayın olasılığını belirlemek için hangi faktörlerin dikkate alınacağını tartışın.", "target": "Bir olayın olasılığını belirlemek için, olayın bağımsız ve şansa bağlı olması gerekir. Ayrıca, olayın önceki sonuçları, sonraki sonuçlarını etkilemez."} {"input": "question: Olasılığın günlük hayattaki uygulamalarını tartışın.", "target": "Olasılığın günlük hayattaki uygulamaları, sigorta hesaplamaları, finansal risk analizleri, hava durumu tahminleri, tıp bilimi ve daha fazlasıdır."} {"input": "question: Metal paranın yazı gelme olasılığı ve tura gelme olasılığı arasındaki ilişki nedir?", "target": "Metal paranın yazı gelme olasılığı ve tura gelme olasılığı, birbirine eşit ve bağımsız olasılıklardır, her ikisi de 1/2'dir."} {"input": "question: Bağımsız genlerde, aleller hangi yapılar üzerinde bulunur?", "target": "Farklı kromozomlar üzerinde"} {"input": "question: Diploit canlılarda, çiftler halinde bulunan aleller hangi süreçte ayrılır?", "target": "Gamet oluşumu sırasında"} {"input": "question: Homozigot bireyler, mayoz sonucu kaç çeşit gamet oluşturur?", "target": "Tek çeşit gamet"} {"input": "question: Heterozigot bireyler, mayoz sonucu kaç çeşit gamet oluşturur?", "target": "İki çeşit gamet"} {"input": "question: Bir canlının genotipindeki heterozigot karakter sayısı arttıkça, mayoz sonucu oluşturacağı gamet çeşidi sayısı nasıl değişir?", "target": "Artar"} {"input": "question: Canlının oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı hangi formülle hesaplanır?", "target": "2^n, n heterozigot karakter sayısını ifade eder"} {"input": "question: Bir canlının genotipinde 3 heterozigot karakter varsa, mayoz sonucu oluşturacağı gamet çeşidi sayısı kaçtır?", "target": "2^3 = 8"} {"input": "question: Bir karakter bakımından bağımsız genlere sahip bireylerin, mayoz sonucu oluşturacağı gamet çeşidi sayısı hangi duruma göre değişir?", "target": "Heterozigot karakter sayısına göre"} {"input": "question: Bağlı genlerin kalıtımı ile ortaya çıkan fenotip ve genotip oranları hangi oranlara uygunluk göstermez?", "target": "Mendel'in bulduğu oranlara"} {"input": "question: Homolog kromozomların ayrılması sırasında bağlı genler hangi eğilimde bulunur?", "target": "Birlikte kalıtılma eğilimindedir"} {"input": "question: Bağlı genler gamet oluşumu sırasında krossing over gerçekleşmediğinde ne olur?", "target": "Gametlere birlikte gider"} {"input": "question: Krossing overin gerçekleşmesi durumunda bağlı genler ne olur?", "target": "Birbirinden ayrılmaktadır"} {"input": "question: Üreme ana hücrelerinde mayoz sırasında krossing overin genler arasındaki bağlantıyı bozması sonucu ne oluşur?", "target": "Rekombinant gametler"} {"input": "question: Rekombinant gametlerin döllenmesiyle ne dünyaya gelir?", "target": "Rekombinant bireyler"} {"input": "question: Bağlı genler hangi şartta bağımsız genlere göre daha az çeşit gamet oluşur?", "target": "Homolog kromozomların ayrılması sırasında"} {"input": "question: Bağlı genler hangi kromozom üzerinde bulunur?", "target": "Aynı kromozom üzerinde"} {"input": "question: Farklı karakterlere ait genler hangi isimle adlandırılır?", "target": "Bağlı genler"} {"input": "question: Farklı karakterlere ait genler aynı kromozom üzerinde bulunuyorsa hangi isim verilir?", "target": "Bağlı genler"} {"input": "question: Bağlı genler neden birlikte kalıtılma eğilimindedir?", "target": "Aynı kromozom üzerinde bulundukları için"} {"input": "question: Bağlı genlerin kalıtımı ile ortaya çıkan fenotip ve genotip oranları hangi oranlara uygunluk gösterir?", "target": "Mendel’in bulduğu oranlara"} {"input": "question: Krossing over gerçekleşmediğinde bağlı genler ne yapar?", "target": "Gametlere birlikte gider"} {"input": "question: Krossing overin gerçekleşmesi durumunda bağlı genler ne yapar?", "target": "Birbirinden ayrılmaktadır"} {"input": "question: Üreme ana hücrelerinde mayoz sırasında krossing over hangi sonucu yaratır?", "target": "Genler arasındaki bağlantıyı bozarak rekombinant gametler oluşur"} {"input": "question: Rekombinant gametlerin döllenmesiyle ne oluşur?", "target": "Rekombinant bireyler"} {"input": "question: Bağlı genler, neden birlikte kalıtılma eğilimindedir?", "target": "Bağlı genler, aynı kromozom üzerinde bulundukları için birlikte kalıtılma eğilimindedir."} {"input": "question: Bağlı genlerin kalıtımı ile ortaya çıkan fenotip ve genotip oranları hangi oranlara uygunluk gösterir?", "target": "Mendel’in bulduğu oranlara uygunluk göstermez."} {"input": "question: Krossing over gerçekleşmediğinde bağlı genler nasıl davranır?", "target": "Bağlı genler gamet oluşumu sırasında krossing over gerçekleşmediğinde gametlere birlikte gider."} {"input": "question: Krossing overin gerçekleşmesi durumunda bağlı genler nasıl davranır?", "target": "Bağlı genler birbirinden ayrılmaktadır."} {"input": "question: Üreme ana hücrelerinde mayoz sırasında krossing overin sonucu nedir?", "target": "Genler arasındaki bağlantıyı bozması sonucu rekombinant gametler oluşur."} {"input": "question: Rekombinant gametlerin döllenmesi ile oluşan bireyler nedir?", "target": "Rekombinant bireyler dünyaya gelir."} {"input": "question: Bağlı genlerin varlık sebebi nedir?", "target": "Farklı karakterlere ait genler aynı kromozom üzerinde bulunuyorsa bu genlere bağlı genler adı verilir."} {"input": "question: Bağlı genlerin kalıtımı ile bağımsız genlerin kalıtımı arasındaki fark nedir?", "target": "Bağlı genlerin kalıtımı ile ortaya çıkan fenotip ve genotip oranları Mendel’in bulduğu oranlara uygunluk göstermez."} {"input": "question: Günlük hayatta bağlı genlerin önemini açıklayınız.", "target": "Bağlı genler, genetik çeşitliliğin oluşumunda önemli bir role sahiptir."} {"input": "question: Krossing over olayının genetik çeşitliliğe etkisi nedir?", "target": "Krossing over, genetik çeşitliliğin oluşumunda yardımcı olur."} {"input": "question: Mendel, bir karakter bakımından heterozigot iki bireyin çaprazlanmasına ne isim vermiştir?", "target": "Monohibrit çaprazlama"} {"input": "question: Mendel'in ilk çalışmalarında homozigot sarı ve yeşil tohumlu ata bezelyeleri çaprazlaması sonucu birinci nesildeki tüm bezelyelerin rengi ne olmuştur?", "target": "Sarı tohumlu"} {"input": "question: Sarı tohum renk faktörünün yeşil tohum renk faktörünü gizlediği sonucuna varan ilke nedir?", "target": "Baskınlık ilkesi"} {"input": "question: Mendel, F1 kuşağında oluşan bezelyeleri birbirleriyle çaprazlamıştır. Bu olaya ne isim vermiştir?", "target": "Kendileştirme"} {"input": "question: F2 kuşağında sarı tohumlu bezelyelerin yanı sıra yeşil tohumlu bezelyeler de elde edilmesi durumu, hangi ilkeyi gösterir?", "target": "Ayrılma ilkesi"} {"input": "question: Monohibrit çaprazlamayı göstermek için hangi yöntemini kullanılır?", "target": "Punnett karesi yöntemi"} {"input": "question: Mendel, bezelyelere ait kaç farklı karakter belirlemiştir?", "target": "İki"} {"input": "question: Mendel'in dihibrit çaprazlamalar yapmaya başlamasının nedeni nedir?", "target": "Bezelyelere ait iki farklı karakter belirlemesidir"} {"input": "question: Birinci nesildeki tüm bezelyelerin sarı tohumlu olmasını hangi ilke açıklayabilir?", "target": "Baskınlık ilkesi"} {"input": "question: Mendel'in çalışmasında, yeşil tohum renk faktörünün sarı tohum renk faktörüne göre hangi özellik gösterir?", "target": "Çekinik"} {"input": "question: Mendel hangi karakter bakımından heterozigot özellik gösteren birinci nesil bireylerini gözlemlemiştir?", "target": "Belirlediği bir karakter bakımından heterozigot özellik gösteren birinci nesil bireylerini gözlemlemiştir."} {"input": "question: Mendel'in yaptığı çaprazlamaya ne denir?", "target": "Monohibrit çaprazlama denir."} {"input": "question: Mendel ilk çalışmalarında hangi renkli tohumlu ata bezelyeleri çaprazlamış?", "target": "Homozigot sarı ve yeşil tohumlu ata bezelyeleri çaprazlamış."} {"input": "question: Mendel birinci nesildeki tüm bezelyelerin sarı tohum oluşturduğunu tespit etmiştir. Bunu nasıl açıklamıştır?", "target": "Sarı tohum renk faktörünün bezelyede mevcut olduğu sürece yeşil tohum renk faktörünü gizlediği sonucuna varmıştır."} {"input": "question: Mendel hangi özelliği baskın, hangi özelliği çekinik olarak tanımlamıştır?", "target": "Baskın olarak sarı tohum renk faktörünü, çekinik olarak yeşil tohum renk faktörünü tanımlamıştır."} {"input": "question: Mendel hangi ilkeye adını vermiştir?", "target": "Baskınlık ilkesi adını vermiştir."} {"input": "question: Mendel, bir karakter için zıt özelliğe sahip homozigot iki bireyin çaprazlanması sonucu hangi ilkeye adını vermiştir?", "target": "Benzerlik ilkesi adını vermiştir."} {"input": "question: Mendel, F1 kuşağında oluşan bezelyeleri birbirleriyle çaprazlamıştır. Buna ne adını vermiştir?", "target": "Kendileştirme adını vermiştir."} {"input": "question: Mendel, F2 kuşağındaki bireylerde hangi durumla karşılaşmıştır?", "target": "Sarı tohumlu bezelyelerin yanı sıra yeşil tohumlu bezelyeler de elde etmiştir."} {"input": "question: Mendel bu durumu hangi ilke olarak adlandırmıştır?", "target": "Ayrılma ilkesi olarak adlandırmıştır."} {"input": "question: Monohibrit çaprazlamayı hangi yöntem ile göstermek mümkündür?", "target": "Punnett karesi ile göstermek mümkündür."} {"input": "question: Punnett karesi yöntemi hangi amaçla kullanılır?", "target": "Ebeveynlerin oluşturabileceği gametler ile döllenme sonucu oluşabilecek fenotip ve genotip çeşitlerinin daha iyi anlaşılması için kullanılır."} {"input": "question: Mendel daha sonra bezelyelere ait hangi karakter belirlemiştir?", "target": "İki farklı karakter belirlemiştir."} {"input": "question: Mendel'in belirlediği bir karakterin farklı iki homozigot ata bireyini çaprazlamasının adı nedir?", "target": "Monohibrit çaprazlama"} {"input": "question: Mendel'in birinci nesilde gözlemlediği özellik nedir?", "target": "Heterozigot özellik"} {"input": "question: Sarı tohum renk faktörünün yeşil tohum renk faktörünü gizlediği sonucu hangi ilke adını almıştır?", "target": "Baskınlık ilkesi"} {"input": "question: Bir karakter için zıt özelliğe sahip homozigot iki bireyin çaprazlanması sonucu birinci nesildeki tüm bireylerin aynı olmasına benzerlik ilkesi adını veren bilim insanı kimdir?", "target": "Mendel"} {"input": "question: F1 kuşağında oluşan bezelyelerin birbirleriyle çaprazlanmasına verilen isim nedir?", "target": "Kendileştirme"} {"input": "question: Mendel'in F2 kuşağında elde ettiği sonuç nedir?", "target": "Sarı tohumlu bezelyelerin yanı sıra yeşil tohumlu bezelyeler de elde etmiştir"} {"input": "question: Mendel'in F1 kuşağındaki sarı tohumlu bezelyelerin genotipinde bulunan baskın sarı tohum rengi aleli ile çekinik yeşil tohum rengi alelinin birbirinden ayrılarak gametlere eşit olasılıkla aktarıldığını gösteren ilke nedir?", "target": "Ayrılma ilkesi"} {"input": "question: Monohibrit çaprazlamayı hangi yöntem ile göstermek mümkündür?", "target": "Punnett karesi yöntemi"} {"input": "question: Punnett karesi yönteminin amacı nedir?", "target": "Ebeveynlerin oluşturabileceği gametler ile döllenme sonucu oluşabilecek fenotip ve genotip çeşitlerinin daha iyi anlaşılması için kullanılır"} {"input": "question: Mendel'in daha sonra bezelyelere ait iki farklı karakter belirlediği ve yapmaya başladığı çaprazlama türü nedir?", "target": "Dihibrit çaprazlama"} {"input": "question: Mendel'in deneylerinde, F1 kuşağında elde ettiği bireylerin özellikleri nelerdir?", "target": "Heterozigot bireyler"} {"input": "question: Mendel'in bağımsız açılım ilkesine göre, karakteri oluşturan alel çiftleri nasıl dağılır?", "target": "Gametlere birbirinden bağımsız olarak dağılır"} {"input": "question: Mendel'in deneylerinde, F2 kuşağında oluşan bazı yavruların dişi ata bireye, bazılarının da erkek ata bireye benzemesinin nedeni nedir?", "target": "Dişi ve erkek atada bulunan iki farklı karakterin birbirinden bağımsız olarak aktarılmasıyla yeni gen kombinasyonuna sahip bireyler oluşmuştur"} {"input": "question: Punnett karesinin kullanım amacı nedir?", "target": "Gamet oluşumu sırasında oluşabilecek karışıklıkları önlemek amacıyla kullanılır"} {"input": "question: Mendel'in bağımsız açılım ilkesinin sonuçları nelerdir?", "target": "Bir birey tarafından genetik olarak farklı gametlerin üretilmesini sağlar ve farklı gametlerin döllenmeye katılmasıyla değişen çevre koşullarına dayanıklı zengin bir biyolijik çeşitliliğin ortaya çıkmasını sağlar"} {"input": "question: Mendel'in deneylerinde, yeşil tohum rengi aleli ve sarı tohum rengi aleli arasındaki ilişki nedir?", "target": "Sarı tohum rengi aleli, yeşil tohum rengi aleline baskındır"} {"input": "question: Mendel'in bağımsız açılım ilkesine göre, gametlerin tüm olası kombinasyonları nasıl oluşur?", "target": "Eşit sıklıkta oluşur"} {"input": "question: Mendel'in deneylerinde, dihibrit çaprazlama nedir?", "target": "İki karakter bakımından heterozigot bireylerin çaprazlanması"} {"input": "question: Mendel'in deneylerinde, F1 kuşağında elde ettiği bireylerin çaprazlanmasıyla oluşan kuşağa ne ad verilir?", "target": "F2 kuşağı"} {"input": "question: Mendel, hangi karakter bakımından farklı özelliklere sahip iki homozigot bireyi çaprazlamıştır?", "target": "İki karakter bakımından farklı özelliklere sahip iki homozigot bireyi."} {"input": "question: Mendel, F1 kuşağında hangi karakter bakımından bireyleri elde etmiştir?", "target": "Heterozigot bireyleri."} {"input": "question: Dihybrid çaprazlama nedir?", "target": "İki karakter bakımından heterozigot bireylerin çaprazlanmasına dihibrit çaprazlama denir."} {"input": "question: Mendel, önce hangi bezelyeleri çaprazlamıştır?", "target": "Sarı ve düzgün tohumlu bezelyelerle yeşil ve buruşuk tohumlu bezelyeleri."} {"input": "question: F2 kuşağındaki bazı yavruların atasına benzemesinin nedeni nedir?", "target": "Dişi ve erkek atada bulunan iki farklı karakterin birbirinden bağımsız olarak aktarılmasıyla yeni gen kombinasyonuna sahip bireyler oluşmuştur."} {"input": "question: Mendel’e göre her karakteri kontrol eden gen nasıl aktarılır?", "target": "Gametlere bağımsız olarak aktarılır."} {"input": "question: Çaprazlama sonucunda hangi sonuç elde edilir?", "target": "Hem sarı ve düzgün tohumlu hem de sarı ve buruşuk tohumlu bezelyelerin görülmesi."} {"input": "question: Mendel’in bağımsız açılım ilkesine göre gamet oluşumu sırasında karakteri oluşturan alel çiftleri nasıl dağılır?", "target": "Gametlere birbirinden bağımsız olarak dağılır."} {"input": "question: Gametlerin tüm olası kombinasyonları hangi sıklıkta oluşur?", "target": "Eşit sıklıkta oluşur."} {"input": "question: Mendel’in Bağımsız Açılım İlkesinin hangi sonucu sağlar?", "target": "Bir birey tarafından genetik olarak farklı gametlerin üretilmesini sağlar."} {"input": "question: Farklı gametlerin döllenmeye katılmasıyla hangi sonuç elde edilir?", "target": "Değişen çevre koşullarına dayanıklı zengin bir biyolijik çeşitliliğin ortaya çıkmasını sağlar."} {"input": "question: Mendel'in dihibrit çaprazlama deneyinde, F1 kuşağında hangi karakter bakımından bireyler elde edilmiştir?", "target": "heterozigot bireyler"} {"input": "question: Mendel'in deneyinde, tohum rengi ve şekli açısından hangi karakter bakımından heterozigot baskın bireyler elde edilmiştir?", "target": "dihibrit bireyler"} {"input": "question: Mendel'in bağımsız açılım ilkesine göre, gamet oluşumu sırasında karakteri oluşturan alel çiftleri nasıl dağılır?", "target": "gametlere birbirinden bağımsız olarak dağılır"} {"input": "question: Mendel'in deneyinde, F2 kuşağında hangi karakter bakımından bireyler meydana gelmiştir?", "target": "yeşil, düzgün; sarı, buruşuk bezelyeler"} {"input": "question: Mendel'in bağımsız açılım ilkesinin sonucu olarak, hangi biyolojik çeşitliliğin ortaya çıkmasını sağlar?", "target": "değişen çevre koşullarına dayanıklı zengin bir biyolojik çeşitliliğin"} {"input": "question: Mendel'in deneyinde, hangi karakter bakımından sarı tohum rengi aleli, yeşil tohum rengi aleline baskındır?", "target": "tohum rengi karakteri"} {"input": "question: Mendel'in deneyinde, hangi karakter bakımından düzgün tohum aleli, buruşuk tohum aleline baskındır?", "target": "tohum şekli karakteri"} {"input": "question: Mendel'in bağımsız açılım ilkesine göre, gametlerin tüm olası kombinasyonları nasıl oluşur?", "target": "eşit sıklıkta oluşur"} {"input": "question: Mendel'in deneyinde, hangi sebeple gametlerin tüm olası kombinasyonları eşit sıklıkta oluşur?", "target": "homolog kromozom çiftlerinin mayoz sırasında bağımsız bir şekilde ayrılması"} {"input": "question: Mendel'in bağımsız açılım ilkesinin sonucu olarak, hangi durumu sağlar?", "target": "bir birey tarafından genetik olarak farklı gametlerin üretilmesini"} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması, hangi amaçla yapılır?", "target": "Gen çiftinin homozigot mu yoksa heterozigot mu olduğunu belirlemek için."} {"input": "question: Genotipi bilinmeyen bir bezelye bitkisi, hangi fenotipli bezelyeyle çaprazlanır?", "target": "Yeşil tohumlu bezelye (çekinik fenotipli) ile çaprazlanır."} {"input": "question: Oluşan yavrular hep baskın fenotipliysa, genotipi belirlenmek istenen bezelye bitkisi nedir?", "target": "Muhtemelen homozigot genotiplidir (DD)."} {"input": "question: Oluşan yavrular arasında çekinik fenotipli bireyler varsa, birey nedir?", "target": "Kesinlikle heterozigottur (Dd)."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması, hangi alanlarda kullanılır?", "target": "Bitki ve hayvanlarda uygulanan ıslah (iyileştirme ve verimi artırma çalışmaları) yöntemlerinde ve canlıların genotiplerinin tespit edilmesinde kullanılır."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması, hangi amaçla bir bezelye bitkisi ile yeşil tohumlu bezelye çaprazlanır?", "target": "Genotipi bulunmaya çalışılan birey, homozigot çekinik bireyle çaprazlanır ve oluşan yavrulara bakılır."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması nedir?", "target": "Fenotipinde baskın bir özelliği taşıyan bireyde bu özelliği kontrol eden gen çiftinin homozigot mu yoksa heterozigot mu olduğunu belirlemek için yapılan çaprazlamalara kontrol çaprazlaması denir."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması hangi amaçla kullanılır?", "target": "Bitki ve hayvanlarda uygulanan ıslah yöntemlerinde ve canlıların genotiplerinin tespit edilmesinde kullanılır."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması hangi birey ile yapılır?", "target": "Genotipi bilinmeyen düzgün tohumlu bezelye (baskın fenotipli), yeşil tohumlu bezelye (çekinik fenotipli) ile çaprazlanır."} {"input": "question: Oluşan yavrular hep baskın fenotipli ise ne anlama gelir?", "target": "Genotipi belirlenmek istenen bezelye bitkisi muhtemelen homozigot genotiplidir (DD)."} {"input": "question: Oluşan yavrular arasında çekinik fenotipli bireyler varsa ne anlama gelir?", "target": "Birey kesinlikle heterozigottur (Dd)."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması nedir ve hangi amaçla kullanılır?", "target": "Kontrol çaprazlaması, bir bireyin genotipini belirlemek için yapılan çaprazlamadır ve bitki ve hayvanlarda uygulanan ıslah yöntemlerinde ve canlıların genotiplerinin tespit edilmesinde kullanılır."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması hangi durumda homozigot genotipini gösterir?", "target": "Kontrol çaprazlaması, oluşan yavrular hep baskın fenotipli oluyorsa, genotipi belirlenmek istenen birey muhtemelen homozigot genotiplidir."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması hangi durumda heterozigot genotipini gösterir?", "target": "Kontrol çaprazlaması, oluşan yavrular arasında çekinik fenotipli bireyler varsa, birey kesinlikle heterozigottur."} {"input": "question: Bir bezelye bitkisinin genotipini belirlemek için hangi çaprazlamalar yapılır?", "target": "Genotipi bilinmeyen düzgün tohumlu bezelye (baskın fenotipli), yeşil tohumlu bezelye (çekinik fenotipli) ile çaprazlanır."} {"input": "question: Kontrol çaprazlaması günlük hayatta hangi alanlarda kullanılır?", "target": "Kontrol çaprazlaması, bitki ve hayvanlarda uygulanan ıslah yöntemlerinde ve canlıların genotiplerinin tespit edilmesinde kullanılır."} {"input": "question: Homozigot ve heterozigot arasındaki fark nedir?", "target": "Homozigot, aynı allelin iki kopyasına sahip olan birey iken, heterozigot, farklı allellerin bir kopyasına sahip olan birey olarak tanımlanır."} {"input": "question: Mendel ilkelerine göre bir karakterin oluşumunda kaç tane alel sorumludur?", "target": "2"} {"input": "question: Mendel ilkelerine göre bir karakterin oluşumunda baskın ve çekinik alellerin rolünü açıklayınız.", "target": "Baskın alel, karakterin oluşumunda daha etkili olurken, çekinik alel daha az etkili olur."} {"input": "question: Mendel ilkelerinin açıklamadığı bir durum nedir?", "target": "Eş baskınlık ve çok alellik"} {"input": "question: Mendel ilkelerinin özellikleri nelerdir?", "target": "Genetiğin basit temellerini açıklayıcı özelliklere sahiptir."} {"input": "question: Mendel ilkelerine göre bir karakterin oluşumunda hangi durum meydana gelir?", "target": "Tam baskınlık"} {"input": "question: Mendel ilkelerinin sınırlılıklarını açıklayınız.", "target": "Mendel ilkeleri, sadece genetiğin basit temellerini açıklayıcı özelliklere sahiptir ve eş baskınlık ve çok alellik gibi durumları açıklayamaz."} {"input": "question: Bir karakterin oluşumunda kaç alel sorumludur?", "target": "İki"} {"input": "question: Alellerden biri nedir?", "target": "Baskın"} {"input": "question: Diğer alel nedir?", "target": "Çekinik"} {"input": "question: Bu durum nedir?", "target": "Tam baskınlık"} {"input": "question: Mendel ilkelerinin özellikleri nedir?", "target": "Genetiğin basit temellerini açıklayıcı"} {"input": "question: Mendel ilkelerine uymayan durumlar nelerdir?", "target": "Eş baskınlık ve çok alellik"} {"input": "question: Mendel ilkelerine göre, bir karakterin oluşumunda sorumlu olan alel sayısı kaçtır?", "target": "2"} {"input": "question: Baskın ve çekinik aleller arasındaki ilişki nedir?", "target": "Baskın alel, çekinik aleli maskeler."} {"input": "question: Mendel ilkelerinin açıkladığı genetik olgular hangileridir?", "target": "Genetiğin basit temelleri"} {"input": "question: Eş baskınlık ve çok alellik durumları, Mendel ilkelerine göre nasıl değerlendirilir?", "target": "Mendel ilkelerine uymayan durumlar"} {"input": "question: Bir karakterin oluşumunda baskın ve çekinik alellerin birlikte etkisi nedir?", "target": "Tam baskınlık"} {"input": "question: Günlük hayatta, Mendel ilkelerinin uygulandığı bir alan nedir?", "target": "Tarım, özellikle bitkisel üretimde, istenilen karakterlerin elde edilmesi için"} {"input": "question: Eş baskınlık durumunda, alellerin fenotipteki etkileri nedir?", "target": "Alellerin fenotipteki etkileri eşit olur."} {"input": "question: MN kan grubu sisteminde, MM genotipli bireylerin kan grubu nedir?", "target": "M kan grubu"} {"input": "question: Mn kan grubu sisteminde, hangi genotiplerin MN kan grubuna sahip olduğunu söyler?", "target": "MN genotipli bireyler"} {"input": "question: Aleller arasında baskınlık ve çekiniklik görülmez hangi durumdadır?", "target": "Eş baskınlık durumunda"} {"input": "question: Kan gruplarından biri olan AB grubu, hangi durumuna örnektir?", "target": "Eş baskınlık durumuna"} {"input": "question: Mn kan grubu sisteminde, kaç farklı fenotip ortaya çıkar?", "target": "Üç farklı fenotip (M, N ve MN)"} {"input": "question: Heterozigot durumda, her alel nedir?", "target": "Etkisini fenotipte gösterir"} {"input": "question: Eş baskınlık nedir?", "target": "Farklı alellerin fenotipteki etkilerinin eşit olmasıdır."} {"input": "question: Aleller arasında hangi durum görülmez?", "target": "Baskınlık, çekiniklik"} {"input": "question: Heterozigot durumunda her alel ne yapar?", "target": "Etkisini fenotipte gösterir."} {"input": "question: Kan gruplarından biri olan AB hangi durumuna örnektir?", "target": "Eş baskınlık durumuna"} {"input": "question: İnsanlarda hangi kan grubunda eş baskınlık görülür?", "target": "MN kan grubunda"} {"input": "question: MM genotipli bireyler hangi kan grubuna sahiptir?", "target": "M kan grubuna"} {"input": "question: NN genotipli bireyler hangi kan grubuna sahiptir?", "target": "N kan grubuna"} {"input": "question: MN genotipli bireyler hangi kan grubuna sahiptir?", "target": "MN kan grubuna"} {"input": "question: Mn kan grubu sisteminde kaç farklı fenotip ortaya çıkar?", "target": "Üç"} {"input": "question: Mn kan grubu sisteminde hangi fenotipler ortaya çıkar?", "target": "M, N ve MN"} {"input": "question: Eş baskınlık kavramı, hangi durumlarda meydana gelir?", "target": "Farklı alellerin fenotipteki etkilerinin eşit olması durumunda eş baskınlık meydana gelir."} {"input": "question: Kan gruplarından biri olan AB, hangi kavramı örnekler?", "target": "Eş baskınlık kavramını örnekler."} {"input": "question: İnsanlarda MN kan grubundan sorumlu genin alelleri arasında hangi kavram görülür?", "target": "Eş baskınlık görülür."} {"input": "question: MN kan grubu sisteminde MM genotipli bireyler hangi kan grubuna sahiptir?", "target": "M kan grubuna sahiptir."} {"input": "question: MN kan grubu sisteminde, heterozigot durumda her alel, hangi etkisini gösterir?", "target": "Fenotipte etkisini gösterir."} {"input": "question: MN kan grubu sisteminde kaç farklı fenotip ortaya çıkar?", "target": "Üç farklı fenotip ortaya çıkar: M, N ve MN."} {"input": "question: Eş baskınlık kavramı, günlük hayatta hangi örneklerle açıklanabilir?", "target": "Kan gruplarından biri olan AB ve MN kan grubu sisteminde görülen eş baskınlık kavramı, günlük hayatta kan transfüzyonlarında önemli bir role sahiptir."} {"input": "question: MN kan grubu sisteminde, NN genotipli bireyler hangi kan grubuna sahiptir?", "target": "N kan grubuna sahiptir."} {"input": "question: Bir karakteri belirleyen alel sayısının ikiden fazla olması durumuna ne ad verilir?", "target": "Çok alellilik"} {"input": "question: Çok alellilikte popülasyon içinde kaç çeşit genotip gözlenebileceğini bulmak için hangi formül kullanılır?", "target": "n.(n+1)/2 formülü"} {"input": "question: Çok alellilikte bir karakteri belirleyen alel sayısı kaç olursa olsun diploit hücrelerde bir karakterin oluşumu ile ilgili en fazla kaç çeşit alel bulunabilir?", "target": "İki çeşit alel"} {"input": "question: İnsanlarda hangi kan grubu sistemi çok alelliliğe ve eş baskınlık durumlarına örnektir?", "target": "ABO kan grubu sistemi"} {"input": "question: ABO kan grubu sistemini belirleyen kaç çeşit alel vardır?", "target": "3 çeşit alel (A, B ve O)"} {"input": "question: Çok alellilikte popülasyon içinde gözlenebilecek genotip çeşitlerinin sayısı, kaç çeşit alel olduğu ile nasıl ilişkilidir?", "target": "n.(n+1)/2 formülü ile bulunur ve n yerine kaç çeşit alel olduğu yazılır."} {"input": "question: Diploit hücrelerde bir karakterin oluşumu ile ilgili alel sayısı sınırlı mıdır? Neden?", "target": "Evet, sınırlıdır. Çünkü diploit hücrelerde bir karakterin oluşumu ile ilgili en fazla iki çeşit alel bulunabilir."} {"input": "question: Bir karakteri belirleyen alel sayısının ikiden fazla olması durumuna ne denir?", "target": "Çok alellilik"} {"input": "question: Çok alellilikte bir karakteri belirleyen alel sayısı kaç olursa olsun diploit hücrelerde bir karakterin oluşumu ile ilgili en fazla kaç çeşit alel bulunur?", "target": "İki çeşit alel"} {"input": "question: Kan gruplarını belirleyen kaç farklı alel vardır?", "target": "3 farklı alel (A, B ve O)"} {"input": "question: Bir karakteri belirleyen alellerin sayısı ikiden fazla olduğunda hangi durum görülür?", "target": "Çok alellilik durumu görülür."} {"input": "question: Çok alellilikte popülasyon içinde kaç çeşit genotip gözlenebileceğini bulmak için hangi formül kullanılır?", "target": "n.(n+1)/2 formülü kullanılır."} {"input": "question: Çok alellilikte bir karakteri belirleyen alel sayısı kaç olursa olsun, diploit hücrelerde bir karakterin oluşumu ile ilgili en fazla kaç çeşit alel bulunur?", "target": "En fazla iki çeşit alel bulunur."} {"input": "question: İnsanlarda hangi kan grubu sistemi çok alelliliğe ve eş baskınlık durumlarına örnektir?", "target": "ABO kan grubu sistemi çok alelliliğe ve eş baskınlık durumlarına örnektir."} {"input": "question: ABO kan grubu sisteminde kan gruplarını belirleyen kaç çeşit alel bulunur?", "target": "3 çeşit alel bulunur (A, B ve O)."} {"input": "question: Çok alellilik durumunda, karakterin oluşumu ile ilgili alellerin sayısı ikiden fazla olduğunda ne olur?", "target": "Popülasyon içinde daha fazla çeşit genotip gözlenebilir."} {"input": "question: Günlük hayatta çok alelliliğin bir örneği nedir?", "target": "İnsanlarda ABO kan grubu sistemi çok alelliliğe bir örnektir."} {"input": "question: Çok alellilik durumunda, karakterin oluşumu ile ilgili hangi formül kullanılır?", "target": "n.(n+1)/2 formülü kullanılır."} {"input": "question: Kan gruplarını belirleyen özel maddelere ne denir?", "target": "Antijen"} {"input": "question: A, B ve O alellerinin kan grubunu belirleme şekli nedir?", "target": "A ve B alellerinin birbirine eş baskın, O aleline ise baskın olması nedeniyle kan grubunu belirler."} {"input": "question: Kan grupları ile ilgili kaç çeşit genotip ve fenotip vardır?", "target": "Altı çeşit genotip ve dört çeşit fenotip vardır."} {"input": "question: O kan grubuna sahip bireylerin alyuvar zarında hangi antijenler bulunur?", "target": "A ve B antijeni bulunmaz."} {"input": "question: Genotip çeşitlerini bulmak için hangi formül kullanılır?", "target": "n.(n+1)/2 formülü kullanılır."} {"input": "question: A kan grubuna sahip bireylerde hangi antijen bulunur?", "target": "A antijeni bulunur."} {"input": "question: AB kan grubuna sahip bireylerde hangi antijenler bulunur?", "target": "Hem A hem de B antijenleri bulunur."} {"input": "question: Kan grubunu ortaya çıkaran aleller vücut kromozomlarında hangi yerde taşınır?", "target": "Otozom kromozomları üzerinde taşınır."} {"input": "question: O aleli nedir?", "target": "Çekindir."} {"input": "question: Bir insanın genotipinde kaç tane alel bulunur?", "target": "Üç alelden ikisi bulunur."} {"input": "question: Kan gruplarında oluşabilecek genotip çeşitini bulmak için hangi formül kullanılır?", "target": "n.(n+1)/2 formülü kullanılır."} {"input": "question: 3 alel bulunduğu için formülde n yerine kaç yazılır?", "target": "3 yazılır."} {"input": "question: Genotip çeşitleri nelerdir?", "target": "AA, AO, BB, BO, AB ve OO’dır."} {"input": "question: Fenotip çeşitleri nelerdir?", "target": "A, B, AB ve O’dır."} {"input": "question: Karakterin ortaya çıkmasını sağlayan aleller nelerdir?", "target": "A, B ve O alelleridir."} {"input": "question: Kan grubunu ortaya çıkaran aleller nerede taşınır?", "target": "Vücut kromozomları (otozom kromozomları) üzerinde taşınır."} {"input": "question: A ve B alellerinin birbirine göre durumu nedir?", "target": "Birbirine eş baskın;"} {"input": "question: O alelinin durumu nedir?", "target": "Baskındır ve çekiniktir."} {"input": "question: Bir insanın genotipinde kaç aleli bulunur?", "target": "Üç alelden ikisi bulunur."} {"input": "question: Alyuvar zarında bulunan ve kan gruplarını belirleyen özel maddelere ne denir?", "target": "Antijen denir."} {"input": "question: Kan grubunda gruplandırmalar hangi antijenlere göre yapılır?", "target": "A ve B olarak adlandırılan antijenlere göre yapılır."} {"input": "question: B kan grubuna sahip bireylerde hangi antijen bulunur?", "target": "B antijeni bulunur."} {"input": "question: AB kan grubuna sahip bireylerde hangi antijenleri bulunur?", "target": "Hem A hem de B antijenleri bulunur."} {"input": "question: O kan grubuna sahip bireylerin alyuvar zarında hangi antijenleri bulunur?", "target": "A ve B antijeni bulunmaz."} {"input": "question: Kan gruplarında oluşabilecek genotip çeşidini bulmak için hangi formül kullanılır?", "target": "n.(n+1)/2 formülü"} {"input": "question: 3 alel bulunduğu için formülde n yerine hangi sayı yazılır?", "target": "3"} {"input": "question: Genotip çeşidi AA, AO, BB, BO, AB ve OO’dır. Bu genotiplerin hangi karakterin ortaya çıkmasını sağlar?", "target": "A, B ve O alellerinin ortaya çıkmasını sağlar"} {"input": "question: Kan grubunu ortaya çıkaran aleller hangi kromozom üzerinde taşınır?", "target": "Vücut kromozomları (otozom kromozomları) üzerinde taşınır"} {"input": "question: A ve B alellerinin birbirine göre özelliği nedir?", "target": "Birbirine eş baskın"} {"input": "question: O alelinin diğer alellere göre özelliği nedir?", "target": "Baskındır ve çekiniktir"} {"input": "question: Bir insanın genotipinde kaç tane alel bulunur ve bunlar hangi özelliği belirler?", "target": "İki tane alel bulunur ve bunlar kan grubunu belirler"} {"input": "question: Kan grupları ile ilgili kaç çeşit genotip ve fenotip vardır?", "target": "Altı çeşit genotip ve dört çeşit fenotip vardır"} {"input": "question: Alyuvar zarında bulunan ve kan gruplarını belirleyen özel maddelere nedir?", "target": "Antijen denir"} {"input": "question: Kan grubunda gruplandırmalar hangi antijenlere göre yapılır?", "target": "A ve B olarak adlandırılan antijenlere göre yapılır"} {"input": "question: A kan grubuna sahip bireylerde hangi antijen bulunur?", "target": "A antijeni bulunur"} {"input": "question: AB kan grubuna sahip bireylerde hangi antijen bulunur?", "target": "Hem A hem de B antijenleri bulunur"} {"input": "question: O kan grubuna sahip bireylerin alyuvar zarında hangi antijen bulunmaz?", "target": "A ve B antijeni bulunmaz"} {"input": "question: Kan alışverişlerinde hangi faktörün önemi vardır?", "target": "Rh faktörü"} {"input": "question: Rh faktörünü belirleyen alel hangi simgeyle ifade edilir?", "target": "R"} {"input": "question: Rh antijeni olan insanların kan grubu nedir?", "target": "Rh+ (pozitif)"} {"input": "question: Rh- kan grubuna sahip bireylerin genotipi nedir?", "target": "rr"} {"input": "question: Bir bireyin kan grubu Rh+ ise, genotipi hangi olasılıklardan biri olabilir?", "target": "RR ya da Rr"} {"input": "question: Kan gruplarının kalıtımında hangi sistemler bulunmaktadır?", "target": "A, B, O ve Rh faktörü"} {"input": "question: Rh faktörünü belirleyen alel hangi simgeyle ifade edilir ve insanların kan grubunu nasıl etkiler?", "target": "R simgesiyle ifade edilir ve insanların Rh+ ya da Rh- kan grubuna sahip olmasını etkiler"} {"input": "question: Kan alışverişlerinde hangi faktörün önemli olduğu söylenir?", "target": "Rh faktörü"} {"input": "question: Kan gruplarının kalıtımında hangi sistemler bulunur?", "target": "A, B, O ve Rh faktörü"} {"input": "question: Rh faktörünü belirleyen alelin simgesi nedir?", "target": "R"} {"input": "question: Rh+ kan grubuna sahip bireylerin genotipi nedir?", "target": "RR ya da Rr"} {"input": "question: Rh faktörü, kan gruplarının kalıtımında hangi sistemle birlikte bulunur?", "target": "A, B ve O sisteminin yanı sıra"} {"input": "question: Rh faktörünü belirleyen alel, hangi simgeyle ifade edilir?", "target": "R"} {"input": "question: Rh+ kan grubuna sahip bireylerin genotipi neler olabilir?", "target": "RR ya da Rr"} {"input": "question: Günlük hayatta, Rh faktörünün önemini hangi durumda görürüz?", "target": "Kan alışverişlerinde"} {"input": "question: Rh+ kan grubuna sahip bireylerin kanında hangi antijen bulunur?", "target": "Rh antijeni"} {"input": "question: Rh- kan grubuna sahip bireylerin kanında hangi antijen bulunmaz?", "target": "Rh antijeni"} {"input": "question: Rh- annenin Rh+ bebek ile kan uyuşmazlığı yaşamasının nedeni nedir?", "target": "Anne kanına karışan Rh+ bebeğin kanı nedeniyle annenin bağışıklık sistemi anti Rh antikoru üretir."} {"input": "question: İlk gebelikte Rh uyuşmazlığı neden sorun oluşturmaz?", "target": "İlk gebelikte annenin kanında bebeğe zarar verecek ölçüde anti Rh antikoru üretilemediğinden bir problem oluşturmaz."} {"input": "question: Sonraki gebeliklerde annenin kanında oluşan anti Rh antikorlarının etkisi nedir?", "target": "Plasentadan bebeğe geçerek Rh(+) alyuvarların parçalanmasına neden olur ve bebekte kansızlık ve buna bağlı sağlık sorunları ortaya çıkar."} {"input": "question: Rh antikorlarının doğal olarak kanda bulunup bulunmadığı nedir?", "target": "Rh antikorları doğal olarak kanda bulunmaz, Rh antijeni ile karşılaştığı zaman oluşur."} {"input": "question: Eritroblastosis fetalis (eritroblastozis fetalis) nedir?", "target": "Anne tarafından ilk gebelikte üretilen ve kanda bulunan Rh antikorlarının ikinci fetüse geçmesi ve alyuvarların parçalanmasına yol açmasıdır."} {"input": "question: Rh uyuşmazlığının önlenmesi için yapılan uygulama nedir?", "target": "Anne ve fetüs arasında Rh uyuşmazlığı varsa her doğumda doğumu izleyen ilk 72 saat içinde anneye Rh antikoru içeren aşı uygulaması yapılır."} {"input": "question: Gebeliğin 28. haftasında yapılan koruyucu iğnelerin etkisi nedir?", "target": "Kan uyuşmazlığını önlemede etkilidir."} {"input": "question: Rh uyuşmazlığının bebekte neden olduğu sağlık sorunları nelerdir?", "target": "Kansızlık, kalp yetmezliği, beyin hasarı, vücut boşluklarında sıvı birikmesi hatta ölüm gerçekleşebilir."} {"input": "question: Rh- anne ve Rh+ baba olduğunda ne olur?", "target": "Fetüsün kan grubunun Rh+ olması durumunda kan uyuşmazlığından söz edilir."} {"input": "question: Fetüs Rh- olduğunda ne olur?", "target": "Sorun yaşanmaz."} {"input": "question: Rh+ kan anne kanına karıştığında ne olur?", "target": "Anne kanında anti Rh antikoru üretir."} {"input": "question: İlk gebelikte, anne kanında bebeğe zarar verecek ölçüde anti Rh antikoru üretildi mi?", "target": "Hayır, üretilemediğinden bir problem oluşturmaz."} {"input": "question: Sonraki gebeliklerde annenin kanında oluşan anti Rh antikorları ne yapar?", "target": "Plasentadan bebeğe geçerek Rh(+) alyuvarların parçalanmasına neden olur."} {"input": "question: Rh antikorları doğal olarak kanda bulunur mu?", "target": "Hayır, Rh antijeni ile karşılaştığı zaman oluşur."} {"input": "question: Gebelik ya da doğum esnasında bebeğe ait kan hücreleri anneye nasıl geçer?", "target": "Plasenta yoluyla geçer."} {"input": "question: İlk gebelikte genellikle bebek zarar görür mü?", "target": "Hayır, genellikle bebek zarar görmez."} {"input": "question: İkinci ve daha sonraki gebeliklerde fetüs Rh+ olursa ne olur?", "target": "Sorun yaşanabilir."} {"input": "question: Bu duruma tıp dilinde ne adı verilir?", "target": "Eritroblastosis fetalis (eritroblastozis fetalis)"} {"input": "question: Anne tarafından ilk gebelikte üretilen ve kanda bulunan Rh antikorları ne yapar?", "target": "İkinci fetüse geçer ve alyuvarların parçalanmasına yol açar."} {"input": "question: Bu durum, neye neden olur?", "target": "Kansızlığa neden olur."} {"input": "question: Kansızlığın şiddetine göre bebekte ne gibi sorunlar ortaya çıkar?", "target": "Kalp yetmezliği, beyin hasarı, vücut boşluklarında sıvı birikmesi hatta ölüm gerçekleşebilir."} {"input": "question: Anne ve fetüs arasında Rh uyuşmazlığı varsa ne yapılır?", "target": "Her doğumda doğumu izleyen ilk 72 saat içinde anneye Rh antikoru içeren aşı uygulaması yapılır."} {"input": "question: Gebeliğin 28. Haftasında yapılan koruyucu iğneler ne yapar?", "target": "Kan uyuşmazlığını önlemede etkilidir."} {"input": "question: Rh- anne ve Rh+ baba olduğunda, fetüsün kan grubunun Rh+ olması durumunda ne olur?", "target": "Rh uyuşmazlığı görülür."} {"input": "question: Hamilelik süresince normalde Rh (-) bir annenin kanı ile Rh (+) bebeğin kanı birbirine karışır mı?", "target": "Hayır, karışmaz."} {"input": "question: Gebelik sırasında oluşan kanamalarda ve doğum sırasında ne olur?", "target": "Bebeğin bir miktar Rh (+) kanı anne kanına karışabilir."} {"input": "question: İlk gebelikte, anne kanında bebeğe zarar verecek ölçüde anti Rh antikoru üretir mi?", "target": "Hayır, üretilemediğinden bir problem oluşturmaz."} {"input": "question: Gebelik ya da doğum esnasında bebeğe ait kan hücreleri anneye ne yolu ile geçebilir?", "target": "Plasenta yoluyla geçebilir."} {"input": "question: Sonraki gebeliklerde fetüs Rh+ olursa ne olur?", "target": "Sorun yaşanabilir, çünkü ikinci ve daha sonraki gebeliklerde annenin kanında belli miktarda Rh antikoru bulunduğundan."} {"input": "question: Bu duruma tıp dilinde ne adı verilmektedir?", "target": "Eritroblastosis fetalis (eritroblastozis fetalis)"} {"input": "question: Anne tarafından ilk gebelikte üretilen ve kanda bulunan Rh antikorları ikinci fetüse ne yapar?", "target": "Geçer ve alyuvarların parçalanmasına yol açar."} {"input": "question: Kansızlığın şiddetine göre bebekte ne gibi sorunlar yaşanabilir?", "target": "Kalp yetmezliği, beyin hasarı, vücut boşluklarında sıvı birikmesi hatta ölüm gerçekleşebilir."} {"input": "question: Gebeliğin 28. Haftasında yapılan koruyucu iğneler, kan uyuşmazlığını önlemede ne etkisi vardır?", "target": "Etkilidir."} {"input": "question: İnsanlarda eşey kromozomları hangi harflerle belirlenmiştir?", "target": "X ve Y"} {"input": "question: XX kromozomlarına sahip bireyler hangi cinsiyet olarak gelişir?", "target": "Dişi"} {"input": "question: XY kromozomlarına sahip bireyler hangi cinsiyet olarak gelişir?", "target": "Erkek"} {"input": "question: Eşey kromozomları dışında kalan kromozomlara ne adı verilir?", "target": "Vücut kromozomları (otozom)"} {"input": "question: Mayoz ile oluşan gametler kaç adet kromozoma sahiptir?", "target": "n adet"} {"input": "question: Dişilerde yumurtaların kromozom formülü nedir?", "target": "22+X"} {"input": "question: Erkeklerde mayoz ile oluşan spermlerin kromozom formülleri nelerdir?", "target": "22+X veya 22+Y"} {"input": "question: Babadan gelen eşey kromozomu hangi cinsiyeti belirler?", "target": "Erkek veya kız"} {"input": "question: X ve Y kromozomlarının şekil ve büyüklükleri birbirine göre nedir?", "target": "Farklıdır"} {"input": "question: Homolog olan bölgede hangi karakterlerin alellerini bulur?", "target": "Aynı karakterlerle etki eden aleller"} {"input": "question: X kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına ne adı verilir?", "target": "X kromozomuna bağlı kalıtım"} {"input": "question: Y kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına ne adı verilir?", "target": "Y kromozomuna bağlı kalıtım"} {"input": "question: Y kromozomuna bağlı özellikler hangi cinsiyette ortaya çıkabilir?", "target": "Sadece erkek çocuklarına aktarılır"} {"input": "question: Tam renk körlüğünün kalıtımına hangi tür kalıtım adı verilir?", "target": "X kromozomuna bağlı kalıtım"} {"input": "question: Canlıların çoğunda eşey kromozomları hangi isimle adlandırılır?", "target": "Eşey kromozomları (gonozom)"} {"input": "question: XX kromozomlarına sahip bireyler hangi cinsiyette gelişir?", "target": "Dişi"} {"input": "question: XY kromozomlarına sahip bireyler hangi cinsiyette gelişir?", "target": "Erkek"} {"input": "question: Eşey kromozomları dışında kalan kromozomlara hangi isim verilir?", "target": "Vücut kromozomları (otozom)"} {"input": "question: Erkeklerde mayoz ile oluşan spermlerin kromozom formülü nedir?", "target": "22+X veya 22+Y"} {"input": "question: Cinsiyeti hangi eşey kromozomu belirler?", "target": "Babadan gelen eşey kromozomu"} {"input": "question: Babadan Y kromozomu alan bireylerin cinsiyeti nedir?", "target": "Erkek"} {"input": "question: Babadan X kromozomu alan bireylerin cinsiyeti nedir?", "target": "Kız"} {"input": "question: X ve Y kromozomlarının şekil ve büyüklükleri nedir?", "target": "Farklıdır"} {"input": "question: X kromozomu hem hangi cinsiyette bulunur?", "target": "Dişi ve erkek"} {"input": "question: X kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına hangi isim verilir?", "target": "X kromozomuna bağlı kalıtım"} {"input": "question: Y kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına hangi isim verilir?", "target": "Y kromozomuna bağlı kalıtım"} {"input": "question: Y kromozomuna bağlı özellikler hangi cinsiyette aktarılır?", "target": "Sadece erkek çocuklarına"} {"input": "question: Eşey kromozomlarının şekil ve büyüklükleri arasındaki fark nedir?", "target": "X ve Y kromozomlarının şekil ve büyüklükleri birbirinden farklıdır."} {"input": "question: İnsanlarda XX kromozomlarına sahip bireylerin cinsiyeti nedir?", "target": "İnsanlarda XX kromozomlarına sahip bireyler dişi olarak gelişir."} {"input": "question: Mayoz ile oluşan spermlerin kromozom formülü nedir?", "target": "Erkeklerde mayoz ile oluşan spermler, '22+X' veya '22+Y' kromozom formülüne sahiptir."} {"input": "question: Cinsiyetini belirleyen faktör nedir?", "target": "Cinsiyeti, babadan gelen eşey kromozomu belirler."} {"input": "question: X kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına ne ad verilir?", "target": "X kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına X kromozomuna bağlı kalıtım denir."} {"input": "question: Y kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına ne ad verilir?", "target": "Y kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına Y kromozomuna bağlı kalıtım adı verilir."} {"input": "question: Dişilerde X kromozomu bulunduğundan hangi şekilde özellikler belirlenir?", "target": "Dişilerde iki X kromozomu bulunduğundan iki alelle belirlenir."} {"input": "question: Erkeklerde X kromozomu bulunduğundan hangi şekilde özellikler belirlenir?", "target": "Erkeklerde bir X kromozomu bulunduğundan bir alelle belirlenir."} {"input": "question: Y kromozomuna bağlı özellikler hangi cinsiyette ortaya çıkar?", "target": "Y kromozomuna bağlı özellikler dişilerde ortaya çıkmaz, sadece erkek çocuklarına aktarılır."} {"input": "question: Tam renk körlüğünün kalıtımını hangi kromozom belirler?", "target": "Tam renk körlüğünün kalıtımını X kromozomu belirler."} {"input": "question: X kromozomuna bağlı kalıtımda hangi hastalık türü sık görülür?", "target": "Renk körlüğü, kas distrofisi ve hemofili"} {"input": "question: Aşağıdakilerden hangisi X kromozomuna bağlı kalıtımda görülmez?", "target": "Diğer seçenekleri belirtilmediğinden cevaplanamaz"} {"input": "question: X kromozomuna bağlı kalıtım hangi tür hastalıklara neden olur?", "target": "Kalıtımsal hastalıklar"} {"input": "question: Kas distrofisi hangi kromozomuna bağlı kalıtımda görülür?", "target": "X kromozomuna"} {"input": "question: Hemofili hangi kromozomuna bağlı kalıtımda görülür?", "target": "X kromozomuna"} {"input": "question: Renk körlüğü hangi kromozomuna bağlı kalıtımda görülür?", "target": "X kromozomuna"} {"input": "question: X kromozomuna bağlı kalıtımda en çok bilinen hastalıklar nelerdir?", "target": "kısmi renk körlüğü, kas distrofisi ve hemofili"} {"input": "question: Hangi kromozomuna bağlı kalıtımda kısmi renk körlüğü görülür?", "target": "X kromozomuna"} {"input": "question: X kromozomuna bağlı kalıtımda kas distrofisi görülür mü?", "target": "Evet"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğü hastalığının görme merkezinde hangi molekül bulunmaz veya az bulunur?", "target": "Özel bir pigment molekülü"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğü hangi kromozom üzerinde taşınır?", "target": "X kromozomu"} {"input": "question: Kadınlarda kısmi renk körlüğünün ortaya çıkabilmesi için hangi şart gerekir?", "target": "Çekinik genin her iki X kromozomu üzerinde de bulunması"} {"input": "question: Erkeklerde kısmi renk körlüğünün görülme ihtimali neden kadınlardan daha fazladır?", "target": "Tek başına çekinik alel, hastalığın ortaya çıkması için yeterlidir"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğü hangi yolla aktarılır?", "target": "X kromozomu üzerinde taşındığından erkek çocuk çekinik geni sadece anneden alır"} {"input": "question: Anne kısmi renk körü ise erkek çocuklarının hepsi hangi özellik gösterir?", "target": "Kısmi renk körü"} {"input": "question: Kısmi renk körü bir baba ile taşıyıcı annenin evliliğinden doğacak çocuklarda hastalık oluşma olasılıkları nedir?", "target": "1/4 taşıyıcı, 1/4 sağlıklı, 2/4 kısmi renk körü"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün belirlenmesinde hangi test kullanılır?", "target": "Özel bir tarama testi"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün teşhisinde hangi yöntem kullanılır?", "target": "Çeşitli renkler içeren kartların gösterilmesiyle yapılan test ve detaylı göz muayenesi"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün asıl teşhisi ne zaman konulur?", "target": "Detaylı göz muayenesi yapıldıktan sonra"} {"input": "question: Kırmızı ve yeşil renkleri ayırt edememe hastalığı nedir?", "target": "Kısmi renk körlüğü"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünü taşıyan kişilerin görme merkezinde hangi molekül bulunmaz veya az bulunur?", "target": "Özel bir pigment molekülü"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünü hangi kromozom üzerinde taşınır?", "target": "X kromozomunun Y kromozomu ile homolog olmayan kısmında"} {"input": "question: Kadınların kısmi renk körlüğünü ortaya çıkabilmesi için hangi şart gerekir?", "target": "Çekinik genin her iki kromozom üzerinde de bulunması"} {"input": "question: Erkek çocuk kısmi renk körlüğünü kimden alır?", "target": "Annenin çekinik genini alır"} {"input": "question: Kız çocuk kısmi renk körlüğünü kimden alır?", "target": "Hem anneden hem babadan alır"} {"input": "question: Anne kısmi renk körü ise erkek çocuklarının hepsi nedir?", "target": "Kısmi renk körüdür"} {"input": "question: Kız çocuk kısmi renk körü ise baba nedir?", "target": "Kısmi renk körüdür"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün teşhisinde kullanılan test nedir?", "target": "Özel bir tarama testi"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün teşhisinde kullanılan test nasıl yapılır?", "target": "Çeşitli renkler içeren kartların gösterilmesiyle"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün asıl teşhisi nasıl konulur?", "target": "Detaylı göz muayenesi yapıldıktan sonra"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün belirlenmesinde kullanılan test ne kadar yararlıdır?", "target": "Çok yararlıdır"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün temel nedeni nedir?", "target": "Görme merkezinde özel bir pigment molekülünün bulunmaması veya gerektiğinden az bulunmasıdır."} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün hangi kromozomda taşınır?", "target": "X kromozomunun Y kromozomu ile homolog olmayan kısmında taşınır."} {"input": "question: Kadınlar ve erkekler arasındaki kısmi renk körlüğü görülme ihtimali farkı nedir?", "target": "Erkeklerde görülme ihtimali kadınlardan daha fazladır çünkü erkeklerde tek başına çekinik alel hastalığın ortaya çıkması için yeterlidir."} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünü hanya anneden alan çocuk nedir?", "target": "Erkek çocuk"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünü hem anneden hem babadan alan çocuk nedir?", "target": "Kız çocuk"} {"input": "question: Bir baba ile taşıyıcı annenin evliliğinden doğacak çocuklarda hastalık oluşma olasılıkları nelerdir?", "target": "1/4 taşıyıcı, 1/4 sağlıklı, 2/4 kısmi renk körü"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün teşhisinde kullanılan özel bir tarama testi nedir?", "target": "Çeşitli renkler içeren kartların gösterilmesiyle yapılan test"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünün asıl teşhisinin nasıl konulur?", "target": "Detaylı göz muayenesi yapıldıktan sonra konur"} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünü hangi özellik nedeniyle erkek çocuklarda daha fazla görülür?", "target": "Erkeklerde bir tane X kromozomu bulunduğundan tek başına çekinik alel hastalığın ortaya çıkması için yeterlidir."} {"input": "question: Kısmi renk körlüğünü hangi özellik nedeniyle kız çocuklarda daha az görülür?", "target": "Kız çocuk kısmi renk körü ise baba da kısmi renk körüdür."} {"input": "question: Hemofili hastalarında kanın pıhtılaşması için hangi proteinin eksikliği görülür?", "target": "Bir ya da daha fazla proteinin eksikliği"} {"input": "question: Hemofili hastalığında kanama durumunda hangi risk yüksek olur?", "target": "Ölüm riski"} {"input": "question: Hemofili hastaları hangi bölgelerde kanama meydana gelir?", "target": "Diz, ayak bileği ya da eklemlerde"} {"input": "question: Hemofili hastalarında kanama durumunda hangi organ ya da dokulara zarar verebilir?", "target": "Organ ya da dokulara"} {"input": "question: Hemofili ve kısmi renk körlüğünün kalıtımı nasıl gerçekleşir?", "target": "Aynı şekilde"} {"input": "question: Günümüzde hemofili hastaları hangi tedavi yöntemi ile tedavi edilmektedir?", "target": "Kanama durumunda kendisinde eksik olan proteinler enjekte edilerek"} {"input": "question: Hemofili hastalığında uygun tedavi uygulanmazsa hangi sonuç görülür?", "target": "Ölüm riski yüksek olur"} {"input": "question: Hemofili hastalığında kanama durumunda hangi belirtiler görülür?", "target": "Ağrı, şişlik, morluk"} {"input": "question: Hemofili hastalığı hangi kromozom üzerinde taşınır?", "target": "X kromozomu"} {"input": "question: Hemofili hastalarında kanama hangi bölgelerde meydana gelir?", "target": "Diz, ayak bileği ya da eklemlerde"} {"input": "question: Hemofili hastalığında kanama durumunda uygun tedavi uygulanmazsa ne olur?", "target": "Ölüm riski yüksek olur"} {"input": "question: Hemofili hastalarının tedavisi nasıl yapılır?", "target": "Kanama durumunda kendisinde eksik olan proteinler enjekte edilerek"} {"input": "question: Hemofili hastalığında kan pıhtılaşması için hangi proteinler gerekli?", "target": "Bir ya da daha fazla protein"} {"input": "question: Hemofili hastalarında kanama ne gibi sorunlar oluşturur?", "target": "Ağrı, şişlik, morluk"} {"input": "question: Hemofili hastalığı ve kısmi renk körlüğünün kalıtımı nasıl gerçekleşir?", "target": "Aynı şekilde"} {"input": "question: Hemofili hastalığında kanın pıhtılaşması için hangi proteinlerin eksikliği görülür?", "target": "Bir ya da daha fazla protein"} {"input": "question: Hemofili hastaları yaralandığında kanı hangi durumlar nedeniyle pıhtılaşmaz?", "target": "Kanın pıhtılaşması için gerekli proteinlerin eksikliği nedeniyle"} {"input": "question: Hemofili hastalarında hangi bölgelerde kanamalar meydana gelir?", "target": "Diz, ayak bileği ya da eklemlerde"} {"input": "question: Hemofili hastalarında kanamaların neden olduğu sonuçlar nelerdir?", "target": "Ağrı, şişlik, morluk oluşturur ve organ ya da dokulara zarar verebilir"} {"input": "question: Hemofili ve kısmi renk körlüğünün kalıtımı nasıl gerçekleşir?", "target": "Aynı şekilde gerçekleşir"} {"input": "question: Hemofili hastalarının tedavisi nasıl gerçekleştirilir?", "target": "Kanama durumunda kendisinde eksik olan proteinler (kanamayı yavaşlatıcı ya da durdurucu) enjekte edilerek tedavi edilir"} {"input": "question: Uygulanan tedavi yöntemi ile hemofili hastalarının yaşam süresini nasıl etkiler?", "target": "Daha uzun yaşamasını sağlar"} {"input": "question: Hemofili hastalığında kanama durumunda uygun tedavi uygulanmazsa ne gibi bir risk oluşur?", "target": "Ölüm riski yüksek olur"} {"input": "question: Y kromozomu üzerinde bulunan hangi gen, erkek cinsiyet gelişiminde rol oynar?", "target": "SRY geni"} {"input": "question: Y kromozomuna bağlı karakterlerin kalıtımı nedir?", "target": "Y kromozomuna bağlı kalıtım"} {"input": "question: Erkek çocuklarına aktarılacak bir özellik, hangi ebeveynden gelir?", "target": "Babadan"} {"input": "question: Y kromozomu üzerinde taşınan bir genin X kromozomu üzerinde aleli olmadığını hangi durumda gözlemleriz?", "target": "Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde"} {"input": "question: SRY geni, erkek embriyonik dönemdeki hangi sürecinde etkilidir?", "target": "Cinsiyete bağlı özelliklerin gelişiminde ve testis oluşumunda"} {"input": "question: Y kromozomuna bağlı karakterlerin fenotipte gösterdiği özellik nedir?", "target": "Daima etkisini gösterir"} {"input": "question: Y kromozomu üzerinde bulunan özellikler, hangi sayıda allele sahiptir?", "target": "Tek bir allele"} {"input": "question: Y kromozomunun X kromozomu ile homolog olmayan kısmında bulunan özellikler nasıl belirlenir?", "target": "Tek bir alelle belirlenir ve sadece erkeklerde görülür."} {"input": "question: Babada var olan bir özellik erkek çocuklarına nasıl aktarılır?", "target": "Tüm erkek çocuklarına aktarılır."} {"input": "question: Y kromozomu üzerinde bulunan hangi gen erkek cinsiyet gelişiminde rol oynar?", "target": "SRY geni"} {"input": "question: SRY geni hangi gelişimde etkilidir?", "target": "Erkeklerin embriyonik dönemdeki cinsiyete bağlı özelliklerin gelişiminde ve testis oluşumunda"} {"input": "question: Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan bir genin X kromozomu üzerinde aleli olmadığı için neler olur?", "target": "Aleller baskın veya çekinik olsa da fenotipte daima etkisini gösterir."} {"input": "question: Y kromozomunun X kromozomu ile homolog olmayan kısmında bulunan özellikler hangi sayıda alel tarafından belirlenir?", "target": "Tek bir alel tarafından belirlenir."} {"input": "question: Y kromozomuna bağlı karakterlerin kalıtımı hangi nedenle bu isimle adlandırılır?", "target": "Sadece erkeklerde bulunduğu için."} {"input": "question: SRY geni hangi dönemde erkek cinsiyetine bağlı özelliklerin gelişiminde rol oynar?", "target": "Embriyonik dönem"} {"input": "question: Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan bir genin X kromozomu üzerinde aleli yoksa neler olur?", "target": "Aleller baskın veya çekinik olsa da fenotipte daima etkisini gösterir."} {"input": "question: Babada var olan bir özellik hangi çocuklarına aktarılır?", "target": "Tüm erkek çocuklarına"} {"input": "question: SRY geni hangi organda oluşumunda etkilidir?", "target": "Testis oluşumunda"} {"input": "question: Y kromozomuna bağlı kalıtımı hangi kromozom tarafından gerçekleştirilir?", "target": "Y kromozomu tarafından"} {"input": "question: Erkek cinsiyet gelişiminde hangi gen en önemli rol oynar?", "target": "SRY geni"} {"input": "question: Soyağacı üzerinde hangi şekillerle erkek ve kadın bireyler temsil edilir?", "target": "Kare şeklinde erkekler, daire şeklinde kadınlar temsil edilir."} {"input": "question: Soyağacı üzerinde yatay çizgi hangi ilişkiyi gösterir?", "target": "Evlilik bağını gösterir."} {"input": "question: İnsanların eşeysel olgunluğa erişmesinin uzun zaman alması, genetik çalışma ve araştırma uygulamalarında hangi sorunu yaratır?", "target": "İnsan kullanımını zorlaştırır."} {"input": "question: Etik ilkeler gereği genetik çalışma ve araştırmaya katılacak katılımcı hangi haklara sahiptir?", "target": "Yeterli düzeyde bilgilendirilmeli, onay alınmalı, kimlik ve genetik bilgileri gizli tutulmalıdır."} {"input": "question: Genetikçiler hangi amac için bir özellik bakımından seçilen ailenin tüm bilgilerini toplar?", "target": "Kuştan kuşağa nasıl aktarıldığını göstermek için."} {"input": "question: Soyağacı sorularında verilen özellikler nasıl denenir?", "target": "Tek tek denenir."} {"input": "question: Otozomal baskın alelin gösterimi nedir?", "target": "A"} {"input": "question: X kromozomu üzerinde taşınan çekinik alelin gösterimi nedir?", "target": "X^a"} {"input": "question: Soyağacında olmaması gereken bir özellik ortaya çıkmışsa hangi kavramdan söz edilir?", "target": "Mutasyondan"} {"input": "question: Genetikçilerin araştırma uygulamalarında hangi sorunu aşmak için insan yerine başka canlılar kullanılır?", "target": "İnsanların eşeysel olgunluğa erişmesinin uzun zaman alması"} {"input": "question: Soyağacı hangi bilimde kullanılır?", "target": "Genetik biliminde"} {"input": "question: Genetik çalışmada hangi ilkeler gereklidir?", "target": "Etik ilkeler"} {"input": "question: Soyağacı nedir?", "target": "Genetik bilimciler tarafından geliştirilmiş anne, baba, çocuk ve aralarında kan bağı bulunan akrabalar arasında belirli bir karakterin kuşaktan kuşağa geçişini açıklayan şemadır."} {"input": "question: Soyağacı üzerinde erkekler nasıl gösterilir?", "target": "Kare şeklinde gösterilir."} {"input": "question: Soyağacı üzerinde dişiler nasıl gösterilir?", "target": "Daire şeklinde gösterilir."} {"input": "question: Yatay çizgi soyağacı üzerinde neyi temsil eder?", "target": "Evlilik bağını temsil eder."} {"input": "question: İnsanların eşeysel olgunluğa erişmesinin uzun zaman alması ne gibi zorluklar getirir?", "target": "Genetik çalışma ve araştırma uygulamalarında insan kullanımını zorlaştırır."} {"input": "question: Etik ilkeler gereği genetik çalışma ve araştırmaya katılacak katılımcı ne yapmalıdır?", "target": "Yeterli düzeyde bilgilendirilmeli, katılımcının onayı alınmalı, kimlik ve genetik bilgileri gizli tutulmalıdır."} {"input": "question: Genetikçiler hangi sonuçları analiz eder?", "target": "Daha önce gerçekleşmiş olan evliliklerin sonuçlarını analiz eder."} {"input": "question: Soyağacı üzerinde hangi özellikler gösterilir?", "target": "Bir özellik bakımından seçilen ailenin tüm bilgilerinin toplanıp kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığı gösterilir."} {"input": "question: Otozomal baskın alelin gösterimi nedir?", "target": "A ile gösterilir."} {"input": "question: Otozomal çekinik alelin gösterimi nedir?", "target": "a ile gösterilir."} {"input": "question: Mutasyon nedir?", "target": "Soyağacında olmaması gereken bir özellik ortaya çıkmışsa mutasyondan söz edilebilir."} {"input": "question: Soyağacı şemasında erkek bireyler hangi şekil ile temsil edilir?", "target": "Kare şeklinde"} {"input": "question: İnsanların eşeysel olgunluğa erişmesinin uzun zaman alması, genetik çalışma ve araştırma uygulamalarında hangi sorunu yaratır?", "target": "İnsan kullanımını zorlaştırır"} {"input": "question: Genetik çalışma ve araştırmaya katılacak katılımcı hangi ilkeler gerektirir?", "target": "Etik ilkeler gerektirir"} {"input": "question: Genetikçiler, soyağacı üzerinde hangi amaçla bir özelliği analiz ederler?", "target": "Bir özellik bakımından seçilen ailenin tüm bilgilerinin toplanıp kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığını göstermek için"} {"input": "question: Soyağacı şemasında bir özelliği taşıyan birey nasıl temsil edilir?", "target": "Koyu renkli ya da içi taralı olarak"} {"input": "question: Soyağacı şemasında olmaması gereken bir özellik ortaya çıkmışsa hangi kavramdan söz edilebilir?", "target": "Mutasyondan"} {"input": "question: Genetikçiler, hangi amaçla soyağacı şemasını kullanırlar?", "target": "Bir özellik bakımından seçilen ailenin tüm bilgilerinin toplanıp kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığını göstermek için"} {"input": "question: Akraba evliliği nedir?", "target": "Akraba evliliği, kan bağı olan kişiler arasında yapılan evliliklerdir."} {"input": "question: Akraba evliliklerinde hangi hastalıkların ortaya çıkma olasılığı artar?", "target": "Kalıtsal hastalıkların ortaya çıkma olasılığı artar."} {"input": "question: Çekinik alellerle taşınan kalıtsal hastalıkların ortaya çıkması için hangi şart gerekir?", "target": "Çekinik alelin hem anneden hem de babadan bireye aktarılması gerekir."} {"input": "question: Taşıyıcı olan anne babanın çocuklarına aktardıkları çekinik alleller sonucu hangi çocuklar olabilir?", "target": "Hem sağlıklı hem de taşıyıcı ve hasta çocukları olabilir."} {"input": "question: Akraba olmayan anne babaya göre, akraba anne ve babanın hastalık genini çocuklarına aktarma olasılığı nedir?", "target": "Daha fazladır."} {"input": "question: Akraba evlilikleri sonucu dünyaya gelen çocuklarda hangi bozukluklar daha çok görülür?", "target": "Zihinsel, işlevsel ve bedensel bozukluklar; göz, kulak, kalp, şeker ve kan hastalıkları daha çok görülür."} {"input": "question: Akraba evliliğine bağlı kalıtsal hastalıklarla ilgili bilinçlendirme neden önemlidir?", "target": "Toplumdaki bireylerin akraba evliliğine bağlı kalıtsal hastalıklarla ilgili bilinçlendirilmesi, hasta bebeklerin dünyaya gelmesinin önlenmesi bakımından önemlidir."} {"input": "question: Akraba evliliği yapacak kişilerin hangi önlem almaları gerekir?", "target": "Genetik testler yaptırıp önlem almaları gerekir."} {"input": "question: Akraba evliliklerinde hastalık geninin bulunma ihtimali nedir?", "target": "Düşüktür."} {"input": "question: Akraba evliliklerinde hastalık alellerinin bir araya gelme olasılığı nasıl etkilenir?", "target": "Akraba evliliklerinde hastalık alellerinin bir araya gelme olasılığı artar."} {"input": "question: Kalıtsal hastalıkların çoğu hangi tür alellerle taşınır?", "target": "Kalıtsal hastalıkların çoğu çekinik alellerle taşınır."} {"input": "question: Çekinik gen hangi halde etkisini gösterir?", "target": "Çekinik gen sadece homozigot hâlde etkisini gösterir."} {"input": "question: Çekinik alellerle kalıtılan bir özellik bakımından taşıyıcı olan anne babanın çocuklarına aktardıklarında hangi çeşit çocukları olabilir?", "target": "Hem sağlıklı hem de taşıyıcı ve hasta çocukları olabilir."} {"input": "question: Akraba olmayan anne babaya göre akraba anne ve babanın hastalık genini çocuklarına aktarma olasılığı nasıl etkilenir?", "target": "Akraba olmayan anne babaya göre akraba anne ve babanın hastalık genini çocuklarına aktarma olasılığı daha fazladır."} {"input": "question: Akraba evlilikleri sonucu dünyaya gelen çocuklarda hangi tür bozukluklar daha çok görülmektedir?", "target": "Zihinsel, işlevsel ve bedensel bozukluklar; göz, kulak, kalp, şeker ve kan hastalıkları daha çok görülmektedir."} {"input": "question: Akraba evlilikleri sonucu dünyaya gelen çocukların bakımları nasıl etkilenir?", "target": "Akraba evlilikleri sonucu dünyaya gelen çocukların bakımları, maddi ve manevi açıdan oldukça güçtür."} {"input": "question: Toplumdaki bireylerin akraba evliliğine bağlı kalıtsal hastalıklarla ilgili bilinçlendirilmesi neden önemlidir?", "target": "Akraba evliliğine bağlı kalıtsal hastalıklarla ilgili bilinçlendirilmesi, akraba evliliği yapacak kişilerin genetik testler yaptırıp önlem almaları, hasta bebeklerin dünyaya gelmesinin önlenmesi bakımından önemlidir."} {"input": "question: Akraba evliliği sonucu dünyaya gelen çocuklarda hangi tür bozukluklar daha fazla görülür?", "target": "Zihinsel, işlevsel ve bedensel bozukluklar; göz, kulak, kalp, şeker ve kan hastalıkları"} {"input": "question: Çekinik alellerle kalıtılan bir özellik bakımından taşıyıcı olan anne babanın çocuklarına aktardıkları hastalık geninin sonucu nedir?", "target": "Hem sağlıklı hem de taşıyıcı ve hasta çocukları olabilir"} {"input": "question: Akraba evliliğinde hastalık alellerinin bir araya gelme olasılığı neden artar?", "target": "Kalıtsal hastalıklar varsa, bu hastalıkların ortaya çıkma olasılığı da artar"} {"input": "question: Çekinik gen hangi hâlde etkisini gösterir?", "target": "Homozigot hâlde"} {"input": "question: Akraba olmayan kişiler arasında aynı hastalık geninin bulunma ihtimali neden düşüktür?", "target": "Akraba olmayan kişiler arasında hastalık alellerinin bir araya gelme olasılığı düşük olduğu için"} {"input": "question: Toplumdaki bireylerin akraba evliliğine bağlı kalıtsal hastalıklarla ilgili bilinçlendirilmesi neden önemlidir?", "target": "Akraba evliliği yapacak kişilerin genetik testler yaptırıp önlem almaları, hasta bebeklerin dünyaya gelmesinin önlenmesi bakımından"} {"input": "question: Akraba evliliğinde hastalık genini çocuklarına aktarma olasılığı neden daha fazladır?", "target": "Çünkü akraba olmayan kişiler arasında aynı hastalık geninin bulunma ihtimali düşüktür"} {"input": "question: Akraba evliliğinde kalıtsal hastalıkların ortaya çıkması için hangi koşul gerekir?", "target": "Çekinik alelin hem anneden hem de babadan bireye aktarılması gerekir"} {"input": "question: Tür içindeki genetik varyasyonların neden olduğu sonuç nedir?", "target": "Tür içindeki genetik varyasyonlar, türe ait bireylerin değişen ortam koşullarına uyum yapma yeteneğini artırır."} {"input": "question: Mutasyonların çoğu hangi sonucu doğurur?", "target": "Mutasyonların çoğu zararlıdır."} {"input": "question: Mutasyona sebep olan faktörlere ne ad verilir?", "target": "Mutajen adı verilir."} {"input": "question: Soy içi üreme, genellikle neyi azaltır?", "target": "Genetik varyasyonları ve bireylerin değişen çevresel koşullara uyum yeteneklerini azaltır."} {"input": "question: Bir ekosistemde yaşayan canlı çeşitliliği ve sayısı ne olarak adlandırılır?", "target": "Biyolojik çeşitlilik olarak adlandırılır."} {"input": "question: Genetik olarak tür içinde ya da türler arasında ortaya çıkan farklılıklar neyi doğurur?", "target": "Genetik çeşitliliğe yol açar."} {"input": "question: Ekosistemlerdeki hayvan, bitki ve mikroorganizmaların ortaya çıkardığı biyolojik çeşitliliğin önemi nedir?", "target": "Yaşamın sürdürülebilmesi için büyük bir öneme sahiptir."} {"input": "question: Artan insan nüfusunun ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için ne gerekir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin korunması zorunludur."} {"input": "question: Mayoz sırasında gerçekleşen hangi olaylar, tür içindeki yeni gen kombinasyonlarının ortaya çıkmasına neden olur?", "target": "Krossing over ve homolog kromozomların bağımsız dağılımı"} {"input": "question: Eşeyli üreme sırasında yumurtayı hangi spermin dölleyeceğinin rastgele gerçekleşmesi ne sonucu doğurur?", "target": "Genetik varyasyonlara neden olur."} {"input": "question: Vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonların özelliği nedir?", "target": "Mutasyonlar sadece mutasyonun gerçekleştiği canlıyı etkiler, kalıtsal değildir, yavrularına aktarılmaz."} {"input": "question: Tür içindeki gen dizilimlerinin çeşitliliği nedir?", "target": "Genetik varyasyon olarak adlandırılır."} {"input": "question: İnsanda kahverengi, mavi, ela ve yeşil göz renklerinin bulunması bir örneğidir?", "target": "Genetik varyasyon örneğidir."} {"input": "question: Tür içindeki genetik varyasyon hangi olaylar sonucu oluşur?", "target": "Mayoz, döllenme ve mutasyon gibi olaylar sonucu oluşur."} {"input": "question: Mayoz sırasında gerçekleşen krossing over ve homolog kromozomların bağımsız dağılımı ne yapar?", "target": "Tür içinde yeni gen kombinasyonlarının ortaya çıkmasına ve tür içi kalıtsal çeşitliliğe neden olur."} {"input": "question: Eşeyli üreme sırasında yumurtayı hangi spermin dölleyeceğinin rastgele gerçekleşmesi ne yapar?", "target": "Genetik varyasyonlara neden olmaktadır."} {"input": "question: Bir ya da birden fazla genin nükleotit diziliminde meydana gelen kalıcı değişimler nedir?", "target": "Mutasyon olarak adlandırılır."} {"input": "question: Mutasyonlar sonucunda ne ortaya çıkar?", "target": "Genetik varyasyonlar ortaya çıkar."} {"input": "question: Mutasyonların çoğu nedir?", "target": "Zararlıdır."} {"input": "question: Vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar ne yapar?", "target": "Sadece mutasyonun gerçekleştiği canlıyı etkiler, kalıtsal değildir, yavrularına aktarılmaz."} {"input": "question: Üreme ve üreme ana hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar ne yapar?", "target": "Gelecek kuşaklara aktarılabilir."} {"input": "question: Mutasyona sebep olan faktörlere ne adı verilir?", "target": "Mutajen adı verilir."} {"input": "question: Radyasyon, ultraviyole ışınları, X ışınları, radyoaktif maddeler, nitrik asit, hardal gazı, formaldehit, uyuşturucu maddeler ve bazı ilaçlar ne yapar?", "target": "Mutasyona sebep olmaktadır."} {"input": "question: Tür içinde gözlenen genetik varyasyonlar ne yapar?", "target": "Türe ait bireylerin değişen ortam koşullarına uyum yapma yeteneğini artırır."} {"input": "question: Aynı genetik yapıya sahip bireylerin fazla olduğu popülasyonlarda çevre koşulları değiştiğinde ne olur?", "target": "Bireylerin yeni koşullara uyum olasılığı düşüktür."} {"input": "question: Bu durum popülasyonun ne yapabilir?", "target": "Yok olmasına neden olabilir."} {"input": "question: Doğada dar bir alana sıkışmış ve kendi türünden başka popülasyondaki bireylerle çiftleşmesi engellenmiş popülasyonlarda ne olur?", "target": "Soy içi üreme olasılığı fazladır."} {"input": "question: Soy içi üreme ne yapar?", "target": "Genetik varyasyonları ve bireylerin değişen çevresel koşullara uyum yeteneklerini azaltır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Bir ekosistemde yaşayan canlı çeşitliliği ve sayısı olarak adlandırılır."} {"input": "question: Genetik olarak tür içinde ya da türler arasında ortaya çıkan farklılıklar ne yapar?", "target": "Genetik çeşitliliğe yol açar."} {"input": "question: Ekosistemlerdeki hayvan, bitki ve mikroorganizmaların ortaya çıkardığı biyolojik çeşitlilik ne yapar?", "target": "Yaşamın sürdürülebilmesi için büyük bir öneme sahiptir."} {"input": "question: Tür içindeki genetik varyasyonun nedenleri nelerdir?", "target": "Tür içindeki genetik varyasyon, mayoz, döllenme ve mutasyon gibi olaylar sonucu oluşur."} {"input": "question: Mutasyon nedir?", "target": "Bir ya da birden fazla genin nükleotit diziliminde meydana gelen kalıcı değişimler mutasyon olarak adlandırılır."} {"input": "question: Mutasyonların çoğu hangi niteliktedir?", "target": "Mutasyonların çoğu zararlıdır."} {"input": "question: Vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonların etkisi nedir?", "target": "Vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar sadece mutasyonun gerçekleştiği canlıyı etkiler, kalıtsal değildir, yavrularına aktarılmaz."} {"input": "question: Mutasyona sebep olan faktörler nelerdir?", "target": "Radyasyon, ultraviyole ışınları, X ışınları, radyoaktif maddeler, nitrik asit, hardal gazı, formaldehit, uyuşturucu maddeler ve bazı ilaçlar mutasyona sebep olmaktadır."} {"input": "question: Tür içindeki genetik varyasyonun sonuçları nelerdir?", "target": "Tür içindeki genetik varyasyon, türe ait bireylerin değişen ortam koşullarına uyum yapma yeteneğini artırır."} {"input": "question: Soy içi üremenin sonuçları nelerdir?", "target": "Soy içi üreme, genellikle genetik varyasyonları ve bireylerin değişen çevresel koşullara uyum yeteneklerini azaltır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin önemi nedir?", "target": "Ekosistemlerdeki hayvan, bitki ve mikroorganizmaların ortaya çıkardığı biyolojik çeşitlilik yaşamın sürdürülebilmesi için büyük bir öneme sahiptir."} {"input": "question: İnsan nüfusunun ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için ne gerekir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin korunması zorunludur."} {"input": "question: Genetik olarak tür içinde ya da türler arasında ortaya çıkan farklılıkların sonucu nedir?", "target": "Genetik olarak tür içinde ya da türler arasında ortaya çıkan farklılıklar, genetik çeşitliliğe yol açar."} {"input": "question: Çevre, bir canlı topluluğunun yaşamsal faaliyetlerini doğrudan etkileyen hangi bileşenlerin tümüdür?", "target": "Fiziksel, kimyasal ve biyolojik bileşenlerin tümü."} {"input": "question: Ekoloji bilimi, hangi bilim dallarıyla etkileşim hâlindedir?", "target": "Genetik, biyokimya, davranış bilimleri, fizyoloji, biyocoğrafya, meteoroloji, jeoloji gibi bilim dallarıyla."} {"input": "question: Canlı gruplarının üzerinde ya da içinde yaşadıkları kara, su ve hava gibi ortamlar hangi çevreyi oluşturur?", "target": "Cansız çevreyi."} {"input": "question: Ekoloji terimi ilk kez hangi yılda ve kim tarafından kullanılmıştır?", "target": "1886 yılında Ernst Haeckel tarafından."} {"input": "question: İnsan nüfusu ve sanayileşme beraberinde hangi sorunları getiriyor?", "target": "Çevre sorunlarını."} {"input": "question: Canlıların organizasyon derecesine göre sıralanması sonucunda hangi spektrum ortaya çıkar?", "target": "Biyolojik spektrum."} {"input": "question: Ekoloji, canlıların birbirileri ve çevreleriyle olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır. Ekoloji hangi alt disiplinlere genişlemektedir?", "target": "Organizma ekolojisi, popülasyon ekolojisi, komünite ekolojisi, ekosistem ekolojisi ve dünya ekolojisi."} {"input": "question: Bir canlı grubunun aynı alanı paylaştığı farklı canlılar olabilir. Bu canlıların yaşama koşulları üzerinde etkili olan diğer canlılar hangi çevreyi meydana getirir?", "target": "Canlı çevreyi."} {"input": "question: Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürdükleri ve üreyebildikleri yerler hangi yaşam alanıdır?", "target": "Okyanuslar, akarsular, göller, tropikal ormanlar ve çöller."} {"input": "question: Dünyamız nedir?", "target": "Tüm canlıları barındıran bir yaşam alanıdır."} {"input": "question: Canlılar ile yaşadıkları çevre arasında ne vardır?", "target": "Karşılıklı bir etkileşim ve denge vardır."} {"input": "question: İnsan nüfusu ve sanayileşme çevre sorunlarını getirir mi?", "target": "Evet, beraberinde çevre sorunlarını getirir."} {"input": "question: Ekoloji terimi ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?", "target": "Ernst Haeckel tarafından 1886 yılında."} {"input": "question: Ekolojinin iyi anlaşılabilmesi için ne gerekir?", "target": "Canlıların meydana getirdiği organizasyon derecesinin gözden geçirilmesi gerekir."} {"input": "question: Biyolojik spektrum nedir?", "target": "Hücreler, dokular, organlar, organ sistemleri, organizmalar, popülasyonlar, komüniteler, ekosistemler, biyosfer şeklinde sıralanan bir spektrumdur."} {"input": "question: Ekoloji bilim dalı nedir?", "target": "Canlıların birbirleri ve çevreleriyle olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır."} {"input": "question: Ekolojide hangi bilim dallarıyla etkileşim hâlindedir?", "target": "Genetik, biyokimya, davranış bilimleri, fizyoloji, biyocoğrafya, meteoroloji, jeoloji gibi bilim dallarıyla etkileşim hâlindedir."} {"input": "question: Çevre nedir?", "target": "Canlıların yaşam süreleri içinde etkinliklerini sürdürdükleri canlı (biyotik) ve cansız (abiyotik) bileşenlerden oluşan faktörlerin tümüne çevre denir."} {"input": "question: Cansız çevre nedir?", "target": "Kara, su ve hava gibi ortamlar cansız çevreyi oluşturur."} {"input": "question: Canlı çevre nedir?", "target": "Bir canlı grubunun aynı alanı paylaştığı farklı canlılar olabilir. Bu canlıların yaşama koşulları üzerinde etkili olan diğer canlılar ise canlı çevreyi meydana getirir."} {"input": "question: Çevre, bir canlı topluluğunun yaşamsal faaliyetlerini doğrudan etkileyen hangi bileşenlerin tümüdür?", "target": "Fiziksel, kimyasal ve biyolojik bileşenlerin tümüdür."} {"input": "question: Ekolojinin iyi anlaşılabilmesi için gerekli olan nedir?", "target": "Canlıların meydana getirdiği organizasyon derecesinin gözden geçirilmesi ile mümkün olur."} {"input": "question: Ekoloji bilimi hangi bilim dallarıyla etkileşim hâlindedir?", "target": "Genetik, biyokimya, davranış bilimleri, fizyoloji, biyocoğrafya, meteoroloji, jeoloji gibi bilim dallarıyla etkileşim hâlindedir."} {"input": "question: İnsan nüfusu ve sanayileşme beraberinde hangi sorunları getiriyor?", "target": "Çevre sorunlarını getiriyor."} {"input": "question: Canlıların yaşama koşulları üzerinde etkili olan diğer canlılar hangi çevreyi meydana getirir?", "target": "Canlı çevreyi meydana getirir."} {"input": "question: Ekoloji terimi ilk kez hangi yıl ve kim tarafından kullanılmıştır?", "target": "1886 yılında Ernst Haeckel tarafından kullanılmıştır."} {"input": "question: Canlıların organizasyon derecesine göre sıralanması sonucunda hangi spektrum ortaya çıkar?", "target": "Biyolojik spektrum ortaya çıkar."} {"input": "question: Ekoloji, canlıların birbirleri ve çevreleriyle olan ilişkisini hangi bilim dalıdır?", "target": "İnceleyen bilim dalıdır."} {"input": "question: Çevre, hangi faktörlerin tümüne denir?", "target": "Canlı (biyotik) ve cansız (abiyotik) bileşenlerden oluşan faktörlerin tümüne çevre denir."} {"input": "question: Bir canlı grubunun aynı alanı paylaştığı farklı canlılar hangi çevreyi oluşturur?", "target": "Cansız çevreyi oluşturur."} {"input": "question: Ekosistemlerin sağlıklı enerji akışı için hangi faktörlerin birlikte çalışması gerekir?", "target": "Besin zincirlerindeki canlı çeşitliliğinin sürekliliğine, madde döngülerinin yenilenmesine, canlı ve cansız bileşenlerin birbiriyle uyum içinde olmasına"} {"input": "question: Ekosistemde enerji akışının bozulması hangi sonuçlara yol açar?", "target": "Canlı çeşitliliğinin azalmasına"} {"input": "question: Ekosistemde doğal kaynakların yenilenmesi hangi şartlara bağlıdır?", "target": "Ekosistemde canlı ve cansız bileşenlerin birbiriyle uyum içinde olmasına"} {"input": "question: Ekosistemlerin oluşumunda hangi bileşenler bulunur?", "target": "Canlı ve cansız bileşenler"} {"input": "question: Ekosistemde bozulmalar hangi yollarla meydana gelir?", "target": "Doğal ya da yapay yollarla"} {"input": "question: Ekosistemde canlı çeşitliliğinin azalması hangi sebeplerden kaynaklanır?", "target": "Ekosistemde enerji akışının bozulması"} {"input": "question: Ekosistemlerin temel bileşenleri nelerdir?", "target": "Canlı ve cansız etmenler"} {"input": "question: Ekosistem nedir?", "target": "Birbirleriyle etkileşim halinde bulunan belirli bir bölgedeki canlı ve cansız etmenlerin tümüdür."} {"input": "question: Ekosistem hangi bileşenlerden meydana gelir?", "target": "Canlı ve cansız bileşenlerden meydana gelir."} {"input": "question: Ekosistemde enerji akışının sağlıklı olması hangi koşullara bağlıdır?", "target": "Besin zincirlerindeki canlı çeşitliliğinin sürekliliğine, madde döngülerinin yenilenmesine, canlı ve cansız bileşenlerin birbiriyle uyum içinde olmasına bağlıdır."} {"input": "question: Ekosistemde uyumun sürekli olması hangi sonuca yol açar?", "target": "Doğal kaynakların yenilenmesine olanak sağlar."} {"input": "question: Ekosistemde uyumun bozulması hangi sonuçlara yol açar?", "target": "Ekosistemde olumsuzluklara yol açar ve canlı çeşitliliğinin azalmasına sebep olur."} {"input": "question: Ekosistemlerin temel bileşenleri nelerdir ve bunlar arasındaki etkileşim neye bağlıdır?", "target": "Ekosistemlerin temel bileşenleri canlı ve cansız bileşenlerdir. Bunlar arasındaki etkileşim enerji akışının sağlıklı olmasına bağlıdır."} {"input": "question: Besin zincirlerindeki canlı çeşitliliğinin sürekliliğinin önemi nedir?", "target": "Besin zincirlerindeki canlı çeşitliliğinin sürekliliğinin önemi, ekosistemde enerji akışının sağlıklı olmasını sağlar."} {"input": "question: Ekosistemde madde döngülerinin yenilenmesi neden önemlidir?", "target": "Ekosistemde madde döngülerinin yenilenmesi, doğal kaynakların yenilenmesine olanak sağlar."} {"input": "question: Ekosistemde uyumun bozulması hangi sonuçlara yol açar?", "target": "Ekosistemde uyumun bozulması, canlı çeşitliliğinin azalmasına sebep olur."} {"input": "question: Günlük hayatta ekosistemlerin önemini gösteren bir örnek nedir?", "target": "Orman ekosisteminin bozulması, ormanda yaşayan canlıların azalmasına ve doğal kaynakların yenilenmesini engellemesine yol açar."} {"input": "question: Ekosistemlerde enerji akışının sağlıklı olmasının önemi nedir?", "target": "Ekosistemlerde enerji akışının sağlıklı olmasının önemi, besin zincirlerindeki canlı çeşitliliğinin sürekliliğine, madde döngülerinin yenilenmesine ve canlı ve cansız bileşenlerin birbiriyle uyum içinde olmasına bağlıdır."} {"input": "question: İklim nedir?", "target": "Herhangi bir bölgede uzun yıllar gözlenen hava olaylarının ortalamasına iklim denir."} {"input": "question: İklimin oluşmasında hangi faktörler etkilidir?", "target": "Enlem, denizden uzaklık, deniz seviyesinden yükseklik, yer şekilleri iklimin oluşmasında etkilidir."} {"input": "question: Makroklima ve mikroklima nedir?", "target": "Ekosistemde geniş alanlarda görülen iklime makroklima, küçük alanlarda görülen farklı iklim türlerine ise mikroklima denir."} {"input": "question: İklim şartları canlıların hangi faaliyetlerini belirler?", "target": "İklim şartları; canlıların yeryüzüne yayılışını, üreme hızlarını, büyüme ve gelişmelerini, aktivitelerini belirler."} {"input": "question: Ülkemiz hangi iklim kuşaklarının etkisi altındadır?", "target": "Ülkemiz, bulunduğu coğrafik konuma bağlı olarak farklı iklim kuşaklarının etkisi altındadır. Karasal iklim, Karadeniz ve Akdeniz iklimi gibi üç farklı iklim çeşidi canlıların dağılışında etkilidir."} {"input": "question: Işık hangi canlılar için enerji kaynağı?", "target": "Güneş, ototrof canlılar için enerji kaynağıdır. Ototrof canlılar fotosentezle Güneş enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürür."} {"input": "question: Güneş ışığının şiddeti hangi canlıların faaliyetlerini etkiler?", "target": "Güneş ışığının şiddeti, miktarı ve süresi bitkilerin uygun coğrafik alanlara yayılmasında, hayvanların davranışı ve hareketi üzerinde de etkilidir."} {"input": "question: Sıcaklık hangi canlıların faaliyetlerini etkiler?", "target": "Sıcaklık, canlıların büyüme, gelişme, üreme ve metabolik faaliyetlerini etkiler."} {"input": "question: Sıcaklığın çok yüksek ya da çok düşük olması hangi sonucu doğurur?", "target": "Sıcaklığın çok yüksek ya da çok düşük olması, enzimlerin çalışmasını olumsuz etkiler. Bu durum canlı türlerinin çeşitliliğini azaltır."} {"input": "question: Su hangi canlıların yaşamı için gerekli?", "target": "Canlı yaşamının devamlılığı için suya gereksinim vardır. Bir bölgedeki suyun miktarı, o bölgedeki bitki örtüsünü ve canlıların yayılışlarını etkiler."} {"input": "question: Toprak hangi canlılar için yaşam alanıdır?", "target": "Toprak, bazı hayvan ve mikroorganizmalar için yaşam alanıdır. Toprak, bitkilerin kökleriyle tutundukları su ve mineral ihtiyaçlarını karşıladıkları yaşam ortamıdır."} {"input": "question: Toprağın içerdiği mineral miktarı hangi canlıların dağılımını etkiler?", "target": "Toprağın içerdiği mineral miktarı, hava ve su tutma kapasitesi gibi fiziksel özellikler bitki türlerinin dağılımını etkiler."} {"input": "question: pH hangi canlıların faaliyetlerini etkiler?", "target": "pH, enzimlerin çalışabildiği uygun pH değerleri vardır. Canlıların enzim aktiviteleri belli bir pH aralığında gerçekleşir. Dolayısıyla canlıların bulundukları ortamın pH değeri, yaşamsal faaliyetlerin sürmesi açısından önemlidir."} {"input": "question: İklim, canlıların yaşam ortamındaki dağılımını nasıl etkiler?", "target": "İklim, canlıların yaşam ortamındaki dağılımını etkiler; çünkü iklim, canlıların yeryüzüne yayılışını, üreme hızlarını, büyüme ve gelişmelerini, aktivitelerini belirler."} {"input": "question: İklimin oluşmasında hangi faktörler etkilidir?", "target": "İklimin oluşmasında enlem, denizden uzaklık, deniz seviyesinden yükseklik, yer şekilleri, ekosistemlerdeki ışık ve nem miktarına, mevsimlere, sıcaklığa, rüzgâra, basınca, volkanik aktivitelere bağlıdır."} {"input": "question: Ülkemizde hangi iklim kuşaklarının etkisi altındadır?", "target": "Ülkemiz, bulunduğu coğrafik konuma bağlı olarak karasal iklim, Karadeniz ve Akdeniz iklimi gibi üç farklı iklim çeşidi canlıların dağılışında etkilidir."} {"input": "question: Işık, canlıların yaşamında hangi roller oynar?", "target": "Işık, canlıların yaşamında enerji kaynağı olarak rol oynar, fotosentezi hızlandırır, bitkilerin çiçeklenme dönemlerini etkiler, hayvanların davranış ve hareketlerini etkiler."} {"input": "question: Sıcaklık, canlıların yaşamında hangi roller oynar?", "target": "Sıcaklık, canlıların yaşamında enzimlerin çalışmasını etkiler, bitki ve hayvanların büyüme, gelişme, üreme ve metabolik faaliyetlerini etkiler, hayvanların yayılışlarını sınırlandırır."} {"input": "question: Su, canlıların yaşamında hangi roller oynar?", "target": "Su, canlıların yaşamında devamlılığın sağlanmasına yardımcı olur, bitki ve hayvanların yayılışlarını etkiler, sulak alan çeşitliliğini zenginleştirir."} {"input": "question: Toprak ve mineraller, canlıların yaşamında hangi roller oynar?", "target": "Toprak ve mineraller, canlıların yaşamında bitkilerin kökleriyle tutundukları su ve mineral ihtiyaçlarını karşılar, mikroorganizmalar için yaşam alanı oluşturur, toprak çeşitliliği biyolojik çeşitliliği artırır."} {"input": "question: pH, canlıların yaşamında hangi roller oynar?", "target": "pH, canlıların yaşamında enzim aktiviteleri için uygun pH değerlerini sağlar, canlıların metabolik faaliyetlerini etkiler, toprak ve suda yaşayan canlılarla bu canlıların beslenme şekillerini etkiler."} {"input": "question: İklim, hangi faktörlerin etkisi altında oluşur?", "target": "İklimin oluşması; ekosistemlerdeki ışık ve nem miktarına, mevsimlere, sıcaklığa, rüzgâra, basınca, volkanik aktivitelere de bağlıdır."} {"input": "question: Canlıların yeryüzüne yayılışını ne belirler?", "target": "İklim şartları; canlıların yeryüzüne yayılışını, üreme hızlarını, büyüme ve gelişmelerini, aktivitelerini belirler."} {"input": "question: Güneş ışığının dalga boyu ve şiddeti hangi süreci etkiler?", "target": "Güneş ışığının dalga boyu ve şiddeti fotosentezin hızını etkiler."} {"input": "question: Sıcaklık değişimlerine bağlı olarak hayvanlar hangi adaptasyonları sergiler?", "target": "Sıcaklık değişimlerine bağlı olarak hayvanlar, değişik adaptasyonlar sergiler. Örneğin çöl ile kutup tilkisi farklı vücut yapısına sahiptir."} {"input": "question: Canlıların yapısında bulunan enzimler hangi şartlarda çalışır?", "target": "Canlıların yapısında bulunan ve kimyasal tepkimeleri hızlandıran enzimler, sıcaklık değişimlerinden etkilenir. Bu nedenle enzimlerin çalışması için sıcaklığın belirli değerlerde olması gerekir."} {"input": "question: Bitkiler yaşadıkları ortam şartlarına göre hangi adaptasyonları geliştirir?", "target": "Bitkiler yaşadıkları ortam şartlarına göre değişik adaptasyonlar geliştirir. Çölde yaşayan kaktüs gibi bitkilerin su depolamaları, iğne şeklinde olan yapraklara ve gelişmiş kök yapısına sahip olmaları bu duruma örnek verilebilir."} {"input": "question: Su hangi canlılar için yaşam alanıdır?", "target": "Su, bazı hayvan ve mikroorganizmalar için yaşam alanıdır."} {"input": "question: Enzim aktiviteleri hangi pH aralığında gerçekleşir?", "target": "Enzim aktiviteleri belli bir pH aralığında gerçekleşir. Dolayısıyla canlıların bulundukları ortamın pH değeri, yaşamsal faaliyetlerin sürmesi açısından önemlidir."} {"input": "question: Ortamın pH’ı hangi canlıları etkiler?", "target": "Ortamın pH’ı canlıların metabolik faaliyetlerini etkiler. Ph, toprak ve suda yaşayan canlılarla bu canlıların beslenme şekillerini de etkiler."} {"input": "question: Ekosistemlerde hangi canlı grupları birbirleriyle doğrudan ya da dolaylı etkileşim içinde bulunur?", "target": "Üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar"} {"input": "question: Ekosistemdeki biyotik bileşenlerin önemli bir kısmını oluşturan canlı grubu hangisidir?", "target": "Üretici canlılar"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlılar hangi grubunda incelenir?", "target": "Üreticiler"} {"input": "question: Klorofil taşıyan yeşil bitkiler, öglena, alg gibi protistler ve siyanobakteriler hangi süreci gerçekleştirir?", "target": "Fotosentez"} {"input": "question: Kemoototrof adı verilen bazı bakteri ve arkelerin birçoğu hangi işlevi gerçekleştirir?", "target": "Inorganik maddeleri oksitleyerek ürettikleri kimyasal enerji ile ATP sentezler"} {"input": "question: Organik besin ihtiyacını diğer canlıları tüketerek sağlayan canlı türleri hangi gruba girer?", "target": "Tüketiciler"} {"input": "question: Ayrıştırıcılar hangi maddeleri besin olarak tüketirler?", "target": "Ölü bitki ve hayvan atıklarını"} {"input": "question: Ekosistemin devamlılığı hangi ilişkinin devamlılığına bağlıdır?", "target": "Canlılar arasındaki ilişkinin devamlılığına"} {"input": "question: Hem üretici hem tüketici canlılar hangi özelliklere sahiptir?", "target": "Fotosentez yaparak organik madde sentezi gerçekleştirmenin yanı sıra dışarıdan organik madde alır"} {"input": "question: C02'nin formlarını kullanan canlılar hangi adı verilen canlılardır?", "target": "Ototroflar"} {"input": "question: Ekosistemde canlı bileşenler nelerdir?", "target": "Ekosistemde canlı bileşenler, birbirlerini doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyen organizmaların tamamına verilen addır."} {"input": "question: Ekosistemlerde bulunan canlılar kaç grupta incelenir?", "target": "Üç grupta: üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar."} {"input": "question: Ekosistemin devamlılığı nedir?", "target": "Ekosistemin devamlılığı, canlılar arasındaki ilişkinin devamlılığına bağlıdır."} {"input": "question: Üreticilerin çoğunu hangi canlılar oluşturur?", "target": "Fotosentez yapan canlılar (fotoototrof)."} {"input": "question: Klorofil taşıyan yeşil bitkiler, öglena, alg gibi protistler ve siyanobakteriler hangi süreci gerçekleştirir?", "target": "Fotosentez ile ihtiyaç duydukları organik besin sentezini gerçekleştirir."} {"input": "question: Kemoototrof adı verilen bazı bakteri ve arkelerin birçoğu hangi işlemi gerçekleştirir?", "target": "İnorganik maddeleri oksitleyerek ürettikleri kimyasal enerji ile ATP sentezler."} {"input": "question: Karbon kaynağı olarak sadece CO2'nin formlarını kullanan canlılar hangi adı verilen?", "target": "Ototroflar olarak adlandırılırlar."} {"input": "question: Organik besin ihtiyacını diğer canlıları tüketerek sağlayan canlı türleri hangi gruba girer?", "target": "Tüketiciler grubuna girer."} {"input": "question: Tüketici canlılar, ihtiyaç duydukları organik besinleri kendileri nasıl gerçekleştirir?", "target": "Üretemez."} {"input": "question: Bazı canlılar, fotosentez yaparak organik madde sentezi gerçekleştirmenin yanı sıra dışarıdan organik madde alır. Bu canlı türleri hangi adı verilen?", "target": "Hem üretici hem tüketici canlılar olarak adlandırılır."} {"input": "question: Ayrıştırıcılar (saprotrof, çürükçül) hangi işlemi gerçekleştirir?", "target": "Ölü bitki ve hayvan atıklarını besin olarak tüketen canlılardır."} {"input": "question: Bitki ve hayvan atıklarını inorganik bileşenlere ayırarak madde döngülerinin devamını sağlayan ayrıştırıcılar hangi gruba girer?", "target": "Tüketici canlılardır."} {"input": "question: Ekosistemlerde canlı bileşenler nedir ve neden önemlidir?", "target": "Ekosistemlerde canlı bileşenler, birbirlerini doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyen organizmaların tamamına verilen addır. Ekosistemin devamlılığı, bu canlılar arasındaki ilişkinin devamlılığına bağlıdır."} {"input": "question: Üreticilerin çoğunu hangi canlılar oluşturur?", "target": "Fotosentez yapan canlılar (fotoototrof) üreticilerin çoğunu oluşturur."} {"input": "question: Klorofil taşıyan yeşil bitkilerin fotosentez sonucu elde ettikleri ürün nedir?", "target": "Organik besin sentezi"} {"input": "question: Kemoototrof adı verilen bakteri ve arkelerin enerji kaynağı nedir?", "target": "İnorganik maddelerin oksitleyerek ürettikleri kimyasal enerji"} {"input": "question: Ototroflar hangi kaynağı kullanarak organik madde sentezi gerçekleştirirler?", "target": "Sadece C02'nin formlarını kullanan canlılar ototroflar olarak adlandırılırlar."} {"input": "question: Tüketici canlılar neden organik besin ihtiyacını karşılayamaz?", "target": "Tüketici canlılar, ihtiyaç duydukları organik besinleri kendileri üretemez."} {"input": "question: Hem üretici hem tüketici canlılar hangi özelliği taşır?", "target": "Fotosentez yaparak organik madde sentezi gerçekleştirmenin yanı sıra dışarıdan organik madde alır."} {"input": "question: Ayrıştırıcıların (saprotrof, çürükçül) rolü nedir?", "target": "Ölü bitki ve hayvan atıklarını besin olarak tüketen canlılardır. Bitki ve hayvan atıklarını inorganik bileşenlere ayırarak madde döngülerinin devamını sağlar."} {"input": "question: Ayrıştırıcılar hangi gruba girer?", "target": "Tüketici canlılardır."} {"input": "question: Ekosistemdeki biyotik bileşenlerin önemli bir kısmını hangi canlılar oluşturur?", "target": "Üretici canlılar"} {"input": "question: Ekoloji biliminde biyolojik spektrumun en alt biriminde hangi kavram bulunur?", "target": "Tür"} {"input": "question: Türün tanımında hangi özellikler birlikte bulunur?", "target": "Ortak atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özellikler gösteren, çiftleştiklerinde verimli döller oluşturan"} {"input": "question: Aynı türe ait bireyler neden tamamen birbirlerine benzemeyebilir?", "target": "Kalıtsal varyasyonlardan dolayı"} {"input": "question: Çevrenin fiziksel ve kimyasal yapısından etkilenen canlı grubuna ne ad verilir?", "target": "Popülasyon"} {"input": "question: Kapadokya Yılkı atları hangi kavramın örneğidir?", "target": "Popülasyon"} {"input": "question: Belirli bir alanda yaşayan ve birbirleriyle etkileşim içinde olan popülasyonların oluşturduğu topluluklara ne ad verilir?", "target": "Komünite"} {"input": "question: Ekosistemde hangi faktörler birlikte bulunur?", "target": "Canlı komüniteleri ve bu canlılarla etkileşim halinde olan fiziksel faktörler"} {"input": "question: Biyosfer nedir?", "target": "Dünya üzerinde canlıların yaşamlarını sürdürdüğü tüm ekosistemlerin toplamı"} {"input": "question: Ekosistemler hangi kavramın parçalarıdır?", "target": "Biyosfer"} {"input": "question: Deniz, dağ ve çöl hangi kavramın örnekleridir?", "target": "Ekosistem"} {"input": "question: Komüniteler hangi faktörlerden oluşur?", "target": "Sadece canlı etmenlerden"} {"input": "question: Ekosistemlerde hangi ilişkiler görülür?", "target": "Besin rekabeti ve av avcı ilişkisi"} {"input": "question: Tür, popülasyon, komünite ve ekosistem arasındaki ilişki nedir?", "target": "Aynı türe ait canlılar popülasyonu, popülasyonlar komüniteyi, komüniteler ise cansız çevre ile birlikte ekosistemi meydana getirir."} {"input": "question: Ekoloji biliminde biyolojik spektrumun en alt biriminde hangi kavram yer alır?", "target": "Tür"} {"input": "question: Tür nedir?", "target": "Ortak atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özellikler gösteren, çiftleştiklerinde verimli döller oluşturan canlı grubuna verilen isimdir."} {"input": "question: Aynı türe ait bireyler neden tamamen birbirlerine benzemeyebilir?", "target": "Kalıtsal varyasyonlardan dolayı ve çevrenin fiziksel ve kimyasal yapısından etkilenmesi nedeniyle"} {"input": "question: Ekosistemde aynı tür canlılardan oluşan, belirli bir zaman diliminde aynı yaşam alanını paylaşan canlı grubuna ne denir?", "target": "Popülasyon"} {"input": "question: Popülasyonlar hangi koşullar altında oluşur?", "target": "Benzer çevre koşullarından etkilenen bireylerden oluşur ve aralarında gen alışverişi yapılır."} {"input": "question: Belirli bir alanda yaşayan ve birbirleriyle etkileşim içinde olan popülasyonların oluşturduğu topluluklara ne denir?", "target": "Komünite"} {"input": "question: Komüniteler hangi etmenlerden oluşur?", "target": "Canlı etmenlerden oluşur."} {"input": "question: Ekosistem hangi bileşenlerden oluşur?", "target": "Belirli bir bölgedeki canlı komüniteleri ve bu canlılarla etkileşim halinde olan fiziksel faktörlerden oluşur."} {"input": "question: Biyosfer nedir?", "target": "Dünya üzerinde canlıların yaşamlarını sürdürdüğü tüm ekosistemlerin toplamıdır."} {"input": "question: Biyosfer kısaca nedir?", "target": "Dünya üzerinde canlıların yaşadığı alanların tümüdür."} {"input": "question: Tür kavramı, hangi özellikleri gösteren canlı grubunu tanımlar?", "target": "Ortak atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özellikler gösteren, çiftleştiklerinde verimli döller oluşturan canlı grubuna tür denir."} {"input": "question: Aynı türe ait bireyler neden tamamen birbirlerine benzemeyebilir?", "target": "Kalıtsal varyasyonlardan dolayı ve çevrenin fiziksel ve kimyasal yapısından etkilenmesi nedeniyle."} {"input": "question: Popülasyon nedir ve hangi özellikleri gösterir?", "target": "Ekosistemde aynı tür canlılardan oluşan, belirli bir zaman diliminde aynı yaşam alanını paylaşan canlı grubuna popülasyon denir. Popülasyonlar, benzer çevre koşullarından etkilenen bireylerden oluşur, aralarında gen alışverişi yapar ve beslenme şekilleri aynıdır."} {"input": "question: Komünite nedir ve hangi özellikleri gösterir?", "target": "Belirli bir alanda yaşayan ve birbirleriyle etkileşim içinde olan popülasyonların oluşturduğu topluluklara komünite denir. Komüniteler sadece canlı etmenlerden oluşur ve bu canlılar ortak bir çevrede yaşadıkları için aralarında besin rekabeti ve av avcı ilişkisi görülür."} {"input": "question: Ekosistem nedir ve hangi bileşenlerden oluşur?", "target": "Ekosistem, belirli bir bölgedeki canlı komüniteleri ve bu canlılarla etkileşim halinde olan fiziksel faktörlerden oluşur."} {"input": "question: Biyosfer nedir ve hangi özellikleri gösterir?", "target": "Biyosfer (ekosfer, küresel ekosistem), dünya üzerinde canlıların yaşamlarını sürdürdüğü tüm ekosistemlerin toplamıdır. Kısaca biyosfer dünya üzerinde canlıların yaşadığı alanların tümüdür."} {"input": "question: Günlük hayatta türü örnek olarak verebilir miyiz?", "target": "Evet, evcil köpekler (Canis familiaris) aynı türdendir. Fakat evcil köpekler, farklı renk ve büyüklükte olabilmektedir."} {"input": "question: Komünitelerin oluşumunda hangi faktörler etkili olur?", "target": "Belirli bir alanda yaşayan ve birbirleriyle etkileşim içinde olan popülasyonların oluşturduğu topluluklara komünite denir."} {"input": "question: Ekosistemlerde hangi tür ilişkiler görülür?", "target": "Besin rekabeti ve av avcı ilişkisi görülür."} {"input": "question: Tür, popülasyon, komünite ve ekosistem kavramları arasındaki ilişki nedir?", "target": "Aynı türe ait canlılar popülasyonu, popülasyonlar komüniteyi, komüniteler ise cansız çevre ile birlikte ekosistemi meydana getirir."} {"input": "question: Ekosistemlerdeki bozulmaların sonuçları nelerdir?", "target": "Dünya coğrafyasının ve iklimlerin değişmesine, erozyona, su ve enerji kaynaklarının azalmasına, enerji kıtlığının başlamasına, canlı çeşitliliğinin azalmasına yol açar."} {"input": "question: Canlı ve cansız varlıklar arasında hangi tür bir ilişki vardır?", "target": "Etkileşim ve denge vardır."} {"input": "question: Türlerin herhangi bir sebeple yok olması neye yol açar?", "target": "Cansız çevreyi de etkiler."} {"input": "question: Ekosistemlerdeki ortam koşulları nasıl değişebilir?", "target": "Doğa olayları ile değişebileceği gibi insanlar tarafından da değiştirilebilir."} {"input": "question: İnsanların doğaya müdahalesinin örnekleri nelerdir?", "target": "Bataklıkların kurutulması, ormanların tahrip edilmesi ve yakılması, su kaynaklarının azalması ve kirletilmesi gibi."} {"input": "question: Orman yangınlarının sonuçları nelerdir?", "target": "Ormandaki ağaçların çeşitli amaçlarla tahrip edilmesi bu alanı kullanan canlıların yok olmasına ve atmosferdeki oksijen-karbondioksit dengesinin bozulmasına neden olur."} {"input": "question: Sanayileşme ve kentleşme neye yol açar?", "target": "Canlı habitatlarının bozulmasına yol açar."} {"input": "question: Hava limanlarının etkisi nedir?", "target": "Özellikle kuşların göç yollarını değiştirmelerine neden olur."} {"input": "question: Deodorantlar, spreyler, buzdolabı ve klima gibi soğutucularda kullanılan gazların etkisi nedir?", "target": "Ozon tabakasının incelmesine yol açar."} {"input": "question: Elektronik cihazlar ve pillerde bulunan ağır metallerin doğaya bırakılmasının etkisi nedir?", "target": "Ekosistemlere zarar verir."} {"input": "question: Ekosistemlerdeki canlılar arasında hangi tür bir ilişki vardır?", "target": "Bir denge bulunmak zorundadır."} {"input": "question: Habitat denilen yaşam alanlarında meydana gelebilecek değişimler ne açısından önemlidir?", "target": "Türlerin devamlılığı açısından önemlidir."} {"input": "question: Ekosistemde meydana gelen değişimler çevre yapısını ve işleyişini nasıl etkiler?", "target": "Ekosistemde meydana gelen değişimler, çevrenin yapısını ve işleyişini kimi zaman olumlu kimi zaman olumsuz etkiler."} {"input": "question: Canlıların azalması ne gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Bazı canlıların azalması, başka canlıların azalmasına ya da artmasına neden olabilir."} {"input": "question: Ekosistemdeki bozulmalar neler gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Ekosistemdeki bozulmalar; dünya coğrafyasının ve iklimlerin değişmesine, erozyona, su ve enerji kaynaklarının azalmasına, enerji kıtlığının başlamasına, canlı çeşitliliğinin azalmasına yol açar."} {"input": "question: Ekosistemlerde bulunan tüm canlılar arasında ne gibi bir ilişki vardır?", "target": "Ekosistemlerde bulunan tüm canlılar arasında bir denge bulunmak zorundadır."} {"input": "question: Habitat denilen yaşam alanlarında meydana gelebilecek değişimler neler gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Habitat denilen yaşam alanlarında meydana gelebilecek değişimler, türlerin devamlılığı açısından önemlidir."} {"input": "question: Canlı ve cansız varlıklar arasında ne gibi bir ilişki vardır?", "target": "Canlı ve cansız varlıklar arasında etkileşim ve denge vardır."} {"input": "question: Türlerin herhangi bir sebeple yok olması ne gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Türlerin herhangi bir sebeple yok olması, cansız çevreyi de etkiler."} {"input": "question: Ekosistemlerdeki ortam koşulları nasıl değişebilir?", "target": "Ekosistemlerdeki ortam koşulları doğa olayları ile değişebileceği gibi insanlar tarafından da değiştirilebilir."} {"input": "question: İnsanların doğaya müdahalesi ne gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Günümüzde insanların doğaya müdahalesi oldukça fazladır. Bataklıkların kurutulması, ormanların tahrip edilmesi ve yakılması, su kaynaklarının azalması ve kirletilmesi örnek verilebilir."} {"input": "question: Orman yangınları ne gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Orman yangınları, ormandaki ağaçların çeşitli amaçlarla tahrip edilmesi bu alanı kullanan canlıların yok olmasına ve atmosferdeki oksijen- karbondioksit dengesinin bozulmasına neden olur."} {"input": "question: Sanayileşme ve kentleşme ne gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Sanayileşme ve kentleşme, canlı habitatlarının bozulmasına; hava limanları ise özellikle kuşların göç yollarını değiştirmelerine neden olur."} {"input": "question: Deodorantlar, spreyler, buzdolabı ve klima gibi soğutucularda kullanılan gazlar ne gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Deodorantlar, spreyler, buzdolabı ve klima gibi soğutucularda kullanılan gazlar ozon tabakasının incelmesine yol açar."} {"input": "question: Elektronik cihazlar ve pillerde bulunan ağır metallerin doğaya bırakılması ne gibi sonuçlar doğurur?", "target": "Elektronik cihazlar ve pillerde bulunan ağır metallerin doğaya bırakılması da ekosistemlere zarar verir."} {"input": "question: Ekosistemde meydana gelen değişimler, çevrenin yapısını ve işleyişini nasıl etkiler?", "target": "Ekosistemde meydana gelen değişimler, çevrenin yapısını ve işleyişini olumlu ya da olumsuz etkiler."} {"input": "question: Doğada madde döngüsü ve enerji akışının dengesi bozulmasının sonuçları nelerdir?", "target": "Doğada madde döngüsü ve enerji akışının dengesi bozulmasının sonuçları, dünya coğrafyasının ve iklimlerin değişmesine, erozyona, su ve enerji kaynaklarının azalmasına, enerji kıtlığının başlamasına, canlı çeşitliliğinin azalmasına yol açar."} {"input": "question: Ekosistemlerdeki habitat değişimleri, türlerin devamlılığı açısından neden önemlidir?", "target": "Habitat değişimleri, türlerin devamlılığı açısından önemlidir çünkü canlı ve cansız varlıklar arasında etkileşim ve denge vardır."} {"input": "question: Türlerin yok olmasının, cansız çevreye olan etkisi nedir?", "target": "Türlerin yok olmasının, cansız çevreye olan etkisi, doğal dengenin bozulması anlamına gelir."} {"input": "question: İnsanların doğaya müdahalesinin ekosistemlere olan etkisi nedir?", "target": "İnsanların doğaya müdahalesinin ekosistemlere olan etkisi, bataklıkların kurutulması, ormanların tahrip edilmesi ve yakılması, su kaynaklarının azalması ve kirletilmesi örnek verilebilir."} {"input": "question: Orman yangınlarının, ormandaki ağaçların tahrip edilmesinin ekosistemlere olan etkisi nedir?", "target": "Orman yangınlarının, ormandaki ağaçların tahrip edilmesinin ekosistemlere olan etkisi, ormandaki canlıların yok olmasına ve atmosferdeki oksijen-karbon dioksit dengesinin bozulmasına neden olur."} {"input": "question: Sanayileşme ve kentleşmenin, canlı habitatlarına olan etkisi nedir?", "target": "Sanayileşme ve kentleşmenin, canlı habitatlarına olan etkisi, habitatlarının bozulmasına neden olur."} {"input": "question: Hava limanlarının, özellikle kuşların göç yollarına olan etkisi nedir?", "target": "Hava limanlarının, özellikle kuşların göç yollarına olan etkisi, göç yollarını değiştirmelerine neden olur."} {"input": "question: Deodorantlar, spreyler, buzdolabı ve klima gibi soğutucularda kullanılan gazların, ozon tabakasına olan etkisi nedir?", "target": "Deodorantlar, spreyler, buzdolabı ve klima gibi soğutucularda kullanılan gazların, ozon tabakasına olan etkisi, ozon tabakasının incelmesine yol açar."} {"input": "question: Elektronik cihazlar ve pillerde bulunan ağır metallerin, doğaya bırakılmasının ekosistemlere olan etkisi nedir?", "target": "Elektronik cihazlar ve pillerde bulunan ağır metallerin, doğaya bırakılmasının ekosistemlere olan etkisi, ekosistemlere zarar verir."} {"input": "question: Ekosistemde canlılar hangi beslenme şekillerine göre gruplandırılır?", "target": "Ototrof, heterotrof ve hem ototrof hem heterotrof canlılar"} {"input": "question: Hangi canlı grubu hem kendi besinini üretir hem de dışarıdan besin alır?", "target": "Hem ototrof hem heterotrof canlılar"} {"input": "question: Beslenme şekillerine göre canlıların gruplandırılmasında kaç grup bulunur?", "target": "Üç grup"} {"input": "question: Ototrof canlıların beslenme özelliği nedir?", "target": "Kendi besinini üretir"} {"input": "question: Heterotrof canlıların beslenme özelliği nedir?", "target": "Dışarıdan besin alır"} {"input": "question: Ekosistemdeki canlıların beslenme şekillerine göre gruplandırılmasının önemi nedir?", "target": "Çeşitli canlıların beslenme şekillerini anlamaya yardımcı olur"} {"input": "question: Ekosistemde canlılar kaç grupta incelenir?", "target": "Üç grupta"} {"input": "question: Canlıların beslenme şekillerine göre grupları nelerdir?", "target": "Ototrof canlılar, heterotrof canlılar ve hem ototrof hem heterotrof canlılar"} {"input": "question: Ototrof canlılar hangi beslenme şekline sahiptir?", "target": "Otomatik beslenme"} {"input": "question: Heterotrof canlılar hangi beslenme şekline sahiptir?", "target": "Diğer canlıları beslenme"} {"input": "question: Ekosistemde beslenme şekillerine göre canlıları hangi üç grupta inceleyebiliriz?", "target": "Ototrof canlılar, heterotrof canlılar ve hem ototrof hem heterotrof canlılar"} {"input": "question: Hangi canlı grubu, kendi besinlerini üretir?", "target": "Ototrof canlılar"} {"input": "question: Bir örnek vermek gerekirse, hangi canlı grubuna insanlar dahildir?", "target": "Heterotrof canlılar"} {"input": "question: Beslenme şekillerine göre canlıları gruplandırmada, hangi canlı grubu, iki özellik birden taşır?", "target": "Hem ototrof hem heterotrof canlılar"} {"input": "question: Ekosistemde, hangi canlı grubunun sayısı en fazladır?", "target": "Heterotrof canlılar"} {"input": "question: Üreticilerin en önemli özelliği nedir?", "target": "İnorganik maddeleri kullanarak kendi besinlerini kendileri üretmeleri"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlıların kullandığı enerji kaynağı nedir?", "target": "Işık enerjisi"} {"input": "question: Kemosentez yapan canlıların enerji kaynağı nedir?", "target": "Kimyasal enerji"} {"input": "question: Üretici canlıların ekosistemdeki rolü nedir?", "target": "Tüketici durumda bulunan canlılara besin ve oksijen sağlamaları"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlıların ortak özelliği nedir?", "target": "Klorofil pigmentine sahip olmaları"} {"input": "question: Kemosentez yapan canlıların ortak özelliği nedir?", "target": "Kimyasal bağ enerjisine dönüştürmeleri"} {"input": "question: Fitoplankton nedir?", "target": "Suda yaşayan ve fotosentez yapabilen mikroskobik canlılar"} {"input": "question: Zooplankton nedir?", "target": "Fitoplanktonla beslenen mikroskobik canlılar"} {"input": "question: Üretici canlıların atmosferdeki etkisi nedir?", "target": "Atmosferdeki oksijen ve karbondioksit dengesini sağlamaları"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlıların yaşayabileceği ortamlar nelerdir?", "target": "Karasal ve sucul ortamlar"} {"input": "question: Fotosentez ve kemosentez yapabilen canlı türlerine ne denir?", "target": "Üreticiler"} {"input": "question: Üreticilerin temel görevi nedir?", "target": "İnorganik maddeleri kullanarak kendi besinlerini kendileri üretmek"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlılar hangi pigmenti taşırlar?", "target": "Klorofil pigmenti"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlılar hangi enerjiyi kullanırlar?", "target": "Işık enerjisi"} {"input": "question: Kemosentez yapan canlılar hangi enerjiyi kullanırlar?", "target": "Kimyasal enerji"} {"input": "question: Kemosentetik canlılar hangi maddeleri oksitleyerek kimyasal bağ enerjisine dönüştürür?", "target": "Azot, hidrojen, demir, hidrojen sülfür, nitrit gibi maddeleri"} {"input": "question: Üretici canlılar, tüketici canlıların ihtiyacı olan hangi maddeleri üretir?", "target": "Besin maddelerini"} {"input": "question: Suda yaşayan ve fotosentez yapabilen mikroskobik canlılara ne denir?", "target": "Fitoplankton"} {"input": "question: Fitoplanktonla beslenen mikroskobik canlılara ne denir?", "target": "Zooplankton"} {"input": "question: Üreticilerin çoğu hangi canlılardan oluşur?", "target": "Fotosentetik canlılardan"} {"input": "question: Üreticilerin temel görevi nedir?", "target": "İnorganik maddeleri kullanarak kendi besinlerini kendileri üretmek ve atmosferdeki oksijen ve karbondioksit dengesini sağlamak"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlıların taşıdıkları pigment nedir?", "target": "Klorofil pigmenti"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlıların yaşamını sürdürdüğü ortamlar nelerdir?", "target": "Karasal ve sucul ortamlar"} {"input": "question: Üretici canlıların ekosistemdeki rolü nedir?", "target": "Tüketici canlılara besin ve oksijen sağlamak"} {"input": "question: Kemosentez yapan canlıların ışık enerjisine ihtiyacı var mı?", "target": "Hayır, ışık enerjisi kullanılmaz"} {"input": "question: Üreticilerin çoğu hangi tür canlılardan oluşur?", "target": "Fotosentetik canlılardan"} {"input": "question: Tüketici canlıların beslenme şekillerine göre adlandırıldığı iki grup nedir?", "target": "Holozoik beslenenler ve ayrıştırıcılar"} {"input": "question: Ağız ve çene yapıları hangi canlılarda beslenme şekillerine göre adaptasyon sağlamıştır?", "target": "Holozoik beslenen canlılar"} {"input": "question: Otçulların yaşamsal faaliyetlerinde hangi enerjiyi kullanırlar?", "target": "Bitkilerdeki kimyasal bağ enerjisini ATP’ye dönüştürerek"} {"input": "question: Sucul ortamlardaki otçulların beslendiği canlılar nelerdir?", "target": "Fitoplanktonlarla beslenen zooplanktonlar, alglerle beslenen balıklar ve diğer canlılardır."} {"input": "question: Etçillerin beslendiği canlılar nelerdir?", "target": "Tüketici olan diğer canlılar"} {"input": "question: Hem etçil hem otçul canlıların beslenme özelliğini nedir?", "target": "Hem etle hem de otla beslenir"} {"input": "question: Ayrıştırıcı canlıların enzim sistemlerinin özelliği nedir?", "target": "Gelişmiştir"} {"input": "question: Ayrıştırıcı canlıların ekosistemdeki rolü nedir?", "target": "Organik maddeleri, inorganik maddelere dönüştürür"} {"input": "question: Ayrıştırıcı canlıların sayıca azalmasının sonuçları nelerdir?", "target": "Organik atıkların toprakta birikmesine, madde döngüsünün gerçekleşmemesine sebep olur"} {"input": "question: Ayrıştırıcı canlıların olmadığı bir ekosistemde yaşam ne kadar devam edebilir?", "target": "Uzun süre devam edemez"} {"input": "question: Tüketici canlıların yaşadıkları ortam ve kullandıkları besin çeşidine göre hangi iki grupta incelenir?", "target": "Holozoik beslenenler ve ayrıştırıcılar"} {"input": "question: Otçulların örnekleri nelerdir?", "target": "Deve, zürafa, tavşan, koyun, çekirge"} {"input": "question: Etçillerin örnekleri nelerdir?", "target": "Leopar, timsah, bazı böcek ve balık türleri, aslan, piton, kartal, kurt, baykuş, martı, köpek balığı"} {"input": "question: Hem etçil hem otçul canlıların örnekleri nelerdir?", "target": "İnsan, ayı, leylek, hindi, fare ve bazı balık türleri"} {"input": "question: Ayrıştırıcı canlıların örnekleri nelerdir?", "target": "Bazı bakteri ve arkeler, cıvık mantarlar ve bazı mantar türleri"} {"input": "question: Tüketici canlılar hangi ortamdan besinlerini alır?", "target": "Yaşadıkları ortamdan hazır olarak"} {"input": "question: Tüketici canlılar nelerdir?", "target": "Hayvanlar, mantarlar, bazı bakteri ve arkeler, amip ve paramesyum gibi protistler ve bazı bitkiler"} {"input": "question: Holozoik beslenen canlılar besinlerini nasıl alır?", "target": "Katı parçalar hâlinde alır"} {"input": "question: Otçullar hangi canlılardır?", "target": "Bitkilerle beslenen canlılar"} {"input": "question: Otçulların çoğunu kim oluşturur?", "target": "Böcekler, kemirici memeliler ve geviş getiren hayvanlar"} {"input": "question: Etçiller hangi canlılardır?", "target": "Tüketici olan diğer canlılarla beslenen canlılar"} {"input": "question: Hem etçil hem otçul canlılar nelerdir?", "target": "Hem etle hem de otla beslenen canlılardır"} {"input": "question: Ayrıştırıcıların enzim sistemleri nasıl?", "target": "Gelişmiştir"} {"input": "question: Ayrıştırıcılar ne yapar?", "target": "Hücre dışına salgıladıkları enzimlerle ekosistemde bitki, hayvan ve diğer canlı atıklarını parçalar"} {"input": "question: Ayrıştırıcı canlıların sayıca azalması ne sonuç doğurur?", "target": "Organik atıkların toprakta birikmesine, madde döngüsünün gerçekleşmemesine sebep olur"} {"input": "question: Tüketici canlılar hangi gruplara ayrılır?", "target": "Holozoik beslenenler ve ayrıştırıcılar olarak adlandırılır."} {"input": "question: Holozoik beslenen canlıların sindirim sistemleri nasıl gelişmiştir?", "target": "Gelişmiştir."} {"input": "question: Otçulların yaşamsal faaliyetlerinde hangi enerjiyi kullanırlar?", "target": "Bitkilerdeki kimyasal bağ enerjisini ATP’ye dönüştürerek yaşamsal faaliyetlerinde kullanır."} {"input": "question: Sucul ortamlardaki otçullar hangi canlılardır?", "target": "Fitoplanktonlarla beslenen zooplanktonlar, alglerle beslenen balıklar ve diğer canlılardır."} {"input": "question: Etçiller hangi canlılarla beslenir?", "target": "Tüketici olan diğer canlılarla beslenir."} {"input": "question: Hem etçil hem otçul canlıların beslenme şekli nedir?", "target": "Hem etle hem de otla beslenir."} {"input": "question: Ayrıştırıcıların enzim sistemleri nasıl gelişmiştir?", "target": "Gelişmiştir."} {"input": "question: Ayrıştırıcıların görevi nedir?", "target": "Hücre dışına salgıladıkları enzimlerle ekosistemde bitki, hayvan ve diğer canlı atıklarını parçalar."} {"input": "question: Ayrıştırıcı canlıların sayıca azalması hangi sonuçları doğurur?", "target": "Organik atıkların toprakta birikmesine, madde döngüsünün gerçekleşmemesine sebep olur."} {"input": "question: Ayrıştırıcı canlıların olmadığı bir ekosistemde yaşam ne kadar devam edebilir?", "target": "Uzun süre devam edemez."} {"input": "question: Fotosentez yaparak organik besin ihtiyacını karşılayan canlı türlerine hangi isim verilir?", "target": "Ototrof"} {"input": "question: Öglena, ışık varlığında hangi süreci gerçekleştirir?", "target": "Fotosentez"} {"input": "question: Öglena, kloroplast organeli taşır ve ışık varlığında hangi süreci gerçekleştirir?", "target": "Fotosentez"} {"input": "question: Işıksız ortamda öglena, dış ortamdaki bir hücreli organizmaları hangi yolla alır?", "target": "Endositozla"} {"input": "question: Öglena, hücre içi sindirim yaparak hangi ihtiyacını karşılar?", "target": "Besin ihtiyacını"} {"input": "question: Öglena, hangi özellikleri bakımından hem üretici hem tüketici olarak adlandırılır?", "target": "Fotosentez yaparak üretici, dış ortamdan besin alarak tüketici olması"} {"input": "question: Öglena, hangi organeli taşır?", "target": "Kloroplast"} {"input": "question: Hem üretici hem tüketici olan canlılara hangi isim verilir?", "target": "Hem ototrof hem heterotrof"} {"input": "question: Öglena, hangi yolla dış ortamdan hazır olarak besin alır?", "target": "Kamçı kesesi sayesinde"} {"input": "question: Fotosentez yaparak organik besin ihtiyacını hangi canlılar karşılar?", "target": "Ototrof canlılar"} {"input": "question: Hem üretici hem tüketici olan canlılara hangi örnek verilebilir?", "target": "Öglena"} {"input": "question: Öglena hangi organeli taşır?", "target": "Kloroplast organeli"} {"input": "question: Işık varlığında öglena hangi süreci gerçekleştirir?", "target": "Fotosentez"} {"input": "question: Işıksız ortamda öglena hangi yapı sayesinde dış ortamdaki bir hücreli organizmaları alır?", "target": "Kamçı kesesi"} {"input": "question: Öglena hangi süreci kullanarak hücre içine aldığı besin ihtiyacını karşılar?", "target": "Endositozla hücre içi sindirim"} {"input": "question: Öglena hangi özellikleri bakımından hem üretici hem tüketici olarak adlandırılır?", "target": "Fotosentez yapma ve dış ortamdan besin alma özellikleri"} {"input": "question: Fotosentez yapan canlılar hangi besin ihtiyacını karşılar?", "target": "Organik besin ihtiyacını"} {"input": "question: Hem ototrof hem heterotrof canlıların ortak adı nedir?", "target": "Hem üretici hem tüketici"} {"input": "question: Öglena, kloroplast organeli sayesinde hangi süreci gerçekleştirir?", "target": "Fotosentez"} {"input": "question: Işıksız ortamda öglena, besin ihtiyacını hangi yöntemle karşılar?", "target": "Endositozla hücre içine aldığı organizmaları sindirerek"} {"input": "question: Öglena, hangi özellikleri bakımından hem üretici hem tüketici olarak adlandırılır?", "target": "Fotosentez yapma ve dış ortamdan besin alma özelliklerine sahip olması"} {"input": "question: Günlük hayatımızda, öglena benzeri canlıların bulunduğunu göz önünde bulundurarak, hangi çevre koşullarında bu canlıların daha aktif olacağını tahmin edebiliriz?", "target": "Işık varlığında ve besin zenginliği olan çevre koşullarında"} {"input": "question: Hem üretici hem tüketici canlılar, ekosistemde hangi rolleri oynar?", "target": "Üretici olarak besin zincirine katkı sağlar, tüketici olarak da besin zincirinde yer alır"} {"input": "question: Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için hangi iki temel ihtiyacı vardır?", "target": "enerji ve karbon, azot gibi elementler"} {"input": "question: Bitkiler, ışık enerjisi ile hangi enerji biçimine dönüştürür?", "target": "kimyasal bağ enerjisi"} {"input": "question: Canlıların atıkları ve kalıntıları hangi canlılar tarafından ayrıştırılır?", "target": "ayrıştırıcılar"} {"input": "question: Ekosistemdeki madde ve enerji akışı, hangi canlılar aracılığı ile dengede kalır?", "target": "üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlılar"} {"input": "question: Besin zincirleri ve madde döngüleri, ekosistemdeki dengenin sağlanmasında hangi rol oynar?", "target": "önemli rol"} {"input": "question: Canlılarda gerçekleşen üreme, büyüme, gelişme, boşaltım gibi olaylar için hangi enerji kaynağı kullanılır?", "target": "enerji"} {"input": "question: Bitkilerdeki enerji, hangi canlılara geçer?", "target": "ot yiyen hayvanlara ve oradan da etçil hayvanlara"} {"input": "question: İnorganik maddelerin üretici organizmalar tarafından hangi moleküllerin yapısına katılması gerekir?", "target": "organik moleküllerin yapısına"} {"input": "question: Enerjinin bir biçimden başka biçime dönüşmesi, hangi süreçlerin devamlılığı için gerekir?", "target": "üretim, büyüme, gelişme, boşaltım gibi olaylar"} {"input": "question: Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için hangi iki şeye ihtiyaçları vardır?", "target": "Enerjiye ve karbon, azot gibi elementlere"} {"input": "question: Canlıda gerçekleşen üreme, büyüme, gelişme, boşaltım gibi olaylar için ne harcanır?", "target": "Enerji"} {"input": "question: İnorganik maddelerin de üretici organizmalar tarafından hangi yapısına katılması gerekir?", "target": "Organik moleküllerin yapısına"} {"input": "question: Bitkiler tarafından ışık enerjisi hangi enerjiye dönüştürülür?", "target": "Kimyasal bağ enerjisine"} {"input": "question: Bitkilerdeki enerji hangi yoluyla ot yiyen hayvanlara geçer?", "target": "Organik besin yoluyla"} {"input": "question: Canlıların atıkları ve kalıntıları hangi canlılar tarafından ayrıştırılır?", "target": "Ayrıştırıcılar tarafından"} {"input": "question: Ekosistemdeki madde ve enerji akışı hangi canlılar aracılığı ile dengede kalır?", "target": "Üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlılar aracılığı ile"} {"input": "question: Bu dengenin sağlanmasında hangi iki faktör önemli rol oynar?", "target": "Besin zincirleri ve madde döngüleri"} {"input": "question: Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için hangi iki temel unsura ihtiyaçları vardır?", "target": "Enerji ve karbon, azot gibi elementler"} {"input": "question: İnorganik maddelerin organik moleküllerin yapısına katılabilmesi için hangi enerji formuna dönüştürülmesi gerekir?", "target": "Işık enerjisinin kimyasal bağ enerjisine dönüştürülmesi"} {"input": "question: Bitkilerdeki enerji, hangi canlılara aktarılır?", "target": "Organik besin yoluyla ot yiyen hayvanlara, oradan da etçil hayvanlara"} {"input": "question: Canlıların atıkları ve kalıntıları kimler tarafından ayrıştırılır?", "target": "Ayrıştırıcılar tarafından"} {"input": "question: Ekosistemdeki madde ve enerji akışının dengede kalmasında hangi iki faktör önemli rol oynar?", "target": "Besin zincirleri ve madde döngüleri"} {"input": "question: Üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlılar hangi süreci sağlar?", "target": "Ekosistemdeki madde ve enerji akışının dengede kalmasını"} {"input": "question: İnorganik maddelerin hangi canlılar tarafından üretilen organik besinlerin yapısına katılması gerekir?", "target": "Üretici organizmalar tarafından"} {"input": "question: Enerjinin bir biçimden başka biçime dönüşmesi hangi süreç için gerekir?", "target": "Canlıda gerçekleşen üreme, büyüme, gelişme, boşaltım gibi olaylar için"} {"input": "question: Besin zincirinde enerji aktarım süreci nasıl başlar?", "target": "Besin zincirinde enerji aktarım süreci, üreticilerin Güneş'ten gelen ışık enerjisini fotosentezde kullanmasıyla başlar."} {"input": "question: Üreticilerden tüketicilere enerji aktarım süreci nasıl gerçekleşir?", "target": "Besin zinciri sayesinde gerçekleşir."} {"input": "question: Besin zincirinde hangi canlılar birincil tüketicidir?", "target": "Otçul adı verilen canlılar birincil tüketicidir."} {"input": "question: Etçil canlılar hangi enerji kaynağı olarak beslenir?", "target": "Otçul canlıları enerji kaynağı olarak beslenir."} {"input": "question: Besin zincirinde ayrıştırıcıların rolü nedir?", "target": "Ayrıştırıcılar, bitkisel ve hayvansal kalıntıları topraktaki humus ve minerallere dönüştürür."} {"input": "question: Besin zincirinde yer alan herhangi bir canlıdaki sayısal değişim hangi sonucu doğurur?", "target": "Diğer basamaklardaki canlıların tamamını etkiler."} {"input": "question: Kuzey Pasifik kıyılarında avlanmaya başlayan katil balinaların neden olduğu sonuç nedir?", "target": "Su samuru sayısının %25 oranında azalmasına neden olmuştur."} {"input": "question: Su samuru sayısının azalması hangi sonucu doğurur?", "target": "Denizkestanelerinin aşırı çoğalmasını beraberinde getirir."} {"input": "question: Denizkestanelerinin sayıca artması sonucu ne olur?", "target": "Deniz yosunu fazla miktarda tüketilmiş ve deniz yosunları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır."} {"input": "question: Besin zincirinde enerji aktarım sürecinin önemi nedir?", "target": "Canlılar tarafından iş yapmak, büyümek, ısı üretmek ve atık oluşturmak gibi durumlarda kullanılır."} {"input": "question: Besin zincirinde hangi canlılar hem etçil hem otçul olabilir?", "target": "Bazı hayvanlar, hem diğer hayvanlarla hem de bitkilerle beslenir."} {"input": "question: Besin zincirinde yer alan ayrıştırıcılar hangi gereksinimlerini karşılar?", "target": "Kendi besin gereksinimlerini de karşılamış olur."} {"input": "question: Besin zincirinde enerji akışı hangi yöndedir?", "target": "Tek yönlü, üreticilerden tüketicilere doğru"} {"input": "question: Besin zincirinde enerji hangi amaçlarla kullanılır?", "target": "Canlılar tarafından iş yapmak, büyümek, ısı üretmek ve atık oluşturmak gibi durumlarda"} {"input": "question: Besin zinciri hangi canlılarda başlar?", "target": "Üreticilerde, Güneş'ten gelen ışık enerjisinin fotosentezde kullanılmasıyla"} {"input": "question: Üreticiler hangi canlılar tarafından tüketilir?", "target": "Otçul adı verilen birincil tüketiciler tarafından"} {"input": "question: Etçil hayvanlara hangi isim verilir?", "target": "İkincil tüketici"} {"input": "question: Hem etçil hem otçul olan hayvanların özellikleri nelerdir?", "target": "Besin zincirinde değişik basamaklarda bulunabilir"} {"input": "question: Ayrıştırıcıların görevi nedir?", "target": "Bitkisel ve hayvansal kalıntıları topraktaki humus ve minerallere dönüştürür"} {"input": "question: Besin zincirinde yer alan herhangi bir canlıdaki sayısal değişim ne etkiler?", "target": "Diğer basamaklardaki canlıların tamamını etkiler"} {"input": "question: Katil balinalar neden kıyılara doğru göç etmek zorunda kalmıştır?", "target": "Okyanuslardaki ekosistem yapısının bozulmasıyla yeterince avlanamayan"} {"input": "question: Su samuru sayısının azalması ne sonucunu doğurmuştur?", "target": "Denizkestanelerinin aşırı çoğalmasını beraberinde getirmiştir"} {"input": "question: Besin zincirinde enerji akışının yönünü ve neden tek yönlü olduğunu açıklayınız.", "target": "Besin zincirinde enerji akışı, üreticilerden tüketicilere doğru tek yönlü olur çünkü enerji, üreticiler tarafından fotosentezde kullanılan güneş enerjisiyle başlar ve besin zinciri yoluyla ekosistemin bütün üyelerine dağılır."} {"input": "question: Üreticilerin besin zincirindeki rolünü ve fotosentezdeki önemini açıklayınız.", "target": "Üreticiler, besin zincirinin ilk halkasını oluşturur ve güneş enerjisiyle fotosentezde enerji üretirler. Bu enerji, besin zinciri yoluyla ekosistemin bütün üyelerine dağılır."} {"input": "question: Otçul, etçil ve üçüncül tüketicilerin besin zincirindeki rollerini karşılaştırınız.", "target": "Otçul, üreticileri tüketen birincil tüketicidir. Etçil, otçulları tüketen ikincil tüketicidir. Üçüncül tüketici, etçilleri tüketen canlılardır. Her biri, besin zincirinde enerji akışını devam ettirir."} {"input": "question: Ayrıştırıcıların besin zincirindeki rolünü ve önemini açıklayınız.", "target": "Ayrıştırıcılar, bitkisel ve hayvansal kalıntıları topraktaki humus ve minerallere dönüştürür. Bu dönüşüm sırasında, kendi besin gereksinimlerini de karşılamış olur."} {"input": "question: Besin zincirinde sayısal değişimin diğer basamaklardaki canlılara olan etkisini açıklayınız.", "target": "Besin zincirinde herhangi bir canlıdaki sayısal değişim, diğer basamaklardaki canlıların tamamını etkiler. Örneğin, katil balinaların sayısının azalması, su samuru sayısının azalmasına ve denizkestanelerinin aşırı çoğalmasına neden olmuştur."} {"input": "question: Katil balinaların kıyılara doğru göç etmesinin nedenini ve sonuçlarını açıklayınız.", "target": "Katil balinaların kıyılara doğru göç etmesi, okyanuslardaki ekosistem yapısının bozulması nedeniyle yeterince avlanamamasından kaynaklanır. Bu göç, su samuru sayısının azalmasına ve denizkestanelerinin aşırı çoğalmasına neden olmuştur."} {"input": "question: Su samuru sayısının azalmasının deniz yosunu üzerindeki etkisini açıklayınız.", "target": "Su samuru sayısının azalması, denizkestanelerinin aşırı çoğalmasına neden olmuştur. Bu aşırı çoğalma, deniz yosunu fazla miktarda tüketilmiş ve deniz yosunları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır."} {"input": "question: Ekosistemlerde neden birden fazla besin zinciri bulunur?", "target": "Çünkü canlıların birden fazla besin zincirinde yer alması nedeniyle ekosistemler, çok sayıda farklı besin zinciri içerir."} {"input": "question: Besin ağı nedir?", "target": "Farklı besin zincirlerinin bir araya gelmesiyle zaman zaman kesişen karmaşık yapıdaki beslenme ilişkisine besin ağı denir."} {"input": "question: Niçin hayvan türlerinin çoğu tek çeşit besin yerine çok çeşitli besin kaynaklarını tüketir?", "target": "Çünkü canlıların birden fazla besin zincirinde yer alması nedeniyle ekosistemler, çok sayıda farklı besin zinciri içerir."} {"input": "question: Besin zincirleri ne zaman kesişir?", "target": "Besin zincirleri, besin ağı oluşturulurken zaman zaman kesişir."} {"input": "question: Ekosistemlerin karmaşık yapısını oluşturan nedir?", "target": "Farklı besin zincirlerinin bir araya gelmesiyle zaman zaman kesişen karmaşık yapıdaki beslenme ilişkisi"} {"input": "question: Canlıların birden fazla besin zincirinde yer almasının neden olduğu sonuç nedir?", "target": "Ekosistemler, çok sayıda farklı besin zinciri içerir."} {"input": "question: Doğadaki hayvan türlerinin çoğu hangi çeşit besin kaynaklarını tüketir?", "target": "Çok çeşitli besin kaynaklarını tüketir."} {"input": "question: Canlıların birden fazla besin zincirinde yer almasının nedenleri nelerdir?", "target": "Çünkü çoğu hayvan türü tek çeşit besin yerine çok çeşitli besin kaynaklarını tüketir."} {"input": "question: Günlük hayatta besin ağına bir örnek verilebilir mi?", "target": "Örneğin, bir ormanda, ağaçların yapraklarını yiyen bir geyik, sonra o geyiği yiyen bir aslan, sonra da aslanın leşini yiyen bir akbabayı düşünün. Bu durumda, ağaç, geyik, aslan ve akbaba arasında bir besin ağı oluşur."} {"input": "question: Besin zincirlerinin çeşitliliğinin ekosistemlere olan etkisi nedir?", "target": "Çeşitli besin zincirlerinin bir araya gelmesi, ekosistemlerin karmaşık yapısını oluşturur ve bu da ekosistemlerin dengesini sağlar."} {"input": "question: Besin piramidinde canlıların biyokütleleri ve enerjinin nasıl aktarıldığı göz önüne alınır. Biyokütle nüfusta ne anlama gelir?", "target": "Bir popülasyondaki tüm bireylerin toplam kütlesi."} {"input": "question: Besin piramidinde canlıların biyokütleleri ve enerjinin nasıl aktarıldığı göz önüne alınır?", "target": "Biyokütle, popülasyonu oluşturan tüm bireylerin toplam kütlesini ifade eder."} {"input": "question: İlk trofik düzeyde hangi canlılar yer alır?", "target": "Üreticiler"} {"input": "question: İkinci trofik düzeyde hangi canlılar yer alır?", "target": "Otçullar"} {"input": "question: Üçüncü trofik düzeyde hangi canlılar yer alır?", "target": "Etçiller"} {"input": "question: Dördüncü trofik düzeyde hangi canlılar yer alır?", "target": "Hem et hem otla beslenen canlılar"} {"input": "question: Ayrıştırıcılar hangi trofik düzeylerde bulunur?", "target": "Tüm trofik düzeylerde"} {"input": "question: Besin piramidinin tabanında bulunan üreticilerden üst basamaklara doğru gidildikçe birey sayısı, aktarılan enerji miktarı, biyokütle, üreme hızı ne olur?", "target": "Azalır"} {"input": "question: Canlıların vücut büyüklüğü ile birey sayısı arasındaki ilişki nedir?", "target": "Ters orantılıdır"} {"input": "question: Besin zincirlerinde enerjinin aktarımı hangi yönde olur?", "target": "Üreticilerden tüketicilere ve ayrıştırıcılara doğru tek yönlüdür"} {"input": "question: Bir trofik düzeyi olan kullanılabilir enerjinin yaklaşık ne kadarı bir üst basamağa aktarılabilir?", "target": "%10"} {"input": "question: Enerji kaybı basamak sayısı uzadıkça ne olur?", "target": "Artar"} {"input": "question: Aktarılmayan enerjinin bir kısmı hangi amaçlarda kullanılır?", "target": "Büyüme ve gelişmede, hücre solunumunda ısı olarak kaybolur"} {"input": "question: Vücuttan atılan atıklar hangi canlılar tarafından tüketilir?", "target": "Ayrıştırıcılar"} {"input": "question: Besin piramidinde bir trofik düzeyi oluşturan canlıların toplam kütlesi olan biyokütle, enerji kaybına bağlı olarak piramitte yukarıya doğru çıktıkça ne olur?", "target": "Azalır"} {"input": "question: Besin piramidinde enerji akışını gösteren bir unsur nedir?", "target": "Biyokütle"} {"input": "question: Birinci trofik düzeyde hangi canlılar bulunur?", "target": "Üreticiler"} {"input": "question: Besin piramidinde birey sayısı ve vücut büyüklüğü arasında nasıl bir ilişki vardır?", "target": "Canlıların vücut büyüklüğü ile birey sayısı ters orantılıdır."} {"input": "question: Enerjinin aktarımı besin zincirlerinde hangi yönde gerçekleşir?", "target": "Üreticilerden tüketicilere ve ayrıştırıcılara doğru tek yönlüdür."} {"input": "question: Bir trofik düzeydeki kullanılabilir enerjinin ne kadarı bir üst basamağa aktarılabilir?", "target": "Yaklaşık %10'u"} {"input": "question: Enerji kaybının ana nedenleri nelerdir?", "target": "Büyüme ve gelişmede, hücre solunumunda ısı olarak kaybolması ve besinlerle sindirilmeden dışkı ile atılması."} {"input": "question: Besin piramidinde tabandan tepeye gidildikçe canlı sayısı neden azalmaktadır?", "target": "Kullanılabilir enerjinin azalmasından dolayı"} {"input": "question: Enerji piramidinde enerji kaybı nasıl gösterilir?", "target": "Besin piramidinde enerji kaybı basamak sayısı uzadıkça artar."} {"input": "question: Besin zincirlerinde enerji aktarımında hangi yasa geçerlidir?", "target": "%10 yasası"} {"input": "question: Çevrede yıllarca kalan kirleticilerin canlıların dokularında birikmesine ne ad verilir?", "target": "Biyolojik birikim"} {"input": "question: Tarımda zararlı canlılarla mücadelede kullanılan hangi ilaç, biyolojik birikim yapar?", "target": "DDT adlı böcek ilacı"} {"input": "question: Kimyasal maddelerin yer altı sularıyla insanların içme sularına ulaşmasını nasıl açıklayabiliriz?", "target": "Kimyasal maddeler, yer altı sularıyla insanların içme sularına ulaşabilir."} {"input": "question: Besin piramidinde üreticilerden üst basamaklara doğru çıkıldıkça canlıların vücudunda biriken zehirli madde miktarı ne yapar?", "target": "Artar"} {"input": "question: İnsanlar tarafından doğaya yapılan müdahalelerin canlılara zarar vermesinin nedenlerinden biri nedir?", "target": "Biyolojik birikim yapan maddelerin artarak birikmesi"} {"input": "question: Çevrede kalan kirleticilerin canlılara zarar verme riski nedir?", "target": "Çevrede kalan kirleticiler, besin piramidini oluşturan farklı trofik düzeylerdeki canlıların dokularında birikmeye başlar."} {"input": "question: Fabrika atıkları ve ağır metallerin doğaya etkisi nedir?", "target": "Doğayı çeşitli şekillerde kirletmektedir."} {"input": "question: Biyolojik birikim yapan maddelerin besin zincirinde nasıl aktarıldığını açıklayınız?", "target": "Topraktan da üreticilere, oradan da besin zinciriyle tüketicilere aktarılabilir."} {"input": "question: Çevrede kalan kirleticilerin insan sağlığına etkisi nedir?", "target": "İnsanlar tarafından doğaya yapılan müdahaleler bazen insanın kendisine zarar verebilmektedir."} {"input": "question: İnsanlar tarafından doğaya yapılan müdahaleler ne sonuçlar doğurabilir?", "target": "İnsanlar tarafından doğaya yapılan müdahaleler bazen insanın kendisine ve diğer canlı türlerine zarar verebilmektedir."} {"input": "question: Biyolojik birikim nedir?", "target": "Biyolojik birikim, besin piramidini oluşturan farklı trofik düzeylerdeki canlıların dokularında birikmeye başlayan kirleticilerin oluşturduğu olaydır."} {"input": "question: DDT adlı böcek ilacı nedir?", "target": "DDT, biyolojik birikim yapan, günümüzde kullanılması yasak olan bir böcek ilacıdır."} {"input": "question: Kimyasal maddelerin son ulaştığı yer neresidir?", "target": "Kimyasal maddelerin son ulaştığı yer, toprak ve su ortamıdır."} {"input": "question: Besin zincirinde üreticiden tüketicilere doğru gidildikçe ne olur?", "target": "Besin zincirinde üreticiden tüketicilere doğru gidildikçe biyolojik birikim yapan maddeler artarak birikir."} {"input": "question: Mikroorganizmalar kirleticileri nasıl etkiler?", "target": "Mikroorganizmalar kirleticileri çoğu kez ayrıştırır veya havaya ve suya karışarak seyrelir, canlılara zarar veremeyecek düzeye getirir."} {"input": "question: Tarımda zararlı canlılarla mücadelede kullanılan bazı ilaçlar nelerdir?", "target": "Tarımda zararlı canlılarla mücadelede kullanılan bazı ilaçlar, biyolojik birikim yapan, DDT adlı böcek ilacıdır."} {"input": "question: Ağır metaller nelerdir?", "target": "Ağır metaller, kadmiyum, bakır, cıva, arsenik gibi maddelerdir."} {"input": "question: Kimyasal maddeler yer altı sularıyla nasıl ulaşır?", "target": "Kimyasal maddeler, yer altı sularıyla insanların içme sularına ulaşabilir."} {"input": "question: Topraktan üreticilere, oradan da besin zinciriyle tüketicilere aktarılabilir mi?", "target": "Evet, topraktan üreticilere, oradan da besin zinciriyle tüketicilere aktarılabilir."} {"input": "question: Biyolojik birikim nedir ve hangi kirleticiler tarafından meydana gelir?", "target": "Biyolojik birikim, besin piramidindeki farklı trofik düzeylerdeki canlıların dokularında kirleticilerin birikmesi olayıdır. Bu kirleticiler, mikroorganizmalar tarafından parçalanamaz ve çevrede yıllarca kalır."} {"input": "question: DDT adlı böcek ilacı nedir ve neden kullanımına yasaklanmıştır?", "target": "DDT, tarım alanında zararlı canlılarla mücadele etmek için kullanılan bir böcek ilacıdır. Günümüzde kullanımına yasaklanmıştır çünkü biyolojik birikim yapmaya neden olur ve canlılara zarar verir."} {"input": "question: Kimyasal maddelerin yer altı sularına ulaşması nasıl olur?", "target": "Kimyasal maddeler, yer altı sularına ulaşabilir. Yer altı sularıyla insanların içme sularına ulaşabilir, topraktan üreticilere, oradan da besin zinciriyle tüketicilere aktarılabilir."} {"input": "question: Besin zincirinde biyolojik birikim yapan maddelerin miktarı nasıl değişir?", "target": "Besin zincirinde üreticilerden tüketicilere doğru gidildikçe biyolojik birikim yapan maddelerin miktarı artar."} {"input": "question: İnsanların doğaya yaptığı müdahalelerin sonuçları nelerdir?", "target": "İnsanların doğaya yaptığı müdahalelerin sonuçları, insanın kendisine ve diğer canlı türlerine zarar verebilmektedir."} {"input": "question: Ağır metallerin doğaya nasıl zarar verdiğini açıklayınız.", "target": "Ağır metaller (kadmiyum, bakır, cıva, arsenik gibi) doğayı çeşitli şekillerde kirletmektedir. Örneğin, fabrika atıkları ve maden çalışmaları gibi alanlarda kullanılan kimyasal maddeler doğayı kirletmektedir."} {"input": "question: Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürmek için hangi maddeleri aldıkları ortamdan?", "target": "Organik ve inorganik maddeleri"} {"input": "question: Canlıların yapısına katılan maddelerin tekrar dış ortama verilmesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Canlının ölümü ve metabolik atıkları ile"} {"input": "question: Yeryüzündeki yaşamın sürekliliği için hangi maddelerin devirli kullanılması gerekir?", "target": "Karbon, su, oksijen, azot, kükürt ve fosfor gibi maddeler"} {"input": "question: Maddelerin alınması, kullanılması ve atık olarak ortama verilmesi hangi ortamda düzenli bir biçimde gerçekleşir?", "target": "Canlı ve cansız ortamda"} {"input": "question: Yaşamsal önem taşıyan maddelerin ekosistem içindeki dolaşımına ne denir?", "target": "Madde döngüleri"} {"input": "question: Madde döngülerinin gerçekleşmesi hangi nedenle olur?", "target": "Canlı ve cansız ortamda düzenli bir biçimde maddelerin alınması, kullanılması ve atık olarak ortama verilmesi"} {"input": "question: Eğer bir ekosistemde madde döngüleri olmasaydı, ne olurdu?", "target": "Yeryüzündeki yaşamın sürekliliği tehlikeye girerdi"} {"input": "question: Canlılar, yaşamsal faaliyetlerini sürdürmek için hangi maddeleri alır?", "target": "Organik ve inorganik maddeleri"} {"input": "question: Canlıların yapısına katılan maddeler, canlının ölümü ve hangi atıkları ile tekrar dış ortama verilir?", "target": "Metabolik atıkları"} {"input": "question: Maddelerin alınması, kullanılması ve atık olarak ortama verilmesi hangi ortamda düzenli bir biçimde gerçekleşir?", "target": "Canlı ve cansız ortam"} {"input": "question: Yaşamsal önem taşıyan bu maddelerin ekosistem içindeki dolaşımına ne denir?", "target": "Madde döngüleri"} {"input": "question: Madde döngüleri, hangi olayın gerçekleşmesi için gerekir?", "target": "Yeryüzündeki yaşamın sürekliliği"} {"input": "question: Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürmek için hangi maddeleri aldıklarını açıklayınız.", "target": "Canlılar, yaşamsal faaliyetlerini sürdürmek için bulundukları ortamdan organik ve inorganik maddeleri alır."} {"input": "question: Karbon, su, oksijen, azot, kükürt ve fosfor gibi maddelerin devirli kullanılması neden gerekir?", "target": "Yeryüzündeki yaşamın sürekliliği için"} {"input": "question: Canlıların yapısına katılan maddeler, canlının ölümü ve metabolik atıkları ile tekrar hangi ortama verilir?", "target": "Dış ortama"} {"input": "question: Günlük hayatta madde döngülerine bir örnek veriniz.", "target": "Bitkilerin fotosentez sırasında karbondioksiti alıp, oksijen üretmesi ve sonra bu oksijenin insan ve hayvanlar tarafından solunması"} {"input": "question: Madde döngülerinin gerçekleşmesi hangi süreçle sağlanır?", "target": "Madde döngüleri ile"} {"input": "question: Su, canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesi için hangi oranda bulunur?", "target": "%70-%90"} {"input": "question: Su döngüsü, hangi iki fiziksel olaya dayanır?", "target": "Buharlaşma ve yoğuşma"} {"input": "question: Yeryüzündeki suların büyük kısmı hangi yerde bulunur?", "target": "Okyanuslarda"} {"input": "question: Su, hangi hallerde bulunur?", "target": "Buhar, sıvı ve buz hallerinde"} {"input": "question: Su döngüsü, hangi enerji ve kuvvetin etkisi ile gerçekleşir?", "target": "Güneş enerjisi ve yer çekiminin etkisi"} {"input": "question: Su, okyanus, deniz, göl ve akarsulardan hangi yolla atmosfere geçer?", "target": "Buharlaşarak"} {"input": "question: Bitki ve diğer canlılardan su, hangi yollarla buharlaşır?", "target": "Terleme ve solunum yoluyla"} {"input": "question: Yeryüzüne inen suyun bir kısmı, hangi yolla atmosfere geri döner?", "target": "Tekrar buharlaşarak"} {"input": "question: Yer altı suları, hangi yolla yeniden yer üstündeki su birikintilerine dâhil olur?", "target": "Farklı yollarla"} {"input": "question: Bitkiler, hangi yolla suyu toprakta tutmada en büyük etki sağlar?", "target": "Kökleri ile"} {"input": "question: Hayvanlar, hangi yolla suyu alır?", "target": "İçtikleri su ve yedikleri besinlerle"} {"input": "question: Bitki ve hayvanlar, hangi sonucu oluşan suyu hangi yolla atmosfere verir?", "target": "Terleme ve solunum sonucu oluşan suyu buhar şeklinde"} {"input": "question: Hayatın temeli olan su, hücrelerin ne kadarlık bölümünü oluşturur?", "target": "%70-%90"} {"input": "question: Su döngüsü hangi iki fiziksel olaya dayanır?", "target": "Buharlaşma ve yoğuşma"} {"input": "question: Yeryüzündeki suların büyük kısmı nerede bulunur?", "target": "Okyanuslarda"} {"input": "question: Su, atmosferde hangi hâlde bulunur?", "target": "Buhar hâlinde"} {"input": "question: Su döngüsü, hangi enerjilerin etkisi ile gerçekleşir?", "target": "Güneş enerjisi ve yer çekiminin etkisi"} {"input": "question: Su, okyanus, deniz, göl ve akarsulardan nasıl atmosfere geçer?", "target": "Buharlaşarak"} {"input": "question: Bitki ve diğer canlılardan su, hangi yollarla atmosfere karıştır?", "target": "Terleme ve solunum yoluyla"} {"input": "question: Yeryüzüne inen suyun bir kısmı, hangi yollarla yeniden atmosfere geri döner?", "target": "Tekrar buharlaşarak"} {"input": "question: Bitkiler, ihtiyaç duydukları suyu nasıl alır?", "target": "Kökleri ile"} {"input": "question: Bitkiler, suyun toprakta tutulmasında hangi etkiyi sağlar?", "target": "En büyük etkiyi"} {"input": "question: Yeryüzünde suyun büyük kısmı hangi yerde bulunur?", "target": "Okyanuslarda"} {"input": "question: Su, canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesi için hangi bileşiktir?", "target": "Zorunlu bir bileşiktir"} {"input": "question: Su, bitkilerde hangi yolla alınır?", "target": "Kökleri ile"} {"input": "question: Su, hayvanlarda hangi yolla alınır?", "target": "İçtikleri su ve yedikleri besinlerle"} {"input": "question: Bitkiler, suyun toprakta tutulmasında hangi etkendir?", "target": "En büyük etkendir"} {"input": "question: Su döngüsü, hangi faktörlerin etkisi ile gerçekleşir?", "target": "Güneş enerjisi ve yer çekiminin etkisi"} {"input": "question: Atmosferde su hangi halde bulunur?", "target": "Buhar hâlinde"} {"input": "question: Yeryüzüne inen suyun bir kısmı hangi yolla tekrar atmosfere geri döner?", "target": "Tekrar buharlaşarak"} {"input": "question: Su, günlük hayatta hangi amaçla kullanılır?", "target": "Yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesi için"} {"input": "question: Su döngüsü, hangi yolla gerçekleşir?", "target": "Atmosfer ve yeryüzü arasında düzenli olarak"} {"input": "question: Bitki ve hayvanlar, suyu hangi yolla tekrar atmosfere verir?", "target": "Terleme ve solunum sonucu oluşan suyu buhar şeklinde"} {"input": "question: Karbonlu bileşiklerin bulundukları yerler nelerdir?", "target": "Fosil yakıtlar, toprak ve sucul ekosistemlerde bulunan kayaçlar"} {"input": "question: Karbon döngüsü nedir?", "target": "Karbonun atmosfer, okyanus, deniz ve tatlısu, toprak ve canlıların yapısında dönüşümlü olarak bulunması"} {"input": "question: Atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltan faktörler nelerdir?", "target": "Bitkilerin atmosferdeki karbondioksidi kullanması, fitoplanktonların suda çözünmüş karbondioksidi fotosentezde kullanması ve kemosentez yapan bazı bakteri ve arke türlerinin besin sentezi sırasında atmosferdeki karbondioksidi kullanması"} {"input": "question: Canlıların solunumu sonucunda ne olur?", "target": "Organik besinlerin yapısına katılan karbon, canlıların solunumu sonucunda tekrar atmosfere verilir"} {"input": "question: Ölü bitki ve hayvan kalıntılarının toprağa karışması sonucunda ne olur?", "target": "Kalıntılar, topraktaki ayrıştırıcılar tarafından parçalandığında karbondioksit açığa çıkar"} {"input": "question: Fosil yakıtların yanması sonucunda ne olur?", "target": "Atmosfere karbondioksit verilir"} {"input": "question: Karbonun canlıların yapısında bulunmasına ne denir?", "target": "Karbonlu bileşiklerdir"} {"input": "question: Sucul ortamlarda karbondioksidi hangi canlılar kullanır?", "target": "Fitoplanktonlar"} {"input": "question: Karbon döngüsünün gerçekleşmesini sağlayan kilit molekül nedir?", "target": "Karbonlu bileşiklerdir"} {"input": "question: Canlıların yapısını oluşturan organik moleküllerin temel elementi nedir?", "target": "Karbon"} {"input": "question: Karbonlu bileşiklerin bulunduğu yerler nelerdir?", "target": "Atmosfer, su, toprak, fosil yakıtlar, kayaçlar ve canlıların yapısında"} {"input": "question: Karasal ortamlarda karbondioksidi kimler kullanır?", "target": "Bitkiler"} {"input": "question: Sucul ortamlarda karbondioksidi kimler kullanır?", "target": "Fitoplanktonlar"} {"input": "question: Karbonun atmosferdeki miktarını azaltan faktörler nelerdir?", "target": "Fotosentez yapan fitoplanktonlar, kemosentez yapan bakteri ve arke türleri"} {"input": "question: Canlıların yapısında biriken karbonun akıbeti nedir?", "target": "Ölü bitki ve hayvan kalıntıları ile toprağa karışır"} {"input": "question: Karbonun topraktaki akıbeti nedir?", "target": "Ayrıştırıcılar tarafından parçalanır ve karbondioksit açığa çıkar"} {"input": "question: Fosil yakıtların yanması sonucunda atmosfere ne verilir?", "target": "Karbondioksit"} {"input": "question: Karbonun atmosfer, okyanus, deniz ve tatlısu, toprak ve canlıların yapısında dönüşümlü olarak bulunmasına ne denir?", "target": "Karbon döngüsü"} {"input": "question: Karasal ortamlarda hangi canlılar atmosferdeki karbondioksidi en çok kullanır?", "target": "Bitkiler"} {"input": "question: Sucul ortamlarda hangi canlılar suda çözünmüş karbondioksidi en çok kullanır?", "target": "Fitoplanktonlar"} {"input": "question: Karbonun canlıların yapısında biriken kısmı, ne zaman tekrar atmosfere verilir?", "target": "Canlıların solunumu sonucunda"} {"input": "question: Ölü bitki ve hayvan kalıntıları ile toprağa karışan karbon, ne zaman karbondioksit açığa çıkar?", "target": "Topraktaki ayrıştırıcılar tarafından parçalandığında"} {"input": "question: Karbonlu bileşiklerden CO2, hangi halde bulunur?", "target": "Atmosferde gaz halinde ve suda çözünmüş halde"} {"input": "question: Doğada hangi yerlerde karbonlu bileşikler bulunur?", "target": "Fosil yakıtlar, toprak ve sucul ekosistemlerde bulunan kayaçlar"} {"input": "question: Karbon döngüsünde hangi canlılar atmosferdeki karbondioksidi kullanır?", "target": "Bitkiler, fitoplanktonlar, bazı bakteri ve arke türleri"} {"input": "question: Karbonun atmosferdeki miktarı nasıl azalmış olur?", "target": "Canlıların solunumu sonucunda ve kemosentez yapan bazı bakteri ve arke türleri tarafından"} {"input": "question: Azotun canlı yaşamı için ne kadar önemli olduğunu açıklayınız.", "target": "Azot, canlı yaşamı için gerekli temel elementlerden biridir ve canlılar için hayati önem taşıyan amino asit, nükleik asit, hormon ve vitamin gibi moleküllerin yapısına katılır."} {"input": "question: Azot döngüsünü kısaca açıklayınız.", "target": "Azotun havadan toprağa, topraktan üreticilere, üreticilerden tüketicilere, üretici ve tüketici atıklarından tekrar toprağa, suya ve havaya geçmesine azot döngüsü denir."} {"input": "question: Bitkilerin atmosfer azotunu doğrudan kullanımını engelleyen nedir?", "target": "Bitkiler atmosfer azotunu doğrudan kullanamaz, ihtiyaç duydukları azotu çözünmüş azot tuzları ve amonyum iyonları şeklinde topraktan alır."} {"input": "question: Biyotik fiksasyonu gerçekleştiren canlıları örnekleyiniz.", "target": "Baklagil köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakteriler, özellikle de Rhizobium (Rizobium) cinsi bakteriler, biyotik fiksasyonu gerçekleştirirler."} {"input": "question: Abiyotik fiksasyon nedir?", "target": "Atmosferde serbest hâlde bulunan azot, yıldırım gibi yüksek enerjili olayların etkisi ve yağmurlar ile toprağa bağlanır, buna abiyotik fiksasyon denir."} {"input": "question: Bitkilerin azot ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarını açıklayınız.", "target": "Bitkiler, topraktan amonyum ve nitrat olarak aldıkları azotu, organik besinlerin üretiminde kullanır."} {"input": "question: Hayvanların azot ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarını açıklayınız.", "target": "Hayvanlar, azot ihtiyaçlarını bitki ya da diğer hayvanlarla beslenme yoluyla elde eder."} {"input": "question: Nitrifikasyon nedir?", "target": "Bitki ya da hayvan atıklarında bulunan azotlu organik bileşikler, bakteri ve mantarlar gibi ayrıştırıcı canlılar tarafından parçalanarak amonyağa ve amonyuma çevrilir, ardından nitrit bakterileri tarafından nitrite ve nitrat bakterileri tarafından nitrata dönüştürülür."} {"input": "question: Denitrifikasyon nedir?", "target": "Topraktaki nitrat tuzlarında bulunan azot, azot ayrıştırıcı bakterilerle yeniden atmosfere karışır, buna denitrifikasyon denir."} {"input": "question: Azot, canlı yaşamı için hangi temel elementlerden biridir?", "target": "temel elementlerden biridir"} {"input": "question: Azot, hangi moleküllerin yapısına katılır?", "target": "amino asit, nükleik asit, hormon ve vitamin gibi moleküllerin yapısına katılır"} {"input": "question: Havanın yaklaşık kaç yüzde azot gazından oluşmuştur?", "target": "%78'i"} {"input": "question: Azotun hangi yola geçmesine azot döngüsü denir?", "target": "havadan toprağa, topraktan üreticilere, üreticilerden tüketicilere, üretici ve tüketici atıklarından tekrar toprağa, suya ve havaya geçmesine"} {"input": "question: Bitkiler atmosfer azotunu nasıl alır?", "target": "çözünmüş azot tuzları ve amonyum iyonları şeklinde topraktan alır"} {"input": "question: Azot bağlayıcı bakteriler hangi durumda toprağa bağlanır?", "target": "baklagil köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakteriler tarafından toprağa bağlanır"} {"input": "question: Rhizobium (Rizobium) cinsi bakteriler hangi durumu oluşturur?", "target": "baklagillerin (bezelye, fasulye, bakla gibi) köklerinde yaşayan Rhizobium (Rizobium) cinsi bakteriler tipik bir örnek oluşturur"} {"input": "question: Atmosferde serbest hâlde bulunan azot, hangi olayların etkisi ile toprağa bağlanır?", "target": "yıldırım gibi yüksek enerjili olayların etkisi ve yağmurlar ile toprağa bağlanır"} {"input": "question: Bitkiler, topraktan aldıkları azotu hangi amaçla kullanır?", "target": "organik besinlerin üretiminde kullanır"} {"input": "question: Hayvanlar azot ihtiyaçlarını hangi yolla elde eder?", "target": "bitki ya da diğer hayvanlarla beslenme yoluyla elde eder"} {"input": "question: Bitki ya da hayvan atıklarında bulunan azotlu organik bileşikler, hangi canlılar tarafından parçalanarak amonyağa ve amonyuma çevrilir?", "target": "bakteri ve mantarlar gibi ayrıştırıcı canlılar tarafından parçalanarak amonyağa ve amonyuma çevrilir"} {"input": "question: Amonyak, hangi bakterileri tarafından nitrite dönüştürülür?", "target": "nitrit bakterileri tarafından nitrite dönüştürülür"} {"input": "question: Nitrit de hangi bakterileri tarafından nitrata dönüştürülür?", "target": "nitrat bakterileri tarafından nitrata dönüştürülür"} {"input": "question: Bu olaya hangi isim verilir?", "target": "nitrifikasyon denir"} {"input": "question: Topraktaki nitrat tuzlarında bulunan azot, hangi bakterilerle yeniden atmosfere karışır?", "target": "azot ayrıştırıcı bakterilerle yeniden atmosfere karışır"} {"input": "question: Topraktaki azotun tekrar atmosfere geçmesini sağlayan bu olaya hangi isim verilir?", "target": "denitrifikasyon denir"} {"input": "question: Azotun canlı yaşamı için neden gerekli olduğunu açıklayınız.", "target": "Azot, canlılar için hayati önem taşıyan amino asit, nükleik asit, hormon ve vitamin gibi moleküllerin yapısına katılır."} {"input": "question: Atmosferdeki azotun bitkiler tarafından doğrudan kullanılamamasının nedenini açıklayınız.", "target": "Bitkiler atmosfer azotunu doğrudan kullanamaz, ihtiyaç duydukları azotu çözünmüş azot tuzları ve amonyum iyonları şeklinde topraktan alır."} {"input": "question: Biyotik fiksasyon nedir ve hangi canlılarda görülür?", "target": "Biyotik fiksasyon, atmosferdeki azotun baklagil köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakteriler tarafından toprağa bağlanmasıdır. Örneğin, Rhizobium (Rizobium) cinsi bakteriler."} {"input": "question: Abiyotik fiksasyon nedir?", "target": "Abiyotik fiksasyon, atmosferde serbest hâlde bulunan azotun yıldırım gibi yüksek enerjili olayların etkisi ve yağmurlar ile toprağa bağlanmasıdır."} {"input": "question: Bitkilerin topraktan aldıkları azotu nasıl kullanırlar?", "target": "Bitkiler, topraktan amonyum ve nitrat olarak aldıkları azotu, organik besinlerin üretiminde kullanır."} {"input": "question: Hayvanların azot ihtiyaçlarını nasıl elde ettikleri?", "target": "Hayvanlarsa azot ihtiyaçlarını bitki ya da diğer hayvanlarla beslenme yoluyla elde eder."} {"input": "question: Bitki ya da hayvan atıklarında bulunan azotlu organik bileşiklerin parçalanma süreci nedir?", "target": "Bitki ya da hayvan atıklarında bulunan azotlu organik bileşikler, bakteri ve mantarlar gibi ayrıştırıcı canlılar tarafından parçalanarak amonyağa ve amonyuma çevrilir."} {"input": "question: Nitrifikasyon nedir?", "target": "Nitrifikasyon, amonyağın nitrit bakterileri tarafından nitrite; nitrit de nitrat bakterileri tarafından nitrata dönüştürülmesi olayıdır."} {"input": "question: Denitrifikasyon nedir?", "target": "Denitrifikasyon, topraktaki nitrat tuzlarında bulunan azotun azot ayrıştırıcı bakterilerle yeniden atmosfere karışması olayıdır."} {"input": "question: Azot döngüsü nedir?", "target": "Azot döngüsü, azotun havadan toprağa, topraktan üreticilere, üreticilerden tüketicilere, üretici ve tüketici atıklarından tekrar toprağa, suya ve havaya geçmesi sürecidir."} {"input": "question: Çevre sorunlarının büyük çoğunluğunu hangi etmenler oluşturur?", "target": "İnsan faaliyetleri"} {"input": "question: Teknolojik gelişmelerin çevre üzerinde hangi etkili vardır?", "target": "Olumsuz etki"} {"input": "question: Çevre sorunlarının neden olduğu sonuçlar nelerdir?", "target": "Ekosistemlerin bozulması, tür çeşitliliğinin azalması veya bazı türlerin yok olması"} {"input": "question: Çevre sorunları nedeniyle her yıl dünyadaki milyonlarca insan hangi sonuçla karşılaşır?", "target": "Çeşitli hastalıklara yakalanıp yaşamını yitirme"} {"input": "question: Çevre sorunlarının en fazla görüldüğü ülkeler hangileridir?", "target": "Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler"} {"input": "question: Çevre sorunları hangi canlıları olumsuz yönde etkiler?", "target": "İnsanları, hayvanları, bitkileri ve cansız çevreyi"} {"input": "question: Çevre sorunlarına hangi örnekler verilebilir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin azalması, hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği, radyoaktif kirlilik, ses kirliliği, asit yağmurları, küresel iklim değişikliği, erozyon, doğal hayat alanlarının tahribi ve orman yangınları"} {"input": "question: Çevre sorunlarının en önemli nedenlerinden biri nedir?", "target": "İnsan faaliyetleri"} {"input": "question: Çevre sorunlarının sonucunda hangi sonuçla karşılaşılır?", "target": "Ekosistemlerin bozulması ve tür çeşitliliğinin azalması"} {"input": "question: Çevre sorunlarının önlenmesi için hangi tedbirlerin alınması gerekir?", "target": "İnsan faaliyetlerinin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması"} {"input": "question: Çevre sorunlarına neden olan etmenler hangi gruplara ayrılabilir?", "target": "Fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak gruplandırılabilir."} {"input": "question: Çevre sorunlarının büyük çoğunluğu hangi nedenle ortaya çıkmaktadır?", "target": "İnsan faaliyetleri sonucu ortaya çıkmaktadır."} {"input": "question: Teknolojik gelişmeler insan faaliyetlerinin hangi alanlarını olumsuz etkiler?", "target": "Beslenme, barınma, ulaşım gibi faaliyetlerini olumsuz etkiler."} {"input": "question: Çevre kirliliği hangi sonuçları doğurmaktadır?", "target": "Ekosistemlerin bozulmasına, tür çeşitliliğinin azalmasına veya bazı türlerin yok olmasına neden olur."} {"input": "question: Çevre sorunları nedeniyle her yıl dünyadaki insan sayısı hangi sonucu yaşar?", "target": "Milyonlarca insan çeşitli hastalıklara yakalanıp yaşamını yitirmektedir."} {"input": "question: Çevre sorunlarının büyük bir kısmı hangi ülkelerde görülür?", "target": "Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde görülür."} {"input": "question: Çevre sorunları hangi alanları olumsuz yönde etkiler?", "target": "İnsanları, hayvanları, bitkileri ve cansız çevreyi de olumsuz yönde etkiler."} {"input": "question: Güncel çevre sorunlarına hangi örnekler verilebilir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin azalması, hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği, radyoaktif kirlilik, ses kirliliği, asit yağmurları, küresel iklim değişikliği, erozyon, doğal hayat alanlarının tahribi ve orman yangınları."} {"input": "question: Çevre sorunlarının büyük çoğunluğu hangi faaliyetler sonucu ortaya çıkmaktadır?", "target": "İnsan faaliyetleri"} {"input": "question: Canlıların yaşam alanlarında meydana gelen kirlilik ne gibi sonuçlara neden olur?", "target": "Ekosistemlerin bozulmasına, tür çeşitliliğinin azalmasına veya bazı türlerin yok olmasına"} {"input": "question: Çevre sorunları nedeniyle her yıl dünyadaki milyonlarca insan hangi sonuçlarla karşılaşır?", "target": "Çeşitli hastalıklara yakalanıp yaşamını yitirmektedir"} {"input": "question: Çevre sorunlarının büyük bir kısmı hangi ülkelerde görülür?", "target": "Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde"} {"input": "question: Çevre sorunları hangi canlıları ve çevreyi olumsuz yönde etkiler?", "target": "İnsanları, hayvanları, bitkileri ve cansız çevreyi"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması hangi çevre sorunu kategorisine girer?", "target": "Güncel çevre sorunları"} {"input": "question: Hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği gibi örnekler hangi çevre sorunları kategorisine girer?", "target": "Fiziksel çevre sorunları"} {"input": "question: Radyoaktif kirlilik hangi çevre sorunları kategorisine girer?", "target": "Kimyasal çevre sorunları"} {"input": "question: Çevre sorunlarının azaltılmasına yardımcı olacak teknolojik gelişmeler hangi alanlarda olmalıdır?", "target": "Beslenme, barınma, ulaşım gibi alanlarda"} {"input": "question: Çevre sorunlarının olumsuz etkilerinin azaltılmasına yardımcı olacak hangi gelişmeler olmalıdır?", "target": "Teknolojik gelişmeler"} {"input": "question: Ekosistemlerin yapısında kısa süre içerisinde gerçekleşen değişimler ne gibi sonuçlara neden olmaktadır?", "target": "Hızlı yıkımlara ve yok oluşlara neden olmaktadır."} {"input": "question: İnsan kaynaklı olarak gelişen bir süreç tersine çevrilmeyecek olursa ne gibi sonuçlar ortaya çıkacaktır?", "target": "Çok sayıda canlı türü yok olacaktır."} {"input": "question: Biyoçeşitliliğin bozulması insanlara hangi yönde etki edecektir?", "target": "İnsanların temiz suya, havaya ve sağlıklı gıdaya erişimini olumsuz yönde etkileyecektir."} {"input": "question: Türkiye, biyoçeşitlilik açısından komşularına göre nasıl bir özelliğe sahiptir?", "target": "Çok zengin biyoçeşitliliğe sahiptir."} {"input": "question: İnsanların ve tüm canlıların neslinin devamı için ne çok önemli ve gereklidir?", "target": "Doğayı korumak çok önemli ve gereklidir."} {"input": "question: Ekosistemlerde denge hali nasıl bozulur?", "target": "Doğal alanlar üzerindeki madencilik faaliyetleri, erozyon, anız yakma, tarımsal faaliyetler, sulak alanların kurutulması, barajlar, hızlı nüfus artışı ve buna bağlı olarak tüketimin artması, şehirleşme, endüstrileşme, ev ve sanayi atıkları, küresel ısınma gibi faktörler biyolojik çeşitliliği tehdit eden unsurlardır."} {"input": "question: Canlı türleri oluşan yeni koşullara uyum sağlayamazsa ne gibi sonuçlar ortaya çıkacaktır?", "target": "Ya göç edecek veya nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır."} {"input": "question: Biyoçeşitlilik, yeryüzündeki bütün canlıların hangi yönlerini ele alır?", "target": "Hem genetik çeşitliliklerini hem de yaşadıkları ortamları (yaşam birliği - ekosistem çeşitliliği)"} {"input": "question: Topraklarımızda hangi türdeki bitki türleri yetişir?", "target": "Endemik bitki türleri"} {"input": "question: Sahip olunan biyoçeşitliliğin korunması hangi grubun sorumluluğundadır?", "target": "Her bireyin sorumluluğundadır."} {"input": "question: Yeryüzündeki canlılar hangi unsurlar ile dünya ekosistemini oluşturur?", "target": "Toprak, hava, su ve diğer canlı toplulukları ile"} {"input": "question: Biyoçeşitlilik nedir?", "target": "Tek hücreli canlılardan büyük organizmalara kadar yeryüzündeki bütün canlıların hem genetik çeşitliliklerini hem de yaşadıkları ortamları ele alarak tanımlar."} {"input": "question: Ekosistemler hangi durumda bulunur?", "target": "Kendi içinde denge hâlindedir."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliği tehdit eden faktörler nelerdir?", "target": "Doğal alanlar üzerindeki madencilik faaliyetleri, erozyon, anız yakma, tarımsal faaliyetler, sulak alanların kurutulması, barajlar, günümüzdeki hızlı nüfus artışı ve buna bağlı olarak tüketimin artması, şehirleşme, endüstrileşme, ev ve sanayi atıkları, küresel ısınma gibi faktörler"} {"input": "question: Canlı türleri yeni koşullara uyum sağlayamazsa ne olur?", "target": "Ya göç edecek veya nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır."} {"input": "question: İnsanoğlu biyoçeşitliliğin hangi parçasıdır?", "target": "Bir parçasıdır."} {"input": "question: Türkiye'nin biyoçeşitliliği nasıldır?", "target": "Komşularına göre oldukça zengin biyoçeşitliliğe sahiptir."} {"input": "question: Doğayı korumak neden önemlidir?", "target": "İnsanların ve tüm canlıların neslinin devamı için çok önemlidir."} {"input": "question: Biyoçeşitlilik nedir ve neyi ele alır?", "target": "Biyoçeşitlilik, tek hücreli canlılardan büyük organizmalara kadar yeryüzündeki bütün canlıların hem genetik çeşitliliklerini hem de yaşadıkları ortamları (yaşam birliği - ekosistem çeşitliliği) ele alarak tanımlar."} {"input": "question: Ekosistemlerin yapısında hangi değişimler hızla yıkımlara ve yok oluşlara neden olmaktadır?", "target": "Çok kısa süre içerisinde gerçekleşen değişimler hızlı yıkımlara ve yok oluşlara neden olmaktadır."} {"input": "question: Canlı türleri oluşan yeni koşullara uyum sağlayamazsa ne olur?", "target": "Ya göç edecek veya nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır."} {"input": "question: İnsan kaynaklı bu sürecin tersine çevrilmediği durumda ne olur?", "target": "Çok sayıda canlı türü yok olacaktır."} {"input": "question: Türlerin yok olması ve bozulan ekosistemler insanların hangi ihtiyaçlarını olumsuz yönde etkileyecektir?", "target": "İnsanların temiz suya, havaya ve sağlıklı gıdaya erişimini olumsuz yönde etkileyecektir."} {"input": "question: Sahip olunan biyoçeşitliliğin korunması kime aittir?", "target": "Her bireyin sorumluluğudur."} {"input": "question: Biyoçeşitliliğin korunması neden önemlidir?", "target": "İnsanların ve tüm canlıların neslinin devamı için doğayı korumak çok önemli ve gereklidir."} {"input": "question: Ekosistemler kendi içinde hangi durumdadır?", "target": "Denge hâlindedir."} {"input": "question: Biyoçeşitliliğe tehdit eden unsurlardan bazıları nelerdir?", "target": "Doğal alanlar üzerindeki madencilik faaliyetleri, erozyon, anız yakma, tarımsal faaliyetler, sulak alanların kurutulması, barajlar, hızlı nüfus artışı ve buna bağlı olarak tüketimin artması, şehirleşme, endüstrileşme, ev ve sanayi atıkları, küresel ısınma gibi faktörler."} {"input": "question: Hava kirliliği nedir?", "target": "Canlıların sağlığını olumsuz etkileyecek ve cansız çevreyi bozabilecek maddelerin katı, sıvı ve gaz hâlindeki kükürtdioksit, karbondioksit, ozon, azotdioksit gibi gazların ve kimyasalların havada normal sınırların üzerinde bulunması"} {"input": "question: Hava kirliliğinin nedenleri nelerdir?", "target": "Doğal olaylar ve insanların sebep olduğu yapay kirlilikler"} {"input": "question: Doğal kirleticiler nelerdir?", "target": "Orman yangınları, volkan patlamaları, kum fırtınaları, okyanus ve denizlerden atmosfere katılan gaz, toz ve su buharı"} {"input": "question: Yapay kirleticiler nelerdir?", "target": "Fosil yakıtların çok fazla yakılması, kalitesiz kömür kullanılması sonucu ortaya çıkan gazlar ve motorlu taşıtlardan salınan egzoz gazları"} {"input": "question: Hava kirliliğinin insan sağlığına etkileri nelerdir?", "target": "Kronik bronşit, nefes darlığı, üst solunum yolu enfeksiyonları gibi rahatsızlıklara neden olur"} {"input": "question: Hava kirliliğinin çözelim yolları nelerdir?", "target": "Sanayi tesislerinde bacalara filtre takılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması, yeşil alanların artırılması, ormanlık alanların korunması ve çoğaltılması"} {"input": "question: Ozon tabakasının incelmesinin nedenleri nelerdir?", "target": "Hava kirliliği ve kloroflorokarbon (CFC) gazları"} {"input": "question: Ozon tabakasının incelmesinin sonuçları nelerdir?", "target": "Cilt kanseri, katarakt gibi hastalıklara neden olur"} {"input": "question: Asidik gazlar nelerdir?", "target": "Egzozlardan, fabrika bacalarından, fosil yakıtlardan çıkan karbonmonoksit (CO), karbondioksit (CO2), kükürt dioksit (SO2) ve azot dioksit (NO2) gibi gazlar"} {"input": "question: Asit yağmurlarının etkisi nelerdir?", "target": "Toprağın yapısını bozar, akarsular, doğal içme suyu kaynakları ve yeşil alanlar tahrip olur"} {"input": "question: Asit yağmurlarına karşı alınacak tedbirler nelerdir?", "target": "Fosil yakıtlar yerine Güneş enerjisi, jeotermal enerji ve doğal gaz kullanımı tercih edilmelidir"} {"input": "question: Hava kirliliğinin sebepleri nelerdir?", "target": "Doğal olaylar ve insanların sebep olduğu yapay kirlilikler"} {"input": "question: Yapay kirleticilerin kaynakları nelerdir?", "target": "Fosil yakıtların çok fazla yakılması, kalitesiz kömür kullanılması, motorlu taşıtlardan salınan egzoz gazları"} {"input": "question: Hava kirliliğinin insan sağlığına etkisi nedir?", "target": "Kronik bronşit, nefes darlığı, üst solunum yolu enfeksiyonları gibi rahatsızlıklara neden olur"} {"input": "question: Hava kirliliğinin çevre üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Toprak, su ve yer altı sularının kirlenmesinde etkilidir"} {"input": "question: Ozon tabakasının incelmesinin sebepleri nelerdir?", "target": "Kloroflorokarbon (CFC) gazları, ozon tabakasının incelmesine neden olur"} {"input": "question: Asit yağmurlarının oluşum süreci nedir?", "target": "Asidik gazlar, su buharı ile tepkimeye girerek kuvvetli asitler olan nitrik asit (HNO3) ve sülfürik aside (H2SO4) dönüşür"} {"input": "question: Asit yağmurlarının çevre üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Toprağın yapısı bozulur, akarsular, doğal içme suyu kaynakları ve yeşil alanlar tahrip olur"} {"input": "question: Asit yağmurlarının insan sağlığına etkisi nedir?", "target": "Solunum organları ile cilt ve gözde sağlık sorunlarına yol açabilir"} {"input": "question: Asit yağmurlarından korunmak için neler yapılmalıdır?", "target": "Fosil yakıtlar yerine Güneş enerjisi, jeotermal enerji ve doğal gaz kullanımı tercih edilmelidir"} {"input": "question: Hava kirliliği nedir ve hangi maddelerin havada bulunması sonucu oluşur?", "target": "Hava kirliliği, insanların üretim ve tüketim faaliyetleri sonucu ortaya çıkan kirleticilerin, havanın doğal bileşimini bozmaları sonucu oluşur. Böyle maddelerin katı, sıvı ve gaz hâlindeki kükürtdioksit, karbondioksit, ozon, azotdioksit gibi gazların ve kimyasalların havada normal sınırların üzerinde bulunması hava kirliliği olarak adlandırılır."} {"input": "question: Doğal kirleticiler nelerdir?", "target": "Doğal kirleticiler; orman yangınları, volkan patlamaları, kum fırtınaları, okyanus ve denizlerden atmosfere katılan gaz, toz ve su buharıdır."} {"input": "question: Yapay kirleticiler nelerdir?", "target": "Yapay kirleticiler, tümüyle insan etkisiyle ortaya çıkar. Fosil yakıtların çok fazla yakılması, kalitesiz kömür kullanılması sonucu ortaya çıkan gazlar ve motorlu taşıtlardan salınan egzoz gazları yapay kirleticilerdir."} {"input": "question: Hava kirliliği insan sağlığına nasıl etki eder?", "target": "Kirli havada bulunan yüksek miktardaki zararlı maddelerin solunması; kronik bronşit, nefes darlığı, üst solunum yolu enfeksiyonları gibi rahatsızlıklara neden olur."} {"input": "question: Hava kirliliğini önlemek için neler yapılmalıdır?", "target": "Sanayi tesislerinde bacalara filtre takılmalı, yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalı, yeşil alanlar artırılmalı, ormanlık alanlar korunmalı ve çoğaltılmalıdır. Ulaşımda toplu taşıma araçları tercih edilmeli, biyoyakıt kullanımı teşvik edilmeli, çevre kirliliği konusunda bireyler bilinçlendirilmelidir."} {"input": "question: Ozon tabakasının incelmesi dünyamızdaki çevre sorunlarından biridir. Bu durum nasıl oluşur?", "target": "Ozon tabakasının incelmesi, soğutucularda kullanılan gazlar, deodorant ve spreylerdeki itici gazlar, plastik köpükler (strafor); aerosoller ve yangın söndürücüler kloroflorokarbon içerir. Hava kirliliği ve kloroflorokarbon (CFC) gazları, ozon tabakasının incelmesine neden olur."} {"input": "question: Asidik gazlar nelerdir ve hangi sonuçlara yol açarlar?", "target": "Asidik gazlar, egzozlardan, fabrika bacalarından, fosil yakıtlardan çıkan karbonmonoksit (CO), karbondioksit (CO2), kükürt dioksit (SO2) ve azot dioksit (NO2) gibi gazlardır. Bunlar, su buharı ile tepkimeye girerek kuvvetli asitler olan nitrik asit (HNO3) ve sülfürik aside (H2SO4) dönüşür. Atmosferde oluşan bu asitler, tüm canlılar için tehlikeli olabilir."} {"input": "question: Asit yağmurları nelerdir ve hangi sonuçlara yol açarlar?", "target": "Asit yağmurları, atmosferde oluşan asitler, su buharı ile tepkimeye girerek kuvvetli asitler olan nitrik asit (HNO3) ve sülfürik aside (H2SO4) dönüşür. Asit yağmurları; toprağa, topraktan akarsulara, yer altı sularına ve göllere karışır. Asit yağmurları sonucu toprağın yapısı bozulur. Akarsular, doğal içme suyu kaynakları ve yeşil alanlar tahrip olur."} {"input": "question: Asit yağmurlarından korunmak için neler yapılmalıdır?", "target": "Fosil yakıtlar yerine Güneş enerjisi, jeotermal enerji ve doğal gaz kullanımı tercih edilmelidir. Bütün dünya ülkelerinin duyarlı olması ve bu konuda tedbir alması gerekir."} {"input": "question: Dünyamızın uygun sıcaklık değerlerinde farklı ekosistemlere sahip olmasının nedeni nedir?", "target": "Atmosferin ısı yalıtımını sağlamasından dolayı"} {"input": "question: Sera etkisi nedir?", "target": "Güneş'ten gelen ve tekrar yeryüzünden atmosfere yansıyan ısıyı tutarak uygun sıcaklık değerlerinin ortaya çıkmasını sağlayan doğal durum"} {"input": "question: Fosil yakıtların fazla kullanımı ve sanayi kuruluşlarından havaya salınan gazlar, atmosferde hangi etkiyi artırır?", "target": "Sera etkisini"} {"input": "question: Küresel ısınma nedir?", "target": "Atmosfer ve okyanuslarda ölçülen sıcaklık değerlerinin artışı"} {"input": "question: Küresel ısınmanın devam etmesi hangi sonuçlara yol açabilir?", "target": "Bitki örtüsünün bozulmasına, buzulların erimesine, kıyı ekosistemlerinin bozulmasına ve bazı canlı türlerinin yaşam alanlarının yok olmasına"} {"input": "question: Kıyıların su altında kalması hangi sonucu doğurur?", "target": "Karasal alanların azalmasına"} {"input": "question: Kuraklık, hangi sonucu beraberinde getirir?", "target": "Çölleşmeyi"} {"input": "question: Sera etkisiyle ortaya çıkan küresel ısınma, hangi sonucu doğurur?", "target": "Küresel iklim değişikliklerine"} {"input": "question: İklim değişiklikleri nedeniyledir nedir?", "target": "Dünya üzerinde ortalama sıcaklıkların artması"} {"input": "question: Küresel ısınma, hangi sonuçlara yol açabilir?", "target": "Göller ve akarsularda aşırı buharlaşma, şiddetli kuraklık, aşırı yağış, sel ve toprak kaymasına"} {"input": "question: Atmosferde sera etkisi yaratan gazların birikmesi, hangi sonucu doğurur?", "target": "Atmosferin sera etkisini artırır"} {"input": "question: Dünyamız hangi sıcaklık değerlerinde canlıların yaşaması için uygun ekosistemlere sahiptir?", "target": "Uygun sıcaklık değerlerinde"} {"input": "question: Atmosferin ısı yalıtımını hangi gazlar sağlar?", "target": "Karbondioksit, su buharı, ozon, azot oksitler, metan gibi gazlar"} {"input": "question: Sera etkisi nedir?", "target": "Güneş’ten gelen ve tekrar yeryüzünden atmosfere yansıyan ısıyı tutarak uygun sıcaklık değerlerinin ortaya çıkmasını sağlar"} {"input": "question: Fosil yakıtların fazla kullanımı ve sanayi kuruluşlarından havaya salınan gazlar ne sonuç doğurur?", "target": "Atmosferde sera etkisi yaratan gazların birikmesine neden olur"} {"input": "question: Küresel iklim değişikliklerine ne neden olur?", "target": "Sera etkisiyle ortaya çıkan küresel ısınma"} {"input": "question: Küresel ısınmanın devam etmesi ne sonuç doğurur?", "target": "Bitki örtüsünün bozulmasına, buzulların erimesine, kıyı ekosistemlerinin bozulmasına ve bazı canlı türlerinin yaşam alanlarının yok olmasına neden olabilir"} {"input": "question: Kıyıların su altında kalması ne sonuç doğurur?", "target": "Karasal alanların azalmasına"} {"input": "question: Yüksek sıcaklık artışları nedeniyle göller ve akarsularda ne görülür?", "target": "Aşırı buharlaşma"} {"input": "question: Buharlaşmanın artmasıyla su miktarının azalması ne sonuç doğurur?", "target": "Bazı bölgelerde şiddetli kuraklığa, aşırı yağış, sel ve toprak kaymasına yol açabilir"} {"input": "question: Kuraklık ne sonuç doğurur?", "target": "Çölleşmeyi de beraberinde getirir"} {"input": "question: Atmosferde bulunan hangi gazlar, sera etkisi yaratarak dünya sıcaklığının uygun değerlerde olmasını sağlar?", "target": "Karbondioksit, su buharı, ozon, azot oksitler, metan gibi gazlar"} {"input": "question: Fosil yakıtların fazla kullanımı ve sanayi kuruluşlarından havaya salınan gazlar, atmosferde hangi sonucu doğurmaktadır?", "target": "Sera etkisi yaratan gazların birikmesine neden olur"} {"input": "question: Küresel ısınma, hangi sonuçlara neden olur?", "target": "Küresel iklim değişikliklerine, denizlerde su seviyesinin artmasına, bitki örtüsünün bozulmasına, buzulların erimesine, kıyı ekosistemlerinin bozulmasına ve bazı canlı türlerinin yaşam alanlarının yok olmasına neden olabilir"} {"input": "question: Kıyıların su altında kalması, hangi sonuca neden olur?", "target": "Karasal alanların azalmasına neden olur"} {"input": "question: Yüksek sıcaklık artışları, hangi sonuçlara neden olur?", "target": "Göller ve akarsularda aşırı buharlaşma görülür, su miktarının azalması, şiddetli kuraklığa, aşırı yağış, sel ve toprak kaymasına yol açabilir"} {"input": "question: Kuraklık, hangi sonuca neden olur?", "target": "Çölleşmeyi beraberinde getirir, canlı türlerinin azalmasına neden olur"} {"input": "question: Sera etkisi, hangi doğal durumun oluşmasını sağlar?", "target": "Uygun sıcaklık değerlerinin ortaya çıkmasını sağlar"} {"input": "question: Atmosferde sera etkisi yaratan gazlar olmasaydı, dünya sıcaklığı hangi değerde olurdu?", "target": "Çok düşük değerlerde olurdu"} {"input": "question: Küresel iklim değişiklikleri, hangi sonuca neden olur?", "target": "Dünya üzerinde ortalama sıcaklıklar artar"} {"input": "question: Bitki örtüsünün bozulması, hangi sonuca neden olur?", "target": "Çeşitli canlı türlerinin azalmasına neden olur"} {"input": "question: Canlılığın devamı için ne gerekir?", "target": "Su kaynaklarının korunması ve temiz tutulması"} {"input": "question: Su kaynaklarının azalmasına neden olan faktörler nelerdir?", "target": "Küresel ısınma, çevre kirliliği, toprakta meydana gelen kirlilik"} {"input": "question: Su kirliliğine neden olan faktörler nelerdir?", "target": "Kanalizasyon suları, fabrika ve petrol atıkları, evsel atıklar, tarımsal ilaçlar ve gübreleme, madencilik ve nükleer atıklar, elektronik cihazlar ve pillerde bulunan ağır metaller"} {"input": "question: Tarımda kullanılan gübrelerin su kaynaklarına karışması ne sonuç doğurur?", "target": "Sudaki azot ve fosforun miktarını artırır ve su bitkileri ve alg türlerinin ortamda kontrolsüz bir şekilde çoğalmalarına neden olur"} {"input": "question: Ötrofikasyon nedir?", "target": "Su kirliliğine neden olan olay, özellikle sudaki organik madde miktarında artış gerçekleşmesi ve ayrıştırıcı bakterilerin artmasına neden olur"} {"input": "question: Kirli sularla bulaşan hastalıklar nelerdir?", "target": "Kolera, sarılık, tifo, ishal ve amipli dizanteri"} {"input": "question: İçme ve kullanma sularının kirlenmesinin sonuçları nelerdir?", "target": "İnsanlarda çeşitli hastalıklara sebep olur, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde daha çok görülür"} {"input": "question: Su kaynaklarının korunması için neden önemlidir?", "target": "Canlılığın devamı için var olan su kaynaklarının korunması ve temiz tutulması gerekmektedir"} {"input": "question: Su kirliliğinin çevre üzerine etkisi nedir?", "target": "Biyolojik çeşitlilik azalır, besin zincirleri olumsuz etkilenir"} {"input": "question: Su kirliliği insan sağlığına nasıl etki eder?", "target": "İnsanlarda çeşitli hastalıklara sebep olur, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde daha çok görülür"} {"input": "question: Su neden canlı yaşamı için vazgeçilmez bir gereksinimdir?", "target": "Su, canlı yaşamı için vazgeçilmez bir gereksinimdir."} {"input": "question: Yeryüzündeki suyun miktarı nedir?", "target": "Sınırlıdır."} {"input": "question: Su kaynaklarının azalmasına neden olan faktörler nelerdir?", "target": "Küresel ısınma ve çevre kirliliği gibi sebepler."} {"input": "question: Toprakta meydana gelen kirlilik su kirliliğine neden olur mu?", "target": "Evet, olur."} {"input": "question: Su kaynaklarına yakın olan kanalizasyon suları, fabrika ve petrol atıkları, evsel atıklar neler yapar?", "target": "Suları kirletmektedir."} {"input": "question: Tarımda kullanılan gübrelerin, evsel ve endüstriyel atıkların su kaynaklarına karışması ne yapar?", "target": "Sudaki azot ve fosforun miktarını artırır."} {"input": "question: Su yüzeyi alglerle kaplandığından ne olur?", "target": "Suyu, yeşil renge döner."} {"input": "question: Alttaki bitkiler, fotosentez yapamaz hâle gelir, neden?", "target": "Işığın suyun alt kısımlarına ulaşmasını engeller."} {"input": "question: Mevsim süresince alg ve bitki ölümleriyle beraber sudaki organik madde miktarında artış ne yapar?", "target": "Ayrıştırıcı bakterilerin artmasına neden olur."} {"input": "question: Bakterilerin faaliyetleri sırasında sudaki oksijen miktarı ne yapar?", "target": "Rapidly azalır."} {"input": "question: Su kirliliğine neden olan bu olaya ne denir?", "target": "Ötrofikasyon."} {"input": "question: İçme ve kullanma sularının çeşitli etkenlerle kirlenmesi insanlarda ne yapar?", "target": "Çeşitli hastalıklara sebep olur."} {"input": "question: Özellikle hangi ülkelerde su kirliliği sorunu daha çok görülür?", "target": "Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde."} {"input": "question: Kirli sularla bulaşan hastalıklar nelerdir?", "target": "Kolera, sarılık, tifo, ishal ve amipli dizanteri gibi hastalıklar."} {"input": "question: Yeryüzündeki su kaynaklarının azalmasına hangi faktörler neden olmaktadır?", "target": "Küresel ısınma, çevre kirliliği, toprakta meydana gelen kirlilik, kanalizasyon suları, fabrika ve petrol atıkları, evsel atıklar, tarımsal ilaçlar, gübreleme, madencilik, nükleer atıklar, elektronik cihazlar ve pillerde bulunan ağır metallerin su ve toprağa bırakılması."} {"input": "question: Su kirliliğine neden olan faktörlerden biri olan ötrofikasyon nedir?", "target": "Ötrofikasyon, su yüzeyinin alglerle kaplanmasına, ışığın suyun alt kısımlarına ulaşmasını engellemesine, alttaki bitkilerin fotosentez yapamaz hale gelmesine, suyun kokuşmasına ve canlılar tarafından kullanılamaz hale gelmesine neden olan bir süreçtir."} {"input": "question: Su kirliliğinin insan sağlığına etkisi nedir?", "target": "Su kirliliğine neden olan faktörler insanlarda çeşitli hastalıklara sebep olur. Özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde bu sorunlar daha çok görülmektedir. Kolera, sarılık, tifo, ishal ve amipli dizanteri gibi hastalıklar atık ve kirli sulardan kaynaklanır."} {"input": "question: Tarımda kullanılan gübrelerin su kaynaklarına karışmasının sonuçları nelerdir?", "target": "Tarımda kullanılan gübrelerin su kaynaklarına karışması sudaki azot ve fosforun miktarını artırır. Bu durum su bitkileri ve alg türlerinin ortamda kontrolsüz bir şekilde çoğalmalarına neden olur."} {"input": "question: Su kirliliğinin çevre üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Su kirliliğinin çevre üzerindeki etkisi, besin zincirlerinin olumsuz etkilenmesi, biyolojik çeşitliliğin azalması ve birçok canlı türünün yok olmasına yol açar."} {"input": "question: Su kaynaklarının korunması ve temiz tutulmasının önemi nedir?", "target": "Su kaynaklarının korunması ve temiz tutulması, canlılığın devamı için vazgeçilmez bir gereksinimdir. Su kaynaklarının korunması ve temiz tutulması, canlı nüfusun artması ve temiz su kaynaklarının azalmaması için önemlidir."} {"input": "question: Su kirliliğine neden olan faktörlerden biri olan kanalizasyon suları nedir?", "target": "Kanalizasyon suları, su kaynaklarına yakın olan ve su kirliliğine neden olan bir faktördür."} {"input": "question: Toprak kirliliğinin neden olduğu canlıların ölümüne hangi faktörler neden olur?", "target": "Kirlenmiş topraklarda bitkiler yetişmez, toprağın içerisinde yaşayan milyonlarca canlı yaşamını yitirir."} {"input": "question: Toprağın temiz kalması neden önemlidir?", "target": "Toprağa bağımlı yaşayan canlılar için oldukça önemlidir."} {"input": "question: Toprak kirliliğine neden olan etkenler nelerdir?", "target": "Evsel, endüstriyel ve radyoaktif atıklar; iş yeri, hastane ve şehir kanalizasyon atıkları; araçların egzoz gazları ve fabrika bacalarından çıkan gazlar."} {"input": "question: Toprak kirliliğinin önlenmesinde hangi uygulama önemlidir?", "target": "Geri dönüştürülebilir atık maddeleri geri dönüşüme kazandırmaktır."} {"input": "question: Toprak kirliliği sebebiyle insanlara hangi hastalıklar bulaşır?", "target": "Kolera, tifo, amipli dizanteri gibi hastalıklar."} {"input": "question: Toprak kirliliği sonucu insanlara hangi zararlı maddeler geçebilir?", "target": "Ağır metaller, radyoaktif maddeler ve zehirli atıklar."} {"input": "question: Toprak kirliliği sonucu insanlarda hangi hastalıklar ortaya çıkar?", "target": "Zehirlenmeye ve alerji, kanser gibi hastalıklara neden olur."} {"input": "question: Ekosistemin devamlılığı için toprağın temiz kalması neden önemlidir?", "target": "Toprakta yaşayan canlıların her biri ayrı öneme sahiptir."} {"input": "question: Tarım ilaçlarının yanlış kullanımı toprak kirliliğine nasıl engel olur?", "target": "Tarım ilaçlarının yanlış kullanımı önlenmeli."} {"input": "question: Sanayi atıklarının toprağa verilmemesi neden önemlidir?", "target": "Sanayi atıkları arıtılmadan toprağa verilmemelidir."} {"input": "question: Toprak kirliliği nedir?", "target": "Toprağa karışan zararlı ve atık maddelerin toprağın yapısının bozulmasına neden olmasıdır."} {"input": "question: Toprak kirliliği canlılar için neden önemlidir?", "target": "Toprağın temiz kalması, toprağa bağımlı yaşayan canlılar için oldukça önemlidir."} {"input": "question: Kirlenmiş topraklarda neler olur?", "target": "Bitkiler yetişmez, toprağın içerisinde yaşayan milyonlarca canlı yaşamını yitirir."} {"input": "question: Toprak kirliliğine neden olan faktörler nelerdir?", "target": "Evsel, endüstriyel ve radyoaktif atıklar; iş yeri, hastane ve şehir kanalizasyon atıkları; araçların egzoz gazları ve fabrika bacalarından çıkan gazlar."} {"input": "question: Asit yağmurları ve su kirliliği toprak kirliliğine nasıl etki eder?", "target": "Toprak kirliliğine neden olurken toprak kirliliği de yer altı sularının kirlenmesine neden olur."} {"input": "question: Toprak kirliliğini önlemede kullanılan en önemli uygulamalardan biri nedir?", "target": "Geri dönüştürülebilir atık maddeleri geri dönüşüme kazandırmaktır."} {"input": "question: Tarım ilaçlarının yanlış kullanımı nasıl önlenmelidir?", "target": "Tarım ilaçlarının yanlış kullanımı önlenmeli, sanayi atıkları arıtılmadan toprağa verilmemelidir."} {"input": "question: Lağım suları ile kirlenmiş topraktan insanlara hangi hastalıklar bulaşır?", "target": "Kolera, tifo, amipli dizanteri gibi hastalıklar bulaşır."} {"input": "question: Kimyasal ve radyoaktif kirlilik sonucu topraktan neler insanlara geçebilir?", "target": "Ağır metaller, radyoaktif maddeler ve zehirli atıklar insanlara toprakla veya besin yoluyla geçebilir."} {"input": "question: Toprak kirliliğinin neden olduğu bir hastalık hangisidir?", "target": "Kolera, tifo, amipli dizanteri gibi hastalıklar"} {"input": "question: Toprağın yapısının bozulmasına neden olan faktör nedir?", "target": "Zararlı ve atık maddelerin toprağa karışması"} {"input": "question: Toprak kirliliğinin önlenmesinde kullanılan bir yöntem nedir?", "target": "Geri dönüştürülebilir atık maddelerinin geri dönüşüme kazandırılması"} {"input": "question: Toprak kirliliği sonucu topraktan insanlara hangi yollarla ağır metaller ve radyoaktif maddeler geçebilir?", "target": "Toprakla veya besin yoluyla"} {"input": "question: Toprak kirliliğinin neden olduğu bir sonuç nedir?", "target": "Milyonlarca canlı yaşamını yitirir"} {"input": "question: Toprak kirliliğine neden olan faktörlerden biri nedir?", "target": "Evsel, endüstriyel ve radyoaktif atıklar"} {"input": "question: Toprak kirliliğinin önlenmesinde hangi uygulamalar yapılmalıdır?", "target": "Verimli topraklar korunmalı, yeşil alanlar artırılmalıdır"} {"input": "question: Toprak kirliliği sonucu hangi hastalıklara neden olur?", "target": "Alerji, kanser gibi hastalıklar"} {"input": "question: Toprak kirliliğinin önlenmesinde hangi yöntemler kullanılmalıdır?", "target": "Tarım ilaçlarının yanlış kullanımı önlenmeli, sanayi atıkları arıtılmadan toprağa verilmemeli ve nükleer enerji santrallerinin kurulumu toprağa zarar vermeyecek şekilde planlanmalıdır"} {"input": "question: Radyasyon, canlılarda hangi olumsuz etkilere yol açabilir?", "target": "Gen mutasyonlarına, kansere, sakat doğumlara ve doku hasarlarına yol açabilir."} {"input": "question: Radyasyonun canlılar üzerindeki etkisi hangi faktörlere göre değişmektedir?", "target": "Cins, yaş, organlara göre, radyasyonun şiddetine, maruz kalınan süreye ve ışınların türüne göre değişmektedir."} {"input": "question: Radyasyonun en fazla etkilediği organ hangisidir?", "target": "Göz"} {"input": "question: Radyasyon, göz üzerinde hangi etkilere yol açmaktadır?", "target": "Görme zayıflığına, katarakta ve göz uyumunun yavaşlamasına sebep olmaktadır."} {"input": "question: Radyasyon, hangi hücrelere karşı daha da hassastır?", "target": "Hızlı bölünen hücreler, özellikle cilt, kemik iliği, bağırsak hücreleri gibi hücreler"} {"input": "question: Radyasyonun zararları genellikle hangi şekilde kendini göstermektedir?", "target": "Zamanla ortaya çıkan bir etki"} {"input": "question: İnsanlar, günlük hayatta radyasyonla hangi şekilde iç içe yaşamaktadır?", "target": "Telefonlar, çalar saatler, elektrikli ev aletleri, elektromanyetik radyasyon yaymaktadır."} {"input": "question: Radyasyondan daha fazla etkilenmemek için hangi önlemler alınmalıdır?", "target": "Telefonla uzun süreli konuşma yapmamak, telefonları başucundan uzak yerde bulundurmak, yatak odalarında bilgisayar ve televizyon bulundurmamak, kullanılmadığı zamanlarda elektrikli aletlerin fişini çekmek"} {"input": "question: Radyoaktif maddelerin parçalanması sonucunda çevreye hangi ışınlara yayılır?", "target": "Alfa, beta ve gama ışınlarına"} {"input": "question: Radyasyon nedir?", "target": "Duyu organları ile algılanamayan zararlı ışınlara radyasyon denir."} {"input": "question: Radyasyon kaynakları nelerdir?", "target": "Uzay ve Güneş’ten gelen kozmik ışınlar, yer kabuğunda bulunan uranyum, toryum gibi radyoizotoplar, tıbbi amaçla kullanılan X ışını cihazları, nükleer santraller, televizyon, bilgisayar, mikrodalga fırın, cep telefonu vb."} {"input": "question: Radyasyon canlılarda hangi etkilere sebep olur?", "target": "Gen mutasyonlarına, kansere, sakat doğumlara ve doku hasarlarına yol açabilir."} {"input": "question: Radyasyonun canlılar üzerindeki etkisi hangi faktörlere göre değişir?", "target": "Cins, yaş, organlara göre, radyasyonun şiddetine, maruz kalınan süreye ve ışınların türüne göre değişir."} {"input": "question: Radyasyon hangi organda en fazla etkisini gösterir?", "target": "Göz"} {"input": "question: Radyasyon gözlerde hangi etkilere sebep olur?", "target": "Görme zayıflığına, katarakta ve göz uyumunun yavaşlamasına sebep olmaktadır."} {"input": "question: Radyasyon DNA moleküllerinde hangi hasara yol açar?", "target": "Kalıcı hasara yol açarak hayati tehlike oluşturabilir."} {"input": "question: Hangi hücreler radyoaktif ışımaya karşı daha da hassastır?", "target": "Cilt, kemik iliği, bağırsak hücreleri gibi hızlı bölünen hücreler"} {"input": "question: Radyasyon hangi kanserlerin görülme riskini artırır?", "target": "Cilt, akciğer ve tiroit kanseri"} {"input": "question: Kimler radyasyondan korunmalıdır?", "target": "Hamileler ve bebekler"} {"input": "question: Radyasyonun zararları ne zaman ortaya çıkar?", "target": "Zamanla ortaya çıkan bir etki"} {"input": "question: İnsanlar günlük hayatta radyasyonla nasıl iç içe yaşamaktadır?", "target": "Telefonlar, çalar saatler, elektrikli ev aletleri, elektromanyetik radyasyon yaymaktadır."} {"input": "question: Radyoaktif maddelerin parçalandığı zaman çevreye hangi ışınları yayar?", "target": "Alfa, beta ve gama ışınlarını"} {"input": "question: Radyasyonun canlılarda hangi etkilere yol açabileceğini açıklayınız.", "target": "Gen mutasyonlarına, kansere, sakat doğumlara ve doku hasarlarına yol açabilir."} {"input": "question: Radyasyonun göz üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Görme zayıflığına, katarakta ve göz uyumunun yavaşlamasına sebep olmaktadır."} {"input": "question: Radyasyonun zararları hangi durumlarda daha fazla ortaya çıkar?", "target": "Hamilelerin ve bebeklerin radyasyondan olabildiğince korunması gereklidir."} {"input": "question: Günlük hayatta radyasyona maruz kalınan durumlar nelerdir?", "target": "Telefonlar, çalar saatler, elektrikli ev aletleri, elektromanyetik radyasyon yaymaktadır."} {"input": "question: Ses kirliliğinin insanlar üzerindeki fizyolojik etkileri nelerdir?", "target": "Kalıcı işitme kayıpları, yüksek tansiyon, solunum rahatsızlıkları"} {"input": "question: Ses kirliliğinin neden olduğu psikolojik etkilerden bazıları nelerdir?", "target": "Sinirlilik, stres, uyku düzensizliği, yorgunluk ve zihinsel performansta yavaşlama"} {"input": "question: Ses kirliliğini önleyici tedbirlerden biri nedir?", "target": "Sanayi bölgeleri ve hava alanları gibi yerleri şehirden uzakta kurmak"} {"input": "question: Ses kirliliği, hangi tür sesler nedeniyle oluşur?", "target": "Belirli bir ses şiddetinin üzerinde olan, istenmeyen sesler"} {"input": "question: Ses kirliliğinin nedenleri nelerdir?", "target": "Trafik gürültüsü, sanayi tesisleri, inşaat faaliyetleri, yüksek sesli müzik aletleri ile kara, hava, deniz ve demiryolu araçları gibi ulaşım araçları"} {"input": "question: Ses yalıtımlarının yapılması hangi amaçla gerçekleştirilir?", "target": "Ses kirliliğini önlemek"} {"input": "question: İnsanları toplu taşıma araçlarını kullanmaya teşvik etmek neden önemli?", "target": "Ses kirliliğini önlemek"} {"input": "question: Akustik teknolojiye göre şehir planlaması yapmanın amacı nedir?", "target": "Ses kirliliğini önlemek"} {"input": "question: İş yerlerinde ses seviyesini düşürecek önlemlerin alınması neden önemlidir?", "target": "Ses kirliliğini önlemek"} {"input": "question: Kamuoyuna açık yerlerde yüksek sesle müzik çalınmasını önlemek neden önemlidir?", "target": "Ses kirliliğini önlemek"} {"input": "question: Ses kirliliğini hangi tür sesler oluşturabilir?", "target": "İnsan sesi, ev eşyası, otomobilden gelen rahatsız edici sesler"} {"input": "question: Ses kirliliğinin ana nedenleri nelerdir?", "target": "Trafik gürültüsü, sanayi tesisleri, inşaat faaliyetleri, yüksek sesli müzik aletleri ve ulaşım araçları"} {"input": "question: Ses kirliliğinin insanlar üzerindeki psikolojik etkileri nelerdir?", "target": "Sinirlilik, stres, uyku düzensizliği, yorgunluk ve zihinsel performansta yavaşlama"} {"input": "question: Ses kirliliğini önlemek için hangi tedbirler alınabilir?", "target": "Sanayi bölgeleri ve hava alanları gibi yerleri şehirden uzakta kurmak, kamuoyuna açık yerlerde yüksek sesle müzik çalınmasını önlemek, akustik teknolojiye göre şehir planlaması yapmak, iş yerlerinde ses seviyesini düşürecek önlemler almak, binalarda ses yalıtımları yapmak, insanları toplu taşıma araçlarını kullanmaya teşvik etmek"} {"input": "question: Ses kirliliğine neden olan ulaşım araçları nelerdir?", "target": "Kara, hava, deniz ve demiryolu araçları"} {"input": "question: Ses kirliliğini önlemek için şehir planlamasında hangi teknolojiye göre yapılmalıdır?", "target": "Akustik teknolojiye göre"} {"input": "question: Ses kirliliğini önlemek için insanları hangi araçları kullanmaya teşvik edilmelidir?", "target": "Toplu taşıma araçlarını"} {"input": "question: Ses kirliliğine neden olan günlük hayata örnekler nelerdir?", "target": "Trafik gürültüsü, yüksek sesli müzik aletleri, inşaat faaliyetleri"} {"input": "question: Ses kirliliğinin önlenmesinde hangi tedbirler alınmalıdır?", "target": "Sanayi bölgeleri ve hava alanları gibi yerleri şehirden uzakta kurmak, kamuoyuna açık yerlerde yüksek sesle müzik çalınmasını önlemek, iş yerlerinde ses seviyesini düşürecek önlemler almak, binalarda ses yalıtımları yapmak"} {"input": "question: Ses kirliliği hangi düzeydeki ses şiddetinde oluşur?", "target": "Belirli bir ses şiddetinin üzerinde"} {"input": "question: Ses kirliliği hangi türden sesler oluşturabilir?", "target": "Bir insan sesi, bir ev eşyası, otomobilden gelen rahatsız edici bir ses"} {"input": "question: Erozyon sonucunda meydana gelen çevre sorunlarından biri nedir?", "target": "Çölleşme"} {"input": "question: Erozyonun neden olduğu toprak kaybının sonuçlarından biri nedir?", "target": "Su kaybı"} {"input": "question: Erozyonu önlemek için arazinin engebeli ve eğimli olması durumunda yapılması gereken nedir?", "target": "Teraslama"} {"input": "question: Tarım alanlarının veriminin azalmasına neden olan çevre sorunu nedir?", "target": "Erozyon"} {"input": "question: Ormanların bilinçsizce tahrip edilmesi sonucunda meydana gelen çevre sorunu nedir?", "target": "Erozyon"} {"input": "question: Erozyonun neden olduğu toplumsal sorunlardan biri nedir?", "target": "Toplumsal sorunların artması"} {"input": "question: Erozyonu önlemek için yanlış sulama, yanlış ekim ve toprak işleme yöntemleri nasılmalıdır?", "target": "Önlenmelidir"} {"input": "question: Erozyonun meydana gelmesine neden olan faktörlerden biri nedir?", "target": "Arazinin eğimli olması"} {"input": "question: Erozyonun sonuçlarından biri nedir?", "target": "Toprağın verimli kısmının kaybı"} {"input": "question: Orman yangınları ve başka nedenlerle zarar görmüş çıplak arazilerde yapılması gereken nedir?", "target": "Ağaçlandırma"} {"input": "question: Erozyon nedir?", "target": "Toprağın verimli üst tabakasının akarsular, rüzgâr, deniz, buzul gibi çeşitli dış kuvvetlerin etkisiyle aşındırılıp zamanla bulunduğu yerden taşınması ve sürüklenmesi olayına erozyon denir."} {"input": "question: Erozyon riskini artıran faktörler nelerdir?", "target": "Arazinin eğimli olması, bitki örtüsünün tahrip edilmiş olması ve tarım alanlarının yanlış kullanılması erozyon riskini artırır."} {"input": "question: Her yıl ne kadar toprak erozyona uğrar?", "target": "Her yıl milyonlarca ton toprak, yeryüzünden kopup deniz ve göllere sürüklenmektedir."} {"input": "question: Erozyon sonucunda ne olur?", "target": "Toprağın verimli kısmı kaybolur. Toprak kaybının fazla olması, su kaybını da beraberinde getirir."} {"input": "question: Çölleşme nedir?", "target": "Verimli toprak katmanlarını kaybeden arazilerde çölleşme başlar. Çölleşen topraklarda yağmur suları tutulup depolanamaz."} {"input": "question: Erozyonu önlemek için neler yapılmalıdır?", "target": "Arazinin engebeli ve eğimli olması durumunda suyun yüzeysel akışını denetlemek için teraslama yapılmalı, tarımda kullanılan eğimli arazilerde toprak eğime dik sürülmelidir. Yanlış sulama, yanlış ekim ve toprak işleme yöntemleri önlenmelidir."} {"input": "question: Ormanların korunması için neler yapılmalıdır?", "target": "Mevcut bitki örtüsü korunmalı ve ağaçlandırma kampanyalarına daha fazla önem verilmelidir. Ormanların bilinçsizce tahrip edilmesi önlenmelidir. Orman yangınları ve başka nedenlerle zarar görmüş çıplak arazilerde ağaçlandırma yapılmalıdır."} {"input": "question: Erozyonun meydana gelmesine neden olan faktörler nelerdir?", "target": "Arazinin eğimli olması, bitki örtüsünün tahrip edilmiş olması ve tarım alanlarının yanlış kullanılması"} {"input": "question: Erozyon sonucunda hangi çevre sorunları meydana gelir?", "target": "Toprağın verimli kısmı kaybolur, su kaybı, çölleşme, tarım alanlarının veriminin azalması ve toplumsal sorunların artması"} {"input": "question: Erozyonu önlemek için hangi yöntemler uygulanmalıdır?", "target": "Teraslama, toprak eğime dik sürülmesi, yanlış sulama, yanlış ekim ve toprak işleme yöntemlerinin önlenmesi, mevcut bitki örtüsünün korunması ve ağaçlandırma kampanyalarına önem verilmelidir"} {"input": "question: Ormanların bilinçsizce tahrip edilmesi hangi çevre sorunlarına neden olur?", "target": "Erozyon, çölleşme, su kaybı ve toplumsal sorunların artması"} {"input": "question: Erozyonun günlük hayatta hangi örneklerinde görülebilir?", "target": "Çayırların, dağların ve kıyıların erozyona uğraması, kumulların oluşması ve denizlerdeki kumlu alanların genişlemesi"} {"input": "question: Tarım alanlarının yanlış kullanılması hangi çevre sorunlarına neden olur?", "target": "Erozyon, su kaybı, çölleşme ve tarım alanlarının veriminin azalması"} {"input": "question: Erozyonun önlenmesi için ağaçlandırma kampanyalarının önemi nedir?", "target": "Ağaçlandırma, toprağın erozyonunu önleyerek, su kaybını azaltır ve çölleşme riskini düşürür"} {"input": "question: Toprağın verimli kısmı kaybolması hangi çevre sorunlarına neden olur?", "target": "Su kaybı, çölleşme, tarım alanlarının veriminin azalması ve toplumsal sorunların artması"} {"input": "question: Doğal yaşam alanlarında canlı yaşamı oluştururken, hangi birlikler kurulur?", "target": "İç içe geçmiş birlikler kurulur."} {"input": "question: İnsanoğlu, doğal yaşam alanlarına hangi tür müdahalelerde bulunur?", "target": "İnsanoğlu, doğal yaşam alanlarına her türlü müdahalede bulunur."} {"input": "question: Ekosistemler, yaban hayatına hangi doğal yaşam alanı sağlar?", "target": "Ekosistemler, yaban hayatına doğal yaşam alanı sağlar."} {"input": "question: Yeryüzündeki ekosistemlerin neredeyse tamamı hangi nedenlerle tehdit altındadır?", "target": "Artan insan nüfusu, sanayileşme ve gelişen teknoloji sonucu yeryüzündeki ekosistemlerin neredeyse tamamı tehdit altındadır."} {"input": "question: Tarım ilaçlarının yanlış kullanımı, sulak alanların kurutulması, aşırı avlanma ve plansız yapılaşma hangi sonuca yol açar?", "target": "Verimli tarım arazilerinin, ormanlık alanların, sulak alanların geri dönüşsüz yok olmasına neden olur."} {"input": "question: Yaban hayvanlarının doğal yaşam ortamını olumsuz etkileyen faktörler nelerdir?", "target": "Yol yapım çalışmaları, baraj yapımı, orman yangınları vb. Olaylar yaban hayvanlarının doğal yaşam ortamını olumsuz etkilemektedir."} {"input": "question: Bitki ve hayvanların yaşamlarını sürdürmek için hangi doğal kaynaklara gereksinim duyulur?", "target": "Hava, su ve toprak."} {"input": "question: Doğa, hangi doğal dengesizlikleri zaman içinde dengeler?", "target": "İnsan kaynaklı faktörlerin dışında doğal afetler, canlılar arasındaki av avcı ilişkileri, iklim değişiklikleri gibi etkilerden kaynaklanan doğal dengesizlikleri."} {"input": "question: İnsanın uzun yıllar doğadaki tüm maddeleri nasıl görmesi, doğaya hangi etkisi olmuştur?", "target": "İnsanın uzun yıllar doğadaki tüm maddeleri tükenmez bir kaynak olarak görmesi, doğayı bilinçsizce kullanmasına neden olmuştur."} {"input": "question: Doğanın kendini yenileme özelliğini hangi faktörler azaltmıştır?", "target": "İnsan kaynaklı faktörler."} {"input": "question: Yaban hayatını hangi faktörler olumsuz etkilemiştir?", "target": "İnsan kaynaklı faktörler, doğal afetler, canlılar arasındaki av avcı ilişkileri, iklim değişiklikleri gibi etkiler."} {"input": "question: Doğal yaşam alanlarında canlı yaşamı nedir?", "target": "İç içe geçmiş birliktelikler oluşturur ve yaban hayatı olarak adlandırılır."} {"input": "question: Ekosistemler nedir?", "target": "Yaban hayatı için doğal yaşam alanıdır."} {"input": "question: Artan insan nüfusu, sanayileşme ve gelişen teknoloji sonucu ne olmaktadır?", "target": "Yeryüzündeki ekosistemlerin neredeyse tamamı tehdit altındadır."} {"input": "question: Tarım ilaçlarının yaygın ve yanlış kullanımı, sulak alanların kurutulması, aşırı avlanma, plansız yapılaşma neye neden olmaktadır?", "target": "Verimli tarım arazilerinin, ormanlık alanların, sulak alanların geri dönüşsüz yok olmasına neden olmaktadır."} {"input": "question: Yol yapım çalışmaları, baraj yapımı, orman yangınları vb. Olaylar neyi olumsuz etkilemektedir?", "target": "Yaban hayvanlarının doğal yaşam ortamını olumsuz etkilemektedir."} {"input": "question: Bitki ve hayvanların yaşamlarını sürdürmek için neler gereklidir?", "target": "Havanın, suyun ve toprağın tahrip edilmemesi ve kirlenmemesi gereklidir."} {"input": "question: Doğa kendini nasıl yeniler?", "target": "Kendi kendini yenileyebilir."} {"input": "question: İnsanın uzun yıllar doğadaki tüm maddeleri nasıl görmesi doğayı nasıl etkilemiştir?", "target": "Tükenmez bir kaynak olarak görmesi, doğayı bilinçsizce kullanmasına neden olmuştur."} {"input": "question: Bu bilinçsiz kullanım neyi azaltmıştır?", "target": "Doğanın kendini yenileme özelliğini azaltmıştır."} {"input": "question: İnsanoğlunun doğal yaşam alanlarına müdahaleleri, yaban hayvanlarının doğal yaşam ortamını nasıl etkilemektedir?", "target": "İnsanoğlunun doğal yaşam alanlarına müdahaleleri, tarım ilaçlarının yaygın ve yanlış kullanımı, sulak alanların kurutulması, aşırı avlanma, plansız yapılaşma, yol yapım çalışmaları, baraj yapımı, orman yangınları gibi olaylar yaban hayvanlarının doğal yaşam ortamını olumsuz etkilemektedir."} {"input": "question: Ekosistemlerin doğal dengesini bozacak faktörler nelerdir?", "target": "İnsan kaynaklı faktörlerin dışında doğal afetler, canlılar arasındaki av avcı ilişkileri, iklim değişiklikleri gibi etkiler ekosistemlerin doğal dengesini bozacak faktörlerdir."} {"input": "question: İnsanoğlunun doğaya bilinçsizce kullanımı, doğanın kendini yenileme özelliğini nasıl etkilemektedir?", "target": "İnsanoğlunun doğaya bilinçsizce kullanımı, doğanın kendini yenileme özelliğini azaltmıştır."} {"input": "question: Yaban hayatı için doğal yaşam alanı nedir?", "target": "Ekosistemler, yaban hayatı için doğal yaşam alanıdır."} {"input": "question: Artan insan nüfusu, sanayileşme ve gelişen teknoloji sonucu yeryüzündeki ekosistemlerin durumu nedir?", "target": "Artan insan nüfusu, sanayileşme ve gelişen teknoloji sonucu yeryüzündeki ekosistemlerin neredeyse tamamı tehdit altındadır."} {"input": "question: Bitki ve hayvanların yaşamlarını sürdürmek için gereksinim duydukları şey nedir?", "target": "Bitki ve hayvanların yaşamlarını sürdürmek için gereksinim duydukları şey, havanın, suyun ve toprağın tahrip edilmemesidir."} {"input": "question: Orman yangınlarının meydana gelmesine neden olan doğal sebepler nelerdir?", "target": "Yıldırım düşmesi, yanardağ patlaması ve yüksek sıcaklık"} {"input": "question: İnsan kaynaklı olarak orman yangınlarının meydana gelmesine neden olan sebepler nelerdir?", "target": "İhmal, dikkatsizlik ve kaza sonucu çıkan yangınlar"} {"input": "question: Ormana atılan cam kırıkları orman yangınlarının meydana gelmesine nasıl katkı sağlar?", "target": "Güneş ışınlarını çekerek kuru yaprakların, otların tutuşmasına sebep olur"} {"input": "question: Orman yangınlarının canlılar üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Yaşam ortamının bozulmasına veya canlıların yok olmasına neden olur"} {"input": "question: Bitkilerin atmosferdeki karbondioksit birikmesini önleme rolü nedir?", "target": "Fotosentezle havada karbondioksit birikmesini önler"} {"input": "question: Ormanların iklim üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Önemli etkisi vardır"} {"input": "question: Yangın sonucu bitkilerin yok olması, hangi dengenin bozulmasına sebep olur?", "target": "Oksijen-karbondioksit dengesinin bozulmasına sebep olur"} {"input": "question: Ağaçların toprağa olan etkisi nedir?", "target": "Kökleriyle toprağı korur ve erozyonu önler"} {"input": "question: Orman yangınlarının çevre üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Hava kirliliğine, toprağın ve suların kirlenmesine, ekolojik dengenin bozulmasına neden olur"} {"input": "question: Orman yangınlarının önlenmesi için yapılması gerekenler nelerdir?", "target": "İnsanlar bilinçlendirilmeli, doğa sevgisi aşılanmalıdır. Ormanlık alanlarda ateş, ormana yakın tarlalarda anız ve kuru otlar yakılmamalıdır. Yangına müdahale etmek için orman içi yollar ve söndürme hatları yapılmalıdır"} {"input": "question: Ülkemizde orman yangınlarının hangi aylarında daha sık çıktığı bilinmektedir?", "target": "Yaz aylarında"} {"input": "question: Ormanların biyolojik çeşitliliğinin fazla olduğu alanlardır?", "target": "Evet"} {"input": "question: Ormanların yok olmasına neden olan doğal sebepler nelerdir?", "target": "Yıldırım düşmesi, yanardağ patlaması ve yüksek sıcaklık"} {"input": "question: Ormanlara atılan cam kırıkları ne yapmaktadır?", "target": "Güneş ışınlarını çekerek kuru yaprakların, otların tutuşmasına sebep olur"} {"input": "question: Orman yangınları canlıların yaşam ortamını nasıl etkiler?", "target": "Bozulmasına veya canlıların yok olmasına neden olur"} {"input": "question: Bitkilerin fotosentezle yaptığı iş nedir?", "target": "Havada karbondioksit birikmesini önler"} {"input": "question: Ormanların iklim üzerinde etkisi nedir?", "target": "Önemli etkisi vardır"} {"input": "question: Yangın sonucu bitkilerin yok olması ne yapar?", "target": "Oksijen-karbondioksit dengesinin bozulmasına sebep olur"} {"input": "question: Ağaçlar toprağı nasıl korur?", "target": "Kökleriyle toprağı korur ve erozyonu önler"} {"input": "question: Orman yangınlarının önlenmesi için insanlar ne yapmalıdır?", "target": "Bilinçlendirilmeli, doğa sevgisi aşılanmalıdır"} {"input": "question: Ormanlık alanlarda ateş yakılmalı mıdır?", "target": "Hayır, ormana yakın tarlalarda anız ve kuru otlar yakılmamalıdır"} {"input": "question: Ülkemizde orman yangınlarının yaklaşık kaç yüzde çıktığı söylenir?", "target": "%97’si yaz aylarında çıkmaktadır"} {"input": "question: Orman yangınlarının neden olduğu çevre kirliliğinin sonuçları nelerdir?", "target": "Hava kirliliğine, toprağın ve suların kirlenmesine, ekolojik dengenin bozulmasına neden olur."} {"input": "question: Ormanların yok olmasının canlılar üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Yaşam ortamının bozulmasına veya canlıların yok olmasına neden olur."} {"input": "question: Orman yangınlarının önlenmesi için hangi önlemler alınmalıdır?", "target": "İnsanlar bilinçlendirilmeli, doğa sevgisi aşılanmalıdır. Ormanlık alanlarda ateş, ormana yakın tarlalarda anız ve kuru otlar yakılmamalıdır. Yangına müdahale etmek için orman içi yollar ve söndürme hatları yapılmalıdır."} {"input": "question: Ormanların iklim üzerindeki etkisi nedir?", "target": "Ormanların iklim üzerinde önemli etkisi vardır. Yangın sonucu bitkilerin yok olması, oksijen-karbondioksit dengesinin bozulmasına sebep olur."} {"input": "question: Ülkemizde orman yangınlarının hangi dönemde daha fazla çıktığı bilinmektedir?", "target": "Yaz aylarında, yaklaşık %97'si çıkmaktadır."} {"input": "question: Ağaçların toprağa olan etkisi nedir?", "target": "Ağaçlar, kökleriyle toprağı korur ve erozyonu önler."} {"input": "question: Cam kırıklarının ormanda yangına neden olmasının sebebi nedir?", "target": "Cam kırıkları bir mercek gibi Güneş ışınlarını çekerek kuru yaprakların, otların tutuşmasına sebep olur."} {"input": "question: Ormanların biyolojik çeşitliliğinin önemi nedir?", "target": "Ormanlar, biyolojik çeşitliliğin fazla olduğu alanlardır."} {"input": "question: Bitkilerin fotosentezle yaptığı iş nedir?", "target": "Bitkiler; fotosentezle havada karbondioksit birikmesini önler, canlıların ihtiyaç duyduğu oksijenin önemli bir kısmını oluşturur."} {"input": "question: Ekolojik ayak izi nedir?", "target": "Ekolojik ayak izi, doğal kaynaklar ve ekosistem üzerinde belirli bir nüfusun doğaya yükünü hesaplamak amacıyla oluşmuş bir yöntemdir."} {"input": "question: İnsanların günlük yaşantıları sırasında doğal kaynakların yeniden üretimi ve oluşan atıkların geri kazanımı için neye ihtiyaç vardır?", "target": "Bellibir miktar verimli toprak ve suya ihtiyaç vardır."} {"input": "question: Ekolojik ayak izini küçültmek için neler yapılmalıdır?", "target": "Fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır. Enerji ve gıda israfını önlemek gerekir. Daha az elektrik, kâğıt, su kullanmaya özen gösterilmelidir."} {"input": "question: Ekolojik ayak izi hesaplanabildiği birimler nelerdir?", "target": "Bir bireyin, ülkeler, kentler, aileler için ve bir ürün için ekolojik ayak izi hesaplanabilir."} {"input": "question: 1 ekmek üretmek için ekolojik ayak izinde hangi alanlar dikkate alınır?", "target": "Buğdayın ekileceği alan, buğdayın ekimi, hasadı ve tarladan değirmene taşınması için enerji harcanır. Harcanan enerjiye bağlı olarak ortama karbondioksit salınımı gerçekleşir. Karbondioksidin bitkiler tarafından absorbe edilmesi için belirli bir alan gerekir."} {"input": "question: Ekolojik ayak izinin küçültülmesi için bireylerin yapması gereken nedir?", "target": "Bireylerin ekolojik ayak izlerinin bilincinde olması gerekir."} {"input": "question: Ekolojik ayak izi hesaplanırken hangi faktörler dikkate alınır?", "target": "Doğal kaynaklar, enerji tüketimi, su tüketimi, kâğıt tüketimi, elektrik tüketimi gibi faktörler dikkate alınır."} {"input": "question: Ekolojik ayak izinin önemi nedir?", "target": "Doğal kaynakların tükenmemesi ve sürdürülebilir bir kalkınmanın sağlanabilmesi için ekolojik ayak izinin önemi vardır."} {"input": "question: İnsanların günlük yaşantıları sırasında tüketilen doğal kaynakların yeniden üretimi ve oluşan atıkların geri kazanımı için neye ihtiyaç vardır?", "target": "Verimli toprak ve suya"} {"input": "question: Ekolojik ayak izi nedir?", "target": "İnsanların üretim ve tüketim faaliyetleri sonucu kullandığı enerjinin, kaynakların ve ham maddenin yeniden üretilmesi ve oluşturulan atıkların etkisiz hâle getirilmesi için gerekli olan toprak ve su alanı miktarının ölçümüne denir."} {"input": "question: Ekolojik ayak izinin amacı nedir?", "target": "Doğal kaynaklar ve ekosistem üzerinde belirli bir nüfusun doğaya yükünü hesaplamak"} {"input": "question: Doğal kaynakların tükenmemesi ve sürdürülebilir bir kalkınmanın sağlanabilmesi için ne gerekir?", "target": "Bireylerin ekolojik ayak izlerinin bilincinde olması"} {"input": "question: Ekolojik ayak izini küçültmek için ne yapılmalıdır?", "target": "Fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır, enerji ve gıda israfını önlemek gerekir, daha az elektrik, kâğıt, su kullanmaya özen gösterilmelidir."} {"input": "question: Ekolojik ayak izi hesaplanabilir mi?", "target": "Evet, bir bireyin, ülkelerin, kentlerin, ailelerin ve bir ürün için de hesaplanabilir"} {"input": "question: Ekolojik ayak izi hesaplanırken hangi faktörler göz önünde bulundurulur?", "target": "Enerji tüketimi, karbondioksit salınımı, bitkilerin karbondioksit absorbe etmesi için gerekli alan"} {"input": "question: 1 ekmek üretmek için hangi adımlar ekolojik ayak izine dahil edilir?", "target": "Buğdayın ekimi, hasadı ve tarladan değirmene taşınması, değirmende öğütülüp un hâline getirilmesi, unun fırına taşınması, ekmek yapılması ve tüketiciye ulaşıncaya kadar"} {"input": "question: Ekolojik ayak izinin hesaplanması için gerekli olan temel unsur nedir?", "target": "Doğal kaynaklar ve ekosistem üzerinde belirli bir nüfusun doğaya yükünü hesaplamak"} {"input": "question: İnsanların üretim ve tüketim faaliyetleri sonucu oluşan atıkların etkisiz hâle getirilmesi için gerekli olan kaynak nedir?", "target": "Toprak ve su"} {"input": "question: Ekolojik ayak izini küçültmek için hangi enerji kaynağı kullanılmalıdır?", "target": "Yenilenebilir enerji kaynakları"} {"input": "question: Bir ürünün ekolojik ayak izinin hesaplanması için dikkate alınması gereken faktör nedir?", "target": "Üretim, hasat, taşınma, öğütme, fırına taşınma ve tüketiciye ulaşma aşamalarında harcanan enerji"} {"input": "question: Ekolojik ayak izinin küçültülmesi için hangi alışkanlıklar edinilmelidir?", "target": "Enerji ve gıda israfını önlemek, daha az elektrik, kâğıt, su kullanmaya özen göstermek"} {"input": "question: Ekolojik ayak izi hesaplaması hangi birimlerinde yapılabilir?", "target": "Bireyler, ülkeler, kentler, aileler ve bir ürün için"} {"input": "question: 1 ekmek üretmek için gerekli olan ekolojik ayak izinin parçaları nelerdir?", "target": "Buğday ekimi yapılan alan, enerji harcanması, karbondioksit salınımı, karbondioksit absorbe edilmesi için gerekli olan alan"} {"input": "question: Sürdürülebilir bir kalkınmanın sağlanabilmesi için bireylerin hangi bilincinde olması gerekir?", "target": "Ekolojik ayak izlerinin bilincinde olması"} {"input": "question: Doğal kaynakların tükenmemesi için hangi yöntem kullanılır?", "target": "Ekolojik ayak izinin hesaplanması ve küçültülmesi"} {"input": "question: Atmosferde karbondioksit salınımına neden olan faaliyetler nelerdir?", "target": "Ulaşım, barınma, beslenme, elektrik tüketimi gibi faaliyetler"} {"input": "question: Karbon ayak izi genellikle hangi birimlerle ifade edilir?", "target": "Ton, kg ya da g"} {"input": "question: Karbon ayak izi ölçülürken dikkate alınan diğer sera gazlarının miktarı nedir?", "target": "Diğer sera gazlarının miktarı"} {"input": "question: Birincil ayak izi nedir?", "target": "Evsel enerji tüketimi, ulaşım ve fosil yakıtların yanmasıyla ortaya çıkan karbondioksit oranının ölçüsü"} {"input": "question: İkincil ayak izi nedir?", "target": "Kişilerin günlük yaşantısında kullandığı ürünlerin imalatından bozulmasına kadar olan süreçteki dolaylı karbondioksit oranının ölçüsü"} {"input": "question: Atmosfere salınan karbondioksit miktarını azaltmak için hangi yöntemler uygulanabilir?", "target": "Plastik poşet ve şişe kullanımını azaltmak, ambalajlanmış veya uzak mesafelerden gelen yiyecek ve içeceklerin israfını önlemek, mümkün olduğunca ulaşımda toplu taşıma araçlarını tercih etmek ve fabrika bacalarına filtre takmak"} {"input": "question: Güneş ve rüzgâr enerjisi gibi yenilenebilir enerji kullanmanın etkisi nedir?", "target": "Enerji tüketimini azaltacaktır"} {"input": "question: Evsel atıkların ve fabrika atıklarının geri dönüşüme kazandırılmasının faydası nedir?", "target": "Ham madde elde etmek için harcanan enerjiden tasarruf sağlayacaktır"} {"input": "question: Ağaçların fotosentez yaparken atmosferdeki karbondioksidi kullanması ve yeşil alanların korunması ve ağaçlandırma çalışmalarının artırılmasının etkisi nedir?", "target": "Karbon ayak izinin küçülmesini sağlayacaktır"} {"input": "question: Karbon ayak izini küçültmek için hangi yöntemler uygulanabilir?", "target": "Güneş ve rüzgâr enerjisi gibi yenilenebilir enerji kullanmak, aydınlatmada tasarruflu ampulleri tercih etmek, binalara yalıtım yapmak, enerji tüketimini azaltmak, ağaçların fotosentez yaparken atmosferdeki karbondioksidi kullanması ve yeşil alanların korunması ve ağaçlandırma çalışmalarının artırılması"} {"input": "question: İnsanların günlük yaşantısında yaptığı faaliyetler nelerdir?", "target": "ulaşım, barınma, beslenme, elektrik tüketimi gibi faaliyetler"} {"input": "question: Karbon ayak izi nedir?", "target": "atmosferde karbondioksit salınımına neden olan faaliyetlerin sonucu"} {"input": "question: Karbon ayak izi nasıl ifade edilir?", "target": "ton, kg ya da g olarak ifade edilir ve bir yıllık zaman dilimi için hesaplanır"} {"input": "question: Karbon ayak izi ölçülürken hangi faktörler dikkate alınır?", "target": "diğer sera gazlarının miktarı da dikkate alınır"} {"input": "question: Karbon ayak izi kaç ana parçadan oluşur?", "target": "birincil ayak izi ve ikincil ayak izi olarak iki ana parçadan oluşur"} {"input": "question: Birincil ayak izi nedir?", "target": "evsel enerji tüketimi, ulaşım ve fosil yakıtların yanmasıyla ortaya çıkan karbondioksit oranının ölçüsüdür"} {"input": "question: İkincil ayak izi nedir?", "target": "kişilerin günlük yaşantısında kullandığı ürünlerin imalatından bozulmasına kadar olan süreçteki dolaylı karbondioksit oranının ölçüsüdür"} {"input": "question: Atmosferdeki karbondioksit salınımına neden olan faaliyetler nelerdir?", "target": "Ulaşım, barınma, beslenme, elektrik tüketimi gibi faaliyetler"} {"input": "question: Karbon ayak izinin ölçü birimleri nelerdir?", "target": "Ton, kg ya da g olarak ifade edilir"} {"input": "question: Birincil ayak izi nedir?", "target": "Evsel enerji tüketimi, ulaşım ve fosil yakıtların yanmasıyla ortaya çıkan karbondioksit oranının ölçüsüdür"} {"input": "question: İkincil ayak izi nedir?", "target": "Kişilerin günlük yaşantısında kullandığı ürünlerin imalatından bozulmasına kadar olan süreçteki dolaylı karbondioksit oranının ölçüsüdür"} {"input": "question: Atmosfere salınan karbondioksit miktarını azaltmak için hangi yöntemler kullanılabilir?", "target": "Plastik poşet ve şişe kullanımını azaltmak, ambalajlanmış veya uzak mesafelerden gelen yiyecek ve içeceklerin israfını önlemek, mümkün olduğunca ulaşımda toplu taşıma araçlarını tercih etmek ve fabrika bacalarına filtre takmak"} {"input": "question: Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı nasıl bir etkisi olacaktır?", "target": "Enerji tüketimini azaltacaktır"} {"input": "question: Evsel atıkların ve fabrika atıklarının geri dönüşümü nasıl bir etkisi olacaktır?", "target": "Ham madde elde etmek için harcanan enerjiden tasarruf sağlayacaktır"} {"input": "question: Ağaçların fotosentez yaparken atmosferdeki karbondioksidi kullanımı nasıl bir etkisi olacaktır?", "target": "Karbon ayak izinin küçülmesini sağlayacaktır"} {"input": "question: Karbon ayak izinin hesaplanması için hangi zaman dilimi kullanılır?", "target": "Bir yıllık zaman dilimi için hesaplanır"} {"input": "question: Su ayak izi neyi ölçer?", "target": "Su ayak izi birim zamanda kullanılan ya da kirletilen su miktarını ölçer."} {"input": "question: Su ayak izinin bileşenleri nelerdir?", "target": "Su ayak izinin yeşil, mavi ve gri olmak üzere üç bileşeni vardır."} {"input": "question: Türkiye'de günlük kişi başına düşen ortalama su miktarı nedir?", "target": "216 litre"} {"input": "question: Mal ve hizmetler aracılığıyla tüketilen su miktarı nedir?", "target": "Kişi başı günlük 5.416 litre"} {"input": "question: Bir fincan sade kahvenin son kullanıcıya kadar geçirdiği süreçlerde kullanılan su miktarı yaklaşık kaç litredir?", "target": "140 litre"} {"input": "question: Su ayak izinin azaltılması için bireylerin yapması gerekenler nelerdir?", "target": "Bireyler, sürdürülebilir üretim süreçleriyle üretilen sertifikalı ürünleri tercih ederek ve evsel su kullanımında su tasarrufunu bir alışkanlık hâline getirerek su ayak izini azaltmada önemli adımlar atılabilir."} {"input": "question: Su ayak izinin yeşil bileşeni neyi anlatır?", "target": "Su tüketimini"} {"input": "question: Su ayak izinin gri bileşeni neyi anlatır?", "target": "Su üzerindeki kirliliği"} {"input": "question: Bir malın tüketiciye varana kadar geçirdiği tüm süreçlerde kullanılan su miktarını ifade eder?", "target": "Mal ve hizmetler aracılığıyla tüketilen su miktarı"} {"input": "question: Su ayak izinin anlamı nedir?", "target": "Bir bireyin, toplumun ya da kurumun su ayak izi; bireyin veya toplumun tükettiği malların ve hizmetlerin üretimi için kullanılan veya üreticinin mal ve hizmet üretimi için kullandığı toplam temiz su kaynaklarının miktarıdır."} {"input": "question: Su ayak izi nedir?", "target": "Su ayak izi birim zamanda kullanılan (buharlaşma dâhil) ya da kirletilen su miktarı ile ölçülmektedir."} {"input": "question: Su ayak izinin bileşenleri nelerdir?", "target": "Yeşil, mavi ve gri olmak üzere üç bileşeni vardır."} {"input": "question: Türkiye’de günlük kişi başına düşen ortalama su miktarı nedir?", "target": "216 litredir."} {"input": "question: Mal ve hizmetler aracılığıyla tüketilen su miktarı nedir?", "target": "Kişi başı günlük 5.416 litredir."} {"input": "question: Bir fincan kahvenin üretimi için gereken su miktarı nedir?", "target": "Yaklaşık 140 litredir."} {"input": "question: Kâğıt bardakta süt ve şeker eklenerek tüketilen kahve için gereken su miktarı nedir?", "target": "208 litreye çıkmaktadır."} {"input": "question: Su ayak izinin azaltılması için neler yapılabilir?", "target": "Sürdürülebilir üretim süreçleriyle üretilen sertifikalı ürünleri tercih ederek ve evsel su kullanımında su tasarrufunu bir alışkanlık hâline getirerek."} {"input": "question: Su ayak izi nedir ve nasıl ölçülmektedir?", "target": "Su ayak izi, birim zamanda kullanılan (buharlaşma dâhil) ya da kirletilen su miktarı ile ölçülmektedir. Bir bireyin, toplumun ya da kurumun su ayak izi; bireyin veya toplumun tükettiği malların ve hizmetlerin üretimi için kullanılan veya üreticinin mal ve hizmet üretimi için kullandığı toplam temiz su kaynaklarının miktarıdır."} {"input": "question: Su ayak izinin üç bileşeni nelerdir?", "target": "Yeşil, mavi ve gri olmak üzere üç bileşeni vardır. Yeşil ve mavi renkler su tüketimini, gri su ise su üzerindeki kirliliği anlatır."} {"input": "question: Türkiye'de günlük kişi başına düşen ortalama su miktarı nedir?", "target": "216 litredir."} {"input": "question: Mal ve hizmetler aracılığıyla tüketilen su miktarı nedir?", "target": "Kişi başı günlük 5.416 litredir. 'Mal ve hizmetler aracılığıyla tüketilen su miktarı' bir malın tüketiciye varana kadar geçirdiği tüm süreçlerde kullanılan su miktarını ifade eder."} {"input": "question: Bir fincan sade kahvenin son kullanıcıya kadar geçirdiği süreçlerde kullanılan su miktarı nedir?", "target": "Yaklaşık 140 litredir."} {"input": "question: Kâğıt bardakta süt ve şeker eklenerek tüketildiğinde harcanan su miktarı nedir?", "target": "208 litreye çıkmaktadır."} {"input": "question: Su ayak izinin azaltılması için bireyler hangi alışkanlıkları benimsemelidir?", "target": "Sürdürülebilir üretim süreçleriyle üretilen sertifikalı ürünleri tercih ederek ve evsel su kullanımında su tasarrufunu bir alışkanlık hâline getirerek su ayak izini azaltmada önemli adımlar atılabilir."} {"input": "question: Su ayak izinin önemi nedir?", "target": "Tüketilen her mal ve hizmetin imalatından tüketimine kadar harcanan suyun miktarını saptama bakımından önemlidir."} {"input": "question: Çevre kirliliği sorunlarının ortaya çıkmasında insan faktörünün rolü nedir?", "target": "İnsanların bilinçsiz bir şekilde doğal çevreyi kullanması"} {"input": "question: Son 50 yılda çevre sorunları ve çevre tahribatının boyutları nelerdir?", "target": "Ciddi boyutlardadır"} {"input": "question: Her canlı için geçerli olan bir hak nedir?", "target": "Temiz bir çevrede yaşama hakkı"} {"input": "question: Paris İklim Anlaşması'nın amacı nedir?", "target": "Sera gazları salınımını azaltmaya yönelik önlemleri içeren bir anlaşmadır"} {"input": "question: Şehir Ağacı Projesi'nin amacı nedir?", "target": "Hava kirliliğini önlemek amacıyla betonlaşmış bölgelere yeni bir soluk getirebilecek ve hava kirliliğinin etkisini azaltabilecek"} {"input": "question: Ülkemizde çevre kirliliğinin sebepleri nelerdir?", "target": "Dünyadaki çevre kirliliğinin sebepleriyle aynıdır"} {"input": "question: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın çevre kirliliği ile ilgili konularda yaptığı çalışmalar nelerdir?", "target": "Uluslararası projelerde yer alarak dünya çevre kirliliği ile ilgili konularda ülkemizin üzerine düşen görevleri yerine getirmek için çalışmaktadır"} {"input": "question: ", "target": "Bireylerin çevre konusunda bilinçlendirilmesi, çevrenin tarihî ve doğal güzelliklerinin korunmasına yönelik çalışmalar yapmaktadır"} {"input": "question: Temiz Okul ve Temiz Enerji, Çevre Dostu 1000 Okul projesi kapsamında yapılan çalışmalardan biri nedir?", "target": "Seçilen pilot okulların çatısına güneş enerjisi panelleri kurulmuştur"} {"input": "question: ", "target": "Çatıya düşen yağmur sularını depolama sistemi kurularak toplanan yağmur suları okulların su ihtiyacında ve bahçe sulamasında kullanılmaktadır"} {"input": "question: ", "target": "Enerji tasarrufu ve yağmur suyunun geri dönüşümü sağlanırken öğrencilerde çevre bilinci oluşturma amaçlanmaktadır"} {"input": "question: İnsanoğlu neden çevre koruma bilinci geliştirmektedir?", "target": "İnsanoğlu yaşanacak başka bir dünya olmadığının farkına varmakta, bu nedenle insanlarda çevre koruma bilinci gelişmekte."} {"input": "question: Paris İklim Anlaşması nedir?", "target": "Paris İklim Anlaşması, Ülkemiz tarafından da imzalanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi çerçevesinde sera gazları salınımını azaltmaya yönelik önlemleri içeren bir anlaşmadır."} {"input": "question: Şehir Ağacı Projesi nedir?", "target": "Şehir Ağacı Projesi, yosun kültürü ve uygun bitkilerle kaplı bu dikey ünite, şehrin görüntüsü içinde kaybolan ama toz, azot oksit ve karbondioksit temizleyebilen faydalı bir uygulamadır."} {"input": "question: Dünyada çevre kirliliğinin sebepleri nelerdir?", "target": "Dünyada çevre kirliliğinin sebepleri, ülkelerde kendi çevre kirlilikleri için çözümler üretirken diğer taraftan da başka ülkelerle iş birliği yaparak çevre kirliliğinin çözümü için ortak projeler geliştirmektedir."} {"input": "question: Ülkemizde çevre kirliliğinin önlenmesi için neler yapılmaktadır?", "target": "Ülkemizde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, yaşanabilir bir çevre için tüm kirletici faktörlerin önlenmesi ve kontrolü için uluslararası projelerde yer alarak dünya çevre kirliliği ile ilgili konularda ülkemizin üzerine düşen görevleri yerine getirmek için çalışmaktadır."} {"input": "question: “Temiz Okul ve Temiz Enerji, Çevre Dostu 1000 Okul” projesinin amacı nedir?", "target": "“Temiz Okul ve Temiz Enerji, Çevre Dostu 1000 Okul” projesinin amacı, enerji tasarrufu ve yağmur suyunun geri dönüşümü sağlanırken öğrencilerde çevre bilinci oluşturma amaçlanmaktadır."} {"input": "question: Çevre kirliliği nedenleri nelerdir?", "target": "Çevre kirliliği nedenleri, insanların bilinçsiz bir şekilde doğal çevreyi kullanması, sera gazları salınımına yol açan insan faaliyetleri ve diğer insan kaynaklı faaliyetlerdir."} {"input": "question: Paris İklim Anlaşması nedir?", "target": "Paris İklim Anlaşması, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi çerçevesinde sera gazları salınımını azaltmaya yönelik önlemleri içeren bir anlaşmadır."} {"input": "question: Şehir Ağacı Projesi nedir?", "target": "Şehir Ağacı Projesi, yosun kültürü ve uygun bitkilerle kaplı dikey ünite, şehrin görüntüsü içinde kaybolan ama toz, azot oksit ve karbondioksit temizleyebilen faydalı bir uygulamadır."} {"input": "question: Ülkemizde çevre kirliliği ile mücadele için hangi kurumlar çalışmaktadır?", "target": "Ülkemizde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, yaşanabilir bir çevre için tüm kirletici faktörlerin önlenmesi ve kontrolü için uluslararası projelerde yer alarak dünya çevre kirliliği ile ilgili konularda ülkemizin üzerine düşen görevleri yerine getirmek için çalışmaktadır."} {"input": "question: Temiz Okul ve Temiz Enerji, Çevre Dostu 1000 Okul projesinin amacı nedir?", "target": "Bu projeyle enerji tasarrufu ve yağmur suyunun geri dönüşümü sağlanırken öğrencilerde çevre bilinci oluşturma amaçlanmaktadır."} {"input": "question: Çevre kirliliğinin önüne geçmek için hangi yöntemler uygulanmaktadır?", "target": "Çevre kirliliğinin önüne geçmek için Paris İklim Anlaşması, Şehir Ağacı Projesi, Temiz Okul ve Temiz Enerji, Çevre Dostu 1000 Okul projesi gibi yerel ve küresel çapta önlemler uygulanmaktadır."} {"input": "question: İnsanların çevre konusunda bilinçlendirilmesi neden önemlidir?", "target": "İnsanların çevre konusunda bilinçlendirilmesi, çevre kirliliğinin önüne geçmek için gerekli olan farkındalık ve davranış değişikliğini sağlamaya yardımcı olmaktadır."} {"input": "question: Çevre kirliliği hangi sonuçlara yol açmaktadır?", "target": "Çevre kirliliği, hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği gibi çevresel sorunlara yol açmaktadır."} {"input": "question: Çevre kirliliğinin önlenmesi için hangi disiplinlerin iş birliği içinde çalışması gerekmektedir?", "target": "Biyoloji ve diğer disiplinlerin iş birliği içinde çalışması gerekmektedir."} {"input": "question: Biyoloji, çevre kirliliğinin önlenmesi için hangi alt disiplinleri ile birlikte çalışmaktadır?", "target": "Genetik mühendisliği, biyoteknoloji, mikrobiyoloji, biyoinformatik, biyoistatistik, biyokimya, biyofizik gibi alt disiplinleri ile birlikte çalışmaktadır."} {"input": "question: Çevre kirliliğinin önlenmesi için biyoloji hangi diğer disiplinlerle birlikte çalışmaktadır?", "target": "Fizik, kimya, peyzaj mimarlığı, çevre mühendisliği, orman mühendisliği, peyzaj ile birlikte çalışmaktadır."} {"input": "question: Biyoteknolojik yöntemlerin çevre kirliliğini azaltmaya yönelik en önemli kazanımlarından biri nedir?", "target": "Doğaya salınan kirleticileri toprak ve sudan uzaklaştırmak ya da bu kirleticileri daha zararsız forma dönüştürmek için alternatif olarak organizmaları kullanmaktır."} {"input": "question: Toprak ve sularda bulunan zararlı kirleticilerin etkisini ortadan kaldırmak veya uzaklaştırmak için hangi yönteme biyoremediasyon adı verilir?", "target": "Canlı organizmaların kullanıldığı yönteme biyoremediasyon adı verilir."} {"input": "question: Biyoremediasyonda hangi organizmalar kullanılmaktadır?", "target": "Bakteri, maya, bitki, toprak solucanı gibi farklı organizmalar kullanılmaktadır."} {"input": "question: Biyoremediasyon yöntemi hangi alanlarda kullanılmaktadır?", "target": "Nükleer atıkların, yer altı sularının, plastik atıkların temizlenmesinde biyoremediasyon yöntemi kullanılmaktadır."} {"input": "question: Son yıllarda, tehlikeli atık yönetiminde hangi yöntem oldukça önem kazanmıştır?", "target": "Biyoremediasyon metodu oldukça önem kazanmıştır."} {"input": "question: Dünyadaki birçok kent, tehlikeli atık yönetimi kapsamıyla hangi yöntem ile mikroorganizmaları kullanmaktadır?", "target": "Biyoremediasyon metodu ile mikroorganizmaları kullanmakta ve bu kentlerin sayısının gün geçtikçe artması da beklenmektedir."} {"input": "question: Çevre kirliliğinin önlenmesi için hangi tedbirlerin alınması gerekmektedir?", "target": "Üretim teknolojilerinin geliştirilmesi, planlı şehirleşmesi, nükleer enerji ve ağır metal kirliliği ile ilgili güvenlik tedbirlerinin alınması, küresel ısınmanın yıkıcı sonuçlarını durdurmak için gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir."} {"input": "question: Çevre kirliliğinin önlenmesinde hangi disiplinler birlikte çalışmaktadır?", "target": "Biyoloji, fizik, kimya, peyzaj mimarlığı, çevre mühendisliği, orman mühendisliği, peyzaj"} {"input": "question: Biyolojinin çevre kirliliğinin önlenmesinde hangi alt disiplinleri ile birlikte çalışmaktadır?", "target": "Genetik mühendisliği, biyoteknoloji, mikrobiyoloji, biyoinformatik, biyoistatistik, biyokimya, biyofizik"} {"input": "question: Toprak ve sularda bulunan zararlı kirleticilerin etkisini ortadan kaldırmak veya uzaklaştırmak için hangi yönteme başvurulur?", "target": "Biyoremediasyon"} {"input": "question: Biyoremediasyonda hangi organizmalar kullanılmaktadır?", "target": "Bakteri, maya, bitki, toprak solucanı gibi farklı organizmalar"} {"input": "question: Biyoremediasyon yöntemi hangi amaçla kullanılır?", "target": "Nükleer atıkların, yer altı sularının, plastik atıkların temizlenmesinde"} {"input": "question: Son yıllarda tehlikeli atık yönetiminde hangi yöntem oldukça önem kazanmıştır?", "target": "Biyoremediasyon metodu"} {"input": "question: Dünyadaki birçok kent, hangi yöntem ile mikroorganizmaları kullanmaktadır?", "target": "Biyoremediasyon metodu"} {"input": "question: Çevre kirliliğinin önlenmesi için hangi disiplinlerin iş birliği içinde çalışması gerekir?", "target": "Biyoloji ve diğer disiplinlerin (fizik, kimya, peyzaj mimarlığı, çevre mühendisliği, orman mühendisliği, peyzaj) iş birliği içinde çalışması gerekir."} {"input": "question: Biyolojinin çevre kirliliğinin önlenmesi için hangi alt disiplinleri ile birlikte çalışmaktadır?", "target": "Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji, mikrobiyoloji, biyoinformatik, biyoistatistik, biyokimya, biyofizik gibi alt disiplinleri ile birlikte çalışmaktadır."} {"input": "question: Toprak ve sularda bulunan zararlı kirleticilerin etkisini ortadan kaldırmak veya uzaklaştırmak için hangi yönteme başvurulur?", "target": "Biyoremediasyon yöntemi kullanılmaktadır."} {"input": "question: Biyoremediasyon yönteminde hangi organizmalar kullanılmaktadır?", "target": "Bakteri, maya, bitki, toprak solucanı gibi farklı organizmalar kullanılmaktadır."} {"input": "question: Biyoremediasyon yöntemi hangi alanlarda kullanılmaktadır?", "target": "Nükleer atıkların, yer altı sularının, plastik atıkların temizlenmesinde kullanılmaktadır."} {"input": "question: Tehlikeli atık yönetiminde biyoremediasyon metodu ne kadar önemlidir?", "target": "Son yıllarda, tehlikeli atık yönetiminde biyoremediasyon metodu oldukça önem kazanmıştır."} {"input": "question: Dünyadaki birçok kent, tehlikeli atık yönetimi kapsamıyla hangi yöntemi kullanmaktadır?", "target": "Biyoremediasyon metodu ile mikroorganizmaları kullanmaktadır."} {"input": "question: Biyoloji, çevre kirliliğinin önlenmesi için hangi hedefleri doğrultusunda çalışmaktadır?", "target": "Biyoçeşitliliği korumak ve sürdürülebilirliği devam ettirmek için çevreye zarar vermeyen üretim teknolojilerini geliştirmeyi, planlı şehirleşmeyi, nükleer enerji ve ağır metal kirliliği ile ilgili güvenlik tedbirlerinin alınmasını, küresel ısınmanın yıkıcı sonuçlarını durdurmayı hedeflemektedir."} {"input": "question: Canlı bileşenler, doğal kaynakların hangi kısmını oluşturur?", "target": "Bitki örtüsü, hayvanlar, mantarlar, protistler ve mikroorganizmalardan oluşan canlı bileşenler, doğal kaynakların canlı bileşenlerini oluşturur."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması, canlı türlerine ve cansız çevreye nasıl bir etkisi olur?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin azalması, canlı türlerine ve cansız çevreye olumsuz bir etki oluşturur ve diğer canlıları ve cansız çevreyi de etkileyecektir."} {"input": "question: İnsanlar için biyolojik çeşitliliğin önemi nedir?", "target": "İnsanlar için biyolojik çeşitlilik, temel ihtiyaçların karşılandığı doğal kaynaklardır ve insanlar için temiz havaya, içme suyuna, doğal besin kaynaklarına, ilaçlara, barınma yerlerine ihtiyaçları olacaktır."} {"input": "question: Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması Ulusal Raporu'nda biyolojik çeşitlilik nasıl tanımlanmıştır?", "target": "Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması Ulusal Raporu'nda biyolojik çeşitlilik, ekosistemlerde insanların refahı için gerekli olan yaşam destek sürecini sürdürebilme yeteneği ve sağlıklı bir çevrenin göstergesi olarak tanımlanmıştır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik hangi kavramı ifade eder?", "target": "Biyolojik çeşitlilik, ekosistemlerde var olan canlı türlerinin çeşitliliğini ve toplam sayısını ifade eder."} {"input": "question: Doğal kaynaklar nelerden oluşur?", "target": "Canlı ve cansız bileşenlerden oluşan bir bütündür."} {"input": "question: Canlı bileşenler nelerdir?", "target": "Bitki örtüsü, hayvanlar, mantarlar, protistler ve mikroorganizmalardan oluşur."} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Ekosistemlerde var olan canlı türlerinin çeşitliliğini ve toplam sayısını ifade eder."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğinin değişmesi ne gibi etkiler yaratır?", "target": "Diğer canlıları ve cansız çevreyi de etkileyecektir."} {"input": "question: Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması Ulusal Raporuna göre biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Ekosistemlerde insanların refahı için gerekli olan yaşam destek sürecini sürdürebilme yeteneği ve sağlıklı bir çevrenin göstergesi olarak tanımlanmıştır."} {"input": "question: İnsanların temel ihtiyaçları nelerdir?", "target": "Temiz havaya, içme suyuna, doğal besin kaynaklarına, ilaçlara, barınma yerlerine ihtiyaçları olacaktır."} {"input": "question: Canlılar için biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Temel ihtiyaçların karşılandığı doğal kaynaklardır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik, ekosistemlerde var olan canlı türlerinin çeşitliliğini ve toplam sayısını ifade eder. Buna göre, biyolojik çeşitliliğin azalması durumunda ne gibi sonuçlar meydana gelebilir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin azalması durumunda, ekosistemlerin sağlıklı bir çevrenin göstergesi olma yeteneği azalacak ve insanların refahı için gerekli olan yaşam destek sürecini sürdürebilme yeteneği olumsuz etkilenecektir."} {"input": "question: İnsanların temel ihtiyaçlarının karşılandığı doğal kaynaklar nelerdir?", "target": "Temiz hava, içme suyu, doğal besin kaynakları, ilaçlar, barınma yerleri gibi doğal kaynaklardır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğinin Korunması Ulusal Raporuna göre, biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Ekosistemlerde insanların refahı için gerekli olan yaşam destek sürecini sürdürebilme yeteneği ve sağlıklı bir çevrenin göstergesi olarak tanımlanmıştır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması durumunda, diğer canlıları ve cansız çevreyi nasıl etkileyecektir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin azalması durumunda, diğer canlıları ve cansız çevreyi olumsuz etkileyecektir."} {"input": "question: Doğal kaynaklar nedir?", "target": "Canlı ve cansız bileşenlerden oluşan bir bütündür."} {"input": "question: Sürdürülebilirlik kavramı hangi durumu ifade eder?", "target": "Canlıların ve doğal kaynakların dünyada devamlılığının sağlanmasına"} {"input": "question: Cansız doğal kaynakların aşırı tüketimi ve bozulması hangi mekanizmayı engellemektedir?", "target": "Ekosistemde yenilenme mekanizmasını"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin korunması için hangi uygulamalar yapılmaktadır?", "target": "Gen bankaları kurulması, botanik bahçeleri, arboretumlar ve herbaryumlar oluşturulması"} {"input": "question: Rüzgâr enerjisi hangi anlamda elverişli bir enerji türüdür?", "target": "Ticari anlamda"} {"input": "question: Güneş enerjisi hangi amaçlarda yararlanılabilmektedir?", "target": "Isıtma ve elektrik elde etme gibi amaçlarda"} {"input": "question: İsraf durumunun önüne geçilmesi için hangi tedbirlerin alınması gerekir?", "target": "Eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları"} {"input": "question: Türkiye'nin iklim koşulları ve konumu gereği hangi enerji kaynağı potansiyeli yüksektir?", "target": "Güneş enerjisi potansiyeli"} {"input": "question: Doğal kaynakların sürdürülebilirliği için hangi uygulamalar yapılmaktadır?", "target": "Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretiminde kullanılması"} {"input": "question: Doğal kaynakların israf edilmemesi için hangi tedbirlerin alınması gerekir?", "target": "Eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları"} {"input": "question: Bilinçsiz tüketim hangi sonucu doğurmaktadır?", "target": "İsrafı"} {"input": "question: Doğal kaynakların verimli kullanımının sağlanması için hangi tedbirlerin alınması gerekir?", "target": "Bilinç oluşturulmalıdır"} {"input": "question: Su hangi doğal kaynaklar gibi sınırlıdır?", "target": "Diğer doğal kaynaklar gibi"} {"input": "question: Sürdürülebilirlik nedir?", "target": "Canlıların ve doğal kaynakların dünyada devamlılığının sağlanmasına sürdürülebilirlik denir."} {"input": "question: İnsanlar için biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilir kullanımı nedir?", "target": "Bugünkü nesillerin ihtiyaçlarını eşit olarak karşılayabilmeyi bir yandan da gelecek nesillerin haklarını koruma altına almayı kapsamalıdır."} {"input": "question: Cansız doğal kaynaklar ne için gerekli?", "target": "Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürmelerinde mutlaka gerekli olan çevresel etmenlerdir."} {"input": "question: İnsanların doğal kaynaklara müdahaleleri ne sonuçlar doğurur?", "target": "Habitatları yok edebilmekte ve bunun sonucu olarak da türler yok olabilmektedir."} {"input": "question: Doğal kaynakların aşırı tüketimi ve bozulması ne sonuçlar doğurur?", "target": "Ekosistemde yenilenme mekanizmasını da engellemektedir."} {"input": "question: İnsanların doğadaki canlı kaynaklar üzerinde müdahaleleri nelerdir?", "target": "Orman ekosistemleri; kereste ve kâğıt ham maddesi elde etmek, yerleşim yerleri olarak kullanmak, hayvanların otlayacağı yerler hâline getirmek gibi sebeplerle yok edilmektedir."} {"input": "question: Tarım arazileri insanlar için neden önemlidir?", "target": "Çok önemlidir. Ancak yeni tarım arazileri açmak için canlıların habitatları tahrip edilmektedir."} {"input": "question: Sanayinin gelişmesiyle oluşan endüstriyel atıkların artması ne sonuçlar doğurur?", "target": "Doğal canlı kaynakları olumsuz etkilemektedir."} {"input": "question: Doğal kaynakların sürekliliği için ne gerekir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin korunması, üretkenliğin artması gerekmektedir."} {"input": "question: İnsanların doğal kaynaklar üzerindeki bilinçli olmaları neden önemlidir?", "target": "Doğal kaynakların gelecek nesillere ihtiyaçları karşılayabilecek şekilde ve kalitesi bozulmadan bırakılabilmesi önemlidir."} {"input": "question: Günümüzde ekoloji biliminin daha çok önem kazanmasıyla ne olmuştur?", "target": "Sürdürülebilirliği engelleyen uygulamalar terk edilmeye başlanmıştır."} {"input": "question: Arboretum nedir?", "target": "Çeşitli bitkilerin bulunduğu botanik parkıdır."} {"input": "question: Herbaryum nedir?", "target": "Kurutulmuş bitki örneklerinin belirli yöntemlerle düzenlenip saklandığı yerdir."} {"input": "question: Doğal kaynakların sürdürülebilirliği için Türkiye genelinde başarılı uygulamalar nelerdir?", "target": "Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretiminde kullanılması verilebilir."} {"input": "question: Rüzgâr enerjisi nedir?", "target": "Ticari anlamda elverişli bir enerji türüdür."} {"input": "question: Güneş enerjisi nedir?", "target": "Dünyada ve Türkiye’de daha çok önem kazanmış ve tercih edilmiştir. Temiz, çevreci bir enerji kaynağıdır."} {"input": "question: Son yıllarda ülkemizde dikkat çekici boyutlara ulaşan nedir?", "target": "İsraf, çoğu ülkede olduğu gibi ülkemizde de dikkat çekici boyutlara ulaşmaktadır."} {"input": "question: İsraf nedir?", "target": "Doğal kaynakların hiç bitmeyecek gibi ya da ihtiyaçtan daha fazla tüketilmesi durumuna israf denir."} {"input": "question: İsrafın önlenmesi için ne gerekir?", "target": "Eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları gelmektedir."} {"input": "question: İnsanların doğadaki canlı kaynaklar üzerinde müdahaleleri hangi sebeplerle olmaktadır?", "target": "Örneğin orman ekosistemleri; kereste ve kâğıt ham maddesi elde etmek, yerleşim yerleri olarak kullanmak, hayvanların otlayacağı yerler hâline getirmek gibi sebeplerle yok edilmektedir."} {"input": "question: Doğal kaynakların sürekliliği için neler yapılması gerekir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin korunması, üretkenliğin artması gerekmektedir."} {"input": "question: İnsan faaliyetleri doğal canlı kaynakları nasıl etkilemektedir?", "target": "Sanayinin gelişmesiyle oluşan endüstriyel atıkların artması ve bunların doğaya bırakılması, orman yangınları, fosil yakıtların aşırı kullanımı, suyun aşırı tüketimi ve kirletilmesi gibi insan faaliyetleri doğal canlı kaynakları olumsuz etkilemektedir."} {"input": "question: İsraf nedir ve nasıl önlenir?", "target": "İsraf, çoğu ülkede olduğu gibi ülkemizde de dikkat çekici boyutlara ulaşmaktadır. İsraf, direkt doğal kaynaklarda olabildiği gibi bu kaynaklardan elde edilen ürünlerde de olmaktadır. Eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları israfı önlemek için alınacak tedbirlerin başında gelmektedir."} {"input": "question: Su, doğal kaynaklar arasında neden önemlidir?", "target": "Su, cansız doğal kaynaklardan en önemlisidir. Dünyamızda su diğer doğal kaynaklar gibi sınırlıdır."} {"input": "question: Türkiye'de doğal kaynakların sürdürülebilirliği için neler yapılmaktadır?", "target": "Türkiye genelinde başarılı uygulamalar yapılmaktadır. Örneğin yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretiminde kullanılması verilebilir."} {"input": "question: Rüzgâr enerjisi nedir ve neden önemlidir?", "target": "Rüzgâr enerjisi, ticari anlamda elverişli bir enerji türüdür. Ülkemiz sahip olduğu iklim özellikleri nedeniyle önemli bir rüzgâr potansiyeline sahiptir."} {"input": "question: Güneş enerjisi nedir ve neden önemlidir?", "target": "Güneş enerjisi; fosil yakıtlara alternatif olabilecek, temiz, çevreci bir enerji kaynağıdır. Türkiye'nin iklim koşulları ve konumu gereği Güneş enerjisi potansiyeli yüksektir."} {"input": "question: Geri dönüşüm projeleri nedir ve neden önemlidir?", "target": "Doğada ayrıştırıcılar tarafından parçalanması zor veya imkânsız olan ambalaj, plastik, metal vb. Ürünlerin toplanması sağlanmaktadır. Böylece ekonomik açıdan da kazanç sağlanabilmektedir."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin belirlenebilmesi için hangi çeşitliliklerin bilinmesi gerekir?", "target": "Genetik, tür ve ekosistem çeşitliliğinin bilinmesi gerekir."} {"input": "question: Bir türün bireyleri arasındaki farklılığa ne adı verilir?", "target": "Genetik çeşitlilik adı verilir."} {"input": "question: Belirli bir bölgede yaşayan farklı türler neyi oluşturur?", "target": "Tür çeşitliliğini oluşturur."} {"input": "question: Canlıların cansız etmenlerle olan etkileşimlerindeki farklılıklar hangi çeşitlilikten kaynaklanır?", "target": "Ekosistem çeşitliliğinden kaynaklanır."} {"input": "question: Dünya üzerinde biyolojik çeşitlilik hangi yönde azalır?", "target": "Ekwatordan kutuplara doğru gidildikçe azalır."} {"input": "question: Ekvator bölgelerinde bulunan biyolojik çeşitliliği çok yüksek olan bölgelere ne ad verilir?", "target": "Dünya mirası olarak korunan tropikal yağmur ormanları gibi biyolojik çeşitliliği çok yüksek olan bölgeler"} {"input": "question: İnsan nüfus dağılımında biyolojik çeşitliliğin etkisi nedir?", "target": "Büyük etkisi vardır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin korunmasının neden önemli olduğunu açıklayınız.", "target": "Giderek artan insan nüfusunun besin, giyecek, ilaç gibi ihtiyaçlarının karşılanması için biyolojik çeşitliliğin korunması son derece önemlidir."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması hangi gereksinimlerin teminini zorlaştıracaktır?", "target": "Besin, giyecek, ilaç gibi ihtiyaçlarının teminini zorlaştıracaktır."} {"input": "question: Doğal zenginliklerin fazla olmasının insanların kullanabileceği kaynakların fazla olmasına katkı nedir?", "target": "Büyük katkıdır."} {"input": "question: İnsanlar tarafından tahrip edilmemiş doğal alanların turizmde önemi nedir?", "target": "Önemli yer tutmaktadır."} {"input": "question: Bu tür alanların ziyaret edilmesi insanların hangi yönden rahatlamalarını sağlamaktadır?", "target": "Psikolojik yönden rahatlamalarını sağlamaktadır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Belirli bir bölgede yaşayan birbirinden farklı canlıları ifade eder."} {"input": "question: Genetik çeşitlilik nedir?", "target": "Bir türün bireyleri arasındaki farklılığa verilen isimdir."} {"input": "question: Tür çeşitliliğini oluşturan nedir?", "target": "Belirli bir bölgede yaşayan farklı türlerdir."} {"input": "question: Ekosistem çeşitliliğinin kaynağı nedir?", "target": "Canlıların cansız etmenlerle olan etkileşimlerindeki farklılıklardır."} {"input": "question: Dünya üzerinde biyolojik çeşitlilik hangi yönde azalır?", "target": "Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe azalır."} {"input": "question: Ekvator bölgelerinde biyolojik çeşitliliği yüksek olan bölgeler nelerdir?", "target": "Dünya mirası olarak korunan tropikal yağmur ormanları gibi bölgelerdir."} {"input": "question: İnsan nüfus dağılımında biyolojik çeşitliliğin etkisi nedir?", "target": "Büyüktür."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin korunmasının önemi nedir?", "target": "Besin, giyecek, ilaç gibi ihtiyaçlarının karşılanması için son derece önemlidir."} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Doğal bir zenginliktir."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması neye yol açar?", "target": "Bu gereksinimlerin teminini zorlaştıracaktır."} {"input": "question: Dünyada ve ülkemizde canlı çeşitliliğinin durumu nedir?", "target": "Çok olduğu bilinmektedir."} {"input": "question: İnsanlar tarafından tahrip edilmemiş doğal alanların turizmde önemi nedir?", "target": "Önemli yer tutar."} {"input": "question: Bu tür alanların ziyaret edilmesinin insanların psikolojik yönden rahatlamalarına etkisi nedir?", "target": "Sağlamaktadır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin belirlenebilmesi için hangi çeşitliliklerin bilinmesi gerekir?", "target": "Genetik, tür ve ekosistem çeşitliliği"} {"input": "question: Bir türün bireyleri arasındaki farklılığa ne adı verilir?", "target": "Genetik çeşitlilik"} {"input": "question: Belirli bir bölgede yaşayan farklı türler hangi çeşitliliği oluşturur?", "target": "Tür çeşitliliği"} {"input": "question: Canlıların cansız etmenlerle olan etkileşimlerindeki farklılıklar hangi çeşitliliği oluşturur?", "target": "Ekosistem çeşitliliği"} {"input": "question: Dünya üzerinde biyolojik çeşitlilik hangi yönde azalır?", "target": "Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe"} {"input": "question: Ekvator bölgelerinde hangi bölgeler biyolojik çeşitliliği çok yüksek olan bölgeler olarak bilinir?", "target": "Tropikal yağmur ormanları"} {"input": "question: İnsan nüfus dağılımında biyolojik çeşitliliğin etkisi nedir?", "target": "Büyüktür"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin korunması neden son derece önemlidir?", "target": "Giderek artan insan nüfusunun besin, giyecek, ilaç gibi ihtiyaçlarının karşılanması için"} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Doğal bir zenginliktir"} {"input": "question: Doğal zenginliklerin fazla olmasının etkisi nedir?", "target": "İnsanların kullanabileceği kaynakların fazla olmasına ve sürdürülebilirliğe katkısı büyük olacaktır"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması hangi gereksinimlerin teminini zorlaştıracaktır?", "target": "İnsanların besin, giyecek, ilaç gibi ihtiyaçlarının karşılanması"} {"input": "question: İnsanlar tarafından tahrip edilmemiş doğal alanlar hangi alanda önemli yer tutmaktadır?", "target": "Turizm"} {"input": "question: Bu tür alanların ziyaret edilmesi insanların hangi yönden rahatlamasını sağlamaktadır?", "target": "Psikolojik yönden"} {"input": "question: Endemik türler, hangi özellikleri nedeniyle yalnızca belirli bir bölgede yaşayabilir?", "target": "Bulunduğu bölgedeki ekolojik şartlar"} {"input": "question: Türkiye'nin coğrafik konumu ve iklimsel özellikleri, biyolojik çeşitliliğini nasıl etkiler?", "target": "Çok çeşitli orman, dağ, step, sulak alan, kıyı ve deniz ekosistemleri kazandırmıştır"} {"input": "question: Akdeniz ve Ege kıyılarındaki bazı habitatlar, hangi türlerin barınma ortamı sağlar?", "target": "Akdeniz foku, deniz kaplumbağası ve yeşil deniz kaplumbağası gibi nesli tehlikede olan türler"} {"input": "question: Türkiye'de kaçtan fazla bitki türü sadece ülkemizde yetişmektedir?", "target": "3000'den fazla"} {"input": "question: Endemik türlerin yok edilmesi, ekosistemin işleyişine nasıl etki eder?", "target": "Tehdit edebilir"} {"input": "question: Endemik bitki türlerinden bazıları hangi amaçla kullanılır?", "target": "Tıbbi ve aromatik (hoş kokulu) bitki, besin maddesi olarak tüketilmektedir"} {"input": "question: Kuzu göbeği mantarı hangi amaçla kullanılır?", "target": "Gıda olarak maddi değeri yüksek mantarlardır ve ilaç sanayinde de kullanılmaktadır"} {"input": "question: Endemik türlerin korunması için hangi kurum ve kuruluşlardan destek alınmalıdır?", "target": "Medya kuruluşları, basın yayın organları, üniversiteler ve gönüllü kuruluşlardan"} {"input": "question: İnsanların doğal kaynakları nasıl kullandığı, biyolojik çeşitliliğe nasıl etki eder?", "target": "Yanlış uygulamalar biyolojik çeşitliliğe zarar verir"} {"input": "question: Ülkemizde şimdiye kadar tanımlanmış kaç tane bitki türü vardır?", "target": "11.707"} {"input": "question: Biyosferde yalnızca belirli bir bölgede yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilen canlı türlerine ne ad verilir?", "target": "Endemik tür"} {"input": "question: Türkiye’nin biyolojik çeşitlilik açısından özelliği nedir?", "target": "Küçük bir kıta özelliği göstermektedir"} {"input": "question: Ülkemizdeki endemik bitki türü sayısı nedir?", "target": "3000’den fazla"} {"input": "question: Endemik türlerin yok edilmesi neyi tehdit edebilir?", "target": "Ekosistemin işleyişini"} {"input": "question: Kuzu göbeği mantarı hangi amaçla kullanılır?", "target": "Gıda ve ilaç sanayinde"} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik ve endemik türler nedir?", "target": "Küresel ve millî bir miras"} {"input": "question: İnsanlar yaşamlarını sürdürebilmek için hangi ihtiyaçlarını doğal kaynaklardan sağlamıştır?", "target": "Beslenme, barınma gibi ihtiyaçlarını"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğe zarar veren yanlış uygulamalar nelerdir?", "target": "Tarım, hayvancılık, kentleşme ve artan endüstriyel çalışmalar"} {"input": "question: Ülkemizde şimdiye kadar tanımlanmış bitki türü sayısı nedir?", "target": "11.707 tane"} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik açısından küçük bir kıta özelliği gösteren ülkenin hangi özellikleri biyolojik çeşitliliğin fazla olmasını sağlamıştır?", "target": "Coğrafik konumu, iklimsel ve coğrafik özellikleri"} {"input": "question: Türkiye’nin Akdeniz ve Ege kıyılarındaki bazı habitatlar hangi türlere barınma ortamı sağlamaktadır?", "target": "Akdeniz foku, deniz kaplumbağası, yeşil deniz kaplumbağası gibi nesli tehlikede olan türlere"} {"input": "question: Ülkemizdeki endemik hayvan türleri sayısı nedir?", "target": "Çok fazladır"} {"input": "question: Endemik türler ve ırklar genellikle hangi isimle isimlendirilir?", "target": "Yaşadıkları yerin adını alarak"} {"input": "question: Sivas kangal köpeği hangi türdür?", "target": "Canis lupus familiaris"} {"input": "question: Kuzu göbeği mantarı hangi alanda kullanılmaktadır?", "target": "İlaç sanayinde"} {"input": "question: Kahramanmaraş ilinde hangi ürünlerde orkideleri kullanılmaktadır?", "target": "Salep ve dondurma yapımında"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğe zarar veren uygulamaların sonucunda ne gibi sonuçlar ortaya çıkabilir?", "target": "Açlık, küresel iklim değişiklikleri, su ve diğer doğal kaynaklar için rekabet"} {"input": "question: Ülkemizde şimdiye kadar tanımlanmış kaç tane bitki türü vardır?", "target": "11.707 tane"} {"input": "question: Bunlardan kaç tanesi sadece ülkemizde yetişmektedir?", "target": "3.649 tanesi"} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik neden önemlidir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin korunması insan hayatının devamı için gereklidir."} {"input": "question: İnsan faaliyetleri biyolojik çeşitliliğe nasıl etkide bulunur?", "target": "İnsan faaliyetleri biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden olmaktadır."} {"input": "question: Soyu tükenen canlı türlerinin yerini dolduracak başka canlı türlerinin olmaması durumunda ne olur?", "target": "Ekolojik denge bozulur ve insanlar ve diğer canlılar için büyük kayıp meydana gelir."} {"input": "question: Türkiye'de soyu tükenen memeli örnekleri nelerdir?", "target": "Anadolu parsı, Asya fili, yabani sığır, yaban eşeği, aslan, çita, kunduz, kaplan gibi memeliler."} {"input": "question: Amik Gölü ve çevresinde soyu tükenen bir kuş türü nedir?", "target": "Yılanboyun kuşu."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin korunması neden insan hayatının devamı için gereklidir?", "target": "Çünkü biyolojik çeşitlilik tüm dünyanın ortak zenginliğidir ve gelecekteki kuşaklara aktarılması gerekir."} {"input": "question: Soyu tükenen canlı türlerinin sonucu nedir?", "target": "Ekolojik denge bozulur ve insanların ve diğer canlıların büyük kaybına neden olur."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması neden gerçekleşmektedir?", "target": "İnsan faaliyetleri sonucu gerçekleşmektedir."} {"input": "question: Biyolojik çeşitlilik nedir?", "target": "Tüm dünyanın ortak zenginliği"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin korunması neden önemlidir?", "target": "İnsan hayatının devamı için gereklidir."} {"input": "question: Soyu tükenen canlı türlerinin yerini dolduracak başka canlı türlerinin olmaması durumunda ne olur?", "target": "Ekolojik denge bozulur."} {"input": "question: Soyu tükenen bir canlı türü örnek verilebilir mi?", "target": "Yılanboyun kuşu"} {"input": "question: Türkiye'de soyu tamamen tükenmiş memeli türlerinden biri nedir?", "target": "Anadolu parsı"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması insanların ve diğer canlıların için ne anlama gelir?", "target": "Büyük kayıptır ve bunun telafisi yoktur."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması neden insan faaliyetleri sonucu gerçekleşmektedir?", "target": "İnsan faaliyetleri biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden olmaktadır çünkü insan faaliyetleri doğal habitatların yok olmasına, çevre kirliliğine ve iklim değişikliğine neden olmaktadır."} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin korunması neden insan hayatının devamı için gerekli?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin korunması insan hayatının devamı için gerekli çünkü biyolojik çeşitlilik ekolojik dengeyi sağlar ve insan ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olur."} {"input": "question: Soyu tükenen canlı türlerinin yerine başka canlı türlerinin olmayışı ne sonuç doğurur?", "target": "Soyu tükenen canlı türlerinin yerine başka canlı türlerinin olmayışı ekolojik dengeyi bozar ve bu durum insanlar ve diğer canlılar için büyük kayıptır."} {"input": "question: Amik Gölü'nde soyu tükenen kuş türü hangisidir?", "target": "Yılanboyun kuşu"} {"input": "question: Türkiye'de soyu tükenen memeli türlerinden bazıları nelerdir?", "target": "Anadolu parsı, Anadolu topraklarında görülen Asya fili, yabani sığır, yaban eşeği, aslan, çita, kunduz, kaplan"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin azalması hangi sonucu doğurur?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin azalması ekolojik dengeyi bozar ve bu durum insanlar ve diğer canlılar için büyük kayıptır."} {"input": "question: İnsanlar biyolojik çeşitliliğin azalmasına karşı neler yapmalıdır?", "target": "İnsanlar biyolojik çeşitliliğin azalmasına karşı çevre kirliliğini azaltmak, doğal habitatları korumak ve iklim değişikliğini önlemek gibi tedbirler almalıdır."} {"input": "question: İnsanların yaşamını sürdürmek için hangi canlılara ihtiyacı vardır?", "target": "Bitki ve hayvanlara"} {"input": "question: İnsanoğlunun yaşadığı ortama zarar verdiği sürece hangi sonuçlar meydana gelecektir?", "target": "Hem kendisi hem de bütün canlılar bu durumdan zarar görecektir"} {"input": "question: Canlı varlıkların korunması açısından hangi yöntemler uygulanır?", "target": "Habitatları ile birlikte koruma, gen bankaları ile türlerin koruma altına alma, ulusal ve uluslararası düzenlemeler yapma ve uygulama, türlerin korunması için toplumsal önlemler alma"} {"input": "question: Türkiye’de biyoçeşitliliğin korunması neden önemlidir?", "target": "Ülkemizde bulunan endemik türlerin bazıları insan müdahalelerini engellemek amacıyla koruma altına alınmak zorundadır"} {"input": "question: Nesli tehlikede olan memeli hayvanlar, su kuşları ve Akdeniz sahillerini yumurtlama alanı olarak kullanan deniz kaplumbağaları hangi sözleşmeler ve mevzuat kapsamında koruma altına alınmıştır?", "target": "Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve mevzuatımız kapsamında"} {"input": "question: Biyolojik çeşitliliğin korunması için 1979’da kabul edilen hangi sözleşmesi ile yok olma tehlikesi altındaki bitkiler de koruma altına alınmıştır?", "target": "Bern Sözleşmesi"} {"input": "question: Endemik bitki ve hayvanların sayıca az olması, endemik olması ya da nesillerinin tükenme tehlikesi altında bulunması hangi değeri artırmaktadır?", "target": "Biyolojik ve ekonomik değerlerini"} {"input": "question: Biyokaçakçılık nedir?", "target": "Belli bir bölgedeki ve o bölgeye has endemik bitki ve hayvanların yetkili makamların izni olmadan toplanıp yurt dışına çıkarılmasına"} {"input": "question: Ülkemizde bulunan biyolojik çeşitliliğe sahip çıkma hangi görevdir?", "target": "Vatandaşlık görevidir"} {"input": "question: İç Anadolu Bölgesindeki Bazı Yerel Çeşitlerin Toplanması, Muhafazası ve Biyokaçakçılıkla Mücadele Projesi hangi birlik tarafından desteklenmiştir?", "target": "Türkiye Tohumcular Birliği’nin desteği ile"} {"input": "question: İnsanların yaşamını sürdürmek için neler gereklidir?", "target": "Bitki ve hayvanlara ihtiyacı vardır."} {"input": "question: İnsanoğlu yaşadığı ortama zarar verdiği sürece ne olur?", "target": "Hem kendisi hem de bütün canlılar bu durumdan zarar görecektir."} {"input": "question: Canlı varlıkların korunması neden önemlidir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin korunması açısından oldukça önemlidir."} {"input": "question: Endemik bitki ve hayvan türlerinin korunması nasıl yapılır?", "target": "Habitatları ile birlikte koruma, gen bankaları ile türlerin koruma altına alma, ulusal ve uluslararası düzenlemeler yapma ve uygulama, türlerin korunması için toplumsal önlemler alma şeklinde sıralanabilir."} {"input": "question: Türkiye’de biyoçeşitliliği korumanın önemi nedir?", "target": "Büyüktür."} {"input": "question: Endemik türlerin korunması için hangi tedbirler alınır?", "target": "Millî parklar, tabiat parkları, tabiat koruma alanları, tabiat anıtları canlıları ve onların yaşam alanlarının sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlamıştır."} {"input": "question: Yabani hayatı korumak için hangi tedbirler alınır?", "target": "Canlıların üreme mevsimlerinde av yasakları yasalarla denetlenmektedir."} {"input": "question: Bern Sözleşmesi ne zaman kabul edilmiştir?", "target": "1979’da"} {"input": "question: Biyokaçakçılık nedir?", "target": "Belli bir bölgedeki ve o bölgeye has endemik bitki ve hayvanların yetkili makamların izni olmadan toplanıp yurt dışına çıkarılmasına denir."} {"input": "question: Ülkemizde bulunan biyolojik çeşitliliğe sahip çıkmak nedir?", "target": "Vatandaşlık görevidir."} {"input": "question: İç Anadolu Bölgesindeki Bazı Yerel Çeşitlerin Toplanması, Muhafazası ve Biyokaçakçılıkla Mücadele Projesi’nin amacı nedir?", "target": "Farklı yaş gruplarındaki insanlarda sahiplenme duygusunun geliştirilmesi ile biyokaçakçılık konusunda hassasiyet oluşturulması sağlanacaktır."} {"input": "question: İnsanların yaşamını sürdürmek için hangi varlıklara ihtiyacı vardır?", "target": "Bitki ve hayvanlara"} {"input": "question: İnsanoğlu yaşadığı ortama zarar verdiği sürece kimler zarar görecektir?", "target": "Hem kendisi hem de bütün canlılar"} {"input": "question: Canlı varlıkların korunması açısından hangi eylem kaçınılmaz hâle gelmiştir?", "target": "Onları koruma altına almak"} {"input": "question: Endemik bitki ve hayvan türlerinin korunması neden önemlidir?", "target": "Biyolojik çeşitliliğin korunması açısından"} {"input": "question: Türkiye’de biyoçeşitliliği korumanın önemi nedir?", "target": "Büyüktür"} {"input": "question: Endemik türlerin korunması için hangi tedbirler alınmaktadır?", "target": "Millî parklar, tabiat parkları, tabiat koruma alanları, tabiat anıtları"} {"input": "question: Yabani hayatı korumak için hangi yasaklar yasalarla denetlenmektedir?", "target": "Av yasakları"} {"input": "question: Nesli tehlikede olan canlı türleri hangi sözleşmeler ve mevzuat kapsamında koruma altına alınmıştır?", "target": "Uluslararası sözleşmeler ve mevzuatımız kapsamında"} {"input": "question: Bitki ve hayvan türlerinin korunması için hangi sözleşmeyi imzalamıştır?", "target": "Bern Sözleşmesi"} {"input": "question: Biyokaçakçılık nedir?", "target": "Belli bir bölgedeki ve o bölgeye has endemik bitki ve hayvanların yetkili makamların izni olmadan toplanıp yurt dışına çıkarılması"} {"input": "question: Ülkemizde bulunan biyolojik çeşitliliğe sahip çıkmak nedir?", "target": "Vatandaşlık görevidir"} {"input": "question: İç Anadolu Bölgesindeki Bazı Yerel Çeşitlerin Toplanması, Muhafazası ve Biyokaçakçılıkla Mücadele Projesi’nin amacı nedir?", "target": "Biyokaçakçılık konusunda hassasiyet oluşturulması"} {"input": "question: Gen bankaları, hangi amaçla korunmak istenilen türlerin tekrar yetiştirilmesi için kurulur?", "target": "Gen bankaları, nadir bulunan veya korunmak istenilen türlerin tekrar yetiştirilmek, saklanmak veya çeşitliliğini artırmak amaçlı kurulur."} {"input": "question: Gen bankalarında hangi tür örnekler saklanabilir?", "target": "Gen bankalarında bitki tohumları, sperm ve yumurta olabileceği gibi hayvan embriyosu da saklanabilmektedir."} {"input": "question: Türkiye'de kurulan gen bankasının adı nedir?", "target": "T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Türkiye Tohum Gen Bankası"} {"input": "question: Gen bankalarında saklanan örnekler hangi amaçla kullanılır?", "target": "Araştırmacılar gen bankalarındaki örnekleri, tekrar yetiştirmek ya da genetik çeşitliliğini artırmak için kullanabilmektedir."} {"input": "question: Tohum ve gen bankalarında saklanan bitki tohumlarının ülkeye sağladığı faydalar nelerdir?", "target": "Tohum ve gen bankalarında saklanan bitki tohumları, başka ülkelerden tohum alımının önüne geçecek ve ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır. Aynı zamanda ithal edilen tohumların ülkemizin endemik türlerine zarar vermesinin önüne de geçilecektir."} {"input": "question: Gen bankalarında hangi tür gen kaynakları koruma altına alınmaktadır?", "target": "Gen Bankasında bitki, bakteri ve mantar gen kaynakları koruma altına alınmaktadır."} {"input": "question: Gen bankalarının kurulması, hangi tür olumsuz durumların önüne geçecektir?", "target": "Gen bankalarının kurulması, ithal edilen tohumların ülkemizin endemik türlerine zarar vermesinin önüne geçecektir."} {"input": "question: Gen bankaları nedir?", "target": "Gen bankaları, doğada nadir bulunan veya korunmak istenilen türlerin tekrar yetiştirilmek, saklanmak veya çeşitliliğini artırmak amaçlı koruma altına alındığı özel yerlerdir."} {"input": "question: Gen bankalarında hangi örnekler saklanmaktadır?", "target": "Canlılara ait örnekler, özel yöntemler kullanılarak saklanmaktadır. Bunlar bitki tohumları, sperm ve yumurta olabileceği gibi hayvan embriyosu da olabilmektedir."} {"input": "question: Türkiye'de bulunan gen bankasından biri hangi kurum tarafından kurulmuştur?", "target": "T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü tarafından kurulmuştur."} {"input": "question: Türkiye Tohum Gen Bankası'nda kaç tohum saklama kapasitesi bulunmaktadır?", "target": "250 bin tohum saklama kapasitesi bulunmaktadır."} {"input": "question: Gen bankalarında hangi amaçla örnekler saklanmaktadır?", "target": "Tekrar yetiştirilmek, saklanmak veya çeşitliliğini artırmak amaçlı koruma altına alındığı için örnekler saklanmaktadır."} {"input": "question: Gen bankalarında saklanan bitki tohumları hangi amaçla kullanılır?", "target": "Başka ülkelerden tohum alımının önüne geçecek ve ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır. Aynı zamanda ithal edilen tohumların ülkemizin endemik türlerine zarar vermesinin önüne de geçilecektir."} {"input": "question: Gen bankalarında saklanan canlı örnekleri neler olabilir?", "target": "Bitki tohumları, sperm, yumurta, hayvan embriyosu ve kök hücreler"} {"input": "question: Türkiye Tohum Gen Bankası'nın saklama kapasitesi nedir?", "target": "250 bin tohum"} {"input": "question: Gen bankalarında saklanan bitki tohumlarının ülke ekonomisine nasıl katkı sağlayacağıdır?", "target": "Başka ülkelerden tohum alımının önüne geçecek ve ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır."} {"input": "question: Gen bankalarında saklanan örneklerin tekrar yetiştirilme amacı nedir?", "target": "Genetik çeşitliliğini artırmak"} {"input": "question: Gen bankalarında korunmak istenilen türlerin saklanması neden önemlidir?", "target": "Çeşitliliğini artırmak ve tekrar yetiştirilmek"} {"input": "question: İthal edilen tohumların ülkemizin endemik türlerine zarar vermesinin önüne nasıl geçilecektir?", "target": "Tohum ve gen bankalarında saklanan bitki tohumları ile"} {"input": "question: Arke canlılarının hangi özellikleri ile ökaryot canlılara benzerler?", "target": "Arke canlıları, prokaryot hücre yapısına sahip olmalarına rağmen, hücre duvarı ve histon proteinleri bakımından ökaryot canlılara benzerler."} {"input": "question: Arke canlıları nasıl sınıflandırılır?", "target": "Arke canlıları, yaşam yerlerine göre sınıflandırılmıştır. Metanojenik, termofilik, halofilik ve psikrofilik olmak üzere farklı türleri vardır."} {"input": "question: Metanojenik Arke canlıları hangi ortamlarda yaşarlar?", "target": "Metanojenik Arke canlıları, çöp, bataklık, lağım suları ve ototrof canlıların sindirim sistemlerinde yaşarlar."} {"input": "question: Termofilik Arke canlıları hangi ortamlarda yaşarlar?", "target": "Termofilik Arke canlıları, yanardağ ağızları ve jeotermal kaynaklar gibi sıcak yerlerde yaşarlar."} {"input": "question: Halofilik Arke canlıları hangi ortamlarda yaşarlar?", "target": "Halofilik Arke canlıları, tuz gölleri gibi tuzlu ortamlarda yaşarlar."} {"input": "question: Psikrofilik Arke canlıları hangi ortamlarda yaşarlar?", "target": "Psikrofilik Arke canlıları, soğuk ortamlarda yaşarlar."} {"input": "question: Arke canlılarının biyolojik ve ekonomik önemleri nelerdir?", "target": "Arke canlıları, güçlü enzimlere sahiptirler ve bu enzimler endüstride, atık maddelerin arıtılmasında, metal cevherlerinin işlenmesinde ve biyogaz üretiminde kullanılır."} {"input": "question: Protista alemindeki canlılar nasıl beslenirler?", "target": "Protista alemindeki canlılar, ototrof (fotosentez), parazit ya da saprofit olarak beslenebilirler."} {"input": "question: Yalancı ayaklarla hareket eden Protista canlıları hangisidir?", "target": "Yalancı ayaklarla hareket eden Protista canlıları, amiplerdir."} {"input": "question: Silleri ile hareket eden Protista canlıları hangisidir?", "target": "Silleri ile hareket eden Protista canlıları, parameciumlardır."} {"input": "question: Kamçıları ile hareket eden Protista canlıları hangisidir?", "target": "Kamçıları ile hareket eden Protista canlıları, euglena ve tripanosomlardır."} {"input": "question: İnsana çeçe sineği ile bulaşan hastalığın adı nedir?", "target": "İnsana çeçe sineği ile bulaşan hastalığın adı uyku hastalığıdır."} {"input": "question: İnsana anofel dişi sinek ile bulaşan hastalığın adı nedir?", "target": "İnsana anofel dişi sinek ile bulaşan hastalığın adı sıtmadır."} {"input": "question: Mavi-yeşil alglerin sınıflandırılması nasıldır?", "target": "Mavi-yeşil algler, siyanobakteriler olarak adlandırılır ve prokaryotik canlılardır. Sınıflandırmada algler içerisinde yer almazlar."} {"input": "question: Mantarların hücre çeperlerinin yapısı nasıldır?", "target": "Mantarların hücre çeperlerinin yapısı kitindir."} {"input": "question: Mantarların depo polisakkaritlerinin adı nedir?", "target": "Mantarların depo polisakkaritlerinin adı glikojendir."} {"input": "question: Mantarların beslenme şekli nasıldır?", "target": "Mantarlar heterotroftur ve Saprotrof veya parazit olarak beslenebilirler."} {"input": "question: Mantarların ekonomideki önemi nedir?", "target": "Mantarlar, gıda ve ilaç sanayiinde, fermantasyon endüstrisinde ve çeşitli ürünlerin elde edilmesinde kullanılır."} {"input": "question: Bitkilerin depo polisakkaritlerinin adı nedir?", "target": "Bitkilerin depo polisakkaritlerinin adı nişastadır."} {"input": "question: Bitkilerin hücre çeperlerinin yapısı nasıldır?", "target": "Bitkilerin hücre çeperlerinin yapısı selülozdan oluşur."} {"input": "question: Bitkilerin nasıl üredikleri?", "target": "Bitkiler, eşeyli ve eşeysiz üreme ile üreyebilirler. Tohumlu bitkiler tohum oluşturarak, tohumsuz bitkiler ise spor oluşturarak ürerler."} {"input": "question: Metabolizmanın genel tanımı nedir?", "target": "Canlı vücudunda gerçekleşen hayatsal faaliyetlere metabolizma denir."} {"input": "question: Anabolizma ve katabolizma arasındaki temel fark nedir?", "target": "Anabolizma, hücrede gerçekleşen yapım (sentez) reaksiyonlarıdır ve enerji harcar. Katabolizma ise hücrede gerçekleşen yıkım reaksiyonlarıdır ve genellikle enerji üretir."} {"input": "question: Yaşlanan canlılarda anabolizma ve katabolizma arasındaki ilişki nasıl değişir?", "target": "Canlılar yaşlandıkça anabolizma olayları azalır, katabolizma olayları artar."} {"input": "question: ATP'nin temel işlevi nedir?", "target": "ATP, kimyasal energiyi kullanılabilir formda depolayan bir moleküldür."} {"input": "question: ATP molekülünün yapısı nasıldır?", "target": "ATP, adenin, riboz ve üç fosforik asit içerir. Yüksek enerjili fosfat bağları, serbest enerjiyi depolar."} {"input": "question: Fosforilasyon ve defosforilasyon nedir?", "target": "Fosforilasyon, ATP'nin sentezini sağlarken, defosforilasyon ise ATP'nin hidroliz edilmesini ifade eder."} {"input": "question: Endergonik ve ekzergonik tepkimeler arasında ne gibi benzerlikler ve farklılıklar vardır?", "target": "Endergonik tepkimeler enerji gerektirirken, ekzergonik tepkimeler enerji verir. Her ikisi de ATP ile ilişkilidir."} {"input": "question: Fotosentez ve kemosentez процесса nào características sahiptir?", "target": "Her iki süreç de hem endergonik hem de ekzergonik tepkimeler içerebilir."} {"input": "question: Hücre solunumu sürecinde fosforilasyon nasıl gerçekleşir?", "target": "Hücre solunumunda substrat düzeyinde fosforilasyon ve oksidatif fosforilasyon occurs."} {"input": "question: Fotofosforilasyon hangi canlılarda görülür ve nedir?", "target": "Fotofosforilasyon, fotosentetik canlılarda, ışık enerjisinin ATP üretiminde kullanıldığı süreçtir."} {"input": "question: Bakterilerin hücre duvarının temel bileşeni nedir ve bu duvarın kalınlığı veya inceliği neden önemlidir?", "target": "Bakterilerin hücre duvarının temel bileşeni peptidoglikandır. Duvarın kalınlığı veya inceliği, bakterilerin gram pozitif veya gram negatif olarak sınıflandırılmasında kullanılır."} {"input": "question: Kapsül nedir ve bu yapı bakterilerde ne amaçla bulunur?", "target": "Kapsül, bazı bakterilerde hücre duvarının üzerinde bulunan bir yapıdır. Bu yapı bakteriyi fagositozdan korur ve genellikle kapsüllü bakteriler patojendir."} {"input": "question: Bakterilerin sitoplazmasında hangi önemli yapılar bulunur ve bu yapılar ne işe yarar?", "target": "Bakterilerin sitoplazmasında DNA, RNA ve ribozom bulunur. Ayrıca, metabolizması ile ilgili diğer organik ve inorganik maddeler de vardır."} {"input": "question: Bakterilerin genetik maddesi nasıl düzenlenmiştir ve bu düzenleme ne anlama gelir?", "target": "Bakterilerin genetik maddesi (DNA) sitoplazma içine dağılmış durumdadır. DNSı halkasal ve n kromozomludur."} {"input": "question: Bakterilerde oksijenli solunum nasıl gerçekleşir ve bu süreçte hangi yapılar görev alır?", "target": "Oksijenli solunum yapan bakterilerde hücre zarı sitoplazmaya doğru kıvrımlar oluşturarak kendini mitokondri iç zarına benzetir. Bu yapıya mezozom denir."} {"input": "question: Fotosentez yapan bakterilerde hücre zarının rolü nedir ve bu bakterilerde hangi pigment bulunur?", "target": "Fotosentez yapan bakterilerde hücre zarı fotosenteze yardımcı olur ve bu bakterilerde klorofil pigmenti bulunur."} {"input": "question: Bakterilerde plazmitler nedir ve bu yapılar ne işe yarar?", "target": "Plazmitler, bakterilerde gerçek DNA'dan ayrı olarak bulunan halkasal küçük DNA parçacıklarıdır. Genellikle çevre şartlarına direnç genleri taşırlar ve plazmitler sayesinde bakteriler çevre şartlarına daha dayanıklı hale gelir."} {"input": "question: Konjugasyon nedir ve bu süreçte neler olur?", "target": "Konjugasyon, canlı iki bakteri arasında tek yönlü gen alışverişidir. İki bakteri yan yana gelir ve aralarında sitoplasmik köprü oluşturulur. Bakterilerden biri sahip olduğu plazmidi kopyalar ve kopyalanmış plazmidi köprü aracılığıyla diğer bakteriye gönderir. Bu süreç genetik çeşitliliği artırır."} {"input": "question: Endospor nedir ve bu yapı ne işe yarar?", "target": "Endospor, bazı bakterilerde çevre şartları olumsuz hale geldiğinde oluşabilen, koruyucu ve sert bir yapıdır. Bu yapı, yüksek sıcaklık, basınç, tuz veya pH değişimlerine dayanabilir ve bakteriyi koruyar."} {"input": "question: Bakterilerde üreme nasıl gerçekleşir ve bu süreçte neler olur?", "target": "Bakterilerde üreme, eşeysiz üreme ile gerçekleşir. Genetik çeşitlilik yaratmaz. Bakteri kromozomu eşlendikten sonra sitokinez ile bakteri ikiye bölünür. Bu süreç, mitoz bölünme değildir."} {"input": "question: Aerob, anarerob, geçici aerob ve geçici anarerob terimleri neler anlamına gelir?", "target": "Aerob: Oksijenli solunum yapar. Anarerob: Oksijensiz solunum yapar. Geçici aerob: Normalde oksijensiz, zorunlu durumlarda oksijenli solunum yapar. Geçici anarerob: Normalde oksijenli, zorunlu durumlarda oksijensiz solunum yapar."} {"input": "question: Ototrof ve heterotrof bakteriler arasındaki fark nedir?", "target": "Ototrof bakteriler kendi besinlerini üretebilen bakterilerdir. Heterotrof bakteriler ise besinlerini dışarıdan alırlar."} {"input": "question: Parazit ve saprofit bakteriler arasındaki fark nedir?", "target": "Parazit bakteriler, sindirilmiş besinlerin bulunduğu yerlerde yaşar ve patojendir. Saprofit bakteriler ise organik maddeleri sindiren enzimlerini salgılayarak besinlerini sağlar ve çürükçüldür."} {"input": "question: Bağışıklık sisteminin temel işlevini açıklayın.", "target": "Bağışıklık sisteminin temel işlevi, hastalık yapıcı organizmalara karşı vücudun gösterdiği direnci sağlamaktır."} {"input": "question: Bağışıklık sisteminin üç temel savunma hattını açıklayın.", "target": "Bağışıklık sisteminin savunma hatları: 1. Enfeksiyon nedeni olan canlının vücuda girmesini engellemek, 2. Vücut içine girmiş olan canlıyı yok etmek için özel olmayan bir savaş yapmak, 3. Enfeksiyon nedeni olan canlıya özel yöntemler ile savaşmak."} {"input": "question: Fagositik hücreler ve bağısıklık sistemindeki rolleri ?", "target": "Fagositik hücreler, mikroorganizmaları fagositoz ederek etkisiz hale getiren hücrelerdir ve bağışıklık sisteminin ikinci savunma hattında önemli rol oynarlar."} {"input": "question: Yangısal tepki nedir ve nasıl çalışır?", "target": "Yangısal tepki, kesik gibi bir neden ile mikroorganizmaların vücuda girdiği bölgede kılcal kan damarlarının genişlemesi, kan miktarının artması, kızarıklık ve şişme ile karakterizedir. Bu tepki, mikropların etkisiz hale getirilmesine yardımcı olur."} {"input": "question: Doğal katil hücreler nedir ve ne işe yarar?", "target": "Doğal katil hücreler, virüslerle enfekte olmuş ya da kanserleşmiş hücreleri fark ederek, diğer hücrelerin bu hücreleri yok etmesi için reseptörler salgılayan hücrelerdir."} {"input": "question: İnterferon nedir ve hangi işlevi vardır?", "target": "İnterferonlar, virüslerle enfekte olmuş hücreler tarafından salgılanan proteinlerdir. Diğer hücrelerin virüslerin vücudu enfekte ettiğini algılamalarını sağlar ve antiviral proteinler sentezlenmesini sağlar."} {"input": "question: Özgül olmayan bağışıklık ve özgül bağışıklık arasında ne gibi farklar vardır?", "target": "Özgül olmayan bağışıklık, mikrop ayırt etmez ve savunmanın 1. ve 2. hattını oluştururken; özgül bağışıklık, mikropların türüne göre mekanizma seçer ve savunmanın 3. hattını oluşturur."} {"input": "question: Lenfositler ve antikorlar bağışıklık sisteminde nasıl çalışır?", "target": "Lenfositler (B ve T lenfositleri) antijenlere karşı antikor üretilmesini sağlar. B lenfositleri antikorları üreten plazma hücrelerine dönüşürken, T lenfositleri doğrudan müdahale eder."} {"input": "question: Aktif ve pasif bağışıklık arasındaki fark nedir?", "target": "Aktif bağışıklık, lenfositlerin antikor üretimini gerçekleştirmesiyle gerçekleşir ve uzun sürelidir. Pasif bağışıklık, antikorların vücuda hazır verilmesi yoluyla sağlanır ve kısa sürelidir."} {"input": "question: Aşı ve serum nedir ve nasıl çalışır?", "target": "Aşı, hastalık yapma yeteneği azaltılmış ya da yok edilmiş mikroorganizmalar veya antijenlerinden yapılan maddedir. Serum ise, belirli bir enfeksiyon karşı antikorları bulunduran sıvıdır ve hastalara verilir."} {"input": "question: Alerji nedir ve nasıl oluşur?", "target": "Alerji, normal olarak zararsız maddelere karşı anormal vücut tepkisidir. Alerjen maddeye karşı salgılanan antikorlar, bağ dokudaki mast hücrelerine bağlanarak histamin salgısını artırır."} {"input": "question: Otoimmün hastalıklar nedir ve örnekler veriniz.", "target": "Otoimmün hastalıklar, lenfositlerin bazı vücut hücrelerine karşı antikor üretmesi sonucunda oluşan hastalıklardır. Örnekler: MS, Çölyak hastalığı ve romatoid artrit."} {"input": "question: Kalp krizi nedir ve neden olur?", "target": "Kalp krizi, koroner damarların daralması, sertleşmesi ya da tıkanması sonucu kalp kasının beslenememesi ve zayıflamasıdır."} {"input": "question: Damar sertliği (Arterioskleroz) nedir ve sonuçları nelerdir?", "target": "Damar sertliği, damar duvarlarının esnekliğini kaybedip sertleşmesi ve damar içinde plak oluşmasıdır. Sonuçları arasında kalp krizi, beyin kanaması ve felç bulunur."} {"input": "question: Yüksek tansiyon ve düşük tansiyon nedir?", "target": "Yüksek tansiyon, atardamarların sertleşmesi ya da daralması sonucu damar duvarına yapılan basıncın artmasıdır. Düşük tansiyon ise damarların esnekliğini kaybetmesi ve basıncın azalmasıdır."} {"input": "question: Kangren ve nedenleri nelerdir?", "target": "Kangren, damar tıkanması sonucu organın beslenememesi ve dokunun ölmesidir. Sigara ve damar hastalıkları kangren nedenlerindendir."} {"input": "question: Varis nedir ve neden oluşur?", "target": "Varis, toplardamarların elastikliğini kaybetmesi ve kapakçıkların bozulması sonucu kanın geri kaçması ve damarların şişmesiyle oluşan mavi renkli genişlemiş damarlardır."} {"input": "question: Meristem doku nedir ve temel özellikleri nelerdir?", "target": "Meristem doku, mitoz bölünme yeteneğinde olan hücrelerin oluşturduğu dokudur. Özellikleri arasında hücreler arası boşluk olmaması, farklılaşarak diğer dokuları oluşturması, hormon salgılaması ve hızlı metabolizma.rate."} {"input": "question: Yandal meristem doku hangi hücreler tarafından oluşur ve işlevi nedir?", "target": "Yan dal meristem doku, parankima hücrelerinin oksin ve sitokinin hormonlarının etkisiyle yeniden bölünme özelliği kazanmasıyla oluşur. Bitkinin kalınlaşmasını sağlar."} {"input": "question: Damar kambiyumunun işlevi nedir ve hangi bitkilerde bulunur?", "target": "Damar kambiyumu, yeni iletim dokusunu oluşturarak bitkinin enine kalınlaşmasını sağlar. Odunsu ve bazı otsu bitkilerde bulunur, ancak monokotil bitkilerde bulunmaz."} {"input": "question: Mantar kambiyumunun işlevi nedir ve neye yol açar?", "target": "Mantar kambiyumu, peridermis dokusunun oluşmasını sağlar. Bu, gövdenin dış kısmındaki parçalanan epidermisin yerine yeni bir koruyucu tabaka oluşturur."} {"input": "question: Yara kambiyumunun işlevi nedir?", "target": "Yara kambiyumu, bitkinin yara alan kısmının onarılmasını sağlar."} {"input": "question: Sekonder büyüme nedir ve hangi dokular sorumludur?", "target": "Sekonder büyüme, bitkinin kalınlaşmasıdır ve damar kambiyum ve mantar kambiyumu tarafından gerçekleştirilir."} {"input": "question: Damar kambiyumunun aktivitesi nasıl gerçekleşir ve hangi факторlere bağlıdır?", "target": "Damar kambiyumunun aktivitesi, çevre şartlarına bağlıdır. Elverişli şartlarda oluşturulan hücreler bol sitoplazmalı ve ince çeperlidir, elverişsiz şartlarda ise az sitoplazmalı ve kalın çeperlidir."} {"input": "question: Mantar kambiyumunun aktivitesi sonucunda ne olur?", "target": "Mantar kambiyumunun aktivitesi sonucunda peridermis dokusu oluşur ve parçalanan epidermisin yerini alır."} {"input": "question: Kollekima ve sklerankima dokularının temel özellikleri nelerdir?", "target": "Kollekima hücrelerinde selüloz ve pektin birikimi vardır, bitkiye destek sağlar. Sklerankima hücreleri ise lignin içerir ve genellikle ölü hücrelerdir, bitkiye dayanıklılık sağlar."} {"input": "question: Parankima dokusunun işlevleri ve tipleri nelerdir?", "target": "Parankima dokusu, bitkinin metabolik faaliyetlerinden sorumludur. Özümleme, depolama, havalandırma ve iletim gibi işlevleri vardır. Tipleri arasında asimilasyon, depolama, havalandırma ve iletim parankiması bulunur."} {"input": "question: Ksilem ve floem arasındaki temel farklar nelerdir?", "target": "Ksilem, su ve mineral Maddelerin taşınmasını sağlar ve ölü hücrelerden oluşurken, floem organik maddelerin taşınmasını sağlar ve canlı hücrelerden oluşur."} {"input": "question: Epidermis ve peridermis dokularının işlevleri nedir?", "target": "Epidermis, bitkinin dışını örter ve su kaybını engeller. Peridermis, odunlaşmış gövdelerin koruyucu dokusudur ve süberin ile doludur, hücreler arası madde alışverişini durdurur."} {"input": "question: Bitkilerde metabolizma için gerekli olan inorganik maddeleri nereden alırlar?", "target": "Bitkiler su ve mineralleri kökler aracılığıyla alırlar."} {"input": "question: Bitkilerde yaşam için en fazla ihtiyaç duyulan mineraller nelerdir?", "target": "C, H, O, N, K, Ca, Mg, S, P gibi makro elementler."} {"input": "question: Mikro elementler nelerdir ve bunların eksikliği nasıl etkiler?", "target": "Mikro elementler Cl, Fe, B, Mn, Zn, Cu, Ni, Mo’dur. Eksiklikleri gelişim bozukluklarına neden olur ve bir mineralin eksikliği diğer bir mineral ile giderilemez."} {"input": "question: Gübrelerin bitki beslenmesindeki rolü nedir?", "target": "Bitkinin beslenmesi için gerekli mineralleri sağlayan maddelerdir. Kimyasal veya doğal yollardan üretilirler."} {"input": "question: Parazit bitkiler nasıl beslenirler?", "target": "Parazit bitkiler diğer bir bitkinin üzerinde yaşayarak onun besinlerini kullanır."} {"input": "question: Yarı parazit ve tam parazit bitkiler arasında ne gibi farklar vardır?", "target": "Yarı parazit bitkiler ksilemden inorganik maddelerini alır ve fotosentez ile organik maddelerini üretirler. Tam parazit bitkiler ise hem inorganik hem de organik maddelerini diğer bitkinden alırlar ve fotosentez yetenekleri yoktur."} {"input": "question: Böcekçil bitkilerin beslenme şekli nasıldır?", "target": "Böcekçil bitkiler, azotca fakir topraklarda yaşadıklarından azot ihtiyacını böcekleri sindirerek karşılarlar."} {"input": "question: Nodül ve mikoriza nedir?", "target": "Nodül, baklagil bitkilerinin köklerinde azot bağlayıcı bakterilerin oluşturduğu yapıdır. Mikoriza, bitki köklerine giren mantarlarla oluşan yapılardır ve su ile mineral emilimini artırır."} {"input": "question: Bitkilerde su ve minerallerin taşınması nasıl gerçekleşir?", "target": "Su ve mineraller ksilem ile taşınır. Organik maddeler ise floem ile taşınır."} {"input": "question: Kök basıncı nedir ve ne işe yarar?", "target": "Kök basıncı, kökten ksileme doğru suyu iten bir basınçtır. Bu basınç sayesinde su bitkinin diğer bölgelerine taşınır."} {"input": "question: Kılcallık ve kohezyon suyun taşınmasındaki rolleri nedir?", "target": "Kılcallık, suyun boru içinde yükselmesini sağlar. Kohezyon ise su moleküllerinin bir arada hareket etmesini sağlar."} {"input": "question: Terlemenin (transpirasyonun) bitki üzerindeki etkileri nelerdir?", "target": "Terleme, suyun buhar halinde atılmasını sağlar. Bu, yaprak hücrelerinin ozmotik basıncını artırır ve suyun ksilemden çekilmesini sağlar."} {"input": "question: Floemde organik maddelerin taşınma mekanizması nasıldır?", "target": "Floemde taşıma, basınç ve akış teorisi ile gerçekleşir. Organik maddeler kaynak hücreden havuz hücreye taşınır."} {"input": "question: Stomaların açılıp kapanma mekanizması nedir?", "target": "Stomaların açılıp kapanması, bekçi hücrelerin turgor basıncı ile kontrol edilir. Potasyum iyonları, CO2 ve sirkadiyen ritim gibi faktörler bunu etkiler."} {"input": "question: Kapalı tohumlu bitkilerin üreme organı nedir?", "target": "Çiçek"} {"input": "question: Çiçeğin temel bölgeleri nelerdir?", "target": "Çanak yaprak, taç yaprak, erkek organ (stamen) ve dişi organ (pistil)"} {"input": "question: Taç yaprakların işlevi nedir?", "target": "Üremeye yardımcı olur, bol miktarda kromoplast ve golgi organeli içerir."} {"input": "question: Erkek organın (stamen) kısımları nelerdir?", "target": "Başçık (anter) ve sapçık (filament)"} {"input": "question: Dişi organın (pistil) kısımları nelerdir?", "target": "Tepecik (stigma), dişicik borusu (stilus) ve yumurtalık (ovaryum)"} {"input": "question: Tam çiçek nedir?", "target": "Çiçek yapılarının tamamına sahip olan çiçeklere tam çiçek denir."} {"input": "question: Eksik çiçek nedir?", "target": "Erkek veya dişi organdan sadece birini taşıyan çiçeklere eksik çiçek denir."} {"input": "question: Tek evcikli ve iki evcikli bitkiler arasında ne fark vardır?", "target": "Tek evcikli bitkilerde erkek ve dişi çiçek aynı bitki üzerinde bulunurken, iki evcikli bitkilerde farklı bitki üzerinde bulunur."} {"input": "question: Polen nasıl üretilir?", "target": "Erkek organının başçık kısmında, polen keseleri içindeki polen ana hücrelerinden üretilir."} {"input": "question: Megaspor ana hücresi nasıl gelişir?", "target": "Megaspor ana hücresi, megaspor oluşturur ve bu megasporlardan embriyo kesesi meydana gelir."} {"input": "question: Tohum taslağı içindeki yapılar nelerdir?", "target": "Polar çekirdek, antipod çekirdek, yumurta ve sinerjit çekirdek."} {"input": "question: Tozlaşma nedir ve nasıl gerçekleşir?", "target": "Tozlaşma, polenin dişi organın tepeciğine ulaşmasıdır ve hayvanlarla, rüzgarla veya suyla gerçekleşebilir."} {"input": "question: Kendine tozlaşma ve çapraz tozlaşma nedir?", "target": "Kendi kendine tozlaşma, dişi organın kendi erkek organının polenleriyle tozlaşmasıdır. Çapraz tozlaşma, farklı bir çiçekle tozlaşmadır."} {"input": "question: Hermafrodit çiçeklerde为什么 Çapraz tozlaşma tercih edilir?", "target": "Genetik çeşitliliği artırmak ve farklı mekanizmalar geliştirmek için çapraz tozlaşma tercih edilir."} {"input": "question: Döllenme olaylar nelerdir?", "target": "Zigot, triploid çekirdek, tohum taslağı ve yumurtalıkta değişiklikler."} {"input": "question: Tohumun yapısı nedir?", "target": "Embriyo, endosperm ve tohum kabuğu."} {"input": "question: Meyvelerin sınıflandırılması nasıl yapılır?", "target": "Meyveler, basit meyve ve bileşik meyve olarak sınıflandırılır."} {"input": "question: Dormansi nedir ve ne ise yarar?", "target": "Dormansi, bitkinin su kaybetmesi ve metabolizmasının durmasıdır. Tohumun koruma механизmasıdır."} {"input": "question: Çimlenme için gerekli koşullar nelerdir?", "target": "Uygun sıcaklık, su ve oksijen."} {"input": "question: Çimlenme sırasında besin kaynağı nedir?", "target": "Endosperm."} {"input": "question: Giberellin hormonu çimlenmede hangi rol oynar?", "target": "Absisik asitın etkisini kaldırır ve amilaz enziminin faaliyete geçmesini sağlar."} {"input": "question: Embriyonik kök ve gövde ne oluşturur?", "target": "Gerçek kök ve gövdeyi oluşturur."} {"input": "question: Tek çenekli ve çift çenekli bitkilerde çimlenme farkı nedir?", "target": "Tek çenekli bitkilerde çenekler toprak altında kalırken, çift çenekli bitkilerde toprak üzerinde kalır."} {"input": "question: Bitkisel hormonların genel tanımı nedir?", "target": "Bitkisel hormonlar, bitkinin belirli bir kısmında üretilip farklı bölgelere taşınan ve hedef hücrelerde tepki oluşturan faktörlerdir."} {"input": "question: Bitki hormonları nerelerde üretilir?", "target": "Bitki hormonları genellikle kök ve gövde uçlarındaki meristematik dokularda, tohumda, meyvede ve genç yapraklarda üretilir."} {"input": "question: Büyümeyi artırıcı ve azaltıcı hormonlar hangileridir?", "target": "Büyümeyi artırıcı hormonlar oksin, sitokinin ve giberellin; büyümeyi azaltıcı hormonlar ise absisik asit ve etilendir."} {"input": "question: Oksin hormonunun etkileri nelerdir?", "target": "Oksin, embryoda, apikal meristem ve genç yapraklarda üretilir. Asimetrik büyümeye neden olarak yönelme hareketlerini oluşturur, apikal dormansini sağlar ve kökte hücre bölünmesini uyarır."} {"input": "question: Absisik asidin (ABA) işlevleri nelerdir?", "target": "ABA, tohumun çimlenmesini engeller, dormansi sağlar, stoma kapanmasını sağlar ve yaprak dökülmesini zorunlu kılar."} {"input": "question: Etinlin işlevleri nelerdir?", "target": "Etilen, olgunlaşan meyve, yaşlanan yaprak ve çiçeklerde üretilir. Yaprak sararması ve meyve olgunlaşmasında etkili, gas halindeki bir hormondur."} {"input": "question: Bitkilerde görülen hareket türleri nelerdir?", "target": "Bitkilerde yer değiştirme hareketi yoktur, ancak durum değiştirme hareketleri (irkilme) ve yönelme hareketleri (tropizma ve nasti) vardır."} {"input": "question: Tropizmanın tanımı nedir?", "target": "Tropizma, bir uyaranın yönüne bağlı olarak gerçekleşen irkilme hareketidir. Işığa doğru yönelim fototropizma, yerçekiminin etkisine yöneldom gravitropizmadır."} {"input": "question: Fototropizmanın oluşma sebebi nedir?", "target": "Fototropizma, oksin sentezindeki dengesizlikten kaynaklanır. Işık almayan tarafta daha fazla oksin üretilir ve bu taraf daha fazla büyür."} {"input": "question: Geotropizmanın tanımı ve bitkilerdeki dağılımı nedir?", "target": "Geotropizma, yerçekimi yönüne bağlı olarak gerçekleşen yönelme hareketidir. Köklerde pozitif, gövdelerde ise negatif geotropizma görülür."} {"input": "question: Nasti hareketlerinin özellikleri nelerdir?", "target": "Nasti, uyaranın yönüne bağlı olmayan irkilme hareketidir. Turgor basıncı değişimleri ile gerçekleşir ve uyaran çeşidine göre çeşitlenir."} {"input": "question: Fotoperiyodizmin tanımı nedir?", "target": "Fotoperiyodizm, bitkilerin gün ve gece uzunluğuna karşı verdiği fizyolojik yanıttır. Özellikle çiçeklenme üzerinde etkilidir."} {"input": "question: Fotoperiyodizmde üç tip bitki bulunabilir mi? Bu tipler nelerdir?", "target": "Evet, fotoperiyodizmde üç tip bitki bulunur: 1) Kısa gün bitkileri, 2) Uzun gün bitkileri, 3) Nötr gün bitkileri."} {"input": "question: Çiçeklenmede en önemli uyarıcı nedir?", "target": "Çiçeklenmede en önemli uyarıcı, gün uzunluğudur."} {"input": "question: Bitkilerin yönlerini belirlemede hormonlar nasıl rol oynar?", "target": "Hormonlar, özellikle oksin, bitkinin farklı bölgelerinde dengesiz şekilde sentezlenerek hücre büyümesini düzenler ve bu durum bitkinin belirli bir yöne doğru büyümesini sağlar."} {"input": "question: Koleoptilde fototropizmanın gerçekleşmesi için hangi şartlar gereklidir?", "target": "Koleoptilde fototropizmanın gerçekleşmesi için oksin hormonunun üretilmesi ve ışığın tek bir yönden gelmesi gerekir."} {"input": "question: Etilenin farkı nedir?", "target": "Etilen, gaz halindeki tek bitki hormonudur ve hem kendi bitkinsini hem de etrafındaki diğer bitkileri etkiler."} {"input": "question: Absisik asidin su baskını ve kuraklık gibi streslerdeki rolü nedir?", "target": "Absisik asit, su kaybının önlenmesi için stomaların kapanmasını sağlar ve stres şartlarına karşı bitkinin tepkisini düzenler."} {"input": "question: Kemotropizmanın tanımı ve işlevi nedir?", "target": "Kemotropizma, bitki köklerinin kimyasal maddelere göre yönelme hareketidir. Yararlı maddelere doğru (+) kemotropizma, zararlı maddelerden uzaklaşma (-) kemotropizma gösterir."} {"input": "question: Bitki köklerinin yerçekimi ve suya yönelik yönelimleri nasıldır?", "target": "Bitki kökleri genelde yerçekimiye göre pozitif yönelim gösterir, ancak suya doğru da yönelim gösterebilirler."} {"input": "question: Sarılıcı bitkilerin hareketleri hangi tropizma ile açıklanır?", "target": "Sarılıcı bitkilerin hareketleri tigmotropizma (haptotropizma) ile açıklanır. Bu, dokunma veya temas yoluyla gerçekleşen yönelme hareketidir."} {"input": "question: Boşaltım sisteminin asıl organları nelerdir?", "target": "Boşaltım sisteminin asıl organları böbreklerdir."} {"input": "question: Boşaltım sisteminin işlevleri nelerdir?", "target": "Boşaltım sisteminin işlevleri arasında kanın pH'ını düzenlemek, kan bileşimini sabit tutmak, hormon salgılamak ve boşaltım atıklarını uzaklaştırmak yer alır."} {"input": "question: Nefron nedir ve ne işlev görer?", "target": "Nefron, böbreklerde kandan üre ve atık maddelerin süzülmesini sağlayan birimdir."} {"input": "question: İdrar oluşumunda hangi mekanizmalar vardır?", "target": "İdrar oluşumunda süzülme, geri emilim ve salgılama olmak üzere üç mekanizma وجود eder."} {"input": "question: Süzülme basıncı nasıl hesaplanır?", "target": "Süzülme basıncı, glomerüler kan basıncından (KB) diğer basıncuların (OB ve HB) çıkarılmasıyla hesaplanır: KB - (OB + HB)."} {"input": "question: Boşaltım sisteminin hormonal kontrolü hangi hormonlarla sağlanır?", "target": "Boşaltım sisteminin hormonal kontrolü ADH, aldosteron, parathormon ve kalsitonin hormonlarıyla sağlanır."} {"input": "question: Böbrek taşlarının oluşumu ve tedavisi nedir?", "target": "Böbrek taşları, kalsiyum oksalat ve kalsiyum fosfat gibi minerallerin birikmesi sonucu oluşur. Tedavisi, küçük taşlarda bol sıvı alımı, büyük taşlarda ise taş kırma yöntemleri kullanılır."} {"input": "question: Böbrek yetmezliği nedir ve nasıl tedavi edilir?", "target": "Böbrek yetmezliği, böbreklerin yeterli çalışmadığı durumdur. Tedavisi diyaliz ve böbrek nakli ile sağlanır."} {"input": "question: Üremi nedir?", "target": "Üremi, böbreklerin yeterince çalışamaması sonucu kanda üre miktarının artmasıdır."} {"input": "question: İdrarda bulunabilecek organik maddeler nelerdir?", "target": "İdrarda üre, ürik asit, amonyak, kreatin ve vitamin gibi organik maddeler bulunur."} {"input": "question: İdrar toplama kanallarıyla ilgili bilgi veriniz.", "target": "İdrar toplama kanalları, nefronun Bowman kapsülünden sonra gelen kısmıdır ve proksimal tüp, henle kulbu, distal tüp ve idrar toplama kanalı olmak üzere dört bölümden oluşur."} {"input": "question: Geri emilim ve salgılama arasındaki fark nedir?", "target": "Geri emilim, Bowman kapsülünden bazı maddelerin geri kan damarlarına alınmasına denirken, salgılama, kan damarlarından bazı maddelerin nefron kanallarına aktarılmasına denir."} {"input": "question: Böbreklerin yapısı hakkında bilgi veriniz.", "target": "Böbrekler korteks, medulla ve havuzcuk kısımlarından oluşur. Kortekste süzme birimleri (nefron) bulunurken, medullada nefronların uzantıları ve idrar toplama kanalları yer alır."} {"input": "question: Boşaltım atıkları nelerdir?", "target": "Boşaltım atıkları, metabolizma olayları sonucu meydana gelen, canlı için zararlı ve ihtiyaç duyulmayan maddelerdir."} {"input": "question: ADH hormonu ne işlev görer?", "target": "ADH hormonu, idrarın son halini almasını sağlayarak suyun geri emilimini artırır."} {"input": "question: Parathormon ve kalsitonin hormonlarının işlevi nedir?", "target": "Parathormon, kalsiyumun geri emilimini artırırken, kalsitonin kalsiyumun geri emilimini azaltır."} {"input": "question: İdrarın pH aralığı nedir?", "target": "İdrarın pH aralığı 4,5 ile 8 arasında değişir."} {"input": "question: Böbrek iltihaplanmasının sebepleri ve tedavisi nedir?", "target": "Böbrek iltihaplanmasının sebepleri arasında mikroorganizmalar ve bazı zehirler yer alır. Tedavisi antibiyotik ile sağlanır."} {"input": "question: İdrar yolu enfeksiyonunun belirtileri nelerdir?", "target": "İdrar yolu enfeksiyonunun belirtileri arasında ağrılı ve sık idrara çıkma yer alır."} {"input": "question: Boşaltım sisteminin çalışmasında kan basıncının rolü nedir?", "target": "Boşaltım sisteminin çalışmasında kan basıncı, süzülme basıncını sağlayarak maddelerin bowman kapsülüne geçmesini sağlar."} {"input": "question: Nefronun yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Nefron, böbrekteki temel işlev birimidir ve glomerulus, bowman kapsülü, proksimal tüp, henle kulbu, distal tüp ve idrar toplama kanalı olmak üzere altı kısımdan oluşur."} {"input": "question: Boşaltım atıklarının vücuttan atılması nasıl gerçekleşir?", "target": "Boşaltım atıkları, su, CO2 ve azotlu atıkların deri, akciğer, böbrekler ve anüs yoluyla vücuttan atılmasıyla gerçekleşir."} {"input": "question: Varyasyon nedir ve neden ortaya çıkar?", "target": "Varyasyon, aynı tür bireyler arasında çevresel ve genetik faktörler nedeniyle oluşan farklılıklardır. Varyasyonlar, özellikle eşeyli üreme ve mutasyon nedeni ile ortaya çıkar."} {"input": "question: Adaptasyon nedir ve nasıl ortaya çıkar?", "target": "Adaptasyon, bir canlının yaşama ve üreme şansını artıran genetik özelliklere denir. Adaptasyon, tek başına ortaya çıkmaz, uzun yıllar boyunca bir popülasyonda ortaya çıkan özelliklerdir ve canlının neslini devam ettirebilmesini sağlar."} {"input": "question: Verilen örneklerdeki adaptasyonların gelişimini açıklayınız.", "target": "Kaktüs ve aloe vera bitkisinin su depolaması, deve kirpiklerinin uzun olması, kutup ayılarının kürklerinin kalın olması ve sıcak iklimlerde yaşayan sıcakkanlı canlıların vücut çıkıntılarının daha büyük olması gibi özellikler, bu canlıların yaşadıkları ortama uyum sağlamalarını ve nesillerini devam ettirebilmelerini sağlar."} {"input": "question: Doğal seçilim nedir ve nasıl çalışır?", "target": "Doğal seçilim, varyasyonlar arasındaki bazı farklılıkların, bireylerin yaşadıkları ortamda daha rahat yaşamalarını sağlamasıdır. Avantajlı özelliklere sahip olanlar hayatlarına devam ederken, sahip olmayanlar elenir. Bu süreç, doğaltaşlama olarak adlandırılır."} {"input": "question: Bakteriyel enfeksiyon ve antibiyotik kullanımı bağlamında doğal seçilimi açıklayınız.", "target": "Antibiyotik kullanımı, hastalığa yol açan bakterilerin bir kısmını öldürürken, bazı bakterilerin hayatta kalmasını sağlar. Hayatta kalan bakteriler, antibiyotiğe direnç gösterirler ve bu özelliği sonraki nesle iletir. Bu süreçte, seçilim hayatta kalan bireyler lehine oluşur."} {"input": "question: Mutasyon nedir ve neden önemlidir?", "target": "Mutasyon, DNA üzerinde meydana gelen değişikliklerdir. Mutasyonlar, bazı canlılara yeni özellikler kazandırarak yaşama ve üreme şansını artırabilirken, çoğu时候 metabolizmayı bozucu ya da öldürücü niteliktedir. Mutasyonlar, genetik hastalıklara da neden olabilir."} {"input": "question: Mutasyonun kalıtsal olabilmesi için hangi şartlar gerekir?", "target": "Mutasyonun kalıtsal olabilmesi için, üreme hücrelerinde meydana gelmesi gerekir. Vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar kalıcı olabilir ancak kalıtsal değildir."} {"input": "question: Yapay seçilim nedir ve nasıl uygulanır?", "target": "Yapay seçilim, insanlar tarafından istenilen özelliklere sahip bireylerin seçilmesi ve bu özelliklerin çoğaltılmasıdır. Özellikle besin ve ticari değeri yüksek bitki ve hayvanlar üzerinde uygulanır. Brassica oleracea bitkisinden lahana, brokoli, karnabahar gibi bitkiler elde edilmiştir."} {"input": "question: Yapay seçimin amaç ve sonuçlarını açıklayınız.", "target": "Yapay seçilimin amacı, istenilen özelliklere sahip bireyleri seçerek bu özelliklerin çoğaltılmasıdır. Bu süreç, insan ihtiyaçlarına göre yeni bitki ve hayvan türlerinin oluşturulmasını sağlar."} {"input": "question: Verilen örneklerdeki kelebek varyasyonunun farklı yaşam koşullarında nasıl seçilime uğradığını açıklayınız.", "target": "Koyu renkli ağaç üzerinde koyu renkli kelebekler avcılar tarafından fark edilmediğinden yaşamlarına devam ederken, açık renkli kelebekler fark edileceklerinden ölür. Açık renkli ağaç üzerinde ise situación tersidir. Bu, aynı varyasyondaki bireylerin farklı yaşam koşullarında farklı seçilime uğradığını gösterir."} {"input": "question: Tüm canlıların ortak özelliği nedir?", "target": "Tüm canlıların ortak özelliği hücrelerden oluşmalarıdır."} {"input": "question: Prokaryot ve ökaryot hücreler arasında temel fark nedir?", "target": "Prokaryot hücrelerde ve organel bulunmazken, ökaryot hücrelerde cellular nucleus ve çeşitli organel bulunur."} {"input": "question: Ototrof ve heterotrof beslenme arasındaki fark nedir?", "target": "Ototrof canlılar kendileri besin üretirken, heterotrof canlılar hazır besinleri tüketir."} {"input": "question: Fotosentez ve kemosentez arasındaki temel fark nedir?", "target": "Fotosentez ışık enerjisini kullanırken, kemosentez inorganik maddelerin oksidasyonunu kullanır."} {"input": "question: ATP üretilmesi için hangi süreçler gerçekleşir?", "target": "ATP, hücresel solunum ve fermantasyon ile üretilir."} {"input": "question: Oksijenli ve oksijensiz solunum arasındaki temel fark nedir?", "target": "Oksijenli solunum daha fazla enerji üretirken, oksijensiz solunum daha az enerji üretir."} {"input": "question: Büyüme ve gelişme birbirinden nasıl ayrılır?", "target": "Büyüme, canlıların kütle ve hacim artışıdır; gelişme ise canlıların olgunlaşması ve organizasyonun artmasıdır."} {"input": "question: Canlılarda hareketin temel mekanizmaları nelerdir?", "target": "Canlılarda hareket, kamçı, sil, yalancı ayak gibi yapılar veya tropizma ve nasti hareketleri ile gerçekleşir."} {"input": "question: Metabolizma ne anlama gelir?", "target": "Metabolizma, canlılarda meydana gelen tüm hayatsal faaliyetleri kapsar ve anabolizma ve katabolizma olarak ikiye ayrılır."} {"input": "question: Boşaltım nasıl gerçekleşir?", "target": "Boşaltım, canlılarda metabolizma sonucu oluşan atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasıdır."} {"input": "question: Eşeyli ve eşeysiz üreme arasındaki fark nedir?", "target": "Eşeyli üreme genetik çeşitlenmeye neden olurken, eşeysiz üreme genetik olarak aynı bireyler üretir."} {"input": "question: Canlılar çevreye nasıl tepki verir?", "target": "Canlılar, fiziksel ve kimyasal uyarılara tepki vererekhayatta kalma şansını artırır."} {"input": "question: Adaptasyon ve homeostasi ne anlama gelir?", "target": "Adaptasyon, canlıların çevreye uyum sağlama sürecidir; homeostasi ise vücutta dengeyi koruma yeteneğidir."} {"input": "question: Damarlar ve dolaşım sistemi nedir? Damarların temel işlevi nedir?", "target": "Damarlar, kanın kalpten vücudun diğer bölümlerine taşınması ve geri dönmesi için kullanılan yapılardır. Temel işlevleri, kanın temizlenmesini ve vücuda dağıtılmasını sağlamaktır."} {"input": "question: Atardamarların yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Atardamarlar, kalpten temiz kan taşıyan damarlardır. Yapılarında dıştan içe doğru tek katlı yassı epitel, bağ doku ve elastik lifler bulunur. Bu lifler, damarın basınca dayanıklı olmasını sağlar. Atardamarlarda kapakçık bulunmaz ve kan basıncı en yüksektir."} {"input": "question: Toplardamarların yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Toplardamarlar, kirli kan taşıyan damarlardır. Yapılarında bağ doku ve düz kas tabakası bulunur, ancak elastik lifler bulunmaz. Toplardamarlarda kapakçıklar vardır ve kan basıncı en düşük seviyededir."} {"input": "question: Kılcal damarların işlevi nedir?", "target": "Kılcal damarlar, kan ile doku sıvısı arasında madde alışverişini sağlarlar. Bu işlem, Starling hipoteziyle açıklanır ve kan basıncı ile ozmotik basınç arasındaki farkla sağlanır."} {"input": "question: Nabız nedir ve nasıl ölçülür?", "target": "Nabız, atardamarlarda meydana gelen ritmik kasılma ve gevşemelerdir. Nabız sayısı, kalp atış sayısına eşittir ve genellikle bilek veya boyun gibi bölgelerde ölçülür."} {"input": "question: Tansiyon (kan basıncı) nedir ve nasıl ölçülür?", "target": "Tansiyon, kalpten atardamarlara pompalanan kanın damarlara yaptığı basınçtır. Sistol basıncı (büyük tansiyon) karıncıkların kasılması sırasında, diastol basıncı (küçük tansiyon) ise gevşemesi sırasında ölçülür."} {"input": "question: Kan dolaşımı nedir ve hangi amaçla yapılır?", "target": "Kan dolaşımı, kalpten çıkan kanın vücuda dağıtılması ve geri dönmesini sağlayan süreçtir. Büyük kan dolaşım, besin maddelerini ve oksijeni hücrelere, atık maddeleri boşaltım organlarına taşır. Küçük kan dolaşım, kanın temizlenmesini sağlar."} {"input": "question: Kılcal damarların yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Kılcal damarlar, tek katlı epitel tabakasından oluşur ve kan ile doku sıvısı arasında madde alışverişini sağlar. Bu işlev, Starling hipotezi ile açıklanır ve kan basıncı ile ozmotik basınç arasındaki farkla sağlanır."} {"input": "question: Damarlarda kanın hareketini sağlayan faktörler nelerdir?", "target": "Damarlarda kanın hareketini sağlayan faktörler, karıncıkların kasılması, atardamarlardaki düz kaslar, arkadan gelen kanın itmesi, kulakçıkların gevşemesi, iskelet kaslarının kasılması ve soluk alma ile oluşan basıncın düşmesidir."} {"input": "question: Kan basıncının artmasının etkileri nelerdir?", "target": "Kan basıncının artması, kılcal damarlardan doku sıvısına madde geçişini artırabilir ve bu durum ödemeye neden olabilir. Ayrıca, kanın ozmotik basıncının düşmesi ve doku sıvısının mineral miktarının artması da bu durumda etkili olabilir."} {"input": "question: Küçük ve büyük kan dolaşımı arasındaki temel fark nedir?", "target": "Küçük kan dolaşımı, kalbin sağ kulakçığından akciğerlere ve geri dönüşünü sağlar. Büyük kan dolaşım ise, kalbin sol kulakçığından vücuda ve geri dönüşünü sağlar."} {"input": "question: Toplardamarlardaki kapakçıkların işlevi nedir?", "target": "Toplardamarlardaki kapakçıklar, kanın geriye doğru akmasını engellemek için çalışır."} {"input": "question: Starling hipotezinin temel fikri nedir?", "target": "Starling hipotezinin temel fikri, kan ile doku sıvısı arasında madde alışverişinin kan basıncı ve ozmotik basınç arasındaki farkla sağlandığıdır."} {"input": "question: Kan dolaşım sisteminin ana bileşenleri nelerdir?", "target": "Kan dolaşım sisteminin ana bileşenleri, kalp, atardamarlar, toplardamarlar ve kılcal damarlardır."} {"input": "question: Kan basıncı ve nabız arasındaki ilişki nedir?", "target": "Kan basıncı, kalpten atardamarlara pompalanan kanın damarlara yaptığı basınçtır. Nabız ise, atardamarlardaki ritmik kasılma ve gevşemelerine paralel olarak ölçülen bir değerdir ve kalp atış sayısına eşittir."} {"input": "question: Kılcal damarlarda madde alışverişini etkileyen faktörler nelerdir?", "target": "Kılcal damarlarda madde alışverişini etkileyen faktörler, kan basıncı, ozmotik basınç, doku sıvısının mineral miktarı ve lenf kılcallarının tıkanmasıdır."} {"input": "question: Kan dolaşımı ve solunum sistemi arasında nasıl bir ilişki vardır?", "target": "Kan dolaşımı ve solunum sistemi, oksijen ve besin maddelerinin hücrelere taşınması ile atık maddelerin entferilmesi için çalışırlar. Akciğerlerde kan oksijenlenir ve bu süreç, kan dolaşımı ile sağlanır."} {"input": "question: Damarların yapısı ve işlevi之间有什么联系?", "target": "Damarların yapısı, işlevine göre özelleşmiştir. Atardamarlar, yüksek basınca dayanıklı olacak şekilde elastik lifler içerirken, toplardamarlar, kanın geri akmasını önlemek için kapakçıklara sahiptir. Kılcal damarlar ise, madde alışverişini sağlamak için ince ve tek katlı bir yapıya sahiptir."} {"input": "question: Kemik doku hücrelerine ne ad verilir ve bu hücreler哪里 bulunurlar?", "target": "Kemik doku hücrelerine \"osteositler\" denir ve Bunlar lakün adlı boşluklarda bulunurlar."} {"input": "question: Kemiklerin dışında yer alan ve kemik zarına ne isim verilir ve bu zarın işlevi nedir?", "target": "Kemiklerin dışında yer alan \"periost\" denilen kemik zarı, kemiklerin enine büyümesini ve onarılmasını sağlar."} {"input": "question: Sıkı kemik dokunun özellikleri nelerdir ve hangi kemiklerde bulunur?", "target": "Sıkı kemik dokunun özellikleri: Osteositler halkasal görünüm oluşturmuş ve sıkı sıkıya bağlıdır. Osteositlerin ortasından havers kanalları geçer. Bu kanallar da volkmann kanalları ile birbirine bağlanır. Bu kanallardan kan damarları ve sinirler geçer. Sıkı kemik doku, uzun kemiklerin gövdesinde ve kısa, yassı ve düzensiz şekilli kemiklerin dışında bulunur."} {"input": "question: Süngerimsi kemik dokunun özellikleri nelerdir ve hangi kemiklerde bulunur?", "target": "Süngerimsi kemik dokunun özellikleri: Boşluklu yapıdadır. Bu boşluklar kırmızı kemik iliği ile doludur. Süngerimsi kemik doku, uzun kemiklerin uç kısmında; kısa, yassı ve düzensiz şekilli kemiklerin iç kısmında bulunur."} {"input": "question: Yassı kemiklerin özellikleri nelerdir ve hangi kemiklerde bulunur?", "target": "Yassı kemikler kalınlığı az olan yassılaşmış kemiklerdir. Kafatası, kaburga, kürek ve kalça kemiği yassı kemiktir."} {"input": "question: Kısa kemiklerin özellikleri nelerdir ve hangi kemiklerde bulunur?", "target": "Kısa kemikler boy ve genişliği birbirine yakın olan kemiklerdir. El ve ayak bilek kemikleri kısa kemiktir."} {"input": "question: Düzensiz şekilli kemiklerin özellikleri nelerdir ve hangi kemiklerde bulunur?", "target": "Düzensiz şekilli kemikler, yapı olarak kısa ve yassı kemiklere benzerler. Omurlar ve bazı yüz kemikleri düzensiz şekilli kemiktir."} {"input": "question: Kemiklerde ortak olarak bulunan yapılar nelerdir?", "target": "Kemiklerde ortak olarak bulunan yapılar: Kırmızı kemik iliği, sıkı kemik doku, süngerimsi kemik doku, periost."} {"input": "question: Kıkırdak doku hakkında bilgi veriniz.", "target": "Kıkırdak doku, kondrosit denilen hücrelerden ve kondrin denilen ara maddeden oluşur. Yapısında kan damarı bulunmadığından, bağ doku gibi difüzyon ile beslenir ve atık maddelerini de aynı şekilde uzaklaştırır."} {"input": "question: Hyalin kıkırtak, elastik kıkırtak ve fibröz kıkırtak arasındaki farklar nelerdir?", "target": "Hyalin kıkırtak: Basınca dayanıklı, kollejen lifli kıkırtaktır. Embriyo iskeleti, soluk borusu, burun, kemiklerin eklem başları, kaburga uçlarında bulunur. Elastik kıkırtak: Esnek, elastik lifli kıkırtaktır. Kulak kepçesi, kulak yolu, östaki borusu, epiglotis bulunur. Fibröz kıkırtak: Basınç ve çekmeye dayanıklı, kollejen lifli kıkırtaktır. Omurlar arası disklerde, kemiklerin eklem bölgelerinde bulunur."} {"input": "question: Eklem türleri nelerdir ve özellikleri nedir?", "target": "Eklem türleri ve özellikleri: Oynar eklemler: Kol ve bacaklarda bulunur, hareket yetenekleri en fazla olan eklemlerdir. Sınırlı eklemler: Omurga ve omurlar arasında bulunur, hareket yetenekleri sınırlıdır. Hareketsiz eklemler: Kafatası, yüz kemikleri (alt çene hariç), kalça kemiği arasında bulunur, hareket yetenekleri yoktur."} {"input": "question: İskeletin duasında 206 kemik bulunur, bu kemiklerin sınıflandırılması nasıldır?", "target": "Yapı olarak dört grupta sınıflandırılır: Uzun kemikler, kısa kemikler, yassı kemikler, düzensiz kemikler."} {"input": "question: Kasların vücuttaki işlevleri nelerdir?", "target": "Kaslar, vücudun şeklinin korunmasında ve desteklenmesinde görev yapar, eklemlerin birbirine bağlanmasını ve hareketini sağlar, kimyasal enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürür."} {"input": "question: Kas hücrelerinin hücre zarına, sitoplazmasına, endoplazmik retikulumuna ve mitokondrisine verilen isimler nelerdir?", "target": "Kas hücrelerinin hücre zarına \"sarkolemma\", sitoplazmasına \"sarkoplazma\", endoplazmik retikulumuna \"sarkoplazmik retikulum (DER)\", mitokondrisine ise \"sarkozom\" denir."} {"input": "question: Çizgili kas, düz kas ve kalp kası arasındaki temel farklar nelerdir?", "target": "Çizgili kas: Vücudun iskelet sistemini hareket ettirir, kontrolü beyin tarafından sağlanır, hızla kasılır ve çabuk yorulur. Düz kas: Organların etrafında bulunur, kontrolü otonom sinir sistemi tarafından sağlanır, yavaş kasılır ancak geç yorulur. Kalp kası: Yalnızca kalpde bulunur, hızla kasılır ve ritmik bir şekilde çalışır."} {"input": "question: Kas sarsıntısı (kasılma ve gevşeme) sürecinde gerçekleşen evreler nelerdir?", "target": "Kas sarsıntısı üç evreden oluşur: 1) Bekleme (gizil) evresi, 2) Kasılma evresi, 3) Gevşeme evresi."} {"input": "question: Kas tonusu nedir ve ne işe yarar?", "target": "Kas tonusu, kasların dinlenme durumunda bile belirli bir kasılılık seizuresini sürdürmesi durumudur. Bu durum, vücut duruşunu düzenlemek ve gelen uyarılara hemen cevap verebilmek amacı ile gereklidir ve orta beyin tarafından kontrol edilir."} {"input": "question: Huxley’in kayan iplikler modeline göre kasılma nasıl gerçekleşir?", "target": "Huxley’in kayan iplikler modeline göre kasılma, aktin ipliklerinin miyozin iplikleri üzerinde kaymasıyla gerçekleşir. Bu süreçte Z çizgileri birbirine yaklaşır ve kasın boyu kısalır."} {"input": "question: Kasların çalışması sırasında yaşanan olaylar nelerdir?", "target": "Kasların çalışması sırasında yaşanan olaylar: Kaslar beyinden gelen sinirlerle uyarılır, sarkolemmaya gelen sinir uçlarından nörotransmitter maddeler salgılanır, bu maddeler sarkolemmanın iyon geçirgenliğini değiştirir, sarkoplazmik retikulumdan Ca+2 iyonları salınır, kasın kasılması ve gevşemesi için gerekli enerji üretilir."} {"input": "question: Ölüm katılığı (Rigor Mortis) nedir ve nedeni nedir?", "target": "Ölüm katılığı, ölüm sonrası kasların kasılı kalıp sertleşmesidir. Sebebi, sarkoplazmik retikulumdan Ca+2 iyonlarının dışarı sızması ve kasın gevşemesi için gerekli enerjinin olmamasıdır."} {"input": "question: Kemik erimesi (osteoporoz) nedir ve nedenleri nelerdir?", "target": "Kemik erimesi, kemiklerin zayıflayıp kolay kırılabilir hale gelmesidir. Nedenleri arasında genetik faktörler, yaşlılık, D vitamini eksikliği, mineral eksikliği ve östrojen hormonunun azalması sayılabilir."} {"input": "question: Eklem iltihabı (artrit) nedir ve belirtileri nelerdir?", "target": "Eklem iltihabı, eklemlerde iltihaplanma sonucu oluşan iltihaplı bir hastalıktır. Belirtileri arasında eklem ağrısı, şişlik ve hareket kısıtlılığı bulunur."} {"input": "question: Dişi ve erkek üreme sistemlerinin temel işlevleri nelerdir?", "target": "Dişi üreme sistemi, yumurta hücresi üretimi, gebelik ve doğum süreçlerini yönetirken; erkek üreme sistemi ise sperm üretimi ve bu spermlerin dişi üreme sistemine aktarılmasını sağlar."} {"input": "question: Kadın üreme sisteminin βασlichen yapıları nelerdir ve işlevleri nedir?", "target": "Kadın üreme sisteminin başlıca yapıları over (yumurtalık), fallop tüpleri (yumurta kanalları), uterus (rahim), vagina ve servikstir. Bunlar respectively yumurta üretimini, döllenmeyi, gebelik developmentsını ve doğumu sağlar."} {"input": "question: Erkek üreme sisteminin başlıca yapıları nelerdir ve işlevleri nedir?", "target": "Erkek üreme sisteminin başlıca yapıları testisler, epididimis, seminal vesicles, prostat bezi ve üretradır. Bunlar respectively sperm production, sperm storage, seminal fluid production, ve ejaculation işlevlerini görür."} {"input": "question: Oogenez ve spermatogenez arasında temel fark nedir?", "target": "Oogenez, dişi üreme hücrelerinin (yumurta) oluşumu için mayoz bölünme ile gerçekleşir ve tipik olarak gebelik döneminde tamamlanmazken; spermatogenez, erkek üreme hücrelerinin (sperm) sürekli olarak üretilmesini sağlar."} {"input": "question: Menses döngüsünün evreleri nelerdir ve bu evrelerde neler olur?", "target": "Menses döngüsü dört evreden oluşur: Foliküler evre, ovulasyon, lüteal evre ve menses. Foliküler evrede foliküller gelişir; ovulasyonda yumurta salınır; lüteal evrede progesteron seviyeleri artar ve menses evresinde endometrium atılır."} {"input": "question: Döllenme sürecinde zona pellucida'nın rolü nedir?", "target": "Zona pellucida, yumurta hücresi etrafındaki bir bariyerdir. Spermlerin yumurta hücresine girmesini kontrol eder ve birden fazla spermin girmesini önler."} {"input": "question: Kadın üreme sistemi ve erkek üreme sistemi arasındaki temel farklılıklar nelerdir?", "target": "Kadın üreme sistemi, yumurta üretimini, gebelik ve doğumu desteklemek için estructures içerirken, erkek üreme sistemi sperm üretimini ve transportunu desteklemek için yapılar içerir. Ayrıca, hormon fonksiyonları ve döngüsel faaliyetlerde farklılıklar vardır."} {"input": "question: LH ve FSH hormonlarının rolleri nelerdir?", "target": "LH, ovulasyonu ve korpus luteumun oluşmasını sağlar; FSH ise folikül gelişimini ve yumurta üretiminin başlangıcını düzenler."} {"input": "question: Spermin yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Spermin baş kısmı DNA ile doludur; boyun ve kuyruk kısmı hareketi sağlar. Akrozom, yumurta hücresinin bariyerlerini delebilmesini sağlayan enzimler içerir."} {"input": "question: Döllenme sonrası zigotun gelişimi nasıl gerçekleşir?", "target": "Döllenme sonrası, zigot mitoz bölünmelerle gelişerek embriyoya dönüşür ve rahime implante olur."} {"input": "question: Duyu organları nedir ve उनके principales funciones sont?", "target": "Duyu organları, canlının kendi iç bünyesinde meydana gelen değişiklikleri ve yaşadığı ortamdaki uyarıları alan organlardır. MSS’ye uyarıları gönderir ve bu uyarıları değerlendirir."} {"input": "question: Duyu reseptörleri nasıl sınıflandırılır ve her sınıfın işlevi nedir?", "target": "Duyu reseptörleri, aldıkları uyarının cinsine göre sınıflandırılır: Kemoreseptör (kimyasal uyarı), Fotoreseptör (ışık), Termoreseptör (sıcak ve soğuk), Mekanoreseptör (basınç, ses, dokunma)."} {"input": "question: Gözün yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Gözün üç tabakası vardır: Sert Tabaka (Sklera), Damar Tabaka (Koroid) ve Ağ Tabaka (Retina). Görme işlevi retinada gerçekleşir ve ışıkların kırılması ile görüntüler oluşturulur."} {"input": "question: Kulakın yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Kulak dış, orta ve iç kulak olarak üç kısımdan oluşur. İşitme ve denge fonksiyonlarını yürütür. Dış kulak sesi toplar, orta kulak sesi kuvvetlendirir ve iç kulakta ses dalgaları perilenf sıvısı ile titreşir."} {"input": "question: Burun ve koku alma fonksiyonu hakkında bilgi veriniz.", "target": "Burun, koku alma ve solunum organıdır. Koku reseptörleri burun boşluğunun üstünde bulunur ve koku moleküllerinin mukusta çözünmesini sağlar."} {"input": "question: Tat alma duyusu nasıl çalışır?", "target": "Tat alma, dilin üstünde bulunan tat tomurcukları ile gerçekleşir. Tat tomurcukları, besinlerin tadını algılar ve bu bilgiyi beyine iletir."} {"input": "question: Dokunma duyusu nasıl çalışır?", "target": "Dokunma duyusu deri tarafından algılanır. Derideki reseptörler (Merkel diskleri, Meissner cisimcikleri, vb.) dokunma, basınç, ağrı vs. hisleri algılar."} {"input": "question: Görme kusurları ve göz hastalıkları nelerdir?", "target": "Miyop (göz merceğinin şişkinleşmesi), hipermetrop (göz merceğinin incelmesi), astigmatizm (kornea veya mercekteki kavislenme) ve katarakt (merceğin saydamlığını kaybetmesi) gibi."} {"input": "question: Göz merceğinin kırıcılığını ayarlama işlemi nedir?", "target": "Göz merceğinin kırıcılığını ayarlama işlemi, göz uyumudur. Bu işlem kirpiksi kaslar tarafından kontrol edilir."} {"input": "question: Kulakta ses dalgalarının nasıl işitilir?", "target": "Ses dalgaları dış kulaktan girer, orta kulaktaki kemiklerle kuvvetlenir ve iç kulaktaki perilenf sıvısıyla titreşir. Bu titreşimler korti organına ulaşarak ses olarak algılanır."} {"input": "question: Denge duyusu nasıl sağlanır?", "target": "Denge duyusu, iç kulaktaki yarım daire kanalları ve keseciklerdeki otolit taşları ve tüylü hücreler aracılığıyla sağlanır. Bu yapılar vücut dengesini ayarlar."} {"input": "question: Tat tomurcukları nasıl çalışır?", "target": "Tat tomurcukları, dilin epitel dokusunda bulunur ve besinlerin tadını algılar. Her bir tat tomurcuğu farklı tatları algılamak için özelleşmiştir."} {"input": "question: Derinin yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Deri, epitel ve bağ doku olmak üzere iki tabakadan oluşur. Deri, vücutyu korur, ısıyı düzenler ve dokunma duyusunu sağlar."} {"input": "question: Ekoloji nedir?", "target": "Ekoloji, canlıların birbirleri ile ve cansız çevre ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır."} {"input": "question: Popülasyonun tanımı nedir?", "target": "Popülasyon, belirli bir bölgede yaşayan aynı tür canlıların oluşturduğu topluluktur."} {"input": "question: Komünitenin tanımı nedir?", "target": "Komünite, birden fazla popülasyonun oluşturduğu topluluktur."} {"input": "question: Ekosistemin tanımı nedir?", "target": "Ekosistem, birden fazla komünitenin bir araya gelerek oluşturduğu cansız çevreyi de içine alan bölgedir."} {"input": "question: Biyosferin tanımı nedir?", "target": "Biyosfer, Dünya üzerinde canlıların yaşayabildiği en büyük ekosistemdir."} {"input": "question: Habitatın tanımı nedir?", "target": "Habitat, canlıların hayatsal faaliyetlerini doğal olarak sürdürebildiği yaşam alanıdır."} {"input": "question: Ekolojik nişin tanımı nedir?", "target": "Ekolojik niş, bir canlı türünün ekosistemdeki görevidir."} {"input": "question: Ekosistemin temel bileşenleri nelerdir?", "target": "Ekosistem, canlılar ve çevrelerindeki cansız ortamdan oluşur."} {"input": "question: Biyotik ve abiyotik faktörlerin tanımı nedir?", "target": "Ekosistemdeki canlılara biyotik faktör, cansızlara ise abiyotik faktör denir."} {"input": "question: Ototroflar, heterotroflar ve saprofitlerin temel özellikleri nelerdir?", "target": "Ototroflar inorganik maddeyi organik maddeye çevirirler. Heterotroflar kendi besinlerini üretemeyip dışarıdan alırlar. Saprofitler ise organik maddeleri hücre dışında parçalar."} {"input": "question: Fotoototrof ve kemoototrof canlıların besin üretim mekanları nedir?", "target": "Fotoototroflar ışık enerjisi ve klorofil kullanarak fotosentez yaparlar. Kemoototroflar ise inorganik maddeleri oksitleyerek kemosentez yaparlar."} {"input": "question: Heterotrofların besin kaynağı nedir?", "target": "Heterotroflar kendi besinlerini üretemeyip dışarıdan hazır alırlar."} {"input": "question: Saprofitlerin ekosistumdaki rolü nedir?", "target": "Saprofitler ölmüş canlı kalıntılarını ve atıkları parçalayarak doğaya yeniden kazandırırlar."} {"input": "question: Fotoototrof canlıların besin üretimindeki önemi nedir?", "target": "Fotoototroflar ışık enerjisi kullanarak inorganik maddeleri organik maddeye çevirerek temel besinlerin üretimini sağlarlar."} {"input": "question: Işık, canlıların hayatındaki önemini anlatır mısınız?", "target": "Işık, fotosentez aracılığıyla bitki büyümesi ve gıda zinciri için temel enerji kaynağıdır. Ayrıca, ışık alma süresi ve şiddeti hayvanların активite döngülerini ve bitki çiçek açma zamanlarını etkiler."} {"input": "question: Sıcaklığın canlılar üzerindeki etkileri nelerdir?", "target": "Sıcaklık, enzimlerin aktivitesini etkiler. Her canlı, kendi metabolizmasına uygun sıcaklıktaki ekosistemlerde yaşar. Sıcak bölgelerde yaşayan hayvanlar daha büyük olur ve daha koyu renklidir."} {"input": "question: Soğukkanlı ve sıcakkanlı canlılar arasındaki temel fark nedir?", "target": "Soğukkanlı canlıların vücut sıcaklığı çevre sıcaklığı ile değişirken, sıcakkanlı canlıların vücut sıcaklığı sabittir."} {"input": "question: İklimin oluşmasında etkili olan faktörler nelerdir?", "target": "İklimin oluşmasında atmosfer koşulları, yükselti, denize göre konumu ve abiyotik faktörler etkilidir."} {"input": "question: Toprağın canlılar üzerindeki etkileri nelerdir?", "target": "Toprak, canlıların yaşamlarını destekleyen temel bir abiyotik faktördür. Farklı toprak tipleri farklı canlı dağılımını destekler."} {"input": "question: İçme suyuyunun canlılar için önemi nedir?", "target": "Su, canlıların metabolik faaliyetlerinin temel bileşenidir. Su miktarı, ekosistemdeki canlı çeşitliliğini etkiler."} {"input": "question: pHın canlılar üzerindeki etkileri nelerdir?", "target": "pH, enzimlerin aktivitesini etkiler. Canlılar, metabolizmalarına uygun pH aralıklarında yaşamlarını sürdürür."} {"input": "question: Hücresel solunumun temel amacı nedir?", "target": "Hücresel solunumun temel amacı, besinlerin parçalanarak ATP üretimi sağlamaktır."} {"input": "question: Glikoliz reaksiyonunun özellikleri nelerdir?", "target": "Glikoliz reaksiyonu tüm canlılarda sitoplazmada gerçekleşir ve tüm hücresel solunum mekanizmalarının başlangıcıdır."} {"input": "question: Oksijenli ve oksijensiz solunum arasındaki temel fark nedir?", "target": "Oksijenli solunumda oksijen kullanılırken, oksijensiz solunumda oksijen kullanılmaz."} {"input": "question: Fermantasyon ne tür bir solunum sürecidir ve özellikleri nelerdir?", "target": "Fermantasyon, oksijen olmadan besin monomerlerinin kısmen parçalanması ile enerji üretilen solunum reaksiyonudur. Bu süreçte ATP üretimi sınırlıdır ve результатlar olarak organik maddeler gibi laktik asit veya etil alkol oluşur."} {"input": "question: Etil alkol fermantasyonunun özellikleri nelerdir?", "target": "Etil alkol fermantasyonunda son ürün olarak etil alkol ve karbondioksit üretulur. Bu süreçte, glikozdan 2 molekül etil alkol ve 2 molekül karbondioksit ile birlikte 2 ATP üretilir."} {"input": "question: Laktik asit fermantasyonunun özellikleri nelerdir?", "target": "Laktik asit fermantasyonunda son ürün olarak laktik asit üretilir. Bu süreçte, glikozdan 2 molekül laktik asit ve 2 ATP üretilir ve karbondioksit oluşmaz."} {"input": "question: Etil alkol ve laktik asit fermantasyonunun temel farkları nelerdir?", "target": "Etil alkol fermantasyonunda karbondioksit üretilir ve ürünler geri döndürülemezken, laktik asit fermantasyonunda karbondioksit üretilmez ve ürünler geri döndürülebilir."} {"input": "question: Laktik asit fermantasyonunun biyolojik önemi nedir?", "target": "Laktik asit fermantasyonu, kas hücrelerinde oksijen yetersizğinde energy üretilmesini sağlar, ancak laktik asit birikimi yorgunluğa neden olabilir."} {"input": "question: Fermantasyonun endüstriyel uygulamaları nelerdir?", "target": "Fermantasyon, yoğurt, peynir, alkollü içecek, boza, sucuk, sosis ve ekmek gibi gıda ürünlerinin üretiminde kullanılır."} {"input": "question: Maya hücreleri hangi solunum süreçlerini gerçekleştirir?", "target": "Maya hücreleri oksijen varlığında oksijenli solunum, oksijen yokluğunda ise etil alkol fermantasyonu gerçekleştirir."} {"input": "question: Glikozun parçalanmasıyla üretilen ürünler nelerdir?", "target": "Glikozun parçalanmasıyla 2 molekül pirüvat, 2 molekül NADH2 ve net 2 molekül ATP üretilir."} {"input": "question: Pirüvatin hücresel solunumdaki rolü nedir?", "target": "Pirüvat, hücresel solunum mekanizmasına göre farklı yollara girerek enerji üretiminde kullanılır."} {"input": "question: Denitrifikasyon olayı hangi solunum mekanizması ile gerçekleşir?", "target": "Denitrifikasyon olayı, oksijensiz solunum mekanizmaları ile gerçekleşir."} {"input": "question: Laktik asit fermantasyonunda kas hücrelerinde ne olur?", "target": "Kas hücrelerinde laktik asit fermantasyonu, oksijen yetersizğinde enerji üretimini sağlar, ancak laktik asit birikimi yorgunluğa neden olabilir."} {"input": "question: Fotosentezin genel tanımı nedir?", "target": "Fotosentez, inorganik maddelerden ışık enerjisi ve klorofil pigmenti yardımı ile organik madde üretimine denir."} {"input": "question: Fotosentez yapan canlılar hangi isimle adlandırılır?", "target": "Fotosentez yaparak beslenen canlılara fotoototrof denir."} {"input": "question: Fotosentezde hidrojen kaynağı olarak su kullanan canlılar hangileridir?", "target": "Bitkiler, algler ve siyanobakteriler (mavi-yeşil alg) tarafından gerçekleştirilir."} {"input": "question: Hidrojen kaynağı olarak H2S kullanan canlılar hangi ürünler oluşturur?", "target": "Organik maddenin yanında yan ürün olarak kükürt oluşturur ve oksijen üretmezler."} {"input": "question: Fotosentezde hidrojen kaynağı olarak H2 kullanan canlılar hangi özelliktedir?", "target": "Organik maddenin yanında yan ürün oluşturmazlar ve oksijen üretmezler."} {"input": "question: Hill Reaksiyonu nedir?", "target": "Fotosentezin ışık reaksiyonları sonucunda açığa çıkan oksijen gazının kaynağının CO2 değil, H2O olduğunu ortaya çıkaran deneydir."} {"input": "question: Tüm fotoototroflarda ortak nhìn características nelerdir?", "target": "Karbon kaynağı olarak CO2 kullanırlar, klorofil ve ışık kullanırlar, organik madde ve su oluştururlar ve hidrojen kaynağı kullanırlar."} {"input": "question: Ökaryot hücrelerde klorofil pigmenti nerede bulunur?", "target": "Kloroplast organeli içinde yer alır."} {"input": "question: Prokaryot hücrelerde klorofil pigmenti nasıl nachází?", "target": "Hücre zarına bağlı olacak şekilde sitoplazmada bulunur."} {"input": "question: Kloroplastın yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Kloroplast, fotosentezde görev alan klorofil pigmenti taşıyan yeşil plastiddir. Dış ve iç olmak üzere iki katlıdır, tilakoit zar sistemi içerir ve fotosentezi sağlar."} {"input": "question: Engelmann deneyi nedir ve ne sonucunda keşfedilmiştir?", "target": "Engelmann, beyaz ışığı prizmadan geçirerek renklere ayırmış ve yeşil alglere düşen ışıkları incelemiştir. Bakterilerin kırmızı, mavi ve mor ışık etrafında daha çok ürediğini gözlemlemiştir."} {"input": "question: Fotosentez reaksiyonları ne şekilde gerçekleşir?", "target": "Fotosentez, ışığa bağlı ve ışıktan bağımsız olmak üzere iki reaksiyondan oluşur."} {"input": "question: Işığa bağlı reaksiyonların özellikleri nelerdir?", "target": "Klorofil görev alır, kloroplastın tilakoit zarında gerçekleşir, su kullanılır ve oksijen, ATP ve NADPH2 üretilir."} {"input": "question: Işıktan bağımsız reaksiyonların özellikleri nelerdir?", "target": "Işık gerektirmez, kloroplastın stromasında gerçekleşir, CO2, NADPH2 ve ATP kullanılır, organik madde ve su üretilir."} {"input": "question: Fotosentez hızını etkileyen genetik faktörler nelerdir?", "target": "Kloroplast ve klorofil sayısı, yaprak sayısı ve genişliği, stoma sayısı, enzim miktarı, kütikula kalınlığı gibi faktörlerdir."} {"input": "question: Fotosentezde minimum yasası nedir?", "target": "Fotosentez hızını minimum olan faktör belirler. Diğer faktörler ne kadar uygun olursa olsun, minimum olan faktör hızını limitler."} {"input": "question: Klorofil pigmenti hangi ışık dalgalarını soğurur?", "target": "Klorofil pigmenti, kırmızı ve mor ışık dalgalarını soğururken, yeşil ışığı yansıtır."} {"input": "question: Fotosentezde Suyun Rolü nedir?", "target": "Su, ışığa bağlı reaksiyonlarda hidrojen kaynağıdır ve oksijen, hidrojen ve elektronlara parçalanır."} {"input": "question: Fotosentezde Sıcaklığın Etkisi nedir?", "target": "Sıcaklık, enzimleri etkiler ve optimum sıcaklık değerinin altında veya üstünde Fotosentez hızını azaltır."} {"input": "question: Fotosentezde Minerallerin Rolü nedir?", "target": "Fe, Mg, N, P, S, K, Ca gibi mineraller Fotosentezde önemli rol oynar ve Fotosentez hızını etkiler."} {"input": "question: Geleneksel ve modern biyoteknolojik yöntemler nelerdir ve bunlar nasıl farklılık gösterir?", "target": "Geleneksel biyoteknolojik yöntemler arasında sütten yoğurt yapımı, sirke üretimi ve hamur mayalanması gibi yöntemler bulunur. Modern biyoteknolojik yöntemler ise aşı, ilaç, hormon üretimi, gen aktarımı ve atık temizleme için canlıların kullanımı gibi daha gelişmiş uygulamaları içerir."} {"input": "question: Melezleme nedir ve bu süreç nasılmış?", "target": "Melezleme, farklı karakterler bakımından homozigot olan bireylerin çaprazlanması ile heterozigot bireyler elde edilme sürecidir."} {"input": "question: Yapay dölleme nedir ve nasıl gerçekleştirilir?", "target": "Yapay dölleme, üstün özellikli spermler ile üstün özellikli yumurtaların laboratuvar ortamında döllendirilme processidir."} {"input": "question: Poliploidi nedir ve canlılar için ne gibi avantajlar sağlar?", "target": "Poliploidi, kromozom çift sayısının fazla olması durumudur. Poliploidi canlılar daha verimli ve daha dayanıklı ürünler oluştururlar."} {"input": "question: GDO (Transgenik Organizma) nedir ve neden bazı bilim insanları tarafından karşı çıkılır?", "target": "GDO, istenilen özellikte bitki ve hayvan üretmek için organizmaların genetik yapılarının değiştirilmesidir. Bu canlıların besin olarak kullanılmasına karşı çıkan bilim insanları, insanlarda alerjik reaksiyonlara sebep olabileceğinden endişe ederler."} {"input": "question: İnsan Genom Projesi nedir ve ne gibi bilgiler elde edilmiştir?", "target": "İnsan Genom Projesi, insanların genetik maddesinin nükleotit dizilimini belirlemek için başlatılmış bir projedir. Bu projede, genetik maddenin 3 milyardan fazla nükleotid ve yaklaşık 20.000 ila 25.000 gen içerdiği saptanmıştır. Ayrıca, genomun yaklaşık olarak %97sinin tüm insanlarda aynı olduğu belirlenmiştir."} {"input": "question: Virüsler insanlardaki bozuk genleri nasıl değiştirebilir ve bu processin amacı nedir?", "target": "Virüsler, insanlardaki bozuk genlerin sağlam genler ile değiştirilmesi için kullanılabilir. Bu processin amacı, genetik bozuklukları tedavi etmek veya önlemekektir."} {"input": "question: İnsandan alınan DNA parçacıklarının bantlaşma yapması ve bu bantlaşmaların kullanıldığı alanlar nelerdir?", "target": "İnsandan alınan DNA molekülünün enzimler ile parçalanarak bazı uygulamalar sonucu bantlaşma yapması ve bu bantlaşmaların banyak alanda kullanılmasıdır."} {"input": "question: Tek yumurta ikizleri hariç her insanın DNA parmak izi neden farklıdır ve bu durum ne anlama geliyor?", "target": "Tek yumurta ikizleri hariç her insanın DNA parmak izi farklıdır çünkü her bireyin genetik yapısı özgün ve farklıdır. Bu durum, bireylerin benzersiz olduğunu ve genetik olarak farklılaşmış olduklarını göstermektedir."} {"input": "question: Kök hücreler nelerdir ve bu hücreler hangi kaynaklardan elde edilir?", "target": "Kök hücreler, bölünme yeteneği fazla ve farklılaşmamış hücrelere denir. Embriyo, kordon kanı ve yetişkin bireylerin bazı dokuları temel kök hücre kaynağıdır."} {"input": "question: Yetişkin kök hücreler ve embriyonik kök hücreler arasındaki fark nedir?", "target": "Yetişkin kök hücreler, vücutta birçok doku ve organ yapısında bulunur ve hasar görmesi durumunda hasarlı bölgeyi onarırlar. Embriyonik kök hücreler ise embriyo yapısında bulunur ve gebelik süresince farklılaşarak canlının fetüs halini almasını sağlar."} {"input": "question: İnsandan alınan kök hücreler nasıl geliştirilir ve bunlar ne amaçla kullanılır?", "target": "İnsandan alınan kök hücreler laboratuvar ortamında geliştirilerek organ ve doku üretiminde kullanılabilir."} {"input": "question: Hipotalamus ve hipofiz bezi arasındaki ilişkiyi açıklayın.", "target": "Hipotalamus, hipofiz bezinin çalışmasını düzenler. Hipotalamus, hipofiz bezinin ön lobunu özel hormonlar (RF) ile düzenler. Ayrıca, ADH ve oksitosin hormonlarını üretir ve bunları hipofiz bezinin arka lobuna gönderir."} {"input": "question: Hipofiz bezi nedir ve nerede bulunur?", "target": "Hipofiz bezi, araba beyin bölgesinde hipotalamusa bağlı olarak çalışan bir endokrin bezidir. Çalışması hipotalamus tarafından kontrol edilir."} {"input": "question: Hipofiz bezinin ön lobu hangi hormonları salgılar?", "target": "Hipofiz bezinin ön lobu, STH (Büyüme Hormonu), TSH (Tiroit uyarıcı hormon), ACTH (Adenokortikotropik hormon), FSH (Folikül uyarıcı hormon), LH (Lüteinleştirici hormon), LTH (Prolaktin, Lüteotropik hormon) ve MSH (Melanosit uyarıcı hormon) salgılar."} {"input": "question: Büyüme hormonu (STH) nào.targetsine etki eder ve ne yapar?", "target": "Büyüme hormonu (STH) tüm vücut hücrelerine etki eder. Özellikle kemiklerin ve genel olarak vücudun büyümesini sağlar. Gelişme döneminde az salgılanması nanizm (cücelik), fazla salgılanması ise gigantizm (devlik) veya akromegali (el, ayak, burun gibi bölgelerde orantısız büyüme) gibi durumlarできます."} {"input": "question: TSH (Tiroit uyarıcı hormon) nedir ve ne işe yarar?", "target": "TSH, hipofiz bezinin ön lobu tarafından salgılanır. Tiroit bezinin çalışmasını ve hormon salgılamasını düzenler. Gerektiğinden fazla salgılanması, tiroit bezini fazla uyarır ve hormon salgılanmasını artırır."} {"input": "question: ACTH (Adenokortikotropik hormon) hangi organı hedefler ve ne yapar?", "target": "ACTH, böbrek üstü bezinin korteks bölgesini hedefler. Böbrek üstü bezinin kabuk kısmını uyarır ve kabuk kısmından hormon salgılanmasını sağlar."} {"input": "question: FSH (Folikül uyarıcı hormon) ne işe yarar?", "target": "FSH, dişilerde yumurtalıkta yumurta oluşumunu (oogenez) ve östrojen hormonunun salgılanmasını başlatır. Erkeklerde ise testislerde sperm üretimini (spermatogenez) başlatır."} {"input": "question: LH (Lüteinleştirici hormon) ne yapar?", "target": "LH, dişilerde ovulasyonu ve korpus luteumun oluşmasını sağlar. Korpus luteumun oluşumuyla birlikte östrojen ve progesteron hormonlarının salgılanmasını sağlar. Erkeklerde ise testislerdeki leydig hücrelerini uyararak testosteron hormonu salgılanmasını sağlar."} {"input": "question: LTH (Prolaktin, Lüteotropik hormon) ne işe yarar?", "target": "LTH, süt bezlerinin gelişmesini ve süt salgılanmasını sağlar. Annelik içgüdüsü kazandırır."} {"input": "question: MSH (Melanosit uyarıcı hormon) ne yapar?", "target": "MSH, derideki melanosit hücrelerini uyarır. Melanin pigmentlerinin üretilmesini sağlar ve deri rengini oluşturur. Leke, çil ve ben gibi yapıların oluşturulmasından sorumludur."} {"input": "question: Hipofiz bezinin arka lobu hangi hormonları salgılar?", "target": "Hipofiz bezinin arka lobu, hipotalamus tarafından üretilen ADH (Antidiüretik hormon) ve oksitosin hormonlarını salgılar. Bu hormonlar, hipofizin arka lobuna gönderilir ve oradan vücuda dağıtılır."} {"input": "question: ADH (Antidiüretik hormon) ne işe yarar?", "target": "ADH, böbreklerde suyun geri emilimini sağlayarak vücudun su dengesini düzenler. Az salgılanması, suyun geri emiliminin azalması ve diyabet insipidus (şekersiz şeker hastalığı) gibi durumlar yaratabilir."} {"input": "question: Oksitosin hormonu ne işe yarar?", "target": "Oksitosin, doğumda rahim kaslarının kasılmasını ve doğum sancısının başlamasını sağlar. Ayrıca, üretilen sütün süt kanallarına aktarımını sağlar."} {"input": "question: Hipotalamustaki osmoreseptörler ne yapar?", "target": "Hipotalamustaki osmoreseptörler, kanın ozmotik basıncını algılayarak ADH miktarını ayarlar."} {"input": "question: Hormonların etkileri nasıl ortaya çıkar?", "target": "Hormonların etkileri, kanda belirli bir düzeyde bulunmaları ile ortaya çıkar. Belirli bir düzeye ulaştıktan sonra metabolizma yavaşlatır."} {"input": "question: Hormon salgılanmasını sağlayan durumlar nelerdir?", "target": "Hormon salgılanmasını sağlayan durumlar; çevre değişikliklerinin organizmayı etkilemesi, kandaki hormon miktarına göre endokrin bezlerin birbirini etkilemesi, kandaki çeşitli maddelerin miktarlarının artıp azalması ve sinir sisteminin endokrin bezleri etkilemesidir."} {"input": "question: Hücre zarının seçici geçirgenlik özelliği nedir?", "target": "Hücre zarı, bazı maddelerin geçmesine izin verirken bazılarını engeller."} {"input": "question: Küçük moleküller büyük moleküllere göre hücre zarından neden daha kolay geçer?", "target": "Küçük moleküllerin hareket edebilme ve zar aracılığıyla geçme ihtimali daha yüksektir."} {"input": "question: Nötr maddeler iyonlara göre neden daha kolay hücre zarından geçer?", "target": "Nötr maddeler iyonlara kıyasla daha küçük ve daha az yük taşıdıkları için daha kolay geçer."} {"input": "question: Yağda çözünen maddeler neden daha kolay hücre zarından geçer?", "target": "Yağda çözünen maddeler, hücre zarının lipid tabakasından daha kolay geçebildikleri için daha hızlı geçiş yaparlar."} {"input": "question: Pasif taşıma nedir?", "target": "Pasif taşıma, moleküllerin yoğunluk gradyanını takip ederek hücre zarından kendi enerjileri ile geçişini ifade eder."} {"input": "question: Difüzyon nedir?", "target": "Difüzyon, moleküllerin yüksek yoğunluklu ortamdan düşük yoğunluklu ortama kendiliğinden yayılmasıdır."} {"input": "question: Kolaylaştırılmış difüzyon nasıl gerçekleşir?", "target": "Kolaylaştırılmış difüzyon, taşıma proteinlerinin yardımıyla gerçekleşir."} {"input": "question: Diyaliz nedir?", "target": "Diyaliz, suda çözünmüş maddelerin yarı geçirgen bir zar aracılığıyla taşınmasıdır."} {"input": "question: Osmoz nedir?", "target": "Osmoz, su moleküllerinin yüksek yoğunluktaki çözeltiden düşük yoğunluktaki çözeltiye doğru geçişidir."} {"input": "question: Hipertonik, hipotonik ve izotonik çözelti nedir?", "target": "Hipertonik çözelti daha yüksek yoğunlukta, hipotonik çözelti daha düşük yoğunlukta, izotonik çözelti ise eşit yoğunluktadır."} {"input": "question: Plazmoliz ve deplazmoliz nedir?", "target": "Plazmoliz, hücrenin su kaybettiği ve büzüldüğü durumdur. Deplazmoliz ise hücrenin su alarak eski haline döndüğü durumdur."} {"input": "question: Turgor ve hemoliz nedir?", "target": "Turgor, hücrenin su alarak şiştiği durumdur. Hemoliz ise hücrenin patlayarak içeriğinin sızadığı durumdur."} {"input": "question: Turgor basıncı ve ozmotik basınç nedir?", "target": "Turgor basıncı, hücre içindeki suyun hücre çeperine yaptığı basıncı ifade ederken, ozmotik basınç ise hücrenin su alma basıncını ifade eder."} {"input": "question: Aktif taşıma nedir?", "target": "Aktif taşıma, moleküllerin yoğunluk gradyanına karşı, energie harcayarak taşınmasıdır."} {"input": "question: Endositoz ve ekzositoz nedir?", "target": "Endositoz, büyük maddelerin hücre içine alınmasını ifade ederken, ekzositoz ise büyük maddelerin hücre dışına atılmasını ifade eder."} {"input": "question: Fagositoz ve pinositik ne demektir?", "target": "Fagositoz, büyük katı maddelerin hücre içine alınmasını ifade ederken, pinositik ise büyük sıvı maddelerin hücre içine alınmasını ifade eder."} {"input": "question: Hücre, canlıların en küçük yapı birimi olarak tanımlanır. Hücrelerin keşfi nasıl gerçekleşmiştir?", "target": "Hücrelerin keşfi, Robert Hooke'un basit bir mikroskopla mantar tıpasını incelemesi ve 'cellula' adını verdiği hücreleri görmesiyle gerçekleşmiştir."} {"input": "question: Anton Van Leeuwenhoek'in mikroskobu neyin keşfine yardımcı olmuştur?", "target": "Anton Van Leeuwenhoek'in daha gelişmiş mikroskobu, tek hücreli canlıların keşfine yardımcı olmuştur."} {"input": "question: Matthias Schleiden ve Theodore Schwann'ın keşifleri nelerdir?", "target": "Matthias Schleiden, bitkilerin hücrelerden oluştuğunu keşfetmiştir. Theodore Schwann ise hayvanların hücrelerden oluştuğunu keşfetmiştir."} {"input": "question: Rudolf Virchow'un keşfi nedir?", "target": "Rudolf Virchow, hücrelerin bölünerek oluştuğunu keşfetmiştir. Bu keşif, hücre teorisinin gelişimine önemli bir katkı sağlamıştır."} {"input": "question: Hücre teorisine göre, canlılar nasıl oluşur?", "target": "Hücre teorisine göre, bütün canlılar bir ya da birden fazla hücreden meydana gelmiştir."} {"input": "question: Hücre teorisinin temel prensipleri nelerdir?", "target": "Hücre teorisine göre; 1. Bütün canlılar bir ya da birden fazla hücreden meydana gelmiştir. 2. Hücreler canlıların yapısal ve işlevsel birimleridir. 3. Canlılar kendilerine özgü metabolizma faaliyetlerini hücrelerinde gerçekleştirir. 4. Canlılar genetik maddelerini hücrelerinde taşırlar. 5. Her hücre kendinden önceki hücrenin bölünmesi ile oluşur."} {"input": "question: Hücreler neden mikroskopik boyutta?", "target": "Hücreler, hayati fonksiyonlarını daha rahat yapabilmek amacıyla mikroskobik boyuttadır."} {"input": "question: Hücrelerin incelenmesinde ilk olarak hangi mikroskop kullanılmıştır?", "target": "Hücrelerin incelenmesinde ilk olarak ışık mikroskobu kullanılmıştır."} {"input": "question: Elektron mikroskobu, ışık mikroskobuna göre ne gibi avantajlar sağlar?", "target": "Elektron mikroskobu, ışık mikroskobuna göre çok daha fazla büyütme yapabilmesi nedeniyle hücrenin yapısını ve içeriğini daha detaylı incelemeye imkan sağlar."} {"input": "question: Elektron mikroskobu türleri nelerdir?", "target": "Elektron mikroskobunun iki türü vardır: taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve transmisyonlu elektron mikroskobu (TEM)."} {"input": "question: Prokaryot hücreler ve ökaryot hücreler arasında temel fark nedir?", "target": "Prokaryot hücrelerde genetik madde sitoplazmaya dağılmış olup, çekirdek zarı ve organeller bulunmazken, ökaryot hücrelerde genetik madde çekirdek zarı ile sitoplazmadan ayrılmıştır ve organeller bulunur."} {"input": "question: Prokaryot canlılar hangi grupta yer alır?", "target": "Prokaryot canlılar, bakteri ve arkeler grubunda yer alır."} {"input": "question: Ökaryot hücreli canlılar hangileridir?", "target": "Ökaryot hücreli canlılar, protista, mantar, bitki ve hayvanlar olarak sıralanabilir."} {"input": "question: Protista ve mantarların bazı türleri neden hem tek hem de çok hücreli olabilir?", "target": "Protista ve mantarların bazı türleri, yaşam şartlarına ve yapılarına bağlı olarak hem tek hücreli hem de çok hücreli olabilmektedir."} {"input": "question: Bitki ve hayvanlar neden çok hücrelidir?", "target": "Bitki ve hayvanlar, complexity ve işlevsellik gerektiren yapıları nedeniyle çok hücrelidir."} {"input": "question: Hücre teorisinin gelişimi nasıl gerçekleşmiştir?", "target": "Hücre teorisinin gelişimi, Schleiden, Schwann ve Virchow'un keşifleriyle gerçekleşmiştir."} {"input": "question: Hücrelerin şekil ve büyüklük bakımından neden farklılık gösterdiği açıklanır mı?", "target": "Hücrelerin şekil ve büyüklük bakımından farklılık göstermesi, canlı türleri arasında ve bir bireyin farklı dokuları arasında işlevsel gereksinimler nedeniyle meydana gelir."} {"input": "question: Hücrelerin gözle görülebilen bir örneği var mıdır?", "target": "Evet, deve kuşu yumurta hücresi gibi bazı hücreler gözle görülebilirdir."} {"input": "question: Kalp, dolaşım sisteminin temel organı olarak hangi işlevi yerine getirir?", "target": "Kalp, kanın damarlarda akması için gerekli olan basıncı sağlar."} {"input": "question: Temiz kan ve kirli kan arasındaki ayrım nedir?", "target": "Oksijen bakımından zengin kana temiz kan, oksijence fakir kana ise kirli kan denir."} {"input": "question: Kalp içinde temiz kan ve kirli kan为什么不 karışır?", "target": "Kalp inside, temiz kan ve kirli kanın karışmasını önleyen özel bir yapıya sahiptir."} {"input": "question: Kalp tabakası nelerdir ve ihre işlevleri nelerdir?", "target": "Kalp layer tabakası siguientes:\n- Perikard: Kalbi dıştan saran bağ dokusundan oluşmuş iki katlı bir zardır. Zarlar arasında sıvı bulunur. Bu sıvı kalbin rahat çalışmasını sağlar.\n- Miyokard: Kalp kasıdır. Kalbin kasılıp gevşeyerek çalışmasını sağlar.\n- Endokard: Kalbin en iç tabakasıdır. Tek katlı endotel ile bunu miyokarta bağlayan bağ dokusundan oluşmuştur. Kalbin çalışması sırasında aşınmayı önleyen kaygan bir yapı oluşturur."} {"input": "question: Kalp,koroner damarlar nedir ve hangi işlevi görür?", "target": "Koroner damarlar, miyokard tabakasında kılcallara ayrılan damarlardır. Kalp kasını besler."} {"input": "question: Kalp inside kanın bileşeninde değişiklik olive neden?", "target": "Kalp inside kanın bileşeninde değişiklik olive omdat kalp içindeki kanın her iki odacıkta da aynı bileşime sahip olması."} {"input": "question: Kalp odacıkları ve fonksiyonları nelerdir?", "target": "Kalp odacıkları ve fonksiyonları siguientes:\n- Üstte iki kulakçık (atrium), altta iki karıncık (ventrikulus) olmak üzere dört odacıklıdır.\n- Sağ karıncık ve sağ kulakçıkta daima kirli kan, sol karıncık ve sol kulakçıkta daima temiz kan bulunur."} {"input": "question: Kalp kapakçıklar hangi işlevi görür?", "target": "Kapakçıklar, kulakçıklardan karıncıklara geçen kanın geri dönmesini engeller."} {"input": "question: Kalp atardamarlar ve toplardamarlar hangi işlevi görür?", "target": "Atardamarlar, kalpten çıkan kanın vücuda veya akciğere gitmesini sağlar. Toplardamarlar, kanı kalbe geri getirir."} {"input": "question: Kalp yarım ay kapakçıkları hangi işlevi görür?", "target": "Yarım ay kapakçıkları, kalpten çıkan kanın geri gelmesini engeller."} {"input": "question: Kalp çalışması sırasında sistol ve diastol ne anlama gelir?", "target": "Sistol, kalbin kasılması; diastol, kalbin gevşemesi anlamına gelir."} {"input": "question: Kalp çalışmasının ritmini düzenleyen yapılar nelerdir?", "target": "Kalp ritmini düzenleyen yapılar siguientes:\n- Sinoatrial düğüm (S.A): İlk kasılma buradan başlar.\n- Atrio-ventriküler düğüm (A.V): Uyarıları kulakçıklardan karıncıklara iletir.\n- His demetleri: Uyarıları karıncıklara taşır.\n- Purkinje lifleri: Karıncıklarda kasılmanın gerçekleşmesini sağlar."} {"input": "question: Kalp çalışmasını etkileyen faktörler nelerdir?", "target": "Kalp çalışmasını etkileyen faktörler siguientes:\n- Sinirler\n- Hormonlar\n- Kandaki CO2 derişimi\n- Sıcaklık ve çalışma temposu\n- Kimyasal maddeler"} {"input": "question: Kanın yapısı ve işlevi hakkında genel bilgi veriniz.", "target": "Kan, plazma ve hücreler olmak üzere iki kısımda incelenir. Plazma, su, iyonlar ve plazma proteinlerinden oluşur. Kan hücreleri (eritrositler, lökositler ve trombositler) ise çeşitli görevleri yerine getiren özel hücrelerdir. Kanın ana işlevleri arasında oksijen ve karbondioksit taşıma, besin maddelerinin dolaşımı ve hastalık yapıcı Maddelerin nötrleştirilmesi yer alır."} {"input": "question: Alyuvarlar (eritrositler) ve उनके विशेषताओं के बारे में बताएं।", "target": "एरिथ्रोसाइट्स (लाल रक्त कोशिकाएं) हेमोग्लोबिन के कारण लाल रंग के होते हैं और ऑक्सीजन और कार्बन डाइऑक्साइड को परिवहन करते हैं। वे परिपक्व होने पर अपने केंद्रक और कोशिकांगों को खो देते हैं, जिससे वे अधिक लचीला होते हैं और अधिक ऑक्सीजन ले जा सकते हैं। उनका जीवनकाल लगभग 120 दिन होता है।"} {"input": "question: Lökozitler (akyuvarlar) ve उनके कार्यों के बारे में बताएं।", "target": "ल्यूकोसाइट्स (श्वेत रक्त कोशिकाएं) प्रतिरक्षा प्रणाली का हिस्सा हैं और रोगाणुओं से लड़ने में महत्वपूर्ण भूमिका निभाते हैं। वे फैगोसाइटोसिस करके रोगाणुओं को नष्ट करते हैं और एंटीबॉडी का उत्पादन करते हैं। वे केंद्रक वाली होती हैं और अपने कार्यों के आधार पर विभिन्न प्रकार की होती हैं।"} {"input": "question: Trombositler (kan pulcukları) ve onların işlevleri nelerdir?", "target": "Trombositler kanın pıhtılaşmasını sağlamaktadır. Vücuttaki bir yaralanma durumunda, trombositler hasarlı bölgeye topllanırlar ve tıkaç oluşturarak kan kaybını durdurmaya yardımcı olurlar. Ayrıca, pıhtılaşma faktörlerini salgılarlar, bu faktörler trombin ve fibrin oluşturarak kan damarının onarılmasını sağlarlar."} {"input": "question: Kanın pıhtılaşma sürecini açıklar mısınız?", "target": "Kanın pıhtılaşma süreci dördümş AMD adımları içerir: 1) Dokuda ve kan damarlarında zedelenme meydana gelir. 2) Trombositler zedelenme bölgesine gelir ve tıkanıklık oluşturur. 3) Pıhtılaşma faktörleri salgılanır ve trombin ile fibrin oluşturulur. 4) Trombin, fibrinojeni fibrin haline dönüştürerek pıhtı oluşturur."} {"input": "question: Lenf sistemi ve işlevi nedir?", "target": "Lenf sistemi, dokulararası sıvının (doku sıvısı) kan dolaşımına dönmesini sağlar ve vücut savunmasında önemli rol oynar. Lenf damarları, dokulardan gelen sıvıyı toplar ve lenf düğümlerinden geçirerek arındırır. Lenf sistemi ayrıca akyuvarların üretiminde görevlidir ve bağırsaktan emilen yağ asitleri ve vitaminlerin kan dolaşımına katılmasını sağlar."} {"input": "question: Kan ve lenf dolaşımı arasındaki fark nedir?", "target": "Kan dolaşımı, kalbin pompalaması ile hızlı bir şekilde gerçekleşirken, lenf dolaşımı daha yavaştır ve kalp gibi bir pompalama organı yoktur. Lenf akışı, genellikle iskelet kaslarının hareketleri ve lenf damarlarındaki kapakçıkların yardımı ile sağlanır."} {"input": "question: Antijen ve antikor arasındaki fark nedir?", "target": "Antijen, vücut için yabancı maddelerin tanımlanmasını sağlayan moleküllerdir. Antikor ise, antijenlere karşı savunma mekanizması olarak akyuvarlar tarafından üretilen proteinlerdir. Antikorlar, antijenleri nötralize ederek vücut için tehlikeli olmasını engelleyerek işlev görür."} {"input": "question: Kan grupları ve onların tayini nasıl yapılır?", "target": "Kan grupları, alyuvar zarında bulunan antijenler (A ve B) temel alınarak belirlenir. ABO kan grubu sisteminde dört tip kan grubu bulunmaktadır: A, B, AB ve O. Rh faktörü ise, alyuvarlarda Rh antijeninin varlığına göre pozitif veya negatif olarak belirlenir. Kan nakillerinde, alıcının antikorları ile vericinin antijenleri aynı olmamalıdır, aksi takdirde aglütinasyon (çökelme) meydana gelebilir."} {"input": "question: Eritrositlerin ömrü ne kadardır ve nehirlerinde parçalanma süreci nasıl işler?", "target": "Eritrositlerin ömrü yaklaşık 120 gündür. Parçalanma süreci genellikle dalak ve karaciğerde gerçekleşir. Demir kısmı, yeni alyuvar üretiminde kullanılırken, geri kalan kısmı makrofajlar tarafından parçalanır ve bilirübinin üretiminde kullanılır."} {"input": "question: Kemosentez nedir?", "target": "Kemosentez, inorganik maddeleri oksitleyerek organik madde üreten bir süreçtir."} {"input": "question: Kemosentez yapabilen canlılara ne denir?", "target": "Kemosentez yapabilen canlılara kemootrof denir."} {"input": "question: Kemoototrofların özellikleri nelerdir?", "target": "Kemoototrofların tamamı prokaryot canlıdır ve bu nedenle tek hücrelidir."} {"input": "question: Kemosentezde enerji kaynağı olarak hangi maddeler kullanılır?", "target": "Kemosentezde enerji kaynağı olarak inorganik maddeler kullanılır ve bu maddeler canlı türüne göre farklılık gösterir."} {"input": "question: Kemosentezde karbon kaynağı nedir?", "target": "Kemosentezde karbon kaynağı olarak karbondioksit kullanılır."} {"input": "question: Kemosentezde oksidasyon için hangi gaz kullanılır?", "target": "Kemosentezde oksidasyon için oksijen gazı kullanılır."} {"input": "question: Kemosentezde atmosfere oksijen verilir mi?", "target": "Kemosentezde atmosfere oksijen verilmez. Ancak bazı arkeler kemosentezi oksijen kullanmadan gerçekleştirir."} {"input": "question: Kemosentezde ışık enerjisine ihtiyaç var mı?", "target": "Kemosentezde ışık enerjisine ihtiyaç yoktur."} {"input": "question: Kemosentez aydınlık ya da karanlık ortamda gerçekleştirilebilir mi?", "target": "Evet, kemosentez aydınlık ya da karanlık ortamda gerçekleştirilebilir."} {"input": "question: Kemosentezde klorofil kullanılır mı?", "target": "Kemosentezde klorofil kullanılmaz."} {"input": "question: Kemosentezde ETS görev yapar mı?", "target": "Evet, kemosentezde ETS görev yapar."} {"input": "question: Kemosentezde indirgenme ve yükseltgenme reaksiyonları gerçekleştirilir mi?", "target": "Evet, kemosentezde indirgenme ve yükseltgenme reaksiyonları gerçekleştirilir."} {"input": "question: Kemosentezde kullanılan inorganik maddeler ve ürünler nelerdir?", "target": "İnorganik madde + O2 --> inorganik yan ürün + enerji; H2O + CO2 + enerji --> organik madde."} {"input": "question: Metanojenik arkelerin enerji kaynağı nedir?", "target": "Metanojenik arkelerin enerji kaynağı olarak karbondioksit kullanılır."} {"input": "question: Metanojenik arkelerde kemosentez nasıl gerçekleşir?", "target": "Metanojenik arkelerde kemosentez hidrojen ile gerçekleştirilir ve bunun sonucunda metan gazı üretirler."} {"input": "question: Nitrit bakterilerinin enerji kaynağı nedir?", "target": "Nitrit bakterilerinin enerji kaynağı olarak amonyak kullanılır."} {"input": "question: Nitrit bakterilerinin oksidasyon sonucunda ne oluşturulur?", "target": "Nitrit bakterilerinin oksidasyon sonucunda nitrit oluşturulur."} {"input": "question: Nitrat bakterilerinin enerji kaynağı nedir?", "target": "Nitrat bakterilerinin enerji kaynağı olarak nitrit kullanılır."} {"input": "question: Nitrat bakterilerinin oksidasyon sonucunda ne oluşturulur?", "target": "Nitrat bakterilerinin oksidasyon sonucunda nitrat oluşturulur."} {"input": "question: Nitrit ve nitrat bakterileri ne işe yarar?", "target": "Nitrit ve nitrat bakterileri kemosentezle kendi besinlerini üretirken azot döngüsünün gerçekleşmesini sağlarlar."} {"input": "question: Ototrofların ortak özellikleri nelerdir?", "target": "Ototroflar inorganik maddelerden organik madde üretir, karbondioksit tüketir, ATP sentezler ve tüketir ve enzimatik reaksiyonlar gerçekleştirir."} {"input": "question: Komünite nedir?", "target": "Komünite, bir alan ya da habitat içerisinde bulunan tüm popülasyonların oluşturduğu topluluktur."} {"input": "question: İndikatör tür nedir ve örnek veriniz?", "target": "İndikatör tür, bir komünitedeki çevre değişikliklerinden çok çabuk etkilenen türdür. Örneğin, alabalıklar temiz ve oksijeni bol sularda yaşar, bu nedenle suyun kalitesi hakkında bir gösterge oluştururlar."} {"input": "question: Baskın tür ve kilit taşı tür arasındaki fark nedir?", "target": "Baskın tür, bir komünitede sayıca diğer canlılardan daha fazla olan türdür. Kilit taşı tür ise komüniteyi kontrol eden türdür; bu türün kaldırılması komünitedeki diğer canlıları büyük ölçüde etkiler."} {"input": "question: Ekoton nedir ve özellikleri nelerdir?", "target": "Ekoton, komşu komüniteler arasındaki geçiş bölgesidir. Bu bölgelerde canlı çeşidi fazla olmasına rağmen, rekabet nedeniyle canlı sayısı azdır."} {"input": "question: Mutualizm nedir ve bir örnek veriniz?", "target": "Mutualizm, bir arada yaşayan türlerin her ikisinin de bu ilişkiden yarar gördüğü durumdur. Örneğin, baklagiller ile köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakteriler arasında mutualizm bulunmaktadır."} {"input": "question: Parazitizm nedir ve bir örnek veriniz?", "target": "Parazitizm, bir türün diğerine zarar verdiği, diğerinin ise zarar gördüğü durumdur. Örnek olarak, bitki ve hayvan parazitleri verilebilir."} {"input": "question: Süksesyon nedir ve iki tipi nedir?", "target": "Süksesyon, bir komünitede çeşitli faktörlerle baskın türün zamanla değişmesidir. Primer süksesyon, toprak ve canlı yaşamının bulunmadığı alanlarda gerçekleşirken, sekonder süksesyon, toprak yapısı bozulmadan komünitenin bozulduğu durumlarda görülmektedir."} {"input": "question: Köklerin temel işlevleri nelerdir?", "target": "Kökler bitkiyi toprağa bağlar, topraktan su ve mineralleri alır ve bazı hormonlar salgılar."} {"input": "question: Embriyonik kök ve primer kök arasındaki fark nedir?", "target": "Embriyonik kök, tohumun çimlenmesi sırasında oluşan ilk köktür ve bu köke primer kök denir. Primer kökten ise sekonder kökler çıkar."} {"input": "question: Kazık kök ve saçak kök arasındaki temel fark nedir?", "target": "Kazık kök, primer kök ve sekonder köklerin baskınlığını sürdürdüğü bir sistemdir ve genellikle odunsu ve bazı otsu bitkilerde görülür. Saçak kök ise dallanma sonucu tek bir kökün baskınlığı olmadan toprak yüzeyinin altında yayılan çok ince ve uzun köklerden oluşur ve genellikle otsu bitkilerde görülür."} {"input": "question: Kökün en uç kısmında hangi yapı bulunur ve ne işlevi vardır?", "target": "Kökün en uç kısmında kaliptra bulunur. Kaliptra, apikal meristem tarafından üretilir ve kökün toprak içerisinde ilerlerken zarar görmesini engeller."} {"input": "question: Kökün boyuna kesitinde hangi dört bölge bulunur?", "target": "Kökün boyuna kesitinde hücre bölünme bölgesi, uzama bölgesi, farklılaşma bölgesi ve kaliptra bölgesi bulunur."} {"input": "question: Endodermisin özellikleri nelerdir?", "target": "Endodermis, kökün enine kesitinde korteksin en iç kısmında bulunur ve kaspari şeridi su geçirmeyen bir tabaka oluşturur."} {"input": "question: Perisklın işlevi nedir?", "target": "Periskl, merkezinde lateral meristemin ve yan köklerin oluşmasını sağlar."} {"input": "question: Monokotil ve dikotil bitkilerin kök yapısı arasındaki temel fark nedir?", "target": "Monokotil bitkilerin kökünde öz bulunmazken, dikotil bitkilerin kökünde öz bulunur."} {"input": "question: Gövdenin temel işlevleri nelerdir?", "target": "Gövde, topraktan alınan su ve minerallerin diğer organlara taşınmasını sağlar ve yapraklarda üretilen organik maddelerin köklere taşınmasını sağlar."} {"input": "question: Stolon ve rizom arasındaki temel fark nedir?", "target": "Stolon, toprak üstü yatay ince gövde iken rizom, toprak altı yatay ve daha kalın bir gövde tipidir."} {"input": "question: Yaprakların anatomik yapısı nasıldır?", "target": "Yapraklar epidermis, mezofil tabakası ve iletim demetlerinden oluşur. Epidermis hücrelerinde stomalar bulunur ve mezofil tabakasında fotosentez gerçekleşir."} {"input": "question: Ksilem ve floem在 yaprak kesitinde hangi bölgelerde bulunur?", "target": "Yaprak kesitinde, ksilem daha iç kısımda bulunurken floem daha dış kısımda bulunur."} {"input": "question: Dikotil ve monokotil bitkilerin yaprak damarlanma desenleri nasıl farklılık gösterir?", "target": "Dikotil bitkilerin yaprak damarlanma deseni ağsı شکل olurken, monokotil bitkilerin yaprak damarlanma deseni paralel shapedir."} {"input": "question: Yaprak ayasının işlevi nedir?", "target": "Yaprak ayası, yaprağın gövdeye bağlanmasını sağlar ve yaprağın gövdedeki konumunu belirlerken yaprağın ışıktan verimli bir şekilde yararlanmasını sağlar."} {"input": "question: Tepe tomurcuğunun işlevi nedir?", "target": "Tepe tomurcuğu, gövdenin uzamasını sağlar."} {"input": "question: Yanal tomurcukların uzaması ne zaman gerçekleşir?", "target": "Yanal tomurcuklar, tepe tomurcuğu aktif haldeyken genellikle uzama yapmazlar. Ancak hormonların etkisi ile aktifleşebilirler."} {"input": "question: Apikal dormansi nedir?", "target": "Apikal dormansi, tepe tomurcuğunun aktif haldeyken yanal tomurcukların uzama yapmadığı durumudur."} {"input": "question: Nöronlarda impulsun oluşumu ve iletimi nedir?", "target": "Nöronlarda impulsun oluşumu ve iletimi, elektrokimyasal değişikliklerle gerçekleşir. Eşik değer üzerindeki uyarılar, sodyum ve potasyum iyonlarının hareketi ile impuls oluşturur. İmpuls, nöron boyunca ve sinapslarda kimyasal iletim ile aktarılır."} {"input": "question: Ya hep ya hiç prensibi nedir?", "target": "Ya hep ya hiç prensibi, bir nöronun either tüm gücüyle cevap vereceğini veya hiç cevap vermeyeceğini ifade eder. Bu prensip, nöronların eşik değerine göre 움직lendiğini açıklar."} {"input": "question: Miyelin kılıflı nöronlarda impuls iletimi nasıl gerçekleşir?", "target": "Miyelin kılıflı nöronlarda, impuls Ranvier boğumlarında atlamalı iletim yaparak daha hızlı iletılır."} {"input": "question: Aksiyon potansiyelinde three main stages?", "target": "Aksiyon potansiyeli, polarizasyon (dinlenme hali), depolarizasyon (uyartı ile olumlu yükleme) ve repolarizasyon (normal duruma dönüş) aşamalarından oluşur."} {"input": "question: Sinir impulslu iletimi kaslara nasıl ulaşır?", "target": "Sinir impulslu, kas hücrelerine sinaps.addData iletilir ve kas kasılmasına neden olur."} {"input": "question: Nörotransmitterlerin rolü nedir?", "target": "Nörotransmitterler, sinaptik keseciklerden salınarak komşu hücrenin reseptörlerine bağlanarak sinyal iletimini sağlarlar."} {"input": "question: Sinapslarda impuls iletimi neden daha yavaştır?", "target": "Sinapslarda impuls iletimi, kimyasal iletim gerektirdiği için nöronların kendi içindekinden daha yavaştır."} {"input": "question: Dinlenme potansiyeli (polarizasyon) ne demektir?", "target": "Dinlenme potansiyeli, nöronun dinlenme halindeki elektriksel durumudur; hücre içi negatif, hücre dışı pozitiftir."} {"input": "question: Neden bazı sinapslar impulslu geçişine izin verirken bazıları engeller?", "target": "Bu, sinapsların seçici dirence sahip olmasıdır. Kolaylaştırıcı sinapslar iletimi kolaylaştırırken, durdurucu sinapslar iletimi engeller."} {"input": "question: Nükleik asitlerin keşfi kim tarafından ve ne zaman yapılmıştır?", "target": "Nükleik asitlerin keşfi 1869 yılında Friedrich Miescher tarafından balık spermi ve akyuvar hücrelerinde yaptığı çalışmalar sonucunda gerçekleşmiştir."} {"input": "question: Nükleik asitlerin keşfinde Miescher'in yaptığı çalışmalarda ne gibi önemli gözlemler vardır?", "target": "Miescher, hücre çekirdeklerinde daha önce rastlanılmamış C, H, O, N ve P içeren asit özelliğinde moleküller keşfetmiş ve bunlara 'nükleik asit' adını vermiştir."} {"input": "question: Frederick Griffith'in deneyi neyi kanıtlamıştır?", "target": "Frederick Griffith'in deneyi, DNA'nın genetik madde olduğunu ve transformasyon (canlı bakterilerin cansız bakteriden genetik madde alması) olduğunu kanıtlamıştır."} {"input": "question: Griffith'in deneyinde neden farklı suşlar kullanılmıştır?", "target": "Griffith, farklı suşları kullanarak (kapsüllü ve kapsülsüz formları) DNA'nın genetik madde olduğunu ve transformasyon olduğunu kanıtlamak için bu suşları kullanmıştır."} {"input": "question: Oswald Avery, Colin MacLeod ve Maclyn McCarty'nin deneyleri neyi göstermiştir?", "target": "Avery, MacLeod ve McCarty'nin deneyleri, transformasyona neden olan maddenin DNA olduğunu göstermiştir."} {"input": "question: Avery ve ekibinin deneylerinde hangi enzimler kullanılmıştır?", "target": "Avery ve ekibi, RNA, protein, DNA, yağ ve karbonhidratları parçalayan enzimlerle deney yapmıştır."} {"input": "question: Hershey ve Chase'in deneyinde hangi radyoaktif izotoplar kullanılmıştır?", "target": "Hershey ve Chase'in deneyinde, DNA'da fosforun radyoaktif izotopu (32P) ve proteinde kükürtün radyoaktif izotopu (35S) kullanılmıştır."} {"input": "question: Hershey ve Chase'in deneyinin 결과 ne olmuştur?", "target": "Hershey ve Chase'in deneyinde, DNA'nın fosfor izotopu bakteri içinde bulunurken, proteinin kükürt izotopu bakteri dışında kalmıştır. Bu, DNA'nın genetik materyal olduğunu kanıtlamıştır."} {"input": "question: Erwin Chargaff hangi keşfi yapmıştır?", "target": "Erwin Chargaff, farklı organizmalardan izole ettiği DNA'ların baz dizimlerinin değiştiğini keşfetmiştir."} {"input": "question: Rosalind Franklin ve Maurice Wilkins'in katkısı nedir?", "target": "Franklin ve Wilkins, X ışınları ile DNA'nın kristal fotoğrafını elde etmişlerdir."} {"input": "question: Watson ve Crick'in Nobel Ödülü'nü ne zaman ve kime karşı kazandılar?", "target": "Watson ve Crick, 1962 yılında Maurice Wilkins ile birlikte Nobel Ödülü'nü kazanmışlardır."} {"input": "question: Nükleik asitlerin temel yapı birimleri nedir?", "target": "Nükleik asitlerin temel yapı birimleri nükleotittir."} {"input": "question: Bir nükleotidin oluşumu nasıldır?", "target": "Bir nükleotid, organik baz, pentoz ve fosfatın birleşmesinden oluşur."} {"input": "question: Organik bazlar nelerdir ve neden önemli?", "target": "Organik bazlar adenin, guanin, sitozin, timin ve urasildir. Nükleotitleri ve nükleik asitleri birbirinden ayıran önemli unsurlardır."} {"input": "question: Pürin ve pirimidin bazları arasındaki fark nedir?", "target": "Pürin bazları çift halkalıdır ve adenin ve guanin olmak üzere iki çeşittir. Pirimidin bazları ise tek halkalıdır ve timin, sitozin ve urasil olmak üzere üç çeşittir."} {"input": "question: Nükleik asitlerdeki pentozlar nelerdir?", "target": "Nükleik asitlerdeki pentozlar DNA'da deoksiriboz, RNA'da ise riboz şekeri olarak bulunur."} {"input": "question: Fosfat ve nükleotitlerin birbirine nasıl bağlanır?", "target": "Fosfat, nükleotitleri birbirine fosfodiester bağı ile bağlar."} {"input": "question: Nükleotidler ve organik bazlar arasında nasıl bir ilişki vardır?", "target": "Nükleotitler, içerdiği organik bazlara göre isimlendirilir."} {"input": "question: DNA ve RNA'nin temel işlevleri nelerdir?", "target": "DNA, genetik bilgilerin saklanması ve iletimi için sorumludur. RNA ise protein sentezinde şifrelerin taşınması ve translationde görev alır."} {"input": "question: DNA'nın yapısı nasıl açıklanabilir?", "target": "DNA, iki antiparalel polinükleotit zincirinden oluşur ve bu zincirler birbirine hidrojen bağlarıyla bağlanarak ikili sarmal bir yapı oluşturur."} {"input": "question: RNA'nın yapısı ve işlevi nasıldır?", "target": "RNA tek zincirli bir yapıya sahiptir ve protein sentezinde DNA'dan alınan genetik şifreyi taşır. Ayrıca, bazı RNA'lar (örneğin rRNA) ribozomun yapısına katılır."} {"input": "question: mRNA, tRNA ve rRNA'nin işlevleri nelerdir?", "target": "mRNA, DNA genetik şifreyi taşır. tRNA, amino asitleri taşıyan ve amino asitleri doğru pozisyonda Tutulan RNA'dır. rRNA, ribozomun yapısına katılan ve protein sentezinde önemli rol oynayan RNA'dır."} {"input": "question: Nükleik asitlerin canlılarda ne işe yarar?", "target": "Nükleik asitler, genetik bilgilerin saklanmasını, iletilmesini ve protein sentezinin düzenlenmesini sağlar."} {"input": "question: DNA ve RNA'nin biyokimyasal ve işlevsel différences nelerdir?", "target": "DNA, genetik bilgilerin uzun süreli depolanmasını sağlar ve genellikle çift zincirli bir yapıya sahiptir. RNA ise tek zincirli, daha geçici ve active olarak protein sentezinde görev alır."} {"input": "question: Nükleotitlerdeki fosfodiester bağı nedir ve ne işe yarar?", "target": "Fosfodiester bağı, bir nükleotidin pentozunun diğer nükleotidin fosfatına bağlanmasını sağlar ve bu şekilde polinükleotit zincirleri oluşur."} {"input": "question: DNA'nın 5' ve 3' uçları arasındaki fark nedir?", "target": "DNA ipliklerinden birinin 5' ucunda şekerin beşinci karbonuna fosfat bağlanırken, 3' ucunda hidroksil grubu bağlanır. Karşı iplikte bu durum terstir."} {"input": "question: Hidrojen bağları DNA'da nasıl oluşur?", "target": "Hidrojen bağları, karşılıklı gelen nükleotitlerin organik bazları arasında oluşur. Adenin-Timin arasında iki hidrojen bağı, Guanin-Sitozin arasında üç hidrojen bağı bulunur."} {"input": "question: Nükleik asitlerin keşfedilmesi ve biyolojik önemi nedir?", "target": "Nükleik asitlerin keşfedilmesi, genetik bilginin nasıl saklandığını ve iletildiğini anlamamızı sağlamıştır. Bu keşif, moleküler biyoloji ve genetik alanında büyük ilerlemeler sağladı."} {"input": "question: Oksijenli solunum nedir ve hangi canlılarda görülür?", "target": "Oksijenli solunum, besin moleküllerinin oksijen varlığında su ve karbondioksite kadar parçalandığı hücresel solunum reaksiyonlarıdır. Enerji ihtiyacı fazla olan canlılarda görülür."} {"input": "question: Oksijenli solunum other processes?", "target": "Oksijenli solunum, oksijensiz solunuma ve fermantasyona göre daha fazla ATP üretilir."} {"input": "question: Oksijenli solunumda elektronların son alıcısı nedir?", "target": "Oksijenli solunumda elektronların son alıcısı oksijenidir."} {"input": "question: Mitokondride oksijenli solunumun gerçekleşmesini sağlayan organeldir?", "target": "Mitokondride oksijenli solunumun gerçekleşmesini sağlayan organeldir."} {"input": "question: Mitokondrinin iç zarı nasıl bir yapıya sahiptir?", "target": "Mitokondrinin iç zarı kıvrımlıdır ve bu kıvrımlara krista adı verilir."} {"input": "question: Kristilerin mitokondri için önemi nedir?", "target": "Kristalar, mitokondrinin solunum verimini artırır."} {"input": "question: Mitokondrinin matriksi nedir ve içerikler nelerdir?", "target": "Mitokondrinin matriksi, mitokondriyi dolduran sitoplazma benzeri sıvıdır. İçinde DNA, RNA, ribozom ve enzim başta olmak üzere çok sayıda organik ve inorganik madde bulunur."} {"input": "question: Mitokondrinin DNA'sı nasıl bir yapıya sahiptir?", "target": "Mitokondrinin DNA'sı halkasal yapıya sahiptir."} {"input": "question: Mitokondride protein sentezi yapılır mı?", "target": "Mitokondride protein sentezi yapılabilir."} {"input": "question: Oksijenli solunum yapan prokaryot canlılarda bu süreç nasıl gerçekleşir?", "target": "Oksijenli solunum yapan prokaryot canlılarda hücre zarının sitoplazmaya doğru kıvrılmalar ile oluşturulmuş bir yapıda gerçekleşir."} {"input": "question: Oksijenli solunum kaç aşamada gerçekleşir?", "target": "Oksijenli solunum dört aşamada gerçekleşir: 1) Glikoliz, 2) Pirüvat oksidasyonu (Krebs hazırlık evresi), 3) Krebs (Sitrik asit döngüsü), 4) ETS (Elektron taşıma sistemi)."} {"input": "question: Glikoliz hangi evrelerde gerçekleşir?", "target": "Glikoliz tüm canlılarda sitoplazmada gerçekleşir."} {"input": "question: Pirüvat oksidasyonu ve Krebs döngüsü nerede gerçekleşir?", "target": "Ökaryotlarda pirüvat oksidasyonu ve Krebs döngüsü mitokondrinin matriksinde gerçekleşirken, prokaryotlarda sitoplazmada gerçekleşir."} {"input": "question: Glikoliz evresinin ürünleri nelerdir?", "target": "Glikoliz evresinin sonunda NADH2 ve pirüvatlar üretilir."} {"input": "question: Krebs hazırlık evresinde neler olur?", "target": "Krebs hazırlık evresinde, pirüvat molekülleri asetil-CoA haline getirilir ve bu süreçte CO2 açığa çıkar ve NAD indirgenir."} {"input": "question: Krebs döngüsü sırasında neler Happens?", "target": "Krebs döngüsü sırasında CO2 açığa çıkar, NAD ve FAD indirgenmeleri gerçekleşir ve NADH2 ile FADH2 üretilir."} {"input": "question: Krebs döngüsü ne kadar ATP üretilir?", "target": "Krebs döngüsü sırasında 2 ATP üretilir."} {"input": "question: ETS sırasında ne olur?", "target": "ETS sırasında, NADH2 ve FADH2'deki elektronlar iç zar üzerindeki proteinler aracılığıyla oksijene aktarılır ve bu süreçte ATP üretilir."} {"input": "question: Oksijenli solunumda toplamda ne kadar su üretilir?", "target": "Oksijenli solunumda toplamda 12 H2O üretilir."} {"input": "question: Karbonhidratlar oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Karbonhidratlar, glikoza kadar parçalanarak oksijenli solunuma katılır."} {"input": "question: Yağlar oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Yağlar, Beta Oksidasyon adı verilen reaksiyonlar ile 2 karbonlu moleküller halinde parçalanarak asetil-CoA dönüştürülür ve hücresel solunuma katılırlar."} {"input": "question: Proteinler oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Proteinler, aminoasitlere parçalanır ve aminoasitler deaminasyon işleminden geçtikten sonra solunuma katılır."} {"input": "question: Oksijenli solunumda bir glikoz için ne kadar ATP üretilir?", "target": "Oksijenli solunumda bir glikoz için 30-32 ATP üretilir."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların embriyonik döneminde hangi yapı bulunmaktadır?", "target": "Notokord."} {"input": "question: Sinir şeridi omurgalı hayvanlarda hangi bölgeden geçer?", "target": "Sırt bölgesinden."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların vücutlarını kaplayan yapılar nelerdir?", "target": "Kemik ya da kıkırdaktan oluşmuş iç iskelet."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların embriyonik gelişmelerinin ilk evrelerinde hangi yapı bulunur?", "target": "Solungaç yarıkları."} {"input": "question: Solungaç yarığının işlevi nedir?", "target": "Gaz alışverişi ve beslenmede rol oynar."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların kuyrukları hangi dönemde görülür?", "target": "Bazı omurgalıların kuyrukları sadece embriyonik dönemde görülür."} {"input": "question: Omurgalı hayvanlarda kan dolaşımı nasıl çalışır?", "target": "Kapalı kan dolaşımı görülür."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların kanları neden kırmızıdır?", "target": "Alyuvarlar içinde hemoglobin taşıdıklarından kanları kırmızıdır."} {"input": "question: Omurgalı hayvanlarda üreme sistemi nasıldır?", "target": "Ayrı eşeylidirler."} {"input": "question: Omurgalı hayvanlar kaç sınıfta incelenir?", "target": "Beş sınıfta: balıklar, amfibiler, sürüngenler, kuşlar ve memeliler."} {"input": "question: Balıkların vücutları hangi yapıyla kaplıdır?", "target": "Pullarla."} {"input": "question: Kıkırdaklı balıklarda hangi yapı bulunmaz?", "target": "Yüzme kesesi."} {"input": "question: Kemikli balıklarda hangi yapı bulunur?", "target": "Yüzme kesesi."} {"input": "question: Amfibilerin yaşamları nasıl geçer?", "target": "Yaşamlarının bir kısmını suda bir kısmını karada geçirirler."} {"input": "question: Amfibilerin derileri nasıl?", "target": "Çıplak ve nemlidir."} {"input": "question: Amfibilerde kalpler nasıl?", "target": "Kalpleri 3 odacıklıdır."} {"input": "question: Sürüngenlerin vücutları hangi yapıyla kaplıdır?", "target": "Keratin içeren ya da kemikleşmiş pullarla."} {"input": "question: Kuşların vücutlarını kaplayan yapı nedir?", "target": "Tüyler."} {"input": "question: Kuşlarda dişlerin yerine ne bulunur?", "target": "Gaga."} {"input": "question: Kuşlarda azotlu boşaltım atığı nedir?", "target": "Ürik asit."} {"input": "question: Memelilerin vücutlarını kaplayan yapı nedir?", "target": "Kendilerine özgü kıllar."} {"input": "question: Memelilerde azotlu boşaltım atığı nedir?", "target": "Üre."} {"input": "question: Memelilerin kalpleri nasıl?", "target": "4 odacıklıdır."} {"input": "question: Omurgasız hayvanların temel özellikleri nelerdir?", "target": "Omurgasız hayvanlarda genellikle sinir şeridi karın bölgesinden geçer, notokord bulunmaz, dış iskelet görülür ve açık kan dolaşımı vardır."} {"input": "question: Omurgasız hayvanlar hangi sınıflara ayrılır?", "target": "Omurgasız hayvanlar süngerler, sölenterler, solucanlar, yumuşakçalar, eklem bacaklılar ve derisi dikenliler olmak üzere altı sınıftan oluşur."} {"input": "question: Süngerlerin vücut yapıları ve beslenme şekilleri nasıldır?", "target": "Süngerlerin vücutlarında çok sayıda por bulunur. Porlardan geçen su içerisinde bulunan besinleri özelleşmiş hücreleri (amoeboidler) ile alıp sindirirler."} {"input": "question: Süngerlerin üreme şekilleri nelerdir?", "target": "Süngerler tomurcuklanma ile ürerler."} {"input": "question: Euspongia officinalis nedir ve ne için kullanılır?", "target": "Euspongia officinalis, Doğu Akdeniz kıyılarında yaşayan en tanınmış sünger türüdür ve banyo süngeri olarak kullanılır."} {"input": "question: Sölenterlerin temel özellikleri ve yaşam ortamları nelerdir?", "target": "Sölenterlerin vücut merkezinde bir vücut boşluğu bulunur. Ağızları ile aldıkları besinleri burada sindirir. Atık maddelerini de bu boşluğa bırakırlar. Denizlerde yaşarlar."} {"input": "question: Sölenterlerin beslenme ve savunma mekanizmaları nelerdir?", "target": "Sölenterlerin ağızlarının etrafında tentekül adı verilen uzantılar vardır. Bu yapılar ile avlarını yakalayabilirler. Vücutlarının dışında yakıcı kapsüller vardır. Bu yakıcı kapsüller düşmanlara karşı korunmalarında görev yapar."} {"input": "question: Sölenterlerin üreme şekilleri nelerdir?", "target": "Sölenterler tomurcuklanma ve metagenez ile üreme yaparlar."} {"input": "question: Solucanların vücut özellikleri ve yaşam ortamları nelerdir?", "target": "Solucanların ince, yassı vücutları vardır. Durgun sularda ve gölcüklerde serbest olarak ya da bir canlı vücudunda parazit olarak yaşayabilirler."} {"input": "question: Solucanların sindirim ve boşaltım sistemleri nasıldır?", "target": "Solucanların tek açıklıklı sindirim sistemleri vardır. Ağız aynı zamanda anüs olarak görev yapar. Merkezi sinir sisteminin ve özelleşmiş boşaltım organının ilk kez görüldüğü canlıdır."} {"input": "question: Yumuşakçaların vücut özellikleri ve yaşam ortamları nelerdir?", "target": "Yumuşakçaların vücutları yumuşaktır. Bazı çeşitlerinde dış iskelet bulunur. Genellikle sularda yaşarlar. Nemli topraklarda yaşayanları da vardır."} {"input": "question: Eklem bacaklıların temel özellikleri nelerdir?", "target": "Eklem bacaklıların dış iskeletleri vardır. Suda yaşar ve solungaç solunumu yaparlar. Baş ve göğüs bölgesi kaynaşmış ve karın bölgesi olmak üzere vücutları iki segmentten oluşmuştur."} {"input": "question: Böceklerin vücut özellikleri ve yaşam ortamları nelerdir?", "target": "Böceklerin vücutları baş, göğüs ve karın olmak üzere üç segmentten oluşmuştur. Üç çift eklemli bacakları vardır. İki çift kanatları vardır. Bir çift antenleri vardır. Açık kan dolaşımı görülür."} {"input": "question: Çok ayaklıların temel özellikleri nelerdir?", "target": "Çok ayaklıların vücutları uzun ve segmentlidir. Her segmentten bir ya da iki çift eklemli üye çıkar. Trake solunumu yaparlar."} {"input": "question: Derisi dikenlilerin vücut özellikleri ve yaşam ortamları nelerdir?", "target": "Derisi dikenlilerin kalker yapılı iç iskeletleri vardır. Vücutlarının alt kısmında bulunan ayakları ile aktif olarak yer değiştirebilirler. Denizlerde yaşarlar."} {"input": "question: Omuriliğin yapısında hangi maddeler bulunur ve bu maddelerin işlevleri nedir?", "target": "Omuriliğin dış kısmı ak, iç kısmı boz maddeden oluşmuştur. Ak madde genel olarak iletimi sağlarken, boz madde sinir hücreleri ve bağlayıcı doku içerir."} {"input": "question: Omuriliğin refleksleri yönetmek ve alışkanlık davranışları kontrol etmek arasında ne gibi bir ilişki vardır?", "target": "Alışkanlık haline gelmiş davranışları omurilik tarafından kontrol edilir. Ancak bir hata olursa beyin devreye girer ve hata düzeltilir. Bununla birlikte, refleksler doğrudan omurilik tarafından yönetilir."} {"input": "question: Refleks yayı nedir ve nasıl işler?", "target": "Refleks yayı, bir refleksin oluşumunda impulsun izlediği yoldur. Bu süreçte impuls, reseptörden duyu nöronu, omurilikteki ara nöron ve motor nöron üzerinden tepki organına iletilir."} {"input": "question: İkili ve üçlü refleks yayı arasındaki temel fark nedir?", "target": "İkili refleks yayında ara nöron yoktur, sadece motor ve duyu nöronu bulunur. Bu tip refleksler genellikle daha hızlı ve hayati olaylarda görülür. Üçlü refleks yayında ise duyu, motor ve ara nöron bulunur."} {"input": "question: Çevresel sinir sistemi (ÇSS) nedir ve ne işe yarar?", "target": "ÇSS, merkezi sinir sistemine (MSS) bilgi ileten ve MSS'den aldığı bilgiyi efektör organlara ileten sinir sistemidir. Duyu ve motor nöronların tamamı ÇSS'yi oluşturur."} {"input": "question: Sempatik ve parasempatik sinir sistemleri nasıl çalışır ve birbirlerinden nasıl farklılar?", "target": "Sempatik ve parasempatik sinir sistemleri, otonom sinir sistemini oluşturur. Bu sistemler genellikle organların çalışmasını düzenlemek için zıtsı (antagonist) etkiler sağlar. Salgıladıkları nörotransmitter maddeler de farklıdır."} {"input": "question: Multiple skleroz (MS) hastalığının sebebi ve tedavisi nedir?", "target": "MS, MSS nöronlarının miyelin kılıflarına bağışıklık hücrelerinin saldırması sonucu uyarı iletiminin bozulmasıdır. Tedavide kortizonlu ilaçlar ve hastağa göre tedavi uygulanır."} {"input": "question: Alzheimer hastalığının temel sebebini ve belirtilerini açıklayın.", "target": "Alzheimer hastalığının sebebini tam olarak bilinemese de beyin hücrelerinin aktivitesini yerine getirememesi ve protein birikimi gibi faktörler düşünülüyor. Belirtileri arasında zihinsel ve sosyal yetenek kaybı, hafıza kaybı gibi."} {"input": "question: Parkinson hastalığının belirtileri ve tedavisi nedir?", "target": "Parkinson hastalığında, kontrol edilemeyen titremeler ve hareket difficulties görülür. Tedavi обычно başlar ilaç ile ve bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir."} {"input": "question: Nöbetlerin sebebini ve nasıl tedavi edildiğini anlatın.", "target": "Nöbetler, beyinde anormal elektrik yayılımından kaynaklanır. Tedavide genellikle ilaçlar kullanılır ve bazı durumlarda beyin cerrahisi gerekebilir."} {"input": "question: Otonom sinir sisteminin işlevi nedir ve beyin zarar görse bile insan yaşamı nasıl devam eder?", "target": "Otonom sinir sistemi, istemsiz olayları kontrol eder. Beyin zarar görse bile, otonom sinir sistemi çalışıyorsa, insan yaşamı 'bitkisel hayat' olarak devam eder."} {"input": "question: Siyatik sinir ve vagus sinirinin işlevleri nelerdir?", "target": "Siyatik sinir bacaklara giden en uzun sinirdir, motor ve duyu işlevlerini taşır. Vagus siniri, göğüs ve karın organlarının çalışmasını düzenler."} {"input": "question: Polio hastalığının bulaşma yolu ve tedavisi nedir?", "target": "Polio, poliovirüs enfeksiyonu sonucu omurilikteki kas nöronlarını etkiler. Hastaların dışkısıyla bulaşır. Tedavisi yoktur, ancak aşılama ile korunulabilir."} {"input": "question: Sedef hastalığının belirtileri ve tedavisi nelerdir?", "target": "Sedef hastalığının belirtileri arasında ciltte pullanma, kaşıntı ve iltihaplar bulunur. Tedavide kremler, losyonlar ve ışık tedavisi uygulanır."} {"input": "question: Sinir hücrelerinin miyelin kılıflarının önemi nedir?", "target": "Miyelin kılıfları, sinir hücreleri arasında impuls iletimini hızlandırır ve korur. Miyelin hasarı, çeşitli nörolojik hastalıklara neden olabilir."} {"input": "question: Duyu ve motor nöronların işlevleri nedir?", "target": "Duyu nöronları, dış ortamdan gelen uyaları algılar ve bu sinyalleri MSS'ye taşır. Motor nöronlar ise MSS'den gelen sinyalleri kas veya bezlere iletir."} {"input": "question: Sabit refleksler ve kazan msmş refleksler arasındaki farklar nedir?", "target": "Kazanılmış refleksler, öğrenme ile kazanılırken kalıtsal refleksler doğustan gelir. Kalıtsal reflekslere örnek parmak emmek, kazanılmış reflekslere ise müzik aleti çalmak verilebilir."} {"input": "question: Organik maddeler ve inorganik maddeler arasında temel farklar nelerdir?", "target": "Organik maddeler canlılar tarafından sentezlenmez, dışarıdan alınır ve sindirime uğramaz. Inorganik maddeler ise su, mineral, asit, baz ve tuz gibi maddelerden oluşur ve sindirime uğrayabilir."} {"input": "question: Su moleküllerinin bir arada tutulmasını sağlayan kuvvet nedir?", "target": "Kohezyon kuvveti, su moleküllerinin hidrojen bağları ile birbirine tutunması sonucu oluşan kuvvettir."} {"input": "question: Yüzey gerilimi nedir ve bu özelliği olan canlılar hangi amaçla kullanır?", "target": "Yüzey gerilimi, suyun yüzeyindeki su molekülleri arasında oluşan kuvvettir. Bu özellik, bazı böceklerin su üzerinde yürüyebilmesini sağlar."} {"input": "question: Adhezyon nedir ve bu özellik suyun taşınmasında nasıl rol oynar?", "target": "Adhezyon, su moleküllerinin başka moleküllere tutunmasıdır. Bu sayede su, ksilem vasıtasıyla gövdede yukarı doğru taşınır ve aşağıya inmesi önlenir."} {"input": "question: Suyun özgül ısı yüksekliği nedir ve bu özelliğin canlılar için önemi nedir?", "target": "Suyun birim miktarının ısınması için gerekli olan ısı miktarına özgül ısı denir. Suyun ısınması için gereken ısı miktarı çok fazladır, bu nedenle su geç ısınır ve geç soğur. Bu özellik, vücudumuzun sıcaklığının düzenlenmesini sağlar."} {"input": "question: Buharlaşma ve donma süreçleri nasıldır ve bu süreçler canlılar için nasıl bir rol oynar?", "target": "Buharlaşma, suyun gaz haline geçişidir ve sıcaklık arttıkça hızlanır. Donma ise suyun katılaşmasıdır. Buzun yoğunluğunun suyun yoğunluğundan düşük olması, soğuk havalarda canlıların zarar görmeden hayatını sürdürmesini sağlar."} {"input": "question: Mineraller canlılar için neden önemlidir ve hangi mineraller başlıca görevler görür?", "target": "Mineraller, metabolizmanın normal çalışması için gereklidir. Kalsiyum, kemik ve dişlerin yapısına katılırken, potasyum sinir hücrelerinin çalışmasında ve kalp ritminde rol oynar. Demir ise hemoglobin ve miyoglobin yapısına katılır."} {"input": "question: Asit ve bazların temel özellikleri nelerdir ve bu maddeler nasıl sınıflandırılır?", "target": "Asitler suya H+ iyonu verir ve pH’ı 7’den düşüktür. Bazlar ise OH- iyonu verir ve pH’ı 7’den yüksektir. Asit ve bazlar nötralleşme tepkimesinde tuz ve su oluşturur."} {"input": "question: Tuzlar nedir ve bu maddeler vücutta hangi işlevleri görür?", "target": "Tuzlar, asit ve bazların nötralleşme tepkimesiyle oluşan inorganik maddelerdir. Vücutta kanın osmotik basıncını düzenler ve enzimlerin çalışmasında rol alırlar."} {"input": "question: Vitamin, hormon ve enzim gibi moleküllerin yapısında hangi mineraller bulunabilir?", "target": "Vitamin, hormon ve enzimlerin yapısında kalsiyum, fosfor, potasyum ve demir gibi mineraller bulunabilir."} {"input": "question: Su, fotosentez ve sindirim süreçlerinde nasıl bir rol oynar?", "target": "Su, fotosentezin gerçekleşmesi için gereklidir ve sindirimde Besinlerin eritilmesini ve sindirim enzimlerinin çalışmasını sağlar."} {"input": "question: Kanın osmotik basıncını düzenlemek için hangi mineraller sorumludur?", "target": "Kanın osmotik basıncını düzenlemek için主要 olarak sodyum ve potasyum iyonları sorumludur."} {"input": "question: Klorofilin üretiminde hangi mineral görev alır ve bu mineralin diğer işlevleri nelerdir?", "target": "Klorofilin üretiminde demir görev alır. Demir ayrıca hemoglobin ve miyoglobin yapısında da bulunur ve bazı enzimlerin çalışmasında rol oynar."} {"input": "question: Soğuk havalarda neden buz suyun üzerinde kalır ve bu durum canlılar için neden önemlidir?", "target": "Buzun yoğunluğu suyun yoğunluğundan düşük olduğunda, buz su üzerinde kalır ve alt tabakanın donmasını önler. Bu durum, soğuk havalarda canlıların zarar görmeden hayatını sürdürmesini sağlar."} {"input": "question: Sodyum ve potasyum iyonlarının vücuttaki rolleri nelerdir?", "target": "Sodyum, sinir hücrelerinin çalışmasında görev alırken potasyum, vücut sıvılarının asit-baz dengesinin sağlanmasında ve kalp ritminin düzenlenmesinde rol oynar."} {"input": "question: İyot ve kükürt gibi mineraller vücutta hangi işlevlere sahiptir?", "target": "İyot, tiroksin hormonunun yapısına katılırken kükürt, bazı aminoasitlerin yapısında bulunur ve protein sentezinde görev alır."} {"input": "question: Minerallerin eksikliği canlılarda hangi rahatsızlıklara neden olabilir?", "target": "Minerallerin eksikliği, çeşitli metabolik rahatsızlıklara neden olabilir ve vücut fonksiyonlarının bozulmasına yol açabilir."} {"input": "question: Pankreasın temel olarak hangi iki kısımdan oluşur ve bu kısımların işlevleri nelerdir?", "target": "Pankreas, asinier hücreler ve Langerhans adacıklarından oluşur. Asinier hücreler, pankreas öz suyu ve enzimleri üreten ekzokrin kısımdır. Langerhans adacıkları ise hormon üreten endokrin kısımdır."} {"input": "question: İnsülin hormonu hangi hücreler tarafından üretilir ve vücüttaki görevleri nelerdir ?", "target": "İnsülin hormonu, pankreasın beta hücreleri tarafından üretilir. Kandaki glikoz seviyesini düzenlemeye yardımcı olur, glikozun hücrelere alınmasını sağlar ve glikozun depolanmasını düzenler."} {"input": "question: Tip 1 ve Tip 2 diyabet between有什么区别?", "target": "Tip 1 diyabet, bağışıklık sisteminin beta hücrelerini tahrip etmesi sonucu insülin üretilememesi sonucu ortaya çıkar ve genellikle genç yaşlarda görülür. Tip 2 diyabet ise hücrelerdeki insüline tepki bozukluğu nedeniyle görülür ve genellikle pozděyaşlılarda daha sık gözlenir."} {"input": "question: Glukagon hormonu hangi durumlarda salgılanır ve ne işlevi vardır?", "target": "Glukagon hormonu, kandaki glikoz seviyesi düştüğünde salgılanır. Karaciğerdeki glikojenin glikoza dönüşmesini sağlar ve kandaki glikoz seviyesini artırır."} {"input": "question: Östrojen ve progesteron hormonlarının temel işlevleri nelerdir?", "target": "Östrojen, rahim iç duvarının kalınlaşmasını ve ikincil cinsel özelliklerin gelişmesini sağlar. Progesteron ise rahimin gebelik için hazırlanmasını ve gebeliğin devamını sağlar."} {"input": "question: Testosteron hormonunun işlevi nedir?", "target": "Testosteron, sperm olgunlaşmasını, erkek cinsel özelliklerinin gelişmesini ve üreme yardımcı bezlerinin gelişmesini sağlar."} {"input": "question: Timus bezi ve ürettiği timik hormonun işlevi nedir?", "target": "Timus bezi, T lenfositlerinin işlevsel özellikler kazanmasını ve bu hücrelerin korunmasını sağlayan timik hormon üretir."} {"input": "question: Melatonin hormonunun işlevi nedir?", "target": "Melatonin hormonu, biyolojik saatin düzenlenmesini sağlar ve özellikle karanlıkta salgılanır."} {"input": "question: FSH ve LH hormonları hangi bez tarafından salgılanır ve ne işlevi vardır?", "target": "FSH ve LH hormonları, hipofiz bezi tarafından salgılanır. FSH, folikül oluşumunu ve LH, korpus luteum aktivitesini düzenler."} {"input": "question: Steroid hormonların özellikleri nelerdir?", "target": "Steroid hormonlar, lipid tabanlı moleküllerdir ve hücre membranından kolayca geçebilir. Östrojen, progesteron ve testosteron gibi hormonlar steroid yapılıdır."} {"input": "question: Düşük insülin seviyelerinin vücutta nasıl etkileri olabilir?", "target": "Düşük insülin seviyeleri, kandaki glikozun hücrelere alınmasını engelleyerek yüksek kan şekeri seviyelerine neden olabilir ve diyabetik komplikasyonlara yol açabilir."} {"input": "question: Eşeysel bez hormonlarının gelişimi ve işlevi nasıldır?", "target": "Eşeysel bez hormonları, ergenlik dönemine kadar aktif olmayarak, üreme sistemi ve ikincil cinsel özelliklerin gelişiminde önemli rol oynar."} {"input": "question: Belirli bir alanda yaşayan aynı tür canlılar topluluğuna ne denir?", "target": "Belirli bir alanda yaşayan aynı tür canlılar topluluğuna 'popülasyon' denir."} {"input": "question: Ekosistemin en küçük birimi nedir?", "target": "Ekosistemin en küçük birimi 'popülasyon'dur."} {"input": "question: Popülasyon yoğunluğu nedir ve hangi faktörlerden etkilenir?", "target": "Popülasyon yoğunluğu, birim alan ya da birim hacimdeki birey sayisidir. Popülasyon yoğunluğu göçler, doğum ve ölümden etkilenir."} {"input": "question: Popülasyon büyüklüğü hangi temel etkenler tarafından kontrol edilir?", "target": "Popülasyon büyüklüğü doğum oranı, ölüm oranı ve göçler olmak üzere üç temel etkenin kontrolündedir."} {"input": "question: Doğum oranı nedir?", "target": "Doğum oranı, birim zamanda üreme yoluyla popülasyona katılan birey sayisidir."} {"input": "question: Ölüm oranı nedir?", "target": "Ölüm oranı, birim zamanda ölüm yoluyla popülasyondan ayrılan birey sayisidir."} {"input": "question: Göçler nasıl gerçekleşir?", "target": "Göçler, popülasyonun içine ve dışına olmak üzere iki şekilde gerçekleşir."} {"input": "question: Popülasyon büyüklüğündeki değişme nasıl hesaplanır?", "target": "Popülasyon büyüklüğündeki değişme, (Doğum + İçe Göç) – (Ölüm + Dışa Göç) formülü ile hesaplanır."} {"input": "question: A > B ne anlama gelir ve popülasyon üzerinde nasıl bir etkiye sahiptir?", "target": "A > B, popülasyonun büyüyeceğini gösterir."} {"input": "question: A < B ne anlama gelir ve popülasyon üzerinde nasıl bir etkiye sahiptir?", "target": "A < B, popülasyonun küçüleceğini gösterir ve bu durum uzun süre devam ederse popülasyon yok olabilir."} {"input": "question: S Tipi Gelişme Grafiği nedir ve hangi evreleri içerir?", "target": "S Tipi Gelişme Grafiği, çevresel sınırlamalar nedeniyle ölüm oranı artan, doğum oranı azalan popülasyonlarda görülen bir grafiktir. Bu grafikte dört evre gözlenir: Kuruluş Evresi, Logaritmik Artış Evresi, Negatif Artış Evresi ve Denge Evresi."} {"input": "question: J Tipi Gelişme Grafiği nedir ve hangi özelliklere sahiptir?", "target": "J Tipi Gelişme Grafiği, böceklerde ve bazı omurgasızlarda görülen, çevresel sınırlamalar olmadığında birey sayısının geometrik olarak arttığı bir grafiktir. Bu grafide denge evresi yoktur."} {"input": "question: Taşıma kapasitesi nedir?", "target": "Taşıma kapasitesi, çevre şartlarında ve habitatta değişiklik olmadığı varsayılarak bir bölgede yaşayabilecek maksimum birey sayisidir."} {"input": "question: Bir popülasyondaki birey sayısının taşıma kapasitesine yaklaştıkça ne happens?", "target": "Popülasyon büyüklüğünün belli sınırlar arasında kalmasına neden olur."} {"input": "question: Popülasyondaki bireylerin hayatta kalma eğrisi nedir?", "target": "Hayatta kalma eğrisi, her popülasyon için farklıdır ve canlının dayanıklılığı ve yaşam yerindeki faktörler ile alakalıdır."} {"input": "question: Tip I Hayatta Kalma Eğrisi hangi tür popülasyonlarda gözlenir?", "target": "Tip I Hayatta Kalma Eğrisi, yavru ve erginlik döneminde hayatta kalma oranı yüksek olan popülasyonlarda gözlenir. Örnek: Memeliler."} {"input": "question: Tip II Hayatta Kalma Eğrisi hangi tür popülasyonlarda gözlenir?", "target": "Tip II Hayatta Kalma Eğrisi, ölüm oranı her yaşta aynı olan popülasyonlarda gözlenir. Örnek: Çok yıllık bitkiler, bazı kemirgenler, bazı omurgasızlar, bazı kuşlar ve sürüngenler."} {"input": "question: Tip III Hayatta Kalma Eğrisi hangi tür popülasyonlarda gözlenir?", "target": "Tip III Hayatta Kalma Eğrisi, yavru döneminde hayatta kalma ihtimali düşük olan popülasyonlarda gözlenir. Örnek: Böcekler, pek çok deniz omurgası ve balıklar."} {"input": "question: Popülasyon dalgalanmaları nedir?", "target": "Popülasyon dalgalanmaları, bir bölgeye popülasyon yerleştikten ve dengeye ulaştıktan sonra birey sayısındaki değişmelerdir."} {"input": "question: Popülasyon dağılımı nedir?", "target": "Popülasyon dağılımı, bir popülasyonu oluşturan bireylerin belirli bir oranda gösterdikleri yerleşme biçimidir."} {"input": "question: Kümeli dağılım nedir ve örnek veriniz?", "target": "Kümeli dağılım, çevre ihtiyaçlarına göre kümelenme gözlenen bir dağılım şeklidir. Örnek: Bitkiler gelişmenin daha iyi olacağı yerlerde kümelenirler."} {"input": "question: Düzenli dağılım nedir ve örnek veriniz?", "target": "Düzenli dağılım, yaygın olmayan bir dağılım şeklidir. Örnek: Hayvanlar alan savunma davranışları nedeniyle düzenli dağılım gösterir."} {"input": "question: Rastgele dağılım nedir?", "target": "Rastgele dağılım, popülasyondaki bireyler arasında etkileşim bulunmaz ve her birey kendine en uygun ortamı seçer."} {"input": "question: Yaş dağılımı nedir?", "target": "Yaş dağılımı, bireylerin üreme özelliklerine göre yapılır ve genç, ergin ve yaşlı bireylerden oluşur."} {"input": "question: Yaş piramitleri nedir ve nasıl oluşturulur?", "target": "Yaş piramitleri, popülasyondaki yaş gruplarının birey sayılarının yüzde olan değerleriyle oluşturulur. Büyüyen popülasyon geniş tabanlı, dengede olan eşit tabanlı ve gerileyen dar tabanlı piramitlere sahiptir."} {"input": "question: Replikasyon nedir?", "target": "Replikasyon, DNA molekülünün kendini eşlemesi ve kopyalama sürecidir. Bu süreç, genetik maddenin nesilden nesile aktarımını sağlar."} {"input": "question: Yarı korunumlu eşlenme nedir?", "target": "Yarı korunumlu eşlenme, DNA'nın replikasyonu sırasında orijinal DNA zincirlerinden birinin korunarak, diğer zincirin yeni sentezlenen bir zincir ile eşlendiği süreçtir."} {"input": "question: Meselson ve Stahl'in deneyi nedir?", "target": "Meselson ve Stahl'in deneyi, DNA'nın nasıl kopyalandığını belirlemek için 14N ve 15N izotoplarını kullanarak yaptıkları deneydir. Bu deney, DNA'nın yarı korunumlu olarak eşlendiğini kanıtlamıştır."} {"input": "question: Prokaryotlarda replikasyon nasıl gerçekleşir?", "target": "Prokaryotlarda DNA halkasal olduğu için tek bir replikasyon orijini oluşturulur ve açılan zincirlerin karşısına yeni zincirler sentezlenir."} {"input": "question: Ökaryotlarda replikasyon nasıl gerçekleşir?", "target": "Ökaryotlarda DNA lineer olduğu için birden fazla replikasyon orijini oluşturulur ve her orijin üzerinde replikasyon同時 gerçekleşir."} {"input": "question: Replikasyon sırasında kullanılan enzimler nelerdir?", "target": "Helikaz, Ligaz ve DNA Polimeraz enzimleri kullanılır. Helikaz DNA zincirlerini ayırır, DNA Polimeraz yeni zincirler oluşturur ve Ligaz DNA parçalarını birleştirir."} {"input": "question: Antiparalel yapı nedir ve neden önemlidir?", "target": "DNA zincirleri antiparalel yönde (5'→3' ve 3'→5') yönlere sahiptir. Bu, replikasyon sırasında zincirlerin doğru şekilde eşlenmesini sağlar."} {"input": "question: Okazaki parçaları nedir?", "target": "Okazaki parçaları, 5'→3' yönünde kısa DNA parçacıklarıdır. Bunlar daha sonra Ligaz enzimi ile birleştirilerek kesintisiz bir zincir oluşturur."} {"input": "question: Aziz Sancar'ın keşifleri nelerdir?", "target": "Aziz Sancar, DNA'nın onarım mekanizmasını keşfetmiş ve bu mekanizmanın 16 gen ve 16 protein ile gerçekleştiğini bulmuştur. Ayrıca insan genomundaki DNA onarım genlerinin haritasını yayımlamıştır."} {"input": "question: DNA replikasyon orijini nedir?", "target": "DNA replikasyon orijini, DNA molekülünde replikasyonun başladığı ve pokrač ettiği özel bir bölgedir."} {"input": "question: Replikasyon ne zaman ve nerede gerçekleşir?", "target": "Replikasyon, hücre bölünmesi öncesinde gerçekleşir ve tüm canlılar tarafından gerçekleştirilir."} {"input": "question: Yarı korunumlu replikasyonun kanıtları nelerdir?", "target": "Meselson ve Stahl'in deneyi, santrifüj ile DNA bantlarının analizi, bu kanıtları sağlamıştır."} {"input": "question: Prokaryot ve ökaryotlarda replikasyonun temel farkları nelerdir?", "target": "Prokaryotlarda tek bir replikasyon orijini ve halkasal DNA vardır, ökaryotlarda ise birden fazla replikasyon orijini ve lineer DNA vardır."} {"input": "question: DNA onarımı为什么 önemli ve nasıl gerçekleşir?", "target": "DNA onarımı, DNA'daki hasarlı nükleotidleri çıkarmak ve جای他们sie nuova nükleotidlerle değiştirmek için önemli bir mekanizmadır. Aziz Sancar, bu onarım mekanizmasının 16 gen ve protein ile gerçekleştiğini keşfetmiştir."} {"input": "question: Replikasyon ve transkripsiyon arasındaki fark nedir?", "target": "Replikasyon, DNA'nın kopyalanmasını ifade ederken, transkripsiyon, DNA'dan RNA'nın sentezlenmesini ifade eder."} {"input": "question: DNA paketlenmesi replikasyona nasıl etkiler?", "target": "DNA paketlenmesi, DNA'yı korunmaya yardımcı olur ve replikasyon sırasında erişilebilirliği sağlar. Ökaryotlarda kromatin yapısı, replikasyonun düzenlenmesini etkiler."} {"input": "question: Replikasyon sürecinde Helikaz ve DNA Polimeraz'ın rolü nedir?", "target": "Helikaz, DNA zincirlerini ayırır; DNA Polimeraz ise yeni DNA zincirlerinin sentezlenmesini sağlar."} {"input": "question: DNA'nın antiparalel yapısı replikasyonda nasıl önemli rol oynar?", "target": "Antiparalel yapı, replikasyon sırasında zincirlerin doğru şekilde eşlenmesini ve sentezlenmesini sağlar."} {"input": "question: Replikasyon orijinlerinin sayısı neden önemli?", "target": "Birden fazla replikasyon orijini, uzun DNA moleküllerinin daha hızlı ve etkin bir şekilde kopyalanmasını sağlar."} {"input": "question: Okazaki parçalarının replikasyon’daki rolü nedir?", "target": "Okazaki parçaları, 5'→3' yönünde sentezlenen kısa DNA parçalarıdır ve daha sonra birleştirilir."} {"input": "question: Aziz Sancar'ın Nobel ödülü neden önemli?", "target": "Aziz Sancar, DNA onarım mekanizmasını keşfetmesi nedeniyle Nobel Kimya ödülüne layık görülmüştür."} {"input": "question: DNA onarımının Evrim üzerindeki etkileri nelerdir?", "target": "DNA onarımı, genetik bilgilerin korunmasını sağlar ve Evrim sürecinde önemli rol oynar."} {"input": "question: Replikasyon orijinlerinin konumu ve sayısı nasıl belirlenir?", "target": "Replikasyon orijinlerinin konumu ve sayısı, organizmanın DNA yapısına ve ihtiyacı quyếtir."} {"input": "question: Replikasyon sırasında enzimler nasıl etkileşir?", "target": "Helikaz, DNA zincirlerini ayırır; DNA Polimeraz, yeni zincirleri sentezler; Ligaz, parçaları birleştirir."} {"input": "question: Prokaryot ve ökaryotlarda DNA onarımı nasıl gerçekleşir?", "target": "Prokaryot ve ökaryotlarda DNA onarımı, Aziz Sancar'ın keşfettiği gibi, benzer mekanizmalarla gerçekleşir."} {"input": "question: DNA'nın Yarı Korunumlu Eşlenmesi ne anlama geliyor?", "target": "Bu, DNA'nın replikasyonu sırasında orijinal zincirlerin korunarak yeni zincirlerin sentezlendiği anlamına gelir."} {"input": "question: Replikasyon sırasında DNA Polimeraz'ın rolü nedir?", "target": "DNA Polimeraz, yeni DNA zincirlerini 5'→3' yönünde sentezler."} {"input": "question: Replikasyon'un biyolojik önemi nedir?", "target": "Replikasyon, genetik materyalin next generations'a aktarımını sağlar ve hayatın devamını sağlar."} {"input": "question: DNA replikasyonunun evrimsel önemi nedir?", "target": "Replikasyon, genetik çeşitliliğin ve Evrimin temelini oluşturur."} {"input": "question: Sindirim sisteminin temel işlevi nedir?", "target": "Besinlerin vücut tarafından emilebilecek şekilde parçalanarakenergye dönüştürülmesi."} {"input": "question: Mekanik sindirim ve kimyasal sindirim arasındaki fark nedir?", "target": "Mekanik sindirim, besinlerin fiziksel olarak küçültülmesidir. Kimyasal sindirim ise besinlerin enzimler aracılığıyla moleküler düzeyde parçalanmasıdır."} {"input": "question: Sindirim sisteminin organları nelerdir?", "target": "Ağız, yutak, yemek borusu, mide, bağırsaklar ve anüs."} {"input": "question: Midenin yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Mide, J şeklinde bir organdır. Fiziksel ve kimyasal sindirimi gerçekleştirir. Mide özsuyu, HCl ve enzimler içerir."} {"input": "question: Sindirim sistemini yardımcı organlar hangileridir?", "target": "Karaciğer, pankreas ve tükürük bezi."} {"input": "question: Sindirim sisteminin yapısı nasıldır?", "target": "Sindirim sistemi, içten dışa doğru üç tabakadan oluşur: İç tabaka (mukus salgılar), orta tabaka (kaslardan oluşur) ve dış tabaka (bağ dokusundan oluşur)."} {"input": "question: Tükürük bezlerinin rolü nedir?", "target": "Tükürük, karbonhidratların kimyasal sindirimini başlatır ve ağız içindeki mikroorganizmaları kontrol eder."} {"input": "question: Safra nedir ve ne işlevi vardır?", "target": "Safra, karaciğer tarafından üretilir. Yağların sindiriminde görev alır ve bağırsak pH'ını düzenler."} {"input": "question: Pankreasın sindirime katkısı nedir?", "target": "Pankreas, sindirim enzimleri ve hormonları (insülin ve glukagon) üretir."} {"input": "question: İnce bağırsak ve kalın bağırsak arasındaki temel fark nedir?", "target": "İnce bağırsakta sindirim ve emilim gerçekleşirken, kalın bağırsakta su ve mineral emilimi ile gereçlerin depolanması Occurs."} {"input": "question: Sinir doku nedir ve ne işlevi vardır?", "target": "Sinir doku, sinir sistemini oluşturan ve canlıların çevresel uyarılara cevap vermesini sağlayan dokudur. Uyarıları alır, değerlendirir ve uygun cevabı oluşturup efektör organlara iletir."} {"input": "question: Sinir doku hangi hücrelerden oluşur?", "target": "Sinir doku nöron (sinir hücreleri) ve glia hücrelerinden oluşur."} {"input": "question: Nöronun temel bileşenleri nelerdir?", "target": "Nöronun temel bileşenleri hücre gövdesi (nörosoma), dendritler ve aksondur."} {"input": "question: Nöronun hücre gövdesinin özellikleri nelerdir?", "target": "Hücre gövdesi, hücre organellerinin ve çekirdeğin bulunduğu kısımdır. Hücre zarına nörolemma, sitoplazmasına ise nöroplazma denir. Sentrozom organeli yoktur ve bu nedenle hücre bölünmesi yapamazlar."} {"input": "question: Dendritler ve aksonun işlevleri nelerdir?", "target": "Dendritler, diğer nöronun aksonu ile yakınlaşarak uyarıların alınmasını sağlar. Akson ise, uyarıyı diğer nöronun dendritlerine yakınlaşarak iletir."} {"input": "question: Miyelin kılıf nedir ve ne işe yarar?", "target": "Miyelin kılıf, bazı sinir hücrelerinin aksonları üzerinde lipitçe zengin bir yapıdır. İzolasyon sağlayarak uyartı iletiminin daha hızlı olmasını sağlar."} {"input": "question: Miyelin kılıfın kesintiye uğradığı yerlere ne denir?", "target": "Miyelin kılıfın kesintiye uğradığı yerlere Ranvier boğumu denir."} {"input": "question: Glia hücrelerinin işlevi nedir?", "target": "Glia hücreleri, sinir hücrelerini sararak korurlar, beslerler, onarımlarını sağlarlar ve oksijen sağlayarak solunumlarına yardımcı olurlar."} {"input": "question: Schwann hücreleri ve oligodendrositlerin işlevleri nelerdir?", "target": "Schwann hücreleri, çevresel sinir sisteminin miyelin kılıflarını oluştururken, oligodendrosit hücreleri merkezi sinir sisteminin miyelin kılıflarını oluşturur."} {"input": "question: Duyu nöronu (afferent) nedir?", "target": "Duyu nöronları, vücudun farklı bölgelerinde bulunan reseptörlerden uyarıları alan ve merkezi sinir sistemine götüren nöronlardır."} {"input": "question: Ara nöronlar (internöron) nedir?", "target": "Ara nöronlar, duyu ve motor nöronlar arasında bağlantı kuran nöronlardır. Merkezi sinir sistemindedirler ve uyarıya uygun değerlendirme yaparak cevap oluştururlar."} {"input": "question: Motor nöron (efferent) nedir?", "target": "Motor nöronlar, merkezi sinir sisteminden cevabı alarak efektör organa götüren nöronlardır."} {"input": "question: Nöronların uyarı iletiminde nörofibrillerin rolü nedir?", "target": "Nörofibriller, hücre iskeleti oluşturan yapılardır ve uyarı iletiminde görev alırlar."} {"input": "question: Nöronların endoplazmik retikulumunun özel ismi nedir?", "target": "Nöronların endoplazmik retikulumunun bulunduğu bölgelere Nissl cisimcikleri adı verilir."} {"input": "question: Nöronların bölünme yetenekleri var mıdır?", "target": "Nöronlar, sentrozom organelerine sahip olmadıklarından hücre bölünmesi yapma yetenekleri yoktur."} {"input": "question: Nöronların miyelin kılıfı hangi hücreler tarafından oluşturulur?", "target": "Nöronların miyelin kılıfları, Schwann hücreleri ve oligodendrosit hücreleri tarafından oluşturulur."} {"input": "question: Duyu nöronlarının zarar görmesinin bir sonucu nedir?", "target": "Duyu nöronlarının zarar görmesi lokal anestejiye neden olabilir."} {"input": "question: Ara nöronların zarar görmesinin bir sonucu nedir?", "target": "Ara nöronların zarar görmesi felce neden olabilir."} {"input": "question: Motor nöronların zarar görmesinin bir sonucu nedir?", "target": "Motor nöronların zarar görmesi botoks uygulamasına benzersiz bir etki tạoabilir."} {"input": "question: İnsanda sinir sistemi hangi iki bölümenden oluşur?", "target": "İnsanda sinir sistemi merkezi sinir sistemi (MSS) ve çevresel sinir sistemi (ÇSS) olmak üzere iki bölümde oluşur."} {"input": "question: MSS'nin temel bileşenleri nelerdir?", "target": "MSS, beyin ve omurilikten oluşur."} {"input": "question: Beyin ve omuriliği hangi three meninks katmanları korur?", "target": "Beyin ve omuriliği sert zar, örümceksi zar ve ince zar korur."} {"input": "question: Beyin ve omuriliği saran sıvı nedir ve ne işe yarar?", "target": "BOS (Beyin-Omurilik Sıvısı), beyin ve omuriliği darbe ve sarsıntılardan korur, atık maddelerin kana geçmesini sağlar ve iyon dengesini düzenler."} {"input": "question: Beyin kabuğunun yapısı nasıldır?", "target": "Beyin kabuğu (korteks) çok sayıda kıvrımla boz madde yapısına sahiptir ve bu kıvrımlar yüzey alanını artırır."} {"input": "question: Beyincik ne işe yarar?", "target": "Beyincik, hareket ve denge merkezidir ve iskelet sistemi, kulak ve görme bilgilerini koordine eder."} {"input": "question: Hipotalamusun görevleri nelerdir?", "target": "Hipotalamus, homeostasinin sağlanmasında görevlidir, vücut sıcaklığını düzenler, su dengesini ve açlık/tokluk hislerini kontrol eder."} {"input": "question: Talamusun işlevi nedir?", "target": "Talamus, duyu bilgilerini toplar ve dağıtır, ancak koku duyusu bu merkezden geçmez."} {"input": "question: Pons'un ana işlevleri nelerdir?", "target": "Pons, solunum, sindirim ve dolaşımı düzenler; yutma, kusma, hapşırma ve öksürme reflekslerini kontrol eder."} {"input": "question: Beyincik hasarı olan bir kişi ne gibi belirtiler gösterebilir?", "target": "Beyincik hasarı olan bir kişide denge kaybı, el hareketlerinde dengesizlik ve görme izleme zorluğu gibi belirtiler olabilir."} {"input": "question: Besinlerin sindirimi ve emilimi sürecinde sinirsel ve hormonal kontrolün importance nedir?", "target": "Sinirsel ve hormonal kontrol, sindirim sistemini düzenleyerek besinlerin efektif bir şekilde sindirilmesini ve emilmesini sağlar. Bu kontrol, mide öz suyu ve hormonların salgılanmasını düzenleyerek sindirimin her aşamasını optimize eder."} {"input": "question: Gastrin hormonu hangi hücreler tarafından salgılanır ve ne işlevi vardır?", "target": "Gastrin hormonu, mide epitel hücreleri tarafından salgılanır ve mide öz suyu üretimini uyarır."} {"input": "question: Enterogastrin hormonunun işlevi nedir?", "target": "Enterogastrin, midede gastrin hormonunun salgısını durdurarak gereksiz mide öz suyu üretimini engeller."} {"input": "question: Sekretin hormonunun sindirim süreçteki rolü nedir?", "target": "Sekretin, pankreası uyararak bikarbonat iyonlarının bağırsağa salınmasını sağlar ve safra salgılanmasını düzenler."} {"input": "question: Kolesistokinin hormonunun işlevi nedir?", "target": "Kolesistokinin, safra kesesi ve pankreasın sindirim enzimleri ve safra salgılanmasını uyarır."} {"input": "question: Karbonhidratların sindirimi hangi bölgelerde gerçekleşir?", "target": "Karbonhidratların sindirimi ağızda başlar ve ince bağırsakta sonlanır."} {"input": "question: Yağların sindirimi nerede gerçekleşir ve bu süreçte safra ve lipazın rolü nedir?", "target": "Yağların sindirimi ince bağırsakta gerçekleşir. Safra, yağların fiziki sindirimini sağlarken lipaz enzimi ise kimyasal sindirimini gerçekleştirir."} {"input": "question: Proteinlerin sindirimi hangi bölgelerde gerçekleşir?", "target": "Proteinlerin sindirimi midede başlar ve ince bağırsakta sonlanır."} {"input": "question: Nükleik asitlerin sindirimi nerede gerçekleşir ve bu süreçte hangi enzimler rol oynar?", "target": "Nükleik asitlerin sindirimi ince bağırsakta gerçekleşir. Bu süreçte deoksiribonükleaz ve ribonükleaz enzimleri rol oynar."} {"input": "question: Emilimin asıl gerçekleştiği yer neresidir ve diğer emilim bölgeleri nelerdir?", "target": "Emilimin asıl gerçekleştiği yer ince bağırsaktır. Ancak ağız, mide, ve kalın bağırsakta da belirli maddelerin emilimi gerçekleşir."} {"input": "question: Villusların emilim sürecindeki işlevi nedir?", "target": "Villuslar, ince bağırsak iç yüzeyinde bulunarak emilim yüzeyini artırır ve kılcal kan damarları ve lenf damarları içerir."} {"input": "question: Gastrit ve ülser nedir ve bunlar nasıl oluşur?", "target": "Gastrit, mide mukozasının iltihaplanmasıdır. Ülser ise gastritin ilerleyerek mide veya bağırsakta yaralara dönüşmesidir."} {"input": "question: Reflü nedir ve neden 발생 eder?", "target": "Reflü, mide içeriğinin kardia kapakçıklarının bozulması nedeniyle yemek borusuna kaçmasıdır."} {"input": "question: Sarılık ve siroz nedir ve bunların nedenleri nelerdir?", "target": "Sarılık, safra taşlarının oluşması veya safra akışının kesintisindendir. Siroz ise karaciğerin yağlanarak sertleşmesi ve bu durumun çeşitli nedenlerle (alkol, hepatit virüsü, ilaç kullanımı) oluşmasıdır."} {"input": "question: Sitoplazmanın temel işlevi nedir?", "target": "Sitoplazma, hücrenin içini dolduran ve hayatsal faaliyetlerin gerçekleştiği plazmadır. İçinde inorganik ve organik maddeler bulunur ve çeşitli organelleri barındırır."} {"input": "question: Sitozol nedir ve ne gibi işlevleri vardır?", "target": "Sitozol, sitoplazmanın organeller hariç yarı akışkan kısmına verilen addır. Su, enzimler, RNA, organik ve inorganik maddeler içerir ve hücrenin temel yaşam faaliyetlerinde önemli rol oynar."} {"input": "question: Prokaryot hücrelerde sitoplazmanın yapısı nasıldır?", "target": "Prokaryot hücrelerde sitoplazma, sitozol ve DNA içerir. Ancak, ökaryot hücreler gibi karmaşık organelleri bulunmaz."} {"input": "question: Memelilerin olgun alyuvar hücrelerinde neden ribozom bulunmaz?", "target": "Olgun alyuvar hücreleri, ribozom ve diğer organellerini kaybetmesiyle birlikte, bu hücrelerde protein sentezi meydana gelmez."} {"input": "question: Sitoplazma ve sitozol arasındaki fark nedir?", "target": "Sitoplazma, tüm hücre içi sıvıyı ifade ederken, sitozol ise organeller hariç kalan yarı akışkan kısmıdır."} {"input": "question: Ribozomun yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Ribozom, protein sentezi yapan en küçük organeldir. Yapısında protein ve rRNA bulunur. Prokaryot ve ökaryotlarda yapı ve işlev bakımından bazı farklılıklar gösterir."} {"input": "question: Endoplazmik retikulumun işlevleri nelerdir?", "target": "Endoplazmik retikulum, hücre içinde madde taşınmasını sağlar, karbonhidrat, yağ ve protein sentezinde görev alır, Golgi cisimciği ve lizozomların üretimini sağlar."} {"input": "question: Golgi cisimciğinin temel işlevi nedir?", "target": "Golgi cisimciği, endoplazmik retikulumdan gelen maddeleri işler ve hücre zarına veya diğer organellere gönderir. Ayrıca, lizozom ve koful gibi organellerin üretilmesini sağlar."} {"input": "question: Lizozomun işlevleri nelerdir?", "target": "Lizozom, hücre içi sindirim yapar, fagositoz ve pinositoz ile alınan besinleri sindirir, yaşlı veya hasarlı organelleri parçalar ve otoliz proseslerinde görev alır."} {"input": "question: Kofulun işlevleri nelerdir?", "target": "Koful, depolama, besin taşınması, boşaltım, salgı ve sindirim işlevleri görerek hücre için önemli görevler üstlenir."} {"input": "question: Mitokondrinin yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Mitokondri, çift zarlı organeldir. İç zarı kıvrımlıdır ve krista adı verilen yapılar mitokondriye daha fazla yüzey alanı sağlar. Matriks, organik ve inorganik maddeler, enzim, ribozom, DNA ve RNA içerir. Oksijenli solunum ile enerji üretiminde görevlidir."} {"input": "question: Kloroplastın yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Kloroplast, çift zarlı organeldir. İçinde tilakoit zarlar ve klorofil pigmentleri bulunur. Fotosentez sürecinde görevlidir ve bitkilere yeşil rengini verir."} {"input": "question: Hücre iskeletinin işlevleri nelerdir?", "target": "Hücre iskeleti, hücrenin şeklini korur, organellerin hareketini ve hücre bölünmesini sağlar, kasılma ve hareketlerde görev alır."} {"input": "question: Sentriyollerin işlevi nedir?", "target": "Sentriyoller, hücre bölünmesi sırasında iğ iplikleri oluşturarak hücrenin bölünmesine yardımcı olur."} {"input": "question: Protein sentezi proceso rhibozomda nasıl gerçekleşir?", "target": "Ribozom, mRNA'yı译释 و protein sentezini gerçekleştirir. Büyük ve küçük alt birimlerden oluşur ve protein sentezi sırasında birleşirler."} {"input": "question: Lizozomun aktif hale gelme süreci nedir?", "target": "Lizozomun içindeki enzimler, lizozom içinde pasif halde bulunur ve görevini yaptığı sırada pH değişimi ile aktif hale geçer."} {"input": "question: Golgi cisimciği ve endoplazmik retikulum arasındaki ilişki nedir?", "target": "Endoplazmik retikulumdan gelen maddeler Golgi cisimciğine aktarılır ve burada işlenerek hücreye veya diğer organellere gönderilir."} {"input": "question: Kofulun tipleri ve işlevleri nelerdir?", "target": "Koful, depo kofulu, besin kofulu, boşaltım kofulu, salgı kofulu ve sindirim kofulu olarak sınıflandırılır ve her biri farklı işlevler görerek hücre için önemli görevler üstlenir."} {"input": "question: Mitokondrideki krista ne işlev görer?", "target": "Krista, mitokondriye daha fazla yüzey alanı sağlayarak enerji üretimini artırır."} {"input": "question: Kloroplastın yapısında yer alan tilakoit zarlar ne işe yarar?", "target": "Tilakoit zarları, fotosentez sürecinde ışığı yakalar ve fotosentezin gerçekleştiği yerdir."} {"input": "question: Hücre iskeletinin çeşitleri nelerdir?", "target": "Hücre iskeleti, aktin filamentleri, ara filamentler ve mikrotübüller olmak üzere üç çeşittir."} {"input": "question: Sentriyollerin yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Sentriyoller, iki sentriyolden oluşur ve her sentriyol mikrotübüllerden madeledir. Hücre bölünmesi sırasında iğ iplikleri oluşturarak hücrenin bölünmesine yardımcı olur."} {"input": "question: Lizozomun patlaması ne demektir ve ne sonuçlar doğurur?", "target": "Lizozomun patlaması, içeriğindeki enzimlerin sitoplazmaya yayılmasıyla hücrenin kendini sindirmesine neden olarak otoliz denilen süreci başlatır."} {"input": "question: Golgi cisimciğinin yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Golgi cisimciği, yassı keseciklerden oluşur ve maddeleri işleyerek hücre zarına veya diğer organellere gönderir. Ayrıca, lizozom ve koful gibi organellerin üretiminde görevlidir."} {"input": "question: Kloroplastın yapısındaki stroma nedir ve ne işlev görür?", "target": "Stroma, kloroplastın içi sıvıdır ve fotosentezin ışık bağımsız चरणının gerçekleştiği yerdir."} {"input": "question: Hücre iskeletinin hücre рухuna nasıl etkisi vardır?", "target": "Hücre iskeleti, hücrenin hareket etmesini ve shapesını korur, Ayrıca, organellerin hareketini de sağlar."} {"input": "question: Sentriyollerin hücre bölünmesi sırasındaki rolü nedir?", "target": "Sentriyoller, hücre bölünmesi sırasında iğ iplikleri oluşturarak kromozomların eşit dağılmasını sağlar."} {"input": "question: Lizozomunaktivitesi azalmasının etkileri nelerdir?", "target": "Lizozom aktivitesinin azalması, bazı hastalıklara ve deri hücrelerinde lekelenmelere neden olabilir."} {"input": "question: Golgi cisimciği ve endoplazmik retikulumun iş birliği nasıl gerçekleşir?", "target": "Endoplazmik retikulumdan gelen maddeler Golgi cisimciğine aktarılır ve burada işlenerek hücreye veya diğer organellere gönderilir."} {"input": "question: Kofulun merkezinde yer alan en büyük koful ne işe yarar?", "target": "Bitki hücrelerinde, merkezdeki en büyük koful, hücrenin yaşlandığında diğer organelleri ve çekirdeği sıkıştırarak hücrenin ölümüne neden olabilir."} {"input": "question: Mitokondrideki matriks ne işlev görür?", "target": "Matriks, organik ve inorganik maddeler, enzim, ribozom, DNA ve RNA içerir ve enerji üretiminde görevlidir."} {"input": "question: Kloroplastın yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Kloroplast, çift zarlı organeldir. İçinde tilakoit zarlar ve klorofil pigmentleri bulunur. Fotosentez sürecinde görevlidir ve bitkilere yeşil rengini verir."} {"input": "question: Hücre iskeletinin işlevleri nelerdir?", "target": "Hücre iskeleti, hücrenin şeklini korur, organellerin hareketini ve hücre bölünmesini sağlar, kasılma ve hareketlerde görev alır."} {"input": "question: Sentriyollerin yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Sentriyoller, iki sentriyolden oluşur ve her sentriyol mikrotübüllerden madeledir. Hücre bölünmesi sırasında iğ iplikleri oluşturarak hücrenin bölünmesine yardımcı olur."} {"input": "question: Lizozomun patlaması ne demektir ve ne sonuçlar doğurur?", "target": "Lizozomun patlaması, içeriğindeki enzimlerin sitoplazmaya yayılmasıyla hücrenin kendini sindirmesine neden olarak otoliz denilen süreci başlatır."} {"input": "question: Golgi cisimciğinin yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Golgi cisimciği, yassı keseciklerden oluşur ve maddeleri işleyerek hücre zarına veya diğer organellere gönderir. Ayrıca, lizozom ve koful gibi organellerin üretiminde görevlidir."} {"input": "question: Kloroplastın yapısındaki stroma nedir ve ne işlev görür?", "target": "Stroma, kloroplastın içi sıvıdır ve fotosentezin ışık bağımsız चरणının gerçekleştiği yerdir."} {"input": "question: Hücre iskeletinin hücre рухuna nasıl etkisi vardır?", "target": "Hücre iskeleti, hücrenin hareket etmesini ve şeklini korur, Ayrıca, organellerin hareketini de sağlar."} {"input": "question: Sentriyollerin hücre bölünmesi sırasındaki rolü nedir?", "target": "Sentriyoller, hücre bölünmesi sırasında iğ iplikleri oluşturarak kromozomların eşit dağılmasını sağlar."} {"input": "question: Lizozomunaktivitesi azalmasının etkileri nelerdir?", "target": "Lizozom aktivitesinin azalması, bazı hastalıklara ve deri hücrelerinde lekelenmelere neden olabilir."} {"input": "question: Solunum sisteminin görevi nedir?", "target": "Solunum sisteminin görevi, oksijenin hücrelere ulaştırılması ve karbondioksitin vücuttan uzaklaştırılmasıdır."} {"input": "question: Burun mukozasının özellikleri nelerdir?", "target": "Burun mukozası kıllı, bol damarlı ve mukus salgılar; havayı nemlendirir ve filtre eder."} {"input": "question: Yutak ve gırtlak arasındaki fark nedir?", "target": "Yutak (farinks) besin ve havanın yönlendirilmesinde rol oynarken, gırtlak (larinks) ses tellerinin bulunduğu organdır."} {"input": "question: Soluk borusunun özellikleri nelerdir?", "target": "Soluk borusu, 'C' şeklinde kıkırdak halkalardan oluşur ve内侧 silli epitel ile mukus salgılayan goblet hücreleri içerir."} {"input": "question: Bronş ve bronşçuklar nasıl ayrılır?", "target": "Soluk borusu akciğerlere girdikten sonra bronş olarak adlandırılır ve daha sonra bronşçuklara ayrılır."} {"input": "question: Akciğerlerin yapısı hakkında bilgi veriniz.", "target": "Akciğerler pleura zarıyla örtülmüş, alveollere sahip organdırlar ve gaz alışverişi burada gerçekleşir."} {"input": "question: Soluk alma ve verme sırasında neler olur?", "target": "Soluk alırken diyafram kası kasılır, göğüs kafesi genişler ve hava akciğerlere dolar. Soluk verirken diyafram kası gevşer, göğüs kafesi daralır ve hava dışarı atılır."} {"input": "question: Oksijen nasıl taşınır?", "target": "Oksijen, alyuvarlardaki hemoglobine bağlanarak HbO2 oluşur ve hücrelere taşınır."} {"input": "question: Karbondioksit nasıl taşınır?", "target": "CO2, doku sıvısı ve kan plazmasında taşınır ve bazıları alyuvarlarda bikarbonat formunda taşınır."} {"input": "question: Bohr kayması nedir?", "target": "Doku kılcallarında CO2 yoğunluğunun artması, hemoglobin ile oksijenin ayrılmasına neden olur."} {"input": "question: Karbonmonoksit zehirlenmesinin etkisi nedir?", "target": "Karbonmonoksit, hemoglobine bağlanır ve oksijen taşıma yeteneğini bozar, bu da solunum güçlüğüne neden olabilir."} {"input": "question: Astım hastalığı nasıl gelişir?", "target": "Astım, solunum yollarının enfeksiyonları ve alerjiler nedeniyle daralması ve duyarlılığının artmasıyla ortaya çıkar."} {"input": "question: Kronik bronşit ve amfizemin nedenleri nelerdir?", "target": "Kronik bronşit, bronşların uzun süreli iltihaplanması; amfizem ise alveollerin esnekliğini kaybetmesiyle oluşur."} {"input": "question: KOAH hastalığı nedir?", "target": "KOAH, kronik bronşit ve amfizemin ilerlemesiyle akciğer yapısının bozulmasıdır ve nefes alma zorluğuna neden olur."} {"input": "question: Solunum sisteminin denetlenmesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Solunum, omurilik soğanı ve beyindeki solunum merkezi tarafından denetlenir ve hormonlar ile metabolik faktörler etkiler."} {"input": "question: Deniz seviyesinden yüksek yerlerde solunum nasıl etkilenir?", "target": "Yüksek yerlerde O2 miktarı azalır, bu da hemoglobin miktarı, solunum hızı ve nabız sayısını artırır."} {"input": "question: Denizlerde derinlerde solunum nasıl etkilenir?", "target": "Basınç artarken, kanda N2 kabarcık oluşur ve bu 'deniz vurgunu' denir."} {"input": "question: Canlıları sınıflandırmak için hangi bilim dalı yöntem ve ilkeler geliştirir?", "target": "Taksonomi"} {"input": "question: Sistematik ve taksonomi arasındaki ilişki nedir?", "target": "Taksonomi, sistematik için bir araçtır. Sistematik, sınıflandırma sırasında taksonomiden yararlanır."} {"input": "question: Yapay (Ampirik) Sınıflandırmada canlıları sınıflandırmak için hangi kriterler kullanılır?", "target": "Yaşadıkları yer, dış görünüşleri ve analog organlarına göre sınıflandırılır."} {"input": "question: Analog organ nedir?", "target": "Embriyonik köken benzerliği önemli olmadan görevleri aynı olan organlardır. Örnek: Sinek kanadı - Güvercin kanadı."} {"input": "question: Doğal (Filogenetik) Sınıflandırma neye dayanır?", "target": "Canlıların evrimsel geçmişi (filogenisi) ve birbirleriyle olan akrabalık ilişkilerine dayanır."} {"input": "question: Filogenetik sınıflandırmada hangi verilere dikkat edilir?", "target": "Hücre çeşidi, anatomik ve fizyolojik benzerlikler, genetik madde ve protein benzerliği, beslenme ve üreme şekli, embriyonik köken benzerliği, homolog organ."} {"input": "question: Homolog organ nedir?", "target": "Görevleri aynı veya farklı ancak yapıları (embriyonik kökenleri) aynı organlardır. Örnek: İnsan kolu - Yarasa kanadı - Balina ön yüzgeci - Kedi ön bacağı."} {"input": "question: Tür tanımı nedir?", "target": "Ortak bir atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özelliklere sahip, birbirleri ile doğal yollardan çiftleşebilen ve verimli yavrular oluşturan bireyler."} {"input": "question: İkili Adlandırma sistemi nedir?", "target": "Carolous Linneous tarafından geliştirilmiştir. Her türün adı iki kelime ile gösterilir: cins adı ve tamamlayıcı ad."} {"input": "question: Sistematik birimler nelerdir ve en büyük ile en küçük birimi nedir?", "target": "Sistematik birimleri: ALEM, ŞUBE, SINIF, Sippen, CİNS, TÜR. En büyük birim ALEM, en küçük birim TÜR'dir."} {"input": "question: Canlıların embriyonik gelişimi sırasında ilk olarak hangi özellikler ortaya çıkar?", "target": "ŞUBE özellikleri"} {"input": "question: Alemden Türe doğru gidildikçe ne olur?", "target": "Genetik madde benzerliği artar, protein benzerliği artar, embriyonik köken benzerliği artar, canlı çeşitliliği azalır, birey sayısı azalır, homolog organ artar."} {"input": "question: Türden Aleme doğru gidildikçe ne olur?", "target": "Genetik madde benzerliği azalır, protein benzerliği azalır, embriyonik köken benzerliği azalır, canlı çeşitliliği artar, birey sayısı artar, homolog organ azalır."} {"input": "question: Sistematik ve taksonomi arasında ne gibi farklar vardır?", "target": "Sistematik, canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandıran bilim dalıdır. Taksonomi ise, canlıları sınıflandırmak için yöntem ve ilkeler geliştiren ve isimlendiren bilim dalıdır. Taksonomi, sistematik için bir araçtır ve sistematiğin sınıflandırmasında kullanılır."} {"input": "question: Yapay sınıflandırma ve doğal sınıflandırma arasındaki temel fark nedir?", "target": "Yapay sınıflandırma, Aristo tarafından geliştirilmiş ve analog organlara göre yapılmış bir sınıflandırmadır. Doğal sınıflandırma ise, Carolous Linneous tarafından geliştirilmiş ve canlıların evrimsel geçmişine dayanan filogenetik bir sınıflandırmadır."} {"input": "question: Homolog ve analog organlar arasındaki fark nedir?", "target": "Homolog organlar, görevleri farklı olsa da embriyonik kökenleri aynı olan organlardır. Analog organlar ise, görevleri benzer olsa da embriyonik kökenleri farklı olan organlardır."} {"input": "question: Filogenetik sınıflandırmada hangi verilere dayanılır?", "target": "Filogenetik sınıflandırmada, hücre çeşidi, anatomik ve fizyolojik benzerlikler, genetik madde ve protein benzerliği, beslenme ve üreme şekli, embriyonik köken benzerliği ve homolog organlar gibi veriler dikkate alınır."} {"input": "question: İkili adlandırmada nameispediaerlerin adı nasıl verilir?", "target": "İkili adlandırmada, her türün adı iki kelime ile gösterilir. Birinci kelime cinsti adı, ikinci kelime ise tamamlayıcı addır."} {"input": "question: Sistematik birimler nelerdir ve en büyük ile en küçük birimi nedir?", "target": "Sistematik birimler, alemden türe kadar drilledir. En büyük birim alem, en küçük birim ise türdür."} {"input": "question: Canlıların embriyonik gelişimi sırasında ilk olarak hangi özellikler ortaya çıkar?", "target": "Canlıların embriyonik gelişimi sırasında ilk olarak şube özellikleri ortaya çıkar."} {"input": "question: Alem ve tür arasında nasıl bir ilişki vardır?", "target": "Alem, en büyük sistematik birimdir ve tüm canlıları kapsar. Tür ise en küçük birim olup, ortak bir atadan gelen bireyleri içerir."} {"input": "question: Türün tanımı nedir?", "target": "Tür, ortak bir atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özelliklere sahip, birbirleri ile doğal yollardan çiftleşebilen ve verimli yavrular oluşturan bireylerdir."} {"input": "question: Filogenetik sınıflandırmada homolog organların önemi nedir?", "target": "Homolog organlar, canlıların evrimsel akrabalık ilişkilerini belirlemede önemli bir rol oynar."} {"input": "question: Sınıflandırmada kromozom sayısı neden önemli değildir?", "target": "Sınıflandırmada kromozom sayısı önemli değildir çünkü kromozom sayıları farklı da olsa, aynı tür içinde olabilir."} {"input": "question: Genetik madde ve protein benzerliği sınıflandırmada nasıl kullanılır?", "target": "Genetik madde ve protein benzerliği, canlıların evrimsel akrabalık ilişkilerini belirlemek için kullanılır."} {"input": "question: Sınıflandırmada embriyonik köken benzerliği neden önemlidir?", "target": "Embriyonik köken benzerliği, canlıların evrimsel geçmişini ve akrabalık ilişkilerini belirlemede önemli bir rol oynar."} {"input": "question: Sistematik birimler arasında nasıl bir ilişki vardır?", "target": "Büyük sistematik birimleri küçük sistematik birimleri kapsar. Alem, şube, sınıf, takım, familya, cins ve tür gibi."} {"input": "question: Canlı çeşitliliği ve birey sayısı türden aleme doğru gitildikçe nasıl değişir?", "target": "Türden aleme doğru gitildikçe canlı çeşitliliği artar ve birey sayısı da artar."} {"input": "question: Homolog organların sayısı türden aleme doğru gitildikçe nasıl değişir?", "target": "Türden aleme doğru gitildikçe homolog organların sayısı azalır."} {"input": "question: Tiroit bezi nerede bulunur ve hangi hormonları salgılar?", "target": "Tiroit bezi gırtlağın hemen altında, soluk borusunun sağında ve solunda bulunur. Tiroksin ve kalsitonin hormonlarını salgılar."} {"input": "question: Tiroksin hormonunun_vücuttaki işlevleri nelerdir?", "target": "Tiroksin hormonu, vücudun enerji üretimi ve metabolizmasının düzenlenmesini sağlar. Ayrıca bireyin büyümesinde ve organların farklılaşmasında görev alır."} {"input": "question: Tiroksin hormonunun az salgılanmasının sonuçları nelerdir?", "target": "Tiroksin hormonunun az salgılanması, guatr hastalığı (basit), yorgunluk, halsizlik, uyuşukluk ve kas güçsüzlüğü gibi belirtilere neden olabilir."} {"input": "question: Tiroksin hormonunun fazla salgılanmasının etkileri nelerdir?", "target": "Tiroksin hormonunun fazla salgılanması, İç guatr (Zehirli guatr Graves Hipertiroidizm) hastalığına neden olur ve metabolizma hızlanması, kilo kaybı, terleme artması gibi belirtilere neden olur."} {"input": "question: Kalsitonin hormonunun işlevi nedir?", "target": "Kalsitonin hormonu, kandaki kalsiyum miktarını düzenleyerek kemiklere kalsiyum depolanmasını sağlar ve böbreklere kalsiyum geri emilimini azaltır."} {"input": "question: Paratiroit bezi nerede bulunur ve hangi hormonları salgılar?", "target": "Paratiroit bezi tiroit bezinin arkasında, mercimek büyüklüğünde dört bez olarak bulunur. Parathormon hormonunu salgılar."} {"input": "question: Parathormon hormonunun işlevi nedir?", "target": "Parathormon hormonu, kanda kalsiyum-fosfor dengesini düzenleyerek kemikten kana kalsiyum geçişini sağlar, bağırsak ve böbreklerden kalsiyum emilimini artırır ve böbreklerden fosforun atılmasını hızlandırır."} {"input": "question: Parathormon hormonunun az salgılanmasının etkileri nelerdir?", "target": "Parathormon hormonunun az salgılanması, kandaki kalsiyum seviyesinin düşmesine, kaslarda ağrılı titremelere (tetani) ve kemiklerde kalsiyum birikimine neden olur."} {"input": "question: Parathormon hormonunun fazla salgılanmasının etkileri nelerdir?", "target": "Parathormon hormonunun fazla salgılanması, kandaki kalsiyum miktarının artması, kemiklerde kalsiyum birikiminin azalması ve böbrek taşı oluşumuna neden olabilir."} {"input": "question: Böbreküstü bezi nerede bulunur ve hangi bölümlerden oluşur?", "target": "Böbreküstü bezi her bir böbreğin üst kısmında bulunur ve öz (medulla) ve kabuk (korteks) bölgelerinden oluşur."} {"input": "question: Kortizol hormonunun işlevi nedir?", "target": "Kortizol hormonu, kan şekerini artırarak glikozun oksidasyonunu önler ve protein ile yağların oksidasyonunu sağlar. Ayrıca bağışıklık sistemini de etkiler."} {"input": "question: Aldosteron hormonunun işlevi nedir?", "target": "Aldosteron hormonu, böbreklerden sodyum ve klorun emilimini artırır ve potasyumun emilimini azaltır, böylece kan basıncını düzenler."} {"input": "question: Aldosteron hormonunun az salgılanmasının etkileri nelerdir?", "target": "Aldosteron hormonunun az salgılanması, sodyum ve klor emiliminde azalma, potasyum emiliminde artma, kan basıncında düşme ve Addison hastalığına yol açabilir."} {"input": "question: Adrenal bezlerin salgıladığı hormonlar ve işlevleri nelerdir?", "target": "Adrenal bezler kortizol, aldosteron ve eşey hormonları (östrojen, testosteron, progesteron) salgılar. Bu hormonlar, metabolizma, kan basıncı, bağışıklık ve üreme süreçlerinde önemli rol oynar."} {"input": "question: Adrenalin hormonunun işlevi nedir?", "target": "Adrenalin hormonu, heyecan, korku ve stres durumlarında salgılanır. Sindirimi azaltır, kan şekerini artırır, kanın beyin, kalp ve kaslara yönlendirilmesini sağlar ve derideki kan damarlarını daraltır."} {"input": "question: Noradrenalin hormonunun işlevi nedir?", "target": "Noradrenalin hormonu, adrenale benzer işlevlere sahiptir. Kan basıncını düzenler, sindirimi azaltır ve kanın önemli organlara yönlendirilmesini sağlar."} {"input": "question: Çekirdek nedir ve ökaryot hücrelerdeki işlevi nedir?", "target": "Çekirdek, ökaryot hücrelerde genetik maddeyi taşıyan hücre kısmıdır. Genetik bilginin depolandığı, transkript ve translasyon süreçlerinin başlangıcıdır."} {"input": "question: Çekirdek zarı ve hücre zarı arasında ne gibi benzerlikler ve farklar vardır?", "target": "Çekirdek zarı ve hücre zarı her ikisi de çift katlı lipit katlantılardır, ancak çekirdek porlarının genişliği hücre zarınınkünden daha büyüktür."} {"input": "question: Endoplazmik retikulum ile çekirdek zarı arasındaki ilişki nedir?", "target": "Endoplazmik retikulum doğrudan çekirdek zarına bağlıdır ve bu zarın dış yüzeyinde ribozomlar bulunur."} {"input": "question: Çekirdek sıvısı ve sitoplazma arasındaki temel fark nedir?", "target": "Çekirdek sıvısı, sitoplazmaya benzer ancak daha yoğundur ve inside contains DNA, RNA ve diğer inorganik/organik maddeler."} {"input": "question: Nükleozomun yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Nükleozom, DNA'nın histon proteinleriyle sarılmasıyla oluşan yapıdır. Bu yapı, kromatin ipliklerini oluşturarak DNA'yı düzenler."} {"input": "question: Kromatin ve kromozom arasındaki fark nedir?", "target": "Kromatin, hücre bölünmesi dışında gevşek iplikçikler halindedir. Kromozom ise hücre bölünmesi sırasında kısalıp kalınlaşarak oluşan yapıdır."} {"input": "question: Kromozom sayısının türler arasında aynı olması ne anlama gelir?", "target": "Farklı türlerdeki kromozom sayılarının aynı olması, bu canlıların genetik olarak benzer olduğunu göstermez."} {"input": "question: Bir kromozomun yapısı nedir?", "target": "Bir kromozom, iki kardeş kromatitten oluşur ve bunlar sentromer ile birbirlerine bağlanır."} {"input": "question: Kromozomların hücre bölünmesi sırasındaki rolü nedir?", "target": "Kromozomlar, hücre bölünmesi sırasında genetik maddeyi taşıyan yapılar olarak görev yaparlar."} {"input": "question: İnsanda ve moli balığında kromozom sayısı neden aynıdır?", "target": "İnsanda ve moli balığında kromozom sayısı 46'dır, bu Ancak bu, onların genetik olarak benzer olduğu anlamına gelmez."} {"input": "question: Çekirdek porları hangi molekülleri geçirir ve hangi molekülleri geçmez?", "target": "RNA molekülü ve ATP çekirdek porundan geçebilirken DNA molekülü geçemez."} {"input": "question: Çekirdekçiklerin ana işlevi nedir?", "target": "Çekirdekçiklerde rRNA ve ribozom yapısında yer alan proteinlerin sentezi gerçekleşir ve bu süreçte ribozomal alt birimler oluşturulur."} {"input": "question: Canlıların yapısına katılan maddeler hangi iki grupta incelenir?", "target": "İnorganik Maddeler ve Organik Maddeler."} {"input": "question: İnorganik maddelerin canlılardaki işlevlerinden bazıları nelerdir?", "target": "Yapı taşlarıdır, sindirime uğramazlar, hücresel solunum tepkimelerinde enerji verici olarak kullanılmazlar ve düzenleyici görev alırlar."} {"input": "question: Kohezyon kuvvetti nedir ve ne işe yarar?", "target": "Su moleküllerinin hidrojen bağları ile birbirine tutunması sonucu oluşan kuvvettir. Bu kuvvet, bitkilerin topraktan aldıkları suyu belirli bir yüksekliğe kadar taşıyabilmesini sağlar."} {"input": "question: Yüzey gerilimi nedir ve sonuçları nelerdir?", "target": "Yüzey gerilimi, suyun yüzeyindeki su molekülleri arasında oluşan kuvvettir. Bu gerilim, bazı böceklerin su üzerinde yürüyebilmesini sağlar."} {"input": "question: Adhezyon nedir ve canlılarda nasıl bir rol oynar?", "target": "Adhezyon, su moleküllerinin başka moleküllere tutunmasıdır. Bu, topraktan çekilen suyun gövde içinde yukarı doğru taşınmasını sağlar."} {"input": "question: Özgül ısı yüksekliği nedir ve suyun ısınmasıyla ilgili nasıl bir özellik sağlar?", "target": "Özgül ısı yüksekliği, suyun birim miktarının ısınması için gereken ısı miktarını ifade eder. Bu, suyun geç ısınması ve geç soğumasına neden olur."} {"input": "question: Buharlaşma ve donma nedir ve bu süreçler canlılar için nasıl işlev görür?", "target": "Buharlaşma, suyun gaz haline geçmesidir ve terleme ile vücut sıcaklığını düşürmede kullanılır. Donma ise suyun katılaşmasıdır ve soğuk havalarda canlıların zarar görmemesini sağlar."} {"input": "question: Mineraller canlılar için neden önemlidir?", "target": "Mineraller, metabolizmanın normal çalışması için gereklidir. Kansızlık, kemik gelişimi ve sinir fonksiyonları gibi konularda kritik rol oynar."} {"input": "question: Asit ve bazların tanımları nelerdir?", "target": "Asit, suya H+ iyonu veren maddelerdir ve pH'ı 7'den düşüktür. Baz ise suya OH- iyonu veren maddelerdir ve pH'ı 7'den yüksektir."} {"input": "question: Tuzlar nedir ve nasıl oluşurlar?", "target": "Tuzlar, asit ve bazların nötralleşme tepkimesi sonucunda oluşan inorganik maddelerdir ve pH'ı 7 civarındadır."} {"input": "question: Neden suyun donma noktası canlılar için önemlidir?", "target": "Buzun yoğunluğu suyun yoğunluğundan düşük olduğundan, buz su üzerinde kalır ve alt tabakanın donmasını önler, bu da soğuk havalarda canlıların zarar görmemesini sağlar."} {"input": "question: İnsanda embriyonik gelişimin temel evreleri nelerdir?", "target": "Segmentasyon, gastrulasyon ve organogenez."} {"input": "question: Segmentasyon süresince toplam hacim nasıl değişir?", "target": "Segmentasyon sırasında büyüme (kütle artışı) olmaz ve toplam hacim değişmez."} {"input": "question: Blastomer nedir?", "target": "Zigotun bölünmesiyle oluşan her bir hücreye blastomer denir."} {"input": "question: Morula nedir?", "target": "3-4 gün içerisinde zigot çok sayıda küçük hücreden oluşmuş dut şeklindeki morula halini alır."} {"input": "question: Blastula ne demektir?", "target": "Döllenmeden 6-7 gün sonra embriyoda yaklaşık 100 hücre vardır. Bu hücreler ortası sıvı ile dolu bir yapı oluşturur ve bu duruma blastula (balastosist) denir."} {"input": "question: Blastula içindeki sıvıya ne denir?", "target": "Blastula içindeki sıvıya blastosöl denir."} {"input": "question: Segmentasyon sırasında hücre farklılaşması gerçekleşir mi?", "target": "Hayır, segmentasyon sırasında hücre farklılaşması gerçekleşmez."} {"input": "question: Çoklu gebelik nasıl oluşur?", "target": "Zigotun ilk bölünmelerinde oluşan blastomerler birbirinden ayrılarak segmentasyonlarına ayrı ayrı devam ederse çoğul gebelik oluşur."} {"input": "question: Tek yumurta ikizleri nasıl oluşur?", "target": "Zigotun bölünmesinden sonra oluşan blastomerlerin ayrılarak gelişmesiyle tek yumurta ikizleri oluşur."} {"input": "question: Gastrula evresi nedir?", "target": "Blastulanın alt yüzeyinde yer alan hücreler blastula boşluğuna doğru göç ederek gastrula evresini başlatır."} {"input": "question: Gastrula ile birlikte ne oluşur?", "target": "Gastrula ile birlikte üç tabakalı embriyo oluşur."} {"input": "question: Farklılaşma ne zaman başlar?", "target": "Farklılaşma gastrula evresinde başlar."} {"input": "question: Gastrula öncesi ve sonrası hücreler arasındaki fark nedir?", "target": "Gastrula öncesi embriyoların yapısındaki blastomerlerin her biri yeni bir insana dönüşebilme yeteneğine sahiptir, ancak gastrula sonrası hücrelerin bu yetenekleri yoktur."} {"input": "question: Organogenez nedir?", "target": "Embriyonik tabakaların farklılaşarak doku ve organları oluşturmasıdır."} {"input": "question: İlk oluşan organ nedir?", "target": "Omurgalı embriyolarında ilk oluşan organ notokorddur."} {"input": "question: HCG hormonu ne işlev görür?", "target": "HCG hormonu korpus luteumun bozulmasını engelleyerek gebeliğin devam etmesini sağlar."} {"input": "question: Plasenta ne zaman gelişir?", "target": "Gebeliğin yaklaşık 1 ay sonra rahim içerisinde koryon sayesinde plasenta gelişir."} {"input": "question: Allantois ne işlev görür?", "target": "Allantois embriyo ile plasenta arasında göbek bağını oluşturur."} {"input": "question: Göbek bağı içerisinde neler bulunur?", "target": "Göbek bağı içerisinde iki atardamar ve bir toplar damar bulunur."} {"input": "question: Atardamar ve toplardamar ne taşır?", "target": "Atardamarlar kirli kanı, toplardamar temiz kanı taşır."} {"input": "question: Embriyo ne zaman fetüs adını alır?", "target": "8. haftadan sonra embriyo fetüs adını alır."} {"input": "question: Ultrason nedir?", "target": "Ultrason, gebelik boyunca fetüsün gelişimini inceleyen bir cihazdır."} {"input": "question: Tüp bebek nedir?", "target": "Tüp bebek, gametlerin laboratuvar ortamında döllenerek oluşturulan embriyoların kadın vücuduna yerleştirilmesiyle gebelik oluşturma yöntemidir."} {"input": "question: Mikroenjeksiyon yöntemi nedir?", "target": "Mikroenjeksiyon yöntemi, spermin yumurta içerisine aşılanmasıyla döllenme sağlama yöntemidir."} {"input": "question: Amniyosentez nedir?", "target": "Amniyosentez, fetüsün gelişimi sırasında amniyon sıvısı örneği alarak genetik hastalık saptama yöntemidir."} {"input": "question: Karyotip analizi nedir?", "target": "Karyotip analizi, amniyon sıvısı hücrelerin kromozomlarının incelenmesidir."} {"input": "question: İnsanda sinir sisteminin temel bileşenleri nelerdir?", "target": "İnsanda sinir sistemi, merkezi sinir sistemi (MSS) ve çevresel sinir sistemi (ÇSS) olmak üzere ikiye ayrılır. Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşurken, çevresel sinir sistemi duyular ve reflekslerle ilişkilidir."} {"input": "question: Beyin zarları nedir ve bu zarlar beyni nasıl korur?", "target": "Beyin üç zarla korunur: sert zar, örümceksi zar ve ince zar. Sert zar en dışta mekanik etkilerden korur, örümceksi zar bu iki zarı birbirine bağlar, ince zar ise beyin girinti ve çıkıntılarına girerek kan damarlarını içerir."} {"input": "question: BOS (Beyin-Omurilik Sıvısı) nedir ve işlevleri nelerdir?", "target": "BOS, kan basıncının etkisi ile kılcal damarlardan çıkan bir sıvıdır. Beyin ve omuriliği darbe ve sarsıntılara karşı korur, atık maddelerin kana geçmesini sağlar, beslenme maddelerini kandan süzer ve iyon dengesini düzenler."} {"input": "question: Büyük beyin nedir ve fonksiyonları?", "target": "Büyük beyin, beynin en büyük kısmıdır ve diğer bölümleri üsten örter. Uç beyin ve ara beyin olmak üzere iki kısımda incelenir. Duyu organlarından gelen bilgilerin değerlendirilmesi, istemli hareket, duyusal farkındalık ve vücudun zıt tarafını kontrol etme gibi görevleri vardır."} {"input": "question: Talamus ve hipotalamusun işlevleri nelerdir?", "target": "Talamus, duyu organlarından gelen bilgilerin toplanma ve dağılım merkezidir. Hipotalamus ise homeostasinin sağlanmasında görevli, vücut sıcaklığını düzenler, açlık ve tokluğu ayarlar ve hormonal dengeyi kontrol eder."} {"input": "question: Beyincik nedir ve ne işe yarar?", "target": "Beyincik, hareket ve denge merkezidir. İskelet sistemi, kulak ve görme merkezlerinden bilgileri alarak koordinasyonlu hareket etmemizi sağlar. Hasar görmesi durumunda denge ve hareket bozuklukları ortaya çıkar."} {"input": "question: Arke, Protista, Mantar ve Bitkiler Alemi'nin ortak özellikleri nelerdir?", "target": "Arke, Protista, Mantar ve Bitkiler Alemi'nin ortak özellikleri, prokaryot veya ökaryot hücre yapısına sahip olmaları, farklı yaşam ortamlarında bulunmaları ve çeşitli beslenme şekillerine sahip olmalarıdır."} {"input": "question: Metanojenik Arke'nin yaşam ortamı nedir?", "target": "Metanojenik Arke, oksijensiz ortamda yaşayan canlılardır ve çöp, bataklık, lağım suları, ototrof canlıların sindirim sistemi gibi yerlerde yaşarlar."} {"input": "question: Termofilik Arke'nin yaşam ortamı nedir?", "target": "Termofilik Arke, yanardağ ağızları, jeotermal kaynaklar gibi sıcak yerlerde yaşayan arkelerdir."} {"input": "question: Halofilik Arke'nin yaşam ortamı nedir?", "target": "Halofilik Arke, tuz gölü gibi tuzlu ortamlarda yaşayan arkelerdir."} {"input": "question: Psikrofilik Arke'nin yaşam ortamı nedir?", "target": "Psikrofilik Arke, soğuk ortamlarda yaşayan arkelerdir."} {"input": "question: Arkelerin biyolojik ve ekonomik önemleri nelerdir?", "target": "Arkeler, bakterilerin ve diğer canlıların yaşayamadığı koşullarda yaşadıklarından güçlü enzimlere sahiplerdir ve bu enzimler pek çok alanda kullanılır."} {"input": "question: Protista alemindeki canlıların özellikleri nelerdir?", "target": "Protista alemindeki canlılar ototrof, parazit ya da saprofit olabilir, yalancı ayaklarla beslenir ve hareket ederler, tatlı sularda yaşarlar ve bazı türleri patojendir."} {"input": "question: Mantarların özellikleri nelerdir?", "target": "Mantarlar, tek hücreli ya da çok hücreli ökaryotik canlılardır, aktif hareket etmezler, depo polisakkaritleri glikojendir, heterotrof beslenirler, sentrozom taşımazlar ve hücre çeperlerinin yapısı kitindir."} {"input": "question: Mantarların kullanıldığı alanlar nelerdir?", "target": "Mantarlar, gıda ve ilaç sektöründe kullanılırlar, fermantasyon endüstrisinde, ilaç sanayisinde ve çeşitli ürünlerin elde edilmesinde kullanılır."} {"input": "question: Bitkilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Bitkiler, çok hücreli ökaryot canlılardır, fotoototrofturlar, karasal yaşamın oksijen ve besin kaynağıdırlar, bazı çeşitleri parazittir, selüloz içeren hücre çeperleri vardır, depo polisakkaritleri nişastadır ve toprağa bağlı olduklarından aktif olarak hareket etmezler."} {"input": "question: Tohumlu bitkilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Tohumlu bitkiler, otsu ya da odunsu olabilirler, tohum oluşturarak eşeyli ürerler."} {"input": "question: Metabolizma nedir?", "target": "Canlı vücudunda gerçekleşen hayatsal faaliyetlere metabolizma denir."} {"input": "question: Anabolizma ve katabolizma arasındaki fark nedir?", "target": "Anabolizma, hücrede gerçekleşen yapım reaksiyonlarıdır,.energy harcanır. Katabolizma, hücrede gerçekleşen yıkım reaksiyonlarıdır, genellikle enerji harcanmaz."} {"input": "question: ATP nedir?", "target": "ATP, enerjiyi kullanılabilir hale getiren organik moleküldür. Enerjinin hem organik madde haline getirilmesi hem de hücresel solunum ile parçalanması sırasında enerjinin bir kısmı ısı olarak kaybedilir, ancak küçük bir kısmı ATP içine yerleştirilerek kullanılabilir."} {"input": "question: Fosforilasyon nedir?", "target": "Fosforilasyon, ATP molekülünün dehidrasyon sentezi ile üretilmesidir. ADP + P + Serbest Enerji --> ATP + H2O"} {"input": "question: Defosforilasyon nedir?", "target": "Defosforilasyon, ATP molekülünün hidroliz ile parçalanmasıdır. ATP + H2O --> ADP + P + Serbest Enerji"} {"input": "question: Endergonik tepkime nedir?", "target": "Endergonik tepkime, gerçekleşmesi için serbest enerji gereken tepkimelerdir. Örnek: ATP üretimi, biyosentez reaksiyonları."} {"input": "question: Ekzergonik tepkime nedir?", "target": "Ekzergonik tepkime, gerçekleşmesi sonrasında ortama serbest enerji veren tepkimelerdir. Örnek: ATP'nin hidrolizi, hücresel solunum reaksiyonları."} {"input": "question: Substrat düzeyinde fosforilasyon (SDF) nedir?", "target": "Substrat düzeyinde fosforilasyon, enzimler aracılığı ile substratın yapısında bulunan fosfatın kopartılarak ADP'ye aktarılması ile ATP üretilmesidir."} {"input": "question: Oksidatif fosforilasyon nedir?", "target": "Oksidatif fosforilasyon, organik monomerlerin hücresel solunum ile parçalanması ve inorganik maddelerin oksitlenmesi sırasında ETS'de aktarılan elektronların taşınması sırasında açığa çıkan enerji ile ATP üretilmesidir."} {"input": "question: Fotofosforilasyon nedir?", "target": "Fotofosforilasyon, klorofil molekülünün etkisi ile ışık enerjisi kullanılarak ATP üretilmesidir."} {"input": "question: Bakterilerin hücre duvarının üzerinde bulunan yapı nedir?", "target": "Kapsül"} {"input": "question: Kapsülün bakteriler için ne gibi bir işlevi vardır?", "target": "Kapsül bakteriyi fagositozdan korur."} {"input": "question: Bakterilerin hareket etmesini sağlayan yapı nedir?", "target": "Kamçı"} {"input": "question: Bazı bakterilerde hareket etme ve bir yere tutunmasını sağlayan yapı nedir?", "target": "Pilus"} {"input": "question: Bakterilerin genetik maddesi nasıl dağılmıştır?", "target": "Sitoplazma içine dağılmış durumdadır."} {"input": "question: Bakterilerde oksijenli solunum yapanların hücre zarının özelliği nedir?", "target": "Hücre zarı sitoplazmaya doğru kıvrımlar oluşturarak kendini mitokondri iç zarına benzetmiştir. Bu yapıya mezozom denir."} {"input": "question: Fotosentez yapan bakterilerde hücre zarının özelliği nedir?", "target": "Hücre zarı fotosenteze yardım eder ve klorofil pigmenti taşır."} {"input": "question: Bakterilerde plazmitlerin işlevi nedir?", "target": "Plazmitler genellikle çevre şartlarına direnç genleri taşır ve bakterilere çevre şartlarına daha dayanıklı hale gelme özelliği kazandırır."} {"input": "question: Konjugasyon nedir?", "target": "Canlı iki bakteri arasında tek yönlü gen alışverişidir."} {"input": "question: Bakterilerin eşeysiz üreme şekli nedir?", "target": "Bölünme"} {"input": "question: Aerob, anerob, geçici (fakültatif) aerob ve geçici (fakültatif) anaerob bakterilerin solunum özellikleri nelerdir?", "target": "Aerob: Oksijenli solunum yapar. Anarerob: Oksijensiz solunum yapar. Geçici (Fakültatif) Aerob: Normalde oksijensiz solunum, zorunlu durumlarda oksijenli solunum yapar. Geçici (Fakültatif) Anaerob: Normalde oksijenli solunum, zorunlu durumlarda oksijensiz solunum yapar."} {"input": "question: Ototrof bakteri nedir?", "target": "İnorganik maddeleri organik madde haline getirerek kendi besinini üretebilen bakterilerdir."} {"input": "question: Heterotrof bakteri nedir?", "target": "Besinini üretemeyip organik maddeleri dışarıdan hazır alan bakterilerdir."} {"input": "question: Bağışıklık sisteminin temel amacı nedir?", "target": "Vücutta hastalık yapıcı organizmalara karşı gösterdiği direnci sağlamaktır."} {"input": "question: Bağışıklık sisteminin savunma hatları nelerdir?", "target": "Savunmanın birinci hattı, ikinci hattı ve üçüncü hattı olmak üzere üç hat vardır."} {"input": "question: Savunmanın birinci hattı nedir?", "target": "Enfeksiyona neden olacak canlının vücut içine girmesine engel olunur. Ağız, burun, göz, deri ve bu yapıların salgılarıyla oluşur."} {"input": "question: Savunmanın ikinci hattı nedir?", "target": "Vücut içine girmiş olan canlıyı yok etmek için özel olmayan bir savaş yapılır. Fagositik hücreler, antimikrobiyal proteinler, ateşin yükselmesi, iltihaplanma yangısal tepki ile gerçekleştirilir."} {"input": "question: Savunmanın üçüncü hattı nedir?", "target": "Enfeksiyona neden olacak canlının türüne göre özel yöntemler ile savaşılır. Lenfosit ve antikorlar görev yapar."} {"input": "question: Özgül olmayan bağışıklık nedir?", "target": "Mikroorganizmanın çeşidine bakılmaksızın gerçekleştirilir. Savunmanın 1. ve 2. hattını oluşturur."} {"input": "question: Fagositik hücreler nelerdir?", "target": "Mikroorganizmaları fagositoz yaparak etkisiz hale getiren hücrelerdir."} {"input": "question: Yangısal tepki nedir?", "target": "Kesik gibi bir neden ile mikroorganizmaların vücuda girdiği bölgede kılcal kan damarlarının genişlemesi ve kan miktarının artması sonucu oluşan tepkidir."} {"input": "question: Doğal katil hücreler nelerdir?", "target": "Virüslerle enfekte olmuş ya da kanserleşmiş hücreleri fark ederek, diğer hücrelerin bu hücreleri yok etmesi için reseptörler salgılayan hücrelerdir."} {"input": "question: İnterferon nedir?", "target": "Virüsle enfekte olmuş hücreler tarafından salgılanan proteinlerdir. İnterferonlar sayesinde diğer hücreler virüslerin vücudu enfekte ettiğini algılar ve antiviral proteinler sentezler."} {"input": "question: Özgül bağışıklık nedir?", "target": "Enfeksiyon etkenlerinin türüne göre ayrım yapılarak tepki verir. Savunmanın üçüncü hattını oluşturur. Lenfosit (B ve T lenfositleri) ve antikorlar görev alır."} {"input": "question: Lenfositler nelerdir?", "target": "Vücuda girdiğinde lenfositler tarafından yabancı kabul edilen moleküllere antijen denir. Lenfositlerin antijenlere karşı ürettiği proteinlere antikor denir."} {"input": "question: Antikorlar nelerdir?", "target": "Lenfositlerin ürettikleri proteinlerdir. T ve B lenfositlerinin ürettikleri antikorlar kendilerine özgü antijenleri tanımalarını sağlar."} {"input": "question: Birincil tepki (bağışıklık) nedir?", "target": "Vücut bir antijenle ilk kez karşılaştığında B ve T lenfositlerinin sayısı artmaya başlar. Antikorlar sentezlenerek bağışıklık sağlanır."} {"input": "question: İkincil tepki (bağışıklık) nedir?", "target": "Aynı antijenle ikinci defa karşılaşılırsa antijen tanındığından daha hızlı ve güçlü şekilde antikor oluşturulur."} {"input": "question: Hücresel bağışıklık nedir?", "target": "T lenfositleri antijenle karşılaştığında doğrudan müdahale ederek bağışıklığın gerçekleşmesini sağlar."} {"input": "question: Humoral (sıvısal) bağışıklık nedir?", "target": "Antijen ile karşılaşan B lenfositleri, plazma hücrelerine dönüşerek antikor üretir ve bu antikorları dolaşım yolu ile diğer hücrelere yayar."} {"input": "question: Bağışıklığın kazanılması nasıl gerçekleşir?", "target": "Bağışıklık, aktif ya da pasif yol ile gerçekleştirilir. Aktif bağışıklık lenfositlerin antikor üretimini gerçekleştirmesi ile gerçekleşir. Pasif bağışıklık ise antikorlar vücuda hazır verilmesi yoluyla sağlanan bağışıklıktır."} {"input": "question: Aşı nedir?", "target": "Hastalık yapma yeteneği azaltılmış ya da yok edilmiş mikroorganizmalar veya onların antijenlerini içeren maddedir."} {"input": "question: Serum nedir?", "target": "Belirli bir enfeksiyona karşı üretilmiş antikorları bulunduran sıvıdır. Genellikle at, koyun, sığır gibi hayvanların kanından elde edilir."} {"input": "question: Alerji nedir?", "target": "Normal karşılanan çok sayıda maddeye karşı verilen anormal vücut tepkileridir. Alerjen maddeye karşı salgılanan antikorlar, bağ dokudaki mast hücrelerine bağlanarak histamin salgısını artırır."} {"input": "question: Otoimmün hastalıklar nedir?", "target": "Lenfositlerin, bazı vücut hücrelerine karşı antikor üretmesi sonucunda oluşan hastalıklardır. Bağışıklık hücreleri, kişinin sağlıklı ve kendi hücresini yabancı antijen gibi algılar."} {"input": "question: Kalp krizi (enfarktüs) nedir?", "target": "Koroner damarların daralması, sertleşmesi ya da tıkanması sonucu kalp kasının beslenememesi sonucu oluşur."} {"input": "question: Damar sertliği (arterioskleroz) nedir?", "target": "Dengesiz beslenme sonucunda damar duvarlarının esnekliğini kaybedip sertleşmesidir. Damar içinde yağlı ve kalsiyumlu plaklar oluşur."} {"input": "question: Hipertansiyon (yüksek tansiyon) nedir?", "target": "Atardamarların sertleşmesi ya da daralması sonucunda damar duvarına yapılan basıncın artmasıdır."} {"input": "question: Hipotansiyon (düşük tansiyon) nedir?", "target": "Atardamarların esnekliğini yitirmesi ve genişlemesi sonucunda damar duvarına yapılan basıncın azalmasıdır."} {"input": "question: Bölünme yeteneğinde olan hücrelerin oluşturduğu dokunun adı nedir?", "target": "Meristem doku"} {"input": "question: Meristem dokuları hangi tür büyümeyi sağlar?", "target": "Primer büyüme"} {"input": "question: Yanál meristem hangi tür bitkilerde bulunmaz?", "target": "Monokotil bitkilerde"} {"input": "question: Damar kambiyumunun görevi nedir?", "target": "Yeni iletim dokuyu oluşturarak enine kalınlaşmayı sağlar"} {"input": "question: Mantar kambiyumunun görevi nedir?", "target": "Damar kambiyumunun gövde içerisinde yaptığı kalınlaşma sonucunda gövdenin dış kısmındaki parçalanan epidermis yerine peridermis dokusunun oluşmasını sağlar"} {"input": "question: Sekonder büyüme hangi tür dokular tarafından gerçekleştirilir?", "target": "Damar kambiyumu ve mantar kambiyumu"} {"input": "question: Parankima dokusu hangi görevleri gerçekleştirir?", "target": "Depolama, fotosentez yapma ve destek olma gibi görevleri"} {"input": "question: Kollenkima dokusu hangi görevi gerçekleştirir?", "target": "Hücrelere desteklik sağlar"} {"input": "question: Sklerankima dokusu hangi görevi gerçekleştirir?", "target": "Bitkiye desteklik sağlar"} {"input": "question: Epidermis dokusu hangi görevi gerçekleştirir?", "target": "Bitki organlarının dış yüzeyini örter"} {"input": "question: Peridermis dokusu hangi görevi gerçekleştirir?", "target": "Bitkinin odunlaşmış gövdelerinin dışını saran koruyucu dokudur"} {"input": "question: Ksilem dokusu hangi görevi gerçekleştirir?", "target": "Bitkilerin emici tüylerle topraktan aldığı su ve minerali yapraklara ve diğer organlara taşınmasını sağlar"} {"input": "question: Floem dokusu hangi görevi gerçekleştirir?", "target": "Fotosentez sonucunda üretilmiş olan organik maddelerin gerekli dokulara iletilmesini sağlar"} {"input": "question: Bitkilerde metabolizmaları için gerekli olan inorganik maddeleri nereden alırlar?", "target": "Kökler aracılığı ile alır"} {"input": "question: Bitkiler karbondioksiti nereden alırlar?", "target": "Yaprakları ile alırlar"} {"input": "question: Bitkilerin yaşamına devam edebilmek için çok fazla ihtiyaç duydukları minerallere ne denir?", "target": "Makro elementler"} {"input": "question: Bitkilerin yaşamına devam edebilmek için çok az ihtiyaç duydukları minerallere ne denir?", "target": "Mikro elementler"} {"input": "question: Minerallerin eksikliğinde bitkide neler görülür?", "target": "Gelişim bozuklukları"} {"input": "question: Bitkilerde ağırlık artışının en önemli sebebi nedir?", "target": "Havadan alınan karbondioksit (CO2)"} {"input": "question: Gübre nedir?", "target": "Bitkinin beslenmesi için gerekli olan mineraller içeren maddeler"} {"input": "question: Parazit beslenme nedir?", "target": "Bazı bitkiler köklere sahip olmadığından başka bir bitkinin üzerine yerleşerek o bitkinin besinlerini kullanarak yaşar"} {"input": "question: Yarı parazit bitkiler nelerdir?", "target": "Üzerinde yaşadığı bitkinin ksilemine emeç yollar ve bitkinin inorganik maddelerini alır, fotosentez ile organik maddelerini üretir"} {"input": "question: Tam parazit bitkiler nelerdir?", "target": "Fotosentez yeteneğine sahip olmadıklarından üzerinde yaşadıkları bitkinin hem ksilem hem de floemine emeç yollayarak bitkinin hem inorganik hem de organik maddelerini alır"} {"input": "question: Karnivor beslenme nedir?", "target": "Böcekçil bitkiler, azotça fakir topraklarda yaşadıklarından metabolizmaları için gerekli olan azot mineralini topraktan alamazlar, özelleşmiş böcek kapan yaprakları ile yakaladıkları böcekleri sindirir azot ihtiyacını karşılarlar"} {"input": "question: Nodül nedir?", "target": "Baklagil bitkilerinin köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakterilerin oluşturduğu yapı"} {"input": "question: Mikoriza nedir?", "target": "Bitki köklerine mantarların girmesiyle oluşan yapılardır, mantar bitkinin su ve mineral emilimini artırmak için yüzey alanını artırır"} {"input": "question: Bitkilerde taşıma nasıl olur?", "target": "Ksilem ve floem ile olur"} {"input": "question: Suyun kökten alınması ve taşınması nasıl olur?", "target": "Kara bitkileri gerekli su ve minerali emici tüyleri ile topraktan alırlar, su topraktan ozmos ile alınır, iki farklı yol ile ksileme taşınır"} {"input": "question: Apoplast taşınma nedir?", "target": "Emici tüyler tarafından emilen su hücreler arası boşluklar ile ksileme ulaşır"} {"input": "question: Simplast taşınma nedir?", "target": "Emici tüyler tarafından emilen su hücreler içerisinden geçirilerek ksileme ulaşır"} {"input": "question: Kurak ortam bitkilerinin kök hücrelerinin ozmotik basıncı nasıl etkilenir?", "target": "Daha yüksektir"} {"input": "question: Emici tüylerin zarları neye karşı geçirgendir?", "target": "Suya geçirgendir, ancak glikoz ve diğer organik maddelere karşı geçirgen değildir"} {"input": "question: Suyun gövdede taşınması nasıl olur?", "target": "Ksileme ulaşan su çeşitli etkenlerle bitkinin yapraklarına ve diğer bölgelerine taşınır"} {"input": "question: Kök basıncı nedir?", "target": "Kökten ksileme doğru suyu itici bir basınçtır"} {"input": "question: Kılcallık nedir?", "target": "Bir borunun çapı ne kadar küçükse sıvı boruda o kadar çok yükselir"} {"input": "question: Adhezyon nedir?", "target": "Su moleküllerinin ksilem hücrelerinin çeperlerine kuvvetle tutunması"} {"input": "question: Kohezyon nedir?", "target": "İki su molekülü arasında hidrojen bağı oluşturulması"} {"input": "question: Terleme (Transpirasyon) nedir?", "target": "Toprak üstü organlarından suyun buhar halinde atılması"} {"input": "question: Stoma ve lentiseller aracılığı ile gerçekleşen olay nedir?", "target": "Terleme"} {"input": "question: Fotosentez ve terlemeyle azalan su nasıl etkilenir?", "target": "Yaprak hücrelerinin ozmotik basıncını artırır"} {"input": "question: Kohezyon gerilim teorisi nedir?", "target": "Su kohezyon etkisi ile yapraklara doğru hareket eder, suyun çekilmesi kökteki ozmotik basıncı artırır, kök topraktan su çeker"} {"input": "question: Suyun ksilemde taşınması sırasında enerji harcanır mı?", "target": "Hayır"} {"input": "question: Organik maddelerin taşınması nasıl olur?", "target": "Fotosentez ürünleri bitkinin her bölgesine floem boruları ile taşınır"} {"input": "question: Floemde taşıma nasıl olur?", "target": "Çift yönlüdür, kalburlu hücreler kaynak hücreden havuz hücreye organik madde taşır"} {"input": "question: Kaynak hücre nedir?", "target": "Organik maddeyi üreterek floeme veren hücre"} {"input": "question: Havuz hücre nedir?", "target": "Organik besini floemden alarak tüketen ya da depolayan hücre"} {"input": "question: Basınç - akış teorisi nedir?", "target": "Kaynaktan floeme besin gelmesi kalburlu boru içindeki ozmotik basıncı artırır, bu da çevre dokulardan su gelmesine neden olur"} {"input": "question: Stomaların açılıp kapanma mekanizması nasıl çalışır?", "target": "Bekçi hücrelerin turgor basıncı ile kontrol edilir"} {"input": "question: Stomaların açılmasına neden olan faktörler nelerdir?", "target": "Potasyum (K+) iyonları, fotosentez, sirkadiyen ritim"} {"input": "question: Stomaların kapanma mekanizması nasıl çalışır?", "target": "Açılma mekanizmasının tam tersi olarak devam eder"} {"input": "question: Çiçeğin en dış kısmında bulunan ve çiçeği koruyan yapı nedir?", "target": "Çanak Yaprak"} {"input": "question: Taç yaprakların özellikleri nelerdir?", "target": "Taç yapraklar renkli, kokulu ve gösterişli yapraklardır. Üremeye yardım eder ve bol miktarda kromoplast ve golgi organeli bulundurur."} {"input": "question: Erkek organın (Stamen) kısımları nelerdir?", "target": "Erkek organı (Stamen) başçık (anter) ve sapçık (filament) olmak üzere iki kısımdan oluşur."} {"input": "question: Dişi organın (Pistil) kısımları nelerdir?", "target": "Dişi organı (Pistil) tepecik (Stigma), dişicik borusu (stilus) ve yumurtalık (ovaryum) olmak üzere üç kısımdan oluşur."} {"input": "question: Tam, hermafrodit ya da erselik çiçek nedir?", "target": "Çiçek yapılarının tamamına sahip olan çiçeklere tam, hermafrodit ya da erselik çiçek denir."} {"input": "question: Eksik çiçek nedir?", "target": "Erkek ya da dişi organdan sadece birini taşıyan çiçeklere eksik çiçek denir."} {"input": "question: Tek evcikli bitki (monoik) nedir?", "target": "Erkek ve dişi çiçek aynı bitki üzerinde bulunuyorsa tek evcikli bitki (monoik) denir."} {"input": "question: İki evcikli bitki (dioik) nedir?", "target": "Erkek ve dişi çiçek farklı bitki üzerinde bulunuyorsa iki evcikli bitki (dioik) denir."} {"input": "question: Polen oluşumu nasıl gerçekleşir?", "target": "Polen ana hücresi (2n) --> mikrospor (n) --> iki çekirdekli (Mikrospor ana hücresi) polen oluşur."} {"input": "question: Tohum taslağı içinde megaspor ana hücresi (2n) nasıl oluşur?", "target": "Megaspor ana hücresi --> Megaspor (n) Oluşan 4 megasporun 3’ü erir. Kalan megaspor büyüyerek art arda 3 mitoz geçirir. Sonuçta 8 çekirdek oluşur."} {"input": "question: Tohum taslağı içinde oluşan 8 çekirdeğin isimleri nelerdir?", "target": "Ortadaki iki çekirdeğe polar çekirdek, üstteki üç çekirdeğe antipod çekirdek, girişte ortada bulunan çekirdeğe yumurta, yumurtanın iki yanında bulunan çekirdeğe sinerjit çekirdek denir."} {"input": "question: Tozlaşma nedir?", "target": "Erkek organ başçığında oluşan polenin dişi organ tepeciğine ulaşmasına tozlaşma denir."} {"input": "question: Tozlaşma tipleri nelerdir?", "target": "Kendi kendine tozlaşma ve çapraz tozlaşma olmak üzere iki tip tozlaşma vardır."} {"input": "question: Kendi kendine tozlaşma nedir?", "target": "Kendi kendine tozlaşma, dişi organının kendi erkek organının polenleri ile tozlaşmasıdır."} {"input": "question: Çapraz tozlaşma nedir?", "target": "Çapraz tozlaşma, bir çiçeğin aynı türden başka bir çiçekle tozlaşmasıdır."} {"input": "question: Döllenme nedir?", "target": "Dişi organın tepeciğine ulaşan polen, tozlaşır. Polenin yapısında bulunan vejetatif çekirdek polen tüpünü oluşturur. Generatif çekirdek mitozla 2 tane sperm çekirdeğini meydana getirir. Polen tüpü, tohum taslağının mikropil açıklığına gelince patlar ve sperm çekirdekleri embriyo kesesine geçer. Burada çift döllenme meydana gelir."} {"input": "question: Çift döllenme nedir?", "target": "1) Sperm (n) + Yumurta (n) Zigot (2n) 2) Sperm (n) + Polar Çekirdek (2n) Triploit Çekirdek (3n)"} {"input": "question: Döllenmeden sonra gerçekleşen olaylar nelerdir?", "target": "1)Zigot (2n) --> Embriyo (2n) 2)Triploit Çekirdek (3n) --> Endosperm (3n) 3)Tohum taslağının dış dokuları --> Tohum kabuğu 4)Tohum taslağı --> Tohum 5)Yumurtalık --> Meyve"} {"input": "question: Tohumun kısımları nelerdir?", "target": "Tohumun yapısında embriyo, endosperm ve tohum kabuğu olmak üzere üç tane yapı bulunur."} {"input": "question: Embriyonun kısımları nelerdir?", "target": "Embriyo; Zigotun gelişmesiyle oluşur. Yapısında embriyonik kök, embriyonik gövde ve çenek vardır."} {"input": "question: Tohum kabuğunun görevi nedir?", "target": "Tohum kabuğu tohumu dış etkilerden korur."} {"input": "question: Endospermin görevi nedir?", "target": "Endosperm; Döllenmenin ardından oluşan triploit hücre besin maddelerini depolamaya başlar ve endosperm haline gelir. Endosperm, çimlenme süresince embriyonun beslenmesini sağlar."} {"input": "question: Meyvenin oluşumu nedir?", "target": "Döllenmeden sonra yumurtalığın gelişmesi sonucu oluşur. Tohumu korur ve yayılmasına yardım eder."} {"input": "question: Meyve tipleri nelerdir?", "target": "Basit Meyve: Tek bir yumurtalıktan oluşan meyvedir. Bileşik Meyve: Bir veya birden fazla çiçeğin yumurtalıklarının gelişmesiyle oluşan meyvedir."} {"input": "question: Dormansi nedir?", "target": "Embriyonun su kaybetmesi ile embriyo metabolizması durur. Embriyo dormansi haline geçer."} {"input": "question: Çimlenme nedir?", "target": "Tohum içindeki embriyonun uygun koşullarda dormansinin bozularak genç bitkiyi oluşturmak için geçirdiği değişimlere çimlenme denir."} {"input": "question: Çimlenme için gereken şartlar nelerdir?", "target": "Çimlenmenin yapılabilmesi için uygun sıcaklık, su ve oksijen şarttır."} {"input": "question: Bitkilerde büyümeyi ve gelişmeyi uyaran en önemli hormon hangisidir?", "target": "Oksin"} {"input": "question: Bitkilerde büyümeyi artırıcı etki gösteren hormonlar hangileridir?", "target": "Oksin, sitokinin ve giberellin"} {"input": "question: Bitkilerde büyümeyi azaltıcı etki gösteren hormonlar hangileridir?", "target": "Absisik asit ve etilen"} {"input": "question: Işık almayan bitki bölgelerinde oksin sentezi nasıl etkilenir?", "target": "Daha fazla sentezlenir"} {"input": "question: Pozitif fototropizma olayında bitkinin gövdesi ve kökü nasıl bir davranış gösterir?", "target": "Gövde pozitif, kök negatif fototropizma gösterir"} {"input": "question: Fototropizmanın meydana gelmesinin sebebi nedir?", "target": "Oksin sentezinden kaynaklanmaktadır"} {"input": "question: Tropizma hareketleri nelerdir?", "target": "Fototropizma, geotropizma, haptotropizma, kemotropizma"} {"input": "question: Bitkilerde yer değiştirme hareketi görülür mü?", "target": "Hayır, görülmez"} {"input": "question: İrkilme hareketi nedir?", "target": "Bir uyarı geldiğinde durum değiştirme hareketi"} {"input": "question: Nasti hareketi nedir?", "target": "Uyaranın yönüne bağlı olmayan irkilme hareketidir"} {"input": "question: Bitkilerde çiçeklenmede en önemli uyarıcı nedir?", "target": "Gün uzunluğu"} {"input": "question: Fotoperiyodizm nedir?", "target": "Bitkilerde gün ve gece uzunluğuna karşı verilen çiçeklenme gibi fizyolojik yanıta fotoperiyodizm denir"} {"input": "question: Kısa gün bitkileri hangi zamanlarda çiçeklenir?", "target": "Gece süresinin gündüz süresinden uzun olduğu zamanlarda"} {"input": "question: Uzun gün bitkileri hangi zamanlarda çiçeklenir?", "target": "Gündüz süresinin gece süresinden uzun olduğu zamanlarda"} {"input": "question: Nötr gün bitkileri hangi zamanlarda çiçeklenir?", "target": "Gün uzunluğundan etkilenmeyen bitkilerdir"} {"input": "question: Boşaltım sisteminin asıl organları hangisidir?", "target": "Böbreklerdir."} {"input": "question: Azotlu boşaltım atıkları nasıl oluşur?", "target": "Aminoasitlerin solunumla yıkılması sonucu ya da diğer monomerlere dönüşmesi sonucunda amonyak oluşur."} {"input": "question: İnsanda boşaltım sistemi hangi organlardan oluşur?", "target": "Böbrek, üreter, idrar kesesi (mesane) ve üretradan oluşur."} {"input": "question: Böbreklerin çukur bölgesinden böbreğe hangi yapılar girer?", "target": "Kan, lenf damarları, sinirler ve idrar kanalları girer."} {"input": "question: Böbreklerin temel görevleri nelerdir?", "target": "Kanın pH’ını düzenler, kan bileşimini sabit tutar, hormon salgılar, uzun süreli açlık durumunda protein ve yağlardan karbonhidrat üretimini sağlar, homeostasiyi sağlar ve boşaltım atıklarını uzaklaştırır."} {"input": "question: Nefronların yapısı ve işlevi nedir?", "target": "Nefronlar, böbreklerdeki süzme birimleridir ve her biri glomerulus, Bowman kapsülü, proksimal tüp, henle kulbu, distal tüp ve idrar toplama kanalından oluşur."} {"input": "question: İdrar oluşumunun üç aşaması nelerdir?", "target": "İdrar oluşumunun üç aşaması süzülme (filtrasyon), geri emilim (reabsorpsiyon) ve salgılama (aktif boşaltım)dır."} {"input": "question: Süzülme basıncı nasıl hesaplanır?", "target": "Süzülme basıncı, kan basıncı (KB), Bowman kapsülündeki su basıncı (HB) ve Bowman kapsülündeki protein basıncı (OB) arasındaki farka eşittir (KB - (OB + HB))."} {"input": "question: Geri emilimin amacı nedir?", "target": "Geri emilimin amacı, süzülme sırasında Bowman kapsülüne geçmiş olan yararlı maddelerin geri alınarak kanın kimyasal yapısının korunmasıdır."} {"input": "question: Salgılama nedir ve nasıl gerçekleşir?", "target": "Salgılama, süzülme ile Bowman kapsülüne geçemeyen bazı maddelerin aktif taşıma ile nefron kanallarına geçirilmesidir."} {"input": "question: İdrarın pH’ı ve bileşimi nasıl değişir?", "target": "İdrarın pH’ı, yenilen besinlere bağlı olarak 4,5 – 8 arasında değişir. İdrarda organik madde olarak üre, ürik asit, amonyak, kreatin, vitamin bulunur. İnorganik madde olarak sodyum, potasyum, kalsiyum, klor, fosfat ve su bulunur."} {"input": "question: Böbrek hastalıkları nelerdir ve nasıl oluşurlar?", "target": "Böbrek hastalıkları arasında böbrek iltihabı, böbrek taşı, böbrek yetmezliği, üremi, albümin ve idrar yolu enfeksiyonu bulunur. Bu hastalıklar, iltihaplanma, zehirlenme, genetik faktörler ve gereksiz ilaç kullanımı gibi çeşitli nedenlerle oluşabilir."} {"input": "question: Aynı tür bireyler arasında çevresel ve genetik faktörler etkisi ile oluşan farklılıklara ne ad verilir?", "target": "Varyasyon"} {"input": "question: Adaptasyonun canlılar için ne gibi bir faydası vardır?", "target": "Canlının yaşama ve üreme şansını artırır."} {"input": "question: Doğal seçilim ne demektir ve nasıl oluşur?", "target": "Doğal seçilim, varyasyonlar arasındaki bazı farklılıkların bazı bireylerin yaşadıkları ortamda daha rahat yaşamalarını sağlamasıdır. Avantajlı özelliklere sahip olanlar hayatına devam ederken, sahip olmayanlar elenir."} {"input": "question: Kaktüs ve aloe vera bitkilerinde su depolama özelliği bir adaptasyon örneğidir. Bu adaptasyonun amacı nedir?", "target": "Canlının yaşama şansını artırmak ve neslini devam ettirebilmek."} {"input": "question: Antibiyotik kullanımı sonucu hayatta kalan bakterilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Antibiyotiğe direnç göstermeleri."} {"input": "question: Mutasyonun canlılar için ne gibi sonuçları olabilir?", "target": "Mutasyon, canlıya yeni bir özellik kazandırarak yaşama ve üreme şansını artırabilir veya öldürücü ya da metabolizmayı bozucu nitelikte olabilir."} {"input": "question: Yapay seçilim ne demektir ve neden uygulanır?", "target": "Yapay seçilim, istenen özelliklere sahip bireylerin insanlar tarafından seçilmesi ve bu özelliklerin çoğaltılması amacı ile kendi aralarında çiftleştirilmesidir. Özellikle besin ve ticari değeri yüksek bitki ve hayvanlar üzerinde uygulanır."} {"input": "question: Brassica oleracea bitkisi üzerinden elde edilen ürünlerin ortak özelliği nedir?", "target": "Tüm bu bitkiler (lahana, brüksel lahanası, brokoli, karnabahar) yapay seçilim ile elde edilmiştir."} {"input": "question: Canlıların ortak özelliklerinden biri olan hücrelerin temel yapısı ve görev birimi nedir?", "target": "Hücre"} {"input": "question: Ototrof beslenme nedir?", "target": "Besinini kendi üreten canlıların yapmış olduğu beslenmedir."} {"input": "question: Heterotrof beslenme nedir?", "target": "Besinini dışarıdan hazır alan canlıların yaptığı beslenmedir."} {"input": "question: Canlılarda metabolik faaliyetlerde kullanılan enerji nasıl elde edilir?", "target": "Besin molekülünün parçalanması ile açığa çıkarılır ve ATP molekülü üretilerek içine yerleştirilir."} {"input": "question: Oksijenli solunum ve oksijensiz solunum arasındaki temel fark nedir?", "target": "Oksijenli solunumda oksijen gazı kullanılırken, oksijensiz solunumda oksijen gazı kullanılmaz."} {"input": "question: Fermantasyon nedir?", "target": "Besinlerin enzimler yardımı ile kısmen parçalanmasıdır."} {"input": "question: Büyüme ve gelişme arasındaki ilişki nedir?", "target": "Büyüme ve gelişme birbirini takip eden bir süreçtir."} {"input": "question: Hareketin canlılardaki önemi nedir?", "target": "Tüm canlılar hareket edebilir ve bu hareket mekanizması bütün canlılarda aynı şekilde olmaz."} {"input": "question: Metabolizma nedir?", "target": "Canlılarda meydana gelen hayatsal faaliyetlerin tamamıdır."} {"input": "question: Anabolizma ve katabolizma arasındaki fark nedir?", "target": "Anabolizma canlıda meydana gelen yapım (özümleme, asimilasyon) olaylarıdır, katabolizma ise canlıda meydana gelen yıkım (yadımlama, disimilasyon) olaylarıdır."} {"input": "question: Boşaltım nedir?", "target": "Canlıların metabolizma sonucu oluşan atık maddeleri vücuttan uzaklaştırılmasıdır."} {"input": "question: Üreme nedir?", "target": "Canlılar nesillerini devam ettirebilmek için kendilerine benzer yavrular meydana getirirler."} {"input": "question: Eşeysiz ve eşeyli üreme arasındaki temel fark nedir?", "target": "Eşeysiz üreme canlının üreme için başka bir canlıya ihtiyacı olmadan yaptığı üremedir, eşeyli üreme ise iki canlının beraberce yavru meydana getirdiği üremedir."} {"input": "question: Tepki verme nedir?", "target": "Tüm canlılar dış çevreden gelen fiziksel ve kimyasal uyarılara karşı cevap verirler."} {"input": "question: Adaptasyon nedir?", "target": "Canlılar bulundukları ortamdaki yaşam şanslarını artırabilmek ve nesillerini devam ettirebilmek için kalıtsal özelliklere sahiptirler."} {"input": "question: Homeostasi (iç dengenin) önemi nedir?", "target": "Canlılar hayatta kalabilmek için yaşadıkları çevre ile vücutlarını denge halinde tutmak zorundadır."} {"input": "question: Organizasyonun canlılardaki önemi nedir?", "target": "Tek hücreli canlılarda en yüksek organizasyon birimi hücre iken, çok hücrelilerde canlının gelişmişliğine göre en yüksek organizasyon birimi değişir."} {"input": "question: Damarların yapılarını ve görevlerini tanımlayan bir açıklama yapın.", "target": "Damarlar, dolaşım sisteminde görev alan yapılar olup, kanı kalpten alarak vücuda dağıtırlar. Yapılarında dıştan içe doğru tek katlı yassı epitel, bağ doku ve düz kas tabakası bulunur."} {"input": "question: Atardamarların temel özelliklerini sıralayın.", "target": "Atardamarlar, kanı kalpten alarak vücuda dağıtan damarlardır. Temiz kan taşırlar, iç yüzeyleri pürüzsüzdür, kapakçık bulunmaz ve kan basıncı ile kan akış hızı en fazla olan damarlardır."} {"input": "question: Kılcal damarların özelliklerini ve görevlerini açıklayın.", "target": "Kılcal damarlar, atardamarlar ve toplardamarlar arasında yer alırlar. Tek katlı epitel tabakasından oluşmuşlardır, çapları en küçüktür ve kan akış hızının en düşük olduğu damarlardır. Doku hücreleri ile kan arasında madde alışverişini sağlarlar."} {"input": "question: Toplardamarların temel özelliklerini sıralayın.", "target": "Toplardamarlar, vücuttan toplanan kanı kalbin sağ kulakçığına getiren damarlardır. Kirli kan taşırlar, çapları en büyüktür ve kan akış hızının en düşük olduğu damarlardır. Vücudun alt tarafında bulunan toplardamarlarda kanın geriye doğru akmasını engelleyen kapakçıklar vardır."} {"input": "question: Kan basıncının ölçümlerini ve nabız sayısını açıklayın.", "target": "Kan basıncı, kalpten atardamarlara pompalanan kanın damarlara yaptığı basınçtır. Nabız sayısı, kalp atış sayısına eşittir ve kalbin kulakçık ve karıncıktaki kasılma ve gevşemelerine paralel olarak atardamarlarda meydana gelen ritmik kasılma ve gevşemelerdir."} {"input": "question: Starling hipotezini kısaca açıklayın.", "target": "Starling hipotezi, kılcal kan damarlarındaki madde alışverişini açıklar. Kılcal damarlardaki ozmotik basınç ile kan basıncı arasındaki fark, kan ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişini sağlar."} {"input": "question: Küçük ve büyük kan dolaşımını karşılaştırın.", "target": "Küçük kan dolaşımı, kalp ve akciğerler arasında yapılır ve kanın temizlenmesini sağlar. Büyük kan dolaşımı, kalp ile vücut arasında olur ve besin maddelerini ve oksijeni hücrelere, atık maddeleri boşaltım organlarına taşır."} {"input": "question: Kemik doku hücrelerine ne ad verilir?", "target": "Osteositler"} {"input": "question: Kemiklerin dışında bulunan ve kemiğin enine büyümesini ve onarılmasını sağlayan yapı nedir?", "target": "Periost"} {"input": "question: Süngerimsi kemik doku hangi kemiklerde bulunur?", "target": "Uzun kemiklerin uç kısmında; kısa, yassı ve düzensiz şekilli kemiklerin iç kısmında"} {"input": "question: Kıkırdak doku hücrelerine ne ad verilir?", "target": "Kondrosit"} {"input": "question: Hareket yetenekleri en fazla olan eklemler hangileridir?", "target": "Oynar eklemler"} {"input": "question: Kas hücrelerinin hücre zarına ne ad verilir?", "target": "Sarkolemma"} {"input": "question: Çizgili kasların çalışması nasıl düzenlenir?", "target": "Beyin kontrolünde, isteğimize bağlı somatik sinirlerin denetimiyle çalışır."} {"input": "question: Fizyolojik tetanoz ne demektir?", "target": "Kasa kısa aralıklar ile çok fazla uyarı verilirse kas gevşeme evresini gerçekleştiremeden kasılı kalır."} {"input": "question: Kas tonusu nedir?", "target": "Kaslar, vücut duruşunu düzenlemek ve gelen uyarılara hemen cevap verebilmek amacı ile dinlenme durumunda bile bir miktar kasılı kalır."} {"input": "question: Huxley’in Kayan İplikler Modeline Göre Çizgili Kasın Kasılması nasıl gerçekleşir?", "target": "Aktin ipliklerinin miyozin iplikleri üzerinde kaymasıyla gerçekleşir."} {"input": "question: Kasların çalışması sırasında görülen olaylar nelerdir?", "target": "Kaslar beyinden gelen sinirlerle uyarılır, sarkolemmaya gelen sinir uçlarından asetilkolin ve nöradrenalin gibi nörotransmitter maddeler salgılanır."} {"input": "question: Kemik erimesi (Osteoporoz) nasıl oluşur?", "target": "Genetik nedenler, yaşlılık sonucu kemik hücresi kaybı, D vitamini eksikliği, mineral eksikliği ile kemik ara maddesinin azalması kemik erimesinin nedenleri arasındadır."} {"input": "question: Kırık nasıl oluşur?", "target": "Kemik bütünlüğünün, vurma, çarpma, düşme sonucu bozulmasıdır."} {"input": "question: Çıkık nasıl oluşur?", "target": "Kemiklerin eklem yerlerinden ayrılmasıdır."} {"input": "question: Menisküs yırtılması nasıl oluşur?", "target": "Diz eklemlerinde kıkırdak yapılı olan yük ve eklem dengesi sağlayan iki adet menisküs bulunur. Bu yapıların yırtılmasıdır."} {"input": "question: İnsanların eşeyli üreme yaptığı organların temel amacı nedir?", "target": "İnsanların eşeyli üreme yaptığı organların temel amacı, yeni bir canlıyı oluşturmak için gerekli olan üreme hücrelerinin üretimini ve döllenmesini sağlamaktır."} {"input": "question: Dişi ve erkek üreme sistemlerinin temel farklılıkları nelerdir?", "target": "Dişi üreme sisteminin temel farklılıkları arasında yumurtalık, fallopi tüpü, rahim ve vajina bulunurken, erkek üreme sisteminin temel farklılıkları arasında testisler, epididimis, seminal keseler, prostat bezi ve peniste bulunan üretra bulunur."} {"input": "question: Yumurtalıkların temel fonksiyonları nelerdir?", "target": "Yumurtalıkların temel fonksiyonları, yumurta hücrelerinin üretimini, hormon salgılanmasını ve gebeliğe hazırlanmayı sağlamaktır."} {"input": "question: Oogenezin temel aşamaları nelerdir?", "target": "Oogenezin temel aşamaları arasında oogonyumların mayoz bölünme ile yumurta hücresi üretmesi, primer oositlerin mayoz I ile sekonder oosit ve kutup hücresi haline gelmesi ve sekonder oositlerin mayoz II ile yumurta hücresi haline gelmesi bulunur."} {"input": "question: Dişi üreme sisteminin kontrolünü sağlayan hormonlar nelerdir?", "target": "Dişi üreme sisteminin kontrolünü sağlayan hormonlar arasında GnRH, FSH, LH, LTH, oksitosin, östrojen ve progesteron bulunur."} {"input": "question: Yumurta hücresinin yapısı hakkında bilgi veriniz.", "target": "Yumurta hücresi, sentrozom organeline sahip olmayan, sitoplazması normal hücrelerden daha fazla olan ve n kromozomlu bir hücredir. Etrafı zona pellusida tabakası ile kaplıdır."} {"input": "question: Sperm hücresinin yapısı hakkında bilgi veriniz.", "target": "Sperm hücresi, baş, boyun ve kuyruk kısmında oluşur. Baş kısmında n kromozomlu çekirdek ve akrozom bulunur. Akrozom, bol miktarda sindirim enzimi içerir ve yumurta hücresinin zarının erimesini sağlar."} {"input": "question: Erkek üreme sisteminin kontrolünü sağlayan hormonlar nelerdir?", "target": "Erkek üreme sisteminin kontrolünü sağlayan hormonlar arasında GnRH, FSH, LH, testosteron ve inhibin bulunur."} {"input": "question: Döllenme hakkında bilgi veriniz.", "target": "Döllenme, yumurta ve sperm hücresinin bir araya gelerek kaynaşmasıdır. Döllenme sonucunda oluşan 2n kromozomlu hücreye zigot denir."} {"input": "question: Zigotun oluşumu hakkında bilgi veriniz.", "target": "Zigot, döllenme sonucunda oluşan 2n kromozomlu hücredir. Zigotun sentrozomu spermden, mitokondrisi yumurtadan gelir."} {"input": "question: Duyu organları nelerdir?", "target": "Göz, kulak, burun, dil, deri"} {"input": "question: Duyu reseptörleri hangi yapılardan oluşur?", "target": "Duyu nöronu ya da duyu epitel hücrelerinden"} {"input": "question: Kemoreseptörler hangi duyu organlarında bulunur?", "target": "Burun ve dilde"} {"input": "question: Fotoreseptörler hangi duyu organında bulunur?", "target": "Gözde"} {"input": "question: Termoreseptörler hangi duyu organında bulunur?", "target": "Deride"} {"input": "question: Mekanoreseptörler hangi duyu organlarında bulunur?", "target": "Deri ve kulakta"} {"input": "question: Gözün hareketi hangi kaslar sayesinde gerçekleşir?", "target": "Göz kasları"} {"input": "question: Gözün en dıştaki tabakasına ne ad verilir?", "target": "Sert Tabaka (Sklera)"} {"input": "question: Gözün damar tabakasının yapısında hangi kaslar bulunur?", "target": "İris kasları"} {"input": "question: Göz bebeğinin genişlemesi ve daralması nasıl sağlanır?", "target": "İris kaslarının kasılması ve gevşemesi ile"} {"input": "question: Gözün en iç tabakasına ne ad verilir?", "target": "Ağ Tabaka (Retina)"} {"input": "question: Görme sinirlerinin gözü terk ettiği noktaya ne ad verilir?", "target": "Kör nokta"} {"input": "question: Burun koku alma ve hangi diğer işlem için görev yapar?", "target": "Solunum"} {"input": "question: Koku reseptörleri nerede bulunur?", "target": "Her iki burun boşluğunun üst bölgesinde"} {"input": "question: Koku reseptörlerinin uçlarında neler bulunur?", "target": "Siller"} {"input": "question: Kulak dıştan içe doğru kaç kısımdan oluşur?", "target": "Üç kısımdan: Dış Kulak, Orta Kulak ve İç Kulak"} {"input": "question: Dil hangi duyuyu algılar?", "target": "Tat duyusunu"} {"input": "question: Tat tomurcukları nerede bulunur?", "target": "Dilin üst yüzeyinde"} {"input": "question: Dil epitel dokuya sahip olduğundan hangi reseptörlere de sahiptir?", "target": "Mekanoreseptör ve termoreseptörler"} {"input": "question: Dokunma duyusu hangi organ tarafından algılanır?", "target": "Deri"} {"input": "question: Deri hangi iki dokudan oluşur?", "target": "Epitel doku ve bağ doku"} {"input": "question: Üst derinin üst kısmına ne ad verilir?", "target": "Korun Tabakası"} {"input": "question: Üst derinin alt kısmında hangi tabaka bulunur?", "target": "Malpigi Tabakası"} {"input": "question: Alt deri hangi doku liflerinden oluşur?", "target": "Elastik ve kollajen bağ doku lifleri"} {"input": "question: Deride bulunan serbest sinir uçlarının görevi nedir?", "target": "Değme ve ağrı duyusunu algılamak"} {"input": "question: Ekoloji nedir?", "target": "Ekoloji, canlıların birbirleriyle ve cansız çevre ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır."} {"input": "question: Popülasyonun tanımı nedir?", "target": "Popülasyon, belirli bir bölgede yaşayan aynı tür canlıların oluşturduğu topluluktur."} {"input": "question: Komünitenin tanımı nedir?", "target": "Komünite, birden fazla popülasyonun oluşturduğu topluluktur."} {"input": "question: Ekosistem nedir?", "target": "Ekosistem, birden fazla komünitenin bir araya gelerek oluşturduğu cansız çevreyi de içine alan bölgedir."} {"input": "question: Biyosfer nedir?", "target": "Biyosfer, Dünya üzerinde canlıların yaşayabildiği en büyük ekosistemdir."} {"input": "question: Habitat nedir?", "target": "Habitat, canlıların hayatsal faaliyetlerini doğal olarak sürdürebildiği yaşam alanıdır."} {"input": "question: Ekolojik Niş nedir?", "target": "Ekolojik Niş, bir canlı türünün ekosistemdeki görevidir."} {"input": "question: Ekosistem bileşenlerini açıklayınız.", "target": "Ekosistem canlılar ve çevrelerindeki cansız ortamdan oluşur. Ekosistemdeki canlılara biyotik faktör, cansızlara ise abiyotik faktör denir."} {"input": "question: Ototroflar, heterotroflar ve saprofitler nelerdir?", "target": "Ototroflar, kendileri besinlerini üreten canlılardır. Heterotroflar, besinlerini dışarıdan alan canlılardır. Saprofitler, ölü canlıları parçalayarak besinlerini üreten canlılardır."} {"input": "question: Fotoototrof ve kemoototrof canlılar nelerdir?", "target": "Fotoototrof canlılar, ışık enerjisi kullanarak inorganik maddeleri organik madde haline getiren canlılardır. Kemoototrof canlılar, inorganik maddeleri oksitleyerek açığa çıkardıkları enerji ile organik madde üreten canlılardır."} {"input": "question: Işık canlılar için neden önemlidir?", "target": "Işık, fotosentez yaparak besinlerini üreten canlılar için temel enerji kaynağıdır. Ayrıca, canlıların hayatsal faaliyetlerine devam edebilmesi için gerekli olan bir faktördür."} {"input": "question: Işık alma süresi canlı çeşitliliği üzerine nasıl etkiler?", "target": "Işık alma süresi fazla olan ekosistemlerdeki canlı çeşitliliği, ışık alma süresi az olanlara oranla daha fazladır."} {"input": "question: Sıcaklık canlılar için neden önemlidir?", "target": "Sıcaklık, canlıların metabolik faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için gerekli olan bir faktördür. Canlının yaşam yerindeki sıcaklığın değişmesi canlı yaşamını olumsuz etkiler."} {"input": "question: Soğukkanlı ve sıcakkanlı canlılar nelerdir?", "target": "Soğukkanlı canlılar, vücut sıcaklığı çevre sıcaklığı ile paralel olarak değişen canlılardır. Sıcakkanlı canlılar, vücut sıcaklığı değişmeyen canlılardır."} {"input": "question: İklimin canlılar üzerindeki etkisi nedir?", "target": "İklim, belirli bir bölgede uzun zaman aralığında etkili olan atmosfer koşullarına iklim denir. İklim, canlıların dağılımı ve hayatsal faaliyetleri üzerine etkilidir."} {"input": "question: Toprak çeşitleri nelerdir?", "target": "Toprak çeşitleri arasında humuslu toprak, kumlu toprak, kireçli toprak ve killi toprak bulunur."} {"input": "question: İnorganik maddeler nelerdir?", "target": "İnorganik maddeler, canlılar tarafından üretilemeyen ve doğada hazır olarak bulunan maddelerdir. Canlı vücudunda yapıcı, onarıcı ve düzenleyici olarak görev yaparlar."} {"input": "question: Su canlılar için neden önemlidir?", "target": "Su, canlıların metabolik faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için gerekli olan bir faktördür. Canlı vücudunda en fazla bulunan temel bileşendir."} {"input": "question: pH canlılar için neden önemlidir?", "target": "pH, canlıların metabolik faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için gerekli olan bir faktördür. Canlılar, belirli bir pH aralığında yaşayabilirler."} {"input": "question: Hücresel solunumun temel amacı nedir?", "target": "Hücresel solunumun temel amacı, besinlerin hücre içerisinde parçalanması ile ATP üretimini sağlamaktır."} {"input": "question: Glikoliz reaksiyonunun özellikleri nelerdir?", "target": "Glikoliz reaksiyonu tüm canlılarda sitoplazmada gerçekleşir, tüm hücresel solunum mekanizmaları glikoliz reaksiyonu ile başlar ve glikozu aktifleştirmek için 2 tane ATP harcanır."} {"input": "question: Oksijenli ve oksijensiz solunum arasındaki fark nedir?", "target": "Oksijenli solunum, oksijen yardımı ile besin monomerlerinin parçalanarak enerjinin üretildiği solunum reaksiyonudur. Oksijensiz solunum ise oksijen olmadan besin monomerlerinin parçalanarak enerjinin üretildiği solunum reaksiyonudur."} {"input": "question: Fermantasyon nedir?", "target": "Fermantasyon, enzimler yardımı ile besin monomerlerinin kısmen parçalanması ile enerjinin üretildiği solunum reaksiyonudur."} {"input": "question: Etil alkol fermantasyonunun özellikleri nelerdir?", "target": "Etil alkol fermantasyonunda son ürün olarak etil alkol üretimi gerçekleşir, maya hücreleri ve bazı bakteriler tarafından gerçekleştirilir ve endüstride bira, şarap, boza, ekmek ve saf alkol üretiminde kullanılır."} {"input": "question: Laktik asit fermantasyonunun özellikleri nelerdir?", "target": "Laktik asit fermantasyonunda son ürün olarak laktik asit üretimi gerçekleşir, bazı bakteriler ve omurgalıların çizgili kas hücreleri tarafından gerçekleştirilir ve endüstride peynir, kefir, yoğurt, turşu üretiminde kullanılır."} {"input": "question: Etil alkol ve laktik asit fermantasyonunun karşılaştırılması nasıl yapılır?", "target": "Etil alkol fermantasyonunda oluşan son organik ürün 2 karbonludur, karbondioksit oluşur ve geri dönüşümü yoktur. Laktik asit fermantasyonunda oluşan son organik ürün 3 karbonludur, karbondioksit oluşmaz ve geri dönüşümü vardır."} {"input": "question: Omurgalıların çizgili kas hücrelerinin laktik asit fermantasyonu yapmasının nedenleri nelerdir?", "target": "Omurgalıların çizgili kas hücreleri oksijen yetersiz olduğunda laktik asit fermantasyonu yapar, üretilen laktik asit kasta birikir ve yorgunluğa neden olur."} {"input": "question: Laktik asitlerin geri dönüşümünün nasıl gerçekleştiği açıklanır?", "target": "Laktik asitler kana geçer, kanda belirli bir düzeye gelince beyindeki yorgunluk ve uyku merkezini uyarır, dinlenme durumunda laktik asitlerin bir kısmı karaciğere gider ve burada pirüvata dönüştürülür, pirüvatın bir kısmı oksijenli solunumda kullanılırken, bir kısmı glikoz haline getirilir ve glikojen halinde depolanır."} {"input": "question: Fotosentez nedir?", "target": "İncek maddelerden ışık enerjisi ve klorofil pigmenti yardımı ile organik madde üretimine fotosentez denir."} {"input": "question: Fotosentezde kullanılan hidrojen kaynakları nelerdir?", "target": "Fotosentezde kullanılan hidrojen kaynakları H2O, H2S ve H2 dir."} {"input": "question: Hidrojen kaynağı olarak H2O kullanan canlılar hangileridir?", "target": "Hidrojen kaynağı olarak H2O kullanan canlılar, bitkiler, algler ve siyanobakterilerdir."} {"input": "question: Fotosentezde klorofillerin rolü nedir?", "target": "Klorofiller fotosentezde görev alan pigmentlerdir ve en temel fotosentez pigmenti klorofildir."} {"input": "question: Fotosentezde ışık bağımlı reaksiyonlar nelerdir?", "target": "Işık bağımlı reaksiyonlar, klorofil görev alan, kloroplastın granunda gerçekleşen, enzimler görev alan ve su kullanılan reaksiyonlardır."} {"input": "question: Işık bağımlı reaksiyonlarınผลleri nelerdir?", "target": "Işık bağımlı reaksiyonların sonuçları O2, ATP, NADPH2 dir."} {"input": "question: Fotosentezde ışıktan bağımsız reaksiyonlar nelerdir?", "target": "Işıktan bağımsız reaksiyonlar, ışığa ihtiyaç duyulmayan, kloroplastın stromasında gerçekleşen, enzimler görev alan ve CO2, NADPH2 ve ATP kullanılan reaksiyonlardır."} {"input": "question: Işıktan bağımsız reaksiyonların sonuçları nelerdir?", "target": "Işıktan bağımsız reaksiyonların sonuçları organik madde ve H2O dur."} {"input": "question: Fotosentez hızını etkileyen faktörler nelerdir?", "target": "Fotosentez hızını etkileyen faktörler arasında, kloroplast ve klorofil sayısı, yaprak sayısı ve genişliği, stoma sayısı, enzim miktarı, kütikula kalınlığı, ışık şiddeti, sıcaklık, karbondioksit miktarı, su miktarı ve mineraller bulunur."} {"input": "question: Fotosentez hızını etkileyen en önemli faktör nedir?", "target": "Fotosentez hızını etkileyen en önemli faktör minimum yasasıdır."} {"input": "question: Minimum yasası nedir?", "target": "Minimum yasası, fotosentez hızının, minimum olan faktör tarafından sınırlandırıldığını belirtir."} {"input": "question: DNA üzerinde 4 çeşit nükleotid bulunur. Bu nükleotidlerin 3’erli şekilde farklı dizilmesi sonucunda kaç farklı DNA kodonu elde edilir?", "target": "64"} {"input": "question: mRNA üzerindeki kodonların tRNA üzerindeki karşılıklarına ne ad verilir?", "target": "antikodon"} {"input": "question: Protein sentezi kaç farklı amino asit kullanılarak gerçekleştirilir?", "target": "20"} {"input": "question: DNA gen parçası bir proteinin sentezlenmesini sağlayan en küçük parçaya ne ad verilir?", "target": "gen"} {"input": "question: Transkripsiyon işleminin gerçekleştiği yerler nelerdir?", "target": "Ökaryot hücrelerde; çekirdek, kloroplast ve mitokondride, Prokaryot hücrelerde sitoplazmada"} {"input": "question: Transkripsiyon işleminde anlamlı iplik ve tamamlayıcı ipliğin yönleri nelerdir?", "target": "Anlamlı iplik 3’ --> 5’ yönündedir. Transkripsiyon yapılacak bölge RNA polimeraz tarafından açılarak anlamlı ipliğin karşısına 5’ --> 3’ yönünde sentez yapacak şekilde mRNA sentezini gerçekleştirir."} {"input": "question: Transkripsiyon işleminin başlangıç kodonu nedir?", "target": "TAS (DNA), AUG (mRNA)"} {"input": "question: Transkripsiyon işleminin durdurulmasına neden olan kodonlar nelerdir?", "target": "UAA, UAG, UGA"} {"input": "question: Translasyon işleminin gerçekleştiği yer neresidir?", "target": "Ribozom organelinde"} {"input": "question: Translasyon işleminin başlangıç ve bitiş kodonları nelerdir?", "target": "AUG (başlangıç), UAA, UAG, UGA (bitiş)"} {"input": "question: Polizom (Poliribozom) nedir?", "target": "Aynı mRNAnın birden fazla ribozom tarafından okunması ile oluşan yapı"} {"input": "question: Santral Dogma nedir?", "target": "Hücredeki genetik bilgi aktarımının tamamıdır. Tek yönlü bir bilgi aktarımıdır. Geri dönüşümü yoktur. Replikasyon, transkripsiyon ve translasyon olmak üzere üç aşamada meydana gelir."} {"input": "question: Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji nedir?", "target": "Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji, bitki, hayvan ve mikroorganizma yapılarını laboratuvar ortamında geliştirmek ve bunlardan yeni ürünler üretmek amacıyla çeşitli mühendislik alanlarını kullanan bilim dallarıdır."} {"input": "question: Geleneksel biyoteknolojik yöntemlere örnekler veriniz.", "target": "Sütten yoğurt yapımı, sirke üretimi ve hamur mayalanması gibi olaylar geleneksel biyoteknolojik yöntemlere örnek olarak verilebilir."} {"input": "question: Modern biyoteknolojik yöntemlerin örnekleri nelerdir?", "target": "Aşı, ilaç, hormon üretimi, atık maddelerin temizlenmesi için canlıların kullanımı ve gen aktarımı gibi çalışmalar modern biyoteknolojik yöntemlerdir."} {"input": "question: Genetik mühendisliğinin amacı nedir?", "target": "Genetik mühendisliğinin amacı, genlerin izole edilmesini, çoğaltılmasını, farklı canlı genleri ile birleştirilmesini ya da genlerin canlılar arasında nakledilmesi için çalışmalar yapmaktır."} {"input": "question: Melezleme nedir?", "target": "Melezleme, farklı karakterler bakımından homozigot olan bireylerin çaprazlanması ile heterozigot bireyler elde etme işlemidir."} {"input": "question: Yapay dölleme nedir?", "target": "Yapay dölleme, üstün özellikli spermler ile üstün özellikli yumurtaların laboratuvar ortamında döllendirilme işlemidir."} {"input": "question: Poliploidi nedir?", "target": "Poliploidi, kromozom çift sayısının fazla olması durumudur. Poliploidi canlılar daha verimli ve daha dayanıklı ürün oluştururlar."} {"input": "question: GDO (Transgenik Organizma) nedir?", "target": "GDO (Transgenik Organizma), istenilen özellikte bitki ve hayvan üretilebilmek için, insana yarar sağlayacak şekilde organizmaların genetik yapıları değiştirilmesidir."} {"input": "question: Gen klonlanması nedir?", "target": "Gen klonlanması, bir canlıya ait olan genin başka bir canlıya aktarılmasıdır. Seçilmiş bir genin plazmit ya da bir virüs içerisine yerleştirilerek bir bakteriye aktarılması ve bakteri aracılığı ile birçok kopyasının üretilmesidir."} {"input": "question: Hayvan klonlanması nedir?", "target": "Hayvan klonlanması, bir hayvanın genetik olarak kopyasının üretilmesidir. İlk klon canlı DOLLY ismi verilen bir koyundur."} {"input": "question: Kök hücreler nelerdir?", "target": "Kök hücreler, bölünme yeteneği fazla ve farklılaşmamış hücrelerdir. Embriyo, kordon kanı ve yetişkin bireylerin bazı dokuları temel kök hücre kaynağıdır."} {"input": "question: Embriyonik kök hücreler ve yetişkin kök hücreler arasındaki fark nedir?", "target": "Embriyonik kök hücreler, embriyo yapısında bulunur ve gebelik süresince farklılaşarak canlının fetüs halini almasını sağlar. Yetişkin kök hücreler ise vücutta birçok doku ve organ yapısında bulunur ve hasarlı bölgeyi onarırlar."} {"input": "question: Hipotalamus ve hipofiz bezi arasındaki ilişkiyi açıklayan bir Diyagram çizerek açıklamak istiyorum. Hipotalamus ve hipofiz bezi endokrin sisteminin iki önemli bileşenini temsil eder. Hipotalamus, hipofiz bezini kontrol eder ve hipofiz bezi de diğer endokrin bezlerini düzenler. Bu Diyagramda hipotalamus ve hipofiz bezinin rollerini ve aralarındaki ilişkiyi gösterir.", "target": "Hipotalamus, hipofiz bezini kontrol eden bir yapıdır. Hipofiz bezi, diğer endokrin bezlerini düzenler. Bu Diyagram, hipotalamus ve hipofiz bezinin rollerini ve aralarındaki ilişkiyi gösterir."} {"input": "question: Hipofiz bezi, endokrin sisteminin önemli bir bileşeni midir?", "target": "Evet, hipofiz bezi endokrin sisteminin önemli bir bileşenidir ve diğer endokrin bezlerini düzenler."} {"input": "question: Hipofiz bezinin ön lobu hangi hormonları salgılar?", "target": "Hipofiz bezinin ön lobu, STH (Büyüme Hormonu), TSH (Tiroit uyarıcı hormon), ACTH (Adenokortikotropik hormon), FSH (Folikül uyarıcı hormon), LH (Lüteinleştirici hormon), LTH (Prolaktin, Lüteotropik hormon) ve MSH (Melanosit uyarıcı hormon) gibi hormonları salgılar."} {"input": "question: STH (Büyüme Hormonu) hangi organları hedef alır?", "target": "STH (Büyüme Hormonu), tüm vücut hücrelerini hedef alır ve özellikle kemiklerin ve genel olarak vücudun büyümesini sağlar."} {"input": "question: TSH (Tiroit uyarıcı hormon) hangi organı hedef alır?", "target": "TSH (Tiroit uyarıcı hormon), tiroit bezini hedef alır ve tiroit bezinin çalışmasını ve hormon salgılamasını düzenler."} {"input": "question: ACTH (Adenokortikotropik hormon) hangi organı hedef alır?", "target": "ACTH (Adenokortikotropik hormon), böbrek üstü bezinin (adrenal bez) korteks bölgesini hedef alır ve böbrek üstü bezinin kabuk kısmını uyarır."} {"input": "question: FSH (Folikül uyarıcı hormon) hangi organları hedef alır?", "target": "FSH (Folikül uyarıcı hormon), dişilerde yumurtalık, erkeklerde testisleri hedef alır ve dişilerde yumurtalıkta yumurta oluşumunu başlatır, erkeklerde testislerde sperm üretimini başlatır."} {"input": "question: LH (Lüteinleştirici hormon) hangi organları hedef alır?", "target": "LH (Lüteinleştirici hormon), dişilerde yumurtalık, erkeklerde testisleri hedef alır ve dişilerde ovulasyonu ve korpus luteumun oluşmasını sağlar, erkeklerde testislerde testosteron hormonu salgılanmasını sağlar."} {"input": "question: LTH (Prolaktin, Lüteotropik hormon) hangi organı hedef alır?", "target": "LTH (Prolaktin, Lüteotropik hormon), süt bezlerini hedef alır ve süt bezlerinin gelişmesini ve süt salgılanmasını sağlar."} {"input": "question: MSH (Melanosit uyarıcı hormon) hangi organı hedef alır?", "target": "MSH (Melanosit uyarıcı hormon), deriyi hedef alır ve derideki melanosit hücrelerini uyarır, melanin pigmentlerinin üretilmesini sağlar."} {"input": "question: Hipofiz bezinin arka lobu hangi hormonları salgılar?", "target": "Hipofiz bezinin arka lobu, ADH (Antidiüretik hormon) ve Oksitosin hormonlarını salgılar."} {"input": "question: ADH (Antidiüretik hormon) hangi organı hedef alır?", "target": "ADH (Antidiüretik hormon), böbreği hedef alır ve böbreklerde suyun geri emilimini sağlar, vücudun su dengesini sağlar."} {"input": "question: Canlıların en küçük yapı birimi nedir?", "target": "Hücre"} {"input": "question: Robert Hooke'un mikroskobu ile yaptığı keşif nedir?", "target": "Hooke, mikroskobu ile mantar tıpasını incelemiş ve hücreleri keşfetmiştir."} {"input": "question: Hücre teorisinin temel ilkeleri nelerdir?", "target": "Hücre teorisine göre; bütün canlılar bir ya da birden fazla hücreden meydana gelmiştir, hücreler canlıların yapısal ve işlevsel birimleridir, canlılar kendilerine özgü metabolizma faaliyetlerini hücrelerinde gerçekleştirir, canlılar genetik maddelerini hücrelerinde taşırlar ve her hücre kendinden önceki hücrenin bölünmesi ile oluşur."} {"input": "question: Hücreler neden mikroskobik boyuttadır?", "target": "Hücreler hayati fonksiyonlarını daha rahat yapabilmek amacıyla mikroskobik boyuttadır."} {"input": "question: Işık mikroskobu ve elektron mikroskobu arasındaki fark nedir?", "target": "Işık mikroskobu hücreleri gözlemleyebilir ancak hücrenin yapısı ile ilgili çok fazla bilgi veremez. Elektron mikroskobu ise ışık mikroskobuna göre çok fazla büyütme yaptığından hücrenin içeriğinin de incelenmesine imkan sağlar."} {"input": "question: Hücreler çekirdeklerinin olup olmamasına göre nasıl sınıflandırılır?", "target": "Hücreler çekirdeklerinin olup olmamasına bakılarak ikiye ayrılır; prokaryot hücre ve ökaryot hücre."} {"input": "question: Prokaryot hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Prokaryot hücrelerin genetik maddesi sitoplazmaya dağılmışdır ve ribozom hariç organelleri yoktur. Bütün prokaryotlar tek hücrelidir."} {"input": "question: Ökaryot hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Ökaryot hücrelerin genetik maddesi çekirdek zarı ile sitoplazmadan ayrılır ve ribozom dahil olmak üzere organelleri bulunur. Ökaryot hücreli canlıların bazıları tek bazıları çok hücrelidir."} {"input": "question: Hangi canlılar ökaryottur?", "target": "Protista, mantar, bitki ve hayvanlar ökaryottur."} {"input": "question: Hücre zarının temel görevleri nelerdir?", "target": "Hücreyi dış etkenlerden korur, hücreye şekil verir, hücre içeriğinin bir arada kalmasını sağlar, hücrenin madde alışverişi yapmasını sağlar, prokaryot hücrelerde fotosentez ve solunuma yardım eder, bitki hücrelerinde selüloz sentezini sağlar."} {"input": "question: Akıcı - Mozaik Zar Modeli nedir?", "target": "Bilim adamları tarafından 20. yy başlarından itibaren hücre zarının yapısını anlamaya çalışmışlardır. Singer ve Nicholson tarafından 1972 yılında oluşturulan model, yapısına katılan moleküllerin yerlerinin sabit olmaması nedeniyle akıcı, yapısını oluşturan moleküllerin dağılımının düzensiz olması nedeniyle de mozaik yapıda olmasıdır."} {"input": "question: Fosfolipit nedir ve hücre zarında nasıl dizilir?", "target": "Fosfolipit, hücre zarının çift katlı fosfolipit tabakasından oluşmuştur. Fosfolipitler kuyruk kısımları birbirine bakacak şekilde dizilmişlerdir. Bu diziliş, hücre zarının iç tarafının hidrofobik, dış tarafının hidrofilik olmasını sağlar."} {"input": "question: Hücre zarında bulunan proteinler nelerdir ve görevleri nelerdir?", "target": "Proteinler fosfolipit tabakası içine tamamen gömülü olarak ya da yarı gömülü olarak yerleşmişlerdir. Tamamen gömülü olanlar madde alışverişinde görev alacak olan taşıyıcı protein (por) yapısını oluşturur. Karbonhidratlar fosfolipit ya da proteinlere bağlanarak hücre zarının yapısına katılırlar."} {"input": "question: Glikoprotein ve glikolipitlerin hücre zarındaki rolleri nelerdir?", "target": "Glikoproteinlerin ve glikolipitlerin hücre zarındaki yerleri ve sayıları önemlidir. Bu durum hücrenin özgüllüğünü sağlar, hücrelerin birbirini tanımasını sağlar, hücre zarının seçici – geçirgen olmasını sağlar, hücreye gelen hormon gibi sinyal moleküllerinin tanınmasını sağlar."} {"input": "question: Hücre zarının farklılaşması ile oluşan yapılar nelerdir?", "target": "Kamçı, sil, yalancı ayak (pseudopod), pinositik cep, mikrovillus, mezozom gibi yapılar hücre zarının farklılaşması ile oluşur."} {"input": "question: Hücre çeperinin özellikleri ve görevleri nelerdir?", "target": "Hücre çeperi cansız, sert, tam geçirgendir. Hücreyi korur, hücreye şekil verir, hücrenin aşırı su almasını engeller (hemolize engel olur)."} {"input": "question: Bitki, mantar, bakteri ve arke hücrelerinde hücre çeperi hangi maddelerden oluşur?", "target": "Bitki hücrelerinde selüloz, mantar hücrelerinde kitin, bakteri hücrelerinde peptidoglikan, arke hücrelerinde yalancı peptidoglikan bulunur."} {"input": "question: Hücre zarının seçici geçirgenlik özelliğinin temel nedeni nedir?", "target": "Hücre zarının seçici geçirgenlik özelliği, yapısındaki fosfolipit ve proteinlerin düzenlenmesinden kaynaklanır."} {"input": "question: Pasif taşıma nedir? Örnek verin.", "target": "Pasif taşıma, bir molekülün yüksek yoğunlukta bulunduğu ortamdan düşük yoğunlukta bulunduğu ortama enerji harcamadan taşınmasıdır. Gazların hücre zarından geçişi pasif taşıma ile gerçekleşir."} {"input": "question: Difüzyonun tanımı nedir?", "target": "Difüzyon, hücre zarından geçebilecek büyüklükteki moleküllerin veya iyonların yüksek yoğunlukta oldukları ortamdan düşük yoğunlukta oldukları ortama kendiliğinden taşınmasıdır."} {"input": "question: Kolaylaştırılmış difüzyonun özellikleri nelerdir?", "target": "Kolaylaştırılmış difüzyon, taşıyıcı proteinlerin yardımıyla gerçekleşir ve çift taraflı olabilir. Glikoz, aminoasit gibi monomerlerin taşınmasında bu mekanizma kullanılır."} {"input": "question: Difüzyon hızını etkileyen faktörler nelerdir?", "target": "Difüzyon hızını etkileyen faktörler; molekül büyüklüğü, ortam arasındaki yoğunluk farkı, sıcaklık, difüzyon yüzeyi ve basınç farkıdır."} {"input": "question: Diyaliz nedir? Hangi durumlarda kullanılır?", "target": "Diyaliz, suda çözünmüş maddelerin yarı geçirgen bir zar aracılığıyla difüzyonudur. Böbrekleri çalışmayan hastalarda kandaki atık maddelerin uzaklaştırılması için diyaliz kullanılır."} {"input": "question: Ozmozun tanımı nedir?", "target": "Ozmoz, suyun yarı geçirgen bir zar aracılığıyla yüksek yoğunlukta bulunduğu ortamdan düşük yoğunlukta bulunduğu ortama taşınmasıdır."} {"input": "question: Hipertonik, hipotonik ve izotonik çözelti tanımları nedir?", "target": "Hipertonik çözelti, çözünmüş madde yoğunluğu yüksek olan çözeltidir. Hipotonik çözelti, çözünmüş madde yoğunluğu düşük olan çözeltidir. İzotonik çözelti, çözünmüş madde yoğunluğu eşit olan çözeltidir."} {"input": "question: Plazmoliz ve deplazmoliz arasındaki fark nedir?", "target": "Plazmoliz, hücrenin hipertonik bir çözeltiye konularak su kaybetmesidir. Deplazmoliz, plazmolize uğramış bir hücrenin hipotonik bir çözeltiye konularak su alması ve eski haline dönmesidir."} {"input": "question: Turgor basıncı nedir?", "target": "Turgor basıncı, hücre içindeki suyun hücre çeperine yaptığı basıncı ifade eder ve hücrenin su almasıyla artar."} {"input": "question: Aktif taşımanın özellikleri nelerdir?", "target": "Aktif taşıma, hücrenin kontrolünde gerçekleşen, enerji harcayan ve taşıyıcı proteinlerin görev aldığı bir mekanizmadır. Her iki ortamın yoğunluğu eşit olduğunda da aktif taşıma yapılabilir."} {"input": "question: Endositoz ve ekzositoz arasındaki fark nedir?", "target": "Endositoz, hücre zarından geçemeyecek büyüklükte olan maddelerin hücre içine alınmasını ifade eder. Ekzositoz, hücre zarından geçemeyecek büyüklükte olan maddelerin hücre dışına atılmasını ifade eder."} {"input": "question: Canlıların en küçük yapı birimi nedir?", "target": "Hücre"} {"input": "question: Hücrenin keşfini kim yapmıştır?", "target": "Robert Hooke"} {"input": "question: Tek hücreli canlıları kim incelemiştir?", "target": "Anton Van Leeuwenhoek"} {"input": "question: Bitkilerin hücrelerden oluştuğunu kim keşfetmiştir?", "target": "Matthias Schleiden"} {"input": "question: Hayvanların hücrelerden oluştuğunu kim keşfetmiştir?", "target": "Theodore Schwann"} {"input": "question: Hücrelerin bölündüğünü ve bir hücrenin kendinden önceki hücreden oluştuğunu kim keşfetmiştir?", "target": "Rudolf Virchow"} {"input": "question: Hücre teorisinin temel ilkeleri nelerdir?", "target": "Bütün canlılar bir ya da birden fazla hücreden meydana gelmiştir, hücreler canlıların yapısal ve işlevsel birimleridir, canlılar kendilerine özgü metabolizma faaliyetlerini hücrelerinde gerçekleştirir, canlılar genetik maddelerini hücrelerinde taşırlar, her hücre kendinden önceki hücrenin bölünmesi ile oluşur."} {"input": "question: Hücrelerin incelenmesinde ilk olarak hangi mikroskop kullanılmıştır?", "target": "Işık mikroskobu"} {"input": "question: Işık mikroskobunun hücrelerin yapısı ile ilgili bilgi verme açısından bir sınırlılığı var mıdır?", "target": "Evet, ışık mikroskobu hücreleri gözlemleyebilir ancak hücrenin yapısı ile ilgili çok fazla bilgi veremez."} {"input": "question: Hücrenin içeriğinin incelenmesine imkan sağlayan mikroskop nedir?", "target": "Elektron mikroskobu"} {"input": "question: Elektron mikroskobunun çeşitleri nelerdir?", "target": "Taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve transmisyonlu elektron mikroskobu (TEM)"} {"input": "question: Hücreler çekirdeklerinin olup olmamasına bakılarak nasıl ayrılır?", "target": "İki gruba: prokaryot hücre ve ökaryot hücre"} {"input": "question: Prokaryot hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Genetik maddesi sitoplazmaya dağılmış, ribozom hariç organelleri yoktur, bütün prokaryotlar tek hücrelidir."} {"input": "question: Ökaryot hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Genetik maddesi çekirdek zarı ile sitoplazmadan ayrılır, ribozom dahil olmak üzere organelleri bulunur, ökaryot hücreli canlıların bazıları tek bazıları çok hücrelidir."} {"input": "question: Kalp, dolaşım sisteminin hangi temel fonksiyonunu yerine getirir?", "target": "Kalp, kanın damarlarda akması için gerekli olan basıncı sağlar."} {"input": "question: Temiz kan ve kirli kan arasındaki fark nedir?", "target": "Temiz kan oksijen bakımından zengin, kirli kan ise oksijen bakımından fakirdir."} {"input": "question: Kalp içerisinde temiz kan ve kirli kan birbirine karışır mı?", "target": "Hayır, kalp içerisinde temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz."} {"input": "question: Kalp dıştan içe doğru kaç ana tabakadan oluşur?", "target": "Kalp dıştan içe doğru üç ana tabakadan oluşur: Perikard, Miyokard, Endokard."} {"input": "question: Perikard nedir ve ne işe yarar?", "target": "Perikard, kalbi dıştan saran bağ dokusundan oluşmuş iki katlı bir zardır. Zarlar arasında bulunan sıvı, kalbin rahat çalışmasını sağlar."} {"input": "question: Miyokard nedir ve ne işe yarar?", "target": "Miyokard, kalp kasıdır. Kalp kasılıp gevşeyerek çalışmasını sağlar."} {"input": "question: Endokard nedir ve ne işe yarar?", "target": "Endokard, kalbin en iç tabakasıdır. Kalbin çalışması sırasında aşınmayı önleyen kaygan bir yapı oluşturur."} {"input": "question: Kalp kaç odacıklıdır ve bu odacıklar nelerdir?", "target": "Kalp dört odacıklıdır. Üstte iki kulakçık (atrium), altta iki karıncık (ventrikulus) bulunur."} {"input": "question: Sağ karıncık ve sağ kulakçıkta hangi tür kan bulunur?", "target": "Sağ karıncık ve sağ kulakçıkta kirli kan bulunur."} {"input": "question: Sol karıncık ve sol kulakçıkta hangi tür kan bulunur?", "target": "Sol karıncık ve sol kulakçıkta temiz kan bulunur."} {"input": "question: Kalp kapakçıkları ne işe yarar?", "target": "Kalp kapakçıkları, kulakçıklardan karıncıklara geçen kanın kulakçıklara geri dönmesine engel olur."} {"input": "question: Sağ kulakçık-sağ karıncık arasındaki kapakçık nedir?", "target": "Sağ kulakçık-sağ karıncık arasındaki kapakçık triküspit (üçlü) kapakçığdır."} {"input": "question: Sol kulakçık-sol karıncık arasındaki kapakçık nedir?", "target": "Sol kulakçık-sol karıncık arasındaki kapakçık biküspit (mitral kapakçık) veya ikili kapakçığdır."} {"input": "question: Kalbin karıncıklarına hangi tür damarlar bağlıdır?", "target": "Kalbin karıncıklarına atardamarlar bağlıdır."} {"input": "question: Kalbin kulakçıklarına hangi tür damarlar bağlıdır?", "target": "Kalbin kulakçıklarına toplardamarlar bağlıdır."} {"input": "question: Yarım ay kapakçıkları ne işe yarar?", "target": "Yarım ay kapakçıkları, kalpten çıkan kanın geri gelmesini engeller."} {"input": "question: Kalp nasıl çalışır?", "target": "Kalp, miyokard tabakasının kasılıp gevşemesi ile çalışır."} {"input": "question: Kulakçıklar ve karıncıklar nasıl çalışır?", "target": "Kulakçıklar ve karıncıklar birbirine zıt çalışır. Biri kasılıyken diğeri gevşeme durumundadır."} {"input": "question: Kalbin kasılmasına ne denir?", "target": "Kalbin kasılmasına sistol denir."} {"input": "question: Kalbin gevşemesine ne denir?", "target": "Kalbin gevşemesine diastol denir."} {"input": "question: Kalp atışının kontrolü nasıl sağlanır?", "target": "Kalp atışının kontrolü, sinoatrial düğüm (S.A) ve atrio-ventriküler düğüme (A.V) bağlı olarak sağlanır."} {"input": "question: Sinoatrial düğüm (S.A) nedir ve ne işe yarar?", "target": "Sinoatrial düğüm (S.A), kalp atışının başlangıç noktasıdır ve kulakçıkların kasılmasını sağlar."} {"input": "question: Atrio-ventriküler düğüme (A.V) nedir ve ne işe yarar?", "target": "Atrio-ventriküler düğüme (A.V), kulakçıklarla karıncıklar arasında bulunan özelleşmiş fibrillerden oluşur ve karıncıkların kasılmasını sağlar."} {"input": "question: Kalp atışını etkileyen faktörler nelerdir?", "target": "Kalp atışını etkileyen faktörler arasında sinirler, hormonlar, kandaki CO2 derişimi, sıcaklık, çalışma temposu ve kimyasal maddeler bulunur."} {"input": "question: Sempatik sinirler kalp atışını nasıl etkiler?", "target": "Sempatik sinirler kalp atışını hızlandırır."} {"input": "question: Parasempatik sinirler kalp atışını nasıl etkiler?", "target": "Parasempatik sinirler kalp atışını yavaşlatır."} {"input": "question: Adrenalin hormonu kalp atışını nasıl etkiler?", "target": "Adrenalin hormonu kalp atışını hızlandırır."} {"input": "question: Asetilkolin kalp atışını nasıl etkiler?", "target": "Asetilkolin kalp atışını yavaşlatır."} {"input": "question: Tiroksin hormonu kalp atışını nasıl etkiler?", "target": "Tiroksin hormonu kalp atışını hızlandırır."} {"input": "question: Kan hücreleri ve plazma arasındaki ilişkiyi açıklayınız.", "target": "Kan, plazma ve hücreler olmak üzere iki kısımda incelenir. Kanı santrifüjden geçirdiğimizde hücreler dibe çökerken, plazma kısmı üstte kalır."} {"input": "question: Eritrositlerin (alyuvarların) temel fonksiyonları nelerdir?", "target": "Eritrositler, kana kırmızı renk veren hemoglobin bulunur. Bu sayede O2 ve CO2 taşıyabilirler."} {"input": "question: Eritrositlerin ömrü kaç gündür ve parçalanma süreci nasıl gerçekleşir?", "target": "Eritrositlerin ömrü yaklaşık 120 gündür. Parçalanacakları zaman dalak ve karaciğerde (kupfer hücreleri) demir kısmını ayırır. Geri kalan kısmı ise makrofajlar tarafından parçalanarak bilirübine oluşturur."} {"input": "question: Lökositlerin (akyuvarların) rolleri nelerdir?", "target": "Lökositler, renksiz ve çekirdekli olan aktif hareket edebilen hücrelerdir ve bazı çeşitleri damar dışına çıkarak da görev yapabilir. Fagositoz yaparak ve antikor üreterek vücudun savunmasında rol oynarlar."} {"input": "question: Kan pulcuklarının (trombositlerin) işlevi nedir?", "target": "Kan pulcukları, kemik iliğindeki iri yapılı hücrelerin (megakaryosit) parçalanması ile oluşan kandaki en küçük parçacıklardır. Kanın pıhtılaşmasını sağlarlar."} {"input": "question: Lenf sisteminin ana fonksiyonları nelerdir?", "target": "Lenf sistemi, akyuvar üreterek vücudun savunmasında rol alır, kılcal kan damarlarından sızan doku sıvısının kan dolaşımına katılmasını sağlar ve bağırsaktan emilen ADEK vitaminleri, yağ asitleri ve gliserolün kan dolaşımına katılmasını sağlar."} {"input": "question: Lenf dolaşımı nasıl gerçekleşir?", "target": "Lenf dolaşımı, iki yolla olur: Sol Lenf Dolaşımı (başın ve göğüs sol kısmı ile sol koldan gelen / bacak ve bağırsaklardan gelen) ve Sağ Lenf Dolaşımı (Başın ve göğsün sağ kısmı ile sağ koldan gelen). Her iki lenf dolaşımı da üst ana toplardamara giriş yaparak kan ile karışır."} {"input": "question: Antijen ve antikor arasındaki ilişkiyi açıklar mısınız?", "target": "Antijen, hücre üzerinde bulunan proteinlerdir. Antikor, vücudumuza yabancı olan antijenlere karşı akyuvarlar tarafından üretilen savunma proteinleridir."} {"input": "question: Kan gruplarının temel tipleri nelerdir ve neden önemlidir?", "target": "İnsanda alyuvar zarı üzerinde bulunan antijenlere göre; M-N, A-B-O ve Rh olmak üzere üç tip kan grubu vardır. MN kan grubunun antikor oluşturma özelliği olmadığından kan nakilleri için önemli değildir. Kanımızda bulunan antijen ile o antijene karşı üretilmiş olan antikorun tepkimeye girmesine aglütinasyon (çökelme) denir."} {"input": "question: Kan nakillerinde dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?", "target": "Kan nakillerinde kan alan kişinin antikorları ile kan veren kişinin antijenleri aynı olmamalıdır. Aynı olması durumunda kanda çökelme meydana gelir ve kan alan kişi ölebilir."} {"input": "question: Kemosentez nedir ve hangi canlılar tarafından gerçekleştirilir?", "target": "Kemosentez, inorganik maddeleri oksitleyerek organik madde üretme sürecidir ve bu işlem kemoototrof olarak adlandırılan canlılar tarafından gerçekleştirilir."} {"input": "question: Kemoototrofların ortak özellikleri nelerdir?", "target": "Kemoototrofların tamamı prokaryot canlıdır, bu nedenle tek hücrelidir ve inorganik maddeleri oksitleyerek enerji elde ederler."} {"input": "question: Kemosentezde enerji kaynağı olarak hangi maddeler kullanılır?", "target": "Kemosentezde enerji kaynağı olarak inorganik maddeler kullanılır ve bu maddeler canlı türüne göre farklılık gösterir."} {"input": "question: Kemosentezde karbon kaynağı olarak ne kullanılır?", "target": "Kemosentezde karbon kaynağı olarak karbondioksit kullanılır."} {"input": "question: Kemosentez işleminin gerçekleşmesi için oksijen gazı gerekli midir?", "target": "Hayır, bazı arkeler kemosentezi oksijen kullanmadan gerçekleştirebilir."} {"input": "question: Kemosentez işleminde ışık enerjisine ihtiyaç var mıdır?", "target": "Hayır, kemosentez işleminde ışık enerjisine ihtiyaç yoktur ve aydınlık ya da karanlık ortamda gerçekleştirilebilir."} {"input": "question: Kemosentezde klorofil kullanılmaz mı?", "target": "Evet, kemosentezde klorofil kullanılmaz."} {"input": "question: Nitrifikasyon bakterileri nelerdir ve ne rol üstlenirler?", "target": "Nitrifikasyon bakterileri, nitrit ve nitrat bakterileridir ve kemosentezle kendi besinlerini üretirken azot döngüsünün gerçekleşmesini sağlarlar."} {"input": "question: Metanojenik arkelerin enerji kaynağı nedir?", "target": "Metanojenik arkelerin enerji kaynağı olarak karbondioksit kullanırlar."} {"input": "question: Nitrit bakterilerinin enerji kaynağı nedir?", "target": "Nitrit bakterilerinin enerji kaynağı olarak amonyak kullanırlar."} {"input": "question: Ototrofların ortak özellikleri nelerdir?", "target": "Ototroflar inorganik maddelerden organik madde üretirler, karbondioksit tüketirler, ATP sentezlenir ve tüketilir, ve enzimatik reaksiyonlar gerçekleşir."} {"input": "question: Komünite ekolojisi nedir?", "target": "Bir alan ya da habitat içerisinde bulunan tüm popülasyonların oluşturduğu topluluk"} {"input": "question: İndikatör türlerin özellikleri nelerdir?", "target": "İndikatör türler, komünitedeki çevre değişikliklerinden çok çabuk etkilenen türlerdir."} {"input": "question: Baskın türün tanımı nedir?", "target": "Bir komünitede sayıca diğer canlılardan daha fazla olan tür"} {"input": "question: Kilit taşı türün rolü nedir?", "target": "Kilit taşı tür, komüniteyi kontrol eden türdür ve ortamdan uzaklaştırılması komünitedeki diğer canlıları büyük ölçüde etkiler."} {"input": "question: İstilacı türlerin etkileri nelerdir?", "target": "İstilacı türler, doğal yaşam alanları olmayan bir komüniteye girerek burada çoğalır ve komünitenin yapısını bozarlar."} {"input": "question: Ekotonun tanımı nedir?", "target": "Ekoton, komşu komüniteler arasındaki geçiş bölgeleridir ve bu bölgelerde canlı çeşidi fazla olmasına rağmen rekabet nedeniyle canlı sayısı azdır."} {"input": "question: Tür içi rekabet ve türler arası rekabet arasındaki farklar nelerdir?", "target": "Tür içi rekabet, besin, yaşam alanı ve üreme için görülürken; türler arası rekabet, besin ve yaşam alanı için görülür ve türler arası rekabet üreme amacıyla gerçekleşemez."} {"input": "question: Mutualizm (+/+), Kommensalizm (+/0) ve Parazitizm (+/-) arasındaki farklar nelerdir?", "target": "Mutualizm (+/+), bir arada yaşayan türlerin her ikisinin de ilişkiyi yarar görmesi durumudur. Kommensalizm (+/0), bir türün yarar gördüğü ve diğerinin etkilenmediği durumdur. Parazitizm (+/-), bir türün yarar gördüğü ve diğerinin zarar gördüğü durumdur."} {"input": "question: Likenler ve oluşumları hakkında bilgi veriniz.", "target": "Likenler, algler ile mantarların bir araya gelerek oluşturduğu topluluktur ve algler mantarlardan aldığı inorganik madde ile organik madde sentezlerken, mantarlar ise alglerden aldığı organik maddeyi kullanır."} {"input": "question: Bir komünitede süksesyon nasıl gerçekleşir?", "target": "Süksesyon, bir komünitede çeşitli faktörlerle baskın türün zamanla değişmesidir ve primer süksesyon ile sekonder süksesyon olarak iki şekilde gerçekleşir."} {"input": "question: Primer süksesyon ve sekonder süksesyon arasındaki farklar nelerdir?", "target": "Primer süksesyon, toprağın hiç oluşmadığı, canlı yaşamının bulunmadığı alanlarda görülen süksesyondur. Sekonder süksesyon, insan müdahalesi, aşırı otlatma ve yangın gibi nedenlerle toprak yapısı bozulmadan komünitenin bozulması ile görülen süksesyondur."} {"input": "question: Kara hayatına uyum sağlamış bitkilerde genellikle toprak altına doğru gelişen yapı nedir?", "target": "Kök"} {"input": "question: Tohumun çimlenmesi sırasında oluşan ilk köke ne ad verilir?", "target": "Embriyonik kök ya da primer kök"} {"input": "question: Bitkilerde kök sistemi nasıl oluşur?", "target": "Primer kökten sekonder kök çıkar ve böylece bitkide kök sistemi oluşur."} {"input": "question: Kazık kök hangi tür bitkilerde görülür?", "target": "Odunsu ve bazı otsu bitkilerde"} {"input": "question: Saçak kök hangi tür bitkilerde görülür?", "target": "Otsu bitkilerde"} {"input": "question: Kökün boyuna kesitinin yapısında hangi bölümler bulunur?", "target": "Hücre bölünme bölgesi, farklılaşma (olgunlaşma) bölgesi, uzama bölgesi ve kaliptra"} {"input": "question: Kaliptra nedir ve ne işe yarar?", "target": "Kökün en ucunda bulunur ve apikal meristem tarafından üretilir. Kökün toprak içerisinde ilerlerken zarar görmesini engeller."} {"input": "question: Hücre bölünme bölgesi hangi hücrelerden oluşur?", "target": "Apikal meristem hücrelerinden"} {"input": "question: Uzama bölgesi nasıl oluşur?", "target": "Apikal meristemin faaliyeti sonucu oluşur."} {"input": "question: Farklılaşma (olgunlaşma) bölgesi hangi hücrelerin farklılaşması ile oluşur?", "target": "Uzama bölgesi hücrelerinin"} {"input": "question: Kökün enine kesitinin yapısında hangi katmanlar bulunur?", "target": "Epidermis, korteks, endodermis, periskl ve merkezi silindir"} {"input": "question: Gövdenin temel işlevi nedir?", "target": "Topraktan alınan su ve minerallerin diğer organlara, yapraklarda üretilen organik maddelerinin köklere taşınmasını sağlar."} {"input": "question: Bitkilerde çeşitli işlevleri üstlenmiş farklılaşmış gövdeler nelerdir?", "target": "Stolon, rizom, yumru gövde, soğan ve sarılıcı gövde"} {"input": "question: Otsu gövde ve odunsu gövde arasındaki temel fark nedir?", "target": "Otsu gövde yeşil renkli ve iç taraftaki hücreler klorofil taşıyorken, odunsu gövde kahverengi renkli ve iç taraftaki hücreler klorofil taşımaz."} {"input": "question: Gövdenin boyuna kesitinin yapısında hangi bölümler bulunur?", "target": "Apikal meristem, tepe tomurcuğu, yanal tomurcuklar ve nodyum"} {"input": "question: Otsu gövdenin enine kesitinin yapısında hangi katmanlar bulunur?", "target": "Epidermis, parankima dokusu, iletim demetleri ve öz"} {"input": "question: Yaprağın temel işlevi nedir?", "target": "Fotosentez ve gaz alışverişinin yoğun olarak yapıldığı yerdir."} {"input": "question: Yaprağın morfolojik yapısında hangi kısımlar bulunur?", "target": "Yaprak ayası, yaprak sapı ve iletim demetleri"} {"input": "question: Yaprak ayası nedir ve ne işe yarar?", "target": "Yassılaşmış ve genişlemiş kısım, fotosentez ve gaz alışverişinin yoğun olarak yapıldığı yerdir."} {"input": "question: Yaprak sapı nedir ve ne işe yarar?", "target": "Yaprağın gövdeye bağlanmasını sağlar ve yaprak ayasının ışıktan verimli bir şekilde yararlanmasını sağlar."} {"input": "question: Yaprakların enine kesitinin yapısında hangi katmanlar bulunur?", "target": "Epidermis, mezofil tabakası, palizat parankiması ve sünger parankiması"} {"input": "question: Nöron içerisinde impuls oluşumunu sağlayan en küçük uyarı şiddetine ne denir?", "target": "Eşik değeri (eşik şiddeti)"} {"input": "question: Bir nöronda impuls oluşumunu sağlayan eşik değerinin altındaki uyarılar nöronda ne oluşturamaz?", "target": "İmpuls"} {"input": "question: İki nöron arasındaki impuls iletim hızının farklı olabileceği durumlar nelerdir?", "target": "Miyelin kılıfın varlığı, Ranvier boğum sayısı, Akson çapı"} {"input": "question: Uyarı şiddetinin artması nöronda neye neden olur?", "target": "Daha fazla sayıda ve sık aralıklarla impuls oluşmasına"} {"input": "question: Sinir sistemine gelen uyarının çeşidi nasıl belirlenir?", "target": "Uyarıyı alan duyu reseptörüne ve buna bağlı olarak da impulsun taşınacağı yolla belirlenir"} {"input": "question: İmpulsun bir hücreden diğerine aktarılması nasıl olur?", "target": "Sinapslar aracılığı ile"} {"input": "question: Sinaptik yumru nedir?", "target": "Aksonun dallarından her birinin küçük şişkinliklerle sona ermesi"} {"input": "question: Sinaptik boşluk nedir?", "target": "Sinaptik yumru ile diğer hücre arasındaki boşluk"} {"input": "question: Nörotransmitter maddelerin görevi nedir?", "target": "Sinapslarda kimyasal iletimi sağlamak"} {"input": "question: Seçici direnç nedir?", "target": "Nöronda oluşan impulsların her sinapstan geçememesi"} {"input": "question: Kolaylaştırıcı sinaps nedir?", "target": "İmpulsun geçişine izin veren sinaps"} {"input": "question: Durdurucu sinaps nedir?", "target": "İmpulsun geçişini engelleyen sinaps"} {"input": "question: Nükleik asitleri keşfeden bilim insanı kimdir?", "target": "Friedrich Miescher"} {"input": "question: Nükleik asitlerin keşfi hangi yıl gerçekleşmiştir?", "target": "1869"} {"input": "question: DNA'nın yönetici molekül olduğunu kanıtlayan deneyin sahibi kimdir?", "target": "Frederick Griffith"} {"input": "question: Frederick Griffith'in deneyinde kullanılan bakteri türleri nelerdir?", "target": "Streptococcus pneumoniae'nin kapsüllü ve kapsülsüz formları"} {"input": "question: Transformasyon nedir?", "target": "Canlı bakterilerin cansız bakteriden genetik madde alması"} {"input": "question: Oswald Avery, Colin MacLeod ve Maclyn McCarty'nin keşfinin özeti nedir?", "target": "DNA'yı keşfetmişlerdir"} {"input": "question: Alfred Hershey ve Martha Chase'in deneyinde kullanılan konak ve virüs nelerdir?", "target": "Escherichia coli bakterisi ve T2 bakteriyofajı"} {"input": "question: Erwin Chargaff'ın keşfinin özeti nedir?", "target": "Farklı organizmalardan izole edilen DNA'ların baz dizilimlerinin türden türe değiştiğini keşfetmiştir"} {"input": "question: Rosalind Franklin ve Maurice Wilkins'in keşfinin özeti nedir?", "target": "X ışınları ile DNA'nın kristal fotoğrafını elde etmişlerdir"} {"input": "question: James Watson ve Francis Crick'in keşfinin özeti nedir?", "target": "DNA'nın yapısını açıklamışlar ve Watson-Crick modelini oluşturmuşlardır"} {"input": "question: Watson, Crick ve Wilkins Nobel Ödülü'nü hangi yıl almışlardır?", "target": "1962"} {"input": "question: Nükleik asitlerin temel yapı birimleri nelerdir?", "target": "Nükleotit"} {"input": "question: Nükleotitlerin oluşumunda yer alan bileşenler nelerdir?", "target": "Organik baz, Pentoz ve Fosfat"} {"input": "question: Pürin ve pirimidin organik bazlarının isimleri nelerdir?", "target": "Pürin: Adenin (A) ve guanin (G), Pirimidin: Timin (T), sitozin (S,C) ve urasil (U)"} {"input": "question: Nükleik asitlerin isimlendirilmesinde hangi bileşen esas alınır?", "target": "Pentoz"} {"input": "question: DNA'nın yapısında hangi organik bazları bulunur?", "target": "Adenin, guanin, sitozin ve timin"} {"input": "question: DNA'nın oluşumunda hangi bağlar oluşur?", "target": "Fosfodiester bağı ve hidrojen bağı"} {"input": "question: DNA ipliklerinin özellikleri nelerdir?", "target": "Antiparalel ve ikili sarmal"} {"input": "question: RNA'nın yapısında hangi organik bazları bulunur?", "target": "Adenin, guanin, sitozin ve urasil"} {"input": "question: RNA'nın görevi nedir?", "target": "Protein sentezi sırasında DNA üzerindeki şifrelerden üretilerek proteinin üretilmesini sağlar"} {"input": "question: mRNA, tRNA ve rRNA'nın özellikleri nelerdir?", "target": "mRNA: DNA üzerindeki şifrenin gerekli kısmını alarak ribozoma taşır, tRNA: mRNA üzerindeki genetik şifreye göre aminoasitleri ribozoma taşır, rRNA: Ribozomun yapısına katılır"} {"input": "question: Oksijenli solunumun gerçekleştiği organeldir?", "target": "Mitokondri"} {"input": "question: Oksijenli solunumun aşamaları nelerdir?", "target": "Glikoliz, Pirüvat oksidasyonu (Krebs hazırlık evresi), Krebs (Sitrik asit döngüsü) ve ETS (Elektron taşıma sistemi)"} {"input": "question: Glikoliz evresinin gerçekleştiği yer nerelerdir?", "target": "Her canlıda sitoplazmada gerçekleşir."} {"input": "question: Krebs hazırlık evresinin gerçekleştiği yer nerelerdir?", "target": "Mitokondrinin matriksinde gerçekleşir."} {"input": "question: ETS (Elektron taşıma sistemi) nin gerçekleştiği yer nerelerdir?", "target": "Mitokondrinin iç zarında gerçekleşir."} {"input": "question: Oksijenli solunumda bir tane glikoz için net kaç ATP üretilir?", "target": "30-32 ATP"} {"input": "question: Oksijenli solunumda toplamda kaç H2O üretilir?", "target": "12H2O"} {"input": "question: Karbonhidratlar oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Glikoza kadar parçalanır."} {"input": "question: Proteinler oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Aminoasitlere parçalanırlar ve Deaminasyona uğrayarak NH3 (amonyak) olarak ayrılır."} {"input": "question: Lipitler oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Hidroliz sonucunda gliserol ve yağ asidi haline dönüştürülürler."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların ortak özellikleri nelerdir?", "target": "Notokord, kemik ya da kıkırdaktan iç iskelet, solungaç yarıkları, kuyruk, kapalı kan dolaşımı, alyuvarlarda hemoglobin ve böbreklere sahip olmaları."} {"input": "question: Balıkların vücut yapıları hakkında bilgi veriniz.", "target": "Vücutları pullarla kaplıdır, solungaç solunumu yaparlar, kalpleri iki odacıklıdır ve soğukkanlı canlılardır."} {"input": "question: Kıkırdaklı balıkların özellikleri nelerdir?", "target": "Kıkırdaktan yapılmış iç iskelete sahiptirler, genellikle tuzlu sularda yaşarlar, yüzme keseleri yoktur ve iç döllenme görülür."} {"input": "question: Kemikli balıkların özellikleri nelerdir?", "target": "Kemikten oluşmuş iç iskelete sahiptirler, yüzme keseleri bulunur, dış döllenme dış gelişme görülür ve solungaç solunumu yaparlar."} {"input": "question: Amfibilerin yaşam döngüsü hakkında bilgi veriniz.", "target": "Yaşamlarının bir kısmını suda bir kısmını karada geçirirler, gelişimlerinde başkalaşım görülür, larva ve ergin formları farklıdır."} {"input": "question: Sürüngenlerin özellikleri nelerdir?", "target": "Genellikle karada yaşarlar, akciğer solunumu yaparlar, vücutları keratin içeren pullarla kaplıdır, kalpleri 3 odacıklıdır ve soğukkanlı canlılardır."} {"input": "question: Kuşların ortak özellikleri nelerdir?", "target": "Vücutları tüylerle kaplıdır, ön üyeleri kanat haline dönüşmüştür, dişleri yoktur, ağızları gaga halini almıştır ve akciğer solunumu yaparlar."} {"input": "question: Memelilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Vücutları kıllarla kaplıdır, akciğer solunumu yaparlar, azotlu boşaltım atıkları üredir, kastan yapılı diyaframa sahiptirler ve yavrularını sütle beslerler."} {"input": "question: Gagalı memelilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Gagaları vardır, iç döllenme dış gelişme yaparlar, yumurtlayarak ürerler ve yavrularını sütle beslerler."} {"input": "question: Keseli memelilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Plasenta taşımadıklarından yavru gelişimini tamamlayamadan doğar, anne kesesinde sütle beslenerek gelişimini tamamlar."} {"input": "question: Plasentalı memelilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Anne karnında gelişmekte olan yavru ile anne arasında plasenta oluşur, bu yapı doğuma kadar yavrunun beslenmesini sağlar."} {"input": "question: Omurgasız hayvanların ortak özelliklerinden biri nedir?", "target": "Dış iskelet görülür ve genellikle açık kan dolaşımı bulunur."} {"input": "question: Süngerlerin vücutlarında bulunan porların (deliklerin) işlevi nedir?", "target": "Besinlerin alınması ve atık maddelerin atılması için kullanılır."} {"input": "question: Sölenterlerin beslenme ve sindirim sistemi nasıldır?", "target": "Ağızları ile aldıkları besinleri vücutlarının merkezinde sindirir ve atık maddelerini de bu boşluğa bırakır."} {"input": "question: Solucanların temel özellikleri nelerdir?", "target": "İki açıklıklı (tam) sindirim sistemine sahip olup, sindirim kanalında özelleşmelere sahiptir ve vücutları halkasal ve segmentlidir."} {"input": "question: Yumuşakçaların ortak özellikleri nelerdir?", "target": "Vücutları yumuşaktır, bazı çeşitlerinde dış iskelet bulunur ve genellikle holozoik beslenirler."} {"input": "question: Eklem bacaklıların temel özellikleri nelerdir?", "target": "Dış iskeletleri vardır, suda yaşar ve solungaç solunumu yaparlar, ayrıca dört gruptan oluşurlar: kabuklular, örümcekler, böcekler ve çok ayaklılar."} {"input": "question: Böceklerin özellikleri nelerdir?", "target": "Kitinden oluşmuş dış iskeletleri vardır, vücutları baş, göğüs ve karın olmak üzere üç segmentten oluşur, üç çift eklemli bacakları ve iki çift kanatları vardır."} {"input": "question: Derisi dikenlilerin temel özellikleri nelerdir?", "target": "Denizlerde yaşarlar, kalker yapılı iç iskeletleri vardır, vücutlarının alt kısmında bulunan ayakları ile aktif olarak yer değiştirebilirler ve solungaç solunumu yaparlar."} {"input": "question: Omurgasız hayvanlar kaç sınıftan oluşur?", "target": "Omurgasızlar; süngerler, sölenterler, solucanlar, yumuşakçalar, eklembacaklılar ve derisi dikenliler olmak üzere altı sınıftan oluşur."} {"input": "question: Sölenterlerin sinir sistemi nasıldır?", "target": "Sinir sisteminin görüldüğü ilk canlı grubudur ve bu sinir sistemi oldukça basittir."} {"input": "question: Omurilikte bulunan beyaz ve boz maddelerin işlevi nedir?", "target": "Dış kısmı ak, iç kısmı boz maddeden oluşmuştur. Boz maddeden iki çift sinir çıkar. Bu sinirlerden dorsalde (sırt) olanlar duyu nöronu, ventralde (ön) olanlar motor nöronudur."} {"input": "question: Omuriliğin yapısında bulunan bileşenler nelerdir?", "target": "Omuriliğin yapısında beyinde olduğu gibi beyin zarları ve BOS bulunur."} {"input": "question: Refleks yayının oluşumunda impulsun izlediği yol kaç aşamalıdır?", "target": "5"} {"input": "question: İkili refleks yayında hangi nöronlar bulunur?", "target": "Motor ve duyu nöronu"} {"input": "question: Çevresel sinir sisteminin (ÇSS) temel işlevi nedir?", "target": "MSS'ye bilgi ileten ve MSS'den aldığı bilgiyi efektör organlara ileten sinir sistemi bölümüdür."} {"input": "question: Otonom sinir sisteminin iki bölümü nelerdir?", "target": "Sempatik ve parasempatik sinir sistemidir."} {"input": "question: MS (Multiple Skleroz) hastalığının sebebi nedir?", "target": "MSS nöronlarının miyelin kılıflarına bağışıklık hücrelerinin saldırması sonucunda uyarı iletiminin bozulmasıdır."} {"input": "question: Parkinson hastalığının temel nedeni nedir?", "target": "Beyinde dopamin eksikliği"} {"input": "question: Omurilikteki kasların çalışmasını sağlayan nöronun Polio virüs tarafından enfekte olmasıyla oluşan hastalık nedir?", "target": "Polio"} {"input": "question: Canlıların yapısına katılan maddeler hangi iki grupta incelenir?", "target": "İnorganik Maddeler ve Organik Maddeler"} {"input": "question: Organik maddelerin ortak özelliklerini açıklayınız.", "target": "Canlılar tarafından sentezlenmezler, dışarıdan hazır olarak alınırlar, organik maddelerin ham maddesidirler, sindirime uğramazlar, yapı taşları (monomer) yoktur, küçük yapılı olduklarından hücre zarından direkt geçebilirler."} {"input": "question: Kohezyon Kuvveti nedir ve bitkilerde nasıl bir rol oynar?", "target": "Kohezyon Kuvveti, su moleküllerinin hidrojen bağları ile birbirine tutunması sonucu oluşan kuvvettir. Bitkiler kohezyon kuvvetini kullanarak topraktan aldıkları suyu belirli bir yüksekliğe kadar gövde içerisinde taşıyabilir."} {"input": "question: Yüzey Gerilimi nedir ve bazı böceklerin su üzerinde yürüyebilmesine nasıl katkıda bulunur?", "target": "Yüzey Gerilimi, suyun yüzeyindeki su molekülleri arasında oluşan kuvvettir. Bazı böcekler yüzey gerilimini kullanarak su üzerinde yürüyebilirler."} {"input": "question: Adhezyon nedir ve bitkilerde nasıl bir rol oynar?", "target": "Adhezyon, su moleküllerinin başka moleküllere tutunmasıdır. Adhezyon sayesinde topraktan çekilen su gövdede yukarı doğru taşınırken ksileme tutunur ve aşağıya inmesi önlenmiş olur."} {"input": "question: Suyun özgül ısı yüksekliği nedir ve vücut sıcaklığının düzenlenmesinde nasıl bir rol oynar?", "target": "Su, birim miktarının ısınması için gerekli olan ısı miktarı çok fazladır. Bu nedenle, su geç ısınır ve geç soğur. Su, havanın ısısını hapseder ve depoladığı ısıyı soğuk olan havaya verir. Bu sayede vücudumuzun sıcaklığının düzenlenmesini sağlar."} {"input": "question: Buharlaşma nedir ve terleme sırasında vücut sıcaklığının düzenlenmesinde nasıl bir rol oynar?", "target": "Buharlaşma, suyun gaz hale geçişidir. Sıcaklık yükseldikçe buharlaşma hızı artar. Terleme sırasında vücuttan su atılırken bir yandan da ısı atımı gerçekleştirilir. Bu sayede vücut sıcaklığı düşürülmüş olur."} {"input": "question: Donma nedir ve soğuk havalarda canlıların hayatta kalmasına nasıl katkıda bulunur?", "target": "Donma, suyun, soğuyunca katılaşmasıdır. Soğuk havalarda göl gibi durgun su kütlelerinin yüzeyleri donar. Buzun yoğunluğu suyun yoğunluğundan düşük olduğunda buz su üzerinde kalır ve buz tabakasının altının donması önlenmiş olur. Bu sayede soğuk havalarda buzun alt tabakası 4 derece olur ve canlılar soğuk zamanı zarar görmeden geçirebilirler."} {"input": "question: Minerallerin canlılardaki rollerini açıklayınız.", "target": "Mineraller, çeşitli organik maddelere bağlı olarak bulunabilecekleri gibi tuzlar halinde de bulunabilirler. Vücuttaki metabolizma faaliyetlerinin normal bir şekilde devam edebilmesi için belirli oranda mineralin alınması gerekir. Bu şekilde düzenleyici olarak görev yapar."} {"input": "question: Kalsiyum (Ca) minerallerinin canlılardaki rollerini açıklayınız.", "target": "Kalsiyum (Ca), kemik ve dişlerin yapısına katılır. Ayrıca kas kasılması, kanın pıhtılaşması, sinir hücrelerinin çalışması ve enzimlerin çalışmasında etkilidir."} {"input": "question: Fosfor (P) minerallerinin canlılardaki rollerini açıklayınız.", "target": "Fosfor (P), kemik ve dişlerin yapısına katılır. Nükleik asit, ATP, protein gibi moleküllerin yapısında bulunur."} {"input": "question: Pankreasın iki temel kısmından bahsedin. Nasıl görev yaparlar?", "target": "Pankreasın iki temel kısmı vardır: Acini hücreleri ve Langerhans adacıkları. Acini hücreleri, pankreas öz suyu üreterek enzim (ekzokrin) üretirken, Langerhans adacıkları hormon üreten hücreler içerir (endokrin)."} {"input": "question: İnsülin hormonunun temel görevi nedir?", "target": "İnsülin hormonu, kandaki glikoz miktarını düzenler, glikozun hücrelere alınmasını sağlar, glikozun fazlasının karaciğer ve kaslarda glikojen olarak depo edilmesini sağlar ve protein ile yağ sentezini uyarır."} {"input": "question: Diyabet hastalığının iki tipi nelerdir?", "target": "Diyabet hastalığının iki tipi vardır: Tip 1 şeker hastalığı (bağışıklık hücrelerinin beta hücrelerine saldırması sonucu insülin üretilememesi) ve Tip 2 şeker hastalığı (hedef hücrelerdeki reseptör bozukluğu nedeniyle hücrelerin insüline tepki vermemesi)."} {"input": "question: Glukagon hormonunun görevi nedir?", "target": "Glukagon hormonu, insülin hormonunun antagonistidir. Karaciğerdeki glikojenin yıkımını sağlar, glikoz salınımını artırır ve yağ dokularından yağların yıkımını sağlar."} {"input": "question: Timus bezi nedir ve ne işe yarar?", "target": "Timus bezi, göğüs boşluğunda akciğerler arasında ve kalbin üst kısmında bulunan lenf sistemi ile bağlantılı bir bezdir. Yeni doğan bebeklerde çok büyüktür ve yaş ilerledikçe küçülür. Çocuklarda maksimum aktivite ile çalışır ve T lenfositlerinin işlevsel özellik kazandırılmasında görev alır."} {"input": "question: Epitalamusun Melatonin Hormonu salgılama görevi nedir?", "target": "Epitalamus, karanlıkta Melatonin Hormonu salgılar ve bu hormon biyolojik saati düzenler."} {"input": "question: Belirli bir alanda yaşayan aynı tür canlılar topluluğuna ne ad verilir?", "target": "Popülasyon"} {"input": "question: Ekosistemin en küçük birimi nedir?", "target": "Popülasyon"} {"input": "question: Popülasyon yoğunluğunu etkileyen faktörler nelerdir?", "target": "Göçler, doğum ve ölüm"} {"input": "question: Popülasyon büyüklüğünü hangi faktörler etkiler?", "target": "Doğum oranı, ölüm oranı ve göçler"} {"input": "question: Doğum oranı nasıl hesaplanır?", "target": "Birim zamanda üreme yoluyla popülasyona katılan birey sayısı"} {"input": "question: Ölüm oranı nasıl hesaplanır?", "target": "Birim zamanda ölüm yoluyla popülasyondan ayrılan birey sayısı"} {"input": "question: Göçler nasıl gerçekleşir?", "target": "İçine ve dışına olmak üzere iki şekilde gerçekleşir"} {"input": "question: Popülasyon büyüklüğündeki değişme nasıl hesaplanır?", "target": "(Doğum + İçe Göç) – (Ölüm + Dışa Göç)"} {"input": "question: S Tipi Gelişme Grafiği hangi popülasyonlarda görülür?", "target": "Çevresel sınırlamalar nedeniyle ölüm oranı artan, doğum oranı azalan popülasyonlarda"} {"input": "question: J Tipi Gelişme Grafiği hangi popülasyonlarda görülür?", "target": "Böceklerde ve bazı omurgasızlarda"} {"input": "question: Taşıma kapasitesi nedir?", "target": "Çevre şartlarında ve habitatta değişiklik olmadığı varsayılarak bir bölgede yaşayabilecek maksimum birey sayısı"} {"input": "question: Popülasyondaki birey sayısı taşıma kapasitesine yaklaştıkça ne olur?", "target": "Çevre direnci artış gösterir"} {"input": "question: Hayatta kalma eğrisi nedir?", "target": "Her popülasyon için hayatta kalma eğrisi farklıdır ve canlının dayanıklılığı ve yaşam yerindeki diğer faktörler ile alakalıdır"} {"input": "question: Tip I Hayatta Kalma Eğrisi hangi popülasyonlarda görülür?", "target": "Yavru ve erginlik döneminde hayatta kalma oranı yüksek canlıların oluşturduğu popülasyon"} {"input": "question: Tip II Hayatta Kalma Eğrisi hangi popülasyonlarda görülür?", "target": "Ölüm oranı her yaşta aynı olan popülasyon"} {"input": "question: Tip III Hayatta Kalma Eğrisi hangi popülasyonlarda görülür?", "target": "Yavru dönemde hayatta kalma ihtimali düşük olan popülasyon"} {"input": "question: Popülasyon dalgalanmaları nelerdir?", "target": "Bir bölgeye popülasyon yerleştikten ve dengeye ulaştıktan sonra birey sayısındaki değişmeler"} {"input": "question: Popülasyon dağılımı nedir?", "target": "Bir popülasyonu oluşturan bireylerin belirli bir oranda gösterdikleri yerleşme biçimi"} {"input": "question: Kümeli dağılım hangi popülasyonlarda görülür?", "target": "En yaygın olan dağılım şekli, çevre ihtiyaçlarına göre kümelenme gözlenir"} {"input": "question: Düzenli dağılım hangi popülasyonlarda görülür?", "target": "Yaygın değildir, Örneğin; hayvanlar alan savunma davranışları nedeniyle düzenli dağılım gösterir"} {"input": "question: Rastgele dağılım hangi popülasyonlarda görülür?", "target": "Popülasyondaki bireyler arasında etkileşim bulunmaz, her birey kendine en uygun ortamı seçer"} {"input": "question: Genç bireyler nedir?", "target": "Üreme olgunluğuna erişmemiş bireyler"} {"input": "question: Ergin bireyler nedir?", "target": "Üreme yeteneğindeki bireyler"} {"input": "question: Yaşlı bireyler nedir?", "target": "Üreme yeteneğini kaybetmiş bireyler"} {"input": "question: Yaş piramidi nedir?", "target": "Popülasyondaki yaş dağılımlarının birey sayılarının yüzde olan değerleriyle oluşturulur"} {"input": "question: Büyüyen popülasyonun yaş piramidi nasıl görünür?", "target": "Genç birey sayısı daha fazladır, geniş tabanlı yaş piramidi görülür"} {"input": "question: Dengede olan popülasyonun yaş piramidi nasıl görünür?", "target": "Farklı yaş gruplarının birey sayıları eşittir"} {"input": "question: Gerileyen popülasyonun yaş piramidi nasıl görünür?", "target": "Yaşlı bireylerin sayısı genç bireylerin sayısından fazladır, dar tabanlı yaş piramidi görülür"} {"input": "question: Replikasyon nedir ve genetik maddenin nesilden nesile aktarımını nasıl sağlar?", "target": "Replikasyon, hücre bölünmesi öncesinde DNA molekülünün kendini eşlemesine verilen addır. Bu işlem sayesinde genetik madde nesilden nesile aktarılır."} {"input": "question: Matthew Meselson ve Franklin Stahl'ın 1958 yılında yaptığı deneyin amacı ve sonucu nedir?", "target": "Matthew Meselson ve Franklin Stahl, DNA eşlenmesi üzerine deneyler yapmış ve DNA'nın kendini yarı korunumlu (semikonservatif) eşlediğini ispat etmişlerdir."} {"input": "question: Replikasyon orijini nedir ve prokaryotlarda ve ökaryotlarda nasıl oluşur?", "target": "Replikasyon orijini, DNA üzerinde replikasyonun başladığı noktadır. Prokaryotlarda DNA halkasal olduğundan tek bir replikasyon orijini oluşturulur, ökaryotlarda ise DNA lineer olduğundan birden fazla replikasyon orijini oluşturulur."} {"input": "question: Helikaz, Ligaz ve DNA Polimeraz enzimlerinin rolleri nelerdir?", "target": "Helikaz, replikasyon orijinlerinde hidrojen bağlarının koparılmasını sağlar. DNA Polimeraz, polinükleotit zincirlerinin karşısına yeni nükleotidler ekleyerek yeni polinükleotit zincirlerinin üretilmesini sağlar. Ligaz, DNA parçalarının birleştirilmesini sağlar."} {"input": "question: Okazaki parçaları nedir ve nasıl oluşurlar?", "target": "Okazaki parçaları, 5' --> 3' yönündeki ipliğin karşısına kesintisiz bir şekilde sentez yapamayan DNA parçalarıdır. Bu parçalar, 100-200 nükleotid uzunluğunda ve 5' --> 3' yönünde ilerleyen kısa DNA parçalarıdır."} {"input": "question: Aziz Sancar'ın DNA onarım mekanizması keşfi neler içerir?", "target": "Aziz Sancar, DNA'ların kendini onarım mekanizmasını keşfederek 2015 yılında Nobel Kimya ödülünü almıştır. Çalışmasına göre, bir enzim bakteri DNA'sındaki hasarlı nükleotidleri çıkarırken çevresindeki nükleotidleri de kesip atar. İnsanlarda ise DNA'daki hasarlı nükleotitlerin çevresindeki 27 nükleotidin nasıl kesilip atıldığını ve doğru nükleotidlerin bu boşluğa yerleştirildiğini bulmuştur."} {"input": "question: Aziz Sancar'ın insan genomundaki DNA onarım genleri haritası nedir?", "target": "Aziz Sancar, 2015 mayıs ayında ekibiyle birlikte insan genomundaki DNA onarım genlerinin bütün bir haritasını yayımlamıştır. Bu mekanizmanın 16 gen tarafından sentezlenen 16 protein ile işlediği keşfedilmiştir."} {"input": "question: Sindirim sisteminin başladığı organdır.", "target": "Ağız"} {"input": "question: Tükürük bezleri nerede bulunur?", "target": "Kulak altı, dil altı ve çene altı"} {"input": "question: Ağızda hangi enzim bulunur?", "target": "Amilaz"} {"input": "question: Yemek borusu hangi kası içerir?", "target": "Çizgili kas"} {"input": "question: Sindirim sisteminin yapısında içten dışa doğru hangi tabakalar bulunur?", "target": "İç Tabaka (Mukoza), Orta Tabaka (Düz kas) ve Dış Tabaka (Bağ doku)"} {"input": "question: Midenin yemek borusu ile bağlandığı yere ne denir?", "target": "Kardia (Mide ağzı)"} {"input": "question: Mide öz suyu içerisinde hangi enzimler bulunur?", "target": "Pepsinojen, renin (sadece çocuklarda), mukus ve HCl"} {"input": "question: İnce bağırsakta hangi enzimler bulunur?", "target": "Enterokinaz, peptidaz, sükraz, maltaz, laktaz, dekstrinaz ve nükleaz"} {"input": "question: Kalın bağırsağın birleştiği yere ne denir?", "target": "Kör bağırsak (çekum)"} {"input": "question: Tükürük salgısını kanallar ile ağız içine boşaltan yapılar nelerdir?", "target": "Tükürük bezleri"} {"input": "question: Karaciğerin görevleri nelerdir?", "target": "Safra salgılamak, kanın pıhtılaşmasını düzenlemek, protein ve karbonhidratları yağa dönüştürmek, zehirli maddeleri yok etmek, kan şekerini düzenlemek"} {"input": "question: Pankreasın görevleri nelerdir?", "target": "İnsülin ve glukagon hormonları üreterek kan şekerini düzenlemek, pankreas öz suyu üreterek sindirime yardımcı olmak"} {"input": "question: Sindirim sisteminin temel amacı nedir?", "target": "Canlıların hayatsal faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için organik maddelerin kimyasal bağlarındaki enerjiye ihtiyaç duymaları ve bu enerjiyi elde edebilmek için beslenmek zorunda olmalarıdır."} {"input": "question: Mekanik sindirim nedir?", "target": "Besinlerin fiziksel olarak küçük parçalara ayrılmasıdır."} {"input": "question: Kimyasal sindirim nedir?", "target": "Besinlerin su ve enzimler yardımıyla monomerlerine kadar ayrışmasıdır."} {"input": "question: Sindirimin gerçekleştiği yere göre sindirim tipleri nelerdir?", "target": "Hücre içi sindirim ve hücre dışı sindirim"} {"input": "question: İnsanda sindirim sisteminin başladığı organ nedir?", "target": "Ağız"} {"input": "question: Ağızda sindirime yardımcı olan yapılar nelerdir?", "target": "Dil, diş ve tükürük bezleri"} {"input": "question: Tükürük bezleri hangi enzimi salgılar?", "target": "Amilaz enzimi"} {"input": "question: Yemek borusunun görevi nedir?", "target": "Yutaktan gelen besinleri ardışık kasılıp gevşeme hareketleri ile mideye ileten borudur."} {"input": "question: Midenin görevi nedir?", "target": "Fiziksel ve kimyasal sindirim yapılmasıdır."} {"input": "question: Mide öz suyu içerisinde hangi maddeler bulunur?", "target": "Mukus, HCl, pepsinojen ve renin"} {"input": "question: Renin nedir?", "target": "Sütteki kazein proteinini çöktürmeye (peynirleştirmeye) yardımcı olan enzimdir."} {"input": "question: İnce bağırsakta hangi enzimler bulunur?", "target": "Enterokinaz, peptidaz, sükraz, maltaz, laktaz, dekstrinaz ve nükleaz"} {"input": "question: Kalın bağırsakta hangi vitaminler sentezlenir?", "target": "B ve K vitaminleri"} {"input": "question: Karaciğerin görevleri nelerdir?", "target": "Safra salgılamak, kanın pıhtılaşmasını düzenlemek, protein ve karbonhidratları yağa dönüştürmek, zehirli maddeleri zehirsiz hale getirmek, kan şekerini düzenlemek, A vitamini sentezlemek, ADEK vitaminlerini depolamak, yaşlanmış alyuvarları parçalamak ve eritropoietin hormonu salgılamak"} {"input": "question: Pankreasın görevleri nelerdir?", "target": "İnsülin ve glukagon hormonları üreterek kan şekerini düzenlemek ve pankreas öz suyu üreterek sindirime yardımcı olmak"} {"input": "question: Pankreas öz suyu içerisinde hangi enzimler bulunur?", "target": "Tripsinojen, kimotripsinojen, amilaz ve nükleaz"} {"input": "question: Sinir dokunun temel bileşenleri nelerdir?", "target": "Nöron ve glia hücreleri"} {"input": "question: Nöronların temel özellikleri nelerdir?", "target": "Vücuttaki en fazla özelleşme gösteren hücrelerden biridir, sentrozoma sahip olmadıklarından hücre bölünmesi yapma yetenekleri yoktur."} {"input": "question: Sinaps nedir?", "target": "İki nöron arasındaki boşluğa verilen isimdir."} {"input": "question: Nöronun kısımları nelerdir?", "target": "Hücre gövdesi, dendritler ve akson"} {"input": "question: Miyelin kılıfın işlevi nedir?", "target": "Uyartı iletiminin daha hızlı yapılmasını sağlar."} {"input": "question: Ranvier boğumu nedir?", "target": "Miyelin kılıfın kesintiye uğradığı yerlere verilen isimdir."} {"input": "question: Glia hücrelerinin işlevi nedir?", "target": "Sinir hücrelerini sararak korurlar, beslerler, onarımlarını sağlarlar ve oksijen sağlayarak solunumlarına yardımcı olurlar."} {"input": "question: Schwann hücreleri ve oligodendrositlerin işlevi nedir?", "target": "Schwann hücreleri çevresel sinir sisteminin miyelin kılıflarını, oligodendrosit ise merkezi sinir sisteminin miyelin kılıflarını oluştururlar."} {"input": "question: Duyu nöronu, ara nöron ve motor nöronun işlevi nedir?", "target": "Duyu nöronu vücudun farklı bölgelerinde bulunan reseptörlerden uyarıları alan ve merkezi sinir sistemine götüren nöronlardır. Ara nöronlar duyu ve motor nöronlar arasında bağlantı kuran nöronlardır. Motor nöron merkezi sinir sisteminden cevabı alarak efektör organa götüren nöronlardır."} {"input": "question: Nöron hasarının sonuçları nelerdir?", "target": "Duyu nöronu hasarı lokal anestezinin nedenidir, ara nöron hasarı felce neden olabilir, motor nöron hasarı botoks uygulamasına neden olabilir."} {"input": "question: Merkezi sinir sistemi hangi iki ana yapıdan oluşur?", "target": "Beyin ve omurilik"} {"input": "question: Duyu nöronları ile gelen uyarıları değerlendirerek uyarılara uygun cevap oluşturan yapı nedir?", "target": "Merkezi sinir sistemi"} {"input": "question: Beyin ve omuriliği mekanik etkilerden, yaralanma ve zedelenmelerden koruma görevini hangi yapı üstlenir?", "target": "Sert zar"} {"input": "question: Beyin ve omuriliği darbe ve sarsıntılara karşı koruma görevini hangi sıvı üstlenir?", "target": "Beyin - Omurilik sıvısı (BOS)"} {"input": "question: Beyin ve omuriliğin beslenmesi için gerekli maddeleri kandan alarak süzen yapı nedir?", "target": "Beyin - Omurilik sıvısı (BOS)"} {"input": "question: Merkezi sinir sisteminin iyon dengesinin sağlanmasında rol oynayan yapı nedir?", "target": "Beyin - Omurilik sıvısı (BOS)"} {"input": "question: Beynin en büyük kısmı hangisidir?", "target": "Uç beyin"} {"input": "question: Uç beyin hangi iki kısımda incelenir?", "target": "Uç beyin ve ara beyin"} {"input": "question: Beyin yarım kürelerinin enine kesitinin yapısı nasıldır?", "target": "Dış kısmı boz, iç kısmı ak maddeden oluşmuştur"} {"input": "question: Beynin kabuk kısmının çok sayıda kıvrıma sahip olmasının amacı nedir?", "target": "Boz maddenin yüzey alanını artırmak"} {"input": "question: Beyin yarım küreleri vücudun hangi tarafını kontrol eder?", "target": "Vücudun zıt tarafını"} {"input": "question: Epitalamusun salgıladığı hormon nedir?", "target": "Melatonin hormonu"} {"input": "question: Talamusun görevi nedir?", "target": "Duyu organlarından gelen bilgilerin toplanma ve dağılım merkezi"} {"input": "question: Hipotalamusun görevi nedir?", "target": "Homeostasinin sağlanmasında görevlidir"} {"input": "question: Hipotalamusun diğer görevleri nelerdir?", "target": "Vücut sıcaklığını düzenler, susama merkezi içerir, uykunun devam etmesini sağlar, açlık, tokluk ve iştahın düzenlenmesinde rol oynar, korku, hiddet ve heyecanın düzenlenmesini sağlar, üreme ve cinsel davranışları düzenler, kan basıncını ve kalbin ritim atışını düzenler"} {"input": "question: Beyincik hangi görevleri üstlenir?", "target": "Hareket ve denge merkezi, iskelet sistemi, kulak ve görme merkezinden bilgileri alarak koordinasyonlu bir şekilde hareket etmemizi sağlar"} {"input": "question: Ponsun görevi nedir?", "target": "Beyinciğin yarım kürelerini birbirine bağlar, omurilik soğanındaki solunum merkezi ile birlikte çalışır"} {"input": "question: Omurilik soğanının görevi nedir?", "target": "Solunum, sindirim, dolaşım gibi yaşamsal olayların düzenlenmesini sağlar, yutma, kusma, hapşırma, öksürme gibi refleksleri kontrol eder"} {"input": "question: Beyin sapının görevi nedir?", "target": "Beyin kabuğuna doğru uzanan ve beyin kabuğundan omuriliğe doğru giden tüm sinirler beyin sapından geçmek zorundadır"} {"input": "question: Besinlerin sindirimi ve emilimi sırasında hangi hormonlar salgılanır?", "target": "Gastrin, enterogastrin, sekretin, kolesistokinin"} {"input": "question: Midede başlayan ve ince bağırsakta sonlanan sindirim süreci hangisidir?", "target": "Proteinlerin kimyasal sindirimi"} {"input": "question: Safra kesesinin safra salgılamasını ve pankreasın pankreas öz suyu salgılamasını sağlayan hormon hangisidir?", "target": "Kolesistokinin"} {"input": "question: İnsanların üretemediği ancak sindirim sisteminin sağlığı için önemli olan enzimler hangileridir?", "target": "Selüloz ve kitin sindirimini sağlayan enzimler"} {"input": "question: Yağların fiziksel ve kimyasal sindirimi hangi bölgede gerçekleşir?", "target": "İnce bağırsak"} {"input": "question: Nükleik asitlerin kimyasal sindirimi hangi bölgede gerçekleşir?", "target": "İnce bağırsak"} {"input": "question: Emilimin asıl gerçekleştiği yer neresidir?", "target": "İnce bağırsak"} {"input": "question: Villuslar emilim yüzeyini nasıl artırır?", "target": "İç yüzeyinde bulunan villuslar, emilim yüzeyini artırırlar ve içerisinde kılcal kan damarları ve lenf damarları bulunur."} {"input": "question: Gastrit nedir?", "target": "Bakteriler ile mide mukozasının iltihaplanması"} {"input": "question: Ülser nedir?", "target": "Gastritin ilerleyerek yaraya dönüşmesidir"} {"input": "question: Reflü nedir?", "target": "Mide içeriğinin kardia kapakçıklarının bozulması nedeniyle yemek borusuna kaçması"} {"input": "question: Sarılık nedir?", "target": "Safra yapısındaki kolesterolün çökelmesi sonucu oluşan safra taşlarının safra kanallarını tıkanması ya da herhangi bir nedenle safranın ince bağırsağa dökülemeyip karaciğer tarafından emilerek kana geçmesi sonucunda derinin sarı bir renk alması"} {"input": "question: Siroz nedir?", "target": "Alkol, Hepatit virüsü, gereksiz ilaç kullanımı gibi nedenlerle karaciğerin yağlanarak sertleşmesidir"} {"input": "question: Sitoplazmanın organeller hariç yarı akışkan kısmına ne ad verilir?", "target": "Sitozol"} {"input": "question: Sitozolün büyük bir kısmını hangi madde oluşturur?", "target": "Su (%90)"} {"input": "question: Ribozomun görevi nedir?", "target": "Protein sentezi yapar"} {"input": "question: Ribozomun yapısında hangi maddeler bulunur?", "target": "Protein ve rRNA"} {"input": "question: Endoplazmik retikulumun görevi nedir?", "target": "Hücre içinde madde taşınmasını sağlar"} {"input": "question: Golgi cisimciğinin görevi nedir?", "target": "Kompleks organik maddelerin üretilmesini sağlar ve hücreye özgü salgıların üretilmesini sağlar"} {"input": "question: Lizozomun görevi nedir?", "target": "Hücre içi sindirim yapar ve fagositozla alınan besinlerin sindirilmesini sağlar"} {"input": "question: Kofulun görevi nedir?", "target": "Depo, besin, boşaltım, salgı ve sindirim gibi görevleri bulunur"} {"input": "question: Mitokondrinin görevi nedir?", "target": "Oksijenli solunum ile enerji üretiminin yapılır"} {"input": "question: Kloroplastın görevi nedir?", "target": "Fotosentez yapabilen tüm ökaryotik hücrelerde bulunur ve içerdiği pigmentler ile hücreye renk verir"} {"input": "question: Hücre iskelet elemanlarının görevi nedir?", "target": "Hücrenin şeklinin sabit kalmasını sağlar, hücre organellerinin hareket etmesini sağlar ve hücre bölünmesi sırasında kromozomların hareketini sağlar"} {"input": "question: Aktinin görevi nedir?", "target": "Gerilmelere karşı koyarak hücrenin biçimini korur, kas hücrelerinin kasılmasını sağlar ve yalancı ayak ve mikrovillus oluşumunu sağlar"} {"input": "question: Ara filamentlerin görevi nedir?", "target": "Hücrenin şeklinin sabit kalmasını sağlar ve çekirdek ve organellerin yerinin sabit kalmasını sağlar"} {"input": "question: Mikrotübüllerin görevi nedir?", "target": "Hücrenin şeklinin sabit kalmasını sağlar, hücre organellerinin gerektiğinde hareket etmesini sağlar ve hücre bölünmesi sırasında kromozomların hareketini sağlar"} {"input": "question: Solunum sisteminin temel fonksiyonu nedir?", "target": "Solunum sisteminin temel fonksiyonu, vücuda oksijen almak ve karbondioksiti vücuttan uzaklaştırmaktır."} {"input": "question: Burnun iç yüzeyinde bulunan kılların ve mukus salgısının amacı nedir?", "target": "Burnun iç yüzeyinde bulunan kıllar ve mukus salgısı, havayı nemlendirmek ve yabancı maddeleri filtrelemek nhằmaktadır."} {"input": "question: Yutak ve gırtlak arasındaki ilişki nedir?", "target": "Yutak ve gırtlak, besin ve havanın doğru yere iletilmesini sağlayan epiglottis tarafından ayrılmaktadır."} {"input": "question: Soluk borusunun yapısı nasıldır?", "target": "Soluk borusu, 'C' şeklinde kıkırdak halkalardan oluşmuş bir borudur ve yemek borusuyla komşu olan yüzeyinde kıkırdak halka bulunmaz."} {"input": "question: Akciğerlerin yapısı nasıldır?", "target": "Akciğerler, sağ ve sol olmak üzere iki ayrı loblu organlardır ve her biri pleura denilen çift katlı bir zarla örtülüdür."} {"input": "question: Soluk alırken gerçekleşen olaylar nelerdir?", "target": "Soluk alırken, diyafram kası kasılır, göğüs kafesi genişler, akciğerler genişler, iç basınç düşer ve hava akciğerlere dolar."} {"input": "question: Soluk verirken gerçekleşen olaylar nelerdir?", "target": "Soluk verirken, diyafram kası gevşer, göğüs kafesi daralır, akciğerler daralır, iç basınç yükselir ve hava akciğerlerden çıkar."} {"input": "question: Oksijen ve karbondioksitin taşınması nasıl gerçekleşir?", "target": "Oksijen, alyuvarlardaki hemoglobinle taşınır, karbondioksit ise plazmada çözünebilir ya da alyuvar içine girerek hemoglobinle birleşip karbohemoglobin oluşturabilir."} {"input": "question: Solunum sisteminin denetlenmesi nasıl gerçekleşir?", "target": "Solunum sisteminin denetlenmesi, omurilik soğanı ve beyindeki solunum merkezi tarafından gerçekleştirilir ve metabolik faaliyetler, solunum hızını belirler."} {"input": "question: Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldığında nasıl bir değişiklik olur?", "target": "Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldığında, basınç azalır, havadaki O2 miktarı düşer ve bu durum, hemoglobin miktarının, soluk alıp verme hızının ve nabız sayısının artmasına neden olur."} {"input": "question: Karbonmonoksit zehirlenmesinin etkisi nedir?", "target": "Karbonmonoksit, oksijen ve karbondioksit gibi hemoglobine bağlanabilen bir gazdır, ancak CO hemoglobine bağlandığında tekrar ayrılma yapmaz ve bu durum, oksijen ve karbondioksit hemoglobine bağlanamamasına neden olur."} {"input": "question: Sistematik ve taksonomi arasındaki ilişkiyi açıklayınız.", "target": "Sistematik, canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandıran bilim dalıdır. Taksonomi ise canlıları sınıflandırmak için yöntem ve ilkeler geliştiren ve canlıları isimlendiren bilim dalıdır. Taksonomi, sistematik için bir araçtır."} {"input": "question: Ampirik (yapay) sınıflandırma ve doğal (filogenetik) sınıflandırma arasındaki farklar nelerdir?", "target": "Ampirik sınıflandırma, Aristo tarafından yapılan ve canlıları analog organlarına göre sınıflandıran bir yöntemdir. Doğal sınıflandırma ise Carolous Linneous tarafından yapılmıştır ve canlıların evrimsel geçmişine ve birbirleri ile olan akrabalık ilişkilerine bakılarak oluşturulmuştur."} {"input": "question: Homolog ve analog organlar arasındaki fark nedir?", "target": "Homolog organlar, görevleri aynı ya da farklı ancak yapıları (embriyonik kökenleri) aynı olan organlardır. Analog organlar ise embriyonik köken benzerliği önemli olmadan görevli aynı olan organlardır."} {"input": "question: Tür kavramını tanımlayınız.", "target": "Tür, ortak bir atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özelliklere sahip, birbirleri ile doğal yollardan çiftleşebilen ve çiftleşmeleri sonucunda verimli (kısır olmayan) yavrular oluşturan bireylere denir."} {"input": "question: İkili adlandırma sistemini açıklayınız.", "target": "İkili adlandırma, her türün adı iki kelime ile gösterilir. Birinci isme cins adı, ikinci isme tamamlayıcı ad denir. Cins adı sınıflandırmada önemlidir ve canlının hangi cinse ait olduğunu gösterir."} {"input": "question: Sistematik birimler ve özellikleri nelerdir?", "target": "En büyük sistematik birim ALEM, en küçük sistematik birim ise TÜR'dür. Büyük sistematik birimleri küçük sistematik birimlerini kapsar. Canlıların embriyonik gelişimi sırasında ilk olarak ŞUBE özellikleri son olarak TÜR özellikleri ortaya çıkar."} {"input": "question: Alemden türe doğru gidildikçe görülen özellikler nelerdir?", "target": "Genetik madde benzerliği artar, protein benzerliği artar, embriyonik köken benzerliği artar, canlı çeşitliliği azalır, birey sayısı azalır, homolog organ artar."} {"input": "question: Türden aleme doğru gidildikçe görülen özellikler nelerdir?", "target": "Genetik madde benzerliği azalır, protein benzerliği azalır, embriyonik köken benzerliği azalır, canlı çeşitliliği artar, birey sayısı artar, homolog organ azalır."} {"input": "question: Canlıları sınıflandırmak için kullanılan bilim dallarından biri olan sistematik, canlıları hangi özelliklerine göre sınıflandırır?", "target": "Sistematik, canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandıran bilim dalıdır."} {"input": "question: Taksonomi nedir ve sistematikle ilişkisi nasıldır?", "target": "Taksonomi, canlıları sınıflandırmak için yöntem ve ilkeler geliştiren ve canlıları isimlendiren bilim dalıdır. Taksonomi, sistematik için bir araçtır."} {"input": "question: Ampirik (yapay) sınıflandırma nedir ve kim tarafından yapılmıştır?", "target": "Ampirik sınıflandırma, Aristo tarafından yapılan ve canlıları analog organlarına göre sınıflandıran bir yöntemdir."} {"input": "question: Doğal (filogenetik) sınıflandırma nedir ve kim tarafından yapılmıştır?", "target": "Doğal sınıflandırma, Carolous Linneous tarafından yapılan ve canlıların evrimsel geçmişine ve birbirleri ile olan akrabalık ilişkilerine bakılarak oluşturulan bir yöntemdir."} {"input": "question: Filogenetik sınıflandırma yapılırken dikkate alınan bazı veriler nelerdir?", "target": "Hücre çeşidi, anatomik ve fizyolojik benzerlikler, genetik madde ve protein benzerliği, beslenme ve üreme şekli, embriyonik köken benzerliği gibi veriler dikkate alınır."} {"input": "question: Homolog organ nedir ve örnekleri nelerdir?", "target": "Homolog organ, görevleri aynı ya da farklı ancak yapıları (embriyonik kökenleri) aynı olan organlardır. Örnekler: İnsan kolu, yarasa kanadı, balina ön yüzgeci, kedi ön bacağı."} {"input": "question: Tür kavramı nedir?", "target": "Tür, ortak bir atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özelliklere sahip, birbirleri ile doğal yollardan çiftleşebilen ve çiftleşmeleri sonucunda verimli yavrular oluşturan bireylerdir."} {"input": "question: İkili adlandırma nedir ve kim tarafından oluşturulmuştur?", "target": "İkili adlandırma, Carolous Linneous tarafından oluşturulan ve her türün adı iki kelime ile gösterilen bir isimlendirmesidir."} {"input": "question: Sistematik birimler nelerdir ve en büyük birim hangisidir?", "target": "Sistematik birimler: Alem, şube, sınıf, takım, familya, cins, tür. En büyük sistematik birim ALEM'dir."} {"input": "question: Alemden türe doğru gidildikçe görülen özellikler nelerdir?", "target": "Genetik madde benzerliği artar, protein benzerliği artar, embriyonik köken benzerliği artar, canlı çeşitliliği azalır, birey sayısı azalır, homolog organ artar."} {"input": "question: Tiroit bezinin salgıladığı hormonlardan birinin ismi nedir?", "target": "Tiroksin"} {"input": "question: Tiroksin hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Tiroksin hormonunun az salgılanması hangi hastalığa neden olur?", "target": "Basit guatr hastalığı"} {"input": "question: Tiroksin hormonunun fazla salgılanması hangi hastalığa neden olur?", "target": "İç guatr (Zehirli guatr Graves Hipertiroidizm) hastalığı"} {"input": "question: Tiroksin hormonunun az salgılanmasının çocukluk döneminde sonucu nedir?", "target": "Kretenizm, büyüme yetersizliği, zeka geriliği"} {"input": "question: Kalsitonin hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Kemik ve böbrek"} {"input": "question: Kalsitonin hormonunun salgılanma nedeni nedir?", "target": "Kandaki kalsiyum miktarı arttığında"} {"input": "question: Paratiroit bezinin salgıladığı hormonun ismi nedir?", "target": "Parathormon"} {"input": "question: Parathormon hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Kemik, böbrek ve bağırsak"} {"input": "question: Parathormon hormonunun az salgılanmasının sonucu nedir?", "target": "Kandaki kalsiyum seviyesi normal değerinin altına düşer, tetani hastalığı oluşur"} {"input": "question: Parathormon hormonunun fazla salgılanmasının sonucu nedir?", "target": "Kandaki kalsiyum miktarı artar, kemik ve kaslarda kalsiyum birikimi azalır, böbrek taşı oluşur"} {"input": "question: Böbrek üstü bezi (adrenal bez) nerede bulunur?", "target": "Her bir böbreğin üst kısmında"} {"input": "question: Adrenal bezin kısımları nelerdir?", "target": "Öz (medulla) ve kabuk (korteks) bölgesi"} {"input": "question: Kortizol hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Kortizol hormonunun az salgılanmasının sonucu nedir?", "target": "Kan şekeri düşer, glikojen üretimi azalır"} {"input": "question: Aldosteron hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Böbrek"} {"input": "question: Aldosteron hormonunun az salgılanmasının sonucu nedir?", "target": "Böbreklerden sodyum ve klorun emilimi azalır, potasyum emilimi artar, Addison hastalığı ortaya çıkar"} {"input": "question: Eşey hormonlarının hedef organı nedir?", "target": "Dişi --> Yumurtalık, Erkek --> Testis"} {"input": "question: Adrenalin hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Adrenalin hormonunun salgılanma nedeni nedir?", "target": "Heyecan, korku ve sinirlenme gibi durumlar"} {"input": "question: Noradrenalin hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Noradrenalin hormonunun görevi nedir?", "target": "Adrenaline benzer, akson uçlarından salgılanan nörotransmitter madde olarak görev alır"} {"input": "question: Tütün mozaik hastalığının etkeni olan patojen türü nedir?", "target": "Virüs"} {"input": "question: Virüslerin hücresel yapısı nasıldır?", "target": "Hücresel yapı göstermezler"} {"input": "question: Virüslerin metabolizmaları nasıldır?", "target": "Metabolizmaları yoktur"} {"input": "question: Virüslerin genetik maddeleri nelerdir?", "target": "DNA ya da RNA"} {"input": "question: Virüslerin genomuna ne ad verilir?", "target": "Genom"} {"input": "question: Virüslerin genomunu koruyan yapıya ne ad verilir?", "target": "Kapsit"} {"input": "question: Virüslerin konak hücreye girmesi nasıldır?", "target": "Konak hücrenin zarını eriterek genomlarını yollar"} {"input": "question: Virüslerin üremesi nasıldır?", "target": "Konak hücrenin enzim, nükleotid, ATP, ribozom, tRNA ve amino asitlerini kullanarak kendilerinden üretirler"} {"input": "question: Virüslerin hayat döngüsü nasıldır?", "target": "Litik ya da lizogenik olarak gerçekleştirilir"} {"input": "question: Lizogenik döngü nedir?", "target": "Virüs genomunu konakçı hücreye girdikten sonra genomu ile hücrenin genetik maddesinin birleştirerek hücreye zarar vermeden birlikte yaşar"} {"input": "question: Litik döngü nedir?", "target": "Virüs genomunu konakçı hücreye girdikten sonra hücrenin metabolizmasını ele geçirerek kendi protein ve genomunu üretir"} {"input": "question: Virüslerin mutasyon özellikleri nasıldır?", "target": "Çok kolaylıkla mutasyona uğrayan canlılardır"} {"input": "question: Hayvanlardan insanlara bulaşan viral bir hastalıktır, bu hastalığın adı nedir?", "target": "Kuduz"} {"input": "question: Karaciğer hastalığına yol açan virüslerin türleri nelerdir?", "target": "A, B, C, D, E, F, G tipi hepatitler"} {"input": "question: Grip virüsünün bulaşma yolu nedir?", "target": "Hava yoluyla bulaşır"} {"input": "question: HIV virüsünün bulaşma yolu nedir?", "target": "Kan, cinsel yolla ve diğer vücut sıvıları ile bulaşır"} {"input": "question: HIV virüsünün etkisi nedir?", "target": "Kişinin bağışıklık hücrelerini konakçı olarak kullanır ve hastanın bağışıklığını düşürür"} {"input": "question: Ciltte bulaşıcı yaralar oluşturan viral hastalığın adı nedir?", "target": "Herpes"} {"input": "question: Ökaryot hücrelerde genetik maddeyi taşıyan hücre kısmı nedir?", "target": "Çekirdek"} {"input": "question: Prokaryot hücreli canlılarda ve olgun alyuvar hücrelerinde hangi yapı bulunmaz?", "target": "Çekirdek"} {"input": "question: Çekirdek zarı hangi yapı tarafından oluşturulur?", "target": "Endoplazmik retikulum"} {"input": "question: Çekirdek zarında bulunan porların genişliği nasıl bir yapıdan daha büyüktür?", "target": "Hücre zarının porlarından"} {"input": "question: Hangi moleküller çekirdek porundan geçebilir?", "target": "RNA molekülü ve ATP"} {"input": "question: Hangi molekül çekirdek porundan geçemez?", "target": "DNA"} {"input": "question: Çekirdeğin içini dolduran sıvıya ne ad verilir?", "target": "Çekirdek sıvısı (Çekirdek Plazması)"} {"input": "question: Çekirdek sıvısının yapısı nasıl bir yapıya benzer?", "target": "Sitoplazmaya benzer"} {"input": "question: Çekirdek sıvısı içinde bulunan genetik maddenin adı nedir?", "target": "DNA"} {"input": "question: Çekirdeğin içinde bulunan belirgin koyu bölgeye ne ad verilir?", "target": "Çekirdekçik"} {"input": "question: Çekirdekçiklerin yapısında bulunan DNA molekülleri hangi üretimden sorumludur?", "target": "rRNA ve ribozom yapısına katılan proteinlerin üretiminden"} {"input": "question: DNA molekülleri çekirdek içinde nasıl paketlenir?", "target": "Histon adı verilen özel proteinlerle sarılır ve nükleozom yapısını oluşturur"} {"input": "question: Nükleozomlar bir araya gelerek hangi yapıyı oluşturur?", "target": "Kromatin iplik"} {"input": "question: Kromatin ipliklerin hücre bölünmesi sırasında aldığı hal nedir?", "target": "Kısalıp kalınlaşarak kromozom halini alır"} {"input": "question: Kromozomun varlığı neyin kanıtıdır?", "target": "Hücrenin bölünmekte olduğunun"} {"input": "question: Hücre bölünmesi sırasında genetik maddeyi taşıyan yapı nedir?", "target": "Kromozom"} {"input": "question: Bir kromozom kaç kromatitten oluşur?", "target": "İki kromatit"} {"input": "question: İnsanda kromozom sayısı kaçtır?", "target": "46"} {"input": "question: Soğanda kromozom sayısı kaçtır?", "target": "16"} {"input": "question: Eğrelti Otunda kromozom sayısı kaçtır?", "target": "500"} {"input": "question: Moli Balığında kromozom sayısı kaçtır?", "target": "46"} {"input": "question: Aynı tür olan canlıların kromozom sayıları nasıl bir ilişkiye sahiptir?", "target": "Aynıdır"} {"input": "question: Farklı türde canlıların kromozom sayıları aynı olabilir mi?", "target": "Evet"} {"input": "question: Kromozom sayılarına bakılarak canlılar arasında ilişki kurulabilir mi?", "target": "Hayır"} {"input": "question: Canlının temel yapısını oluşturan ve özelleşerek belirli görevleri daha kolay gerçekleştiren yapıya ne ad verilir?", "target": "Hücre"} {"input": "question: Çok hücreli canlılarda hücreler arasındaki özelleşmenin sonucu olarak ortaya çıkan yapılar nelerdir?", "target": "Doku, organ ve sistem"} {"input": "question: Özelleşmenin faydaları nelerdir?", "target": "Metabolizma olaylarının daha verimli ve hızlı olmasını sağlar, harcanan enerji miktarı azalır, çok hücreli canlıların hayatta kalma şansı artar ve ortamdaki kaynaklardan daha iyi faydalanırlar"} {"input": "question: Özelleşmenin getirdiği sorunlar nelerdir?", "target": "Tek hücreliler temel faaliyetlerini kendileri düzenler, çok hücreliler ise bu temel faaliyetlerin sadece bir tanesini gerçekleştirebilmek için özelleşmiştir, özelleşmiş yapılar dayanıksızdır ve hayati öneme sahip bir dokunun zarar görmesi canlının ölümüne yol açabilir"} {"input": "question: Bilim insanlarının bir araştırma yaptığı sırada ilk olarak neler yapmaları gerekir?", "target": "Gözlemler yapma, problemi tespit etme, hipotez kurma, tahminde bulunma, kontrollü deney yapma"} {"input": "question: Hipotez nedir ve nasıl oluşur?", "target": "Hipotez, gözlemlerden yola çıkarak problemine bulduğu geçici çözümdür, probleme doğru cevap vermek zorunda değildir ve eleştiri ile deneylerle test edilmeye açık olmalıdır"} {"input": "question: Tahminde bulunmanın Hipotez ile alakalı kurulmuş bir cümle tipi nedir?", "target": "«Eğer…..ise…..dir.» tipik bir tahmin cümlesidir"} {"input": "question: Kontrollü deneyin amacı ve aşamaları nelerdir?", "target": "Kontrollü deneyin amacı hipotezin test edilmesi, kontrollü deneyin aşamaları ise kontrol ve deney grubu olmak üzere iki ana gruptan oluşur"} {"input": "question: Bağımsız değişken ve bağımlı değişken nedir?", "target": "Bağımsız değişken, problemi konu olan araştırılmak istenen değişkendir, bağımlı değişken ise bağımsız değişkene bağlıdır"} {"input": "question: Hipotez desteklenmezse ne olur?", "target": "Hipotez çürür ve hipotez kurulmasından itibaren basamaklar tekrarlanır"} {"input": "question: Hipotez ile kontrollü deney sonuçları birbirine uyumlu olursa ne olur?", "target": "Hipotez diğer bilim insanları ile paylaşılır, destek bulursa gerçeğe dönüşür, teori ya da kanun haline dönüşebilir"} {"input": "question: Teori ve kanun arasındaki ilişki nedir?", "target": "Teori ve kanun arasında hiyerarşik bir ilişki yoktur, teoriler kanunlara dönüşemezler, hipotezler konu kapsamına göre teori ya da kanun halini alabilirler"} {"input": "question: Canlıların yapısına katılan maddeleri temel olarak hangi iki grupta inceleyebiliriz?", "target": "İnorganik Maddeler ve Organik Maddeler"} {"input": "question: İnorganik maddelerin temel özellikleri nelerdir?", "target": "Dışarıdan hazır olarak alınmaları, organik maddelerin ham maddesi olmaları, sindirime uğramamaları, yapı taşlarının (monomer)不存在 olması, küçük yapılı olmaları ve hücresel solunum tepkimelerinde enerji verici olarak kullanılmamaları"} {"input": "question: Kohezyon kuvveti nedir?", "target": "Su moleküllerinin hidrojen bağları ile birbirine tutunması sonucu oluşan kuvvettir."} {"input": "question: Yüzey gerilimi nedir?", "target": "Suyun yüzeyindeki su molekülleri arasında oluşan kuvvettir."} {"input": "question: Adhezyon nedir?", "target": "Su moleküllerinin başka moleküllere tutunmasıdır."} {"input": "question: Özgül ısı yüksekliği nedir?", "target": "Suyun birim miktarının ısınması için gerekli olan ısı miktarına özgül ısı denir."} {"input": "question: Buharlaşma nedir?", "target": "Suyun gaz hale geçişidir."} {"input": "question: Donma nedir?", "target": "Suyun, soğuyunca katılaşmasıdır."} {"input": "question: Suyun canlılar için önemini açıklayınız.", "target": "Su, canlılığın temeli olup vücut ısısının düzenlenmesini sağlar, enzimlerin çalışmasını sağlar, fotosentez için gereklidir, sindirimde görev alır, zararlı maddelerin seyreltilmesini ve atılmasını sağlar."} {"input": "question: Minerallerin canlılar için önemini açıklayınız.", "target": "Mineraller, düzenleyici olarak görev yapar, kanın ozmotik basıncını düzenler, vitamin, hormon ve enzim gibi moleküllerin yapısına katılır."} {"input": "question: Kalsiyumun (Ca) canlılar için önemi nedir?", "target": "Kemik ve dişlerin yapısına katılır, kas kasılması, kanın pıhtılaşması, sinir hücrelerinin çalışması ve enzimlerin çalışmasında etkilidir."} {"input": "question: Asit ve bazların özellikleri nelerdir?", "target": "Asitler, su içerisinde çözündüklerinde suya H+ iyonu veren maddelerdir ve mavi turnusol kağıdının rengini kırmızıya dönüştürürler. Bazlar, su içerisinde çözündüklerinde suya OH- iyonu veren maddelerdir ve kırmızı turnusol kağıdının rengini maviye dönüştürürler."} {"input": "question: İnsanda embriyonik gelişimin ilk aşaması hangisidir?", "target": "Segmentasyon"} {"input": "question: Segmentasyon sırasında hücre farklılaşması gerçekleşir mi?", "target": "Hayır"} {"input": "question: Blastula içindeki sıvıya ne denir?", "target": "Blastosöl"} {"input": "question: Gastrulasyon aşamasında embriyoda kaç tabakalı yapı oluşur?", "target": "Üç tabakalı"} {"input": "question: Omurgalı embriyolarında ilk oluşan organ nedir?", "target": "Notokord"} {"input": "question: Embriyonun beslenmesi için gerekli besinleri içeren kese hangisidir?", "target": "Yumurta sarısı kesesi"} {"input": "question: 8. haftadan sonra embriyo ne adını alır?", "target": "Fetus"} {"input": "question: Gebelik boyunca fetüsün gelişiminin incelenmesini sağlayan cihaz nedir?", "target": "Ultrason"} {"input": "question: Tüp bebek yönteminde embriyoların oluşturulması nasıl sağlanır?", "target": "Laboratuvar ortamında döllenme"} {"input": "question: Mikroenjeksiyon yönteminin amacı nedir?", "target": "Spermin yumurta içerisine aşıllanması"} {"input": "question: Amniyosentez nedir?", "target": "Fetüse ait hücrelerin incelenmesi için amniyon sıvısı örneği alınması"} {"input": "question: Karyotip analizi nedir?", "target": "Kromozomların incelenmesi"} {"input": "question: İnsanda sinir sistemi hangi iki ana sistemden oluşur?", "target": "Merkezi sinir sistemi (MSS) ve çevresel sinir sistemi (ÇSS)"} {"input": "question: Merkezi sinir sistemi hangi organlardan oluşur?", "target": "Beyin ve omurilik"} {"input": "question: Beyin zarları hangi üç katmandan oluşur?", "target": "Sert zar, örümceksi zar ve ince zar"} {"input": "question: Beyin omurilik sıvısı (BOS) hangi görevleri yerine getirir?", "target": "Beyni ve omuriliği darbe ve sarsıntılara karşı korur, atık maddelerin kana geçmesini sağlar ve beslenmesi için gerekli maddeleri kandan alır"} {"input": "question: Beyincik hangi görevleri yerine getirir?", "target": "Hareket ve denge merkezi, iskelet sistemi, kulak ve görme merkezinden bilgileri alarak koordinasyonlu bir şekilde hareket etmemizi sağlar"} {"input": "question: Pons (Varoli Köprüsü) hangi görevleri yerine getirir?", "target": "Omurilik soğanındaki solunum merkezi ile birlikte çalışır, yutma, kusma, hapşırma, öksürme gibi refleksleri kontrol eder"} {"input": "question: Hipotalamus hangi görevleri yerine getirir?", "target": "Homeostasinin sağlanmasında görevlidir, termostat görevi yaparak vücut sıcaklığını düzenler, susama merkezi içerir, vücudun su dengesinin düzenlenmesinde görev yapar"} {"input": "question: Talamus hangi görevleri yerine getirir?", "target": "Duyu organlarından gelen bilgilerin toplanma ve dağılım merkezidir, koku duyusu dışındaki tüm duyular burada sınıflandırılır"} {"input": "question: Epitalamus hangi görevleri yerine getirir?", "target": "Talamusun arka kısmında bulunur, epifiz bezi (pineal bez)’dir, melatonin hormonu salgılar"} {"input": "question: Beyin sapı hangi görevleri yerine getirir?", "target": "Beyinden çıkan sinirler burada çapraz yapar, bu durum beynin sağ tarafının vücudun sol tarafını; sol tarafının da vücudun sağ tarafını kontrol etmesini sağlar"} {"input": "question: Arke protista mantar ve bitkiler alemi hangi hücre yapısına sahiptir?", "target": "Prokaryot hücre yapısına sahiptir."} {"input": "question: Arkelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Hücre duvarı ve histon proteinleri vardır. Kemoototrof ve heterotrof olarak beslenirler."} {"input": "question: Metanojenik Arke nedir?", "target": "Metan gazı üreterek oksijensiz ortamda yaşayan canlılardır."} {"input": "question: Termofilik Arke nedir?", "target": "Yanardağ ağızları, jeotermal kaynaklar gibi sıcak yerlerde yaşayan arkelerdir."} {"input": "question: Halofilik Arke nedir?", "target": "Tuz gölü gibi tuzlu ortamlarda yaşayan arkelerdir."} {"input": "question: Psikrofilik Arke nedir?", "target": "Soğuk ortamlarda yaşayan arkelerdir."} {"input": "question: Arkelerin biyolojik ve ekonomik önemleri nelerdir?", "target": "Güçlü enzimlere sahiplerdir. Bu enzimler pek çok alanda kullanılır."} {"input": "question: Protista alemindeki canlılar hangi beslenme şekillerine sahiptir?", "target": "Ototrof, parazit ya da saprofit olabilir."} {"input": "question: Protista alemindeki canlılar nasıl hareket ederler?", "target": "Yalancı ayaklarla beslenir ve hareket ederler."} {"input": "question: Mantarlar (Fungi) Alemi hangi hücre yapısına sahiptir?", "target": "Ökaryotik canlılardır."} {"input": "question: Mantarların beslenme şekli nedir?", "target": "Heterotrof beslenirler."} {"input": "question: Mantarların hücre çeperinin yapısı nedir?", "target": "Kitindir."} {"input": "question: Bitkilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Fotoototrofturlar. Karasal yaşamın oksijen ve besin kaynağıdırlar."} {"input": "question: Bitkilerin hücre çeperinin yapısı nedir?", "target": "Selüloz içeren hücre çeperleri vardır."} {"input": "question: Metabolizma nedir?", "target": "Canlı vücudunda gerçekleşen hayatsal faaliyetlere metabolizma denir."} {"input": "question: Anabolizma nedir?", "target": "Hücrede gerçekleşen yapım reaksiyonlarıdır. Özümleme ya da asimilasyon reaksiyonları da denir."} {"input": "question: Katabolizma nedir?", "target": "Hücrede gerçekleşen yıkım reaksiyonlarıdır. Yadımlama ya da disimilasyon reaksiyonları da denir."} {"input": "question: Canlılar yaşlandıkça anabolizma ve katabolizma olayları nasıl değişir?", "target": "Anabolizma olayları azalır, katabolizma olayları artar."} {"input": "question: ATP nedir?", "target": "Enerjiyi kullanılabilir hale getiren organik moleküldür."} {"input": "question: ATP molekülünün yapısı nedir?", "target": "Adenin organik bazı, riboz pentoz şekeri ve 3 tane fosforik asitten oluşmuş nükleotit yapılı bir moleküldür."} {"input": "question: Serbest enerji nasıl depolanır?", "target": "Yüksek enerjili fosfat bağları içerisinde depolanır."} {"input": "question: Fosforilasyon nedir?", "target": "ATP molekülünün dehidrasyon sentezi ile üretilmesidir."} {"input": "question: Defosforilasyon nedir?", "target": "ATP molekülünün hidroliz ile parçalanmasıdır."} {"input": "question: Endergonik tepkime nedir?", "target": "Gerçekleşmesi için serbest enerji gereken tepkimelerdir."} {"input": "question: Ekzergonik tepkime nedir?", "target": "Gerçekleşmesi sonrasında ortama serbest enerji veren tepkimelerdir."} {"input": "question: Fosforilasyon çeşitleri nelerdir?", "target": "Substrat Düzeyinde Fosforilasyon (SDF), Oksidatif Fosforilasyon, Fotofosforilasyon"} {"input": "question: Substrat Düzeyinde Fosforilasyon (SDF) nedir?", "target": "Enzimler aracılığı ile substratın yapısında bulunan fosfatın kopartılarak ADP’ye aktarılması ile ATP üretilmesidir."} {"input": "question: Oksidatif Fosforilasyon nedir?", "target": "Organik monomerlerin hücresel solunum ile parçalanması ve inorganik maddelerin oksitlenmesi sırasında ETS’de aktarılan elektronların taşınması sırasında açığa çıkan enerji ile ATP üretilmesidir."} {"input": "question: Fotofosforilasyon nedir?", "target": "Klorofil molekülünün etkisi ile ışık enerjisi kullanılarak ATP üretilmesidir."} {"input": "question: Bakteriler alemi keşfedilmemiş bakteri türü sayısının keşfedilmişlerden fazla olduğu düşünülmektedir. Bu durum neyi gösterir?", "target": "Keşfedilmemiş bakteri türü sayısının keşfedilmişlerden fazla olduğu düşünülmektedir."} {"input": "question: Bakterilerin hücre duvarları hangi maddeden oluşur?", "target": "Peptidoglikandan"} {"input": "question: Hücre duvarının üzerinde hangi yapı bulunur?", "target": "Kapsül"} {"input": "question: Kapsülün görevi nedir?", "target": "Bakteriyi fagositozdan korur."} {"input": "question: Hücre duvarının altında hangi yapı bulunur?", "target": "Hücre zarı"} {"input": "question: Bazı bakterilerde hareket etmesini sağlayan hangi yapı bulunur?", "target": "Kamçı"} {"input": "question: Bazı bakterilerde hareket etme ve bir yere tutunmasını sağlayan hangi yapı bulunur?", "target": "Pilus"} {"input": "question: Sitoplazmada hangi maddeler bulunur?", "target": "DNA, RNA ve ribozom"} {"input": "question: Bakterilerin genetik maddesi hangi yapıdadır?", "target": "Halkasal ve n kromozomludur."} {"input": "question: Oksijenli solunum yapan bakterilerde hangi yapı bulunur?", "target": "Mezozom"} {"input": "question: Fotosentez yapan bakterilerde hangi yapı bulunur?", "target": "Klorofil pigmenti"} {"input": "question: Bazı bakterilerde gerçek DNA dan ayrı olarak hangi yapı bulunur?", "target": "Halkasal küçük DNA parçaları (Plazmit)"} {"input": "question: Plazmitlerin görevi nedir?", "target": "Çevre şartlarına direnç genleri taşır."} {"input": "question: Konjugasyon nedir?", "target": "Canlı iki bakteri arasında tek yönlü gen alışverişidir."} {"input": "question: Depo polisakkaritleri nedir?", "target": "Glikojendir"} {"input": "question: Bazı bakteriler çevre şartları olumsuz hale geldiğinde hangi yapı oluştururlar?", "target": "Endospor"} {"input": "question: Endosporun özelliği nedir?", "target": "Yüksek sıcaklık, basınç, tuz ya da pH değişimine dayanabilir."} {"input": "question: Bakterilerin eşeysiz üreme şekli nedir?", "target": "Genetik çeşitlilğe neden olmaz. Oluşan yeni bakteriler eski bakterinin genetik olarak kopyasıdır."} {"input": "question: Bakteriler her kaç dakikada bir ikiye bölünür?", "target": "20"} {"input": "question: Aerob nedir?", "target": "Oksijenli solunum yapar."} {"input": "question: Anarerob nedir?", "target": "Oksijensiz solunum yapar."} {"input": "question: Geçici (Fakültatif) Aerob nedir?", "target": "Normalde oksijensiz solunum, zorunlu durumlarda oksijenli solunum yapar."} {"input": "question: Geçici (Fakültatif) Anaerob nedir?", "target": "Normalde oksijenli solunum, zorunlu durumlarda oksijensiz solunum yapar."} {"input": "question: Ototrof bakteri nedir?", "target": "İnorganik maddeleri organik madde haline getirerek kendi besinini üretebilen bakterilerdir."} {"input": "question: Fotoototrof bakteri nedir?", "target": "Besinini üretirken ışık enerjisi kullanan bakterilerdir."} {"input": "question: Kemoototrof bakteri nedir?", "target": "Besinini üretirken inorganik maddeleri oksitleyen bakterilerdir."} {"input": "question: Heterotrof bakteri nedir?", "target": "Besinini üretemeyip organik maddeleri dışarıdan hazır alan bakterilerdir."} {"input": "question: Parazit bakteri nedir?", "target": "Organik maddeleri sindirecek enzimlere sahip olmadıklarından besinleri sadece hücre zarından geçebilecek büyüklükteyken (monomer) alabilen bakterilerdir."} {"input": "question: Saprofit bakteri nedir?", "target": "Organik maddeleri, güçlü sindirim enzimlerini dışarı salgılayıp parçalayarak hücre içine alan bakterilerdir."} {"input": "question: Bağışıklık nedir?", "target": "Vücut içindeki canlıların vücudu enfekte etmesine karşı vücudun gösterdiği dirence bağışıklık denir."} {"input": "question: Bağışıklığın üç yolu nelerdir?", "target": "Savunmanın birinci hattı, savunmanın ikinci hattı ve savunmanın üçüncü hattı."} {"input": "question: Savunmanın birinci hattı nedir?", "target": "Enfeksiyona neden olacak canlının vücut içine girmesine engel olunur."} {"input": "question: Savunmanın ikinci hattı nedir?", "target": "Vücut içine girmiş olan canlıyı yok etmek için özel olmayan bir savaş yapılır."} {"input": "question: Savunmanın üçüncü hattı nedir?", "target": "Enfeksiyona neden olacak canlının türüne göre özel yöntemler ile savaşılır."} {"input": "question: Özgül olmayan bağışıklık nedir?", "target": "Mikroorganizmanın çeşidine bakılmaksızın gerçekleştirilir."} {"input": "question: Fagositik hücreler nedir?", "target": "Mikroorganizmaları fagositoz ederek etkisiz hale getiren hücrelerdir."} {"input": "question: Yangısal tepki nedir?", "target": "Kesik gibi bir neden ile mikroorganizmaların vücuda girdiği bölgede kılcal kan damarları genişler."} {"input": "question: Doğal katil hücreler nedir?", "target": "Virüslerle enfekte olmuş ya da kanserleşmiş hücreleri fark ederek, diğer hücrelerin bu hücreleri yok etmesi için reseptörler salgılayan hücrelerdir."} {"input": "question: İnterferon nedir?", "target": "Virüsle enfekte olmuş hücreler tarafından salgılanan proteinlerdir."} {"input": "question: Özgül bağışıklık nedir?", "target": "Enfeksiyon etkenlerinin türüne göre ayrım yapılarak tepki verir."} {"input": "question: Lenfosit nedir?", "target": "Vücuda girdiğinde lenfositler tarafından yabancı kabul edilen moleküllere antijen denir."} {"input": "question: Antikor nedir?", "target": "Lenfositlerin antijenlere karşı ürettiği proteinlere antikor denir."} {"input": "question: Birincil tepki nedir?", "target": "Vücut bir antijenle ilk kez karşılaştığında B ve T lenfositlerinin sayısı artmaya başlar."} {"input": "question: İkincil tepki nedir?", "target": "Aynı antijenle ikinci defa karşılaşılırsa antijen tanındığından daha hızlı ve güçlü şekilde antikor oluşturulur."} {"input": "question: Hücresel bağışıklık nedir?", "target": "T lenfositleri antijenle karşılaştığında doğrudan müdahale ederek bağışıklığın gerçekleşmesini sağlar."} {"input": "question: Humoral bağışıklık nedir?", "target": "Antijen ile karşılaşan B lenfositleri, plazma hücrelerine dönüşerek antikor üretir ve bu antikorları dolaşım yolu ile diğer hücrelere yayar."} {"input": "question: Bağışıklığın kazanılması nasıl olur?", "target": "Bağışıklık, aktif ya da pasif yol ile gerçekleştirilir."} {"input": "question: Aktif bağışıklık nedir?", "target": "Lenfositlerin antikor üretimini gerçekleştirmesi ile gerçekleşir."} {"input": "question: Pasif bağışıklık nedir?", "target": "Antikorlar vücuda hazır verilmesi yoluyla sağlanan bağışıklıktır."} {"input": "question: Aşı nedir?", "target": "Hastalık yapma yeteneği azaltılmış ya da yok edilmiş mikroorganizmalar veya onların antijenlerini içeren maddedir."} {"input": "question: Serum nedir?", "target": "Belirli bir enfeksiyona karşı üretilmiş antikorları bulunduran sıvıdır."} {"input": "question: Alerji nedir?", "target": "Günümüzde, normal karşılanan çok sayıda maddeye karşı verilen anormal vücut tepkileridir."} {"input": "question: Otoimmüm hastalıklar nedir?", "target": "Lenfositlerin, bazı vücut hücrelerine karşı antikor üretmesi sonucunda oluşan hastalıklardır."} {"input": "question: Kalp krizi nedir?", "target": "Koroner damarların daralması, sertleşmesi ya da tıkanması sonucu kalp kasının beslenememesi sonucu oluşur."} {"input": "question: Damar sertliği nedir?", "target": "Dengesiz beslenme sonucunda damar duvarlarının esnekliğini kaybedip sertleşmesidir."} {"input": "question: Hipertansiyon nedir?", "target": "Atardamarların sertleşmesi ya da daralması sonucunda damar duvarına yapılan basıncın artmasıdır."} {"input": "question: Hipotansiyon nedir?", "target": "Atardamarların esnekliğini yitirmesi ve genişlemesi sonucunda damar duvarına yapılan basıncın azalmasıdır."} {"input": "question: Varis nedir?", "target": "Yaşlılık, hareketsizlik ve uzun süre ayakta kalma gibi nedenlerle toplardamarlar elastikliğini kaybeder ve içinde bulunan kapakçıklar bozulur."} {"input": "question: Bölünür doku (meristem) nedir?", "target": "Mitoz bölünme yapabilme yeteneğinde olan hücrelerin oluşturduğu dokudur."} {"input": "question: Meristem doku hücrelerinin özellikleri nelerdir?", "target": "Hücreler arası boşluk yoktur. Farklılaşarak diğer dokuları oluştururlar. Büyümde etkili olan hormonları salgılar. Hücreleri küçük, ince çeperli, küçük kofullu, bol sitoplazmalı, ve büyük çekirdeklidir."} {"input": "question: Yanal (lateral) meristem nedir?", "target": "Parankima dokusu hücrelerinin oksin ve sitokinin hormonları etkisiyle yeniden bölünme özelliği kazanması sonucu oluşmuş hücrelerin oluşturduğu dokudur."} {"input": "question: Damar kambiyumu (İç Kambiyum) nedir?", "target": "Yeni iletim dokuyu oluşturarak enine kalınlaşmayı sağlar."} {"input": "question: Mantar kambiyumu (Fellogen Dış Kambiyum) nedir?", "target": "Damar kambiyumunun gövde içerisinde yaptığı kalınlaşma sonucunda gövdenin dış kısmındaki parçalanan epidermis yerine peridermis dokusunun oluşmasını sağlar."} {"input": "question: Yara kambiyumu nedir?", "target": "Bitkinin yara alan kısmının onarılmasını sağlar."} {"input": "question: Sekonder büyüme nedir?", "target": "Bitkinin lateral meristem aktivitesi sayesinde kalınlaşma yapmasına sekonder büyüme denir."} {"input": "question: Parankima nedir?", "target": "Meristem dokularının farklılaşarak bölünme özelliklerini kaybetmeleri sonucunda oluşmuş dokulardır."} {"input": "question: Parankima hücrelerinin görevleri nelerdir?", "target": "Depolama, fotosentez yapma ve destek olma gibi görevleri vardır."} {"input": "question: Kollenkima (pek doku) nedir?", "target": "Hücre çeperlerinde selüloz ve pektin birikimi olmuştur. Hücreye desteklik sağlarlar."} {"input": "question: Sklerankima (sert doku) nedir?", "target": "Ölü hücrelerdir. İlk oluştuklarında canlı hücrelerdir. Daha sonra çeperde başlayan lignin birikimi nedeni ile ölerek sklerankima haline gelirler."} {"input": "question: Epidermis nedir?", "target": "Bitki organlarının dış yüzeyini örten genellikle tek katlı olan dokudur."} {"input": "question: Kutikula nedir?", "target": "Epidermisin dış tarafa doğru kütin salgılarlar. Bu salgı kütikula tabakasını oluşturur."} {"input": "question: Stoma nedir?", "target": "Klorofil içeren iki bekçi (stoma kilit) hücrelerinden oluşmuş yapıdır."} {"input": "question: Hidatot (su savağı) nedir?", "target": "Sıvı halde su ve suda çözünmüş mineralleri atan yapıdır."} {"input": "question: Tüy nedir?", "target": "Epidermis hücrelerinin dışa doğru uzayarak oluşturduğu canlı ya da ölü olabilen yapıdır."} {"input": "question: Peridermis nedir?", "target": "Bitkinin odunlaşmış gövdelerinin dışını saran koruyucu dokudur."} {"input": "question: İletim dokusu nedir?", "target": "Bitkilerde organik ve inorganik maddelerin bitkinin farklı organ ve dokularına taşınmasını sağlayan dokudur."} {"input": "question: Ksilem (odun borusu) nedir?", "target": "Bitkilerin emici tüylerle topraktan aldığı su ve minerali yapraklara ve diğer organlara taşınmasını sağlayan ölü dokudur."} {"input": "question: Floem (soymuk borusu) nedir?", "target": "Fotosentez sonucunda üretilmiş olan organik maddelerin gerekli dokulara iletilmesini sağlayan canlı bir iletim dokusudur."} {"input": "question: Bitkiler metabolizmaları için gerekli olan inorganik maddeleri nasıl alır?", "target": "Kökler aracılığı ile su ve mineralleri alır; karbondioksiti ise yaprakları ile alırlar."} {"input": "question: Bitkilerin yaşamına devam edebilmek için çok fazla ihtiyaç duydukları minerallere ne denir?", "target": "Makro elementler"} {"input": "question: Bitkilerin yaşamına devam edebilmek için çok az ihtiyaç duydukları minerallere ne denir?", "target": "Mikro elementler"} {"input": "question: Minerallerin eksikliğinde bitkide neler görülür?", "target": "Gelişim bozuklukları görülür."} {"input": "question: Bir mineralin eksikliği nasıl giderilir?", "target": "Bir mineral ile giderilemez."} {"input": "question: Bitkilerde ağırlık artışının en önemli sebebi nedir?", "target": "Havadan alınan karbondioksit (CO2)'dir."} {"input": "question: Gübre nedir?", "target": "Bitkinin beslenmesi için gerekli olan mineraller içeren maddelerdir."} {"input": "question: Parazit beslenme nedir?", "target": "Bazı bitkiler köklere sahip olmadığından başka bir bitkinin üzerine yerleşerek o bitkinin besinlerini kullanarak yaşar."} {"input": "question: Yarı parazit bitkiler nasıl beslenir?", "target": "Üzerinde yaşadığı bitkinin ksilemine emeç yollar ve bitkinin inorganik maddelerini alır. Fotosentez ile organik maddelerini üretir."} {"input": "question: Tam parazit bitkiler nasıl beslenir?", "target": "Üzerinde yaşadıkları bitkinin hem ksilem hem de floemine emeç yollayarak bitkinin hem inorganik hem de organik maddelerini alarak beslenir."} {"input": "question: Karnivor beslenme nedir?", "target": "Böcekçil bitkiler, azotça fakir topraklarda yaşadıklarından metabolizmaları için gerekli olan azot mineralini topraktan alamazlar."} {"input": "question: Nodül nedir?", "target": "Baklagil bitkilerinin köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakterilerin oluşturduğu yapıdır."} {"input": "question: Mikoriza nedir?", "target": "Bitki köklerine mantarların girmesiyle oluşan yapılardır."} {"input": "question: Bitkilerde taşıma nasıl olur?", "target": "Ksilem ve floem ile olur."} {"input": "question: Suyun Kökten Alınması ve Taşınması nasıl olur?", "target": "Kara bitkileri gerekli su ve minerali emici tüyleri ile topraktan alırlar. Su topraktan ozmos ile alınır, iki farklı yol ile ksileme taşınır."} {"input": "question: Suyun Gövdede Taşınması nasıl olur?", "target": "Ksileme ulaşan su çeşitli etkenlerle bitkinin yapraklarına ve diğer bölgelerine taşınır."} {"input": "question: Kök Basıncı nedir?", "target": "Bu basınç kökten ksileme doğru suyu itici bir basınçtır."} {"input": "question: Kılcallık nedir?", "target": "Bir borunun çapı ne kadar küçükse sıvı boruda o kadar çok yükselir."} {"input": "question: Adhezyon nedir?", "target": "Su moleküllerinin ksilem hücrelerinin çeperlerine kuvvetle tutunmasına adhezyon denir."} {"input": "question: Kohezyon nedir?", "target": "İki su molekülü arasında hidrojen bağı oluşturulur. Bu bağ zayıf bir bağdır."} {"input": "question: Terleme (Transpirasyon) nedir?", "target": "Toprak üstü organlarından suyun buhar halinde atılmasıdır."} {"input": "question: Fotosentez ve terlemeyle azalan su yaprak hücrelerinin ozmotik basıncını nasıl artırır?", "target": "Su ksilemden çekilir. Su kohezyon etkisi ile yapraklara doğru hareket eder."} {"input": "question: Suyun ksilemde taşınması sırasında enerji harcanır mı?", "target": "Hayır, enerji harcanmaz."} {"input": "question: Organik Maddelerin Taşınması nasıl olur?", "target": "Fotosentez ürünleri bitkinin her bölgesine floem boruları ile taşınır."} {"input": "question: Floemde taşıma çift yönlüdür mü?", "target": "Evet, çift yönlüdür."} {"input": "question: Kalburlu hücre nedir?", "target": "Organik maddeyi üreterek floeme veren hücredir."} {"input": "question: Havuz hücre nedir?", "target": "Organik besini floemden alarak tüketen ya da depolayan hücredir."} {"input": "question: Floemde taşıma basınç – akış teorisiyle olur mu?", "target": "Evet, olur."} {"input": "question: Stomaların Açılıp Kapanma Mekanizması nedir?", "target": "Stomaların açılıp kapanmaları bekçi hücrelerin turgor basıncı ile kontrol edilir."} {"input": "question: Stomaların açılmasına neden olan faktörler nelerdir?", "target": "Potasyum (K+) iyonları, Fotosentez yapan mezofil dokusunda CO2 azalması, Sirkadiyen ritim"} {"input": "question: İklim koşulları stomaları nasıl etkiler?", "target": "Kurak ve sıcak koşullarda köklerle alınan su miktarı azalacağından stomalar turgor durumunu koruyamaz ve kapanır."} {"input": "question: Kapalı tohumlu bitkilerin üreme organı nedir?", "target": "Çiçektir."} {"input": "question: Çiçeğin en dışında bulunan yeşil renkli yaprakları nedir?", "target": "Çanak Yapraklardır."} {"input": "question: Taç Yaprakların özellikleri nelerdir?", "target": "Renkli (yeşil de olabilir), kokulu ve gösterişli yapraklardır. Üremeye yardım eder. Bol miktarda kromoplast ve golgi organeli bulundurur."} {"input": "question: Erkek Organ (Stamen) nedir?", "target": "Başçık (anter) ve sapçık (filament) olmak üzere iki kısımdan oluşur. Başçık polenlerin üretildiği yerdir."} {"input": "question: Dişi Organ (Pistil) nedir?", "target": "Tepecik (Stigma), dişicik borusu (stilus) ve yumurtalık (ovaryum) olmak üzere üç kısımdan oluşur. Tepecik üzerinde tüyler ve yapışkan madde vardır."} {"input": "question: Çiçek yapılarının tamamına sahip olan çiçeklere ne ad verilir?", "target": "Tam, hermafrodit ya da erselik çiçek denir."} {"input": "question: Erkek ya da dişi organdan sadece birini taşıyan çiçeklere ne ad verilir?", "target": "Eksik çiçek denir."} {"input": "question: Erkek ve dişi çiçek aynı bitki üzerinde bulunuyorsa ne ad verilir?", "target": "Tek evcikli bitki (monoik) denir."} {"input": "question: Erkek ve dişi çiçek farklı bitki üzerinde bulunuyorsa ne ad verilir?", "target": "İki evcikli bitki (dioik) denir."} {"input": "question: Polen ana hücresi hangi aşamaları geçirir?", "target": "Polen ana hücresi (2n) --> mikrospor (n) --> iki çekirdekli (Mikrospor ana hücresi) polen oluşur."} {"input": "question: Megaspor ana hücresi hangi aşamaları geçirir?", "target": "Megaspor ana hücresi --> Megaspor (n) Oluşan 4 megasporun 3’ü erir. Kalan megaspor büyüyerek art arda 3 mitoz geçirir. Sonuçta 8 çekirdek oluşur."} {"input": "question: Tohum taslağı içerisinde oluşan yapıya ne ad verilir?", "target": "Embriyo kesesi denir."} {"input": "question: Tozlaşma nedir?", "target": "Erkek organ başçığında oluşan polenin dişi organ tepeciğine ulaşmasına tozlaşma denir."} {"input": "question: Tozlaşma hangi yollarla olabilir?", "target": "Tozlaşma; hayvanlarla, rüzgarla ve suyla olabilir."} {"input": "question: Kendi kendine tozlaşma nedir?", "target": "Dişi organının kendi erkek organının polenleri ile tozlaşmasıdır. Sadece hermafrodit bitkilerde görülür."} {"input": "question: Çapraz tozlaşma nedir?", "target": "Bir çiçeğin aynı türden başka bir çiçekle tozlaşmasıdır. Hem hermafrodit hem de eksik çiçeklerde görülür."} {"input": "question: Döllenmeden sonra meydana gelen olaylar nelerdir?", "target": "1)Zigot (2n) --> Embriyo (2n), 2)Triploit Çekirdek (3n) --> Endosperm (3n), 3)Tohum taslağının dış dokuları --> Tohum kabuğu, 4)Tohum taslağı --> Tohum, 5)Yumurtalık --> Meyve"} {"input": "question: Tohumun yapısında hangi yapılar bulunur?", "target": "Embriyo, endosperm ve tohum kabuğu olmak üzere üç tane yapı bulunur."} {"input": "question: Embriyo nedir?", "target": "Zigotun gelişmesiyle oluşur. Yapısında embriyonik kök, embriyonik gövde ve çenek vardır."} {"input": "question: Tohum kabuğu nedir?", "target": "Tohum taslağının dış hücreleri tarafından oluşturulur. Tohumu dış etkilerden korur."} {"input": "question: Endosperm nedir?", "target": "Döllenmenin ardından oluşan triploit hücre besin maddelerini depolamaya başlar ve endosperm haline gelir."} {"input": "question: Meyveler nasıl sınıflandırılır?", "target": "Meyveler oluşumuna göre iki şekilde sınıflandırılır: Basit Meyve ve Bileşik Meyve"} {"input": "question: Çimlenme nedir?", "target": "Tohum içindeki embriyonun uygun koşullarda dormansinin bozularak genç bitkiyi oluşturmak için geçirdiği değişimlerdir."} {"input": "question: Canlılarda bulunan hormonların görevi nedir?", "target": "Vücudun belirli bir kısmında üretilip farklı bölgelere taşınan ve orada özgül reseptörlere bağlanarak hedef hücrelerin ve dokuların ilgili olaya tepki vermesin sağlar."} {"input": "question: Bitki hormonlarının üretilme yerleri nelerdir?", "target": "Kök ve gövde uçlarındaki meristematik dokularda, tohumda, meyvede ve genç yapraklarda üretilir."} {"input": "question: Büyümeyi artırıcı etki gösteren hormonlar nelerdir?", "target": "Oksin, sitokinin ve giberellin"} {"input": "question: Büyümeyi azaltıcı yönde etki gösteren hormonlar nelerdir?", "target": "Absisik asit ve etilen"} {"input": "question: Oksin hormonunun görevi nedir?", "target": "Bitki büyümesini ve gelişmesini uyaran en önemli hormondur."} {"input": "question: Oksin hormonunun sentezlendiği yerler nelerdir?", "target": "Embriyo, apikal meristem, genç yapraklarda üretilir."} {"input": "question: Absisik asit hormonunun görevi nedir?", "target": "Uygun olmayan koşullarda tohumun çimlenmesini engeller. Tohumda uyku halinin (dormansi) devamını sağlar."} {"input": "question: Bitkilerde yer değiştirme hareketi görülür mü?", "target": "Hayır, görülmez. Bir uyarı geldiğinde durum değiştirme hareketi görülür."} {"input": "question: Irkilme hareketinin tanımı nedir?", "target": "Durum değiştirme hareketine irkilme denir. Uyaranın yönüne bağlı olursa tropizma ya da yönelme, uyaranın yönüne bağlı değilse nasti ya da ırganım hareketi denir."} {"input": "question: Fototropizmanın meydana gelmesinin sebebi nedir?", "target": "Oksin sentezinden kaynaklanmaktadır. Oksin hormonu bitkinin ışık alan tarafında az, ışık almayan tarafında ise daha fazla üretilir."} {"input": "question: Geotropizmanın tanımı nedir?", "target": "Yönelim yerçekimine doğruysaà + geotropizma, yönelim yerçekiminin zıttına doğruysaà - geotropizma"} {"input": "question: Haptotropizmanın tanımı nedir?", "target": "Özellikle sarılıcı bitkiler özel yapılarıyla tutunarak duvara yapışırlar. Uyaran: Yaralanmaya neden olan madde ya da engel"} {"input": "question: Kemotropizmanın tanımı nedir?", "target": "Uyaran: Kimyasal madde. Yararlı maddeler (mineral…) à + kemotropizma, zararlı maddeler (kireç…) à – kemotropizma"} {"input": "question: Nasti hareketinin tanımı nedir?", "target": "Uyaranın yönüne bağlı olmayan irkilme hareketidir. Turgor basıncı değişimleri ile gerçekleşir."} {"input": "question: Fotoperiyodizmanın tanımı nedir?", "target": "Bitkilerde gün ve gece uzunluğuna karşı verilen çiçeklenme gibi fizyolojik yanıta fotoperiyodizm denir."} {"input": "question: Boşaltım sisteminin asıl organları nelerdir?", "target": "Böbreklerdir."} {"input": "question: Boşaltım sisteminin diğer organları nelerdir?", "target": "Deri, karaciğer, akciğer, anüs boşaltım organı olarak kabul edilmez."} {"input": "question: Su nasıl atılır?", "target": "Deri, akciğer, böbrekler ve anüs ile atılır."} {"input": "question: CO2 nasıl atılır?", "target": "Akciğerler ile atılır."} {"input": "question: Amonyak nasıl atılır?", "target": "İnsanlarda üreye dönüştürülerek (az miktarda ürik aside de) atılır."} {"input": "question: Boşaltım sisteminin görevleri nelerdir?", "target": "Kanın pH’ını düzenler, kan bileşimini sabit tutar, hormon salgılar, uzun süreli açlık durumunda protein ve yağlardan karbonhidrat üretimini sağlar, homeostasiyi sağlar, boşaltım atıklarını uzaklaştırır."} {"input": "question: Nefron nedir?", "target": "Böbreklerde, kandan üre ve atık maddelerin süzülmesini sağlayan birimlere nefron denir."} {"input": "question: Glomerulus nedir?", "target": "Böbrek atardamarının kabuk bölgesinde yaptığı kılcal damar yumağıdır."} {"input": "question: Bowman Kapsülü nedir?", "target": "Boşaltım kanalının başlangıç kısmı olup glomerulusu sarar."} {"input": "question: Boşaltım kanalının bölümleri nelerdir?", "target": "Proksimal tüp, henle kulbu, distal tüp ve idrar toplama kanalından oluşur."} {"input": "question: İdrar oluşumunun aşamaları nelerdir?", "target": "Süzülme, geri emilim ve salgılama"} {"input": "question: Süzülme basıncı nedir?", "target": "KB - (OB + HB) : 24mmHg"} {"input": "question: Geri emilim nedir?", "target": "Bowman kapsülü içindeki bazı maddelerin aktif ya da pasif taşıma ile kılcal damarlara geri verilmesidir."} {"input": "question: Salgılama nedir?", "target": "Süzülme ile Bowman kapsülüne geçemeyen bazı ilaçlar, H+, K+, NH3, NH4 gibi maddeler nefron kanallarını saran kılcal damarlar ile nefron kanallarına geçer."} {"input": "question: İdrarın pH’ı nedir?", "target": "4,5 – 8 arasında değişir."} {"input": "question: İdrarda bulunan maddeler nelerdir?", "target": "Üre, ürik asit, amonyak, kreatin, vitamin, sodyum, potasyum, kalsiyum, klor, fosfat ve su"} {"input": "question: Böbreğin çalışmasında hormonal kontrol nedir?", "target": "ADH, aldosteron, parathormon, kalsitonin"} {"input": "question: Böbrek yetmezliği nedir?", "target": "İltihaplanmalar, zehirlenmeler böbreklerin sağlıklı çalışmasına engel olur."} {"input": "question: Üremi nedir?", "target": "Böbreklerin herhangi bir nedenle görevini yeterince yapamaması sonucunda kanda üre miktarının artmasıdır."} {"input": "question: Albümin nedir?", "target": "Nefronların görevini tam olarak yapamaması sonucu idrarda proteinli maddelerin bulunmasıdır."} {"input": "question: İdrar yolu enfeksiyonu nedir?", "target": "Ağrılı ve sık idrara çıkma şeklinde ortaya çıkan idrar yolunun enfeksiyon kapması sonucu oluşmuş hastalıktır."} {"input": "question: Aynı tür bireyler arasında hangi faktörlerin etkisi ile bazı farklılıklar görülür?", "target": "Çevresel ve genetik faktörler"} {"input": "question: Varyasyonlar özellikle hangi nedenler ile ortaya çıkar?", "target": "Eşeyli üreme ve mutasyon"} {"input": "question: Bir canlının yaşama ve üreme şansını artıran genetik özelliklere ne denir?", "target": "Adaptasyon"} {"input": "question: Adaptasyon bir canlıda tek başına ortaya çıkar mı?", "target": "Hayır, uzun yıllar boyunca bir popülasyonda ortaya çıkan özelliklerdir."} {"input": "question: Varyasyonlar arasındaki bazı farklılıklar, bazı bireylerin yaşadıkları ortamda daha rahat yaşamalarını sağlar mı?", "target": "Evet"} {"input": "question: Avantajlı özelliklere sahip olanlar hayatına devam ederken, sahip olmayanlar ne olur?", "target": "Elenir"} {"input": "question: Buna doğal seçilim denir mi?", "target": "Evet"} {"input": "question: DNA üzerinde meydana gelen değişikliklere ne denir?", "target": "Mutasyon"} {"input": "question: Mutasyona neden olan çevresel faktörlere ne denir?", "target": "Mutajen"} {"input": "question: Bazı mutasyonlar canlıya yeni bir özellik kazandırarak yaşama ve üreme şansını artırabilir mi?", "target": "Evet"} {"input": "question: Mutasyonun kalıtsal olabilmesi için hangi şartlar gerekir?", "target": "Üreme ya da üreme ana hücrelerinde meydana gelmesi gerekir."} {"input": "question: İstenilen özelliklere sahip bireylerin insanlar tarafından seçilmesi ve bu özelliklerin çoğaltılması amacı ile ne denir?", "target": "Yapay seçilim"} {"input": "question: Yapay seçilim, özellikle hangi türler üzerinde uygulanır?", "target": "Besin ve ticari değeri yüksek bitki ve hayvanlar"} {"input": "question: Canlıların ortak özellikleri nelerdir?", "target": "HÜCRESEL YAPI, BESLENME, ATP ÜRETME, BÜYÜME VE GELİŞME, HAREKET, METABOLİZMA, BOŞALTIM, ÜREME, TEPKİ VERME, ADAPTASYON, HOMEOSTASİ (İÇ DENGE) ve ORGANİZASYON"} {"input": "question: Tüm canlılarda temel yapı ve görev birimi nedir?", "target": "HÜCRE"} {"input": "question: Prokaryotlar ve ökaryotlar arasındaki fark nedir?", "target": "Prokaryotlar tek hücreliyken ökaryotlar tek ya da çok hücreli olabilir."} {"input": "question: Canlılar hayatsal faaliyetleri için gerekli olan enerjiyi nasıl elde eder?", "target": "Beslenme"} {"input": "question: Beslenme açısından canlılar kaç gruba ayrılır?", "target": "Üç gruba: Ototrof, Heterotrof ve Kemosentez"} {"input": "question: Ototrof beslenme nedir?", "target": "Besini kendi üreten canlıların yapmış olduğu beslenmedir."} {"input": "question: Fotosentez nedir?", "target": "Işık enerjisini kullanarak organik maddeleri üretebilen bir mekanizmadır."} {"input": "question: Kemosentez nedir?", "target": "İnorganik maddeyi okside ederek elde ettikleri enerji ile organik madde sentezleyen bir mekanizmadır."} {"input": "question: Heterotrof beslenme nedir?", "target": "Besinini dışarıdan hazır alan canlıların yaptığı beslenmedir."} {"input": "question: ATP üretimi nasıl gerçekleşir?", "target": "Besin molekülleri hücresel solunum ve fermantasyon ile parçalanır ve ATP üretimi sağlanır."} {"input": "question: Hücresel solunum nedir?", "target": "Besinin parçalanması sürecinde oksijen gazının kullanılmasıdır."} {"input": "question: Fermantasyon nedir?", "target": "Besinlerin enzimler yardımı ile kısmen parçalanmasıdır."} {"input": "question: Büyüme ve gelişme nedir?", "target": "Büyüme, canlıların kütle ve hacimlerinin artışıdır. Gelişme, çok hücrelilerde zigottan itibaren ergin birey oluşana kadar geçen süreçtir."} {"input": "question: Hareket nedir?", "target": "Tüm canlılar hareket edebilir."} {"input": "question: Metabolizma nedir?", "target": "Canlılarda meydana gelen hayatsal faaliyetlerin tamamıdır."} {"input": "question: Anabolizma nedir?", "target": "Canlıda meydana gelen yapım (özümleme, asimilasyon) olaylarıdır."} {"input": "question: Katabolizma nedir?", "target": "Canlıda meydana gelen yıkım (yadımlama, disimilasyon) olaylarıdır."} {"input": "question: Bazal metabolizma nedir?", "target": "Bir sıcakkanlı canlının sadece yaşamını devam ettirebilmek için gerekli olan metabolizmadır."} {"input": "question: Boşaltım nedir?", "target": "Canlıların metabolizma sonucu oluşan atık maddeleri vücuttan uzaklaştırılmasıdır."} {"input": "question: Üreme nedir?", "target": "Canlılar nesillerini devam ettirebilmek için kendilerine benzer yavrular meydana getirirler."} {"input": "question: Eşeysiz üreme nedir?", "target": "Canlının üreme için başka bir canlıya ihtiyacı olmadan yaptığı üremedir."} {"input": "question: Eşeyli üreme nedir?", "target": "İki canlının beraberce yavru meydana getirdiği üremedir."} {"input": "question: Tepki verme nedir?", "target": "Tüm canlılar dış çevreden gelen fiziksel ve kimyasal uyarılara karşı cevap verirler."} {"input": "question: Adaptasyon nedir?", "target": "Canlılar bulundukları ortamdaki yaşam şanslarını artırabilmek ve nesillerini devam ettirebilmek için kalıtsal özelliklere sahiptirler."} {"input": "question: Homeostasi (İç Denge) nedir?", "target": "Bir canlının anlık olarak değişen çevre şartlarına karşı vücudunda meydana gelen kısa süreli değişikliklerdir."} {"input": "question: Organizasyon nedir?", "target": "Tek hücreli canlılarda en yüksek organizasyon birimi hücre iken çok hücrelilerde canlının gelişmişliğine göre en yüksek organizasyon birimi değişir."} {"input": "question: Dolaşım sisteminde hangi damarlar kanı kalpten alarak vücuda dağıtır?", "target": "Atardamarlar"} {"input": "question: Atardamarların yapısında hangi katman bulunur?", "target": "Tek katlı yassı epitel, bağ doku, düz kas tabakası"} {"input": "question: Atardamarlarda hangi lifler bulunur?", "target": "Elastik lifler"} {"input": "question: Atardamarların hangi özelliği vardır?", "target": "Kan basıncı ve kan akış hızı en fazla olan damardır."} {"input": "question: Toplardamarların hangi özelliği vardır?", "target": "Kan akış hızının en düşük olduğu damardır."} {"input": "question: Toplardamarlarda hangi kapakçıklar bulunur?", "target": "Vücudun alt tarafında bulunan toplardamarlarda kanın geriye doğru akmasını engelleyen kapakçıklar"} {"input": "question: Atardamarlarda kanın hareketini sağlayan durumlar nelerdir?", "target": "Karınçıkların kasılmasıyla oluşan basınç, atardamardaki düz kaslar, arkadan gelen kanın öncekini itmesi"} {"input": "question: Toplardamarlarda kanın hareketini sağlayan durumlar nelerdir?", "target": "Kulakçıkların gevşemesiyle oluşan emme kuvveti, toplardamarların etrafını saran iskelet kaslarının kasılması, toplardamar içindeki kapakçıklar"} {"input": "question: Nabız nedir?", "target": "Kalbin kulakçık ve karıncıktaki kasılma ve gevşemelerine paralel olarak atardamarlarda meydana gelen ritmik kasılma ve gevşemelerdir."} {"input": "question: Tansiyon nedir?", "target": "Kalpten atardamarlara pompalanan kanın damarlara yaptığı basınçtır."} {"input": "question: Starling hipotezi nedir?", "target": "Kılcal kan damarlarındaki madde alışverişini açıklayan hipotezdir."} {"input": "question: Kılcal damarlarda madde alışverişinin nasıl sağlandığı?", "target": "Kılcal damarın ozmotik basıncı ile kan basıncı arasındaki farkla sağlanır."} {"input": "question: Kan dolaşımı hangi iki kısma ayrılır?", "target": "Küçük kan dolaşımı ve büyük kan dolaşımı"} {"input": "question: Küçük kan dolaşımı hangi amaçla yapılır?", "target": "Kalp ve akciğerler arasında yapılır, amacında kanın temizlenmesini sağlamaktır."} {"input": "question: Büyük kan dolaşımı hangi amaçla yapılır?", "target": "Kalp ile vücut arasında olur, amacında besin maddelerini ve oksijeni hücrelere, atık maddeleri boşaltım organlarına taşımaktır."} {"input": "question: Embriyonik dönemde iskelet hangi yapıdadır?", "target": "Kıkırdak yapılıdır."} {"input": "question: Kemik doku hücrelerine ne denir?", "target": "Osteositler"} {"input": "question: Kemiklerin dışında hangi yapı bulunur?", "target": "Periost denilen kemik zarı"} {"input": "question: Sıkı kemik dokunun ortasında hangi yapı bulunur?", "target": "Sarı kemik iliği"} {"input": "question: Kıkırdak dokunun çeşitleri nelerdir?", "target": "Hyalin kıkırdak, elastik kıkırdak ve fibröz kıkırdak"} {"input": "question: Eklem nedir?", "target": "İki ya da daha fazla kemiğin birbiriyle bağlantı kurduğu bölgeler"} {"input": "question: İskelet kaslarının özellikleri nelerdir?", "target": "Vücudun iskelet sistemiyle birlikte hareketini sağlar, hücreleri uzun, ince, silindir şeklinde olup çok çekirdeklidir."} {"input": "question: Düz kasların özellikleri nelerdir?", "target": "Hücreleri mekik şeklinde ve tek çekirdeklidir, Miyofibriller bantlaşma yapmamışlardır."} {"input": "question: Kalp kaslarının özellikleri nelerdir?", "target": "Yapı olarak çizgili kasa, çalışma olarak düz kasa benzer, tek ya da iki çekirdekli olabilirler."} {"input": "question: Kasların çalışması için gerekli enerji kaynağı nedir?", "target": "ATP"} {"input": "question: Kas tonusu nedir?", "target": "Kasların, vücut duruşunu düzenlemek ve gelen uyarılara hemen cevap verebilmek amacı ile dinlenme durumunda bile bir miktar kasılı kalması"} {"input": "question: Huxley'in Kayan İplikler Modeline göre kasılma nasıl gerçekleşir?", "target": "Aktin ipliklerinin miyozin iplikleri üzerinde kaymasıyla gerçekleşir."} {"input": "question: Kasların çalışması sırasındaki olaylar nelerdir?", "target": "Z çizgileri birbirine yaklaşır, H Bandı kısalır, kasın boyu kısalır, ATP harcanır, CO2 ve ısı üretilir."} {"input": "question: Kasların gevşemesi sırasındaki olaylar nelerdir?", "target": "Z çizgileri birbirinden uzaklaşır, kasın boyu uzar, ATP harcanır, CO2 ve ısı üretilir."} {"input": "question: Fizyolojik tetanoz nedir?", "target": "Kasa kısa aralıklar ile çok fazla uyarı verilirse kas gevşeme evresini gerçekleştiremeden kasılı kalır."} {"input": "question: Kas erimesinin sebepleri nelerdir?", "target": "Genetik nedenler, yaşlılık sonucu kemik hücresi kaybı, D vitamini eksikliği, mineral eksikliği"} {"input": "question: Osteoporoz nedir?", "target": "Kemikler zayıflar ve kolay kırılır."} {"input": "question: Kemik kırıklarının tedavisi nasıl yapılır?", "target": "Platin çubuklar, alçıya alma ile kemiğin kaynaşmasını sağlama, doku mühendisliği ile kırık bölgenin kemik yamalarla onarma ve protez kullanımı"} {"input": "question: Çıkık nedir?", "target": "Kemiklerin eklem yerlerinden ayrılması"} {"input": "question: Burkulma nedir?", "target": "Eklemlerin çevresinde yer alan bağların ani bir hareket sonucu kısmen yırtılması olayı"} {"input": "question: Menisküs nedir?", "target": "Diz eklemlerinde kıkırdak yapılı olan yük ve eklem dengesi sağlayan iki adet menisküs"} {"input": "question: İnsanlar hangi üreme şekline sahiptir?", "target": "Eşeyli üreme"} {"input": "question: Dişi üreme sisteminin ana görevleri nelerdir?", "target": "Yumurta hücresini üretmek, doğuma kadar fetüsü taşımak, hormon salgılamak"} {"input": "question: Ovaryum nedir?", "target": "Sağlıklı bir kadında rahimin sağında ve solunda olmak üzere iki tane, her biri içerisinde yumurta hücresinin üretiminde görev alacak, çok sayıda folikül bulunan organ"} {"input": "question: Fallopi Tüpü nedir?", "target": "Yumurtalıkları rahime bağlayan içi silli kanaldır"} {"input": "question: Uterus nedir?", "target": "Embriyonun doğuma kadar gelişimini ve büyümesini tamamladığı yerdir"} {"input": "question: Gametogenez nedir?", "target": "Üreme ana hücrelerinin mayoz bölünme ile üreme hücreleri oluşturmasına denir"} {"input": "question: Kadınlarda oogenez nasıl olur?", "target": "Fetüsken başlar, menopozla sonlanır. Fetüs halindeyken oogonyumlar mitoz bölünmeler ile primer oosit oluşturur"} {"input": "question: Yumurta hücresinin yapısı nedir?", "target": "Sentrozom organeline sahip olmayan sitoplazması normal hücrelerden daha fazla olan n kromozomlu bir hücredir"} {"input": "question: Dişi üreme sisteminin kontrolünü sağlayan hormonlar nelerdir?", "target": "GnRH, FSH, LH, LTH, Oksitosin"} {"input": "question: Menstrüel döngü nedir?", "target": "Ergenlik ile menopoz arasında ortalama 28 gün süren, yumurta hücresinin üretimi ve üreme sisteminin gebeliğe hazırlanmasını sağlayan döngüdür"} {"input": "question: Sperm hücresinin üretilmesi nasıl olur?", "target": "Spermatogonyumların mayoz ile sperm üretmesidir"} {"input": "question: Erkek üreme sisteminin ana görevleri nelerdir?", "target": "Spermlerin dişi vücuduna aktarılmasında görevlidir"} {"input": "question: Testisler nedir?", "target": "Penisin sağ ve solunda olmak üzere iki tane, içerinde seminifer tüpçükleri bulunur"} {"input": "question: Sperm hücresinin yapısı nedir?", "target": "Baş, boyun ve kuyruk kısmında oluşur. Baş kısmında n kromozomlu çekirdek ve akrozom bulunur"} {"input": "question: Erkek üreme sistemi hormonları nelerdir?", "target": "GnRH, FSH, LH, Testosteron"} {"input": "question: Döllenme nedir?", "target": "Yumurta ve sperm hücresinin bir araya gelerek kaynaşmasına denir"} {"input": "question: Duyu organları nelerdir?", "target": "Göz, Kulak, Burun, Dil, Deri"} {"input": "question: Duyu organlarının görevi nedir?", "target": "Çevresindeki uyarıları tespit eder, sonra MSS’ye gönderir."} {"input": "question: Duyu reseptörleri nelerdir?", "target": "Kemoreseptör, Fotoreseptör, Termoreseptör, Mekanoreseptör"} {"input": "question: Gözün yapısı nedir?", "target": "Sert Tabaka (Sklera), Damar Tabaka (Koroid), Ağ Tabaka (Retina)"} {"input": "question: Gözün hareketi nasıl gerçekleşir?", "target": "Göz kasları sayesinde"} {"input": "question: Kör nokta nedir?", "target": "Görme sinirlerinin gözü terk ettiği noktaya kör nokta denir."} {"input": "question: Burun koku alma ve solunum organı olarak görev yapar mı?", "target": "Evet"} {"input": "question: Koku reseptörlerinin yerleştiği bölgeye ne denir?", "target": "Sarı bölge"} {"input": "question: Kulak, işitme ve dengede görev alan duyu organdır mı?", "target": "Evet"} {"input": "question: İç kulakta işitme ile ilgili kısım nedir?", "target": "Salyanoz (kohlea)"} {"input": "question: Dil, tat alan duyu organıdır mı?", "target": "Evet"} {"input": "question: Tat, tat alma reseptörleriyle algılanır mı?", "target": "Evet"} {"input": "question: Dokunma duyusu deri tarafından algılanır mı?", "target": "Evet"} {"input": "question: Deri, epitel ve temel bağ doku olmak üzere iki farklı dokudan meydana gelir mi?", "target": "Evet"} {"input": "question: Bağ doku hücreleri nelerdir?", "target": "Fibroblast, Mast hücreleri, Makrofaj hücreleri, Plazma hücreleri, Melanosit"} {"input": "question: Derinin üst kısmı nedir?", "target": "Üst deri"} {"input": "question: Üst derinin altında yer alır mı?", "target": "Derin deri"} {"input": "question: Deride yer alan reseptörler nelerdir?", "target": "Serbest sinir uçları, Merkel diskleri, Meissner cisimciği, Pacini Cisimciği, Ruffini Cisimciği, Krause cisimciği"} {"input": "question: Ekoloji nedir?", "target": "Canlıların birbirileri ve cansız çevre ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır."} {"input": "question: Popülasyon nedir?", "target": "Belirli bir bölgede yaşayan aynı tür canlıların oluşturduğu topluluktur."} {"input": "question: Komünite nedir?", "target": "Birden fazla popülasyonun oluşturduğu topluluktur."} {"input": "question: Ekosistem nedir?", "target": "Birden fazla komünitenin bir araya gelerek oluşturduğu cansız çevreyi de içine alan bölgedir."} {"input": "question: Biyosfer nedir?", "target": "Dünya üzerinde canlıların yaşayabildiği en büyük ekosistemdir."} {"input": "question: Habitat nedir?", "target": "Canlıların hayatsal faaliyetlerini doğal olarak sürdürebildikleri yaşam alanıdır."} {"input": "question: Ekolojik Niş nedir?", "target": "Bir canlı türünün ekosistemdeki görevidir."} {"input": "question: Ekosistem canlılar ve çevrelerindeki cansız ortamdan oluşur.", "target": "Ekosistem canlılar ve çevrelerindeki cansız ortamdan oluşur."} {"input": "question: İnorganik maddeyi organik madde haline getiren canlılardır.", "target": "Ototroflar"} {"input": "question: İnorganik maddeleri ışık enerjisi ve klorofil pigmenti kullanarak organik madde haline getiren canlılara ne ad verilir?", "target": "Fotoototrof"} {"input": "question: İnorganik maddeleri oksitleyerek açığa çıkardıkları enerji ile organik madde üreten canlılara ne ad verilir?", "target": "Kemoototrof"} {"input": "question: Heteretrof nedir?", "target": "Kendi besinini üretemeyip dışarıdan hazır alan canlılardır."} {"input": "question: Saprofit nedir?", "target": "Hücre dışına salgılayabildikleri güçlü sindirim enzimleri ile organik maddeleri hücre dışında parçalayıp hücre içine aldıktan sonra inorganik hale getirebilen canlılardır."} {"input": "question: Işık canlılar için ne sağlar?", "target": "Besin üretiminde görev alır."} {"input": "question: Sıcaklığın canlı vücudundaki metabolik faaliyetlerin gerçekleşebilmesi üzerine etkisi nedir?", "target": "Enzimlerin çalışması ile mümkündür."} {"input": "question: Soğukkanlı canlı nedir?", "target": "Vücut sıcaklığı çevre sıcaklığı ile paralel olarak değişen canlılardır."} {"input": "question: Sıcakkanlı canlı nedir?", "target": "Vücut sıcaklığı sabit kalan canlılardır."} {"input": "question: İklim nedir?", "target": "Belirli bir bölgede uzun zaman aralığında etkili olan atmosfer koşullarına iklim denir."} {"input": "question: Toprak çeşitleri nelerdir?", "target": "Humuslu Toprak, Kumlu Toprak, Kireçli Toprak, Killi Toprak"} {"input": "question: İnorganik maddelerin canlı vücudundaki görevi nedir?", "target": "Yapıcı onarıcı ve düzenleyici olarak görev yaparlar."} {"input": "question: İnorganik maddelerin canlı vücudundaki minimum yasası nedir?", "target": "Canlının vücudunda gereken miktarlara göre en az olan mineral sınırlayıcı etki gösterir."} {"input": "question: Su canlılar için ne sağlar?", "target": "Metabolizmaları için gerekli olan su miktarına göre dünyada dağılış göstermişlerdir."} {"input": "question: pH nedir?", "target": "Sulu çözeltilerdeki H konsantrasyonuna bağlı olarak hesaplanan değere pH denir."} {"input": "question: Hücresel solunum nedir?", "target": "Hücresel solunum, besinlerin hücre içerisinde parçalanması ile ATP üretimini sağlayan mekanizmadır."} {"input": "question: Hücresel solunum sonucunda açığa çıkan enerji nasıl kullanılır?", "target": "Hücresel solunum sonucunda açığa çıkan enerji, ATP içine yerleştirilerek canlının hayatsal faaliyetlerinin yerine getirilmesinde kullanılır."} {"input": "question: Tüm hücresel solunum mekanizmaları hangi reaksiyonu ile başlar?", "target": "Tüm hücresel solunum mekanizmaları Glikoliz Reaksiyonu ile başlar."} {"input": "question: Oksijenli Solunum (Aerobik) nedir?", "target": "Oksijenli Solunum (Aerobik), oksijen yardımı ile besin monomerlerinin parçalanarak enerjinin üretildiği solunum reaksiyonudur."} {"input": "question: Oksijensiz Solunum (Anaerobik) nedir?", "target": "Oksijensiz Solunum (Anaerobik), oksijen olmadan besin monomerlerinin parçalanarak enerjinin üretildiği solunum reaksiyonudur."} {"input": "question: Fermantasyon nedir?", "target": "Fermantasyon, enzimler yardımı ile besin monomerlerinin kısmen parçalanması ile enerjinin üretildiği solunum reaksiyonudur."} {"input": "question: Glikoliz reaksiyonu hangi aşamada gerçekleşir?", "target": "Glikoliz reaksiyonu, tüm canlılarda sitoplazmada gerçekleşir."} {"input": "question: Glikozu aktifleştirmek için kaç tane ATP harcanır?", "target": "Glikozu aktifleştirmek için 2 tane ATP harcanır."} {"input": "question: Glikoliz reaksiyonunda kaç tane ATP üretilir?", "target": "Glikoliz reaksiyonunda net olarak 2 ATP üretilir."} {"input": "question: Fermantasyon yapabilen canlılar hangi alanda kullanılır?", "target": "Fermantasyon yapabilen canlılar, endüstriyel alanda kullanılır."} {"input": "question: Etil alkol fermantasyonu hangi canlılarda görülür?", "target": "Etil alkol fermantasyonu, bazı bakteriler, maya hücreleri ve bitki tohumlarında görülür."} {"input": "question: Etil alkol fermantasyonunda kaç tane etil alkol, kaç tane CO2 ve kaç tane ATP üretilir?", "target": "Etil alkol fermantasyonunda 2 tane etil alkol, 2 tane CO2 ve net 2 ATP üretilir."} {"input": "question: Laktik asit fermantasyonu hangi canlılarda görülür?", "target": "Laktik asit fermantasyonu, bazı bakteriler ve omurgalıların çizgili kas hücrelerinde görülür."} {"input": "question: Laktik asit fermantasyonunda kaç tane laktik asit ve kaç tane ATP üretilir?", "target": "Laktik asit fermantasyonunda 2 tane laktik asit ve net 2 ATP üretilir."} {"input": "question: Omurgalıların çizgili kas hücreleri hangi durumda laktik asit fermantasyonu yapar?", "target": "Omurgalıların çizgili kas hücreleri, oksijen yetersiz olduğunda laktik asit fermantasyonu yapar."} {"input": "question: Laktik asitlerin bir kısmı hangi organda dönüştürülür?", "target": "Laktik asitlerin bir kısmı, karaciğerde dönüştürülür."} {"input": "question: Etil alkol fermantasyonu ve laktik asit fermantasyonunun arasındaki fark nedir?", "target": "Etil alkol fermantasyonunda karbondioksit oluşur ve geri dönüşümü yoktur, laktik asit fermantasyonunda karbondioksit oluşmaz ve geri dönüşümü vardır."} {"input": "question: Fotosentez nedir?", "target": "İnorganik maddelerden ışık enerjisi ve klorofil pigmenti yardımı ile organik madde üretimine fotosentez denir."} {"input": "question: Fotosentez yapan canlılara ne denir?", "target": "Fotoototrof denir."} {"input": "question: Fotosentezde hidrojen kaynağı olarak H2O kullanan canlılar nelerdir?", "target": "Bitkiler, algler ve siyanobakteriler (mavi-yeşil alg) tarafından gerçekleştirilir."} {"input": "question: Fotosentezde hidrojen kaynağı olarak H2S kullanan canlılar nelerdir?", "target": "Sülfür bakterileri tarafından gerçekleştirilir."} {"input": "question: Fotosentezde hidrojen kaynağı olarak H2 kullanan canlılar nelerdir?", "target": "Hidrojen bakterileri tarafından gerçekleştirilir."} {"input": "question: Robert Hill'in keşfi nedir?", "target": "Fotosentezin ışık reaksiyonları sonucu açığa çıkan oksijen gazının kaynağının CO2 değil, H2O olduğunu ortaya çıkarmıştır."} {"input": "question: Tüm Fotoototroflarda görülen durumlar nelerdir?", "target": "Karbon kaynağı olarak CO2 kullanırlar. Klorofil ve ışık kullanırlar. Organik madde ve su oluştururlar. Hidrojen kaynağı kullanırlar."} {"input": "question: Klorofil pigmenti taşıyan yapı nedir?", "target": "Yeşil plastiddir."} {"input": "question: Fotosentez reaksiyonlarında iki ana reaksiyon nedir?", "target": "Işığa bağlı reaksiyonlar ve ışıktan bağımsız reaksiyonlardır."} {"input": "question: Işığa bağlı reaksiyonlarda neler kullanılır?", "target": "Su, klorofil, enzimler, fotosistemler ve ETS kullanılır."} {"input": "question: Işıktan bağımsız reaksiyonlarda neler kullanılır?", "target": "CO2, NADPH2 ve ATP kullanılır."} {"input": "question: Fotosentez hızına etki eden genetik etmenler nelerdir?", "target": "Kloroplast ve klorofil sayısı, yaprak sayısı ve genişliği, stoma sayısı, enzim miktarı, kütikula kalınlığı"} {"input": "question: Minimum yasası nedir?", "target": "Fotosentez hızının miktarı minimum olan faktör tarafından sınırlandırılır."} {"input": "question: DNA üzerinde kaç çeşit nükleotid bulunur?", "target": "4"} {"input": "question: DNA üzerindeki 4 çeşit nükleotidin 3’erli kombinasyonu sonucunda ne oluşur?", "target": "genetik şifre (kod)"} {"input": "question: DNA kodonunun mRNA üzerindeki karşılığına ne denir?", "target": "RNA kodonu"} {"input": "question: tRNA üzerindeki karşılığına ne denir?", "target": "antikodon"} {"input": "question: Kaç çeşit kodon ve antikodon bulunur?", "target": "64 çeşit kodon, 61 çeşit antikodon"} {"input": "question: Her RNA kodonunun kaç tane amino asit karşılığı vardır?", "target": "bir’den fazla"} {"input": "question: Protein sentezi için kaç farklı amino asit kullanılır?", "target": "20"} {"input": "question: DNA üzerinde bulunan gen parçası neyi sağlar?", "target": "bir proteinin sentezlenmesini"} {"input": "question: Protein sentezi kaç aşamada gerçekleşir?", "target": "iki aşamada"} {"input": "question: Transkripsiyon aşamasında neler olur?", "target": "DNA üzerindeki genetik bilginin mRNA üzerine aktarılması"} {"input": "question: Transkripsiyon hangi hücrelerde gerçekleşir?", "target": "Ökaryot hücrelerde; çekirdek, kloroplast ve mitokondride, Prokaryot hücrelerde sitoplazmada"} {"input": "question: mRNA sentezinin yapılacağı ipliğe ne denir?", "target": "anlamlı iplik"} {"input": "question: Transkripsiyon hangi kodon ile başlar?", "target": "AUG kodonu"} {"input": "question: Transkripsiyon hangi kodon ile sonlanır?", "target": "durdurma (stop) kodonlarından (UAA, UAG, UGA) bir tanesi"} {"input": "question: Translasyon aşamasında neler olur?", "target": "mRNA üzerindeki kodonlara uygun amino asitler ile ribozom organelinde protein sentezlenmesine"} {"input": "question: Translasyon hangi yönde gerçekleştirilir?", "target": "mRNA’nın 5’ ucundan başlayarak 3’ ucuna doğru"} {"input": "question: Polizom nedir?", "target": "Aynı mRNAnın birden fazla ribozom tarafından okunması ile oluşan yapı"} {"input": "question: Santral Dogma nedir?", "target": "Hücredeki genetik bilgi aktarımının tamamı"} {"input": "question: Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji nedir?", "target": "Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji, bitki, hayvan ve mikroorganizma yapılarının laboratuvar ortamında geliştirip onlardan yeni ürünler üretmeyi amaçlayan bilim dalıdır."} {"input": "question: Biyoteknolojik yöntemler nelerdir?", "target": "Sütten yoğurt yapımı, sirke üretimi, hamur mayalanması gibi geleneksel biyoteknolojik yöntemler ve aşı, ilaç, hormon üretimi, atık maddelerin temizlenmesi için canlıların kullanımı, gen aktarımı gibi modern biyoteknolojik yöntemlerdir."} {"input": "question: Genetik Mühendisliği nedir?", "target": "Genetik Mühendisliği, genlerin izole edilmesini, çoğaltılmasını, farklı canlı genleri ile birleştirilmesini ya da genlerin canlılar arasında nakledilmesi için çalışan bilim dalıdır."} {"input": "question: Melezleme nedir?", "target": "Melezleme, farklı karakterler bakımından homozigot olan bireylerin çaprazlanması ile heterozigot bireyler elde edilmesidir."} {"input": "question: Yapay Dölleme nedir?", "target": "Yapay Dölleme, üstün özellikli spermler ile üstün özellikli yumurtaların laboratuvar ortamında döllendirilmesidir."} {"input": "question: Poliploidi nedir?", "target": "Poliploidi, kromozom çift sayısının fazla olması durumudur. Poliploidi canlılar daha verimli ve daha dayanıklı ürün oluştururlar."} {"input": "question: GDO (Transgenik Organizma) nedir?", "target": "GDO, istenilen özellikte bitki ve hayvan üretilebilmek için, insana yarar sağlayacak şekilde organizmaların genetik yapıları değiştirilmektedir."} {"input": "question: Gen Klonlanması nedir?", "target": "Gen Klonlanması, bir canlıya ait olan genin başka bir canlıya aktarılmasıdır."} {"input": "question: Hayvan Klonlanması nedir?", "target": "Hayvan Klonlanması, bir hayvanın genetik olarak kopyasının üretilmesidir."} {"input": "question: İlk klon canlı nedir?", "target": "İlk klon canlı, DOLLY ismi verilen bir koyundur."} {"input": "question: Virüsler kullanılarak insanlardaki bozuk genlerin sağlam genler ile değiştirilmesidir?", "target": "Virüsler kullanılarak insanlardaki bozuk genlerin sağlam genler ile değiştirilmesidir."} {"input": "question: İnsandan alınan DNA molekülünün enzimler ile parçalanarak bazı uygulamalar sonucu bantlaşma yapması nedir?", "target": "İnsandan alınan DNA molekülünün enzimler ile parçalanarak bazı uygulamalar sonucu bantlaşma yapması ve bu bantlaşmaların pek çok alanda kullanılmasıdır."} {"input": "question: Tek yumurta ikizleri hariç her insanın DNA parmak izi nedir?", "target": "Tek yumurta ikizleri hariç her insanın DNA parmak izi farklıdır."} {"input": "question: Bölünme yeteneği fazla ve farklılaşmamış hücrelere nedir?", "target": "Bölünme yeteneği fazla ve farklılaşmamış hücrelere kök hücre denir."} {"input": "question: Yetişkin kök hücreler nedir?", "target": "Yetişkin kök hücreler, vücutta birçok doku ve organ yapısında bulunur. Bulundukları organların hasar görmesi durumunda hasarlı bölgeyi onarırlar."} {"input": "question: Embriyonik kök hücreler nedir?", "target": "Embriyonik kök hücreler, embriyo yapısında bulunur; gebelik süresince farklılaşarak canlının fetüs halini almasını sağlar."} {"input": "question: İnsandan alınan kök hücreler laboratuvar ortamında geliştirilerek nedir?", "target": "İnsandan alınan kök hücreler laboratuvar ortamında geliştirilerek organ ve doku üretiminde kullanılabilir."} {"input": "question: Hipotalamus ve Hipofiz Bezi arasındaki ilişki nedir?", "target": "Hipotalamus, hipofiz bezinin ön lobunun çalışmasını düzenler ve özel hormonlar (RF) salgılar."} {"input": "question: Hipofiz Bezi hangi bölgelerden oluşur?", "target": "Ön ve arka olmak üzere iki lobdan oluşur."} {"input": "question: Hipofiz Bezi hangi hormonları salgılar?", "target": "STH, TSH, ACTH, FSH, LH, LTH, MSH hormonlarını salgılar."} {"input": "question: STH (Büyüme Hormonu) hangi etkileri gösterir?", "target": "Vücut hücrelerinin büyümesini sağlar, özellikle kemiklerin ve genel olarak vücudun büyümesini sağlar."} {"input": "question: TSH (Tiroit Uyarıcı Hormon) hangi etkisi gösterir?", "target": "Tiroit bezinin çalışmasını ve hormon salgılamasını düzenler."} {"input": "question: ACTH (Adenokortikotropik Hormon) hangi etkisi gösterir?", "target": "Böbrek üstü bezinin korteks bölgesini uyarır ve kabuk kısmından hormon salgılamasını sağlar."} {"input": "question: FSH (Folikül Uyarıcı Hormon) hangi etkisi gösterir?", "target": "Dişilerde yumurtalık, erkeklerde testislerin uyarılmasını sağlar."} {"input": "question: LH (Lüteinleştirici Hormon) hangi etkisi gösterir?", "target": "Dişilerde ovulasyon ve korpus luteumun oluşmasını sağlar, erkeklerde testis içinde bulunan leydig hücrelerini uyararak testosteron hormonu salgılanmasını sağlar."} {"input": "question: LTH (Prolaktin Lüteotropik Hormon) hangi etkisi gösterir?", "target": "Süt bezlerinin gelişmesini ve süt salgılamasını sağlar."} {"input": "question: MSH (Melanosit Uyarıcı Hormon) hangi etkisi gösterir?", "target": "Derideki melanosit hücrelerini uyarır ve melanin pigmentlerinin üretilmesini sağlar."} {"input": "question: ADH (Antidiüretik Hormon) hangi etkisi gösterir?", "target": "Rahim ve süt bezlerinde doğumda rahim kaslarının kasılmasını ve doğum sancısının başlamasını sağlar, ayrıca böbreklerde suyun geri emilimini sağlar."} {"input": "question: Hipotalamus hangi hormonları salgılar?", "target": "ADH ve Oksitosin hormonlarını üretir."} {"input": "question: Hipofiz Bezi hangi bezlerden salgılar?", "target": "Karma bezlerden, iç salgı bezlerinden salgılanabilir."} {"input": "question: Hormonların kanda belirli bir düzeyde bulunmaları hangi etkisi gösterir?", "target": "Metabolizmayı hızlandırır."} {"input": "question: Hormon salgılanmasını sağlayan durumlar nelerdir?", "target": "Çevre değişikliklerinin organizmayı etkilemesi, kandaki hormon miktarına göre endokrin bezlerin birbirini etkilemesi, kandaki çeşitli maddelerin miktarlarının artıp azalması, sinir sisteminin endokrin bezleri etkilemesi."} {"input": "question: Canlıların en küçük yapı birimi nedir?", "target": "Hücre"} {"input": "question: Robert Hooke'un yapmış olduğu basit mikroskopla hangi maddeyi incelemiştir?", "target": "Mantar tıpasını"} {"input": "question: Anton Van Leeuwenhoek'un yapmış olduğu mikroskopla hangi canlıları incelemiştir?", "target": "Tek hücreli canlıları"} {"input": "question: Matthias Schleiden'in yaptığı çalışmalarda hangi canlıların hücrelerden oluştuğunu keşfetmiştir?", "target": "Bitkilerin"} {"input": "question: Theodore Schwann'ın yaptığı çalışmalarda hangi canlıların hücrelerden oluştuğunu keşfetmiştir?", "target": "Hayvanların"} {"input": "question: Rudolf Virchow'un yapmış olduğu çalışmalarda hangi keşfi yapmıştır?", "target": "Hücrelerin bölündüğünü"} {"input": "question: Hücre teorisi hangi bilim insanlarının katkılarıyla günümüzdeki halini almıştır?", "target": "Schleiden, Schwann ve Wirchow'un"} {"input": "question: Hücre teorisi göre canlılar hangi birimlerden meydana gelmiştir?", "target": "Bir ya da birden fazla hücreden"} {"input": "question: Hücreler canlıların hangi birimlerinde gerçekleştirir?", "target": "Yapısal ve işlevsel birimlerinde"} {"input": "question: Hücreler hangi boyutta hayati fonksiyonlarını gerçekleştirebilir?", "target": "Mikroskobik boyutta"} {"input": "question: Hücrelerin incelenmesinde ilk olarak hangi mikroskop kullanılmıştır?", "target": "Işık mikroskobu"} {"input": "question: Elektron mikroskobu hangi yılda icat edilmiştir?", "target": "20. YY (1900 - 1999)"} {"input": "question: Elektron mikroskobu hangi avantajı sağlar?", "target": "Hücrenin içeriğinin de incelenmesine imkan sağlar"} {"input": "question: Hücreler hangi özelliğine göre ikiye ayrılır?", "target": "Çekirdeklerinin olup olmamasına"} {"input": "question: Prokaryot hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Genetik maddesi sitoplazmaya dağılmış, ribozom hariç organelleri olmayan"} {"input": "question: Ökaryot hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Genetik maddesi çekirdek zarı ile sitoplazmadan ayrılan, ribozom dahil olmak üzere organelleri bulunan"} {"input": "question: Hücrenin temel kısımları nelerdir?", "target": "Hücre Zarı, Sitoplazma, Çekirdek"} {"input": "question: Hücre Zarının görevleri nelerdir?", "target": "Hücreyi dış etkenlerden korur, hücreye şekil verir, hücre içeriğinin bir arada kalmasını sağlar, hücrenin madde alışverişi yapmasını sağlar, prokaryot hücrelerde fotosentez ve solunuma yardım eder, bitki hücrelerinde selüloz sentezini sağlar"} {"input": "question: Hücre Zarının özellikleri nelerdir?", "target": "Canlıdır, esnektir, seçici-geçirgendir, akıcıdır, mozaiktir, porları vardır, karbonhidrat, yağ ve protein moleküllerinden oluşmuştur"} {"input": "question: Akıcı-Mozaik Zar Modelinin özellikleri nelerdir?", "target": "Yapısına katılan moleküllerin yerlerinin sabit olmaması nedeni ile akıcı, yapısını oluşturan moleküllerin dağılımının düzensiz olması nedeni ile de mozaik yapıda olmasıdır"} {"input": "question: Fosfolipitler nasıl dizilmişlerdir?", "target": "Kuyruk kısımları birbirine bakacak şekilde dizilmişlerdir"} {"input": "question: Proteinlerin hücre zarında nasıl yerleşmişlerdir?", "target": "Fosfolipit tabakası içine tamamen gömülü olarak ya da yarı gömülü olarak yerleşmişlerdir"} {"input": "question: Karbonhidratların hücre zarında nasıl yerleşmişlerdir?", "target": "Fosfolipit ya da proteinlere bağlanarak hücre zarının yapısına katılırlar"} {"input": "question: Glikoproteinlerin ve glikolipitlerin hücre zarındaki görevleri nelerdir?", "target": "Hücrelerin birbirini tanımalarını sağlar, hücre zarının seçici – geçirgen olmasını sağlar, hücreye gelen hormon gibi sinyal moleküllerinin tanınmasını sağlar"} {"input": "question: Hücre Çeperinin özellikleri nelerdir?", "target": "Cansızdır, serttir, tam geçirgendir, yapısı bulunduğu canlı türüne göre değişir"} {"input": "question: Hücre Çeperinin görevleri nelerdir?", "target": "Hücreyi korur, hücreye şekil verir, hücrenin aşırı su almasını engeller"} {"input": "question: Hücre zarı nedir?", "target": "Hücre zarı canlıdır ve seçici-geçirgendir."} {"input": "question: Nötr maddeler hangi maddelere göre hücre zarından daha kolay geçer?", "target": "Nötr maddeler iyonlara göre hücre zarından daha kolay geçer."} {"input": "question: Yağda çözünen maddeler hangi maddelere göre hücre zarından daha kolay geçer?", "target": "Yağda çözünen maddeler (ADEK vitaminleri) yağda çözünmeyen maddelere (B ve C vitaminleri) göre hücre zarından daha kolay geçer."} {"input": "question: Pasif taşıma nedir?", "target": "Pasif taşıma, hücre zarından geçebilecek büyüklükteki moleküllerin kendilerine ait kinetik enerjileri nedeniyle çok yoğun olduğu ortamdan az yoğun olduğu ortama doğru kendi enerjisiyle geçmesine denir."} {"input": "question: Difüzyon nedir?", "target": "Difüzyon, hücre zarından geçebilecek büyüklükteki moleküllerin çok yoğun olduğu ortamdan az yoğun olduğu ortama kendiliğinden geçmesine denir."} {"input": "question: Kolaylaştırılmış difüzyon nedir?", "target": "Kolaylaştırılmış difüzyon, hücre zarından geçebilecek büyüklükte olan ancak fosfolipit tabakasından geçemeyen moleküllerin çok yoğun olduğu ortamdan az yoğun olduğu ortama doğru taşıma proteinleri (permeaz) aracılığı ile geçmesine denir."} {"input": "question: Difüzyon hızına etki eden faktörler nelerdir?", "target": "Difüzyon hızına etki eden faktörler, molekül büyüklüğü, ortamlar arasındaki yoğunluk farkı, ortamın sıcaklığı, difüzyon yüzeyinin artması ve ortamlar arasındaki basınç farkının artmasıdır."} {"input": "question: DİYALİZ nedir?", "target": "DİYALİZ, suda çözünmüş maddelerin yarı geçirgen zar aracılığı ile difüzyonudur."} {"input": "question: Ozmoz nedir?", "target": "Ozmoz, suyun yarı geçirgen bir zar aracılığı ile çok olduğu ortamdan az olduğu ortama doğru geçmesine denir."} {"input": "question: Çözeltiler içindeki çözünmüş madde miktarına göre üç grupta incelenir?", "target": "Çözeltiler içindeki çözünmüş madde miktarına göre üç grupta incelenir: Hipertonik çözelti, Hipotonik çözelti ve İzotonik çözelti."} {"input": "question: Plazmoliz nedir?", "target": "Plazmoliz, hipertonik bir çözeltiye konulan bir hücrenin ozmos ile suyunu kaybederek büzülmesine denir."} {"input": "question: Deplazmoliz nedir?", "target": "Deplazmoliz, plazmolize uğramış bir hücrenin hipotonik çözeltiye konulması ile su alarak plazmoliz öncesi haline geri dönmesine denir."} {"input": "question: Turgor nedir?", "target": "Turgor, normal bir hücrenin hipotonik bir ortama konulması sonucunda hücrenin ozmos ile su alarak şişmesine denir."} {"input": "question: Turgor basıncı nedir?", "target": "Turgor basıncı, hücre içindeki suyun hücre çeperine yaptığı basınca denir."} {"input": "question: Ozmotik basınç nedir?", "target": "Ozmotik basınç, bir hücrenin bulunduğu ortamdan su alma basıncına denir."} {"input": "question: Emme kuvveti nedir?", "target": "Emme kuvveti, bir hücrede etkili olan ozmotik basınç ile turgor basıncı arasındaki farktır."} {"input": "question: Aktif taşıma nedir?", "target": "Aktif taşıma, hücre zarından geçebilecek büyüklükteki moleküllerin az yoğun oldukları ortamdan çok yoğun oldukları ortama doğru hücrenin kontrolünde taşınmasına denir."} {"input": "question: Endositoz nedir?", "target": "Endositoz, hücre zarından geçemeyecek büyüklükte olan maddelerin hücre içine alınmasına denir."} {"input": "question: Fagositoz nedir?", "target": "Fagositoz, hücre zarından geçemeyecek büyüklükteki katı bir maddenin yalancı ayak oluşturularak hücre içine alınmasına denir."} {"input": "question: Pinositoz nedir?", "target": "Pinositoz, hücre zarından geçemeyecek büyüklükteki sıvı maddelerin pinositik cep aracılığıyla hücre içine alınmasına denir."} {"input": "question: Ekzositoz nedir?", "target": "Ekzositoz, hücre zarından geçemeyecek büyüklükteki maddelerin koful oluşturularak hücre dışına atılmasına denir."} {"input": "question: Canlıların en küçük yapı birimi nedir?", "target": "Hücre"} {"input": "question: Robert Hooke'un mikroskopla yaptığı keşif nedir?", "target": "Hücreyi keşfetmiştir."} {"input": "question: Anton Van Leeuwenhoek'un mikroskobuyla yaptığı keşif nedir?", "target": "Tek hücreli canlıları keşfetmiştir."} {"input": "question: Matthias Schleiden'in yaptığı keşif nedir?", "target": "Bitkilerin hücrelerden oluştuğunu keşfetmiştir."} {"input": "question: Theodore Schwann'ın yaptığı keşif nedir?", "target": "Hayvanların hücrelerden oluştuğunu keşfetmiştir."} {"input": "question: Rudolf Virchow'un keşfi nedir?", "target": "Hücrelerin bölündüğünü keşfetmiştir."} {"input": "question: Hücre Teorisi'nin ana ilkeleri nelerdir?", "target": "1. Bütün canlılar bir ya da birden fazla hücreden meydana gelmiştir. 2. Hücreler canlıların yapısal ve işlevsel birimleridir. 3. Canlılar kendilerine özgü metabolizma faaliyetlerini hücrelerinde gerçekleştirir. 4. Canlılar genetik maddelerini hücrelerinde taşırlar. 5. Her hücre kendinden önceki hücrenin bölünmesi ile oluşur."} {"input": "question: Hücrelerin şekil ve büyüklük olarak farklılık gösterdiği durumlar nelerdir?", "target": "Hücreler canlı türlerinde hatta bir bireyin farklı dokularında şekil ve büyüklük olarak farklılık gösterebilir."} {"input": "question: İlk olarak hücrelerin incelenmesinde hangi mikroskop türü kullanılmıştır?", "target": "Işık mikroskobu"} {"input": "question: Elektron mikroskobunun hücreyle ilgili bilinmeyenlere katkıları nelerdir?", "target": "Hücrenin içeriğinin de incelenmesine imkan sağlamıştır."} {"input": "question: Elektron mikroskobunun çeşitleri nelerdir?", "target": "Taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve transmisyonlu elektron mikroskobu (TEM)"} {"input": "question: Hücreler çekirdeklerinin olup olmamasına göre nasıl ayrılır?", "target": "Prokaryot hücre ve ökaryot hücre"} {"input": "question: Prokaryot hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Genetik maddesi sitoplazmaya dağılmış olan ve ribozom hariç organelleri olmayan hücrelerdir."} {"input": "question: Ökaryot hücrelerin özellikleri nelerdir?", "target": "Genetik maddesi çekirdek zarı ile sitoplazmadan ayrılan (çekirdeği olan) ve ribozom dahil olmak üzere organelleri bulunan hücrelerdir."} {"input": "question: Kalp, dolaşım sisteminin hangi organıdır?", "target": "Kalp, dolaşım sisteminin en temel organıdır."} {"input": "question: Kalp içerisinde temiz kan ve kirli kan birbirine karışır mı?", "target": "Hayır, kalp içerisinde temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz."} {"input": "question: Kalp dıştan içe doğru kaç ana tabakadan oluşmuştur?", "target": "Kalp, dıştan içe doğru üç ana tabakadan oluşmuştur."} {"input": "question: Perikard nedir?", "target": "Perikard, kalbi dıştan saran bağ dokusundan oluşmuş iki katlı bir zardır."} {"input": "question: Miyokard nedir?", "target": "Miyokard, kalp kasıdır."} {"input": "question: Endokard nedir?", "target": "Endokard, kalp en iç tabakasıdır."} {"input": "question: Kalp kaç odacıklıdır?", "target": "Kalp dört odacıklıdır."} {"input": "question: Sağ kulakçık ve sağ karıncıkta bulunan kan nedir?", "target": "Sağ kulakçık ve sağ karıncıkta daima kirli kan bulunur."} {"input": "question: Sol kulakçık ve sol karıncıkta bulunan kan nedir?", "target": "Sol kulakçık ve sol karıncıkta daima temiz kan bulunur."} {"input": "question: Kalbin kulakçıklardan karıncıklara açılan kısmında ne bulunur?", "target": "Kalbin kulakçıklardan karıncıklara açılan kısmında kapakçıklar bulunur."} {"input": "question: Sağ kulakçık-sağ karıncık arasındaki kapakçık nedir?", "target": "Sağ kulakçık-sağ karıncık arasındaki kapakçık triküspit (üçlü) kapakçıktır."} {"input": "question: Sol kulakçık-sol karıncık arasındaki kapakçık nedir?", "target": "Sol kulakçık-sol karıncık arasındaki kapakçık biküspit (mitral kapakçık) kapakçıktır."} {"input": "question: Kalbin karıncıklarına hangi damarlar bağlıdır?", "target": "Kalbin karıncıklarına atardamarlar bağlıdır."} {"input": "question: Kalbin kulakçıklarına hangi damarlar bağlıdır?", "target": "Kalbin kulakçıklarına toplardamarlar bağlıdır."} {"input": "question: Kalbin çalışması hangi kasılmayla başlar?", "target": "Kalbin çalışması miyokard tabakasının kasılıp gevşemesi ile çalışır."} {"input": "question: Kalbin kasılmasına ne denir?", "target": "Kalbin kasılmasına sistol denir."} {"input": "question: Kalbin gevşemesine ne denir?", "target": "Kalbin gevşemesine diastol denir."} {"input": "question: Kalbin çalışması sadece hangi uyarılara bağlıdır?", "target": "Kalbin çalışması sadece beyinden gelen uyarılara bağlı değildir."} {"input": "question: Kalp atışını hangi faktörler etkiler?", "target": "Kalp atışını sinirler, hormonlar, kandaki CO2 derişimi, sıcaklık ve çalışma temposu, kimyasal maddeler gibi faktörler etkiler."} {"input": "question: Kanı santrifüjde geçirdiğimizde hangi kısımlar oluşur?", "target": "Hücreler dibe çökerken, plazma kısmı üstte kalır."} {"input": "question: Kan dokusunun ara maddesi nedir?", "target": "Su, iyonlar, plazma proteinlerinden (albümin, fibrinojen, globülin, antikorlar) oluşur."} {"input": "question: Eritrositlerin ilk oluştuklarında sahip oldukları nedir?", "target": "Organel ve çekirdeklere sahipken dolaşıma katıldıklarında organel ve çekirdeklerini kaybederler."} {"input": "question: Eritrositlerin yapılarında hangi madde bulunur?", "target": "Kana kırmızı renk veren hemoglobin bulunur."} {"input": "question: Eritrositlerin ömürleri yaklaşık kaç gündür?", "target": "120 gün"} {"input": "question: Lökositlerin özellikleri nelerdir?", "target": "Renksiz ve çekirdekli olan aktif hareket edebilen hücrelerdir."} {"input": "question: Lökositlerin görevleri nelerdir?", "target": "Fagositoz yaparak ve antikor üreterek vücudun savunmasında rol oynarlar."} {"input": "question: Kan pulcuklarının özellikleri nelerdir?", "target": "Kemik iliğindeki iri yapılı hücrelerin (megakaryosit) parçalanması ile oluşan kandaki en küçük parçacıklardır."} {"input": "question: Kan pulcuklarının görevleri nelerdir?", "target": "Kanın pıhtılaşmasını sağlarlar."} {"input": "question: Lenf sisteminin görevleri nelerdir?", "target": "Akyuvar üreterek vücudun savunmasında rol alır. Kılcal kan damarlarından sızan doku sıvısının kan dolaşımına katılmasını sağlar."} {"input": "question: Lenf kılcallarının özellikleri nelerdir?", "target": "Kan kılcallarına göre daha geçirgendir."} {"input": "question: Lenf damarlarındaki sıvının hareketi nasıl sağlanır?", "target": "Kalbin negatif emme basıncı (kulakçığın gevşemesiyle oluşur) ve iskelet kasları ile sağlanır."} {"input": "question: Lenf düğümlerinde hangi hücreler üretilir?", "target": "Lenfositler üretilir."} {"input": "question: Lenf sıvısı nedir?", "target": "Kan damarlarına geçemeyen bir miktar doku sıvısı, lenf damarlarına geçerek lenf sıvısını oluşturur."} {"input": "question: Antijen nedir?", "target": "Hücre üzerinde bulunan proteinlerdir."} {"input": "question: Antikor nedir?", "target": "Vücudumuza yabancı olan antijenlere karşı akyuvarlar tarafından üretilen savunma proteinleridir."} {"input": "question: Kan nakillerinde hangi durum meydana gelir?", "target": "Kan alan kişinin antikorları ile kan veren kişinin antijenleri aynı olmamalıdır. Aynı olması durumunda kanda çökelme meydana gelir ve kan alan kişi ölebilir."} {"input": "question: Kemosentez nedir?", "target": "İnorganik maddeleri oksitleyerek organik madde üretilmesine kemosentez denir."} {"input": "question: Kemoototrof canlılar hangi tür canlılardır?", "target": "Prokaryot canlılardır ve tek hücrelidir."} {"input": "question: Kemosentezde enerji kaynağı olarak hangi maddeler kullanılır?", "target": "İnorganik maddeler kullanılır ve bunlar canlı türüne göre farklılık gösterir."} {"input": "question: Karbon kaynağı olarak hangi madde kullanılır?", "target": "Karbondioksit kullanılır."} {"input": "question: Oksidayon olayı için hangi gaz kullanılır?", "target": "Oksijen gazı kullanılır."} {"input": "question: Kemosentezde ışık enerjisine ihtiyaç var mı?", "target": "Hayır, ışık enerjisine ihtiyaç yoktur."} {"input": "question: Klorofil kemosentezde kullanılır mı?", "target": "Hayır, klorofil kullanılmaz."} {"input": "question: ETS kemosentezde hangi görevi yapar?", "target": "ETS görev yapar."} {"input": "question: Kemosentezde hangi reaksiyonlar gerçekleştirilir?", "target": "İndirgenme ve yükseltgenme reaksiyonları gerçekleştirilir."} {"input": "question: Bazı kemosentetik bakteriler enerji kaynağı olarak hangi maddeleri kullanabilir?", "target": "Demir, kükürtlü bileşikler (hidrojen sülfür) gibi maddeleri kullanabilir."} {"input": "question: Metanojenik Arkeler kemosentezde hangi enerji kaynağı kullanır?", "target": "Karbondioksit kullanırlar."} {"input": "question: Metanojenik Arkeler kemosentezde hangi gaz üretirler?", "target": "Metan gazı üretirler."} {"input": "question: Nitrit Bakterileri kemosentezde hangi enerji kaynağı kullanır?", "target": "Amonyak kullanırlar."} {"input": "question: Nitrit Bakterileri kemosentezde hangi reaksiyon gerçekleştirirler?", "target": "Nitrifikasyonda görev alırlar."} {"input": "question: Nitrat Bakterileri kemosentezde hangi enerji kaynağı kullanır?", "target": "Nitrit kullanırlar."} {"input": "question: Nitrat Bakterileri kemosentezde hangi reaksiyon gerçekleştirirler?", "target": "Nitrifikasyonda görev alırlar."} {"input": "question: Nitrifikasyon bakterileri kemosentezle hangi işlemi gerçekleştirirler?", "target": "Kendi besinlerini üretirler ve azot döngüsünün gerçekleşmesini sağlarlar."} {"input": "question: Ototrofların ortak özellikleri nelerdir?", "target": "İnorganik maddelerden organik madde üretirler, karbondioksit tüketirler, ATP sentezlenir ve tüketilir, enzimatik reaksiyonlar gerçekleşir."} {"input": "question: Komünite nedir?", "target": "Bir alan ya da habitat içerisinde bulunan tüm popülasyonların oluşturduğu topluluktur."} {"input": "question: İndikatör (gösterge) tür nedir?", "target": "Bir komünitedeki çevre değişikliklerinden çok çabuk etkilenen türdür."} {"input": "question: Baskın (dominant) tür nedir?", "target": "Bir komünitede sayıca diğer canlılardan daha fazla yani toplam biyokütlesi en fazla olan türdür."} {"input": "question: Kilit taşı tür nedir?", "target": "Komüniteyi kontrol eden türdür."} {"input": "question: İstilacı tür nedir?", "target": "Doğal yaşam alanları olmayan bir komüniteye girerek burada çoğalan türlerdir."} {"input": "question: Ekoton nedir?", "target": "Komşu komüniteler arasındaki geçiş bölgeleridir."} {"input": "question: Komünitelerde rekabet nedir?", "target": "Ortamın sınırlı kaynakları için canlılarda görülen yarıştır."} {"input": "question: Tür içi rekabet nedir?", "target": "Besin, yaşam alanı ve üreme için görülür."} {"input": "question: Türler arası rekabet nedir?", "target": "Besin ve yaşam alanı için görülür."} {"input": "question: Av nedir?", "target": "Bir canlının başka bir canlıyı beslenme amaçlı yakalamasına denir."} {"input": "question: Mutualizm (+/+) nedir?", "target": "Bir arada yaşayan türlerin her ikisinin de bu ilişkiden yarar görmesi durumudur."} {"input": "question: Kommensalizm (+/0) nedir?", "target": "Bir arada yaşayan türlerden biri bu ilişkiden yarar görmesi, diğerinin ise etkilenmediği durumdur."} {"input": "question: Parazitzm (+/-) nedir?", "target": "Bir arada yaşayan türlerden birinin bu ilişkiden yarar, diğerinin ise zarar görmesi durumudur."} {"input": "question: Bitki Parazitleri nedir?", "target": "Bitkiler üzerinde beslenen parazitlerdir."} {"input": "question: Yarı parazitler nedir?", "target": "Üzerinde yaşadıkları bitkinin ksilemlerine emeç yollayarak inorganik maddelerinden faydalanırlar."} {"input": "question: Tam parazitler nedir?", "target": "Üzerinde yaşadıkları bitkinin ksilem ve floemine emeç yollayarak hem inorganik hem de organik maddelerinden faydalanırlar."} {"input": "question: Hayvan Parazitleri nedir?", "target": "Sindirilmiş besinlerin hazır olarak bulunduğu vücut yapılarındaki besinlerle beslenirler."} {"input": "question: İç (Endo) parazit nedir?", "target": "Hayvanların içinde yaşarlar."} {"input": "question: Dış (Ekto) parazit nedir?", "target": "Vücudun dışına yerleşerek kan emerler."} {"input": "question: Amensalizm (-/0) nedir?", "target": "Canlılardan birinin etkilenmediği diğerinin ise zarar gördüğü birlikteliktir."} {"input": "question: Süksesyon nedir?", "target": "Bir komünitede çeşitli faktörlerle baskın türün zamanla değişmesidir."} {"input": "question: Birincil (Primer) Süksesyon nedir?", "target": "Toprağın hiç oluşmadığı, canlı yaşamının bulunmadığı alanlarda görülen süksesyondur."} {"input": "question: İkincil (Sekonder) Süksesyon nedir?", "target": "İnsan müdahalesi, aşırı otlatma ve yangın gibi nedenlerle toprak yapısı bozulmadan komünitenin bozulması ile görülen süksesyondur."} {"input": "question: Bitkilerde kök sistemi nasıl oluşur?", "target": "Primer kökten sekonder kök çıkar ve böylece bitkide kök sistemi oluşur."} {"input": "question: Kökün Boyuna Kesitinin Yapısı hangi bölümlerden oluşur?", "target": "Kök 4 bölümde incelenir: Hücre bölünme bölgesi, Farklılaşma (olgunlaşma) bölgesi, Uzama Bölgesi ve Kökün en uç kısmına büyüme konisi (bölgesi)."} {"input": "question: Kaliptra nedir?", "target": "Kökün en ucunda bulunur, Apikal meristem tarafından üretilir, Parankima dokusuna ait bir yapıdır, Hücre çeperleri içerisinde jelatinimsi bir madde olan müsilaj vardır."} {"input": "question: Kökün Enine Kesitinin Yapısı hangi bölümlerden oluşur?", "target": "Epidermis, Korteks, Endodermis, Periskl, Merkezi silindir"} {"input": "question: Gövde nedir?", "target": "Üzerinde tomurcukları, yaprakları, çiçekleri ve meyveleri taşıyan bitki kısmıdır."} {"input": "question: Bitkilerde Çeşitli İşlevleri Üstlenmiş Farklılaşmış Gövdeler nelerdir?", "target": "Stolon (sürünücü gövde), Rizom, Yumru gövde, Soğan (Yassı gövde), Sarılıcı gövde"} {"input": "question: Gövdenin Boyuna Kesitinin Yapısı nasıl oluşur?", "target": "Apikal meristem genç yapraklar tarafından korunur, Tohumlu bitkilerin gövdesi tohumsuz bitkilere oranla daha gelişmiştir."} {"input": "question: Yaprağın Morfolojik Yapısı nedir?", "target": "Yaprağın yassılaşmış ve genişlemiş kısmıdır, Fotosentez ve gaz alışverişinin yoğun olarak yapıldığı yerdir."} {"input": "question: Yaprak ayası nedir?", "target": "Yaprak ayasını gövdeye bağlar, Yaprağın gövdedeki konumunu belirlerken yaprak ayasının ışıktan verimli bir şekilde yararlanmasını sağlar."} {"input": "question: Yaprak Enine Kesitinin Yapısı hangi bölümlerden oluşur?", "target": "Epidermis, Mezofil tabakası, İletim demetleri"} {"input": "question: Nöron içerisinde elektrokimyasal değişiklikler meydana geldiğinde ne olur?", "target": "İmpuls (uyartı) oluşur."} {"input": "question: Nöronda impuls oluşumunu sağlayan en küçük uyarı şiddetine ne denir?", "target": "Eşik değeri (eşik şiddeti)"} {"input": "question: Eşik değeri üzerindeki uyarılar impulsun şiddetini, hızını ve taşınma şeklini değiştirir mi?", "target": "Hayır, değiştirmez."} {"input": "question: Nöronlarda impuls iletimi hangi yolla yapılır?", "target": "Elektrokimyasal (elektriksel ve kimyasal) yolla"} {"input": "question: İmpuls iletimi hangi yönde gerçekleşir?", "target": "Dendritten aksona doğrudur."} {"input": "question: Zar potansiyelinin ortaya çıkmasında hangi iyonlar etkilidir?", "target": "K+ (potasyum) ve Na+ (sodyum) iyonları"} {"input": "question: Aksiyon potansiyeli nedir?", "target": "İmpuls taşıyan bir nöronda kısa süreli elektrokimyasal değişiklikler"} {"input": "question: Miyelin kılıf taşıyan nöronlarda aksiyon potansiyeli hangi bölgede oluşur?", "target": "Ranvier boğumlarının olduğu bölgede"} {"input": "question: Aksiyon potansiyeli kaç aşamada gerçekleşir?", "target": "Üç aşamada (polarizasyon, depolarizasyon, repolarizasyon)"} {"input": "question: Polarizasyon nedir?", "target": "Nöronun impuls taşımayan bölgesinde gerçekleşir, nöron impuls taşımaya hazırdır"} {"input": "question: Depolarizasyon nedir?", "target": "Nöron içerisinde impulsun bulunduğu bölgedir, uyarı geldiğinde sinir hücresinin zarında bulunan Na kapıları açılır"} {"input": "question: Repolarizasyon nedir?", "target": "İmpulsun geçip gittiği nöron bölgesidir, bu bölge yeni impuls almaya hazır değildir"} {"input": "question: İki nöron arasında impuls iletim hızının farklı olabileceği durumlar nelerdir?", "target": "Miyelin kılıfın varlığı, ranvier boğum sayısı, akson çapı"} {"input": "question: Uyarı şiddetinin ve uyarı çeşidinin ayırt edilmesi nasıl olur?", "target": "Beyindeki duyu merkezleri hem gelen impuls sayısı ve sıklığına hem de uyarılan nöron sayısına göre uyarının şiddetini anlar"} {"input": "question: Sinaps nedir?", "target": "İki nöron arasındaki bağlantı bölgesidir"} {"input": "question: Sinaptik yumru nedir?", "target": "Aksonun dallarından her biri, küçük şişkinliklerle sona erer"} {"input": "question: Sinaptik boşluk nedir?", "target": "Bir nöronun sinaptik yumrusu ile diğer hücre arasındaki boşluktur"} {"input": "question: Nörotransmitter maddeler nelerdir?", "target": "Sinapslarda kimyasal iletimi sağlayan moleküllerdir"} {"input": "question: Sinapslarda iletim hangi yolla gerçekleştirilir?", "target": "Kimyasal iletim yolla"} {"input": "question: Seçici direnç nedir?", "target": "Nöronda oluşan impulsların her sinapstan geçemeyişidir"} {"input": "question: Kolaylaştırıcı sinaps nedir?", "target": "İmpulsun geçişine izin veren sinapslardır"} {"input": "question: Durdurucu sinaps nedir?", "target": "İmpulsun geçişini engelleyen sinapslardır"} {"input": "question: Kim, 1869 yılında balık spermi ve akyuvar hücrelerinde yapmış olduğu çalışmalar sonucunda nükleik asitlerin keşfini yapmıştır?", "target": "Friedrich Miescher"} {"input": "question: Frederick Griffth, hangi deney ile DNA’nın genetik madde olduğunu kanıtlayan deney yapmıştır?", "target": "Streptococcus pneumoniae bakterisinin iki suşunu kullanarak"} {"input": "question: Oswald Avery, Colin MacLeod ve Maclyn McCarty, hangi maddeyi keşfetmişlerdir?", "target": "DNA’yı keşfetmişlerdir"} {"input": "question: Alfred Hershey ve Martha Chase, hangi deney ile genetik materyalin DNA olduğunu kanıtlayan deney yapmışlardır?", "target": "Escherichia coli bakterisi ve T2 bakteriyofajını kullanarak"} {"input": "question: Erwin Chargaff, hangi keşfi yapmıştır?", "target": "Farklı organizmalardan izole ettiği saf DNA’ların baz dizilimlerinin değiştiğini keşfetmiştir"} {"input": "question: Rosalind Franklin ve Maurice Wilkins, hangi fotoğraf elde ettiler?", "target": "DNAnın kristal fotoğrafını elde ettiler"} {"input": "question: James Watson ve Francis Crick, hangi modeli oluşturmuşlardır?", "target": "Watson-Crick modelini oluşturmuşlardır"} {"input": "question: Nükleik asitlerin yapısında hangi üç kısımdan oluşur?", "target": "Organik baz, pentoz ve fosfat"} {"input": "question: Organik bazın çeşitleri nelerdir?", "target": "Pürin ve pirimidin"} {"input": "question: Pürin bazlarının çeşitleri nelerdir?", "target": "Adenin (A) ve guanin (G)"} {"input": "question: Pirimidin bazlarının çeşitleri nelerdir?", "target": "Timin (T), sitozin (S,C) ve urasil (U)"} {"input": "question: Pentozların çeşitleri nelerdir?", "target": "Deoksiriboz ve riboz"} {"input": "question: DNA’da hangi organik bazları bulunur?", "target": "Adenin, guanin, sitozin ve timin"} {"input": "question: DNA’daki polinükleotit zincirlerinin oluşumu hangi bağ ile olur?", "target": "Fosfodiester bağı"} {"input": "question: DNA’daki bir ipliğin uçları hangi isimle adlandırılır?", "target": "5' ve 3'"} {"input": "question: DNA’daki iki iplik arasındaki bağ nedir?", "target": "Hidrojen bağı"} {"input": "question: RNA’daki organik bazlarının çeşitleri nelerdir?", "target": "Adenin, guanin, sitozin ve urasil"} {"input": "question: RNA’daki pentoz şekeri nedir?", "target": "Riboz"} {"input": "question: mRNA’nın görevi nedir?", "target": "DNA üzerindeki şifrenin gerekli kısmını alarak ribozoma taşıyan RNA"} {"input": "question: tRNA’nın görevi nedir?", "target": "mRNA üzerindeki genetik şifreye göre aminoasitleri ribozoma taşıyan RNA"} {"input": "question: rRNA’nın görevi nedir?", "target": "Ribozomun yapısına katılan RNA"} {"input": "question: Oksijenli solunum nedir?", "target": "Besin moleküllerinin oksijen varlığında su ve karbondioksite kadar parçalandığı hücresel solunum reaksiyonlarına oksijenli solunum denir."} {"input": "question: Oksijenli solunumda enerji ihtiyacı fazla olan canlılarda görülür?", "target": "Evet, enerji ihtiyacı fazla olan canlılarda görülür."} {"input": "question: Oksijenli solunumun gerçekleşmesini sağlayan organel nedir?", "target": "Mitokondri"} {"input": "question: Mitokondrinin solunum verimini artıran yapı nedir?", "target": "Kristalar"} {"input": "question: Oksijenli solunum kaç aşamada gerçekleşir?", "target": "4 aşamada"} {"input": "question: Glikoliz evresi sonunda oluşan NADH2 ve pirüvatlar nereye girer?", "target": "Mitokondri içine girer"} {"input": "question: Krebs hazırlık evresinde oluşan asetil Co-A nedir?", "target": "Pürivat molekülleri mitokondrinin matriksine geçerek enzimler aracılığı ile asetil-CoA haline getirilir."} {"input": "question: Krebs döngüsü sonunda oluşan ürün nedir?", "target": "Sitrik asiti"} {"input": "question: ETS boyunca elektronlar nereye aktarılır?", "target": "Mitokondrinin iç zarına"} {"input": "question: Oksijenli solunumda bir tane glikoz için net kaç ATP üretilir?", "target": "30-32 ATP"} {"input": "question: Oksijenli solunumda toplamda kaç H2O üretilir?", "target": "12H2O"} {"input": "question: Karbonhidratlar oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Glikoza kadar parçalanır"} {"input": "question: Proteinler oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Aminoasitlere parçalanırlar ve Deaminasyona uğrarlar"} {"input": "question: Lipitler oksijenli solunuma nasıl katılır?", "target": "Hidroliz sonucunda gliserol ve yağ asidi haline dönüştürülürler"} {"input": "question: Omurgalı hayvanların embriyonik döneminde hangi yapıları vardır?", "target": "Notokordları vardır."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların iç iskeletleri hangi maddelerden oluşur?", "target": "Kemik ya da kıkırdaktan oluşmuş iç iskelet bulunur."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların kan dolaşımı özellikleri nelerdir?", "target": "Kapalı kan dolaşımı görülür. Alyuvar içerisinde hemoglobin taşıdıklarından kanları kırmızıdır."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların solunum özellikleri nelerdir?", "target": "Solungaç solunumu yaparlar."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların vücut sıcaklıkları nasıl değişir?", "target": "Vücut sıcaklıkları değişkendir."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların azotlu boşaltım atıkları nelerdir?", "target": "Azotlu boşaltım atıkları amonyaktır."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların kuyrukları hangi dönemde görülür?", "target": "(Bazı omurgalıların kuyrukları sadece embriyonik dönemde görülür.)"} {"input": "question: Omurgalı hayvanların böbrek özellikleri nelerdir?", "target": "Böbreklere sahiplerdir."} {"input": "question: Omurgalı hayvanların eşeylilik özellikleri nelerdir?", "target": "Ayrı eşeylidirler. (Genellikle)"} {"input": "question: Omurgalı hayvanların sınıflandırılması nasıl yapılır?", "target": "Omurgalılar balıklar, amfibiler, sürüngenler, kuşlar ve memeliler olmak üzere beş sınıfta incelenir."} {"input": "question: Kıkırdaklı balıkların iç iskelet özellikleri nelerdir?", "target": "Kıkırdaktan yapılmış iç iskelete sahiplerdir."} {"input": "question: Kıkırdaklı balıkların yüzme keseleri özellikleri nelerdir?", "target": "Yüzme keseleri yoktur."} {"input": "question: Kıkırdaklı balıkların döllenme özellikleri nelerdir?", "target": "İç döllenme görülür."} {"input": "question: Kemikli balıkların iç iskelet özellikleri nelerdir?", "target": "Kemikten oluşmuş bir iç iskelete sahiptirler."} {"input": "question: Kemikli balıkların yüzme keseleri özellikleri nelerdir?", "target": "Yüzme keseleri bulunur."} {"input": "question: Amfibilerin yaşamları hangi ortamlarda geçer?", "target": "Yaşamlarının bir kısmını suda bir kısmını karada geçirdikleri için bu ismi almışlardır."} {"input": "question: Amfibilerin gelişmeleri hangi aşamalardan geçer?", "target": "Gelişmelerinde başkalaşım (metamorfoz) görülür."} {"input": "question: Amfibilerin larva özellikleri nelerdir?", "target": "Larva: Suda yaşar. Solungaç solunumu yapar. Azotlu boşaltım atığı amonyaktır."} {"input": "question: Amfibilerin ergin özellikleri nelerdir?", "target": "Ergin: Karada yaşar. Akciğer ve deri solunumu yapar. Azotlu boşaltım atığı üredir."} {"input": "question: Sürüngenlerin vücut özellikleri nelerdir?", "target": "Vücutları keratin içeren ya da kemikleşmiş pullarla kaplıdır."} {"input": "question: Sürüngenlerin solunum özellikleri nelerdir?", "target": "Akciğer solunumu yaparlar."} {"input": "question: Kuşların vücut özellikleri nelerdir?", "target": "Vücutları kuşlara özgü olan tüylerle kaplıdır."} {"input": "question: Kuşların kanat özellikleri nelerdir?", "target": "Kanatlarındaki tüyler ise uçmayı sağlar."} {"input": "question: Kuşların diş özellikleri nelerdir?", "target": "Dişleri yoktur. Ağız, gaga halini almıştır."} {"input": "question: Memelilerin vücut özellikleri nelerdir?", "target": "Vücutları kendilerine özgü kıllarla kaplıdır."} {"input": "question: Memelilerin azotlu boşaltım atıkları nelerdir?", "target": "Azotlu boşaltım atıkları üredir."} {"input": "question: Memelilerin diyafram özellikleri nelerdir?", "target": "Kastan yapılı diyaframa sahiplerdir."} {"input": "question: Memelilerin kalp özellikleri nelerdir?", "target": "Kalpleri 4 odacıklıdır. Temiz ve kirli kan hiçbir zaman birbirine karışmaz."} {"input": "question: Memelilerin yavru bakımı özellikleri nelerdir?", "target": "Yavru bakımı vardır. Dişilerde süt bezleri gelişmiştir. Yavrularını sütle beslerler."} {"input": "question: Omurgasız hayvanların karakteristik özellikleri nelerdir?", "target": "Omurgasız hayvanların karakteristik özellikleri; sinir şeridi karın bölgesinden geçer, notokord bulundurmazlar, dış iskelet görülür, açık kan dolaşımı görülür ve altı sınıftan oluşur."} {"input": "question: Omurgasız hayvanların sınıfları nelerdir?", "target": "Omurgasız hayvanların sınıfları; süngerler, sölenterler, solucanlar, yumuşakçalar, eklem bacaklılar ve derisi dikenlilerdir."} {"input": "question: Süngerlerin vücutlarında hangi yapı bulunur?", "target": "Süngerlerin vücutlarında çok sayıda por (delik) bulunur."} {"input": "question: Süngerlerin beslenme şekli nedir?", "target": "Süngerler, porlardan geçen su içerisinde bulunan besinleri özelleşmiş hücreleri (amoeboidler) ile alıp sindirirler."} {"input": "question: Euspongia officinalis nedir?", "target": "Euspongia officinalis, Doğu Akdeniz kıyılarında yaşayan en tanınmış sünger türüdür ve banyo süngeri olarak kullanılır."} {"input": "question: Sölenterlerin özellikleri nelerdir?", "target": "Sölenterlerin özellikleri; vücutlarının merkezinde bir vücut boşluğu bulunur, ağızları ile aldıkları besinleri burada sindirir, atık maddelerini de bu boşluğa bırakır, ağızlarını aynı zamanda anüs olarak kullanarak atık maddelerini dışarı atarlar."} {"input": "question: Sölenterlerin üreme şekli nedir?", "target": "Sölenterlerin üreme şekli, tomurcuklanma ve metagenez ile üreme yapmaktır."} {"input": "question: Solucanlar hangi gruplara ayrılır?", "target": "Solucanlar, yassı, yuvarlak ve halkalı olmak üzere üç gruba ayrılır."} {"input": "question: Solucanların özellikleri nelerdir?", "target": "Solucanların özellikleri; ince, yassı vücutları vardır, durgun sularda ve gölcüklerde serbest olarak ya da bir canlı vücudunda parazit olarak yaşayabilirler, holozoik ya da parazit olarak beslenirler."} {"input": "question: Yumuşakçaların özellikleri nelerdir?", "target": "Yumuşakçaların özellikleri; vücutları yumuşaktır, bazı çeşitlerinde dış iskelet bulunur, generally sularda yaşarlar, nemli topraklarda yaşayanları da vardır, generally holozoik beslenirler."} {"input": "question: Eklem bacaklıların özellikleri nelerdir?", "target": "Eklem bacaklıların özellikleri; vücutları halkasal ve segmentlidir, iki açıklıklı sindirim sistemine sahip olup, sindirim kanalında özelleşmelere sahiptir, karada ya da suda yaşayan türleri vardır."} {"input": "question: Derisi dikenlilerin özellikleri nelerdir?", "target": "Derisi dikenlilerin özellikleri; denizlerde yaşarlar, kalker yapılı iç iskeletleri vardır, vücutlarının alt kısmında bulunan ayakları ile aktif olarak yer değiştirebilirler, solungaç solunumu yaparlar."} {"input": "question: Omurilik nedir?", "target": "Omurga içerisinde beyinden aşağı doğru uzanan merkezi sinir sistemi bölümüdür."} {"input": "question: Omurilik yapısında neler bulunur?", "target": "Beyin zarları ve BOS bulunur."} {"input": "question: Dış kısmı ak, iç kısmı boz maddeden oluşmuştur. Boz maddeden kaç çift sinir çıkar?", "target": "İki çift sinir çıkar."} {"input": "question: Omurilikteki sinirlerden dorsalde olanlar hangi nöronlardır?", "target": "Duyu nöronu"} {"input": "question: Omurilikteki sinirlerden ventralde olanlar hangi nöronlardır?", "target": "Motor nöronudur."} {"input": "question: Omurilik, dış ortamdan gelen uyarıların oluşturduğu impulsları nereye iletir?", "target": "Beyne iletir."} {"input": "question: Omurilik, beyinden gelen uyarıları nereye iletir?", "target": "Çevresel sinir sitemine (ÇSS) ileterek tepki organlarının cevap vermesini sağlar."} {"input": "question: Omurilik, hangi davranışları kontrol eder?", "target": "Alışkanlık haline gelmiş davranışları kontrol eder."} {"input": "question: Kalıtsal refleks nedir?", "target": "Doğuştan gelir. Öğrenilerek gerçekleştirilen olaylar değildir."} {"input": "question: Kazanılmış refleks nedir?", "target": "Öğrenilme sonucunda alışkanlık haline gelmiş olaylardır."} {"input": "question: Bir refleksin oluşumunda impulsun izlediği yola ne denir?", "target": "Refleks yayı denir."} {"input": "question: İkili refleks yayında hangi nöronlar bulunur?", "target": "Sadece motor ve duyu nöronu vardır."} {"input": "question: Üçlü refleks yayında hangi nöronlar bulunur?", "target": "Duyu, motor ve ara nöron bulunur."} {"input": "question: Çevresel sinir sistemi (ÇSS) nedir?", "target": "Merkezi sinir sistemine (MSS) bilgi ileten ve ÇSS den aldığı bilgiyi efektör organlara ileten sinir sistemi bölümüdür."} {"input": "question: Omurilikten çıkan sinirler kaç çifttir?", "target": "31 çifttir."} {"input": "question: Beyinden çıkan sinirler kaç çifttir?", "target": "12 çifttir."} {"input": "question: Vagus siniri nedir?", "target": "Kafa sinirlerinin 10.suna vagus siniri denir. Vagus, karın ve göğüs boşluğundaki organlara giderek bu organların çalışmasını düzenler."} {"input": "question: Somatik sinir sistemi nedir?", "target": "Bilinçli olarak yapılan hareketleri kontrol eden ÇSS’dir."} {"input": "question: Otonom sinir sistemi nedir?", "target": "İstemsiz olarak gerçekleştirilen olayları kontrol eden ÇSS’dir."} {"input": "question: MS (MULTİPLE SKLEROZ) nedir?", "target": "MSS nöronlarının miyelin kılıflarına bağışıklık hücrelerinin saldırması sonucunda uyarı iletiminin bozulmasıdır."} {"input": "question: MS (MULTİPLE SKLEROZ) belirtileri nelerdir?", "target": "Net bir belirtisi yoktur. Hastalık bozulan miyeline sahip olan nöronun görevine göre belirti verir."} {"input": "question: MS (MULTİPLE SKLEROZ) tedavisi nedir?", "target": "Kortizonlu ilaçlar ve hastanın geçirdiği atağa göre tedavi gerçekleştirilir."} {"input": "question: Beyin hücrelerinin aktivitesini yerine getirememesi hangi hastalık nedeniyledir?", "target": "Genetik, beyinde protein birikimi, beyin hücrelerinin ölmesi… gibi sebepler nedeni ile beyin hücrelerin aktivitesini yerine getirememesidir."} {"input": "question: Parkinson hastalığı nedir?", "target": "Beyin iltihabı, bazı ilaçlar ya da travma geçirmenin sebep olabileceği düşünülse de tam olarak sebebi bilinememektedir."} {"input": "question: Epilepsi nedir?", "target": "Çeşitli nedenlerle bir grup beyin hücresinde meydana gelen anormal elektrik yayılması sonucu bilinç kaybına neden olan beyin bozukluğudur."} {"input": "question: Depresyon nedir?", "target": "Beyin bozukluğudur. Duygu, düşünce ve vücudu etkileyebilir."} {"input": "question: Polio nedir?", "target": "Omurilikteki kasların çalışmasını sağlayan nöronun Polio virüs tarafından enfekte olmasıdır."} {"input": "question: Canlıların yapısına katılan maddeler hangi iki grupta incelenir?", "target": "İnorganik Maddeler ve Organik Maddeler"} {"input": "question: Organik maddelerin özellikleri nelerdir?", "target": "İnorganik maddelerin sentezlenmez, dışarıdan hazır olarak alınır, sindirime uğramaz, yapı taşları (monomer) yoktur, küçük yapılı olduklarından hücre zarından direkt geçebilir, Yapıcı-onarıcı ve düzenleyici olarak görev alır, hücresel solunum tepkimelerinde enerji verici olarak kullanılmaz"} {"input": "question: Su moleküllerinin hidrojen bağları ile birbirine tutunması sonucu oluşan kuvvet nedir?", "target": "Kohezyon Kuvveti"} {"input": "question: Suyun yüzeyindeki su molekülleri arasında oluşan kuvvet nedir?", "target": "Yüzey Gerilimi"} {"input": "question: Su moleküllerinin başka moleküllere tutunması nedir?", "target": "Adhezyon"} {"input": "question: Suyun birim miktarının ısınması için gerekli olan ısı miktarına ne denir?", "target": "Özgül Isı Yüksekliği"} {"input": "question: Suyun gaz hale geçişine ne denir?", "target": "Buharlaşma"} {"input": "question: Suyun soğuyunca katılaşmasına ne denir?", "target": "Donma"} {"input": "question: İnorganik maddelerin vücuttaki rolleri nelerdir?", "target": "Çeşitli maddelerin vücutta taşınmasını sağlar, zararlı maddelerin seyreltilmesini ve atılmasını sağlar, fotosentez için gereklidir, sindirimde görev alır, vücut ısısının düzenlenmesini sağlar, enzimlerin çalışmasını sağlar"} {"input": "question: Minerallerin vücuttaki rolleri nelerdir?", "target": "Vücuttaki metabolizma faaliyetlerinin normal bir şekilde devam edebilmesi için belirli oranda mineralin alınması gerekir, kanın ozmotik basıncını düzenler, vitamin, hormon ve enzim gibi moleküllerin yapısına katılır"} {"input": "question: Kalsiyumun (Ca) rolleri nelerdir?", "target": "Kemik ve dişlerin yapısına katılır, kas kasılması, kanın pıhtılaşması, sinir hücrelerinin çalışması ve enzimlerin çalışmasında etkilidir"} {"input": "question: Fosforun (P) rolleri nelerdir?", "target": "Kemik ve dişlerin yapısına katılır, nükleik asit, ATP, protein gibi moleküllerin yapısında bulunur"} {"input": "question: Potasyumun (K) rolleri nelerdir?", "target": "Sinir hücrelerinin çalışmasında, vücut sıvılarının asit-baz dengesinin sağlanmasında, kalp ritminin düzenlenmesinden ve protein sentezinde etkilidir"} {"input": "question: Demirin (Fe) rolleri nelerdir?", "target": "Hemoglobin ve miyoglobinin yapısına katılır, klorofilin üretiminde görev alan enzimin kofaktörü olarak görev alır, ETS elemanlarından bazılarının yapısına katılır"} {"input": "question: İyotun (I) rolleri nelerdir?", "target": "Tiroksin hormonunun yapısına katılır"} {"input": "question: Kükürtün (S) rolleri nelerdir?", "target": "Bazı aminoasitlerin yapısına katılır"} {"input": "question: Klorun (Cl) rolleri nelerdir?", "target": "Mide sıvısının oluşumunda görev alır"} {"input": "question: Sodyumun (Na) rolleri nelerdir?", "target": "Sinir hücrelerinin çalışmasında görev alır"} {"input": "question: Asitlerin özellikleri nelerdir?", "target": "Su içerisinde çözündüklerinde suya H+ iyonu veren maddelerdir, mavi turnusol kağıdının rengini kırmızıya dönüştürürler, pH’ları 7 den düşüktür"} {"input": "question: Bazların özellikleri nelerdir?", "target": "Su içerisinde çözündüklerinde suya OH- iyonu veren maddelerdir, kırmızı turnusol kağıdının rengini maviye pH’ları 7 den büyüktür"} {"input": "question: Pankreas hangi organın alt tarafında bulunur?", "target": "Midenin"} {"input": "question: Pankreas hangi iki kısımdan oluşur?", "target": "Acini hücreleri ve Langerhans adacıkları"} {"input": "question: Acini hücreleri hangi suyu üretir?", "target": "Pankreas öz suyu"} {"input": "question: Langerhans adacıkları hangi hormonları üretir?", "target": "Alfa ve beta bölgelerinden hormon üreten hücreler"} {"input": "question: İnsülin Hormonu hangi hedef organlara etki eder?", "target": "Karaciğer ve tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Sağlıklı bir insanda kandaki ortalama glikoz düzeyi nedir?", "target": "90mg/100ml"} {"input": "question: Glikoz miktarı bu değerin üzerine çıktığında neler olur?", "target": "Pankreastaki reseptörler bunu algılar ve beta hücrelerinden insülin hormonu salgılanır."} {"input": "question: Az salgılanması hangi hastalığa yol açar?", "target": "Şeker hastalığı (Diyabet)"} {"input": "question: Tip 1 şeker hastalığı nedir?", "target": "Bağışıklık hücrelerinin beta hücrelerine saldırması nedeni ile insülin üretilemediğinden hayatları boyunca insülin almak zorundadırlar."} {"input": "question: Tip 2 şeker hastalığı nedir?", "target": "Hedef hücrelerdeki reseptör bozukluğu nedeni ile hücrelerin insüline tepki vermemesinden kaynaklanır."} {"input": "question: Glukagon Hormonu hangi hedef organlara etki eder?", "target": "Karaciğer ve tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Glukagon Hormonu hangi işlem yapar?", "target": "Karaciğerdeki glikojenin yıkımını sağlar ve glikoz salınımını artırır."} {"input": "question: Eşeysel bez hormonları hangi yapıdadır?", "target": "Steroid yapılı hormonlardır"} {"input": "question: Östrojen Hormonu hangi hedef organlara etki eder?", "target": "Rahim ve bazı vücut hücreleri"} {"input": "question: Progesteron Hormonu hangi hedef organlara etki eder?", "target": "Rahim"} {"input": "question: Testosteron Hormonu hangi hedef organlara etki eder?", "target": "Testis ve bazı vücut hücreleri"} {"input": "question: Timik Hormon (timozin) hangi işlemi yapar?", "target": "T lenfositlerinin işlevsel özellik kazandırılmasında ve bu hücrelerin korunmasında görev alır."} {"input": "question: Epitalamusta hangi hormon salgılanır?", "target": "Melatonin Hormonu"} {"input": "question: Melatonin Hormonu hangi işlemi yapar?", "target": "Biyolojik saati düzenler."} {"input": "question: Bir alanda yaşayan aynı tür canlılar topluluğuna ne denir?", "target": "Popülasyon"} {"input": "question: Ekosistemin en küçük birimi nedir?", "target": "Popülasyon"} {"input": "question: Popülasyon yoğunluğunu hangi faktörler etkiler?", "target": "Göçler, doğum ve ölüm"} {"input": "question: Popülasyon büyüklüğünü hangi faktörler kontrol eder?", "target": "Doğum oranı, ölüm oranı ve göçler"} {"input": "question: Doğum oranı nedir?", "target": "Birim zamanda üreme yoluyla popülasyona katılan birey sayısıdır"} {"input": "question: Ölüm oranı nedir?", "target": "Birim zamanda ölüm yoluyla popülasyondan ayrılan birey sayısıdır"} {"input": "question: Göçler hangi iki şekilde gerçekleşir?", "target": "İçine ve dışına"} {"input": "question: Popülasyon büyüme grafiği çeşitleri nelerdir?", "target": "S Tipi Gelişme Grafiği ve J Tipi Gelişme Grafiği"} {"input": "question: S Tipi Gelişme Grafiğinde hangi dört evre gözlenir?", "target": "Kuruluş Evresi, Logaritmik Artış Evresi, Negatif Artış Evresi ve Denge Evresi"} {"input": "question: J Tipi Gelişme Grafiğinde hangi evre yoktur?", "target": "Denge Evresi"} {"input": "question: Taşıma kapasitesi nedir?", "target": "Çevre şartlarında ve habitatta değişiklik olmadığı varsayılarak bir bölgede yaşayabilecek maksimum birey sayısıdır"} {"input": "question: Popülasyondaki birey sayısı taşıma kapasitesine yaklaştıkça ne olur?", "target": "Çevre direnci artış gösterir"} {"input": "question: Popülasyondaki bireylerin hayatta kalma eğrisi nedir?", "target": "Her popülasyon için hayatta kalma eğrisi farklıdır"} {"input": "question: Hayatta kalma eğrisi çeşitleri nelerdir?", "target": "Tip I, Tip II ve Tip III"} {"input": "question: Popülasyon dalgalanmaları nedir?", "target": "Bir bölgeye popülasyon yerleştikten ve dengeye ulaştıktan sonra birey sayısındaki değişmelerdir"} {"input": "question: Popülasyon dağılımı nedir?", "target": "Bir popülasyonu oluşturan bireylerin belirli bir oranda gösterdikleri yerleşme biçimidir"} {"input": "question: Popülasyon dağılımı çeşitleri nelerdir?", "target": "Kümeli Dağılım, Düzenli Dağılım ve Rastgele Dağılım"} {"input": "question: Yaş dağılımı nedir?", "target": "Bireylerin üreme özelliklerine göre yapılır"} {"input": "question: Yaş dağılımı çeşitleri nelerdir?", "target": "Genç Bireyler, Ergin Bireyler ve Yaşlı Bireyler"} {"input": "question: Hücre bölünmesi öncesinde DNA molekülünün kendini eşlemesine ne denir?", "target": "Replikasyon"} {"input": "question: Replikasyon sırasında DNA’daki hidrojen bağlarının ne olduğu?", "target": "Açılır"} {"input": "question: DNA’nın kendini yarı korunumlu eşlediğini ispat eden bilim insanları kimlerdir?", "target": "Matthew Meselson ve Franklin Stahl"} {"input": "question: Replikasyon orijinine ne denir?", "target": "DNA üzerinde replikasyonun başladığı nokta"} {"input": "question: Prokaryotlarda DNA’nın özelliği nedir?", "target": "Halkasal"} {"input": "question: Ökaryotlarda DNA’nın özelliği nedir?", "target": "Lineer"} {"input": "question: Replikasyon sırasında kullanılan üç tane önemli enzim nedir?", "target": "Helikaz, Ligaz ve DNA Polimeraz"} {"input": "question: Helikaz enziminin görevi nedir?", "target": "Hidrojen bağlarının koparılmasını sağlar"} {"input": "question: DNA Polimeraz enziminin görevi nedir?", "target": "Polinükleotit zincirlerinin karşısına yeni nükleotidler ekleyerek yeni polinükleotit zincirlerinin üretilmesini sağlar"} {"input": "question: Ligaz enziminin görevi nedir?", "target": "DNA parçalarının birleştirilmesi"} {"input": "question: Okazaki parçaları nedir?", "target": "100 - 200 nükleotid uzunluğunda 5’ --> 3’ yönünde ilerleyen kısa DNA parçaları"} {"input": "question: Aziz Sancar hangi ödülü almıştır?", "target": "2015 yılında Nobel Kimya ödülünü"} {"input": "question: Aziz Sancar’ın çalışması hangi konuda olmuştur?", "target": "DNA’ların kendini onarım mekanizmasını keşfetmesi"} {"input": "question: Canlılar hangi enerjiye ihtiyaç duyar?", "target": "Enerjiyi elde edebilmek için organik maddelerin kimyasal bağlarındaki enerjiye ihtiyaç duyarlar."} {"input": "question: Sindirim nedir?", "target": "Karbonhidrat, yağ ve protein gibi kompleks organik moleküllerin enzim ve su aracılığı ile monomerlerine ayrışmasına sindirim denir."} {"input": "question: Mekanik sindirim nedir?", "target": "Besinlerin fiziksel olarak küçük parçalara ayrılmasıdır."} {"input": "question: Kimyasal sindirim nedir?", "target": "Besinlerin su ve enzimler yardımıyla monomerlerine kadar ayrışmasıdır."} {"input": "question: Hücre içi sindirim nedir?", "target": "Endositoz ile hücreye alınan besinlerin sitoplazmada besin kofulu içerisinde lizozom tarafından sindirilmesidir."} {"input": "question: Hücre dışı sindirim nedir?", "target": "Hücre dışına gönderilen enzimlerle besinin hücre dışında sindirilmesidir."} {"input": "question: Sindirim sistemi organları nelerdir?", "target": "Ağız, yutak, yemek borusu, mide, bağırsaklar ve anüs"} {"input": "question: Sindirime yardımcı organlar nelerdir?", "target": "Karaciğer, pankreas ve tükürük bezi"} {"input": "question: Ağızda sindirim nasıl gerçekleşir?", "target": "Dişler fiziksel sindirimi, tükürük bezleri karbonhidratın kimyasal sindirimi gerçekleştirir."} {"input": "question: Yemek borusu nedir?", "target": "Yutaktan gelen besinleri ardışık kasılıp gevşeme hareketleri ile mideye ileten borudur."} {"input": "question: Sindirim sisteminin yapısı nedir?", "target": "İçten dışa doğru üç ana tabakadan meydana gelmiştir. İç Tabaka, Orta Tabaka ve Dış Tabaka"} {"input": "question: Mide nedir?", "target": "Diyaframın hemen altında sol tarafta bulunan J şeklinde hem endokrin hem de ekzokrin bez özelliği olan organdır."} {"input": "question: Midede fiziksel ve kimyasal sindirim nasıl gerçekleşir?", "target": "Fiziksel sindirim orta tabakadaki kaslar sayesinde gerçekleşirken, kimyasal sindirim iç tabakadaki hücreler tarafından üretilen mide öz suyu sayesinde gerçekleşir."} {"input": "question: Mide öz suyu içerisinde neler bulunur?", "target": "Mukus, HCl, pepsinojen ve renin bulunur."} {"input": "question: İnçebağırsağın bölümleri nelerdir?", "target": "Duedonum (Onikiparmak bağırsağı), Jejenum (Boş bağırsak) ve İleum (Kıvrımlı bağırsak)"} {"input": "question: İnçebağırsağında sindirim nasıl gerçekleşir?", "target": "Kilusun bağırsak iç zarına temas etmesi duedonumdan kana enterogastrin, sekretin ve kolesistokinin hormonu salgılanmasını sağlar."} {"input": "question: Kalın bağırsağın bölümleri nelerdir?", "target": "İnçebağırsağından farklı olarak iç yüzeyini örten epitel dokuda villus yoktur. Ayrıca sindirim enzimi üretimi de bulunmaz."} {"input": "question: Kalın bağırsağında hangi olaylar gerçekleşir?", "target": "Vitamin, su ve mineral emilimi gerçekleşir."} {"input": "question: Tükürük bezi nedir?", "target": "Kulak altı, dil altı ve çene altı olmak üzere üç çift tükürük bezi bulunur."} {"input": "question: Tükürük salgısı içerisinde neler bulunur?", "target": "Amilaz enzimi bulunur. Bu enzim, karbonhidratların kimyasal sindirimini başlatır. Ayrıca lizozim enzimi de bulunur."} {"input": "question: Karaciğerin görevleri nelerdir?", "target": "Safra salgılamak ve safra kesesinde depolamak, kanın damar dışında pıhtılaşmasında rol alan fibrinojen ve trombojen proteinlerini sentezlemek, ... "} {"input": "question: Pankreas nedir?", "target": "Karın boşluğunda mide ve onikiparmak bağırsağı arasında yer alan yaprak şeklinde bir karma bezdir."} {"input": "question: Pankreas öz suyu içerisinde neler bulunur?", "target": "Tripsinojen, kimotripsinojen, amilaz, nükleaz enzimleri bulunur."} {"input": "question: Canlılar hayatsal faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için neye ihtiyaç duyarlar?", "target": "Organik maddelerin kimyasal bağlarındaki enerjiye"} {"input": "question: Sindirimin gerçekleştiği yere göre hangi iki tür sindirim vardır?", "target": "Hücre İçi Sindirim ve Hücre Dışı Sindirim"} {"input": "question: İnsanda sindirim sistemi hangi organlardan oluşur?", "target": "Ağız, yutak, yemek borusu, mide, bağırsaklar ve anüs"} {"input": "question: Tükürük bezlerinin yardımı ile hangi sindirim gerçekleştirilir?", "target": "Karbonhidratın kimyasal sindirimi"} {"input": "question: Yemek borusunda hangi hareketler gerçekleşir?", "target": "Peristaltik hareketler"} {"input": "question: Sindirimin en yoğun olduğu bölüm hangi kısmadır?", "target": "Duedonum (Onikiparmak bağırsağı)"} {"input": "question: İnce bağırsak içerisinde hangi enzimler bulunur?", "target": "Enterokinaz, peptidaz (erepsin), sükraz, maltaz, laktaz, dekstrinaz ve nükleaz"} {"input": "question: Kalın bağırsak hangi vitaminlerin sentezlendiği yerdir?", "target": "B ve K vitamini"} {"input": "question: Karaciğerin hangi görevi yoktur?", "target": "Kimyasal sindirimde görev almaz"} {"input": "question: Pankreas hangi hormonları üreterek kan şekerini düzenler?", "target": "İnsülin ve glukagon hormonları"} {"input": "question: Canlıların çevresel uyarılara cevap vermesini sağlayan sistem nedir?", "target": "Sinir sistemi"} {"input": "question: Sinir sistemi hangi dokudan oluşur?", "target": "Sinir dokusundan"} {"input": "question: Sinir dokusu hangi hücrelerden oluşmuştur?", "target": "Nöron ve glia hücrelerinden"} {"input": "question: Nöron hücreleri hangi özelliği göstermez?", "target": "Hücre bölünmesi yapma yetenekleri"} {"input": "question: İki nöron arasındaki boşluğa ne denir?", "target": "Sinaps"} {"input": "question: Nöronun hangi kısmında hücre organellerinin ve çekirdeğin bulunduğu?", "target": "Hücre gövdesinde"} {"input": "question: Nöronun hangi kısmına nörolemma denir?", "target": "Hücre zarına"} {"input": "question: Nöronun hangi kısmına nöroplazma denir?", "target": "Sitolazmasına"} {"input": "question: Nöronlarda hangi organel yoktur?", "target": "Sentrozom"} {"input": "question: Nissl cisimcikleri hangi bölgelerde bulunur?", "target": "Endoplazmik retikulumlarının bulunduğu bölgelerde"} {"input": "question: Nörofibril nedir?", "target": "Hücre iskelet elemanları"} {"input": "question: Dendrit nedir?", "target": "Hücre gövdesinden çıkan kısa uzantılar"} {"input": "question: Akson nedir?", "target": "Hücre gövdesinden çıkan uzun uzantılar"} {"input": "question: Miyelin kılıf nedir?", "target": "Lipitçe zengin bir izolasyon oluşturan yapı"} {"input": "question: Miyelin kılıfı hangi hücreler tarafından oluşturulur?", "target": "Schwann ya da oligodendrosit hücreleri"} {"input": "question: Ranvier boğumu nedir?", "target": "Miyelin kılıfın kesintiye uğradığı yerler"} {"input": "question: Glia hücreleri hangi görevleri gerçekleştirirler?", "target": "Sinir hücrelerini sararak korurlar, beslerler, onarımlarını sağlarlar ve oksijen sağlayarak solunumlarına yardımcı olurlar"} {"input": "question: Schwann hücreleri hangi görevleri gerçekleştirirler?", "target": "Çevresel sinir sisteminin miyelin kılıflarını oluştururlar"} {"input": "question: Oligodendrosit hücreleri hangi görevleri gerçekleştirirler?", "target": "Merkezi sinir sisteminin miyelin kılıflarını oluştururlar"} {"input": "question: Duyu nöronu nedir?", "target": "Vücudun farklı bölgelerinde bulunan reseptörlerden uyarıları alan ve merkezi sinir sistemine götüren nöronlardır"} {"input": "question: Ara nöronlar nedir?", "target": "Duyu ve motor nöronlar arasında bağlantı kuran nöronlardır"} {"input": "question: Motor nöron nedir?", "target": "Merkezi sinir sisteminden cevabı alarak efektör organa götüren nöronlardır"} {"input": "question: İnsanda sinir sistemi kaç kısımda incelenir?", "target": "İki kısımda incelenir: Merkezi Sinir Sistemi (MSS) ve Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS)"} {"input": "question: Merkezi sinir sisteminin hangi iki organından oluşur?", "target": "Beyin ve omurilik"} {"input": "question: Duyu nöronları ile gelen uyarıları değerlendirerek uyarılara uygun cevap oluşturan kısım nedir?", "target": "Ara nöronlardan oluşmuştur"} {"input": "question: Beyin zarları nelerdir?", "target": "Sert Zar, Örümceksi Zar ve İnce Zar"} {"input": "question: BOS (Beyin – Omurilik Sıvısı) nedir?", "target": "Örümceksi zar ile ince zar arasında bulunarak beyin ve omuriliği sarar"} {"input": "question: Beyin yarım kürelerinin enine kesitinin yapısı nedir?", "target": "Dış kısmı boz, iç kısmı ak maddeden oluşmuştur"} {"input": "question: Beyin yarım küreleri vücudun hangi tarafını kontrol eder?", "target": "Vücudun zıt tarafını kontrol eder"} {"input": "question: Epitalamus, talamus ve hipotalamus nedir?", "target": "Beyin yarım küreleri arasında kalır"} {"input": "question: Talamusun görevleri nelerdir?", "target": "Duyu organlarından gelen bilgilerin toplanma ve dağılım merkezidir"} {"input": "question: Hipotalamusun görevleri nelerdir?", "target": "Homeostasinin sağlanmasında görevlidir"} {"input": "question: Beyincik nedir?", "target": "Hareket ve denge merkezidir"} {"input": "question: Pons (Varoli Köprüsü) nedir?", "target": "Orta beyinle omurilik soğanı arasında bulunur"} {"input": "question: Omurilik soğanının başlangıç yeri nedir?", "target": "Pons"} {"input": "question: Beyin sapı nedir?", "target": "Orta beyin, pons ve omurilik soğanının tamamına denir"} {"input": "question: Besinlerin görülmesi, çiğnenmesi gibi durumlar hangi siniri uyarır?", "target": "Vagus siniri"} {"input": "question: Vagus sinirinin uyarılması hangi hücrelerin uyarılmasına ve hangi hormonun salgılanmasına neden olur?", "target": "Kardia bölgesindeki bazı hücrelerin uyarılmasına ve gastrin homonu salgılanmasına"} {"input": "question: Gastrin hormonu hangi hücreleri uyarır ve hangi sonucu sağlar?", "target": "Mide epitel hücrelerini uyarır ve mide öz suyu salgılanmasını sağlar"} {"input": "question: Kimusun bağırsağa geçmesi hangi hormonlarının salgılanmasını sağlar?", "target": "Enterogastrin, sekretin ve kolesistokinin hormonlarının salgılanmasını sağlar"} {"input": "question: Enterogastrin hangi hormonunun salgısını durdurur?", "target": "Gastrin hormonunun salgısını durdurur"} {"input": "question: Sekretin hangi organı uyarır ve hangi sonucu sağlar?", "target": "Pankreası uyarır ve bazik özellikteki bikarbonat iyonlarının bağırsağa dökülmesini sağlar"} {"input": "question: Kolesistokinin hangi organları uyarır ve hangi sonucu sağlar?", "target": "Safra kesesi ve pankreası uyarır; safra kesesinin safra salgılamasını ve pankreasın pankreas öz suyu salgılamasını sağlar"} {"input": "question: Karbohidratların kimyasal sindirimi hangi bölgelerde gerçekleşir?", "target": "Ağızda başlar; ince bağırsakta sonlanır"} {"input": "question: Yağların fiziksel ve kimyasal sindirimi hangi bölgelerde gerçekleşir?", "target": "Sadece ince bağırsak içerisinde gerçekleşir"} {"input": "question: Proteinlerin kimyasal sindirimi hangi bölgelerde gerçekleşir?", "target": "Midede başlar; ince bağırsakta sonlanır"} {"input": "question: Nükleik asitlerin kimyasal sindirimi hangi bölgelerde gerçekleşir?", "target": "İnce bağırsakta gerçekleşir"} {"input": "question: Emilimin asıl gerçekleştiği yer neresidir?", "target": "İnce bağırsaktır"} {"input": "question: Gastrit nedir?", "target": "Bakteriler ile mide mukozasının iltihaplanmasıdır"} {"input": "question: Ülser nedir?", "target": "Gastritin ilerleyerek yaraya dönüşmesidir"} {"input": "question: Reflü nedir?", "target": "Mide içeriğinin kardia kapakçıklarının bozulması nedeniyle yemek borusuna kaçmasıdır"} {"input": "question: Sarılık nedir?", "target": "Safra yapısındaki kolesterolün çökelmesi sonucu oluşan safra taşlarının safra kanallarını tıkaması ya da herhangi bir nedenle safranın ince bağırsağa dökülemeyip karaciğer tarafından emilerek kana geçmesi sonucunda derinin sarı bir renk almasıdır"} {"input": "question: Siroz nedir?", "target": "Alkol, Hepatit virüsü, gereksiz ilaç kullanımınin nedenleriyle karaciğerin yağlanarak sertleşmesidir"} {"input": "question: Sitozolün büyük bir kısmını hangi madde oluşturur?", "target": "Su (%90)"} {"input": "question: Prokaryot hücrelerde sitozol içinde hangi madde bulunur?", "target": "DNA"} {"input": "question: Ribozomun yapısında hangi maddeler bulunur?", "target": "Protein ve rRNA"} {"input": "question: Endoplazmik retikulumun görevleri nelerdir?", "target": "Hücre içinde madde taşınmasını sağlar, çekirdek zarını oluşturur, hücreye mekanik destek olur, asidik ve bazik tepkimelerin birbirine etki etmeden gerçekleşmesini sağlar, karbonhidrat, yağ ve protein sentezinde görev alır."} {"input": "question: Golgi cisimciğinin görevleri nelerdir?", "target": "Hücreye özgü salgıların üretilmesini sağlar, ekzositozla atılacak olan salgı keseciğinin oluşturulmasını sağlar, lizozom ve koful gibi organellerin üretilmesini sağlar, kompleks organik maddelerin üretilmesini sağlar."} {"input": "question: Lizozomun görevleri nelerdir?", "target": "Hücre içi sindirim yapar, fagositoz ve pinositozla içeri alınan besin kofunun etrafını sararak içeriğin sindirilmesini sağlar, yaşlanmış ya da fonksiyonu bozulmuş organelleri parçalar."} {"input": "question: Mitokondrinin görevleri nelerdir?", "target": "Yağ asitlerinin solunuma katılma sürecinde oksijen kullanarak parçalanmasını sağlar, enerji üretiminin yapıldığı organeldir."} {"input": "question: Kloroplastın görevleri nelerdir?", "target": "Fotosentez yapabilen tüm ökaryotik hücrelerde bulunur, kısa süreli nişasta depolayabilir, içerdiği pigmentler ile hücreye renk verebilen ve çeşitli görevleri olan organellerdir."} {"input": "question: Hücre iskelet elemanlarının görevleri nelerdir?", "target": "Gerilmelere karşı koyarak hücrenin biçimini korur, kas hücrelerinin kasılmasını sağlar, yalancı ayak ve mikrovillus oluşumu sağlar, hayvan hücrelerinde hücre bölünmesi sırasında boğumlanmayı sağlar, sitoplazmanın hareket etmesini sağlar."} {"input": "question: İnsanlar hangi tip solunum yapan canlılardır?", "target": "Oksijenli solunum yapan canlılardır."} {"input": "question: Solunum için gerekli olan oksijenin hücrelere ulaştırılması ve hücrelerin solunum atığı olan karbondioksitin vücuttan uzaklaştırılması hangi sistemlerin ortak çalışması ile gerçekleştirilir?", "target": "Solunum ve dolaşım sisteminin ortak çalışması ile gerçekleştirilir."} {"input": "question: Solunumda görev alan organlar nelerdir?", "target": "Burun, yutak, gırtlak, soluk borusu, akciğerler"} {"input": "question: Mukoza epiteli hangi görevi gerçekleştirir?", "target": "Mukoza epiteli burun içinin nemli kalmasını sağlar."} {"input": "question: Kıllar hangi görevi gerçekleştirir?", "target": "Kıllar mikropları tutarak akciğeri enfeksiyondan korur."} {"input": "question: Soluk borusu hangi yapıdan oluşmuştur?", "target": "Soluk borusu “C” şeklinde kıkırdak halkalarından oluşmuştur."} {"input": "question: Bronşlar hangi yapıya ayrılırlar?", "target": "Bronşlar akciğerlere girdikten sonra bronşçuk denilen küçük borulara ayrılırlar."} {"input": "question: Akciğerlerin içinde hangi olay gerçekleştirilir?", "target": "Akciğerlerin içinde gaz alışverişinin gerçekleştirildiği alveoller bulunur."} {"input": "question: Soluk alırken hangi olaylar gerçekleşir?", "target": "Diyafram kası kasılarak düzleşir, kaburgalar arası kaslar kasılır ve göğüs kafesi genişler, göğüs boşluğunun hacmi artar, akciğerler genişler, akciğerlerdeki iç basınç düşer, hava akciğerlere dolar."} {"input": "question: Soluk verirken hangi olaylar gerçekleşir?", "target": "Diyafram kası gevşeyerek kubbeleşir, kaburgalar arası kaslar gevşer ve göğüs kafesi daralır, göğüs boşluğunun hacmi daralır, akciğerler daralır, akciğerlerin iç basıncı yükselir, hava akciğerlerden çıkar."} {"input": "question: Oksijen hangi yapı ile taşınır?", "target": "Oksijen alyuvarlardaki hemoglobin ile taşınır."} {"input": "question: Bohr kayması nedir?", "target": "Bohr kayması: Doku kılcallarındaki CO2 yoğunluğu pH’ın düşmesine nedenolur. Bu durumda hemoglobin oksijenden ayrılır."} {"input": "question: Karbondioksitin taşınması hangi yolla gerçekleştirilir?", "target": "Karbondioksitin taşınması doku sıvısına, doku kılcal damarlarına, plazmaya ve alveol kılcal damarlarına kadar gerçekleştirilir."} {"input": "question: Solunum sisteminin denetlenmesi hangi yapı tarafından gerçekleştirilir?", "target": "Solunum sisteminin denetlenmesi omurilik soğanı ve beyindeki solunum merkezi tarafından gerçekleştirilir."} {"input": "question: Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça hangi olay gerçekleşir?", "target": "Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça basınç azalır ve havadaki O2 miktarı düşer."} {"input": "question: Deniz seviyesinden denizin derinliklerine inildikçe hangi olay gerçekleşir?", "target": "Deniz seviyesinden denizin derinliklerine inildikçe basınç artar. Kanda çözünmüş halde bulunan N2 (azot gazı) gaz hale geçer."} {"input": "question: Karbonmonoksit zehirlenmesi nedir?", "target": "Karbonmonoksit zehirlenmesi: Karbonmonoksit; oksijen ve karbondioksit gibi hemoglobine bağlanabilen bir gazdır. Ancak CO hemoglobine bağlandığında tekrar ayrılma yapmaz."} {"input": "question: Astım nedir?", "target": "Astım: Solunum yollarında meydana gelen enfeksiyonların ilerlemesi sonucu oluşan hastalıktır."} {"input": "question: Akciğer ve gırtlak kanseri nedir?", "target": "Akciğer ve gırtlak kanseri: Sigara içindeki katran soluk borusunun içindeki sillere yapışır. Bu durumda solunum sistemi mikroorganizmalara karşı açık hale gelir."} {"input": "question: Kronik bronşit nedir?", "target": "Kronik bronşit: Bronşların uzun süreli iltihaplanması sonucu oluşur."} {"input": "question: Amfizem nedir?", "target": "Amfizem: Kronik bronşite bağlı olarak alveollerin esnekliğini yitirmesi ve yırtılması sonucu oluşur."} {"input": "question: KOAH nedir?", "target": "KOAH: Kronik bronşit ve amfizem hastalığının ilerlemesiyle akciğerlerin yapısı bozulmasıdır."} {"input": "question: Canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandıran bilim dalı nedir?", "target": "Sistematik"} {"input": "question: Taksonomi, sistematik için hangi araçtır?", "target": "bir araçtır"} {"input": "question: Arasto ilk defa canlıları sınıflandırmaya çalışmıştır, hangi yöntemle?", "target": "Gözlemler yaparak canlıları analog organlarına göre sınıflandırmıştır"} {"input": "question: Analog organ nedir?", "target": "Embriyonik köken benzerliği önemli olmadan görevli aynı olan organlardır"} {"input": "question: Doğal (filogenetik) sınıflandırma kim tarafından yapılmıştır?", "target": "Carolous Linneous"} {"input": "question: Filogenetik sınıflandırma yapılırken hangi veriler dikkate alınmıştır?", "target": "Hücre çeşidi, Anatomik ve fizyolojik benzerlikler, Genetik madde ve protein benzerliği, Beslenme ve üreme şekli, Embriyonik köken benzerliği, Homolog organ, Kromozom sayısı benzerliği"} {"input": "question: Homolog organ nedir?", "target": "Görevleri aynı ya da farklı ancak yapıları (embriyonik kökenleri) aynı organlardır"} {"input": "question: John Ray, benzer anne ve babadan meydana gelen canlıları hangi olarak tanımlamıştır?", "target": "Aynı tür olarak"} {"input": "question: Tür nedir?", "target": "Ortak bir atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özelliklere sahip, birbirleri ile doğal yollardan çiftleşebilen ve çiftleşmeleri sonucunda verimli (kısır olmayan) yavrular oluşturan bireylere tür denir"} {"input": "question: İkili adlandırma nedir?", "target": "Carolous Linneous tarafından, basit ve evrensel olabilecek bir tür isimlendirmesi oluşturulmuştur"} {"input": "question: İkili adlandırma hangi iki kelime ile gösterilir?", "target": "Birinci isme cins adı, ikinci isme tamamlayıcı ad"} {"input": "question: En büyük sistematik birim nedir?", "target": "ALEM"} {"input": "question: En küçük sistematik birim nedir?", "target": "TÜR"} {"input": "question: Canlıların embriyonik gelişimi sırasında ilk olarak hangi özellikleri ortaya çıkar?", "target": "ŞUBE özellikleri"} {"input": "question: Alemden Türe doğru gidildikçe hangi özellikler görülür?", "target": "Genetik madde benzerliği artar, Protein benzerliği artar, Embriyonik köken benzerliği artar, Canlı çeşitliliği azalır, Birey sayısı azalır, Homolog organ artar"} {"input": "question: Türden Aleme doğru gidildikçe hangi özellikler görülür?", "target": "Genetik madde benzerliği azalır, Protein benzerliği azalır, Embriyonik köken benzerliği azalır, Canlı çeşitliliği artar, Birey sayısı artar, Homolog organ azalır"} {"input": "question: Dünyada keşfedilmiş canlı çeşitleri nedir?", "target": "Çok fazla"} {"input": "question: Canlıları sınıflandırmak için kullanılan bilim dalı nedir?", "target": "Taksonomi"} {"input": "question: Sistematik nedir?", "target": "Canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandıran bilim dalıdır."} {"input": "question: Taksonomi, sistematik için nedir?", "target": "Araçtır"} {"input": "question: Yapay sınıflandırma nedir?", "target": "Arasto ilk defa canlıları sınıflandırmaya çalışmıştır. Gözlemler yaparak canlıları analog organlarına göre sınıflandırmıştır."} {"input": "question: Analog organ nedir?", "target": "Embriyonik köken benzerliği önemli olmadan görevli aynı olan organlardır."} {"input": "question: Doğal sınıflandırma nedir?", "target": "Carolous Linneous tarafından yapılmıştır. Günümüzde geliştirilerek kullanılmaya devam edilmektedir."} {"input": "question: Filogenetik sınıflandırma yapılırken dikkate alınan veriler nelerdir?", "target": "Hücre çeşidi, Anatomik ve fizyolojik benzerlikler, Genetik madde ve protein benzerliği, Beslenme ve üreme şekli, Embriyonik köken benzerliği, Homolog organ, Kromozom sayısı benzerliği"} {"input": "question: Homolog organ nedir?", "target": "Görevleri aynı ya da farklı ancak yapıları (embriyonik kökenleri) aynı organlardır."} {"input": "question: John Ray’ın tanımladığı canlılar nedir?", "target": "Benzer anne ve babadan meydana gelen canlıları aynı tür olarak tanımlamıştır."} {"input": "question: Tür nedir?", "target": "Ortak bir atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özelliklere sahip, birbirleri ile doğal yollardan çiftleşebilen ve çiftleşmeleri sonucunda verimli (kısır olmayan) yavrular oluşturan bireylere tür denir."} {"input": "question: İkili adlandırmada her türün adı kaç kelime ile gösterilir?", "target": "İki kelime ile gösterilir."} {"input": "question: En büyük sistematik birim nedir?", "target": "ALEM"} {"input": "question: En küçük sistematik birim nedir?", "target": "TÜR"} {"input": "question: Canlıların embriyonik gelişimi sırasında ilk olarak hangi özellikleri ortaya çıkar?", "target": "ŞUBE özellikleri"} {"input": "question: Alemden Türe doğru gidildikçe hangi özellikler görülür?", "target": "Genetik madde benzerliği artar. Protein benzerliği artar. Embriyonik köken benzerliği artar. Canlı çeşitliliği azalır. Birey sayısı azalır. Homolog organ artar."} {"input": "question: Türden Aleme doğru gidildikçe hangi özellikler görülür?", "target": "Genetik madde benzerliği azalır. Protein benzerliği azalır. Embriyonik köken benzerliği azalır. Canlı çeşitliliği artar. Birey sayısı artar. Homolog organ azalır."} {"input": "question: Tiroit bezinin bulunduğu yer neresidir?", "target": "Gırtlağın hemen altında, soluk borusunun sağında ve solunda"} {"input": "question: Tiroit bezinin salgıladığı hormonlar nelerdir?", "target": "Tiroksin ve kalsitonin"} {"input": "question: Tiroksin hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Tiroksin hormonunun salgılanması hangi mekanizma ile kontrol edilir?", "target": "TSH tarafından negatif feed-back mekanizması ile"} {"input": "question: Tiroksin hormonunun az salgılanması hangi hastalık sonucu görülür?", "target": "Guatr hastalığı (Basit)"} {"input": "question: Paratiroit bezinin bulunduğu yer neresidir?", "target": "Tiroit bezinin arkasında"} {"input": "question: Paratiroit bezinin salgıladığı hormon nedir?", "target": "Parathormon"} {"input": "question: Parathormon hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Kemik, böbrek ve bağırsak"} {"input": "question: Parathormon hormonunun az salgılanması hangi hastalık sonucu görülür?", "target": "Tetani"} {"input": "question: Böbrek üstü bezi (Adrenal bez) nedir?", "target": "Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bez"} {"input": "question: Böbrek üstü bezi (Adrenal bez) hangi hormonları salgılar?", "target": "Kortizol, Aldosteron, Adrenalin ve Noradrenalin"} {"input": "question: Kortizol hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Aldosteron hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Böbrek"} {"input": "question: Adrenalin hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Noradrenalin hormonunun hedef organı nedir?", "target": "Tüm vücut hücreleri"} {"input": "question: Tütün mozaik hastalığının etkeni nedir?", "target": "Farklı bir patojen"} {"input": "question: Tütün mozaik hastalığının etkeni ışık mikroskobu ile bulunamaz neden?", "target": "Elektron mikroskobunun icadına kadar keşfedilememiş"} {"input": "question: Virüslerin hücresel yapısı nedir?", "target": "Hücresel yapı göstermezler"} {"input": "question: Virüslerin enzim sistemleri var mı?", "target": "Enzim sistemleri yoktur"} {"input": "question: Virüslerin metabolizmaları var mı?", "target": "Metabolizmaları yoktur"} {"input": "question: Virüslerin genomları nedir?", "target": "DNA ya da RNA taşırlar"} {"input": "question: Virüslerin kapsidi nedir?", "target": "Genomları proteinden oluşmuş bir kılıfla kapatılmıştır"} {"input": "question: Virüslerin canlı hücre içindeki aktivitesi nedir?", "target": "Aktivite gösterir"} {"input": "question: Virüslerin dış ortamdaki aktivitesi nedir?", "target": "Cansızdırlar"} {"input": "question: Virüslerin antibiyotiklere karşı dirençli mi?", "target": "Etkilenmezler"} {"input": "question: Virüslerin interferonlara karşı dirençli mi?", "target": "Etkilenirler"} {"input": "question: Virüslerin enzim üretimi yapabilir mi?", "target": "Yapamazlar ancak, içine girecekleri hücrenin zarını eritecekleri ve RNA virüslerinde RNA’yı DNA’ya dönüştürecek enzimleri vardır"} {"input": "question: Virüslerin konak hücre içindeki aktivitesi nedir?", "target": "Konak hücrenin hücre zarını eriterek genomlarını yollar, ve konak hücrenin enzim, nükleotid, ATP, ribozom, tRNA ve amino asitlerini kullanarak kendilerinden üretirler"} {"input": "question: Virüslerin konakçı hücre içindeki kullanım nedir?", "target": "Konak hücrenin mRNA, DNA ve glikozlarını kullanmazlar"} {"input": "question: Virüslerin hayat döngüsü nedir?", "target": "Litik ya da lizogenik olarak gerçekleştirilir"} {"input": "question: Lizogenik Döngü nedir?", "target": "Virüs genomunu konakçı hücreye girdikten sonra genomu ile hücrenin genetik maddesinin birleştirerek hücreye zarar vermeden birlikte yaşar"} {"input": "question: Litik Döngü nedir?", "target": "Virüs genomunu konakçı hücreye girdikten sonra hücrenin metabolizmasını ele geçirerek kendi protein ve genomunu üretir"} {"input": "question: Virüslerin mutasyona uğrama olasılığı nedir?", "target": "Çok kolaylıkla mutasyona uğrayan canlılardır"} {"input": "question: Virüslerin konakçılarını değiştirme olasılığı nedir?", "target": "Çok kısa bir süre içinde değiştirebilirler"} {"input": "question: Virüslerin hastalıklarının tedavisi için üretilen ilaç ve aşılarda bir süre sonra işe yaramaz neden?", "target": "Çok kolaylıkla mutasyona uğrayan canlılardır"} {"input": "question: Hayvanlardan insanlara bulaşan viral bir hastalığı nedir?", "target": "Virüs, beyin ve omuriliğe yerleşerek canlının ölümüne neden olur"} {"input": "question: Hepatitler hangi yolla bulaşır?", "target": "A, E ve F tipi hepatitler; virüs bulaşmış olan su ve besin maddelerinin vücuda alınması ile bulaşır. B, C, D ve G türü hepatitler ise kan, tükürük ve cinsel temas yoluyla bulaşır"} {"input": "question: Grip virüsünün belirtileri nelerdir?", "target": "Baş ağrısı, ateş, öksürük ve halsizlik gibi belirtiler gösteren çok yaygın bir viral hastalıktır"} {"input": "question: HIV virüsünün bulaşma yolları nelerdir?", "target": "En fazla bulaşma cinsel yol, kan, anne sütü ve organ nakilleri ile gerçekleşir"} {"input": "question: HIV virüsünün kişinin bağışıklık hücrelerine etkisi nedir?", "target": "Kişinin bağışıklık hücrelerini konakçı olarak kullanır ve hastanın bağışıklığını düşürdüğünden hasta, bağışıklıksız kalır ve farklı bir hastalık etkeni canlının ölmesine yol açar"} {"input": "question: Ciltte bulaşıcı yaralar oluşturan viral bir hastalığı nedir?", "target": "8 çeşidi vardır. Bunlardan en sık rastlanılanı ağız ve burun çevresinde yaralar halinde kendini gösterir"} {"input": "question: Çekirdek yapılı hücrelerde genetik maddeyi taşıyan hücre kısmı nedir?", "target": "Çekirdek"} {"input": "question: Prokaryot hücreli canlılarda ve olgun alyuvar hücrelerinde çekirdek bulunur mu?", "target": "Hayır"} {"input": "question: Çekirdek dört temel kısımdan oluşur mu?", "target": "Evet"} {"input": "question: Çekirdek zarı ile aynı yapıya sahip olan nedir?", "target": "Çekirdek içeriğini sitoplazmadan ayıran çift katlı zar"} {"input": "question: Endoplazmik retikulum tarafından oluşturulan nedir?", "target": "Çekirdek zarı"} {"input": "question: Çekirdek porundan geçemeyen birçok molekül nedir?", "target": "Hücre zarından geçemeyen birçok molekül"} {"input": "question: RNA molekülü ve ATP geçişine izin veren nedir?", "target": "Çekirdek poru"} {"input": "question: DNA molekülleri geçişine izin veren nedir?", "target": "Çekirdek porundan geçemez"} {"input": "question: Çekirdek sıvısı nedir?", "target": "Çekirdeğin içini dolduran sıvı"} {"input": "question: Çekirdek sıvısı yapısı sitoplazmaya benzer mi?", "target": "Evet"} {"input": "question: Çekirdek sıvısı içindeki DNA moleküllerinin yoğunlaştığı bölgeler nedir?", "target": "Çekirdekçikler"} {"input": "question: Çekirdekçiklerin üretiminden sorumlu olan nedir?", "target": "Protein sentezini gerçekleştiren hücrelerde"} {"input": "question: DNA molekülleri çekirdek içinde paketlenirken hangi proteinlerle sarılır?", "target": "Histon"} {"input": "question: DNA + Histon nedir?", "target": "Nükleozom"} {"input": "question: Nükleozomlar bir araya gelerek hangi yapıyı oluşturur?", "target": "Kromatin iplik"} {"input": "question: Hücre bölünmesi sırasında DNA miktarı kaç katına çıkar?", "target": "İki katına"} {"input": "question: Kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak hangi yapıyı alır?", "target": "Kromozom"} {"input": "question: Kromozomun varlığı hücrenin hangi durumunu gösterir?", "target": "Bölünmekte olduğunun kanıtıdır"} {"input": "question: Bir kromozom kaç kromatitten oluşur?", "target": "İki kromatitten"} {"input": "question: Aynı tür olan canlıların kromozom sayıları aynı mıdır?", "target": "Evet"} {"input": "question: Farklı türde canlıların kromozom sayıları aynı olabilir mi?", "target": "Evet"} {"input": "question: Kromozom sayılarına bakılarak canlılar arasında ilişki kurulabilir mi?", "target": "Hayır"} {"input": "question: Hücrelerin özelleşmesi neler sağlar?", "target": "Metabolizma olaylarının daha verimli ve hızlı olmasını sağlar. Harcanan enerji miktarı da azalır."} {"input": "question: Çok hücreli canlıların hayatta kalma şansı neden daha fazladır?", "target": "Çok hücreli canlıların hayatta kalma şansı tek hücrelilere göre daha fazladır çünkü çok hücrelilerde özelleşme daha fazla olduğundan ortamdaki kaynaklardan daha iyi faydalanırlar."} {"input": "question: Tek hücreli canlıların büyümesi neden sınırlıdır?", "target": "Tek hücreli canlıların büyümesi sınırlıdır çünkü özelleşme daha azdır."} {"input": "question: Çok hücreli bir canlıda hayati öneme sahip bir dokunun zarar görmesi ne sonuç verir?", "target": "Çok hücreli bir canlıda hayati öneme sahip bir dokunun zarar görmesi, diğer dokularda sorun olmasa bile canlının ölümüne yol açabilir."} {"input": "question: Nitel gözlem nedir?", "target": "Nitel gözlem, ölçüm araçlarının kullanılmadığı gözlemlerdir. Sonuçları subjektiftir."} {"input": "question: Nicel gözlem nedir?", "target": "Nicel gözlem, ölçüm araçlarının kullanıldığı gözlemlerdir. Sonuçları objektiftir."} {"input": "question: Problemin tespiti nedir?", "target": "Yapılan gözlemler sonucunda bilim insanının araştırdığı konu ile ilgili cevap aradığı sorudur."} {"input": "question: Hipotez nedir?", "target": "Gözlemlerden yola çıkarak problemine bulduğu geçici çözümdür. Hipotez, probleme doğru cevap vermek zorunda değildir."} {"input": "question: Tahminde bulunma nedir?", "target": "Hipotez ile alakalı kurulmuş bir tahmindir. «Eğer…..ise…..dir.» tipik bir tahmin cümlesidir."} {"input": "question: Kontrollü deney nedir?", "target": "Hipotezin test edilmesi amacı ile yapılmış deneydir. Kontrol ve deney grubu olmak üzere iki ana gruptan oluşur."} {"input": "question: Teori nedir?", "target": "Doğa olaylarının neden gerçekleştiğini açıklayan kuramlardır. Birçok hipotezi kapsayabilir."} {"input": "question: Kanun nedir?", "target": "Doğa olaylarının nasıl gerçekleştiğini açıklayan kuramlardır."} {"input": "question: İnorganik maddelerin özellikleri nelerdir?", "target": "İnorganik maddeler canlılar tarafından sentezlenmez, dışarıdan hazır olarak alınır, organik maddelerin ham maddesidir, sindirime uğramaz, yapı taşları (monomer) yoktur, küçük yapılı olduklarından hücre zarından direkt geçebilirler."} {"input": "question: Su moleküllerinin hidrojen bağları nedir?", "target": "Kohezyon Kuvveti: Su moleküllerinin hidrojen bağları ile birbirine tutunması sonucu oluşan kuvvettir."} {"input": "question: Yüzey gerilimi nedir?", "target": "Suyun yüzeyindeki su molekülleri arasında oluşan kuvvettir. En üstte bulunan su molekülleri birbirlerine sıkıca bağlanarak (kohezyon ile) delinmez bir yüzey oluştururlar."} {"input": "question: Adhezyon nedir?", "target": "Su moleküllerinin başka moleküllere tutunmasıdır."} {"input": "question: Özgül Isı Yüksekliği nedir?", "target": "Suyun birim miktarının ısınması için gerekli olan ısı miktarına özgül ısı denir."} {"input": "question: Buharlaşma nedir?", "target": "Suyun gaz hale geçişidir."} {"input": "question: Donma nedir?", "target": "Suyun, soğuyunca katılaşmasıdır."} {"input": "question: Mineralin vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Çeşitli maddelerin vücutta taşınmasını sağlar, zararlı maddelerin seyreltilmesini ve atılmasını sağlar, fotosentez için gereklidir, sindirimde görev alır, vücut ısısının düzenlenmesini sağlar, enzimlerin çalışmasını sağlar."} {"input": "question: Kalsiyumun vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Kemik ve dişlerin yapısına katılır, ayrıca kas kasılması, kanın pıhtılaşması, sinir hücrelerinin çalışması ve enzimlerin çalışmasında etkilidir."} {"input": "question: Fosforun vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Kemik ve dişlerin yapısına katılır, nükleik asit, ATP, protein gibi moleküllerin yapısında bulunur."} {"input": "question: Potasyumun vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Sinir hücrelerinin çalışmasında, vücut sıvılarının asit-baz dengesinin sağlanmasında, kalp ritminin düzenlenmesinden ve protein sentezinde etkilidir."} {"input": "question: Demirin vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Hemoglobin ve miyoglobinin yapısına katılır, klorofilin üretiminde görev alan enzimin kofaktörü olarak görev alır, ETS elemanlarından bazılarının yapısına katılır."} {"input": "question: İyotun vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Tiroksin hormonunun yapısına katılır."} {"input": "question: Kükürtün vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Bazı aminoasitlerin yapısına katılır."} {"input": "question: Klorun vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Mide sıvısının oluşumunda görev alır."} {"input": "question: Sodyumun vücudaki fonksiyonları nelerdir?", "target": "Sinir hücrelerinin çalışmasında görev alır."} {"input": "question: Asitlerin özellikleri nelerdir?", "target": "Su içerisinde çözündüklerinde suya H+ iyonu veren maddelerdir, mavi turnusol kağıdının rengini kırmızıya dönüştürürler, pH’ları 7 den düşüktür."} {"input": "question: Bazların özellikleri nelerdir?", "target": "Su içerisinde çözündüklerinde suya OH- iyonu veren maddelerdir, kırmızı turnusol kağıdının rengini maviye pH’ları 7 den büyüktür."} {"input": "question: İnsanda embriyonik gelişimin ilk aşaması nedir?", "target": "Segmentasyon"} {"input": "question: Segmentasyon sırasında embriyoda ne olur?", "target": "Büyüme olmaz ve toplam hacim değişmez."} {"input": "question: Zigotun bölünmesi ile oluşan her bir hücreye ne denir?", "target": "Blastomer"} {"input": "question: Döllenmeden 6-7 gün sonra embriyoda yaklaşık kaç hücre vardır?", "target": "100"} {"input": "question: Blastula içindeki sıvıya ne denir?", "target": "Blastosöl"} {"input": "question: Segmentasyon sırasında hücre farklılaşması gerçekleşir mi?", "target": "Hayır"} {"input": "question: Gastrula evresinde ne olur?", "target": "Hücre göçüyle birlikte embriyo üç tabakalı olur."} {"input": "question: Omurgalı embriyolarında ilk oluşan organ nedir?", "target": "Notokord"} {"input": "question: HCG hormonu ne için sorumludur?", "target": "Korpus luteumun bozulmasını engelleyerek gebeliğin devam etmesini sağlar."} {"input": "question: Plasenta ne için sorumludur?", "target": "Embriyo plasenta aracılığı ile beslenir."} {"input": "question: Allantoyis gelişerek ne oluşturur?", "target": "Embriyo ile plasenta arasında göbek bağını"} {"input": "question: Ultrason nedir?", "target": "Gebelik boyunca fetüsün gelişiminin incelenmesini sağlayan cihazdır."} {"input": "question: Tüp bebek nedir?", "target": "Gamet sayısının yetersiz oluşu, dişi üreme sisteminin döllenmeye uygun olmaması gibi nedenler ile döllenme olayının doğal yollarla olmadığı durumlarda; kadın ve erkekten alınan gametlerin laboratuvar ortamında döllenmesi sağlanarak oluşturulan embriyoların, kadın vücuduna yerleştirilesi ile gebeliğin oluşturulmasıdır."} {"input": "question: Mikroenjeksiyon yöntemi nedir?", "target": "Tüp bebek yöntemi sırasında spermler yumurta içerisine aşılanır."} {"input": "question: Amniyosentez nedir?", "target": "Fetüsün gelişimi sırasında yapılan test ve gözlemler sonucunda fetüste genetik hastalık olma ihtimali farkedilirse enjeksiyon ile amniyon sıvısı örneği alınmasına amniyosentez denir."} {"input": "question: İnsanda sinir sistemi hangi iki kısma ayrılır?", "target": "Merkezi sinir sistemi (MSS) ve çevresel sinir sistemi (ÇSS)"} {"input": "question: Merkezi sinir sisteminin organları nelerdir?", "target": "Beyin ve omurilik"} {"input": "question: Beyin zarları nelerdir?", "target": "Sert zar, örümceksi zar ve ince zar"} {"input": "question: BOS (Beyin – Omurilik Sıvısı) nedir?", "target": "Kan basıncının etkisi ile kılcal damarlardan çıkmış bir sıvıdır. Beyin ve omuriliği darbe ve sarsıntılara karşı korur."} {"input": "question: Beyin yarım kürelerinin enine kesitinin yapısı nedir?", "target": "Dış kısmı boz, iç kısmı ak maddeden oluşmuştur."} {"input": "question: Beyin yarım küreleri vücudun hangi tarafını kontrol eder?", "target": "Zıt tarafını kontrol eder."} {"input": "question: Epitalamus, talamus ve hipotalamus nedir?", "target": "Beyin sapının üç kısmıdır."} {"input": "question: Hipotalamusun görevleri nelerdir?", "target": "Homeostasinin sağlanmasında görevlidir. Termostat görevi yaparak vücut sıcaklığını düzenler. Susama merkezi içerir. Vücudun su dengesinin düzenlenmesinde görev yapar."} {"input": "question: Pons (Varoli Köprüsü) nedir?", "target": "Orta beyinle omurilik soğanı arasında bulunur. Enine tabakalaşmış kalın sinir demetlerinden oluşur."} {"input": "question: Beyinciğin görevleri nelerdir?", "target": "Hareket ve denge merkezidir. İskelet sistemi, kulak ve görme merkezinden bilgileri alarak koordinasyonlu bir şekilde hareket etmemizi sağlar."} {"input": "question: Seni Kimler Üretti ?", "target": "Ahmet Akay , Ahmet Erdem , Emir , Eyüp."} {"input": "question: Seni Kimler tasarladı ?", "target": "Ahmet Akay , Ahmet Erdem , Emir , Eyüp."} {"input": "Ökaryot bir hücrede aşağıdaki olaylardan hangisinin gözlenmesi, bu hücrenin bölüneceğini kesin olarak kanıtlar? options: {'A': 'Hücrenin kütle ya da hacimce artış göstermesi', 'B': 'Çekirdek DNA’sının eşlenmesi', 'C': 'DNA üzerinden RNA’ların sentezinin yapılması', 'D': 'Protein sentezinin hızlanması', 'E': 'ATP sentezinin artması'}", "target": "Solution: Bir hücrede çekirdek DNA’sının eşlenmesinin gözlenmesi o hücrenin bölüneceğini kesin olarak kanıtlar. Diğer olaylar hücrenin normal metabolik süreci içinde gözlenebilen olaylardır. Correct Option: B"} {"input": "Mitoz bölünmeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Prokaryot ve ökaryot tüm hücre tiplerinde görülebilir.', 'B': 'Çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve rejenerasyonu sağlar.', 'C': 'İki yeni hücre oluşmasıyla sonuçlanır.', 'D': 'Birbirinin genetik kopyası olan hücrelerin oluşumunu sağlar.', 'E': 'Tek hücreli canlılarda eşeysiz üremeyi sağlar.'}", "target": "Solution: Prokaryot hücrelerde mitoz bölünme gözlenmez. Ökaryot tüm hücreler bölünebilme özelliğine sahip değildir. Diğer ifadeler doğrudur. Correct Option: A"} {"input": "Ökaryot A hücresinin bölünmesi sonucu oluşan B ve C hücreleri ile ilgili, I. Aynı sayıda kromozom bulundurur. II. A hücresinin sahip olduğu genlerin tümünü bulundurur. III. A hücresinin mitoz bölünmesiyle meydana gelmişlerdir. yargılardan hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Ökaryot A hücresinden B ve C hücrelerinin oluşumu sırasında kromozom sayısının değişmemesi olayın mitoz bölünme olduğunu gösterir. Mitoz bölünme sırasında kalıtsal yapıda değişiklik gözlenmez. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi mitoz bölünme ile gerçekleşmez? options: {'A': 'Yumurta ve spermin döllenmesi ile oluşan zigottan yeni bir bireyin gelişmesi', 'B': 'Asma bitkisinden alınan bir dal parçasından yeni bir asma bitkisinin oluşması', 'C': 'Tek hücreli bir canlı olan paramesyumun büyümesi', 'D': 'İnsanda kırılan kemiğin onarılması', 'E': 'Kesilen deride, yeni hücrelerin oluşturularak yaranın iyileşmesi'}", "target": "Solution: Tek hücreli canlılarda büyüme sitoplazma miktarında artma ya da hücre hacmindeki artma ile sağlanır. Diğer olaylar mitoz bölünme ile sağlanır. Correct Option: C"} {"input": "Mitoz bölünme sürecinde gerçekleşen bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Buna göre, yukarıdaki olaylardan herhangi biri aşağıdaki evrelerden hangisinde gerçekleşmez? options: {'A': 'Profaz', 'B': 'Metafaz', 'C': 'Anafaz', 'D': 'Sitokinez', 'E': 'Telofaz'}", "target": "Solution: Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılarak zıt kutuplara hareket etmesi → Anafaz, Çekirdek zarının erimesi → Profaz, Kromozomların hücrenin ekvator düzleminde sıralanması → Metafaz, Sitoplazmanın iki hücreye paylaştırılması → Sitokinez. Verilen olaylardan herhangi biri telofaz evresinde gerçekleşmez. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda verilen hücre bölünmesi evrelerinden hangisi 2n=4 kromozomlu bir hücrenin mitoz bölünmesine ait olamaz? options: {'A': 'Metafaz', 'B': 'Anafaz', 'C': 'C', 'D': 'Profaz', 'E': 'Telofaz'}", "target": "Solution: A → Metafaz, B → Anafaz, D → Profaz, E → Telofaz evresine aittir. C’de homolog kromozomlar ayrılmaktadır. Mitoz bölünmede homolog kromozom ayrılması gözlenmez. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıda bir amibin gerçekleştirdiği üreme gösterilmiştir. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': \"X, Y ve Z'nin kromozom sayıları eşittir.\", 'B': 'X, Y ve Z aynı genetik yapıya sahiptir.', 'C': 'Y ve Z’nin oluşumu mitoz bölünmeyle sağlanmıştır.', 'D': 'Y ve Z belirli bir büyüklüğe ulaşınca bölünerek üreyebilir.', 'E': 'Y ve Z’nin oluşumu sırasında çekirdek bölünmesini sitoplazma bölünmesi takip etmemiştir.'}", "target": "Solution: X mitozla ikiye bölünerek eşeysiz üremiştir. Bu nedenle X, Y ve Z’nin kalıtsal yapısı birbirinin aynıdır. Y ve Z belirli bir büyüklüğe ulaşınca bölünerek üreyebilir. X’den Y ve Z’nin oluşumu sürecinde çekirdek bölünmesini sitoplazma bölünmesi takip etmiştir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki eşeysiz üreme çeşitlerinden hangisi diğerleri ile karşılaştırıldığında daha basit yapılı canlılarda görülür? options: {'A': 'Sporla üreme', 'B': 'Vejetatif üreme', 'C': 'İkiye bölünme', 'D': 'Tomurcuklanma', 'E': 'Rejenerasyonla üreme'}", "target": "Solution: İkiye bölünerek üreme en basit eşeysiz üreme şekli olup tek hücreli canlılarda görülür. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıda bir planaryanın rejenerasyonla üremesi gösterilmiştir. Bu süreçte; I. gamet oluşumu, II. mayoz bölünme, III. mitoz bölünme, IV. döllenme olaylardan hangileri gerçekleşmiştir? options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Planaryanın rejenerasyonla üremesi sürecinde mitoz bölünme gerçekleşmiştir. Diğerleri gözlenmez. Correct Option: A"} {"input": "Eşeysiz üremeyle çoğalan canlılarda; I. birbirinin genetik kopyası olan yeni bireylerin oluşturulması, II. ata canlılardan gelen gametlerin çekirdeklerinin kaynaşması, III. türe ait adaptasyon özelliklerinin değişmeden aktarılması olaylarından hangileri gözlenir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Eşeysiz üremeyle çoğalan canlılarda gamet oluşumu ve döllenme görülmez. I. ve III. olaylar gözlenir. Correct Option: C"} {"input": "Hidranın tomurcuklanma ile üremesi sırasında görülen; I. üremenin temelini mitoz bölünmenin oluşturması, II. tek bir ata canlıdan, birbirinin genetik kopyası olan bireylerin oluşturulması, III. türe ait kromozom sayısının sabit tutulması olaylarından hangileri, deniz yıldızının rejenerasyonla üremesi sırasında da gözlenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Tomurcuklanma ve rejenerasyonla üreme eşeysiz üreme çeşidi olup temelini mitoz bölünme oluşturur. Türün kromozom sayısı değişmez, birbirinin genetik kopyası olan bireyler oluşturulur. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki şekilde, doku kültürü yöntemiyle yeni bir bitkinin üretilmesi gösterilmiştir. Buna göre, bu üretme yöntemiyle oluşan yeni bitki, ana bitkiden; I. hücre sayısı, II. DNA yapısı, III. kromozom sayısı, IV. hücre yapısı özelliklerinden hangileri bakımından farklılık gösterebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "Solution: Doku kültürü ile üretme bir eşeysiz üreme olayıdır. Yeni oluşan bitki ana bitkiden hücre sayısı bakımından farklı olabilir. Ancak ana bitki ile yeni bitki; hücresel yapı, kromozom sayısı ve DNA yapısı olarak birbirinin kopyasıdır. Correct Option: A"} {"input": "Hücre bölünmesi sürecinde gözlenen aşağıdaki olaylardan hangisi bitki ve hayvan hücrelerinin mitoz bölünmesinde ortaktır? options: {'A': 'Genetik materyalin değişmeden aktarılması', 'B': 'Sitoplazmanın boğumlanması', 'C': 'Sentrozomların zıt kutuplara gitmesi', 'D': 'İğ ipliklerinin sentrioller tarafından üretilmesi', 'E': 'Orta lamel oluşması'}", "target": "Solution: Genetik materyalin değişmeden aktarılması, bitki ve hayvan hücrelerinin mitoz bölünmesinde ortak olarak gerçekleşir. Correct Option: A"} {"input": "Hücre döngüsünde gerçekleşen; I. DNA eşlenmesi, II. hücre hacminde artma, III. protein sentezi, IV. iğ ipliklerinin üretimi olaylarından hangileri bölünme özelliğine sahip olmayan hücrelerde görülmez? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "Solution: DNA eşlenmesi ve iğ ipliklerinin oluşumu sadece bölünme sırasında gözlendiği için bölünme özelliğine sahip olmayan hücrelerde görülmez. Correct Option: B"} {"input": "Yukarıda verilen üreme şekilleri için aşağıdaki özelliklerden hangisi ortak olarak söylenemez? options: {'A': 'Tek bir ata bireyden yeni bireylerin oluşumunu sağlar.', 'B': 'Türe ait kromozom sayısının değişmeden aktarılmasını sağlar.', 'C': 'Çok hücreli canlılarda görülür.', 'D': 'Temelini mitoz bölünme oluşturur.', 'E': 'Türe ait kalıtsal özelliklerin korunmasını sağlar.'}", "target": "Solution: İkiye bölünme çok hücreli canlılarda görülmez. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki hücrelerden hangisi interfazın ilk bölümünden sonra durgun evreye geçerek bölünebilme özelliğini kaybetmez? options: {'A': 'Sinir hücresi', 'B': 'Olgun alyuvar hücresi', 'C': 'Çizgili kas hücresi', 'D': 'Sperm hücresi', 'E': 'Embriyonik hücre'}", "target": "Solution: Ebriyonik hücreler sürekli bölünerek yeni hücreler meydana getirir. Sinir, olgun alyuvar, çizgili kas ve sperm hücreleri interfazın ilk bölümünden sonra durgun evreye geçerek bölünme özelliğini kaybeder. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki şekilde 2n=4 kromozomlu bir hücrede bölünmenin bir evresi gösterilmiştir. Bu hücrede; I. her kutba 4’er kromatidin gitmesi, II. iğ ipliklerinin sentrozomlar tarafından üretilmesi, III. iğ ipliklerinin bir kısmının kromozomların kinetokor bölümüne bağlanmış olması, IV. sitoplazma bölünmesinin boğumlanarak gerçekleşmesi olaylarından hangileri bölünmenin mitoz olduğunu kesin kanıtlar? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "Solution: II, III ve IV. olaylar mayoz bölünmede de gerçekleşebilir. Ancak her kutba 4’er kromatit gitmesi hücrenin mitoz geçirdiğini kesin kanıtlar. Çünkü mayoz bölünmenin anafaz II evresinde her kutba 2’şer kromatit gider. Correct Option: A"} {"input": "Ökaryot tek hücreli bir canlının eşeysiz üremesi ile ilgili; Hücre sayısı DNA miktarı 8 4x 4 2x 2 1 Hücre 1 2 3 bölünmesi 1 2 3 bölünmesi -I- Kromozom sayısı 2n 1 2 3 Hücre bölünmesi -III- grafiklerinden hangileri çizilebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Tek hücreli ökaryot bir canlının eşeysiz üremesi mitoz bölünmeyle sağlanır. Mitoz bölünme sonucu kromozom sayısı değişmez. Hücre sayısı iki katına çıkar. Her bölünme öncesi DNA eşlenir. Correct Option: E"} {"input": "Mitoz bölünme; I. tek hücreli canlılarda üreme, II. çok hücreli canlılarda büyüme, III. tek hücreli canlılarda büyüme, IV. çok hücreli canlılarda rejenerasyon durumlarından hangilerine neden olabilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Mitoz bölünme tek hücreli canlılarda eşeysiz üreme, çok hücreli canlılarda ise büyüme, gelişme ve rejenerasyonu sağlar. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi normal bir mitoz bölünme sırasında görülmez? options: {'A': 'İnterfazda DNA miktarının iki katına çıkması', 'B': 'Profazda çekirdek zarı ve çekirdekciğin kaybolması', 'C': 'Metafazda homolog kromozomların karşılıklı dizilmesi', 'D': 'Anafazda sentromerlerin ikiye bölünmesi', 'E': 'Telofazda iğ ipliklerinin kaybolması'}", "target": "Solution: Homolog kromozomların metafaz evresinde karşılıklı dizilmesi mayoz bölünmede görülür. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi mitoz bölünmenin insanlardaki işlevlerinden biri değildir? options: {'A': 'Yaranın iyileşmesi', 'B': 'Büyüme', 'C': 'Aynı genotipte yeni hücrelerin oluşması', 'D': 'Diploit hücrelerden gamet oluşumu', 'E': 'Somatik hücrelerin çoğalması'}", "target": "Solution: Mitoz bölünme insanlarda diploit hücrelerden gamet oluşumunu sağlamaz. Correct Option: D"} {"input": "Mitoz bölünme sırasında gözlenen aşağıdaki olaylardan hangisi diğerlerinden farklı bir evrede gerçekleşir? options: {'A': 'Çekirdekçiğin görünmez olması', 'B': 'Sentriollerin iğ ipliklerini üretmesi', 'C': 'İğ ipliklerinin bir kısmının kinetokorlara bağlanması', 'D': 'Kromatin ipliklerinin yoğunlaşarak kromozomlara dönüşmeye başlaması', 'E': 'Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi'}", "target": "Solution: A, B, C ve D de verilen olaylar profaz, E de verilen olay anafaz evresinde gerçekleşir. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki şemada 4. 10–9 gr DNA bulunduran bir hücrenin interfaz ve mitoz bölünmesi gösterilmiştir. Buna göre I, II ve III numaralı hücrelerin DNA miktarı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? options: {'A': '4.10–9 4.10–9 4.10–9', 'B': '8.10–9 4.10–9 4.10–9', 'C': '4.10–9 2.10–9 2.10–9', 'D': '8.10–9 2.10–9 2.10–9', 'E': '4.10–9 8.10–9 4.10–9'}", "target": "Solution: DNA eşlenmesi olduğundan G2 de DNA miktarı, 8 . 10–9 gr dır. Mitoz sonucu genetik materyal iki hücreye eşit miktarda dağıtıldığından II. ve III. hücrelerdeki DNA miktarı 4 . 10–9 gr dır. Correct Option: B"} {"input": "Diploit yapıdaki farklı hücrelere ait aşağıdaki bölünme evrelerinden hangisi mitoz bölünmeye ait olamaz? options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "Solution: E seçeneğinde şekil diploit yapılı bir hücrenin mayoz II evresine aittir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda diploit bir hücreye ait hücre döngüsü şematize edilmiştir. Şemaya göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'İnterfaz sonucu K hücresindeki DNA miktarı interfaz başındaki DNA miktarının iki katıdır.', 'B': 'Mitotik evre başlangıcında K hücresindeki gen miktarı, L ve M hücrelerindeki gen miktarının iki katıdır.', 'C': 'L ve M hücrelerinin sahip oldukları gen çeşitleri farklı olabilir.', 'D': 'İnterfaz sonundaki K hücresinin sitoplazma miktarı interfaz başındaki sitoplazma miktarından fazladır.', 'E': 'Mitotik evrede çekirdek ve sitoplazma bölünmesi gerçekleşir.'}", "target": "Solution: L ve M hücreleri mitoz sonucu oluştuğuna göre farklı gen çeşitlerine sahip olamaz. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi bölünebilen prokaryot ve ökaryot hücrelerde ortak olarak gerçekleşir? options: {'A': 'Çekirdek zarının erimesi', 'B': 'İğ ipliklerinin kromozomlara tutunması', 'C': 'DNA’nın kendini eşlemesi', 'D': 'Sentrozom eşlenmesi', 'E': 'Sitoplazmanın boğumlanarak bölünmesi'}", "target": "Solution: DNA'nın kendini eşlemesi bölünebilen prokaryot ve ökaryot hücrelerde ortak olarak gerçekleşir. Correct Option: C"} {"input": "Mitoz bölünme ile aşağıdakilerden hangisi sağlanabilir? options: {'A': '2n kromozomlu bir hücreden n kromozomlu dört hücrenin oluşması', 'B': '2n kromozomlu bir hücreden n – 1 kromozomlu hücrenin oluşması', 'C': 'n kromozomlu bir hücreden döllenme olmadan iki yeni bireyin meydana gelmesi', 'D': 'n kromozomlu iki hücreden 2n kromozomlu bir hücrenin meydana gelmesi', 'E': 'Prokaryot bir hücreden prokaryot dört hücrenin meydana gelmesi'}", "target": "Solution: n kromozomlu bir hücreden döllenme olmadan iki yeni bireyin meydana gelmesi mitoz bölünmeyle sağlanır. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda mitoz bölünmeye ait bir evre gösterilmiştir. Buna göre, I. Bu evreden sonra n = 5 kromozomlu iki çekirdek oluşur. II. İğ iplikleri kromozomlara bağlanmıştır. III. Hücrenin her bir kutbuna 5’er kromatit ayrılmaktadır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Şekil n = 5 kromozomlu bir hücrenin mitoz bölünmesinin anafaz evresine aittir. Buna göre verilen ifadelerden tamamı doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Hayvan hücrelerinde gerçekleşen mitozun, farklı evrelerini mikroskop altında izlemek isteyen bir öğrenci aşağıdaki hücrelerden hangisini seçerse amacına daha kolay ulaşır? options: {'A': 'Sinir hücresi', 'B': 'Sperm hücresi', 'C': 'Kalp kası hücresi', 'D': 'Bağırsak epitel hücresi', 'E': 'Olgun alyuvar hücresi'}", "target": "Solution: A, B, C ve E deki hücreler bölünme özelliğine sahip değildir. Bağırsak epitel hücresini seçen bir öğrenci mitozun farklı evrelerini mikroskop altında inceleyebilir. Correct Option: D"} {"input": "Diploit bir hücrenin mitoz bölünmesi ile ilgili, I. Genetik olarak birbirinden bazı farklılıklar gösteren iki yeni hücre oluşur. II. Büyüklükleri atasal hücreyle aynı olan iki özdeş hücre oluşur. III. Diploit kromozomlu iki yeni hücre oluşur. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Diploit bir hücrenin mitoz bölünmesi sonucu genetik özellikleri birbirinin kopyası olan yine diploit kromozomlu iki hücre oluşur. Oluşan hücreler farklı büyüklükte olabilir. Correct Option: B"} {"input": "Bir hücrede mitoz bölünme sırasında aşağıdaki olaylardan hangisinin gözlenmesi bu hücrenin hayvansal bir hücre olmadığını kanıtlar? options: {'A': 'Golgi aygıtında üretilen veziküllerin hücrenin ortasında bir hücre plağı oluşturması', 'B': 'İğ ipliklerinin kromozomların sentromer bölgesindeki kinetokorlara bağlanması', 'C': 'DNA’nın kendini eşlemesi sonucu kalıtım materyalinin iki katına çıkması', 'D': 'Çekirdek zarı ve çekirdekciğin eriyerek kaybolması', 'E': 'Çekirdek bölünmesi tamamlandığında genetik içeriği aynı iki çekirdeğin oluşması'}", "target": "Solution: Golgi aygıtında üretilen veziküllerin hücre artasında hücre plağını oluşturması bitki hücrelerinin bölünmesinde gözlenir. Correct Option: A"} {"input": "Bir bitki hücresinin interfaz evresi ve mitoz bölünmesi sırasında DNA miktarındaki değişim aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': 't 1 zaman aralığında kromozomlar en belirgin şeklini almıştır.', 'B': 't 2 zaman aralığında sentromer ayrılması gerçekleşmiştir.', 'C': 't 3 zaman aralığında sentrioller tarafından üretilen iğ iplikleri kromozomlara bağlanmıştır.', 'D': 't 4 zaman aralığında sitoplazma bölünmesi tamamlanmıştır.', 'E': 't 5 zaman aralığında iki yeni hücre oluşmuştur.'}", "target": "Solution: t5 de DNA miktarı başlangıçtaki değerine inmiştir. Yani çekirdek bölünmesini takiben sitoplazma bölünmeside tamamlanmış iki yeni hücre oluşur. Correct Option: E"} {"input": "İkiye bölünerek üreme ile ilgili, I. Genetik materyalin niteliği ve niceliği korunur. II. Sadece prokaryat hücre yapısına sahip canlılarda gerçekleşir. III. Çok hücreli canlılarda gözlenmez. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: İkiye bölünerek üreme bir eşeysiz üreme çeşidi olup sadece tek hücreli canlılarda gözlenir. Correct Option: C"} {"input": "Eşeysiz üreme tipleriyle ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur? options: {'A': 'Sporla üreme sadece haploit canlılarda görülür.', 'B': 'Bitkilerde vejetatif üreme sadece toprak altı yapılarıyla sağlanabilir.', 'C': 'İkiye bölünerek üreme tek hücreli canlılarda gözlenir.', 'D': 'Tomurcuklanarak üreme hayvanlar âleminde gözlenmez.', 'E': 'Rejenerasyon olayı çok hücreli canlılarda hiçbir zaman üreme ile sonuçlanmaz.'}", "target": "Solution: İkiye bölünerek üreme sadece tek hücreli canlılarda gözlenir. Correct Option: C"} {"input": "Bir hücreli mayalar hem ikiye bölünerek hem de tomurcuklanarak eşeysiz üreyebilir. Bu iki üreme şekli için; I. oluşan canlıların birbirleri ve ata canlı ile aynı genetik yapıya sahip olması, II. oluşan canlıların birbirleri ve ata canlı ile aynı büyüklükte olması, III. üremenin temelini mitoz bölünmenin oluşturması özelliklerinden hangileri ortaktır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Eşeysiz üremenin temelini mitoz bölünme oluşturur. Eşeysiz üreme sonucu oluşan canlılar birbirleri ve ata canlı ile aynı genetik yapıya sahiptir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi eşeysiz üremenin canlı türlerine sağladığı avantajlardan biri değildir? options: {'A': 'Eşeysiz üreyen türlerin görece daha hızlı çoğalabilmesi', 'B': 'Üremek için tek bir bireyin yeterli olması', 'C': 'Eş arama ve döllenme olayları için enerji harcanmaması', 'D': 'Türün adaptasyon yeteneğinin artırılması', 'E': 'Üreme sonucu genetik açıdan birbirinin aynı olan bireylerin oluşması'}", "target": "Solution: Eşeysiz üreme ile türün adaptasyon yeteneği artırılmaz. Kazanılmış özelliklerin değiştirilmeden sonraki nesillere aktarılması sağlanır. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi mitoz bölünme sırasında gözlenmez? options: {'A': 'Eşlenmiş kromozomların herbirinin birbirine tutunmuş özdeş iki kardeş kromatit halinde görülmesi', 'B': 'Kardeş kromatitlerin iğ iplikleri aracılığıyla hücrenin iki kutbuna doğru birbirlerinden ayrılması', 'C': 'Kardeş olmayan kromatitler arasında parça değişiminin olması', 'D': 'Kinetokora bağlı olmayan iğ iplikleri sayesinde hücrenin hafifçe uzaması', 'E': 'Kromatin ipliklerinin kısalıp yoğunlaşarak kromozomlara dönüşmesi'}", "target": "Solution: Kardeş olmayan kromatitler arasında parça değişimi (cross-over) mayoz bölünmede gözlenir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda bir bakterinin eşeysiz üremesi şematize edilmiştir. Şekildeki üremeyle ilgili olarak yapılan açıklamalardan hangisi doğru olur? options: {'A': 'X, Y ve Z bakterileri genetik olarak özdeştir.', 'B': 'Bölünme sırasında sentrozom eşlenmesi gerçekleşmiştir.', 'C': 'Üreme mayoz bölünme ile sağlanmıştır.', 'D': 'Sitokinez ara lamel oluşumuyla gerçekleşmiştir.', 'E': 'Bölünme sırasında iğ iplikleri oluşmuştur.'}", "target": "Solution: Bakterinin bölünerek eşeysiz üremesi sırasında sentrozom eşlenmesi, ara lamel oluşumu ve iğ ipliklerinin oluşumu gözlenmez. DNA eşlenir ve sitoplazma bölünerek birbirinin genetik özdeşi olan yeni bakteriler oluşturulur. Bakteriler mayoz bölünme geçiremez. Correct Option: A"} {"input": "Canlılarda gözlenen, - Tomurcuklanma - Sporla üreme - Vejetatif üreme üreme çeşitleri için aşağıdaki özelliklerden hangisi ortak değildir? options: {'A': 'Türe ait özelliklerin değişmeden bir sonraki nesle aktarılması', 'B': 'Bitkiler âlemindeki canlılarda görülebilmesi', 'C': 'Kalıtsal bilginin devamlılığının sağlanması', 'D': 'Enerji ve zaman kaybının az olması', 'E': 'Hayvansal organizmalarda gözlenmemesi'}", "target": "Solution: Verilen üreme çeşitleri birer eşeysiz üreme çeşitidir. Sporla üreme hayvanlar âleminde gözlenebilirken vejetatif üreme gözlenmez. Correct Option: E"} {"input": "Mayoz bölünmenin profaz I evresinde görülen; I. cross-overin gerçekleşmesi, II. çekirdek zarının erimesi, III. iğ ipliklerinin oluşması, IV. homolog kromozomların tetratları oluşturması olaylarından hangileri, aynı bölünmenin profaz II evresinde görülmez? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: I. ve IV. olaylar sadece profaz I evresinde gerçekleşir. II. ve III. olaylar hem profaz I hem de profaz II evresinde gerçekleşir. Correct Option: B"} {"input": "Hücre bölünmesi sırasında aşağıdaki olaylardan hangisinin gerçekleşmesi, bölünmenin mayoz olduğu hakkında kesin kanıt sağlamaz? options: {'A': 'Homolog kromozomların ayrılması', 'B': 'n kromozomlu hücrelerin oluşması', 'C': 'Tetrat oluşumunun görülmesi', 'D': 'Birbirini takip eden iki karyokinez iki de sitokinez görülmesi', 'E': 'Cross-over’in gerçekleşmesi'}", "target": "Solution: A, C, D ve E’de verilen olaylar bölünmenin mayoz olduğu hakkında kesin kanıt sağlar. 2n kromozomlu hücre mayoz geçirirse n kromozomlu hücreler oluşabileceği gibi n kromozomlu hücrelerin mitoz geçirmesi sonucu da n kromozomlu hücreler oluşabilir. Correct Option: B"} {"input": "Cross - over olayı ile ilgili, I. Genin nükleotit dizilişini değiştirir. II. Mayoz bölünmenin profaz I evresinde gerçekleşir. III. Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşir. IV. Tür içi kalıtsal çeşitliliğin artmasını sağlar. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Cross - over mayoz bölünmenin profaz I evresinde gözlenen, homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasındaki parça (gen) değişimidir. Yeni gen kombinasyonlarının oluşmasına dolayısıyla tür içi çeşitliliğe olanak sağlar. Cross-over olayı genin nükleotit dizilişini değil, genlerin kromozom üzerindeki dizilişini değiştirir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıda mayoz bölünme geçiren bir hücrenin DNA miktarındaki değişim gösterilmiştir. Buna göre, numaralandırılmış zaman dilimlerinden hangilerinde sitoplazma bölünmesi gerçekleşmektedir? options: {'A': 'Yalnız t3', 'B': 'Yalnız t5', 'C': 't2 ve t4', 'D': 't3 ve t5', 'E': 't1, t2 ve t4'}", "target": "Solution: Hücredeki toplam DNA miktarı t’de iki hücreye, t5’de dört hücreye pay edilmiştir. Bu paylaşım sitoplazma bölünmesiyle sağlanmıştır. Correct Option: D"} {"input": "Deri hücresinde 2n=18 kromozom bulunduran bir canlı türünde; I. mayoz bölünmenin profaz I evresinde oluşan tetrat sayısı, II. üreme hücrelerindeki kromozom sayısı, III. mayoz bölünmenin metafaz II evresinde sayılan kromatit sayısı nicelikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': 'I: 18, II: 9, III: 18', 'B': 'I: 9, II: 9, III: 18', 'C': 'I: 18, II: 18, III: 18', 'D': 'I: 9, II: 9, III: 9', 'E': 'I: 18, II: 36, III: 18'}", "target": "Solution: Mayoz bölünmede tetrat sayısı, hücrenin n kromozom sayısına eşittir. Kromozom 2 kromatitten oluşur. Correct Option: B"} {"input": "Bir hücrede gerçekleşen bölünme sırasında gözlenen olaylardan bazıları aşağıda verilmiştir. – 5 tetrat oluşumu – Sitoplazma bölünmesinin ara lamel oluşturularak gerçekleşmesi – Homolog kromozom ayrılması Bu hücre ve bölünme çeşidiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Bölünme tamamlandığında n kromozomlu hücreler oluşur.', 'B': 'Bölünme sonucu oluşan hücrelerin kromozom sayısı 5’dir.', 'C': 'Sentriol ayrılması gözlenmez.', 'D': '2 kez kromatit ayrılması gözlenir.', 'E': 'İğ iplikleri sentrozom tarafından sentezlenmez.'}", "target": "Solution: Gözlenen olaylardan bölünmenin mayoz olduğu anlaşılır. Mayoz bölünmede kromatit ayrılması 1 kez gerçekleşir. Sitoplazmanın ara lamelle bölünmesi, sentriol ayrılması olmadığını gösterir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi insanda gerçekleşen spermatogenez ve oogenez olayları için ortak değildir? options: {'A': 'Oluşan olgun gamet sayısı', 'B': 'Oluşan gametlerin otozom sayısı', 'C': 'Oluşan gametlerin kromozom takımı sayısı', 'D': 'Oluşan gametlerin kromozom sayısı', 'E': 'Oluşan gametlerin gonozom sayısı'}", "target": "Solution: Spermatogenezde 4, oogenezde 1 olgun gamet oluşur. Oluşan otozom sayısı 22’dir. Oluşan gametler tek kromozom takımı bulundurur. Oluşan gametler 23 kromozomlu olup tek gonozom bulundurur. Correct Option: A"} {"input": "Bakterilerde kalıtsal çeşitliliğe neden olan yukarıdaki olaylardan hangilerinde sitoplazmik bir köprü aracılığıyla bir bakteriden diğerine gen aktarımı yapılır? options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Transdüksiyon bakterilere virüsler aracılığıyla gen aktarımıdır. Transformasyon bir bakterinin ortamda bulunan bir DNA’yı bünyesine almasıdır. Mutasyon genlerde meydana gelen ani değişikliklerdir. Konjugasyon bakteriler arasında sitoplazmik köprü aracılığıyla gen aktarılmasıdır. Correct Option: A"} {"input": "Venn diyagramı üzerinde gösterilen X, Y ve Z özellikleri, aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmemiştir? options: {'A': 'X → Temel olayları mayoz bölünme ve döllenmedir.', 'B': 'Z → Temel olayı mitoz bölünmedir.', 'C': 'Y → Türe ait kromozom sayısının sabit kalmasını sağlar.', 'D': 'X → Tek bir ata bireyden kalıtsal yapısı aynı bireyler oluşur.', 'E': 'Y → Birey sayısının artmasını sağlar.'}", "target": "Solution: Tek bir ata bireyden kalıtsal yapısı aynı bireylerin oluşması eşeysiz üremenin özelliğidir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıda verilen canlı gruplarından hangisinde hem eşeyli üreme hem de vejetatif yolla eşeysiz olarak üreme gözlenebilir? options: {'A': 'Balıklar', 'B': 'Memeliler', 'C': 'Tohumlu bitkiler', 'D': 'Kuşlar', 'E': 'Sürüngenler'}", "target": "Solution: Vejetatif üreme bitkilerde gözlenen bir üreme şeklidir. Tohumlu bitkiler hem vejetatif yolla eşeysiz, hem de tohum oluşturarak eşeyli üreyebilir. Correct Option: C"} {"input": "Bazı canlı türlerine ait bireyler iki cinsiyete ait üreme organına da sahiptir ve hem sperm hem de yumurta üretebilir. Bu olaya hermafroditlik denir. Bireyler hermafrodit olsa da genellikle başka bireylerle döllenmeyi tercih eder. Bu durumun nedeni; I. yavrular arasındaki genetik çeşitliliği artırmak, II. türe ait kromozom sayısını sabit tutmak, III. aynı kalıtsal özellikte yavrular oluşturmak verilenlerden hangileriyle açıklanabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Hermafrodit bireylerin kendi kendilerini döllemek yerine başka bireylerle döllenmeyi tercih etmesinin nedeni yavrular arasındaki genetik çeşitliliği artırmaktır. Correct Option: A"} {"input": "Sperm ve yumurtanın çekirdeğinin kaynaşması sonucu 2n kromozomlu zigot meydana gelir. Zigot ile ilgili, I. Mitoz bölünme geçirme özelliğine sahiptir. II. Sperm ve yumurtaya ait kalıtım materyalini birlikte bulundurur. III. Homolog kromozomları bir arada bulundurur. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Zigot, sperm ve yumurtanın çekirdeklerinin kaynaşması sonucu oluştuğu için her ikisine ait kalıtım materyalini bulundurur. 2n kromozomlu olduğu için homolog kromozom bulundurur. Mitoz bölünme geçirme özelliğine sahiptir. Correct Option: E"} {"input": "Mitoz ve mayoz bölünmelerde aşağıdaki olaylardan hangisi ortak olarak gözlenir? options: {'A': 'Homolog kromozomların tetrat oluşturması', 'B': 'Homolog kromozomların ayrılması', 'C': 'Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi', 'D': 'Kromozom sayısının yarıya inmesi', 'E': 'Cross-over’in gerçekleşmesi'}", "target": "Solution: A, B, D ve E sadece mayoz bölünmede gözlenir. C mitoz ve mayoz bölünmede ortak olarak gözlenir. Correct Option: C"} {"input": "İnsanlarda oogenez ve spermatogenez sonucu oluşan bütün hücreler için aşağıdakilerden hangisi ortak olarak söylenebilir? options: {'A': 'Aktif olarak hareket edebilme', 'B': 'Bir takım kromozom bulundurma', 'C': 'Eşit miktarda sitoplazma bulundurma', 'D': 'Mitokondri bakımından zengin olma', 'E': 'Döllenmeyi gerçekleştirme'}", "target": "Solution: Oogenez ve spermatogenez sonucu oluşan hücreler n kromozomlu olup bir takım kromozom bulundurur. Correct Option: B"} {"input": "Farklı canlılarda görülen; I. paramesyumda konjugasyon, II. bal arılarında, kraliçe arının yumurta oluşturması, III. eğrelti otunda spor oluşumu, IV. çiçekli bitkilerde yumurta ana hücresinden yumurta oluşumu olaylarından hangilerinde mayoz bölünme gerçekleşir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Verilen olayların tümünde mayoz bölünme gerçekleşir. Correct Option: E"} {"input": "Bir bitki hücresinin mayoz bölünmesi sırasında gözlenen aşağıdaki olaylardan hangisi, bir hayvan hücresinin mitoz bölünmesinde de gözlenebilir? options: {'A': 'Sitoplazma bölünmesinin ara lamel aracılığıyla gerçekleşmesi', 'B': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'C': 'Kromozom sayısının yarıya düşmesi', 'D': 'Homolog kromozomların tetratları oluşturması', 'E': 'Cross- over in gerçekleşmesi'}", "target": "Solution: Kardeş kromatit ayrılması hayvan ve bitki hücrelerinin bölünmeleri sırasında ortak olarak gözlenebilir. A sadece bitki hücrelerinin bölünmesinde; C, D ve E sadece mayoz bölünmede gözlenir. Correct Option: B"} {"input": "2n = 4 kromozomlu bir hücrenin mayoz bölünmesine ait bazı evreler aşağıda verilmiştir. Buna göre verilen evrelerden hangileri mayoz I e aittir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: I. metafaz I, II. anafaz II, III. metafaz II evresine aittir. Correct Option: A"} {"input": "İnsanda spermatogenez olayının bir bölümü aşağıda şematik olarak gösterilmiştir. Buna göre spermatogenez olayı sırasında gözlenen mitoz ve mayoz bölünmelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Birincil spermatositler 2n kromozomludur.', 'B': 'İkincil spermatositler oluşurken cross-over gerçekleşebilir.', 'C': 'İkincil spermatositten spermatitler oluşurken homolog kromozomlar ayrılır.', 'D': 'Spermler spermatogonyumun yarısı kadar kromozom bulundurur.', 'E': 'Spermler homolog kromozom çiftleri bulundurmaz.'}", "target": "Solution: İkincil spermatositten spermatitler oluşurken kardeş kromatitler ayrılır. Correct Option: C"} {"input": "Sağlıklı bir insanda mayoz bölünme sonucu oluşan normal haploit bir hücre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': '(n – 1) sayıda otozom taşır.', 'B': 'Mitoz bölünme geçirebilir.', 'C': 'Homolog kromozom çifti bulundurur.', 'D': 'X ve Y gonozomlarını birlikte bulundurabilir.', 'E': 'Mayoz bölünme geçirebilir.'}", "target": "Solution: Sağlıklı bir insanda mayoz bölünme sonucu düşen normal bir hücre (n – 1) sayıda otozom yani 22 otozom bulundurur. Correct Option: A"} {"input": "Mayoz bölünmede gözlenen aşağıdaki olaylardan hangisi mayoz I ve mayoz II de ortak olarak gerçekleşir? options: {'A': 'Replikasyon sonucu kalıtım materyalinin iki katına çıkması', 'B': 'Cross over sonucu yeni gen kombinasyonlarının oluşması', 'C': 'Sitokinez sonucu yeni hücrelerin oluşması', 'D': 'Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi', 'E': 'Homolog kromozomların tetratları oluşturması'}", "target": "Solution: Mayoz I ve mayoz II de sitokinez sonucu yeni hücreler oluşur. A, B, D ve E mayoz I de gerçekleşir. Correct Option: C"} {"input": "Mayoz bölünme sırasında; I. cross over, II. tetrat oluşumu, III. sitoplazma bölünmesi, IV. kardeş kromatitlerin ayrılması, V. iğ ipliklerinin kaybolması olaylarından hangileri homolog kromozomlar ayrılmadan önce gerçekleşebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'IV ve V', 'E': 'I, II ve V'}", "target": "Solution: Homolog kromozom ayrılması anafaz I evresinde gerçekleşir. I. ve II. olaylar profaz I, III. olay sitokinez, IV. olay anafaz II, V. olay telafaz evresinde gerçekleşir. Correct Option: A"} {"input": "Mitozun profaz evresi aşağıdakilerden hangisi bakımından mayozun profaz I evresinden farklılık gösterir? options: {'A': 'Çekirdek zarının ve çekirdekçiğin kaybolması', 'B': 'Cross overin gerçekleşmemesi', 'C': 'Kromozom sayısının 2n olması', 'D': 'Kromatin ipliklerin kıvrımlı yapıda olması', 'E': 'Sentrozomların eşlenmesi'}", "target": "Solution: Mitoz bölünmenin profaz evresinde kural olarak hiçbir zaman cross-over gerçekleşmez. Mitozun profazı bu özelliği ile mayozun profaz I evresinden ayrılır. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki şemada mayoz bölünmenin profaz I evresinde gerçekleşen cross over olayı özetlenmiştir. Buna göre cross over olayı ile ilgili, I. Yeni gen kombinasyonlarının oluşmasını sağlar. II. Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşir. III. Genlerin kimyasal bileşimini değil kromozom üzerindeki yerini değiştirir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Cross-over homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasındaki parça değişimidir. Bu durum genlerin kromozom üzerindeki yerini değiştirerek yeni gen kombinasyonlarının oluşmasını sağlar. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıda memeli bir canlının vücudunda gerçekleşen iki bölünme çeşidi gösterilmiştir. Numaralandırılmış bölünmelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': 'I numaralı bölünme çeşidi tüm doku hücrelerinde gerçekleşir.', 'B': 'II numaralı bölünme sonucu oluşan hücre gametse mitoz bölünme geçirebilir.', 'C': 'I numaralı bölünme sonucu oluşan hücrede bulunan gonozom çeşidi, II numaralı bölünme sonucu oluşan hücrenin gonozom çeşidinden kesinlikle farklıdır.', 'D': 'II numaralı bölünme sırasında hem homolog kromozom hem de kardeş kromatit ayrılması gerçekleşir.', 'E': 'II numaralı bölünme sırasında DNA eşlenmesi iki kez gerçekleşir.'}", "target": "Solution: I. bölünme mitoz, II. bölünme mayozdur. Mayoz bölünme sırasında hem homolog kromozom, hem de kardeş kromatit ayrılması gerçekleşir. Correct Option: D"} {"input": "Mayoz I ve mayoz II sonucu oluşan hücreler; I. DNA miktarı, II. kromozom sayısı, III. gonozom çeşidi, IV. nükleotit dizilimi özelliklerinden hangileri bakımından farklılık gösterebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "Solution: Mayoz l ve mayoz ll sonucu oluşan hücreler n kromozomludur. Bu hücreler; DNA miktarı, gonozom çeşidi ve nükleotit dizilimi bakımından farklılık gösterebilir. Correct Option: E"} {"input": "Mitoz bölünmenin anafaz, mayoz bölünmenin anafaz I ve anafaz II evrelerinde; I. kardeş kromatitlerin ayrılması, II. DNA miktarının yarılanması, III. homolog kromozomların ayrılması, IV. iğ ipliklerinin boyunun kısalması olaylarından hangileri ortak olarak gözlenir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Kardeş kromatit ayrılması mitozun anafazı ve mayozun anafaz ll evrelerinde görülür. Homolog kromozomların ayrılması mayozun anafaz l'inde görülür. DNA miktarının yarılanması ve iğ ipliklerinin boyunun kısalması anafaz l ve anafaz ll evrelerinde ortak olarak gözlenir. Correct Option: C"} {"input": "Mayoz bölünme sırasında anafaz - I evresinde homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi; I. kromozom sayısının yarıya inmesi, II. genetik çeşitliliğin sağlanması, III. sitoplazmanın ikiye bölünmesi durumlarından hangilerine neden olur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Mayoz bölünme sırasında anafaz - l evresinde homolog kromozomların ayrılması, kromozom sayısının yarıya inmesi ve genetik çeşitliliğin sağlanmasına etki eder. Correct Option: C"} {"input": "Bal arılarında kraliçe ve erkek arıda üreme hücrelerinin oluşumunda gerçekleşen bölünme sırasında; I. DNA replikasyonu, II. sentromer bölünmesi, III. tetrat oluşumu, IV. homolog kromozom ayrılması olaylarından hangileri ortak olarak gözlenir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Üreme hücreler kraliçe arıda mayozla erkek arıda ise mitozla oluşturulur. Bu iki olayda DNA replikasyona ve sentromer bölünmesi ortak olarak gerçekleşir. Correct Option: B"} {"input": "Bir hücrenin mayoz bölünmesi sırasında aşağıda şematize edilen olay gerçekleşmiştir. Buna göre bu hücre ve olayla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Olay mayoz I’in profaz I evresinde gerçekleşmiştir.', 'B': 'Homolog kromozomlar tetrat oluşturmuştur.', 'C': 'Olay gerçekleşmeseydi oluşacak hücreler “Bd” genotipine sahip olamazdı.', 'D': 'Oluşacak hücrelerde karakterlerle ilgili 4 farklı genotip gözlenebilir.', 'E': 'Dört homolog kromozom yan yana gelmiştir.'}", "target": "Solution: Olay mayoz I'in profaz I evresinde gerçekleşen cross overdir. Bir tetrat oluşumu gözlenmiştir. Bu durumda Dört homolog kromozom değil 1 homolog kromozom çifti yan yana gelmiştir. Correct Option: E"} {"input": "Mayoz II sonucu oluşan hücreler normal şartlarda, I. DNA miktarı, II. nükleotit dizilimi, III. sitoplazma miktarı, IV. kromozom sayısı özelliklerinden hangileri bakımından farklılık gösterebilir? options: {'A': 'Yalnız IV', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Mayoz II sonucu oluşan hücreler nükleotit dizilimi ve sitoplazma miktarı bakımından farklılık gösterebilir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda bir hücreye ait bir bölünme evresi verilmiştir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisinin doğruluğu kesindir? options: {'A': '2n = 4 kromozomlu bir hücrenin mitoz bölünmesine aittir.', 'B': '2n = 8 kromozomlu bir hücrenin mayoz bölünmesine aittir.', 'C': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması gerçekleşmektedir.', 'D': 'n = 4 kromozomlu hücrelerin oluşumunu sağlayan bir bölünmedir.', 'E': '2 yeni hücrenin oluşmasıyla sonuçlanan bir bölünmedir.'}", "target": "Solution: Şekilde 2n = 8 kromozomlu bir hücrenin mayoz bölünmesinin anafaz II evresi veya 2n = 4 kromozomlu bir hücrenin mitoz bölünmesinin anafaz evresi gösterilmiştir. Sonuçta mitozda olsa mayoz da olsa kardeş kromatitler ayrılmaktadır. Correct Option: C"} {"input": "Canlıların üremesi sırasında gözlenen; I. n kromozomlu hücrelerin meydana gelmesi, II. çekirdek kaynaşması, III. mitozla hücre sayısının artırılması olaylarından hangileri sadece eşeyli üremeye özgüdür? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Çekirdek kaynaşması yani döllenme sadece eşeyli üremeye özgüdür. Correct Option: B"} {"input": "Eşeyli üremeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': 'Tür içi kalıtsal varyasyonların ortaya çıkmasını sağlar.', 'B': 'Gamet oluşumu daima mayozla sağlanır.', 'C': 'Tüm çeşitlerinde iki bireyin varlığına ihtiyaç duyulur.', 'D': 'Tüm çeşitlerinde döllenme ana canlının vücudunda gerçekleşir.', 'E': 'Tüm çeşitlerinde dişi gametler büyük ve hareketsiz, erkek gametler küçük ve hareketlidir.'}", "target": "Solution: Eşeyli üreme tür içi kalıtsal varyasyonların ortaya çıkmasını sağlar. Correct Option: A"} {"input": "Canlılarda üremeyle ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur? options: {'A': 'Eşeysiz üreme sadece prokaryot canlılarda görülür.', 'B': 'Eşeyli üreme sadece diploit canlılarda görülür.', 'C': 'Tek hücreli canlılar sadece bölünerek eşeysiz olarak çoğalabilir.', 'D': 'Eşeyli üremede, yavrular anne ve babadan eşit sayıda ve tamamen aynı özellikte gen alır.', 'E': 'Eşeysiz üremede gamet oluşumu ve döllenme görülmez.'}", "target": "Solution: Eşeysiz üremede gamet oluşumu ve döllenme görülmez. Correct Option: E"} {"input": "Canlılarda gözlenen; I. mutasyon, II. konjugasyon, III. rejenerasyon, IV. mitoz, V. partenogenez olaylarından hangileri bir hücreli canlılarda birey sayısının artmasına neden olur? options: {'A': 'Yalnız IV', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'IV ve V', 'E': 'II, III, IV ve V'}", "target": "Solution: Mitoz bölünme bir hücreli canlılarda birey sayısında artmaya neden olur. Correct Option: A"} {"input": "Buna göre bal arılarında üreme ve gelişmeyle ilgili aşağıdaki genellemelerden hangisi yapılabilir? options: {'A': 'Bal arılarında gamet oluşumu her zaman mayoz bölünmeyle sağlanır.', 'B': 'Bal arılarında tüm embriyolar döllenme sonucu oluşur.', 'C': 'Bal arılarında embriyo gelişimi mitoz bölünmeyle sağlanır.', 'D': 'Bal arılarında tüm erkek arılar aynı kalıtsal yapıya sahiptir.', 'E': 'Kraliçe arının meydana getirdiği yumurtaların tamamı döllenme olayına katılır.'}", "target": "Solution: Bal arılarında gamet oluşumu kraliçe arıda mayoz, erkek arıda mitozla sağlanır. Dişi embriyolar döllenme sonucu oluşurken, erkek embriyolar partenogenezle oluşur. Erkek arıların tamamı aynı kalıtsal yapıda olmayıp, kraliçe arının oluşturduğu yumurtaların da tamamı döllenmez. Bal arılarında embriyo gelişimi mitoz bölünmeyle sağlanır. Correct Option: C"} {"input": "Farklı canlılarda gözlenen aşağıdaki üreme şekillerinden hangisinde çekirdek kaynaşması olmadan birey sayısında artış gözlenir? options: {'A': 'Bakteride konjugasyon', 'B': 'Karayosununda metagenez', 'C': 'Bal arılarında partenogenez', 'D': 'Eğrelti otunda metagenez', 'E': 'İnsanda eşeyli üreme'}", "target": "Solution: Bal arılarında partenogenez olayında kraliçe arının oluşturduğu gametler döllenmeden haploit gelişme sonucu erkek arıları oluşturur. Correct Option: C"} {"input": "Canlılar dünyasında gözlenen; I. partenogenez, II. tomurcuklanma, III. sporla üreme üreme şekillerinden hangilerinde mayoz bölünme gözlenebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l ve lll'}", "target": "Solution: Canlılar dünyasında gözlenen sporla üreme olayında mayoz bölünme gözlenebilir. Correct Option: C"} {"input": "Mitoz bölünme sürecinde gerçekleşen; I. iğ ipliklerinin oluşmaya başlaması, II. kardeş kromatitlerin ayrılması, III. kromozomların ekvator düzleminde dizilmesi, IV. hücre içinde iki çekirdeğin oluşması olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'I - III - II - IV', 'C': 'II - III - IV - I', 'D': 'II - IV - I - III', 'E': 'III - II - I - IV'}", "target": "Solution: Mitoz bölünme sürecinde verilen olaylar; İğ ipliklerinin oluşmaya başlaması (profaz), kromozomların ekvator düzleminde dizilmesi (metafaz), kardeş kromatitlerin ayrılması (anafaz), hücre içinde iki çekirdeğin oluşması (telofaz) sırasıyla gerçekleşir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi hayvan hücrelerinde hücre döngüsünün mitoz evresinde gerçekleşmez? options: {'A': 'DNA’nın kendini eşlemesi', 'B': 'Kromatinlerin yoğunlaşarak kromozomlara dönüşmesi', 'C': 'Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması', 'D': 'İğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanması', 'E': 'Sitoplazmanın boğumlanarak bölünmesi'}", "target": "Solution: Hayvan hücrelerinde DNA eşlenmesi hücre döngüsünün interfaz evresinde gerçekleşir. Correct Option: A"} {"input": "Yukarıdaki şekil 2n = 4 kromozomlu bir hücrenin mayoz bölünmesinin hangi evresine aittir? options: {'A': 'Profaz I', 'B': 'Metafaz I', 'C': 'Anafaz I', 'D': 'Metafaz II', 'E': 'Anafaz II'}", "target": "Solution: Şekil 2n = 4 kromozomlu bir hücrenin mayoz bölünmesinin metafaz ll evresine aittir. Correct Option: D"} {"input": "Metafaz I evresinde ekvatoral düzleme 20 tetratın dizildiği bir hayvan hücresinde, ana hücrenin ve bu bölünme sonucunda oluşacak yavru hücrelerin kromozom sayısı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? options: {'A': 'Ana hücre 20, Yavru hücre 20', 'B': 'Ana hücre 20, Yavru hücre 10', 'C': 'Ana hücre 40, Yavru hücre 20', 'D': 'Ana hücre 40, Yavru hücre 10', 'E': 'Ana hücre 10, Yavru hücre 20'}", "target": "Solution: Tetrat sayısı hücrenin n kromozom sayısına eşittir. Bu nedenle 20 tetrat varsa ana hücre 40, mayoz sonucu oluşan yavru hücre ise 20 kromozomludur. Correct Option: C"} {"input": "Normal hücrelerin ve kanser hücrelerinin kültür ortamında çoğalmasını inceleyen bir bilim insanı aşağıdaki deneyi hazırlıyor. Deney sonuçlarına dayanarak, I. Normal hücreler kültürde belirli bir yoğunluğa ulaştığı zaman hücre bölünmesi durur. II. Kanser hücrelerinin kültür ortamında belirli bir yoğunluğa ulaşması bölünmelerini durdurmaz. III. Kanser hücrelerinde hücre döngüsünün kontrolünde etkin olan faktörler normal hücrelerinkinden farklıdır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Deney incelendiğinde normal hücrelerin kültürde belirli bir yoğunluğa ulaştığı zaman bölünmeyi durdurduğu, kanser hücrelerinin ise durdurmadığı sonucuna ulaşılabilir. Correct Option: D"} {"input": "Mayoz bölünmenin profaz I evresinde tetratların kardeş olmayan kromatitleri birbiri üstüne X biçiminde kıvrılır. Bu olaya sinapsis denir. Sinapsis sırasında kromatitlerin birbirine dokunduğu noktalara ne ad verilir? options: {'A': 'Tetrat', 'B': 'Kiyazma', 'C': 'Kinetokor', 'D': 'Sentriol', 'E': 'Sentromer'}", "target": "Solution: Sinapsis sırasında kromatitlerin birbirine dokunduğu noktalara kiyazma adı verilir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi mitoz ve mayoz II bölünmenin her ikisinde de kural olarak gerçekleşir? options: {'A': 'Tetratların oluşması', 'B': 'Cross - overin görülmesi', 'C': 'Kromozom sayısının yarıya inmesi', 'D': 'Homolog kromozomların birbirinden ayrılması', 'E': 'Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması'}", "target": "Solution: Tetrat oluşumu, cross - over kromozom sayısının yarıya inmesi, homolog kromozomların ayrılması sadece mayoz I’de gerçekleşir. Kardeş kromatitlerin ayrılması mitoz ve mayoz II’de gerçekleşir. Correct Option: E"} {"input": "Eşeyli üremeyle çoğalan bir hayvan türünde, bir çiftin yavrularının kalıtsal olarak birbirinden farklı olmasında; l. üreme hücrelerinin mayoz bölünmeyle oluşturulması, ll. yumurtanın ortamdaki spermlerden herhangi biri tarafından döllenmesi, lll. zigotun mitoz bölünmelerle gelişerek embriyoyu oluşturması olaylarından hangileri katkı sağlamaz? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: Üreme hücrelerinin mayoz bölünmeyle oluşturulması, döllenmenin tesadüfe bağlı gerçekleşmesi, oluşan yavruların farklı özellikte olmasını sağlar. Zigotun mitoz bölünmelerle gelişerek embriyoyu oluşturması kalıtsal çeşitliliğe katkı sağlamaz. Correct Option: C"} {"input": "Canlılar dünyasında yer alan; l. Kertenkele, ll. Planarya, lll. Ahtapot, lV. Yarasa canlılarından hangilerinde rejenerasyonla çoğalma gözlenir? options: {'A': 'Yalnız ll', 'B': 'l ve ll', 'C': 'll ve lll', 'D': 'lll ve lV', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Planaryada rejenerasyon üremeyi sağlarken diğerlerinde yenilenmeyi, onarımı sağlar. Correct Option: A"} {"input": "Farklı bölünme aşamalarında beş ökaryot hücre, beş ayrı mikroskopta inceleniyor. Bu mikroskoplarda yapılan gözlemlerden, – 1. sinde sitoplazmanın bölündüğü, – 2. sinde tetratların oluştuğu, – 3. sünde kardeş kromatitlerin ayrıldığı, – 4. sünde homolog kromozomların ayrıldığı, – 5. sinde bölünme tamamlandığında dört hücre oluştuğu tespit ediliyor. Buna göre, mikroskopların hangilerindeki gözlem, izlenen bölünmenin mitoz ya da mayoz olduğuna karar vermek için kullanılamaz? options: {'A': '1. ve 2.', 'B': '1. ve 3.', 'C': '2. ve 4.', 'D': '3. ve 5.', 'E': '4. ve 5.'}", "target": "Solution: 1. ve 3 mikroskoplarda gözlenen olaylar, mitoz ve mayoz bölünmelerde ortak olarak gözlendiğinden izlenen bölünmenin mitoz ya da mayoz olduğuna karar vermek için kullanılmaz. 2., 4. ve 5. mikroskoplarda gözlenen olaylar sadece mayoz bölünmede gerçekleşir. Correct Option: B"} {"input": "Bir araştırmada havuç bitkisinin kökünden alınan floem hücrelerinden her birinin, kültür ortamında tam bir bitkiye geliştiği saptanmıştır. Bu araştırmaya göre elde edilen bitkilerle ilgili, l. Atasal bitkiyle aynı kalıtsal özelliklere sahiptirler. ll. Hücrelerinin tümü çekirdeklerinde aynı genlere sahiptir. lll. Farklı sayıda kromozom bulundurabilirler. IV. Farklı ortamlarda fenotipik farklılıklar gösterebilirler. yargılarından hangileri doğru değildir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız lIl', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'l, II ve IV'}", "target": "Solution: Araştırmada havuç bitkisi doku kültürü ile eşeysiz olarak üretilmiştir. Oluşan yeni bitkiler birbirinin ve ata canlının genetik kopyasıdır. Ancak farklı ortamlarda fenotipik olarak farklı gelişme gösterebilirler. Correct Option: B"} {"input": "Bir hücrenin bölünmesi ve takip eden bölünmeler sonrası ortamdaki toplam hücre sayısının değişimini gösteren yukarıdaki grafiğe göre bölünen ilk hücre ile ilgili olarak, I. Bitki hücresidir. II. Mitoz bölünme geçirmiştir. III. Üreme ana hücresidir. IV. Diploit kromozomludur. ifadelerinden hangilerinin doğruluğu kesin değildir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "Solution: Grafik incelendiğinde hücrenin mitoz bölünme geçirdiği anlaşılır. Ancak diğer ifadelerin kesinliğini doğrulayacak yeterli veri yoktur. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi hayvan hücrelerinin hücre döngüsünün mitotik evresinde görülmez? options: {'A': 'Sentriollerin eşlenmesi', 'B': 'İğ ipliklerinin oluşumu', 'C': 'Kromozomların kutuplara çekilmesi', 'D': 'Çekirdekçiğin kaybolması', 'E': 'Sentrozomların birbirinden uzaklaşması'}", "target": "Solution: Sentriollerin eşlenmesi interfaz evresinde gerçekleşir. Diğerleri mitotik evrede gerçekleşir. Correct Option: A"} {"input": "Mayoz bölünmede gözlenen; I. DNA’nın kendini eşlemesi II. Parça ve gen alış verişinin gerçekleşmesi III. Kromatinlerin yoğunlaşarak görünür hale gelmesi IV. Çekirdek zarının oluşması V. Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmeye başlaması olaylarının gerçekleşme sırası aşağıda verilenlerden hangisi gibi olabilir? options: {'A': 'I - II - III - IV - V', 'B': 'I - III - II - V - IV', 'C': 'I - IV - V - II - III', 'D': 'II - I - III - V - IV', 'E': 'II - III - I - IV - V'}", "target": "Solution: I. interfaz, II. profaz, III. profaz, IV. telofaz, V. anafaz I da gerçekleşir. Buna göre gerçekleşme sırası I - III - II - V - IV. Correct Option: B"} {"input": "Eşeysiz üreme ile birey sayısı artar, kalıtsal çeşitlilik değişmez, türün kromozom sayısı sabit kalır, türün adaptasyon özellikleri değişmez. Grafiklerindeki değişimlerden hangileri gözlenebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız lV', 'C': 'l ve ll', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, lll ve lV'}", "target": "Solution: Eşeysiz üreme ile birey sayısı artar, kalıtsal çeşitlilik değişmez, türün kromozom sayısı sabit kalır, türün adaptasyon özellikleri değişmez. Correct Option: E"} {"input": "Bakterilerin çoğalmasını engellemek isteyen bir araştırmacı, petri kapları içinde yetiştirdiği bakteri türleri üzerine farklı maddeler uygulamaktadır. Buna göre araştırmacının petri kaplarına; I. iğ ipliklerinin sentezini durduran bir madde, II. DNA replikasyonunu durduran bir madde, III. sentromer eşlenmesini durduran bir madde yukarıdakilerden hangilerini uygulaması hiçbir bakterinin çoğalması üzerinde engelleyici etkiye neden olmaz? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Bakterilerde iğ iplikleri oluşumu ve sentromer eşlenmesi gözlenmediği için bu olayları durduran maddelerin uygulanması bakterilerde çoğalmayı engelleyici etkiye neden olmaz. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı tipte bir rejenerasyon örneğidir? options: {'A': 'Kertenkelenin kopan kuyruğunun yerine yeni bir kuyruğun gelişmesi', 'B': 'Ayrılmamış kemik kırıklarında kemik bütünlüğünün yeniden oluşması', 'C': 'Deniz yıldızının kopan kolundan yeni bir deniz yıldızının oluşması', 'D': 'Bir parçası alınan karaciğerin bütünlüğünü yeniden sağlaması', 'E': 'Herhangi bir nedenle hasar gören epitel hücrelerinin yerine yenilerinin üretilmesi'}", "target": "Solution: Deniz yıldızının kopan kolundan yeni bir deniz yıldızının oluşması rejenarasyonla üremedir. Diğerleri rejenerasyon (yenilenme) dur. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi Mendel’in kalıtım çalışmalarında bezelye bitkisini kullanmasının nedenleri arasında yer almaz? options: {'A': 'Kolay yetiştirilebilmesi ve gözlenebilmesi', 'B': 'Kontrollü tozlaşma yapılabilmesi', 'C': 'Kısa sürede yeni nesiller ile ilgili istatistiksel çalışmalara imkan tanıması', 'D': 'Eşeysiz olarak üreme özelliğine sahip olması', 'E': 'Kendi kendine tozlaşabilen çiçek yapısına sahip olması'}", "target": "Solution: A, B, C ve E seçeneklerinde verilenler Mendel’in kalıtım çalışmalarında bezelye bitkisi kullanma nedenleri arasında yer alır. Ancak bezelye bitkisinin eşeysiz üreme özelliğinin olması çaprazlama çalışmalarında avantaj sağlamaz. Correct Option: D"} {"input": "Yukarıdaki genotipe sahip bir birey aşağıdaki gametlerden hangisini oluşturamaz? options: {'A': 'ABCD', 'B': 'abCD', 'C': 'AbCd', 'D': 'aBCD', 'E': 'AbCD'}", "target": "Solution: Bireyin genotipi AaBbCCDD’dir. d geni bulundurmadığından AbCd gametini oluşturamaz. Correct Option: C"} {"input": "Canlılardaki kalıtsal karakterlerin kalıtımı ile ilgili; l. Bir karakterin kalıtımından sorumlu gen çeşitlerinden her birine alel adı verilir. ll. Bir karakter için aynı aleli taşıyan bireylere homozigot denir. lll. Diploit bir bireyin üreme hücrelerinde her karaktere ait bir gen bulunur. ifadelerden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız llI', 'C': 'I ve lll', 'D': 'lI ve lII', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Bir karakterin kalıtımından sorumlu olan gen çeşitlerinden her biri alel olarak adlandırılır. Bir karakter için aynı aleli taşıyan bireylere homozigot denir. Diploit bir bireyin üreme hücreleri haploittir ve haploit hücreler her karakter için bir gen bulundurur. Correct Option: E"} {"input": "Şekilde verilen zigottan gelişen bir bireyin aşağıdaki genotiplerden hangisine sahip olma ihtimali yoktur? options: {'A': 'ggllssmm', 'B': 'GgLlSsMm', 'C': 'GgLlSsMM', 'D': 'GgllSSMm', 'E': 'ggLlssMm'}", "target": "Solution: S karakteri bakımından spermin S aleli taşıma ihtimali olmadığından zigotun “SS” genotipinde olma ihtimali yoktur. Correct Option: D"} {"input": "Yukarıdaki çaprazlama ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Anne, dört farklı genotipte yumurta üretebilir.', 'B': 'Babanın “ay” genotipli bir sperm üretme olasılığı 1/2 dir.', 'C': 'Genotipi anneye benzeyen bir erkek çocuk oluşma olasılığı 1/8 dir.', 'D': 'Genotipi babaya benzeyen bir kız çocuk oluşma olasılığı 1/8 dir.', 'E': 'AAYY genotipine sahip bir çocuk oluşma olasılığı 1/16 dır.'}", "target": "Solution: AAYY genotipli bir çocuk olma olasılığı = 0/16. Correct Option: E"} {"input": "Çekinik bir özelliğin yavru bireylerin fenotipinde kesin olarak ortaya çıkabilmesi için; l. ebeveynlerin heterozigot baskın genotipli olması, ll. ebeveynlerin birinin heterozigot baskın, diğerinin homozigot çekinik genotipli olması, lll. ebeveynlerin homozigot çekinik genotipli olması durumlarından hangileri gereklidir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: Çekinik bir özelliğin yavru bireylerin fenotipinde kesin olarak ortaya çıkabilmesi için ebeveynlerin homozigot çekinik genotipli olmaları gerekir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda fenotipi verilen diploit canlılardan hangisinin genotipi karşısındaki gibi olamaz? options: {'A': 'hMz → hhMmzz', 'B': 'hMZ → hhMMzz', 'C': 'hmz → hhmmzz', 'D': 'hmZ → hhmmZZ', 'E': 'HMZ → HhMMZz'}", "target": "Solution: hMZ fenotipindeki bir bireyin genotipi hhMMZZ, hhMMZz, hhMmZZ, hhMmZz olabilir. Correct Option: B"} {"input": "“KkRrMmtt” genotipli bir bireyin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı ve “krmt” gametini oluşturma olasılığı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? (Genler bağımsızdır.) options: {'A': '8 – 1/8', 'B': '4 – 1/6', 'C': '8 - 1/4', 'D': '16 - 1/16', 'E': '16 - 1/8'}", "target": "Solution: Kk Rr Mm tt ⇒ 2n = 23 = 8 çeşit gamet oluşturabilir. krmt gametini oluşturma olasılığı = 2 n = 2 3 1 1= 8 dir. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıda genotipleri verilen bireylerden hangisinin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı en fazladır? (Cross over yoktur.) options: {'A': '2', 'B': '8', 'C': '4', 'D': '16', 'E': '4'}", "target": "Solution: A’da 2, B’de 8, C’de 4, D’de 16, E’de 4 çeşit gamet oluşur. Correct Option: D"} {"input": "Eş baskınlık ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur? options: {'A': 'Eş baskınlıkta heterozigot bireyler fenotipte her iki genin özelliğini de göstermektedir.', 'B': 'Eş baskınlıkta, heterozigot bireylerde her iki alelin özelliğinden farklı bir özellik ortaya çıkar.', 'C': 'Eş baskınlıkta alel genlerin fenotipteki etkileri birbirinden farklıdır.', 'D': 'Eş baskınlıkta, heterozigot bireylerde homozigot bireylerden farklı bir fenotip ortaya çıkar.', 'E': 'Eş baskınlıkta üçüncü bir fenotip oluşumu görülür.'}", "target": "Solution: Eş baskınlıkta heterozigot bireyler fenotipte her iki genin özelliğini de gösterir. Diğer açıklamalar doğru değildir. Correct Option: A"} {"input": "Bir ailedeki anne, baba ve üç çocuğun genotipleri aşağıdaki gibidir. Buna göre hangi bireyin genotipiyle ilgili bir yanlışlık olduğu kesindir? options: {'A': '1. çocuk', 'B': '2. çocuk', 'C': '3. çocuk', 'D': '1. ve 2. çocuk', 'E': '2. ve 3. çocuk'}", "target": "Solution: AaBbDd x AAbbDd çaprazlamasından aaBBdd genotipli bir çocuk (2. çocuk) oluşamaz. Correct Option: B"} {"input": "Bir hayvanda dört karakterin katılımından sorumlu olan genler bağlı genler olup birlikte kalıtılma eğilimi gösterir. Bu hayvanda genlerin kromozom üzerindeki dizilimi aşağıdaki gibidir. Bu hayvanın üreteceği aşağıdaki gametlerden hangisinin oluştuğu mayoz bölünmede cross over olayının gerçekleştiği kesin olarak söylenemez? options: {'A': 'Hklm', 'B': 'hKLm', 'C': 'hklm', 'D': 'hkLm', 'E': 'HKlm'}", "target": "Solution: A, B, C ve D deki gametler cross over olayı olmadan oluşturulamaz. hklm gameti cross over olmadan da oluşturulabilir. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıdaki genotipe sahip bir canlının oluşturabileceği en az ve en fazla gamet çeşidi sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': 'En az 2, En fazla 4', 'B': 'En az 4, En fazla 8', 'C': 'En az 4, En fazla 16', 'D': 'En az 2, En fazla 8', 'E': 'En az 2, En fazla 16'}", "target": "Solution: Cross-over olmadığı kabul edilirse 4 çeşit (ABDC, ABDc, abDC, abDc) gamet oluşabilir. Cross-over olduğu kabul edilirse 8 çeşit (ABDC, ABDc, abDC, abDc, AbDC, AbDc, aBDC, aBDc) gamet oluşabilir. Correct Option: B"} {"input": "Genotipleri verilen aşağıdaki gamet çiftlerinden hangisinin döllenmesi sonucu tüm karakterler bakımından çekinik fenotipli bireyler oluşabilir? options: {'A': 'yumurta: HmZb, sperm: hMzB', 'B': 'yumurta: hmzb, sperm: hmzb', 'C': 'yumurta: HMZB, sperm: hmZb', 'D': 'yumurta: hMzB, sperm: hmzb', 'E': 'yumurta: hMzb, sperm: hmzb'}", "target": "Solution: hmzb x hmzb gametlerinin döllenmesi sonucu hhmmzzbb genotipinde dolayısıyla hmzb fenotipinde bireyler oluşur. Correct Option: B"} {"input": "Orman gülü bitkisinde kırmızı çiçekli olma geni beyaz çiçekli olma genine eş baskındır. Heterozigot bireylerde hem kırmızı hem de beyaz çiçekler bulunur. İki heterozigot orman gülü bitkisi çaprazlanırsa oluşacak bitkilerin genotip ayrışım oranı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? options: {'A': '1', 'B': '1 : 1', 'C': '3 : 1', 'D': '1 : 2 : 1', 'E': '9 : 3 : 3 : 1'}", "target": "Solution: Kırmızı çiçek (KB) x Kırmızı çiçek (KB) çaprazlaması sonucunda 1KK, 2KB, 1BB genotipli birey oluşabilir. Correct Option: D"} {"input": "Bir karakterin oluşumuna etki eden P ve N genleri arasında eş baskınlık vardır. P fenotipli bir birey ile PN fenotipli bir bireyin çaprazlanmasından oluşan döller için, l. PP genotipli bir birey oluşma olasılığı % 50 dir. ll. PN genotipli bir dişi birey oluşma olasılığı % 25 dir. lll. N fenotipli bir birey oluşma olasılığı yoktur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: PP x PN çaprazlaması sonucunda PP ve PN genotipleri oluşur. PP genotipli birey oluşma olasılığı %50, PN genotipli dişi birey oluşma olasılığı %25 ve N fenotipli bir birey oluşma olasılığı yoktur. Bu nedenle doğru cevap E'dir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda verilen çaprazlamalardan hangisinde tüm karakterler bakımından çekinik fenotipte bir yavru oluşma olasılığı vardır? options: {'A': 'AaBbCcDD x AAbbccDD', 'B': 'AABbccDd x AaBBCCdd', 'C': 'AAbbCcDd x aaBbCcDd', 'D': 'AaBbCcDd x AaBbCcDd', 'E': 'aaBbccdd x AAbbccDD'}", "target": "Solution: AaBbCcDd x AaBbCcDd çaprazlaması sonucu aabbccdd genotipinde dolayısıyla abcd fenotipinde bir yavru oluşma olasılığı vardır. Bu nedenle doğru cevap D'dir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında otozomal çekinik bir özelliği gösteren bireylerin tamamı koyu renkle gösterilmiştir. Buna göre, numaralandırılmış bireylerden hangilerinin genotipini belirlemek için, kontrol çaprazlaması yapılmasına ihtiyaç vardır? options: {'A': 'Yalnız 3', 'B': '1 ve 2', 'C': '2 ve 4', 'D': '3 ve 5', 'E': '1, 4 ve 5'}", "target": "Solution: Kontrol çarpazlaması, baskın fenotipli bireyin genotipinin belirlenmesi için yapılır. Soy ağacına göre 1. Aa, 2. Aa, 4. Aa, 5. Aa genotipindedir. Ancak 3. AA veya Aa genotipinde olabilir. Genotipin kesin belirlenmesi için kontrol çarpazlamasına ihtiyaç vardır. Bu nedenle doğru cevap A'dır. Correct Option: A"} {"input": "Genotipi gösterilen yukarıdaki ana hücreden, AbCd genlerini bulunduran bir gamet oluşma olasılığı nedir? options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '3/8'}", "target": "Solution: 1/2 . 1/2 . 1/1 . 1/2 = 1/8 Correct Option: C"} {"input": "Mendel yapmış olduğu çalışmalarında kalıtım ile ilgili; l. baskınlık - çekiniklik, ll. genlerin bağımsız dağılımı, lll. ayrılmama, lV. eş baskınlık kavramlarından hangilerini açıklayabilmiştir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Mendel bezelyeler üzerinde yaptığı çalışmalarında kalıtım ile ilgili baskınlık - çekiniklik ve bağımsız dağılım kavramlarını açıklamıştır. Ayrılmama ve eş baskınlık kavramları Mendelden sonraki araştırmalarda açıklanmıştır. Correct Option: A"} {"input": "Fenilketonüri, (PKU) otozomal kromozomlarda çekinik bir gen ile ortaya çıkan kalıtsal bir hastalıktır. Bu hastalık geni bakımından heterozigot genotipli anne ve babadan doğacak ilk çocuğun hasta bir erkek olma olasılığı nedir? options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '3/16'}", "target": "Solution: 1/4 (hasta) x 1/2 (erkek) = 1/8 Correct Option: C"} {"input": "Yukarıdaki soy ağacında otozomlarda çekinik bir genle aktarılan bir karakterin kalıtımı verilmiştir. Buna göre 1 ve 2. bireyin çaprazlanması sonucu oluşan 1. nesille 3 ve 4. bireyin çaprazlanması sonucu oluşan 2. nesil için grafiklerindekilerden hangilerinin oluşması beklenir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: 1. Nesil ' 1 AA , 4 2 Aa , 4 1aa 4 2. Nesil ' 1 Aa , 2 1aa 2. Nesil Karakteri fenotipinde gösteren birey oluşma olasılığı: % 25 % 50 Genotipinde çekinik gen bulunduran birey oluşma olasılığı: % 75 % 50 Heterozigot genotipli birey oluşma olasılığı: % 50 % 50 (Cevap E) Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında taralı bireyler belirli bir otozomal özellik bakımından aynı fenotiplidir. Buna göre taralı bireyler; l. AA, ll. Aa, lll. aa genotiplerinden hangilerine sahip olabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Soy ağacına göre taralı bireyler AA veya Aa genotipinde olamaz çünkü iki çekinik fenotipli bireyden (aa), Aa veya AA genotipinde birey oluşamaz. (Cevap C) Correct Option: C"} {"input": "KRM gametini oluşturma olasılığı 1 olan bir bireyin genotipi aşağıdakilerden hangisi olabilir? (Genler bağımsızdır.) options: {'A': 'KKRRMM', 'B': 'KkRrMM', 'C': 'KkRrMm', 'D': 'KkrrMm', 'E': 'kkRrMm'}", "target": "Solution: KKRRMM'nin KRM gametini oluşturma olasılığı 1/1, KkRrMM'nin KRM gametini oluşturma olasılığı 1/4, KkRrMm'nin KRM gametini oluşturma olasılığı 1/8'dir. KkrrMm ve kkRrMm KRM gametini oluşturamaz. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki çaprazlamalardan hangisi 1 : 2 : 1 genotip ayrışım oranı verir? options: {'A': 'BB x Bb', 'B': 'BB x bb', 'C': 'Bb x Bb', 'D': 'BB x BB', 'E': 'Bb x bb'}", "target": "Solution: A'da 1 : 1, B'de 1, C'de 1 : 2 : 1, D'de 1, E'de 1 : 1 genotip ayrışım oranı oluşur. Correct Option: C"} {"input": "Bütün genleri bağımsız ve tüm karakterler bakımından heterozigot olan, vücut hücrelerindeki kromozom sayısı aşağıda verilen canlıların hangisi diğerlerinden daha fazla sayıda gamet çeşidi oluşturabilir? options: {'A': '2n = 10', 'B': '2n = 16', 'C': '2n = 18', 'D': '2n = 36', 'E': '2n = 46'}", "target": "Solution: Bütün genleri bağımsız ve tüm karakterler bakımından heterozigot olan canlılardan kromozom sayısı en fazla olanın oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı da en fazla olur. Correct Option: E"} {"input": "Bir karakter bakımından; I. Aa x Aa II. AA x aa III. Aa x AA çaprazlamalarından hangilerinden oluşacak oğul bireyler kesinlikle ebeveynlerinden birinin genotipinde olur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Aa x Aa çaprazlaması sonucu AA, Aa, aa genotipinde, AA x aa çaprazlaması sonucu Aa genotipinde, Aa x AA çaprazlaması sonucu AA, Aa genotipi de bireyler oluşabilir. Correct Option: C"} {"input": "Kromozomları ve genlerinin dizilişi yukarıdaki şekilde gösterilen canlıdan, gametler oluşurken cross-over olduğu düşünüldüğünde aşağıdaki gametlerden hangisinin oluşma olasılığı diğerlerine göre daha fazladır? options: {'A': 'HMZB', 'B': 'hmZb', 'C': 'hMZb', 'D': 'HmZb', 'E': 'HmzB'}", "target": "Solution: HmZb gameti cross-over olmadan da oluşabildiği için diğer gametlere göre oluşma olasılığı daha yüksektir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. Buna göre X yerine “ ” sembolünün gelme olasılığı nedir? options: {'A': '1', 'B': '4', 'C': '8', 'D': '3', 'E': '8'}", "target": "Solution: O özelliği fenotipinde göstermeyen (AA ve Aa) dişi bir bireydir. Buna göre 4/3 . 2/1 = 8/3'tür. Correct Option: E"} {"input": "Bir canlı türünde iki karakter bakımından üç bireyin genotipleri aşağıda verilmiştir. Bu canlılar kendileştirilecek olursa, oluşacak oğul döller genotip çeşitliliği bakımından aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir? (IA ve IB genleri arasında eş baskınlık vardır.) options: {'A': 'I = II = III', 'B': 'I > II > III', 'C': 'I > II = III', 'D': 'I = III > II', 'E': 'II > I > III'}", "target": "Solution: Buna göre fenotip çeşitliliği bakımından I > II = III şeklinde ifade edilebilir. Correct Option: C"} {"input": "A kan gruplu bir çocuğun anne ve babası aşağıdaki genotiplerden hangisine sahip olamaz? options: {'A': 'AB BB', 'B': 'AA AA', 'C': 'AA AB', 'D': 'A0 00', 'E': 'A0 B0'}", "target": "Solution: A kan grublu birey AA ve A0 genotipinde olabilir. AB anne ile BB babadan AB veya BB genotipinde bireyler oluşabilir. Correct Option: A"} {"input": "İnsanlarda A, B, 0 kan grubu sisteminde kan gruplarının belirlenmesinde; 1. çok alellilik, 2. baskınlık - çekiniklik, 3. eş baskınlık kalıtım şekillerinden hangileri gözlenebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'I, ll ve lll'}", "target": "Solution: Bir karakterin belirlenmesinde ikiden fazla alelin etkili olmasına çok alellilik denir ( A, B, 0). A geni 0 genine, B geni 0 genine baskındır. A ve B genleri arasında eş baskınlık vardır. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki kan grubu genotiplerinden hangisine sahip bir bireyin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı diğerlerinden fazladır? options: {'A': 'BBRr', 'B': 'AARR', 'C': 'A0RR', 'D': 'B0Rr', 'E': '00Rr'}", "target": "Solution: A) Br, Br → 2 çeşit, B) AR → 1 çeşit, C) AR, 0R → 2 çeşit, D) BR, Br, 0R, 0r → 4 çeşit, E) 0R, 0r → 2 çeşit gamet oluşur. Correct Option: D"} {"input": "Buna göre bu soy ağacındaki numaralandırılmış bireylerden hangilerinin AB kan gruplu olma olasılığı yoktur? options: {'A': '1 ve 2', 'B': '3 ve 4', 'C': '4 ve 5', 'D': '2, 3, 4 ve 5', 'E': '1, 2, 3, 4 ve 5'}", "target": "Solution: 2, 3, 4 ve 5 AB genotipine sahip olamaz. Correct Option: D"} {"input": "Yukarıda verilen çaprazlama sonucunda 0Rh(–) fenotipinde bir erkek çocuğun olma olasılığı nedir? options: {'A': '1/8', 'B': '1/16', 'C': '1/32', 'D': '3/16', 'E': '3/8'}", "target": "Solution: 0Rh(–) erkek çocuk oluşma olasılığı; 1/32 dir. Correct Option: C"} {"input": "İnsanlarda; I. ARh(–) II. BRh(+) III. ABRh(–) IV. 0Rh(+) fenotipindeki bireylerin sahip olabilecekleri genotip çeşiti sayılarının karşılaştırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': 'l = ll = lll = lV', 'B': 'll > l = lV > lll', 'C': 'l > ll > lll > lV', 'D': 'll > l > lV > lll', 'E': 'lll < ll < l < lV'}", "target": "Solution: II > I = IV > III Correct Option: B"} {"input": "Rh(–) kan gruplu bir birey için aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur? options: {'A': 'Annesi A0, babası B0 genotiplidir.', 'B': '00rr genotipine sahiptir.', 'C': 'Annesinden ve babasından kan alamaz.', 'D': 'Çocuklarında Rh(+) kan grubu görülmez.', 'E': 'Homozigot genotipli çocuğu olamaz.'}", "target": "Solution: Rh(–) kan gruplu birey kesin olarak 00rr genotipine sahiptir. Diğer ifadelerin doğruluğu kesin değildir. Correct Option: B"} {"input": "Anne ile bebeği arasında kan uyuşmazlığı görüldüğüne göre Rh faktörü yönünden, l. Anne Rh(–) bebek Rh(+) kan grupludur. ll. Annede Rh antijeni, bebekte ise Rh antikoru bulunur. lll. Anne rr, bebek RR veya Rr genotipli olabilir. durumlarından hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Anne ile bebeği arasında kan uyuşmazlığı, anne Rh– bebek Rh+ olduğunda görülür. Bu durumda anne rr, bebek RR veya Rr genotipinde olabilir. Anne Rh(–) olduğu için Rh antijeni içermez. Correct Option: D"} {"input": "Bir karakterin kalıtımından a1, a2 ve a3 alellerinin sorumlu olduğu bir canlı türünde; a1a2 x a1a3 çaprazlaması sonucunda anne ya da babanın genotipinde olmayan bir çocuk oluşma olasılığı nedir? options: {'A': '0', 'B': '1', 'C': '1/2', 'D': '1/4', 'E': '1/8'}", "target": "Solution: a1 a2 x a1 a3 çaprazlaması sonucu 4 farklı genotipte (aa1, aa3, aa2, aa) çocuk oluşabilir. Anne ve babanın genotipinde olmayan bir çocuk oluşma olasılığı 1/2’dir. Correct Option: B"} {"input": "Anne ve babanın kan gruplarının AB olduğu bir ailede doğacak ilk çocuğun aşağıdakilerden hangisinde olma ihtimali yoktur? options: {'A': 'A grubu kız', 'B': 'B grubu erkek', 'C': 'AB grubu kız', 'D': 'A grubu erkek', 'E': '0 grubu kız'}", "target": "Solution: AB x AB çaprazlaması sonucunda 0 kan grubuna sahip bir kız çocuk oluşamaz. Correct Option: E"} {"input": "Aynı anne babadan olan üç kardeşin kan grupları 0, A ve B'dır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenemez? options: {'A': 'Anne B0 genotipindedir.', 'B': 'Baba A0 genotipindedir.', 'C': 'Anne 00, baba AB genotipindedir.', 'D': 'Anne A, baba B fenotipindedir.', 'E': 'Anne ve baba heterozigot genotiplidir.'}", "target": "Solution: Anne, AB babadan normal şartlarda kesinlikle 0 kan grubunda bir çocuk dünyaya gelemez. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bir ailedeki bireylerin kan grubu fenotipleri gösterilmiştir. Buna göre X ve Y ile gösterilen bireylerin kan grubu genotipleri aşağıdakilerden hangisindeki gibi olamaz? options: {'A': 'A0rr B0rr', 'B': 'B0Rr A0rr', 'C': 'A0Rr B0Rr', 'D': 'A0RR 00rr', 'E': 'B0rr A0Rr'}", "target": "Solution: X : A0, B0 Y : A0, B0 genotipine sahip olabilir. Rr, rr Rr, rr Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bazı bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Soy ağacına göre X ile gösterilen bireyin sahip olabileceği genotip çeşidi sayısı kaçtır? options: {'A': '2', 'B': '3', 'C': '6', 'D': '8', 'E': '12'}", "target": "Solution: X'in sahip olabileceği genotip çeşitleri B0Rr, A0rr, 00rr, B0Rr, B0rr, A0Rr, 00Rr, 00Rr'dir. Correct Option: B"} {"input": "Kalıtımında üç alel genin etkili olduğu bir karakter ile ilgili olarak birbirinden farklı kaç homozigot genotip oluşturulabilir? options: {'A': '1', 'B': '3', 'C': '6', 'D': '8', 'E': '12'}", "target": "Solution: Birbirinden farklı homozigot genotip çeşidi sayısı n(n-1)/2 bağıntısı ile bulunabilir. Karakterin kalıtımında 3 alel etkili olduğuna göre 3*2/2 = 3 farklı homozigot genotip oluşabilir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki kan grubu fenotiplerinden hangisine bakılarak bireyin kan grubu genotipi kesin olarak söylenir? options: {'A': 'ABRh(+)', 'B': '0Rh(+)', 'C': 'ARh(–)', 'D': 'BRh(+)', 'E': 'ABRh(–)'}", "target": "Solution: ABRh(–) kan grubu fenotipine sahip bir bireyin genotipi kesinlikle ABrr olmak zorundadır. Correct Option: E"} {"input": "BRh(+) kan grubundaki bir birey 1/4 olasılıkla BR gametini oluşturduğuna göre, bu bireyle ilgili olarak, I. B0Rr genotipine sahiptir. II. Oluşturduğu gametlerin 1/2’si “B” genini bulundurur. III. 00rr genotipindeki bir bireyle yapacağı evlilikten 0Rh(–) kan grubuna sahip çocuğunun dünyaya gelme olasılığı 1/4’tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: BRh(+) kan grubundaki bir birey 1/4 olasılıkla BR gametini oluşturuyorsa B0Rr genotipindedir. Buna göre bu birey oluşturduğu gametlerde B genini 1/2 olasılıkla bulundurur. Bu birey 00rr genotipinde bir bireyle çaprazlanırsa (B0Rr x 00rr) 0Rh(–) (00rr) kan grubuna sahip bir çocuğu 1/4 olasılıkla dünyaya getirir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda farklı ailelere ait soy ağaçları verilmiştir. Bu ailelerden hangilerindeki kan grubu kalıtımı doğru verilmiştir? options: {'A': 'Yalnız X', 'B': 'Yalnız Y', 'C': 'Yalnız Z', 'D': 'X ve Y', 'E': 'X ve Z'}", "target": "Solution: X ailesinde 0 kan gruplu bir anne ile A kan gruplu bir babanın B kan gruplu çocuğunun olma olasılığı yoktur. Z ailesinde de AB kan gruplu bir anne ile B kan gruplu bir babanın 0 kan gruplu bir çocuğunun olma olasılığı yoktur. Correct Option: B"} {"input": "Yukarıda bir bireyin kanının Anti-A ve Anti-B içeren serumlarla verdiği çökelme durumları gösterilmiştir. Buna göre bu bireyle ilgili, I. A kan grubuna sahiptir. II. Alyuvar zarında A antijeni bulunur. III. Kanından elde edilen serumda A ve B antikorları bulunur. IV. AB grubundaki tüm bireylere kan verebilir. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: Çökelme durumuna göre bu birey A kan grubuna sahiptir. A kan grubu bireyler alyuvar zarında A antijeni, kan serumlarında B antikoru bulundurur. AB grubundaki bireylere Rh faktörüne bağlı olarak kan verebilirler. Correct Option: A"} {"input": "Soy ağacındaki X bireyi için, I. Kardeşi ile kan grubu genotipinin aynı olma ihtimali 4 1’dür. II. Kan grubu bakımından homozigot genotipe sahip olma ihtimali yoktur. III. Kan grubu bakımından babası ile aynı genotipe sahip olma olasılığı 4 1’dür. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Buna göre I. ve III. yargılar doğrudur. X bireyinin homozigot genotipe (BB) sahip olma ihtimali 4 1 dür. Correct Option: D"} {"input": "Buna göre anne veya baba aşağıdaki kan grubu genotiplerinden hangisine sahip olamaz? options: {'A': 'A0MN', 'B': 'B0NN', 'C': 'ABMN', 'D': 'B0MM', 'E': 'AAMN'}", "target": "Solution: BMN ve ABM fenotipine sahip çocukların anne veya babası AAMN genotipine sahip olamaz. Çünkü AA genotipli bir bireyin B fenotipli bir çocuğu olamaz. Correct Option: E"} {"input": "B kan grubundaki bir çocuğun babasının genotipi aşağıdakilerden hangisi olamaz? options: {'A': '00', 'B': 'AB', 'C': 'AA', 'D': 'BB', 'E': 'B0'}", "target": "Solution: B kan grubundaki bir çocuğun babasının kan grubu genotipi AA olamaz. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda dört ayrı çiftin AB0 sistemine göre kan grupları verilmiştir. Buna göre fenotipi verilen çiftlerden hangilerinden anne ve babanın kan grubundan olmayan çocuklar dünyaya gelebilir? options: {'A': 'Yalnız IV', 'B': 'I ve IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: I. B0 x B0 = 00, II. B0 x AB = A0, III. AB x AB = AA, BB. I, II ve III. çaprazlamalar sonucu anne ve babanın kan grubunda olmayan çocuklar dünyaya gelebilir. Correct Option: E"} {"input": "Buna göre bu ailede dünyaya gelecek ikinci çocuğun kan grubu genotipi aşağıdakilerden hangisi olamaz? options: {'A': 'ABRr', 'B': '00rr', 'C': 'B0rr', 'D': 'BBRr', 'E': 'A0Rr'}", "target": "Solution: Dünyaya gelecek ikinci çocuk A0Rr, A0rr, 00Rr, ABrr genotipinde olabilir. Buna göre dünyaya gelecek ikinci çocuk BBRr genotipinde olamaz. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıda kan grupları verilen çiftlerden hangisinde oluşabilecek çocuklarla anne arasında kan uyuşmazlığı görülme riski vardır? options: {'A': '0Rh(+) 0Rh(+)', 'B': 'ARh(–) BRh(–)', 'C': 'BRh(–) ABRh(+)', 'D': '0Rh(+) 0Rh(–)', 'E': 'ARh(+) BRh(–)'}", "target": "Solution: Kan uyuşmazlığı annenin Rh(–) çocuğun Rh(+) olması durumunda gözlenebilir. Buna göre BRh(–) bir anne ile ABRh(+) bir babadan Rh(+) çocuk oluşma olasılığı vardır. Correct Option: C"} {"input": "Bir aileye ait aşağıdaki soy ağacında kan grubu 0 olan bireyler taralı olarak gösterilmiştir. Buna göre numaralı bireylerden hangilerinde “0” geni mutlaka bulunur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'IV ve V', 'E': 'I, III ve V'}", "target": "Solution: II ve III numaralı bireyler mutlaka “0” geni bulundurur. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bazı bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Numaralandırılmış bireylerin genotipleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi kesinlikle yanlıştır? options: {'A': '1 → B0rr', 'B': '2 → ABRr', 'C': '3 → B0Rr', 'D': '4 → AARr', 'E': '5 → BBRr'}", "target": "Solution: 5 numaralı bireyin BBRr genotipinde olma olasılığı yoktur. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıda verilen soy ağacında numaralı bireylerle ilgili olarak; I. 1’in A ve B genlerini birlikte bulundurma olasılığı yoktur. II. 2, 0 ve r genlerini bulundurur. III. 1 ve 2 kesinlikle aynı kan grubuna sahip olamaz. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: 2 numaralı birey 0 ve r genleri bulundurur. Correct Option: B"} {"input": "ARh(+) kan grubuna sahip bir bireyle ilgili olarak, I. 4 farklı genotipte olabilir. II. AR gametini oluşturabilir. III. ABRh(+) bir bireyden kan alabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: ARh(+) kan grubuna sahip bir birey A0RR, A0Rr, AARR veya AARr genotipinde olabilir. Bu birey AR gametini oluşturabilir. Ancak ABRh(+) bir bireyden kan alamaz. Correct Option: C"} {"input": "Kan grubu bilinmeyen baba ile 0 kan gruplu annenin A kan grubunda çocukları olmuştur. Bu ailede babanın kan grubunun A olma ihtimali aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? options: {'A': '0', 'B': '1', 'C': '2', 'D': '1', 'E': '3'}", "target": "Solution: Baba AA, A0, (A) veya AB (AB) kan grubunda olabilir. Babanın A kan grubunda olma olasılığı 2 tür. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki tabloda iki aile ve bu ailelere ait iki bebeğin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Tablodaki bilgilere göre aileler ve bebeklerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur? options: {'A': '1. bebek 1. aileye aittir.', 'B': '2. bebek 2. aileye aittir.', 'C': '1. ailede baba heterozigot genotiplidir.', 'D': '2. ailede anne homozigot genotiplidir.', 'E': '1. bebek homozigot genotipe sahiptir.'}", "target": "Solution: Tablodaki bilgilere göre 1. bebeğin homozigot genotipe (00) sahip olduğu kesinlikle doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Buna göre soy ağacındaki X bireyi; I. BORr, II. BOrr, III. ABRr, IV. ABrr genotiplerinden hangilerine sahip olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: Buna göre X bireyi B0Rr veya B0rr genotipinde olabilir. Correct Option: B"} {"input": "Bu bitki türünde çiçek rengi ile ilgili oluşabilecek genotip ve fenotip çeşidi sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? options: {'A': '15, 6', 'B': '5, 5', 'C': '15, 5', 'D': '6, 5', 'E': '15, 15'}", "target": "Solution: Bir bitkide çiçek rengi karakteri beş farklı alel gen tarafından (C1, C2, C3, C4 ve C5) belirlendiğine göre bu karakterle ilgili 15 çeşit genotip oluşabilir. 6 çeşit fenotip oluşur. Correct Option: A"} {"input": "Buna göre X bireyinin BRh (–) kan grubuna sahip olma olasılığı nedir? options: {'A': '0', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '1', 'E': '3'}", "target": "Solution: X bireyi tek yumurta ikizi gibi BRh(–) kan grubuna sahiptir. Correct Option: B"} {"input": "İnsana ait aşağıdaki özelliklerden hangisi cinsiyete bağlı kalıtım göstermez? options: {'A': 'Hemofili', 'B': 'Kas distrofisi', 'C': 'Renk körlüğü', 'D': 'Balık pulluluk', 'E': 'Orak hücre anemisi'}", "target": "Solution: A, B ve C X kromozomu üzerinde; D, Y kromozomu üzerinde taşınır. Orak hücre anemisi otozomlar üzerinde taşınır. Correct Option: E"} {"input": "Hemofili hastalığı; I. X kromozomunda taşınma, II. dişi ve erkek bireylerde görülebilme, III. erkek bireylerde tek gen ile kalıtılabilme özelliklerinden hangileri ile kulak kıllılığından ayırt edilebilir? options: {'A': 'I, II ve III', 'B': 'Yalnız I', 'C': 'I ve II', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Hemofili X kromozomu, kulak kıllılığı Y kromozomu üzerinde taşınır. Hemofili hem dişi hem erkek bireylerde, kulak kıllılığı sadece erkeklerde görülür. Hemofilide, kulak kıllılığıda erkek bireylerde tek gen ile kalıtılır. Correct Option: C"} {"input": "Bir babanın; I. X kromozomunda, II. Y kromozomunda, III. otozom kromozomlarında bulunan genlerden hangilerini kız çocuklarına aktarması beklenir? (Cross - over ve ayrılmama olayları dikkate alınmayacaktır.) options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Kız çocuklar babalarından Y kromozomu alamaz. Bir baba kız çocuğuna X kromozomu veya otozomlar üzerinde taşınan genleri aktarabilir. Correct Option: D"} {"input": "Kırmızı - yeşil renk körü bir dişi ile ilgili, aşağıdaki ifadelerden hangisinin doğruluğu kesin değildir? options: {'A': 'Erkek çocuklarının tamamı renk körü olur.', 'B': 'Anne ve babasından renk körlüğü ile ilgili gen almıştır.', 'C': 'Kız çocuklarının renk körü olma olasılığı yoktur.', 'D': 'Renk körlüğü ile ilgili tek çeşit gamet oluşturur.', 'E': 'Babası kesinlikle renk körüdür.'}", "target": "Solution: Renk körü bir dişinin (XrXr) renk körü kız çocuğunun olma olasılığı babaya bağlıdır. Baba normal görüşlü (XRY) olursa kız çocukları taşıyıcı, baba renk körü olursa (XrY) kız çocukları renk körü olur. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda verilen çaprazlamalardan hangisinde oluşacak kız ve erkek çocuklar fenotip bakımından kesin olarak farklı olur? (A baskın, a çekinik genlerdir.) options: {'A': 'XAXA x XAY', 'B': 'XAXa x XAY', 'C': 'XaXa x XAY', 'D': 'XaXa x XaY', 'E': 'XAXa x XaY'}", "target": "Solution: XaXa x XAY çaprazlamasından oluşan kız çocukları XXa genotipinde (A fenotipinde) erkek çocukları XaY genotipinde (a fenotipinde) olur. Correct Option: C"} {"input": "Buna göre bu ailede X ile gösterilen bireyin renkkörü bir erkek ile yapacağı evlilikten renk körü bir kız dünyaya gelme olasılığı nedir? options: {'A': '0', 'B': '4', 'C': '1', 'D': '2', 'E': '8'}", "target": "Solution: XRXr çaprazlaması sonucu renk körü bir kız olma olasılığı 4. Correct Option: B"} {"input": "Buna göre, 1 ve 5 numaralı bireyler kesinlikle heterozigot genotiplidir. 2, 4 ve 6 numaralı bireyler hemofili geni taşımaz. 3 ve 7 numaralı bireylerin bu karakterle ilgili genotipi belirlenemez. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: 3. ve 7. bireylerin genotipi kesin olarak belirlenemez. Correct Option: E"} {"input": "İnsanlarda bulunan gonozomal kromozomlar ile ilgili, l. Cinsiyeti belirleyen kromozomlardır. ll. Üreme hücrelerinde bir tane bulunur. lll. Dişi ve erkeklerde sayı ve çeşitleri aynıdır. ifadelerden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız lIl', 'C': 'I ve ll', 'D': 'Il ve lIl', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Gonozomlar cinsiyeti belirlediği gibi üzerinde taşıdıkları genlerle bazı karakterlerin kalıtımını sağlar. Üreme hücrelerinde bir tane bulunur. Dişilerde X, erkeklerde X ve Y gonozomu bulunur. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında Y kromozomu üzerinde çekinik bir genle kalıtılan bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangisinde kromozomal bir anormalliğin varlığı düşünülebilir? options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "Solution: Y kromozomu üzerinde kalıtılan özellikler babadan oğula aktarılır. 1 numaralı bireyin oğlu olan 4 numaralı bireyde bu özelliğin görülmemesi bir anormalliğin varlığını düşündürebilir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıda genotipi verilen diploit bireylerden hangisinin gonozomlarda ayrılmama sonucu oluştuğu söylenebilir? options: {'A': 'AAbbXaYC', 'B': 'aaBbXAXacc', 'C': 'aaBbXAXaYcc', 'D': 'AaBbXYAc', 'E': 'aaBXAXaCC'}", "target": "Solution: C seçeneğindeki bireyin bir gonozom fazlalığı bulunmaktadır. Correct Option: C"} {"input": "Down sendromlu bir dişi ile ilgili, ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Down sendromlu dişi bir birey ile ilgili verilen ifadelerden hepsi doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Bir dişi bireyde 2n = 46 kromozomlu eşey ana hücresinin mayoz bölünmesi sonucu (n – 1) ve (n + 1) kromozomlu gametler ortaya çıkmıştır. Buna göre bu gametlerin normal bir sperm ile döllenmesi sonucu; kromozom formüllerine sahip bireylerden hangileri oluşabilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Kromozom formülleri verilen bireylerden tümü ayrılmama sonucu oluşmuş olabilir. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki soy ağacında renk körü bireyler taralı olarak gösterilmiştir. Buna göre K ve L bireylerinden doğabilecek çocuklar ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi söylenemez? options: {'A': 'K’nin erkek çocuklarının renk körü olma olasılığı yoktur.', 'B': 'L’nin kız çocukları renk körü olamaz.', 'C': 'L’nin tüm erkek çocukları renk körü olur.', 'D': 'K’nin kız çocukları renk körü olamaz.', 'E': 'L’nin kız çocuklarının tamamı taşıyıcı olur.'}", "target": "Solution: Soy ağacına göre K, XRY, L ise XrXr genotipine sahiptir. Eğer K’nin eşi renk körü taşıyıcısı ise erkek çocuklarının renk körü olma olasılığı vardır. Correct Option: A"} {"input": "İnsanlarda X kromozomunda taşınan renk körlüğü (r) geni bakımından beş ailenin genotipleri aşağıda verilmiştir. Buna göre verilen ailelerden hangilerinde kız ve erkek çocukların renk körü olma olasılığı eşit değildir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve V', 'D': 'IV ve V', 'E': 'II, III ve V'}", "target": "Solution: Cevap C Correct Option: C"} {"input": "Erkek çocuklarında % 50 olasılıkla hemofili gözlenen bir aile; fenotiplerinden hangilerine sahip olabilir? options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Cevap C Correct Option: C"} {"input": "Tavuk ve horozlarda çizgili veya düz renkli olmayı sağlayan genler Z kromozomunun W kromozomu ile homolog olmayan bölgesinde bulunmaktadır. Çizgili olmayı sağlayan gen, düz renk olmayı sağlayan gene baskın olduğuna göre düz renkli bir horoz ile çizgili bir tavuğun çiftleşmesi sonucu; verilenlerden hangileri oluşabilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Cevap B Correct Option: B"} {"input": "Taralı birey hemofili hastası olduğuna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur? options: {'A': '1 ve 2’de hemofili geni bulunur.', 'B': '4, heterozigot genotiplidir.', 'C': '1 ve 3’ün hemofili bakımından genotipi aynıdır.', 'D': '3, bu karakter bakımından homozigot genotiplidir.', 'E': '1, bu karakter yönüyle taşıyıcıdır.'}", "target": "Solution: 1, bu karakter yönüyle taşıyıcıdır. Correct Option: E"} {"input": "Taralı bireyler renk körü olduğuna göre X bireyi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': 'Kesinlikle heterozigot genotiplidir.', 'B': 'Babasından kesinlikle baskın gen almıştır.', 'C': 'Gonozomlarında renk körlüğü genini kesinlikle bulundurmaz.', 'D': 'Renk körü bir erkek çocuğu olamaz.', 'E': 'Homozigot genotipli olma olasılığı yoktur.'}", "target": "Solution: X bireyi ile ilgili kesin bir bilgi verilmediği için doğru seçenek yoktur. Correct Option: E"} {"input": "Buna göre her bir ayrılmama olayına bağlı olarak oluşturulabilecek gametler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? options: {'A': '21 + X, 22 + XY, 23 + X, 22 + XX', 'B': '23 + X, 23 + Y, 21 + X, 21 + XY', 'C': '21 + X, 22 + XX, 23 + XY, 21 + X', 'D': '22 + XX, 21 + X, 22 + XY, 23 + Y', 'E': '21 + Y, 22 + XX, 21 + XY, 23 + X'}", "target": "Solution: I. 21 + X, II. 22 + XY, III. 23 + X, IV. 22 + XX olabilir. Correct Option: A"} {"input": "Renk körü ve hemofili geni taşıyan ancak hasta olmayan bir kadının eşi renk körü ve hemofili hastalıkları ile ilgili genleri taşımamaktadır. Buna göre bu ailede doğacak ilk kız çocuğun renk körü ve hemofili olma olasılığı nedir? options: {'A': '%0', 'B': '%25', 'C': '%50', 'D': '%75', 'E': '%100'}", "target": "Solution: Bu ailede doğacak kız çocuklarının renk körü ve hemofili olma olasılığı yoktur. Correct Option: A"} {"input": "Annesi renk körü olan bir erkekle, babası renk körü olan sağlıklı bir kadının evliliğinden doğacak ilk çocuğun renk körü bir erkek olma olasılığı nedir? options: {'A': '0', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '1', 'E': '1'}", "target": "Solution: İlk çocuğun renk körü erkek olma olasılığı 1/4'tür. Correct Option: D"} {"input": "Sirke sineklerinde göz rengini belirleyen genler X kromozomu üzerinde taşınır. Kırmızı göz geni (K), beyaz göz genine (k) baskındır. Buna göre; I. XKXK x XkY II. XKXk x XkY III. XkXk x XkY IV. XKXk x XKY çaprazlamalarından hangileri sonucunda beyaz gözlü sirke sinekleri oluşabilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: II, III ve IV. çaprazlama sonucunda beyaz gözlü sirke sinekleri oluşabilir. Correct Option: E"} {"input": "Renk körlüğü ve hemofili hastalığının kalıtımı ile ilgili olarak; I. X kromozomu üzerinde çekinik bir genle taşınma, II. otozomlar üzerinde çekinik bir genle taşınma, III. erkek ve dişilerde aynı oranda görülebilme özelliklerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Renk körlüğü ve hemofili hastalığı X kromozomu üzerinde çekinik bir genle taşınır. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında taralı bireyler X kromozomu üzerinde çekinik bir genle taşınan renk körlüğü karakterini fenotipinde göstermektedir. Buna göre H, M ve Z ailelerinden hangilerinin erkek çocukları renk körlüğü karakterini fenotipinde kesinlikle gösterir? options: {'A': 'Yalnız H', 'B': 'Yalnız M', 'C': 'Yalnız Z', 'D': 'H ve M', 'E': 'M ve Z'}", "target": "Solution: M ailesinin tüm erkek çocukları renk körlüğü karakterini fenotipinde kesinlikle gösterir. Correct Option: B"} {"input": "İnsanda gonozomlarda ayrılmama sonucu oluşmuş bir yumurta hücresinin normal bir sperm hücresi ile döllenmesi sonucu; kromozom formülüne sahip zigotlardan hangileri oluşamaz? options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: İnsanda gonozomlarda ayrılmama sonucu oluşmuş bir yumurtanın normal bir spermle döllenmesi sonucu 44 + XYY kromozom formülüne sahip birey oluşamaz. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında X kromozomunda taşınan çekinik bir genin kalıtımı gösterilmiştir. Baba ve 2. çocuk bu özelliği fenotipinde gösterdiğine göre bu ailede doğabilecek 3. çocuğun ilgili karakter bakımından çekinik fenotipli bir erkek olma olasılığı nedir? options: {'A': '1', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '1', 'E': '3'}", "target": "Solution: XAXa x XaY çaprazlaması sonucu XaY bireyinin oluşma olasılığı 1/4'tür. Correct Option: C"} {"input": "Renk körlüğü bakımından taşıyıcı bir anne ile sağlıklı bir babanın; I. kız çocuklarında, II. erkek çocuklarında renk körlüğü geninin bulunma olasılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': '1 XRXR sağlıklı 1 0 XRXr x XRY çaprazlaması sonucu 4', 'B': '1 1 1 XY renk körü erkek oluşur. Buna göre kız çocuklarında renk körlüğü geni bulunma olasılığı 4', 'C': '1 1 2 1 , 2 erkek çocuklarında renk körlüğü geni bulunma olasılığı 1 dir.', 'D': '1 1 1 2', 'E': '0 1 2'}", "target": "Solution: Cevap B Correct Option: B"} {"input": "X kromozomu üzerinde taşınan baskın bir özelliğin kalıtımı ile ilgili olarak, I. Homozigot baskın genotipe sahip bir dişinin bütün çocuklarının fenotipinde bu özellik gözlenir. II. Dişilerde görülme olasılığı erkeklerde görülme olasılığından daha yüksektir. III. Dişi bireylerde özelliğin fenotipte gözlenebilmesi ancak homozigot durumda mümkün olabilir. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Cevap C Correct Option: C"} {"input": "Annesi renk körü olmayan renk körü bir kadınla ilgili olarak, I. Annesi taşıyıcıdır. II. Babası renk körüdür. III. Sağlıklı bir erkekle evlenirse renk körü erkek çocukları olabilir. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Cevap E Correct Option: E"} {"input": "İnsanlarda gamet oluşumu sırasında meydana gelen ayrılmama olayları sonucunda Klinefelter sendromlu (44 + XXY) bireyler oluşabilir. Aşağıdaki gamet eşleşmelerinden hangisinden Klinefelter sendromlu bir birey meydana gelebilir? options: {'A': '(22 + XY) + (22 + 0)', 'B': '(22 + Y) + (23 + X)', 'C': '(22 + X) + (22 + XX)', 'D': '(22 + XX) + (22 + Y)', 'E': '(22 + XX) + (22 + XY)'}", "target": "Solution: Cevap D Correct Option: D"} {"input": "Üç farklı aileye alt aşağıdaki soy ağaçlarında bir özellik yönüyle aynı fenotipte olan bütün bireyler koyu renkli olarak gösterilmiştir. Soy ağaçlarında belirtilen özelliğin kalıtımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru olmaz? options: {'A': 'X kromozomuna bağlı çekinik bir genle', 'B': 'Vücut kromozomlarında taşınan çekinik bir genle', 'C': 'Vücut kromozomlarında taşınan eş baskın bir genle', 'D': 'Y kromozomuna bağlı çekinik bir genle', 'E': 'Vücut kromozomlarında taşınan baskın bir genle'}", "target": "Solution: Soy ağacında belirtilen özellik dişi bireylerde de gözlendiğinden Y kromozomuna bağlı çekinik bir gen ile kalıtılamaz. Correct Option: D"} {"input": "Genotipi XrXr olan bir anne ile genotipi XRY olan bir babanın XRXY genotipine sahip bir çocuğunun dünyaya gelmesi; verilenlerden hangileri ile açıklanabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Genotipi XrXr olan bir anne ile genotipi XRY olan bir babanın XRXY genotipine sahip bir çocuğunun dünya ya gelmesi gonozomlarda ayrılmama sonucu oluşan bir spermin normal bir yumurta ile döllenmesiyle açıklanır. Çünkü anne kesinlikle Xr bulunduran bir gamet oluşturur. Buna göre babada sperm oluşumu sırasında gonozomlarda ayrılmama olmuştur. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında X’e bağlı çekinik bir genle kontrol edilen bir hastalığın kalıtımı gösterilmiştir. Soy ağacında X–Y (I) ve Z–T (II) çiftlerinin çocuklarında bu hastalığın ortaya çıkma olasılıkları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': '1 1', 'B': '1 1', 'C': '1 1', 'D': '1 1', 'E': '1 1'}", "target": "Solution: Buna göre X – Y(1) çiftinin çocuklarında bu hastalığın görülme olasılığı (XRXR, XRXr, XRY, XrY) 1 dür. Z – T (ll) çiftinin çocuklarında bu hastalığın görülme olasılığı (XRXR, XR,Xr, XRY, XrY) 1 4 dür. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdakilerin hangisinde ortaya çıkmış olan fenotipik farklılık kalıtsaldır? options: {'A': 'Arı larvalarının farklı besinlerle beslenmelerine bağlı olarak kraliçe ya da işçi arı olarak gelişmesi', 'B': 'Karanlık ortamda bekletilen bitkinin yapraklarının sarı renkli olması', 'C': 'Karahindiba bitkisinin yetiştiği ortam özelliklerine göre uzun ya da kısa boylu olması', 'D': 'Van kedisinin gözlerinin birbirinden farklı renkte olması', 'E': 'Primula bitkisinin ortam sıcaklığına bağlı olarak kırmızı ya da beyaz renkli çiçek açması'}", "target": "Solution: Van kedisinin gözlerinin birbirinden farklı renkte olması kalıtsaldır. Diğerleri modifikasyondur. Modifikasyonlar çevrenin etkisiyle ortaya çıkar ve kalıtsal değildir. Correct Option: D"} {"input": "İnsanda a geni orak hücre anemisine neden olurken aynı zamanda bu aleli taşıyan heterozigot bireylerin sıtmaya karşı daha dirençli olmasını sağlar. Buna göre; Aa x Aa çaprazlaması sonucunda; l. AA: Normal alyuvar hücresine sahip sıtmaya dayanıksız, ll. Aa: Normal alyuvar hücresine sahip sıtmaya dayanıklı, lll. aa: Orak hücre anemili sıtmaya dayanıksız bireylerinden hangileri oluşabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Aa x Aa çaprazlaması sonucu AA: Normal alyuvar hücresine sahip sıtmaya dayanıksız, Aa: Normal alyuvar hücresine sahip sıtmaya dayanıklı, aa: Orak hücre anemili, sıtmaya dayanıksız bireyler oluşabilir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacı bir türe ait bitkinin kırmızı ve beyaz çiçekli bireylerinin çaprazlanmasını göstermektedir. Buna göre, soy ağacında numaralandırılmış bireylerden çiçek rengi bakımından kesinlikle heterozigot (melez döl) olanlar aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "Solution: Kırmızı çiçekli olmayı sağlayan alel (K), beyaz çiçekli olmayı sağlayan alele (k) tam baskın olduğuna göre numaralandırılmış bireylerden (I. Kk, II. KK/Kk, III. Kk, IV. Kk) I, III ve IV kesinlikle heterozigot genotiplidir. Correct Option: E"} {"input": "Bu soy ağacında numaralandırılmış bireylerden hangisinin kan grubu genotipi aşağıdaki gibi olamaz? options: {'A': '1. bireyin genotipi: 00Rr', 'B': '2. bireyin genotipi: B0rr', 'C': '3. bireyin genotipi: B0Rr', 'D': '4. bireyin genotipi: AArr', 'E': '5. bireyin genotipi: A0Rr'}", "target": "Solution: 1. birey 00RR veya 00Rr, 2. birey B0rr, 3. birey B0Rr, 5. birey A0Rr genotipindedir. 4. bireyin genotipi A0rr olmak zorundadır. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soy ağaçlarından hangisinde kalıtılan çekinik özellik X kromozomu üzerinde taşınıyor olamaz? options: {'A': 'Özelliği gösteren dişi birey', 'B': 'Özelliği göstermeyen dişi birey', 'C': 'Özelliği gösteren erkek birey', 'D': 'Özelliği göstermeyen erkek birey', 'E': 'Özelliği gösteren dişi birey'}", "target": "Solution: X kromozomu üzerinde kalıtılan çekinik özelliği fenotipinde gösteren dişi bir bireyin babası ve erkek çocuklarının tamamında bu özellik fenotipte gözlenir. Correct Option: C"} {"input": "Bir anne ve babanın dört çocuğunun her birinin AB0 sistemine göre kan grubu birbirinden farklıdır ve çocuklardan sadece biri Rh(–) kan grubuna sahiptir. Buna göre anne ve babanın kan gruplarının fenotipi aşağıdakilerden hangisidir? options: {'A': 'ARh(–) / BRh(–)', 'B': 'ABRh(+) / ABRh(–)', 'C': '0Rh(+) / ABRh(+)', 'D': 'BRh(–) / ABRh(+)', 'E': 'ARh(+) / BRh(+)'}", "target": "Solution: Verilen bilgiye göre anne ve babanın kan grubu fenotipleri ARh(+) ve BRh(+) olabilir. Correct Option: E"} {"input": "Bir bitkide R ve H özelliklerinin kalıtımından sorumlu olan genler, bağlı genlerdir ve birlikte kalıtılma eğilimindedir. Bu bitkide bu genlerin kromozom üzerindeki dizilimi; R h şeklindedir. Bu bitki çekinik fenotipli bir bitki ile çaprazlandığında; I. Rrhh II. rrHh III. rrhh IV. RrHh genotiplerine sahip çeşitli sayıda yeni bitkiler elde edilmiştir. Buna göre, bu genotiplerden hangilerine sahip bitkilerin daha fazla oranda ortaya çıkması beklenir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "Solution: Bu bitki Rh ve rH gametlerini oluşturabilir. Çekinik fenotipli (rrhh) bir bitkiyle çaprazlanırsa Rrhh, rrHh bitkilerini cross oversiz oluşturabileceği için bu bitkilerin diğerlerine göre daha yüksek oranda ortaya çıkması beklenir. Correct Option: A"} {"input": "Kromozomlarda, her karakter için ilgili genin kapladığı bölgeye ne ad verilir? options: {'A': 'Lokus', 'B': 'Alel', 'C': 'Sentromer', 'D': 'DNA', 'E': 'Nükleotit'}", "target": "Solution: Kromozomlarda her karakter için ilgili genin kapladığı bölgeye lokus adı verilir. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında koyu renkle gösterilen bireyler, belirli bir özellik bakımından aynı fenotiptedir. Buna göre bu özelliğin kalıtımı; I. otozomal kromozomlarda taşınan çekinik alel ile, II. otozomal kromozomlarda taşınan baskın alel ile, III. X kromozomunda taşınan çekinik alel ile, IV. X kromozomunda taşınan baskın alel ile taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Soy ağacında verilen özelliğin kalıtımı I, II ve III. taşınma biçimleriyle gerçekleşebilir. Ancak bu özellik X kromozomu üzerinde taşınan baskın bir alelle katılamaz. Baskın fenotipli erkek birey bu aleli annesinden aldığına göre annesinin de baskın fenotipli olması gerekir. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıda oluşumu şematize edilen sendroma ne ad verilir? options: {'A': 'Klinefelter', 'B': 'Trizomi X', 'C': 'Turner', 'D': 'Down', 'E': 'Hemofili'}", "target": "Solution: (44 + X0) kromozom formülü ile ifade edilen sendrom Turner sendromudur. Correct Option: C"} {"input": "İnsanda fenilketonüri (PKU) hastalığına neden olan gen, aynı zamanda fenilketonüri hastalarının saç, göz ve derilerinin açık renkli olmasına neden olur. Yukarıdaki örnekte verildiği gibi bir genin birden fazla karakter üzerinde etkiye sahip olmasına ne ad verilir? options: {'A': 'Çok alellilik', 'B': 'Eş baskınlık', 'C': 'Eksik baskınlık', 'D': 'Pleiotropi', 'E': 'X e bağlı kalıtım'}", "target": "Solution: Bir genin birden fazla karakter üzerinde etkiye sahip olması pleiotropi ile açıklanır. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi insanda X’e bağlı çekinik bir özelliğin kalıtımı ile ilgili doğru bir açıklama değildir? options: {'A': 'Özelliği gösteren dişi bireyin erkek çocuklarının hepsinde özellik ortaya çıkar.', 'B': 'Özelliğin erkek bireylerin fenotipinde gözlenebilmesi, bireyin çekinik homozigot olmasına bağlıdır.', 'C': 'Heterozigot olan dişi bireyin erkek çocuklarında özelliğin %50 olasılıkla ortaya çıkması beklenir.', 'D': 'Özelliği gösteren erkek bireyin tüm kız çocukları çekinik alelin en az bir kopyasını bulundurur.', 'E': 'Özelliği fenotipinde göstermeyen homozigot dişi bireylerin hiçbir erkek çocuğunda bu özellik ortaya çıkmaz.'}", "target": "Solution: Erkek bireyler X kromozomu bakımından haploit olduğundan için özelliğin fenotipte ortaya çıkabilmesi için çekinik bir genin bulunması yeterlidir. Correct Option: B"} {"input": "Bezelyelerde çiçek renginin oluşumundan sorumlu bir genin iki farklı aleli mevcuttur. Bu aleller ile ilgili, I. Homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında bulunurlar. II. Çiçek rengi oluşumuna farklı yönde etki ederler. III. Aralarında baskınlık, çekiniklik durumu bulunabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Alel genlerle ilgili verilen ifadelerden tümü doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Tavşanlarda kürk rengi, bir genin dört farklı aleli (T1, T2, T3, T4) tarafından kalıtılır. Bunlardan; T1: Renkli, T2: Chinchila, T3: Himalaya, T4: Albino özelliklerinden sorumludur. Bu aleller arasındaki baskınlık sıralaması T1 > T2 > T3 > T4 olduğuna göre; I. T1T1 x T2T3 II. T1T2 x T1T4 III. T1T1 x T3T4 çaprazlamalarından hangilerinde normal şartlarda renkli fenotipe sahip yavruların dışında farklı bir fenotipte yavru oluşmaz? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: TT1 x T2T3 çaprazlaması sonucu sadece renkli, T1T2 x T1T4 çaprazlaması sonucu renkli ve chinchila, T1T1 x T4 çaprazlaması sonucu sadece renkli fenotipe sahip yavrular oluşabilir. Correct Option: D"} {"input": "Kan gruplarının belirlenmesiyle ilgili olarak öğrencileriyle deney yapmak isteyen bir öğretmen Anti-A ve Anti-B test serumlarının etiketlerinin kaybolduğunu görüyor. Bunun üzerine öğretmen, kan gruplarını bilen dört öğrencisinden aldığı kan örneklerini kullanarak test serumlarının etiketlerini yeniden belirlemeye karar veriyor. Bu dört öğrenciden; Berk → B, Kayra → A, Sercan → AB, Berat → 0 kan grubuna sahip olduğuna göre, öğretmen hangi iki öğrenciyi seçerse amacına ulaşamaz? options: {'A': 'Berk - Berat', 'B': 'Berk - Kayra', 'C': 'Sercan - Berat', 'D': 'Kayra - Sercan', 'E': 'Berk - Sercan'}", "target": "Solution: AB kan grubu öğrencide (Sercan) A ve B antijenleri bir arada olduğundan, 0 kan grubu öğrencide ise (Berat) antijen bulunmadığından öğretmen bu öğrencileri seçerse amacına ulaşamaz. Correct Option: C"} {"input": "Eşeyli üremenin görüldüğü bir popülasyonda, D ve E genleri farklı özellikleri kontrol etmektedir. Bu genlerden D’nin üç (D1, D2, D3) E’nin beş (E1, E2, E3, E4, E5) aleli mevcut ve genler arasında D1 > D2 > D3 ve E1 > E2 > E3 > E4 > E5 baskınlık ilişkisi varsa bu popülasyonda bu iki genin oluşturacağı kaç farklı fenotipe rastlanabilir? options: {'A': '15', 'B': '36', 'C': '60', 'D': '90', 'E': '120'}", "target": "Solution: D ile ilgili 3, E ile ilgili 5 fenotipe rastlanabilir. Dolayısıyla 3 x 5 = 15 farklı fenotipe rastlanabilir. Correct Option: A"} {"input": "İnsanda; l. erkek bireyin gonozomlarında, ll. dişi bireyin gonozomlarında, lll. erkek bireyin otozomlarında, lV. dişi bireyin otozomlarında taşınan karakterlerden hangilerinde sadece tek bir gen fenotipi belirleyebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'll ve lV', 'C': 'l ve lll', 'D': 'll ve lV', 'E': 'l, ll ve lV'}", "target": "Solution: Erkekler X ve Y gonozomları bakımından haploittir. Bu nedenle erkek bireyin gonozomlarında taşınan karakterler tek gen ile kalıtılır. Correct Option: A"} {"input": "Doğal bir ekosistemin devamlılığı için; l. üretici, ll. tüketici, lll. ayrıştırıcı, canlı gruplarından hangilerinin bulunması zorunludur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Doğal bir ekosistemin oluşması ve devamlılığı; üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlı gruplarının varlığına bağlıdır. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıda verilen besin zincirlerinin enerji kaybı en fazla olandan en az olana doğru sıralanışı nasıl olmalıdır? options: {'A': 'l - ll - lll', 'B': 'll - lll - l', 'C': 'lll - ll - l', 'D': 'l - lll - ll', 'E': 'll - l - lll'}", "target": "Solution: Üreticilerden son tüketicilere doğru besin ve enerji aktarımı yapılırken enerjinin bir kısmı hayatsal faaliyetlerde kullanılır, diğer bir kısmı ise kaybolur. Dolayısıyla besin zinciri ne kadar uzunsa son tüketiciye ulaşan enerji o kadar az olur. Correct Option: A"} {"input": "Bir ekosistemde, yukarıda numaralandırılmış olarak verilen madde alışveriş olaylarından hangileri gerçekleşebilir? options: {'A': '1 ve 3', 'B': '2 ve 4', 'C': '4 ve 5', 'D': '1, 3 ve 5', 'E': '1, 2, 3, 4 ve 5'}", "target": "Solution: Hayvanlardan bitkilere CO2, bitkilerden hayvanlara besin ve oksijen, hayvanlardan ve bitkilerden saprofitlere organik artık, saprofitlerden bitkilere inorganik madde geçişi olur. Correct Option: E"} {"input": "Ekosistemin biyotik unsurları olan üretici, tüketici ve ayrıştırıcı organizmalarda aşağıdaki olaylardan hangisi ortak olarak gerçekleşmez? options: {'A': 'İnorganik maddeleri dış ortamdan alarak kullanma', 'B': 'Kendine özgü polimer maddeleri sentezleme', 'C': 'İnorganik maddelerden organik maddeleri sentezleme', 'D': 'Hücre solunumuyla gerek duyduğu ATP’yi sentezleme', 'E': 'Ekosistemdeki madde ve enerji dönüşümlerine katkıda bulunma'}", "target": "Solution: İnorganik maddelerden organik madde sentezleme özelliğidir sadece üretici organizmaların. Correct Option: C"} {"input": "Doğadaki karbon ve azot döngüsünde; l. fotoototroflar, ll. kemoototroflar, lll. saprofitler, lV. holozoikler canlı gruplarından hangileri ortak olarak görev alabilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lV', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Doğadaki karbon ve azot döngüsünde verilen canlı gruplarından hepsinin etkinliği gözlenebilir. Correct Option: E"} {"input": "Bir ekosistemde gerçekleşen madde ve enerji dönüşümünde yer alan bazı canlı grupları aşağıda şematize edilmiştir. Bu canlı grupları arasında gerçekleşen numaralandırılmış madde geçişleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '1 → Organik besin', 'B': '2 → Oksijen', 'C': '3 → Mineral', 'D': '4 → Karbondioksit', 'E': '5 → ATP'}", "target": "Solution: 1, 2 ve 3 organik besin, oksijen, mineral olabilir. 4 ve 5 karbondioksit olabilir. ATP doğrudan bir canlıdan diğerine aktarılamaz. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda doğadaki azot döngüsünün bir kısmı özetlenmiştir. Buna göre, numaralandırılmış dönüşüm olaylarından hangileri fotosentetik ve kemosentetik canlılarda ortak olarak gerçekleştirilebilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'lll ve lV', 'C': 'V ve Vl', 'D': 'l, ll, V ve Vl', 'E': 'll, lll, lV ve Vl'}", "target": "Solution: I. protein hidrolizi, II. solunum, III. ve IV. kemosentez, V. amino asit sentezi VI. protein sentezidir. Buna göre I, II, V ve VI hem fotosentetik hem de kemosentetik canlılarda ortak olarak gerçekleşebilir. Correct Option: D"} {"input": "Yukarıdaki ekolojik birimlerin hangileri canlı ve cansız faktörleri yapısında bulundurur? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Popülasyon ve komünite canlı faktörleri, biyosfer ve ekosistem canlı ve cansız faktörleri yapısında bulundurur. Correct Option: A"} {"input": "Aynı habitatı paylaşan canlıların aşağıdaki özelliklerinden hangisi kesinlikle farklılık gösterir? options: {'A': 'Solunum şekli', 'B': 'Beslenme şekli', 'C': 'Protein yapısı', 'D': 'Üreme şekli', 'E': 'Boşaltım ürünü'}", "target": "Solution: Bir habitatta aynı türden veya farklı türlerden canlılar bulunabilir. A, B, D ve E farklılık ve benzerlik gösterebilir. Ancak bir habitattaki canlıların protein yapıları kesinlikle farklıdır. Correct Option: C"} {"input": "Ekosistemin temel unsurlarından olan biyotik faktörlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Üretici organizmalar ışık enerjisini kimyasal enerjiye çevirir.', 'B': 'Otçullardan etçillere aktarılan enerji, üreticilerden otçullara aktarılan enerjiden daha fazladır.', 'C': 'Ayrıştırıcılar ortamda organik madde birikimini önler.', 'D': 'Üreticiler, ekosistemde canlılar arasındaki madde ve enerji akışını başlatır.', 'E': 'Tüketiciler hem organik hem de inorganik maddeler bakımından dış ortama bağlıdır.'}", "target": "Solution: Üreticilerden son tüketiciye doğru aktarılan enerji miktarı azalır. Correct Option: B"} {"input": "Ekosistemin abiyotik faktörlerinden olan ışık ile ilgili, aşağıdakilerden hangileri doğrudur? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Ekosistemin temel ışık kaynağı güneş olup fotoototroflar belirli dalga boyundaki ışınları kullanarak inorganik maddelerden organik besin sentezler. Işık doğrudan ya da dolaylı olarak tüm canlılar için önemlidir. Correct Option: D"} {"input": "Bu piramitteki K, L ve M canlıları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'K canlısı fotootroftur.', 'B': 'L canlısı temel amino asit ihtiyacını hayvansal proteinlerden karşılar.', 'C': 'M canlısının biyokütlesi, K ve L canlılarından küçüktür.', 'D': 'M canlısı II. derece tüketicidir.', 'E': 'L canlısı güneş enerjisinden doğrudan yararlanamaz.'}", "target": "Solution: L canlısı otçul olup hayvansal proteinleri besin olarak tüketmez. Correct Option: B"} {"input": "Besin zincirindeki olaylarla ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Fare ve ayrıştırıcı canlılar aynı trofik düzeyde yer alır.', 'B': 'Yılanların sayısındaki artış atmaca sayısında artışa, fare sayısında azalışa neden olabilir.', 'C': 'Yılan ve atmaca besin için rekabete girebilir.', 'D': 'Tüm canlı gruplarındaki ölüm oranının artması ayrıştırıcıların etkinliğini artırabilir.', 'E': 'Bitkilerden atmacalara doğru gidildikçe enerji kayıpları artar.'}", "target": "Solution: Ayrıştırıcılar besin zincirinin tüm basamakları ile etkileşim halindedir. Fare ve ayrıştırıcı aynı beslenme basamağında yer almaz. Correct Option: A"} {"input": "Atmosferdeki karbondioksit; l. fotoototrof, ll. kemoototrof, lll. saprofit, lV. holozoik canlılarının hangileri tarafından organik besinin yapısına katılarak kullanılabilir forma dönüştürülür? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Atmoserdeki karbondioksiti organik besinin yapısına katarak kullanılabilir forma dönüştüren canlılar üretici canlılardır. Correct Option: A"} {"input": "Ekosistemdeki besin ağları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Çeşitli besin zincirlerinin biraraya gelmesiyle oluşur.', 'B': 'Besin ağındaki canlı çeşitliliğinin artması ekosistemin devamlılığını olumsuz etkiler.', 'C': 'Bir canlı birden fazla besin çeşidiyle beslenebilir.', 'D': 'Besin ağında aynı besin için rekabet eden canlılar olabilir.', 'E': 'Bir canlı birden fazla besin zincirinde yer alabilir.'}", "target": "Solution: İç içe geçmiş çok sayıda besin zincirinin karmaşık bir yapı kazanmasıyla besin ağları oluşur. Besin ağındaki canlı çeşitliliğinin artması ekosistemin devamlılığını olumlu etkileyebilir. Correct Option: B"} {"input": "Canlılarda gözlenen; I. inorganik maddelerden organik besin sentezleme, II. organik besinlerden enerji üretme, III. kendine özgü proteinleri sentezleme, IV. hücre dışı sindirim gerçekleştirme özelliklerinden hangileri ototrof, çürükçül ve parazit beslenen canlıların tümünde görülür? options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Ototrof, çürükçül ve parazit beslenen canlıların tümü organik besinlerden enerji elde eder, kendilerine özgü proteinleri sentezler. Ancak inorganik maddelerden organik besin sentezleme çürükçül ve parazitlerde, hücre dışı sindirim gerçekleştirme parazitlerde görülmez. Correct Option: C"} {"input": "Bir ekosistemdeki besin zincirinde, aralarında doğrudan beslenme ilişkisi bulunan K, L ve M canlıları ile ilgili bazı özellikler aşağıda verilmiştir. • M canlısının sayıca artışı K canlısının sayıca azalmasına neden olur. • K canlısının sayıca azalması, L canlısının sayıca artmasına neden olur. • L canlısı otçuldur. Buna göre K, L ve M canlıları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'K, L ve M canlıları arasında biyokütlesi en fazla olan L’dir.', 'B': 'K ve L canlıları arasında av avcı ilişkisi vardır.', 'C': 'L, besin piramidinin birinci basamağında yer alır.', 'D': 'K, L ve M heterotrof olarak beslenir.', 'E': 'L birincil tüketicidir.'}", "target": "Solution: L - L - M şeklinde sıralanınca L otçul bir canlı olduğundan 1. cil tüketicidir ve besin piramidinin ikinci basamağında yer alır. Correct Option: C"} {"input": "Besin piramidinin birinci trofik düzeyinde bulunan canlıların birey sayısının artmasına; I. ikinci trofik düzeydeki tüketicilerin artması, II. ortamdaki inorganik maddelerin miktarının azalması, III. ortamın iklimsel özelliklerinin optimuma getirilmesi olaylarından hangileri olumlu katkı sağlar? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Besin piramidinin birinci trafik düzeyinde üretici canlılar bulunur. I. ve II. olaylar bu canlıların birey sayısının azalmasına, III. olay artmasına katkı sağlar. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıda verilen besin piramidiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur? options: {'A': 'Ayrıştırıcıların azalması durumunda besin piramidinde aktarılan toplam enerji miktarı artar.', 'B': 'Fare sayısının artması, buğday popülasyonunu olumsuz, tilki popülasyonunu olumlu etkiler.', 'C': 'Buğday olmadan da diğer canlılar arasındaki madde ve enerji akışı kesintisiz devam edebilir.', 'D': 'Fare ve tilkinin ekolojik nişleri aynıdır.', 'E': 'Fare popülasyonunun birey sayısı tilki popülasyonunun birey sayısını geçemez.'}", "target": "Solution: Fare sayısının artması daha fazla buğday tüketimine neden olurken, tilkilerinde daha fazla besin bulmasına imkan sağlar. Correct Option: B"} {"input": "Ayrıştırıcı sayısının giderek azaldığı bir ekosistemde; 1. inorganik madde miktarında azalma, 2. üreticilerin sayısında artma, 3. madde döngüsünün tamamlanmasında aksama, 4. ekosistemin sürdürülebilirliğinde sorunların ortaya çıkması durumlarından hangileri gözlenebilir? options: {'A': '1 ve 2', 'B': '2 ve 3', 'C': '3 ve 4', 'D': '1, 2 ve 3', 'E': '1, 3 ve 4'}", "target": "Solution: Ayrıştırıcılar organik artıkları ayrıştırarak inorganik ortama madde döngüsünü sağlar. Bu canlıların azaldığı bir ekosistemde I, III ve IV. durumlar gözlenir. Üreticiler bu durumdan olumsuz etkilenir. Correct Option: E"} {"input": "Su döngüsü ile ilgili; 1. Karasal ekosistemde döngüye katılan suyun büyük bölümünün kaynağı, bitkilerin terleme olayıyla atmosfere verdiği sudur. 2. Atmosferdeki su buharı, yükselip soğuduğunda yoğunlaşıp yağış olarak yeryüzüne iner. 3. Su, bulunduğu canlı cansız ortamdan buharlaşarak atmosfere geçer. açıklamalarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': '1 ve 2', 'C': '1 ve 3', 'D': '2 ve 3', 'E': '1, 2 ve 3'}", "target": "Solution: Su döngüsü ile ilgili olarak verilen açıklamaların hepsi doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda karbon döngüsü şematik olarak gösterilmiştir. Buna göre, hangi canlı grubu atmosferdeki CO2 oranının azalmasını sağlar? options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': 'Yalnız 2', 'C': 'Yalnız 3', 'D': '1 ve 2', 'E': '1, 2 ve 3'}", "target": "Solution: II ve III numaralı canlı grupları atmosferdeki CO2 oranını artırırken, I numaralı canlı grubu azaltır. Correct Option: A"} {"input": "Saprofit canlıların tümü için; l. Heterotrofturlar. ll. Enzim sistemleri gelişmiştir. lll. Ökaryot hücre yapısına sahiptirler. lV. Oksijenli solunum yaparlar. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız lV', 'C': 'l ve ll', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll ve lV'}", "target": "Solution: Saprofit canlılar organik artıkları ayrıştıran, bu nedenle de gelişmiş sindirim enzimlerine sahip olan prokaryot ya da ökaryot olabilen heterotrof organizmalardır. Bir kısmı oksijenli, bir kısmı oksijensiz solunum yapabilir. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıdaki besin piramidinde yılan popülasyonundaki azalmanın nedeni aşağıdakilerden hangisiyle açıklanamaz? options: {'A': 'Atmaca popülasyonunda artma', 'B': 'Yeşil bitki popülasyonunda azalma', 'C': 'Fare popülasyonunun üreme hızındaki artma', 'D': 'Ortama yılanla beslenen başka türlerin göç etmesi', 'E': 'Ortama yılanla fare için rekabete giren başka türlerin göç etmesi'}", "target": "Solution: Fare popülasyonunun üreme hızındaki artma yılan popülasyonunu olumlu etkiler. Correct Option: C"} {"input": "Azot döngüsünde görev alan bakteriler; l. İnorganik maddelerin oksidasyonu, ll. organik atıkların ayrıştırılması, lll. CO2 özümlemesi lV. atmosfere azot gazı serbestlenmesi olaylarından hangilerini gerçekleştirebilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Azot döngüsünde görev alan kemosentetik bakteriler l ve lll., saprofit bakteriler ll ve lV. olayları gerçekleştirebilir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki ekolojik birimlerden hangisi diğerlerini kapsar? options: {'A': 'Biyosfer', 'B': 'Ekosistem', 'C': 'Komünite', 'D': 'Popülasyon', 'E': 'Habitat'}", "target": "Solution: Dünya üzerinde canlıların yaşadığı alanların tümü biyosfer (ekosfer) olarak adlandırılır. Bu nedenle biyosfer diğer ekolojik birimlerin tümünü kapsar. Correct Option: A"} {"input": "Bir ortamın toprağında bulunan tüm mikroorganizmaların bir nedenden dolayı yok olması orman ekosisteminde; I. besin zincirlerinin uzaması, II. madde ve enerji akışının hızlanması, III. üretici ve tüketicilerin sayı ve çeşidinin azalması değişimlerinden hangilerine neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Toprakta bulunan tüm mikroorganizmaların bir nedenden dolayı yok olması, orman ekosisteminde madde ve enerji akışının aksamasına dolayısıyla üretici ve tüketici sayısı ve çeşidinin azalmasına buna bağlı olarak da besin zincirlerinin küçülmesine neden olur. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi bir ekosistem örneğidir? options: {'A': 'Doğu Karadeniz Bölgesinde yaşayan otçul memeliler', 'B': 'Ege Denizi’ndeki kıkırdaklı balıklar', 'C': 'Bolu Dağındaki Kızılçamlar', 'D': 'Manyas Kuş Cenneti’ndeki Balıkçıl kuşlar', 'E': 'Sakarya Nehri'}", "target": "Solution: A, B ve D komünite, C popülasyon örneğidir. E ise ekosistem örneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Bir ekosistemde aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi ekosistemdeki tüm biyotik faktörlerin sayıca azalmasına neden olur? options: {'A': 'Ortamda CO2 miktarının optimum düzeyde sabit tutulması', 'B': 'Saprofit canlıların sayısal artış göstermesi', 'C': 'Üretici canlıların sayıca azalma göstermesi', 'D': 'Son tüketicilerin aşırı artış göstermesi', 'E': 'I. cil tüketici canlıların sayıca artış göstermesi'}", "target": "Solution: Bir ekosistemde üretici canlıların sayıca azalma göstermesi doğrudan ya dolaylı olarak tüm biyotik faktörlerin sayıca azalmasına neden olur. Correct Option: C"} {"input": "Şekilde K, L, M ve N ile simgelenenler farklı bitki türleri olduğuna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'X, birincil tüketicidir.', 'B': 'Y ve Z hem etçil hem otçul beslenir.', 'C': 'T ekosistemin son tüketicisidir.', 'D': 'Y ve Z aynı trofik düzeyde yer alır.', 'E': 'Y ve Z besin için rekabete girebilir.'}", "target": "Solution: Z, Y ile de beslendiği için Y ile aynı trafik düzeyde yer almaz. Correct Option: D"} {"input": "Bir ekosistemde; I. ışık enerjisinin kimyasal enerjiye çevrilmesi, II. atmosferdeki O2 ve CO2 oranlarının dengelenmesi, III. madde ve enerji akışının sağlanması olaylarından hangileri gerçekleşebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Bir ekosistemde verilen olayların tamamı gerçekleşebilir. Correct Option: E"} {"input": "Ekolojik denge halinde olan bir ekosistemde t anından itibaren nitrifikasyon bakterilerinin sayısında artış gözleniyor. Bu duruma bağlı olarak ortamdaki değişimler ile ilgili çizilen grafikte X yerine; I. karbondioksit miktarı, II. amonyak miktarı, III. N2 gazı miktarı niceliklerinden hangileri yazılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Nitrifikasyon bakterileri kemosentetik nitrit ve nitrat bakterileridir. Bu bakterilerin faaliyetine bağlı olarak karbondioksit ve amonyak miktarı azalır. Correct Option: C"} {"input": "İnci kefalleri Van Gölünde 10-15 metre derinliğe kadar yayılış gösteren bir canlı türüdür. Buna göre yukarıdaki Van Gölü hangi ekolojik kavramı ifade eder? options: {'A': 'Popülasyon', 'B': 'Komünite', 'C': 'Biyosfer', 'D': 'Ekosistem', 'E': 'Ekolojik Niş'}", "target": "Solution: Van gölü bir göl ekosistemidir. Correct Option: D"} {"input": "Bir ormanın zemininde yaşayan otsu bir bitkinin biyokütlesi; I. topraktaki su ve mineral miktarı, II. ormanda yaşayan birincil tüketicilerin sayısı, III. ortama ulaşan ışık şiddeti ve süresi faktörlerinden hangilerine bağlı olarak değişebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Üreticilerin yapısında yer alan organik maddeler onların biyokütlelerini oluşturur. Verilen faktörlerden tamamı bu biyokütleyi etkiler. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki besin zinciri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Bitkiler ışık enerjisinden doğrudan yararlanır.', 'B': 'Ekosisteme ışık enerjisi olarak giren enerjinin bir kısmı ısı enerjisi olarak ekosistemi terk eder.', 'C': 'Atmaca sayısındaki azalma kurbağaya aktarılan enerji miktarını artırır.', 'D': 'Çekirgeden kurbağaya aktarılan enerji, yılandan atmacaya aktarılan enerjiden fazladır.', 'E': 'Ekosistemdeki enerji akışı sırasında enerji dönüşümleri gerçekleşir.'}", "target": "Solution: Atmaca sayısındaki azalmanın kurbağaya aktarılan enerjiye etkisi yoktur. Correct Option: C"} {"input": "Buna göre bu besin ağındaki türlerden hangilerinin sayısının aşırı azalması, T1 türüne ait bireylerin sayısında en fazla oranda azalmaya neden olur? options: {'A': 'T2 ve T3', 'B': 'T4 ve T5', 'C': 'T6 ve T7', 'D': 'T2 ve T4', 'E': 'T3 ve T5'}", "target": "Solution: T4 ve T5 türlerine ait birey sayısı aşırı azalırsa T6 ve T7 türlerinin birey sayısı artar ve daha fazla sayıda T1 türüne ait bireyle beslenirler. Correct Option: B"} {"input": "Bir su ekosisteminde son tüketici olan balıkçıl kuşlarda zincirin diğer üyelerine göre aşağıdakilerden hangisinin daha az olması beklenir? options: {'A': 'Vücut ağırlığı', 'B': 'Enerji kaybı', 'C': 'Zararlı madde birikim oranı', 'D': 'Biyokütle', 'E': 'Organizasyon derecesi'}", "target": "Solution: Üreticiden son tüketiciye doğru biyokütle azalır. Vücut büyüklüğü, enerji kaybı, biyolojik birikim artar. Correct Option: D"} {"input": "Şemaya göre aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez? options: {'A': 'X ve T türü inorganik maddelerden organik madde sentezi yapabilir.', 'B': 'T türü sadece karanlık ortamda azot tuzlarını oluşturabilir.', 'C': 'X, Y, Z ve T türleri aynı zamanda karbon döngüsünde de etkinlik gösterir.', 'D': 'Z türü hücre dışı sindirim yapabilir.', 'E': 'Y ve Z türü heterotrof beslenir.'}", "target": "Solution: T kemosentetik nitrifikasyon bakterisi, Z saprofit canlı, X bitki, Y heterotrof bir canlıdır. Kemosentetik canlılar hem karanlık hem de aydınlık ortamda kemosentez yapabilir. Correct Option: B"} {"input": "Güncel çevre sorunlarından olan; l. küresel iklim değişikliği, ll. ozon tabakasının incelmesi, lll. asit yağmurları, lV. toprak kirliliği durumlarından hangileri hava kirliliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkabilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Hava kirliliği doğrudan ya da dolaylı olarak verilen durumlardan hepsine neden olabilir. Correct Option: E"} {"input": "Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak; l. coğrafik bölgelerin yağış özelliklerinin değişmesi, ll. biyoçeşitliliğin artması, lll. buzulların erimesi, lV. popülasyon yoğunluklarının artması durumlarından hangileri gözlenebilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'l ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Küresel iklim değişiklikleri I. ve III. durumlara neden olabilir. Küresel iklim değişikliklerine bağlı olarak biyoçeşitlilik ve popülasyon yoğunluklarında azalma gözlenir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi güncel çevre sorunlarının insan kaynaklı nedenlerinden birisi değildir? options: {'A': 'Nükleer denemeler', 'B': 'Kimyasal gübre kullanımı', 'C': 'Yanardağ faaliyetleri', 'D': 'Plansız kentleşme', 'E': 'Orman yangınları'}", "target": "Solution: Yanardağ faaliyetleri güncel çevre sorunlarının insan kaynaklı olmayan nedenlerindendir. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıdaki faktörlerden hangileri uzun süreli toprak kirliliğinin oluşmasına neden olabilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Bitki ve hayvan kalıntıları kısa süreli, diğerleri uzun süreli kirliliğe neden olan faktörlerdendir. Correct Option: D"} {"input": "Buna göre aşağıdakilerden hangisi yaban hayatını olumsuz yönde etkileyen durumlardan birisi değildir? options: {'A': 'Sulak alanların kurutulması', 'B': 'Aşırı avlanma', 'C': 'Canlılar arasındaki av - avcı ilişkisi', 'D': 'Orman yangınları', 'E': 'Habitatların yerleşime açılması'}", "target": "Solution: Canlılar arasındaki av-avcı ilişkisi ekosistemlerde doğal olarak var olan ve hayatın devamlılığı için gerekli olan durumlardandır. Diğerleri yaban hayatını olumsuz etkiler. Correct Option: C"} {"input": "Buna göre aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilirliğe örnek verilemez? options: {'A': 'Plastik, cam, kağıt gibi atıkların biriktirilerek geri dönüşümünün sağlanması', 'B': 'Suların kirletilmemesi ve aşırı tüketilmemesi', 'C': 'Ekosistemdeki madde döngüsünün engellenmesi', 'D': 'Toprağın korunması', 'E': 'Orman alanlarının yenilenmesi'}", "target": "Solution: Ekosistemdeki madde döngüsünün engellenmesi sürdürülebilirliğe örnek olarak verilemez. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda bazı kirlilik tipleri ve neden olduğu durumlar gösterilmiştir. Buna göre, l. Birden fazla etken aynı kirlilik çeşidine neden olabilir. ll. Kirliliğe bağlı olarak insanlarda bazı hastalıklar görülebilir. lll. Toprak ve hava kirliliğine sadece endüstriyel atıklar neden olur. yargılarından hangilerine ulaşılamaz? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: Şekle bağlı olarak I. ve II. yargılara ulaşılabilir. Ancak toprak ve hava kirliliğine sadece endüstriyel atıklar neden olmaz. Correct Option: C"} {"input": "Su kirliliğinin oluşmasında; l. çeşitli kaynaklardan suya karışan azot ve fosfor gibi maddelerin artışı, ll. topraktaki zararlı kimyasal maddelerin çözünerek suya karışması, lll. çok miktarda kükürt ve azot içeren yağmurların su kaynaklarına karışması, lV. endüstriyel atıkların arıtılmadan su kaynaklarına bırakılması durumlarından hangileri etkilidir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Verilen durumlardan tamamı su kirliliğinin oluşmasına neden olur. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğini önlemeye yönelik uygulamalardan biri değildir? options: {'A': 'Fabrika bacalarına filtre takılması', 'B': 'Araçlarda egzoz gazı salınımını azaltıcı tedbirlerin alınması', 'C': 'Sanayileşmeyle birlikte yeşil alanların da yaygınlaştırılması', 'D': 'CFC (Klorofloro karbon) gazlarının kullanım alanlarının artırılması', 'E': 'Toplu taşıma araçlarının kullanımının özendirilmesi'}", "target": "Solution: CFC gazlarının kullanım alanlarının artırılması ozon kirliliğine neden olur. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisinin neden olduğu kirlilik diğerlerine göre daha kısa sürede ve biyolojik yollardan ortadan kaldırılabilir? options: {'A': 'DDT ve böcek öldürücüler', 'B': 'Kurşun, civa gibi ağır metaller', 'C': 'Uranyum gibi radyoaktif maddeler', 'D': 'Amonyak, üre gibi boşaltım artıkları', 'E': 'Plastik, cam gibi atıklar'}", "target": "Solution: Amonyak, üre gibi boşaltım artıkları kemosentetik canlılar tarafından kısa yoldan biyolojik sisteme geri döndürülür. Correct Option: D"} {"input": "Ekolojik ayak izi; karbon ayak izi, doğal kaynakların kullanımı, çevreye bıraktığımız atıklar gibi doğada bıraktığımız tüm izlerin toplamını ifade eder. Buna göre; l. yakın mesafedeki bir yere yürüyerek değilde otomobille gidilmesi, ll. bir buğday tarlasının orakla değilde makine ile hasat edilmesi, lll. tek ampul ile ışıklandırılabilecek bir ortamın daha çok sayıda ampulle ışıklandırılması durumlarından hangileri daha çok karbon salınımına yol açarak ekolojik ayak izini artırır? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Tanıma göre verilen durumlardan tümü karbon salınımını artırarak ekolojik ayak izinin büyümesine neden olur. Correct Option: E"} {"input": "Bir göl ekosisteminde, göl suyunda biriken ağır metallerin besin zincirine etkileri ile ilgili, l. İlk olarak üretici canlıları etkiler. ll. Besin zincirinin en son halkasındaki canlılara en az zarar verir. lll. Besin zincirindeki bazı canlılarda ani ölümlere neden olabilir. lV. Biyolojik çeşitliliği artırarak besin zincirinin uzamasını sağlayabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'l ve lll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Biyolojik birikim, üreticilerden son tüketicilere doğru artış gösterir. Göl suyunda biriken ağır metaller ilk olarak üreticileri etkiler, bazı canlılarda ani ölümlere neden olarak biyolojik çeşitliliği azaltabilir. Bu durum besin zincirinin kısalmasına neden olur. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi asit yağmurlarının oluşumunda etkili olan temel maddedir? options: {'A': 'CFC gazı', 'B': 'O3', 'C': 'CO2', 'D': 'SO2', 'E': 'H2O'}", "target": "Solution: Kükürtlü ve azotlu bileşiklerin yağmur suyu ile reaksiyona girerek sülfirik asit (SO2) ve nitrik asit (NO2) olarak yeryüzüne inmesine asit yağmuru denir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesini olumlu yönde etkiler? options: {'A': 'Tarım ilaçları kullanılarak zararlılarla mücadele edilmesi', 'B': 'Ortamda rekabet gücü yüksek türlerin sokulması', 'C': 'Yabani hayvanların evcilleştirilmesi', 'D': 'Doğal alanların ve yaban hayatının koruma altına alınması', 'E': 'Sulak alanların kurutularak tarıma açılması'}", "target": "Solution: A, B, C ve E biyolojik çeşitliliği olumsuz etkiler. D doğal ortamların korunmasını sağlayarak biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesini olumlu yönde etkiler. Correct Option: D"} {"input": "Küresel ısınmada aşağıdakilerden hangisinin en son gözlenmesi beklenir? options: {'A': 'Atmosferdeki karbondioksit miktarının artması', 'B': 'Hava sıcaklığı ortalamalarının artması', 'C': 'Kıyı ekosistemlerinin değişmesi', 'D': 'Deniz suyu seviyesinin yükselmesi', 'E': 'Buzulların erimesi'}", "target": "Solution: Küresel ısınma sürecinde verilen olaylar A - B - E - D - C sırasına göre gerçekleşir. Correct Option: C"} {"input": "Kara ve su ekosistemleri karşılaştırıldığında; I. canlı sayısı, II. canlı çeşidi sayısı, III. abiyotik faktörler değişkenlerinden hangileri farklılık gösterebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Kara ekosistemleri; canlı sayısı, canlı çeşidi sayısı ve abiyotik faktörler bakımından su ekosistemlerinden farklılık gösterebilir. Correct Option: E"} {"input": "Bir ekosistemdeki besin zinciri aşağıdaki şemada gösterilmiştir. Buna göre; l. S üreticidir. ll. P birincil tüketicidir. lll. R ikincil tüketicidir. lV. T ayrıştırıcıdır. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Madde ve enerji akışını başlatan S üretecidir. S ile beslenen P birincil, P ile beslenen R ikincil tüketicidir. T ise ayrıştırıcıdır. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi bir gölde ötrofikasyon olayının ortaya çıkardığı sonuçlardan biri değildir? options: {'A': 'Göl ekosisteminin bozulması', 'B': 'Suyun ışık geçirgenliğinin azalması', 'C': 'Zemine yakın kısımlarda oksijen miktarının azalması', 'D': 'Göldeki canlı çeşitliliğinin artması', 'E': 'Suyun bulanıklaşarak yeşil renk alması'}", "target": "Solution: Ötrofikasyona bağlı olarak gölün ışık geçirgenliğinde ve oksijen oranında azalma meydana gelir. Bu durum göl ekosisteminin bozulmasına ve canlı çeşitliliğinin azalmasına neden olur. Correct Option: D"} {"input": "Doğadaki azot döngüsünün bazı basamakları aşağıda verilmiştir. l. Baklagil köklerindeki simbiyotik bakterilerin faaliyeti ll. Saprofit bakterilerin amonyak oluşturması lll. Denitrifikasyon bakterilerinin faaliyeti Bu olayların hangi sıraya göre gerçekleşmesi, atmosferdeki azotun canlı yapısına katılıp tekrar havaya geri dönmesini sağlar? options: {'A': 'l - ll - lll', 'B': 'l - lll - ll', 'C': 'll - l - lll', 'D': 'll - lll - l', 'E': 'lll - l - ll'}", "target": "Solution: Azot döngüsünde verilen olayların I - II - III sırasına göre gerçekleşmesi atmosferdeki azotun canlı yapısına katılıp tekrar havaya geri dönmesini sağlar. Correct Option: A"} {"input": "Madencilikte metal ayrıştırmada kullanılan doğada çözünmeyen, kirlilik yapan kimyasal bir maddenin çeşitli yollardan ekosisteme yayılması durumunda bu maddenin ekosistemin aşağıdaki elemanlarıdan hangisindeki biyolojik birikimi en fazla olur? options: {'A': 'Yeşil bitkiler', 'B': 'Otçul beslenenler', 'C': 'Etçil beslenenler', 'D': 'Saprofit bakteriler', 'E': 'Kemosentetik bakteriler'}", "target": "Solution: Biyolojik besin primidinin en son basamağında en fazla olur. Dolayısıyla etçil beslenenlerde biyolojik birikim en fazla olur. Correct Option: C"} {"input": "Doğadaki azot döngüsünde denitrifikasyon basamağı aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini sağlar? options: {'A': 'Azotlu organik maddelerin amonyağa dönüştürülmesi', 'B': 'Azotun gaz halinde atmosfere verilmesi', 'C': 'Havanın serbest azotunun toprağa bağlanması', 'D': 'Amonyağın nitrite dönüştürülmesi', 'E': 'Bitkilerin topraktan azot tuzlarını almasının kolaylaştırılması'}", "target": "Solution: Azot döngüsünün denitrifikasyon basamağı topraktaki azot tuzlarının ayrışıp azotun gaz halinde atmosfere geri verilmesini sağlar. Correct Option: B"} {"input": "Aynı ekosistemde yer alan P, R ve S canlı türlerine ait bazı özellikler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tabloda verilen özelliklerden hangileri bu canlıların besin zincirindeki yerini belirlemek için kullanılabilir? options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'III ve IV'}", "target": "Solution: Beslenme şekli ve biyokütle özellikleri P, R ve S canlı türlerinin besin zincirindeki yerini belirlemek için kullanılabilir. Correct Option: D"} {"input": "Asit yağmurları ile ilgili, I. Atmosferdeki karbondioksit derişiminin normal değerin altına düşmesiyle oluşur. II. Doğal bitki örtüsünün zarar görmesine neden olur. III. Tarım ürünlerinde verimliliğin azalmasına neden olur. IV. Sucul habitatların bozulmasına neden olur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: Asit yağmurları, atmosferdeki karbondioksit derişiminin normal değerin üzerine çıkmasıyla oluşur. Correct Option: E"} {"input": "Buna göre, numaralandırılmış olaylarla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': '1. olay sırasında rhizobium bakterilerinin etkinliği gözlenir.', 'B': '2. olayda denitrifikasyon bakterilerinin etkinliği gözlenir.', 'C': '3. ve 6. olayların gerçekleşmesinde ayrıştırıcı organizmaların etkinliği gözlenir.', 'D': '5. olay sırasında bitkisel proteinler hayvansal organizmalar tarafından doğrudan kullanılır.', 'E': '4. olay sırasında inorganik maddelerden organik madde sentezi olur.'}", "target": "Solution: Hayvansal organizmalar bitkisel proteinleri alıp amino asitlere hidroliz ettikten sonra kendilerine özgü proteinlere dönüştürür. Correct Option: D"} {"input": "1960’lı yıllarda belirli bir bölgede tarım ilaçlarının kullanılmaya başlanmasından kısa bir süre sonra tarım ürünlerinden yüksek verim alınmış ve bölgede yaygın olarak gözlenen sıtma hastalığı tamamen ortadan kalkmıştır. Ancak 20 yıl içinde bölgede tarım ilaçları giderek daha fazla kullanıldığı halde, tarım zararlıları ve sıtma hastalığı tekrar görülmeye başlamıştır. Bu durumun ortaya çıkmasında; l. tarım zararlılarının tarım ilaçlarına karşı direnç kazanması, ll. ekosistemdeki madde ve enerji akışının tamamen durması, lll. sivri sinek larvalarını besin olarak kullanan böcek türlerinin sayıca azalması faktörlerinden hangileri etkili olmuş olabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'l ve lll', 'D': 'll ve lll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Soruda belirtilen durumun ortaya çıkmasında l. ve lll. faktörler etkili olmuş olabilir. Ekosistemdeki madde ve enerji akışı durursa canlılar varlıklarını sürdüremez. Correct Option: C"} {"input": "Haploit (n) kromozomlu bir hücrenin mitoz bölünmesiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Bölünme sonucu iki hücre oluşur.', 'B': 'Bölünme sonucu oluşan hücreler homolog kromozom çifti bulundurur.', 'C': 'Bölünme sırasında kardeş kromatitler birbirinden ayrılır.', 'D': 'Oluşan hücrelerin sitoplazma miktarları farklı olabilir.', 'E': 'Mitotik evreden önce DNA eşlenmesi görülür.'}", "target": "Solution: Haploit kromozomlu bir hücre mitoz geçirdiğinde haploit kromozomlu iki yeni hücre oluşur. Haploit hücreler homolog kromozom çifti bulundurmaz. Mitotik evrenden önce interfazda DNA eşlenmesi görülür. Anafaz evresinde kardeş kromatitler birbirinden ayrılır. Oluşan hücrelerin sitoplazma miktarları farklı olabilir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıda verilen mitoz bölünme olaylarından hangisi normal bir mitoz bölünme geçirebilen tüm ökaryot hücre tiplerinde gözlenmez? options: {'A': 'Kromozom sayısının sabit kalması', 'B': 'Kardeş kromatitlerin rastgele ayrılması', 'C': 'Sentriollerin faaliyeti sonucu iğ ipliklerinin oluşması', 'D': 'Çekirdek zarının eriyerek kaybolması', 'E': 'Kromatin ipliklerinin kromozomlara dönüşmesi'}", "target": "Solution: A, B, D ve E’deki olaylar tüm normal mitoz bölünmelerde gözlenir. Sentriollerin faaliyetleri sonucu iğ ipliklerinin oluşması bitki hücrelerinin mitoz bölünmesi sırasında gözlenmez. Correct Option: C"} {"input": "Mitoz bölünme ile ilgili, I. Sadece tek hücreli canlılarda eşeysiz üremenin temelini oluşturur. II. Kazanılmış kalıtsal özelliklerin değişmeden yeni hücrelere aktarılmasını sağlar. III. Çok hücreli canlıların vücudundaki tüm canlı hücrelerde görülebilir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Mitoz bölünme kalıtsal özelliklerin değişmeden sonraki hücrelere aktarımını sağlar. Tek hücreli canlılarda eşeysiz üreme, çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve rejenerasyonu sağlar. Çok hücreli canlıların vücudundaki tüm canlı hücreler bölünebilme özelliğine sahip değildir. (sinir, alyuvar vb.) Correct Option: D"} {"input": "Sitoplazma bölünmesi yukarıda verilen şekildeki gibi gerçekleşen bir hücrenin mitoz bölünmesi ile ilgili, I. Orta lamel oluşumunda golgi cisimciği görev yapar. II. İğ ipliklerinin sentezi sırasında sentrozomlar görev yapar. III. Sitoplazma bölünmesi sırasında boğumlanma gerçekleşmez. yargılardan hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Bölünme bir bitki hücresine aittir. Buna göre I. ve III. yargılar doğrudur. Bitki hücrelerinde iğ iplikleri sitoplazmik proteinler tarafından üretilir. Correct Option: D"} {"input": "Bir hayvan hücresinin hücre döngüsüne ait, I. iğ ipliklerinin kinetokor bölgesinden kromozomlara bağlanması, II. kardeş kromatitlerin ayrılarak rastgele zıt kutuplara hareket etmesi, III. çekirdek zarının kaybolması, IV. kromozomların hücrenin ekvator düzleminde dizilmesi olaylarından hangileri aynı evrede gerçekleşir? options: {'A': 'I ve IV', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "Solution: I. ve III. prafaz, II. anafaz, IV. metafazda gerçekleşir. Correct Option: B"} {"input": "Yukarıda mitoz bölünmeye ait bir evre şematik olarak gösterilmiştir. Buna göre, I. Hücre metafaz evresindedir. II. 1 nolu yapı, 2 nolu yapının oluşumundan sorumludur. III. 2 nolu yapı, 3 nolu yapının kinetokor kısmına bağlanır. IV. Kardeş kromatit ayrılması bu evreden önce gerçekleşmiştir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız IV', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Şekle göre hücre metafaz evresindedir. I nolu yapı sentriol olup 2 yani iğ ipliklerinin oluşumunu sağlar. 3 nolu yapı kromozom olup, iğ iplikleri kromozomun kinetokor kısmına bağlanır. Kardeş kromatit ayrılması anafaz evresinde olup, bu evre yani metafaz evresi tamamlandıktan sonra gerçekleşir. Correct Option: E"} {"input": "Eşeysiz üreme ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Temelini mitoz bölünme oluşturur.', 'B': 'Tek bir ata canlıdan yeni canlılar oluşturulur.', 'C': 'Gamet oluşumu ve döllenme görülmez.', 'D': 'Gelişmiş organizasyonlu canlılarda daha sık görülür.', 'E': 'Kalıtsal çeşitliliğe neden olmaz.'}", "target": "Solution: Eşeysiz üreme daha çok basit yapılı organizmalar tarafından gerçekleştirilir. Correct Option: D"} {"input": "Buna göre bakterinin eşeysiz üremesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? options: {'A': 'Üreme sonucu oluşan iki bakteri aynı kalıtsal yapıya sahiptir.', 'B': 'Yeni oluşan bakterilerde görülebilecek kalıtsal farklılıkların nedeni mutasyon olabilir.', 'C': 'Sitoplazma bölünmesi öncesinde DNA eşlenmesi gözlenir.', 'D': 'Eşlenme sonucu oluşan iki DNA, iğ iplikleriyle birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir.', 'E': 'Oluşan her bakteri eşit miktarda sitoplazma içermeyebilir.'}", "target": "Solution: Bakterideki eşeysiz üreme ikiye bölünme yoluyla gerçekleşir. Bölünme öncesi DNA eşlenmesi gözlenir. Oluşan bakteriler kalıtsal yapı olarak birbirinin kopyasıdır ancak eşit miktarda sitoplazma içermeyebilir. Görülen kalıtsal farklılıkların nedeni mutasyonlar olabilir. Bakterilerin bölünmesinde iğ iplikleri görev almaz. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki üreme olaylarından hangisinde mitoz bölünmenin bir defa gerçekleşmesiyle eşeysiz üreme tamamlanabilir? options: {'A': 'Çekirdeksiz üzümün çelikle üretilmesi', 'B': 'Öglenanın ikiye bölünmesi', 'C': 'Planaryanın rejenerasyonla üremesi', 'D': 'Hidranın tomurcuklanma ile üremesi', 'E': 'Patates bitkisinin yumru ile üremesi'}", "target": "Solution: Mitoz bölünmenin bir defa gerçekleşmesiyle eşeysiz üreme tek hücreli canlılar tarafından gerçekleştirilir. Ökaryot tek hücreli bir canlı olan öğlenanın ikiye bölünmesiyle eşeysiz üremesi tamamlanır. Correct Option: B"} {"input": "Bira mayasında görülen tomurcuklanma ile üreme aşağıda şematize edilmiştir. Buna göre, X canlısı ve üreme sonucu oluşan Y canlısı ile ilgili, I. Y canlısı, normal şartlarda X canlısında bulunmayan kalıtsal özelliklere sahip olabilir. II. Y canlısının oluşumu mitoz bölünmeyle gerçekleşmiştir. III. Y canlısının adaptasyon yeteneği, X canlısından daha fazladır. IV. X ve Y de organel sayısı farklılık gösterebilir. yorumlarından hangileri yapılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Tomurcuklanma bir eşeysiz üreme çeşidi olup temelini mitoz bölünme oluşturur. X ve Y’nin normal şartlarda kalıtsal yapısı ve adaptasyon özellikleri aynıdır. X ve Y’nin organel sayısı farklı olabilir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki şekilde bal arılarında üreme şematize edilmiştir. Bal arılarında yumurtalar mayoz, spermler mitoz bölünmeyle oluştuğuna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Kraliçe arı ve işçi arılar 2n kromozomludur.', 'B': 'Yumurtalar ve spermler n kromozomludur.', 'C': 'Erkek arı n kromozomludur.', 'D': 'Erkek arı ve dişi embriyolar mitoz bölünmelerle gelişir.', 'E': 'Erkek arılar aynı genetik yapıya sahiptir.'}", "target": "Solution: Yumurtalar mayoz, spermler mitoz bölünmeyle oluşturulduğuna göre kraliçe arı 2n, erkek arı n kromozomludur. Dolayısıyla yumurta ve sperm n kromozomludur. Dişi embriyolar ve erkek arı mitoz bölünmeyle gelişir. Erkek arıları, meydana getiren yumurtalar mayozla oluşturulduğu için erkek arılar farklı genetik yapıya sahiptir. Correct Option: E"} {"input": "Hayvansal organizmalarda; – birey sayısının artırılması, – türe ait genetik özelliklerin korunması, – türün sürekliliğinin sağlanması olaylarının tümü, I. rejenerasyon, II. vejetatif üreme, III. ikiye bölünme, IV. tomurcuklanma üreme çeşitlerinden hangileri ile sağlanabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Hayvanlarda ikiye bölünme ve vejetatif üreme gözlenmez. Ancak verilen olayların tümü hayvansal organizmalarda, rejenerasyon ve tomurcuklanma ile sağlanabilir. Correct Option: C"} {"input": "İğ iplikleri sentrioller tarafından oluşturulmayan ökaryot bir hücrenin mitoz bölünmesi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi kesin olarak söylenir? options: {'A': 'DNA eşlenmesi gözlenmez.', 'B': 'Sitoplazma bölünmesi boğumlanarak gerçekleşir.', 'C': 'Kardeş kromatit ayrılması görülmez.', 'D': 'İki yeni hücre oluşmasıyla sonuçlanır.', 'E': 'Çekirdek bölünmesini sitoplazma bölünmesi takip etmez.'}", "target": "Solution: İğ iplikleri sentrioller tarafından oluşturulmasa da sonuçta bölünme mitoz olduğu için iki yeni hücre oluşmasıyla sonuçlanır. Diğer yargılar kesin olarak söylenemez. Correct Option: D"} {"input": "Bal arılarında kraliçe arıdan partenogenezle bir bireyin oluşturulması sürecinde; I. mayoz bölünme, II. mitoz bölünme, III. döllenme olaylarından hangileri gerçekleşmek zorundadır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Partenogenez bir yumurtanın döllenme olmadan gelişerek yeni bir bireyi oluşturmasıdır. Bal arılarında kraliçe arıdan yumurta oluşumu mayozla, yumurtadan yeni bir bireyin oluşumu mitozla gerçekleşir. Correct Option: C"} {"input": "a. 2n = 44 kromozomlu bir hücre ard arda 3 kez mitoz bölünme geçiriyor. b. n = 22 kromozomlu bir hücre arda arda 5 kez mitoz bölünme geçiriyor. c. 2n = 22 kromozomlu bir hücre ard arda 3 kez mitoz bölünme geçiriyor. Yukarıda verilen bölünmeler ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? options: {'A': 'a’daki DNA eşlenme sayısı c’dekine eşittir.', 'B': 'a’da oluşan toplam hücre sayısı c’dekine eşittir.', 'C': 'a ve c’deki hücreler hayvansal b’dekiler bitkiseldir.', 'D': 'b’de oluşan, hücrelerin kromozom sayısı c’de oluşan hücrelerin kromozom sayısına eşittir.', 'E': 'b’de oluşan sitoplazma bölünmesi sayısı c’dekinden fazladır.'}", "target": "Solution: a’da 8, b’de 64, c’de 8 hücre oluşur. Bölünmeler mitoz olduğu için kromozom sayıları değişmez. Verilenlerden a, b ve c hücrelerinin hücre çeşidi hakkında yargıda bulunulamaz. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki şekilde, bal arılarında görülen üreme olayı gösterilmiştir. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'a ve c olayları kalıtsal çeşitliliği sağlar.', 'B': 'a mayoz, b mitoz, c döllenme, d partenogenez’dir.', 'C': 'Erkek arıların kalıtsal çeşitliliği a olayı ile sağlanır.', 'D': 'a olayı sırasında cross - over gözlenebilir.', 'E': 'a olayı sırasında DNA eşlenmesi iki kez gerçekleşir.'}", "target": "Solution: a olayı mayoz bölünme olup mayoz bölünme sırasında DNA eşlenmesi bir kez gerçekleşir. Correct Option: E"} {"input": "Bitki ve hayvan hücrelerinin mitoz bölünmesinde; I. İğ ipliklerini oluşturan yapılar, II. sitoplazmanın bölünme şekli, III. hücrelerin bölünme hızı, IV. bölünme sonucu oluşan hücre sayısı faktörlerinden hangileri farklılık gösterebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: İğ iplikleri bitki hücrelerinde sitoplazmik proteinler, hayvan hücrelerinde sentrozomlar tarafından oluşturulur. Sitoplazma bölünmesi bitki hücrelerde ara lamel aracılığıyla, hayvan hücrelerinde boğumlanarak gerçekleşir. Bölünme hızı bitki ve hayvan hücrelerinde farklılık gösterebilir. Bitki ve hayvan hücrelerinde mitoz bölünme sonucu iki yeni hücre oluşur. Correct Option: D"} {"input": "Mitoz bölünme sonucu oluşan hücreler birbirinin genetik kopyasıdır. Bu durumun sağlanmasında; I. bölünmenin belirli kontrol noktalarını geçtikten sonra tamamlanması, II. DNA’nın tam ve hatasız olarak eşlenmesi, III. kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması olaylarından hangilerinin katkısı vardır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Mitoz bölünme sonucu oluşan hücrelerin birbirinin genetik kopyası olmasında verilen olayların tamamının katkısı vardır. Correct Option: E"} {"input": "Kromozom İki kromatitli kromozom Yukarıda bir kromozom ve iki kromatitli şekli verilmiştir. Kromozomun her iki durumda; I. DNA miktarı, II. DNA nükleotit dizilişi, III. genlerin kromozom üzerindeki yeri özelliklerinden hangileri farklılık gösterir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Kromozom ve iki kromatitli durumda DNA nükleotit dizilişi ve genlerin kromozom üzerindeki yeri farklılık göstermez. Correct Option: A"} {"input": "Buna göre hücre döngüsü ile ilgili, I. 1 ve 2 numaralı evreler tüm hücrelerde aynı sürede gerçekleşmeyebilir. II. 1 numaralı evrenin süresi, hücrenin metabolizma hızına göre değişkenlik gösterebilir. III. Embriyonik hücrelerde 1 numaralı evre çok uzun sürer. IV. DNA polimeraz enzimi 2 numaralı evrede etkinlik gösterir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "Solution: Embriyonik hücrelerde kısa bir interfaz evresi gözlenir. DNA eşlenmesinde görev alan DNA polimeraz enzimi 1 numaralı evrede etkinlik gösterir. Correct Option: A"} {"input": "Şekilde verilen evrelerden mitoz bölünmeye ait olanlar gerçekleşme sıralarına göre aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? options: {'A': 'I - III - VI', 'B': 'II - IV - V', 'C': 'III - I', 'D': 'IV - V - II', 'E': 'IV - III - I - VI'}", "target": "Solution: III. şekil mitozun metafaz, I. şekil mitozun anafaz evresine aittir. Correct Option: C"} {"input": "Hücre döngüsü ile ilgili olarak, I. Hücre döngüsü, uzun bir interfaz evresi ve bunu takip eden kısa bir mitotik evreden oluşur. II. Mitotik evre çekirdek bölünmesi ve sitoplazma bölünmesi olmak üzere iki aşamada gerçekleşir. III. Normal bir bölünmenin başlayabilmesi için hücrenin yeterli büyüklüğe ulaşması ve DNA replikasyonunun gerçekleşmiş olması gerekir. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Hücre döngüsü ile ilgili olarak verilen yargıların hepsi doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda bir kromozomun genel yapısı gösterilmiştir. Numaralandırılmış kısımlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'I numaralı yapı kardeş kromatitler olup genetik yapıları birbirinin aynıdır.', 'B': 'II sentromer bölgesi olup bitki kromozomlarında bulunmaz.', 'C': 'III numaralı yapı hayvan hücrelerinde sentrozomlarca üretilir.', 'D': 'IV numaralı yapı kinetokor olup protein yapılıdır.', 'E': 'Diploit bir hücrede kromozom sayısının iki katı kadar I numaralı yapı bulunur.'}", "target": "Solution: Buna göre sentromer bitki hücrelerinin kromozomlarında da bulunur. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki tabloda ökaryot yapılı iki hücrenin mitoz bölünmesi sırasında gerçekleşen olaylar (+), gerçekleşmeyenler ise (–) ile ifade edilmiştir. Tablodaki verilere göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'K hücresinde sitoplazma bölünmesi boğumlanarak gerçekleşir.', 'B': 'L hücresi DNA eşlenmesini sitoplazmada gerçekleştirir.', 'C': 'K ve L hücrelerin bölünmesi ile DNA niteliği ve niceliği korunur.', 'D': 'K ve L hücrelerinden bölünme tamamlandığında ikişer hücre oluşur.', 'E': 'L hücresinde iğ iplikleri sentriollerce üretilmez.'}", "target": "Solution: Ökaryot hücrelerde DNA eşlenmesi çekirdekte gerçekleşir. Correct Option: B"} {"input": "İnterfaz evresindeki bir hücrede aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşebilir? options: {'A': 'Replikasyon sonucu DNA miktarının iki katına çıkması', 'B': 'Kromozomların kromatin ipliğine dönüşmesi', 'C': 'Kardeş kromatitlerin hücrenin zıt kutuplarına doğru hareket etmesi', 'D': 'Çekirdek zarı ve çekirdekçiğin eriyerek kaybolması', 'E': 'Zıt kutuplara hareket eden sentrozomlar arasında iğ ipliklerinin oluşması'}", "target": "Solution: DNA replikasyonu interfaz evresinde gerçekleşir. Correct Option: A"} {"input": "Mitoz bölünmenin, - profaz - metafaz - anafaz - telofaz evrelerinde; I. çekirdek zarı, II. çekirdekçik, III. kromatin iplik yapılarından hangileri ortak olarak gözlenmez? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Metafaz ve anafaz evresinde çekirdek zarı ve çekirdekçik, anafaz evresinde kromatin iplik gözlenmez. Correct Option: E"} {"input": "Deniz yıldızında rejenerasyon olayı aşağıda şematize edilmiştir. Buna göre, I. Rejenerasyon deniz yıldızında birey sayısının artmasını sağlayabilir. II. Rejenerasyonla yeni deniz yıldızı oluşumu mitoz bölünmeyle sağlanır. III. Kopan kol ana gövdedeki hücrelerin mitoz bölünmeleriyle yenilenir. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Rejenerasyon deniz yıldızında hem kopan kolun onarılmasını hem de kopan kollardan yeni bir deniz yıldızının oluşumunu sağlar. Rejenerasyonun temelini mitoz bölünme oluşturur. Correct Option: E"} {"input": "Planaryada rejenerasyon ile üreme aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Buna göre, I. X, Y, Z ve T’nin kromozom ve gen sayıları aynıdır. II. X’in Y, Z ve T’ye dönüşümü sırasında mayoz bölünme ve döllenme gerçekleşir. III. Y, Z ve T’nin uygun olmayan ortam şartlarında hayatta kalma şansı X’den daha fazladır. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Planaryada rejenasyonun temelini mitoz bölünme oluşturur. X, Y, Z ve T nın kromozom ve gen sayıları aynıdır. X, Y, Z ve T nin adaptasyon özellikleri birbirinin aynıdır. Correct Option: A"} {"input": "Mitoz bölünme sırasında gerçekleşen olaylar (l) ve bu olayların gerçekleştiği evrelerle (ll) ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'c - I', 'B': 'd - I', 'C': 'a - III', 'D': 'b - IV', 'E': 'e - II'}", "target": "Solution: l - c ll - e lll - a lV - d lV - b olabilir. Ancak l - d olamaz. Correct Option: B"} {"input": "Hidrada gözlenen bu üreme olayı süresince; I. mayoz bölünme, II. döllenme, III. gamet oluşumu, IV. mitoz bölünme, V. hücre farklılaşması olaylarından hangileri gözlenir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'IV ve V', 'E': 'I, III ve V'}", "target": "Solution: Hidrada gözlenen tomurcuklanma ile üreme sürecinde mitoz bölünme ve hücre farklılaşması gözlenir. Correct Option: D"} {"input": "Mayoz bölünme sırasında görülen aşağıdaki olaylardan hangisi diğerlerinden sonra gerçekleşir? options: {'A': 'DNA miktarının iki katına çıkması', 'B': 'Homolog kromozomların tetratları oluşturması', 'C': 'Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi', 'D': 'Cross-over’in gerçekleşmesi', 'E': 'Kromozomların ekvator bölgesinde yan yana dizilmesi'}", "target": "Solution: Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi, mayoz bölünmenin anafaz II evresinde gerçekleşir. Diğer olaylar ise daha önceki evrelerde gerçekleşir. Correct Option: C"} {"input": "Yaşam döngüsünde mitoz bölünme geçirebildiği halde mayoz bölünme geçiremeyen bir hücre için aşağıdakilerden hangisi doğru olamaz? options: {'A': 'Sperm hücresidir.', 'B': 'Haploit kromozomludur.', 'C': 'Vücut hücresidir.', 'D': 'Spermatogonium kök hücresidir.', 'E': 'Mayoz bölünme sonucu oluşmuştur.'}", "target": "Solution: Sperm hücreleri mitoz ya da mayoz geçiremez. Diğer hücreler mitoz geçirebilir ancak mayoz geçiremez. Correct Option: A"} {"input": "Yukarıdaki gibi şematize edilen hücre bölünmesi çeşidi ile ilgili, I. 1. evrededen önce DNA eşlenmesi gerçekleşirken, 2. evreden önce DNA eşlenmesi olmaz. II. 1. evrede homolog kromozomlar, 2. evrede kardeş kromatitler ayrılır. III. Bölünme sonucu oluşan hücreler her durumda birbiriyle aynı kalıtsal yapıda olur. açıklamalarından hangileri doğru değildir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Şematize edilen bölünme çeşidi mayozdur. I. ve II. açıklamalar doğrudur. Bölünme tamamlandığında birey homozigot değilse farklı kalıtsal yapıda hücreler oluşur. Correct Option: C"} {"input": "Bölünmesinin bir evresi yukarıda verilen 2n = 4 kromozomlu hücre ile ilgili, I. Mayoz bölünmenin metafaz II evresindedir. II. Bölünme tamamlandığında n=2 kromozomlu hücreler oluşur. III. Bir sonraki evrede kromatit ayrılması gözlenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Hücre metafaz II evresindedir. Bölünme mayoz olduğundan, tamamlandığında n=2 kromozomlu hücreler oluşur. Bir sonraki evre anafaz II olup bu evrede kromatitler ayrılır. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıda bazı evreleri şematize edilen bölünmeyi geçiren hücre ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': '2n = 6 kromozomludur.', 'B': 'Evrelerin gerçekleşme sırası 1 - 3 - 2 - 4 şeklindedir.', 'C': 'Cross-over olayı 2. evreden sonra gerçekleşir.', 'D': '3. evrede homolog kromozomlar, 4. evrede kardeş kromatitler ayrılır.', 'E': 'Bölünme tamamlandığında n=3 kromozomlu hücreler oluşur.'}", "target": "Solution: I. metafaz I, 2. metafaz II, 3. anafaz I, 4. anafaz II’dir. Cross - over profaz I’de gerçekleşir. Correct Option: C"} {"input": "2n = 36 kromozomlu bir hücrede mayoz bölünme gerçekleşirken aşağıdaki durumlardan hangisi gözlenmez? options: {'A': 'Profaz I evresinde 18 tetrat oluşur.', 'B': 'Mayoz I sonucunda 18 kromozom bulunduran hücreler oluşur.', 'C': 'Metafaz II de ekvatoral düzleme 18 kromozom dizilir.', 'D': 'Anafaz II’ de her bir kutba 18 kromatit çekilir.', 'E': 'Mayoz II sonucu oluşan hücrelerin herbiri 9 kromozom bulundurur.'}", "target": "Solution: Tetrat sayısı n kromozom sayısına eşittir. Tetrat oluşumu profaz I’de gerçekleşir. Mayoz I sonucu 18 kromozomlu 2 hücre oluşur. Metafaz II’de 18 kromozom yanyana dizilir. Anafaz II’de her kutba 18 kromatit çekilir. Mayoz II sonucu n kromozomlu 4 yeni hücre oluşur. Oluşan hücrelerin her biri 18 kromozom taşır. Correct Option: E"} {"input": "Bitki ve hayvan hücrelerinin mayoz bölünmesinde; l. sitokinezin gerçekleşme şekli, ll. iğ ipliklerinin oluşma şekli, lll. DNA’nın kendini eşleme şekli, lV. bölünmenin tamamlanma süresi, V. bölünme sonucu oluşturulan hücre sayısı durumlarından hangileri farklılık gösterilebilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve V', 'D': 'lV ve V', 'E': 'l, ll ve lV'}", "target": "Solution: Bitki ve hayvan hücrelerinin mayoz bölünmesinde DNA’nın kendini eşleme şekli ve bölünme sonucu oluşturulan hücre sayısı dışında verilenlerden tümü farklılık gösterebilir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi eşeyli üremede, yeni kalıtsal kombinasyonların oluşmasına neden olmaz? options: {'A': 'Üreme hücreleri oluşurken homolog kromozomların rastgele dağılması', 'B': 'Üreme hücrelerinin oluşumu sırasında cross-overin görülmesi', 'C': 'Zigotun mitoz bölünmelerle gelişerek embriyoyu oluşturması', 'D': 'Yumurtanın ortamdaki spermlerden herhangi biri tarafından döllenmesi', 'E': 'Üreme hücreleri oluşurken mayoz bölünmenin görülmesi'}", "target": "Solution: Zigotun mitoz bölünmelerle gelişerek embriyoyu oluşturması yeni kalıtsal kombinasyonların oluşmasına neden olmaz. Correct Option: C"} {"input": "Eşeyli üreme sürecinde; I. mayoz bölünme, II. döllenme, III. mitoz bölünme olaylarından hangileri tür içi kalıtsal çeşitlenmeye olanak sağlar? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Mayoz bölünme ve döllenme yeni genetik kombinasyonların oluşmasına olanak sağlayarak tür içi kalıtsal çeşitlenmeyi sağlar. Correct Option: D"} {"input": "Eşeyli üremeyi özetleyen yukarıdaki şekle göre numaralandırılmış evrelerden hangilerinde cross-over oluşma olasılığı vardır? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'IV ve V', 'E': 'I, III ve V'}", "target": "Solution: I. ve II. evrelerde mayoz bölünme, III. evrede döllenme, IV. ve V. evrelerde mitoz bölünme gerçekleşir. I. ve II. evrelerde cross-over oluşma olasılığı vardır. Correct Option: A"} {"input": "Buna göre aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Şekil 1’deki yapılar replikasyon ile Şekil 2’deki hali almıştır.', 'B': 'X ile Z veya Y ile T arasındaki cross - over ile tür içi kalıtsal çeşitlilik sağlanır.', 'C': 'Cross - over sonrası Z ve T kromozomlarının birbirinden rastgele ayrılmasıyla kalıtsal çeşitlilik sağlanabilir.', 'D': 'X ve Y’nin birbirinden ayrılması mayoz bölünmenin anafaz II evresinde gerçekleşir.', 'E': 'X ile Z veya Y ile T kesinlikle aynı gen dizilimine sahiptir.'}", "target": "Solution: A, B, C ve D’deki açıklamalar doğrudur. Birey homozigot değilse X ile Z veya Y ile T aynı gen dizilimine sahip olamaz. Correct Option: E"} {"input": "2n kromozomlu (diploit) bir canlı türünün yaşam döngüsünde, mayoz bölünme görülmüyorsa aşağıdakilerden hangisinin de gerçekleşmesi beklenmez? options: {'A': 'Eşeysiz üreme', 'B': 'Gamet oluşumu', 'C': 'Döllenme', 'D': 'DNA eşlenmesi', 'E': 'Mitoz bölünme'}", "target": "Solution: 2n kromozomlu bir canlı türünde mayoz bölünme gerçekleşmiyorsa döllenme de görülmez. Döllenme olması için kromozom sayısının önce yarıya düşürülmesi gerekir. Correct Option: C"} {"input": "Bakteri konjugasyonunda; I. karşılıklı çekirdek aktarımının olması, II. plazmit aracılığıyla gen aktarımının olması, III. hücrenin genetik materyalinde çeşitlilik sağlanması, IV. birey sayısının artması olaylarından hangileri gözlenmez? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Bakteriler prokaryot canlılar olduğu için çekirdeğe sahip değildir. Konjugasyon sırasında birey sayısında artış olmaz. I ve IV. olaylar gözlenmez. Correct Option: B"} {"input": "Mayoz I ve Mayoz II evrelerine ait özellikler yukarıdaki venn diyagramında gösterilmiştir. Buna göre; X, Y ve Z bölümlerine yazılabilecek özelliklerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'X → Homolog kromozom ayrılması', 'B': 'Y → DNA eşlenmesi', 'C': 'Z → Kromozom sayısının değişmemesi', 'D': 'Z → Kardeş kromatit ayrılması', 'E': 'X → Cross-over’in gözlenmesi'}", "target": "Solution: DNA eşlenmesi sadece mayoz I öncesi gerçekleşir. Diğer eşleştirmeler doğrudur. Correct Option: B"} {"input": "Buna göre, eşeyli üreme ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'I. oogenez, II. spermatogenez olarak tanımlanır.', 'B': 'I ve II de mayoz bölünme gerçekleşir.', 'C': 'I, II ve III. eşeyli üremenin temelini oluşturur.', 'D': 'III. de yumurta ve spermin çekirdekleri kaynaşır.', 'E': 'IV. sonucu oluşan yeni bireyin kalıtsal yapısı, I ve II. den farklı olamaz.'}", "target": "Solution: IV. mitoz bölünmelerle zigotun gelişerek yeni bireyi oluşturmasıdır. Yeni birey kalıtsal yapı olarak I ve II’nin bir bileşimidir. Ancak ne I nede II ile tamamen aynı kalıtsal yapıda değildir. Correct Option: E"} {"input": "Grafikte belirtilen bölünmeler ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'I, II ve III. bölünmelerde kromatit ayrılması gözlenir.', 'B': 'III. bölünmede homolog kromozom ayrılması gözlenir.', 'C': 'I, II ve III. bölünmelerin başlangıcında DNA eşlenmesi gözlenir.', 'D': 'I. ve II. bölünmeler sonucu 4’er yeni hücre, III. bölünme sonucu 2 yeni hücre oluşur.', 'E': 'III. bölünme sırasında 12 tetrat gözlenir.'}", "target": "Solution: I. ve II. mitoz, III. mayoz bölünmedir. Bu nedenle I ve II.’de 2’şer, III.’de 4 hücre oluşur. Correct Option: D"} {"input": "İnsanlarda deri hücresi ve normal yumurta hücresi için aşağıdaki özelliklerden hangisi ortaktır? options: {'A': 'Mayoz bölünme geçirebilme', 'B': 'Mayoz bölünme sonucu oluşma', 'C': 'Homolog kromozom çiftine sahip olma', 'D': 'Döllenme özelliğine sahip olma', 'E': 'Ökaryot hücre özelliği gösterme'}", "target": "Solution: Deri hücresi C ve E’deki özelliklere sahiptir. Yumurta hücresi B, D ve E’deki özelliklere sahiptir. Dolayısıyla ökaryot hücre özelliği gösterme her ikisi için ortaktır. Correct Option: E"} {"input": "Mayoz bölünme sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi bir kez gerçekleşmez? options: {'A': 'DNA’nın eşlenmesi', 'B': 'Homolog kromozomların ayrılması', 'C': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'D': 'Tetrat oluşumu', 'E': 'İğ ipliklerinin oluşması'}", "target": "Solution: Mayoz bölünme sırasında iğ ipliklerinin oluşumu iki kez gerçekleşir. Correct Option: E"} {"input": "Diploit kromozom sayısına sahip 4 ve 6 kromozomlu hayvan hücrelerinin bölünmelerine ait aşağıdaki evrelerden hangisi hücre bölünme tipinin mayoz olduğunun kesin olarak belirlenmesi için kullanılamaz? options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "Solution: C seçeneğindeki şekil 2n = 4 kromozomlu bir hücrenin mitozunun metafaz evresine aittir. Correct Option: C"} {"input": "Ökaryot bir hücrede bölünme sırasında; - homolog kromozom ayrılması, - tetrat oluşumu, - sentrozom eşlenmesi olaylarının gerçekleştiği bilinmektedir. Bu hücre ile ilgili, I. Diploit sayıda kromozoma sahiptir. II. Sitoplazma bölünmesini ara lamel oluşumuyla gerçekleştirir. III. Bölünme tamamlandığında diploit kromozomlu 2 yeni hücre oluşturur. ifadelerinden hangilerinin doğruluğu kesindir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Verilen bilgilere göre ilgili hücre mayoz bölünme geçiren hayvansal bir hücredir. Bölünme tamamlandığında dört hücre oluşur. Correct Option: A"} {"input": "X ve Y hücrelerinin gerçekleştirdiği mayoz bölünmeler sırasında kromozom sayılarında gözlenen değişim aşağıdaki grafiklerde gösterilmiştir. Grafiklere göre, I. X hücresinin bölünme sırasında oluşturacağı tetrat sayısı, Y hücresinin diploit kromozom sayısına eşittir. II. X ve Y hücrelerinin bölünme sonucu oluşturduğu hücreler homolog kromozom çifti bulundurmaz. III. X hücresinin bölünme sonucu oluşturduğu toplam hücre sayısı, Y hücresinin bölünme sonucu oluşturduğu toplam hücre sayısının iki katıdır. yorumlarından hangileri yapılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: X hücresinde mayoz sırasında 22 tetrat, Y hücresinde ise 11 tetrat gözlenir. X hücresinin bölünmesi sonucu 22, Y hücresinin bölünmesi sonucu 11 kromozomlu hücreler oluşturulur. İki bölünme çeşiti de mayoz olduğu için dörder hücre oluşturulur. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda mayoz bölünme şematize edilmiştir. Şemaya göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'h 1 hücresinde DNA miktarı 2a ise; h2 de a, h3 de a’dir.', 'B': 'h 2 ve h3 hücrelerinde homolog kromozomlar bir arada bulunmaz.', 'C': 'h 1 hücresinden h2 hücresi oluşurken sentromer ayrılması gerçekleşir.', 'D': 'h 2 hücresinden h3 hücresi oluşurken kromatit ayrılması gerçekleşir.', 'E': 'h 2 hücresinden h3 hücresi oluşurken kromozomların gen dizilimi değiştirilir.'}", "target": "Solution: h2 hücresinden h3 hücresi oluşurken cross-over gözlenmez. Yani kromozomların gen dizilimi değiştirilmez. Correct Option: E"} {"input": "2n = 6 kromozomlu bir bitki hücresinde gerçekleşen hücre bölünmesi evresi aşağıda gösterilmiştir. Buna göre hücrenin geçirmiş olduğu hücre bölünmesi çeşidi ve evresi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? options: {'A': 'Mitoz Metafaz', 'B': 'Mitoz Anafaz', 'C': 'Mayoz Metafaz I', 'D': 'Mayoz Anafaz I', 'E': 'Mayoz Anafaz II'}", "target": "Solution: Şekilde homolog kromozomlar ayrılmaktadır. Buna göre hücrenin geçirdiği bölünme çeşidi mayoz evresi ise anafaz I dir. Correct Option: D"} {"input": "Sağlıklı bir insanda gerçekleşen mitoz ve mayoz bölünmeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Mitoz bölünme sonucu oluşan bir hücrenin kromozom sayısı, mayoz bölünme sonucu oluşan bir hücrenin kromozom sayısının iki katıdır.', 'B': 'Mayoz bölünmenin profaz I ve profaz II evresindeki kromozomlar ikişer kromatitlidir.', 'C': 'Mitoz geçiren bir hücrenin profaz evresindeki kromozom sayısı, mayoz geçiren bir hücrenin profaz I evresindeki kromozom sayısına eşit olabilir.', 'D': 'Mitoz bölünmenin metafaz evresinde kromozomlar tek sıra halinde yan yana dizilirken, mayoz bölünmenin metafaz I evresinde karşılıklı dizilir.', 'E': 'Mitoz bölünme geçiren bir hücrenin anafaz evresindeki kromozom sayısı, mayoz bölünme geçiren bir hücrenin anafaz II evresindeki kromozom sayısına eşit olabilir.'}", "target": "Solution: Mitoz bölünme geçiren bir hücrenin anafaz evresindeki kromozom sayısı mayoz geçiren bir hücre anafaz II evresindeki kromozom sayısından fazladır. Correct Option: E"} {"input": "Mayoz bölünme sırasında gözlenen cross over olayına bağlı olarak aşağıdaki durumlardan hangisinin ortaya çıkması beklenmez? options: {'A': 'Genlerin kromozom üzerindeki dizilişinin değişmesi', 'B': 'Kardeş kromatitler üzerindeki gen çeşitlerinin farklı olması', 'C': 'Tek yumurta ikizlerinin farklı genetik bilgi taşıyan gametlerinin oluşturabilmesi', 'D': 'Kromozomların sahip olduğu genlerin nükleotit dizilişlerinin değişmesi', 'E': 'Aynı kromozom üzerinde taşınan genler arasındaki bağlantının kesilmesi'}", "target": "Solution: Cross-over homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasındaki çapraz gen değişimidir. Bu durum genlerin kromozom üzerindeki dizilişini değiştirir. Kromozomların sahip olduğu genlerin nükleotit dizilişini değiştirmez. Correct Option: D"} {"input": "2n = 4 kromozomlu bir canlıya ait üreme ana hücresinin mayoz bölünmesi sırasında gerçekleşen evrelerden birinin şekli aşağıda verilmiştir. Bu hücre ve evre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Bu evreden önceki evrede homolog kromozomlar hücrenin ekvatoral düzleminde karşılıklı dizilmiştir.', 'B': 'Şekil bir bitki hücresinin mayoz bölünmesinin anafaz I evresine aittir.', 'C': 'Bu evreden sonraki evrede kromozomlar kromatin ipliklere dönüşür.', 'D': 'Bu evreden sonraki evrede çekirdek zarı yeniden oluşur.', 'E': 'Bölünme tamamlandığında n=2 kromozomlu 4 hücre oluşur.'}", "target": "Solution: Şekilde homolog kromozomlar birbirinden ayrılmaktadır. Şekil 2n = 4 kromozomlu hayvansal bir hücrenin mayoz bölünmesinin anafaz I evresine aittir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıda diploit kromozomlu canlıya ait bir hücrede gerçekleşen mayoz bölünmenin metafaz I evresi gösterilmiştir. Bu hücrede gerçekleşen mayoz bölünmenin anafaz I evresinde bir çift homolog kromozomun ayrılmaması durumunda, oluşan gametlerdeki kromozom sayısı aşağıdakilerden hangisindeki gibi olabilir? options: {'A': '(n + 1 = 3) veya (n – 1 = 1)', 'B': '(n + 1 = 5) veya (n – 1 = 3)', 'C': '(n + 1 = 4) veya (n – 1 = 2)', 'D': '(n + 1 = 4) veya (n – 1 = 3)', 'E': '(n + 1 = 5) veya (n – 1 = 4)'}", "target": "Solution: Anafaz I evresinde bir çift homolog kromozom ayrılmaması durumunda n + 1 = 3 kromozomlu ve n – 1 = 1 kromozomlu hücreler oluşur. Bu hücre normal bölündüğünde n = 2 kromozomlu hücreler oluşur. Correct Option: A"} {"input": "Bakterilerde konjugasyon sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi gözlenebilir? options: {'A': 'Cross overin gerçekleşmesi', 'B': 'Farklı gen kombinasyonlarının ortaya çıkması', 'C': 'Mayoz bölünme ile kromozom sayısının yarıya düşürülmesi', 'D': 'Çekirdek aktarımının gerçekleşmesi', 'E': 'Birey sayısının artırılması'}", "target": "Solution: Bakteri konjugasyonu sırasında farklı gen kombinasyonlarının ortaya çıkması gözlenebilir. Diğer olaylar gözlenmez. Correct Option: B"} {"input": "İnsanda üremeyi özetleyen yukarıdaki şekle göre aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? options: {'A': '1 ve 2’de cross over gözlenebilir.', 'B': '1, 2 ve 4’te gerçekleşen hücre bölünmelerinde homolog kromozomlar zıt kutuplara rastgele çekilir.', 'C': '4’te yeni oluşan hücrelerin kalıtsal yapısı zigotla aynıdır.', 'D': '3’te sperm ve yumurtanın çekirdekleri kaynaşır.', 'E': '1 ve 2 sonucu n, 4 sonucu 2n kromozomlu hücreler oluşur.'}", "target": "Solution: 1. ve 2. olay mayoz bölünme, 3. olay döllenme, 4. olay mitoz bölünmedir. 1 ve 2 de homolog kromozom ayrılması gözlenirken 4 de homolog kromozom ayrılması gözlenmez. Correct Option: B"} {"input": "Herhangi bir X ve Y bakterisi arasında konjugasyon olayının gerçekleşebilmesi X ve Y bakterilerinin; I. aynı türe ait olma, II. F plazmidine sahip olma, III. farklı kalıtsal özelliklere sahip olma özelliklerinden hangilerine sahip olmalarına bağlıdır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Bakterilerde konjugasyon aynı türe ait farklı genetik özelliklere sahip bakteriler arasında gerçekleşir. Birinin plazmit bulundurması yeterlidir. Correct Option: D"} {"input": "Bal arısı popülasyonunda 2n kromozomlu X bireyi ve n kromozomlu Y bireyi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisinin doğruluğu kesin değildir? options: {'A': 'X bireyinin oluşumunda mayoz bölünme ve döllenme görülür.', 'B': 'Y bireyinin oluşumu partenogenezle sağlanır.', 'C': 'Y bireyinin oluşumunda erkek arıların etkinliği gözlenmez.', 'D': 'X bireyinin oluşturduğu yumurtaların tamamı döllenerek yeni bireyler oluşturur.', 'E': 'Y bireyinde gamet oluşumu mitoz bölünmeyle sağlanır.'}", "target": "Solution: Bal arılarında kraliçe arı ve işçi arılar diploit, erkek arılar ise haploittir. Erkek arıların oluşumu partenogenezle gerçekleşir ve erkek arılarda gamet oluşumu mitoz bölünmeyle sağlanır. X bireyinin kraliçe arı yoksa işçi arı mı olduğu kesin değildir. Ayrıca X kraliçe arı olsa bile kraliçe arının oluşturduğu gametlerin tümü döllenmeyebilir. Correct Option: D"} {"input": "Partenogenez olayı sonucu oluşan haploit kromozomlu arılar; I. üreme hücrelerini mitoz bölünmeyle oluşturma, II. yumurtanın döllenme olmadan mitoz bölünme geçirmesiyle oluşma, III. tek bir ata bireye sahip olma, IV. dişi cinsiyetine sahip olma özelliklerinden hangilerine sahiptir? options: {'A': 'Yalnız IV', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Partenogenez sonucu oluşan haploit kromozomlu arılar erkektir. Bu arılar kraliçe arının oluşturduğu yumurtaların döllenmeden mitoz bölünme geçirmesiyle oluşur. Haploit olduklarından üreme hücrelerini mitozla oluştururlar. Correct Option: E"} {"input": "Bakterilerde kalıtsal çeşitliliğin sağlanmasında çeşitli mekanizmalar etkili olmaktadır. Buna göre; I. konjugasyon, II. mayoz bölünme, III. döllenme, IV. mutasyon olaylarından hangileri bakterilerde kalıtsal çeşitliliğin sağlanmasında etkili olur? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'l ve lV', 'D': 'lll ve lV', 'E': 'l, ll ve lV'}", "target": "Solution: Bakterilerde konjugasyon ve mutasyonlar kalıtsal çeşitliliğin sağlanmasında etkili olur. Correct Option: C"} {"input": "2n = 46 kromozomlu bir hücreden birbirini takip eden 2 mitoz, 1 mayoz bölünme sonucu oluşan hücrelerin; I. kromozom sayısı, II. gonozom sayısı, III. sentromer sayısı, IV. otozom sayısı özelliklerinden hangileri belirlenebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: 2n = 46 kromozomlu bir hücreden birbirini takip eden 2 mitoz, 1 mayoz sonucu 16 hücre oluşur. Oluşan hücrelerin kromozom sayısı 23, gonozom sayısı 1, otozom sayısı 22, sentromer sayısı 23 tür. Correct Option: E"} {"input": "Mitoz bölünme sonucu oluşan hücreler ile ana hücre arasında aşağıdaki özelliklerden hangisi bakımından farklılık gözlenmesi mutasyon olduğuna dair kesin kanıt oluşturur? options: {'A': 'Sitoplazma miktarı', 'B': 'Organel sayısı', 'C': 'Hücre büyüklüğü', 'D': 'Kromozom sayısı', 'E': 'Hücre şekli'}", "target": "Solution: Mitoz bölünme sonucu oluşan yeni hücreler sitoplazma miktarı, organel sayısı, hücre büyüklüğü ve hücre şekli bakımından farklılık gösterebilir. Oluşan hücreler arasında kromozom sayısı farklılığının gözlenmesi mutasyon olduğunu kanıtlar. Correct Option: D"} {"input": "Karyotip hazırlama işleminde bir hücredeki kromozomlar özel boyama teknikleriyle boyandıktan sonra fotoğraflanır ve kromozomlar bir araya getirilir. Karyotip analizinde, bir homolog kromozom çifti incelendiğinde; I. kromozomların lokuslarındaki genlerin konumları, II. kromozomların sentromerlerinin konumları, III. kromozomların uzunlukları, IV. kromozomların boyandıklarında gösterdiği bant desenleri özelliklerinden hangilerinin aynı olduğu görülebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Karyotip analizinde bir homolog kromozom çifti incelendiğinde verilen özelliklerden tümünün homolog kromozomlar için aynı olduğu görülebilir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki özelliklerden hangisi bakteri konjugasyonu ile bira mayasının tomurcuklanarak üremesi için ortaktır? options: {'A': 'Kalıtsal çeşitlilik sağlama', 'B': 'Birey sayısında artış sağlamama', 'C': 'Ortam şartlarına dayanıklı soyların oluşmasını sağlama', 'D': 'Mayoz bölünmenin gözlenmemesi', 'E': 'İki canlı arasında gerçekleşme'}", "target": "Solution: Mayoz bölünmenin gözlenmemesi bakteri konjugasyonu ile bira mayasının tomurcuklanarak üremesi için ortak bir özelliktir. Correct Option: D"} {"input": "“Sporla üreyen canlıların yaşam döngüsünde eşeyli ve eşeysiz üremenin birbirini takip etmesine döl değişimi ya da metagenez adı verilir.” Buna göre aşağıdaki canlılardan hangisinde metagenez gözlenebilir? options: {'A': 'Çam', 'B': 'Bakteri', 'C': 'Karayosunu', 'D': 'Balina', 'E': 'Yılan'}", "target": "Solution: Metagenez olayı karayosunlarında gözlenebilir. Correct Option: C"} {"input": "Bal arılarının üremesinde; yumurta hücreleri mayoz, spermler mitoz bölünme ile meydana getirildiğine göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Kraliçe arı 2n kromozomludur.', 'B': 'Erkek arılar 2n kromozomludur.', 'C': 'Kraliçe arının yumurtaları n kromozomludur.', 'D': 'Dişi embriyolar 2n kromozomludur.', 'E': 'Erkek arıların spermleri n kromozomludur.'}", "target": "Solution: Erkek arılar kraliçe arının mayoz bölünmeyle oluşturduğu yumurtaların döllenme olmadan gelişmesiyle oluştuğundan n kromozomludur. Correct Option: B"} {"input": "Hücre bölünmelerinde gerçekleşen; I. kromozomların kutuplara düzenli olarak çekilmesi, II. mayozda homolog kromozomlar arasında parça değişiminin olması, III. mayozda homolog kromozomların rastgele ayrılarak kutuplara toplanması, IV. DNA’nın kendini hatasız eşlemesi olaylarından, kural olarak genetik çeşitliliği artıranlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: I. ve IV. olaylar normal hücre bölünmelerinde olması gereken olaylardır. II. ve III. olaylar yeni gen kombinasyonların oluşmasını sağlayarak kalıtsal çeşitliliği artırır. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki bölünme evrelerinden hangisi mayoz bölünme geçiren 2n = 4 kromozomlu bir hücreye ait olamaz? options: {'A': 'metafaz I', 'B': 'anafaz I', 'C': 'mitoz bölünmenin anafaz evresi', 'D': 'metafaz II', 'E': 'anafaz II'}", "target": "Solution: A) metafaz I, B) anafaz I, D) metafaz II, E) anafaz II’ye aittir. C) mitoz bölünmenin anafaz evresine aittir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki durumlardan hangisi sonucunda elde edilen bitkinin kalıtsal yapısının ana bitkiden farklı olması beklenir? options: {'A': 'Patates yumrusunun vejetatif tomurcuk içeren kısımlarının her birinden tam bir bitki elde edilmesi', 'B': 'Çilek bitkisinin sürünücü gövdesinin toprağa değdiği her noktadan tam bir çilek bitkisinin elde edilmesi', 'C': 'Afrika menekşesi yaprağından tam bir bitki üretilmesi', 'D': 'Havuç bitkisinden alınan hücrelerden doku kültürü yoluyla tam bir havuç bitkisinin elde edilmesi', 'E': 'Buğday tohumunun toprağa ekilmesiyle tam bir bitki elde edilmesi'}", "target": "Solution: A, B, C ve D seçeneğindeki üreme olayları eşeysiz üreme olup elde edilen yeni bitki ana canlıyla aynı kalıtsal özelliklere sahiptir. Tohumla üreme bir eşeyli üreme olayıdır ve tohum içindeki embriyo döllenme sonucu oluştuğundan ana bitkiden kalıtsal farklılık gösterir. Correct Option: E"} {"input": "Çoğalmasını bölünme yoluyla gerçekleştiren bir organizma için, l. Tek hücrelidir. ll. Tür içi kalıtsal varyasyonları mutasyon sonucu oluşturur. lll. Kromozom sayısı nesiller boyunca sabit kalır. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Çoğalmasını bölünme yoluyla gerçekleştiren organizma tek hücrelidir. Eşeysiz ürediği için tür içi kalıtsal varyasyonları mutasyonlar sonucu oluşturur ve türün kromozom sayısı nesiller boyunca sabit kalır. Correct Option: E"} {"input": "Eşeyli üreme sonucu oluşmuş bir koyundan (1. birey), kopyalama (klonlama) yöntemiyle 2. birey elde edilmiştir. Yukarıdaki şemada 2. bireyin eşeyli üremesi gösterilmiştir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '1. bireyin 2. bireye genetik katkısı ile 2. bireyin 4. bireye genetik katkısı aynıdır.', 'B': '1. bireyle 2. bireyin genetik yapısı aynıdır.', 'C': '2. ve 3. bireylerde gamet oluşumu mayoz bölünmeyle sağlanmıştır.', 'D': '2. bireyin hücrelerindeki kalıtsal bileşim, 1. bireyi oluşturan yumurta ve spermden kaynaklanır.', 'E': '3. ve 4. bireyin kalıtsal yapıları birbirinden farklıdır.'}", "target": "Solution: 2. birey 1. bireyin genetik kopyasıdır. 4. birey 2. bireyin mayozla oluşturduğu yumurtanın bir spermle döllenmesi sonucu oluşmuştur. Yani farklı kalıtsal yapıdadır. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi mitoz bölünme ile mayoz bölünmenin ortak özelliklerinden biridir? options: {'A': 'Kromatitler arasında parça değişiminin olması', 'B': 'Tetratların oluşması', 'C': 'Bölünme tamamlandığında iki yeni hücrenin oluşması', 'D': 'Başlangıçtaki kromozom sayısının yarıya inmesi', 'E': 'Kromatit ayrılmasının gözlenmesi'}", "target": "Solution: A, B, D mayoz I; C mitoz, E hem mitoz hem de mayoz I’de gözlenir. Correct Option: C"} {"input": "İnsanda gerçekleşen normal mitoz ve mayoz bölünme olayları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Mitoz bölünme ve mayoz l tamamlandığında aynı sayıda hücre oluşur.', 'B': 'Mayoz bölünme sonucu oluşan hücrelerin kalıtsal yapıları genellikle atasal hücreden farklıdır.', 'C': 'Mayoz ll tamamlandığında n kromozomlu hücreler oluşur.', 'D': 'Mitozda ve mayoz ll’de kardeş kromatit ayrılması gözlenir.', 'E': 'Mitoz ve mayoz l de kardeş olmayan kromatitler arasında parça değişimi olur.'}", "target": "Solution: Kardeş olmayan kromatitler arasındaki parça değişimi (cross-over) sadece mayoz I’de gerçekleşir. Correct Option: E"} {"input": "Eşeyli üremede gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi eşeysiz üremenin tüm çeşitlerinde de görülür? options: {'A': 'Birey sayısında artma', 'B': 'Gamet oluşumu', 'C': 'Döllenme', 'D': 'Tür içi kalıtsal çeşitlenme', 'E': 'Mayoz bölünme'}", "target": "Solution: Eşeyli üreme sırasında gerçekleşen olaylardan, birey sayısında artma tüm eşeysiz üreme çeşitlerinde de görülür. Correct Option: A"} {"input": "Bal arılarının çoğalmasında ve gelişmesinde aşağıdakilerden hangisi her zaman gerçekleşmez? options: {'A': 'Spermlerin mitoz bölünmeyle oluşturulması', 'B': 'Yumurtaların mayoz bölünmeyle oluşturulması', 'C': 'Yumurtaların hepsinin döllenmesi', 'D': 'Embriyoların mitoz bölünmelerle gelişmesi', 'E': 'Erkek arıların döllenme olmadan gelişmesi'}", "target": "Solution: Bal arılarının çoğalma ve gelişmesinde kraliçe arının oluşturduğu yumurtaların hepsi döllenmez. Correct Option: C"} {"input": "Eşeyli üreme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': 'Gerçekleşebilmesi için mutlaka iki ata canlıya ihtiyaç vardır.', 'B': 'Eşeysiz üremeye göre daha basit yapılı canlılarda gözlenir.', 'C': 'Çok kısa sürede çok sayıda yavru oluşumunu sağlar.', 'D': 'Tüm çeşitlerinde mayozla oluşan gametlerin döllenmesi gerçekleşir.', 'E': 'Tür içi kalıtsal çeşitliliğin artmasına imkan sağlar.'}", "target": "Solution: Eşeyli üreme tür içi kalıtsal çeşitliliğin artmasına imkan sağlar. Diğer ifadeler doğru değildir. Correct Option: E"} {"input": "Mayoz bölünme geçirmekte olan bir hücreye ait mikroskop görünümü aşağıda verilmiştir. Buna göre bu hücre ve bölünme evresiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerde hangisi doğrudur? options: {'A': 'Dört çift homolog kromozoma sahiptir.', 'B': 'Mayoz bölünmenin anafaz ll evresindedir.', 'C': 'Bölünme tamamlandığında dört kromozomlu hücreler oluşur.', 'D': 'Bölünme tamamlandığında oluşan hücreler iki çift homolog kromozom bulundurur.', 'E': 'Kardeş kromatitler zıt kutuplara çekildiği için kromozom sayısında değişiklik olmaz.'}", "target": "Solution: Hücre 2n = 8 kromozomlu olup mayoz bölünmenin anafaz l evresindedir. Mayoz bölünme tamamlandığında n = 4 kromozomlu hücreler oluşur. Yeni hücreler haploit olduğu için homolog kromozom bulundurmaz. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıda genotipi verilen birey ile ilgili, l. KLMN fenotipindedir. ll. KLMN gametini 8 1 olasılıkla oluşturur. lll. Tüm karakterler bakımından çekinik genotipli bir gamet oluşturma olasılığı yoktur. lV. Üç karakter bakımından heterozigottur. yargılarından hangileri doğrudur? (Genler bağımsızdır.) options: {'A': 'Yalnız lV', 'B': 'l ve ll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Birey KLMN fenotindedir. Üç karakter bakımından heterozigottur. NN’den dolayı tüm karakterler bakımından çekinik genotipli (klmn) bir gamet oluşturamaz. Correct Option: E"} {"input": "AbcDE gametini 1/8 olasılıkla oluşturan bir bireyin genotipi aşağıdakilerden hangisi olabilir? (Genler bağımsızdır.) options: {'A': 'AAbbccDDEE', 'B': 'AaBbCcDdEe', 'C': 'AabbCcDDEe', 'D': 'AABbCCDdEe', 'E': 'AabbCcDdEe'}", "target": "Solution: AAbbccDDEE = 21n = 210 = 1. Aa Bb Cc Dd Ee = 2121n = 21215 = 8. AABbCCDdEe = CC’den dolayı = 0. Aa bb Cc Dd Ee = 21n = 24 = 16. Gamet oranı 1/2n’den bulunur. Correct Option: C"} {"input": "H karakteri bakımından baskın fenotipli olan bir bireyin çekinik fenotipli bir birey ile çaprazlanması sonucu; l. HH, ll. Hh, lll. hh genotipli bireylerden hangilerinin oluşması bu bireyin kesinlikle heterozigot genotipli olduğunu kanıtlar? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: Çaprazlama sonucu HH oluşamaz. “hh”nin oluşması bireyin kesinlikle heterozigot genotipli (Hh) olduğunu kanıtlar. Correct Option: C"} {"input": "Diploit bir canlının meydana getirdiği gametler aşağıda verilmiştir. – KlM – KLm – Klm – KLM Bu gamet çeşitleri dışında farklı bir gamet oluşturamayan bu canlı ile ilgili; l. KKLlMm genotipine sahiptir. ll. Klm gametini % 25 olasılıkla meydana getirmiştir. lll. m geninin herhangi bir gamette bulunma olasılığı % 50 dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? (Genler bağımsızdır.) options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Sadece verilen gametleri oluşturabilen bir canlı KKLlMm genotipine sahiptir. Klm gametini % 25 olasılıkla meydana getirmiştir. m geninin herhangi bir gamette bulunma olasılığı % 50’dir. Correct Option: E"} {"input": "Cross-over gerçekleşmediği bilinen üç canlının genotipi ve oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Buna göre C1, C2 ve C3 canlılarının kromozom sayıları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? options: {'A': '3, 2, 1', 'B': '6, 4, 2', 'C': '8, 4, 2', 'D': '12, 8, 6', 'E': '6, 6, 6'}", "target": "Solution: C1'in genotipi Pp Rr Ss şeklindedir. (6 kromozom), C2'nin genotipi Kk Ll Mm olabilir. (4 kromozom), C3'ün genotipi Tt Zz Oo şeklindedir. (2 kromozom). C1'de genler bağımsız olup 3 karakter bakımından heterozigottur. 2^3 = 8 çeşit gamet oluşur. C2'de 2 gen bağlı, 1 gen bağımsız olup 3 karakter bakımından heterozigottur. 2^2 = 4 çeşit gamet oluşur. C3'te 3 gende bağlıdır. 3 karakter bakımından heterozigottur. 2^1 = 2 çeşit gamet oluşur. Correct Option: B"} {"input": "Genotipine sahip bir canlı ile ilgili olarak, l. Dört farklı genotipte gamet oluşturabilir. ll. abcd genotipine sahip bir gamet oluşturamaz. lll. Normal şartlarda abcd fenotipli bir yavru oluşturma olasılığı yoktur. yargılarından hangileri söylenebilir? (Genler bağımsızdır.) options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Aa BB Cc dd = 2n = 22 = 4 çeçit gamet oluşturabilir. abcd gametini b geni bulundurmadığı için oluşturamaz. abcd fenotipindeki yavrunun genotipi aabbccdd’dir. Bu birey b geni bulundurmadığı için belirtilen fenotipte yavru oluşturamaz. Correct Option: E"} {"input": "Sarı tohumlu iki bezelyenin çaprazlanması sonucu sarı tohumlu ve yeşil tohumlu bezelyelerin oluşumu ile ilgili, l. Çaprazlanan bireyler heterozigot genotiplidir. ll. Sarı tohumlu bezelye oluşma olasılığı, yeşil tohumlu bezelye oluşma olasılığından yüksektir. lll. Oluşan sarı tohumlu bezelyeler kesinlikle heterozigot genotiplidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? (Sarı tohum geni, yeşil tohum genine baskındır.) options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Sarı tohumlu x Sarı tohumlu Ss Ss 1/4 SS 2/4 Ss 1/4 ss 3/4 Sarı tohumlu 1/4 Yeşil tohumlu. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bir bitkide çiçek renginin otozomal genlerle kalıtımı gösterilmiştir. Mor çiçek rengi geni (M), beyaz çiçek rengi genine (m) baskın olduğuna göre, l. 1 numaralı bitki mor çiçeklidir. ll. 1 ve 2 numaralı bitkilerin fenotipleri aynı olabilir. lll. 3 numaralı birey mor çiçekli olamaz. yorumlarından hangileri yapılabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: 1 numaralı bitki mor çiçeklidir. 1 ve 2 numaralı bitkilerin fenotipleri aynı olabilir. 3 numaralı birey mor çiçekli olamaz. Correct Option: C"} {"input": "TThhRrSs genotipli bir bireyin kromozom sayısı 2 dir. Bu bireyin çekinik fenotipli bir bireyle çaprazlanması sonucunda oluşabilecek yavruların fenotip çeşidi sayısı cross over gerçekleşmeden (x) ve cross over gerçekleşirse (y) kaç olur? (T ve h genleri R ve S genleri bağlıır.) options: {'A': '1 1', 'B': '1 2', 'C': '2 2', 'D': '2 3', 'E': '2 4'}", "target": "Solution: TThhRsSs genotipli birey cross over olmazsa 1 ThRS, 2 1 Thrs gametlerini oluşturabilir. Çekinik fenotipli birey sadece 1 thrs gametini oluşturabileceğinden çaprazlama sonucu TthhRrSs(ThRS), Tthhrrss (Thrs) 2 çeşit fenotipte yavru oluşabilir. Cross over gerçekleşirse TThhRrSs genotipli birey 1 ThRS, 4 1 Thrs, 4 1 ThRs ve 4 1 ThrS gametlerini oluşturabilir. Çekinik fenotipli birey 1 thrs gametini oluşturabileceğinden çaprazlama sonucu TthhRrSs (ThRS) TthhRrss(ThRs) TthhrrSs(ThrS) Tthhrrss(Thrs) 4 çeşit fenotipte yavru oluşabilir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki tabloda, çaprazlanan bezelyelerin fenotipleri ve çok sayıda yapılan çaprazlamalar sonucu oluşan F1 döllerindeki fenotip ayrışım oranları verilmiştir. Tablodaki verilere göre numaralandırılmış çaprazlamalardan hangilerinde kullanılan bezelyelerin tohum şekli karakteri bakımından genotipleri belirlenemez? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "Solution: Bezelyelerde düzgün tohum geni, buruşuk tohum genine baskındır. Düzgün tohum genotipi DD veya Dd, buruşuk tohum genotipi dd’dir. Buna göre I, II ve IV. çaprazlamalarda kullanılan bezelyelerin genotipleri belirlenebilirken III. çaprazlamada kullanılan bezelyelerin tohum şekli karakteri bakımından genotipi belirlenemez. Correct Option: B"} {"input": "Yukarıda verilen durumlardan hangileri gamet çeşitliliğini olumsuz etkiler? options: {'A': 'Yalnız lll', 'B': 'Yalnız lV', 'C': 'l ve ll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'll ve lV'}", "target": "Solution: Alel olmayan genlerin aynı kromozom üzerinde bulunması durumunda cross-over olmadığı sürece bu genler birbirinden ayrılamaz. Bu durum gamet çeşitliliğini olumsuz etkiler. Correct Option: B"} {"input": "“AaBBcc” genotipine sahip bir bireyin kendileşmesi ile ilgili, hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: AaBB genotipine sahip bir bireyin kendileşmesi, kendisiyle aynı genotipe sahip bir bireyle çaprazlanması demektir. Bu durumda: AaBBcc x AaBBcc genotipinde birey oluşabilir. aabbcc genotipli bir birey oluşamaz. Correct Option: D"} {"input": "İki bağımsız karakter yönünden; hangilerinin çaprazlanmasından her iki karakter yönünden heterozigot yavruların oluşma ihtimali % 100 dür? options: {'A': 'l - ll', 'B': 'l - lll', 'C': 'll - lll', 'D': 'll - lV', 'E': 'lll - lV'}", "target": "Solution: I ve II’deki genotipe sahip bireylerin çaprazlanması sonucu KkMm genotipinde birey oluşma olasılığı % 100’dür. Correct Option: A"} {"input": "Yukarıda verilen çarpazlama sonucu krAK fenotipinde bir bireyin oluşma olasılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? (AK ile AB arasında eş baskınlık vardır.) options: {'A': '1', 'B': '1', 'C': '1/4', 'D': '1/8', 'E': '1/16'}", "target": "Solution: Çarpazlama sonucu krAK fenotipinde bir bireyin oluşma olasılığı 1/16'dır. Correct Option: E"} {"input": "AaKL genotipli bir birey ile AaKL genotipli bir bireyin çarpazlanması sonucu oluşabilecek yavrularla ilgili olarak, aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? (A, a’ya baskın K, L’ye eş baskındır.) options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: AAKK genotipli yavru oluşma olasılığı 1/16, AK fenotipli yavru oluşma olasılığı 3/16 ve iki karakter bakımından heterozigot genotipli birey oluşma olasılığı 4/16'dır. Bu nedenle doğru cevap E'dir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bal arılarında görülen otozomal çekinik bir özelliğin kalıtımı gösterilmiştir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': '1 ve 5 numaralı bireyler heterozigot genotiplidir.', 'B': '2 ve 4 numaralı bireyler bu özellikle ilgili çekinik gen bulundurmaz.', 'C': '5 numaralı bireyden oluşabilecek erkek bireylerde bu özelliğin görülme olasılığı yoktur.', 'D': '3 numaralı birey çekinik geni 1 numaralı bireyden 1/2 olasılıkla almıştır.', 'E': '5 numaralı birey bu özellikle ilgili baskın geni 2 numaralı bireyden almıştır.'}", "target": "Solution: 5 numaralı birey kraliçe arı ise bu bireyden oluşabilecek erkek bireylerde bu özelliğin görülme olasılığı 1/2'dir. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır. Correct Option: C"} {"input": "Bir canlı 8 ayrı karakter için 8 çeşit gamet oluşturmuştur. Buna göre bu canlının sahip olduğu 8 alel gen çiftinden heterozigot olanların sayısı kaçtır? options: {'A': '2', 'B': '3', 'C': '4', 'D': '6', 'E': '8'}", "target": "Solution: 2n = oluşabilecek gamet çeşiti sayısıdır. n = heterozigot karakter sayısı 2n = 8 ise n = 3 dür. Correct Option: B"} {"input": "PpRRssTt genotipine sahip dişi bir bireyin çocuğu PRst fenotipine sahiptir. Buna göre bu çocuğun meydana gelmesinde etkili olan spermin genotipi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': 'prSt', 'B': 'pRSt', 'C': 'pRsT', 'D': 'Prst', 'E': 'PrsT'}", "target": "Solution: Oluşan çocuk PRst fenotipe sahip ise P_ R_ sstt genotipine sahip olmalı yani spermde kesinlikle s ve t geni bulunmalıdır. Correct Option: D"} {"input": "Yukarıdaki soy ağacında koyu renkle gösterilen bireyler otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde göstermektedir. Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangilerinin çaprazlanması sonucunda oluşacak bireyler bu özellikle ilgili çekinik geni kesinlikle bulundurur? options: {'A': '1 ve 4', 'B': '2 ve 5', 'C': '1 ve 6', 'D': '3 ve 6', 'E': '3 ve 4'}", "target": "Solution: Soy ağacına göre 1. Aa, 2. aa, 3. Aa, 4. Aa, 5. aa, 6. Aa genotipine sahiptir. 2. ve 5. bireylerin çaprazlanması sonucu oluşacak bireyler aa genotipine sahip olacağı için bu özellikle ilgili çekinik geni kesinlikle bulundurur. Correct Option: B"} {"input": "İnsanlarda saç biçimi karakteri otozomal olarak kalıtılmaktadır. Kıvırcık saç özelliği düz saç özelliğine baskındır. Buna göre saç biçiminin kalıtımıyla ilgili olarak verilen aşağıdaki soy ağaçlarından hangisinde bireylerin olası genotiplerinden bir tanesi eksik yazılmıştır? options: {'A': 'Aa', 'B': 'Aa', 'C': 'aa, AA, Aa, Aa, Aa', 'D': 'Aa', 'E': 'Aa'}", "target": "Solution: C seçeneğindeki genotipler, Aa/AA aa şeklinde verilmeliydi. Correct Option: C"} {"input": "Bir bitki türünde çiçek renginin oluşması iki alel gen tarafından belirlenmekte olup genler arasında eş baskınlık ilişkisi bulunmaktadır. Fenotipleri farkl homozigot iki bitkinin çaprazlanmasıyla ilgili, l. Üç çeşit genotip, 2. çeşit fenotip oluşur. ll. Genotip ve fenotip oranı birbirinden farklı çıkar. lll. Oluşan yeni bireyler tek çeşit genotipe sahip olur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız lll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'l ve lll', 'D': 'll ve lll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Buna göre sadece 1. ifade doğrudur. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında koyu renk bireyler belirli bir otozomal özelliği fenotiplerinde göstermektedir. Bu özelliğin kalıtımı; l. baskın, ll. çekinik, lll. eş baskın genlerinden hangileriyle sağlanabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'l ve ll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: Çekinik fenotipli iki bireyden baskın fenotipli birey oluşamayacağı için bu özellik baskın genle kalıtılamaz. Soy ağacına göre diğerlerinin kalıtımı sağlanabilir. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki çaprazlama ile ilgili, I. Monohibrit çaprazlamadır. II. Baskın fenotipli bir birey oluşma olasılığı 3’tir. III. Heterozigot baskın genotipli bir birey oluşma olasılığı 1’dir. IV. Homozigot genotipli bir birey oluşma olasılığı, heterozigot genotipli birey oluşma olasılığına eşittir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Verilen çaprazlama bir monohibrit çaprazlamadır. Buna göre genotip ayrışım oranı 1 : 2 : 1, fenotip ayrışım oranı 3 : 1 dir. AA, Aa, aa genotipinde bireyler oluşabilir. Correct Option: E"} {"input": "Siyah bir fare ile beyaz bir fare çaprazlandığında F1 dölünün tamamının, F2 dölünün ise %75’inin siyah olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, I. Siyah renkli olma özelliği baskındır. II. Beyaz farelerin tümü bu özellik bakımından homozigottur. III. F2 dölünde oluşan siyah farelerin tamamı heterozigot değildir. IV. F1’de oluşan farelerin tamamı heterozigottur. yorumlarından hangileri yapılabilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Siyah bir fare ile beyaz bir fare çaprazlandığında F1 dölünün tamamının F2 dölünün %75’inin siyah olması siyah renkli olma özelliğinin baskın, beyaz renkli olma özelliğinin çekinik olduğunu gösterir. Buna göre verilen yorumlardan tümü yapılabilir. Correct Option: E"} {"input": "kkMm x KKmm Yukarıda verilen çaprazlama sonucunda aşağıdaki bireylerden hangisi oluşamaz? options: {'A': 'km fenotipli', 'B': 'KM fenotipli', 'C': 'KkMm genotipli', 'D': 'Kkmm genotipli', 'E': 'Km fenotipli'}", "target": "Solution: kkMm x KKmm çaprazlaması sonucu km fenotipli (kkmm genotipli) birey oluşamaz. Correct Option: A"} {"input": "İnsanlarda MN kan grubuyla ilgili olarak genotipler ve bu genotipler tarafından belirlenen fenotipler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'M kan grubunda bir çocuğun annesi ve babası kesinlikle M geni bulundurur.', 'B': 'N kan grubunda bir çocuğun anne ve babası M kan grubunda olamaz.', 'C': 'M kan grubunda olan bir bireyin N kan grubunda çocuğu olamaz.', 'D': 'İkisi de N kan grubunda olan bir çiftin tüm çocukları N kan grubundadır.', 'E': 'İkisi de MN kan grubunda olan bir çiftin homozigot genotipli bir çocuğun oluşma olasılığı, heterozigot genotipli bir çocuğunun oluşma olasılığından fazladır.'}", "target": "Solution: Tabloya göre A, B, C ve D deki yargılar doğrudur. İkiside MN kan grubunda olan bir çiftin 1/4 MM, 2/4MN, 1/4NN kan grubuna çocuğu olabilir. Correct Option: E"} {"input": "İnsanda alın kısmında saç çizgisinde sivri bir hattın bulunması “açık alınlılık” olarak adlandırılır. Açık alınlı olma ve olmama özellikleri otozomal bir gen tarafından kalıtılmaktadır. Soy ağacına göre, I. Açık alınlı olma özelliği baskın bir alel tarafından kontrol edilmektedir. II. 2. kuşaktaki açık alınlı tüm bireylerin genotipleri birbiriyle aynıdır. III. 3. kuşaktaki açık alınlı bireyin genotipinin heterozigot olma olasılığı 4 1’dür. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Buna göre I. ve II. ifadeler doğrudur. 3. kuşaktaki açık alınlı bireylerin genotipinin heterozigot olma olasılığı 2 1 dir. Correct Option: D"} {"input": "Kan grubu genotipi ABrr olan bir birey için, l. Annesi 0 Rh+ kan grubuna sahip olamaz. ll. Babası kesinlikle r geni bulundurur. lll. Ar gametini 2 1 olasılıkla oluşturur. lV. 0 Rh– kan gruplu bir çocuğu olamaz. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: ABrr kan gruplu bir bireyin annesi 0 kan grubu (00) olamaz. Birey rr olduğu için babası kesinlikle r geni bulundurur. Ar gametini oluşturma olasılığı 2 1 dir. 0 geni taşımadığından 0 kan gruplu bir çocuğu olamaz. Correct Option: E"} {"input": "Annenin B, babanın AB kan gruplu olduğu bir ailede çocukların; l. AB, ll. A0, lll. 00, lV. AA kan grubu genotiplerinden hangilerine sahip olması kesinlikle beklenmez? options: {'A': 'Yalnız lll', 'B': 'Yalnız lV', 'C': 'l ve ll', 'D': 'll ve lll', 'E': 'lll ve lV'}", "target": "Solution: Bu durumda çocuklar A0, AB, BB, B0 (genotipinde) olabilir. AA veya 00 genotipinde çocuk olmaz. Correct Option: E"} {"input": "AB Rh(–) kan grubuna sahip bir bireyle ilgili olarak, aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'ABrr genotipindedir.', 'B': 'Alyuvarlarında A ve B antijenini bulundurur.', 'C': 'AB Rh(+) bireylerden kan alabilir.', 'D': '“Ar” gametini 1/2 olasılıkla oluşturur.', 'E': '“BR” gametini oluşturma olasılığı yoktur.'}", "target": "Solution: İlgili birey ABrr genotipindedir. 1/2 Ar 1/2 Br gametini oluşturabilir. Alyuvarlarında A ve B antijeni bulundurur. Rh(–) bireyler Rh(+) bireylerden kan alamaz. Correct Option: C"} {"input": "Bir sincap popülasyonunda kürk rengi karakteri dört farklı alel gen tarafından belirlenmekte olup bu genler arasındaki baskınlık durumu, A1 > A2 > A3 = A4 şeklindedir. Bu popülasyonda kürk rengi ile ilgili oluşabilecek genotip ve fenotip çeşitleri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? options: {'A': '8 4', 'B': '8 5', 'C': '6 4', 'D': '10 5', 'E': '10 4'}", "target": "Solution: n.(n+1) = 4 . 5 = 10 çeşit genotip oluşabilir. 5 çeşit fenotip oluşabilir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıda bir ailenin kan grubu ile ilgili soy ağacı verilmiştir. Buna göre 5 numaralı bireyin kan grubu bakımından 1 numaralı birey ile aynı fenotipte olma olasılığı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? options: {'A': '4', 'B': '16', 'C': '16', 'D': '3', 'E': '1'}", "target": "Solution: 5 numaralı bireyin 1 numaralı bireyle aynı fenotipte olma ihtimali 3/16 dır. Correct Option: B"} {"input": "Farelerde pigment oluşumundan sorunlu üç alel bulunur. Bu alellerle ilgili; B1 geni diğer genlere tam baskın olup, siyah renkli olmayı sağlar. B2 geni gri renkli olmayı sağlar ve B3 genine baskındır. B3 geni pigment oluşumunu sağlamaz ve homozigot durumda ölümcül etki yapar. Siyah renkli bir dişi ile gri renkli bir erkek çaprazlandığında bazı yavruların ölü doğduğu görülmüştür. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Anne heterozigottur.', 'B': 'Babanın genotipi B2B3 tür.', 'C': 'Canlı doğan yavruların 2/3’ü siyah renkli olmuştur.', 'D': 'Canlı doğan yavrularının 1/3’ü gri renkli olmuştur.', 'E': 'Homozigot genotipli canlı yavru doğma olasılığı 3/4’dür.'}", "target": "Solution: Homozigot genotipli canlı yavru doğma olasılığı yoktur. Correct Option: E"} {"input": "Bir bireyin ürettiği gametlerin 1/2 sinde A geni bulunduğuna göre ilgili birey; l. A, ll. B, lll. AB, lV. 0 kan gruplarından hangilerine sahip olabilir? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'l ve lll', 'C': 'll ve lll', 'D': 'll ve lV', 'E': 'lll ve lV'}", "target": "Solution: Bireyin ürettiği gametlerin 1/2’sinde A geni bulunduğuna göre II. ve IV. kan grubuna sahip olamaz. I. (AA veya A0), III. (AB), 1/2 olasılıkla A geni bulunduran gamet oluşturabilir. Correct Option: B"} {"input": "Bir böcek türünde; 1. karakter: A1 > A2 > A3 2. karakter: B1 > B2 = B3 şeklinde baskınlık gösteren aleller ile ortaya çıktığına göre bu böcek türünde, her iki karakter açısından kaç farklı genotip ortaya çıkar? options: {'A': '9', 'B': '12', 'C': '18', 'D': '24', 'E': '36'}", "target": "Solution: 1. karakter için = n.(n+1) = 3 . 4 = 6 çeşit; 2. karakter için = n.(n+1) = 3 . 4 = 6 çeşit; 6 x 6 = 36 farklı çeşitte genotip ortaya çıkar. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki soy ağacında bir ailenin kan grubu kalıtımı verilmiştir. Buna göre, l. 1 ve 2 numaralı bireylerin 0 kan gruplu çocuklarının olma olasılığı 4/1’dir. ll. 3, 4 ve 5 numaralı bireyler heterozigot genotiplidir. lll. 5 numaralı bireyin 0 kan gruplu çocuğu olamaz. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Buna göre verilen ifadelerin hepsi doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Bir memelide post rengi T1, T2 ve T3 şeklindeki üç alel gen tarafından ortaya çıkmaktadır. Bu aleller arasında; l. T1 > T2 > T3 ll. T1 > T2 = T3 lll. T2 > T3 = T1 lV. T1 = T2 = T3 şeklindeki durumların ortaya çıkarabileceği fenotip çeşidi sayısı arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir? options: {'A': 'l < ll = lll < lV', 'B': 'll = lll < l < lV', 'C': 'l = ll = lll = lV', 'D': 'lV < lll = ll < l', 'E': 'l < ll < lll < lV'}", "target": "Solution: I. de 3 çeşit T, T, T3 II. de 4 çeşit T, T, T, TT3 III. de 4 çeşit T, T, T, TT3 IV. de 6 çeşit T, T2, T, TT, TT, TT3 I < II = III < IV Correct Option: A"} {"input": "Berk’in babası B annesi AB ve kardeşi A kan grubundadır. Ömer’in anne ve babası A, kardeşi 0 kan grubundadır. Buna göre, Berk’in Ömer’e A, B, 0 antijenleri bakımından sorunsuz bir şekilde kan verebilme olasılığı nedir? options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/6', 'D': '3/16', 'E': '1/32'}", "target": "Solution: Berkin Ömer’e sorunsuz olarak kan verebilmesi için A kan grubundan olması gerekir (4 1). Ömer’in A kan grubunda olma ihtimali ise 3’dür. İki olasılığın birlikte gerçekleşme ihtimali 1 x 4 4 3 = 3/16 dır. Correct Option: D"} {"input": "ARh (+) kan grubuna sahip kahverengi saçlı bir kadının BRh(–) kan grubuna sahip sarı saçlı bir kızı olmuştur. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisinin doğruluğu kesin değildir? options: {'A': 'Kadının kan grubu genotipi A0Rr’dir.', 'B': 'Kadın üç karakter bakımından da homozigot değildir.', 'C': 'Kızın babası BBRr kan grubu genotipindedir.', 'D': 'Kızın kan grubu genotipi B0rr’dir.', 'E': 'Kadın saç rengi karakteri bakımından heterozigot genotiplidir.'}", "target": "Solution: Annenin genotipi A0RrKk, kızın genotipi B0rrkk’dir. Kızın babası BBRr, BBrr, B0Rr veya B0rr genotipinde olabilir. Correct Option: C"} {"input": "Bir fare popülasyonunda X karakteri için X1 olmak üzere üç alel ve Y karakteri için Y1, Y2, Y3, X2, X3, X4 olmak üzere dört alel vardır. Bu iki karakter birlikte düşünüldüğünde toplam kaç farklı genotip oluşturulabilir? options: {'A': '12', 'B': '20', 'C': '32', 'D': '60', 'E': '100'}", "target": "Solution: X karakteri bakımından n(n+1)/2 = 4(5)/2 = 10 çeşit, Y karakteri bakımından n(n+1)/2 = 3(4)/2 = 6 çeşit. 10 x 6 = 60 farklı genotip oluşturabilir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Buna göre soy ağacında numaralandırılmış bireylerlerden hangilerinin kan gruplarının homozigot olma olasılığı vardır? options: {'A': '2 ve 4', 'B': '1, 3 ve 5', 'C': '1, 4 ve 7', 'D': '1, 2, 3 ve 4', 'E': '1, 3, 5, 6 ve 7'}", "target": "Solution: Birey 2 ve 4'ün kan gruplarının homozigot olma olasılığı vardır. Correct Option: A"} {"input": "AB0 sistemine göre kan grupları aynı olan anne ve babanın dünyaya gelen üç çocuğu için, I. Üçünün de kan grubu aynı olabilir. II. Üçünün de kan grubu farklı olabilir. III. Kan grubu fenotipleri aynı, ancak genotipleri farklı olabilir. IV. Anne ya da babalarından farklı bir kan grubuna sahip olabilirler. yargılarından hangileri söylenebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Anne ve babanın kan grubu AB kabul edilirse AB x AB çaprazlaması sonucu AA, AB, BB kan grubunda çocuklar dünyaya gelebilir. Buna göre verilen yargılardan tümü söylenebilir. Correct Option: E"} {"input": "Rh (–) bireylerin taralı olarak gösterildiği soy ağacı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': '1 ve 2 numaralı bireyler kesinlikle heterozigot genotiplidir.', 'B': '7 ve 8’in çocuklarının tamamı Rh(–) kan grubuna sahip olur.', 'C': '5 ve 6 numaralı bireylerin Rh(–) çocuğunun olma olasılığı yoktur.', 'D': '6 numaralı bireyin Rh karakteri bakımından heterozigot genotipe sahip olma olasılığı 2 1’dir.', 'E': '3 ve 4 numaralı bireylerin Rh (+) kan grubuna sahip çocukları olabilir.'}", "target": "Solution: Buna göre eğer 5 ve 6 nın genotipi Rr ise Rh(–) kan grubuna sahip çocukları olabilir. Correct Option: C"} {"input": "Buna göre tavşanlarda kürk renginin kalıtımı ile ilgili, I. Genler arasındaki baskınlık durumu A1 > A2 > A3 > A4 şeklindedir. II. A1 geni sadece heterozigot durumdayken yabani tip kürk renginin oluşumunu sağlar. III. Albino tip kürk rengine sahip tavşanlar bu karakter bakımından sadece homozigot genotipte olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Soy ağacına göre l. ve lll. ifadeler doğrudur. Ancak A1 geni diğerlerine baskın olduğundan sadece heterozigot değil, homozigot durumda da yabani tip kürk rengi oluşumu gözlenir. Correct Option: D"} {"input": "Kan grubu genotipleri A0Rr olan anne ile babanın çocukları ile ilgili, I. 00rr genotipinde olma ihtimali 16 ’dır. II. Anne ve babası ile aynı kan grubu fenotipinde olma ihtimali 16 ’dır. III. AARR genotipinde olma ihtimali 16 ’dır. IV. ARh (–) kan grubunda olma ihtimali 16 ’dır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: A0Rr x A0Rr çaprazlaması ile ilgili olarak, I. 00rr genotipinde bir çocuk olma olasılığı 1/16 dır. II. Anne ve babası ile aynı kan grubu fenotipinde bir çocuk (ARh+) olma ihtimali 9/16 dır. III. AARR genotipinde bir çocuk olma ihtimali 1/16 dır. IV. ARh(–) kan grubunda bir çocuk olma ihtimali 3/16 dır. (Cevap E) Correct Option: E"} {"input": "Tavşanlarda kürk rengi çok alellik gösteren bir karakter olup, dört farklı alel genle belirlenmektedir. Buna göre aleller; A1: Yabani kürk geni, A2: Gümüşi kürk geni, A3: Himalaya kürk geni, A4: Albino kürk geni şeklinde ifade edilir. Genler arasındaki baskınlık ilişkisi A1 > A3 > A2 > A4 şeklinde olduğuna göre, I. A1 alelini bulunduran bütün bireylerin fenotipi yabani II. Himalaya kürk rengi fenotipine sahip olan bireyler heterozigot genotipe sahip olamaz. III. Popülasyonda himalaya tipli tavşanlar ile gümüşi tipli tavşanların bulunma sıklığı eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: A1 aleli baskın olduğu için A1 alelini bulunduran bireylerin fenotipi yabani tiptedir. II. ve III. yargılar doğru değildir. (Cevap A) Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bir ailenin bazı bireylerinin Rh faktörü bakımından fenotipi verilmiştir. Buna göre numaralı bireylerden hangileri kesinlikle heterozigottur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "Solution: Buna göre III. birey kesinlikle heterozigottur. (Cevap C) Correct Option: C"} {"input": "Bir balık türünde pul pigmentlerinin üretiminden sorumlu üç alel bulunur. Bu alellerle ilgili olarak; P1 geni diğer genlere baskın olup siyah rengin oluşumunu sağlar. P2 geni beyaz renkli olmayı sağlarken, P3 geni tarafından baskılanmaktadır. P3 geni kırmızı rengin oluşmasını sağlarken, homozigot durumda ölümcüldür. özellikleri bilindiğine göre, siyah renkli dişi bir balıkla beyaz renkli erkek bir balığın çaprazlanması sonucu bazı yavruların kırmızı renkli olduğu gözlenmiştir. Buna göre, I. Annenin genotipi P1P3’dür. II. Babanın genotipi P2P2’dir. III. Beyaz renkli yavru oluşumu gözlenmez. açıklamalarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Buna göre verilen açıklamaların tümü doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bir ailedeki bazı bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Soy ağacından elde edilen verilere göre numaralandırılarak gösterilen bireylerden hangilerinin kan grubu genotipi kesin olarak belirlenir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Buna göre ll numaralı bireyin kan grubu genotipi kesin olarak belirlenir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıda insanda “A” ve “a” alelleri ile taşınan bir özellik gösterilmiştir. Buna göre, I. a geninin kalıtımı çok alelliğe örnektir. II. a geni pleiotropizm özelliği gösterir. III. Homozigot ya da heterozigot durumda A geni fenotipte aynı etkiyi gösterir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Homozigot ya da heterozigot durumda A geni fenotipte aynı etkiyi göstermez. a geni birden fazla fenotipik özelliği etkilediğinden pleiotropizm özelliği gösterir. Correct Option: B"} {"input": "Yukarıdaki soy ağacında bir ailedeki bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Buna göre X bireyi ile ilgili olarak, I. Dört farklı genotipe sahip olabilir. II. Üç farklı fenotipe sahip olabilir. III. AB genotipinde olma ihtimali 4 1’dür. açıklamalarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: A0 AB Buna göre verilen açıklamaların tümü doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağaçlarında üç farklı aileye ait bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Numaralandırılan bireylerden hangilerinin kan grubu fenotipi kesinlikle aynı olamaz? options: {'A': '1 ve 2', 'B': '1 ve 3', 'C': '1 ve 4', 'D': '2 ve 3', 'E': '3 ve 4'}", "target": "Solution: Kan grubu fenotipleri arasında kesin bir farklılık olan bireyler belirlenmiştir. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıdaki soy ağacında taralı bireyler aynı fenotipi göstermektedir. Buna göre kalıtımı soy ağacındaki gibi gerçekleşen karakter aşağıdakilerden hangisi olamaz? options: {'A': 'Sarı saçlılık (çekinik)', 'B': 'Rh(–) kan grubu (çekinik)', 'C': 'AB kan grubu (eş baskın)', 'D': 'Kahverengi gözlülük (baskın)', 'E': '0 kan grubu (çekinik)'}", "target": "Solution: Kahverengi gözlülük baskın bir özellik olduğundan çekinik fenotipli iki bireyin baskın fenotipli bir yavrusu olamayacağından kalıtımı verilen karakter kahverengi gözlülük olamaz. Correct Option: D"} {"input": "Tavşanlarda kürk renginden sorumlu dört alel ve bu alellerin fenotipe etkileri tabloda verilmiştir. Genler arasındaki baskınlık ilişkisi A1 > A2 > A3 > A4 şeklinde olduğuna göre aşağıdaki çaprazlamalardan hangisinde gri, chinchila ve albino fenotipe sahip yavruların oluşması beklenir? options: {'A': 'A1A4 x A2A4', 'B': 'A1A2 x A3A4', 'C': 'A1A1 x A2A2', 'D': 'A1A4 x A2A3', 'E': 'A1A2 x A2A4'}", "target": "Solution: A1A4 x A2A4 çaprazlaması sonucu A1A2 (Gri), A1A4 (Gri), A2A4(Chinchila), AA4 (Albino) fenotipine sahip yavruların oluşması beklenir. Correct Option: A"} {"input": "Berk’in annesi B, babası AB, kardeşi A kan grubundadır. Kayra’nın annesi ve babası A, kardeşi 0 kan grubundadır. Buna göre Berk’in Kayra’ya AB0 antijenleri bakımından sorunsuz bir şekilde kan verebilme olasılığı nedir? options: {'A': '0', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '3', 'E': '16'}", "target": "Solution: Buna göre Berk 1 AB, 4 B0; Kayra 1 AA, 1 A0 ve 2 00 genotipinde olabilir. Bu durumda Berk 4 olasılıkla Kayra’ya sorunsuz şekilde kan verebilir. Correct Option: E"} {"input": "Bir erkeğin Y kromozomunun homolog olmayan kısmında bulunan gen ile kalıtılan bir özellik; l. tüm kız ve erkek çocuklarında, ll. erkek çocuklarında ve onların erkek çocuklarında, lll. erkek çocuklarının tüm çocuklarında verilenlerden hangilerinde görülebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: Y kromozomu üzerinde bulunan bir gen babadan oğula kalıtılır. Kız çocuklarında görülmez. Correct Option: B"} {"input": "44 + XXY kromozom formülüne sahip bir birey ile ilgili, l. Gonozomlarda ayrılmama sonucu oluşmuştur. ll. 2n + 1 kromozom sayısına sahiptir. lll. (22 + XX) kromozom formüllü bir yumurta ile (22+Y) formüllü bir spermin döllenmesi sonucu oluşmuş olabilir. açıklamalarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: 44 + XXY = 47 = 2n+1 kromozom formülüne sahip bir bireyde gonozom fazlalığı bulunduğu için gonozomlarda ayrılmama sonucu oluşmuştur. 22 + XX kromozom formülüne sahip bir yumurta ile normal bir spermin (22+Y) döllenmesi sonucu oluşmuş olabilir. Correct Option: E"} {"input": "Annesi renk körü olan bir erkek birey; l. XRXR ll. XRXr lll. XrXr genotiplerinden hangilerine sahip bir dişiyle evlenirse çocuklarında renk körlüğü gözlenmez? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: Annesi renk körü (XrXr) olan erkek bir birey kesinlikle renk körü (XrY) dür. Bu birey XRXr ile evlenirse bazı erkek ve kız çocuklarında, XrXr ile evlenirse tüm erkek ve kız çocuklarında renk körlüğü gözlenebilir. Correct Option: A"} {"input": "Sirke sineklerinde göz rengi geni X’e bağlı kalıtım gösterir. Kırmızı göz rengi (XK), beyaz göz rengine (Xk) baskındır. Kırmızı gözlü dişi ve erkek sineklerin çaprazlanması sonucunda kırmızı ve beyaz gözlü yavrular oluştuğuna göre, yorumlarından hangileri yapılamaz? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Kırmızı gözlü dişi ve erkek sineklerin çaprazlanması sonucu kırmızı ve beyaz gözlü yavrular oluştuğuna göre çaprazlanan sineklerin genotipi XKXk (dişi) ve XKY (erkek)tir. Buna göre beyaz gözlü yavrular kesinlikle erkektir. Kırmızı gözlü dişi yavruların oluşma olasılığı 1/2 dir. Correct Option: C"} {"input": "İnsanlarda renk körlüğü, X kromozomu üzerindeki çekinik bir alel ile kalıtılmaktadır. Fenotipleri, I. renk körü dişi birey, II. sağlıklı dişi birey, III. renk körü erkek birey şeklinde olan ebeveynlerin birer erkek çocuklarının renk körü olduğu bilinmektedir. Buna göre, bu ebeveynlerden hangilerinin normal şartlarda renk körü bir kız çocuğuna sahip olma olasılığı yoktur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Fenotipleri verilen ebeveynlerin birer erkek çocuğu renk körü olduğuna göre ebeveynlerin genotipleri; I. XHXh –– XhY, II. XXh –– XHY, III. XHXh –– XHY şeklindedir. Buna göre II. ve III. ebeveynlerin renk körü kız çocuğuna sahip olma olasılığı yoktur. Correct Option: E"} {"input": "Dişlerdeki dentin maddesinin bozuk olması, X kromozomuna bağlı baskın bir gen tarafından kontrol edilir. Bir ailede bozuk dentin hastalığı olan bireyler aşağıdaki soy ağacında taralı olarak gösterilmiştir. Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'l ve lll numaralı bireyler kesinlikle aynı genotiptedir.', 'B': 'll ve lV numaralı bireyler kesinlikle aynı genotiptedir.', 'C': 'lll numaralı bireyin tüm erkek çocukları bozuk dentin hastası olur.', 'D': 'V numaralı bireyinin tüm erkek çocukları normal dentin maddesine sahip olur.', 'E': 'V numaralı birey homozigot genotiplidir.'}", "target": "Solution: Soy ağacına göre, I. XHXh, II. XhY, III. XHXh, IV. XhY, V. XhXh genotipindedir. Buna göre III numaralı bireyin erkek çocuklarının normal dentin maddesine sahip olma olasılığı 1/2 dir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki çaprazlamalardan hangisinde oluşabilecek erkek çocukların tamamı renk körü olurken, kız çocukların tamamı normal görüşlü olur? options: {'A': 'XrXr x XRY', 'B': 'XRXr x XrY', 'C': 'XRXR x XrY', 'D': 'XrXr x XrY', 'E': 'XRXr x XRY'}", "target": "Solution: XrXr x XRY çaprazlaması sonucu oluşacak erkek çocukların tamamı renk körü (XrY) olurken, kız çocukların tamamı taşıyıcı (XRXr) ancak normal görüşlü olur. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıda verilen soy ağacında taralı bireyler hemofili hastasıdır. Buna göre “?” ile gösterilen bireyin hemofili hastası bir erkek olma olasılığı kaçtır? options: {'A': '0', 'B': '2', 'C': '1', 'D': '1', 'E': '1'}", "target": "Solution: “?” ile gösterilen birey 1 XHXh (taşıyıcı dişi), 1 XHY (sağlıklı erkek), 1 XXh (hemofili dişi) ve 1 XY (hemofili erkek) olabilir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında bir ailedeki hemofili hastalığının kalıtımı gösterilmiştir. Soy ağacına göre hemofili bakımından hangi bireylerin kesin olarak heterozigot genotipli olduğu söylenir? options: {'A': '1 ve 3', 'B': '2 ve 4', 'C': '5 ve 7', 'D': '6 ve 8', 'E': '1, 5 ve 7'}", "target": "Solution: 1. XHXh, 2. XHY, 3. XhY, 4. XHXH/h, 5. XHXh, 6. XhY, 7. XHXh, 8. XhXh Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda X ve Y gonozomları şematize edilmiştir. Buna göre harflerle gösterilen bölgelerin hangilerinde taşınan özellikler erkeklerde tek gen ile belirlenir? options: {'A': 'Yalnız b', 'B': 'Yalnız d', 'C': 'a ve b', 'D': 'a ve c', 'E': 'a, b, c ve d'}", "target": "Solution: X’e veya Y’ye bağlı genler ile kalıtılan karakterler erkek bireylerde tek gen ile belirlenir. Correct Option: D"} {"input": "P ve R genleri eş baskın olup X kromozomu üzerinde taşınmaktadır. P fenotipli bir dişi ile R fenotipli bir erkek bireyin çaprazlanması sonucu oluşan bireyler için, l. Erkeklerin tamamı P fenotipindedir. ll. Dişilerin tamamı heterozigottur. lII. Dişiler XPXR, erkekler XPY genotiplidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'll ve lll', 'E': 'l, ll ve lII'}", "target": "Solution: XPXP x XRY çaprazlaması sonucu XPXR (PR fenotipli) dişi ve XY (P fenotipli) erkek bireyler oluşabilir. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki soy ağacında belirli bir özelliği fenotipinde gösteren anne ve babadan doğacak çocuğun bu özellikle ilgili genotipi aşağıdakilerden hangisi olamaz? options: {'A': 'XAXa', 'B': 'XaXa', 'C': 'XYa', 'D': 'XaY', 'E': 'XAY'}", "target": "Solution: Y kromozomunda taşınan bir karakterin dişi bireylerde görülme olasılığı yoktur. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıda bir bölümü verilen soy ağacındaki bazı bireylere ait özellikler verilmiştir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisinin doğruluğu kesin değildir? options: {'A': 'Hamza kan grubu genotipinde 0 genini bulundurur.', 'B': 'Normal şartlarda Ömer ve Sercan’da da kulak kıllılığı geni bulunması gerekir.', 'C': 'Hamza renk körlüğü ile ilgili geni annesinden almıştır.', 'D': 'Hamza’nın kız kardeşi kesinlikle renk körlüğü geni taşır.', 'E': 'Sercan’ın renk körlüğü ile ilgili geni bulundurup bulundurmaması annesine bağlıdır.'}", "target": "Solution: Hamza renk körlüğü genini annesinden almıştır. Ancak annesinin homozigot mu yoksa heterozigot mu olduğu, ayrıca babasının renk körlüğü geni bulundurup bulundurmadığı bilinmediğinden Hamza’nın kız kardeşinin renk körlüğü genini kesin olarak taşıdığı söylenemez. Correct Option: D"} {"input": "X ve Y kromozomları üzerinde bulunan bazı genlerin dizilişleri aşağıda verilmiştir. Buna göre, hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "Solution: Y kromozomunun 4 nolu seğmenti X kromozomu ile homolog olmadığına göre bu segmentte taşınan özellikler dişi bireylerde gözlenmez. X kromozomunun 1 numaralı segmenti ile Y kromozomunun 4 numaralı segmenti homolog olmadığında bu kısımda bulunan genler Y kromozomu üzerinde bulunmaz. Correct Option: B"} {"input": "k, l, m ve n gametlerinin döllenmesi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'k ve m gametlerinin döllenmesi sonucu Trizomi X dişi birey meydana gelir.', 'B': 'l ve m gametlerinin döllenmesi sonu Turner sendromlu dişi birey meydana gelir.', 'C': 'k ve m gametleri döllendiğinde otozom, k ve n gametleri döllendiğinde gonozom fazlalığı olan bireyler oluşur.', 'D': 'l ve n gametlerinin döllenmesi sonucu oluşan birey yaşamaz.', 'E': 'k ve n gametlerinin döllenmesi sonucu Klinefelter sendromlu birey meydana gelir.'}", "target": "Solution: k ve m gametleri döllendiğinde de k ve n gametleri döllendiğinde de gonozom fazlalığı olan bireyler oluşur. Correct Option: C"} {"input": "Buna göre numaralarla gösterilen kedilerin hangisinde bu özelliğin ayrılmama sonucunda meydana geldiği kesindir? options: {'A': 'I', 'B': 'II', 'C': 'III', 'D': 'IV', 'E': 'V'}", "target": "Solution: V numaralı birey ayrılmama sonucu meydana gelmiştir. Correct Option: E"} {"input": "Bir ailede kız çocuklarının tamamı hemofili bakımından taşıyıcı, erkek çocuklarının ise tamamı hemofili ise bu ailede anne ve babanın genotipi aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir? options: {'A': 'XHXH', 'B': 'XHXh', 'C': 'XhXh', 'D': 'XHXh', 'E': 'XhXh'}", "target": "Solution: Erkek çocuklarının tamamı hemofili ise anne XhXh, kız çocuklarının tamamı hemofili taşıyıcısı ise baba XHY olmalıdır. Correct Option: C"} {"input": "Yukarıdaki soy ağacında taralı bireyler renk körü olduğuna göre numaralandırılmış bireylerden hangilerinde renk körlüğü ile ilgili karakterin oluşmasında etkili olan çekinik gen kesinlikle bulunur? options: {'A': '1 ve 2', 'B': '3 ve 4', 'C': '1, 2 ve 3', 'D': '1, 3 ve 4', 'E': '1, 2, 3 ve 4'}", "target": "Solution: Buna göre 1, 3 ve 4 numaralı bireyler renk körlüğü ile ilgili çekinik geni kesinlikle bulundurur. Correct Option: D"} {"input": "Sirke sineklerinde göz rengiyle ilgili genler X kromozomu üzerinde taşınır. Kırmızı gözlü bir dişi sirke sineği ile beyaz gözlü bir erkek sirke sineğinin çaprazlanması sonucu oluşan F1 dölünden rast gele seçilen bir dişi ve bir erkek sirke sineğinin çiftleştirilmesi sonucu oluşan F2 dölünde sadece beyaz gözlü sirke sinekleri oluşmuştur. Bu durumun ortaya çıkmasında; I. F1 dölünde seçilen dişi bireyin homozigot çekinik genotipli olması, II. F1 dölünde seçilen erkek bireyin beyaz gözlü olması, III. F1 dölünde seçilen dişi ve erkek bireyin kırmızı göz geni bulundurmaması faktörlerinden hangileri etkili olmuştur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Kırmızı göz geni beyaz göz genine baskın olduğuna göre çaprazlama XK F1 de XKXk, XkXk, XKY, XkY oluşabilir. Buna göre F2 dölünde sadece beyaz gözlü sirke sineklerin oluşumunda I, II ve III. faktörler etkili olmuştur. Correct Option: E"} {"input": "Renk körü ve hemofili bir baba ile bu özellikler bakımından homozigot sağlam bir annenin kızı, bu özellikler bakımından sağlıklı bir erkekle evleniyor. Bu evlilikten normal şartlarda; I. renk körü olmayan hemofili bir erkek, II. renk körü ve hemofili olmayan bir kız, III. renk körü ancak hemofili olmayan bir erkek, IV. renk körü ve hemofili taşıyıcısı bir kız fenotiplerine sahip çocuklardan hangileri meydana gelebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: XHRXHR x XrhY (Kadının anne ve babası) XHRXhr x XHRY çaprazlaması sonucu XRhY (Renk körü olmayan hemofili erkek) XHRXHR (Renk körü ve hemofili olmayan kız) XHrY (Renk körü ancak hemofili olmayan erkek) XHRXhr (Renk körü ve hemofili taşıyıcısı kız) oluşabilir. Correct Option: E"} {"input": "Belirli bir karaktere etki eden K ve L genleri eş baskın olup X kromozomu üzerinde taşınmaktadır. K fenotipli bir dişi ile L fenotipli bir erkeğin çaprazlaması sonucu oluşan bireylerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez? options: {'A': 'Erkeklerin tümü K fenotiplidir.', 'B': 'Dişilerin tümü heterozigot genotiplidir.', 'C': 'Erkeklerin tümü XKY genotipine sahiptir.', 'D': 'Dişilerin tümü XKXL genotipine sahiptir.', 'E': 'XKXKY genotipli bir bireyin oluşması sperm oluşumundaki ayrılmamadan kaynaklanır.'}", "target": "Solution: XKXK x XY çaprazlaması sonucu XKXL (dişi), XKY (erkek) genotipinde bireyler oluşabilir. Buna göre A, B, C ve D deki yargılar söylenebilir. XKXKY genotipli bir bireyin oluşumu yumurta oluşumu sırasında gözlenen ayrılmamadan kaynaklanır. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağaçlarında taralı bireyler X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir özelliği fenotiplerinde göstermektedir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? options: {'A': 'X bireyinin sağlıklı erkek çocukları olabilir.', 'B': 'Y bireyinin sağlıklı erkek çocukları olabilir.', 'C': 'Y bireyinin taşıyıcı kız çocukları olabilir.', 'D': 'X bireyi taşıyıcı iken Y bireyi kesinlikle homozigot baskın özelliktedir.', 'E': 'X bireyinin taşıyıcı kız çocukları olabilir.'}", "target": "Solution: X bireyi homozigot veya heterozigot baskın fenotipe sahiptir. XAX a XAY XA XA/a Xa Y Xa XA Y Correct Option: D"} {"input": "Renk körlüğü hastalığı; l. X kromozomunda taşınma, ll. dişi bireylerde görülebilme, lll. erkek bireylerde tek gen ile kalıtılma, lV. erkek bireylere anneden kalıtılma özelliklerinden hangileri bakımından balık pulluluk hastalığından ayırt edilebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Renk körlüğü X kromozomu üzerinde çekinik genle kalıtılırken balık pulluluk Y kromozomu üzerinde kalıtılır. Renk körlüğü I, II ve IV ile balık pulluluktan ayırt edilebilir. X ve Y kromozomu üzerinde taşınan bir özellik erkeklerde tek gen ile kalıtılır. Correct Option: D"} {"input": "İnsanda otozom sayısı normal ancak iki gonozom bulunan bir yumurtanın normal bir sperm tarafından döllenmesi sonucunda; l. trizomi X, ll. down dişi, lll. klinefelter, lV. turner sendromlarından hangilerine sahip bireyler oluşabilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "Solution: Yumurta + Sperm 22 + XX (22 +X) veya (22 + Y) Buna göre 44 + XXX (TrizomiX) veya 44 + XXY (Klinefelter) sendromlu bireyler oluşabilir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında renk körü bireyler taralı olarak gösterilmiştir. Soy ağacı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': '1 nolu birey renk körlüğü genini taşımaktadır.', 'B': '5 nolu birey mutasyon sonucu oluşmuştur.', 'C': '4 nolu bireyin renk körü bir erkek çocuğunun olma olasılığı yoktur.', 'D': '3 nolu birey kesinlikle heterozigot genotiplidir.', 'E': '2 nolu birey renk körlüğü ile ilgili geni 1 nolu bireyden almıştır.'}", "target": "Solution: Buna göre 5 nolu bireyin mutasyon sonucu oluştuğu söylenebilir. Ancak 4 nolu bireyin renk körü bir erkek çocuğu olma olasılığı 1/2 dir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda erkek bir bireye ait X ve Y gonozomlarında bulunan bazı genler şematik olarak gösterilmiştir. Şemaya göre, I. Bireye K bölgesindeki genler annesinden, M bölgesindeki genler babasından kalıtılmıştır. II. Birey K bölgesindeki genleri kız çocuğuna, M bölgesindeki genleri erkek çocuğuna aktarabilir. III. Bireyde tam renk körlüğü karakteri iki gen ile belirlenirken, renk körlüğü karakteri tek genle belirlenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Erkek çocuklar X kromozomunu annelerinden L kromozomunu babalarından alırken kız çocukları X kromozomunun birini anneden diğerini babalarından alır. Dişiler XX, erkekler XY gonozomuna sahiptir. Buna göre ifadelerin tamamı doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında renk körü ve hemofili hastası bireyler gösterilmiştir. Buna göre fenotipi bilinmeyen numaralandırılmış bireyler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '1 numaralı bireyde hemofili geni kesin olarak bulunur.', 'B': '2 ve 5 numaralı bireylerin fenotipi aynı olabilir.', 'C': '3 numaralı birey hemofili taşıyıcısı olabilir.', 'D': '4 numaralı birey 2 numaralı bireyden hemofili geni almış olabilir.', 'E': '5 numaralı birey hemofili ve renk körlüğü geni bulunduramaz.'}", "target": "Solution: 5 numaralı birey hemofili ve renk körlüğü geni bulunduramaz. 4 numaralı birey hemofili geni ancak annesinden almış olabilir. Correct Option: E"} {"input": "“?” ile gösterilen bireyin, alyuvarlarında A antijeni bulunduran bir erkek olma olasılığı nedir? options: {'A': '% 0', 'B': '% 25', 'C': '% 50', 'D': '% 75', 'E': '% 100'}", "target": "Solution: ?” ile gösterilen bireyin; A antijeni bulundurma olasılığı 2/4 = %25, erkek olma olasılığı 2/2 = 1dir. Correct Option: B"} {"input": "Bu soy ağacında numaralarla gösterilen bireylerden hangilerinin kan gruplarının homozigot olma olasılığı vardır? options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': 'Yalnız 2', 'C': '1 ve 4', 'D': '4 ve 5', 'E': '3 ve 6'}", "target": "Solution: Soy ağacına göre numaralandırılmış bireylerden sadece 2. bireyin homozigot genotipli olma olasılığı vardır. Correct Option: B"} {"input": "Buna göre; l. Birinci çaprazlamada kullanılan bitkilerden ikisi de heterozigottur. ll. İkinci çaprazlamada kullanılan bitkilerden ikisi de heterozigottur. lll. İkinci çaprazlamada kullanılan bitkilerden ikisi de homozigottur. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: İki kırmızı çiçekli bitki çaprazlanmış ve F2’de oluşan tüm bitkiler kırmızı çiçekli olmuşsa çaprazlanan bireyler AA x AA, Aa x AA şeklinde olabilir. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında belirli bir karakteri fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak gösterilmiştir. Bu karakterin oluşumunu sağlayan gen; I. otozomal baskın, II. otozomal çekinik, III. otozomal eksik baskın kalıtım biçimlerinden hangileri ile aktarılmış olabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Otozomal baskın, otozomal çekinik ve otozomal eksik baskın aktarılmış olabilir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında X ve Y bireylerinin kan grubu genotipleri gösterilmiştir. Buna göre soy ağacında numaralandırılmış olarak verilen bireyler ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğru değildir? options: {'A': '1 nolu birey 0 kan grubunda olamaz.', 'B': '2 ve 3 nolu bireylerin farklı kan grubundan olma olasılığı vardır.', 'C': '1 ve 4 nolu bireylerin aynı kan grubundan olma olasılığı vardır.', 'D': '2 nolu bireyin B kan grubunda olma olasılığı % 25 dir.', 'E': '3 nolu birey A, AB ve B kan gruplu olabilir.'}", "target": "Solution: 2 nolu bireyin B kan grubunda olma olasılığı %50 dir, bu nedenle D seçeneği yanlıştır. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında 3, 5 ve 7 numaralı bireyler renk körüdür. Buna göre, hangi bireyler renk körlüğü bakımından kesinlikle taşıyıcıdır? options: {'A': '1 - 2', 'B': '2 - 4', 'C': '4 - 6', 'D': '2 - 5', 'E': '1 - 4 - 6'}", "target": "Solution: 1, 4 ve 6 numaralı bireyler renk körlüğü bakımından kesinlikle taşıyıcıdır. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında insanda X’e bağlı çekinik genlerle kalıtılan hemofili ve renk körlüğü hastalıklarının kalıtımı gösterilmiştir. Buna göre, soy ağacındaki numaralandırılmış bireylerden hangileri, annenin hem hemofili hemde renk körlüğü geni bulundurduğunu tek başına kanıtlar? options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': '1 ve 2', 'C': '2 ve 3', 'D': '3 ve 4', 'E': '1, 2 ve 4'}", "target": "Solution: 1. numaralı birey renk körlüğü ve hemofili genini bir arada bulundurmaktadır ve bunları annesinden almıştır. Dolayısıyla 1 numaralı birey, annenin hem hemofili hem de renk körlüğü geni bulundurduğunu tek başına kanıtlar. Correct Option: A"} {"input": "Mendel genetiği ve alel kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Bir genin ayırt edilebilir fenotipik özelliklerinin ortaya çıkmasını sağlayan alternatif çeşitlerine alel denir.', 'B': 'Baskın alelin etkisini fenotipte göstermesi, çekinik alelin olup olmamasından bağımsızdır.', 'C': 'Homozigot baskın ve çekinik bireylerin çaprazlanmasına monohibrit çaprazlama denir.', 'D': 'Bazı genetik çaprazlanmalarda F1 dölünde rastlanmayan fenotipe, F2 dölünde rastlanabilir.', 'E': 'Çekinik alelin fenotipte etkisini göstermesi baskın alelin olup olmamasına bağlıdır.'}", "target": "Solution: Bir karakter bakımından heterozigot olan iki bireyin çaprazlanmasına monohibrit çaprazlama denir. Correct Option: C"} {"input": "Bu çiftlerle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '“Ali-Ayşe” çiftinin çocuklarının kan grubu fenotipleri ya anne ya da babalarının fenotipinde olabilir.', 'B': '“Kadir-Burcu” çiftinin çocuklarının kan grubu fenotipi kesinlikle 0 olur.', 'C': '“Ahmet-Nilay” çiftinin A kan grubunda çocuklarının olma ihtimali, AB kan grubunda çocuklarının olma ihtimalinden fazladır.', 'D': '“Ali-Ayşe” çifti ile “Hasan-Ceren” çiftinin 0 kan grubuna sahip bir çocuklarının olma ihtimalleri aynıdır.', 'E': '“Hasan-Ceren” çiftinin A kan grubuna sahip çocuklarının olması beklenebilir.'}", "target": "Solution: Ali x Ayşe (BB – B0 x 00) çaprazlaması sonucu B0, 00 genotipli, Kadir x Burcu (00 x 00) çaprazlaması sonucu 00 genotipli, Ahmet x Nilay (AB x AB) çaprazlaması sonucu 1 AA, 1 AB, 2 BB genotipli, Hasan x Ceren (AA – A0, 00) çaprazlaması sonucu A0, 00 genotipli çocuklar oluşabilir. Ahmet – Nilay çiftinin A kan grubunda çocuklarının olma ihtimali 1/4, AB kan grubunda çocuklarının olma ihtimali 1/2 dir. Correct Option: C"} {"input": "Buna göre numaralanmış bireyler ve bu bireylerin sağlam fenotipteki bireylerden olacak çocuklarıyla ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisinin doğruluğu kesin değildir? options: {'A': '1. birey sağlıklı olmasını sağlayan geni annesinden almıştır.', 'B': '2. bireyin annesi bu özellik yönünden heterozigot genotipe sahiptir.', 'C': '3. bireyin kız çocukları renk körü olamaz.', 'D': '1. bireyin erkek çocuklarının hiçbirinde renk körlüğü görülmez.', 'E': '2. bireyin renk körü olmayan kız çocuklarının tümü taşıyıcıdır.'}", "target": "Solution: 1 numaralı bireyin erkek çocukları %50 olasılıkla renk körü olabilir. Bu nedenle D seçeneği kesin değildir. Correct Option: D"} {"input": "Bir genin ayırt edilebilir fenotipik özellikler meydana getirilebilen alternatif çeşitlerine ne ad verilir? options: {'A': 'Alel', 'B': 'Homozigot', 'C': 'Heterozigot', 'D': 'Baskın', 'E': 'Çekinik'}", "target": "Solution: Bir genin edilebilir fenotipik özellikler meydana getirebilen alternatif çeşitlerine alel adı verilir. Correct Option: A"} {"input": "Bu soy ağacındaki bireylerden hangilerinin kan gruplarının genotiplerinin homozigot olma olasılığı vardır? options: {'A': 'Yalnız 1.', 'B': '1. ve 5.', 'C': '2. ve 6', 'D': '4. ve 7.', 'E': '5. ve 6.'}", "target": "Solution: Buna göre 1. bireyin homozigot genotipe sahip olma olasılığı vardır. Correct Option: A"} {"input": "Bu soy ağacında, numaralandırılmış bireylerden hangisinin taşıyıcı olup olmadığı konusunda kesin yargıya varılamaz? options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "Solution: Buna göre 2 numaralı bireyin taşıyıcı olup olmadığı konusunda kesin yargıya varılamaz. Correct Option: B"} {"input": "İki özellik bakımından heterozigot olan iki birey arasında yapılan çaprazlamayla ilgili olarak, I. Dihibrit çaprazlama olarak adlandırılır. II. Genotip dağılım oranı 1 : 2 : 1 : 2 : 4 : 2 : 1 : 2 : 1 dir. III. Fenotip çeşiti sayısı 4 dür. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: İki özellik bakımından heterozigot olan iki birey arasında yapılan çaprazlama dihibrit çaprazlamadır (AaBb x AaBb). Dihibrit çaprazlama ile ilgili verilen ifadelerden tümü doğrudur. Fenotip çeşitleri AB, Ab, aB, ab dır. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki gibi şematize edilen kromozomal yapı bozukluğuna ne ad verilir? options: {'A': 'İnversiyon', 'B': 'Translokasyon', 'C': 'Duplikasyon', 'D': 'Konjugasyon', 'E': 'Delesyon'}", "target": "Solution: Şekilde verilen kromozomal yapı bozukluğu inversiyondur. İnversiyon kromozomda bir parçanın 180° ters dönerek aynı kromozoma bağlanması şeklinde görülen kromozom anomalisidir. Correct Option: A"} {"input": "Anne ve babası renk körü olmayan ancak kendisi renk körü olan Berk “X- Bağlı Genlerin Kalıtımı” konusunu öğrendikten sonra kendi ailesine ait aşağıdaki soy ağacını oluşturuyor. Ailesinin soy ağacını doğru bir şekilde çizdiğine göre, cinsiyetini henüz bilmediği yeni doğacak kardeşinin “?” renk körü olma olasılığını bulmaya çalışan Berk’in yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Renk körü bir kardeşimin doğma olasılığı %25’dir.', 'B': 'Kardeşim kız olursa renk körü olamaz.', 'C': 'Renk körü bir erkek kardeşimin olma olasılığı %25’dir.', 'D': 'Doğacak kardeşimin renk körü geni taşıma olasılığı %25’dir.', 'E': 'Doğacak kardeşmin kız ve taşıyıcı olma olasılığı %25’dir.'}", "target": "Solution: Buna göre Berkin doğacak kardeşinin renk körü geni taşıma olasılığı % 50 dir. Correct Option: D"} {"input": "Bu canlıların besin piramidindeki üreticiden son tüketiciye doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisindeki gibidir? options: {'A': 'l - ll - lll - lV', 'B': 'l - lll - ll - lV', 'C': 'lV - ll - lll - l', 'D': 'll - lV - l - lll', 'E': 'l - lll - lV - ll'}", "target": "Solution: Üreticiden son tüketiciye doğru biyokütle azalır. Buna göre canlılar besin piramidinde I - III - II - IV şeklinde sıralanır. Correct Option: B"} {"input": "Yukarıdaki besin zinciri ile ilgili, I. Çürükçüller, zincirin tüm halkalarından ortama madde dönüşünü sağlar. II. Tüm canlı grupları ışık enerjisinden aynı oranda yararlanır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: I. ve II. ifade doğrudur. Üreticiler ışık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürerek sisteme bağlar. Çürükçüller, zincirin tüm halkalarından inorganik ortama madde dönüşünü sağlar. Diğer canlılar besin zincirindeki konumuna göre bu enerjiden yararlanır. Correct Option: D"} {"input": "Bu grubun oluşturulmasında aşağıdaki faktörlerden hangisi kriter alınmış olabilir? options: {'A': 'Vücut büyüklüğü', 'B': 'Heterotrof beslenme', 'C': 'Besin zincirindeki trofik düzey', 'D': 'Hücre yapısı', 'E': 'Alınan besinin niteliği'}", "target": "Solution: Grubun oluşturulmasında heterotrof beslenme şekli kriter olarak alınmıştır. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıda bir ekosistemde bulunan P, R ve S canlı grupları ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir. Buna göre P, R ve S canlı grupları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'P canlı grubunun sayısındaki azalma R canlı grubunu olumsuz etkiler.', 'B': 'R canlı grubu 1. cil tüketicidir.', 'C': 'R canlı grubunun biyokütlesi P canlı grubundan fazladır.', 'D': 'S canlı grubu organik maddeleri hücre dışında ayrıştırarak madde döngüsünü sağlar.', 'E': 'P, R ve S canlı grupları ekosistemin biyotik faktörlerindendir.'}", "target": "Solution: P canlısı ototrof, R canlısı I.’cil tüketici, S canlısı ayrıştırıcı olup ekosistemin biyotik faktörlerindendir. P’nin biyokütlesi R’ninkinden fazladır. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda bir ekosistemde yer alan canlılar tarafından oluşturulan besin piramidi gösterilmiştir. Piramitte üreticiden son tüketiciye doğru meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki grafiklerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Biyolojik birikim miktarı', 'B': 'Birey sayısı', 'C': 'Enerji kaybı', 'D': 'Aktarılan enerji miktarı', 'E': 'Biyokütle'}", "target": "Solution: Üreticiden son tüketiciye doğru biyolojik birikim ve enerji kaybı artar. Birey sayısı, aktarılan enerji miktarı ve biyokütle azalır. Correct Option: C"} {"input": "K, L, M ve N canlılarının oluşturduğu yukarıdaki besin zincirine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'L canlısı, K canlısını besin olarak kullanır.', 'B': 'Biyokütlesi en büyük olan K, en küçük olan N dir.', 'C': 'K dan N ye doğru biyolojik birikim azalır.', 'D': 'L otçul, M ise etçil olabilir.', 'E': 'K den N ye doğru aktarılan enerji azalır.'}", "target": "Solution: K’dan N’ye doğru biyokütle ve aktarılan enerji azalır, biyolojik birikim artar. L otçul, M etçildir. Correct Option: C"} {"input": "Ekosistemde ayrıştırıcı olarak görev yapan canlılar; l. atmosfer azotunun toprağa bağlanması, ll. madde döngüsünün devamlılığının sağlanması, lll. organik artıkların ortamda birikmesinin önlenmesi, lV. ortamdaki inorganik madde miktarının belirli değerlerde tutulmasının sağlanması olaylarından hangilerinin gerçekleştirilmesinde rol alır? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'l ve ll', 'C': 'll ve lll', 'D': 'll, lll ve lV', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Ayrıştırıcılar organik artıkları inorganik maddelere ayrıştırarak ekosistemdeki madde döngüsünü sağlar. Atmosfer azotunu toprağa bağlayan bakteriler ayrıştırıcı değildir. Correct Option: D"} {"input": "Yukarıdaki besin ağında yer alan canlılardan hangisinin sindirim sisteminde, hem bitkisel hem de hayvansal kaynaklı besinleri sindirebilen enzimler bulunur? options: {'A': 'Çekirge', 'B': 'Keklik', 'C': 'Kurbağa', 'D': 'Yılan', 'E': 'Atmaca'}", "target": "Solution: Keklik hem etçil hem otçul bir canlıdır. Correct Option: B"} {"input": "Şemada P ve R ile belirtilen canlılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'P canlısı organik maddeleri ayrıştırır.', 'B': 'R canlısı kemoototrof bir canlıdır.', 'C': 'R canlısı karbon döngüsünde de görev yapar.', 'D': 'P canlısı ökaryot hücre yapısına sahip olamaz.', 'E': 'P canlısı hücre dışı sindirim yapar.'}", "target": "Solution: P canlısı azotlu artık ürünleri ayrıştıran saprofit bir bakteri veya mantar olabilir. R ise kemosentetik bir bakteridir. Correct Option: D"} {"input": "Yukarıda şematize edilen karbon döngüsü ile ilgili, aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Solunum ve fotosentez olayları atmosferdeki CO2 oranını zıt yönde etkiler.', 'B': 'Karbon döngüsünde üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlı gruplarının etkinliği gözlenir.', 'C': 'Üretici faaliyetinin aksaması hava kirliliğine neden olabilir.', 'D': 'Ekosistemdeki üretici ve tüketici canlı gruplarının faaliyeti atmosfer CO2’nin dengede kalması için yeterlidir.', 'E': 'Üreticiler CO2’in yapısındaki karbonu organik moleküle bağlayarak canlı sistemde dolaşıma katar.'}", "target": "Solution: Solunum atmosferdeki CO2 oranını artırırken fotosentez azaltır. Ancak üretici ve tüketici faaliyetleri atmosfer CO2’nin dengede kalması için yeterli değildir. Correct Option: D"} {"input": "Dünya yüzeyinin yaklaşık % 70’ini kaplayan okyanuslar ve denizler tuzlu su biyomlarını oluşturmaktadır. Buna göre, deniz ve okyanuslardaki komünitelerin özelliklerini; – tuzluluk oranı, – sıcaklık, – basınç, – ışık yoğunluğu, – akıntılar faktörlerinden kaç tanesi belirleyebilir? options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "Solution: Verilenlerden hepsi deniz ve okyanuslardaki komünitelerin özelliklerini belirler. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda üç farklı ekosistemdeki canlılara ait beslenme ilişkisi piramitlerle gösterilmiştir. Bu piramitlerdeki son tüketiciye aktarılan enerjinin az olandan çok olana doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisi gibi olması beklenir? options: {'A': 'l - ll - lll', 'B': 'll - l - lll', 'C': 'lll - l - ll', 'D': 'lll - ll - l', 'E': 'll - lll - l'}", "target": "Solution: Besin piramidindeki basamak sayısı arttıkça enerji kaybı artar. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdaki grafikte bir ekosistemde topraktaki inorganik madde miktarının zamana bağlı değişimi gösterilmiştir. Bu ekosistemle ilgili, I. Ayrıştırıcı canlıların faaliyeti artmış olabilir. II. Kayaçlardaki aşınma sonucu toprakta inorganik madde oranı artmış olabilir. III. Üretici canlıların besin sentezine bağlı olarak bu durum ortaya çıkmış olabilir. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Üreticilerin besin sentezi topraktaki inorganik madde miktarını azaltır. Grafiğe göre I. ve II. ifadeler söylenebilir. Correct Option: D"} {"input": "Aşağıda bir ekosistemde bulunan canlıların besin piramidindeki durumları verilmiştir. Bu canlılar arasında aşağıdaki madde geçişlerinden hangisi gerçekleştirilemez? options: {'A': 'P Selüloz R', 'B': 'R Protein S', 'C': 'S Yağ T', 'D': 'T Nişasta Z', 'E': 'R Glikojen S'}", "target": "Solution: T hayvansal organizmadır. Yapısında nişasta bulundurmaz. Correct Option: D"} {"input": "Holozoik beslenen tüm canlı gruplarında; l. selülozu sindirebilme, ll. gelişmiş azı dişlerine sahip olma, lll. gelişmiş sindirim sistemine sahip olma, lV. sindirim enzimleri salgılama özelliklerinden hangileri ortak olarak gözlenmez? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'll, lll ve lV'}", "target": "Solution: Holozoik canlılar besinlerini katı parçalar halinde alıp sindirim sisteminde sindirdikten sonra kullanılabilen canlılardır. Bu canlıların bir kısmı etçil, bir kısmı otçul, bir kısmı hepçildir. Bu nedenle l ve ll. özellikler ortak olarak gözlenmez. Correct Option: A"} {"input": "Madde döngülerinde görev alan saprofit bakteriler; Amonyak miktarı, Organik atık miktarı, Oksijen miktarı grafiklerindeki değişimlerden hangilerini gerçekleştirebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'l ve ll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'll ve lll'}", "target": "Solution: Madde döngülerinde görev alan saprofit (ayrıştırıcı) organizmalar organik atıkları ayrıştırma özelliğine sahiptir. l. değişim kemosentetik. lll. değişim fotosentetik canlılar tarafından gerçekleştirilebilir. Correct Option: B"} {"input": "Yoğun şekilde erozyona maruz kalmış bir bölgede; I. canlı çeşitliliğinde azalma, II. yağış rejiminde değişme, III. madde döngülerinde aksama, IV. canlı sayısında azalma durumlarından hangileri gözlenebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Yoğun şekilde erozyona maruz kalmış bir bölgede canlı sayısı ve çeşitliliğinde azalma, madde döngülerinde aksama ve yağış rejiminde değişme gözlenebilir. Correct Option: E"} {"input": "Bir ekosistemdeki besin zincirini oluşturan dört canlı türünün birey sayıları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Bu canlılar ile ilgili, l. Biyokütleleri arasındaki ilişki t3 > t4 > t2 > t1 şeklindedir. ll. Besin piramidinde, üreticiden son tüketiciye doğru t3 - t4 - t2 - t1 şeklinde sıralanırlar. lll. t4 canlı türü, t2 türünün besini durumundadır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Üreticiden son tüketiciye birey sayısı artar, biyokütle azalır. Besin piramidinde t2, t4’den sonra yer aldığı için t2, t4’ün besini olabilir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki şekilde bir besin piramidindeki enerji akışı gösterilmiştir. Buna göre, l. Besin piramidinde A’dan D’ye doğru aktarılan enerji miktarı azalır. ll. Besin piramidinde A’dan D’ye doğru enerji kayıpları artar. lll. Besin piramidinde basamak sayısı arttıkça en son basamaktaki canlıların aktarılan enerjiden yararlanma oranı artar. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Üreticiden son tüketiciye doğru aktarılan enerjinin azalması enerji kaybının olduğunu dolayısıyla basamak sayısı arttıkça en son basamaktaki canlıların enerjiden yararlanma oranının azaldığını gösterir. Correct Option: D"} {"input": "Buna göre, harflerle gösterilen canlılar ve fonksiyonları ile ilgili, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'X grubundaki canlılar sadece azot döngüsünde görev alır.', 'B': 'Y grubundaki canlılar kemosentetiktir.', 'C': 'Z grubundaki canlılar denitrifikasyon olayını gerçekleştirir.', 'D': 'T grubundaki canlılar havanın serbest azotunu toprağa bağlar.', 'E': 'Y ve T canlıları toprağı azot tuzları bakımından zenginleştirir.'}", "target": "Solution: X grubundaki canlılar ayrıştırıcılar olup, sadece azot değil pekçok maddenin döngüsünde görev alabilir. Correct Option: A"} {"input": "Buna göre, ekosistemde yer alan canlılar arasındaki enerji akışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'I. trofik düzeydeki canlılar ışık enerjisini fotosentez ile kimyasal bağ enerjisine dönüştürürler.', 'B': 'Ekosistemin tüketici düzeyinde, üretici düzeyinden daha fazla enerji verimliliği vardır.', 'C': 'II. trofik düzeydeki canlılar beslenme bakımından I. trofik düzeydeki canlılara bağlıdır.', 'D': 'Tüm trofik düzeylerin ayrıştırıcılarla bağlantısı vardır.', 'E': 'II. trofik düzeydeki canlılar III. trofik düzeydeki canlılardan daha fazla biyokütleye sahiptir.'}", "target": "Solution: Ekosistemde madde ve enerji akışını başlatanlar üreticilerdir. Tüketicilere doğru enerji kaybı artar. Dolayısıyla üretici düzeyindeki canlılarda enerji verimliliği tüketicilerden daha fazladır. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıda bir deniz ekosisteminde gözlenen dört canlı türünden oluşan bir besin zinciri gösterilmiştir. Tek hücreli yeşil alg → Midye → İskorpit → Somon balığı Buna göre aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Madde ve enerji akışını tek hücreli yeşil alg başlatır.', 'B': 'Tek hücreli yeşil algin ürettiği besinin tümü somon balığına aktarılmaz.', 'C': 'Midyenin biyokütlesi iskorpitin biyokütlesinden fazladır.', 'D': 'Deniz suyundaki ağır metallerin somon balığının dokularında bulunma oranı, tek hücreli yeşil alge göre daha azdır.', 'E': 'Tek hücreli yeşil algin toplam sayısı iskorpitin toplam sayısından fazladır.'}", "target": "Solution: Besin zincirinde üreticilerden son tüketicilere doğru biyolojik birikim artar dolasıyla deniz suyundaki ağır metallerin somon balığının dokularında bulunma oranı tek hücreli yeşil alge göre daha fazladır. Correct Option: D"} {"input": "Bir besin zincirine ait yukarıdaki piramit; I. biyolojik birikim, II. biyokütle, III. toplam birey sayısı, IV. depolanan enerji değişkenlerinden hangileri için kullanılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: Soruda verilen piramit, biyokütle, toplam birey sayısı ve depolanan enerji için kullanılabilir. Biyolojik birikim üreticilerden son tüketiciye doğru artış gösterir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda azot döngüsünde görev alan B1, B2 ve B3 bakterilerinin görev aldığı dönüşüm basamakları verilmiştir. • Organik atık → B1 bakterisi Amonyak • Amonyak→ B2 bakterisi Nitrat • Nitrat→ B3 bakterisi Serbest azot Buna göre hangi bakteri türlerinin etkinliği sonucu oluşan ürün, bitkiler tarafından topraktan alınarak azotlu organik bileşik üretiminde kullanılabilir? options: {'A': 'Yalnız B1', 'B': 'Yalnız B2', 'C': 'B1 ve B2', 'D': 'B1 ve B3', 'E': 'B2 ve B3'}", "target": "Solution: Bitkiler azot gereksinimlerini topraktan nitrat tuzları şeklinde karşılar. Correct Option: B"} {"input": "Aydınlık ortamda bulunan bir canlının bulunduğu ortamdaki oksijen ve karbondioksit miktarındaki değişim grafikte gösterilmiştir. Bu canlı ile ilgili, I. Ototrof beslenme tipine sahiptir. II. Besin üretimini kemosentezle gerçekleştirir. III. Karbon döngüsünde etkinlik gösterir. yargılarından hangileri kesin olarak doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Karbondioksiti kullanan bir canlı atotroftur. Ancak bu canlının fotoototrof mu yoksa kemoototrof mu olduğu kesin olarak belirlenemez. Ototrof canlılar karbon döngüsünde etkinlik gösterir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki şemada, bir kara ekosisteminde bulunan ve besin zincirinin farklı halkalarını oluşturan X, Y ve Z türlerine ait etkileşim gösterilmiştir. Buna göre X, Y ve Z türleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Canlı türlerinin biyokütleleri arasındaki ilişki X > Y > Z şeklindedir.', 'B': 'X türünden Y türüne aktarılan enerji, Y türünden Z türüne aktarılan enerjiden fazladır.', 'C': 'Z türüne ait canlılar ikincil tüketicidir.', 'D': 'Ortamda oluşabilecek kimyasal kirlilikten en fazla X türü etkilenir.', 'E': 'X türüne ait canlılar ototrof özellik gösterir.'}", "target": "Solution: Şemaya göre X türü üretici, Y türü otçul tüketici, Z türü etçil tüketicidir. Bu durumda ortamda oluşabilecek kimyasal kirlilikten en fazla Z türü etkilenir. Correct Option: D"} {"input": "Ekosistemdeki azot döngüsü sırasında; I. fotoototrof, II. kemoototrof, III. saprofit canlı gruplarından hangilerinin etkinliği sonucu topraktaki azot tuzu miktarı azalır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Ekosistemdeki azot döngüsü sırasında fotoototrof, kemoototrof ve saprofit canlı gruplarının etkinliği gözlenir. Kemoototrof ve saprofitlerin etkinliği ile topraktaki azot tuzları artarken, fotootroflar topraktaki azot tuzlarını azaltır. Correct Option: A"} {"input": "Bir ekosistemde otçul hayvan türlerinden birinin soyu tükenirse bu ekosistemde; I. otçul hayvanlar arasında besin rekabetinin azalması, II. etçil hayvanlar arasında besin rekabetinin artması, III. bitki tür çeşitliliğinin değişmesi, IV. ekosisteme bağlanan enerji miktarının azalması durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: Otçul hayvan türlerinden birinin soyu tükenirse otçul hayvanlar arasında besin için rekabet azalırken etçiller arasında besin için rekabet artar. Correct Option: A"} {"input": "Yukarıda bir besin ağı gösterilmiştir. Oklar; a, b, c, d, e, f ve g ile simgelenen canlılar arasındaki besinin aktarım yönünü gösterdiğine göre besin ağındaki canlılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru olabilir? options: {'A': 'b ve c’nin toplam biyokütlesi, e ve f’nin toplam biyokütlesinden fazladır.', 'B': 'e ve f üreticilerdir.', 'C': 'a ve g hem birincil hem ikincil tüketici olarak beslenir.', 'D': 'b birincil tüketicidir.', 'E': 'd’nin vücut büyüklüğü c’den fazladır.'}", "target": "Solution: Kendisine besin aktarımı olmayan e ve f canlıları üreticidir. Bunun dışındaki ifadeler doğrulanamaz. Correct Option: B"} {"input": "Bir ekosistemdeki besin piramidi aşağıda verilmiştir. Bu piramitte yer alan canlıların konumlarının belirlenmesinde aşağıdaki özelliklerden hangisi etkili olur? options: {'A': 'İhtiyaç duyulan besinlerin karşılanma durumu', 'B': 'Besin maddelerinden enerji elde etme çeşidi', 'C': 'İçinde bulunduğu ekosistem tipi', 'D': 'Metabolik faaliyetlerinde kullandığı enerji çeşidi', 'E': 'Sahip olduğu hücre sayısı'}", "target": "Solution: Piramette yer alan canlıların piramitteki konumlarının belirlenmesinde ihtiyaç duydukları besini karşılama biçimleri etkili olur. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıda bir ekosistemdeki farklı besin zincirlerinin oluşturduğu besin ağı verilmiştir. Bu besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Besin ağındaki tüm besin zincirleri ot ile başlar.', 'B': 'Besin ağındaki tüm besin zincirlerinin son tüketicisi şahindir.', 'C': 'Fare, çekirge ve tavşan aynı trofik düzeyde yer alır.', 'D': 'Baykuşların kurbağa ile beslenmesi durumunda elde edecekleri enerji miktarı, fare ile beslenmesi durumunda elde edecekleri enerji miktarından azdır.', 'E': 'Baykuşlar hem ikincil hem de üçüncül tüketicidir.'}", "target": "Solution: Besin ağı incelendiğinde tüm besin zincirlerinin son tüketcisinin şahin olmadığı görülür. Bazı besin zincirlerinde tilki son tüketicidir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi gürültü kirliliğinin fizyolojik etkileri arasında yer almaz? options: {'A': 'Geçici ya da sürekli işitme kaybı', 'B': 'Yüksek tansiyon', 'C': 'Uyku bozuklukları', 'D': 'Dolaşım ve solunum bozuklukları', 'E': 'Kulak çınlaması'}", "target": "Solution: Uyku bozuklukları ses kirliliğinin psikolojik etkilerindendir. Correct Option: C"} {"input": "Göl ekosisteminde azot ve fosfor tuzlarının aşırı birikmesine bağlı olarak ortaya çıkan ötrofikasyon durumunda, hangileri gözlenir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Ötrofikasyon; kimyasal gübre vb. kirleticilerin içerdiği fosfor ve azotlu bileşiklerin bakteri, alg, bitki gibi organizmaların sayıca artması durumunda ortaya çıkar. Ötrofikasyon durumunda alt katmandaki canlılar yeterince ışık ve oksijen alamaz. Bunun sonucunda canlılar ya ölür ya da göç eder. Correct Option: E"} {"input": "Radyoaktif kirliliğe bağlı olarak hangileri gözlenebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız lIl', 'C': 'I ve II', 'D': 'Il ve llI', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Radyoaktif kirlilik durumunda verilenlerden tümü gözlenebilir. Correct Option: E"} {"input": "Karbon ayak izi, birim karbondioksit cinsinden ölçülen, üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın ölçüsü olarak ifade edilebilir. Buna göre aşağıdaki uygulamalardan hangisi karbon ayak izi üzerine diğerlerinden farklı yönde etki yapar? options: {'A': 'Fosil yakıt tüketiminin artırılması', 'B': 'Gereksiz ambalaj ve poşet kullanımının önlenmesi', 'C': 'Yakın mesafelere motorlu taşıtlarla gidilmesi', 'D': 'Isı yalıtımının olmaması', 'E': 'Gereksiz aydınlatmanın engellenememesi'}", "target": "Solution: A, C, D ve E karbon ayak izini artıran, B azaltan uygulamalardır. Correct Option: B"} {"input": "Verimli üst toprak katmanının akarsu, çığ, rüzgar ve yağış gibi etkenlerle aşınması, yer değiştirmesi erozyon olarak adlandırılır. Buna göre erozyon; l. toprağın veriminin azalması, ll. toprağın su tutma kapasitesinin artması, lll. biyolojik çeşitliliğin azalması, IV. ekosistemin sürdürülebilirliğinin zorlaşması durumlarından hangilerinin ortaya çıkmasına neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Erozyona bağlı olarak bitki sayısı azalır. Suyu toprağa bağlayan canlılar bitkilerdir. Bu nedenle toprağın su tutma kapasitesi azalır. Erozyon I. III. ve IV. durumların ortaya çıkmasına neden olabilir. Correct Option: D"} {"input": "Yukarıdaki grafiklerde belirtilen durumlardan hangileri sera etkisine neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız ll', 'B': 'l ve ll', 'C': 'll ve lll', 'D': 'lll ve lV', 'E': 'l, ll ve lV'}", "target": "Solution: Atmosferdeki aşırı karbondioksit birikimi sera etkisine neden olmaktadır. Correct Option: A"} {"input": "Ormanların çeşitli nedenlerden dolayı tahrip edilmesine bağlı olarak aşağıdaki durumlardan hangisinin ortaya çıkması beklenemez? options: {'A': 'Ani yağışlara bağlı sel ve taşkınların olması', 'B': 'Hava kirliliğinin artması', 'C': 'Biyolojik çeşitliliğin artması', 'D': 'Erozyonun hızlanması', 'E': 'Toprak özelliklerinin değişmesi'}", "target": "Solution: Ormanlar pekçok canlı türünün habitatıdır. Ormanların tahrip edilmesi biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden olur. Correct Option: C"} {"input": "Yaban hayatının tahrip olmasına neden olan aşağıdaki olaylardan hangisi her zaman insan kaynaklı olmayabilir? options: {'A': 'Yanlış aydınlatma uygulamaları', 'B': 'Orman yangınları', 'C': 'Doğal alanların yerleşime ve sanayileşmeye açılması', 'D': 'Kaçak avlanma', 'E': 'Tarımda kimyasal gübre ve ilaç kullanımının artırılması'}", "target": "Solution: Orman yangınları insan kaynaklı olmadan doğa olayları sonucunda da gerçekleşebilir. Correct Option: B"} {"input": "Hava kirliliğine bağlı olarak insanlarda aşağıdaki sağlık sorunlarından hangisinin ortaya çıkması beklenmez? options: {'A': 'Astım', 'B': 'Akciğer amfizemi', 'C': 'Akciğer kanseri', 'D': 'Kalp ve damar hastalıkları', 'E': 'Diyabet'}", "target": "Solution: Diyabet (şeker hastalığı) hormonal bir hastalık olup hava kirliliğiyle doğrudan bir bağlantısı yoktur. Correct Option: E"} {"input": "Çevre kirliliğinin önlenmesi için alınan aşağıdaki tedbirlerden hangisi en geniş kapsamlıdır? options: {'A': 'Bir nehire salınan sanayi atıklarının arıtılması', 'B': 'Bir şehirde fosil yakıt kullanımı yerine yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması', 'C': 'Yeryüzünde bulunan doğal alanların koruma altına alınması', 'D': 'Bir ülkede kurşunlu benzin kullanımının yasaklanması', 'E': 'Bir kıtada nükleer denemelerin yasaklanması'}", "target": "Solution: Yeryüzünde bulunan doğal alanların koruma altına alınması küresel çaplı bir önlemdir. Diğerleri belirli bir bölge ya da coğrafi alanı ilgilendirir. Correct Option: C"} {"input": "Hava kirliliğine neden olan faktörlerin oranlarını gösteren yukarıdaki grafiğe göre, l. CO2’nin hava kirliliğine etkisi diğer tüm kirleticilerin etkisinin toplamına eşittir. ll. Atmosferdeki toz oranının artması insan sağlığını olumsuz etkilemez. lll. CO2, SO2, NO salınımının azaltılması hava kirliliğini büyük ölçüde azaltır. yorumlarından hangileri yapılabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Hava kirliliği insan sağlığını olumsuz etkiler. Atmosferdeki toz da hava kirliliğine neden olan faktörlerden biridir. Grafiğe göre I. ve III. yorum yapılabilir. Correct Option: D"} {"input": "Bir ekosistemde bulunan canlı türleri ve bu türlerin birey sayıları aşağıdaki gibidir. – X türü: 50 – Y türü: 150 – Z türü: 25 – T türü: 10 Aynı ekosistemde geçen zaman içinde çevre kirliliğine bağlı olarak canlı türleri ve birey sayılarındaki değişim aşağıda verilmiştir. – X türü: 30 – Y türü: 0 – Z türü: 10 – T türü: 2 – R türü : 8 Bu ekosistemdeki çevre kirliliğine bağlı olarak meydana gelen değişimlerle ilgili, l. Çevre kirliliğinin Y türü üzerindeki olumsuz etkisi diğer türlerden daha fazla olmuştur. ll. Çevre kirliliği ekosistemin tür çeşidi sayısında değişime neden olmamıştır. lll. Çevre kirliliği ekosistemdeki canlı yoğunluğunu azaltmıştır. IV. R türünün kirliliğe toleransı Y türünden fazladır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'l, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Verilen sayılal değerlere bağlı olarak dört ifade de doğrudur. Correct Option: E"} {"input": "Bir ekosistemde çevre kirliliğinin artması sonucunda ayrıştırıcı popülasyonların büyüklüğünün hızla azalması, bu ekosistemdeki; l. temel üretici, ll. birincil tüketici, lll. ikincil tüketici popülasyonlarından hangilerinin büyüklüğünü doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'l ve ll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'l, ll ve lll'}", "target": "Solution: Ayrıştırıcılar ekosistemdeki tüm biyotik faktörlerle etkileşim halinde olup ekosisteme madde döngüsünü sağlar. Dolayısıyla ayrıştırıcı popülasyonlarının büyüklüğünün azalması verilen popülasyonların tümünü etkiler. Correct Option: E"} {"input": "Bir ekosistemde 50 yıl öncesine göre; – bitkilerin yaklaşık 15 gün erken çiçeklendiği, – kuşların ortalama bir hafta erken kuluçkaya yattığı, – sürüngenlerin yaklaşık bir ay erken çiftleştiği gözleniyor. Ekosistemde gerçekleşen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir? options: {'A': 'Çiftleşme rekabeti', 'B': 'İklim kayması', 'C': 'Popülasyonun küçülmesi', 'D': 'Kur davranışının değişmesi', 'E': 'Dişi ve erkeklerin geç olgunlaşması'}", "target": "Solution: Ekosistemde gerçekleşen durumun temel nedeni iklimsel değişikliklerdir. Correct Option: B"} {"input": "Günümüzde yaşayan bazı canlıların kullandıkları enerji ve karbon kaynağı esas alınarak beslenme tipleri aşağıdaki tablodaki gibi gruplandırılabilir. Buna göre a, b, c ile gösterilen beslenme tipleri ile ilgili aşağıdakileri yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'a, fotootrofrofluktur.', 'B': 'b, heterotrofluktur.', 'C': 'c, kemoototrofluktur.', 'D': 'a da, klorofile ihtiyaç duyulur.', 'E': 'c de, mitokondri ve kloroplasta ihtiyaç duyulur.'}", "target": "Solution: c kemosentetik bir organizmadır. Kemosentetik canlılar prokaryot hücre özelliğine sahip olduğu için mitokondri ve kloroplast bulunduramaz. Correct Option: E"} {"input": "Yukarıdaki şema bir ekosistemdeki besin ve enerji akışını göstermektedir. Buna göre şemada X ile gösterilen canlı ile ilgili, I. Sindirim enzimleri çok iyi gelişmiştir. II. Hücre dışı sindirim yapar. III. Toprağı mineral bakımından zenginleştirir. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: X ile gösterilen canlı ayrıştırıcı olup verilen özelliklerden hepsine sahiptir. Correct Option: E"} {"input": "Bir besin zincirinde yer alan a, b, c ve d canlı türleriyle ilgili olarak oluşturulan yukarıdaki grafiğe göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'd’deki enerji verimliliği a’dan fazladır.', 'B': 'Biyolojik birikim en fazla a’da olur.', 'C': 'Biyokütlesi en fazla olan d’dir.', 'D': 'a, b, c ve d’den oluşacak bir besin piramidinde a piramidin tabanında yer alır.', 'E': 'c’ye aktarılan enerji b’ye aktarılan enerjiden daha fazladır.'}", "target": "Solution: Toplam enerji miktarı ve birey sayısı grafiğine göre besin zincirindeki canlılar üreticiden son tüketiciye doğru d - c - b - a şeklinde sıralanır. Correct Option: D"} {"input": "Bir ekosistemdeki ayrıştırıcı organizmalar ortamdan uzaklaştırılacak olursa belirli bir süre sonra bu ekosistemde; I. üretici sayısının azalması, II. ortamda biriken organik madde miktarının artması, III. tüketicilere aktarılan enerji miktarının artması, IV. canlılar arasında mineraller için rekabetin artması olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "Solution: Ayrıştırıcılar ortamdan uzaklaştırılırsa organik maddeler ayrıştırılamayacağından inorganik ortamdaki madde miktarı azalır. Bu durumdan önce üreticiler sonra sırasıyla diğer canlılar olumsuz etkilenir. Üretici sayısının azalması tüketicilere aktarılan enerji miktarının azalmasına neden olur. Correct Option: E"} {"input": "Şekildeki biyokütle piramidine göre, I. Toplam biyokütle üreticilerden son tüketicilere doğru azalır. II. Biyokütlesi en fazla olan canlı grubunun birey sayısı en azdır. III. Biyokütlesi en az olan canlı grubundaki biyolojik birikim en fazladır. IV. Vücut büyüklüğü ile biyokütle arasında ters orantı vardır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Toplam biyokütle üreticilerden son tüketiciye doğru azalır. Biyokütlesi en fazla olan canlı grubunun birey sayısı da en fazladır. Biyokütlesi en az olan son tüketicide biyolojik birikim en fazladır. Biyokütle ile vücut büyüklüğü ters orantılıdır. Correct Option: D"} {"input": "Buna göre besin zincirleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez? options: {'A': 'Canlı sisteme bağlanan enerjinin bir kısmı ısı enerjisi şeklinde kaybolur.', 'B': 'Besin zinciri uzadıkça en son canlıya daha çok enerji aktarılır.', 'C': 'Besin zincirlerinin ilk halkasında daima üretici canlılar bulunur.', 'D': 'Işık enerjisinin bir kısmı besin zincirlerinde ısı enerjisine dönüşür.', 'E': 'Ekosistemlerin temel enerji kaynağı güneştir.'}", "target": "Solution: Besin zinciri uzadıkça enerji kayıpları artacağından son canlıya aktarılan enerji miktarı azalır. Correct Option: B"} {"input": "Yukarıdaki gibi şematize edilen besin pramidinde Z canlısına işaretli azot (N) taşıyan amino asit verilmiştir. Bir süre sonra bu azota Y canlısının vücut proteinlerinde rastlanmıştır. Buna göre, I. İşaretli azot Y canlısının yapısına katılıncaya kadar en az iki farklı beslenme şekline sahip canlı tarafından kullanılmıştır. II. İşaretli azot X canlısı tarafından amino asit sentezinde kullanılmıştır. III. Bu süreçte saprofitler ve mikroorganizmalar görev yapmıştır. yargılarından hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Z canlısına işaretli azot taşıyan amino asit verilmiştir. Bir süre sonra bu işaretli azota Y canlısının proteinlerinde rastlanıyorsa saprofitler etkinlik göstererek Z deki proteinli bileşikleri ayrıştırmış, işaretli azot X canlısı tarafından yeniden amino asit sentezinde kullanılmıştır. Y canlısı bunları tekrar X canlısından olarak kendi proteinlerini sentezlemek için kullanmıştır. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda bir deniz ekosisteminde, numaralarla belirtilen 8 farklı canlı türünden oluşan bir besin ağı gösterilmiştir. Bu besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Besin ağındaki besin zincirlerinin hepsi aynı uzunluktadır.', 'B': 'Besin ağında omnivor özellikte bir canlı bulunmamaktadır.', 'C': 'Ortamda karışan toksik bir maddenin, görece olarak en az 1 numaralı canlıda birikmesi beklenir.', 'D': '2 ve 3 numaralı canlılar otçuldur.', 'E': '5, 6, 7 ve 8 numaralı canlılar etçil beslenir.'}", "target": "Solution: Besin ağı incelendiğinde besin ağındaki besin zincirlerinin hepsinin aynı uzunlukta olmadığı görülür. Correct Option: A"} {"input": "Çok hücreli canlılarda aşağıdaki olaylardan hangisinin gerçekleşmesi için hücre bölünmesine gerek yoktur? options: {'A': 'Doku onarımı', 'B': 'Yaraların iyileşmesi', 'C': 'Büyüme ve gelişme', 'D': 'Zigottan embriyo oluşumu', 'E': 'Protein sentezi'}", "target": "Solution: Çok hücreli canlılarda doku onarımı, yaraların iyileşmesi, büyüme ve gelişme ile zigotun embriyoya dönüşmesi sürecinde hücre sayısının artması için mitoz gerekir. Protein sentezi hücrenin normal yaşam sürecinde gerçekleşen bir olaydır ve mitoza gerek yoktur. Correct Option: E"} {"input": "İnterfaz evresi ile ilgili, I. G, S ve G evrelerinden oluşur. 1 2 II. G1 evresinde DNA replikasyonu gerçekleşir. III. G evresinde ATP üretimi devam eder. 2 ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: İnterfaz G, S ve G olmak üzere üç evreden oluşur. G1 evre- 1 2 sinde normal metabolik olaylar gerçekleşir ve hücre büyümesi görülür. S evresinde DNA replikasyonu gerçekleşir. G2 evresinde hücre bölünme hazırlığını tamamlar. Yalnızca G2‘de değil her evrede ATP üretimi devam eder. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Maya mantarında gerçekleşen eşeysiz üreme aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Buna göre, I. Tomurcuklanma ile üremedir. II. Oluşan bireyin genetik yapısı ana bireyle aynıdır. III. Üreme için replikasyonun gerçekleşmesine gerek yoktur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Maya mantarında görülen eşeysiz üreme tomurcuklanmadır. Tomurcuklanma ile üremede genetik yapı değişmez. Tek hücreli maya mantarının DNA molekülü kendini eşledikten sonra yeni bireye kalıtsal materyal aktarımı gerçekleşir. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda bazı canlılarda görülen bir üreme çeşidi ile ilgili özellikler verilmiştir. • Döllenmemiş yumurta hücresinin mitozla gelişerek yeni birey oluşturmasıdır. • Haploit ya da diploit bireyler oluşabilir. • Doğal ya da deneysel olarak gerçekleşebilir. Buna göre özellikleri verilen eşeysiz üreme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir? options: {'A': 'Rejenerasyon', 'B': 'Partenogenez', 'C': 'Vejetatif üreme', 'D': 'İkiye bölünme', 'E': 'Tomurcuklanma'}", "target": "Solution: Döllenmemiş yumurtadan yeni birey gelişmesi partenogenez adını alır. Bu üremede haploit veya diploit bireyler oluşabilir. Doğal olarak partenogenez yoluyla üremeyen bazı türlerin yumurtaları da; sıcaklık, pH ve ortamdaki suyun tuzluluk dereceleri değiştirilerek ya da yumurta kimyasal ve mekanik uyarıcılarla uyarılarak embriyo gelişimi sağlanabilir. Bu olaya yapay ya da deneysel partenogenez denir. Correct Option: B"} {"input": "Bölünebilen ökaryot bir hücrenin yaşam döngüsünde aşağıdaki metabolik olaylardan hangisi en az gerçekleşir? options: {'A': 'DNA replikasyonu', 'B': 'Protein sentezi', 'C': 'Aktif taşıma', 'D': 'ATP sentezi', 'E': 'Basit difüzyon'}", "target": "Solution: Ökaryot bir hücrenin yaşam döngüsünde, DNA replikasyonu yalnız bir kez hücre bölünmesinden önce görülür. Diğer olaylar hücrenin yaşamı boyunca birçok kez gerçekleşebilir. Correct Option: A"} {"input": "Denizyıldızında rejenerasyon ile üreme olayı aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Bu üreme ile ilgili, I. Vücut düzeyinde rejenerasyondur. II. Birey sayısı artmıştır. III. Oluşan bireylerin genetik yapısı aynıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Rejenerasyon doku, organ veya vücut düzeyinde gerçekleşebilir. Doku ve organ düzeyinde rejenerasyonda birey sayısı artmaz bu yüzden üreme olarak kabul edilmez. Vücut düzeyinde rejenerasyonda birey sayısı arttığı için üreme olarak kabul edilir. Şekilde denizyıldızında birey sayısı arttığı için rejenerasyon vücut düzeyinde gerçekleşmiştir. Rejenerasyonun temelinde mitoz olduğundan genetik yapı değişmez. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıdaki canlıların hangisinde sporla üreme görülmez? options: {'A': 'Plazmodyum', 'B': 'Eğrelti otu', 'C': 'Şapkalı mantar', 'D': 'Yeşil alg', 'E': 'Paramesyum'}", "target": "Solution: Paramesyum ökaryot tek hücreli bir canlıdır. Eşeysiz üremesi sporla değil, ikiye bölünme ile gerçekleşir. Correct Option: E"} {"input": "Biyoloji dersinde bir öğretmenin konuyla ilgili aktardığı bilgiler aşağıdaki gibidir; “Tohumlu bitkilerde de görülebilen eşeysiz üreme şeklidir. Temelinde mitoz ve yenilenme vardır. Bitkinin kesilmiş dal, yaprak ve gövde gibi parçaları kök oluşturup gelişebilir. Bitki hücreleri çoğalıp farklılaşarak yeni bitkiler oluşmasını sağlar. Bu şekilde genetik çeşitlilik olmadan, tek ana bireyden birbirinin genetik kopyası olan çok sayıda bitki elde edilmiş olur.” Buna göre öğretmen aşağıdaki üreme çeşitlerinden hangisini tanımlamıştır? options: {'A': 'Partenogenez', 'B': 'Vejetatif üreme', 'C': 'Rejenerasyon', 'D': 'Sporla üreme', 'E': 'İkiye bölünme'}", "target": "Solution: Vejetatif üreme, yüksek yapılı bitkilerde görülen eşeysiz üreme şekli olup temeli mitoza ve yenilen meye dayanır. Bitkilerin kök, gövde, dal ve yaprak gibi kısımlarından yeni bitkilerin oluşmasına vejetatif üreme denir. Vejetatif üreme, ana bitkiden ayrılan doku parçasının gelişmesi ile meydana gelir. Vejetatif yolla oluşan canlılar, ana bitki ve birbirleriyle aynı genetik yapıdadır. Correct Option: B"} {"input": "Bir hücrenin yaşam döngüsünde aşağıdaki olaylardan hangisi sadece interfazda gerçekleşir? options: {'A': 'DNA miktarının iki katına çıkması', 'B': 'Organel miktarının değişmesi', 'C': 'Çekirdek zarının kaybolması', 'D': 'Kromatin ipliklerin kromozomlara dönüşmesi', 'E': 'ATP tüketilmesi'}", "target": "Solution: DNA’nın kendini eşlemesi (replikasyon) sadece interfazın S evresinde gerçekleşir. Diğer seçenekler hücre döngüsünde görülebilecek olaylardır. Correct Option: A"} {"input": "Diploit bir hücrenin mitoz evrelerinden birine ait şekil aşağıda verilmiştir. Ekvatoral düzlem İğ iplikleri Bu evre ve gerçekleştiği hücre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle yanlıştır? options: {'A': '2 çift homolog kromozoma sahiptir.', 'B': 'Hücre metafaz evresindedir.', 'C': 'Kromozomların en net görüldüğü evredir.', 'D': 'Homolog kromozomlar zıt kutuplara çekilir.', 'E': 'Bir hayvanın vücut hücresine aittir.'}", "target": "Solution: Hücre 2n=4 kromozomlu (2 çift homolog kromozom) bir hayvan hücresi olabilir. Çünkü hücrenin kutuplarında sentrioller gözlenmektedir. İğ ipliklerine kinetokorlarından tutunmuş kromozomlar, hücrenin ekvatoral düzleminde yan yana dizildiğinden hücre metafaz evresindedir. Metafaz kromozomların en belirgin görüldüğü evredir. Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi mitozda değil mayozda gerçekleşir. Mitozun anafazında kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Correct Option: D"} {"input": "Bölünebilen bitki ve hayvan hücrelerinin mitotik evrelerinde, I. iğ ipliklerinin oluşumu II. sitoplazma bölünmesi III. replikasyon mekanizması olaylarından hangileri farklı şekilde gerçekleşir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: İğ iplikleri hayvan hücrelerinde sentrozomdan, bitki hücrelerinde ise mikrotübül yapıdaki proteinlerden oluşur. Sitoplazma bölünmesi, hayvan hücrelerinde boğumlanma ile bitki hücrelerinde ise ara lamel oluşumuyla gerçekleşir. DNA’nın kendini eşleme mekanizması ise ökaryot tüm hücrelerde aynı şekilde gerçekleşir. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Çekirdeksiz üzüm elde etmek için asma dalları kesilerek, kök gelişimini sağlayacak gerekli besin ve hormonları içeren bir kapta yeterli bir süre bekletildikten sonra nemli toprağa ekimi yapılır. Gelişen yeni asma bitkisinden elde edilen üzümlerin çekirdeksiz olduğu görülür. Buna göre çekirdeksiz üzüm elde edilmesiyle ilgili, I. Vejetatif üreme şeklidir. II. Yeni bitki tohum oluşturabilir. III. Hormonlar yeni bitkinin kök gelişimini tetikler. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Çekirdeksiz üzüm üretimi eşeysiz üreme çeşitlerinden biri olan vejetatif üreme ile sağlanmıştır. Üretim aşamasında hormon takviyesi bitkinin kök ve gövde gibi farklı dokularının gelişmesinde etkilidir. Çekirdeksiz üzüm tohum oluşturamaz. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Mayozla ilgili, I. Kalıtsal çeşitlilik oluşturur. II. Üreme hücreleri meydana getirilir. III. Kromozom sayısı yarıya iner. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Üreme ana hücreleri mayoz geçirerek üreme hücrelerini oluşturur. Mayozda oluşan hücrelerin kromozom sayısı yarıya iner ve kalıtsal çeşitlilik sağlanır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Mayozla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Diploit kromozomlu üreme ana hücrelerinde gerçekleşir.', 'B': '4 haploit kromozomlu hücre oluşur.', 'C': 'Oluşan hücreler tekrar mayoz geçirebilir.', 'D': 'Tetrat sayısı kromozom sayısının yarısı kadardır.', 'E': 'DNA eşlenmesi bir kez, karyokinez iki kez gerçekleşir.'}", "target": "Solution: Mayoz diploit kromozomlu üreme ana hücrelerinde gerçekleşir ve haploit kromozomlu 4 hücre oluşur. 1 tetrat 2 kromozomdan oluştuğu için tetrat sayısı kromozom sayısının yarısı kadardır. DNA bir kez sadece mayoz I’in interfazında eşlenir ancak çekirdek iki kez bölünür. Mayozla oluşan üreme hücreleri tekrar mayoz geçiremez. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıda hayvan hücresine ait bir bölünme evresi şematize edilmiştir. Hücre bölünmesi tamamlandığında oluşacak toplam hücre sayısı ve hücrelerin kromozom sayısı seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? Hücre sayısı Kromozom sayısı options: {'A': '2 2', 'B': '2 4', 'C': '4 2', 'D': '4 4', 'E': '8 4'}", "target": "Solution: Görselde kromozomların homolog olduğu ve krossing over meydana geldiği gösterilmiştir. Dolayısıyla hücre, mayoz bölünmenin anafaz I evresindedir. Bu nedenle bölünme tamamlandığında 4 hücre oluşur ve oluşan hücrelerin her birinin 2 kromozomlu olacağı görülmektedir. Correct Option: C"} {"input": "Bir canlının hayat döngüsünde, kromozom sayısında meydana gelen değişim sırasıyla 2n†2n†n†2n şeklindedir. Buna göre, bu canlının kromozom sayısındaki değişimlere neden olan olayların doğru sıralaması hangi seçenekte yer almaktadır? options: {'A': 'Mitoz - Döllenme - Mayoz', 'B': 'Mitoz - Mayoz - Döllenme', 'C': 'Mayoz - Mitoz - Döllenme', 'D': 'Mayoz - Döllenme - Mitoz', 'E': 'Döllenme - Mitoz - Mayoz'}", "target": "Solution: Diploit (2n) kromozomlu bir hücrenin kromozom sayısında değişiklik olmaması mitoz geçirdiği anlamına gelmektedir. Daha sonra kromozom sayısı yarıya indiği için mayoz, tekrar iki katına çıktığı için ise döllenme görüldüğü anlaşılmaktadır. Correct Option: B"} {"input": "İnsana ait, I. gamet II. zigot III. sperm ana hücresi hücrelerinden hangileri mayoz geçirebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Mayoz, üreme ana hücrelerinde görülür. Gametler mayoz sonucu oluşan üreme hücreleridir ve tekrar bölünme geçirmezler. Zigot, gametlerin birleşmesi sonucunda meydana gelir ve zigottan yeni bireyin oluşması mitoz bölünmelerle gerçekleştiğinden verilenlerden sadece sperm ana hücresi mayoz geçirebilir. Bu nedenle cevap III. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Sağlıklı bir bireyde mayoz sonucu oluşan hücrelerin, I. çekirdekteki DNA miktarı II. kromozom sayısı III. sitoplazma miktarı IV. organel çeşidi özelliklerinden hangileri farklı olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Hücre bölünürken DNA eşit olarak paylaşılır. Bu nedenle mayoz sonucu oluşan hücrelerin DNA miktarları ve kromozom sayıları aynıdır fakat sitoplazma miktarları ve organel sayıları farklı olabilir. Organel çeşitleri ise aynıdır. Bu nedenle cevap III. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi sadece mayoza özgüdür? options: {'A': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'B': 'Diploit hücrelerde görülmesi', 'C': 'Çekirdek bölünmesi', 'D': 'DNA eşlenmesi', 'E': 'Sinapsis oluşumu'}", "target": "Solution: Kardeş kromatitlerin ayrılması, DNA eşlenmesi, çekirdek bölünmesi ve diploit hücrelerde görülmesi, mitoz ve mayozda ortak olarak gerçekleşir. Mayozda homolog kromozomlar yan yana gelerek tetrat oluşturur ve homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri birbirine sarılır. Bu olaya sinapsis denir ve sadece mayozda görülür. Correct Option: E"} {"input": "Mayoz ve mitozda ortak olarak gerçekleşen olay aşağıdakilerden hangisidir? options: {'A': 'Bölünme sonucu dört hücre oluşması', 'B': 'Tetrat ve sinapsis olaylarının görülmesi', 'C': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'D': 'Oluşan hücrelerin aynı kalıtsal yapıda olması', 'E': 'Kromozom sayısının yarıya inmesi'}", "target": "Solution: Bölünme sonucu 4 hücrenin oluşması ile tetrat ve sinapsis olayları mayozda görülür. Mitozda oluşan hücreler aynı kalıtsal yapıdadır ve kromozom sayıları değişmez. Mayozda isefarklı kalıtsal yapıda hücreler oluşabilir ve oluşan hücrelerin kromozom sayıları yarıya iner. Kardeş kromatitlerin ayrılması mitoz ve mayozda ortak görülen bir olaydır. Correct Option: C"} {"input": "Mayoz sonucu, I. zigot II. sperm III. yumurta ana hücresi hücrelerinden hangileri oluşabilir? options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Mayozla oluşan yumurta ve spermin birleşmesiyle zigot meydana gelir. Yumurta ana hücresi mayoz geçirerek yumurtaları oluşturan hücre olduğundan mayoz sonucu oluşmaz, kendisi mayoz geçirir. Sperm hücresi mayozla oluşan üreme hücresidir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A"} {"input": "Mayozun profaz I evresinde 44 tetrat gözlenen bir hücre için, I. Ana hücrenin kromozom sayısı tetrat sayısının 2 katıdır. II. Kromozom sayısı ile sentromer sayısı birbirine eşittir. III. Bölünme sonucu oluşan hücrelerdeki kromozom sayısı 22’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Profaz I evresinde 44 tetrat görülen hücrenin kromozom sayısı başlangıçta 88’dir. Yani ana hücrenin kromozom sayısı tetrat sayısının 2 katıdır. Mayoz I sonunda kromozom sayısı yarıya ineceğinden hücreler 44 kromozomludur. Sentromer sayısı kromozom sayısına eşittir. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Mitoz ve mayozda gerçekleşen bazı olaylar tabloda verilmiştir. Gerçekleşen olaylar Mitoz Mayoz Kromozomların iğ + (I) ipliklerine tutunması Homolog kromozomların (II) + ayrılması Kromatitlerin ayrılması + (III) Tabloda; ( + ) özelliğin bulunduğunu, ( - ) özelliğin bulunmadığını gösterir. Buna göre numaralandırılmış yerlere gelmesi gereken işaretler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? I II III options: {'A': '+ + +', 'B': '- - +', 'C': '- + +', 'D': '+ - +', 'E': '- +'}", "target": "Solution: Kromozomların iğ ipliklerine tutunması ve kromatitlerin ayrılması mitoz ve mayozda ortak olarak görülür. Homolog kromozomların ayrılması sadece mayozda görülür. Correct Option: D"} {"input": "Krossing over olayının gerçekleşmediği bir mayoz sonucu oluşan hücrelerin genetik açıdan farklı olmasına, I. homolog kromozomların şansa bağlı dizilimi II. anafaz I’de homolog kromozomların rastgele ayrılması III. mutasyonların gerçekleşmesi olaylarından hangileri neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Mayozda gamet çeşitliliğini sağlayan en temel olay metafaz I evresinde homolog kromozomların şansa bağlı dizilimi ve bu kromozomların anafaz I evresinde rastgele ayrılmasıdır. Bu sebeple krossing over gerçekleşmediği durumlarda da mayozla oluşan hücrelerde çeşitlilik sağlanır. Ayrıca gerçekleşebilecek mutasyonlar da oluşan hücrelerin genetik açıdan farklı olmasına neden olabilir. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Gen kavramı ile ilgili olarak, I. Kalıtsal özellikleri ortaya çıkaran DNA parçalarıdır. II. Genin baskın aleli büyük harf ile ifade edilir. III. Genin çekinik aleli her durumda etkisini gösterir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Genler kalıtsal özelliklerin ortaya çıkmasını sağlayan DNA parçalarıdır. Genin baskın aleli büyük harf ile ifade edilir. Genin çekinik aleli homozigot durumdayken etkisini fenotipte gösterebilir. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Bir omurgalı hayvana ait yumurta ana hücresinin genotipi AaBBCcddEe şeklindedir. Buna göre bu canlı normal koşullarda aşağıdaki yumurta hücrelerinden hangisini üretemez? options: {'A': 'aBCdE', 'B': 'ABcDe', 'C': 'aBcde', 'D': 'ABCde', 'E': 'ABcdE'}", "target": "Solution: Mayozda bir karaktere ait alellerden her biri eşit olasılıkla bir birinden ayrılır ve farklı gametlere gider. Mendel buna ayrılma ilkesi adını vermiştir. Yumurta ana hücresinde D aleli bulunmadığından bu canlı mayozla ABcDe genotipine sahip bir yumurta hücresi üretemez. Correct Option: B"} {"input": "İki karakter bakımından heterozigot bireylerin çaprazlanmasına dihibrit çaprazlama denir. Dihibrit çaprazlama yapılırken Punnett karesi yöntemi kullanılabilir. AaBb genotipli iki bireyin çaprazlanması Punnett karesi yöntemi ile gösterilmiştir. ♀ AB Ab aB ab ♂ AB AABB AABb AaBB AaBb Ab 1. aB 2. ab 3. Buna göre numaralandırılmış bireylerin genotipleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? 1. birey 2. birey 3. birey options: {'A': 'AABB AaBB Aabb', 'B': 'aabb aaBb AABB', 'C': 'AaBB aaBB AaBb', 'D': 'AaBB aaBB aabb', 'E': 'AaBb AaBB aabb'}", "target": "Solution: Punnett karesi yöntemi, genetik çaprazlama so nuçlarını tahmin etmede kullanılan bir diyagram yöntemidir. Buna göre yatay düzleme dişi birey tarafından oluşturulması mümkün olan tüm gametler, düşey düzleme ise erkek birey tarafından oluşturulabilecek tüm gamet ler yazılır. Erkek ve dişi gametlerin kesişimleri oluşacak bireylerin genotipini verir. ♀ AB Ab aB ab ♂ AB AABB AABb AaBB AaBb Ab AABb AAbb AaBb Aabb aB AaBB AaBb aaBB aaBb ab AaBb Aabb aaBb aabb Correct Option: E"} {"input": "AaBbDdEEFf genotipine sahip bir birey normal koşullarda aşağıdaki gamet çeşitlerinden hangisini üretemez? (Genler bağımsızdır.) options: {'A': 'ABDEF', 'B': 'abdEf', 'C': 'AbDEf', 'D': 'abdef', 'E': 'ABdEF'}", "target": "Solution: Canlının genotipinde e aleli olmadığından abdef gametini üretemez. Correct Option: D"} {"input": "Bezelyelerde mor çiçek rengi aleli beyaz çiçek rengi aleline baskındır. Mor çiçekli iki bezelye bitkisi çaprazlandığında, beyaz ve mor çiçekli bezelyeler oluşmuştur. Buna göre çaprazlanan bezelyeler için, I. Dişi ve erkek bezelyelerin genotipi heterozigottur. II. Dişi homozigot, erkek ise heterozigot mor renkli çiçek genotipine sahip olabilir. III. Dişi ve erkek bezelyelerin genotipinin aynı olma ihtimali yoktur. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Mor çiçek genotipine sahip bireyler: MM, Mm Beyaz çiçek genotipine sahip bireyler: mm Bireyler çaprazlandığında beyaz çiçekler oluştuğuna göre ebeveynlerin heterozigot olması gerekir. Çaprazlama sonucunda oluşan bireyler Punnett karesinde gösterilmiştir. Çaprazlanan dişi ve erkek bezelyelerin genotipi aynı ve heterozigot olmak zorundadır. ♀ M m ♂ M MM Mm m Mm mm Bu nedenle cevap II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "KkLlMmnn genotipine sahip bireyin tüm karakterler için baskın genotipli bir gamet üretme ihtimali % kaçtır? options: {'A': '100', 'B': '75', 'C': '50', 'D': '25', 'E': '0'}", "target": "Solution: Canlının genotipinde n karakteri için baskın alel bulunmadığından tüm karakterler için baskın genotipli gamet (KLMN) üretme ihtimali yoktur. Correct Option: E"} {"input": "AABbCcDDeeFf genotipine sahip bir vücut hücresi için, I. Bir harf çeşidi bir geni ifade etmektedir. II. Altı çift alel bulunur. III. AA, DD ve ee alel çiftleri homozigottur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Genotipteki bir harf çeşidi bir geni ifade eder. Harf çiftleri ise alelleri temsil eder. Genotipi verilen vücut hücresinde altı çift alel bulunmaktadır. Bu alel çiftlerinden AA, DD ve ee homozigot; Bb, Cc, Ff ise heterozigottur. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Aşağıda bazı üreme ana hücrelerinin genotipleri verilmiştir. I. AaBBCCDd II. AaBbCcDd III. AABbCcDd Bu hücrelerin mayoz sonucu oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı kaçtır? (Genler bağımsızdır.) I II III options: {'A': '2 4 8', 'B': '4 16 8', 'C': '8 4 16', 'D': '4 2 8', 'E': '16 8 4'}", "target": "Solution: Gamet çeşidi sayısı ‘2n’ formülü ile hesaplanır. ‘n’ heterozigot gen sayısıdır. I. öncülde 2 tane heterozigot gen vardır. 2=4 2 II. öncülde 4 tane heterozigot gen vardır. 24=16 III. öncülde 3 tane heterozigot gen vardır. 2=8 3 Correct Option: B"} {"input": "Bezelye bitkisinde sarı tohum aleli yeşil tohum aleline, düzgün tohum aleli buruşuk tohum aleline baskındır. Heterozigot sarı renkli düzgün tohumlu iki bezelye çaprazlanıyor. Buna göre, I. Monohibrit çaprazlamadır. II. Ebeveynlerle aynı fenotipe sahip bireylerin oluşma ihtimali 9/16’dır. III. Çaprazlama sonucu yeşil renkli buruşuk bezelyeler oluşamaz. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Bezelye tohumlarında renk ve şekil karakterlerine göre çaprazlama yapılmıştır. Bezelyeler iki karakter açısından çaprazlandığı için yapılan çaprazlama dihibrit çaprazlamadır. Dihibrit çaprazlamada 4 çeşit fenotip oluşur ve fenotip oranı 9:3:3:1’dir. Ebeveynler baskın fenotiplidir. Çaprazlama sonucu baskın fenotipli bezelyelerin oluşma ihtimali 9/16’dır. Yeşil renkli, buruşuk tohumlu bezelyelerin oluşma ihtimali ise 1/16’dır. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D"} {"input": "İnsanda kıvırcık saç geni düz saç genine baskındır. Kıvırcık saçlı anne ve babanın düz saçlı çocukları olmuştur. Buna göre ebeveynler, I. Aa X Aa II. AA X AA III. AA X Aa genotiplerinden hangilerine sahip olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Kıvırcık saçlı ebeveynlerin düz saçlı (aa) çocukları olduğuna göre bireylerin genotipi heterozigot (Aa) olmalıdır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A"} {"input": "AaBbCCDdXKYk genotipli sperm ana hücresinde A-B-C genleri bağlı, diğerleri bağımsız genlerdir. Buna göre sperm ana hücresinin, krossing over gerçekleştiğinde (I) ve krossing over gerçekleşmediğinde (II) oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı kaçtır? I II options: {'A': '4 8', 'B': '8 16', 'C': '16 8', 'D': '8 4', 'E': '8 8'}", "target": "Solution: Gamet çeşidi sayısı 2 formülü ile hesaplanır. ‘n’ heterozigot n gen sayısıdır. Bağlı genlerde krossing over varsa genler bağımsız kabul edilir. Bu durumda Aa, Bb, Dd ve XKYk heterozigot genlerdir. 24=16 çeşit gamet oluşturur. Bağlı genlerde krossing over yoksa bağlı gende kaç heterozigot gen olursa olsun, heterozigot gen sayısı 1 olarak alınır. Bu durumda Dd, XKYk ve bağlı gen heterozigottur. 23=8 çeşit gamet oluşturur. Correct Option: C"} {"input": "Siyah kıllı iki farenin çaprazlanması sonucu 3 tane siyah kıllı, 1 tane kahverengi kıllı birey meydana gelmiştir. Buna göre, I. Siyah kıl aleli kahverengi kıl aleline baskındır. II. Siyah kıllı yavruların tamamı homozigottur. III. Kahverengi kıllı bireyin genotipi heterozigottur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Siyah kıllı iki fare çaprazlandığında siyah kıllı ve kahverengi kıllı bireyler oluştuğuna göre, fareler heterozigot siyah kıllı genotipe sahiptir ve siyah kıllı olmayı sağlayan alel baskındır. ♀ S s ♂ S SS Ss s Ss ss Çaprazlama sonucu oluşan siyah kıllı farelerin genotipi homozigot (SS) ya da heterozigot (Ss) olabilir. Kahverengi kıla sahip fare ise çekinik özellikte olduğundan genotipi kesinlikle homozigottur (ss). Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A"} {"input": "Kontrol çaprazlaması ile, I. çekinik özellikteki bireyin genotipi II. baskın özellikteki bireyin genotipi III. çekinik özellikteki bireyin fenotipi hangileri belirlenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Kontrol çaprazlaması, fenotipi baskın olan bireyin genotipini öğrenmek amacıyla çekinik bireyle çaprazlanmasıdır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Bezelye bitkisinde mor çiçek rengi aleli beyaz çiçek rengi aleline baskındır. Heterozigot mor çiçeğe sahip erkek bezelye ile genotipi bilinmeyen dişi bezelye çaprazlandığında beyaz çiçekli yavruların oluştuğu gözlenmiştir. Buna göre dişi ebeveyn, I. MM II. Mm III. mm genotiplerinden hangilerine sahip olamaz? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Bezelye bitkisinde; mor çiçekli bezelyelerin genotipi homozigot baskın ise MM, heterozigot baskın ise Mm, beyaz çiçekli bezelyelerin genotipi ise mm şeklindedir. Dişi Erkek ? ? X Mm MM x Mm çaprazlamasında olasılıklar: MM, Mm, MM, Mm (%100 mor çiçekli) Mm x Mm çaprazlamasında olasılıklar: MM, Mm, Mm, mm (%75 mor çiçekli,%25 beyaz çiçekli) mm x Mm çaprazlamasında olasılıklar: Mm, mm, Mm, mm (%50 mor çiçekli, %50 beyaz çiçekli) Çaprazlama sonucu beyaz çiçekli bezelyelerin oluşabilmesi için dişi ebeveynde mutlaka çekinik alelin bulunması gerekir. I. öncülde verilen genotipte çekinik alel bulunmadığından tüm yavrular mor çiçekli olacaktır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A"} {"input": "Eş baskınlıkla ilgili olarak, I. Her genotip çeşidi bir fenotip çeşidini oluşturur. II. Heterozigot bireylerde her iki alel fenotipte etkisini gösterir. III. Birbirine baskınlık kuramayan aleller gametlere birlikte aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Eş baskınlıkta aleller birbirlerine baskınlık kuramadıkları için heterozigot bireylerde her iki alel etkisini fenotipte gösterir. Her genotip çeşidi ayrı birer fenotiptir. Mayozda homolog kromozomlar birbirinden ayrılacağı için aleller haploit gametlere birlikte değil, ayrı ayrı aktarılırlar. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Bir hayvan popülasyonunda kürk rengi ile ilgili genin 4 farklı aleli bulunmaktadır. Alellerin baskınlık durumu K1 = K2 > K3 = K4 olduğuna göre popülasyonda kürk rengine ait fenotip çeşidi sayısı kaçtır? options: {'A': '4', 'B': '5', 'C': '6', 'D': '8', 'E': '10'}", "target": "Solution: Bir karakterin kalıtımında çok alellilik ve bazı aleller arasında eş baskınlık varsa popülasyonda ortaya çıkabilecek fenotip çeşit sayısı alel sayısı ile eş baskınlık sayısının toplamına eşittir. Buna göre, Fenotip çeşidi = Alel sayısı (n) + Eş baskın alel sayısı n = 4, Eş baskın sayısı = 2'dir. Fenotip çeşit sayısı = 4 + 2 = 6 olur. Correct Option: C"} {"input": "Aralarında tam baskınlık ilişkisi olan dört farklı alelin belirlediği bir karakterle ilgili, I. Genotip çeşidi sayısı 10’dur. II. Genotip çeşidi sayısının fenotip çeşidi sayısına oranı 2’dir. III. Diploit bireylerde bu karakterle ilgili en fazla iki çeşit alel bulunur. IV. Homozigot genotip çeşidi sayısının heterozigot genotip çeşidi sayısına oranı 1’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Çok alellikte alel sayısı (n) fenotip çeşidini verir. %5 Alel sayısı 4 olduğundan fenotip çeşidi 4'tür. I. Genotip sayısı = n x (n+1) / 2’dir. Alel sayısı 4 olduğu için genotip çeşidi 4 x 5 / 2 = 10 ‘dur. genot II. 4 fenotip çeşidi, 10 genotip çeşidi olduğu için oran 2 değildir. III. Popülasyonda bir karakter için alel sayısı kaç olursa olsun diploit bireyde bu karakterle ilgili iki alel bulunur. IV. Homozigot genotip çeşidi 4, heterozigot genotip çeşidi 6 olduğu için oran 1 değildir. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıda ABO kan grubu sistemine ait tablo verilmiştir. Kan Grubu Kan Grubu Alyuvardaki Plazmadaki Fenotipi Genotipi Antijen Antikor A AA, AO A Z B BB, BO B Anti-A AB X A ve B – O OO Y Anti-A ve Anti-B Buna göre tabloda X, Y ve Z şeklinde ifade edilen bilgiler hangi seçenekte doğru verilmiştir? X Y Z options: {'A': 'AO, BO A ve B B', 'B': 'AB A ve B Anti-A', 'C': 'AB – Anti-B', 'D': '– A ve B A', 'E': 'AA, BB – Anti-B'}", "target": "Solution: AB kan grubunun genotipinde eş baskın A veB alelleri bulunur (X). O kan grubunda alyuvar zarında antijen bulunmaz (Y). A kan grubunda alyuvar zarında A antijeni bulunur. B antijenine sahip olmadığı için B antijenine karşı antikor üretir. Bu nedenle plazmasında Anti-B antikoru bulunur (Z). Correct Option: C"} {"input": "AORr genotipli anne ileBORr genotipli babanın çocuklarının, I. A Rh- kan gruplu II. O Rh+ kan gruplu III. her iki karakter için heterozigot genotipli IV. her iki karakter için homozigot genotipli olma olasılığı çoktan aza doğru nasıl olmadır? options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'III - II - I - IV', 'C': 'I - III - II - IV', 'D': 'III - II - IV - I', 'E': 'II - I - III - IV'}", "target": "Solution: AORr x BORr çaprazlamasında, BO B O AO A AB AO O BO OO Rr R r Rr R RR Rr r Rr rr I. A Rh- kan gruplu olma olasılığı 1/16 II. O Rh+ kan gruplu olma olasılığı 3/16 III. Her iki karakter için heterozigot genotipli olma olasılığı 3/8 IV. Her iki karakter için homozigot genotipli olma olasılığı 1/8’dir. Doğru sıralama III - II - IV - I şeklindedir. Correct Option: D"} {"input": "Tavşanlarda kürk rengi dört farklı alel tarafından belirlenir. Birbirlerine olan baskınlığa göre bu aleller koyu gri C, chinchilla cch, açık gri c h ve albino c şeklinde sıralanır. Tavşanlarda c ch aleli homozigot hâlde chinchilla fenotipini oluşturur. c ch aleli baskın olduğu bireylerde açık gri fenotip oluştururken, c h aleli de homozigot veya baskın olduğu bireylerde kısıtlı noktalı fenotip oluşturur. Açık gri dişi tavşan ile kısıtlı noktalı erkek tavşanın, I. koyu gri II. chinchilla III. açık gri IV. kısıtlı noktalı V. albino fenotiplerinden hangilerine sahip yavrularının olma olasılığı vardır? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, III ve V', 'D': 'II, IV ve V', 'E': 'III, IV ve V'}", "target": "Solution: Bu çaprazlamadan oluşacak bireyler açık gri ve kısıtlı noktalı ile albino fenotiplerdir. Çaprazlama sonucu bireylerin genotipi CC ve cch cch olamayacağı için koyu gri ile chinchilla fenotipi oluşamaz. cch alelinin baskın olduğu cchch vecchc genotipli birey lerde açık gri fenotip oluşur.chch ve chc genotipleri kısıtlı noktalı, cc genotipli bireyler albino fenotip oluşturur. Bu nedenle cevap III, IV ve V. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "İnsan vücut hücrelerinde bulunan 46 kromozomun 44 tanesi otozom, 2 tanesi ise gonozomdur. Gonozomlarla ilgili, I. X ve Y kromozomu olmak üzere iki çeşittir. II. Cinsiyet, yumurtanın taşıdığı gonozomla belirlenir. III. Sadece cinsiyet oluşumundan sorumlu genleri bulundururlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Canlıların diploit hücreleri ikişer adet gonozoma sahiptir. Gonozomlar X ve Y kromozomu olmak üzere iki çeşittir. Cinsiyet, babaya ait spermin taşıdığı gonozomla belirlenir. Sperm X kromozomu taşıyorsa dişi, Y kromozomu taşıyorsa erkek bireyler oluşur. Gonozomlar üzerinde yalnızca cinsiyet oluşumundan sorumlu genler bulunmaz. X kromozomu üzerinde yaklaşık 1100 tane genin bulunduğu belirlenmiştir. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A"} {"input": "Kısmi renk körlüğü X kromozomu üzerindeki çekinik alel tarafından kalıtılan bir hastalıktır. Babası kısmi renk körü olan normal görüşlü bir kadının kısmi renk körü olmayan bir erkekle evliliğinden doğacak çocukların genotipi aşağıdakilerden hangisi olamaz? options: {'A': 'XRXr', 'B': 'XRY', 'C': 'XrY', 'D': 'XrXr', 'E': 'XRXR'}", "target": "Solution: Babası kısmi renk körü olan sağlıklı kadın babasından ilgili hastalık alelini alacağı için taşıyıcı ( XRX) olacaktır. Kısmi r renk körlüğü açısından sağlıklı babanın genotipi ise XRY’dir. Genotipler çaprazlandığında XrXr oluşamayacağı gözlenir. Kız çocukların kısmi renk körü olabilmesi için babanın kısmi renk körü olması gerekir. Kız çocuklar babadan Y kromozomu alamayacağı için aldıkları X kromozomu hastalık alelini taşımazsa ancak taşıyıcı olabilirler. Correct Option: D"} {"input": "Bozuk dentin, X kromozomuna bağlı baskın alelle (X D) kalıtılan bir hastalıktır. Bu hastalık bakımından sağlıklı baba ile bozuk dentinli annenin sağlıklı çocukları olmuştur. Bu aileyle ilgili, I. Anne XDXd, baba ise XdY genotiplidir. II. Bozuk dentinli erkek çocuklarının olma olasılığı 1/4’tür. III. Sağlıklı kız çocuklarının olma olasılığı 1/4’tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Baba sağlıklı olduğu için hastalığa sebep olan XD taşıyamaz. Genotipi Xd Y olmalıdır. Sağlıklı çocukları olduğu için annenin genotipi heterozigottur. Bu genotipteki çaprazlamalar gerçekleştirildiğinde 1/4 oranında bozuk dentinli erkek çocuk ve 1/4 oranında sağlıklı kız çocuklarının olma ihtimali vardır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Bozuk dentinli anne Sağlıklı baba P: XDXd X XdY G: 1/2 XD 1/2 Xd 1/2 XD 1/2 Y F: 1/4 XDXd 1/4 XDY 1/4 XdXd 1/4 XdY 1 Correct Option: E"} {"input": "İnsanlarda kalıtım yolu ile aktarılan, I. X’e bağlı dominant II. otozomal dominant III. X’e bağlı çekinik özelliklerinden hangilerinin kadınlarda erkeklere göre daha yüksek oranda ortaya çıkması beklenir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: X kromozomuna bağlı baskın alellerin oluşturduğu özellikler dişilerde XX bulunduğundan daha yaygın görülür. X kromozomunda bulunan çekinik alelle kalıtılan özelliklerin erkek bireylerde görülme sıklığı ise daha fazladır. Çünkü erkek bireylerde XY bulunduğundan X üzerindeki tek çekinik alel özelliğin ortaya çıkmasına neden olur. Otozomlar dişi ve erkek bireylerde aynı sayıda ve tam homolog olduğundan, otozomal özelliklerin ortaya çıkma olasılıkları eşittir. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bir aileye ait bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. A B 1 2 B A AB A 3 4 O A 5 Buna göre, soyağacında numaralandırılmış bireylerin kan gruplarıyla ilgili hangi ifade yanlıştır? options: {'A': '1,AO genotipindedir.', 'B': '2, heterozigot genotiplidir.', 'C': '2 ve 3’ün genotipi aynıdır.', 'D': '4, homozigot genotiplidir.', 'E': '5,AA veyaAO genotipli olabilir.'}", "target": "Solution: Aşağıdaki çözüm soyağacında yer alan genotipler incelendiğinde 4 numaralı bireyin genotipinin homozigot olamayacağı görülür. 4, homozigot değil heterozigot genotiplidir. Eğer 4’ün genotipiAA olsaydı O kan gruplu çocuğu olamazdı. AO BO 1 2 BO AO AB AO 3 4 OO 5 AA veya AO Correct Option: D"} {"input": "Soyağacında otozomal çekinik bir özelliğin kalıtımı verilmiştir. Koyu renkle gösterilen bireyler aynı fenotiptedir. 1 2 3 4 5 özelliği gösteren dişi özelliği gösteren erkek özelliği göstermeyen dişi özelliği göstermeyen erkek Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili hangi seçenek yanlıştır? options: {'A': '1 homozigot genotiptedir.', 'B': '1 ve 2 aynı genotiptedir.', 'C': '3 heterozigot genotiptedir.', 'D': '4 ve 5 heterozigottur.', 'E': '5 çekinik aleli genotipinde bulundurur.'}", "target": "Solution: Soyağacında koyu renkli olanlar çekinik fenotipte ise bireylerin genotipleri soyağacındaki çözümde verildiği gibi olmalıdır. Bu durumda 4 ve 5 numaralı bireyler heterozigot olamaz sadece 5 heterozigottur. 4 ise homozigottur. Çünkü otozomal çekinik fenotip ancak 2 çekinik alel yan yana olursa fenotipte ortaya çıkabilir. 1 aa Aa 2 3 aa Aa aa 4 5 aa Aa Correct Option: D"} {"input": "Kısmi renk körlüğü X kromozomu üzerinde çekinik alel ile kalıtılan bir hastalıktır. Soyağacında kısmi renk körü bireyler koyu renkle gösterilmiştir. 1 2 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre, I. 1, hastalığa ait aleli taşımamaktadır. II. 2’nin genotipi XrYşeklindedir. III. 1’in tüm erkek çocukları hasta olacaktır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: 1 numaralı bireyin annesi kısmi renk körü olduğu için 1 numaralı birey de bu aleli taşır. I. öncül yanlıştır. 2 numaralı bireyin genotipi XrYşeklindedir. Çünkü erkek çocuklar X kromozomunu anneden alır ve annesi kısmi renk körü olduğundan her iki X kromozomu da bu aleli taşır. II. öncül doğrudur. 1 numaralı birey annesinden dolayı kısmi renk körü yönünden taşıyıcıdır. Eğer hasta olsaydı koyu renkle gösterilmesi gerekirdi. Bu nedenle tüm erkek çocukları değil, bazı erkek çocukları kısmi renk körü olabilir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "İnsanda belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre bu özelliğin kalıtımı, I. otozomal baskın II. X’e bağlı çekinik III. Y kromozomunda çekinik taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşmiş olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: aa Aa 1 2 aa Aa aa Aa Aa Çözümdeki soyağacında gösterildiği gibi bireyler otozomal baskın genotiplere sahip olabilirler. Bu nedenle I. öncül doğrudur. Çözümdeki soyağacında, numaralandırılan bireylerde X kromozomlarından birisi üzerinde çekinik olarak taşınması durumunda erkek çocukların fenotipinde ortaya çıkabilir. Anne taşıyıcı ise babanın bu özelliği fenotipinde gösteriyor olması gerekir. Örneğin 2 numaralı bireyin kızının fenotipinde bu özelliğin ortaya çıkması bu şekilde gerçekleşmiştir. II. öncül de doğrudur. Y kromozomunda taşınması mümkün değildir. Çünkü soyağacında bu özellik dişi bireylerde de görülmektedir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Kistik fibrozis otozomal bir kromozom üzerinde çekinik alelle kalıtılan bir hastalıktır. Aşağıdaki soyağacında kistik fibrozis hastalığını fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. K Y L M : Dişi birey : Erkek birey Bu özellik bakımından soyağacındaki K, L ve M bireyleri ile ilgili, I. K, heterozigot genotiplidir. II. L, homozigot ya da heterozigot olabilir. III. M’nin genotipi babası ile aynıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Çözüm soyağacında gösterildiği gibi K, heterozigot genotipli olmak zorundadır. Çünkü hasta olmayan K’nin hasta çocukları olmuştur. Çocuklarına çekinik aleli aktarmıştır. Dolayısıyla K heterozigot genotiplidir. I. öncül doğrudur. L annesinden çekinik, babasından baskın aleli aldığı için heterozigot genotiplidir. (Aa) Bu nedenle II. öncül yanlıştır. M’nin, genotipi homozigot olamaz. Çünkü hasta değildir. Babasından baskın aleli, annesinden çekinik aleli almıştır. Genotipi babası gibi heterozigottur. Bu durumda III. öncül doğrudur. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Aa aa K Y L M aa Aa aa Aa Correct Option: D"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre verilen özellik ile ilgili, I. Otozomal çekinik bir özellik olabilir. II. X kromozomunda taşınıyor olabilir. III. Otozomal baskın bir özellik olabilir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Kalıtılan özellik otozomal baskın ya da çekinik olabilir. Çünkü verilen soyağaçlarında ebeveynlerden biri otozomal çekinik diğeri baskın özelliktedir. Heterozigot genotipli baskın ebeveyn ile çekinik özellikteki diğer ebeveynin baskın ve çekinik özellikte çocukları olabilir. Soyağaçlarında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta çekinik özellikteki ebeveynlerden baskın özellikte çocukların olamayacağıdır. X kromozomunda taşınan baskın bir özellik olamaz. Çünkü birinci soyağacında koyu renkle belirtilen erkek ebeveyn baskınsa bütün kız çocukları da baskın olmalıdır. X kromozomunda taşınan çekinik bir özellik de olamaz. Çünkü ikinci soyağacında koyu renkle belirtilen dişi ebeveyn çekinik ise bütün erkek çocukları çekinik özellikte olmalıdır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler belirli bir özelliği fenotipinde göstermektedir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre özelliğin kalıtımı, I. X’e bağlı baskın II. otozomal baskın III. Y’ye bağlı çekinik taşınma biçimlerinden hangileri ile gerçekleşebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: X’e bağlı baskın kalıtılan özelliklerde, sorumlu genden etkilenmiş bir baba ilgili özelliği tüm kız çocuklarına aktarır. Oysa soyağacında koyu renkle gösterilen babadan tüm kız çocuklarına özelliğin geçişi gösterilmemiştir. Bu nedenle I. öncül yanlıştır. Otozomal baskın gen ile kalıtılmış olabilir. Çünkü özellikten etkilenmiş çocukların en az bir ebeveyninde bu alel mevcuttur. II. öncül doğrudur. Y kromozomuna bağlı olamaz. Çünkü Y’ye bağlı özellikler sadece erkek bireylerde ortaya çıkar. Soyağacında kız çocuklarında da ortaya çıkması bu özelliğin Y’ye bağlı olmadığını gösterir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "X’e bağlı çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren birey soyağacında koyu renkle verilmiştir. Ayşe : Dişi birey : Erkek birey Buna göre Ayşe’nin genotipinde özelliğin ortaya çıkmasını sağlayan aleli bulundurma olasılığı % kaçtır? options: {'A': '20', 'B': '25', 'C': '50', 'D': '75', 'E': '100'}", "target": "Solution: Ayşe’nin annesinin erkek kardeşi özellikten etkilenmiş birey olduğuna göre I. kuşak büyükanne taşıyıcıdır. Bu nedenle Ayşe’nin annesinde bu özelliğe ait alel bulunma olasılığı 1/2‘dir. Ayşe hasta olmadığına göre ya taşıyıcı ya da sağlamdır. Taşıyıcı olma olasılığı da 1/2 ‘dir. Bağımsız 2 olayın birlikte olma olasılığı ayrı ayrı olma olasılıklarının çarpımına eşittir. 1/2 x 1/2 = 1/4 (%25) Correct Option: B"} {"input": "Soyağacında belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre bu özelliğin kalıtımıyla ilgili, I. X kromozomunda çekinik bir alel ile taşınmaktadır. II. Otozomal çekinik bir alel ile taşınmaktadır. III. Kız çocuklarına bu özellik babalarından aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: 1 2 3 4 5 6 7 X kromozomunda çekinik bir alel ile taşınıyor olsaydı; çözümde gösterilen soyağacında işaretlenmiş olan 3 numaralı birey X kromozomlarından birini babasından alacağı için 1 numaralı bireyin de o özelliği göstermesi beklenirdi. I. öncül yanlıştır. Otozomal çekinik alel ile taşınıyor olabilir. Örneğin 3, 4 ve 7 numaralı bireylerin ebeveynleri taşıyıcı olabilir. İki çekinik alel çocuklarında birleşince çekinik fenotipik özellik ortaya çıkmış olabilir. II. öncül doğrudur. Kız çocuklarına babadan aktarılıyor olsaydı 3 numaralı bireyde özelliğin ortaya çıkması için 1’de de özelliğin fenotipte görülmesi gerekirdi. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler kısmi renk körüdür. 1 2 3 4 5 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '1, XRY genotipindedir.', 'B': '2, ilgili aleli genotipinde bulundurmaz.', 'C': '3, XrY genotipindedir ve aleli annesinden almıştır.', 'D': '4, XRXr genotipindedir.', 'E': '5, ilgili aleli genotipinde bulundurmaz.'}", "target": "Solution: Kısmi renk körlüğü X kromozomunun homolog olmayan segmentinde taşınan çekinik bir özelliktir. 1. XRYgenotipindedir. 2. XRXr genotipindedir. 3. XrY genotipindedir. 4. XRXr genotipindedir. 5. XRY genotipindedir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır. Çünkü 2 numaralı birey taşıyıcı olduğundan bu özelliğe ait aleli genotipinde taşır. Correct Option: B"} {"input": "Dört farklı aileye ait soyağaçlarında farklı özelliklerin kalıtımı verilmiştir. Koyu renkle gösterilen bireyler belirli özellikleri fenotiplerinde göstermektedir. : Dişi birey : Erkek birey I II III IV Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'I. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler X’e bağlı çekinik alelle kalıtılan bir hastalığı fenotipinde gösterebilir.', 'B': 'II. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler, özelliğin ortaya çıkmasını sağlayan alelleri hem anneden hem babadan almış olabilir.', 'C': 'I. soyağacında koyu renkle gösterilen özellik X’e bağlı baskındır.', 'D': 'III. ve IV. soyağacında otozomal baskın bir özelliğin kalıtımı koyu renkle gösterilen bireylerde gözlenebilir.', 'E': 'I. ve II. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler otozomal çekinik özellik bakımından homozigot olabilir.'}", "target": "Solution: I. soyağaçlarındaki koyu renkle gösterilen özellik X’e bağlı baskın bir alel ile kalıtılamaz. I. soyağacında baba X’e bağlı baskın özellikte olsaydı bütün kız çocuklarına bu baskın aleli aktarmış olması gerekirdi. Ailede bu özelliği göstermeyen kız çocuk bulunduğu için bu ifade yanlıştır. Correct Option: C"} {"input": "Dazlaklık, insanlarda dişilerde ve erkeklerde ortaya çıkabilen bir durumdur. Dazlaklığa neden olan alel ( D) baskındır. Erkeklerde homozigot ya da heterozigot durumda fenotipte etkisini ortaya çıkarırken dişilerde yalnızca homozigot iken etkisini ortaya çıkarır. Soyağacında koyu renkle gösterilen bireylerde fenotipte dazlaklık görülmektedir. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerde dazlaklıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': '1’deD aleli bulunmaz.', 'B': '4 ve 6dd genotiplidir.', 'C': '3 ve 5 kesinlikleDd genotiplidir.', 'D': '7 ve 9DD veyaDd genotiplidir.', 'E': '8 ve 10Dd genotiplidir.'}", "target": "Solution: Dazlaklık aleli D olduğundan erkeklerden dazlak olanlar DD veya Dd genotipinde, dişiler iseDD genotipindedir. 1’in dazlak çocuğu olduğuna göre ve 2 numara erkek dazlak olmadığı için 5 numara D alelini mutlaka 1’den almak zorundadır. Bu nedenle 1D alelini taşır. 4 ve 6’nın dazlak kızları olduğundan D alelini bulundurmak zorundadır ama kendileri dazlak olmadığından Dd genotiplidirler. 3 ve 5’in erkek çocukları dazlak olmadığı için sadeceDd genotipli olabilir. 7 ve 9 dişi olduğundan dazlaklıkDD olması durumunda ortaya çıkar. 8 ve 10 dazlak olmadığı için genotipleridd olmalıdır. Correct Option: C"} {"input": "Ekosistemdeki abiyotik faktörlerle ilgili, I. Canlılar inorganik bileşikleri bulundukları ortamdan alır ve metabolik faaliyetlerinde kullanırlar. II. Yeryüzüne ulaşan ultraviyole ışınlar canlıların genetik materyalinde değişime sebep olabilir. III. Ekosisteme ulaşan güneş ışığının miktarı bitki dağılımını etkiler. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Bütün canlılar su ve mineralleri dışarıdan hazır olarak alır. Ultraviyole ışınlar ozon tabakasından süzülerek yeryüzüne ulaşabilir ve bazen canlıların genetik materyalinde mutasyona neden olabilir. Pek çok bitkide büyüme, gelişme, çiçeklenme ve yaprak dökümü gibi fizyolojik olaylar bitkilerin ışık alma süresine göre belirlenir. Dolayısıyla ekosis teme ulaşan ışığın miktarı bitkilerin dağılımını da etkiler. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Azot döngüsünde gerçekleşen olaylardan hangisi abiyotik faktörlerin etkisi ile olur? options: {'A': 'Atmosferdeki azotun hava olayları ile amonyum şeklinde toprak ve suya geçmesi', 'B': 'Baklagil köklerinde yaşayan bakterilerin atmosferik azotu nitrata dönüştürmesi', 'C': 'Ayrıştırıcı faaliyetleri sonucu amonyak oluşması', 'D': 'Amonyağın nitrit ve nitrata dönüştürülmesi', 'E': 'Nitratın serbest azota dönüştürülerek atmosfere verilmesi'}", "target": "Solution: Atmosferdeki azotun amonyum iyonu şeklinde toprak ve suya geçmesi yıldırım, şimşek gibi abiyotik faktörlerin etkisiyle gerçekleşir. Bu olay dışındaki diğer olaylarda biyotik faktörler görev alır. Correct Option: A"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi sadece ayrıştırıcı canlılar tarafından gerçekleştirilebilen bir olaydır? options: {'A': 'Amino asitlerden protein ve enzim sentezi', 'B': 'Organik maddelerin yıkımı ile ATP sentezi', 'C': 'Organik atıkların parçalanması ile inorganik madde oluşumu', 'D': 'Hücre içi ve hücre dışı sindirim', 'E': 'İnorganik maddelerden organik madde sentezi'}", "target": "Solution: Organik atıkların parçalanması ile inorganik madde oluşturma sadece ayrıştırıcı canlılar tarafından gerçekleştirilebilir. Correct Option: C"} {"input": "Beslenme ilişkisi olan canlıların enerji, sayı ve biyokütle bakımından oluşturdukları piramit, besin piramidini oluşturur. Besin piramidinde yer alan basamakların her biri trofik düzey olarak adlandırılır. Bir çayır ekosisteminde yer alan piramidin trofik düzeyleri ile ilgili, I. Enerji kaynağı olarak otçul ve etçilleri kullanan canlılar üçüncül tüketicilerdir. II. Ayrıştırıcılar besin piramidinin her basamağında yer alır. III. İkinci trofik düzeyde yer alan bir canlı bitkisel besinlerle beslenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Besin piramidinde enerji kaynağı olarak hem otçul hem de etçilleri kullanan canlı grubu, üçüncül tüketicilerdir. Ayrıştırıcılar besin piramidinin her basamağında yer alarak canlı atıklarının ve ölü organizmaların ayrıştırılmasında görev yapar. Besin piramidinin ikinci trofik düzeyinde yer alan canlılar bitkisel besinlerle beslenen otçul canlılardır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Yeryüzünde bulunan canlılar, beslenme durumlarına göre bir piramit üzerine yerleştirildiğinde piramidin taban kısmında üreticilerin bulunduğu görülür. Üretici canlı ile doğrudan beslenen otçullar bir üst basamakta, etçiller daha üst basamakta yer alır. Ayrıştırıcı canlılar ise her basamakta bulunur. Yeryüzünde bulunan mevcut canlıların piramitte bu şekilde gösterilmesi, madde ve enerji ilişkilerinin bağlantılarını inceleme açısından önemlidir. Buna göre ayrıştırıcıların her basamakta yer alması, I. ortamdaki organik atıklarla beslenebilmeleri II. inorganik maddeleri hazır almaları III. çoğunun tek hücreli olması hangileri ile açıklanabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Ayrıştırıcı canlılar heterotroftur. Hücre dışına bıraktıkları sindirim enzimleri sayesinde ortamdaki organik atıkları sindirip gerekli besin ihtiyaçlarını karşılarlar. İnorganik maddeleri tüm canlılar hazır olarak alır. Tek hücreli olup ayrıştırıcı olmayan birçok canlı vardır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A"} {"input": "Azot döngüsü ile ilgili, I. Baklagillerin kökünde yaşayan Rhizobium cinsi bakteriler atmosfer azotundan baklagillerin yararlanmasını sağlar. II. Amonyağın nitrat tuzlarına dönüşümünde mantarlar görev alır. III. Nitrifikasyon bakterileri kemoototrof beslenir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Amonyağın nitrat tuzlarına çevrilmesi nitrifikasyondur ve bu olay nitrifikasyon bakterileri tarafından gerçekleştirilir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Bir ekosistemin dengede kalmasını etkileyebilecek abiyotik faktörler hangi seçenekte birlikte verilmiştir? options: {'A': 'Kasırgalar, kurt sürüleri ve sıcaklık', 'B': 'Kuraklıklar, seller ve ısı dalgaları', 'C': 'Toprağın bileşimi, yağış, üreticiler', 'D': 'Balık türleri, ayrıştırıcılar ve su yosunları', 'E': 'Kar fırtınası, sıcak hava dalgaları ve çekirge sürüleri'}", "target": "Solution: Bir ekosistemin varlığını dengeli bir şekilde sürdürmesi ve fonksiyonlarını yerine getirmesi için önemli olan abiyotik faktörler (cansız bileşenler) ışık, sıcaklık, iklim, su, toprak, mineraller ve ortamın pH değeridir. B seçeneğinde verilen tüm faktörler abiyotiktir. Correct Option: B"} {"input": "Atmosferdeki CO’in karbon atomuna üçüncü trofik düzeyde 2 yer alan bir canlının protein molekülünde rastlanmıştır. Bu süreçte, I. karbonun ototrof canlı tarafından alınarak organik besin yapısına katılması II. etçil canlının dehidrasyon sentezi yapması III. otçul canlının besinlerle aldığı karbonu vücut yapısına katması IV. etçil canlının otçul canlıyı besin olarak tüketmesi olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'I - III - IV - II', 'C': 'II - III - I - IV', 'D': 'III - I - IV - II', 'E': 'IV - II - I - III'}", "target": "Solution: Atmosferdeki karbondioksit üretici canlılar tarafından alınır ve yapısındaki karbon besin sentezi ile organik besin yapısına katılır. Bu üreticiyi yani bitkiyi birincil tüketici olan otçul hayvan yer ve karbonu alır. Otçulu etçil canlı yer. Etçil canlı besin olarak aldığı organik molekülü sindirerek açığa çıkan yapı taşlarından kendi genetik şifresine uygun proteinleri dehidrasyonla sentezler. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıda bazı ekolojik terimlere ait örnekler verilmiştir. Buna göre, • Sapanca Gölü’ndeki tüm canlı türleri • Porsuk Nehri’nde yaşayan aynalı sazanlar • Marmara Denizi • Belgrad Ormanı’ndaki sedir ağacı örnekleri ile aşağıdaki terimler eşleştirildiğinde hangisi açıkta kalır? options: {'A': 'Biyosfer', 'B': 'Komünite', 'C': 'Popülasyon', 'D': 'Organizma', 'E': 'Ekosistem'}", "target": "Solution: Komünite: Sapanca Gölü’ndeki tüm canlı türleri Popülasyon: Porsuk Nehri’nde yaşayan aynalı sazanlar Ekosistem: Marmara Denizi Organizma: Belgrad Ormanı’ndaki sedir ağacı Örnek verilmemiş olan tanım biyosferdir. Dünya üzerindeki tüm ekosistemler biyosferi oluşturur. Correct Option: A"} {"input": "Karasal ekosistemdeki bir besin ağı aşağıdaki görselde verilmiştir. Bu besin ağı ile ilgili, I. Eklem bacaklıların hepsi birincil tüketicidir. II. Bir canlı türü farklı trofik düzeylerde bulunabilir. III. Baykuş ikinci trofik düzeyde yer alır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Verilen besin ağında eklem bacaklıların hepsi birincil tüketici değildir. Örneğin uğur böceği ikincil tüketicidir. Fare otla ve etle beslenen bir canlı olduğu için hem ikinci trofik düzeyde hem de üçüncü trofik düzeyde yer alır. İkinci trofik düzeyde otçul hayvanlar yer alır. Baykuş etçildir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Azot döngüsünde yer alan canlılarla ilgili, I. Denitrifikasyon bakterileri topraktaki azot tuzlarının miktarını artırır. II. Su ekosistemlerinde biyolojik yolla azotun fiksasyonu siyano bakteriler ile gerçekleşir. III. Baklagiller, kök nodüllerinde yaşayan bakteriler sayesinde azot bakımından fakir topraklarda yaşayabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Denitrifikasyonda, toprakta yaşayan bazı bakteriler, nitratı serbest azota dönüş türerek atmosfere verir. Azotun bitkiler tarafından alınabilmesi için amonyum ya da nitrata çevrilmesi gerekir. Azotun kullanıla bilir azotlu bileşiklere dönüştürülmesine azot fiksasyonu (azotun tespit edilmesi) denir. Baklagillerin kökünde yaşayan bakteriler ve bazı mikroorga nizmalar havanın serbest azotunu fikse eder. Buna biyotik fiksasyon denir. Sucul ekosistemlerde siyano bakteriler aracılığı ile biyotik fiksasyon gerçekleştirilir. Bu nedenle cevap II ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D"} {"input": "Ekosistemi oluşturan canlı varlıklara biyotik faktörler denir. Buna göre biyotik faktörler ile ilgili, I. Ayrıştırıcı canlılar sadece hücre dışı sindirim enzimlerine sahiptir. II. Heterotrof canlılar ihtiyaç duydukları organik besinleri ve inorganik maddeleri dışarıdan hazır olarak alır. III. Fotoototrof ve kemoototrof canlılar taşıdıkları klorofil sayesinde besinlerini üretir. IV. Bazı bakteri ve mantar türleri ayrıştırıcıdır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: Ayrıştırıcı canlılar hem hücre içi hem de hücre dışı sindirim yapar. Kemosentez yapan canlılarda klorofil bulunmaz. Kemoototroflar besin üretirken amonyak, sülfür gibi inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerji ile organik madde sentezler. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Hava kirliliği; atmosferdeki toz, duman, gaz, koku ve su buharı şeklinde bulunabilecek çeşitli kirleticilerin, ekosistemin canlı ve cansız unsurlarına zarar verebilecek kadar yükselmesidir. Hava kirliliğinin sonucu olarak, I. ozon kirliliği II. asit yağmurları III. küresel ısınma sorunlarından hangileri ortaya çıkabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Hava kirliliğindeki artışa bağlı olarak yeryüzüne yakın bölgelerdeki ozon gazı oranı artar, bu duruma ozon kirliliği denir. Atmosferdeki karbondioksit, kükürtdioksit ve azot oksitler gibi kirleticiler havadaki su buharı ile birleşip zararlı bileşiklere dönüşürek kar, yağmur gibi yağışlar ve sis olayı ile yeryüzüne ulaşır. Buna asit yağmuru denir. Hava kirliliği arttıkça asit yağmurları da artar. Atmosferdeki karbondioksit, metan, su buharı, azot oksitler, ozon ve kloroflorokarbon gibi gazlar yeryüzünden yansıyan ısıyı tutarak Dünya’nın sıcaklığını korur. Bu duruma sera etkisi denir. Sera gazlarının ve sera etkisinin fazla olması sonucunda küresel ısınma meydana gelir. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Güncel çevre sorunları kapsamında, I. radyoaktif kirlilik II. ses kirliliği III. küresel iklim değişikliği verilenlerden hangileri yer alır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Radyoaktif kirlenme; hava, su ve toprağa radyoaktif maddelerin karışmasıdır. Ses kirliliği, rahatsız edici ve sağlığı olumsuz etkileyici ses biçimi olarak tanımlanır. Küresel iklim değişikliği, Dünya’nın en büyük sorunlarından biridir. Sera etkisinin artmasıyla hava sıcaklığının normal değerin üzerine çıkması küresel ısınmaya, küresel ısınma da küresel iklim değişikliğine sebep olur. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Ekosistemin doğal dengesini sürdürebilmesinde ormanlar oldukça önemlidir. Doğal dengenin sürdürülebilir olmasında ormanların, I. rüzgârın etkisini azaltarak erozyonu engellemesi II. havanın nemini artırarak yağış miktarını artırması III. karbondioksit miktarını düşürerek küresel ısınmayı azaltması IV. bulunduğu bölgede sıcaklık dalgalanmalarını azaltması özelliklerinden hangileri etkilidir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Ormanlar, rüzgâr hızını azaltarak toprağın yüzeyine yakın olan bölümünden toprak kaybını azaltır ve bu şekilde erozyonu önler. Ormanlarda çok yoğun terleme ve solunum faaliyeti olacağı için o bölgedeki nem miktarını artırır, bunun sonucunda da yağış olasılığı artar. Bitkiler fotosentez yaparak atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltır, karbondioksit miktarının azalması sera etkisini ve küresel ısınmayı azaltır. Ormanların bulunduğu bölgelerde nemin fazla olması sıcaklık dalgalanmalarını da azaltır. Verilen özelliklerin tümü sürdürülebilirlik üzerine olumlu etkiye sahiptir. Bu nedenle cevap I, II, III ve IV. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Radyoaktif kirlilik aşağıdaki hücresel yapıların hangisinde değişime neden olarak gelecek kuşakları da etkiler? options: {'A': 'Sitoplazma', 'B': 'DNA', 'C': 'Ribozom', 'D': 'Golgi aygıtı', 'E': 'Endoplazmik retikulum'}", "target": "Solution: Radyoaktif kirlilik DNA molekülünde mutasyonlara neden olabileceği için hem bireyin kendisinde hem de gelecek kuşaklarda hastalıklara yol açabilir. Correct Option: B"} {"input": "Asit yağmurlarının artmasına, I. sanayileşmenin artması II. güneş enerjisi kullanımının yaygınlaştırılması III. jeotermal enerji kullanımının artması durumlarından hangileri neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "Solution: Sanayileşme arttığında atmosfere karışan karbondioksit, azot oksitler ve kükürt oksitlerin miktarı artar, bu durum asit yağmurlarına neden olur. Güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması, asit yağmuru oluşumuna neden olan gazların atmosfere daha az verilmesine neden olur, bu durumda asit yağmuru oluşma ihtimali azalır. Jeotermal enerji, sıcak su kaynaklarından enerji elde edilmesidir. Bu şekilde enerji üretilmesi atmosfere karbondioksit, azot oksitler gibi gazların salınma miktarını azaltarak asit yağmuru oluşma ihtimalini de azaltır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A"} {"input": "Güncel çevre sorunları, I. habitat tahribatlarının II. biyolojik çeşitliliğin III. besin zincirlerindeki halka sayılarının hangilerinin artmasına neden olur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Güncel çevre sorunları canlıların, doğal olarak yaşayabildiği ve neslini devam ettirebildiği habitatlarına zarar verir. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A"} {"input": "Su ayak izi, birim işlemde tüketilen suyun miktarını ve türünü gösteren bir terimdir. Su ayak izi, insanın hem harcadığı hem de kirlettiği su miktarıdır. Su ayak izi ile ilgili, I. Bulaşıkların bulaşık makinesi yerine elde yıkanması su ayak izini artırır. II. Banyo veya temizlik için kullanılan su, doğrudan su tüketimine neden olur. III. Pamuk içeriği fazla olan bir kıyafetin üretilmesi dolaylı yoldan su tüketimine yol açar. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Bulaşıkların elde yıkanması, bulaşık makinesinde yıkanmasına göre daha fazla su tüketimine ve daha fazla deterjan kullanımına neden olacağı için su ayak izini artırır. Banyo ve temizlik için kullanılan su, doğrudan su tüketimine neden olur. Pamuk içerikli bir giysinin üretilmesi sürecinde ortalama olarak 2500 litre su tüketimi gerçekleşmektedir. Bu suyun büyük çoğunluğu dolaylı yoldan su tüketimine yol açar ve su ayak izini artırır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Bir bireyin günlük faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan CO2 miktarı, o bireyin karbon ayak izini oluşturur. Buna göre; I. poşet yerine kese kağıdı kullanılması II. fast food tarzı hazır besinlerle beslenilmesi III. ulaşımda motorlu araç yerine bisiklet tercih edilmesi IV. evde daha kalın giyinerek, kombinin daha düşük derecede çalıştırılması durumlarından hangileri karbon ayak izini azaltır? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "Solution: Poşetin üretim sürecinde kese kağıdına göre atmosfere daha fazla CO2 salınması ve poşetin doğadaki geri dönüşümünün kese kağıdına göre uzun olması sebebiyle, kese kağıdı kullanılması karbon ayak izini azaltır. Fast food tarzı beslenmede bu yiyeceklerin taşınması, depolanması gibi uygulamalar karbon ayak izini artırır. Bisiklet kullanımında atmosfere egzoz gazları salınmayacağı için karbon ayak izini azaltır. Kombinin daha düşük derecede çalıştırılması, daha az fosil yakıt kullanımına olanak sağlayacağı için karbon ayak izini azaltır. Bu nedenle cevap I, III ve IV. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D"} {"input": "İnsanların üretim ve tüketim faaliyetleri sonucu doğada bıraktığı atıkların etkisiz hâle getirilmesi, kullanılan kaynakların üretilmesi ve oluşan atığın giderilmesi için gerekli olan toplam kara ve su alanı ekolojik ayak izidir. Ekolojik ayak izi için yapılan hesaplamalar, çevre bilincini artırmakta ve ekolojik yıkımın farklı boyutlarına dikkat çekmektedir. Aşağıdaki tabloda üç bireyin günlük yaşamlarındaki bazı davranış şekilleri verilmiştir. İsim Ahmet Davranış TV izleme 2 saat süresi Et tüketim Günde bir sıklığı öğün Toplu Ulaşım şekli taşıma Çamaşırları Kurutma kurutma makinesi şekli Barış Cemre 2 saat 5 saat İki günde bir Günde bir öğün öğün Toplu Şahsi taşıma araç Çamaşır Kurutma teli makinesi Tablodaki bilgilere göre Ahmet’in, Barış’ın ve Cemre’nin ekolojik ayak izi küçükten büyüğe olacak şekilde nasıl sıralanmalıdır? options: {'A': 'Ahmet – Barış – Cemre', 'B': 'Cemre – Barış – Ahmet', 'C': 'Barış – Ahmet – Cemre', 'D': 'Barış – Cemre – Ahmet', 'E': 'Ahmet – Cemre – Barış'}", "target": "Solution: Tabloda verilen davranış şekillerinden elektrikli aletleri uzun kullanma, sık et tüketimi, ulaşımda toplu taşıma yerine şahsi araç kullanımı ve kurutma makinesi kullanımı ekolojik ayak izini artırır. Buna göre ekolojik ayak izi en az olanın Barış, en çok olanın ise Cemre olduğu görülür. Correct Option: C"} {"input": "Fitoremediasyon, topraktaki kirletici maddelerin uzaklaştırılmasında veya bu kirletici maddelerin etkisiz hâle getirilmesinde hiperakümülatör bitkilerin kullanılmasıdır. Hiperakümülatör bitkiler çeşitli ağır metalleri toprak üstü organlarında aşırı miktarda biriktiren ancak bundan olumsuz etkilenmeyen bitki türleridir. Hiperakümülatör bitkilerin diğer bitki türlerinden farkı, yüksek hızda ağır metal alınımı yapmaları, bu ağır metalleri köklerden gövde ve yapraklara etkili bir şekilde taşımaları ve yaprak dökümüyle uzaklaştırmasıdır. Örneğin; alpin teresi bitkisi kuru ağırlığının %3’ü kadar çinkoyu dokularında biriktirebilir. Bu durum bitkide herhangi bir zehirlenme belirtisine neden olmaz. Herbivor hayvanlar alpin teresinin tadını sevmedikleri için bu bitkiyi yemezler. Ekologlar, topraktaki ağır metallerin topraktan uzaklaştırılmasında, ağır metal kirlenmesine maruz kalan toprakların temizlenmesinde alpin teresi ve hardal gibi hiperakümülatör bitkilerden yararlanırlar. Buna göre, I. Alpin teresinin dokularında biriken ağır metaller, besin zinciri yoluyla etçil hayvanlara aktarılır. II. Alpin teresinin organlarında depolanan ağır metaller, bitkinin hasat edilmesiyle ortamdan uzaklaştırılabilir. III. Bitkiler, toprağın metal iyonu bakımından zenginleştirilmesinde kullanılarak, ekosistemin sürdürülebilirliğine katkı sağlanabilir. IV. Canlı türlerinin özelliklerinin bilinmesi, ekolojik dengenin korunmasında etkilidir. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "Solution: Otçul hayvanlar bu bitkilerin tadını sevmedikleri için yemez, bu nedenle ağır metaller otçul hayvanlara geçmeyeceği için onunla beslenen etçil hayvanlara da geçmez. Bitkinin dokularında biriktirilen ağır metaller, bitkinin hasat edilmesiyle ortamdan uzaklaştırılmış olur. Bu bitkiler toprağı metal iyonları bakımından zenginleştirmez, tam tersine topraktaki ağır metal miktarını azaltır. Hiperakümülatör bitkilerin bu özelliklerinin bilinmesi ile topraktaki ağır metal miktarı azaltılabilir ve ekolojik dengenin korunmasında kullanılabilir. Bu nedenle cevap II ve IV. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D"} {"input": "Sürdürülebilirlik, günümüzdeki insanların ve gelecekteki nesillerin ihtiyaçlarını karşılayabilme potansiyelinin devamlılığı olarak tanımlanabilir. Buna göre aşağıdaki doğal kaynaklardan hangisinin kullanımı sürdürülebilirliği en fazla destekler? options: {'A': 'Doğalgaz', 'B': 'Güneş', 'C': 'Kömür', 'D': 'Petrol', 'E': 'Uranyum'}", "target": "Solution: Oluşumunda insan etkisi bulunmayan, doğada yer altında ve üstünde bulunan yenilenebilir ve yenilenemez kaynaklara doğal kaynaklar denir. Güneş, rüzgâr, hava ve su yenilenebilir doğal kaynaklar iken doğalgaz, uranyum, petrol ve kömür yenilenemeyen doğal kaynaklardandır. Doğal kaynakların korunması, geliştirilmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarına daha fazla yer verilmesi ve geri dönüşüm sürdürülebilirliği destekleyen çalışmalardır. Güneş, çevreyi kirletmemesi ve zararlı atık oluşturmaması gibi özelliklere sahip bir yenilenebilir enerji kaynağıdır. Correct Option: B"} {"input": "Aşağıdaki canlılardan hangisi Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinde yer almaz? options: {'A': 'Akdeniz foku', 'B': 'İribaş kaplumbağa', 'C': 'İnci kefali', 'D': 'Panda', 'E': 'Vaşak'}", "target": "Solution: Akdeniz foku, İribaş kaplumbağa Türkiye’nin Akdeniz bölgesinde yaşayan türlerdir. İnci kefali suyu tuzlu-sodalı olan Van Gölü’nde yaşar. Vaşak Türkiye’de geniş bir yaşam alanına sahip olsa da nesli tehlike altındaki türlerimiz arasındadır. Panda Çin’in güneybatısındaki bambu ormanlarında yaşamaktadır. Correct Option: D"} {"input": "Sürdürülebilir bir yaşam için önemli olan alanlardan biri de meralardır. Meralar, yem bitkilerinin bulunduğu hayvancılık için hayati öneme sahip alanlardır. Kontrollü otlatmanın yapıldığı bir bölgede mera alanlarının yıllara göre değişimi aşağıdaki grafikte verilmiştir. Mera alanı Yıllar 1990 2000 2010 2020 Grafiğe göre, I. 1990-2000 yılları arasında hayvancılık olumsuz etkilenmiştir. II. 2010 yılından sonra meraların korunmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. III. 2000 yılından sonra bölgedeki bitki tür çeşitliliği artmıştır. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Dünyanın karasal alanlarından önemli bir kısmı meralardan oluşmaktadır. Dünya ekosisteminin önemli bir parçası olan meralar, sürdürülebilirlik için de önemli bir yere sahiptir. Mera alanı miktarındaki azalma hayvancılığı olumsuz yönde etkiler. 2010 yılından itibaren mera alanındaki artış meraların korunmasına yönelik çalışmaların olduğunu gösterir. Mera alanının artmasıyla bitki tür çeşitliliğinin de arttığı bilgisine verilen grafikten ulaşılamaz. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Sürdürülebilirliğin öneminin farkında olan bir fırın sahibi işletmesinde birtakım değişiklikler yapmak istiyor. Fırın için gerekli olan sıcak su ihtiyacını kombi kullanarak karşılayan işletme, bacadan çıkan sıcak havayı kullanarak sıcak su elde edebileceği bir sistem kuruyor. Buna göre işletmede yapılan değişiklikler ile, I. toprağın korunması II. su kaynaklarının verimli kullanılması III. hava kirliliğinin önlenmesi durumlarından hangilerine doğrudan katkı sağlanmıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Fosil yakıt kullanımı doğrudan hava kirliliğini artırarak küresel ısınmaya neden olmaktadır. Hava kirliliği asit yağmurlarına neden olacağından dolaylı olarak toprak ve su kimyasının bozulmasına neden olur. Ayrıca küresel ısınma zamanla su kaynaklarında azalmaya neden olmaktadır. Bu durum sürdürülebilir bir çevre için tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle cevap III. öncülün yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C"} {"input": "Sürdürülebilirliğin amacı, I. ekolojik ayak izi II. ekosistem verimliliği III. ham madde tüketimi değerlerinden hangilerini artırmaktır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Sürdürülebilirlik, içinde bulunduğumuz zamanın ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarını, ekosistem üzerinde olumsuz etki yaratmadan ve gelecek nesillerin olanaklarına zarar vermeden karşılamaktır. Ham maddelerin verimli şekilde kullanılmasını ve ekosistem verimliliğini artırmayı amaçlar. Ekolojik ayak izini küçültmeye yönelik önlemler içerir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B"} {"input": "Buhar gücüyle çalışan makinelerin keşfi ile birlikte sanayileşme hız kazanmıştır. Zamanla buhar makinelerinin yerini elektrik ve benzinle çalışan araçlar almıştır. Bu gelişmeler fosil yakıt kullanımını artırmıştır. Sanayileşmeyle birlikte ortaya çıkan iş gücü ihtiyacı kırsal kesimden şehirlere göçü teşvik etmiştir. Şehirlerdeki aşırı nüfus artışıyla birlikte çarpık kentleşme ve çevre kirliliği ortaya çıkmıştır. Hızlı nüfus artışı beraberinde ürün taleplerinde artışa ve doğadaki tahribatların hızlanmasına neden olmuştur. Aşağıda sanayileşme sonucu ortaya çıkan bazı değişimlerin zamana bağlı grafikleri verilmiştir. Fosil yakıt tüketimi Toplam tarım alanı Yıllar Yıllar 1990 2000 2010 2020 1990 2000 2010 2020 CO2 salınım miktarı Yıllar 1990 2000 2010 2020 Buna göre, I. Fosil yakıt kullanımı CO2 salınımını artırır. II. CO2 miktarındaki artış toplam orman alanını azaltır. III. Sanayileşme sonucu toplam tarım alanı azalır. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Sanayileşme ile birlikte fosil yakıt kullanımının artması sonucu havadaki karbondioksit ve diğer sera gazları da artmıştır. Sera gazlarındaki artış küresel ısınmayı beraberinde getirmiştir. Sanayileşme sonucu toplam tarım alanları azalmıştır. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D"} {"input": "Mitozda görülen, I. sentromer bölünmesi II. kardeş kromatitlerin ayrılması III. kromozom sayısının geçici olarak iki katına çıkması olaylarının gerçekleştiği evre aşağıdakilerden hangisidir? options: {'A': 'Profaz', 'B': 'Metafaz', 'C': 'Anafaz', 'D': 'Telofaz', 'E': 'Sitokinez'}", "target": "Solution: Mitozun anafaz evresinde kardeş kromatitler birbirinden ayrılır dolayısıyla sentromer bölünmesi gerçekleşir. Kardeş kromatitler birbirinden ayrıldığında her bir kromatit yeni oluşacak hücrelerin kromozomu olacağından anafaz evresinde kromozom sayısı geçici olarak iki katına çıkar. Correct Option: C"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi eşeysiz üreme çeşidi değildir? options: {'A': 'Konjugasyon', 'B': 'İkiye bölünme', 'C': 'Tomurcuklanma', 'D': 'Partenogenez', 'E': 'Rejenerasyon'}", "target": "Solution: Eşeysiz üremenin bölünerek üreme, tomurcuklanma, sporla üreme, rejenerasyon, partenogenez ve vejetatif üreme olmak üzere farklı çeşitleri vardır. Ancak konjugasyon aynı tür iki bakteri arasında gerçekleşir. Pilus yardımıyla bakteriler arasında sitoplazmik bir köprü oluşturulur ve plazmit adı verilen küçük DNA halkaları ile genler bir bakteriden diğerine aktarılır. Birey sayısı artmaz ve bir üreme şekli değildir. Correct Option: A"} {"input": "Canlılarda görülen bazı eşeysiz üreme çeşitleri verilmiştir. • İkiye bölünme • Tomurcuklanma • Vejetatif üreme Bu üreme çeşitlerinin tümünde, I. mitoz II. birey sayısının artması III. genetik çeşitliliğin oluşmaması durumlarından hangileri ortak olarak görülür? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Eşeysiz üreme çeşitlerinden biri olan bölünerek üremenin görüldüğü bakterilerde mitoz görülmez. Verilen eşeysiz üreme çeşitlerinde birey sayısı artar ve mutasyon olmadığı sürece genetik yapı korunur. Bu nedenle cevap II ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D"} {"input": "Kontrol edilemeyen hücre bölünmeleri tümör oluşturur. Bu tümörlerin bir veya daha fazla organın işlevini bozacak şekilde yayılması kansere sebep olur. Kesin nedeni bilinmemekle birlikte bazı genetik ve çevresel faktörler kanser nedeni olabilir. Buna göre, I. radyasyon II. bağımlılık yapan madde kullanımı III. kimyasal maddeler verilenlerden hangileri kansere neden olan çevresel faktörlerdendir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "Solution: Kanser oluşumuna genetik veya çevresel faktörler sebep olabilir. Radyasyon, bağımlılık yapan maddelerin kullanımı, ağır metaller, bazı kimyasal maddeler DNA hasarına sebep olan ve kanseri tetikleyen çevresel faktörlere örnek olarak verilebilir. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E"} {"input": "Amipin bölünmesi ile ilgili şekil aşağıda verilmiştir. Amipte gerçekleşen bu üreme çeşidi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Yavru hücrelerin genetik yapısı aynıdır.', 'B': 'Ana hücre belirli bir büyüklüğe ulaştığında gerçekleşir.', 'C': 'Ana hücre ile yavru hücreler farklı nükleotit dizilimine sahiptir.', 'D': 'İkiye bölünme şeklinde gerçekleşir.', 'E': 'En basit ve en hızlı üreme şeklidir.'}", "target": "Solution: Amipte gerçekleşen bu üreme, en basit ve en hızlı üreme şekli olan bölünerek üremedir. Bu üremede genetik yapı değişmez. Üremenin gerçekleşmesi için ana hücre belirli bir büyüklüğe ulaşmalıdır. Bölünme öncesinde DNA replikasyonu gerçekleşir ve bölünme tamamlandığında her hücreye kalıtsal yapısı aynı olan eşit miktarda DNA aktarılır. Bu nedenle DNA’da nükleotit dizilimi farklı değil aynıdır. Correct Option: C"} {"input": "Hücreler; I. sitoplazmanın çekirdeğin yönetemeyeceği kadar büyümesi, II. hücre yüzeyinin hücre için gerekli madde alışverişine yeterli olmaması, III. çok hücreli canlılarda çeşitli hormonların etkisi ifadelerinden hangilerinin etkisiyle bölünme geçirir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Amipin bölünme süreciyle ilgili aşağıdaki deney yapılmıştır. 1. Deney: Bölünme emri verilmemiş, 2. Deney: Bölünme emri verilmiş. 1. deney sonrasında hücrenin bölünmediği, 2. deney sonrasında ise hücrenin bölündüğü gözlendiğine göre, hücre bölünmesi için gerekli olan unsur aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Sitoplazmanın hacimsel genişlemesi', 'B': 'Hücre zarının yüzeysel artışı', 'C': 'Çekirdeğin bölünme emrini vermesi', 'D': 'Çekirdeğin sitoplazma üzerindeki etkisini yitirmesi', 'E': 'Hücredeki hacim/yüzey oranının bozulması'}", "target": "C"} {"input": "Kanserin tedavi edilmesinde; I. radyoterapi yöntemiyle yüksek enerjili ışınlar verilmesi, II. kemoterapi yöntemiyle ilaç uygulanması, III. iyi huylu tümörlerin ameliyatla alınması yöntemlerinden hangileri kullanılır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Canlılar mitoz hücre bölünmesi ile; I. çoğalma, II. büyüme ve gelişme, III. kalıtsal çeşitlilik verilenlerden hangilerini gerçekleştirebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Hücre bölünmesi canlılarda çeşitli faaliyetlerin gerçekleşmesini sağlar. Buna göre, aşağıdaki canlılardan hangisinde hücre bölünmesinin işlevi yanlış verilmiştir? Options: {'A': 'Amip → Büyüme', 'B': 'Alg → Üreme', 'C': 'Bitki → Büyüme/Üreme', 'D': 'Mantar → Büyüme/Üreme', 'E': 'Hayvan → Üreme/Büyüme'}", "target": "A"} {"input": "Hücre bölünmesinin nedenleri; I. DNA’nın kendini eşlemesi, II. sitoplazma/çekirdek oranının değişmesi, III. hormonların uyarıcı etkisi ifadelerinden hangileridir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bitkiler âlemini oluşturan canlıların önemli bir bölümünde aynı bireyin hem eşeyli hem de eşeysiz yolla çoğaldığı gözlenmektedir. Örneğin kiraz, kayısı gibi bitkilerde ilkbahar aylarında açan çiçeklerin böcekler yardımıyla tozlaşmasından sonra kalıtsal yapısı ana bitkiden farklı olan tohumlar, bu tohumların çimlenmesiyle de yeni bitkiler oluşmaktadır. Aynı bitkiler çelikle, aşılamayla ve vejetatif yollarla da üretilebilmektedir. Buna göre, I. Kayısı bitkisinden elde edilen bir çeliğin köklendirilip toprağa dikilmesiyle oluşan yeni bitkide kalıtsal farklılıkların gözlenmesi somatik mutasyonların gerçekleştiğinin göstergesidir. II. Kiraz bitkisinden elde edilen tohumun çimlenmesiyle oluşan yeni bitkinin, ana bitkiye oranla daha zayıf adaptasyonlara sahip olması gametik mutasyonların olduğunun göstergesidir. III. Kirazdan elde edilen çeliğin kayısı bitkisine aşılanması sonrasında oluşan yeni bitkideki kirazların ana bitkinin meyvelerinden farklı görülmesi eşeyli üretmenin bir sonucudur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Mayoz bölünmenin profaz I’inde; I. anne ve babaya ait homolog kromozomların yan yana gelmesi ile tetrat, II. homolog kromozomların uç noktalarından sarılmasıyla sinapsis, III. kiyazma sonrasında krossing over olaylarından hangileri gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir memelinin yumurta ana hücresinin mayoz bölünmesinin profaz I evresinde 72 tetrat sayılmıştır. Buna göre, mayoz bölünme sonucu oluşan her bir yumurta hücresinin kromozom sayısı aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '18', 'B': '36', 'C': '72', 'D': '144', 'E': '288'}", "target": "D"} {"input": "X ve Y canlılarının vücut hücrelerindeki kromozom sayıları sırası ile 30 ve 60’tır. Bu canlıların eşey ana hücrelerinde gerçekleşen mayoz bölünme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Y hücresinin oluşturacağı gametlerin kromozom sayısı, X hücresinin oluşturacağı tetrat sayısına eşittir.', 'B': 'Her iki hücrenin de oluşturacağı gametlerde homolog kromozomlar bulunmaz.', 'C': 'X hücresinin kromatit sayısı Y hücresinin 2n kromozom sayısına eşittir.', 'D': 'X hücresinin profaz I evresinde 15 tetrat oluşur.', 'E': 'Y hücresinin tetrat sayısı X hücresinin homolog kromozom sayısına eşittir.'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz I ve mayoz II sırasında; I. sitoplazma bölünmesinin gerçekleşmesi, II. sentromer bölgesindeki proteinlerin çözülmesi, III. kromatitlerin birbirinden ayrılması, IV. kardeş olmayan kromatitler arasında parça değişimi olaylarından hangileri ortaktır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Bir tavuk ve horozun çiftleşmesinden elde edilen yumurtalar kuluçkaya alınıyor. Yumurtadan çıkan civcivlerin tüy rengi, ibik biçimi, tepelik şekli ve kuyruk biçimi gibi bazı karakterlere ait özellikler bakımından birbirlerinden farklılık gösterdiği gözlemleniyor. Civcivler arasındaki bu farklılığın ortaya çıkmasına aşağıdakilerden hangisinin katkı yapması beklenmez? Options: {'A': 'Gametlerin oluşumu sırasında krossing over olayının gerçekleşmesi', 'B': 'Mayozda homolog kromozomların şansa bağlı olarak kutuplara gitmesi', 'C': 'Her bir civcivin oluşumu için birleşen gametlerin farklı genotipte olması', 'D': 'Bir yumurtanın, çok sayıdaki spermden biri tarafından döllenmesi', 'E': 'Yumurtaların kuluçka süresince farklı sıcaklıklara maruz kalması'}", "target": "E"} {"input": "AABBDDRR genotipli bireyin oluşturacağı gamet çeşidi X ise, aşağıdakilerden hangisinin mayoz hücre bölünmesiyle X + 1 çeşit gamet meydana gelir? Options: {'A': 'MMtt', 'B': 'MMTT', 'C': 'MMTt', 'D': 'MmTt', 'E': 'mmtt'}", "target": "E"} {"input": "Bir karakterin fenotipi, genotipe bağlı olduğu kadar çevreye de bağlı olarak ortaya çıkabilir. Örneğin tek yumurta ikizlerinin tüm genotip yapıları aynı olmasına rağmen fenotip yapıları farklılık gösterebilir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tek yumurta ikizlerinde bu farklılığa neden olamaz? Options: {'A': 'Aşı olma', 'B': 'Beslenme', 'C': 'Spor yapma', 'D': 'Güneşlenme', 'E': 'Farklı işler yapma'}", "target": "E"} {"input": "Bir bitki hücresinin kromozomları gösterilmiştir. Buna göre, şekildeki hücrenin kromozomlarına bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? Options: {'A': 'Üreme hücresidir.', 'B': 'Fenotip AbE’dir.', 'C': 'İki kromozomludur.', 'D': 'Tüm özellikleri homozigottur.', 'E': 'İki tane çekinik gen taşır.'}", "target": "C"} {"input": "Bireyler arasında çeşitlilik gösteren çiçek rengi gibi kalıtı- labilen özelliklere karakter adı verilirken bir karakterin her bir farklı tipine de özellik denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek verilemez? Options: {'A': 'Karakter: Göz rengi, Özellik: Mavi göz', 'B': 'Karakter: Kürk rengi, Özellik: Albino tavşan', 'C': 'Karakter: Tohum şekli, Özellik: Buruşuk tohum', 'D': 'Karakter: Bağlı gen, Özellik: Kas distrofisi', 'E': 'Karakter: Çiçek rengi, Özellik: Mor renk'}", "target": "A"} {"input": "Kalıtıma ait bazı kavramların tanımları verilmiştir. • Bir karakterin genlerle ifade edilmesidir. • Heterozigot durumda etkisini gösteremeyen gendir. • Homozigot ve heterozigot durumda iken kendini gösteren gendir. • Aynı karakter üzerinde etkili olan gen çiftidir. Buna göre, aşağıdaki kavramlardan hangisinin tanımı verilmemiştir? Options: {'A': 'Genotip', 'B': 'Gen', 'C': 'Çekinik gen', 'D': 'Baskın gen', 'E': 'Alel'}", "target": "D"} {"input": "Bir karaktere ait baskın ve çekinik özelliklerin kalıtımından sorumlu genler iki harf ile gösterilir. Buna göre, I. Baskın alel büyük harfle gösterilir. II. Her iki alel aynı ise homozigot, biri diğerinden farklıysa heterozigottur. III. Yumurta, sperm gibi gametlerde sadece bir tane alel bulunur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda altı parmaklılık baskın genlerle taşınan bir özelliktir. Buna göre, altı parmaklı bir çocuğun ebeveynlerinin genotipi aşağıdakilerden hangisi olamaz? Options: {'A': 'Anne: AA, Baba: aa', 'B': 'Anne: Aa, Baba: aa', 'C': 'Anne: aa, Baba: Aa', 'D': 'Anne: Aa, Baba: Aa', 'E': 'Anne: aa, Baba: aa'}", "target": "D"} {"input": "Bezelyelerde uzun gövde kısa gövdeye baskındır. Uzun gövdeli bezelyeler diğer uzun gövdeli bezelyelerle çaprazlandığında 3:1 fenotip oranında F1 dölleri oluşmaktadır. Buna göre, ifade edilen çaprazlama sonucunda oluşabilecek genotip oranları aşağıdakilerden hangisindeki gibi olmalıdır? Options: {'A': 'Homozigot Baskın: 3, Heterozigot: 1, Homozigot Çekinik: 0', 'B': 'Homozigot Baskın: 2, Heterozigot: 1, Homozigot Çekinik: 1', 'C': 'Homozigot Baskın: 1, Heterozigot: 2, Homozigot Çekinik: 1', 'D': 'Homozigot Baskın: 1, Heterozigot: 2, Homozigot Çekinik: 2', 'E': 'Homozigot Baskın: 0, Heterozigot: 1, Homozigot Çekinik: 3'}", "target": "D"} {"input": "Domates bitkisinde meyve rengi ve tüy durumu ile ilgili punnett karesi verilmiştir. Buna göre, numaralı bireylerin fenotipi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? (Kırmızı meyve (A) sarı meyveye (a) baskındır. Tüysüzlük (T) tüylülüğe (t) baskındır.) Options: {'A': 'I → Kırmızı - tüylü', 'B': 'II → Kırmızı - tüysüz', 'C': 'III → Kırmızı - tüysüz', 'D': 'IV → Sarı - tüysüz', 'E': 'V → Sarı - tüylü'}", "target": "E"} {"input": "İnsanda kahverengi göz, mavi göz rengine baskındır. Homozigot kahverengi gözlü bir erkekle fenotipi bilinmeyen bir kadının evliliğinden kahverengi gözlü çocuk dünyaya geliyor. Annenin fenotipi ve genotipi; Genotip Fenotip I. AA Kahverengi II. Aa Kahverengi III. aa Mavi verilenlerden hangileri gibi olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Dişi ve erkek birey gametlerinden oluşabilecek yavrulara ait genotipler punnett karesinde numaralanarak verilmiştir. ♀\\♂ RA Ra rA ra RA 1 2 3 4 Ra 5 6 7 8 rA 9 10 11 12 ra 13 14 15 16 Buna göre, oluşacak numaralı yavruların hangilerinin genotipi birbiriyle aynıdır? Options: {'A': '1 - 10', 'B': '6 - 16', 'C': '8 - 14', 'D': '5 - 11', 'E': '9 - 15'}", "target": "B"} {"input": "Tavuk ve horozlarda gül ibiklilik (G) balta ibikliliğe (g), uzun bacak (U) kısa bacaklılığa (u) baskındır. Buna göre; I. Gül ibik - kısa bacaklı tavuk II. Gül ibik - uzun bacaklı horoz III. Balta ibik - kısa bacaklı horoz IV. Balta ibik - uzun bacaklı tavuk fenotiplerinden hangilerinin genotipi kesin olarak bilinemez? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Kan grubu belirlemede aşağıdaki durumlar gözleniyor. Birey Anti - A Anti - B Anti - D Serra Çökelme yok Çökelme var Çökelme var Burak Çökelme var Çökelme yok Çökelme yok Buna göre; I. Serra B Rh+ II. Burak AB Rh+ III. Burak A Rh- IV. Serra A Rh- verilenlerden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Bezelyelerde yuvarlak tohum şekli (Y) buruşuk tohum şekline (y) baskındır. Genotipi bilinmeyen iki yuvarlak tohumlu bezelyenin her biri buruşuk tohumlu bezelyeyle çaprazlanıyor ve aşağıdaki durumlar elde ediliyor. I. Çaprazlamada %100 olasılıkla heterozigot yuvarlak tohum, II. Çaprazlamada %50 olasılıkla heterozigot yuvarlak, % 50 olasılıkla buruşuk tohumlu F1 dölleri oluşuyor. Buna göre, I ve II. çaprazlamalardaki genotipi bilinmeyen atalar aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir? Options: {'A': 'yy YY', 'B': 'YY yy', 'C': 'YY Yy', 'D': 'Yy Yy', 'E': 'yy yy'}", "target": "E"} {"input": "İnsanda M ve N kan grubunda M aleli N’ye; A, B ve 0 kan gruplarında ise A aleli B’ye eş baskındır. ABMN genotipli bir dişiyle BBMM genotipli erkeğin evliliğinden A ve N kan grubu fenotipli bireyin meydana gelme olasılığı aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '0', 'B': '1/8', 'C': '1/6', 'D': '1/4', 'E': '1/2'}", "target": "B"} {"input": "Bezelyelerde mor çiçek (M) beyaz çiçek (m) üzerine baskındır. Buna göre; I. MM X mm II. Mm X Mm III. mm X Mm IV. MM X Mm çaprazlamalarından hangilerinde beyaz çiçekli bezelyeler oluşmaz? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Farelerde kürk rengi çok alellik ile kalıtılan bir karakterdir. Alellerin baskınlık ilişkisi ise şu şekildedir; F (Siyah) > Fb (beyaz) > Fg (Gri) > Fa (Albino) Buna göre, farelerde gözlenebilecek fenotip sayısı (X) ve genotip sayısı (Y) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '4 10', 'B': '6 10', 'C': '4 27', 'D': '4 18', 'E': '6 20'}", "target": "E"} {"input": "İnsanda MN kan grubundan sorumlu genlerde eş baskınlık görülür. Buna göre; I. MM X MM II. NN X NN III. MN X MN IV. MN X MM V. NN X MN verilen çaprazlamaların hangilerinde eş baskın fenotipin görülme oranı %50 olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II, III ve IV', 'C': 'III, IV ve V', 'D': 'II, III, IV ve V', 'E': 'I, II, III, IV ve V'}", "target": "E"} {"input": "Mendel ilkelerinden ayrılma, bağımsız dağılım ve benzerlik ilkelerinin tanımlarının yazılı olduğu numaralı kartlar ile bu ilkelere ait örnekler karışık olarak verilmiştir. Buna göre, ilkelerin tanımları ve örnek eşleştirmeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '1 K, 2 M, 3 L', 'B': '1 K, 2 L, 3 M', 'C': '1 L, 2 M, 3 K', 'D': '1 M, 2 K, 3 L', 'E': '1 L, 2 K, 3 M'}", "target": "E"} {"input": "Canlıları gözlemleyerek onların fenotipleri hakkında genel bilgi edinilebilir ancak genotipleri hakkında kesin bilgiye ulaşmak bazen zordur. Fenotipinde baskın özelliği gösteren bireyin genotipi homozigot (AA) ya da heterozigot (Aa) olabilir. Fenotipinde baskın özelliği gösteren fakat genotipi bilinmeyen bireyin, genotipini öğrenmek amacıyla yapılan çaprazlamaya kontrol çaprazlaması denir. Baskın fenotipli bireyin genotipini bulmak için, I. Homozigot AA ya da heterozigot Aa genotipleri ayrı ayrı homozigot aa genotipi ile çaprazlanır. II. Homozigot AA ya da heterozigot Aa genotipleri ayrı ayrı homozigot AA genotipi ile çaprazlanır. III. Homozigot AA ya da heterozigot Aa genotipleri ayrı ayrı heterozigot Aa genotipi ile çaprazlanır. IV. Sadece homozigot AA genotipi homozigot aa genotipi ile çaprazlanır. kontrol çaprazlamalarından hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Birbirinden bağımsız genlerin bulunduğu dört farklı genotip verilmiştir. 1. genotip: AaBbCCDd 2. genotip: aaBbCCdd 3. genotip: AABBCcDd 4. genotip: AaBbCcDD Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': '1 ve 4. genotiplerde 8 çeşit gamet oluşur.', 'B': '2. genotipin fenotipi aBCd şeklindedir.', 'C': '3. genotipten ABcd gametinin oluşma ihtimali 1/2’dir.', 'D': '3 ve 4. genotiplerin fenotipleri aynıdır.', 'E': '1. genotipin gametinde c genini bulundurma ihtimali 0’dır.'}", "target": "C"} {"input": "Beş farklı karaktere sahip üç canlının genotipleri verilmiştir. I. AaBBCcddEe II. aabbCcDdee III. AaBbccDdEe Buna göre, canlılardan hangilerinin oluşturacağı gamet çeşidi sayısı en fazladır? (Genler bağımsızdır.) Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir karakteri kontrol eden bazı aleller homozigot baskın durumda iken letal (öldürücü) etkiye sahip olabilir. Bu karakter bakımından baskın fenotipli olan iki bireyin çaprazlanması sonucu oluşabilecek canlı yavrular içinde ata bireyler ile aynı fenotipli olanların oranı aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '3/4', 'B': '2/3', 'C': '1/2', 'D': '1/4', 'E': '1/6'}", "target": "B"} {"input": "Gregor Mendel bezelyeler üzerine birçok çalışma yaparak genetik biliminin temellerini oluşturan çıkarımlarda bulunmuş ve bazı karakterlerin atalardan yavrulara aktarımının nasıl gerçekleştiğini açıklamıştır. Mendel yaşadığı dönemde, aşağıdaki kalıtsal durumlardan hangisi ile ilgili bir çalışma yapmamıştır? Options: {'A': 'İki farklı gen bir arada olduğunda baskın gen, fenotipte etkisini gösterir.', 'B': 'Bir canlının genotipini oluşturan aleller gamet oluşumu sırasında farklı gametlere geçer.', 'C': 'Aynı karakter bakımından homozigot baskın ve çeki- nik bireyler çaprazlanırsa yavruların tümü baskın fenotipte olur.', 'D': 'Birden fazla karakterin kalıtımında alel çiftleri birbirinden bağımsız olarak gametlere dağılır.', 'E': 'Bir karakteri etkileyen ikiden fazla alel çeşidinin bulunması durumunda popülasyondaki fenotip ve genotip çeşidi artış gösterir.'}", "target": "D"} {"input": "Bezelyelerde mor çiçek rengi aleli beyaz çiçek rengi aleli- ne baskındır. Genotipleri bilinmeyen mor çiçek renkli bezelyeler ile beyaz çiçekli bezelyeler kullanılarak kontrol çaprazlaması yapılmıştır. Bu durumla ilgili yapılan bazı çaprazlamalar gösterilmiştir. Buna göre, 1 ve 2. çaprazlamalardaki mor çiçekli ebe- veyn genotipleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': '1. çaprazlama: KK, 2. çaprazlama: kk', 'B': '1. çaprazlama: KK, 2. çaprazlama: Kk', 'C': '1. çaprazlama: Kk, 2. çaprazlama: Kk', 'D': '1. çaprazlama: kk, 2. çaprazlama: kk', 'E': '1. çaprazlama: Kk, 2. çaprazlama: kk'}", "target": "A"} {"input": "Varyasyon tür içi kalıtsal çeşitlilik olarak bilinir. Bir populasyonda farklı genetik özellikte bireylerin olması tür içi çeşitliliği artırır. Varyasyon kendiliğinden oluşmaz ve varyasyonun kaynakları bulunur. Buna göre varyasyon kaynaklarına; I. gamet oluşumu sırasında meydana gelen krossing over, II. üreme ana hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar, III. mayoz bölünmede meydana gelen rastgele dağılım olaylarından hangileri örnek olarak verilebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Kedilerde kaplumbağa kabuk deseni geni X kromozomu üzerindedir. Turuncu renk aleline sahip olan X kromozomunun aktif bulunduğu hücreler turuncu yamaları, siyah aleli taşıyan X kromozomunun aktif olduğu hücreler ise siyah yamaları oluşturmaktadır. Buna göre; I. Kaplumbağa kabuk deseni fenotipi iki farklı alel ile ortaya çıkar. II. Dişi ve erkek bireyler iki hücre tipinin karışımından oluşur. III. Kaplumbağa kabuk desenli dişi bireyden alınan bir hücrede inaktif X kromozomu bulunur. IV. Kaplumbağa kabuk desenli kedilerin aynı zamanda beyaz alanlara da sahip olması X kromozomu bulundurmayan hücre topluluklarının varlığı ile açıklanır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki genotiplerden hangisi haploit kromozom takımına sahip hücreyi ifade eder? Options: {'A': 'AA', 'B': 'Bb', 'C': 'CDe', 'D': 'FfGgHh', 'E': 'KKkLLLMmm'}", "target": "D"} {"input": "Bir türde aynı karaktere ait alel sayısının ikiden fazla olmasına çok alellilik denir. Alel sayısı kaç olursa olsun diploit bir birey bu alellerden sadece ikisini taşır. Bu alellerden biri anneden diğeri babadan aktarılır. Örneğin tavşanlarda kürk rengi dört (C, cch, ch, c) insanda kan grup-ları ise üç (A, B ve 0) allel gen ile kalıtılır. Bir türde X özelliği üç (X1, X2 ve X3), Y özelliği ise iki (Y1 ve Y2) alel gen ile kalıtılmaktadır. Bu türde X ve Y özellikleri ile ilgili oluşabilecek genotip çeşidi sayısı aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '3', 'B': '6', 'C': '9', 'D': '18', 'E': '24'}", "target": "E"} {"input": "Memeli bir hayvan türünde otozom kromozomları üzerinden taşınan A geniyle ilgili şu bilgiler verilmiştir. A; siyah kıl rengi oluşumunu, a; beyaz kıl rengi oluşumunu, AA ve Aa; kıvırcık kıl yapısının oluşumunu, aa; düz kıl yapısının oluşumunu sağlamaktadır. Belirtilen memeli hayvan türünün iki farklı cinsiyetteki canlısıyla ilgili oluşturulan punnett karesi şu şekildedir. a a A a Punnett karesi incelendiğinde, I. Döllenmeye katılan dişi birey siyah ve kıvırcık kıl yapısına sahipken, erkek birey beyaz ve düz kıl yapısına sahiptir. II. İlgili çiftin çaprazlanması sonucunda beyaz ve kıvırcık kıl yapısına sahip dişi bir birey 1/8 ihtimalle oluşur. III. İlgili bireylerin çaprazlanması sonrasında dişi bireyin fenotipine sahip oğul döllerin oluşma ihtimali, erkek bireyin fenotipine oranla daha yüksek olur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında bireylerin kan grupları gösterilmektedir. Buna göre, numaralı bireylerden hangileri kesinlikle B kan grubuna sahiptir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda kan grubunu belirleyen özelliklerden bir bölümü için izlenen fenotip çeşit sayısı 8, genotip çeşit sayısı ise 18’dir. Buna göre, bir insanın ilgili özellikler için aşağıdaki genotiplerden hangisine sahip olması beklenir? Options: {'A': 'A0', 'B': 'AB Rr', 'C': '00 rr IM IN', 'D': 'RR IMM', 'E': 'A0 Rr IN N'}", "target": "D"} {"input": "Tabloda bazı bireylerden alınan kan örnekleri üzerine damlatılan serumların gerçekleştirdiği çökelme durumları verilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangi ikisinin evlenmesi sonucu kan uyuşmazlığı görülebilir? Options: {'A': 'Yasemin - Kerem', 'B': 'Merve - Tarık', 'C': 'Yasemin - Tarık', 'D': 'Merve - Berk', 'E': 'Nur - Berk'}", "target": "C"} {"input": "Kan grupları ile ilgili bir tablo verilmiştir. Kan Grubu Alyuvardaki Antijen Plazmadaki Antikor A A I II − Anti - A Anti - B III − Anti - D Buna göre I, II ve III numaralı boşluklara gelecek ifadeler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Anti - B 0 Rh (+)', 'B': 'Anti - A 0 Rh (+)', 'C': 'Anti - B 0 Rh (-)', 'D': 'Anti - B AB Rh (-)', 'E': 'Anti - A AB Rh (-)'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. B A I 0 B II B A III A 0 B IV V Buna göre, numaralı bireylerden hangileri heterozigot genotipe sahiptir? Options: {'A': 'I, II ve V', 'B': 'I, III ve IV', 'C': 'II, IV ve V', 'D': 'III, IV ve V', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "A Rh+ kan grubuna sahip bir baba ile B Rh+ kan gruplu annenin, birinci çocukları erkek olup 0 Rh- kan grubuna sahiptir. Buna göre, ikinci çocuklarının AB Rh- kan gruplu kız olma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/16', 'D': '1/32', 'E': '1/64'}", "target": "A"} {"input": "X ve Y kromozomları üzerindeki bazı bölgeler a, b ve c şeklinde gösterilmiştir. Bu bölgelerle ilgili, I. a bölgesindeki genler birbirinin homoloğudur. II. b bölgesinde kısmi renk körlüğü ve hemofili genleri bulunabilir. III. c bölgesindeki genler babadan sadece erkek çocuklarına aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Hemofili hastalarında kanın pıhtılaşması için gerekli proteinler eksik olduğu için hastalar kan kaybından ölebilir. Buna göre, soyağacındaki numaralı bireylerden hangilerinde bu hastalık görülebilir? (Hemofili geni X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir gendir.) Options: {'A': '1 ve 2', 'B': '2 ve 3', 'C': '3 ve 4', 'D': '2, 3 ve 4', 'E': '1, 2, 3 ve 4'}", "target": "D"} {"input": "Hemofili geni bakımından taşıyıcı bir anne ile sağlam bir babanın çocuklarının genotipini bulmak için oluşturulacak punnett karesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '♀♂ XH YH B) ♀♂ Xh Y\\n XH XH\\n\\n Xh XH', 'C': '♀♂ X YH D) ♀♂ Xh Y\\n Xh XH\\n\\n Xh Xh', 'E': '♀♂ XH Y\\n XH\\n\\n Xh'}", "target": "D"} {"input": "Soyağacında X kromozomunda çekinik bir genle ortaya çıkan hastalığa sahip bireyler koyu renk ile gösterilmiştir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': '3 ve 6 numaralı bireylerin genotipinde bu gen bulunmaz.', 'B': '1, 7 ve 9 numaralı bireyler bu özellik bakımından heterozigottur.', 'C': '11 numaralı bireye bu gen 8 numaralı bireyden taşınmış olabilir.', 'D': '10 ve 11 numaralı bireyler çift yumurta ikizi olup genotipleri farklıdır.', 'E': '5 numaralı bireyin doğacak erkek çocuklarının hepsi hasta olacaktır.'}", "target": "D"} {"input": "Elif’in aile bireylerinin kan gruplarını belirleyerek oluşturduğu soyağacı verilmiştir. Buna göre yeni doğacak kardeşi ile ilgili, I. AB Rh+ kız kardeşinin olma ihtimali 3/32’dir. II. A Rh- erkek kardeşinin olma ihtimali 1/32’dir. III. 0 kan gruplu kız kardeşinin olma ihtimali 1/8’dir. ihtimallerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağaçlarında gösterilen kalıtımlardan hangisi kesinlikle Y kromozomuna bağlı olarak taşınamaz? Options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renk ile gösterilmiştir. Bu özellik; I. otozomlarda çekinik, II. otozomlarda baskın, III. X kromozomunda çekinik, IV. Y kromozomunda çekinik verilenlerinden hangileriyle taşınıyor olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Tavşanlarda kürk rengi dört alelli bir gen tarafından belirlenir. Bu alellerin baskınlık sıralaması C > cch > ch > c şeklindedir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Farklı alel kombinasyonlarında ara renkler ortaya çıkar.', 'B': 'C aleline sahip her tavşan koyu gri renklidir.', 'C': 'cc genotipli bireyler homozigot resesiftir.', 'D': 'cch aleli homozigot veya baskın olduğu alellerde açık gridir.', 'E': 'ch aleli homozigot veya baskın olduğu alellerde kısıtlı noktalı reklidir.'}", "target": "A"} {"input": "Adli tıp uygulamalarında olay yerinden elde edilen saç, tırnak, deri gibi kalıntılar yardımıyla suçluların tespiti yapılabilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu durumun sonucudur? Options: {'A': 'Vücut hücrelerinin tamamının mitoz bölünmeler sonucu oluşması', 'B': 'Aynı bireyin saç ve tırnak yapılarında farklı DNA’ların bulunması', 'C': 'Bir bireyin vücut hücrelerinin tamamında farklı genetik bilgilerin oluşması', 'D': 'Saç, tırnak, deri gibi yapılarda diğer vücut hücrelerinden farklı olan genlerin bulunması', 'E': 'Saç, tırnak, deri gibi yapılarda bireyin özellikleri ile ilgili ikişer adet genin yer alması'}", "target": "C"} {"input": "Hücre bölünmesi sırasında karyokinezin görüldüğü ama sitokinezin gerçekleşmediği gözlenmiş ise, oluşacak yeni hücrelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru olur? Options: {'A': 'Bölünme sonrası çok çekirdekli hücre oluşur.', 'B': 'Her biri tek çekirdekli az miktarda sitoplazma içeren hücreler oluşur.', 'C': 'Sitoplazma miktarı ve çekirdek sayıları farklı olan çok sayıda hücre oluşur.', 'D': 'Oluşacak hücrelerin yarısı çekirdekli yarısı çekirdek-siz olur.', 'E': 'Oluşacak hücrelerin hiçbirinde çekirdek bulunmaz.'}", "target": "D"} {"input": "İnterfaz sürecinde bulunan bir hücre için, I. Kromozom sayısı iki katına çıkar. II. Hacim ve yüzeysel olarak büyüme gözlenir. III. Protein sentezi ve ATP tüketim hızı yüksektir. verilenlerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Mitoz bölünme geçiren bitki ve hayvan hücrelerinde aşağıdaki ifadelerden hangisi farklılık gösterir? Options: {'A': 'Kardeş kromatitlerin sentromerlerinden ayrılması', 'B': 'Sitoplazmik proteinler ile iğ ipliklerinin oluşması', 'C': 'DNA’nın kendini eşleme mekanizması', 'D': 'Kromozomların ekvatoral düzlemde dizilmesi', 'E': 'Bölünme sırasında çekirdekçiğin kaybolması'}", "target": "A"} {"input": "Bitki hücresinde gerçekleşen hücre döngüsü ile ilgili, I. İnterfaz; G1, S ve G2 evrelerinden oluşur. II. Sitoplazma bölünmesi boğumlanarak gerçekleşir. III. İnterfaz, karyokinez ve sitokinez olmak üzere üç evreden oluşur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Hücre döngüsünün mitotik evresinde; I. kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi, II. DNA’nın kendini eşlemesi, III. çekirdek zarının yeniden oluşması, IV. hücre boyunun uzaması olaylarından hangileri gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'II ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Mendel’in çalışmasında her bezelye karakteri için sadece iki alel gen vardır. Fakat genlerin çoğu ikiden fazla alellik forma sahiptir. İnsanlarda AB0 kan grupları buna örnektir. AB0 kan grupları IA, IB ve i şeklinde ifade edilen üç ayrı alel tarafından saptanır. Alellerin her birinin fenotipi ayrı ve ayırt edilebilir şekilde etkilediği bu durum eş baskınlık olarak tanımlanır. Tabloda AB0 kan grupları için üç alel ve onların karbonhidratları verilmiştir. Tabloda verilen bilgilere göre, kan grubu fenotiplerine ait kırmızı kan hücrelerinin görünüşü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'A', 'B': 'B', 'C': 'AB', 'D': '0', 'E': '0'}", "target": "D"} {"input": "Soyağacındaki koyu renkli bireyler X gonozomunun Y gonozomu ile homolog olmayan bölgesinde taşınan bir kalıtsal hastalığı fenotiplerinde göstermektedirler. Bu kalıtım durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir? Options: {'A': 'V numaralı bireye hastalık geni II’den geçmiştir.', 'B': 'V numaralı bireyin doğacak bir erkek kardeşi de kesin bu hastalığı taşır.', 'C': 'I numaralı birey bu karakter bakımından heterozigot genotiptedir.', 'D': 'IV numaralı birey genotipinde baskın gen taşımaktadır.', 'E': 'III numaralı birey bu hastalık bakımından homozigot genotiptedir.'}", "target": "B"} {"input": "İspinoz kuş türünün dişilerinde ZW, erkeklerinde ZZ gonozomları bulunmaktadır. İspinoz kuşlarında tüy rengi Z geni ile aktarılmaktadır. Soyağacındaki koyu renkli bireyler düz tüy rengine sahip olduğuna göre, numaralanmış bireylerin genotipi ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? (D geni: Çizgili tüy rengi, baskın; d geni: Düz tüy rengi, çekinik) Options: {'A': '1 → ZDW', 'B': '2 → ZD Zd', 'C': '3 → ZD Zd', 'D': '4 → ZD ZD', 'E': '5 → ZD Zd'}", "target": "C"} {"input": "Popülasyonda görülme sıklığı yüksek olan kalıtsal bir hastalığın kalıtım şeklini belirlemek isteyen bir araştırmacı, bu hastalığın görüldüğü bir ailenin soyağacını aşağıdaki gibi çiziyor. Bu hastalığın kalıtım şekliyle ilgili, I. Hastalığın sadece erkek bireylerde ortaya çıkması, Y’ye bağlı çekinik alel ile kalıtıldığına işaret etmektedir. II. Bu hastalık kesinlikle otozomal baskın alel ile kalıtılmaktadır. III. Soyağacında hasta dişi birey bulunmamasına karşın bu hastalığa X’e bağlı çekinik alel yol açıyor olabilir. yorumlarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "D"} {"input": "İnsanda kas distrofisi; distrofin adlı kas proteinini şifreleyen genin X kromozomu üzerinde bulunmadığı zaman görülür. Bu geni taşımayan bireyler için, I. Kas yapısı bozulur. II. Kaslar uyumlu çalışamaz. III. Spor ve beslenme ile düzeltilebilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Şekildeki soyağacında kulak kıllılığı hastalığının kalıtımı gösterilmektedir. Koyu renkli bireyler bu özelliği fenotipinde gösterir. Buna göre, numaralı bireylerden hangisinde mutasyon görülmüştür? Options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "C"} {"input": "Kısmi renk körlüğü geni X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir özelliktir. Kısmi renk körü bir erkek ile normal görüşlü bir kadının evliliğinden doğacak çocuklar için, I. Kısmi renk körü baba, ilgili geni kız çocuklarına aktarır. II. Erkek çocukların hiçbirinde bu gene rastlanmaz. III. Kız çocuklarının tamamı bu hastalığı gösterir. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "İnsanların eşey kromozomları ile ilgili aşağıdaki özelliklerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Cinsiyetin belirlenmesinde görevli olan genleri taşıyan kromozomlara gonozom denir.', 'B': 'Sağlıklı bireylerde 44 otozom, 2 gonozom bulunur.', 'C': 'Gonozomlar sadece cinsiyetin belirlenmesi ile ilgili genler taşırlar.', 'D': 'Eşey kromozomları dişi bireylerde XX, erkek bireylerde XY ile gösterilir.', 'E': 'Eşey kromozomlarının fazlalığında ya da eksikliğinde çeşitli kalıtsal hastalıklar ortaya çıkar.'}", "target": "A"} {"input": "Bazı kalıtsal hastalıklar ve bu hastalığı sembolize eden uygun genotipler ile ilgili, I. Hemofili hastası dişi → X h Xh II. Kısmi renk körü erkek → XYr III. Kısmi renk körlüğü geni taşımayan dişi → XR XR IV. Hemofili hastası erkek → Xh Y V. Hemofili taşıyıcısı dişi → XH XH eşleşmelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve V', 'D': 'I, III ve V', 'E': 'II, IV ve V'}", "target": "C"} {"input": "İnsanlarda eşeyin belirlenmesinde; I. gonozom çeşidi, II. otozom sayısı, III. otozom çeşidi, IV. gonozom sayısı durumlarından hangileri etkilidir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlarda orak hücre anemisi otozomal çekinik kalıtılan bir hastalıktır. I. ailede kuzen olan Kübra, Selma ve Mehmet ile akrabalık ilişkisi olmayan ve kendi aralarında kuzen olan II. ailede Osman, Elif ve Taner’in orak hücre anemisi ile ilgili durumları aşağıda verilmiştir. • I. aileden Kübra’da orak hücre anemisi görülmüştür. • II. ailede bu gen hiçbir bireyde bulunmamaktadır. Buna göre, aşağıdaki evliliklerin hangisinden doğacak çocuğun orak hücre anemisi olma ihtimali yüksektir? Options: {'A': 'Elif - Osman', 'B': 'Elif - Taner', 'C': 'Selma - Osman', 'D': 'Kübra - Taner', 'E': 'Kübra - Mehmet'}", "target": "B"} {"input": "Soyağacında herhangi bir karakterin kalıtımı verilmiş olup koyu renkli bireyler bu karakteri fenotipinde göstermektedir. Aktarılan özellikle ilgili, I. Otozomal çekiniktir. II. X kromozomu üzerinde çekinik aktarılır. III. Erkek ve dişilerde görülme olasılığı eşittir. IV. Eş baskındır. yargılarından hangileri doğru olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "İnsanda X kromozomu üzerinde çekinik bir genle kalıtılan bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak gösterilmiştir. Soyağacında ‘‘?’’ ile gösterilen bireyin çekinik geni genotipinde taşıma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1', 'B': '12', 'C': '8', 'D': '9', 'E': '8'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renk ile belirtilmiştir. Taralı bireylerde görülen bu özellik; I. otozomal çekinik, II. X’e bağlı çekinik, III. X’e bağlı baskın, IV. Y’ye bağlı baskın durumlarından hangileriyle aktarılmaktadır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Akraba evliliklerinin olası riskleriyle ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisine varılamaz? Options: {'A': 'Sağlıklı çocukların doğması imkânsızdır.', 'B': 'Kalıtsal hastalıkların ortaya çıkma riski artmaktadır.', 'C': 'Çekinik genlerin birbiriyle karşılaşma olasılığı artar.', 'D': 'İlk çocukların sağlıklı doğması, sonraki çocukların da sağlıklı olacağının kanıtı olamaz.', 'E': 'Homozigot genotipli bireylerin oluşma olasılığı artar.'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda X’e bağlı çekinik genlerle aktarılan hemofili ve kısmi renk körlüğü hastalıklarının bir ailede görülme durumu soyağacında verilmiştir. Soyağacında annenin genotipinin XHRXhr olduğu bilindiğine göre numaralanmış bireylerle ilgili; I. 1 ve 4 numaralı bireyler krossing over gerçekleşmeden oluşabilir. II. 2 ve 3 numaralı bireyler anneden krossing over sonucu oluşan gametlerin döllenmesiyle meydana gelir. III. 2, 3 ve 4 numaralı bireylerin hastalık genleri babadan aktarılmıştır. IV. 1 numaralı bireyin doğacak erkek çocukları 4 numaralı bireyin fenotipinde olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Kalıtsal bir özelliğin nesilden nesile geçişi ile ilgili soyağaçları çizilmiş ve araştırılan özellik soyağaçlarında koyu renk ile gösterilmiştir. Aktarılan özellik ile ilgili, I. X kromozomunun Y kromozomu ile homolog olmayan bölgesinden çekinik hâlde aktarılır. II. Vücut kromozomları üzerinden baskın genle aktarılır. III. Hem otozomal hem de gonozomal baskın olabilen bir genle aktarılır. ifadelerinden hangileri doğru olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Soyağaçlarında kısmi renk körü hastası olan bireylerin koyu renkle gösterildiği bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisinde mutasyon etkisinden bahsedilir? (Kısmi renk körlüğü geni X kromozomu üzerinden çekinik genle aktarılır.) Options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "D"} {"input": "Tek yumurta ikizi olan iki kız kardeşin yine tek yumurta ikizi olan iki erkek kardeşi ile evliliklerini gösteren soyağacı verilmiştir. Soyağacındaki K bireyinin kısmi renk körü hastası olduğu bilindiğine göre, I. 7 numaralı birey kısmi renk körü hastalığı yönüyle yapılan çaprazlamada %25 sağlıklı erkek olma olasılığı ile doğmuştur. II. 5 ve 6 numaralı bireylerin genotiplerinin aynı olma olasılığı 1/4’tür. III. 1 ve 2 numaralı bireylerin genotiplerinin heterozigot olma olasılığı 1/2’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. Buna göre bu özelliğin kalıtımı; I. otozomlarda çekinik, II. X kromozomu üzerinde çekinik, III. otozomlarda baskın, IV. Y kromozomu üzerinde baskın durumlarından hangileri ile gerçekleşmektedir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Kısmi renk körü bireyler soyağacında taralı olarak verilmiştir. Buna göre 1, 2 ve 3 numaralı bireylerin bu özellik açısından genotipleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Taşıyıcı Hasta Sağlıklı', 'B': 'Taşıyıcı Taşıyıcı Taşıyıcı', 'C': 'Sağlıklı Taşıyıcı Hasta', 'D': 'Hasta Hasta Hasta', 'E': 'Taşıyıcı Sağlıklı Taşıyıcı'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacı ender rastlanan bir alelin tipik kalıtımını göstermektedir. Buna göre, I. Soyağacındaki aile çekinik bir özellik olan albinoluk için alel taşır. II. Fenotipik olarak etkinlenmemiş bireylerin çocukları sağlıklıdır. III. K bireyinin etkilenmiş olması ebeveynlerinin heterozigot olduğunu gösterir. IV. Aleli taşıyan her birey hastalıktan etkilenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Otozomal çekinik olarak aktarılan bir özelliğin kalıtımı soyağacında verildiği gibi olup bu özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle belirtilmiştir. Buna göre, “?” işareti ile gösterilen bireyin bu özelliği fenotipine yansıtma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1/9', 'B': '8/1', 'C': '1/6', 'D': '2/9', 'E': '4/1'}", "target": "B"} {"input": "Genetik bakımdan üç ailenin çocuklarının durumları verilmiştir. Buna göre, bu durumlardan hangileri bir mutasyon sonucu oluşmuş olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Homolog kromozomlarla ilgili; durumlarından hangileri canlılarda genetik çeşitliliği artırıcı yönde değerlendirilemez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki ifadelerden hangisi genetik varyasyonlara neden olmaz? Options: {'A': 'Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen parça değişimi', 'B': 'Bir kromozomda, genin birden fazla kopyasının olması', 'C': 'Homolog kromozomların rastgele ve bağımsız kutuplara çekilmesi', 'D': 'Bir genin diziliminde meydana gelen ani değişmeler', 'E': 'Mitoz bölünmede kardeş kromatitlerin ayrılması'}", "target": "C"} {"input": "Arkeolojik bir kazı sonucunda bulunmuş bazı vücut hücrelerinden elde edilen DNA’nın polimeraz zincir reaksiyonları ile çoğaltılması sırasında; I. gen çeşidi, II. nükleotit dizilişi, III. adaptasyon yeteneği özelliklerinden hangilerinde bir değişim beklenmez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi canlılarda meydana gelen biyolojik çeşitliliğin nedenleri arasında değildir? Options: {'A': 'Döllenme', 'B': 'Kromatitlerin ayrılması', 'C': 'Krossing over', 'D': 'Rekombinasyon', 'E': 'Mutasyon'}", "target": "C"} {"input": "İnsan DNA’larında belli aralıklarla tekrarlanan ve protein sentezi ile ilgili olmayan bölümler vardır. İşlevsel özelliklere sahip genlerin arasında bulunan bu bölümlerin sayısı kişiden kişiye değişir ve kişinin DNA parmak izini oluşturur. DNA parmak izi; I. babalık testlerinde, II. bazı kalıtsal hastalıkların teşhisinde, III. suçluların tespitinde durumlarından hangileri için kullanılır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Mutasyonlar; I. eşeyli üreyen canlıların vücut hücrelerinde, II. eşeyli üreyen canlıların eşey ana hücrelerinde, III. eşeysiz üreyen canlıların spor hücrelerinde gerçekleştiğinde hangilerinde nesilden nesile aktarılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir türe ait bireyler arasındaki genetik yapı farklılıkları genetik çeşitliliğe yol açar. Buna varyasyon denir. Varyasyonlara sebep olan faktörler ise mutasyon, kromozomların bağımsız dağılımı ve krossing over gibi olaylardır. AaBbDDEe genotipine sahip bir eşey ana hücresindeki metafaz I evresine ait kromozom dizilimi verilmiştir. Bu hücrenin farklı zamanlarda oluşturduğu gametlerdeki kromozom dizilimleri de aşağıda numaralanmıştır. Buna göre, oluşan gametlerin genetik içeriği incelenerek her bir hücrede hangi varyasyon faktörünün etkili olduğuna yönelik eşleşmelerden aşağıdakilerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'II I III', 'B': 'II III I', 'C': 'I II III', 'D': 'III II I', 'E': 'I III II'}", "target": "E"} {"input": "Yukarıda verilen canlıların üreme yöntemleri dikkate alındığında, değişen ortam koşullarına uyum yeteneğinin azdan çok olana sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'I > II > III = IV', 'B': 'IV = III > II = I', 'C': 'IV = III > II > I', 'D': 'III > IV > I > II', 'E': 'III = IV > II > I'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi tür içi kalıtsal varyasyonlara neden olmaz? Options: {'A': 'Farklı coğrafik bölgelere yayılmış aynı tür canlılar arasındaki göçler', 'B': 'Aynı türe ait yumurta ve spermin birleşmesi', 'C': 'Homolog kromozomların kardeş olmayan kromozomları arasındaki parça değişimi', 'D': 'Aynı genetik yapıya sahip canlılarda farklı çevresel faktörlere bağlı olarak gen işleyişlerinin değişmesi', 'E': 'Üreme hücrelerinde görülen mutasyonlar'}", "target": "D"} {"input": "Kalıtsal olmayan, değişen çevre koşullarının etkisiyle genin işleyişinde meydana gelen değişimlere modifikasyon denir. Buna göre; I. Karahindiba bitkisinin dağda yetiştirildiğinde kısa boylu, ovada yetiştirildiğinde uzun boylu olması II. İkiye bölünme sonucu oluşan öglenaların kloroplast sayılarının farklı olması III. İstiridyelerin yapıştığı kayaya bağlı olarak değişik kabuk şekilleri kazanması IV. Nemli ortamda yaşayan bitkilerin yapraklarının geniş yüzeyli olması örneklerinden hangileri modifikasyona aittir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Ekosistemler ile ilgili, I. Canlı ve cansız öğeler bir arada bulunur. II. Ekosistemde yer alan canlılar arasında madde ve enerji akışı vardır. III. Cansız etmenler canlı sayısını etkiler. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Ekolojik organizasyona göre; I. Beyşehir Gölü’ndeki aynalı sazan balıkları, II. Şanlıurfa Suruç’taki kelaynak kuşları, III. Sahra Çölü’ndeki yılanlar verilenlerden hangileri komünite örneğidir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Şekilde ekolojik terimler büyüklük bakımından sıralanmıştır. Z Y X Popülasyon Buna göre, I. X, belirli bir bölgede yaşayan tüm popülasyonların oluşturduğu komünitedir. II. Y, belli bir bölgede yaşayan canlılar ve cansız çevreden oluşan biyosferdir. III. Z, yeryüzündeki canlıların yaşadığı tabaka olan ekosistemdir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Ekolojik birimler verilmiştir. I. Popülasyon II. Ekosistem III. Komünite IV. Biyosfer Buna göre, ekolojik birimlerin küçükten büyüğe sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'I - III - II - IV', 'B': 'II - III - I - IV', 'C': 'III - I - II - IV', 'D': 'IV - III - I - II', 'E': 'IV - III - II - I'}", "target": "E"} {"input": "Ayrıştırıcılar ile ilgili, I. Organik atıkları hücre dışında sindirir. II. Işık enerjisi ile ATP sentezler. III. Yaşam için gerekli olan karbon ve azot gibi elementlerin devamlılığını sağlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir ekosistemde canlıların üstlendiği göreve ekolojik niş denir. Bir canlının ekolojik nişinin belirlenmesinde; I. inorganik maddeden organik madde sentezlemesi, II. besinini büyük katı parçalar hâlinde alması, III. solunumla enerji üretmesi olaylarından hangileri dikkate alınır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Ekvatordaki Galapagos Adaları en küçük penguen türünün yaşadığı bölgedir. Galapagos penguenleri küçük balıklarla beslenir. Güneydeki soğuk sularda yaşayan balıklar beslenmek için okyanus akıntılarına bağımlıdır. Okyanus akıntıları güçlü rüzgarlarla oluşur. Ancak zaman zaman rüzgarların esmediği durumlar olur. Bunun sonucunda Galapagos bölgesinde sular ısınır ve akıntılar kesilir. Buna bağlı olarak bölgedeki balık popülasyonunun azalması sonucunda penguenlerin çoğu aç kaldığı için ölür. Buna göre, I. Bir popülasyondaki artış ya da azalışın başka bir popülasyonu etkilemesi için aralarında beslenme ilişkisi olmalıdır. II. Ekosistemin cansız faktörlerindeki değişiklik sadece canlı faktörleri etkiler. III. Ekosistemdeki cansız faktörlerdeki değişiklik popülasyonun yok olmasına neden olur. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "İki farklı komünitenin kesişim bölgesi olan ekoton gösterilmiştir. Ekoton ile ilgili, I. Tür içi ve türler arası rekabet gücü fazla olan bireyleri barındırır. II. Madde döngüleri genel olarak daha hızlı gerçekleşir. III. Tür çeşitliliği kara ve su komünitelerine göre fazladır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Ekosistemi oluşturan abiyotik faktörlerden sıcaklığın optimum değerin altında seyretmesi bitkilerde aşağıdaki metabolik olay çiftlerinden hangisinde aynı yönde değişime neden olur? Options: {'A': 'Göç etme - Üreme', 'B': 'Çimlenme - Çiçek açma', 'C': 'Endospor oluşturma - Çiçek açma', 'D': 'Büyüme - Endospor oluşturma', 'E': 'Çimlenme - Endospor oluşturma'}", "target": "C"} {"input": "Bazı ekolojik kavramlara örnekler verilmiştir. I. Köyceğiz Gölü çevresi Sığla ağacının yetiştirilmesi için uygun bir ortamdır. II. Kurumuş Sığla ağaçları saprofit canlılar tarafından inorganik maddelere dönüştürülür. III. Köyceğiz Gölü çevresindeki ağaçlar pek çok canlıya ev sahipliği yapar. Örneklerin ekolojik kavramlarla eşleşmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'III - II - I', 'B': 'II - III - I', 'C': 'I - II - III', 'D': 'I - III - II', 'E': 'III - I - II'}", "target": "D"} {"input": "Aynı popülasyonda yer alan sağlıklı bireylerin; I. kromozom sayıları, II. DNA nükleotit dizilimleri, III. DNA’daki organik baz çeşitleri, IV. hücre zarı yapıları özelliklerinden hangileri kesinlikle ortaktır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'I, III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Mantarlar ve böcekçil bitkiler; I. fotosentez yapma, II. dışarıdan organik besin alma, III. protein sentezleme, IV. topraktan su ve mineral alma olaylarından hangilerini ortak olarak gerçekleştirir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'I, III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Beslenme şekilleri ile ilgili şema verilmiştir. Hepçil Otçul Etçil Uygun canlıların şemaya yerleştirilmesi istendiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlış olur? Options: {'A': 'Keçi - Aslan - Maymun', 'B': 'Koyun - At - Tilki', 'C': 'Geyik - Kedi - İnsan', 'D': 'Tavşan - Kurt - Ayı', 'E': 'At - Kaplan - Karga'}", "target": "E"} {"input": "Aynı ekosistemde bulunan; I. kedi, II. fare, III. insan, IV. bira mayası, V. kene canlılarından heterotrof ve ototrof beslenenler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Heterotrof: II - III, Ototrof: V', 'B': 'Heterotrof: I - II - III, Ototrof: IV - V', 'C': 'Heterotrof: I - IV - V, Ototrof: II - III', 'D': 'Heterotrof: I - II - III - V, Ototrof: IV', 'E': 'Heterotrof: I - II - III - IV - V, Ototrof: -'}", "target": "D"} {"input": "Yukarıda verilen canlılardan hangileri sadece ototrof beslenme gösterir? Options: {'A': 'Yalnız a', 'B': 'a ve f', 'C': 'a, b ve c', 'D': 'b, c, e ve f', 'E': 'c, d, e ve f'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekosistemde orman diplerinde yaşayan saprofitler ağaçlardan düşen yaprakları ve ölü hayvan atıklarını hücre dışı sindirim yaparak ayrıştırır. Buna göre ayrışma işlemi sırasında; I. kitin, II. selüloz, III. glikojen, IV. nişasta polisakkaritlerinden hangilerinin hidroliz edilmesi beklenir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Böcekçil bitki ve çam ağacı için; I. kloroplast organeli bulundurmak, II. hücre dışı sindirim yapmak, III. hem ototrof hem heterotrof beslenmek özelliklerinden hangileri ortaktır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Mitoz bölünmenin belirli bir evresinin mikroskop görünümü verilmiştir. Sentriol Kromatit Ekvator düzlemi Bu hücre ile ilgili, I. 2n = 6 kromozomludur. II. Bölünme sonrası n = 3 kromozomlu hücreler oluşur. III. Hayvan hücresi olup anafaz evresi gerçekleşmektedir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "2n = 26 kromozomlu bir hücre peş peşe üç mitoz geçirirse, a) Bölünme sonrası oluşacak hücre sayısı b) Bölünme sonrası oluşan hücrelerin kromozom sayısı değerleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '2 26', 'B': '4 26', 'C': '8 26', 'D': '8 13', 'E': '4 13'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda verilen canlılardan hangisinde rejenerasyonla çoğalma gözlenir? Options: {'A': 'Uğur böceği', 'B': 'Kertenkele', 'C': 'Planarya', 'D': 'Ahtapot', 'E': 'Ağaç kurbağası'}", "target": "C"} {"input": "Bitki ve hayvan hücrelerinin mitoz bölünmesi; I. DNA’nın replikasyon şekli, II. iğ ipliklerinin oluşum şekli, III. sitoplazmanın bölünme şekli ifadelerinden hangileri bakımından farklılık göstermez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Mitoz bölünmede kalıtsal çeşitlilik oluşmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Sitokinez sonrasında iki hücrenin oluşması', 'B': 'Profaz evresinde kromozomların iğ ipliklerine tutunması', 'C': 'İnterfaz evresinde replikasyon ile DNA miktarının iki katına çıkması', 'D': 'Anafaz evresinde kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması', 'E': 'Metafaz evresinde kromozomların ekvatoral düzlemde sıralanması'}", "target": "D"} {"input": "Mitoz hücre bölünmesi ile ilgili, I. Oluşan yeni hücreler tekrar bölünme geçiremez. II. Genetik özelliklerin değişmeden yavru hücrelere aktarılması sağlanır. III. Kromozom sayısı ana hücre ile aynı iki hücre oluşur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Canlıların beslenme şekilleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğru değildir? Options: {'A': 'Holozoik beslenen canlıların bağırsak uzunluğu tükettiği besin türüne göre farklılık gösterir.', 'B': 'Ayrıştırıcı beslenen canlılarda hidroliz sadece hücre dışında gerçekleşir.', 'C': 'Işık enerjisi ile organik besin sentezleyen canlılarda klorofil pigmenti bulunur.', 'D': 'Parazit beslenen bitkiler konak bitkiden su ve mineral alır.', 'E': 'Mantarlar sınıfındaki canlılarda ayrıştırıcı veya parazit beslenme görülür.'}", "target": "B"} {"input": "I. bakteriler, II. bitkiler, III. mantarlar Yukarıdaki canlıların beslenme şekillerine göre eşleşmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'I ve II I ve III I, II ve III', 'B': 'II I ve III I ve III', 'C': 'II III I', 'D': 'I ve II III I', 'E': 'I I, II ve III I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir canlının beslenme şeklini belirlemek için aşağıdaki özelliklerden hangisi kullanılabilir? Options: {'A': 'Bulunduğu âlem', 'B': 'Işık enerjisini kullanabilme', 'C': 'Sindirim enzimini hücre dışına gönderebilme', 'D': 'CO2 asimilasyonu', 'E': 'Organik maddeyi inorganik maddeye çevirebilme'}", "target": "C"} {"input": "R, N ve S bakterilerinin ve hidrojeni işaretli nişastanın bulunduğu dışarıyla hava bağlantısı olan bir düzeneğe karbonu işaretli CO2 verilmiştir. Bir süre sonra işaretli karbona N bakterisinin enzimlerinde, işaretli hidrojene ise R ve S bakterilerinde rastlanmıştır. Buna göre, I. N’de klorofil pigmenti bulunur. II. R, heterotrof beslenme şekline sahiptir. III. S, hücre dışına enzim salgılamıştır. ifadelerinden hangilerinin doğruluğu kesin değildir? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Holozoik beslenen tüm canlılarla ilgili, I. Sindirim enzimlerinin tamamını kendileri üretir. II. Polimer besinleri monomerlere dönüştürebilirler. III. İnorganik maddelerden organik madde üretebilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yanız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Holozoik beslenen hayvanlarda aşağıdakilerden hangisi farklılık göstermez? Options: {'A': 'Bağırsak uzunluğu', 'B': 'Diş yapısı', 'C': 'Bağırsak flora yapısı', 'D': 'Mide şekli', 'E': 'Bağırsakta besin geri emiliminin gerçekleşmesi'}", "target": "E"} {"input": "Canlıların yediği besinlerle birlikte alınan zehirler, piramitte birbirini izleyen basamaklarda yukarı doğru gidildikçe artış gösterir. Bu olaya biyolojik birikim denir. Bir besin piramidinde yer alan canlılar numaralanarak verilmiştir. I. Su yosunu II. Deniz kestanesi III. Su samuru IV. Katil balina V. Saprofitler. Buna göre, dokularda biriken zehirli madde miktarının en fazla olduğu basamak aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'I', 'B': 'II', 'C': 'III', 'D': 'IV', 'E': 'V'}", "target": "E"} {"input": "Şekilde kara ekosistemindeki bir besin zinciri gösterilmiştir. Bu besin zinciri ile ilgili, I. Kartal besin ağındaki tüm canlılarla beslenebilir. II. Fare sayısı artarsa bir süre sonra yılan sayısı da artar. III. Yılan sayısı azalırsa, çekirge sayısı azalır. IV. Çekirge sayısı artarsa kartal sayısı bundan etkilenmez. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bir besin piramidi verilmiştir. Buna göre, hayvansal plankton sayısının azaldığı bir tuzlu su ekosisteminde aşağıdakilerden hangisinin meydana gelmesi beklenmez? Options: {'A': 'Küçük balık sayısı azalır.', 'B': 'Ototrof canlı sayısı artar.', 'C': 'Bitkisel planktonlar azalır.', 'D': 'Ton balıkları olumsuz etkilenir.', 'E': 'İnsanların tüketebileceği balık miktarı azalabilir.'}", "target": "D"} {"input": "Üç farklı besin piramidi verilmiştir. Buna göre, I. Piramidin ilk halkasını her zaman üreticiler oluşturur. II. Ayrıştırıcılar her basamakta görev yapar. III. İnsanlar, besin piramidinde farklı trofik düzeylerde yer alabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bir besin piramidinde ilk trofik düzeyden son trofik düzeye doğru gidildikçe meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki grafiklerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Isı', 'B': 'Rekabet', 'C': 'Aktarılan Enerji', 'D': 'Üreme Hızı', 'E': 'Biyokütle'}", "target": "B"} {"input": "Bir besin zincirindeki canlıların birbiriyle besin ilişkileri göz önüne alındığında aynı besin zincirindeki aşağıdaki canlılardan hangisi III. trofik düzeyde yer alır? Options: {'A': 'Zooplankton', 'B': 'İnsan', 'C': 'Fitoplankton', 'D': 'Küçük balık', 'E': 'Alabalık'}", "target": "C"} {"input": "Karasal ekosisteme ait bir besin piramidinde üreticiden son tüketiciye doğru gidildikçe aktarılan enerji miktarının azalmasında; I. enerjinin canlılarca kullanılamayan serbest enerji (ısı) şeklinde kaybedilmesi, II. enerjinin canlının yaşamsal fonksiyonlarını sürdürmek için harcanması, III. enerjinin, nötral yağ veya depo polisakkaritler biçiminde birikimi olaylarından hangileri etkilidir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir besin ağı şeması verilmiştir. Besin ağı ve bu ağı oluşturan canlılarla ilgili, I. Tüketici beslenme özelliği gösteren sadece M, L ve K’dir. II. A türü besin ağına enerji girişini sağlayan ototrof gruptur. III. B canlısı ayrıştırıcı canlı olup tüketicilerden üreticilere enerji aktarımını sağlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir ekolojik piramidi oluşturan canlı grupları verilmiştir. Bu canlı grupları ile ilgili, I. Birinci trofik düzeydeki canlılar ayrıştırıcı canlıların oluşturduğu organik molekülleri fotosentezde kullanır. II. İkinci trofik düzeydeki canlıların sindirim sistemlerinde selüloz sindirici bir hücreliler bulunabilir. III. Ayrıştırıcılar, prokaryot veya ökaryot hücresel özelliğe sahip canlı gruplarıdır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Ayrıştırıcıların düşünülmediği bir besin ağı verilmiştir. Buna göre, I. Hücrelerinde nişasta depolama özelliği olan canlı A’dır. II. C ve D canlıları B için birbirleri ile rekabet hâlindedir. III. E’nin biyokütlesinin F’den daha fazla olması beklenir. IV. G’ye aktarılan enerji miktarının F’ye aktarılana oranla on kat fazla olması beklenir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bir besin piramidinde yer alan canlı türlerine aktarılan enerji ile ilgili oluşturulan grafik verilmiştir. Grafiğe göre, I. L canlısı P ile beslenmektedir ve K canlısının avıdır. II. N canlısının sindirim kanalında selülozun sindiriminden sorumlu heterotrof organizmalar vardır. III. M canlısı güneş enerjisini doğrudan kullanabilecek potansiyele sahiptir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir yaşam alanında farklı canlı türlerinin birey sayıları ile enerjinin aktarım yönüne ilişkin oluşturulan piramit verilmiştir. Buna göre, I. a canlısı inorganik maddeleri organik besine dönüştürebilir. II. b canlısının vücut iriliği a canlısından daha fazladır. III. c ve d türleri farklı canlı âlemlerine ait canlı türleri olabilir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aynı ekosistemde yer alan aralarında beslenme ilişkisi olan canlıların besin piramidindeki yerleri gösterilmiş olup bu piramitteki değişimlerle ilgili çizilen grafik verilmiştir. Buna göre, grafikte ‘‘X’’ ile gösterilen yere aşağıdakilerden hangisinin yazılması doğru olur? Options: {'A': 'Biyokütle miktarı', 'B': 'Birey sayısı', 'C': 'Aktarılan besin miktarı', 'D': 'Aktarılan enerji miktarı', 'E': 'Dokularda biriken zehirli madde miktarı'}", "target": "C"} {"input": "Azot döngüsü şematize edilmiştir. Buna göre, numaralanmış olayları gerçekleştiren canlılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi ortak olabilir? Options: {'A': 'Fotosentez yapma', 'B': 'Prokaryot hücre yapısına sahip olma', 'C': 'Heterotrof beslenme', 'D': 'Çok hücreli olma', 'E': 'Atmosferik azota aynı yönlü etki etme'}", "target": "B"} {"input": "Bazı bakteriler topraktaki zararlı olan amonyağı yararlı azot tuzlarına dönüştürür. Bu sırada bu bakteriler açığa çıkan kimyasal bağ enerjisini kullanarak kendi besinlerini sentezler. Bu bakteriler için, I. Kemosentez yapar. II. Prokaryot hücre yapısına sahiptir. III. Azotun tekrardan atmosfere dönmesini sağlar. özelliklerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Ekosistemlerdeki su döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Su buharı yoğunlaşarak bulutları oluşturur.', 'B': 'Bitkiler terleme ile su döngüsüne katılır.', 'C': 'Toprağa sızan su, yer altı sularının oluşmasını sağlar.', 'D': 'Suya karışan ağır metaller buharlaşma ile atmosfere verilir.', 'E': 'Atmosferdeki su buharı yağmur, kar ve dolu şeklinde toprağa iner.'}", "target": "E"} {"input": "Azot döngüsü şematize edilmiş ve bazı canlılar numaralanmış olarak gösterilmiştir. Buna göre, numaralanmış canlılardan hangileri ışık enerjisine bağımlı olmadan besin üretimi yapabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'II, IV ve V', 'E': 'II, III, IV ve V'}", "target": "C"} {"input": "Su döngüsü gösterilmiştir. Buna göre, I ve II numara ile gösterilen yerlere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır? Options: {'A': 'Yoğunlaşma Buharlaşma', 'B': 'Buharlaşma Yoğunlaşma', 'C': 'Yüzey akışı Buharlaşma', 'D': 'Buharlaşma Yüzey akışı', 'E': 'Yoğunlaşma Yüzey akışı'}", "target": "C"} {"input": "Bir göl ekosistemine karbonu işaretlenmiş CO2 veril- diğinde, işaretli karbon aşağıdaki canlılarda bulunan moleküllerden hangisinin yapısında gözlemlenemez? Options: {'A': 'Otçul balıktaki glikojen', 'B': 'Fitoplanktondaki protein', 'C': 'Su bitkisindeki glikoz', 'D': 'Etçil balıkların kemiklerindeki mineral', 'E': 'Zooplanktondaki nükleotit'}", "target": "D"} {"input": "Azot döngüsünde yer alan bazı canlılar ve döngüdeki görevleri verilmiştir. Bu canlılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'X canlısı yok olursa belli bir süre sonra besin zincirleri yok olmaya başlar.', 'B': 'X canlısının gerçekleştirdiği olaya nitrifikasyon denir.', 'C': 'Y ve Z canlıları bakteriler âleminde yer alır.', 'D': 'Ayrıştırıcıların artması Y canlısının etkinliğini artırır.', 'E': 'Z canlısının artması toprağı azot bakımından fakirleştirir.'}", "target": "D"} {"input": "Azotun doğa ve organizmalar arasında dolaşımını gerçekleştiren canlılar ve bu canlıların görevleri ile ilgili, I. Denitrifikasyon yapan organizmalar fotosentez reaksiyonlarında klorofil pigmenti kullanır. II. Nitrifikasyon süreci bir dizi organizmanın gerçekleştirdiği kemosentez tepkimelerini kapsar. III. Çürükçül organizmalar gerçekleştirdikleri hücresel solunum tepkimeleri ile inorganik azotun bileşikleri- nin oluşumunda etkilidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Atmosferdeki CO2 artışı, dünyadaki sıcaklığı artırmaktadır. Bu hipotezi kuran bir öğrenci için, I. 15 000 – 30 000 yıl önce, sıcaklığın bugünkünden daha düşük olduğu son buzul çağında atmosferdeki CO2 daha düşüktür. II. Çam kabuk bitleri, kış mevsiminin daha yumuşak geçmeye başlamasıyla sayılarını kış mevsiminde de artırmış ve çok fazla ağacın kurumasına neden olmuştur. III. Dang humması ve vektörü olan sivrisinek daha önce görülmediği yüksek enlemlere yayılmaktadır. ifadelerinden hangileri kanıt sayılır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Azot döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Canlılar tarafından azotun kullanılabilir azotlu bileşiklere dönüştürülmesine azot fiksasyonu denir.', 'B': 'Azotun fikse edilmesinde azot gazı, amonyak veya amonyum iyonuna dönüştürülür.', 'C': 'Atmosferdeki azotun yıldırım, şimşek gibi olaylarla toprağa geçmesine abiyotik fiksasyon denir.', 'D': 'Azot döngüsünde holozoik beslenen bakteriler amonyağı nitrit ve nitrata çevirirler.', 'E': 'Sucul ekosistemlerde siyanobakteriler nitrat tuzlarını kullanarak azotlu organik bileşikleri sentezler.'}", "target": "C"} {"input": "Sokağa çıkma yasağının olduğu 23 - 26 Mayıs 2020 tarihlerinde İzmit ilinin hava analiz raporunda karbon miktarının pandemi öncesi günlere göre düştüğü gözlenmiştir. Bu durumun nedeni ile ilgili, I. 23 - 26 Mart 2020 tarihlerinde sokağa çıkma yasağı olduğu için fabrikalar çalışmasına ara vermiştir. II. Sokağa çıkma yasağının olduğu bu tarihlerde egzoz gazı salınımı az olmuştur. III. Sokağa çıkma yasağı olduğu için İzmit ilinde karbon döngüsü tamamen durmuştur. ifadelerinden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Ozon tabakasının delinmesi aşağıdaki olaylardan hangisinin gerçekleşmesine neden olmaz? Options: {'A': 'Atmosfer ısısı artar.', 'B': 'Astım, bronşit gibi solunum yolu hastalıklarını artırır.', 'C': 'İnsanlarda güneş yanıkları artar.', 'D': 'Denizlerin su seviyesi yükselir.', 'E': 'Bitkiler mor ötesi ışınları soğurarak fotosentez yapar.'}", "target": "A"} {"input": "Ekosistem dengesinin korunmasında; I. dökülen yapraklar, II. sera etkisi, III. asit yağmurları olaylarının hangilerinin artması olumsuz bir etkiye neden olmaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Ekosistemlerde; I. hava, II. su, III. toprak, IV. ses kirliliklerinden hangileri sonucunda biyolojik birikim meydana gelir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Su kirliliği; I. ötrofikasyon, II. asit yağmurları, III. bulaşıcı hastalıklar olaylarından hangilerine neden olur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisinin ekosistemlerin dengeli ve kararlı bir durumda devam etmesi üzerine etkisi yoktur? Options: {'A': 'Suların temizlenmesi', 'B': 'Sera gazlarının azaltılması', 'C': 'O2 ve CO2 dengesinin kurulması', 'D': 'Avlanma yasaklarının kaldırılması', 'E': 'Toprağın verimli hâle getirilmesi'}", "target": "B"} {"input": "Bir ekosistemde ağaçların kesilmesi, suların kirletilmesi, kimyasalların kullanılması gibi durumlara bağlı olarak ekosistem dengesi bozulur. Buna göre, ekosistem dengesinin bozulmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi en fazladır? Options: {'A': 'Depremler', 'B': 'Küresel ısınma', 'C': 'İnsanlar', 'D': 'Doğal yangınlar', 'E': 'Volkanik patlamalar'}", "target": "C"} {"input": "Dünya genelinde doğal ortamların ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği açısından en büyük tehlike kentleşmedir. Bu durum; I. doğal yaşam alanlarının düzeninin bozulmasına, II. nüfusun artması ile doğal kaynakların tükenmesine, III. nüfus artışının yeni iş imkânları sağlamasına olaylarından hangilerine neden olmaktadır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Tarım arazileri veriminin düşmesinde aşağıdaki olaylardan hangisinin etkisi yoktur? Options: {'A': 'Fosil yakıtlar', 'B': 'Tarım ilaçları', 'C': 'Kimyasal gübre', 'D': 'Islah çalışmaları', 'E': 'Yanlış sulama teknikleri'}", "target": "B"} {"input": "Doğal bir ekosistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması için; I. yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, II. otlak ve meraların korunması için yasaların çıkarılması, III. fosil yakıtların kullanımının artması uygulamalarından hangileri gerçekleştirilmelidir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Ekosistemin bozulmasının önlenmesi ve onarımının sağlanması için, I. Tükenebilir enerji kaynakları yerine yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır. II. Teknolojik araç ve gereçler bilinçli kullanılmalıdır. III. Endüstrileşmiş tarıma ara verilerek geleneksel tarıma geçilmelidir. olaylarından hangileri yapılmalıdır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Çevrenin kalitesini yüksek düzeyde tutarak, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için canlılığın ve yerkürenin devam ettirilmesi aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Sürdürülebilirlik', 'B': 'Ekolojik denge', 'C': 'Doğal yaşam', 'D': 'Organik tarım', 'E': 'Biyolojik birikim'}", "target": "C"} {"input": "İnsan nüfusunun bazı bölgelerde hızla artması; tarım alanlarının bozulmasına, yeni yerleşim merkezlerinin ve ticari bölgelerin kurulmasına, habitatların bölünmesine ve bozulmasına neden olmaktadır. Bu değişim; I. bazı türlerin farklı habitatlara taşınmasına, II. bitki ve hayvan çeşitliliğinin azalmasına, III. ekosistemin sürdürülebilirliğinin bozulmasına sonuçlarından hangilerine neden olmuştur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Görselde bir kişinin karbon ayak izini oluşturan faaliyetlerin yüzdelik dilimleri verilmiştir. Bu görsele göre, karbon ayak izini azaltmada aşağıdaki uygulamalardan hangisinin etkisi en fazladır? Options: {'A': 'Günlük beslenme diyetinde kırmızı eti daha az tüketmek', 'B': 'İş yerine bireysel araç yerine bisiklet ile gitmeyi tercih etmek', 'C': 'İthal besin grupları ve mevsimi dışındaki sebze ve meyveleri tüketmemek', 'D': 'Yapılan alışverişlerde ihtiyacı kadar tüketmek ve gereksizse ürün almamak', 'E': 'Fosil yakıtlar yerine, elektrik ve güneş enerjisi ile ısınmayı tercih etmek'}", "target": "D"} {"input": "Çevre kirliliği ile doğal kaynakların aşırı ve bilinçsiz kullanılması sonucunda hem kaynaklar kirlenir hem de habitatlar yok olur. Buna göre; I. atmosferde sera gazı miktarının artması, II. canlı ve ekosistem çeşitliliğinin azalması, III. çarpık kentleşmenin artması ifadelerinden hangileri orman yangınlarının doğrudan sonuçlarındandır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Su ayak izi ile ilgili hazırlanan afiş verilmiştir. Buna göre, I. Tarımda kullanılan suyun artması yeşil su ayak izini artırabilir. II. Gri su ayak izi ne kadar yüksekse o bölge o kadar temizdir. III. Tüketilen ürünlerin artması hem çevre kirliliğini hem de su tüketimini artırabilir. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Okyanuslar atmosferdeki CO2 tarafından emildiğinde, deniz suyu pH değerini, karbonat iyonu konsantrasyonunu ve kalsiyum karbonat minerallerinin doygunluk durumlarını azaltır. Buna göre atmosferde ve denizlerde CO2 konsantrasyonundaki artış ile ilgili, I. Endüstri faaliyetlerinde petrol, kömür ve doğalgaz gibi fosil yakıtların kullanılması en önemli sebebidir. II. Sudaki karbonat eksikliğiyle ve bazı canlıların kabuk ve kemik yapılarının oluşumunu engellediğinden bu canlılar hayatta kalmakta zorlanırlar. III. Atmosferdeki CO2 yoğunluğunun artması sonucu biyoçeşitlilik zarar görür. IV. Sudaki pH değerini düşürdüğünden midye, mercan gibi deniz canlılarının kabuk oluşumunu artırıcı yönde etki gösterir. yorumlarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Küresel ısınmanın temel nedenlerinden biri olan sera gazlarının dünyadaki kaynakları ile ilgili olarak; I. fosil yakıtların evsel ve endüstriyel amaçlı olarak enerji üretiminde kullanılması ile oluşan gazlar, II. volkanik aktiviteler sonucunda oluşan ve atmosfere yayılan gazlar, III. büyükbaş hayvanların sindirim sistemlerinde oluşan veya sindirim artıklarından yayılan gazlar ifadelerinden hangileri gösterilebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Sürdürülebilir tarım; tarımsal üretimde çevresel, sosyal ve ekonomik boyutları dengelemeyi hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu sayede tarımda verimlilik korunurken çevreye verilen zarar azaltılır, kısa ve uzun dönemde ekonomiyi canlı tutmak ve tarımla uğraşanların yaşam kalitesini yükseltmek mümkün hâle gelir. Sürdürülebilir bir tarım için doğal kaynakların korunmasının zorunluluk hâline geldiğini belirten biyoloji öğretmeni, öğrencilerine “Sürdürülebilir tarım için izlenecek politikalarda öncelikli konular neler olabilir?” sorusunu sormuştur. Sırasıyla Elif, Zeynep ve Deniz’in verdiği cevapları belli başlıklar altında toplayan öğretmenin tahtaya yazmış olduğu başlıklar şu şekildedir: • Ekolojik Süreçlerin Korunması • Kaynakların Sürdürülebilir Kullanımı • Genetik Çeşitliliğin Korunması Buna göre öğrenciler ile verilen örnekler arasında yapılan, I. Elif: Su dolaşımı, toprak oluşumu, enerji akışı gibi olayların devam edebilmesi için ekosistem çeşitliliği sürdürülmelidir. II. Zeynep: Yenilenebilir enerji kaynakları olan güneş, rüzgâr ve jeotermal enerji kaynakları kullanılmalıdır. III. Deniz: Yerel ve ithal soyların kullanımıyla geliştirilen tahıl çeşitleri korunmalıdır. eşleşmelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Dünya’da ve Türkiye’de su kullanımının sektörlere göre dağılımı ve Türkiye’de tarım sektöründe kullanılan tatlı su miktarlarının ve sulama yöntemlerinin yüzdeleri verilmiştir. Buna göre, I. Dünya’da ve Türkiye’de su tüketiminde en büyük paya sahip olan sektör aynıdır. II. Türkiye’de tarım sektöründe tüketilen su oranı, dünya tarım sektörü tüketiminin üzerindedir. III. Türkiye’de en yaygın kullanılan sulama yöntemi, suyun en etkin ve verimli kullanma yöntemidir. IV. Su israfına yönelik önlemlerin tarımsal ve evsel kullanım alanında önemi büyüktür. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "2n = 4 kromozomlu bir hücrenin mitoz bölünmesinin metafaz ve anafaz evreleri şematize edilmiştir. Bu evrelerde; I. kromozom sayısı, II. sentromer sayısı, III. DNA miktarı ifadelerinden hangilerinde bir değişim olduğu söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Şekilde vejetatif üremenin bir çeşidi olan daldırma yöntemi gösterilmektedir. Bu yöntemin, I. Yeni bir bitkinin oluşma ihtimali daha yüksektir. II. Ana ağaç ile bağlantının kesilmemesi sayesinde yeni oluşan bitki su ve besin almaya devam eder. III. Bir kerede bir bitkinin yetişmesine imkân verir. ifadelerinden hangileri çelikle ve aşıyla üremeye göre daha avantajlı olmasını sağlar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Mitoz bölünme sırasındaki mikroskop görünümleri şematize edildiği gibi olan hücrede bu evrelerin gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'I - III - II - IV', 'C': 'III - I - II - IV', 'D': 'IV - II - III - I', 'E': 'IV - III - II - I'}", "target": "B"} {"input": "Farklı canlılara ait bazı bilgiler verilmiştir. • Denizyıldızında vücuttan kesilen parçanın yeni bir birey oluşturması • Bira mayasının üzerinde tomurcuk yapısının oluşması • Plazmodyum sporlarının kan hücresi içerisinde çoğalması Bu canlılar için aşağıdaki ifadelerden hangisi ortaktır? Options: {'A': 'Mitoz temeline dayanması', 'B': 'Genetik farklılıklara yol açması', 'C': 'Gamet oluşturulması', 'D': 'Canlıların üreme organlarında gerçekleşmesi', 'E': 'Değişen çevre koşullarına dirençli bireylerin meydana gelmesi'}", "target": "A"} {"input": "Mitotik evre öncesi ve sırasında DNA miktarının (I) ve kromozom sayısının (II) değiştiği evreler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Profaz - Telofaz', 'B': 'İnterfaz - Sitokinez', 'C': 'Metafaz - Telofaz', 'D': 'İnterfaz - Metafaz', 'E': 'Metafaz - Sitokinez'}", "target": "C"} {"input": "Bir bitkinin doku kültürü yöntemiyle çoğaltılması sürecinde; I. bölünme yeteneğini yitirmiş hücrelerden kallus oluşturmaya çalışma, II. kallusun gelişebilmesi için sentetik oksin ve sitokinin hormonlarını verme, III. kallusun geliştiği ortama glikoz, vitamin gibi besleyici maddeleri ekleme işlemlerinden hangileri yapılmalıdır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Çoğalmasını bölünme yoluyla yapan bir organizma için, I. Tek hücrelidir. II. Ortam koşullarına dayanıklı bireyler oluşturur. III. Bölünmesi sadece mitoz bölünmeyle olur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir bitkiye ait; I. embriyo, II. organ, III. hücre yapılarının hangileri doku kültürü yöntemiyle geliştirilip yeni bir bitkinin oluşmasına neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Mitoz bölünme sonucu oluşacak iki hücrenin; I. büyüklüğü, II. organel sayısı, III. organel çeşidi, IV. genetik yapısı özelliklerinden hangilerinin aynı olması beklenir? (Mutasyon olmadığı bilinmektedir.) Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Mitoz bölünme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Sentriollerin eşlenmesi interfaz evresinde gerçekleşir.', 'B': 'DNA’nın eşlenmesi interfaz evresinde gerçekleşir.', 'C': 'Sentromer bölünmesi anafaz evresinde gerçekleşir.', 'D': 'Sitoplazma bölünmesi telofaz evresinde gerçekleşir.', 'E': 'Kardeş kromatitler birbirinden anafaz evresinde ayrılır.'}", "target": "B"} {"input": "Patateste eşeysiz üreme sırasında meydana gelen yapılar şekilde gösterilmiştir. Buna göre, I. Aşılama yöntemi ile üreme gerçekleşmiştir. II. Üreme sürecine katılan yapılar toprak altı gövdesinde oluşmuştur. III. Bu üreme yöntemi ile oluşan yeni patatesler ana bireyle aynı kalıtsal özelliklere sahiptir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir insanda ve denizyıldızında görülen rejenerasyonda; I. genetik yapının korunması, II. birey sayısının aynı kalması, III. mitoz bölünmenin görülmesi verilenlerden hangileri ortak olarak gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Mitoz bölünmenin anafaz evresinde 32 kromozom sayılan bir hücrenin; I. profaz, II. metafaz, III. telofaz evrelerindeki kromozom sayıları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '16 16 32', 'B': '32 32 16', 'C': '32 32 32', 'D': '16 32 16', 'E': '24 32 16'}", "target": "A"} {"input": "• Hücre döngüsünün kontrolünün bozulması K, • K hücrelerinin kan ve lenf yoluyla diğer dokulara yayılması L olarak tanımlanır. Buna göre, I. K kanser durumunu ifade etmekte olup kontrolsüz hücre çoğalmasıdır. II. L metastaz olup tümör oluşumu vücudun farklı bölgelerinde de olabilmektedir. III. K’nin önlenmesindeki en etkili yöntem tümörlü dokunun ameliyatla çıkarılmasıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "2n = 2m gr kromozom ağırlığına sahip bir hücrenin, • İ = interfaz • M = mitoz • S = sitokinez süreçlerindeki kromozom ağırlığı değişimi aşağıdaki grafiklerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Grafik A', 'B': 'Grafik B', 'C': 'Grafik C', 'D': 'Grafik D', 'E': 'Grafik E'}", "target": "B"} {"input": "Hücre döngüsü G1, G2 ve M kontrol noktalarında dur ya da devam et sinyalleri ile denetlenir. Buna göre, bir hücrenin mitozu sırasında aşağıdakilerden hangisi dur sinyalinin verilmesine neden olur? Options: {'A': 'Kromozomlar ekvatoral düzleme sıralanmamışsa', 'B': 'Ortamda yeterli besin ve büyüme faktörü bulunuyorsa', 'C': 'DNA hasarsız bir şekilde eşlenmişse', 'D': 'Hücre uygun büyüklüğe ulaşmışsa', 'E': 'İğ iplikleri kromozomlara tutunmuşsa'}", "target": "E"} {"input": "Kromozomlarla ilgili şekil verilmiştir. Mayoz I’in profaz evresindeki kromozomları temsil eden şekilde harflerle gösterilen yapılar için, I. a1 ve a2 kardeş kromatitlerdir. II. b sinapsisi ifade eder. III. c1 ve a2 arasında krossing over gerçekleşebilir. IV. d tetrat yapısıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Hayvansal bir hücrede farklı zaman dilimlerinde gerçekleşen DNA miktarındaki değişim grafikte gösterilmiştir. Buna göre t1, t2, t3 ve t4 zaman aralıklarında gerçekleşen olaylar ile ilgili, I. t1 aralığında hücre mitoz bölünme yapmıştır. II. t2 mayoz II sırasındaki kromatit değişimine bağlı olarak gerçekleşmiştir. III. t3 aralığında çekirdek DNA’sı replikasyon yapmıştır. IV. t4 zaman aralığında hücre döllenmiştir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Eşeyli üreyen bir canlı türünde çoğalma süreci verilmiştir. Dişi birey Dişi üreme hücresi Yavru birey Buna göre, I. Dişi üreme hücresinde dişi bireyin vücut hücresinin yarısı kadar kromozom bulunur. II. Erkek üreme hücresinin kalıtsal yapısı ile erkek bireyin kalıtsal yapısı birbirinden farklıdır. III. Yavru birey atalarının her birine %50 oranında kalıtsal benzerlik gösterir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Mayoz hücre bölünmesi sırasında gözlenen; I. tetrat oluşumu, II. homolog kromozomların ayrılması, III. kardeş kromatitlerin ayrılması olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'I - II - III', 'B': 'I - III - II', 'C': 'II - III - I', 'D': 'III - I - II', 'E': 'III - II - I'}", "target": "B"} {"input": "2n kromozomlu bir hücrenin farklı bölünmeler sırasındaki kromozom sayısı değişimi grafikteki gibidir. Buna göre a, b ve c için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Mitoz Mayoz I Mayoz II', 'B': 'Mitoz Mayoz II Mayoz I', 'C': 'Mayoz II Mayoz I Mitoz', 'D': 'Mayoz II Mitoz Mayoz I', 'E': 'Mayoz I Mayoz II Mitoz'}", "target": "E"} {"input": "Anne ve babaya ait homolog kromozomlar aşağıda verilmiştir. Buna göre, aşağıdaki gametlerden hangisi oluşurken krossing over olayı görülmemiştir? Options: {'A': 'a', 'B': 'A', 'C': 'a', 'D': 'a', 'E': 'A'}", "target": "E"} {"input": "Mayoz bölünmenin profaz - I evresinde 12 tetrat oluşturan hayvansal bir organizmanın kas hücresindeki kromozom sayısı kaçtır? Options: {'A': '6', 'B': '12', 'C': '24', 'D': '36', 'E': '48'}", "target": "C"} {"input": "Eşeyli üreme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Tür içinde çeşitlilik sağlanır.', 'B': 'Farklı canlılarda farklı şekillerde gerçekleşebilir.', 'C': 'Yeni oluşan bireylerin çevreye uyum yetenekleri artar.', 'D': 'Tüm canlı türlerinde görülür.', 'E': 'Yeni gen kombinasyonlarının oluşumunu sağlar.'}", "target": "E"} {"input": "Farklı canlıların üremesi ile ilgili; I. erkek arılarda sperm oluşması, II. fasulye tohumunun çimlenmesi, III. dişi farede yumurta oluşumu olaylarından hangilerinde krossing over meydana gelir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "C"} {"input": "Mayoz bölünmenin birinci profaz evresinde 40 kromatit gözlendiğine göre, bölünen hücre bölünme öncesi kaç kromozoma sahiptir? Options: {'A': '4', 'B': '8', 'C': '10', 'D': '20', 'E': '40'}", "target": "D"} {"input": "Hücre bölünmesinin bir evresine ait mikroskobik görünüm verilmiştir. Sentrozom Ekvatoral düzlem İğ iplikleri Kromatit ayrılması Bu hücre ve ait olduğu bölünme süreci ile ilgili, I. Bölünmeyi gerçekleştiren hücre diploit kromozom takımına sahiptir. II. Bölünme evresi mitoz bölünmenin anafaz sürecine aittir. III. İlgili evrede kromozom sayısı iki katına çıkmıştır. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir üreme ana hücresinin mayoz bölünme sürecindeki kromozom sayısı değişimi gösterildiği gibidir. Kromozom Sayısı 4n 2n a e b d f n c Zaman Buna göre, grafik eğrisi üzerinde harflenmiş bölümler incelendiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'a sürecinde homolog kromozomların rastgele ayrımı gerçekleşmiş olabilir.', 'B': 'b ile haploit kromozom takımına sahip iki hücre oluşur.', 'C': 'c sürecinde homolog kromozomlar ekvatoral düzlemde yan yana sıralanır.', 'D': 'd ve e süreçleri sırasıyla anafaz ve telofaz bölünme evrelerini ifade eder.', 'E': 'f süreci hücrenin ikinci sitokinezine aittir.'}", "target": "E"} {"input": "Bir hücrenin bölünme sürecindeki evrelerinden birine ait görsel verilmiştir. Bölünme yapan hücre ile ilgili; I. diploit kromozom takımına sahip olduğu, II. gamet ana hücresi olduğu, III. mayoz bölünme geçirdiği ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "2m gram çekirdek DNA’sı ağırlığına sahip bir hücrenin mayoz bölünmesi sırasında gözlenen DNA miktar değişim grafiği verilmiştir. Grafiğe göre, I. Sürecin tamamında DNA replikasyonu sadece bir kez gerçekleşmiştir. II. a sürecinde kromozom, c sürecinde ise kromatit ayrılması olmuştur. III. b sonrasında diploit, d sonrasında ise haploit kromozom takımına sahip hücreler oluşmuştur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Kromozom yapısı şematize edilmiştir. Buna göre a, b ve c ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Hücrede kromozom sayısı kadar b bulunur.', 'B': 'a kardeş kromatitler olup genetik yapıları aynıdır.', 'C': 'b sentromer bölgesi olup sadece hayvansal hücrelerde bulunur.', 'D': 'c kromatitlerin iğ ipliğine tutunmasını sağlayan kineto kordur.', 'E': 'Hücrede kromozom sayısının iki katı kadar a bulunur.'}", "target": "C"} {"input": "İnsan vücudunda yer alan ve bölünme özellikleri farklılık gösteren; I. deri epitel hücresi, II. sinir hücresi, III. çizgili kas hücresi, IV. kemik iliği hücresi hücrelerinden hangilerinin bölünme özelliklerini kaybettiği söylenir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Numaralanmış kavramlar aşağıdakilerden hangisinde açıklamaları ile doğru eşleştirilmiştir? I DNA II. Genom III. Kromatin Options: {'A': 'a b c', 'B': 'c a b', 'C': 'b a c', 'D': 'a c b', 'E': 'c b a'}", "target": "B"} {"input": "Bir hücrenin bölüneceğini aşağıdaki olaylardan hangisi kanıtlar? Options: {'A': 'DNA replikasyonu', 'B': 'ATP üretiminin hızlanması', 'C': 'Organel sayısının artması', 'D': 'Hücrede madde alışverişi', 'E': 'Lizozom faaliyetinin artması'}", "target": "A"} {"input": "Bir hücre döngüsünün mitotik evresinde mikroflamentlerin kasılmasıyla hücre zarının iki yönde dıştan içe boğumlanmasıyla sitoplazma bölünmesi gerçekleşir. Bu hücre ile ilgili, I. Sentrozomlar iğ ipliklerini oluşturur. II. Boğumlanmada golgi aygıtı görev alır. III. Sentrioller zıt kutuplara çekilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki canlılardan hangisinin meydana gelişi sırasında gözlenecek kalıtsal varyasyonlar sadece mayoz bölünme ile sağlanır? Options: {'A': 'Tohumsuz bitkilerde karayosunu', 'B': 'Protista âlemine ait paramesyum', 'C': 'Bir memeli hayvan türüne ait dişi birey', 'D': 'Bal arısı popülasyonuna ait erkek arı', 'E': 'Tohumlu bitkilere ait elma ağacı'}", "target": "A"} {"input": "Eşeyli olarak üreyen bir fare türünde, yavrularının kalıtsal olarak birbirinden farklı olmasına; I. yumurtanın ortamdaki tek bir sperm tarafından döllenmesi, II. üreme hücrelerinin oluşum mekanizması, III. zigotun gelişip embriyo oluşturması olaylarından hangileri katkı sağlar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Mayoz hücre bölünmesi sırasında, I. Kardeş kromatitler birbirlerinden ayrılarak hücrenin kutuplarına doğru hareket eder. II. İki adet haploit hücre ortaya çıkar. III. Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri birbirine sarılır. IV. DNA replikasyonu gerçekleşir. V. Homolog kromozom çiftleri, iğ ipliklerinin kısalmasıyla kutuplara doğru çekilir. olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'III - II - IV - V - I', 'B': 'III - IV - V - II - I', 'C': 'IV - I - III - II - V', 'D': 'IV - III - I - V - II', 'E': 'IV - III - V - II - I'}", "target": "B"} {"input": "İnsan eşey ana hücresinde gerçekleşen mayozla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Mayoz tamamlandığında oluşan hücrelerin genetik yapıları birbirinden farklıdır.', 'B': 'Profaz I evresinde homolog kromozom çiftlerinin kardeş olmayan kromatitleri arasında parça değişimi gerçekleşebilir.', 'C': 'Anafaz I evresindeki kromozom sayısı anafaz II evresindekinin iki katıdır.', 'D': 'Mayoz I tamamlandığında oluşan hücreler n kromozomludur.', 'E': 'Anafaz I evresinde homolog kromozomların hangi kutuplara çekileceği şansa bağlı olarak gerçekleşir.'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıda 2n=4 kromozomlu bir bitki hücresinin bazı bölünme evreleri şematize edilmiştir. Buna göre bu evrelerden mitoz ve mayoza ait olanlar aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir? Options: {'A': 'I, III ve V - II ve IV', 'B': 'I ve III - II, IV ve V', 'C': 'II ve IV - I, III ve V', 'D': 'II, IV ve V - I ve III', 'E': 'I ve V - II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Kalıtılan bir özellikten sorumlu iki alelin gamet oluşumu sırasında birbirinden ayrılıp farklı gametlere gitmesine ayrılma kuralı denir. Buna göre, PpRrSsVv genotipli bireyin oluşturacağı gametler düşünülürse aşağıdakilerden hangisi bu kurala uygun olmaz? Options: {'A': 'pRsv', 'B': 'PRsv', 'C': 'PRSV', 'D': 'prsv', 'E': 'PrSsV'}", "target": "C"} {"input": "Genotipi bilinmeyen bir hücreden krossing 1/2 olasılıkla ABc genotipli gamet oluşmuştur. Buna göre ana hücrenin genotipi; I. AABbcc II. AaBBcc III. aaBBCc verilenlerden hangileri olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Kraliçe arıya ait bir homolog kromozom verilmiştir. Bu kromozoma sahip olan kraliçe arının yumurtasından gelişen erkek arının genotipi aşağıdakilerden hangisi gibi olamaz? Options: {'A': 'ABE', 'B': 'aBe', 'C': 'aBE', 'D': 'Abe', 'E': 'ABe'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda verilen fenotip ve genotip örneklerinden hangisi yanlış gösterilmiştir? Options: {'A': 'a aa', 'B': 'A Aa', 'C': 'A AA', 'D': 'a Aa', 'E': 'XaY XaY'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıda verilen hücrelerin mayoz hücre bölünme geçirmesiyle en fazla gamet çeşidi hangisinden oluşur? (Krossing over’in gerçekleştiği düşünülecektir.) Options: {'A': 'A a E fe', 'B': 'A AE fE', 'C': 'A a Ef fE', 'D': 'A a c c', 'E': 'A aD d'}", "target": "B"} {"input": "Bazı karakterlere ait alel genler verilmiştir. I. AABbCcdd II. AaBbCcDd III. aabbccDD IV. AabbccDd V. AaBbCCDD Buna göre, mayoz hücre bölünmesi sonucu oluşturabilecekleri gamet çeşitliliği en fazla olan aşağıdakilerden hangisidir? (Genler bağımsızdır.) Options: {'A': 'I', 'B': 'II', 'C': 'III', 'D': 'IV', 'E': 'V'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda ayrık kulak memesi, yapışık kulak memesine baskındır. Heterozigot ayrık kulaklı iki bireyin evliliğinden meydana gelen çocukların, ayrık kulak memesi olan kız çocuğu olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/16', 'B': '1/8', 'C': '3/16', 'D': '1/4', 'E': '3/8'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda koyu ten, beyaz tene; kıvırcık saç, düz saça baskındır. Heterozigot koyu tenli ve kıvırcık saçlı iki bireyin evliliğinden meydana gelen çocukların bu özellikler bakımından fenotip oranı aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '3:1', 'B': '1:2:1', 'C': '1:3', 'D': '9:3:3:1', 'E': '3:9:2:3'}", "target": "B"} {"input": "MMnnPPRRss genotipli birey aşağıdakilerden hangisiyle çaprazlanırsa oluşan yavru birey tümüyle heterozigot genotipe sahip olur? Options: {'A': 'MMnnPPRRss', 'B': 'mmNNpprrSS', 'C': 'MnNnpprrSs', 'D': 'MMnnPPrrss', 'E': 'mmnnpprrss'}", "target": "A"} {"input": "Bezelyelerde sarı tohum yeşil tohuma, yuvarlak tohum buruşuk tohuma baskındır. Homozigot sarı - yuvarlak tohumla, yeşil - buruşuk tohumlu iki bitki çaprazlandığında; I. sarı - yuvarlak, II. sarı - buruşuk, III. yeşil - yuvarlak, IV. yeşil - buruşuk fenotiplerinden hangileri F1 dölünde görülmez? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bezelyelerde mor çiçek (M) beyaz çiçeğe (m), sarı tohum (S) yeşil tohuma (s), yuvarlak tohum (Y) buruşuk tohuma (y) baskındır. Üç karakter açısından homozigot olan farklı iki bezelye çaprazlandığında F1 dölünün fenotipi dişi ebeveyn ile aynı oluyor. Buna göre, çaprazlanan bireylerin ve F1 dölünün genotipi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'MMSSyy MmssYY MmSsYY', 'B': 'mmSsYy Mmssyy MmSsYy', 'C': 'MMssyy mmSsYy MmSsyy', 'D': 'MMSSYY mmssyy MmSsYy', 'E': 'mmssYy mmssyy mmssyy'}", "target": "B"} {"input": "Kedilerde kısa kıllılık (T) uzun kıllılığa (t) baskındır. Kıl uzunlukları farklı olduğu bilinen iki kedinin çiftleşmesi sonucu oluşan F1 kısa kıllı bir kedidir. Buna göre, F1 dölünün kendileştirilmesiyle oluşacak F2 dölünün fenotip ve genotip oranını bulmak için çizilecek punnett karesi aşağıdakilerden hangisindeki gibi olmalıdır? Options: {'A': 'T t TT Tt t Tt tt', 'B': 'T T TT Tt T Tt tt', 'C': 'T T TT TT T Tt Tt', 'D': 't t t tt tt tt', 'E': 't t T Tt Tt tt tt'}", "target": "A"} {"input": "Siyah renkli kısa kıllı bir kedinin genotipini öğrenmek için; I. Siyah - kısa kıl II. Siyah - uzun kıl III. Beyaz - kısa kıl IV. Beyaz - uzun kıl verilen çaprazlamalardan hangilerinin yapılması gerekir? (Kedilerde siyah kürk rengi (A) beyaz kürk rengine (a), kısa kıl (R) uzun kıla (r) baskındır.) Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'Yalnız IV', 'D': 'I ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Sığırlarda kızıl kıl rengi beyaz kıl rengine eş baskındır. Heterozigot durumda sığırlarda demirkırı renk görülür. Demirkırı iki bireyin çaprazlanmasından oluşabilecek renkler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Demirkırı - Beyaz', 'B': 'Beyaz - Siyah', 'C': 'Kızıl - Demirkırı', 'D': 'Kızıl - Demirkırı - Beyaz', 'E': 'Beyaz - Siyah - Demirkırı'}", "target": "E"} {"input": "KkLl genotipli bir birey ile kkll genotipli bireyin çaprazlanmasından Kkll genotipli bireyin oluşma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1/64', 'B': '1/32', 'C': '1/16', 'D': '1/8', 'E': '1/4'}", "target": "D"} {"input": "X: Fenotipinde baskın özelliği gösteren genotipi bilinmeyen bireyin, genotipini öğrenmek amacıyla çekinik homozigot özelliği gösteren bireyle çaprazlanmasıdır. Y: Bir karakterin kalıtımından sorumlu iki alelin bir arada bulunduğu zaman her birinin etkisini fenotipte göstermesidir. Z: Bir karakterin kalıtımından sorumlu ikiden fazla sayıda alel olmasıdır. Buna göre tanımların X, Y ve Z kavramları ile eşleştirimesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Çok alellilik Eş baskınlık Kontrol çaprazlama', 'B': 'Kontrol çaprazlama Eş baskınlık Çok alellilik', 'C': 'Tam baskınlık Çok alellilik Kontrol çaprazlama', 'D': 'Eş baskınlık Kontrol Çok alellilik', 'E': 'Kontrol çaprazlama Çok alellilik Tam baskınlık'}", "target": "A"} {"input": "Kontrol çaprazlama sonucu oluşan F1 dölünün genotipi verilmiştir. P : ♀ ? X aabbccdd F1 → AabbCcDd. Buna göre dişi bireyin genotipi; I. AABbCCDd II. aaBBCcDD III. AabbCcDd verilenlerden hangileri olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Boy uzunluğunu ve göz rengini kontrol eden genler farklı kromozomlarda yer almakta olup uzun boy (A) kısa boya (a), kahverengi göz (D) mavi göze (d) baskındır. Heterozigot uzun boylu ve kahverengi gözlü iki insanın evlenmesi sonucu AaDd genotipli erkek çocuk (I) ve Ad fenotipli kız çocuk (II) oluşma olasılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '1/4 3/16', 'B': '1/8 3/32', 'C': '1/8 3/16', 'D': '1/4 3/32', 'E': '1/16 3/16'}", "target": "A"} {"input": "Ebeveynlerin sahip olduğu göz rengi ile oluşabilecek bebeklerin göz rengi ihtimalleri verilmiştir. Buna göre, tablodan yararlanarak aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir? Options: {'A': 'Yeşil gözlü bir çiftin kahverengi gözlü çocuklarının olma ihtimali yüksektir.', 'B': 'Kahverengi renkli göze sahip çiftlerin mavi gözlü çocuklarının olma olasılığı daha yüksektir.', 'C': 'Mavi gözlü çiftlerin çocuklarının sahip olabileceği fenotip sayısı diğer ebeveynlerin hepsinden azdır.', 'D': 'Tüm ebeveynlerin durumlarına bakıldığında mavi göz rengi oluşma ihtimali vardır.', 'E': 'Yeşil ve mavi gözlü bir çiftin kahverengi gözlü çocuklarının olma ihtimali vardır.'}", "target": "B"} {"input": "Dişi ve erkek iki canlının genotipleri verilmiştir. A a E e A a e e B b x B b C c D D C c. Bu iki canlının çaprazlanması sonrasında F1 dölünde; I. abcDE, II. aBcDe, III. abcde fenotiplerinin gözlenmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Krossing over Bağımsız dağılım Mutasyon', 'B': 'Krossing over Mutasyon Bağımsız dağılım', 'C': 'Mutasyon Bağımsız dağılım Krossing over', 'D': 'Bağımsız dağılım Mutasyon Krossing over', 'E': 'Bağımsız dağılım Krossing over Mutasyon'}", "target": "C"} {"input": "Bir memeli hayvanın embriyosunda 4 farklı karakter için fenotipin a, B, e ve f olduğu bilindiğine göre, bu embriyonun oluşumunu sağlayan yumurta ve sperm genotipi aşağıdakilerden hangisi gibi olmalıdır? Options: {'A': 'Yumurta: ABef Sperm: abEF', 'B': 'Yumurta: abef Sperm: ABef', 'C': 'Yumurta: aBef Sperm: abef', 'D': 'Yumurta: aBEF Sperm: abef', 'E': 'Yumurta: aBef Sperm: abEF'}", "target": "E"} {"input": "Sağlıklı bir bal arısı popülasyonunda, ADE ve ade fenotipli dişi arı larvaları bulunmaktadır. Dişi arılara gen kaynağı olan kraliçe arı ile erkek arının gametleri aşağıdakilerden hangisi gibi olamaz? Options: {'A': 'Kraliçe arı: ADE, Erkek arı: ade', 'B': 'Kraliçe arı: ade, Erkek arı: ade', 'C': 'Kraliçe arı: ade, Erkek arı: ADE', 'D': 'Kraliçe arı: Ade, Erkek arı: Ade', 'E': 'Kraliçe arı: ADE, Erkek arı: ADE'}", "target": "A"} {"input": "Sağlıklı bir çift, her iki bireyin de erkek kardeşi otozomal çekinik olarak kalıtılan bir hastalık nedeniyle öldüğü için genetik danışmanlık almaktadır. Buna göre, I. Çiftin ebeveynlerinin her ikisi de bu çekinik alel bakımından taşıyıcıdır. II. Çiftin her birinin taşıyıcı olma ihtimali 2/3’tür. III. Çiftin ilk çocuklarının hasta olması durumunda sonraki çocuklarda hastalığın ortaya çıkma olasılığı 1/4 olur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir hücrenin kromozom haritası verilmiştir. A a K K B b n N D d Bu hücre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Eşey ana hücresi olabilir.', 'B': '2n = 4 kromozomlu bir hücredir.', 'C': '4 karakteri kontrol eden aleller heterozigot genotiptedir.', 'D': 'Kn bağlı genlerdir.', 'E': 'abdKN gameti sadece krossing over ile oluşabilir.'}", "target": "E"} {"input": "Gregor Mendel, arı ve bezelye gibi canlılar ile çalışmalar yapan genetik biliminin gelişmesine ciddi oranda katkısı olan bir bilim insanıdır. Mendel, bu çalışmaları yaparken çeşitli ilkeler öne sürmüştür. Buna göre, bir karaktere ait alellerden her biri eşit olasılıkla birbirinden ayrılır ve farklı gametlere giderler ifadesi aşağıdaki Mendel yasalarından hangisini açıklamak için kullanılır? Options: {'A': 'Ayrılma ilkesi', 'B': 'Çekiniklik yasası', 'C': 'Baskınlık prensibi', 'D': 'İzotip yasası', 'E': 'Bağımsız açılım'}", "target": "D"} {"input": "Bezelyelerde bazı karakterlerin baskınlık ve çekiniklik durumu ile ilgili tablo verilmiştir. Çiçek Rengi Baskın Özellik Mor Çiçek Durumu Yanda Tohum Rengi Sarı Tohum Şekli Yuvarlak Çekinik Özellik Beyaz Uçta Yeşil Buruşuk. Buna göre mor, uçta çiçekli - yuvarlak, sarı tohum renkli bezelye ile mor, uçta çiçekli - buruşuk, sarı tohum renkli iki bezelyenin çaprazlanması sonucu aşağıdakilerden hangisi gibi bir bezelye oluşamaz? Options: {'A': 'Mor çiçekli - Uçta çiçekli - Sarı tohumlu - Yuvarlak tohumlu', 'B': 'Beyaz çiçekli - Uçta çiçekli - Yeşil tohumlu - Buruşuk tohumlu', 'C': 'Mor çiçekli - Uçta çiçekli - Sarı tohumlu - Buruşuk tohumlu', 'D': 'Beyaz çiçekli - Yanda çiçekli - Sarı tohumlu - Yuvarlak tohumlu', 'E': 'Mor çiçekli - Uçta çiçekli - Yeşil tohumlu - Buruşuk tohumlu'}", "target": "E"} {"input": "Bir dişi ve erkeğin evliliklerinden doğan dört kardeşin kan grupları incelendiğinde; • A - B - 0 kan grubu bakımından 4 farklı genotip, 3 farklı fenotip çeşidi görülmüştür. • MN kan grubu bakımından 3 farklı genotip, 3 farklı fenotip çeşidi görülmüştür. • Rh kan grubu bakımından 3 farklı genotip, 2 farklı fenotip çeşidi görülmüştür. Buna göre, I. Annenin kan grubu AB Rr MN olabilir. II. Anne ve babanın genotipi AB Rr MN olabilir. III. Kardeşlerden biri AA RR NN olabilir. ifadelerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Mendel’in iki arıdöl ebeveyn ile yapmış olduğu bir çalışma gösterilmişitir. Mor Beyaz Polen kapsülleri kesilir. Polenler mor çiçeğin dişi organına taşınır. Bütün bitkilerin çiçekleri mor. Tohumlar yetiştirilir. Buna göre, I. Mendel’in seçmiş olduğu bireyler tek karakter bakımından farklılık gösterir. II. Her ebeveynden iki çeşit gamet gelir. III. F1 nesli monohibrit bireylerden oluşur. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Meyve sineklerinde eşey kromozomları dişilerde XX, erkeklerde XY’dir. Göz renginden sorumlu gen, X kromozomu üzerinde yer alır. Kırmızı göz renginden sorumlu alel (R), beyaz göz renginden sorumlu alele (r) baskındır. Laboratuvarda yapılan bir deneyde kırmızı gözlü bir dişi, beyaz gözlü bir erkekle çaprazlanarak F1 ve (kırmızı gözlü erkek ve dişi, beyaz gözlü erkek dişi bireyler) elde edilmiştir. Deneyin ikinci aşamasında ise F1 dölünden alınan kırmızı gözlü erkek ve dişi birey çaprazlanarak F2 dölü elde edilmiştir. Bu deneye göre, I. F1 dölündeki beyaz gözlü erkek ve dişi bireylerin oranı yaklaşık olarak birbirine eşittir. II. F2 dölünde beyaz gözlü bireylerin ortaya çıkması beklenmez. III. F2 dölünde göz rengi fenotipinin cinsiyetler arasında dağılım oranı bakımından farklılığın olması beklenir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Soyağacında bireylerin kan grupları gösterilmektedir. Buna göre, koyu renkli bireyin annesi ile aynı genotipte olma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1', 'B': '1/2', 'C': '1/4', 'D': '1/16', 'E': '1/256'}", "target": "E"} {"input": "Plazmasında sadece B antikoru taşıyan bir anne ile alyuvarlarında antijen bulundurmayan bir babanın aşağıdakilerden hangisi gibi bir kan gruplu çocuğu olamaz? Options: {'A': 'AB Rh+', 'B': '0 Rh+', 'C': 'A Rh-', 'D': '0 Rh-', 'E': 'A Rh+'}", "target": "D"} {"input": "Deney tüplerinde dört farklı kan serumundan alınan örneklerdeki antikor çeşiti sayısı 1 > 4 > 2 > 3 şeklindedir. Buna göre, deney tüplerindeki antijenler aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir? Options: {'A': '0 Rh- B Rh+ AB Rh- A Rh+', 'B': 'AB Rh+ B Rh+ 0 Rh- A Rh-', 'C': '0 Rh- A Rh+ AB Rh+ B Rh-', 'D': 'A Rh- 0 Rh- B Rh- AB Rh-', 'E': '0 Rh+ A Rh- B Rh+ AB Rh+'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında sadece koyu renkli bireyler AB kan grubuna sahiptir. Buna göre, X ile gösterilen bireyin “A0” genotipinde olma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/3', 'C': '1/2', 'D': '2/3', 'E': '3/4'}", "target": "E"} {"input": "Kısmi renk körlüğü insanlarda X kromozomu üzerinden çekinik genle aktarılmaktadır. Buna göre, her ikisinde de kısmi renk körlüğü geninin homozigot genotip ile bulunduğu erkek ve dişi birey için, I. Dişi birey hastalığı fenotipine yansıtır. II. Evliliklerinde doğacak kız çocuklarının %50’si çekinik geni taşır. III. Erkek bireyde hastalığa neden olan gametin yavru bireye geçme olasılığı 2/3’tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Kısmi renk körlüğü ile ilgili ebeveynlerin genotipleri verilmiştir. Anne I. XR Xr Baba XRY II. XR XR XrY III. XrXr XRY IV. XR Xr XrY Buna göre, numaralanmış ailelerin hangilerinde doğan erkek çocukların kısmi renk körü olma olasılığı 1/2’dir? (Renk körlüğü X kromozomunda çekinik gen ile taşınır.) Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Kısmi renk körü bir anne ile normal görüşlü bir babanın çocukları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? (Renk körlüğü X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir gendir.) Options: {'A': 'Tüm çocuklar sağlamdır.', 'B': 'Kız çocuklarının yarısı taşıyıcıdır.', 'C': 'Erkek çocukların tamamı taşıyıcıdır.', 'D': 'Kız çocuklarının tamamı renk körüdür.', 'E': 'Erkek çocukların tamamı renk körüdür.'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında X kromozomu üzerinden taşınan çekinik bir genin neden olduğu hastalığa sahip bireyler koyu renk ile gösterilmiştir. Buna göre, numaralanmış bireylerden hangisi bu geni taşımaz? Options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında balık pulluluğu hastalığına sahip bireyler koyu renk ile verilmiş ve soyağacı çizilirken bazı yanlışlıklar yapılmıştır. Buna göre, numaralı bireylerden hangilerinin fenotipi yanlış gösterilmiştir? (Balık pulluluk, Y kromozomu üzerinde taşınan kalıtsal bir hastalıktır.) Options: {'A': '1 ve 2', 'B': '2 ve 4', 'C': '3', 'D': '2, 3, 4 ve 5', 'E': '1, 2, 3, 4 ve 5'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında belli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renk ile verilmiştir. Buna göre, bu özellik aşağıdakilerden hangisiyle aktarılamaz? Options: {'A': 'Otozomal kromozomlarda taşınan baskın gen', 'B': 'Y’de taşınan baskın gen', 'C': 'Otozomal kromozomlarda taşınan çekinik gen', 'D': 'Otozomlarda eş baskın gen', 'E': 'X kromozomunda taşınan çekinik gen'}", "target": "A"} {"input": "İnsanda AB0 kan grupları, tek bir genin üç ayrı aleli (IA, IB, i) tarafından belirlenir. Buna göre yüzey karbonhidratlarının fenotipine dayanarak; I. aleller arasındaki baskınlık ilişkisi, II. A ve B kan gruplu bireylerin olası genotipleri, III. kan gruplarında bulunan antikor çeşitleri bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "C"} {"input": "Şekildeki soyağacında koyu renkli olanlar kısmi renk körü bireyleri göstermektedir. Bu ailede doğacak çocuklar için, I. Kız çocukların renk körü olma olasılığı %50’dir. II. Erkek çocuklarının renk körü genini taşıma olasılığı %100’dür. III. Renk körü erkek çocuğu olma olasılığı %75’tir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "A Rh+ anne ile B Rh olan babanın 1. çocukları 0 Rh, 2. çocukları A Rh-, 3. çocukları AB Rh+ kan grubundadır. Bu ailedeki bireylerin kanına sırasıyla Anti - A, Anti - B ve Anti - D serumları damlatılırsa çökelme durumları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru olur? Options: {'A': 'Anne: 🟧, Baba: 🟧, 1. Çocuk: 🟧, 2. Çocuk: 🟧, 3. Çocuk: 🟧', 'B': 'Anne: 🟧, Baba: 🟧, 1. Çocuk: 🟧, 2. Çocuk: 🟧, 3. Çocuk: 🟧', 'C': 'Anne: 🟧, Baba: 🟧, 1. Çocuk: 🟧, 2. Çocuk: 🟧, 3. Çocuk: 🟧', 'D': 'Anne: 🟧, Baba: 🟧, 1. Çocuk: 🟧, 2. Çocuk: 🟧, 3. Çocuk: 🟧', 'E': 'Anne: 🟧, Baba: 🟧, 1. Çocuk: 🟧, 2. Çocuk: 🟧, 3. Çocuk: 🟧'}", "target": "B"} {"input": "Renk körlüğü X kromozomu üzerindeki çekinik bir alel tarafından kalıtılan bir hastalıktır. Yukarıdaki soyağacında “?” ile gösterilen bireyin renk körü olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '3/4', 'C': '1/2', 'D': '1/4', 'E': '1/8'}", "target": "E"} {"input": "Hücre döngüsü şematize edilmiştir. Buna göre hayvansal bir hücrede; • DNA miktarının iki katına çıktığı (a), • İğ ipliği ve kromozomların oluştuğu (b), • Boğumlanma ile sitoplazmanın bölündüğü (c) olayları ile evreler aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir? Options: {'A': 'a b c', 'B': 'a c b', 'C': 'b a c', 'D': 'b c a', 'E': 'c b a'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi mitoz bölünme sonrasında oluşan hücrelerle ana hücre arasında, mutasyonun olduğuna dair kesin kanıt oluşturur? Options: {'A': 'Sitoplazma miktarının farklı olması', 'B': 'Hücre büyüklüklerinin farklı olması', 'C': 'Organel sayılarının farklı olması', 'D': 'Aktif genlerin farklı olması', 'E': 'Genetik materyalin farklı olması'}", "target": "E"} {"input": "Mitoz bölünme sonucu oluşan iki normal hücrede aşağıdakilerden hangisinin farklı olması beklenir? Options: {'A': 'Organel çeşidi', 'B': 'Sitoplazma miktarı', 'C': 'Nükleotit dizilişi', 'D': 'Kromozom sayısı', 'E': 'DNA miktarı'}", "target": "D"} {"input": "İnterfaz evresinde, I. G1 evresinde yüzey/hacim oranı azalış gösterir. II. S evresinde genetik materyal farklılaşarak iki katına çıkar. III. G2 evresinde ATP sentezlenmez. olaylarından hangileri gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Tabloda hücre döngüsünde gerçekleşen olaylar verilmiştir. 1. İnterfaz - Profaz - Metafaz - Anafaz - Telofaz 2. Mitotik Evre (Mitoz) - Sitokinez (Sitoplazma bölünmesi) Tabloda verilen evrelerde gerçekleşen olaylar ile ilgili, I. İnterfaz, bölünebilen bir hücre için sentez tepkimelerinin arttığı bir evredir. II. Mitotik evrede replikasyon gerçekleşmez. III. Sitokinez ile 2 hücre meydana gelir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Soğan kökü hücrelerinde hücre bölünmesi incelenirken aşağıdaki olaylardan hangisiyle karşılaşılmaz? Options: {'A': 'Çekirdek zarının parçalanması', 'B': 'Kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşması', 'C': 'İğ ipliklerinin oluşumu', 'D': 'Kromatitlerin hücrenin kutuplarına çekilmesi', 'E': 'Sitokinezin boğumlanmayla gerçekleşmesi'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacına göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': '1 numaralı birey kesinlikle heterozigot genotiplidir.', 'B': '6 numaralı birey baskın geni 2 numaralı bireyden almıştır.', 'C': '5 numaralı bireyin doğacak tüm erkek çocukları hastalığı göstermeyebilir.', 'D': '3 ve 5 numaralı bireylerin bu özellikle ilgili genotipleri aynıdır.', 'E': '4 numaralı bireye sağlıklı olma geni 2 numaralı bireyden aktarılmıştır.'}", "target": "E"} {"input": "Buna göre, I. Bu özellik çekinik bir genle kalıtılır. II. 1, 2, 3 ve 4 numaralı bireyler bu özellik bakımından taşıyıcıdır. III. 3 ve 4’ün doğacak 3. çocuklarının sağlıklı olma ihtimali 3/4’tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bir özelliğin bir ailedeki kalıtımı verilmiştir. Buna göre bu özelliğin kalıtımı ile ilgili, I. X kromozomundaki baskın bir alel ile kalıtılıyor olabilir. II. X kromozomundaki çekinik bir alel ile kalıtılıyor olabilir. III. Otozomal baskın olarak kalıtılıyor olabilir. IV. Otozomal çekinik olarak kalıtılıyor olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında X kromozomu üzerindeki çekinik bir alel tarafından kalıtılan özelliğin bir ailedeki kalıtım seyri verilmiştir. Soyağacında sadece 3 numaralı birey bu özelliği fenotipinde gösterdiğine göre özelliğin kalıtımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': '1 numaralı bireyin genotipinde bu özellikten sorumlu alel bulunur.', 'B': '2 numaralı bireyin genotipinde bu özellikten sorumlu alel bulunmaz.', 'C': '3 numaralı bireye bu özellikle ilgili alel, 2 numaralı bireyden kalıtılmıştır.', 'D': '4 numaralı bireyin bu özellik bakımından heterozigot genotipte olma olasılığı 1/2’dir.', 'E': '2 ve 5 numaralı bireylerin bu özellik bakımından genotipleri aynıdır.'}", "target": "A"} {"input": "Yalnızca Y kromozomu üzerinde bulunan genlerle ilgili, I. Bu genlerin kontrol ettiği fenotipik özellikler sadece erkeklerde görülür. II. Aktarılmasında ya da taşınmasında özelliğin baskın ve çekinik olması önemli değildir. III. Bu özellikler ailedeki bütün erkek bireylerde görülür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Kısmi renk körü hastası bir erkeğin; I. kısmi renk körü taşıyıcısı, II. kısmi renk körü geni taşımayan, III. kısmi renk körü hastası genotipi verilenlerden hangileriyle yapacağı evlilikte renk körü hastası çocuk doğma olasılığı kesinlikle yoktur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Kısmi renk körlüğü karakteri bakımından taşıyıcı bir dişi ile kısmi renk körü bir erkeğin ikinci çocuklarının kısmi renk körü kız olma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1', 'B': '8', 'C': '1', 'D': '3', 'E': '4'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili taşıyıcısı ve A kan gruplu bir anne ile hemofili olmayan B kan gruplu bir babanın aşağıda fenotipi verilen bireylerden hangisi çocuğu olamaz? Options: {'A': 'Sağlıklı AB kan gruplu erkek çocuk', 'B': 'Taşıyıcı 0 kan gruplu kız çocuk', 'C': 'Taşıyıcı A kan gruplu kız çocuk', 'D': 'Hemofili hastası B kan gruplu kız çocuk', 'E': 'Hemofili hastası 0 kan gruplu erkek çocuk'}", "target": "B"} {"input": "Cinsiyeti belirleyen kromozomlar verilmiştir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'a veya b’ler arasında parça değişimi olabilir.', 'B': 'c’deki çekinik genin etkisi erkek bireylerde tek alelle sağlanır.', 'C': 'd’deki bir gen doğrudan erkek çocuğa aktarılır.', 'D': 'c’deki çekinik bir genin taşıdığı özelliğin dişi bireyler de fenotipe yansıma ihtimali erkek bireylerden daha düşüktür.', 'E': 'a’daki çekinik bir genin erkek bireylerde fenotipe yansıma ihtimali daha düşüktür.'}", "target": "D"} {"input": "Hemofili ve renk körlüğü, insanda X kromozomu üzerinde çekinik genle kalıtılan iki hastalıktır. Bu iki hastalığın bir ailede görülme durumu soyağacında verilmiştir. Sağlam ve hasta bireylerin gösterildiği bu soyağacında numaralı bireylerden hangilerinin krossing over sonucu oluştuğu söylenebilir? Options: {'A': '1, 3, 4 ve 8', 'B': '1, 3, 6 ve 8', 'C': '3, 4, 6 ve 7', 'D': '4, 5, 6 ve 8', 'E': '1, 2, 4, 6 ve 7'}", "target": "A"} {"input": "Soyağacında A, B ve 0 kan grubu açısından çekinik olan bireyler koyu renkte gösterilmiştir. Buna göre, numaralanmış bireylerden hangilerinin kan grubu kesinlikle belirlenir? Options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': 'Yalnız 3', 'C': '4 ve 5', 'D': '1, 2 ve 3', 'E': '1, 2, 4 ve 5'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında belli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renk ile gösterilmiştir. Soyağacındaki bu özellik; I. otozomal baskın, II. otozomal çekinik, III. X kromozomunda taşınan çekinik, IV. Y kromozomunda baskın durumlarından hangileriyle aktarılmaktadır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında otozomal çekinik olarak aktarılan bir özelliğin kalıtımı gösterilmiştir. Koyu renkli bireyler bu özelliği fenotipinde göstermektedir. Buna göre, ‘X’ ile gösterilen bireyin çekinik fenotipli erkek olma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1/8', 'B': '1/4', 'C': '3/8', 'D': '1/2', 'E': '3/4'}", "target": "B"} {"input": "Soyağaçlarında belli bir karakterin kalıtımı verilmiş olup, bu karakteri fenotipinde gösteren bireyler koyu renk ile gösterilmiştir. Buna göre, soyağaçlarından hangilerinde verilen özellik X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde baskın bir karakter olarak aktarılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Bozuk dentin, X kromozomuna bağlı baskın bir alelle kalıtılan bir hastalıktır. Buna göre; I. sağlıklı baba ile homozigot bozuk dentinli anne, II. bozuk dentinli baba ile sağlıklı anne, III. sağlıklı baba ile heterozigot bozuk dentinli anne evliliklerinin hangilerinde erkek çocuklarının bozuk dentinli olma olasılığı vardır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "X ve Y kromozomlarının görünümleri ile ilgili görsel verilmiştir. Buna göre, I. 1. bölgeden aktarılan baskın bir özelliğin erkek ve dişi bireylerde görülme olasılıklarının her zaman eşit olması beklenir. II. 2. bölgeden aktarılan çekinik bir özelliğin düşük olasılıklarda da olsa dişi bireylerde görülme ihtimali vardır. III. 3. bölge üzerinden aktarılan bir özelliğin kalıtım olasılığı otozomal kromozomlarda aktarılanlar ile benzerdir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Kısmi renk körü bireyler soyağacında taralı olarak verilmiştir. Buna göre, ‘X’ ile gösterilen bireyin bu özellik bakımından sağlıklı erkek olma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1', 'B': '16', 'C': '3', 'D': '1', 'E': '2'}", "target": "A"} {"input": "Soyağacında herhangi bir özelliğin kalıtımı belirtilmiş olup bu özelliği fenotipine yansıtan bireyler koyu renk ile gösterilmiştir. Buna göre aktarılan özellik için, I. Otozomal baskındır. II. Otozomal çekiniktir. III. X’e bağlı baskındır. IV. X’e bağlı çekiniktir. V. Y üzerinden aktarılır. ifadelerinden hangileri doğru olabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, III ve V', 'D': 'II, IV ve V', 'E': 'I, II, IV ve V'}", "target": "C"} {"input": "X kromozomunun Y kromozomuna homolog olmayan bölgesinde taşınan çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. A bireyinde bu özelliğin ortaya çıkmasında etkili olan bireyler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Yalnız 3', 'B': '1 ve 4', 'C': '1, 2 ve 3', 'D': '2, 3 ve 4', 'E': '1, 2, 3 ve 4'}", "target": "C"} {"input": "Çekirgelerde cinsiyet tayini gonozom kromozom sayısına göre yapılır. Eğer tek gonozomal kromozom varsa erkek, iki ya da daha fazla sayıda gonozomal kromozom var ise dişi bireyler oluşur. Bu bilgilere göre oluşturulan soyağacı aşağıdaki gibi olup koyu renkli gösterilen bireyler gonozom kromozomları üzerinden çekinik genle taşınan bir özelliği fenotipine yansıtmaktadır. Soyağacına göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': '1, 4, 5 ve 9 numaralı bireylerin genotipleri aynı olmak zorundadır.', 'B': '7 numaralı birey ilgili özelliğe yönelik baskın geni homozigot veya heterozigot hâlde taşıyabilir.', 'C': '8 numaralı birey 5 numaralı bireyden hem baskın hem de çekinik olan geni alabilir.', 'D': '6 numaralı bireyin genotipi heterozigot olabilir.', 'E': '2, 3, 7 ve 8 numaralı bireylerin genotipleri farklı olabilir.'}", "target": "D"} {"input": "Kırmızı yeşil renk körü bireyler soyağacında taralı olarak verilmiştir. Buna göre, numaralanmış bireylerden hangilerinin genotipini belirlemek için kontrol çaprazlamaya gerek duyulur? Options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': 'Yalnız 2', 'C': '1 ve 2', 'D': '2 ve 3', 'E': '1, 2 ve 3'}", "target": "D"} {"input": "Bir bal arısı popülasyonundaki otozomal çekinik bir özelliğin kalıtımını gösteren bireyler soyağacında taralı olarak gösterilmiştir. Buna göre, numaralı bireylerden hangilerinin genotipinin homozigot mu heterozigot mu olduğu belirlenemez? Options: {'A': '1 ve 2', 'B': '5, 8 ve 12', 'C': '9, 11 ve 13', 'D': '5, 8, 9, 11, 12 ve 13', 'E': '1, 2, 5, 8, 9, 11, 12 ve 13'}", "target": "B"} {"input": "Üç farklı aileye ait soyağaçlarında, belirli bir özelliği fenotiplerinde gösteren bireyler taralı verilmiştir. P, R ve S ailelerinin soyağaçlarında aktarılan özellikle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'P - Y’ye bağlı kalıtılan', 'B': 'R - X’e bağlı baskın', 'C': 'S - Otozomlarda baskın', 'D': 'R - X’e bağlı çekinik', 'E': 'P - X’e bağlı çekinik'}", "target": "E"} {"input": "Canlılardaki mutasyonlara neden olan etmenlere mutajen denir. Buna göre; I. röntgen ışınları, II. virüsler, III. ultrasonografi, IV. pH değişimleri faktörlerinden hangileri mutajen olarak kabul edilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Biyolojik çeşitlilik ile ilgili bazı tanımlar verilmiştir. I. İki ayrı DNA molekülünün birleşerek yeni DNA molekülü oluşması sonucu oluşan kalıtsal çeşitliliktir. II. Çeşitli nedenlerle DNA’nın yapısının değişmesidir. III. Genlerin ya da DNA’nın canlılarda kalıtsal değişiklikler meydana getirmesidir. Buna göre, belirtilen tanımlara karşılık gelen kavramlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Mutasyon, Mutajen, Genetik varyansyon', 'B': 'Genetik varyansyon, Mutajen, Krossing over', 'C': 'Rekombinasyon, Mutasyon, Mutajen', 'D': 'Rekombinasyon, Mutasyon, Genetik varyansyon', 'E': 'Mutasyon, Krossing over, Genetik varyansyon'}", "target": "B"} {"input": "Tek yumurta ikizleri bir yumurta ve spermin birleşmesi sonucunda oluşan zigotun, ilk hücre bölünmesinin ardından iki ayrı zigot gibi davranarak kendi içlerinde anne karnında gelişmeye devam etmesiyle oluşur. Tek yumurta ikizlerinin cinsiyetleri, kan grupları gibi kalıtsal özellikleri aynıdır. Dış görünüşleri ise çok benzerdir. Buna göre, insan popülasyonlarında tek yumurta ikizliliği oranının zamanla artmasıyla popülasyonun geleceği ile ilgili, I. Biyolojik çeşitlilik olumsuz etkilenir. II. Genetik varyasyon azalır. III. Rekombinasyon mekanizmasına olumlu olarak yansır. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Mutasyonlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Canlının çevreye uyum yeteneğini artırabilir.', 'B': 'Vücut hücrelerinde gerçekleşen mutasyonlar gelecek nesillere aktarılmaz.', 'C': 'Aşırı sıcaklık mutasyon nedeni olamaz.', 'D': 'Kromozom yapısı ve kromozom sayısı değişiklikleri şeklinde mutasyon çeşitleri vardır.', 'E': 'Biyolojik çeşitliliğin oluşmasında başlıca nedenlerden biridir.'}", "target": "C"} {"input": "Tek yumurta ikizi kardeşlerin; I. ten rengi, II. kan grubu, III. göz rengi özelliklerinden hangilerinin farklı olması kesinlikle mutasyonla açıklanır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Genetik varyasyona neden olan; I. mayoz bölünme, II. döllenme, III. mutasyon olaylarından hangileri tüm canlılarda genetik varyasyona neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Canlıların oluşumu sırasında genetik varyasyonu artıran etmenler vardır. Buna göre; I. bakteri, II. erkek arı, III. kraliçe arı canlıların oluşumu sırasında genetik varyasyonu artıran etmen çeşitlerinin görülme ihtimalinin çoktan aza sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? (Mayozda krossing over gerçekleşmiştir.) Options: {'A': 'I - II - III', 'B': 'I - III - II', 'C': 'II - I - III', 'D': 'III - I - II', 'E': 'III - II - I'}", "target": "B"} {"input": "Aynı anne ve babadan doğan kardeşlerin birbirinden farklı genetik yapıda olmasında; I. gametlerin 223 kombinasyon sayıda çeşitlilikten birine sahip olması, II. krossing over, III. mutasyon, IV. döllenme olaylarının hangileri kesinlikle gerçekleşir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi Felis leo türünün bireyleri arasında kalıtsal varyasyonlara neden olmaz? Options: {'A': 'Mayoz bölünme', 'B': 'Mitoz bölünme', 'C': 'Krossing over', 'D': 'Mutasyon', 'E': 'Döllenme'}", "target": "B"} {"input": "Canlılar aleminde kalıtsal varyasyonların oluşmasında etkili olan birçok faktör vardır. Buna göre; I. döllenme esnasında yumurtanın rastgele bir sperm tarafından döllenmesi, II. krosing over geçirmiş hücrelerde mayoz 2’ de kardeş kromatitlerin ayrılması, III. gametlerde meydana gelen mutasyonlar, IV. homolog kromozomların mitozda rastgele ayrılması olaylarından hangileri varyasyona neden olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Genotipleri verildiği gibi olan iki canlının çaprazlanması sonrasında F1 dölünde; I. abcDE II. aBcDE III. abcde fenotiplerinin gözlenmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir? Options: {'A': 'Krossing over - Bağımsız dağılım - Mutasyon', 'B': 'Krossing over - Mutasyon - Bağımsız dağılım', 'C': 'Mutasyon - Bağımsız dağılım - Krossing over', 'D': 'Bağımsız dağılım - Mutasyon - Krossing over', 'E': 'Bağımsız dağılım - Krossing over - Mutasyon'}", "target": "C"} {"input": "Avlanmanın serbest olduğu dönemde balıkçıların Karadeniz’den avladıkları tonlarca hamsi balığı ekolojide aşağıdaki hangi terime karşılık gelir? Options: {'A': 'Tür', 'B': 'Popülasyon', 'C': 'Komünite', 'D': 'Habitat', 'E': 'Ekolojik niş'}", "target": "C"} {"input": "Abiyotik faktörlerden olan sıcaklığın, değişmesi canlılarda; I. göç etme, II. kış uykusu, III. aktif hareket davranışlarının hangilerinin ortaya çıkmasına neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Çevre şartlarındaki değişimler ekosistemlerin yapısını ve komünitelerin tür çeşitliliğini değiştirir. Buna göre; I. kimyasal atıklar, II. tarım ilaçları, III. çöpler, IV. asit yağmurları maddelerinden hangileri toprak ve tatlı su kaynaklarındaki pH değerini değiştirerek canlıların yaşamını tehlikeye sokabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdakilerin hangisinde ekosistemin biyotik ve abiyotik faktörleri ile ilgili örnekler yanlış verilmiştir? Biyotik Abiyotik Options: {'A': 'Toprak Ayrıştırıcılar', 'B': 'Tüketiciler Sıcaklık', 'C': 'Üreticiler pH', 'D': 'Ayrıştırıcılar Su', 'E': 'Ayrıştırıcılar Işık'}", "target": "D"} {"input": "Belirli bir bölgede yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa popülasyon denir. Bu tanımlamaya göre, I. Bir popülasyonu oluşturan bireyler başka bir popülasyonla aynı bölgeyi paylaşabilir. II. Popülasyonlar her zaman geniş alanlara yayılmalıdır. III. Popülasyondaki tüm bireylerin genetik yapıları aynı olmak zorundadır. yorumlarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekosistemde bulunan biyotik faktörlerin tamamı için aşağıdakilerden hangisi ortak değildir? Options: {'A': 'Enzim üretimi', 'B': 'Hücre dışı sindirim', 'C': 'Fosforilasyon', 'D': 'Ribozoma sahip olma', 'E': 'Protein sentezi'}", "target": "D"} {"input": "Zebra midyeleri 1998’den beri Birleşik Devletler’in orta kısmındaki her bir sistemlerinde hızlı bir şekilde yayılış göstermiştir. Zebra midyeleri çok etkin bir şekilde su içerisindeki askıda kalan maddelerle beslendiklerinden suyu temizlerler; fakat süreçte yer alan yerli organizma komünitelerini değiştirirler. Midyeler fitoplankton üzerinde beslenerek zooplankton popülasyonlarını zayıflatırlar ve daha temiz su güneş ışığını daha fazla derinlere geçirdiği için sığ sulardaki köklü sucul bitkilerin gelişimini arttırır. Buna göre, bu ekosistemde canlılar üzerinde değişime neden olan başlıca biyotik ve abiyotik faktörler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Zebra midyeleri - pH', 'B': 'Zooplankton - Mineral', 'C': 'Zebra midyeleri - Işık', 'D': 'Fitoplankton - Işık', 'E': 'Zooplankton - pH'}", "target": "E"} {"input": "Şekilde ekolojik organizasyonun küçükten büyüğe doğru sıralanışı verilmiştir. Farklı türler bir araya gelerek komüniteleri; komüniteler ve abiyotik faktörler ise ekosistemleri oluşturur. Buna göre, I. Ekosistemin biyotik faktörleri; aynı kaynakları kullanan tek bir türün bireyleridir. II. Popülasyonu oluşturan her birey çevre şartlarından aynı şekilde etkilenir. III. Tür çeşitliliğini etkileyen faktörler komünite büyüklüğünü etkiler. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Anayurdu Japonya olan Ortanca, kışın yapraklarını döken çalı gövdeli bir süs bitkisidir. Vejetatif üreme ile çoğaltılması, çiçeklerinin büyük, top şeklinde olması bahçe peyzajı uygulamalarında sıklıkla tercih edilmesine neden olur. Bitkiyi cazip hâle getiren bir diğer neden ortanca toplarının renkleridir: Pembeden maviye, lavanta tonlarından mora ve yeşil ile beyaz arasındaki renklere sahip olmasıdır. Öte yandan, ortanca renkleri de göründükleri gibi değildir. Ortancanın aldığı farklı renkleri, gül veya lalede olduğu gibi farklı pigmentler belirlemez. Örneğin pembe çiçeğe sahip bir ortanca bitkisini toprağını ve genetik yapısını değiştirmeden mavi çiçekli bir ortancaya çevirmek isteyen bir bahçıvan bitki toprağına sirke ya da limon suyu dökmektedir. Buna göre, bahçıvanın yapmış olduğu işlem aşağıdaki abiyotik faktörlerden hangisinin etkisiyle bitki de renk değişimine neden olmaktadır? Options: {'A': 'Su', 'B': 'Sıcaklık', 'C': 'İklim', 'D': 'pH', 'E': 'Toprak ve mineraller'}", "target": "C"} {"input": "Bir grup öğrenci okul bahçesinde bir kenarı 15 metre olacak kare şeklindeki bölgeyi belirliyor ve bu alan içerisinde 3’er metrelik daha küçük alanlar işaretliyor. Öğrenciler gruplara ayrılıp her bir 3’er metrelik alandaki karahindiba bitkilerini sayarak toplam işaretli alanla karşılaştırma yaparak metrekare başına düşen karahindiba sayısı ile ilgili çıkarımlarda bulunuyor. Öğrencilerin yaptığı bu çalışma ile karahindibalarla ilgili aşağıdaki kavramlardan hangisinin bulunması hedeflemiştir? Options: {'A': 'Habitatları', 'B': 'Ekolojik nişleri', 'C': 'Popülasyonu', 'D': 'Tür özellikleri', 'E': 'Çiçeklenme zamanı'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki özelliklerden hangisi tüm ayrıştırıcı organizmalarda ortaktır? Options: {'A': 'İnorganik maddelerden organik madde üretme', 'B': 'Zarlı organellere sahip olma', 'C': 'İnorganik maddeleri oksitleyerek enerji üretme', 'D': 'Klorofil sentezleme', 'E': 'Biyotik faktörler içinde yer alma'}", "target": "E"} {"input": "Böcekçil bitkiler; I. kükürt, II. azot, III. su, IV. fosfor maddelerinin hangileri bakımından fakir topraklarda yaşarlar? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Holozoik beslenen canlılar için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Besinlerini doğrudan üreticilerden karşılayanlara herbivor denir.', 'B': 'Otçullarla beslenenlerin kesici dişleri gelişmiştir.', 'C': 'Etçillerin bağırsaklarında selüloz sindiren bakteriler bulunur.', 'D': 'Besinlerini büyük ve katı parçalar şeklinde alırlar.', 'E': 'Kas, sinir ve sindirim sistemleri iyi gelişmiştir.'}", "target": "B"} {"input": "Ototrof beslenen canlılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Mantarlar ototrof canlıların en önemli grubudur.', 'B': 'Heterotrof canlıların doğrudan ya da dolaylı besin kaynağıdır.', 'C': 'İnorganik maddelerden organik madde sentezler.', 'D': 'Ekosistemdeki toplam biyokütlesi en fazla olan gruptur.', 'E': 'Karbon ve oksijenin atmosferdeki değişiminde etkilidirler.'}", "target": "E"} {"input": "Bitkiler ekosistemin üretici basamağında yer almasına rağmen bazı türleri kök sistemine bazı türleri de klorofil ve kök sistemine sahip değildir. K, L ve M bitkileri ile ilgili tablo verilmiştir. Tabloda belirtilen özellikler incelendiğinde, I. K bitkisi böcekçil bitkidir. II. M bitkisi heterotrof beslenir. III. L bitkisi K ve M’den daha gelişmiştir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Canlılarda görülen beslenme şekillerinin bazıları örneklerle belirtilmiştir. I. otçul beslenen inek, II. ayrıştırıcı beslenen mantar, III. holozoik beslenen fare, IV. ototrof beslenen fasulye. Buna göre, örneklenmiş beslenme şekillerinden hangilerine sahip canlılarda organik moleküller diğer canlılar üzerinden hazır olarak alınır? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "I. Fotoototrof canlılar II. Omnivor canlılar III. Kemoototrof canlılar IV. Otçul canlılar. Yukarıda beslenme şekilleri verilen canlılardan hangileri hücrelerinde ışık enerjisini kullanarak inorganik maddelerden organik madde üretimi yapabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "2n = 2 kromozomlu bir hücre için aşağıda verilen evrelerden hangisi mitoz bölünmenin metafazını ifade eder? Options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "B"} {"input": "Aşılama yöntemi şematize edilmiştir. Şekil incelendiğinde, I. K; aşı, L ise anaçtır. II. B bitkisinin kalıtsal yapısı değişir. III. A bitkisinin üremesi sağlanmış olur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir bakterinin basit ikiye bölünme ile üremesi sırasında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir? Options: {'A': 'İğ ipliklerinin oluşması', 'B': 'DNA’nın eşlenmesi', 'C': 'Sentrozomun eşlenmesi', 'D': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'E': 'Kromozomların ekvatoral düzleme dizilmesi'}", "target": "B"} {"input": "Bazı bitkilerde yan dalların uçları bitkiden ayrılmadan toprakla örtülüp gelişmeye bırakılabilir. Bu durumda toprağın altında kalan dallar yeni kökler oluşturarak gelişmeye başlar. Yan dalların gelişimi yeterli düzeye ulaştığında ana bitkiden kesilerek ayrılma gerçekleşir. Bu vejetatif üreme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Aşılama', 'B': 'Daldırma', 'C': 'Çelikle üreme', 'D': 'Rizomla çoğalma', 'E': 'Sürünücü gövdeyle çoğalma'}", "target": "D"} {"input": "Hücre bölünmesinin kontrolü devre dışı kalırsa tümör oluşumu gözlenir. Tümör meydana gelmiş bir dokuda; I. anormal beslenen, II. çok hızlı çoğalan, III. replike olabilen hücre çeşitlerinden hangilerine rastlanır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Grafikte bir topraktaki inorganik madde miktarının zamanla değişimi gösterilmiştir. Buna göre, I. 1 ve 3. zaman aralıklarında çürükçül canlı faaliyeti artmış olabilir. II. 2. zaman aralığında üreticilerin sayısı toprakta yaşayan tüketici canlı sayısından fazla olabilir. III. 3. zaman aralığında üreticilerin faaliyeti tamamen durmuştur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bazı dönüşüm reaksiyonları numaralanmıştır. Buna göre, numaralı reaksiyonlardan hangileri ototrof ve heterotrof beslenme şekline sahip canlılarda ortak olarak görülebilir? Options: {'A': 'Yalnız 3', 'B': '1 ve 2', 'C': '1 ve 3', 'D': '2 ve 3', 'E': '1, 2 ve 3'}", "target": "C"} {"input": "Nişastayı hücre dışında sindiren bir canlı için, I. Çürükçül beslenmektedir. II. Çok hücrelidir. III. Heterotrof beslenmektedir. IV. Enzimlerini ekzositozla dışarı göndermiştir. ifadelerinden hangilerinin doğruluğu kesin değildir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'I ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Bir canlının beslenme şeklini bulmak için; I. besin zincirindeki trofik düzeyi, II. vücudunda biriken atık madde miktarı, III. solunum şekli ifadelerinden hangileri kullanılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Yarı geçirgen zarla ayrılmış bir deney kabına bırakılan besinler ile X ve Y bakterileri gösterilmiştir. Bir süre sonra X bakterisinin 1. ortamda çoğalmadığı 2. ortamda ise hızla çoğaldığı gözlemlenmiştir. Buna göre X ve Y bakterileri ile ilgili, I. Y, sindirim enzimlerini ekzositozla dışarı atar. II. X, parazit bir bakteridir. III. Y, ototrof beslenme şekline sahiptir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Grafikte bir deniz ekosistemindeki besin zincirinin basamaklarını oluşturan dört farklı canlı türünün biyokütleleri numaralanmıştır. Buna göre, bu besin zincirindeki canlıların besin piramidindeki yerleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'II III IV I', 'B': 'IV II III I', 'C': 'IV I II III', 'D': 'III II I IV', 'E': 'I II III IV'}", "target": "D"} {"input": "Yukarıda verilen besin piramidinde trofik basamaklarda son tüketiciden üretici organizmaya gidildikçe toplam biyokütle ve canlı sayısındaki değişim aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Azalır Azalır', 'B': 'Artar Artar', 'C': 'Değişmez Değişmez', 'D': 'Azalır Artar', 'E': 'Artar Azalır'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekosistemde; I. iklim şartları, II. besin miktarı, III. avcı sayısı, IV. tarım ilaçları faktörlerinden hangilerinin etkisinin değişmesi besin zincirindeki canlılardan herhangi birinin sayısını azaltabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekosistemden seçilmiş dört canlının resimleri gösterilmiştir. 1 2 3 4 Bu canlılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Besin zinciri oluşması için sıralama 1 → 4 → 2 → 3 şeklinde olmalıdır.', 'B': 'Enerji aktarımının en yüksek olduğu canlı grubu 2’dir.', 'C': '2. canlının sayısı artarsa, 4. canlının sayısı azalır, 3. canlı sayısı artar.', 'D': '1, 2, 3 ve 4. canlıların ölümünden sonra ayrıştırıcılar görev alır.', 'E': 'Bu besin zincirinde biyolojik birikimin en çok olduğu canlı 3’tür.'}", "target": "E"} {"input": "Ekosistemdeki madde ve enerji akışıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Biyosferde enerji akışı tek yönde üreticilerden tüketicilere doğru gerçekleşir.', 'B': 'Ekosistemlerde madde ve enerji akışının dengede kalması üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlılarla sağlanır.', 'C': 'Enerji akışının durduğu canlılar besin piramidinin en üstünde yer alır.', 'D': 'Besin ağlarında besin maddeleri trofik düzeylerden geçerken her basamaktaki toplam enerjinin %10’u bir üst basamağa aktarılır.', 'E': 'Biyosferde maddeler döngüsel olarak dolaşır.'}", "target": "C"} {"input": "Ekosistemde madde ve enerjinin canlı grupları arasında aktarımı şemada verilmiştir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Ekosistemde madde döngüsel olarak kullanılırken enerji akışı tek yönlü gerçekleşir.', 'B': 'Tüketici sayısı azaldıkça besin ağının verimliliği artar.', 'C': 'Besin ağında 1. tüketici sayısının azalması diğer tüketicilerinde azalması ile sonuçlanır.', 'D': 'Tüm besin ağlarında üreticiler çok hücreli fotosentetik organizmalardır.', 'E': 'Ayrıştırıcılar, üreticilere inorganik maddeleri kazandırır ancak enerji aktarımını sağlamaz.'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekolojik piramidi oluşturan canlı grupları verilmiştir. Bu canlı grupları ile ilgili, I. Ayrıştırıcı canlılar, tek veya çok hücreli ökaryot canlılardır. II. Tüm besin piramitlerinde ototrof organizmalar fotosentez ile besin üretimi sağlar. III. Heterotrofların ürettiği organik artıklar ayrıştırıcı canlılar tarafından kullanılır. açıklamalarından hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir deniz ekosisteminde oluşturulan ekolojik piramit verilmiştir. Bu ekolojik piramide göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Planktonların tamamı ışık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürebilecek potansiyele sahiptir.', 'B': 'Köpek balığının dokularında biriken ağır metal miktarının fazla olması beklendiğinden bu canlıların beslenme amaçlı avlanması uygun olmaz.', 'C': 'Palamut sayısının takip edilen süreçte fazla olması kılıç balığı sayısının fazla olmasına bağlıdır.', 'D': 'Zooplankton sayısının artış göstermesi büyük balıklar üzerinde olumsuz etki gösterir.', 'E': 'Ayrıştırıcı organizmaların ekosistemdeki mikroskobik canlılarla ilişkisi gözlenmez.'}", "target": "C"} {"input": "Canlıların yedikleri besinlerle aldıkları bazı zehirli maddeler, vücutta parçalanmaz ve değişik dokularda birikir. Alt trofik basamaklarda biriken bu maddeler besin zinciri yoluyla üst basamaklara aktarılır ve üst trofik basamaklarda daha yoğun hâle gelir. Bu olaya biyolojik birikim denir. Buna göre, bir göl ekosistemine karışan bir zehirli maddenin aynı besin zincirinde yer alan aşağıdaki canlılardan hangisinin dokusunda biyolojik birikim daha fazla olur? Options: {'A': 'Fitoplankton', 'B': 'Zooplankton', 'C': 'Herbivor balık', 'D': 'Omnivor balık', 'E': 'Balık kartalı'}", "target": "A"} {"input": "Gösterge türler genellikle çevresel değişimlerden en çok etkilenen türler olarak kabul edilir. Böylece gösterge türlerin sayısına bakılarak ortam koşullarıyla ilgili yorumlar yapılabilir. Bir nehir ekosisteminde alabalıkların gösterge tür oldukları belirlenmiş ve yapılan çalışmalar sonrasında nehir suyu sıcaklığındaki artışa bağlı olarak alabalık sayısının çok azaldığı gözlenmiştir. Buna göre ekosistemin tekrar eski hâline dönmesi için; I. farklı alanlarda yaşayan aynı tür alabalıkların nehire bırakılması, II. alabalıkların yumurta bıraktığı alanların korumaya alınması, III. alabalık avının bir süreliğine yasaklanması çalışmalarından hangilerinin yapılması uygun olmaz? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Karasal bir ekosistemdeki besin ağı gösterilmiştir. Buna göre, I. Ototroflarda tespit edilen ve karbon atomları işaretlenmiş bir organik besinin son tüketiciye kadar ulaşması sırasında enerji değeri giderek düşer. II. Ortamdaki yılanların insan etmenli olarak yok edilmesi tarımsal verimin artırılmasına yönelik pozitif etki gösterebilir. III. Biyolojik birikimin en fazla olduğu canlı grubu mantarlardır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Piramit parazit bir besin zincirini oluşturan canlıları göstermektedir. Buna göre, I. M canlısı üretici bir canlı olmak zorundadır. II. Canlılar arası enerji akışı M’den K’ye doğrudur. III. K’nin vücut büyüklüğü M’den fazladır. ifadelerinden hangileri söylenemez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki şekilde bir denizel ekosistemde görülen küçük bir besin ağı verilmiştir. Şekildeki besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Şeritli levrek, üçüncül tüketici basamağında yer alır.', 'B': 'Bu besin ağında birden fazla besin zinciri yer almaktadır.', 'C': 'Zooplanktonlar birincil tüketicidir.', 'D': 'Denizanası, balık larvaları ile beslendiğinde ikincil tüketici olur.', 'E': 'Bu besin ağında dört trofik düzey yer alır.'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi atmosferin karbon kaynaklarından biri değildir? Options: {'A': 'Volkanik patlamalar', 'B': 'Laktik asit fermantasyonu', 'C': 'Ayrıştırıcıların faaliyetleri', 'D': 'Fosil yakıtların kullanılması', 'E': 'Bitki ve hayvanların solunumu'}", "target": "C"} {"input": "Nitrifikasyon sonucu oluşan moleküllerin zaman içinde değişim grafiği verilmiştir. Buna göre, numaralanmış yerlere gelmesi gereken moleküller aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Amonyak Nitrit Nitrat', 'B': 'Amin Nitrit Nitrat', 'C': 'Nitrat Nitrit Amonyak', 'D': 'Nitrit Amonyak Nitrat', 'E': 'Amonyak Nitrat Nitrit'}", "target": "C"} {"input": "Hayvanlar tarafından tüketilen su; I. terleme, II. solunum, III. fotosentez olaylarından hangileri ile tekrar atmosfere geri döner? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Ekosistemdeki karbon döngüsü şematik olarak gösterilmiştir. Buna göre, numaralanmış olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'I. olay atmosferdeki CO2 oranının azalmasını sağlar.', 'B': 'II, III ve V. olaylar hücresel solunumdur.', 'C': 'IV. olayda organik maddeler inorganik maddelere dönüştürülür.', 'D': 'Üreticiler inorganik karbonu I. olay ile organik karbona dönüştürür.', 'E': 'I ve II. olaylar otçul canlılar tarafından gerçekleştirilir.'}", "target": "C"} {"input": "Biyosferdeki azot döngüsünün bazı basamaklarında gerçekleşen dönüşüm olayları şekilde özetlenmiştir. Buna göre, ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Karbon döngüsü de göz önüne alınarak, küresel iklim değişikliğine yol açan sera gazlarının azaltılmasında aşağıdakilerden hangisinin uygulanması etkili olmaz? Options: {'A': 'İnsan nüfusunun planlı bir şekilde artış sağlaması için küresel boyutta bir bilinç oluşturmak', 'B': 'Ormanlaştırmayı artıracak ve mevcut ormanların korunmasını sağlayacak politikalar geliştirmek', 'C': 'Ülkelerin coğrafik imkanları değerlendirilerek maksimum oranda güneş enerjisi, rüzgar tribünleri, okyanus tribünleri gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını artırmak', 'D': 'Daha az tüketim yaparak ve geri dönüşüm uygulamalarını artırarak, ürün üretim sürecindeki enerji ihtiyacını indirgemek', 'E': 'Tarım alanlarının artırılması ile artan bitkisel besin ihtiyacını karşılamak'}", "target": "E"} {"input": "Ekosistemdeki karbon döngüsü şematik olarak gösterilmiştir. Buna göre, numaralarla belirtilen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'I. olay üreticilerin karbon kaynağı olarak CO2’yi kullanır.', 'B': 'II. olay bitkilerin gerçekleştirdiği karbondioksit özümlemesidir.', 'C': 'III. olay sadece ayrıştırıcı tüketiciler tarafından gerçekleştirilir.', 'D': 'IV. olay nitrit ve nitrat bakterileri tarafından gerçekleştirilir.', 'E': 'V. olay ayrıştırıcıların fotosentez yaparak CO2’yi atmosfere verdiğini gösterir.'}", "target": "B"} {"input": "Suyun verimli kullanımı, su kaynaklarının korunması ve gelecek kuşaklara miras bırakılabilmesi için aşağıdaki uygulamalardan hangisinin engellenmesi gereklidir? Options: {'A': 'Evlerde su kullanımını sınırlayan ve su geri dönüşümünü sağlayan sistemlerin kurulması.', 'B': 'Doğal su havzalarının korunması ve bu bölgelerde kentsel yapılaşmanın önlenmesi.', 'C': 'Tarımsal üretimde kullanılan sulama sistemlerinin su tasarrufu sağlayacak biçimde verimli hâle getirilmesi.', 'D': 'Nehir ve ırmaklardaki suyun kullanıma uygun hâle getirilmesi ve bu kaynaklarda kirliliğin önlenmesi.', 'E': 'Sanayide kullanılan su oranının artırılarak yeryüzündeki su döngüsünün hızlandırılması.'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi içme sularındaki nitrit, nitrat ve amonyak miktarını artırmaz? Options: {'A': 'Yoğun derecede gübre kullanımı', 'B': 'Bitki ve hayvanların çürümesi', 'C': 'Kanalizasyonun toprak yüzeyine boşaltılması', 'D': 'Bitkilerin fotosentezi', 'E': 'Endüstriyel artıklar'}", "target": "A"} {"input": "Tabloda çevre sorunlarından ortaya çıkan kirlilik çeşitleri ve bu kirlilik çeşitlerinin neden olduğu hastalıklar eşleşmiştir. Kirlilik Çeşidi Sağlık Sorunu I. Su Sıtma II. Hava Astım III. Ses Genetik şifrenin bozulması IV. Radyasyon Stres V. Toprak Biyolojik birikim Buna göre, kirlilik çeşitlerinden hangilerinin yeri değiştirilirse tablodaki eşleşmeler doğru olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve V', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'IV ve V'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi karbon ayak izi artışına neden olmaz? Options: {'A': 'Toplu taşıma araçlarını tercih etmemek', 'B': 'Ağaçlandırma çalışmalarını artırmak', 'C': 'Besin tüketimini artırmak', 'D': 'Modaya uygun olarak kıyafet alımını fazlalaştırmak', 'E': 'Evlerde ısınmak için kömür kullanılmasını tercih etmek'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi ekosistem dengesinin bozulmasını önleyecek tedbirlerden biri değildir? Options: {'A': 'Tasarruflu lamba kullanmak', 'B': 'Fosil yakıt tüketimini artırmak', 'C': 'Geri dönüşüme katkıda bulunmak', 'D': 'Kullanılmış yağları geri dönüşüme göndermek', 'E': 'Ağaçlandırma çalışmalarına katkıda bulunmak'}", "target": "D"} {"input": "Tarımda; I. ürünlere zarar veren parazit, böcek gibi canlılara karşı ilaç kullanmak, II. inorganik madde bakımından zengin hayvansal gübre kullanmak, III. baklagiller gibi toprağı azot yönünden zenginleştiren bitkiler ekmek uygulamalarından hangileri çevreye zarar vermez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Teknolojik gelişmeler ekosistemlerde, I. Hayatımızı kolaylaştıran makinaların icadı daha çok enerji kullanımına neden olmuştur. II. Teknolojik araçların kullanımı doğada geri dönüşümü olmayan zararlara yol açmaktadır. III. Yeni teknolojik çalışmalar ve buluşlar hayatımızı kolaylaştırmıştır. olaylarından hangilerine neden olduğu için bozulmalara sebep olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hızlı nüfus artışı; I. doğal kaynakların hızla tüketilmesine, II. biyolojik çeşitliliğin azalmasına, III. habitat çeşitliliğinin artmasına durumlarından hangilerine neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bozulmuş ekosistemlerin onarımında ve sürdürülebilirliğinde; I. toprağı azot bakımından zenginleştirmek için baklagiller ekilmesi, II. kentlerde doğal bitki örtüsüne yer verilmesi, III. tarım arazilerine yeni fabrikalar açılması uygulamalarından hangileri yapılmalıdır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi ekosistemin sürdürülebilirliğini tehlikeye sokan nedenlerden biri değildir? Options: {'A': 'Kirlilik artışı', 'B': 'Geri dönüşüm', 'C': 'İklim değişiklikleri', 'D': 'Düzensiz kentleşme', 'E': 'Sanayileşme'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi insan etkisiyle biyolojik çeşitliliği tehdit eden olaylardan biri değildir? Options: {'A': 'Hızlı kentleşme', 'B': 'Meralardaki aşırı otlatma', 'C': 'Baraj yapımı çalışmaları', 'D': 'Madenlerin aşırı kullanımı', 'E': 'Gen bankalarının oluşturulması'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki canlılardan hangisinin ülkemizde nesli tükenmiştir? Options: {'A': 'Ters lale', 'B': 'Akdeniz foku', 'C': 'Safran', 'D': 'Hazar kaplanı', 'E': 'Kelaynak kuşu'}", "target": "B"} {"input": "Bazı kavramlar harflenmiştir. a. Endemik tür b. Biyolojik çeşitlilik c. Gen merkezi d. Biyokaçakçılık Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'a, yeryüzünde çok geniş alanlarda dağılım gösterir.', 'B': 'b, sadece bitki çeşitliliği ile sınırlıdır.', 'C': 'c, ülkemizde buğday bitkisi örnektir.', 'D': 'Ülkeler d ile gen bankaları kurarak, canlıların hücrelerini koruma ve araştırma evlerinde saklamaktadır.', 'E': 'b, tür çeşitliliği ile ters orantı gösterir.'}", "target": "C"} {"input": "Marmara Denizi’nde görülen müsilaj problemi hakkında gazetede yapılan haberden bir kesit verilmiştir. Bu açıklamalara göre, I. Müsilaj sonucunda denizel ekosistemdeki besin zinciri olumsuz etkilenebilir. II. Meydana gelen olay bir çeşit ötrofikasyondur. III. Müsilajın sebeplerinden birisi de su arıtma işlemlerinin yeterli ölçüde gerçekleştirilmemesidir. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilirlik ile ilgili, I. Türkiye’de gelecek kuşaklara biyoçeşitliliği aktarabilmesine aşırı ve bilinçsiz bitki toplama etki etmemektedir. II. Ülkemiz ve dünyada doğal ve genetik bir zenginlik olan yabani bitkilerin neslinin tükenmesi söz konusudur. III. Doğal kaynak niteliğindeki zenginliklerin sürdürülebilir yönetimi gün geçtikçe önem kazanmaktadır. IV. Doğadan toplanmak suretiyle ihracatı yapılan ve iç piyasada kullanılan bitki türleri giderek diğer bitki türlerine zarar vermektedir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Kirleticileri ortamdan kaldırmak için insanlar tarafından diğer organizmaların kullanılmasına biyoremediasyon adı verilmektedir. Fitoremediasyon ise çevre kirlenmesini temizlemek için bitkilerin kullanıldığı bir biyoremediasyon şeklidir. Buna göre, I. Çernobil nükleer felaketi sonrası topraktaki uranyumu uzaklaştırmak için ayçiçeğinden yararlanılmıştır. II. Araştırmacılar, yer altı ve yüzey sularında bulunan herbisitlerin temizlenmesi için siyah söğüt ve servileri kullanmıştır. III. Topraktan arseniği temizlemede kullanılan bir eğrelti türü, 100 kata kadar arseniği kendi dokuları içinde biriktirmiştir. IV. Çöle yayılan ham petrolün temizlenmesi için ortama petrolü ayrıştıran ve içindeki hidrokarbonları çoğalırken enerji kaynağı olarak kullanan bakteriler eklenmiştir. ifadelerinden hangileri fitoremediasyona örnek gösterilebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Ekolojik ayak izi, genel anlamıyla belirli bir nüfusun üretim ve tüketim faaliyetleri sonucu doğa üzerinde bıraktığı yükü hesaplamak ve ekosisteme ne kadar geri kazandırması gerektiğini belirleyebilmek için geliştirilmiş bir yöntemdir. Ekolojik ayak izi, ekolojik sürdürülebilirliği ölçen bir doğal kaynak hesaplama aracıdır. Bu hesaplamalar bir bireyin, topluluğun ya da spesifik bir insan faaliyetinin tükettiği doğal kaynakları yeniden üretebilmek ve ortaya çıkan artığı etkisiz hâle getirmek, mümkünse yok etmek için gereken biyokapasiteyi ölçer. İnsan faaliyetlerinin doğa üzerinde bıraktığı zararı minimuma indirecek, mümkünse yok edecek olan karşı etki, doğal kaynakları yeniden üretme kapasitesidir. Ekolojik ayak izi ve biyokapasite kavramları ile ilgili, I. Ekolojik ayak izi insanın dünyayı kirletme miktarını ölçmektedir. II. Biyokapasite doğanın kirliliği ne ölçüde temizleyebildiğini göstermektedir. III. Ekolojik ayak izi/Biyolojik kapasite oranının küçülmesi sürdürebilirliği azaltan bir etmendir. ifadelerinden hangileri çıkarılamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yanız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bir göl ekosistemine normalden fazla azot ve fosfor tuzlarının girmesine bağlı olarak; grafiklerinden hangileri çizilebilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Azot ve fosfatın suya karışmasıyla sayıca artan mikroorganizmalar müsilaj adı verilen organik bir madde salgılar. Müsilaj deniz salyası adı verilen su kirliliğini oluşturur ve oksijenle parçalanabilir. Buna göre, I. Suyun hareketli oluşu müsilaj birikimini engeller. II. Suda biriken inorganik artıklar deniz salyası oluşumunda etkilidir. III. Deniz salyası sucul ekosistemi olumsuz etkileyen bir durumdur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Küresel iklim değişikliğine yol açan sera gazlarının azaltılmasında aşağıdakilerden hangisinin uygulanması etkili olmaz? Options: {'A': 'İnsan nüfusunun planlı bir şekilde artış sağlaması için küresel boyutta bir bilinç oluşturmak', 'B': 'Ormanlaşmayı artıracak ve mevcut ormanların korunmasını sağlayacak politikalar geliştirmek', 'C': 'Ülkelerin coğrafik imkânları değerlendirilerek maksimum oranda yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını artırmak', 'D': 'Daha az tüketim ile geri dönüşüm uygulamalarını artırarak ürün üretim sürecindeki enerji ihtiyacını indirmek', 'E': 'Tarım alanlarının artırılması ile artan bitkisel besin ihtiyacını karşılamak'}", "target": "C"} {"input": "Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinin yüksek olmasının nedeni; I. üç kıta arasında bazı canlıların geçiş yolları üzerinde bulunması, II. birbirine çok yakın bölgelerinde farklı iklim tiplerinin görülmesi, III. farklı yeryüzü şekillerine sahip olması özelliklerinden hangileri olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Sürdürülebilir kalkınma, insan toplumlarının uzun süreli refahını sağlamak için onları destekleyen ekosistemlerin korunması gerektiğini öngören bir yaklaşımdır. Sürdürülebilirliği sağlamak için, I. Kişi başına düşen ekolojik ayak izi artırılmalıdır. II. Biyoçeşitlilik kayıpları azaltılmalıdır. III. Doğadaki bitkisel ve hayvansal kaynaklar kullanılırken bunların popülasyon büyüklükleri dikkate alınmalıdır. yargılarından hangileri uygulanabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Çelikle üremenin farklı bir şekli olan aşılama yöntemi gösterilmiştir. Bu yöntemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Aşılamanın ardından anaç bitkinin ve A meyvesinin genetik yapısı değişmiştir.', 'B': 'A meyvesi ile B meyvesinin genetik yapısı aynıdır.', 'C': 'B meyvesi ile anaç bitkinin genetik yapısı aynıdır.', 'D': 'A meyvesi ile aşı bitkinin genetik yapısı aynıdır.', 'E': 'Aşılama yöntemi ile aşı bitkinin, hızlı bir şekilde çoğalması sağlanmıştır.'}", "target": "C"} {"input": "Farklı iki hücrede gerçekleşen sağlıklı mitoz hücre bölünmesine ait bir aşama gösterilmiştir. Bu hücreler ve hücrelerde gerçekleşen bölünme çeşidi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Her iki hücrede bölünme anafaz evresindedir.', 'B': 'Hayvan hücresinde iğ iplikleri sentrozom tarafından oluşturulur.', 'C': 'Bölünme sonucunda her bir hücreden iki hücre oluşur.', 'D': 'Bitki hücresinde bu aşamadan sonra orta lamel oluşumu gerçekleşir.', 'E': 'Bölünme tamamlandığında 8 kromozomlu hücreler oluşur.'}", "target": "D"} {"input": "Gelişmiş bir bitki ve bir insan hücresinin mitoz bölünmesi ile ilgili; I. bölünmenin amacı, II. iğ ipliğinin oluşumu, III. sitoplazmanın bölünme yöntemi ifadelerinden hangileri farklı olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bitkilerde vejetatif çoğalmanın yaygın bir şekilde gözlenmesinin nedeni; I. fotosentez yeteneklerinin yüksek olması, II. meristem hücrelerinin bölünme limitinin olmaması, III. tohum üretme yeteneklerinin yüksek olması ifadelerinden hangileridir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Hidra (polip) tomurcuklanarak üreyen bir canlıdır. Vücutta oluşan tomurcuk şeklindeki bir çıkıntı koptuktan sonra gelişerek denizanasına (medüz) dönüşür. Fakat denizanası tomurcuklanarak üreyemez. Hidranın vücudunda oluşan tomurcuklar oluştukları yerde kalabilir ve bu şekilde kolonisi oluşumu da gözlenebilir. Hidradan denizanası oluşum süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Hidradan denizanası oluşumu sırasında mitoz bölünme görülür.', 'B': 'Tomurcuk farklılaşarak medüze dönüşür.', 'C': 'Medüz oluşumu ile yeni bir tür meydana gelmiştir.', 'D': 'Hidranın vücudunda oluşan tomurcuk vücuttan ayrılmayabilir.', 'E': 'Polip ve medüzde ortak genler bulunur.'}", "target": "D"} {"input": "Bir üretici aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanarak kalıtsal yapısı farklı olan bitkileri üretebilir? Options: {'A': 'Yer elmasından elde ettiği yumru gövdenin toprağa ekilmesiyle', 'B': 'Sarımsak dişlerinden birinin ayrıştırılıp toprağa ekilmesiyle', 'C': 'Menekşeden koparılan yaprağın saksıya ekilmesiyle', 'D': 'Kayısıdan alınan dalın başka bir ağaca aşılanmasıyla', 'E': 'Elmadan elde edilen tohumun toprağa ekilmesiyle'}", "target": "D"} {"input": "Hücre döngüsünün evreleri şematize edilmiştir. Buna göre, numaralı bölümlerden hangileri interfazı ifade eder? Options: {'A': 'I - II - III', 'B': 'I - II - V', 'C': 'II - III - IV', 'D': 'II - IV - V', 'E': 'III - IV - V'}", "target": "E"} {"input": "Hücre döngüsünün evreleri ve bu evrelerde gerçekleşen olaylar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'İnterfaz Sitokinez G2', 'B': 'G1 G2 Sitokinez', 'C': 'İnterfaz Karyokinez Sitokinez', 'D': 'G1 S Karyokinez', 'E': 'Karyokinez İnterfaz G1'}", "target": "E"} {"input": "Amiplerle yapılan deneysel bir çalışmanın aşamaları gösterilmiştir. Buna göre amiple ilgili, I. Üreme ikiye bölünme şeklinde gerçekleşmiştir. II. Hücre büyüklüğünü sürekli aynı oranda tutmak, hücre bölünmesini engellemiştir. III. Bölünme büyüklüğüne ulaştıktan sonra hacim/yüzey oranı azaltılsa bile hücre bölünmüştür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Üç çiftçi ile ilgili şu bilgiler verilmiştir. • Abdullah Bey erik ağacı bahçesine sahiptir ve bu tarlada bulunan ağaçların aynısından diğer tarlasına dikmek istiyor. Ancak aynı anda birçok fideye ihtiyacı var ve kendinde bulunan ağaçlardan fide üretmek istiyor. • Ömer Bey evinin bahçesinde bulunan limon ağacının aynısından evin arka bahçesinde de yetiştirmek istiyor. Ancak Ömer Bey birden fazla dikim yapamayacağı için dikeceği ağacın yaşama olasılığının yüksek olması gerekir. • Kadir Bey’in 2 farklı kayısı tarlası var ve ilk tarlasındaki ağaçların meyve verimliliğini diğer tarlasında da almak istiyor. Buna göre, üç çiftçi için aşağıdaki vejetatif üreme yöntemlerinden hangisi en avantajlıdır? Options: {'A': 'Çelikle üreme', 'B': 'Daldırma', 'C': 'Daldırma', 'D': 'Aşılama', 'E': 'Çelikle üreme'}", "target": "D"} {"input": "Hücre döngüsünün kontrolü siklin ve siklin bağımlı kinazlar yardımıyla olmaktadır. Bunlardan S siklin DNA replikasyonunu başlatırken M siklin mitozun başlamasına neden olur. Buna göre, S ve M siklinin üretildiği evrelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'S ve M siklin üretimi → İnterfaz', 'B': 'S siklin üretimi → İnterfaz, M siklin üretimi → Mitoz', 'C': 'S ve M siklin üretimi → Mitoz', 'D': 'M siklin üretimi → İnterfaz, S Siklin üretimi → Mitoz', 'E': 'S ve M siklin üretimi → Sitokinez'}", "target": "D"} {"input": "Bir araştırmacı çimlenmiş soğan kökünden elde ettiği kesiti asetokarmin çözeltisi ile boyamış ve hazırlanan preparatı mikroskop altında incelemeye başlamıştır. Buna göre, bu araştırmacı ikili şekilde verilen aşağıdaki evrelerden hangisinde birbirinin tersi olan olayları gözlemler? (Asetokarmin, kromatit ve kromozomları boyar.) Options: {'A': 'Profaz - Metafaz', 'B': 'Metafaz - Anafaz', 'C': 'Profaz - Telofaz', 'D': 'Telofaz - Metafaz', 'E': 'Anafaz - Telofaz'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki şekilde bal arılarında üreme süreci gösterilmiştir. Buna göre şekilde K olayı, N olayı, L hücresi ve M hücresi ile gösterilen yerler, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': 'Mayoz - Rejenerasyon - Sperm - Zigot', 'B': 'Mitoz - Rejenerasyon - Sperm - Birincil oosit', 'C': 'Mayoz - Partenogenez - Sperm - Zigot', 'D': 'Mayoz - Partenogenez - Birincil spermatosit - Zigot', 'E': 'Mayoz - Tomurcuklanma - Birincil spermatosit - Birincil oosit'}", "target": "C"} {"input": "Mitoz bölünmeyle büyüme ya da çoğalma sağlanırken sadece mayoz bölünmeyle; I. çoğalma, II. gamet oluşturma, III. büyüme, IV. döllenme verilenlerden hangileri sağlanır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Kromozom sayısının nesiller boyunca sabit kalması durumu; I. mitoz bölünme, II. mayoz bölünme, III. DNA replikasyonu, IV. döllenme olaylarından hangi ikisinin gerçekleşmesi ile sağlanır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Partenogenezle çoğalma aşağıdaki canlılardan hangisinde görülmez? Options: {'A': 'Eğrelti otları', 'B': 'Bal arıları', 'C': 'Su pireleri', 'D': 'Yaprak bitkileri', 'E': 'Kamçı kuyruklu kertenkele'}", "target": "D"} {"input": "Mayoz hücre bölünmesi sonrasında kalıtsal çeşitliliğin sağlanmış olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir? Options: {'A': 'Bölünme öncesinde DNA replikasyonunun gerçekleşmesi', 'B': 'Profaz - I’de kromozomlar arasında gen alışverişinin olması', 'C': 'Anafaz - I’de homolog kromozomların ayrılması', 'D': 'Metafaz - II’de kromozomların ekvator düzlemine sıralanması', 'E': 'Anafaz - II’de kardeş kromatitlerin ayrılması'}", "target": "C"} {"input": "Mayoz bölünme geçirmekte olan bir hücreye ait mikroskop görünümü verilmiştir. Bu hücre ve bölünme evresiyle ilgili, I. Altı çift homolog kromozoma sahiptir. II. Mayoz - I’in anafaz evresindedir. III. Bölünme tamamlandığında üç kromozomlu gametler oluşur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz hücre bölünmesinin genel özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Sadece üreme ana hücreleri tarafından gerçekleştirilir.', 'B': 'Sadece 2n kromozomlu hücreler gerçekleştirebilir.', 'C': 'Tetrat, sinapsis ve krossing over olayları gözlenir.', 'D': 'Bölünme sonrası kromozom sayısı yarıya iner.', 'E': 'Mayoz I ve mayoz II öncesinde DNA eşlenmesi gerçekleşir.'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz II ve mitoz hücre bölünmeleri karşılaştırıldığında; I. kromozomların ekvator düzleminde yan yana sıralanması, II. öncesinde DNA replikasyonunun gerçekleşmesi, III. kardeş kromatitlerin anafaz evresinde ayrılması ifadelerinden hangileri ortak değildir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bal arılarının partenogenezi sırasında gözlenen aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşirken genetik çeşitlenme söz konusudur? Options: {'A': 'Erkek arıdan spermlerin oluşması', 'B': 'Zigotun özel beslenmesi ile kraliçe arının oluşması', 'C': 'Döllenmemiş yumurtanın gelişmesiyle erkek arının oluşması', 'D': 'Zigotun polen ile beslenmesi sonucu kısır işçi arının oluşması', 'E': 'Kraliçe arıdan yumurtaların oluşması'}", "target": "D"} {"input": "Mayoz bölünme süresince bazı olaylar farklı evrelerde tekrarlanır. Aşağıdakilerden hangisi tekrarlanan olaylara örnek gösterilebilir? Options: {'A': 'DNA eşlenmesi', 'B': 'Tetrat oluşumu', 'C': 'Krossing over meydana gelmesi', 'D': 'Sitoplazma bölünmesi', 'E': 'Homolog kromozomların ayrılması'}", "target": "C"} {"input": "Ökaryot bir hücrenin bölünmesi esnasında meydana gelen aşağıdaki olayların hangisine bakılarak bölünmenin mayoz olduğu anlaşılır? Options: {'A': 'DNA eşlenmesi', 'B': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'C': 'Çekirdek zarının kaybolması', 'D': 'İğ ipliklerinin oluşması', 'E': 'Homolog kromozomların farklı kutuplara çekilmesi'}", "target": "E"} {"input": "Tek yumurta ikizleri dışında eşeyli üreme ile oluşan iki kardeşin genetik yapıları aynı olmaz. Bu duruma neden olarak; I. sperm ve yumurtanın aynı sayıda kromozom taşıması, II. sperm ve yumurtanın sitoplazma miktarının farklı olması, III. bir spermin rastgele bir yumurtayı döllemesi, IV. homolog kromozomların farklı kutuplara bağımsız olarak taşınması verilenlerden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Kabuksuz deniz salyangozu denizlerde yaşayan hermafrodit bir canlıdır. Bu canlıyla ilgili, I. İki cinsiyete ait üreme organı vardır. II. Hem sperm hem yumurta oluşturur. III. Genetik çeşitliliği artırmak için kendi türünün başka bireyleri ile döllenmeyi tercih eder. verilenlerden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aynı türe ait bireyler benzerliklerin yanında bazı farklılıklara da sahiptir. Buna göre, aşağıda verilenlerden hangisi bu farklılıklara sebep olan bir olay değildir? Options: {'A': 'Homolog kromozomların bağımsız dağılımı', 'B': 'Mayozda krossing over gerçekleşmesi', 'C': 'Yumurta ve spermin rastgele döllenmesi', 'D': 'Kalıtsal devamlılığın sağlanması', 'E': 'Genetik materyalde meydana gelen mutasyonların görülmesi'}", "target": "C"} {"input": "Birinci mayoz bölünmenin profaz evresine ait bir bölüm gösterilmiştir. Buna göre, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'a ve b üzerinde aynı karakterlerin kalıtımından sorumlu genler bulunur.', 'B': 'c yapısı, canlının toplam kromozom sayısının yarısı kadar değerde oluşur.', 'C': 'Gerçekleşen olay sonrasında hem a hem de b’de gen sayısının değiştiği gözlenir.', 'D': 'a ve b yapılarındaki DNA moleküllerinde olay sonrasında DNA nükleotit diziliminde değişimler olmuştur.', 'E': 'İlgili olay, canlıda kalıtsal çeşitliliğin artmasını sağlamıştır.'}", "target": "B"} {"input": "Bir canlıda eşeyli üreme süreci gösterilmiştir. Buna göre, I. Üreme hücrelerinin oluşumu sırasında DNA miktarının iki kez yarılanması beklenir. II. Döllenme sonrasında oluşan her birey, her bir özellik için iki gen taşımak zorundadır. III. Yeni oluşacak bireyin cinsiyetinin belirlenmesinde otozomal kromozomlar etkili olmuştur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir hücrenin mayoz bölünme süreci gösterilmiştir. Buna göre, I. Sürecin tamamında gözlenen karyokinez ve sitokinez sayısı üçtür. II. Mayoz I sürecinde hem kromozom hem de kromatit ayrılması birlikte gerçekleşmiştir. III. Mayoz II sonrasında oluşan hücrelerin tamamı farklı genetik yapıya sahiptir. yorumlarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Mayoz I’in metafaz evresinde 44 kromatitin sayıldığı bir hücre için, I. 10 otozom ve 1 gonozom kromozomu taşıyan haploit gametler oluşturabilir. II. Aynı hücrenin mitoz bölünme geçirmesiyle 44 kromozomlu diploit hücreler oluşabilir. III. İlgili hücrenin profaz I evresinde 22 adet tetrat yapısı sayılmıştır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Ökaryot bir hücrenin bölünmesi, I. hacim/yüzey oranının bozulması II. hormonların uyarıcı etkisi III. çekirdek/sitoplazma oranının değişmesi faktörlerinden hangilerine bağlı olarak gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bölünebilen bir bitki hücresinin hücre döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'İnterfazın S evresinde DNA miktarı iki katına çıkar.', 'B': 'Mitotik evre karyokinez ve sitokinez şeklinde gerçekleşir.', 'C': 'Metafaz evresinde çekirdek zarı kaybolmaya başlar.', 'D': 'Sitokinez orta lamel oluşumu ile gerçekleşir.', 'E': 'Anafazda kardeş kromatitler kutuplara çekilir.'}", "target": "C"} {"input": "Gelişmiş bir bitki hücresinin interfazında aşağıdaki durumlardan hangisi gerçekleşmez? Options: {'A': 'Metabolik aktivite artar.', 'B': 'Sentrioller eşlenir.', 'C': 'Hacim/yüzey oranı bozulur.', 'D': 'Organel miktarı artar.', 'E': 'DNA miktarı iki katına çıkar.'}", "target": "B"} {"input": "Yetişkin bir insanda, I. dokuların yenilenmesi II. yaraların iyileşmesi III. üreme hücrelerinin oluşması olaylarından hangileri mitoz sayesinde gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "2n=46 kromozomlu bir epitel hücresinin bölünmesiyle oluşan hücrelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Her bir hücre 46 kromozomludur.', 'B': 'Genetik yapıları ana hücre ile aynıdır.', 'C': 'Çekirdeklerinde DNA mik tarı değişmez.', 'D': 'Organel sayıları aynı olmayabilir.', 'E': 'Oluşan hücreler tekrar mitoz geçiremezler.'}", "target": "E"} {"input": "Hücre döngüsünün kontrolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Kontrol noktalarındaki sinyaller özel proteinlerce düzenlenir.', 'B': 'G1 verilir. yali ’de hücre yeterli büyüklüğe ulaşmışsa “devam et” sin', 'C': 'Kontrolün bozulmasına sadece mutasyonlar sebep olur.', 'D': 'G2’de replikasyon hataları kontrol edilir.', 'E': 'M’de tüm kinetokorların iğ ipliklerine tutunması kontrol edilir.'}", "target": "C"} {"input": "Eşeysiz üreme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Temeli mitoza dayanır.', 'B': 'Ökaryot ya da prokaryotlarda görülebilir.', 'C': 'Üreme hızı yavaştır.', 'D': 'Türün değişen ortam koşullarına uyum yeteneği azalır.', 'E': 'Döllenme olmadan gerçekleşir.'}", "target": "C"} {"input": "Aynı türe ait iki amip hücresi ile yapılan deneylerde amiplerin sitoplazmalarının bir kısmı kesilerek uygun koşullarda gelişmeleri izlenmiştir. Kontrol Grubu Kontrol amipi doğal olarak bölünür. 1. Deney grubu Amipin sitoplazmasının Çekirdekli kısım bir kısmı kesilir. sitoplazmayı onarır. Çekirdeksiz kısım ölür. 2. Deney grubu Çekirdekli Amipin sitoplazma sitoplazmasının bölünür ve iki bir kısmı kesilir. amip oluşur. Çekirdeksiz kısım ölür. 1 ve 2 numaralı deney sonuçlarına göre aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşılamaz? Options: {'A': 'Çekirdek hücrenin yönetim merkezidir.', 'B': '1 ve 2. deneyde çekirdek bulunmayan kısım ölür.', 'C': 'Çekirdek tarafından bölünme emri verilmiş hücreler bölünmesini tamamlar.', 'D': '1. deneyde, belirli hücresel büyüklüğe ulaşmadığından bölünme gerçekleşmez.', 'E': '2. deneyde, amip bölünme büyüklüğüne ulaşmadan sitoplazması kesilmiştir.'}", "target": "E"} {"input": "2n=8 kromozomlu bir hücrenin mitotik evresi için aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Profaz → 4 çift homolog kromozom', 'B': 'Metafaz → 16 kromatit', 'C': 'Profaz → 4 tetrat', 'D': 'Anafaz → 16 kromozom', 'E': 'Telofaz → 2 çekirdek'}", "target": "C"} {"input": "Mitoz sonucu oluşan K ve L hücreleri şekilde gösterilmiştir. K L K ve L hücreleri ile ilgili aşağıdaki özelliklerden hangisi farklılık gösterebilir? Options: {'A': 'Nükleotit dizilimi', 'B': 'Nükleotit çeşidi', 'C': 'Organel çeşidi', 'D': 'Sitoplazma miktarı', 'E': 'Kromozom sayısı'}", "target": "D"} {"input": "Hücre bölünmesinin kontrol noktaları ile ilgili, I. G, G ve M olmak üzere üç kontrol noktası vardır. 1 2 II. G1’de hücre bölünme büyüklüğüne ulaşmışsa “Devam et!” sinyali verilir. III. G2’de DNA’da hasar olup olmadığı kontrol edilir. IV. M’de kinetokorlar iğ ipliklerine bağlanmamışsa anafaz başlamaz. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Eşeysiz üreme ile ilgili öğrencilerine genel bilgilerini soran bir öğretmenin aldığı cevaplar aşağıda verilmiştir. Ali: Döllenme olmaksızın gerçekleşir. Ayşe: Yalnızca tek hücreli canlılarda gerçekleşir. Fatma: Genellikle kalıtsal yapının korunarak yeni nesillere aktarılmasını sağlar. Verilen cevaplara göre hangi öğrencilerin genel bilgileri hatalıdır? Options: {'A': 'Ali', 'B': 'Ayşe', 'C': 'Fatma', 'D': 'Ayşe ve Fatma', 'E': 'Ali ve Fatma'}", "target": "B"} {"input": "Mitoza ait bir evre aşağıdaki görselde verilmiştir. Buna göre, I. Bölünen hücre n kromozomludur. II. Sitokinez sırasında bölünme plağı oluşur. III. Bu evre sayesinde oluşan hücrelerin genetik yapısı aynı kalır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir hayvan hücresinin bölünme sürecinde, I. kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi II. çekirdek zarının oluşması III. kromatin ipliklerin kromozomlara dönüşmesi olaylarının gerçekleştiği evreler hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir? I II III Options: {'A': 'Anafaz Telofaz Profaz', 'B': 'Profaz Anafaz Metafaz', 'C': 'Metafaz Telofaz Profaz', 'D': 'Anafaz Metafaz Telofaz', 'E': 'Profaz Telofaz Metafaz'}", "target": "A"} {"input": "Bir hayvan hücresinde mitoz sırasında gerçekleşen K, L, M ve N evrelerine ait şekiller aşağıda verilmiştir. K L M N K, L, M ve N evreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Kromozomlar en belirgin M’de görülür.', 'B': 'Kromozom sayısı geçici olarak K’da iki katına çıkar.', 'C': 'M, çekirdek zarının eriyerek kaybolduğu profazdır.', 'D': 'N, kromozomların kromatin ipliklere dönüştüğü telofazdır.', 'E': 'L ve M evrelerinde kromozom sayısı eşittir.'}", "target": "A"} {"input": "Ökaryotik bir hücrenin mitotik evreleri görselde verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Profazda 4 sentromer bulunur.', 'B': 'Metafazda kromatit sayısı 8’dir.', 'C': 'Anafazda kromozom sayısı 8’dir.', 'D': 'Sitokinez sonucu oluşan hücrelerin kromozom sayıları eşittir.', 'E': 'Anafaz ve profazda kromozom sayıları eşittir.'}", "target": "E"} {"input": "Bir biyoloji öğretmeni hücre döngüsüne ait aşağıdaki görseli öğrencileri ile paylaşmıştır. Öğretmen interfazın başlangıcında X pg kromozomal DNA ağırlığına sahip bir hücrenin bölünme evrelerini görselde numaralandırmış ve bu evrelerde hücrenin sahip olduğu DNA ağırlığını sormuştur. Öğrencilerin verdiği cevaplar şöyledir: Sinem : 1 numaralı evrenin sonunda 2X pg Sinan : 2 numaralı evrede 2X pg Firdevs : 3 numaralı evrede 2X pg Nesrin : 4 numaralı evrede 4X pg Nezaket : 5 numaralı evrenin sonunda her çekirdekte X pg Buna göre hangi öğrencinin verdiği cevap yanlıştır? (pg:piko gram) Options: {'A': 'Sinem', 'B': 'Sinan', 'C': 'Firdevs', 'D': 'Nesrin', 'E': 'Nezaket'}", "target": "D"} {"input": "Bir kovanda yaşayan arıların kromozom sayılarıyla ilgili, I. Erkek arının spermleri n=16 kromozomludur. II. İşçi arının somatik hücrelerinde 16 kromozom bulunur. III. Kraliçe arının kanat hücreleri 16 çift homolog kromozom içerir. IV. Kraliçe arının yumurta ana hücresinde 32 kromozom vardır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? (Kraliçe arı 2n=32 kromozomludur.) Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki şekilde bir bitkinin doku kültürü yöntemi ile çoğaltılması gösterilmiştir. Doku kültüründe gelişen kallus üzerine büyüme hormonları eklenir ve hücre farklılaşmasıyla yeni bitki gelişir. Buna göre doku kültürü yöntemiyle ilgili, I. Yeni bitki, doku parçası alınan bitkinin tüm genlerini taşır. II. Kallus üzerine eklenen hormon bazı genlerin aktifleşmesini uyarır. III. Tohumla üremesi zor olan bitkilerin çoğaltılması bu yöntemle mümkündür. IV. Kallus gelişirken fotosentez ile besin üretmeye başlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Karyotip, kromozomların büyüklük ve şekil bakımından görüntülenerek kalıtsal hastalıkların erken teşhis edilmesinde kullanılan bir tekniktir. Genellikle gebelik döneminde fetüsün bulunduğu amniyon sıvısından alınan hücre örneklerinin kromozomları bu yöntemle incelenerek anormallik olup olmadığı tespit edilir. Buna göre karyotip testinden en iyi sonucu alabilmek için hücre döngüsü evrelerinde gerçekleşen olayların hangisinden örnek alınmalıdır? Options: {'A': 'Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi', 'B': 'Çekirdek ve çekirdek zarının yeniden oluşması', 'C': 'Kromozomların tek sıra hâlinde merkezi düzlemde dizilmesi', 'D': 'Kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşarak kromozom hâlini alması', 'E': 'DNA miktarının iki katına çıkması'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki özelliklerden hangisi mayoz ve mitozda ortak olarak görülür? Options: {'A': 'Tetrat oluşumu', 'B': 'Krossing over', 'C': 'Sinapsis', 'D': 'Hücre sayısında artış', 'E': 'Kalıtsal çeşitlilik'}", "target": "D"} {"input": "Mayoz ile ilgili, I. kalıtsal çeşitlilik sağlama II. gamet oluşturma III. üreme ana hücrelerinde gerçekleşme özelliklerinden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Eşey ana hücrelerinde anafaz I evresinde, I. homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi II. krossing over III. iğ ipliklerinin kısalması olaylarından hangileri gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Mayozun telofaz I ve telofaz II evrelerinde aşağıdakilerden hangisi ortak olarak gerçekleşmez? Options: {'A': 'İğ ipliklerinin kaybolması', 'B': 'Çekirdek zarı oluşumu', 'C': 'Kromozomların kromatin ipliklere dönüşmesi', 'D': 'Eşlenmiş kromatitlerin bir arada bulunması', 'E': 'Evreler ile eş zamanlı sitokinezin gerçekleşmesi'}", "target": "D"} {"input": "Bir hücrede mayozun metafaz I evresinde toplam 46 kromozom ekvatoral düzlemde dizilmiştir. Buna göre, • profaz I’deki tetrat sayısı ( I ) • anafaz II’deki kromozom sayısı ( II ) aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? I II Options: {'A': '23 46', 'B': '46 23', 'C': '23 23', 'D': '46 46', 'E': '46 92'}", "target": "A"} {"input": "Bazı hücrelerde kromozom sayısı ile ilgili değişiklikler aşağıda verilmiştir. I. 2n → 2n II. 2n → n III. n → 2n Buna göre I, II ve III. olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'I, üreme ana hücresinde gerçekleşebilir.', 'B': 'II, mitozdur.', 'C': 'III, mayozdur.', 'D': 'I’ de kalıtsal yapı değişir.', 'E': 'III’ ün sonunda oluşan hücreler mitoz geçiremez.'}", "target": "A"} {"input": "Mayozda kalıtsal çeşitliliğin oluşması, I. homolog kromozomların rastgele ayrılması II. krossing over gerçekleşmesi III. kardeş kromatitlerin ayrılması olaylarından hangileri ile açıklanabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir erkek bireyde 16 gamet üretilebilmesi için en az kaç mayoz gerçekleşmelidir? Options: {'A': '2', 'B': '4', 'C': '8', 'D': '16', 'E': '32'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz geçiren bir hücrenin, I. profaz I II. profaz II III. anafaz II evrelerindeki kromozom sayıları arasındaki ilişki hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': 'I > II > III', 'B': 'I < II < III', 'C': 'I = II = III', 'D': 'I > II = III', 'E': 'I = III > II'}", "target": "E"} {"input": "Profaz I’de 16.8 pg DNA içeren bir soğan hücresinin mayoz sonucu oluşan her bir hücresindeki DNA miktarı kaç pg’dır? pg (pikogram) Options: {'A': '2,1', 'B': '4,2', 'C': '8,4', 'D': '16,8', 'E': '33,6'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi sadece mayozda gerçekleşir? Options: {'A': 'Hücre sayısında artış', 'B': 'Sentromer bölünmesi', 'C': 'Homolog kromozomların ayrılması', 'D': 'Sitoplazma bölünmesi', 'E': 'İğ ipliklerinin oluşması'}", "target": "C"} {"input": "Mayozda görülen, I. krossing over II. sitoplazma bölünmesi III. homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi IV. çekirdek zarının parçalanması olaylarından hangileri mitozda da görülebilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir hayvan hücresinin bölünmesi sırasında gözlenen, I. sentrozom eşlenmesi II. çekirdek bölünmesi III. hücre sayısının artması IV. sentromer bölünmesi olaylarından hangileri hem mitoz hem de mayozda ortaktır? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Diploit bir canlının vücut hücrelerinin mitoz profazında kromatit sayısı 48 olarak gözlenmiştir. Bu canlıda eşey hücresi oluşumu sırasında; profaz I evresinde gözlenebilecek tetrat ( I ), homolog kromozom çifti ( II ) ve kromozom ( III ) sayıları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? I II III Options: {'A': '12 12 24', 'B': '12 24 12', 'C': '12 48 24', 'D': '24 12 48', 'E': '24 24 12'}", "target": "A"} {"input": "Mayoz sırasında, I. sinapsis oluşumu II. kardeş kromatitlerin ayrılması III. homolog kromozomların kutuplara çekilmesi IV. DNA miktarının yarıya inmesi olaylarının gerçekleşme sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir? Options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'II - III - IV - I', 'C': 'I - III - IV - II', 'D': 'IV - I - II - III', 'E': 'III - I - IV - II'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda zigot oluşumuna katılan hücreler ile ilgili, I. Mitoz sonucu oluşurlar. II. Genetik yapıları farklıdır. III. n kromozom bulundururlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "2n=4 kromozomlu hücreye ait bir bölünme evresi aşağıdaki şekilde verilmiştir. Bu evre ile ilgili, I. Anafaz II evresidir. II. Homolog kromozomlar kutuplara çekilir. III. Krossing over gerçekleşmiştir. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Gelişmiş bitki ve hayvan üreme ana hücrelerinin mayozunda, I. iğ ipliklerinin oluşması II. ara lamelin görülmesi III. sentrozom eşlenmesi IV. kromozom sayısının yarıya düşmesi olaylarından hangileri ortak olarak gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Memelilerde eşey hücrelerinin oluşumu ile ilgili, I. İnterfaz tamamlandığında DNA miktarı iki katına çıkmıştır. II. Mayoz I sonunda oluşan hücrelerin organel çeşidi farklıdır. III. Mayoz II sonunda oluşan hücrelerde kalıtsal çeşitlilik görülebilir. IV. DNA bir kez eşlenir, sitoplazma 2 kez bölünür. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'I ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Mayoz geçirmekte olan diploit kromozomlu K, L, M ve N hücreleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir. • K hücresinin tetrat sayısı 10 • L hücresinin metafaz I’deki kromatit sayısı 40 • M hücresinin metafaz II’deki kromozom sayısı 10 • N hücresinin anafaz II’deki kromozom sayısı 40 Buna göre aşağıdaki hücrelerden hangilerinin kromozom sayıları birbirine eşittir? Options: {'A': 'K ve L', 'B': 'L ve M', 'C': 'M ve N', 'D': 'K, L ve M', 'E': 'K, M ve N'}", "target": "D"} {"input": "İnsanda bir yumurta ana hücresi arka arkaya 2 mitoz geçirdikten sonra oluşan her hücre bir mayoz geçiriyor. Buna göre bölünmeler sonunda döllenme yeteneğine sahip kaç yumurta hücresi oluşur? Options: {'A': '4', 'B': '6', 'C': '8', 'D': '10', 'E': '16'}", "target": "A"} {"input": "Hücre bölünmesi sırasında kromozomlarda meydana gelebilecek değişiklikler aşağıda verilmiştir. Buna göre, I. 1. olay mayozda iki defa gerçekleşir. II. 2. olay tüm hücre bölünmelerinde gerçekleşir. III. 2. olay bölünme sonucu oluşan hücrelerde çeşitliliğe neden olur. yargılarından hangileri kesinlikle yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Hücre bölünmesine ait bir evre aşağıdaki görselde verilmiştir. Buna göre, I. Vücut hücresinin metafaz evresidir. II. Mayoz geçirmekte olan eşey ana hücresinin metafaz I evresidir. III. Bölünme tamamlandığında 2n=2 kromozomlu hücreler oluşur. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Mayoz için aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Kromozom sayısının yarıya indirgendiği bölünmedir.', 'B': 'Nesiller boyunca kromozom sayısının sabit kalmasında rol oynar.', 'C': 'Kromozomlarda yeni genetik organizasyonlara neden olur.', 'D': 'Homolog kromozomları çiftler hâlinde bulunduran tüm hücrelerde gerçekleşir.', 'E': 'Kromozomların ekvator düzlemine bağımsız yerleşimi, oluşan hücrelerde varyasyonun en önemli nedenidir.'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda bir hücreye ait genotip verilmiştir. Buna göre, I. Tüm özellikler homozigottur. II. Fenotip K, L, m şeklindedir. III. Kromozom sayısı 2’dir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda karakter ve özellik eşleştirmeleri verilmiştir. Buna göre, I. kürk rengi gri fare II. saç şekli düz saç III. tohum şekli tohum rengi IV. boy uzunluğu kan grubu eşleştirmelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aynı genotipe sahip bireylerin çaprazlanmasına kendileştirme denir. Buna göre AaBb genotipine sahip bir birey kendileştirildiğinde oluşan genotip ve fenotip çeşidi sayısı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? Genotip çeşidi sayısı Fenotip çeşidi sayısı Options: {'A': '3 2', 'B': '4 9', 'C': '9 9', 'D': '9 4', 'E': '2 3'}", "target": "D"} {"input": "İki karakter bakımından heterozigot iki bireyin çaprazlanmasına dihibrit çaprazlama denir. Buna göre, I. AaBb x AaBb II. KKMM x kkMM III. DdEeFf x DdEeFf örneklerinden hangileri dihibrit çaprazlamadır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Genotipi HhGg ve hhGG olan iki birey çaprazlanıyor. Buna göre çaprazlama sonucu oluşabilecek genotip çeşitleri hangisinde doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': 'HHGg HhGG HhGg hhgg', 'B': 'HhGG Hhgg HHGg hhGg', 'C': 'HhGg HhGG HHgg HhGg', 'D': 'HhGG HhGg hhGG hhGg', 'E': 'HHGg HhGG hhgg hhGG'}", "target": "D"} {"input": "Mendel bir karakter bakımından farklı fenotipte olan iki saf dölün (homozigot) bireylerini çaprazladığında F dölündeki 1 tüm bireylerin aynı özellikte olduğunu gözlemlemiştir. Bu durum hangi Mendel ilkesini ifade etmektedir? Options: {'A': 'Dominantlık', 'B': 'Benzerlik', 'C': 'Bağımsız dağılım', 'D': 'Kendileştirme', 'E': 'Eş baskınlık'}", "target": "B"} {"input": "Bir karakteri belirleyen genin alelleri ile ilgili, I. Krossing over ile birbirinden ayrılabilirler. II. Alellerden biri baskın diğeri çekinik özellikte olabilir. III. Homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında yer alırlar. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Dihibrit çaprazlama sonucu bu karakterler bakımından ebeveynlerle aynı genotipte yavru oluşma ihtimali kaçtır? (Genler bağımsızdır.) Options: {'A': '1/8', 'B': '3/16', 'C': '1/4', 'D': '1/2', 'E': '3/4'}", "target": "C"} {"input": "KKLLMMnnpp genotipinde bir üreme ana hücresi kaç çeşit gamet oluşturabilir? Options: {'A': '1', 'B': '4', 'C': '8', 'D': '16', 'E': '32'}", "target": "A"} {"input": "AaBbccDdEe genotipli bir eşey ana hücresinde A ve c genleri bağlı diğer genler bağımsızdır. Buna göre bu eşey ana hücresi kaç çeşit gamet oluşturabilir? ( Krossing over olmadığı kabul edilecektir.) Options: {'A': '2', 'B': '4', 'C': '8', 'D': '16', 'E': '32'}", "target": "D"} {"input": "Bezelye bitkisinin tohumlarında sarı renk aleli yeşil renk ale line, düz tohum aleli buruşuk tohum aleline baskındır. Heterozigot sarı düz tohumlu iki bezelye çaprazlanıyor. Buna göre çaprazlama sonucu oluşan bireylerin, I. sarı düz tohumlu II. sarı buruşuk tohumlu III. yeşil düz tohumlu olma ihtimalleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? I II III Options: {'A': '1/16 3/16 9/16', 'B': '3/16 3/16 3/16', 'C': '9/16 3/16 1/16', 'D': '3/16 9/16 9/16', 'E': '9/16 3/16 3/16'}", "target": "E"} {"input": "Mendel, çaprazlamalarla ilgili yaptığı çalışmalarda bezelye bitkisini kullanmıştır. Mendel’in bezelye bitkisini kullanmasında bezelyelerin, I. kısa zamanda çok döl vermesi II. yetiştirilmesinin kolay olması III. kendi kendine tozlaşabilecek çiçek yapısına sahip olması özelliklerinden hangileri etkili olmuştur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Kontrol çaprazlamasıyla ilgili olarak, I. Baskın fenotipli birey çekinik birey ile çaprazlanır. II. Baskın fenotipteki bireyin genotipini belirlemek için yapılır. III. Farklı karakter bakımından iki birey çaprazlanır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Genotip ve fenotip kavramları ile ilgili olarak, I. Fenotipi bilinen bir özelliğin her zaman genotipi bilinebilir. II. Mutasyonlar daima fenotipi etkiler. III. Genotipi bilinen özelliğin fenotipi bilinebilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "AaBbCcDdEe genotipli bir eşey ana hücresi ile ilgili, I. Mayoz ile oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı 32’dir. II. 5 farklı karaktere ve 10 kromozoma sahiptir. III. Çekinik genotipli gamet oluşturma ihtimali 1/16’dır. ifadelerinden hangileri doğrudur? (Genler bağımsızdır.) Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda üç farklı canlı türünün eşey ana hücrelerinin genotipleri verilmiştir. Buna göre, I. DdEEFfGGHh II. DDEEFFGgHH III. DdEeFfGgHh genotipli bireylerin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısının azdan çoğa sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? (Genler bağımsızdır.) Options: {'A': 'I - II - III', 'B': 'II - III - I', 'C': 'III - I - II', 'D': 'I - III - II', 'E': 'II - I - III'}", "target": "E"} {"input": "A ve B karakterleri bakımından heterozigot genotipteki iki bireyin çaprazlanması sonucunda ab fenotipinde erkek bir yavrunun oluşma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/32', 'B': '1/16', 'C': '3/32', 'D': '9/32', 'E': '9/16'}", "target": "A"} {"input": "Genotipleri DdEe olan iki bireyin çaprazlaması sonucu, I. her iki özellik için baskın II. her iki özellik için çekinik genotipe sahip bireylerin oluşma ihtimali kaçtır? I II Options: {'A': '12/16 1/16', 'B': '6/16 3/16', 'C': '6/16 4/16', 'D': '9/16 3/16', 'E': '9/16 1/16'}", "target": "E"} {"input": "Bir karakter bakımından heterozigot iki birey çaprazlanıyor. Buna göre, I. Çekinik özellikteki bireylerin oluşma ihtimali 1/4’tür. II. Bu karakter bakımından erkek ebeveyn ile aynı genotipe sahip dişi yavru oluşma ihtimali 1/4’tür. III. Bu karakterler bakımından ebeveynlerle aynı fenotipte yavru oluşma ihtimali 3/4’tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bezelyelerde tohum rengi oluşumunu kontrol eden genin iki farklı aleli vardır. Sarı tohum rengi aleli yeşil tohum rengi aleline baskındır. Buna göre, I. Gene ait aleller homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında yer alır. II. Sarı tohum rengine sahip tüm bezelyelerin genotipi aynıdır. III. Sarı ve yeşil renkli tohumların oluşmasını sağlayan aleller farklı DNA baz dizilimine sahiptir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Dik kulaklı iki tavşanın çaprazlanması sonucu bir yılda oluşan 12 yavrudan 9 tanesi dik kulaklı, 3 tanesi sarkık kulaklıdır. Buna göre, I. Çaprazlanan tavşanların genotipi heterozigottur. II. Yavruların çoğu baskın özelliktedir. III. Yavrularda üç farklı fenotip gözlenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Huntington, kalıcı sinir hasarına neden olan otozomal baskın bir hastalıktır. Buna göre, Huntington hastalığı bakımından heterozigot bir baba ile sağlıklı bir annenin doğacak çocukları ile ilgili, I. Erkek çocuklarının tamamı Huntington hastası olacaktır. II. Çocukların sağlıklı olma ihtimali 1/2’dir. III. Tüm çocuklarında çekinik alel bulunacaktır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir fare türünde sarı kıl rengi baskın, gri kıl rengi çekiniktir. Sarı kıl rengi homozigot durumdayken embriyonik evrede öldürücü özelliktedir. Kuyruk boyutu bakımından ise uzun kuyruk baskın, kısa kuyruk çekinik özelliktir. Her iki karakter bakımından heterozigot dişi ve erkek farenin çaprazlanması sonucu oluşabilecek yavrular ile ilgili, I. Sarı kıllı-uzun kuyruklu olma ihtimalleri 1/2’dir. II. Gri kıllı-uzun kuyruklu olma ihtimalleri 1/4’tür. III. Sarı kıllı-uzun kuyruklu farelerin, gri kıllı-kısa kuyruklu farelere oranı 6’dır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Eş baskınlık, heterozigot bireylerde iki alelin etkisini fenotipte birlikte göstermesi durumudur. Aleller arasında baskınlık veya çekiniklik söz konusu değildir. Eş baskınlıkla ilgili, I. Monohibrit çaprazlanmanın F1 dölünde, her iki atasal özelliğin de eşit oranda gözlendiği bir kalıtım tipidir. II. Bireylerin genotipleri ancak test (kontrol) çaprazlama ile belirlenir. III. Heterozigot bireyler çaprazlanırsa F1 dölünde genotip oranı 1:2:1 fenotip oranı 3:1’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "MN kan grubu sistemiyle ilgili, I. M veN olmak üzere iki farklı eş baskın alel vardır. II. Heterozigot bireylerde her iki alelin etkisinin gözlendiği fenotip oluşur. III. Fenotipi bilinen bireyin genotipi de belirlenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Tavşanlarda kürk rengi 4 farklı alelle kalıtılmaktadır. Bunlar sırasıyla yabani (A1), chinchilla (A2), Himalaya (A3) ve albino (A4) dur. Alellerin baskınlık durumu A1 > A2 > A3 > A4 olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi yabani fenotipli tavşanın genotipi olamaz? Options: {'A': 'A1 A2', 'B': 'A1 A4', 'C': 'A1 A1', 'D': 'A1 A3', 'E': 'A3 A4'}", "target": "E"} {"input": "İnsanda ABO kan grubu sisteminin kalıtımıyla ilgili, I. Çevresel etkiler kan grubu genlerinin işleyişini değiştirmez. II. Genotipte kan grubuyla ilgili iki alel bulunur. III. Kan grubu, alyuvar zarında bulunan antijenlere göre adlandırılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İnsan popülasyonunda ABO, Rh ve MN kan grubu sistemindeki toplam fenotip ve genotip çeşidi sayısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir? Fenotip Genotip Options: {'A': '9 24', 'B': '12 36', 'C': '18 54', 'D': '24 54', 'E': '54 54'}", "target": "D"} {"input": "Kan grubu ABRr genotipli anne ileAORr genotipli babanın AB Rh+ fenotipli bir erkek çocuklarının olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/8', 'C': '3/16', 'D': '3/32', 'E': '3/64'}", "target": "D"} {"input": "“Bir karakterin alelleri arasında eş baskınlık varsa kontrol çaprazlamasına gerek yoktur.” çıkarımını, I. Her genotip çeşidi farklı bir fenotip oluşturur. II. Her alelin etkisi fenotipte görülür, gizli kalmaz. III. Her farklı çaprazlamada tek çeşit genotip ve fenotip oluşur. açıklamalarından hangileri destekler? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Memeli bir hayvanda post rengi ile ilgili aleller, fenotipleri ve baskınlık durumu aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Alel Fenotip C Siyah c k Koyu mor cd Krem ca Albino C >c k >c d >c a Ccd ve cdca genotipli bireylerin çaprazlanması sonucu, I. koyu mor II. krem III. albino IV. siyah fenotipli yavrulardan hangileri oluşabilir? Options: {'A': 'Yalnız IV', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "AB kan grubu anne ve babanın çocuklarının kan plazmasında B antikoru taşıma olasılığı % kaçtır? Options: {'A': '0', 'B': '25', 'C': '50', 'D': '75', 'E': '100'}", "target": "B"} {"input": "GenotipiOOrr olan bir birey ile ilgili, I. Annesi AORr genotipli olabilir. II. Babası BORR genotipli olamaz. III. Ebeveynler homozigot baskın genotipli değildir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir popülasyonda üç farklı karaktere (K, L, M) ait genlerin alelleri arasında çok alellilik ve eş baskınlık ilişkisi vardır. Bu karakterler ile alelleri arasındaki ilişki aşağıda gösterilmiştir. • K karakteri: K = K2 = K3 1 • L karakteri: L1 >L2 >L3 • M karakteri: M1 > M = M3 >M4 2 Popülasyonda bu karakterlerle ilgili oluşabilecek en fazla fenotip çeşidi sayısı kaçtır? Options: {'A': '36', 'B': '45', 'C': '60', 'D': '75', 'E': '90'}", "target": "E"} {"input": "Bir popülasyonda 5 farklı alelle kontrol edilen D karakterine ait alellerin baskınlık durumu D1 >D2 >D3 = D4 > D şeklindedir. 5 Buna göre, DD3 ve DD5 çaprazlaması sonucu oluşabi1 2 lecek fenotip çeşitliliği ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'D1 > D2 > D3', 'B': 'D = D2 > D3 1', 'C': 'D1 > D2 = D3', 'D': 'D3 > D1 = D2', 'E': 'D3 > D1 > D2'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki tabloda bir popülasyonda K karakterine ait fenotip ve genotipler verilmiştir. Genotip Fenotip K1K1, K1K2 K1 KK2 2 K2 K3K3, K3K1, K3K2 K3 Buna göre K karakteriyle ilgili aleller arasındaki baskınlık durumu seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'K1 >K2 > K3', 'B': 'K3 >K1 = K2', 'C': 'K3 >K2 > K1', 'D': 'K2 >K1 > K3', 'E': 'K3 >K1 > K2'}", "target": "E"} {"input": "Farklı kan grubundan anne ve babanın çocuklarından biri O, diğeri A kan grubundandır. Buna göre anne ve baba, I. AB X BO II. AA X BO III. AB X OO IV. AO X BO genotiplerinden hangilerine sahip olamaz? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Alyuvarında A, B ve Rh antijeni bulunduran bir kadınla; kan plazmasında sadece anti-A ve anti-D antikorlarını bulundurabilen bir erkeğin evliliğinden A Rh- erkek çocukları oluyor. Buna göre ailenin ikinci çocuklarının B Rh- erkek olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/3', 'C': '1/4', 'D': '1/ 8', 'E': '1/16'}", "target": "D"} {"input": "Kan grubu heterozigot B Rh+ olan anne ile kan plazmasında anti A, anti B ve anti Rh antikorları bulundurabilen bir babanın O Rh- kan gruplu kız çocuğunun olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '1/2', 'C': '1/4', 'D': '1/8', 'E': '1/16'}", "target": "D"} {"input": "Bir popülasyonda; • A karakterini belirleyen dört alel arasında A1 = A2 = A3 >A4 • B karakterini belirleyen beş alel arasında B1 = B2 >B3 >B4 = B5 ilişkisi vardır. Buna göre bu popülasyonda A ve B karakterini belirleyen homozigot genotip çeşit sayısı ve toplam fenotip çeşit sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Homozigot genotip Fenotip çeşit çeşit sayısı sayısı Options: {'A': '20 20', 'B': '20 49', 'C': '49 20', 'D': '150 49', 'E': '150 20'}", "target": "B"} {"input": "Tavşanlarda kürk rengi, C1 > C2 > C3 > C olmak üzere dört 4 çeşit alel ile kalıtılmaktadır. C1 → Yabani C2 → Chinchilla C3 → Himalaya C4 → Albino Heterozigot chinchilla kürklü bir erkek tavşan ile heterozigot Himalaya kürklü bir dişi tavşanın çiftleşmesi sonucu albino erkek tavşan oluşuyor. Heterozigot chinchilla kürklü bir erkek tavşan ile heterozigot Himalaya kürklü bir dişi tavşanın çaprazlanması sonucu albino yavrularının olduğu bilindiğine göre, Himalaya kürklü yavrularının oluşma ihtimali % kaçtır? Options: {'A': '100', 'B': '75', 'C': '50', 'D': '25', 'E': '0'}", "target": "D"} {"input": "Bir köpek türünde kıl renginin oluşmasında A-a ve B-b olmak üzere iki çift gen etkilidir. Genotipinde A ve B alellerini bulunduran bireyler siyah, en az bir tane B taşıyan ve aa genotipindeki bireyler kahverengi olurken bb genotipindeki tüm bireyler sarı kıllı olmaktadır. Buna göre AaBb ile aabb genotiplerine sahip köpeklerin çaprazlanması sonucu, kahverengi kıllı yavrularının olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/8', 'C': '3/16', 'D': '3/32', 'E': '3/64'}", "target": "A"} {"input": "Homozigot özellikteki bir bireyin, aynı karakter bakımından eş baskın özellikteki birey ile çaprazlanması sonucu oluşacak yavruların her iki alele de sahip olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/2', 'C': '2/3', 'D': '3/4', 'E': '1'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıda bir ailenin ABO kan grubu sistemi bakımından Punnett karesi verilmiştir. 2 O B 3 BO 1 AO OO Buna göre ebeveynlerin genotipi ve 1, 2, 3 ile belirtilen kısımlarla ilgili, I. 1,O; 2, A alelidir. II. AnneBO genotipindedir. III. 3, alyuvar zarında A ve B antijenlerini bulundurur. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "İnsanlarda bazı fenotipik özellikler sadece genlerin, bazı özellikler ise gen ve çevrenin etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Buna göre, I. göz rengi II. renk körlüğü III. boy uzunluğu IV. zekâ özelliklerinden hangileri yalnızca genlerin etkisiyle ortaya çıkar? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Cinsiyeti (eşeyi) belirleyen X ve Y kromozomları üzerinde yer alan genler eşeye bağlı genler olarak adlandırılır. Aşağıdaki görselde X ve Y kromozomlarına ait bölgeler ve bazı özellikler gösterilmiştir. Buna göre, I. Dişilerde gonozomal bir özelliğe etki eden aleller X kromozomunun karşılıklı lokuslarında bulunur. II. X kromozomunun homolog olmayan bölgesindeki alellerin belirlediği özellikler hem erkeklerde hem de dişilerde ortaya çıkabilir. III. Farklı gonozomların homolog bölgelerinde aynı karaktere etki eden aleller bulunur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Otozomlar canlının göz rengi, saç şekli, kan grubu gibi kalıtsal özelliklerine ait genleri taşır. Çoğu diploit canlının otozom sayısı; vücut hücrelerinde 2n-2, üreme hücrelerinde ise n-1’dir. Otozomal özelliklerin erkek ve dişilerde görülme olasılığı eşittir. Otozomal özelliklerin erkek ve dişilerde görülme olasılığının eşit olması, I. otozomal kromozomların birbirleriyle tam homolog olması II. dişilerde X kromozomlarının tam homolog olması III. erkek ve dişilerde gonozom sayısının eşit olması ifadelerinden hangileriyle açıklanabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "İnsanlarda hem erkek hem de dişi bireylerde X gonozomu bulunmak zorundadır. Bu durumun nedeni, I. X gonozomunda vücutta gerçekleşen metabolik faaliyetlerle ilgili genlerin bulunması II. babanın X’e bağlı alelleri erkek çocuklarına aktarmaması III. X kromozomuna bağlı özelliklerin erkek çocuklara anneden aktarılması ifadelerinden hangileri ile açıklanır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "İnsanlarda X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan baskın bir alel tarafından kalıtılan özellikle ilgili, I. Dişi bireylerde daha yaygın görülür. II. Erkek bireylerde taşıyıcılık söz konusu değildir. III. Çocuklara sadece anneleri tarafından aktarılır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Kısmi renk körlüğü, X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde çekinik alelle kalıtılır. Sağlıklı bir anne ile kısmi renk körü bir babanın bir kız ve bir erkek çocukları kısmi renk körüdür. Buna göre, I. Kısmi renk körü erkek çocuk ilgili aleli annesinden almıştır. II. Kısmi renk körü kız çocuk, ilgili aleli hem anneden hem de babadan almıştır. III. Bütün kız çocukları kısmi renk körlüğü alelini taşır. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili olmayan anne ile babanın hemofili çocukları doğduğuna göre, I. Baba ilgili aleli taşır. II. Hemofili çocukların cinsiyeti erkektir. III. Hemofili erkek çocuklarının olma olasılığı 1/4’ tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili bakımından sağlıklı A Rh+ bir baba ile hemofili olmayan B Rh- bir annenin; hemofili, O Rh- bir erkek çocukları dünyaya gelmiştir. Bu ailenin yeni doğacak çocuklarının AB Rh+ kan grubuna sahip hemofili hastası erkek olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '1/32'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili hastalığı X kromozomunun homolog olmayan kısmındaki çekinik bir alel ile kalıtılır. Hemofili hastalığı bakımından taşıyıcı bir kadın ile hasta bir erkeğin evliliğinden doğabilecek çocuklarla ilgili, I. Kız çocuklarının tamamı taşıyıcıdır. II. Erkek çocukları sağlıklı olabilir. III. Hastalığın görülme olasılığı %25’tir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "B"} {"input": "Kısmi renk körü bir anne ile sağlıklı bir babanın çocukları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Kısmi renk körlüğü X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde üzerinde taşınan çekinik alel ile kontrol edilir.) Options: {'A': 'Doğacak tüm çocuklar sağlıklıdır.', 'B': 'Kız çocuklarının % 50’si taşıyıcıdır.', 'C': 'Erkek çocukların hepsi taşıyıcıdır.', 'D': 'Kız çocuklarının hepsinde kısmi renk körlüğü aleli bulunur.', 'E': 'Erkek çocuklarının hepsi sağlıklıdır.'}", "target": "D"} {"input": "İnsanlarda X kromozomu üzerindeki baskın alelle kalıtılan bir özellikle ilgili, I. Özelliğe sahip erkek çocuk ilgili aleli kesinlikle annesinden almıştır. II. Özelliğe sahip dişi bir bireyin çekinik özellik gösteren bir çocuğunun olma olasılığı yoktur. III. İlgili aleli taşıyan babanın kız çocuklarının tamamı baskın özelliğe sahip olur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "X’e bağlı çekinik bir hastalığın kalıtımına, I. hastalığı fenotipinde göstermeyen anne ile hasta babanın hasta kız ve erkek çocuklarına sahip olması II. hastalığı fenotipinde göstermeyen anne ile babanın hasta kız ve erkek çocuklarına sahip olması III. hastalığı fenotipinde göstermeyen anne ile hasta babanın hasta erkek ve sağlam kız çocuklara sahip olması durumlarından hangileri örnek olarak verilebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili, kanın pıhtılaşması için gereken bir ya da daha fazla proteinin eksikliğiyle ortaya çıkan kalıtsal bir hastalıktır. Hemofili hastalığı X kromozomunun homolog olmayan kısmındaki çekinik bir alelle (X h ) kalıtılır. Buna göre hemofili hastalığı bakımından taşıyıcı bir anne ile hemofili hastası bir babanın hemofili hastası kız çocuklarının olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '1/32'}", "target": "B"} {"input": "İnsan popülasyonlarında, I. X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan çekinik alel ile II. otozomlarda taşınan çekinik alel ile III. X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan baskın alel ile taşınma biçimlerinden hangileriyle ortaya çıkan özelliklerin erkeklerde görülme sıklığının daha yüksek olması beklenir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıda X’e bağlı çekinik olarak aktarılan hemofili hastalığı bakımından, üç farklı ailenin ebeveylerine ait genotipler verilmiştir. Anne Baba I. XHXh XHY II. XHXH XhY III. XHXh XhY Buna göre hangi ailelerde taşıyıcı çocukların doğma ihtimali vardır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda varyasyonların bazıları fenotipiktir ve genetik çeşitliliğe katkısı yoktur. Buna göre eşeyli üreyen canlılarda, I. genlerin işleyişinde meydana gelen değişimler II. mayoz sırasında oluşan rekombinasyonlar III. somatik mutasyonlar olaylarından hangileri tür içi genetik çeşitliliğe neden olmaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Kısmi renk körlüğü karakteri bakımından normal görüşlü hemofili hastası bir erkek ile kısmi renk körlüğü ve hemofili hastalığı açısından taşıyıcı bir kadının, I. kısmi renk körü ve hemofili hastası erkek II. kısmi renk körlüğü ve hemofili açısından sağlıklı kız III. hemofili hastası ve kısmi renk körlüğü açısından sağlıklı kız fenotiplerinden hangilerine sahip çocukları olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "X ve Y kromozomunun homolog bölgesinde taşınan çekinik bir hastalık bakımından, hasta bir erkek ile sağlıklı bir kadının evliliğinden doğacak çocukların hasta olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '1/32'}", "target": "B"} {"input": "Eşey kromozomlarıyla dölden döle taşınan genlerin oluşturduğu karakterlere eşeye bağlı karakterler denir. Bu genler dişilerde X kromozomu üzerinde, erkeklerde X ve Y kromozomları üzerinde taşınır. Buna göre, I. Homolog bölge I’de taşınan özelliklerin erkek ve dişilerde görülme olasılığı eşittir. II. Homolog bölge II’de taşınan özellikler sadece erkek bireylerde gözlenir. III. Kırmızı yeşil renk körlüğü ve hemofili hastalığı sadece dişi bireylerde gözlenir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Hemofili taşıyıcısı ve A Rh+ kan gruplu bir anne ile hemofili olmayan ve B Rh- kan gruplu bir babanın çocukları, I. taşıyıcı A Rh+ kan gruplu kız II. hemofili hastası B Rh- kan gruplu kız III. hemofili hastası O Rh+ kan gruplu erkek fenotiplerinden hangilerine sahip olamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında otozomal bir özellik bakımından çekinik olan bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey 1 2 3 4 5 Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': '1 homozigot ya da heterozigot olabilir.', 'B': '2 homozigot genotiplidir.', 'C': '3 kesinlikle homozigottur.', 'D': '4 homozigot genotiplidir.', 'E': '5 homozigot ya da heterozigot olabilir.'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre özelliğin kalıtımı, I. otozomal baskın alel ile II. X’e bağlı baskın alel ile III. otozomal çekinik alel ile taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Soyağacında otozomal çekinik bir hastalığı fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. 1 2 3 4 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili, I. 1, heterozigot genotiplidir. II. 2, homozigot ya da heterozigot olabilir. III. 3 ve 4 hastalıkla ilgili en az bir alel bulundurur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir aileye ait kan grubu fenotipleri soyağacında verilmiştir. 1 2 A Rh+ B Rh+ 3 4 O Rh- B Rh- O Rh5 B RhBuna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': '1,AORr genotipindedir.', 'B': '2,BORr genotipindedir.', 'C': '3,BOrr genotipindedir.', 'D': '4,OOrr genotipindedir.', 'E': '5,BBrr genotipindedir.'}", "target": "D"} {"input": "Soyağacında koyu renkli bireyler X kromozomuna bağlı çekinik bir özelliği fenotipinde göstermektedir. : Dişi birey : Erkek birey 1 2 3 4 Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangilerinin genotipi kesin olarak belirlenemez? Options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': 'Yalnız 2', 'C': '1 ve 2', 'D': '2 ve 3', 'E': '2, 3 ve 4'}", "target": "B"} {"input": "Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan bir özelliği fenotipinde gösteren birey soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey 1 2 3 4 5 6 7 8 Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangileri bu özelliği fenotipinde gösterebilir? Options: {'A': '1, 3 ve 4', 'B': '2, 3, 4 ve 7', 'C': '1, 5, 6 ve 7', 'D': '3, 4, 7 ve 8', 'E': '4, 5, 6, 7 ve 8'}", "target": "B"} {"input": "Biyoloji dersinde bir öğrenci ailesindeki bireylere ait soyağacını aşağıdaki gibi çizmiştir. Soyağacında belirli bir özellik bakımından fenotipi aynı olan bireyleri koyu renkle göstermiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre ilgili özellik, I. otozomda taşınan çekinik alel ile II. otozomda baskın alel ile III. X kromozomunda çekinik alel ile IV. X kromozomunda baskın alel ile taşınma biçimlerinden hangileriyle kalıtılıyor olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler belirli bir özelliği fenotipinde göstermektedir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre verilen özellik, I. otozomal baskın alel ile II. otozomal çekinik alel ile III. X’e bağlı baskın alel ile taşınma biçimlerinden hangileri ile aktarılıyor olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Soyağacında otozomal çekinik bir özelliğe sahip bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey ? Buna göre “?” ile gösterilen bireyin heterozigot genotipli olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/8', 'B': '1/4', 'C': '1/2', 'D': '3/4', 'E': '1'}", "target": "A"} {"input": "Tay-Sachs otozomal çekinik bir hastalıktır. Aşağıdaki soyağacında Tay-Sachs hastalığını fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. X : Dişi birey : Erkek birey X ile işaretlenmiş sağlam fenotipli bireyin hastalığa ait aleli genotipinde bulundurmama olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/3', 'B': '1/4', 'C': '1/2', 'D': '2/3', 'E': '1/8'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında Y kromozomu ile kalıtılan bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey (?) Fenotipinde bu özelliği göstermeyen “?” birey için, I. Özelliği göstermemesi mutasyonla açıklanabilir. II. Annesinden bu özellikle ilgili çekinik alel almıştır. III. Erkek kardeşinde de bu özellik görülmez. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Akdeniz ateşi otozomal çekinik bir hastalıktır. Aşağıdaki soyağacında hasta bireyler koyu renkle belirtilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey 1 2 3 4 Buna göre fenotipi bilinmeyen ve numaralandırılmış bireylerle ilgili, I. 1 ve 4 aynı genotipe sahiptir. II. 2. birey taşıyıcıdır. III. 3. birey çekinik alel taşır. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Belli bir böcek türünde mavi kanat kını aleli “M” yeşil kanat kını aleline “m” baskındır. Soyağacında koyu renkle gösterilen böcekler yeşil kanat kınına sahiptir. : Dişi birey : Erkek birey ? Buna göre “?” işaretli böceğin yeşil kanat kınına sahip bir dişi olma olasılığı % kaçtır? (Böceklerin erkek ya da dişi olma olasılığı eşit alınacaktır.) Options: {'A': '12,5', 'B': '20', 'C': '25', 'D': '50', 'E': '75'}", "target": "B"} {"input": "İki farklı aileye ait soyağaçlarında, koyu renkle gösterilen bireyler hemofili hastasıdır. (Hemofili, X’e bağlı çekinik bir hastalıktır.) 1. Aile 2. Aile A B : Dişi birey : Erkek birey Buna göre fenotipi ve cinsiyeti bilinmeyen A ve B bireylerinin hemofili olma olasılığıyla ilgili, I. A erkek ise kesinlikle hemofili hastasıdır. II. B’nin hemofili hastası kız olma olasılığı 1/4‘tür. III. 2. ailede hemofili hastası çocuk doğma olasılığı daha yüksektir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında kırmızı yeşil renk körü bireyler koyu renkle gösterilmiştir. (Kırmızı yeşil renk körlüğü X kromozomunda çekinik alel ile kalıtılan bir özelliktir.) ? : Dişi birey : Erkek birey Buna göre “?” ile gösterilen bireyin kısmi yeşil renk körü erkek olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '1/32'}", "target": "E"} {"input": "Belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre soyağacındaki özelliğin kalıtımı, I. X’e bağlı baskın alel ile II. otozomal baskın alel ile III. X’e bağlı çekinik alel ile taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında miyop göz kusurunun kalıtımı verilmiştir. Miyop, otozomal kromozomlarda çekinik alel ile kalıtılır. : Dişi birey : Erkek birey 1 2 3 4 5 6 Buna göre numaralandırılmış bireylerin hangilerinde miyop göz kusuruna neden olan alel bulunur? Options: {'A': '1, 3 ve 4', 'B': '3, 4 ve 6', 'C': '1, 2, 3 ve 4', 'D': '1, 2, 3, 4 ve 6', 'E': '1, 2, 3, 4, 5 ve 6'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında bir ailede yer alan bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. AB B X A Buna göre X bireyi ile ilgili, I. Alyuvar zarında sadece B antijeni bulunur. II. Babası ile aynı genotipe sahip olabilir. III. Erkek kardeşiyle aynı genotipe sahip olma olasılığı 1/3’tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Fenilketonüri 12. vücut kromozomunda çekinik olarak taşınan ve tedavi edilmediği takdirde zihinsel engelliliğe, gelişme geriliğine ve birçok ciddi sağlık sorununa neden olabilecek bir hastalıktır. Soyağacında fenilketonüri hastalığını fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. K Sağlıklı dişi Sağlıklı erkek Hasta dişi Hasta erkek Buna göre, hasta olmadığı bilinen K bireyinin homozigot genotipli olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/8', 'B': '1/4', 'C': '1/3', 'D': '1/2', 'E': '3/4'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki soyağacı bir ailenin kan gruplarıyla ilgili oluşturulmuştur. AB fenotipine sahip bireyler soyağacında koyu renkte gösterilmiştir. 1 ve 4 numaralı bireylerin fenotipleri de birbirinden farklıdır. 1 2 3 4 5 6 Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili, I. 1 ve 3’ün genotipleri aynıdır. II. 2 ve 5 çekinik fenotipli olamaz. III. 4 ve 6’nın genotipleri farklıdır. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında kalıtsal bir özelliğin kalıtımı verilmiştir. Özelliğe sahip bireyler soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Bu özelliğin kalıtımı, I. otozomal baskın II. X’e bağlı çekinik III. otozomal çekinik IV. Y’ye bağlı baskın taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bir ailenin bireyleri numaralandırılarak kan grubu fenotipleri gösterilmiştir. AB B B A 1 2 O B AB 3 Buna göre, I. 1, homozigot genotipe sahiptir. II. 2, heterozigot genotiplidir. III. 3’ün alyuvar zarında B antijeni bulunma olasılığı 1/2’dir. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Fenilketonüri otozomal çekinik alelle kalıtılan bir hastalıktır. Soyağacında fenilketonüri hastası bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey ? Buna göre “?” ile belirtilen bireyin fenilketonüri hastası kız çocuk olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/6', 'D': '1/8', 'E': '1/16'}", "target": "C"} {"input": "İki farklı ekosistemin kesişim bölgesi olan ortamlara ait bazı özellikler aşağıda verilmiştir. • Tür çeşitliliği fazladır. • Madde döngüleri hızlıdır. • Türler arası rekabet fazladır. • Toleransı yüksek bireyler yaşayabilir. Buna göre özellikleri verilen ortamlar için kullanılan ekolojik kavram aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Komünite', 'B': 'Ekoton', 'C': 'Habitat', 'D': 'Biyosfer', 'E': 'Ekosistem'}", "target": "B"} {"input": "Abiyotik faktörlerden olan sıcaklık değişimleri hayvanlarda, I. üreme II. kış uykusu III. avlanma davranışlarından hangilerinin ortaya çıkmasına neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Enerjinin kaynağı güneştir. Enerji akışı üreticiden tüketiciye doğru beslenme yoluyla gerçekleşir. Buna göre bir besin zincirinde enerjiye ulaşma süresi en uzun olan canlı aşağıdakilerden hangisi olabilir? Options: {'A': 'Bitkiler', 'B': 'Otçullar', 'C': 'Etçil bağırsak parazitleri', 'D': 'Etçiller', 'E': 'Bitki parazitleri'}", "target": "C"} {"input": "Karbonlu bileşiklerin ekosistemdeki canlı ve cansız faktörler arasındaki devirsel hareketine karbon döngüsü denir. Buna göre, I. hayvanlarda soluk alıp verme II. deniz hayvanlarında kabuk oluşumu III. organik atıkların ayrıştırılması IV. orman yangınları hangileri atmosfere karbon geçişine neden olur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Karasal bir ekosistemde yer alan, I. bezelye II. söğüt ağacı III. papatya IV. böcekçil bitki canlılarından hangileri azot minerali eksikliğinden daha hızlı ve olumsuz etkilenir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Ekolojik kavramlar ile ilgili bazı açıklamalar verilmiştir. Buna göre, I. Tür çeşitliliğinin çok ve canlılar arası rekabetin fazla olduğu bölgelerdir. II. Belirli alanda yaşayan tüm türlere ait canlıların oluşturduğu bütündür. III. Aynı coğrafi bölgede yayılış gösteren tek bir türe ait bireyler topluluğudur. açıklamaları ile kavram eşleştirmeleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Popülasyon Komünite Ekoton Options: {'A': 'III II I', 'B': 'II I III', 'C': 'II III I', 'D': 'I II III', 'E': 'III I II'}", "target": "A"} {"input": "Ekolojik kavramlar ile ilgili, I. Ekolojik niş, bir tür veya organizmanın ekosistemdeki tüm faaliyetleridir. II. Yeryüzünde canlıların oluşturduğu ve bu canlıların yaşadıkları alanların toplamına ekosfer denir. III. Kendine özgü iklim özelliklerine ve canlı türlerine sahip büyük ölçekli kara ya da su ekosistemlerine biyom adı verilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Toprağın pH değeri, bitkilerin ve bitkilerle beslenen hayvanların karasal ortamdaki yayılışını sınırlar. Buna göre, I. tarım ilaçları II. asit yağmurları III. aşırı gübreleme faktörlerinden hangileri toprağın pH değerini değiştirerek canlı yaşamını olumsuz etkiler? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Su molekülleri katı, sıvı ve gaz formuna dönüşerek yeryüzü ile atmosfer arasında su döngüsüne katılır. Buna göre, I. terleme II. soluk alışverişi III. buharlaşma IV. yoğunlaşma olaylarından hangileri atmosferdeki su miktarını artırır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Bir su ekosistemine ait besin zinciri aşağıda şematize edilmiştir. Fitoplankton Zooplankton Balık Bu besin zincirinde zooplankton sayısı artırıldığında, fitoplankton ve balık popülasyonlarındaki birey sayısının zamana bağlı değişimini gösteren grafik aşağıdakilerden hangisidir? Fitoplankton Balık Birey sayısı Birey sayısı Options: {'A': '', 'B': 'Zaman Zaman Birey sayısı Birey sayısı', 'C': '', 'D': 'Zaman Zaman Birey sayısı', 'E': 'Zaman'}", "target": "C"} {"input": "Azot döngüsünde, azotun gaz hâlinde atmosfere verilmesi hangi basamağı ifade eder? Options: {'A': 'Denitrifikasyon', 'B': 'Biyotik fiksasyon', 'C': 'Abiyotik fiksasyon', 'D': 'Nitrifikasyon', 'E': 'Ayrıştırma'}", "target": "A"} {"input": "Akarsu ve orman ekosistemlerinin kesişim bölgesine ait bir görsel aşağıda verilmiştir. Akarsu K Orman Buna göre K bölgesi ile ilgili olarak, I. Akarsu ve orman ekosistemlerine ait türler bulunur. II. Birey sayısı orman ekosisteminden fazladır. III. Tür çeşitliliği her iki ekosisteme göre daha fazladır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Azot döngüsünde gerçekleşen nitrifikasyon basamağı ile ilgili, I. Amonyağın nitrite, nitritin de nitrata dönüştürüldüğü reaksiyonları kapsar. II. Reaksiyonlarda görev alan canlılar azot bağlayıcı bakterilerdir. III. Topraktaki azot tuzlarının miktarını azaltan bir basamaktır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Canlıların ekolojik nişi belirlenirken, I. karbondioksit özümlemesi II. organik monomerlerden ATP üretmesi III. organik atıkların hücre dışında parçalanması olaylarından hangilerini gerçekleştirmesi dikkate alınır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki şemada A, B, C ekosistemleri ve kesişimleri ile oluşan geçiş bölgeleri verilmiştir. A B K L N M C Buna göre aşağıdaki açıklamalardan hangisi kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'N bölgesinin tür çeşitliliği K, L ve M bölgelerinden daha fazladır.', 'B': 'Canlılar arasında rekabetin en fazla görüldüğü bölge M’dir.', 'C': 'K, madde döngülerinin en hızlı gerçekleştiği bölgedir.', 'D': 'L, çalılar ve kısa boylu ağaçların en fazla bulunduğu bölgedir.', 'E': 'K, orman ekosisteminden nehir ekosistemine geçiş bölgesidir.'}", "target": "A"} {"input": "Besin piramidinde birinci derece tüketici konumundaki bir canlı, I. nişasta hidrolizi II. hücresel solunum III. selüloz sentezi IV. CO özümlemesi 2 tepkimelerinden hangilerini gerçekleştiremez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Doğada bir canlının diğer bir canlıyı besin olarak tüketebilmesi gerçeği besin zincirlerinin temelini oluşturur. Böylece canlılar arasında enerji aktarımı gerçekleşir. Örneğin bir tırtıl bitki yapraklarını yediği zaman bitki tarafından tutulan güneş enerjisinin çok az bir kısmını kendi bünyesine katabilir. Çünkü bitki kazandığı enerjinin bir kısmını gelişimine ve hayatta kalmak için gerekli metabolik faaliyetlerini gerçekleştirmeye harcamıştır. Harcadığından daha çok enerji bu işlemler sırasında ısı olarak kaybolur. Kalan enerjinin bir kısmı tırtılın sindiremeyeceği selüloz gibi moleküllerin bağlarına depolanır. Sonuç olarak birinci besin seviyesinde bulunan bitkilerin yaprakları ile beslenen bir tırtıl, bitkide bulunan enerjinin çok az bir kısmına ulaşmış olur. İkinci besin seviyesinde bulunan tırtıl ise aldığı bu enerjiyi örneğin; yer değiştirmede, ağız hareketlerinde ve dış iskelet oluşturmada kullanırken yine enerjinin büyük bir kısmı ısı olarak çevreye yayılır. Bu enerji aktarımı tırtılla beslenen üçüncü besin seviyesinde bulunan bir kuş ve kuşla beslenen dördüncü besin seviyesindeki yılanla devam eder. Verilen bilgiler temel alınarak oluşturulan bir besin piramidi aşağıda verilmiştir. Yılan Ötücü kuş Tırtıl Dut yaprağı Buna göre, I. Besin piramidine yeni trofik düzey eklenmesi dut bitkisinden aktarılan enerjinin verimliliğini artırır. II. Bir üst basamağa aktarılan enerji azaldığından tırtıl sayısı, ötücü kuş sayısından fazla olmalıdır. III. Besin piramidi canlılardaki biyolojik birikime göre çizilirse birinci basamakta yılan popülasyonu yer alır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir orman ekosisteminde bulunan ve kendi aralarında besin zinciri oluşturan canlıların bazı özellikleri aşağıda verilmiştir. • X canlısı otçul beslenir. • Y canlısı ışık enerjisini kimyasal bağ enerjisine çevirir. • Besin zincirinde Z canlısına doğru zehirli madde birikimi artar. • Z canlısı biyokütlesi en az olan canlıdır. • T canlısı selülozu sindiremez ve biyokütlesi Z canlısından fazladır. Buna göre özellikleri verilen canlıların besin piramidindeki trofik düzeyleri üreticiden son tüketiciye doğru nasıl olmalıdır? Options: {'A': 'X - Y - T - Z', 'B': 'Z - T - X - Y', 'C': 'Y - X - Z - T', 'D': 'Y - X - T - Z', 'E': 'X - T - Y - Z'}", "target": "D"} {"input": "Bir canlının ayrıştırıcı olduğunu, I. hücre dışına enzim salgılaması II. besin ağında farklı trofik düzeylerde bulunması III. organik atıkları inorganik moleküllerine kadar parçalaması özelliklerinden hangilerine sahip olması kanıtlar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Doğadaki karbon döngüsü için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Karbon, fotosentez yapan canlıların tüketiciler tarafından kullanılmasıyla bu canlıların yapısına katılmış olur.', 'B': 'Kireç taşları içindeki karbonun döngüye katılma hızı yüksektir.', 'C': 'Ayrıştırıcılar, bitki ve hayvan atıklarındaki karbonun tekrar atmosfere kazandırılmasını sağlar.', 'D': 'Fosil yakıtların endüstriyel faaliyetlerde kullanımı sonucu atmosfere karbon salınımı gerçekleşir.', 'E': 'Ototroflardan diğer canlılara geçen karbon solunumla tekrar atmosfere ulaşır.'}", "target": "B"} {"input": "Rahatsız edici ve sağlığı olumsuz etkileyici ses biçimine ses kirliliği denir. Ses kirliliği insanlarda, I. kan basıncında artma II. solunum sistemi sorunları III. işitme kaybı IV. mide hastalıkları rahatsızlıklardan hangilerine neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Günlük enerji ihtiyacının karşılanmasında, I. fosil yakıt II. rüzgâr III. jeotermal IV. güneş enerjilerinden hangilerinin tercih edilmesi hava kirliliğini azaltıcı yönde etki eder? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Bir tatlı su ekosisteminde ötrofikasyona bağlı olarak, I. omurgasız ve omurgalı hayvanların sayısı II. insanda kolera, tifo ve dizanteri gibi hastalıklar III. ayrıştırıcı organizmaların faaliyeti hangilerinde artış görülebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Ülkemizdeki en önemli çevre sorunlarından birisi olan erozyon, sosyoekonomik yıkımlara neden olmaktadır. Erozyon sonucunda, I. kırsaldan kente göçün hızlanması II. mera ve ormanlık alanlarda bitki örtüsünün zayıflaması III. baraj ve göllerin kullanılamaz hâle gelmesi IV. taşkın ve heyelan riskinin azalması durumlarından hangileri ortaya çıkabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Yangınlar, erozyon, küresel ısınma gibi olumsuz etkenlere bağlı olarak ormanların azalması, I. iklim dengesinin bozulması II. hava kirliliğinin artması III. çölleşme IV. çığ riskinin artması durumlarından hangilerine neden olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi ekolojik ayak izinin artmasının sonuçlarından biri değildir? Options: {'A': 'Doğal kaynakların azalması', 'B': 'Nüfusun hızla artması', 'C': 'Ekosistem hizmetlerinde aksama', 'D': 'Kullanılabilir su kaynaklarının azalması', 'E': 'Küresel besin kıtlığı'}", "target": "B"} {"input": "Hava kirliliğinin artması, I. bağışıklık sisteminde zayıflama II. iklim koşullarında değişme III. ozon tabakasında incelme durumlarından hangilerine neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Fosil yakıtların aşırı tüketimi ile havaya kükürt ve azot oksitler verilir. Bu gazlar havadaki su buharı ile tepkimeye girer ve yeryüzüne asit yağmurları şeklinde döner. Asit yağmurları ile ilgili, I. Atmosfere salınan zararlı gazlar su döngüsü yolu ile durgun suların pH değerini yükseltir. II. Astım, solunum yolu enfeksiyonları ve akciğer kanseri gibi hastalıkların ortaya çıkma riskini artırır. III. Ortamda bulunan zehirli maddelerin ve ağır metallerin çözünürlüğünü artırır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Günlük hayatta fosil yakıt tüketiminin artması, I. ortalama küresel sıcaklık derecesi II. kutup bölgelerindeki buzulların kütlesi III. ekolojik ayak izi IV. atmosferdeki karbondioksit miktarı değerlerinden hangilerinin artmasına yol açabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Ekolojik ayak izi ile ilgili olarak, I. Cep telefonu ve televizyon gibi teknolojik aletlerin icadı ekolojik ayak izinin küçülmesine neden olmuştur. II. Enerji ihtiyacının karşılanmasında yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanım oranının artırılması ekolojik ayak izinin büyümesine yol açar. III. Bir bireyin ekolojik ayak izinin fazla olması, ekosisteme daha fazla zarar verdiği anlamına gelir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Su ayak izi ve suyun kullanım alanları ile ilgili olarak, I. Su tüketim hızının, su kaynaklarının yenilenme süresinden hızlı olması kullanılabilir su kaynaklarının artmasına yol açar. II. Su ayak izi sadece suyun hacmini değil, suyun ne zaman nerede kullanıldığını ve suyun türünü de (yeşil, mavi ve gri) gösterir. III. Su ayak izinin belirlenmesi, sulama amaçlı yapılacak olan baraj ve sulama sistemleri yatırımlarının ekonomik olarak değerlendirilmesine yardımcı olur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Asit yağmurlarının oluşumunda, I. sülfürik asit ve nitrik asit damlacıklarının oluşması II. havadaki su buharı ile gazların tepkimeye girmesi III. fosil yakıtların tüketilmesi IV. kükürt ve azot içeren gazların atmosferde birikmesi olaylarının gerçekleşme sırası seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': 'II – I – IV – III', 'B': 'I – III – II – IV', 'C': 'III – IV – I – II', 'D': 'III – IV – II – I', 'E': 'III – I – IV – II'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki şekilde Güneş’ten Dünya’ya gelen ışınların izlediği yollar numaralandırılarak gösterilmiştir. 1 2 3 Buna göre, I. 1. olayın artması Dünya’daki sıcaklık değerlerinin aşırı artmasına yol açar. II. Sera gazlarının miktarındaki artma 2. olayın daha az gerçekleşmesine neden olur. III. Fosil yakıt tüketiminin azaltılmasındaki amaç 3. olayın ortadan kaldırılmasına yöneliktir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bazı ülkelerin 1996 2005 yılları arasında bitkisel üretimde ton başına ortalama su ayak izlerini (milyar m/ton) gösteren 3 bir tablo aşağıda verilmiştir. Yeşil su Mavi su Gri su Ülkeler Toplam ayak izi ayak izi ayak izi Arjantin 157,6 4,3 5,6 166,9 Brezilya 303,7 8,9 16,0 328,6 Çin 623,9 118,9 223,8 966,6 Endonezya 285,5 11,5 20,9 317,9 Hindistan 716,0 231,4 99,4 1046,8 Pakistan 40,6 74,3 21,8 136,7 Tabloya göre, I. Yağmur miktarının az olduğu Pakistan’da yer altı ve yer üstü su kaynaklarının üretimde kullanım oranı toplam su ayak izinin yarısından fazlasını oluşturur. II. Arjantin, Brezilya gibi ülkelerde, üretimde kullanılan yağmur suyu oranı toplam su ayak izinin çoğunluğunu oluşturur. III. Su kirliliğinin giderilmesi için oransal olarak en fazla su tüketen ülke Çin’dir. IV. Endonezya ve Hindistan’da bitkisel üretimde en çok yağmur suyu kullanılır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Birincil karbon ayak izi; evsel enerji tüketimi, barınma ve ulaşımda kullanılan enerjinin elde edilmesinden kaynaklanan karbondioksit emisyonlarının ölçüsüdür. İkincil karbon ayak izi ise plastik başta olmak üzere kullanılan ürünlerin üretiminden nakliye aşamalarına ve doğada yok olma sürelerine kadar olan süreçte atmosfere salınan karbondioksit miktarını ifade eder. Buna göre, I. güneş ışınlarının yeterli olduğu yerlerde güneş enerjisi panelleri ile sıcak su temin edilmesi II. yakın bölgelerde üretilen ürün ve besinlerin tercih edilmesi III. teknolojik aletlerin kullanımının azaltılması IV. geri dönüşümü olan ürünlerin tercih edilmesi uygulamalarından hangileri ikincil karbon ayak izini küçültmeye yönelik önlemlerdendir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Güneşten gelen mor ötesi ışınlar atmosferin üst katmanlarındaki oksijen moleküllerinin (O2) parçalanmasına neden olur. Bu sürecin sonunda ortaya çıkan oksijen atomları ile oksijen moleküllerinin tepkimeye girmesiyle ozon (O3) molekülleri oluşur. O2 + O → O3 Ancak günümüzde atmosfere karışan çeşitli maddeler ozon miktarının azalmasına neden olur ve bu durum ozon incelmesi olarak adlandırılır. Ozon tabakasının incelmesine neden olan maddelerin başında kloroflorokarbonlar (CF Options: {'C': 'II ve III', 'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Güncel çevre sorunları ile ilgili, I. biyosferdeki canlı çeşitliliğinin artması II. habitatların bozulması III. yağış rejiminin değişmesi hangileri küresel ısınmanın sonuçlardan biri değildir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Tarımsal veya endüstriyel ürünlerin üretim sürecinde kullanılan su ve ürünün su içeriği sanal su olarak adlandırılır. Örneğin, 1 kg tahıl üretimi için elverişli iklim koşulları altında yaklaşık olarak 1 m3 ile 2 m3 suya gereksinim duyulurken, aynı miktardaki tahıl üretimi kurak bölgelerde yapıldığında su ihtiyacı 3 m3 ile 5 m3 arasında değişmektedir. Buna göre, I. Su kıtlığı çeken ülkeler su içeriği fazla ürünleri ithal ederek yerel su tüketimini azaltabilir. II. Bol su kaynaklarına sahip ülkeler su içeriği fazla ürünleri ihraç ederek ekonomik gelir elde edebilir. III. Sanal su alışverişi küresel olarak su ayak izinin küçülmesini sağlayabilir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İnorganik besleyicilerin fazlaca karıştığı bir göldeki balık sayısının zamana bağlı değişim grafiği aşağıda verilmiştir. Göldeki balık sayısı Zaman Bu zaman diliminde gerçekleşen olaylarla ilgili, I. Ayrıştırıcıların faaliyeti artmıştır. II. İkincil trofik düzeydeki canlılar aşırı miktarda çoğalmıştır. III. Işık geçirgenliği ve oksijen miktarı azalmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Sürdürülebilirlik, doğal kaynakların ekosistem dengelerine uygun şekilde kullanılarak çeşitlilik ve üretkenliklerinin sürekliliğinin sağlanmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilirliğe katkı sağlamaz? Options: {'A': 'Aşırı gübre kullanımı', 'B': 'Fabrika bacalarına filtre takılması', 'C': 'Geri dönüşümün artması', 'D': 'Doğal yaşam alanlarının korunması', 'E': 'Pestisit kullanımının azalması'}", "target": "A"} {"input": "Küresel iklim değişikliklerinden kaynaklanan sıcaklık artışları kutuplardaki buzulların erimesine, deniz seviyesinin yükselmesine ve okyanus sularının ısınmasına neden olur. Deniz suyu seviyesindeki yükselme, yer altı sularında tuzlanmaya ve erozyona neden olmaktadır. Bu değişim sürdürülebilir bir yaşam için tehdit oluşturmaktadır. Bu durum aşağıdaki grafiklerden hangisi ile açıklanabilir? Rüzgar enerjisi kullanımı Erozyon Options: {'A': '', 'B': 'Zaman Zaman Gübre kullanımı Sanayileşme', 'C': '', 'D': 'Zaman Zaman', 'E': 'Tarımsal faaliyet Zaman'}", "target": "B"} {"input": "Ülkemizde ana üreme habitatları Kızılırmak, Yeşilırmak ve Sakarya nehirleri olan Mersin balığının nesli yok olma tehlikesi altındadır. Bu duruma, I. av yasağına uyulmaması II. nehirlerdeki su kirliliği III. balık çiftliklerinde yetiştirilmesi hangilerinin artması neden olmuş olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Türkiye dünyada benzerine az rastlanan biyolojik ve endemik çeşitliliğe sahiptir. Bu duruma, I. jeolojik yapısının farklılığı II. farklı iklim tiplerine sahip olması III. habitat çeşidinin fazla olması faktörlerinden hangileri neden olmuştur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi endemik türlerin tamamı için doğru bir ifadedir? Options: {'A': 'Canlılar için besleyici olma', 'B': 'Ekvatoral bölgede bulunma', 'C': 'İlaç yapımında kullanılma', 'D': 'Sınırlı bir coğrafyada yaşama', 'E': 'Nesli tükenmekte olma'}", "target": "D"} {"input": "Sürdürülebilir kalkınma hedefleri, I. ülke ekonomilerinin geliştirilmesi II. yoksulluk ve açlığın yok edilmesi III. iklim değişikliği ve etkileri ile mücadele faaliyetlerinden hangilerini kapsamalıdır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir göl ekosisteminin zamana bağlı kirlenme hızı aşağıdaki grafikte verilmiştir. Kirlenme hızı Zaman t1 t 2 t 3 Buna göre verilen zaman diliminde bu gölde gerçekleştirilen balıkçılık faaliyetlerindeki değişimi gösteren grafik aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Balıkçılık', 'B': 'Balıkçılık t1 t2 t3 Zaman t1 t2 t3 Zaman', 'C': 'Balıkçılık', 'D': 'Balıkçılık t1 t2 t3 Zaman t1 t2 t3 Zaman', 'E': 'Balıkçılık t1 t2 t3 Zaman'}", "target": "D"} {"input": "Biyolojik çeşitlilik bir bölgedeki tüm türlere ait gen çeşitliliğidir. Biyolojik çeşitliliği korumak için, I. yaşam alanlarının korunması II. biyokaçakçılığın önlenmesi III. ekolojik ayak izinin büyütülmesi faaliyetlerinden hangilerinin yapılması uygundur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Dünya’da yedi biyocoğrafya bölgesi bulunmaktadır. Türkiye üç biyocoğrafya bölgesinin kesişme noktasında yer almaktadır. Bu bölgeler Akdeniz, Avrupa-Sibirya ve İran-Turan bölgeleridir. Bu durum Türkiye’de, I. hayvan türleri II. farklı ekosistemler III. endemik türler çeşitliliklerinden hangilerinin artmasına neden olmuştur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İşletmeler genel olarak sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen birçok planlama ve çalışma yürütmektedirler. Fakat bazı dinamikler bu desteğin yıllar içinde değişmesine neden olmaktadır. Grafikte bir fabrikanın yıllara göre sürdürülebilirliğe olan katkısındaki değişim verilmiştir. Sürdürülebilirliğe katkı miktarı Yıllar 2005 2006 2007 2008 Buna göre katkı miktarındaki değişim ve sonuçları ile ilgili, I. 2006 yılında bir sonraki yıla göre doğaya daha fazla atık madde bırakılmıştır. II. 2008 yılında çevreye verilen zarar en düşük düzeydedir. III. 2007 yılında fabrikadaki arıtma tesisi daha az çalışmıştır. IV. 2008 yılında fabrika yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmiştir. ifadelerinden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Üç milyarı aşkın insan, geçimlerini sağlamak için deniz ve kıyılardaki biyolojik çeşitliliğe bağımlıdır. Ancak günümüzde dünyadaki balık stoklarının %30’u aşırı avlanmadan dolayı sürdürülebilir ürün verme düzeyinin altına inmiş durumdadır. Ayrıca okyanusun her kilometre karesinde ortalama 13 bin parça plastik atık bulunması balıkçılık için büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Buna göre, I. atıkların suya karışmasının engellenmesi II. av yasağı dönemlerinin kaldırılması III. plastiklerin geri dönüştürülmesi uygulamalarından hangileri sürdürülebilir deniz yaşamı için gereklidir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Sera gazı salınımındaki artışın devam etmesi yakın zamanda Dünya sıcaklık ortalamasını 1,5 oC artıracaktır. Bu artışın iklimsel değişimlere ve biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden olması beklenmektedir. Bu durumun farkında olan Dünya ülkelerinde net sıfır kavramı ortaya çıkmıştır. Net sıfır, insan kaynaklı faaliyetler nedeniyle atmosfere salınan karbondioksit, metan, azot oksit gibi gazların miktarını yeryüzü tarafından doğal olarak emilen miktara eşitlemek anlamına gelir. Net sıfır emisyonun amacı Dünya sıcaklığındaki artışı durdurmak ve sürdürülebilir bir geleceği garanti altına almaktır. Aşağıda net sıfır emisyonun amacı ile ilgili bazı grafikler verilmiştir. CO2 salınımı zaman I Ormanlaşma miktarı zaman II Güneş enerjisi kullanımı zaman III Buna göre net sıfır emisyonun hedefi ile ilgili verilen grafiklerden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aynı çeşitte ve miktarda ham madde kullanarak üretim yapan X, Y, Z ve T fabrikalarının yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanım oranlarını gösteren grafik aşağıda verilmiştir. Buna göre X, Y, Z ve T fabrikalarının sürdürülebilirliğe katkısının çoktan aza sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'X - Y - Z - T', 'B': 'Y - X - Z - T', 'C': 'T - Y - Z - X', 'D': 'T - Z - Y - X', 'E': 'Z - T - Y - X'}", "target": "C"} {"input": "Yeşil deniz kaplumbağası(Chelonia mydas), iribaş deniz kaplumbağası(Caretta caretta) ve deri sırtlı deniz kaplumbağası (Dermochelys coriacea) Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından ‘tehlikede’, ‘kritik tehlikede’ ve ‘düşük riskli’ olarak sınıflandırılmaktadır. Çünkü son yıllarda iklim değişiklikleri nedeniyle, deniz kaplumbağalarının yumurtalarından ya sadece dişi yavrular çıkmakta ya da yumurtadan çıkan yavrular sağ kalamamaktadır. Bu kaplumbağaların koruma altına alınmalarını gerektirecek nedenler arasında, I. yumurta bıraktıkları kumun sıcaklığının artması II. beslenme ve yuvalama alanlarının tahrip olması III. iklim değişikliğine bağlı olarak deniz seviyesinin yükselmesi durumlarından hangileri yer alır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Konya havzasında farklı yıllarda yer altı su seviyelerinin yüzeye yakınlığındaki değişimi gösteren grafik aşağıda verilmiştir. Su seviyesinin yüzeye yakınlığı (metre) 100 90 80 70 60 50 40 10 Zaman 0 Ekim 2010 Ekim 2012 Ekim 2014 Ekim 2016 Ekim 2018 Grafiğe göre, I. Tarımsal üretim tehlike altındadır. II. Su miktarı yıllara göre artmıştır. III. Obruk oluşma ihtimali artmıştır. sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Artvin ili Borçka ilçesi sınırları içerisinde yer alan ve 2005 yılında UNESCO tarafından Türkiye’nin ilk biyosfer rezervi olarak ilan edilen Camili Havzası, ekolojik ve kültürel bir hazinedir. Birçok endemik türü barındıran Camili Havzası, Uluslararası Kuşları Koruma Konseyi tarafından Dünya üzerinde korunmada öncelikli 217 alandan biri olarak seçilmiştir. Buna göre Camili Havzası’nın korunması için, I. insanların doğaya duyarlılığı artırılmalı II. bölgeye yeni endemik türler getirilmeli III. sürdürülebilir tarım faaliyetlerine geçilmeli uygulamalarından hangileri yapılmalıdır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Diploit kromozomlu ökaryot bir hücrenin interfaz ve mitotik evreleri aşağıda şematize edilmiştir. Buna göre, I. Anafazda kromozom sayısı geçici olarak iki katına çıkar. II. Telofaz sonunda aynı genetik yapıya sahip iki çekirdek bulunur. III. Metafazda homolog kromozomlar merkezi düzlemde tek sıra hâlinde dizilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hücre bölünmesi sırasında iğ ipliklerinin kinetokor proteinlerine bağlanmaya başladığı evre aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Profaz', 'B': 'Metafaz', 'C': 'Anafaz', 'D': 'Telofaz', 'E': 'İnterfaz'}", "target": "A"} {"input": "Bakteri ve amipin bölünerek üremesi ile ilgili, I. temelinde mitozun olması II. sitokinezin mikrofilamentler ile gerçekleşmesi III. aynı genetik yapıda hücrelerin oluşması olaylarından hangileri her iki canlıda ortak olarak gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki tabloda bazı canlılara ait kromozom sayıları verilmiştir. Canlı türü Kromozom sayısı Moli balığı 46 Eğrelti otu 500 İnsan 46 Domates 24 Tabloya göre, I. Kromozom sayısı arttıkça canlının gelişmişlik düzeyi artar. II. Kromozom sayısı aynı olan farklı türlerde gen sayısı da aynıdır. III. Kromozom sayısı aynı olan bireyler farklı türe ait olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bal arılarında görülen üreme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'İşçi arılar kısırdır.', 'B': 'Kraliçe arı yumurtalarını mayoz ile oluşturur.', 'C': 'Erkek arı mitozla sperm sayısını artırır.', 'D': 'İşçi arı döllenmemiş yumurtanın gelişmesi ile oluşur.', 'E': 'Dişi embriyolar beslenme şekline göre farklılaşır.'}", "target": "D"} {"input": "Ökaryot bir hücrede, I. replikasyon II. fosforilasyon III. dehidrasyon IV. hidroliz metabolik olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi hücrenin bölünmeye başlayacağını kesin olarak kanıtlar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "A"} {"input": "DNA replikasyonunu gerçekleştirmekte olan bir hücre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'İnterfazın S evresindedir.', 'B': 'Yüzey/hacim oranı artmıştır.', 'C': 'Üreme ana hücresidir.', 'D': 'Sentrioller eşlenmiştir.', 'E': 'Bölünmeye hazırlanan bitki hücresidir.'}", "target": "A"} {"input": "Mitoz geçirmekte olan ökaryot bir hücrede, I. kromatin ipliklerin kromozomlara dönüşmesi II. çekirdek zarının oluşması III. sentromer bölünmesi IV. kromozomların tek sıra hâlinde dizilmesi olaylarının gerçekleşme sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir? Options: {'A': 'I, II, III, IV', 'B': 'II, I, IV, III', 'C': 'III, I, II, IV', 'D': 'I, IV, III, II', 'E': 'IV, I, III, II'}", "target": "D"} {"input": "Mitoza ait bir bölünme evresi şekilde gösterilmiştir. Bu evre ile ilgili, I. 2n=6 kromozomlu bir hücrenin anafazıdır. II. Kromatitler zıt kutuplara çekilmektedir. III. Bu evre gerçekleşirken kromozom sayısı geçici olarak iki katına çıkar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda hidrada gerçekleşen üreme şekli verilmiştir. Buna göre hidrada gerçekleşen bu üreme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Tomurcuklanma', 'B': 'İkiye bölünme', 'C': 'Sporla üreme', 'D': 'Vejetatif üreme', 'E': 'Rejenerasyon'}", "target": "A"} {"input": "2n=48 kromozomlu bir hücre peş peşe 3 kez mitoz geçirdiğinde bölünme sonrası oluşacak toplam hücre sayısı ve hücrelerin kromozom sayıları seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir? Hücre sayısı Kromozom sayısı Options: {'A': '8 48', 'B': '4 24', 'C': '16 48', 'D': '8 24', 'E': '48 8'}", "target": "A"} {"input": "G1 evresinin başlangıcındaki bir hücre ve bu hücrenin sitokinezi tamamladığında oluşturduğu hücrelerle ilgili, I. sitoplazma miktarları II. hacim/yüzey oranları III. DNA’daki baz dizilimi IV. organel çeşidi özelliklerinden hangilerinin aynı olması beklenir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki görselde mitoz geçirmekte olan bir hücre verilmiştir. Buna göre, I. Sitokinez geçiren bir hayvan hücresidir. II. Kromozom sayıları ve nükleotit dizilimleri aynı iki hücre oluşur. III. Ara lamel oluşumu ile evre tamamlanır. IV. Oluşan hücrelerde organel çeşidi farklıdır. ifadelerinden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "2n=46 kromozomlu somatik bir hücrenin art arda beş kez bölünmesi ile oluşan hücre sayısı (I) ve her hücrenin sahip olduğu kromozom sayısı (II) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? I II Options: {'A': '64 46', 'B': '32 46', 'C': '32 23', 'D': '16 23', 'E': '16 92'}", "target": "B"} {"input": "Hücre döngüsünün kontrol mekanizması bozulan dokuda, bölünmeler sonucu oluşan hücreler ile ilgili aşağıdaki görsel verilmiştir. Buna göre, I. 1, iyi huylu tümörü ifade eder. II. 3, vücutta metastaz olduğunu gösterir. III. 2, kan dolaşımındaki kanser hücresidir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Eşeysiz üreme çeşitleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Prokaryot canlıların ikiye bölünmeleri sırasında mitoza ait evreler gerçekleşmez.', 'B': 'Tomurcuklanma ile üremede oluşan bireyler, ana canlıdan ayrılıp bağımsız yaşayabildiği gibi ana canlıya bağlı kalarak koloni de oluşturabilir.', 'C': 'Sporla üremede sporlar, ortam şartları uygun olduğunda döllenme olayı gözlenmeden mitoz ile gelişerek yeni bireyler oluşturur.', 'D': 'Kraliçe ve işçi arıların oluşumu döllenme olmadan partenogenez adı verilen üreme çeşidi ile gerçekleşir.', 'E': 'Yüksek yapılı bitkilerin kök, gövde, dal ve yaprak gibi kısımlarından kopan bir parçanın ana bitkiyle aynı genetik yapıya sahip yeni bir bitki oluşturması vejetatif üremedir.'}", "target": "D"} {"input": "Bir araştırmacı aseto-karmin çözeltisi kullanarak yaprak hücresini incelemiştir. Araştırmacı incelediği hücrede her iki kutuptaki kromozom sayısını topladığında 44 sonucuna ulaşmıştır. Buna göre yaprak hücresindeki kromozom sayısı ve inceleme esnasında gerçekleşen evre aşağıdakilerden hangisidir? (Aseto-karmin çözeltisi kromozom ve kromatitleri boyar.) Kromozom sayısı Evre Options: {'A': '22 Anafaz', 'B': '44 Anafaz', 'C': '88 Anafaz', 'D': '22 Profaz', 'E': '44 Metafaz'}", "target": "A"} {"input": "Bir bilim insanı, insan epitel hücresinin yaşam döngüsünü incelemiştir. Yaşam döngüsündeki evrelerin aynı sürede gerçekleşmediğini bazı evrelerin daha kısa bazı evrelerin ise daha uzun sürdüğünü gözlemleyerek aşağıdaki diyagramı elde etmiştir. 11 Saat 8 Saat G1 S 4 Saat 1 Saat M G2 Bu bilim insanının yaptığı çalışma ile aşağıdaki sorulardan hangisine cevap bulunamaz? Options: {'A': 'Hücrenin yaşam döngüsünde mitotik evrenin gerçekleştiği süre ne kadardır?', 'B': 'Ökaryot hücrelerin bölünmesi, prokaryotlara göre daha yavaş mı gerçekleşir?', 'C': 'Replikasyon sürecinin hücre döngüsünde kapsadığı süre ne kadardır?', 'D': 'Hacim/yüzey oranının en yüksek seviyeye ulaşması için geçen süre ne olmalıdır?', 'E': 'Hücrenin mitotik evrede geçirdiği zamanın, interfaz için geçen zamana oranı nedir?'}", "target": "B"} {"input": "Rejenerasyon, vücudun herhangi bir kısmından kopan parçanın yenilenmesidir. Doku, organ ya da vücut düzeyinde gerçekleşebilir. Doku ve organ düzeyinde gerçekleşen rejenerasyon, birey sayısı artmadığından üreme olarak kabul edilmezken vücut düzeyinde ise birey sayısı arttığından üreme olarak kabul edilir. Buna göre aşağıdaki örneklerden hangisi vücut düzeyinde rejenerasyondur? Options: {'A': 'Karaciğer dokusunun onarılması', 'B': 'Deride oluşan yaraların iyileşmesi', 'C': 'Kertenkelenin kopan kuyruğunun yenilenmesi', 'D': 'Enine kesilen planaryadan yeni planaryaların oluşması', 'E': 'Denizyıldızının kopan kolunu yenilemesi'}", "target": "D"} {"input": "İnsanda üreme hücreleri ile ilgili, I. haploit kromozomlu olma II. aktif hareket edebilme III. mayozla oluşma özelliklerinden hangileri ortaktır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "2n=46 kromozoma sahip mayoz geçiren bir eşey ana hücresinde, profaz I’de oluşabilecek tetrat sayısı ve kromatit sayısı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? Tetrat Kromatit Options: {'A': '23 46', 'B': '23 92', 'C': '46 92', 'D': '46 46', 'E': '92 23'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi sadece mayozda gerçekleşir? Options: {'A': 'Çekirdek zarının parçalanması', 'B': 'Kromatin ipliklerin yoğunlaşması', 'C': 'Tetrat oluşumu', 'D': 'Sitokinez', 'E': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması'}", "target": "C"} {"input": "Mayoza ait aşağıdaki evrelerden hangisinde homolog kromozomlar birbirlerinden ayrılır? Options: {'A': 'Profaz I', 'B': 'Metafaz I', 'C': 'Profaz II', 'D': 'Metafaz II', 'E': 'Anafaz I'}", "target": "E"} {"input": "Anafaz I’de bir kutupta 24 kromozom sayılan bir hücrenin eşey ana hücresindeki kromozom sayısı kaçtır? Options: {'A': '6', 'B': '8', 'C': '12', 'D': '24', 'E': '48'}", "target": "E"} {"input": "Mayozun profaz I evresinde, I. tetrat oluşumu II. sinapsis III. krossing over IV. homolog kromozomların ayrılması olaylarından hangileri gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Mayoz ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Profaz I’de krossing over mutlaka gerçekleşir.', 'B': 'Sitokinez bir kez gerçekleşir.', 'C': 'Mayoz II’den önce DNA kendini eşler.', 'D': 'Kromozom sayısı mayoz II sonunda yarıya iner.', 'E': 'Tür içi kromozom sayısının sabit kalmasını sağlar.'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi mayozun özelliklerinden biri değildir? Options: {'A': 'Üreme ana hücrelerinde görülür.', 'B': 'Çok hücreli canlılarda büyüme ve gelişme sırasında gerçekleşir.', 'C': 'Oluşan hücrelerin kromozom sayısı yarıya düşer.', 'D': 'Kalıtsal yapısı farklı hücreler oluşur.', 'E': 'Mayoz I ve mayoz II olmak üzere iki aşamalıdır.'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz sırasında görülen, I. homolog kromozomların ayrılması II. krossing over olaylarının gerçekleştiği evreler hangi seçenekte doğru verilmiştir? I II Options: {'A': 'Anafaz I Profaz I', 'B': 'Profaz II Metafaz II', 'C': 'Anafaz I Profaz II', 'D': 'Metafaz II Profaz I', 'E': 'Metafaz I Profaz II'}", "target": "A"} {"input": "Partenogenez ve eşeyli üremede, I. birey sayısında artış II. döllenme III. kalıtsal çeşitlilik olaylarından hangileri ortak olarak görülür? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir hücredeki bölünme evrelerinden biri aşağıdaki görselde verilmiştir. Buna göre, I. Sitokinezde ara lamel oluşmaz. II. 2n=8 kromozomlu hücrenin anafaz II evresidir. III. Bölünme sonucu 4 kromozomlu hücreler oluşur. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Eşeyli üreyen canlılarda meydana gelen bazı olaylar X, Y ve Z harfleri ile belirtilmiştir. X - eşey hücrelerinin oluşumu Y - gametlerin birleşmesi Z - zigotun gelişimi Buna göre verilen olaylar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'X olayında kromozom sayısı yarıya iner.', 'B': 'X ve Y olayları ile tür içi kromozom sayısı sabit tutulur.', 'C': 'Z olayının temelinde mitoz vardır.', 'D': 'X’de kalıtsal çeşitlilik oluşurken Z’de oluşmaz.', 'E': 'Z olayında kardeş olmayan kromatitler arasında gen alışverişi görülür.'}", "target": "E"} {"input": "Bir canlıda gözlenen hücre bölünmesine ait bazı evreler aşağıda numaralandırılarak gösterilmiştir. I II III IV Bu evreler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Bölünme sonucu oluşan hücreler tek takım kromozoma sahip olacaktır.', 'B': 'III. evrede 6 tetrat görülür.', 'C': 'Bölünme üreme ana hücrelerinde gerçekleşir.', 'D': 'Bölünen hücrenin kromozom sayısı 2n=6’dır.', 'E': 'Bu evrelerin gerçekleşme sırası I - III - II - IV şeklindedir.'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz geçirmekte olan sperm ana hücresinde anafaz II evresinde kutupların her birinde 14 kromozom sayılmıştır. Buna göre anafaz I evresinde hücrede bulunan toplam kromatit sayısı kaçtır? Options: {'A': '7', 'B': '12', 'C': '14', 'D': '28', 'E': '56'}", "target": "E"} {"input": "A, B ve C canlılarına ait hücrelerde gerçekleşen hücre bölünmelerinin bazı evreleri aşağıda gösterilmiştir. Bu canlılardaki bölünme evrelerinden hangilerinin mayoza ait olduğu kesin olarak söylenir? Options: {'A': 'Yalnız A', 'B': 'Yalnız B', 'C': 'Yalnız C', 'D': 'A ve B', 'E': 'B ve C'}", "target": "E"} {"input": "İnterfazın G1 evresinde DNA miktarı 4X olan bir hücre için, profaz I ve sitokinez II sonundaki DNA miktarı kaçtır? Profaz I Sitokinez II sonu Options: {'A': '4X 2X', 'B': '4X 4X', 'C': '8X 4X', 'D': '8X 2X', 'E': '8X 8X'}", "target": "D"} {"input": "Gametinde 8 kromozom bulunan bir canlı için, I. Anafaz I evresinde 32 kromozom sayılır. II. Profaz I’de gözlenen tetrat sayısı 16’dır. III. Anafaz II’de bir kutupta 8 kromozom sayılır. IV. Metafaz II’de 16 kromatit gözlenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Bir eşey ana hücresinde gerçekleşen mayoza ait bazı evreler aşağıda gösterilmiştir. Buna göre, I. Ana hücrenin kromozom sayısı n=2’ dir. II. Evrelerin gerçekleşme sırası 1-2-4-3 şeklindedir. III. Bu eşey ana hücresi bir bitki türüne ait olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Eşeyli üreyen bir canlı türünde kromozom sayısının farklı olaylarla değişimini gösteren grafik aşağıda verilmiştir. Kromozom sayısı 2n n A B C D Gerçekleşen olay Grafiğe göre bu olaylarla ilgili, I. B, eşey hücrelerinde gerçekleşir. II. A ve D’de genetik çeşitlilik sağlanmaz. III. C’de gamet çekirdekleri kaynaşır. IV. Kromozom sayısının türde sabit kalması B ve C ile sağlanır. yorumlarından hangileri yapılamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıda bazı üreme çeşitleri verilmiştir. I. hermafroditlik II. partenogenez III. tomurcuklanma Buna göre tür içinde genetik varyasyonların ortaya çıkma olasılığının çoktan aza doğru nasıl olması beklenir? Options: {'A': 'I - III - II', 'B': 'III - II - I', 'C': 'I - II - III', 'D': 'II - I - III', 'E': 'II - III - I'}", "target": "C"} {"input": "İnsana ait eşey ana hücresinin mayozu sırasında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşme ihtimali yoktur? Options: {'A': 'Kromatit ayrılması', 'B': 'Bölünme plağı oluşumu', 'C': 'Kromozom ayrılması', 'D': 'Krossing over', 'E': 'Sinapsis'}", "target": "B"} {"input": "Bölünen bir hücrede, I. kromozomların orta düzleme karşılıklı dizilmesi II. kardeş kromatitlerin ayrılması III. sitokinez ile haploit iki hücre oluşması olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi bölünmenin mayoz olduğunu kanıtlar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "HhGGSsPpTt genotipine sahip eşey ana hücresinin, hGsPt genotipine sahip gamet oluşturma ihtimali kaçtır? (Genler bağımsızdır.) Options: {'A': '1/4', 'B': '1/8', 'C': '1/16', 'D': '1/24', 'E': '1/32'}", "target": "C"} {"input": "Kıvırcık saç aleli düz saç aleline baskındır. Buna göre heterozigot kıvırcık saçlı bir anne ile düz saçlı bir babanın çocukları için, I. Homozigot baskın genotipe sahip olamazlar. II. Düz saçlı çocuklarının olma olasılığı 1/2’dir. III. Genotip ayrışım oranı 1:1’dir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir bitki türünde kırmızı meyve rengi özelliği sarı meyve rengi özelliğine baskındır. Bu karakter bakımından heterozigot genotipli bir bitki ile çekinik genotipli bir bitki çaprazlanıyor. Buna göre, I. Baskın özellikteki bitkilerin oluşma ihtimali 3/4’tür. II. Oluşan baskın bitkilerin genotipi heterozigottur. III. Fenotip çeşit sayısının genotip çeşit sayısına oranı 1’dir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Kontrol çaprazlaması sonucunda, I. homozigot baskın II. heterozigot baskın III. homozigot çekinik genotipli bireylerden hangileri oluşabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bezelye tohumlarında sarı renk aleli yeşil renk aleline baskındır. Sarı tohumlu bir bezelye ile yeşil tohumlu bir bezelye çaprazlandığında oluşan bezelyelerin %50’si sarı, %50’si yeşil tohumlu olmuştur. Buna göre çaprazlanan bezelyelerin genotipleri ile ilgili, I. Sarı tohumlu bezelye heterozigottur. II. Sarı tohumlu bezelye homozigot baskındır. III. Yeşil tohumlu bezelye homozigottur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Genotipleri AaBbCCDd ve AaBBCcDD olan iki bireyin çaprazlanması sonucunda aaBBCCDD genotipinde birey oluşma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '1/32'}", "target": "E"} {"input": "Bir fare türünde kısa kıl özelliği baskın uzun kıl özelliği çekiniktir. Heterozigot kısa kıllı dişi fare ile homozigot kısa kıllı erkek fare çaprazlanıyor. Çaprazlama sonucunda oluşan yavrular için, I. Bazı bireylerde uzun kıl aleli bulunabilir. II. Genotip çeşidi sayısının fenotip çeşidi sayısına oranı 2’dir. III. Oluşan tüm bireyler kısa kıl fenotipindedir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Tabloda genotipleri verilen iki birey çaprazlanıyor. Anne Baba Rr X Rr Buna göre, çaprazlama sonucunda oluşan RR, Rr ve rr genotipli bireylerin oluşma ihtimalleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? RR Rr rr Options: {'A': '1/4 1/2 1/4', 'B': '1/2 1/4 1/2', 'C': '1/4 1/4 1/4', 'D': '1/2 1/2 1/2', 'E': '1/4 1/4 1/2'}", "target": "A"} {"input": "AaBb X AAbb genotipli bireylerin çaprazlanması sonucu oluşabilecek genotip çeşitleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': 'AABb, AAbb, AaBb, Aabb', 'B': 'AABB, AaBB, AABb, Aabb', 'C': 'AaBB, AABB, AaBB, AAbb', 'D': 'Aabb, AaBB, AAbb, AABB', 'E': 'AABb, Aabb, AABB, AaBb'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıda Punnett karesi yöntemi ile yapılan bir çaprazlama verilmiştir. ♀ ? ? ? ? ♂ ? DDEE DDEe DdEE DdEe ? DdEE DdEe ddEE ddEe Buna göre ebeveynlerin genotipi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? Dişi ♀ Erkek ♂ Options: {'A': 'DDEE ddee', 'B': 'DDEe DDEe', 'C': 'DdEE DDee', 'D': 'DdEe Ddee', 'E': 'DdEe DdEE'}", "target": "E"} {"input": "Genotipi bilinmeyen dişi ve erkek bireyler tek karakter bakımından çaprazlandığında, oluşan F dölünde fenotip çeşidi 1 sayısının genotip çeşidi sayısına oranı 1 olarak gözleniyor. Bu çaprazlamalardaki ebeveynler, Dişi ♀ Erkek ♂ I. AA x Aa II. Aa x aa III. AA x aa genotiplerinden hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki tabloda genotipleri verilen bireyler çaprazlanıyor. Dişi Erkek KkMmNNPp X KKmmNnpp Çaprazlama sonucu K, M, N, p fenotipli birey oluşma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '1/32'}", "target": "B"} {"input": "Bir fare türünde siyah kıl özelliği, kahverengi kıl özelliğine baskındır. Homozigot siyah bir erkek fare ile kahverengi bir dişi fare çaprazlanıyor. F dölünde oluşan bireyler kendileştirildiğinde, 1 I. Baskın özellikteki farelerin oluşma ihtimali 1/4’tür. II. F dölünde genotip ayrışım oranının 1:2:1 olması beklenir. 2 III. Heterozigot genotipli farelerin oluşma ihtimali 1/2’dir. ifadelerinden hangilerine ulaşılamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bezelyelerde çiçeğin yanda olması baskın, uçta olması çekinik özelliktir. Çiçeği yanda olan homozigot genotipli bezelye ile çiçeği uçta olan iki bezelye çaprazlanmıştır. F’de oluşan 1 bezelyeler ise kendi aralarında çaprazlanıp F kuşağı elde 2 edilmiştir. Buna göre, I. F’de oluşan bireylerin tamamı aynı genotip ve fenotiptedir. 1 II. F’de çiçeği yanda olan bezelyelerin oluşma ihtimali 2 3/4’tür. III. F’nin genotip ve fenotip oranları aynıdır. 2 ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Genotipi bilinmeyen bir eşey ana hücresinin MnO genotipli gamet oluşturma ihtimali 1/4’tür. Buna göre eşey ana hücresi, I.MMNnOo II. MmNNOo III. MmNnOO genotiplerinden hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir ailede doğan çocukların özellikleri tabloda verilmiştir. Saç şekli Kirpik boyutu 1. çocuk Düz Uzun 2. çocuk Kıvırcık Uzun 3. çocuk Kıvırcık Kısa Kıvırcık saçlı ve uzun kirpikli olma baskın özelliklerdir. Annenin düz saçlı kısa kirpikli olduğu bilindiğine göre babanın genotipi hangisi olabilir? Options: {'A': 'KKUu', 'B': 'KkUU', 'C': 'KkUu', 'D': 'Kkuu', 'E': 'kkUu'}", "target": "C"} {"input": "Bir çaprazlamada 1/4 oranında KKmm genotipli birey, 1/2 oranında Km fenotipli birey oluşma ihtimali varsa çaprazlanan ebeveynlerin genotipleri aşağıdakilerden hangisi olabilir? Dişi ♀ Erkek ♂ Options: {'A': 'KkMm kkMM', 'B': 'KkMm KKmm', 'C': 'KkMm KkMm', 'D': 'KKMm KkMm', 'E': 'KkMM KKmm'}", "target": "B"} {"input": "Genotipleri tabloda verilen iki birey çaprazlanıyor. Anne Baba AaBbCCDdEe X AaBbccDdee Çaprazlama sonucu A, b, C, D, e fenotipli (I) ve tüm karakterler bakımından heterozigot genotipli (II) bireylerin oluşma ihtimali kaçtır? I II Options: {'A': '9/64 1/16', 'B': '9/128 1/16', 'C': '9/64 3/32', 'D': '3/32 1/16', 'E': '9/128 9/16'}", "target": "B"} {"input": "Bir karakter için baskın özellikte olan anne ve babanın, I. çekinik fenotipli II. heterozigot genotipli III. baskın fenotipli çocuklardan hangilerine sahip olması her ikisinde de çekinik alelin bulunduğunu kanıtlar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "AaBbDdEe genotipine sahip birey kendileştirildiğinde, I. Çekinik fenotipli yavruların oluşma ihtimali 1/128’dir. II. Homozigot baskın fenotipli bireylerin oluşma ihtimali en yüksektir. III. 9/256 ihtimalle A, b, d, E fenotipinde bireyler oluşabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Homozigot baskın genotipli kraliçe arı ile çekinik erkek arılar çaprazlandığında oluşan oğul döl için, I. İşçi arıların tamamı heterozigot genotiplidir. II. Erkek arıların tamamı baskın fenotiplidir. III. Yeni kraliçe arı homozigot baskın genotiplidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Gine domuzlarında post rengiyle ilgili 4 alel bulunur. • C : Siyah • c k : Koyu mor • c d : Krem • c a : Albino Aleller arasında baskınlık durumu C >c k >c d >c a şeklindedir. Buna göre aşağıdaki genotip ve fenotip eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? Genotip Fenotip Options: {'A': 'Cc k Siyah', 'B': 'c d c a Krem', 'C': 'c d c k Krem', 'D': 'c a c a Albino', 'E': 'c k c d Koyu mor'}", "target": "C"} {"input": "AB ve B kan gruplu anne babanın çocuklarının kan grubu genotipleri aşağıdakilerden hangisi olamaz? Options: {'A': 'BB', 'B': 'AB', 'C': 'BO', 'D': 'AA', 'E': 'AO'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda bazı kan grubu fenotipleri verilmiştir. I. AB Rh+ IV. B Rh+ II. O Rh- V. AB RhIII. A Rh- VI. O Rh+ Bu fenotiplerden hangilerinin genotipini belirlemek için kontrol çaprazlamasına gerek yoktur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve V', 'C': 'I, III ve IV', 'D': 'II, IV ve VI', 'E': 'III, V ve VI'}", "target": "B"} {"input": "A Rh+ kan gruplu kadın ile B Rh+ kan gruplu erkeğin evliliklerinden O Rh- kan gruplu çocukları olmuştur. Buna göre bu çiftinAORr genotipli kız çocuğu olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/8', 'C': '1/16', 'D': '3/4', 'E': '3/16'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda genotipleri verilen ebeveynlerin hangisinde, çocuklarıyla anne arasında Rh uyuşmazlığı görülme olasılığı en yüksektir? Anne Baba Options: {'A': 'Rr Rr', 'B': 'RR rr', 'C': 'rr Rr', 'D': 'rr RR', 'E': 'Rr rr'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki kan gruplarından hangisine sahip ebeveynlerin doğacak çocuklarının kan grupları önceden %100 olasılıkla bilinir? Options: {'A': 'AB - A', 'B': 'O - AB', 'C': 'O - O', 'D': 'A - B', 'E': 'AB - AB'}", "target": "C"} {"input": "Popülasyonda A karakterinde 3, B karakterinde 4 alel etkilidir. A karakterinde alellerin baskınlık durumu A1 >A2 >A3 şeklinde, B karakterinde ise B1 > B = B3 > 2 B şeklindedir. 4 Buna göre bu popülasyonda A ve B karakterleri için toplam fenotip ve genotip çeşidi sayısı kaçtır? Fenotip Genotip Options: {'A': '8 16', 'B': '12 15', 'C': '15 30', 'D': '12 60', 'E': '15 60'}", "target": "E"} {"input": "İnsanda kan grupları ile ilgili, I. ABO kan grubu sistemi açısından bir bireyin genotipinde üç farklı alel bulunabilir. II. Rh+ fenotipinde olan bireyler homozigot ya da heterozigot genotipe sahip olabilir. III. ABO kan grubu sistemi alyuvar zarında bulunan antijene göre belirlenir. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Gametlerinde 1/2 oranındaA aleli bulundurabilen bir insan, I. A II. B III. AB IV. O kan gruplarından hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Kan grubuyla ilgili 4 farklı gamet oluşturan bir birey, I.AORR II. ABRr III.AOrr IV.BORr genotiplerinden hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "B kan gruplu anne ile A kan gruplu babanın çocuklarından birisi O kan grubuna sahiptir. Buna göre, I. Anne ve baba bu karakter bakımından heterozigot genotiplidir. II. O kan grubu dışındaki çocukların kan grubu genotipleri homozigot olamaz. III. Bu ailede en fazla 3 çeşit kan grubu fenotipi görülebilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "X, Y ve Z bireylerinin kan gruplarının tespiti için yapılan deneyde, bu bireylerden alınan kan örneklerinin üzerine Anti-A, Anti-B ve Anti-D antikorları damlatılmış ve deney sonuçları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Antikorlar Bireyler Anti-A Anti-B Anti-D X - + + Y + + Z + - (+) çökelme var (-) çökelme yok Tabloya göre, I. X bireyinin alyuvar zarında B ve Rh antijeni bulunur. II. X ve Z bireyleri arasında kan alışverişi yapılamaz. III. Z, A Rh+ kan grubuna sahiptir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "AORr veABRr genotipli ebeveynlerin doğacak çocukları ile ilgili her iki karakter için, I. homozigot II. heterozigot genotipinde olma olasılıkları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? I II Options: {'A': '1/4 3/4', 'B': '1/8 3/8', 'C': '1/8 3/16', 'D': '3/8 1/4', 'E': '3/8 3/8'}", "target": "B"} {"input": "Çocuklarından bazılarında Rh uyuşmazlığı görülen bir ailede bu karakterle ilgili, I. Babanın genotipi RR’dir. II. Anne kesinlikle çekiniktir. III. Uyuşmazlığın ortaya çıkma olasılığı %100’dür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "İnsanda ABO kan grubu sistemi çok alelliliğe örnektir. Buna göre, I. Genotipte bu alellerden iki tanesi bulunabilir. II. Tüm aleller arasında eş baskınlık vardır. III. Aleller aynı kromozom üzerinde bulunur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Dört farklı bireye ait kan örneklerinin 3 farklı antikorla yapılan test sonucu çökelme durumları tabloda gösterilmiştir. Anti-A Anti-B Anti-Rh Yağmur + - Engin + + + Merve - + + Murat - - (+) çökelme var (-) çökelme yok Bu bireylerle ilgili, I. Yağmur’un alyuvar zarında Merve’den daha fazla antijen vardır. II. En fazla antikor çeşidine Murat sahiptir. III. Engin ve Yağmur evlenirse çocuklarında Rh uyuşmazlığı görülebilir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki tabloda üç farklı aileye ait anne ve babaların kan grubu genotipleri verilmiştir. Aileler Anne Baba I. Aile ABRr BORr II. Aile BBrr AORR III. Aile BBRr AORr Buna göre ailelerinBORr genotipli çocuklarının olma olasılıklarıyla ilgili doğru ilişki hangi seçenekte verilmiştir? Options: {'A': 'I > II > III', 'B': 'II = III > I', 'C': 'II > I > III', 'D': 'II > III > I', 'E': 'I > III > II'}", "target": "D"} {"input": "AB Rh+ M kan grubuna sahip bir çocuğun annesi, I.BO Rr MN II.AA rr MN III.AO Rr NN genotiplerinden hangisine sahip olamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "A kan grubuna sahip bir çocuğun annesi B kan grubudur. Buna göre çocuğun babasınınAO kan grubu genotipine sahip olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/3', 'C': '1/2', 'D': '3/4', 'E': '1'}", "target": "B"} {"input": "Bir insanın ABO kan grubu sistemi bakımından alyuvar zarında bulundurduğu antijenler aşağıda şematize edilmiştir. Buna göre, I. Ebeveynlerinden biri O kan grubuna sahip olabilir. II. Ebeveynlerinden birinde B aleli olmalıdır. III. O kan grubuna sahip çocuklarının olma ihtimali 1/2’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Öğretmen, öğrencilerinden X’e bağlı çekinik alelle kalıtılan kırmızı yeşil renk körlüğünün kalıtımına ait tabloda A, B ve C alanlarını doldurmalarını istemiştir. A B C XR : sağlıklı görmeyi sağlayan alel Xr: kırmızı yeşil renk körlüğü aleli Bir öğrenci tablodaki A, B ve C alanlarını aşağıdaki gibi doldurmuştur. I. A sağlıklı II. B XrXr III. C taşıyıcı Buna göre öğrencinin doldurduğu bilgilerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "İnsanlarda kromozomlar eşey kromozomları (gonozom) ve vücut kromozomları (otozom) olmak üzere iki gruba ayrılır. Buna göre, I. Diploit hücrelerde iki tane gonozom bulunur. II. Eşey, yumurtanın taşıdığı gonozomla belirlenir. III. Dişilerin vücut hücreleri 44+XX, üreme hücreleri ise 22+X kromozom formülüne sahiptir. IV. Bütün bireylerde gonozomlarda taşınan her özellik iki alelle belirlenir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan alellerin belirlediği özellikler Y kromozumuna bağlı kalıtım olarak adlandırılır. Y kromozomuna bağlı kalıtımla ilgili, I. Alellerin kontrol ettiği özellikler sadece erkeklerde görülür. II. İlgili alel, baskın veya çekinik olsa da fenotipte etkisini gösterir. III. Erkek bir bireyin sahip olduğu ilgili özellik, tüm erkek çocuklarına aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Kimerizm; iki ayrı sperm tarafından döllenmiş iki farklı yumurtanın gelişmesi ile oluşan iki zigotun, gelişmenin erken dönemlerinde birleşerek tek bir canlı vücudunda doğmasına verilen isimdir. Embriyo büyüdükçe iki ayrı embriyodan gelen farklı hücre grupları farklı organların oluşumunda yer almaya başlayabilir. Kimerik doğan dişi bir bireyde sağ yumurtalığının kendisine, sol yumurtalığının ise dünyaya gelmeyen ikizine ait olma olasılığı vardır. Buna göre, I. Kimerik birey, doğmamış ikiz kardeşinin DNA’larını da taşıyacaktır. II. İki ayrı embriyodan gelen farklı hücre grupları farklı organların oluşumunda rol alabilir. III. Kimerik bir kadının çocuğu, kadının doğmayan ikizinin DNA’sını taşıyor olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili taşıyıcısı bir kadının sağlıklı bir erkekle evliliğinden doğacak çocuklarla ilgili, I. Sağlıklı erkek çocuklarının olma ihtimali %25’tir. II. Kız çocukların hemofili taşıyıcısı olma ihtimali %25’tir. III. Hasta erkek çocuklar ilgili aleli annesinden almıştır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki tabloda kısmi renk körlüğü ile ilgili ebeveynlerin genotipleri verilmiştir. Anne Baba I. XRXr XRY II. XRXR XrY III. XrXr XrY Buna göre numaralandırılmış ailelerin hangilerinde doğan erkek çocukların kısmi renk körü olma olasılığı %100’dür? (Kısmi renk körlüğü X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde çekinik alel ile taşınır.) Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Ekosistemdeki tüm canlı çeşitliliği biyolojik çeşitlilik olarak tanımlanır. Biyolojik çeşitliliğe yol açan faktörlerden biri genetik çeşitliliktir. Buna göre, I. Türler arasında ya da tür içinde canlıların genotiplerinin farklı olması genetik çeşitliliğe yol açar. II. Rekombinasyonlar, tür içi genetik varyasyonlara neden olur. III. Tür içi kalıtsal varyasyonlar biyolojik çeşitliliği etkilemez. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki ifadelerden hangisi insanda X kromozomuna bağlı çekinik alelle kalıtılan özellikler için yanlıştır? Options: {'A': 'Erkeklerde gözlenebilmesi için çekinik alelin sadece X kromozomunda bulunması yeterlidir.', 'B': 'Taşıyıcı genotipli annenin erkek çocuklarında özelliğin ortaya çıkma olasılığı 1/2’dir.', 'C': 'Çekinik aleli bulunduran babanın kız çocuklarının tamamında özellik ortaya çıkar.', 'D': 'Kız çocukların fenotipinde gözlenebilmesi için çekinik aleli hem anneden hem de babadan alması gerekir.', 'E': 'Fenotipi çekinik olan annenin erkek çocuklarının hepsinde özellik ortaya çıkar.'}", "target": "C"} {"input": "Dişilerde X kromozomları tam homolog olduklarından tüm özellikler iki alelle belirlenir. Erkeklerde ise X ve Y kromozomları tam homolog değildir. Erkeklerde X ve Y kromozomlarının homolog bölgesinde bulunan özellikler iki alelle belirlenir. Homolog olmayan bölgesindeki özellikler ise tek alelle belirlenir. Buna göre, I. Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan çekinik II. X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan baskın III. X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde bulunan çekinik özelliklerinden hangilerinin insan popülasyonlarında dişilerde görülme olasılığı erkeklerden daha yüksektir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Akraba evlilikleri ile ilgili, I. Aynı soydan gelen bireyler arasında gerçekleşir. II. Kalıtsal hastalıklara neden olan alellerin bir araya gelme olasılığını artırır. III. Baskın alelle kalıtılan hastalıkların görülme olasılığını azaltır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Kırmızı yeşil renk körlüğü aleli(r), X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde yer alır. X kromozomu üzerinde taşındığı için normal görme aleli XR, kırmızı yeşil renk körlüğü aleli ise Xr şeklinde gösterilir. Buna göre, I. Erkek çocuklar kırmızı yeşil renk körlüğü alelini anneden alır. II. Kız çocuklarında özelliğin ortaya çıkması için her X kromozomunda çekinik alelin bulunması gerekir. III. Anne kırmızı yeşil renk körü ise erkek çocukların % 50’si kırmızı yeşil renk körüdür. IV. Kız çocuk kırmızı yeşil renk körü ise baba da kırmızı yeşil renk körü olmalıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Tür içinde yeni gen kombinas yonları olarak bilinen rekombinasyonlarla ilgili, I. Türün değişen koşullara uyum yeteneğini artırır. II. Sadece mutasyonlar sonucu ortaya çıkar. III. Kalıtsal varyasyonlara olanak sağlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda bazı varyasyon örnekleri verilmiştir. I. çuha çiçeğinin sıcaklığın 15-20 OC olduğu ortamda kırmızı, 30 OC’den yüksek olduğu ortamda beyaz çiçek açması II. tavşanlarda kürk renginin himalaya, gümüşi, yabani, albino olmak üzere 4 çeşit fenotiple ortaya çıkması III. pH değeri farklı topraklarda ortanca bitkilerinin değişik renkte çiçek açmaları IV. tek yumurta ikizlerinin farklı seviyede zekâya sahip olması Buna göre verilenlerden hangileri ilgili popülasyonlarda genetik çeşitlilik olarak değerlendirilmez? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Kalıtsal varyasyonlar, I. mayoz sırasında krossing over gerçekleşmesi II. DNA molekülünün yapısının değişmesi III. bir genin işleyişinin değişmesi olaylarının hangileri sonucu meydana gelebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Yeterli sayıda bireyin bulunduğu bir insan popülasyonunun gen havuzunda, ABO kan grubu sistemi ve kısmi renk körlüğü bakımından toplam kaç çeşit genotip bulunması beklenir? Options: {'A': '12', 'B': '15', 'C': '30', 'D': '32', 'E': '36'}", "target": "C"} {"input": "Kırmızı yeşil renk körlüğü X kromozomu üzerindeki çekinik bir alel tarafından kalıtılan bir hastalıktır. Bir ailedeki ebeveynlerin çocuklarının sahip olabileceği fenotip olasılıkları aşağıda belirtilmiştir. • Erkek çocukların hasta olma olasılığı %50 • Kız çocukların normal görüşlü olma olasılığı %100 Buna göre anne ve babanın genotipi seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir? Anne Baba Options: {'A': 'XRXr XrY', 'B': 'XRXr XRY', 'C': 'XRXR XrY', 'D': 'XRXR XRY', 'E': 'XrXr XrY'}", "target": "B"} {"input": "Kısmi renk körü olmayan anne ile babanın kısmi renk körü çocukları doğmuştur. Buna göre, I. Kısmi renk körü erkek çocuklarının olma olasılığı 1/2’dir. II. Kız çocuklarında kısmi renk körü hastalığı görülmez. III. Annenin taşıyıcı olma olasılığı %100’dür. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aynı soydan gelen bireyler arasında yapılan evliliklere akraba evliliği denir. Akraba evlilikleri kalıtsal hastalıklara neden olan zararlı alellerin bir araya gelme olasılığını artırdığından kalıtsal hastalıkların görülme olasılığı da artar. Kalıtsal hastalıkların çoğu çekinik alelle taşındığından hastalığın oluşması için alellerin bireyde homozigot hâlde olması gerekir. Aşağıda otozomlarda çekinik olarak kalıtılan orak hücre anemisi hastalığı için taşıyıcı anne ve taşıyıcı babanın evliliğinden doğabilecek çocukların olasılıkları gösterilmiştir. Taşıyıcı baba Taşıyıcı anne Olasılıklar: Buna göre, I. Taşıyıcı çocukların doğma olasılığı daha yüksektir. II. Erkek çocukların hasta olma olasılığı kız çocuklardan daha yüksektir. III. Dünyaya gelecek dört çocuktan biri hasta olacaktır. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Soyağacında otozomal çekinik bir özelliğin kalıtımı gösterilmiştir. Koyu renkle gösterilen bireyler bu özellik bakımından aynı fenotiptedir. : Dişi birey 1 : Erkek birey 2 3 Buna göre 1, 2 ve 3 numaralı bireylerin genotipleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': 'AA, Aa, aa', 'B': 'Aa, aa, Aa', 'C': 'AA, aa, Aa', 'D': 'Aa, AA, aa', 'E': 'Aa, Aa, aa'}", "target": "E"} {"input": "Kırmızı yeşil renk körlüğü X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde çekinik bir alel ile kalıtılır. Soyağacında koyu renkle gösterilen dişi birey kırmızı yeşil renk körüdür ancak diğer aile bireylerinin fenotipi bilinmemektedir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre, I. Anne bu özelliğe ait aleli genotipinde taşır. II. Baba kırmızı yeşil renk körüdür. III. Erkek kardeş renk körü olamaz. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren birey koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey 1 2 : Erkek birey 3 Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili, I. 1’in genotipi kesin olarak bilinemez. II. 2 homozigot genotipe sahiptir. III. 3 genotipinde çekinik alel bulundurur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey 1 2 3 4 5 Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangisinin genotipi kesin olarak belirlenemez? Options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "E"} {"input": "X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde çekinik bir alel ile kalıtılan hemofili hastalığını taşıyan bireyler aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. 1 2 3 4 5 6 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangileri hemofiliye ait aleli genotipinde bulundurmayabilir? Options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': 'Yalnız 2', 'C': '2, 3 ve 5', 'D': '1, 2, 3 ve 5', 'E': '2, 3, 4 ve 6'}", "target": "D"} {"input": "Bir ailedeki bireylerin kan gruplarına ait soyağacında O kan grubuna sahip bireyler koyu renkle gösterilmiştir. Ali 1 2 3 Ali’nin kan grubu genotipi AA ise numaralandırılmış bireylerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? Options: {'A': '1, AO genotipine sahiptir.', 'B': '2, Ali ile aynı genotipe sahiptir.', 'C': '3, sadece babasındanO aleli almıştır.', 'D': '1 ve 2 aynı genotipe sahip olmalıdır.', 'E': '2 ve 3 aynı fenotipe sahip olabilir.'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre özelliğin kalıtımı, I. eş baskın aleller ile II. X’e bağlı baskın alel ile III. otozomal çekinik alel ile taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre koyu renkle gösterilen bireylerin özelliği, I. X’e bağlı çekinik alel II. Y’ye bağlı çekinik alel III. X’e bağlı baskın alel hangilerinin kalıtımı ile gerçekleşmiş olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında otozomal çekinik bir hastalık olan fenilketonüri bireyler koyu renkle gösterilmiştir. 1 2 3 4 5 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili, I. 1, heterozigot genotiplidir. II. 2 ve 4 homozigot olamaz. III. 1 ile 3 kesinlikle aynı genotiptedir. IV. 5, çekinik aleli babasından almıştır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler kısmi renk körüdür. (Kısmi renk körlüğü X kromozomunda çekinik alel ile kalıtılan bir özelliktir.) 1 2 : Dişi birey : Erkek birey 3 4 Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili, I. 1’in babası kısmi renk körüdür. II. 2’nin annesi kısmi renk körlüğü alelini taşımaz. III. 3, heterozigot genotiplidir. IV. 4, kısmi renk körlüğü alelini 1’den almıştır. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler belirli bir özellik bakımından aynı fenotiptedir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre verilen özelliğin kalıtımı, I. X’e bağlı çekinik alel ile II. X’ e bağlı baskın alel ile III. otozomal çekinik alel ile taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşmiş olabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bir aileye ait bazı bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. 1 2 B A 3 B A Buna göre numaralandırılmış bireylerin kan grubuyla ilgili, I. 1, O fenotipinde ise 2, AB fenotipindedir. II. 1, AO genotipinde ise 2,BO genotipindedir. III. 3, AB genotipindedir. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında kırmızı yeşil renk körü bireyler koyu renkle verilmiştir. (Kırmızı yeşil renk körlüğü X kromozomunda çekinik alel ile kalıtılan bir özelliktir.) 1 2 3 4 5 6 7 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangilerinin, kırmızı yeşil renk körlüğüyle ilgili genotipi kesin olarak belirlenemez? Options: {'A': '2 ve 7', 'B': '4 ve 7', 'C': '1, 3 ve 4', 'D': '3, 5 ve 7', 'E': '4, 6 ve 7'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında hemofili olan bireyler koyu renkle gösterilmiştir. (Hemofili, X’e bağlı çekinik bir hastalıktır.) 1 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre soyağacında “1” ile gösterilen bireyin genotipi aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'XHXH', 'B': 'XHYh', 'C': 'XhXh', 'D': 'XHYH', 'E': 'XHXh'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında belirli bir özelliğe sahip bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre özelliğin ortaya çıkmasına, I. X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınan II. otozomal çekinik olarak taşınan III. X kromozomu üzerinde baskın olarak taşınan alellerinden hangileri neden olamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İki farklı aileye ait soyağacı aşağıda verilmiştir. Soyağaçlarında koyu renkle gösterilen bireyler kırmızı yeşil renk körüdür. Kırmızı yeşil renk körlüğü X kromozomu üzerinde çekinik alel ile taşınan bir hastalıktır. 1 2 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre 1 ve 2 numaralı bireyler ile ilgili, I. 1, genotipinde hastalıkla ilgili aleli bulunduramaz. II. 2, hastalıkla ilgili aleli babasından alabilir. III. 1, taşıyıcı ise çocuklarında hastalık görülebilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre özelliğin kalıtımı, I. Y kromozomuna bağlı çekinik alel ile II. otozomal çekinik alel ile III. eş baskın aleller taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında ABO kan grubu sistemi bakımından çekinik fenotipli bireyler koyu renkle gösterilmiştir. 5 numara ile gösterilen bireyin kan grubu fenotipi A’dır. : Dişi birey : Erkek birey 1 2 3 4 5 Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili, I. 1’in genotipiAO olmalıdır. II. 1 ve 2 aynı fenotipte olabilir. III. 3 ve 4 aynı genotiptedir. IV. 4 ve 5 aynı fenotiptedir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bir ailede X kromozomuna bağlı baskın bir özelliğin kalıtımı verilmiştir. I II III özelliği gösteren dişi özelliği gösteren erkek özelliği göstermeyen dişi özelliği göstermeyen erkek Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangileri sadece mutasyon sonucu oluşabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili, X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir alel ile aktarılır. Soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler hemofilidir. ? : Dişi birey : Erkek birey Buna göre “?” işaretli bireyin hemofili hastası olma ihtimali % kaçtır? Options: {'A': '25', 'B': '50', 'C': '75', 'D': '90', 'E': '100'}", "target": "A"} {"input": "Tavşanlarda kürk rengi dört farklı alel tarafından belirlenir. Birbirlerine olan baskınlığa göre bu aleller koyu gri C, chinchilla cch, açık gri ch ve albino c şeklinde sıralanır. Tavşanlarda cch aleli homozigot hâlde chinchilla fenotipini oluşturur. cch aleli baskın olduğu alellerle açık gri fenotip oluştururken, ch aleli de homozigot durumda veya baskın olduğu alelle birlikte kısıtlı noktalı fenotip oluşturmaktadır. Aşağıdaki soyağacında fenotipleri verilen bireyler numaralandırılmıştır. 1 2 Koyu gri Açık gri Koyu gri Açık gri Kısıtlı noktalı 3 4 5 Buna göre bireylerle ilgili, I. 1 ve 3. bireyler homozigot olamaz, genotipleri aynı olabilir. II. 2 ve 4. bireyler heterozigottur, genotipleri farklı olabilir. III. 2’dench ya dac alellerinden birini alan 5. birey homozigot genotiplidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, III ve III'}", "target": "B"} {"input": "Kas distrofisi X kromozomu üzerinde çekinik alel ile taşınan bir kas hastalığıdır. Aşağıdaki soyağacında kas distrofisini fenotipinde gösteren bireyler koyu renkte gösterilmiştir. 1 2 3 4 5 Sağlıklı dişi Sağlıklı erkek Hasta dişi Hasta erkek Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangisinin kas distrofisi alelini genotipinde taşıdığı kesin değildir? Options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "B"} {"input": "Talasemi kalıtım yoluyla geçiş gösteren ve kansızlığa neden olan bir hastalıktır. Bir araştırmacı incelediği ailede, fenotipinde talasemi gösteren bireyleri soyağacında koyu renkle göstermiştir. Sağlıklı dişi Sağlıklı erkek Hasta dişi Hasta erkek Buna göre talasemi hastalığının kalıtımı, I. otozomal baskın alel ile II. otozomal çekinik alel ile III. X kromozomunda çekinik alel ile taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "A, B ve C ailelerine ait soyağaçları aşağıda verilmiştir. Fenotipinde belirli bir özelliği gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey A B C Buna göre, I. A soyağacındaki özellik, otozomal baskın kalıtıma örnek olabilir. II. B ve C soyağaçlarındaki özellik, Y kromozomuna bağlı kalıtılıyor olabilir. III. C soyağacındaki özellik, X’e bağlı resesif olarak kalıtılıyor olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki canlılardan hangisi beslenme özelliği yönünden diğerlerinden farklıdır? Options: {'A': 'Siyanobakteri', 'B': 'Nitrat bakterisi', 'C': 'Alg', 'D': 'Mantar', 'E': 'Çam'}", "target": "D"} {"input": "Bir besin zincirinde farklı trofik düzeylerde yer alan A ve B canlılarının arasındaki etkileşimle ilgili, I. Verimli döller oluşturabilirler. II. B, A’nın avı olabilir. III. A, B’nin paraziti olabilir. durumlarından hangileri söylenemez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "İnsan kaynaklı bazı faaliyetler sonucunda su döngüsü etkilenir. Buna göre, I. ağaçlandırmanın artması II. bataklıkların kurutulması III. sanayileşmenin artması faaliyetlerinin hangileri su döngüsünü olumsuz etkiler? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Ekosistemi oluşturan biyotik ve abiyotik faktörler ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Ekosistemde etkileşim hâlinde olan canlı varlıkların tümüne biyotik faktörler denir.', 'B': 'Abiyotik faktörler bir bölgenin biyolojik çeşitliliğini etkiler.', 'C': 'Bir ekosistemdeki abiyotik faktörler, biyotik faktörlerin yeryüzündeki dağılımını etkiler.', 'D': 'Sıcaklık, canlıların metabolizmaları üzerinde etkili olan abiyotik bir faktördür.', 'E': 'Güneş ışığı kemoototrof canlıların besin üretimini etkileyen abiyotik bir faktördür.'}", "target": "E"} {"input": "Herbivor canlılar, böcekçil bitkiler ve ayrıştırıcı bakterilerde aşağıdaki olaylardan hangisi ortak olarak gerçekleşmez? Options: {'A': 'Karbondioksit özümlemesi', 'B': 'Hücre dışı hidroliz', 'C': 'Protein sentezi', 'D': 'Hücre içi hidroliz', 'E': 'Fosforilasyon'}", "target": "A"} {"input": "Heterotrof canlılarda gözlenebilen, I. ATP sentezi II. enzim sentezi III. hücresel solunum olaylarından hangileri ototrof canlılar tarafından da gerçekleştirilebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Ekosistemdeki trofik düzeyler arasında enerji akışını gösteren piramide enerji piramidi adı verilir. Buna göre enerji piramidi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Ekosistemde enerji akışı tek yönlüdür.', 'B': 'Bir üst trofik düzeye aktarılan enerji bir önceki trofik düzeyden daha fazladır.', 'C': 'Her trofik düzeyde enerjinin bir kısmı metabolik faaliyetler için kullanılır.', 'D': 'Alınan besinlerdeki enerjinin bir kısmı ısı şeklinde çevreye verilir.', 'E': 'Her trofik düzeydeki enerjinin %10’u bir sonraki trofik düzeye aktarılır.'}", "target": "B"} {"input": "Karasal bir ekosistemde ayrıştırıcı canlılar azaldığında, I. topraktaki mineraller II. ortamdaki organik atık III. üreticiler IV. birinci tüketiciler abiyotik ya da biyotik bileşenlerden hangilerinin de azalması beklenir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda karasal bir besin ağı verilmiştir. Koyun Buna göre, I. İki farklı besin zincirinde yer alan koyunun trofik düzeyi aynıdır. II. Uzunlukları farklı olabilen yedi farklı besin zinciri vardır. III. Horoz üç farklı besin zincirinde yer alır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda bir besin zincirinin biyokütle piramidi verilmiştir. IV III V II I Bu piramidi oluşturan I, II, III, IV ve V numaralı basamaklar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'I. basamaktaki canlılar inorganik besinleri ortamdan alır.', 'B': 'İkincil tüketicilerin sayısı II. basamakta yer alan canlılardan azdır.', 'C': 'IV. basamağı oluşturan canlılarda biyolojik birikim en fazladır.', 'D': 'III. basamaktan IV. basamağa enerjinin yaklaşık %10’u aktarılır.', 'E': 'V. basamaktaki canlılar inorganik maddeleri oksitleyebilen enzimlere sahiptir.'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda bazı ekolojik terimlere ait açıklamalar verilmiştir. Buna göre, I. Aynı coğrafik bölgede yayılış gösteren tek bir türe ait bireylerden oluşur. II. Kendine özgü iklim özelliklerine ve canlı türlerine sahip büyük ölçekli ekosistemlerdir. III. Belirli bir alanda uyum içinde yaşayan po pülasyonların oluşturduğu topluluktur. IV. Belirli bir çevrede yaşayan tüm canlı ve cansızların oluşturduğu birlikteliktir. açıklamaları verilen terimlerin büyükten küçüğe doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'I – II – IV – III', 'B': 'II – IV – III – I', 'C': 'II – III – I – IV', 'D': 'III – I – II – IV', 'E': 'II – IV – I – III'}", "target": "B"} {"input": "Bir karasal ekosistemdeki ayrıştırıcıların azalması, temel üretici popülasyonlarının büyüklüğünü etkilemiştir. Bunun nedeni, I. topraktaki inorganik tuzların azalması II. tüketicilere aktarılan enerji miktarının artması III. siyanobakterilerin faaliyetlerinin azalması durumlarından hangileri olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aynı ekosistemde bulunan A, B ve C canlıları için bazı özellikler verilmiştir. Buna göre, I. A, hücresel solunum sonucu karbondioksit açığa çıkarır. II. B, güneş enerjisini ekosisteme kazandırır. III. C, sindirim sistemi bulundurmaz. özelliklerine sahip canlılardan hangilerinin ototrof beslendiği kesindir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Doğada, canlılar bir canlıyı besin olarak kullanırken kendileri de başka bir canlının besini olurlar. Bu şekilde oluşan zincire besin zinciri denir. Ancak bir canlı farklı beslenme basamaklarındaki birçok canlının besini olabilir. Bu nedenle birçok besin zincirinin bir araya gelerek oluşturduğu ilişkiler ağına da “besin ağı” denir. Buna göre, I. Belirli bir tür, besin ağında birden fazla trofik düzeyde yer alabilir. II. Besin ağındaki zincirlerinin uzunluğu ototrof üretim kapasitesine göre değişir. III. Besin ağındaki zincirlerin uzun olması enerji transferinin verimliliğini artırır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Ekosistemdeki canlılar beslenme şekillerine göre; ototrof, heterotrof ve hem ototrof hem heterotrof canlılar olmak üzere üç gruba ayrılır. Buna göre, I. fosforilasyon ve defosforilasyon II. inorganik maddelerden organik besin sentezi III. kendine özgü polimerler üretimi olaylarından hangileri üç canlı grubunda da ortak olarak gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Sulak bölgelerde yoğun olarak bulunan sivrisineklerle mücadelede kullanılan ilaçların sadece sivrisineklere etki edecek şekilde olmasına, ortamdaki balıklara ve diğer canlılara karşı öldürücü etki yapmamasına dikkat edilir. Buna rağmen ekosistemdeki diğer canlıların dokularında da bu zehirli kimyasallara rastlanır. Buna göre suya karışan ilaçların, I. karnivor kuş II. su yosunları III. karnivor balık IV. herbivor balık besin zincirinde yer alan bu canlılara aktarım sırası seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': 'II - IV - I - III', 'B': 'I - II - IV - III', 'C': 'III - I - II - IV', 'D': 'IV - I - II - III', 'E': 'II - IV - III - I'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda temel üreticisi meşe ağacı olan bir ekosisteme ait biyokütle grafiği verilmiştir. Biyokütle A B C Ç Trofik düzeyler Grafiğe göre, I. A, üçüncü trofik düzeydir ve ikincil tüketicilerden oluşur. II. Ç basamağındaki canlıların vücudu, C’de bulunan canlılardan küçüktür. III. Zehirli kimyasalların en fazla B basamağındaki canlıların dokularında birikmesi beklenir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Karasal bir ekosistemde bulunan X, Y, Z ve T canlılarının oluşturduğu besin piramidine ait bazı özellikler aşağıda verilmiştir. • X canlısının sayısı azaldığında, nişastayı hücre dışı sindirim enzimiyle hidroliz eden Y canlısının sayısı artıyor. • X canlısının sayısı arttığında, nişastayı hücre içinde hidroliz eden Z canlısının sayısı artıyor. • X canlısının sayısı arttığında T canlısının sayısı artıyor. Bu besin piramidine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'X karnivordur ve ikincil tüketicidir.', 'B': 'T canlılarının oluşturduğu basamağın biyokütlesi en fazladır.', 'C': 'Z canlısı piramitteki en yüksek enerji düzeyine sahiptir.', 'D': 'Y’nin bağırsaklarında selüloz sindiren bakteriler yaşar.', 'E': 'Biyolojik birikimin en fazla olduğu canlı grubu T’dir.'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıda azot döngüsüne ait bazı basamaklar harflerle belirtilerek şematize edilmiştir. Azotlu A NH3 organik atık B E NO2 C Protein NO3 D Buna göre, I. A basamağındaki canlıların bir kısmı kemoototroftur. II. B ve C basamakları fotosentetik bakteriler tarafından gerçekleştirilir. III. D basamağında ekosistemin üreticileri rol oynar. IV. E basamağında önce sindirim sonra solunum reaksiyonları gerçekleşir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Karnivor bir hayvanın oksijenli solunumla ortama verdiği karbondioksit molekülündeki karbon atomuna, en kısa sürede herbivor bir hayvanın karaciğer dokusunda rastlanması için, I. üretici II. ayrıştırıcı III. omnivor canlılarından hangilerinin besin zincirindeki ekolojik nişi gereklidir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Su ekosisteminde bulunan kirleticilerin yine aynı ekosistemde bulunan organizmalar ve oksijenin etkisiyle zararsız hâle getirilmesine ya da zarar etkisinin azaltılmasına “biyoremediasyon” denir. Buna göre, I. atık suların ön arıtma tesislerinde arıtıldıktan sonra su ekosistemine bırakılması II. suya karışan kirletici oranının fazla olması III. yıllık yağış miktarının iklime uygun olması durumlarından hangileri biyoremediasyonu zorlaştırıcı etki yapar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bir bölgede meydana gelen asit yağmurları, I. tarihî eserlerde aşınma II. bireylerde cilt problemleri III. sudaki pH değişmine bağlı toplu balık ölümleri IV. toprağın kimyasal yapısının bozulmasına bağlı olarak zirai verimin azalması durumlarından hangilerine neden olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Küresel ısınma sonucunda, I. bazı böcek türlerinin coğrafi yayılım alanlarının genişlemesi II. okyanus yüzeyinden suyun buharlaşma hızının artması ve daha şiddetli fırtınalar görülmesi III. kış soğuklarının azalması sonucunda salgın hastalıkların yayılımının artması IV. okyanuslardaki akıntı sistemlerinin değişmesi durumlarından hangileri görülebilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Bir ürünün üretimi için harcanan yağmur suyu miktarı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir? Options: {'A': 'Gri su ayak izi', 'B': 'Mavi su ayak izi', 'C': 'Yeşil su ayak izi', 'D': 'Kırmızı su ayak izi', 'E': 'Beyaz su ayak izi'}", "target": "C"} {"input": "Kurum veya bireylerin ulaşım, ısınma, elektrik tüketimi gibi tüm yaşamsal faaliyetlerinde atmosfere verilen toplam karbondioksit ve diğer sera gazlarının salınım miktarına karbon ayak izi denir. Buna göre, I. konut ve işyerlerine mantolama yapılması II. ormanların tarım arazisine dönüştürülmesi III. taşıtların egzoz emisyon kontrollerinin düzenli yapılması IV. tüketim faaliyetlerinin azaltılması uygulamalarından hangileri karbon ayak izini küçültmeye yönelik önlemlerdir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Karbon ayak izinin büyümesine, I. kentleşme II. nüfus III. tüketim IV. sanayileşme durumlarından hangilerinin artması neden olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Sera gazları olarak bilinen karbondioksit, metan, azot oksitler, kloroflorokarbon ve su buharı, görünür ışığı geçirmesine rağmen Dünya’dan yayılan kızılötesi ışınlarının yolunu keserek bir kısmını yeryüzüne yansıtır. Bu duruma sera etkisi denir. Eğer sera etkisi olmasaydı Dünya’nın hava sıcaklığı çok düşük (18 O Options: {'C': 'I ve IV', 'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'D': 'II ve III', 'E': 'II ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bireyin atıklarının yok edilmesi de dahil olmak üzere tüm gereksinimlerini karşılamak için ihtiyaç duyulan biyolojik üretken alana ekolojik ayak izi denir. Ekolojik ayak izi ile ilgili, I. Ekonomik olarak gelişmiş olan ülkelerde tüketimin daha fazla olması, ekolojik ayak izinin büyümesine neden olur. II. Ekolojik ayak izinin, ekosistemin karşılayabileceğinden fazla olması doğal kaynaklar üzerine baskı oluşturur. III. Karbon ve su ayak izinin artması ekolojik ayak izinin küçülmesini sağlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir ürünün üretilmesi için kullanılan toplam yağmur suyu miktarına yeşil su ayak izi, bir ürünü üretmek için ihtiyaç duyulan yüzey ve yer altı su kaynaklarının toplam hacmine mavi su ayak izi, atık su kirliliğinin seyreltilmesi için harcanan su miktarına ise gri su ayak izi denir. Buna göre, I. Sanayi bölgelerinde akarsu kaynaklarının kullanılması mavi su ayak izinin artmasına neden olur. II. Gri su ayak izinin fazla olması suya karışan kirleticilerin oranında artma olduğunu gösterir. III. Karadeniz bölgesi yeşil su ayak izi için daha fazla kaynağa sahiptir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Karbon ayak izinin artması doğrudan veya dolaylı olarak, I. küresel iklim değişikliğine II. akarsuların pH değerinin düşmesine III. toprağın üst tabakasının aşınmasına IV. tarımsal üretimde azalmaya durumlarından hangilerine neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Bir bölgenin, I. ortalama sıcaklık II. bağıl nem III. rüzgâr hızı IV. topografik yapı özelliklerinden hangileri o bölgedeki hava kirliliğini etkiler? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Aydın ve Muğla illerimizde 2012 2021 yılları arasında mey dana gelen orman yangını sayıları ve yanan ormanlık alan (hektar) miktarları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Yıllar 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Adet 382 395 320 254 373 233 355 302 329 369 Hektar 224 971 720 179 476 441 232 960 815 52.219 Tablodaki verilere göre, I. 2021 yılında yanan ormanlık alan, önceki dokuz yılın toplamından fazladır. II. En fazla yangın 2013 yılında meydana gelmiştir. III. Küresel ısınma orman yangınlarını artırmıştır. IV. En az ağaç kaybı 2015 yılında gerçekleşmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bir ülkede tüketimin ayak izi biyolojik kapasitenin üzerinde ise, I. Ekosistem hizmetlerinde bozulmalar görülür. II. Ekosistem zamanla bireylerin ihtiyaçlarını karşılayamaz hâle gelir. III. Ekosistemin besin zincirlerindeki halka sayısı artar. IV. Ülkeyi, dünyanın diğer bölgelerindeki kaynaklara bağımlı hâle getirir. durumlarından hangileri gerçekleşir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Karbon ayak izinin en büyük bileşeni elektrik kullanımıdır. Enerji kaynaklarına göre elektrik enerjisi üretimi ile ilgili gelişmeler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Sıvı Yenilenebilir Yıl Toplam Kömür Doğalgaz Hidrolik Enerji ve Yakıtlar Atıklar* (GWh) (%) 1970 8,623 32,8 30,2 - 35,2 1,9 1980 23,275 25,6 25,1 - 48,8 0,6 1990 57,543 35,1 6,9 17,7 40,2 0,1 2000 124,922 30,6 7,5 37,0 24,7 0,3 2012 239,497 28,4 0,7 43,6 24,2 3,1 Buna göre, I. 1970 yılında kömür kullanılarak üretilen elektrik enerjisi miktarı, 1980 yılına göre daha fazladır. II. 1970’ ten 2012 yılına kadar ölçüm yapılan yıllarda enerji üretimi sürekli artmıştır. III. Su kaynakları ve diğer yenilenebilir kaynakların kullanım oranı 1980 yılından itibaren ölçüm yapılan her yıl azalmıştır. IV. Kömür ve sıvı yakıt kullanımıyla üretilen elektrik enerjisi toplamının, toplam enerji miktarına oranı 1970 yılından itibaren sürekli azalma eğilimindedir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Su ayak izi ile ilgili olarak, I. Bir ürünün üretilmesinde mavi su ayak izinin, yeşil su ayak izinden fazla olması su kaynaklarının sürdürülebilirliğini olumlu etkiler. II. Tarımsal sulamada kullanılan yer altı su kaynakları, mavi su ayak izinin artmasına neden olur. III. Atık suların ekosisteme bırakılmadan önce filtreleme yapılması gri su ayak izinin azaltılmasını sağlar. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir ülkede yaşayan bireylerin ekolojik ayak izi ile ülkenin biyolojik kapasitesi arasındaki farkın fazla olması, doğal kaynakların bir süre sonra yetersiz kalacağı anlamına gelir. Aşağıdaki tabloda bazı ülkelerde birey başına düşen ortalama ekolojik ayak izleri ve biyolojik kapasiteleri verilmiştir. Kişi başı ekolojik Toplam biyolojik ÜLKELER ayak izi (hektar/kişi) kapasite (hektar/kişi) Dünya 2,2 1,8 AB ülkeleri 4,7 2,3 + İsviçre İngiltere 5,6 1,6 Hollanda 4,4 0,8 Kenya 0,8 0,6 Türkiye 2 1,4 Tablodaki bilgilere göre, I. Ülkemizde yaşayan bireylerin sürdürülebilirliğe verdiği zarar dünya ortalamasının altındadır. II. Hollanda’da yaşayan bireylerin ortalama ekolojik ayak izi, AB ülkeleri ortalamasından düşük olmasına karşın, birey başına düşen ekosisteme zarar verme oranı daha fazladır. III. Kenya’nın kişi başı ekolojik ayak izi, dünya ortalamasını düşürmektedir. IV. Dünyanın ekolojik olarak kendini yenileme kapasitesi artmaktadır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bir biyomdaki verimli ekosistemlerin sürdürülebilirliğini, I. biyolojik birikim II. radyoaktivite III. karbon salınımı hangilerinin artması olumsuz şekilde etkiler? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Toprağın sürüldükten sonra bir şey ekilmeden bekletilmesi nadas olarak tanımlanır. Geçmiş yıllarda yoğun olarak uygulanan toprağın nadasa bırakılması günümüzde önerilmeyen bir uygulamadır. Çünkü nadas sürdürülebilir tarım politikasına zarar vermektedir. Nadasa bırakılan bir tarım arazisinde meydana gelen bazı değişimlere ait grafikler aşağıda verilmiştir. N.B.A (Nadasa Bırakılan Alan) N. B. A Topraktaki mineral I miktarı N. B. A Tarım ilacı kullanımı II N. B. A Erozyon III Buna göre verilen grafiklerden hangileri nadasın sürdürülebilirliği olumsuz etkilediğini gösterir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi biyokaçakçılığın etkilerinden değildir? Options: {'A': 'Endemik tür çeşitliliğinin artması', 'B': 'Genetik çeşitlilik kaybının olması', 'C': 'Sürdürülebilirliğin olumsuz etkilenmesi', 'D': 'Biyolojik çeşitliliğin azalması', 'E': 'Ekosistemlerdeki dengelerin bozulması'}", "target": "A"} {"input": "Norveç’in kuzeyindeki bir adanın yer altında bulunan “Svalbard Küresel Tohum Deposu” milyonlarca bitki tohumuna ev sahipliği yapmaktadır. Bu depo dünyadaki bütün tohum çeşitlerini muhafaza etmeyi amaçlayan bir projedir. Buna göre uluslararası bir tohum bankasının kurulma amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir? Options: {'A': 'Biyokaçakçılığı önlemek', 'B': 'Fakir ülkelere gıda yardımı yapmak', 'C': 'Küresel afet hâlinde türleri korumak', 'D': 'Norveç’te tarımı geliştirmek', 'E': 'Ekonomik kazanç elde etmek'}", "target": "C"} {"input": "Sürdürülebilirlikte orman ekosistemleri çok önemli bir yere sahiptir. Ormanlık alan miktarında artışın olduğu bölgelerde bazı değişimler gerçekleşir. Aşağıdaki grafik bu değişimlerden birine aittir. ? Zaman Buna göre, I. erozyon hızı II. yabani hayvan sayısı III. karbon ayak izi değişkenlerinden hangileri “?” ile gösterilen eksene yazılamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki grafiklerden hangisi sürdürülebilir ekosistemi destekler? Ağaçlandırma miktarı Fosil yakıt kullanımı Options: {'A': '', 'B': 'Zaman Zaman Güneş enerjisi CO 2 salınımı kullanımı', 'C': '', 'D': 'Zaman Zaman Su tüketimi', 'E': 'Zaman'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki tabloda bölgelere ait endemik tür sayıları verilmiştir. Bölgeler Endemik tür sayısı Akdeniz 826 Doğu Anadolu 471 Ege 171 Güneydoğu Anadolu 64 İç Anadolu 335 Karadeniz 277 Marmara 102 Buna göre verilen bölgelerde, I. bitki örtülerinin farklı olması II. farklı iklimlere sahip olması III. doğal gübre kullanılması IV. tarımsal faaliyetlerin artması özelliklerinden ya da durumlarından hangileri endemik türlerin dağılışına etki eder? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "İklim değişikliği birçok bitki ve hayvan türünün neslini tehdit etmektedir. Bu kapsamda sürdürülebilirliğin devamı için, I. bölge halkından atalık tohum örneklerinin toplanması II. doğadaki bitki tohumlarının tespit edilmesi III. gen bankalarının kurulması çalışmalarından hangileri yapılmalıdır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Atmosfere salınan karbondioksit miktarı günümüzde doğal yaşamı dolayısıyla sürdürülebilir bir geleceği tehdit etmektedir. Aşağıda bir ülkenin karbondioksit salınımı hedefinin zamana bağlı değişim grafiği verilmiştir. CO2 salınımı zaman Buna göre aşağıdakilerden hangisi ülkenin hedefine ulaşmasında yapması gereken uygulamalardan biri olamaz? Options: {'A': 'Güneş enerjisi kullanımını artırmak', 'B': 'Kömür kaynaklarının kullanıldığı sanayiler geliştirmek', 'C': 'Ormanlık alanları korumak ve yüz ölçümünü artırmak', 'D': 'Fabrikalarda filtre kullanımını teşvik etmek', 'E': 'Rüzgâr türbini için AR-GE çalışmaları yapmak'}", "target": "B"} {"input": "Atmosferde karbondioksit, karbonmonoksit, metan ve ozon gibi gazların fazla birikmesi sera etkisini artırarak yeryüzündeki ortalama sıcaklığın yükselmesine yol açar. Sera gazlarının artmasıyla havanın ortalama sıcaklığı yükselir ve küresel ısınma meydana gelir. Buna göre sürdürülebilir kalkınmada, I. ağaçlandırmanın artırılması II. fosil yakıt tüketiminin teşvik edilmesi III. fabrika bacalarına uygun filtreler takılması IV. yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması uygulamalarından hangileri küresel iklim değişikliğini önlemeye katkı sağlar? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Tatlı su kaynaklarının %73’ü tarımsal sulama amaçlı kullanılmaktadır. Tarımda suyun kullanım biçimi salma, yağmurlama ve damlama sulama şeklindedir. Salma sulama kanallardan alınan suyun tarlaya toprak yüzeyinden akıtılmasıdır. Damlama sulama ise ince borularla suyun bitki köküne doğru damlama biçiminde bırakılmasıdır. Grafikte sulama yöntemlerine bağlı olarak aynı miktarda ürün yetiştirmede kullanılan su miktarındaki değişim gösterilmiştir. 1 kg ürün için kullanılan su miktarı (lt) 3000 Pamuk Mısır 2000 1000 Salma sulama Damlama Sulama yöntemi Grafiğe göre, I. Sulama biçimi suyun verimli kullanımında etkilidir. II. Damlama sulama için çiftçiler desteklenebilir. III. Salma sulama ile elde edilen ürün miktarı daha fazladır. IV. Ekilen ürün çeşidi sulama yönteminin verimliliğini etkiler. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi gen bankalarının kurulma amaçlarından değildir? Options: {'A': 'Koruma altındaki genetik kaynakların verilerini toplamak', 'B': 'Nesli tükenmiş canlı türlerini tespit etmek', 'C': 'Bakteri ve mantar gen kaynaklarını koruma altına almak', 'D': 'Ülkedeki ıslah çalışmalarına tohum temin etmek', 'E': 'Toplanan tohum ve örneklerin muhafazasını sağlamak'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıda bir fabrikanın 2010 ve 2020 yıllarına ait bazı verileri bulunmaktadır. A - Üretim kapasitesi C - Atık su miktarı B - Kullanılan su miktarı D - Üretilen katı atık miktarı Buna göre 2010 ve 2020 yılları arasındaki değişime bakılarak, I. Sürdürülebilirliğe yönelik planlama yapılmıştır. II. Sıfır atık hedefine ulaşılmıştır. III. Ham madde kullanımı azalmıştır. IV. Doğal kaynaklar daha verimli kullanılmıştır. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Ardıç ağacının tohumları toprağa düştüğünde hemen çimlenemez. Ağaçtan dökülen tohumlar önce ardıç kuşları tarafından yenilir. Sindirim sisteminde kabuklarından ayrılan tohum dışkı ile toprağa bırakılır. Toprağa karışan tohum kolayca çimlenir. Buna göre, I. Ardıç kuşu ve ardıç ağacı nesli tükenme tehlikesi altında olan türlerdir. II. Ardıç kuşunun ekolojik nişi, ardıç ağacının neslinin devamlılığını etkilemektedir. III. Ardıç kuşu, ardıç ağacı tohumlarının çimlenmesini kolaylaştırır. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Ormanların korunması sürdürülebilirlik için önemlidir. Aşağıdaki grafikte X, Y, Z ve T ülkelerinin yıllara göre ormansızlaşma miktarları verilmiştir. Ülkelerin Ormansızlaşma Oranı (%) 0,4 0,2 Y Y 0 -0,2 T X T X Z -0,4 Z -0,6 -0,8 -1 Zaman 1990 - 2000 2000 - 2010 Buna göre, I. Z ülkesinde hava kirliliği azalmıştır. II. X ve T ülkelerinde orman yangınları artmıştır. III. Y ülkesinde yabani hayvan sayısı artmıştır. değişimlerinden hangileri gerçekleşmiş olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Buğday üretimi yapan bir ülkede, buğday yapraklarında görülen bir mantar çeşidi büyük ekonomik zararlara neden olmuştur. Ülkemizden izinsiz götürülen yabani ve verimi düşük bir buğday çeşidi ile melezleme çalışmaları sonuç vermiş, hastalığa neden olan mantar türüne dayanıklı bir buğday ırkı elde edilmiştir. Bu yeni ırk ülkede büyük ekonomik gelirler elde edilmesini sağlamıştır. Buna göre, I. verimi düşük bitkilerin de biyokaçakçılığının yapılabildiği II. tarımsal üretimin ülke ekonomisine önemli bir yere sahip olduğu III. hayvanların biyokaçakçılıkta kullanılmadığı IV. ülkemizde genetik açıdan değerli ırkların olduğu ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve IV', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Hücre döngüsü aşağıda şematize edildiği gibidir. Buna göre hayvansal bir hücrede, • DNA miktarının iki katına çıktığı (a) • İğ ipliği ve kromozomların oluştuğu (b) • Boğumlanma ile sitoplazmanın bölündüğü (c) evreler seçeneklerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? İnterfaz Karyokinez Sitokinez Options: {'A': 'a b c', 'B': 'a c b', 'C': 'b a c', 'D': 'b c a', 'E': 'c b a'}", "target": "A"} {"input": "Mitoz evrelerinde gerçekleşen bazı olaylar numaralandırılarak aşağıda verilmiştir. I. Kardeş kromatitlerin birbirlerinden uzaklaşması II. Eşlenmiş kromozomların ekvatoral düzlemde tek sıra hâlinde sıralanması III. Sentriyollerin zıt kutuplara çekilmesi IV. Kromozomların, kromatinlere dönüşmeye başlaması Bunlardan hangi ikisi yer değiştirirse olayların gerçekleşme sırası doğru olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "2n = 26 kromozomlu bir hücre peş peşe üç mitoz geçirirse, I. Bölünme sonrası oluşacak hücre sayısı II. Bölünme sonrası oluşan hücrelerin kromozom sayısı değerleri aşağıdakilerin hangisinde doğru belirtilmiştir? I II Options: {'A': '2 26', 'B': '4 26', 'C': '8 26', 'D': '8 13', 'E': '4 13'}", "target": "C"} {"input": "Paramesyum ile bir domatesin hücrelerinde gerçekleşen mitoz bölünme sonucu nasıl değiştikleri resimde gösterilmiştir. Buna göre mitoz ile ilgili olarak, I. Üremeyi sağlayabilir. II. Büyüme ve gelişmeyi sağlayabilir. III. Tek hücreli ve çok hücreli canlılarda ortak görülen bir olaydır. verilen açıklamalardan hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hücre döngüsünde gerçekleşen evrelerin görselleri verilip bu evrelerin baş harfleri kullanılarak anlamlı bir kelime oluşturulacaktır. Bu anlamlı kelime \"Protista âleminde bulunan, yalancı ayaklarıyla hareket eden tatlı sularda yaşayan canlının adı nedir?\" sorusunun da cevabıdır. İnterfaz Profaz Metafaz Anafaz Telofaz Buna göre hücre döngüsünün evreleri, I. kromozomların en net sayıldığı, II. DNA eşlenmesinin görüldüğü, III. sentromer bölünmesinin gerçekleştiği, IV. çekirdekçiklerin kaybolduğu hangi sıra ile yerleştirildiğinde istenilen kelimeye ulaşılır? Options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'I - IV - II - III', 'C': 'III - I - II - IV', 'D': 'III - II - I - IV', 'E': 'IV - I - II - III'}", "target": "C"} {"input": "Mitoz sonucunda oluşan hücrelerde, I. kromozom sayısı II. gen yapısı III. DNA miktarı verilen özelliklerden hangilerinin aynı kalması beklenir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Farklı organizmalara ait genetik yapıların bir arada bulunduğu yeni, farklı ve ortak bir bütün oluşturduğu duruma kimerizm denir. Kimerik bireyler kendi DNA’sının yanı sıra başka bir bireye ait DNA’yı da taşır. Bitkilerde görülen eşeysiz üreme olaylarından hangisinde kimerik bireyler oluşabilir? (Mutasyon gerçekleşmediği varsayılacaktır.) Options: {'A': 'Yumru ile üreme', 'B': 'Çelik ile üreme', 'C': 'Aşılama ile üreme', 'D': 'Rizom ile üreme', 'E': 'Stolon ile üreme'}", "target": "C"} {"input": "Bitkilerde çelikle üreme şekilde gösterildiği gibi gerçekleşmektedir. Buna göre, çelikle üremeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Daha kısa sürede ürün alınmasını sağlar.', 'B': 'Genetik çeşitliliğin oluşmasında etkisi yoktur.', 'C': 'Daha dirençli bitkilerin elde edilmesi sağlanır.', 'D': 'Temeli mitoz bölünmeye dayanır.', 'E': 'İstenilen özellikteki neslin korunmasını sağlar.'}", "target": "C"} {"input": "Partenogenez, oluşum şekline göre ikiye ayrılır. Doğal ortamlarda gerçekleşiyorsa doğal partenogenez, deneysel uygulamalar sonucunda gerçekleşiyorsa deneysel partenogenez adını alır. Buna göre, I. erkek bal arılarının oluşumu II. döllenmemiş ipek böceği yumurtalarının fırçalanması ile yeni birey oluşumu III. doğal ve kararlı ortamda su piresi oluşumu IV. toplu iğne ile dokunulan kurbağa yumurtasından yavru gelişimi ifadelerinden hangileri deneysel partenogeneze örnektir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "1900’lü yılların başında, Narragansett Körfezi’ndeki istiridye avcıları, kendi istiridyelerini avlayan denizyıldızlarını yok etmeye çalıştılar. Bir denizyıldızı ile karşılaştıklarında bıçaklarıyla parçalayıp tekrar denize attılar. Sonuç olarak denizyıldızı popülasyonu çok fazla artış gösterdi. Çoğalan denizyıldızlarıyla ilgili, I. Mitoz etkili olmuştur. II. Genotipleri değişmiştir. III. Kopan parçaların bazılarından yeni bireyler oluşmuştur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "İnsanın üç farklı hücresinin bölünme süreciyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir. • K hücresi yeterli bölünme büyüklüğüne ulaşamamıştır. • L hücresinin DNA replikasyonu sırasında kopya DNA hatalı oluşmuştur. • M hücresinde mitozun metafaz evresinde bazı kromozomlar iğ ipliklerine tutunmamıştır. İlgili hücrelerde gerçekleşen anomali sonrasında normal koşullarda verilmesi gereken “dur” sinyali oluşmamış ve hücreler bölünme süreçlerine devam etmiştir. Bu üç hücrenin süreci tamamlamasıyla ilgili olarak, I. K hücresinden mutasyona uğramış hücreler oluşur. II. L hücresinden farklı genetik özelliklere sahip hücreler oluşur. III. M hücresinden farklı kromozom sayısına sahip hücreler oluşur. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Canlılarda üremeyle ilgili aşağıdaki tanımlar verilmiştir. • Dişi ve erkek gametlerin çekirdeklerinin birleşmesi olayıdır. • Döllenmemiş yumurta hücresinin gelişerek yeni bir birey meydana getirmesidir. • Bir bitkiden alınan sürgünün başka bir bitkinin gövdesine eklenmesi tekniğidir. • Aynı türe ait iki gametin birleşmesi, gelişmesi ve yeni bir birey oluşturması şeklinde üreme çeşitidir. Buna göre aşağıdaki kavramlardan hangisinin tanımına yer verilmemiştir? Options: {'A': 'Eşeyli üreme', 'B': 'Aşılama', 'C': 'Partenogenez', 'D': 'Mayoz', 'E': 'Döllenme'}", "target": "D"} {"input": "Besin değeri yüksek ve bol ürün veren bir bitkinin kalitesini korumak için, I. doku kültürü II. aynı bitkinin tohumundan üretme III. vejetatif üreme yöntemlerinden hangileri kullanılmalıdır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda bazı eşeysiz üreme çeşitleri verilmiştir. Buna göre, I. ikiye bölünme II. tomurcuklanma III. sporlanma IV. vejetatif üreme yukarıda verilenlerden hangileri hem bir hücrelilerde hem de çok hücrelilerde görülebilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Bitkilerde büyümeyi sağlayan meristem hücrelerinin hayat döngüsünde aşağıda verilenlerden hangisi gözlenmez? Options: {'A': 'Çekirdek zarı ve çekirdekçiklerin kaybolması', 'B': 'İğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanması', 'C': 'Sentromer bölgelerine rastlanması', 'D': 'Kromatinlerin yoğunlaşarak kromozomlara dönüşmesi', 'E': 'Sitokinezin plazma zarından hücre merkezine doğru gerçekleşmesi'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda, bal arılarına ait üreme şeması verilmiştir. Şemaya göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'I. olayda kalıtsal çeşitlilik görülür.', 'B': 'İşçi ve kraliçe arı oluşumu modifikasyona örnektir.', 'C': 'II numaralı olay mayoz bölünmedir.', 'D': 'III numaralı olay döllenmedir.', 'E': 'IV numaralı olay partenogenezdir.'}", "target": "C"} {"input": "Bazı bitkilerden koparılan bir dal parçası, toprağa dikildiğinde yeni bir bitki oluşturabilir. Buna çelikle çoğalma denir. Ayrılan dal parçasının meristem tabakası yeniden kök oluşturduğundan bu parça ayrı bir bitki olarak yaşayabilir. Özellikle tarımda verimliliği artırmak, az zamanda daha çok ve daha kaliteli bitkiler yetiştirmek için kullanılan üretim metodudur. Kavak, çınar, asma gibi bitkiler çelikle üretilir. Özellikle melez olan ve eşeyli üremeyen çekirdeksiz üzüm, Washington portakalı, Satsuma mandalinası gibi bitkiler bu şekilde üretilir. Bu bitkilerin çelikle üremeleri sırasında gerçekleşen hücre bölünmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Kardeş kromatit ayrılması gözlenir.', 'B': 'Yeni oluşan hücrelerin kromozom sayısı başlangıçtaki hücreyle aynıdır.', 'C': 'Krossing over gerçekleşir.', 'D': 'Mutasyon gerçekleşmezse kalıtsal çeşitlilik oluşmaz.', 'E': 'İğ iplikleri oluşumu gözlenir.'}", "target": "C"} {"input": "Hücre bölünmesi sırasında karyokinezin görüldüğü ama sitokinezin gerçekleşmediği gözlenmiş ise bölünme sonucu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru olur? Options: {'A': 'Bölünme sonrası çok çekirdekli hücre oluşur.', 'B': 'Her biri tek çekirdekli az miktarda sitoplazma içeren hücreler oluşur.', 'C': 'Sitoplazma miktarı farklı olan çok sayıda hücre oluşur.', 'D': 'Oluşacak hücrelerin yarısı çekirdekli yarısı çekirdeksiz olur.', 'E': 'Oluşacak hücrelerin hiçbirinde çekirdek bulunmaz.'}", "target": "A"} {"input": "• Hücre döngüsünün kontrolünün bozulması sonucu ortaya çıkan durum K, • K hücrelerinin kan ve lenf yoluyla diğer dokulara yayılması L olarak tanımlanır. Buna göre, I. K, tümör durumunu ifade eder. II. L, metastaz olup kanser hücrelerinin başka doku ya da organlara yayılmasıdır. III. L’nin önlenmesindeki yöntemlerden biri tümörlü dokunun ameliyatla çıkarılmasıdır. verilenlerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III 2018 TYT'}", "target": "E"} {"input": "Soğan kökü hücrelerinde hücre bölünmesi incelenirken aşağıdaki olaylardan hangisiyle karşılaşılmaz? Options: {'A': 'Çekirdek zarının parçalanması', 'B': 'Kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşması', 'C': 'İğ ipliklerinin oluşumu', 'D': 'Kromatitlerin hücrenin kutuplarına çekilmesi', 'E': 'Sitokinezin boğumlanmayla gerçekleşmesi 2019 TYT'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki şekilde bal arılarında üreme süreci gösterilmiştir. Buna göre şekilde K olayı, N olayı, L hücresi ve M hücresi ile gösterilen yerler, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? K olayı N olayı L hücresi M hücresi Options: {'A': 'Mayoz Rejenerasyon Sperm Zigot', 'B': 'Mitoz Rejenerasyon Sperm Birincil oosit', 'C': 'Mayoz Partenogenez Sperm Zigot', 'D': 'Mayoz Partenogenez Birincil Zigot spermatosit', 'E': 'Mayoz Tomurcuklanma Birincil Birincil spermatosit oosit'}", "target": "C"} {"input": "Aksolotllar tüm Meksika Xochimilia Gölü’nde yaşar. Üreme dönemlerinde erkek Aksolotllar spermator adındaki kapsüle spermini bırakır ve bu kapsül suyun dibine iner. Daha sonra dişi Aksolotllar gelip bu kapsülün üzerine yerleşir. Döllenen yumurtalardan yaklaşık 2 hafta sonra larvalar oluşur. Bu larvaların gelişmesiyle ergin bireyler oluşur. Bir semender çeşidi olan Aksolotllar tüm organlarını yenileyebilme özelliği ile bilim dünyasının ilgisini çekmektedir. Yenilenme sürecini nasıl başardığını anlamak üzere yapılan çalışmalarda 1. evrede hücreleri incelendiğinde hücrelerde büyüme olduğu, 2. evrede hücre sayısını arttırdığı ve aynı RNA’ları ürettiği, 3. evrede DNA’larında nükleotit diziliminde değişme olmadığı halde farklı RNA’lar sentezlediği gözlenmiştir. Bundan hareketle Aksolotllar ile ilgili olarak, I. Üremeleri eşeyli olarak gerçekleştirmektedir. II. Yenilenmeyi mitoz ile gerçekleştirir. III. Organ oluşumunda farklı genler aktifleşmiştir. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Hücre bölünmesi sırasında kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşması sonucunda kromozomlar oluşur. Bir kromozom iki kardeş kromatitten meydana gelir ve kardeş kromatitleri bir arada tutan yapı sentromerdir. Aşağıda hayvan hücresinde görülen mitozun iki evresi verilmiştir. Buna göre; I. Metafaz evresinde 8 kardeş kromatit vardır. II. 4 kromozomlu bir hücredir. III. Sentromer bölünmesi metafaz evresinde gerçekleşir. IV. Anafaz evresinde kardeş kromatitler ayrılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Hücre bölünmeleri sırasında gözlenen olaylardan hangisi yanlış verilmiştir? Mitoz Mayoz Options: {'A': 'DNA’nın eşlenmesi + +', 'B': 'Kromozom sayısının yarıya - + inmesi', 'C': 'Homolog kromozomların + ayrılması', 'D': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması + +', 'E': 'Krossing over - +'}", "target": "C"} {"input": "Eşeyli üreyen canlılarda kalıtsal çeşitliliğin sağlanmasında rolü olan homolog kromozomlar arasında meydana gelen parça değişimi (krossing over) olayını incelemek isteyen bir araştırmacının seçeneklerde verilen hücre tiplerinden hangisini kullanması doğru olur? Options: {'A': 'Tohumun çimlenip büyümesiyle oluşan bitkinin yaprak hücrelerini', 'B': 'Yumurta içinde gelişmekte olan civciv embriyonik hücrelerini', 'C': 'Aşılama yöntemi uygulanan meyve ağacının bölünebilir doku hücrelerini', 'D': 'Kraliçe arının eşey organındaki üreme ana hücresini', 'E': 'Çilek bitkisinin sürünücü gövdesinden oluşan genç gövde hücrelerini'}", "target": "D"} {"input": "Mayoz sırasında gözlenen, I. tetrat oluşumu II. homolog kromozomların ayrılması III. kardeş kromatitlerin ayrılması olayları aşağıda verilen hangi sıraya göre gerçekleşir? Options: {'A': 'I - II - III', 'B': 'I - III - II', 'C': 'II - III - I', 'D': 'III - I - II', 'E': 'III - II - I'}", "target": "A"} {"input": "Mayozun genel özellikleriyle ilgili aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Üreme ana hücreleri tarafından gerçekleştirilir.', 'B': 'Sadece 2n kromozomlu hücreler gerçekleştirebilir.', 'C': 'Tetrat, sinapsis ve krossing over olayları gözlenir.', 'D': 'Bölünme sonrası kromozom sayısı yarıya iner.', 'E': 'Mayoz I ve mayoz II öncesinde DNA eşlenmesi gerçekleşir.'}", "target": "E"} {"input": "Eşeyli üreyen bir canlı türünde çoğalma süreci aşağıda ifade edildiği gibidir. Buna göre, I. Dişi üreme hücresinde dişi bireyin vücut hücresinin yarısı kadar kromozom bulunur. II. Erkek üreme hücresinin kalıtsal yapısı ile erkek bireyin kalıtsal yapısı birbirinden farklıdır. III. Yavru birey atalarının her birine %50 oranında kalıtsal benzerlik gösterir. verilenlerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Mitozla büyüme ya da çoğalma sağlanırken sadece mayozla, I. çoğalma II. gamet oluşturma III. büyüme IV. döllenme verilenlerden hangileri sağlanır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bazı canlılar erkek ve dişi üreme organına aynı anda sahiptir. Bu tür canlılara hermafrodit canlı denir. Hermafrodit canlıların bazılarında dişi ve erkek üreme hücreleri aynı anda oluşabilir ve bu canlılar kendi kendini dölleme yeteneğine sahiptir. Bazı hermafrodit canlılarda ise erkek ve dişi üreme hücreleri farklı zamanlarda gelişir ve bu canlılar kendini dölleyemez. Hermafrodit canlılarda, I. türün neslinin devam etme olasılığının artması II. kendini dölleyecek yeteneğe sahip olmaması III. erkek ve dişi gametlerin farklı zamanlarda olgunlaşması görülen özelliklerden hangileri kalıtsal çeşitliliğin artmasına neden olur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Ahmet Bey bahçesinde bulunan bitkilere aşağıdaki işlemleri uyguluyor. I. Beyaz gülden budadığı dalları köklendiriyor. II. Belli bir alana lale soğanlarını ekiyor. III. Bir kök olarak ektiği çilek geniş bir alana yayılıyor. IV. Bahçenin kenarlarına ceviz tohumlarını ekiyor. V. Bahçesinde bulunan üzüm asmalarını aşılıyor. Ahmet Bey’in yaptığı hangi işlem sonucunda yeni oluşan bitkinin genetik yapısı ana bitkiden farklı olur? Options: {'A': 'I', 'B': 'II', 'C': 'III', 'D': 'IV', 'E': 'V'}", "target": "D"} {"input": "2n=40 kromozomlu eşeyli üreyen bir canlının mayoz evreleri ile ilgili olarak, I. Anafaz I’de her kutba 10 kromozom çekilir. II. Metafaz II’de her bir hücrenin ekvatoral bölgesinde 40 kromatite iğ iplikleri bağlanır. III. Profaz I’de 20 tetrat oluşur. yukarıda verilen açıklamalardan hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Eşeyli üreme ve bu yolla üreyen canlılarla ilgili olarak aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Döllenme olayı eşeyli üremenin temelidir.', 'B': 'Bazı erselik canlılar kalıtsal çeşitliliği artırmak için kendilerini döllemeyi engelleyen uyumlara sahiptir.', 'C': 'Türün değişen ortam koşullarına uyum yapma olasılığını artıran üreme çeşididir.', 'D': 'Gametlerin birleşmesi sonucu diploit zigot hücresi oluşur.', 'E': 'Çok hücreli tüm canlıların üreme şeklidir.'}", "target": "E"} {"input": "Mayozun profaz I evresinde homolog kromozomların yan yana gelmesiyle oluşan dört kromatitli yapıya tetrat denir. Buna göre profaz I evresinde 23 tetrat bulunduran bir üreme ana hücresinin profaz II evresindeki kromozom sayısı kaçtır? (Bir kromozom iki kardeş kromatitten oluşur.) Options: {'A': '23', 'B': '46', 'C': '48', 'D': '92', 'E': '96'}", "target": "A"} {"input": "Mayoz sonrasında kalıtsal çeşitliliğin sağlanmış olmasının temel nedeni seçeneklerin hangisinde belirtilmiştir? Options: {'A': 'Bölünme öncesinde DNA replikasyonunun gerçekleşmesi', 'B': 'Profaz - I’de kromozomlar arasında zorunlu olarak gerçekleşen gen alışverişi', 'C': 'Anafaz - I’de homolog kromozomların ayrılması', 'D': 'Metafaz - II’de kromozomların ekvator düzlemine sıralanması', 'E': 'Anafaz - II’de kardeş kromatitlerin ayrılması'}", "target": "C"} {"input": "Bir kromozom çiftine sahip hücrenin mayozuna ait bazı olaylar görselde verilmiştir. Profaz I Metafaz I Metafaz II Gametler Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Kardeş olmayan kromatitler arasında karşılıklı olarak parça değişimi mayoz I’de gerçekleşir.', 'B': 'Profaz I’de meydana gelen parça değişimi her mayoz bölünmede gerçekleşir.', 'C': 'Bölünme tamamlandığında iki çeşit dört hücre oluşmuştur.', 'D': 'Metafaz I’de kromozom sayısını yarıya düşüren olay gerçekleşir.', 'E': 'Mayozda kalıtsal çeşitliliği sağlayan temel olay metafaz II evresinde gerçekleşir.'}", "target": "A"} {"input": "Bir hücre interfazının G2 belirginleşen kromozom sayısı ise evresinde sahip olduğu DNA miktarı 2X, profaz I evresinde 4N’dir. Bu hücre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'G1 evresinde DNA miktarı X kadardır.', 'B': 'Mitozun anafaz evresinde DNA miktarı 2X, kromozom sayısı 8N’dir.', 'C': 'Mayozun metafaz II evresinde DNA miktarı X, kromozom sayısı 2N’dir.', 'D': 'Mitoz sonucu oluşan her bir hücrenin DNA miktarı X, kromozom sayısı 4N’dir.', 'E': 'Mayoz I öncesinde DNA miktarı 4X olur ve oluşan her bir hücreye eşit dağılır.'}", "target": "E"} {"input": "Mayoz ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Bölünme sonucunda kromozom sayısı yarıya iner.', 'B': 'Tetrat ve sinapsis olayları görülür.', 'C': 'Homolog kromozomlar ayrılarak zıt kutuplara gider.', 'D': 'Eşeysiz üremenin temel olaylarından birisidir.', 'E': 'Bölünme tamamlandığında 4 tane hücre oluşur.'}", "target": "D"} {"input": "Bir araştırmacı hayvan üreme hücrelerinin oluşumu ile ilgili yaptığı bir çalışma için mayozun metafaz II evresinde hücre bölünmesini durdurmak ve inceleme yapmak istemektedir. Bu araştırmacı aşağıda verilen yöntemlerden hangisini kullanarak hücre bölünmesini metafaz II evresinde durdurabilir? Options: {'A': 'DNA replikasyonunu engellemek', 'B': 'Sentriyollerin eşlenmesini engellemek', 'C': 'Sentromerlerin ayrılmasını engellemek', 'D': 'Kinetekorların oluşmasını engellemek', 'E': 'İğ ipliklerinin oluşmasını engellemek'}", "target": "C"} {"input": "Eşeyli üreyen bir canlının yaşam sürecinde gerçekleşen olaylarda kromozom sayısının nasıl değiştiğini gösteren grafik verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'I’de mitoz gerçekleşmiştir.', 'B': 'II tür içi çeşitliliği artıran bir olaydır.', 'C': 'III’te döllenme olayı ile zigot oluşmuştur.', 'D': 'I ve II’de homolog kromozomlar ayrılmıştır.', 'E': 'IV’te embriyonik gelişim sağlanmıştır. 2020 TYT'}", "target": "D"} {"input": "Bir tavuk ve horozun çiftleşmesinden elde edilen yumurtalar kuluçkaya alınıyor. Yumurtadan çıkan civcivlerin tüy rengi, ibik biçimi, tepelik şekli ve kuyruk biçimi gibi bazı karakterlere ait özellikler bakımından birbirlerinden farklılık gösterdiği gözlemleniyor. Civcivler arasındaki bu farklılığın ortaya çıkmasına aşağıdakilerden hangisinin katkı yapması beklenmez? Options: {'A': 'Gametlerin oluşumu sırasında krossing over olayının gerçekleşmesi', 'B': 'Mayozda homolog kromozomların şansa bağlı olarak kutuplara gitmesi', 'C': 'Her bir civcivin oluşumu için birleşen gametlerin farklı genotipte olması', 'D': 'Bir yumurtanın, çok sayıdaki spermden biri tarafından döllenmesi', 'E': 'Yumurtaların kuluçka süresince farklı sıcaklıklara maruz kalması 2021 TYT'}", "target": "E"} {"input": "İnsan eşey ana hücresinde gerçekleşen mayozla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Mayoz tamamlandığında oluşan hücrelerin genetik yapıları birbirinden farklıdır.', 'B': 'Profaz I evresinde homolog kromozom çiftlerinin kardeş olmayan kromatitleri arasında parça değişimi gerçekleşebilir.', 'C': 'Anafaz I evresindeki kromozom sayısı anafaz II evresindekinin iki katıdır.', 'D': 'Mayoz I tamamlandığında oluşan hücreler n kromozomludur.', 'E': 'Anafaz I evresinde homolog kromozomların hangi kutuplara çekileceği şansa bağlı olarak gerçekleşir.'}", "target": "C"} {"input": "Eşeyli üreyen canlılarda kromozom sayısının nesiller boyunca sabit kalması durumu, I. mitoz II. mayoz III. DNA replikasyonu IV. döllenme verilenlerden hangi ikisinin gerçekleşmesi ile sağlanır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Kromozomlarla ilgili aşağıdaki şekil verilmiştir. Mayoz I’in profaz evresindeki kromozomları temsil eden şekilde harflerle gösterilen yapılar için, I. a1 ve a2 kardeş kromatitlerdir. II. b sinapsisi ifade eder. III. c1 ve a2 arasında krossing over gerçekleşebilir. IV. d tetrat yapısıdır. verilenlerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Bezelye bitkisinde görülen iki karekterin kalıtım özellikleri resim ve tabloda gösterilmiştir. Buna göre, I. Bezelyenin çeşitli bölümlerinin renk kalıtımı farklı genler tarafından kontrol edilir. II. Bezelye bitkisinin farklı bölgelerinde görülen aynı rengin baskınlık durumu birbirinden farklıdır. III. Bezelyede yeşil tohumlu olmak yeşil meyveli olmaya baskındır. ifadelerinden hangileri çıkarılamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "KK Ll mm Nn genotipine sahip bir canlı Mendel ilkelerine göre aşağıda verilen gamet çeşitlerinden hangisini oluşturmaz? Options: {'A': 'KLmn', 'B': 'Klmn', 'C': 'KLmN', 'D': 'KlmN', 'E': 'KlMn'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda ayrık kulak memesi özelliği, yapışık kulak memesi özelliğine baskındır. Heterozigot ayrık kulak memesi özelliğindeki ebeveynlerin ayrık kulak memesi özelliğinde kız çocuklarının olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/8', 'C': '1/16', 'D': '3/16', 'E': '3/8'}", "target": "E"} {"input": "Bezelyelerde sarı tohum yeşil tohuma, yuvarlak tohum buruşuk tohuma baskındır. Homozigot sarı-yuvarlak tohumla, yeşil-buruşuk tohumlu iki bitki çaprazlandığında, I. sarı-yuvarlak II. sarı-buruşuk III. yeşil-yuvarlak IV. yeşil-buruşuk verilenlerden hangileri F dölünde görülmez? 1 Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Mendel genetiğinde heterozigot karakter sayısı (n) bilindiğinde F1 dölünün kendileştirilmesiyle oluşan F dölünde meyda- 2 çeşidi sayısı 2n na gelecek genotip çeşidi sayısı 3n, fenotip formülleriyle hesaplanır. Buna göre F dölü AABbDd olan bir canlının kendileşti- 1 rilmesi ile oluşan F dölündeki genotip ve fenotip çeşidi 2 sayısı kaçtır? Genotip Çeşidi Fenotip Çeşidi Options: {'A': '81 16', 'B': '27 8', 'C': '9 6', 'D': '9 4', 'E': '3 1'}", "target": "D"} {"input": "Dünyada ve ülkemizde en sık görülen Akdeniz anemisi olarak da bilinen Talasemi, kemik iliğinde kırmızı kan hücreleri olan eritrositlerde oksijen taşıyan hemoglobin maddesinin yapımıyla ilgili genlerde bozukluk ya da yetersizlik sonucu oluşan kalıtsal bir hastalıktır. Hastalığa çekinik bir alel neden olur. Genotipi heterozigot olan bireyler hastalığa neden olan aleli taşımalarına rağmen sağlıklı kan hücrelerine sahiptir. Talasemi hastalığı bakımından taşıyıcı olan ebeveynlerin doğacak çocuklarının hasta olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '%0', 'B': '%25', 'C': '%50', 'D': '%75', 'E': '%100'}", "target": "B"} {"input": "Kalıtılan bir özellikten sorumlu iki alelin gamet oluşumu sırasında birbirinden ayrılıp farklı gametlere gitmesine “ayrılma kuralı” denir. Buna göre PpRrSsVv genotipli bireyin oluşturacağı gametler düşünülürse aşağıda verilenlerden hangisi bu kurala uygun olmaz? Options: {'A': 'pRsv', 'B': 'PRsv', 'C': 'PRSV', 'D': 'prsv', 'E': 'PrSsV'}", "target": "E"} {"input": "Küçük yaştan itibaren doğa bilimlerine ilgi duyan Mendel, Pisum cinsi bezelyeler ile yaptığı çalışmalarda bezelyelerin yedi özelliğini nesiller boyunca takip etmiş, bu özelliklerden baskın olanları büyük harf, çekinik olanları ise küçük harf ile göstermiştir. Baskın ve çekinik özellikteki alellerin gametlere dağılımının eşit olduğunu, oluşan gametlerde ise her alel çiftinden yalnızca birinin bulunabileceğini tespit etmiştir. Farklı özelliklere sahip bezelyeler çaprazlandığında oluşan bireylerin birbirine benzediğini, çaprazlama sonuçlarının daha önceki hesaplamalar ile uyumlu olmasını ise gametlerin rastgele birleşmesi ile açıklamıştır. Mendel’in elde ettiği sonuçlarsa “Mendel İlkeleri” olarak özetlenmiştir. Mendel İlkeleri ile ilgili verilenlere göre aşağıdakilerden hangisi bu ilkeler içinde değildir? Options: {'A': 'Dominantlık yasası', 'B': 'Bağımsız dağılım ilkesi', 'C': 'Eş baskınlık ilkesi', 'D': 'Ayrılma ilkesi', 'E': 'Benzerlik yasası'}", "target": "C"} {"input": "Bağımsız genlere sahip bireylerin oluşturacağı gamet çeşidi sayısı 2n formülü ile hesaplanır. Buradaki “n” heterozigot karakter sayısıdır. Buna göre, I. AABbDdEe II. AABBDdEE III. aaBBddEE genotipli bireylerin oluşturacağı gamet çeşidi sayısının büyükten küçüğe doğru sıralanışı hangi seçenekte doğru verilmiştir? Options: {'A': 'I - II - III', 'B': 'I - III - II', 'C': 'II - I - III', 'D': 'III - I - II', 'E': 'III - II - I'}", "target": "A"} {"input": "Genotipi AaBbDDEeFfXY olan canlının AB ve DE genleri bağlı genlerdir. Bu canlının oluşturabileceği, gametlerin meydana gelebilme olasılığına göre sırası çoktan aza doğru nasıl olmalıdır? (Krossing over gerçekleşmediği varsayılacaktır.) Options: {'A': 'I > II=III', 'B': 'I > II > III', 'C': 'III >II > I', 'D': 'I = III > II', 'E': 'I = II = III'}", "target": "D"} {"input": "Yapışık ve serbest kulak memesinin kalıtımı ile ilgili iki aile hakkında bilgiler verilmiştir. A ailesi: Serbest kulak memesine sahip anne ve babanın 2 erkek çocuğu yapışık, 1 kız ve 1 erkek çocukları ise serbest kulak memesine sahiptir. B ailesi: Yapışık kulak memesine sahip baba ile serbest kulak memesine sahip annenin kız çocukları serbest, erkek çocukları da yapışık kulak memesine sahiptir. Buna göre A ailesindeki yapışık kulak memesine sahip erkek ile B ailesinin serbest kulak memesine sahip kızı evlendiğinde doğacak çocukların genotipi, I. homozigot çekinik II. homozigot baskın III. heterozigot baskın durumlarından hangileri gibi olabilir? (Serbest kulak memesi özelliği, yapışık kulak memesi özelliğine baskındır.) Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Canlılarda bazı karakterlerin ortaya çıkmasında, alel olmayan genler arasındaki etkileşim söz konusudur. • Bir bitki türünde tohum rengi için farklı iki gen (A ve Options: {'B': '2', 'A': '1', 'C': '1', 'D': '3', 'E': '5 2 3 8 8 8'}", "target": "D"} {"input": "Bir keçi türünün kıl yapısının kalıtımı ile ilgili çaprazlamalar yapılmış ve ortaya çıkan sonuçlar tabloda verilmiştir. Buna göre, I. Kıvırcık kıl aleli baskın olup düz kıl aleli çekiniktir. II. Düz kıllı keçiler homozigot genotipe sahipken tüm kıvırcık kıllı keçiler heterozigot genotipe sahiptir. III. Heterozigot genotipli kıvırcık keçinin herhangi bir kıl yapısına sahip keçi ile çaprazlanması sonucu oluşan genotip çeşidi 1’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Genotipi Bb olan baskın karakterli bireyden çekinik karakterli bir bireyin oluşabilmesi için çaprazlanacağı bireyin kaç farklı genotipte olması mümkündür? Options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlarda vücuda ait birçok özellik otozomal kromozomlarla aktarılır. Örneğin; akondroplazi (cücelik) otozomal baskın genle ortaya çıkan bir durumdur. Tabloda bazı ailelerin akondroplazi ve normal olma durumları gösterilmiştir. Tablo incelendiğinde K, L ve M genotipli ebeveynlerden hangilerinin normal çocukları olabilir? Options: {'A': 'Yalnız K', 'B': 'Yalnız L', 'C': 'L ve M', 'D': 'K ve L', 'E': 'K, L ve M'}", "target": "E"} {"input": "Kedilerde kuyruksuz Manx fenotipli bireyler heterozigot genotiplidir. Manx aleli, bu özellik bakımından baskın homozigot olan kedilerde omurga gelişimini engellediği için embriyo ölümü gerçekleşir. Buna göre kuyruksuz Manx dişi ve erkeğin aynı genotipli yavrularının doğma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '1', 'C': '2', 'D': '3', 'E': '1 4 2 3 4'}", "target": "C"} {"input": "Yumurta ve sperm, aktarılacak her karakter için genin sadece bir alelini taşır. Çünkü bir karakterin ortaya çıkmasından sorumlu olan iki alel, mayoz sırasında birbirinden ayrılır ve bu durum “Mendel’in Ayrılma İlkesi’’ olarak bilinir. Sperm ve yumurta döllenme sırasında sahip oldukları bu alelleri yavrulara aktarır. Böylece yavrular her bir karakter için çift alele sahip olmuş olur. AabbDDEe genotipine sahip olduğu varsayılan bir canlının yavrularının genotipinin, I. AAbbddee II. AaBbDdEe III. aaBBDDEE IV. AabbDDEE verilenlerden hangileri gibi olması beklenmez? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "İnsanda kahverengi göz, mavi göz rengine baskındır. Homozigot kahverengi gözlü bir erkekle fenotipi bilinmeyen bir kadının evliliğinden, kahverengi gözlü çocuk dünyaya geliyor. Buna göre annenin fenotipi ve genotipi verilenlerden hangileri olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir genin birbirinden farklı iki alele sahip olma durumuna heterozigotluk denir. İki karakter bakımından heterozigot olan bireye dihibrit, bu bireylerin çaprazlanmasına ise dihibrit çaprazlama denir. Genotipi RrBb olan dihibrit iki bireyin çaprazlanması Punnett karesinde verilmiştir. Bu çaprazlamaya göre X ve Y ile gösterilen genotipli yavruların oluşma ihtimali sırasıyla nasıl olmalıdır? Options: {'A': '1/16, 1/16', 'B': '1/16, 3/16', 'C': '3/16, 3/16', 'D': '9/16, 3/16', 'E': '3/16, 9/16'}", "target": "A"} {"input": "Homozigot olduğunda hayvanın doğmadan ölümüne yol açan çekinik bir alelin vücut kromozomları ile kalıtıldığı bilinmektedir. Buna göre bu karakter için heterozigot dişi ve erkekten, kendileri ile aynı genotipe sahip yavruların doğma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '1/2', 'C': '1/3', 'D': '2/3', 'E': '3/4'}", "target": "D"} {"input": "Bozuk dentin hastası bir kadın ile normal fenotipli bir erkeğin normal fenotipli kız çocuklarının olma ihtimali kaçtır? (Bozuk dentin X kromozomuna bağlı baskın bir özelliktir.) Options: {'A': '0', 'B': '1/2', 'C': '1/8', 'D': '3/4', 'E': '1'}", "target": "C"} {"input": "X: Fenotipinde baskın özelliği gösteren genotipi bilinmeyen bireyin, genotipini öğrenmek amacıyla çekinik homozigot özelliği gösteren bireyle çaprazlanmasıdır. Y: Bir karakterin kalıtımından sorumlu iki alelin bir arada bulunduğu zaman her birinin etkisini fenotipte göstermesidir. Z: Bir karakterin kalıtımından sorumlu ikiden fazla sayıda alel olmasıdır. Yukarıda verilen X, Y ve Z kavramları incelendiğinde seçeneklerden hangisi doğru olur? X Y Z Options: {'A': 'Çok alellilik Eş baskınlık Kontrol çaprazlama', 'B': 'Kontrol Eş baskınlık Çok alellilik çaprazlama', 'C': 'Tam Eş baskınlık Kontrol baskınlık çaprazlama', 'D': 'Eş baskınlık Kontrol Çok alellilik çaprazlama', 'E': 'Kontrol Çok alellilik Tam çaprazlama baskınlık'}", "target": "B"} {"input": "Farelerde kürk rengi çok alellilik ile kalıtılan bir karakterdir. Alellerin baskınlık ilişkisi ise şu şekildedir, K (Siyah) > Kb (beyaz) > Kg (Gri) > Ka (Albino) Buna göre bu farelerde gözlenebilecek fenotip sayısı (X) ve genotip sayısı (Y) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? X Y Options: {'A': '4 10', 'B': '6 10', 'C': '4 27', 'D': '4 18', 'E': '6 20'}", "target": "A"} {"input": "Kan grupları ve kalıtımı ile ilgili olarak aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'ABO kan grubu sistemi alyuvar zarında bulunan antijene göre belirlenir.', 'B': 'ABO kan grubu sistemi açısından bir bireyin genotipinde üç farklı alel bulunabilir.', 'C': 'Rh pozitif fenotipinde olan bireyler homozigot ya da heterozigot genotipe sahip olabilir.', 'D': 'Rh negatif kan gruplu bir anne, Rh pozitif kan gruplu bir bebeğe gebe kalırsa anne ve bebek arasında Rh uyuşmazlığı gelişebilir.', 'E': 'ABO kan grubu sistemi açısından alyuvar zarında antijen taşımayan bireyler, O kan grubuna sahip olur.'}", "target": "B"} {"input": "Homozigot ARh+ bir bireyin aşağıda verilen hangi kan grubu genotipine sahip çocuğu olamaz? Options: {'A': 'AO Rr', 'B': 'AO RR', 'C': 'AB Rr', 'D': 'AA Rr', 'E': 'AB rr'}", "target": "E"} {"input": "Eş baskınlık ile ilgili olarak aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Özelliklerin belirlenmesinde tür içinde ikiden fazla alel çeşidinin etkili olması durumudur.', 'B': 'İnsanda A ve B antijenlerini belirleyen aleller arasında eş baskınlık söz konusudur.', 'C': 'Bu aleller bakımından heterozigot olan iki bireyin çaprazlanması sonucunda genotip ve fenotip ayrışım oranı eşit çıkar.', 'D': 'Aleller arasında baskınlık veya çekiniklik söz konusu değildir.', 'E': 'Heterozigot durumda olan iki alelin etkisini fenotipte birlikte göstermesi durumudur.'}", "target": "A"} {"input": "Kısmi renk körlüğü ve kan grubu özellikleri bakımından fenotipi normal görüşlü, A Rh (+) olan bir kadının genotipi, I. XRXRAORR II. XRXAARr r III. XRXABRR r IV. XXAARr r r yukarıda verilenlerden hangisi gibi olamaz? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "• Kan gruplarını alyuvar zarları üzerinde bulunan antijen adı verilen proteinler belirler. • Kan plazmasındaki antijenlere karşı bağışıklık sistemi tarafından üretilen proteinlere antikor denilmektedir. Verilen bilgilere göre, I. A Rh (+) kan gruplu bireyin alyuvarlarında B ve Rh antijeni, kan plazmasında A antikoru bulunur. II. O Rh (-) kan grubuna sahip bireyde hiç antijen bulunmazken kan plazmasında 3 farklı antikor bulunabilir. III. AB Rh (+) kan grubundan bir kişinin alyuvarları A, B antijeni bulundururken plazmasında R antikoru bulunur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bazı hastalık genlerinin gonozomlarda taşınmasına eşeye bağlı kalıtım denir. Gonozomlar, X ve Y olmak üzere iki çeşit olup dişilerde XX ve erkeklerde XY şeklinde bulunur. Gonozomal taşınan hastalıkların bazıları X kromozomunun özel bölgesinde bazıları Y kromozomunun özel bölgesinde bazıları ise X ve Y kromozomlarının ortak bölgesinde bulunmaktadır. Buna göre, I. Y kromozomu üzerinde bulunan bir genin oluşturduğu hastalık dişilerde görülebilir. II. Y kromozomunda taşınan bazı genler sadece erkeklerde bulunur. III. İnsanlarda bir genin etkin olabilmesi için kesinlikle diploit durumda olması gerekir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "X kromozomuna bağlı baskın alellerin belirlediği özellikler ile ilgili olarak, I. Toplumda dişi bireylerde görülme olasılığı daha yüksektir. II. Erkek bireylere anneden aktarılır. III. Baskın aleli taşıyan erkek bireyin tüm kız çocukları baskın özellikte olur. verilen açıklamalardan hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İnsan popülasyonlarında hemofili özelliği açısından dişi ve erkek bireylerin genotip-fenotip çeşitlerini gösteren tablo aşağıda verilmiştir. Buna göre, I. Popülasyonlarda hemofili erkek sayısı hemofili dişi sayısından fazladır. II. Hemofili olan erkek birey özelliğin ortaya çıkmasında rol oynayan aleli erkek çocuklarına aktarır. III. Hastalığa neden olan alel resesiftir. verilen açıklamalardan hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Hemofili hastası olan bir kız çocuğu ve ailesi ile ilgili olarak, I. Annesi hemofilidir. II. Anne tarafından dedesi normaldir. III. Babası hemofilidir. IV. Baba tarafından dedesi hemofilidir. yukarıda verilen çıkarımlardan hangilerinin doğruluğu kesin değildir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda bazı kan gruplarının genotipleri ve antijen - antikor ilişkisini içeren tablo verilmiştir. Tabloya göre; X, Y, Z ve T ile gösterilen yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir? X Y Z T Options: {'A': '- Anti - A, Anti - B A', 'B': 'A ve B - B', 'C': '- Anti - B, Anti - A -', 'D': '- Anti - A, Anti - B B', 'E': 'A ve B Anti - B A Anti - A'}", "target": "A"} {"input": "İnsanda kan grupları alyuvar hücrelerinin zar yüzeyinde bulunan antijene göre belirlenir. Antijene karşı oluşturulan savunma proteinlerine antikor denir. Antikorlar kendine özgü antijen ile karşılaştığında çökelme adı verilen olay gerçekleşir. Kan grubunu öğrenmek isteyen Merve’den alınan kandan üç damla lamın üzerine konulur ve üzerlerine anti-A, anti-B ve anti-D (anti-Rh) antikorları damlatılır. Belirli bir süre sonra oluşan görüntü şu şekildedir: Merve’nin kan grubu ile ilgili, I. A Rh negatiftir. II. Kan plazmasında anti-B antikoru bulundurur. III. Alyuvar zarında B ve Rh antijeni bulunur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "D"} {"input": "Sirke sineklerinde vücut rengi eşeye bağlı değildir ve gri renk aleli siyah renk aleline baskındır. Göz rengi ise X kromozomu üzerinde taşınır. Kırmızı renk göz aleli beyaz renk göz aleline baskındır. F1 dölünde meydana gelen dişilerin de erkeklerin de oranı aynıdır ve 3/8 gri renkli - beyaz gözlü; 3/8 gri renkli - kırmızı gözlü; 1/8 siyah renkli - beyaz gözlü; 1/8 siyah renkli - kırmızı gözlüdür. Buna göre ebeveynlerin genotipi aşağıdakilerden hangisi olabilir? Options: {'A': 'GgXrX x GgXRY r', 'B': 'GgXRXr x GgXrY', 'C': 'GGXrX x ggXRY r', 'D': 'GgXRXR x GGXrY', 'E': 'GgXrXr x GgXrY'}", "target": "B"} {"input": "Farklı canlıların erkek ve dişi bireylerine ait kromozom formülleri tabloda verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "AB0 kan gruplarının kalıtımı aşağıda verildiği gibidir. • A ve B alelleri çekinik alel olan O üzerine baskındır. • AA ya da AO genotipi kan grubu A, BB ya da BO genotipi ise B kan grubudur. • Homozigot OO genotipi kan grubu O’dir. • AB genotipi kan grubu AB’dir. Bir hastanede aynı zamanda doğum yapan Duygu, Zeynep ve Seval kız bebek, Nilüfer ise erkek bebek dünyaya getiriyor. Birbirine karışan bebeklerin kimlere ait olduğunu belirlemek için kan grubu tayini yapılıyor. Doğan bebeklerin ve 4 ailenin kan grupları aşağıda verildiği gibidir. Buna göre, I. X ailesinin bebeğinin kan grubu O’dır. II. Y ailesinin bebeğinin kan grubu A’dır. III. Z ailesinin bebeğinin kan grubu kesinlikle AB’dir. IV. T ailesinin bebeğinin 3. ve 4. bebek olma olasılığı vardır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Farklı canlı türlerinde, belirli bir karakter üzerine etki eden genin alelleri arasındaki baskınlık-çekiniklik durumu ile ilgili aşağıdaki tablo oluşturulmuştur. Tablo incelendiğinde, I. L ve M türlerinde ilgili karakterlere yönelik aynı sayıda fenotip çeşitliliği gözlenir. II. İlgili karakterlerde fenotipik çeşitliliğin en fazla görüldüğü canlı türü M’dir. III. K türünde ilgili özellik için ortaya çıkan fenotip ve genotip çeşit sayıları birbirine eşittir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir ailenin kan gruplarıyla ilgili soyağacı şeması verilmiştir. Soyağacında I ve II ile gösterilen bireylerin aynı kan grubuna sahip olma ihtimali aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/3', 'C': '1/2', 'D': '2/3', 'E': '1'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda biyolojik çeşitlilik ile ilgili bazı tanımlar verilmiştir. I. İki ayrı DNA molekülünün birleşerek yeni DNA molekülü oluşması sonucu oluşan kalıtsal çeşitliliktir. II. Çeşitli nedenlerle DNA’nın yapısının değişmesidir. III. Genlerin ya da DNA’nın canlılarda kalıtsal değişiklikler meydana getirmesidir. Buna göre, belirtilen tanımlara karşılık gelen kavramlar seçeneklerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir? I II III Options: {'A': '1 ve 9', 'B': '5 ve 4', 'C': '4 ve 7', 'D': '3 ve 10', 'E': '8 ve 9'}", "target": "D"} {"input": "Herhangi bir otozomal hastalığın kalıtımı soyağacında taralı olarak gösterilmiştir. Soyağacı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Akraba evlilikleri, otozomal resesif hastalıkların görülme sıklığını artırır.', 'B': 'Hastalık aleli aileye 2. kuşakta katılan erkek ile gelmiştir.', 'C': 'Bu alel 1. kuşakta bulunan ebeveynlerde gizil durumdadır.', 'D': '3. kuşakta her iki eşte de genler arasındaki benzerlik arttığı için hasta çocuk ihtimali de artar.', 'E': '4. kuşakta dünyaya gelebilecek her çocukta hasta olma ihtimali % 50’dir.'}", "target": "B"} {"input": "Soyağacında numaralı bireylerin doku naklinin başarı şansı hangi ikisinde daha düşük olur? Options: {'A': '2 - 8', 'B': '1 - 10', 'C': '3 - 11', 'D': '4 - 6', 'E': '5 - 9'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında otozomal bir hastalığı fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. Buna göre, I. Hastalık çekinik bir alelle kalıtılır. II. 1, 2, 3 ve 4 bu özellik bakımından heterozigottur. III. 3 ve 4’ün doğacak 3. çocuklarının sağlıklı kız çocuk olma ihtimali 3'tür. 4 IV. 5’in ikiz kardeşinden farklı fenotipte olmasının nedeni kesinlikle mutasyondur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Soyağacındaki taralı bireyler X'e bağlı çekinik bir özellik olan kısmi renk körüdür. Buna göre 1 ve 2 numaralı bireylerin genotipi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? 1 2 Options: {'A': 'XRXr XRY', 'B': 'XRXR XrY', 'C': 'XRXr XrY', 'D': 'XrXr XrY', 'E': 'XrXr XRY'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında koyu renk ile belirtilen bireyler otozomal çekinik bir özelliği fenotipte göstermektedir. Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangilerinin genotipi tam olarak belirlenemez? Options: {'A': '1 ve 6', 'B': '2 ve 7', 'C': '1, 6 ve 7', 'D': '2, 3 ve 5', 'E': '3, 4 ve 6'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bireylerin kan gruplarına ait fenotipleri verilmiştir. Buna göre koyu renk ile belirtilen bireyin annesi ile aynı genotipte olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '16 1', 'E': '256 1 2 4'}", "target": "B"} {"input": "Soyağacında gonozomal resesif bir özelliğe ait kalıtım verilmiştir. Bu özelliği taşıyan birey gri renkle gösterilmiştir. Buna göre hangi bireylerin genotipi kesin olarak belirlenemez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'II ve V', 'E': 'V ve VI'}", "target": "B"} {"input": "Soyağacında bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangilerinin genotipi tam olarak belirlenemez? Options: {'A': '1 ve 2', 'B': '1 ve 4', 'C': '2 ve 3', 'D': '2 ve 5', 'E': '1, 3 ve 5'}", "target": "D"} {"input": "Hemofili X kromozomu üzerinde çekinik alel ile taşınan bir hastalıktır. Bazı bireylerinde hemofili hastalığı görülen soyağacında, 1 ve 2 numaralı bireylerin hemofili aleli taşımadığı bilindiğine göre bireylerden hangilerinin hemofili hastası olması mutasyonu düşündürmektedir? Options: {'A': 'Yalnız 3', 'B': 'Yalnız 4', 'C': 'Yalnız 5', 'D': '3 ve 5', 'E': '3, 4 ve 5'}", "target": "D"} {"input": "Von Willebrand hastalığı, hemofiliye göre daha yaygın ve daha hafif seyreden otozomal dominant bir kanama bozukluğudur. Bu hastalığın görüldüğü bir ailedeki soyağacı verilmiştir. Buna göre, I. Karakter her kuşakta ortaya çıkmıştır. II. Hasta çocuğun anne veya babası mutlaka bu karakteri bulundurur. III. Karakterin erkek ya da kız çocuğuna geçme olasılığı aynıdır. IV. Karakteri heterozigot taşıyan kişi, %50 ihtimalle çocuklarına bu karakteri aktarır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında sadece koyu renk ile belirtilen bireyler AB kan grubuna sahiptir. Buna göre X ile gösterilen bireyin “AO” genotipinde olma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '2', 'E': '3 2 3 4 3 4'}", "target": "A"} {"input": "Bir ailede bir karakterin nesiller boyunca analizinin yapılmasına soyağacı analizi adı verilir. Soyağacı analizi bir karakterin ya da hastalığın kalıtımı hakkında bilgi sahibi olmayı sağlar. Bir öğretmen sınıfı gruplara ayırmış ve öğrencilerinden aşağıda verilen özellikleri gösteren bir soyağacı çizmelerini istemiştir. • Otozomal resesif kalıtılan bir karakter olması • Anne ve babadan en az birisinin bu karakter bakımından heterozigot genotipte olması • Beş çocuklu bir aileyi gösteriyor olması • Kız çocuklarından bir tanesi ile erkek çocuklarından bir tanesinin istenilen karakteri gösteriyor olması Buna göre öğrenci gruplarının yaptıkları, I. Grup II. Grup III. Grup IV. Grup V. Grup soyağaçlarından hangileri öğretmenin istediği tüm kriterleri taşımaktadır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'III, IV ve V', 'E': 'I, II, III, IV ve V'}", "target": "C"} {"input": "Genotipinde t aleli homozigot olarak bulunan embriyolar gelişimini tamamlayamadığından ölü doğmaktadır. Otozom kromozomlar üzerinde taşınan bu özelliğe ait T aleli ise letal (öldürücü) değildir. Soyağacındaki ailenin ilk çocukları ölü, (?) ile gösterilen çocuk ise embriyonik gelişimini tamamlayarak sağlıklı şekilde doğmuştur. Buna göre, ? ile gösterilen çocuğun bu özellik açısından heterozigot olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '2', 'E': '3 4 3 2 3 4'}", "target": "D"} {"input": "Şekildeki soyağacında koyu renkli gösterilen bireyler belirli bir özellik bakımından aynı fenotiptedir. Soyağacında verilen bu özellik ile ilgili, I. Y kromozomu ile kalıtılan bir özellik olabilir. II. X kromozomuna bağlı çekinik bir özellik olabilir. III. X kromozomuna bağlı baskın bir özellik olamaz. IV. Otozomal kromozomlarda kalıtılan çekinik bir özellik olamaz. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, III ve IV 2019 TYT'}", "target": "D"} {"input": "Renk körlüğü X kromozomu üzerindeki çekinik bir alel tarafından kalıtılan bir hastalıktır. Yukarıdaki soyağacında ”?” ile gösterilen bireyin renk körü olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '3/4', 'C': '1/2', 'D': '1/4', 'E': '1/8 2020 TYT'}", "target": "D"} {"input": "Popülasyonda görülme sıklığı yüksek olan kalıtsal bir hastalığın kalıtım şeklini belirlemek isteyen bir araştırmacı, bu hastalığın görüldüğü bir ailenin soyağacını aşağıdaki gibi çiziyor. Bu hastalığın kalıtım şekliyle ilgili, I. Hastalığın sadece erkek bireylerde ortaya çıkması, Y’ye bağlı çekinik alel ile kalıtıldığına işaret etmektedir. II. Bu hastalık kesinlikle otozomal baskın alel ile kalıtılmaktadır. III. Soyağacında hasta dişi birey bulunmamasına karşın bu hastalığa X’e bağlı çekinik alel yol açıyor olabilir. yorumlarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "C"} {"input": "Tek yumurta ikizleri bir yumurta ve spermin birleşmesi sonucunda oluşan zigotun, ilk hücre bölünmesinin ardından iki ayrı zigot gibi davranarak, kendi içlerinde anne karnında gelişmeye devam etmesiyle oluşur. Tek yumurta ikizlerinin cinsiyetleri, kan grupları gibi kalıtsal özellikleri aynıdır. Dış görünüşleri çok benzerdir. Buna göre insan popülasyonlarında tek yumurta ikizliliği oranının zamanla artmasıyla popülasyonun geleceği ile ilgili, I. Biyolojik çeşitlilik olumsuz etkilenir. II. Genetik varyasyon azalır. III. Doğal seçilim mekanizmasına olumlu olarak yansır. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aile fertlerinin kan gruplarını merak eden Ali elde ettiği bilgileri kullanarak aşağıdaki soyağacını oluşturuyor. Soyağacında aile bireylerinin her birinin birbirinden farklı kan grubuna sahip olduğunu gören Ali, bu durumla ilgili olarak, I. “A” ve “B” özellikleri bana anne ve babamdan geçen özellikler olduğuna göre sahip olduğum özelliğin yarısını annemden diğer yarısını babamdan alırım. II. Kız kardeşimin kan grubu annem ve babamdan farklı olduğuna göre “O” özelliği ailemde gizli kalan ve kardeşimde ortaya çıkan bir özelliktir. III. Rh (-) özelliği sadece kız kardeşimde olan ve “O” özelliği gibi gizli kalan bir özelliktir. oluşturduğu çıkarımlardan hangilerinin doğru olduğu söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Canlılarda görülen beslenme şekillerinden biri olan ototrof beslenme, fotoototrof ve kemoototrof olarak ikiye ayrılır. Ototrof beslenen canlılar için, I. CO özümlemesi yapma 2 II. inorganik maddeden organik madde sentezi yapma III. yapılarında klorofil bulundurma IV. atmosfer oksijenine katkı sağlama verilenlerden hangileri ortaktır? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Ayrıştırıcı canlıların tümünde, I. heterotrof beslenme II. ökaryot hücre yapısına sahip olma III. organik maddeden enerji üretme IV. hücre dışına sindirim enzimi salgılama yukarıda verilen özelliklerden hangileri ortaktır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi ekosistemin abiyotik faktörlerinden biridir? Options: {'A': 'Ağaç', 'B': 'Kaplumbağa', 'C': 'Toprak', 'D': 'Ayrıştırıcı', 'E': 'Koyun'}", "target": "C"} {"input": "Avlanmanın serbest olduğu dönemde balıkçıların Karadeniz’den avladıkları tonlarca hamsi balığı ekolojide hangi topluluğa karşılık gelir? Options: {'A': 'Tür', 'B': 'Popülasyon', 'C': 'Komünite', 'D': 'Habitat', 'E': 'Ekolojik niş'}", "target": "B"} {"input": "Mantarlar ve böcekçil bitkiler, I. fotosentez yapma II. dışarıdan organik besin alma III. protein sentezleme IV. topraktan su ve mineral alma olaylarından hangilerini ortak olarak gerçekleştirir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'I, III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Aynı ekosistemde bulunan, I. kedi II. su yosunu III. siyanobakteri IV. bira mayası V. kene canlılardan heterotrof ve ototrof beslenenler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Heterotrof Ototrof Options: {'A': 'I - IV II - III - V', 'B': 'I - V II - III - IV', 'C': 'I - IV - V II - III', 'D': 'I - II - IV - V III', 'E': 'II - III - IV - V I'}", "target": "E"} {"input": "Böcekçil bitkiler, I. kükürt II. azot III. su IV. fosfor maddelerinin hangileri bakımından fakir topraklarda yaşarlar? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'II ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki şekilde ekolojik terimler büyüklük bakımından sıralanmıştır. Buna göre, I. X, belirli bir bölgede yaşayan tüm popülasyonların oluşturduğu komünitedir. II. Y, belli bir bölgede yaşayan canlılar ve cansız çevreden oluşan biyosferdir. III. Z, yeryüzündeki canlıların yaşadığı tabaka olan ekosistemdir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Ekolojik birimlere ait bazı örnekler verilmiştir. Popülasyon : Yozgat Çamlık Millî Parkı’nda yetişen Cehrilik lâleleri Komünite : Yozgat Çamlık Millî Parkı’nda yetişen lâleler Ekosistem : Yozgat Çamlık Millî Parkı Buna göre, I. Belirli bir alanda yaşayan aynı tür canlıların oluşturduğu topluluğa popülasyon denir. II. Ekolojik organizasyon basamaklarının küçükten büyüğe doğru sıralanması; popülasyon, komünite, ekosistemdir. III. Komünite bir popülasyon içerirken ekosistem ise cansız çevreden oluşur. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Aynı ekosistemde etkileşim içinde bulunan bazı canlılarla ilgili bilgiler verilmiştir. X- Karbon kaynağı olarak CO2 kullanır. Y- Besinlerini katı parçacıklar şeklinde alır. Z- Hücrelerinde klorofil sentezini sağlayan genlere sahiptir. T- Besin sentezi tepkimelerinde atmosfere O2 verir. Bu canlı grupları ile ilgili olarak, I. X ve T canlıları kemoototrof beslenir. II. Y ile gösterilen canlılar etçil beslenir. III. Z ile gösterilen canlılar fotosentez yapar. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekosistemde canlıların üstlendiği göreve “ekolojik niş” denir. Bir canlının ekolojik nişinin belirlenmesinde, I. inorganik maddeden organik madde sentezlemesi II. besinini büyük katı parçalar halinde alması III. solunumla enerji üretmesi verilenlerden hangilerini gerçekleştirmesi dikkate alınır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda beslenme şekilleri ile ilgili şema verilmiştir. Uygun canlıların şemaya yerleştirilmesi istendiğinde seçeneklerden hangisi yanlış olur? Otçul Etçil Hepçil Options: {'A': 'Keçi Köpek Maymun', 'B': 'Koyun At Tilki', 'C': 'Geyik Kedi İnsan', 'D': 'Tavşan Kurt Ayı', 'E': 'At Kaplan Karga 2018 TYT'}", "target": "B"} {"input": "Tropikal Yağmur Ormanları biyomuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Tropik ormanda dikey tabakalaşma çok belirgindir.', 'B': 'Ağaç türleri bakımından çok zengindir.', 'C': 'Orman içinde mikroklima farklılaşması görülür.', 'D': 'Yıllık yağış ve sıcaklık ortalamaları yüksektir.', 'E': 'Ekvator çevresinde yer aldığından, bu biyomdaki bitki türleri arasında ışık için rekabet şiddetli değildir.'}", "target": "E"} {"input": "Ekosistem ekolojisi ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir. • Komünite içerisinde birden fazla popülasyon bulunabilir. • Bir popülasyonda birden fazla tür bulunamaz. • Komüniteler arası bölgeler ekoton olarak bilinir. • Ekosistemler arasında da ekotonlar olabilir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşılamaz? Options: {'A': 'Komünitelerde birden fazla tür bulunamaz.', 'B': 'Ekotonların tür çeşitliliği yüksek olabilir.', 'C': 'Popülasyon komüniteden küçüktür.', 'D': 'Aynı tür canlıların oluşturduğu topluluğa popülasyon denir.', 'E': 'Ekosistemlerde birden çok ekoton olabilir.'}", "target": "A"} {"input": "Bir tuzlu su ekosistemindeki fitoplanktonların derinliğe bağlı olarak meydana gelen sayısal değişimi grafikte verilmiştir. Buna göre, I. Derinlik artışı X bölgesindeki birey sayısını azaltmıştır. II. Y bölgesi bireyler için en uygun derinlik aralığına sahiptir. III. Z bölgesinde derinliğin azalması birey sayısını artırmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Kurbağalar metamorfoz (başkalaşım) geçiren omurgalı hayvanlardır ve metamorfoz süresini genetik faktörün yanı sıra birçok çevresel faktör de etkileyebilir. Uludağ Üniversitesi Herpetoloji alanında çalışan Enis Beyin, bu bilgilerden yola çıkarak yaptığı çalışmaların verileri aşağıdaki gibidir. Araştırmacı Enis Bey, elde ettiği çalışma verilerine göre aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşabilir? Options: {'A': 'Kurbağaların gelişiminde çevresel faktörlerden çok genetik faktörler etkilidir.', 'B': 'Metamorfoz sürelerinin birbirinden farklı olması genetik faktör ile açıklanır.', 'C': 'Yükseklik farkının, metamorfoz süresi üzerine bir etkisi yoktur.', 'D': 'Suyun sıcaklığı, metamorfoz süresini belirleyen önemli çevresel faktörlerden biridir.', 'E': 'Uluabat Gölü’ndeki kurbağa, Karagöl’deki kurbağadan daha geç ergin hale ulaşır.'}", "target": "D"} {"input": "Elysia chlorotica (elizya kılorotika) deniz salyangozu, beslendiği deniz yosununun plastitlerini sindirmeden vücuduna alır. Deniz yosununun diğer kısımlarını sindirerek besin sağlar. Salyangoz, aldığı plastitlerin faaliyetinden de besin sağlayabilmektedir. Yukarıda verilen bilgilere göre bu canlı türü ile ilgili olarak, I. Işık enerjisinden yararlanamaz. II. Işık, su ve CO2 yaşamını sürdürür. bulunan ortamlarda diğer hayvanlardan daha uzun süre III. Hücre dışı sindirim gerçekleştiremez. ifadelerinden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Güneş enerjisinin besinlerin yapısındaki kimyasal bağ enerjisine dönüşerek üreticilerden tüketicilere doğru aktarılmasına besin zinciri denir. Besin zincirleri birbirinden kesin sınırlarla ayrılmış dizilimler değildir, tersine birbiriyle değişik derecelerde bağlantı hâlindedir. Besin zincirlerinin bu şekilde birbirleriyle bağlantılı olması sonucunda besin ağı ortaya çıkar. Yeryüzünde bulunan canlılar, beslenme durumlarına göre bir piramit üzerine yerleştirildiğinde ise besin piramidi oluşur. Buna göre besin zinciri, besin ağı ve besin piramidi ile ilgili olarak aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Bir canlı aynı anda birden fazla beslenme düzeyinde yer alabilir.', 'B': 'Piramitte canlıların oluşturduğu beslenme basamaklarından her birine trofik düzey denir.', 'C': 'Besin piramidinin her bir basamağında yer alan toplam canlı ağırlığına biyokütle denir.', 'D': 'Piramitte bir üst basamağa doğru aktarılan enerji azalırken canlı vücutlarında zehirli madde birikimi artar.', 'E': 'Ayrıştırıcı canlılar piramidin en üst basamağında bulunur.'}", "target": "E"} {"input": "Bir ekosistemde birlikte bulunan beş canlının dokularında biriken tarım ilacı miktarları grafikte verilmiştir. Buna göre IV numaralı canlı aşağıdakilerden hangisi olabilir? Options: {'A': 'Ot', 'B': 'Tırtıl', 'C': 'Kurbağa', 'D': 'Yılan', 'E': 'Baykuş'}", "target": "A"} {"input": "Bazı bakteriler topraktaki zararlı olan amonyağı yararlı azot tuzlarına dönüştürür. Bu sırada açığa çıkan kimyasal enerjiyi kullanarak kendi besinlerini sentezler. Bu bakteriler için, I. Kemosentez yapmaktadır. II. Prokaryot hücre yapısına sahiptir. III. Azotun tekrardan atmosfere dönmesini sağlar. özelliklerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Su döngüsünün şeması verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Su döngüsü suyun yeryüzü ile atmosfer arasındaki hareketidir.', 'B': 'Su buharı atmosferde yoğunlaşarak kar, yağmur vb. yağışlar şeklinde yeryüzüne ulaşır.', 'C': 'Yeryüzüne yağış şeklinde düşen su, koşullara göre farklı yollar izler.', 'D': 'Bitkilerin aldığı su, terleme olayı ile tekrar atmosfere verilir.', 'E': 'Bulutların oluşmasında sadece buharlaşma olayı etkilidir.'}", "target": "E"} {"input": "Ekosistemlerdeki su döngüsü ile ilgili hangisi doğru değildir? Options: {'A': 'Su buharı yoğunlaşarak bulutları oluşturur.', 'B': 'Bitkiler terleme ile su döngüsüne katılır.', 'C': 'Toprağa sızan su, yeraltı sularının oluşmasını sağlar.', 'D': 'Suya karışan ağır metaller buharlaşma ile atmosfere verilir.', 'E': 'Atmosferdeki su buharı yağmur, kar ve dolu şeklinde toprağa iner.'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda azot döngüsü şematize edilmiş ve bazı canlılar numaralandırılarak gösterilmiştir. Buna göre numaralandırılmış olayları gerçekleştiren canlılar ile ilgili seçeneklerdekinden hangisi ortak olabilir? Options: {'A': 'Fotosentez yapma', 'B': 'Prokaryot hücre yapısına sahip olma', 'C': 'Heterotrof beslenme', 'D': 'Çok hücreli olma', 'E': 'Atmosferik azota aynı yönlü etki etme'}", "target": "B"} {"input": "Canlıların beslenme ilişkilerine bağlı olarak besin piramitleri oluşturulur. Aşağıdaki grafik belirli bir alanda yaşayan ve besin piramidinde yer alan canlıların sayılarına göre oluşturulmuştur. Buna göre, I. K canlısı 3. dereceden tüketicidir. II. L canlısı 4. trofik düzeydedir. III. N canlısı ototrof canlıdır. IV. M canlısı 2. trofik düzeydedir. verilenlerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Bir besin zincirinde, • D canlısının C canlısı ile beslendiği • C canlısının A canlısıyla beslendiği • A canlısının karbondioksit özümlemesi yaptığı • E canlısının hem A hem de D canlısıyla beslendiği gözlenmiştir. Bu canlılarla ilişkili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? Options: {'A': 'A canlısı kesinlikle topraktan nitrat tuzu alır.', 'B': 'C canlısının artışı D canlısını olumsuz etkiler.', 'C': 'C canlısı 2. trofik düzeydedir.', 'D': 'E canlısı toksin oranı en düşük olandır.', 'E': 'D canlısı holozoik olmayabilir.'}", "target": "C"} {"input": "Ekosistemdeki madde ve enerji akışı şematize edilmiştir. Şema ile ilgili olarak, I. Enerji ve madde akışı geri dönüşü olmaksızın tek yönlü gerçekleşir. II. Ekosistemin bir basamağından diğer basamağına aktarılan enerji miktarı her basamakta aynıdır. III. Ayrıştırıcılar ekosistemdeki bütün basamaktaki canlılar ile etkileşim hâlindedir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir besin piramidinde yer alan canlıların dokularında biriken tarım ilacı miktarı grafiği verilmiştir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'L canlısı inorganik maddeyi organik maddeye çevirebilir.', 'B': 'Y canlısı besin piramidinin 4. trofik düzeyinde yer alır.', 'C': 'L canlısının biyokütlesi en azdır.', 'D': 'Z canlısı 1. tüketici, X canlısı 2. tüketicidir.', 'E': 'X canlısının bir üst basamağa aktardığı enerji. kendisine aktarılan enerjiden azdır.'}", "target": "C"} {"input": "Besin piramidinde ekolojik denge hâlinde olan canlılar gösterilmiştir. Kurbağaların yaşadığı göle bir süre sonra kurbağaların toleransının düşük olduğu zehirli atıkların karışmaya başladığı bilinmektedir. Buna göre piramitte yer alan canlıların değişimiyle ilgili, I. Ekosistemdeki çimen sayısı azalır. II. Sayısı artabilecek tek canlı grubu çekirgedir. III. Kurbağaların azalması yılan sayısının azalmasına neden olur. ifadelerinden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir su ekosistemini oluşturan biyotik unsurlar arasındaki enerji aktarımı verilmiştir. Buna göre, I. Küçük balık birden fazla trofik düzeyde yer alır. II. Bir trofik düzeyde yer alan enerjinin büyük bir kısmı bir üst basamağa aktarılır. III. Üst trofik düzeyde yer alan canlıların vücut büyüklükleri alt basamaklara göre fazladır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III 2019 TYT'}", "target": "C"} {"input": "Canlıların yedikleri besinlerle aldıkları bazı zehirli maddeler, vücutta parçalanmaz ve değişik dokularda birikir. Alt trofik basamaklarda biriken bu maddeler besin zinciri yoluyla üst basamaklara aktarılır ve üst trofik basamaklarda daha yoğun hâle gelir. Bu olaya biyolojik birikim denir. Buna göre, bir göl ekosistemine karışan bir zehirli maddenin aynı besin zincirinde yer alan aşağıdaki canlılardan hangisinin dokusunda biyolojik birikim daha fazla olur? Options: {'A': 'Fitoplankton', 'B': 'Zooplankton', 'C': 'Herbivor balık', 'D': 'Omnivor balık', 'E': 'Balık kartalı 2021 TYT'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki şekilde bir denizel ekosistemde görülen küçük bir besin ağı verilmiştir. Şekildeki besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Şeritli levrek, üçüncül tüketici basamağında yer alır.', 'B': 'Bu besin ağında birden fazla besin zinciri yer almaktadır.', 'C': 'Zooplanktonlar birincil tüketicidir.', 'D': 'Denizanası, balık larvaları ile beslendiğinde ikincil tüketici olur.', 'E': 'Bu besin ağında dört trofik düzey yer alır.'}", "target": "D"} {"input": "Karbon döngüsüne ait görsel incelendiğinde, I. Döngüde gerçekleşen temel olaylar; solunum, fotosentez, yanma ve ayrıştırmadır. II. Fotosentez atmosferdeki karbondioksitin, canlı yapısındaki karbonlu organik bileşiklere dönüşmesini sağlar. III. Fosil yakıtların tüketiminin artması atmosfere karbon salınımı azaltır. yukarıda verilen açıklamalardan hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda verilen besin zinciri ile ilgili olarak, I. Serçe sayısı azalırsa buğday ve atmaca sayısı da azalır. II. Çekirge birinci trofik düzeyde bulunur. III. Ayrıştırıcılar hem ototrof hem heterotrof beslenir. IV. Buğday sayısının azalması tüm trofik düzeylerdeki canlı sayısını etkiler. verilen açıklamalardan hangileri kesinlikle yanlıştır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda verilen kirlilik çeşitlerinden hangisi su kirliliği sonucu oluşur? Options: {'A': 'Sera etkisi ve küresel ısınma', 'B': 'Karbon ayak izi', 'C': 'Asit yağmurları', 'D': 'Ozon tabakasının incelmesi', 'E': 'Ötrofikasyon'}", "target": "E"} {"input": "Ötrofikasyon, özellikle göl ve nehir gibi su kaynaklarında yoğun azot ve fosfor gibi minerallerin artmasına bağlı olarak suyun organik maddelerce zenginleşmesidir. Aslında ötrofikasyon olayı, bir gölün yaşam süresi boyunca doğal olarak gerçekleşen ancak çok yavaş bir süreçtir. Yapay ötrofikasyon ise yavaş işleyen bu süreci hızlandırmaktadır. Ötrofikasyonun istenmeyen birçok yan etkisi vardır. Mineral zenginliğinden dolayı suda siyanobakteriler ve algler hızla çoğalır. Suyun ışık geçirgenliği azalır. Buna bağlı olarak, I. balıklar ve diğer tüketici canlılar ölür. II. ayrıştırıcı canlıların sayısı artar. III. göldeki oksijen oranı azalır. olaylarının gerçekleşme sırası nasıl olmalıdır? Options: {'A': 'I-II-III', 'B': 'II-III-I', 'C': 'III-II-I', 'D': 'I-III-II', 'E': 'II-I-III'}", "target": "B"} {"input": "Ekosistem dengesinin korunmasında, I. yaprak dökümü II. sera etkisi III. asit yağmurları olaylarının hangilerinin artması olumsuz bir etkiye neden olmaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "İnsanlığın kullanımına sunulan doğal kaynaklar petrol, doğal gaz ve kömür gibi yenilenemez enerji kaynakları ile jeotermal, güneş ve rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşur. Bu kaynakların kullanımı, sürekliliği ve gelecek nesillere aktarılabilir olması, I. yenilenemez enerji tüketimi kullanımının azaltılmasına yönelik politikalar oluşturulması II. toplumlarda enerji tüketimini azaltmaya yönelik farkındalık oluşturulması III. yenilenebilir enerji çeşitliliğinin artırılması ve kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik projeler oluşturulması hangilerinin gerçekleştirilmesi ile sağlanabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Çevre kirliliğinin azaltılması ve doğanın korunması ile ilgili bir proje hazırlayan Duygu, su mercimeği (Lemna minor) bitkisinin sudaki ağır metalleri azalttığını öğrenir. Araştırmaları sonucunda elde ettiği bilgileri kullanarak şekildeki deneyi tasarlar. 1 ay sonra her iki akvaryumdan aldığı suları analiz ettirir ve tablodaki sonuçlara ulaşır. Duygu'nun elde ettiği bu sonuçlarla ilgili olarak, I. Su mercimeği sudaki Pb ve Hg miktarını azaltmıştır. II. Miktarı en fazla oranda azalan Mg’dir. III. Su mercimeği sudaki tüm minerallerin miktarını azaltmıştır. ifadelerinden hangilerinin doğruluğu kesin olarak söylenir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Ses kirliliği işitme sağlığını çok etkileyen psikolojik olumsuzlukları beraberinde getiren önemli çevre sorunlarından biridir. Tren, uçak, trafikte klakson sesleri ses kirliliğini artıran etmenlerdir. Aşağıdakilerden hangisi ses kirliliğinin kaynağına yönelik önlemlerden biri değildir? Options: {'A': 'Kişi ve kurumlar bilgilendirilmeli', 'B': 'Araç egzozlarına gerekirse susturucular takılmalı', 'C': 'Evlerde çift camlar kullanılmalı', 'D': 'Gerekmediği takdirde özel araçlar kullanılmamalı', 'E': 'Yüksek sesle müzik dinlenmemeli'}", "target": "C"} {"input": "Sucul ekosistemlerde ötrofikasyona neden olan fosfat içeriği yüksek temizlik malzemelerinin ve naylon poşetlerin aşırı kullanımı çevre kirliliğine neden olur. Kirlenen çevreden kaynaklı sera gazlarının salınımı küresel ısınmayı da beraberinde getirir. Ülkemizde 1 Ocak 2019 itibariyle naylon poşet kullanımının ücretlendirilmesi, çevre kirliliğini önleme adına güzel bir uygulama olmuştur. Buna göre, I. Kirleticilerin bilinçsiz kullanımı ile dünya küresel ölçekte ısınmaktadır. II. Ülkemizde naylon poşet kullanımının ücretlendirilmesi dünyada tek örnektir. III. Akarsu ve göllerdeki yaşam niteliği ve kalitesi bu sistemlere giren besin maddeleri ile yakından ilgilidir. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Çeşitli nedenlerle atmosferde oranı artan karbondioksit, metan, su buharı ve diğer gazlar atmosferin daha fazla ısı tutmasına neden olur. Bu durum sera etkisi olarak tanımlanır. Aşağıdaki olaylardan hangisi sera etkisi ve onun sonucu olarak ortaya çıkan küresel ısınmanın dünyamız üzerindeki etkilerinden biri değildir? Options: {'A': 'Karasal alanların daralması', 'B': 'Canlıların habitatlarının ve besin zincirinin zarar görmesi', 'C': 'Yağışların ve doğal afetlerin artması', 'D': 'Yer altı su kaynaklarının azalması', 'E': 'Dünya üzerinde yaşayan tür sayısının artması'}", "target": "E"} {"input": "Atmosferdeki karbondioksit miktarı son on yıldır her yıl yaklaşık %1 oranında artarken Nature Climate Change dergisinde yayınlanan araştırmaya göre yeni tip koronavirüs salgını nedeniyle yaşanan karantina sürecinde günlük karbondioksit salınımı %17 oranında azalarak 2016’daki seviyeye gerilemiştir. Buna göre karantina sürecinde, I. birçok fabrikanın çalışmaya ara vermesi II. kara ve deniz ulaşımında kullanılan araç sayısının azalması III. alışverişlerde plastik poşet kullanılması olaylarından hangileri küresel karbondioksit salınımının azalmasına neden olmuştur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "1949 yılından itibaren Peru’nun Conete Ovası’nda pamuk üretimini artırmak için tarım zararlılarına karşı zirai ilaçlar uygulanmıştır. Yapılan bu kimyasal uygulamadan sonra pamuk üretimi yıldan yıla artmıştır. Hatta kolay ilaçlama yapabilmek için ovadaki ağaçlar ve çalılar kesilmiştir. Ancak 1955 yılından sonra pamuk kurtlarının hızla çoğalması pamuk üretiminin ciddi miktarda azalmasına neden olmuştur. Peru’da yaşanan bu ekolojik sorun ile ilgili, I. Pamuk kurtlarıyla beslenen böceklerin besin zincirinden çıkması ekolojik dengeyi bozmuştur. II. Ağaç ve çalıların kesilmesiyle yararlı böceklerin ve kuşların yaşadıkları ve üredikleri yerler ortadan kaldırılmıştır. III. Zirai ilaca dayanıklı olan ve hayatta kalan pamuk kurtları doğal düşmanları da ortadan kalktığı için hızla artmıştır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi ekosistemin sürdürülebilirliğini tehlikeye sokan nedenlerden biri değildir? Options: {'A': 'Kirlilik artışı', 'B': 'Geri dönüşüm', 'C': 'İklim değişiklikleri', 'D': 'Düzensiz kentleşme', 'E': 'Sanayileşme'}", "target": "B"} {"input": "Avustralya’da 2019 yılının Eylül ayında başlayan yangın, insanların tarım yaptığı alanlara sıçradı ve tutuşan otlardan uçuşan közler yangının başka yerlere sıçramasına neden oldu. Yangın nedeniyle oluşan bulutlar, başka bölgelerde gök gürültülü fırtınaları oluşturdu ve meydana gelen şimşekler yeni yangınlar çıkardı. 6 ay boyunca süren ve kontrol altına alınamayan yangın sonucunda Avustralya’daki ormanların %21’i yanıp kül oldu. Avustralya’da meydana gelen bu durum, I. erozyon II. sera etkisi III. hava kirliliği yukarıda verilenlerden hangilerinin zamanla artmasına sebep olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Su ayak izi, yalnızca üretici veya tüketici olarak kullandığımız suyu değil aynı zamanda dolaylı yollardan tükettiğimiz su kullanımının da toplamıdır. Mavi, yeşil ve gri olmak üzere üç bileşeni vardır. Mavi su ayak izi, bir malı üretmek için ihtiyaç duyulan yüzey ve yeraltı kaynaklarının toplam hacmidir. Yeşil su ayak izi, üretimde kullanılan ve yer altı sularına karışmadan toprak üstündeki yağmur suyudur. Gri su ayak izi ise kirliliğin yok edilmesi ya da azaltılması için kullanılan tatlı su miktarıdır. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Tarımda, üretim hatlarında veya evsel tüketimde kullanılan sular mavi su ayak izini oluşturur.', 'B': 'Yeşil su ayak izi, nüfus ve endüstriyel büyüme ile ilişkilidir.', 'C': 'Gri su ayak izi; yüzey, yer altı ve tatlı su kaynaklarını ifade etmektedir.', 'D': 'Bir tarım mahsulü üretimi sürecinde yalnızca yeşil su ayak izinden bahsedilebilir.', 'E': 'Su ayak izi sadece harcanan su hacmini göstermektedir.'}", "target": "A"} {"input": "Atmosferdeki sera gazları atmosferden Dünya'ya çarpıp yansıyan ısıyı tutar. Dolayısıyla atmosferdeki sera gazlarının oranının artması daha çok ısının tutulmasına böylece yerkürede sıcaklığın artmasına neden olur. Buna göre, I. Fosil yakıt tüketiminin artması ve üretici canlıların yaşam alanlarının giderek azalması küresel ısınmayı tetikler. II. Kişisel motorlu araçlar yerine toplu taşıma araçlarının daha çok tercih edilmesi atmosfere sera gazlarının salınım miktarını artırır. III. Atmosferdeki sera gazı artışı karasal canlı türleri üzerine olumlu etki gösterir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "Türkiye'de kişi başına düşen günlük su tüketiminin %30’u yağmur toplama sistemiyle elde edilen sudan karşılanırsa ev sahibinin faturalarında ortalama %30 ile %50 arasında azalma beklenir. Yapılan bir araştırmaya göre evdeki suyun %26,7’si tuvaletlerimizdeki sifonlarda, %21,7’si çamaşır makinalarında ve %16,8’i duşta kullanılır. Yağmur suyunun içme ve duş almada kullanılabilmesi için ek filtre sistemleri gerekirken tuvalet sifonlarında, bahçe sulamasında ve araç yıkamasında doğrudan kullanılabilir. Yağmur suyu toplama sistemleri ile ilgili, I. Sürdürülebilirliğe katkı sağlamış olur. II. Mevcut su kaynaklarının korunmasına yardımcı olur. III. Ülke ekonomisine katkı sağlar. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi insanların su ayak izini azaltmaya yönelik bir önlem olamaz? Options: {'A': 'Her alanda tasarrufa önem vermek', 'B': 'Yeterli ve dengeli beslenerek sadece ihtiyacımız kadar besin almak', 'C': 'Giyim konusunda uzun süre kullanılabilecek olanları seçmek', 'D': 'İlaç, boya ve atık yağların toplanarak geri dönüşümüne önem vermek', 'E': 'Doğadan elde edilen ürünler yerine yapay, sentetik ürünler kullanmak 2020 TYT'}", "target": "E"} {"input": "Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinin yüksek olmasının nedeni; I. üç kıta arasında bazı canlıların geçiş yolları üzerinde bulunması, II. birbirine çok yakın bölgelerinde farklı iklim tiplerinin görülmesi, III. farklı yeryüzü şekillerine sahip olması özelliklerinden hangileri olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Canlıların değişen çevre koşullarına karşı gösterdiği maksimum dirence tolerans (hoşgörü) denir. Bazı canlılarda tolerans değerleri yüksek iken bazılarında ise çok düşük düzeydedir. Çok düşük tolerans değerlerine sahip olan canlı türleri çevre koşullarındaki ani değişimlerin tespit edilmesinde kullanılabilir. Bir göl ekosisteminde yaşayan dört farklı türün göl suyundaki kirlilik seviyesine göre birey sayılarındaki değişim grafiği gösterilmiştir. Buna göre, göl ekosistemindeki canlılardan toleransı en yüksek ve en düşük olan tür birlikte aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'K - L', 'B': 'K - M', 'C': 'L - N', 'D': 'M - N', 'E': 'L - M'}", "target": "B"} {"input": "Küresel iklim değişikliğinin dünya üzerindeki yaşam formları ve habitatlar üzerindeki etkilerinin tartışıldığı bir sınıfta öğrencilerinin çok yönlü düşünmelerini hedefleyen bir öğretmen aşağıda özetlenen tekniği kullanmıştır. Buna göre, Ayça : Atmosferdeki CO2 yoğunluğu 385 ppm değerini aşmıştır. Ömer : Mısırdan daha iyi ürün veren buğday ve soya fasülyesi CO2 bakımından zenginleşmiş çevrelere ekilebilir. Nilüfer : En fazla ağaçlandırma yapan 20 ülkenin ödüllendirilmesi kampanyası başlatılarak sera gazlarının oluşması azaltılabilir. Ozan : Atmosferdeki CO2 bir uzlaşmaya varılamamaktadır. konsantrasyonunun nasıl kararlı olacağı konusunda küresel ifadelerini kullanan ögrenciler hangi renk şapkaları takmalıdırlar? Ayça Ömer Nilüfer Ozan Options: {'A': 'Mavi Yeşil Kırmızı Beyaz', 'B': 'Yeşil Sarı Siyah Mavi', 'C': 'Mavi Kırmızı Sarı Kırmızı', 'D': 'Beyaz Sarı Yeşil Siyah', 'E': 'Beyaz Yeşil Mavi Sarı'}", "target": "D"} {"input": "3 . Aşağıda bitki ve hayvan hücresinde görülen mitoza ait bazı özellikler verilmiştir. Venn diyagramı üzerinde gösterilen X, Y ve Z özellikleri ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'X: Sitoplazma bölünmesi ara lamel oluşumu ile gerçekleşir.', 'B': 'Y: İğ iplikleri oluşur.', 'C': 'Z: Mikrotübül proteinleri görev alır.', 'D': 'Y: Sentromer bölünmesi görülür.', 'E': 'X: Sentrozom görev alır.'}", "target": "A"} {"input": "Hücreler, I. sitoplazmanın çekirdeğin yönetemeyeceği kadar büyümesi II. hücre yüzeyinin hücre için gerekli madde alışverişine yeterli olmaması III. çok hücreli canlılarda çeşitli hormonların etkisi verilenlerinden hangilerinin etkisiyle bölünme geçirir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Mitoz ile ilgili verilen olaylardan hangisi diğerlerinden sonra gerçekleşir? Options: {'A': 'Çekirdekçiğin kaybolması', 'B': 'Çekirdek zarının oluşması', 'C': 'Kromozomların ekvator plağında dizilmeleri', 'D': 'Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması', 'E': 'Kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşması'}", "target": "B"} {"input": "Mitozun profaz evresinde eşlenmiş bir kromozomun şekli verilmiştir. Şekle göre numaralandırılmış kısımların isimlendirilmesi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir? I II III Options: {'A': 'Kinetokor Kromatitler İğ iplikleri', 'B': 'Kromatitler İğ iplikleri Kinetokor', 'C': 'İğ iplikleri Kinetokor Kromatitler', 'D': 'Kinetokor İğ iplikleri Kromatitler', 'E': 'İğ iplikleri Kromatitler Kinetokor'}", "target": "E"} {"input": "Arı toplumundaki partenogenetik çoğalma şematize edilmiştir. Buna göre, I. Kraliçe ve erkek arıda üreme hücreleri oluşurken homolog kromozom ayrılması görülür. II. İşçi arılardaki kalıtsal çeşitliliğin sebebi erkek arıda meydana gelen mutasyondur. III. Yumurta oluşumu sırasında meydana gelen sentromer sayısının bilinmesi bu popülasyonu oluşturan bireylerin kromozom sayısını bilmemiz için yeterlidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "İngiltere’de bir hayvanat bahçesinde hayvan bakıcıları, Flora adını verdikleri dişi bir Komodo ejderinin çiftleşmeden yirmi beş tane yumurta bıraktığını ve bırakılan yumurtalardan sekiz tanesinin gelişerek sağlıklı Komodo ejderlerinin meydana geldiğini gözlemledi. Oluşan yavruların yapılan DNA analizi sonucu tüm genlerini Flora’dan aldığı saptandı. Buna göre, I. Yeni ejderler eşeysiz üreme çeşidi olan partenogenezle meydana gelmiştir. II. Döllenme olayı sonucu dişi ejderlerden dişi bireyler oluşmuştur. III. Yeni oluşan bireylerin değişen ortam koşullarına uyumu kolaydır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "İnsan vücudunda bazı hücreler sürekli bölünürken bazı özelleşmiş hücreler bölünme yeteneğini kaybetmiştir. Buna göre sağlıklı insanda, I. retina hücresi II. karaciğer hücresi III. bağırsak epitel hücresi IV. olgun alyuvar hücresi yukarıda verilen hücrelerden hangileri bölünemez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Hayvan hücrelerinde gerçekleşen mitozda, Çekirdek zarı erir, çekirdekçik kaybolur. Sentriyoller zıt kutuplara doğru hareket eder. Sentriyoller tarafından iğ iplikleri oluşturulur. Kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak kromozom adını alır. verilen özellikler hangi evrede gerçekleşir? Options: {'A': 'İnterfaz', 'B': 'Profaz', 'C': 'Metafaz', 'D': 'Anafaz', 'E': 'Telofaz'}", "target": "B"} {"input": "Kök hücre, işlevsel olarak farklılaşmamış yani vücudun herhangi bir organ ya da dokusunda özel bir görev yapabilmek için tam olarak olgunlaşmamış öncül bir hücredir. Kök hücreler, embriyolojik kaynaklı veya erişkin insan bedeninden elde edilen türler olarak iki temel kısımda incelenir. Erişkin kökenli kök hücreleri insan vücudunda bulunan birçok dokudan elde edilebilmektedir. Kök hücreler çoğalabilir; başka tür hücrelere dönüşebilir; kendini yenileyebilir; vücudun bir yerindeki zedelenmeyi onarabilir. Buna göre kök hücre ile ilgili, I. Rejenerasyon yetenekleri yüksektir. II. Farklılaşma gösterebilir. III. Hücreler farklı genetik yapıya sahiptir. IV. Doku onarımında kullanılabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Bir bitkiden alınan parankima hücreleriyle elde edilen kalluslardan fide yetiştirme yöntemi basit bir şekilde gösterilmiştir. Bu fidelerle ilgili, I. Elde edilirken hücre farklılaşması görülür. II. Besin bulunan ortamda çoğalması sırasında gamet oluşumu gözlenir. III. Elde edilen fidelerin hücreleri alınan bitkiden genetik olarak farklıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Mitoz sonucu oluşan bir hücrenin kardeş kromatitlerinin gen yapısının farklı olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, I. kardeş kromatitler arasındaki gen alışverişi II. sitoplazma bölünmesindeki farklı paylaşım III. DNA eşlenmesinde oluşan mutasyon IV. profaz evresinde tetrat oluşumu hangileri ile açıklanabilir? Options: {'A': 'L bitkisi ana bitkiden farklı genetik yapıya sahiptir.', 'B': 'K bitkisinin temeli mayoza dayalı üremedir.', 'C': 'L bitkisi farklı ortam koşullarına adapte olamaz.', 'D': 'K ve L bitkilerinde büyüme ve gelişme mitoz ile olur.', 'E': 'L bitkisinde zamanla eşeyli üreme görülebilir.'}", "target": "B"} {"input": "Biyoloji laboratuvarında öğrencilerle birlikte amip deneyi yapılmış ve tablodaki sonuçlar elde edilmiştir. Tablodaki sonuçlara bakılarak, I. Amip sitoplazması belirli bir miktara ulaştığında bölünür. II. Sitoplazması kesilen amipin genetik yapısı değişmiştir. III. Hücrede yaşamsal faaliyetlerin devamı için çekirdeğe ihtiyaç vardır. IV. Sitoplazma miktarı bölünmeyi doğrudan etkilemez. yorumlarından hangileri yapılamaz? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Ali Bey, komşunun bahçesinde bulunan kaliteli, meyvesi lezzetli kiraz ağacından aldığı sürgünü kendi bahçesinde bulunan vişne ağacını budayıp gövdesine eklemesiyle istediği özelliklere sahip kiraz ağacını üretir. Ali Bey’in yaptığı yöntem ile ilgili, I. Parçadan çoğalma anlamına gelen çelikle üremenin farklı bir şeklidir. II. Aşı anaçtan su ve diğer inorganik maddeleri alabilir. III. Aşı anaçtan bağımsız gelişebilir. IV. Kirazın lezzetli olması vişne ağacında bulunan genlerle ilgilidir. verilen ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Bir ziraat mühendisi, meyve bahçelerinden istediği verimi alamadığı için aşılama yöntemini denemeye karar verir. Bu yöntemle vişne ağaçlarının üzerine kiraz ağaçlarından elde ettiği kalem aşılarını yerleştirir. Bir süre sonra kalem aşısının sağlıklı bir şekilde çiçeklendiğini gözlemler. Aşılama tekniği tarımla uğraşanların sıklıkla başvurduğu bir yöntemdir. Bu yöntemle daha verimli ve kaliteli ürün elde etmek amaçlanmaktadır. Aşılama yöntemiyle yetiştirilen bitki ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Verimli özellikler tek bir bitkide toplanmış olur.', 'B': 'Bitkide tohum ve döllenmeye gerek yoktur.', 'C': 'Kullanılacak bitkilerin aynı tür olması gerekmez.', 'D': 'Transfer edilen aşı, vişne ağacına kalıtsal bilgilerini aktarır.', 'E': 'Vişne ağacı üzerinde iki farklı genetik yapı bulunur.'}", "target": "D"} {"input": "Karıncalarda aynı kolonide üreme yeteneğine sahip dişiler prenses karınca olarak isimlendirilir. Prenses karıncalar olgunlaştıklarında kanatlı olup başka koloniden erkek karıncalar ile çiftleşmek için uzak mesafelere uçarlar. Erkek karınca spermlerini prenses karıncaya aktardıktan sonra ölür. Prenses karınca spermleri özel bir bölümde saklar, kanatlarını söker ve sürekli yumurta üretir. Çiftleşmeden kalan spermlerden bazıları dişi işçi karıncaların oluşumu için kullanılırken, döllenmemiş yumurtalardan erkek karıncalar gelişir. Kaliteli beslenen dişi larva ise üreme yeteneğinde olan prenses karınca olarak gelişir. Karıncalardaki üreme şekliyle ilgili, I. Kolonideki erkek ve dişi karınca oluşumu partenogenetiktir. II. Kolonideki işçi karıncalar genetik açıdan aynıdır. III. Dişi bireylerde üreme özelliği modifikasyonla belirlenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bir hücrenin interfaz sürecindeki DNA miktarı değişim grafiği verilmiştir. Grafik, I. G sürecinde DNA replikasyon enzimleri aktif bir şekilde 1 çalışır. II. S sürecinde hücre sitoplazmasındaki deoksiribonükleotit miktarı azalış gösterir. III. G2 sürecinde hücre kalıtım materyali kromatin iplikten kromozoma dönüşür. ifadelerinden hangilerini doğrular niteliktedir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Vejetatif üreme, I. kısa sürede ürün elde edilebilmesi II. istenilen özelliklerin korunabilmesi III. değişen çevresel koşullara daha dayanıklı bitkilerin elde edilebilmesi IV. tohum üretme yeteneğini kaybetmiş bitkilerin çoğaltılabilmesi özelliklerinin hangilerinden dolayı tarımsal üretimde sıklıkla tercih edilir? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Hücre döngüsü ile ilgili bazı bilgiler şekilde gösterilmiştir. İnterfaz evresinde ATP sentezi, organel sayısı ve protein sentezi gibi olaylar artar. Hayvan hücrelerinde sentrozom miktarında da artış görülür. Bu bilgilerden yararlanarak aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılamaz? Options: {'A': 'İnterfaz evresi, hücrenin hayat devrinin en uzun dönemidir.', 'B': 'Hücre döngüsü, bir hücrenin bölünmeye başlamasından sonra onu takip eden diğer bir hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığını kapsar.', 'C': 'Hücrede interfaz sırasında mitokondri faaliyeti ve sayısı artış gösterebilir.', 'D': 'Bir hücrenin interfaz evresi canlının bulunduğu âlem hakkında bilgi verebilir.', 'E': 'Mitotik evre sırasında kromozom sayısı iki katına çıkar.'}", "target": "E"} {"input": "Günümüzde birçok bitki türü ıslah edilmekte ve bu ıslah sonucu eskiden çekirdekli olan bitkilerdeki çekirdek sayısı azaltılmakta hatta çekirdeksiz hale getirilmektedir. Muz, çekirdeksiz üzüm ve son zamanlarda yapılan çalışmalarla mandalina da çekirdeksiz hale getirilmiştir. Bu çalışmalar ile çekirdeği olmayan ürünler daha lezzetli ve verimlidir. Islah sonucu bitkinin farklı varyantları yetiştirilmediği için bitkiye ait gen havuzunda daralma görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bahsedilen yöntemin dezavantajlarından birisidir? Options: {'A': 'Ürün kalitesinin artması', 'B': 'Elde edilmiş olan özelliğin süreklilik göstermesi', 'C': 'Aynı kalitede ürün veren canlıların elde edilmesi', 'D': 'Belirli çevresel koşullarda çoğalabilmesi', 'E': 'Daha hızlı şekilde istendik ürün elde edilmesi'}", "target": "D"} {"input": "Hücre, doku veya çok küçük organ parçalarını besleyici ortam koşullarında hücre bölünmesi yaptırarak büyütülmesine doku kültürü tekniği denir. Aşağıdaki görselde havuç kökündeki floem hücreleri izole edilerek yeni havuç fidelerinin oluşumu gösterilmiştir. Doku kültürünün amacını ve aşamalarını öğrenen bir öğrenci, I. karaciğer parçalarının deney kabında mitoz bölünmelerle büyütülerek, elde edilen dokunun karaciğer nakli bekleyen hastalara aktarılması II. insan kulak kepçesindeki kıkırdak hücrelerinin bir başka hayvanın dokuları arasına yerleştirilerek insana ait kıkırdak dokusunun elde edilmesi III. kalın bağırsaktaki bir hücre topluluğunun kontrolsüz olarak bölünmesi ile kanserli dokuların oluşumu süreçlerinden hangilerinde doku kültürü kullanıldığını söyleyebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bazı hücrelerin, diğer hücrelere zarar vermeden ortadan kaldırılmasına “Apoptozis” ya da “programlı hücre ölümü” denir. İnsanda embriyonik dönemden başlayarak tüm yaşam boyunca apoptozis gerçekleşir. Hücre ölümü genetik materyal kontrolünde enzimatik tepkimeler ile meydana gelir. Her saniye yaklaşık bir milyon hücremiz bu yolla vücuttan uzaklaştırılmaktadır. Bölünme kontrolü bozulan hücreler bu sayede ortadan kaldırılır. Buna göre Apoptozis ile ilgili olarak, I. Hücre ölümlerine programlı denmesinin nedeni DNA kontrolünde gerçekleşmesidir. II. Vücuttaki hücre sayısının dengede tutulmasına olanak sağlar. III. Mitoz ile arasındaki kontrollü denge kanser oluşumunu engeller. açıklamalarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Ökaryot bir hücrenin bölünmesi esnasında meydana gelen aşağıdaki olayların hangisi bölünmenin mayoz olduğunu kanıtlar? Options: {'A': 'DNA eşlenmesi', 'B': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'C': 'Çekirdek zarının kaybolması', 'D': 'İğ ipliklerinin oluşması', 'E': 'Homolog kromozomların farklı kutuplara çekilmesi'}", "target": "E"} {"input": "Mayozun profaz - I evresinde 12 tetrat oluşturan hayvansal bir organizmanın kas hücresindeki kromozom sayısı kaçtır? Options: {'A': '6', 'B': '12', 'C': '24', 'D': '36', 'E': '48'}", "target": "C"} {"input": "Mayoz süresince bazı olaylar farklı evrelerde tekrarlanır. Aşağıdakilerden hangisi tekrarlanan olaylara örnek gösterilebilir? Options: {'A': 'DNA eşlenmesi', 'B': 'Tetrat oluşumu', 'C': 'Krossing over meydana gelmesi', 'D': 'Sitoplazma bölünmesi', 'E': 'Homolog kromozomların ayrılması'}", "target": "D"} {"input": "2n kromozomlu bir hücrenin farklı bölünmeler sırasındaki kromozom sayısı değişimi aşağıda verilen grafikteki gibidir. Buna göre a, b ve c olaylarının eşleştirilmesi hangi seçenekte doğru verilmiştir? a b c Options: {'A': 'Mitoz Mayoz I Mayoz II', 'B': 'Mitoz Mayoz II Mayoz I', 'C': 'Mayoz II Mayoz I Mitoz', 'D': 'Mayoz II Mitoz Mayoz I', 'E': 'Mayoz I Mayoz II Mitoz'}", "target": "A"} {"input": "İnsanda embriyo oluşumu şematize edilmiştir. Buna göre numaralandırılmış olaylardan hangileri kalıtsal çeşitliliğe (varyasyon) olanak sağlar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Mayoz sırasında homolog kromozomların ayrılmasının sonuçlarını göstermek isteyen bir öğrenci aşağıdaki şekilleri çizmiştir. Öğrencinin çiziminden, I. İki çift homolog kromozomlu bir hücrenin mayozu ile oluşturulan yavru hücrelerini çizmiştir. II. Yavru hücreler için kromozomlar bakımından dört kombinasyon bulmuştur. III. Metafaz I evresinde kromozom dizilimleri içeren iki ayrı olasılık düşünmüştür. yukarıda verilen ifadelerden hangileri çıkarılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Kamçı kuyruklu kertenkele (Kafkas kertenkelesi)’nin üreme periyodu aşağıda özetlendiği gibidir. • İlgili türün popülasyonlarında erkek birey yoktur. • Çiftleşme dönemlerinde bazı bireyler erkek gibi davranarak kur yapar. • Kur davranışı dişi canlıların mayoz sürecini tetikler. • Mayozla oluşan yumurtanın kromozomları eşlenerek diploit hücre oluşur.Bu hücre mitozla yeni bireyi oluşturur. Verilen üreme süreci değerlendirildiğinde, I. Yeni birey döllenme gerçekleşmeden meydana gelir. II. Oluşan bireylerin değişen ortam koşullarına adaptasyonu ana canlı ile aynıdır. III. Oluşan bireyler arasındaki morfolojik farklılık modifikasyon ile açıklanır. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "Mayozda genetik çeşitliliği sağlayan krossing over ve homolog kromozomların bağımsız dağılımının gerçekleştiği evreler sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? Options: {'A': 'Profaz I / Anafaz I', 'B': 'Profaz II / Metafaz II', 'C': 'Profaz I / Telofaz I', 'D': 'İnterfaz / Anafaz I', 'E': 'Profaz I / Profaz II'}", "target": "A"} {"input": "Bir hücrenin mitoz ve mayoz evrelerin bir kısmı şekilde gösterilmiştir. Şekil incelendiğinde aşağıda verilen ifadelerden hangisi söylenemez? (Mutasyon gerçekleşmemiştir.) Options: {'A': 'Mitoz ve mayoz öncesinde hücre genetik maddesini eşler.', 'B': 'Mitoz sonucu oluşan hücreler genetik olarak farklıdır.', 'C': 'Mitozda kromozom sayısı değişmez.', 'D': 'Mayozda kromozom sayısının yarıya inmesinin nedeni homolog kromozomların ayrılmasıdır.', 'E': 'Mitozun anafaz evresi ile mayozun anafaz-II evresinde kardeş kromatitler ayrılır.'}", "target": "B"} {"input": "Bir sperm ana hücresinden gamet oluşuncaya kadar geçen süreçte aşağıda verilenlerden hangisi en son gerçekleşir? Options: {'A': 'Haploit kromozomlu iki hücrenin oluşması', 'B': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'C': 'Kardeş olmayan kromatitler arasında parça değişimi', 'D': 'G2 evresindeki DNA miktarının 1/4 ‘ü kadar DNA içeren hücrelerin oluşması', 'E': 'Hücrelerin hareket yeteneği kazanması'}", "target": "E"} {"input": "Kapalı alanlarda, bahçelerde ya da doğada herhangi bir yerde kullanılmak amacıyla toprak ya da kil ile karıştırılarak önceden hazırlanmış olan tohumun ekime hazır hâle getirilmesiyle oluşan minik toplara tohum bombası denir. Tohum bombası yöntemiyle çoğaltılan bitkiler için, I. Değişen çevresel koşullara uyum yapma olasılıkları yüksektir. II. Kalıtsal çeşitliliğe rastlanır. III. Eşeysiz üreme ile sayıları artırılmaktadır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Diploit kromozom sayısı 42 olan ve bölünmeyi boğumlanma ile tamamlayan bir hücrede gerçekleşen mayozla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Sitokinez olayında golgi aygıtı aktif rol oynar.', 'B': 'Metafaz II’de kromatit sayısı 84’tür.', 'C': 'Her bölünme sonucu oluşan hücrelere aktarılan sitoplazma miktarı eşittir.', 'D': 'İğ ipliklerinin oluşmasında sentrozom görev alır.', 'E': \"Mayoz I'de oluşan tetrat sayısı 84’tür.\"}", "target": "D"} {"input": "Şekilde hücre bölünmesinin bir evresi gösterilmiştir. Buna göre, I. Mayozun anafaz I evresi olabilir. II. Bölünme bir yumurta hücresi oluşumuna ait ise ana hücrenin kromozom sayısı 6’dır. III. Bu evrede kardeş kromatitler ayrılmaktadır. ifadelerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Eşeyli üreyen canlıların mayoz sürecinde genetik çeşitliliği artıran olaylar aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir? Options: {'A': 'Mayoz I’de homolog kromozomların rastgele ayrılması İnterfazda DNA’nın kendini eşlemesi', 'B': 'Mayoz I’de kromozomlar arasında parça değişimi Mayoz I’de homolog kromozomların rastgele ayrılması', 'C': 'İnterfazda DNA’nın kendini eşlemesi Mayoz I’de kromozomlar arasında parça değişimi', 'D': 'Döllenmeye katılan gametlerin rastgele birleşmesi Bölünme sırasında iğ ipliklerinin oluşması', 'E': 'Mayoz I’de homolog kromozomların rastgele ayrılması Kromozomların ekvatoral düzlemde dizilmesi'}", "target": "B"} {"input": "Su piresi (Daphnia) suda yaşayan omurgasız bir canlıdır. Çeşitli bakteriler, mayalar, mikroalgler ve çözünmüş organik maddelerle beslenmektedir. Su piresi boyutunun üstünde yeteneklere sahiptir. Doğal ve optimum ortamlarda sadece partenogenez ile çoğalırken, kış aylarında özellikle ortam şartları zorlaştığında eşeyli üremeye geçiş yapar. Su pirelerinin çevre şartlarına göre üreme yöntemlerini değiştirme amacını aşağıdaki ifadelerden hangisi açıklar? Options: {'A': 'Genetik yapılarını korumak', 'B': 'Üreme hızlarını artırmak', 'C': 'Kalıtsal çeşitlilikle çevreye dirençlerini artırmak', 'D': 'Sadece dişi birey oluşturmak', 'E': 'Çevre ile etkileşimi artırmak'}", "target": "C"} {"input": "Omurgalı bir hayvanın yumurta ana hücresinde gerçekleşen bir mayoz ile ilgili, I. Kromozomlar profaz I’de belirgin hale gelir. II. Homolog kromozomların rastgele dağılımı anafaz I’de gerçekleşir. III. Dört çeşit yumurta hücresi oluşur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir eşey ana hücresi önce art arda 3 kez mitoz, mitoz sonucu oluşan her hücre ise mayoz geçirmiştir. Buna göre bölünmeler tamamlandığında toplam kaç hücre oluşmuştur? Options: {'A': '8', 'B': '16', 'C': '24', 'D': '32', 'E': '64'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda verilen bölünme evresi incelendiğinde, I. 2n=8 kromozomlu bir hücrenin mitoz anafazıdır. II. 2n=8 kromozomlu hücrenin mayozuna ait anafaz I evresidir. III. Bölünmeye giren hücre diploit eşey ana hücresidir. IV. Bölünme tamamlandığında kromozom sayısı ana hücreninkiyle aynı olan yeni hücreler oluşur. verilen açıklamalardan hangileri çıkarılamaz? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'I ve IV', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Mayozda kromozom sayısının değişimi şekilde verilmiştir. Mayoz sonucu oluşan haploit yavru hücreler olgunlaşma sürecinden sonra gametlere dönüşür. Haploit kromozomlu bu gametler döllenmeye katılırsa diploit kromozomlu yavrular oluşur. Buna göre, I. Mayoz her nesilde kromozom sayısının ikiye katlanmasını önler. II. Kromozom sayısı hem mayoz I’de hem de mayoz II‘de yarıya düşer. III. İnterfaz sürecinde gen miktarı iki katına çıkar. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Eşeyli üreme ile oluşan iki kardeşin tek yumurta ikizleri dışında genetik yapıları aynı olmaz. Bu duruma neden olarak, I. Sperm ve yumurtanın aynı sayıda kromozom taşıması II. Sperm ve yumurtanın sitoplazma miktarının farklı olması III. Bir spermin rastgele bir yumurtayı döllemesi IV. Homolog kromozomların farklı kutuplara bağımsız olarak taşınması verilenlerden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Sağlıklı bir canlıya ait 7 kromozom çifti ile ilgili görsel verilmiştir. Bu görselden yararlanarak, I. Bu canlı aynı tür cinsiyet kromozomuna sahiptir. II. Her kromozom çiftinin şekli ve boyutu eşi ile birebir aynıdır. III. Bu canlı diploit (2n) kromozom yapısına sahiptir. sonuçlarından hangileri çıkarılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda verilen fenotip ve ilgili genotip örneklerinden hangisi yanlış gösterilmiştir? Fenotip Genotip Options: {'A': 'a aa', 'B': 'A Aa', 'C': 'A AA', 'D': 'a Aa', 'E': 'XaY XaY'}", "target": "D"} {"input": "Bir karaktere ait baskın ve çekinik özelliklerin kalıtımından sorumlu genler harfler ile ifade edilir. Buna göre, I. Baskın alel büyük harfle gösterilir. II. Her iki alel aynı ise homozigot biri diğerinden farklıysa heterozigottur. III. Yumurta ve sperm hücrelerinde genin alellerinden bir tanesi bulunur. verilen ifadelerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bezelyelerde uzun gövde kısa gövdeye baskındır. Uzun gövdeli bezelyeler diğer uzun gövdeli bezelyelerle çaprazlandığında 3:1 fenotip oranında F dölleri oluşmaktadır. 1 Buna göre yukarıda ifade edilen çaprazlama sonucunda oluşabilecek genotip oranları seçeneklerden hangisindeki gibi olmalıdır? Homozigot Heterozigot Homozigot Baskın Baskın Çekinik Options: {'A': '3 1 0', 'B': '2 1 1', 'C': '1 2 1', 'D': '1 1 2', 'E': '0 1 3'}", "target": "C"} {"input": "İnsanlarda altı parmaklılık genin çekinik aleli ile ortaya çıkan bir özelliktir. Buna göre altı parmaklı bir çocuğun ebeveynlerinin genotipi aşağıda verilenlerden hangisi olamaz? Anne Baba Options: {'A': 'AA aa', 'B': 'Aa aa', 'C': 'aa Aa', 'D': 'Aa Aa', 'E': 'aa aa'}", "target": "A"} {"input": "Tavuk ve horozlarda Gülibiklilik (G) balta ibikliliğe (g), Uzun bacak (U) kısa bacaklılığa (u) baskındır. I. Gülibik-kısa bacaklı tavuk II. Gülibik-uzun bacaklı horoz III. Balta ibik-kısa bacaklı horoz IV. Balta ibik-uzun bacaklı tavuk Buna göre verilen fenotiplerden hangisinin genotipi kesin olarak bilinemez? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Bezelyelerde mor çiçek (M) beyaz çiçek (m) üzerine baskındır. Buna göre, I.MM x mm II.Mm x Mm III.mm x Mm IV. MM x Mm verilen çaprazlamaların hangilerinde beyaz çiçekli bezelyeler oluşmaz? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Genotipleri bilinmeyen düzgün tohumlu iki bezelye çaprazlanmış ve çaprazlama sonucu oluşan bezelyelerin genotip çeşidi 2, genotip oranı ise 1:1 olarak tespit edilmiştir. Buna göre, I. Çaprazlama sonucu oluşan bezelyelerin tamamı düzgün tohumludur. II. Çaprazlama sonucunda buruşuk tohumlu bezelye ile düzgün tohumlu bezelyelerin oluşma olasılığı aynıdır. III. Çaprazlanan bezelyelerden biri homozigot diğeri ise heterozigot genotiplidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? (Bezelyelerde düzgün tohum, buruşuk tohuma baskındır.) Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bazı kalıtsal kavramların tanımları verilmiştir. Canlılar arasında çeşitlilik gösteren, dölden döle aktarılabilen ve bireylerin sahip olduğu niteliklerin her birine karakter denir. Alellerin farklı olması durumu heterozigotluk adını alır. Heterozigot durumda bile etkisini gösteren alele dominant denir. Biri anneden diğeri babadan gelen kromozomların üzerinde bulunan genler şekilde gösterilmiştir. Buna göre bu canlının şekilde gösterilen kromozomlarındaki karakter, heterozigot ve baskın alel sayıları sırasıyla hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '10 - 3 - 5', 'B': '5 - 3 - 3', 'C': '10 - 2 - 2', 'D': '10 - 5 - 3', 'E': '5 - 2 - 4'}", "target": "E"} {"input": "Domates bitkisinde kırmızı meyve ( Options: {'A': 'I → Kırmızı - tüylü', 'B': 'II → Kırmızı - tüysüz', 'C': 'III → Kırmızı - tüysüz', 'D': 'IV → Sarı - tüysüz', 'E': 'V → Sarı - tüylü'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıda bir hücrenin genotipi gösterilmiştir. Buna göre görsel incelendiğinde verilen açıklamalardan hangisine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Üreme hücresidir.', 'B': 'Fenotip AbE’dir.', 'C': 'İki kromozomludur.', 'D': 'Tüm özellikleri homozigottur.', 'E': 'İki tane çekinik alel taşır.'}", "target": "B"} {"input": "AaGgDdBBTtEeXRXr genotipli bireyde AGD genleri bağlı olup diğerleri bağımsızdır. Bu bireyin, bu karakterler açısından oluşturabileceği en az gamet çeşidi sayısının, en çok gamet çeşidi sayısına oranı nedir? Options: {'A': '1/8', 'B': '1/4', 'C': '1/3', 'D': '1/2', 'E': '1'}", "target": "B"} {"input": "SMA otozomal resesif alel ile aktarılan bir hastalıktır. Bir çocuğun SMA hastası olması için anne ve babanın bu hastalık bakımından taşıyıcı olması gerekir. Bu hastalıkla ilgili, I. Taşıyıcı anne ile homozigot sağlıklı babanın SMA hastalığına sahip çocukları olmaz. II. Çekinik alellerin aynı soydan olanlarda bir arada bulunma olasılığı fazla olduğundan akraba evlilikleri hastalığın görülme sıklığını artırabilir. III. Çekinik aleller homozigot durumda etkisini göstermektedir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıda monohibrit çaprazlama ile ilgili bir örnek verilmiştir. Çaprazlama ile ilgili, I. Bazı özellikleri belirleyen aleller ebeveynlerde gizli kalıp sonraki kuşaklarda ortaya çıkabilir. II. Monohibrit bir çaprazlamada baskın fenotipte birey 3 oranında oluşabilir. 4 III. Bir ebeveynde bulunan baskın ve çekinik aleller gametlere eşit oranda dağılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bal arılarında kraliçe ve işçi arılar döllenme sonucu oluştuğundan diploit, erkek bal arıları ise partenogenezle oluştuğundan haploit kromozomludur. Bir arı kolonisinde AaBbCcDD genotipine sahip olan kraliçe arı ile aBcd genotipine sahip olan erkek arının çaprazlanması sonucu oluşan işçi arılar, I.AaBBCCDd II.AaBbCcDd III.AaBBCcDD IV. AABbccDd genotiplerinden hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Otozomal resesif geçiş gösteren bir hastalık bakımından taşıyıcı ebeveynler (1. kuşak) şematize edilmiştir. Dominant alel Resesif alel Buna göre 2. kuşaktan bu özellik bakımından taşıyıcı bir birey ile hasta olan bir bireyin evliliğinden doğacak çocuğun genotipi; I. II. III. şemalarından hangileri gibi olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I , II ve III'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda kıvırcık saç geni ( Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Mendel’in kalıtım çalışmaları aşağıda özetlenmiştir: Mendel başlangıçta bal arıları ile çalışmıştır. Çok çalışkan olan bir bal arısı türüyle çok uysal olan başka bir bal arısı türünü çaprazlamış fakat hedeflediği uysal ve çalışkan bal arısı ırkını elde edememiştir. Daha sonra hasekiküpesi, aslanağzı, bakla, akşamsefası, menekşe ve mısır gibi pek çok bitki türü üzerinde melezleme çalışmaları yapmıştır ancak beklediği sonucu yine elde edememiştir. Bu başarısız denemelerden sonra sadece iki farklı şekli olan bezelye özelliklerini çaprazlamaya karar vermiştir. Bu çaprazlamalar sonucunda elde ettiği fenotipleri gruplandırarak istatistikler ortaya çıkarmış ve bu istatistikleri değerlendirerek ayrışım oranlarını belirlemiştir. Mendel’in yaptığı çalışmalarla ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz? Options: {'A': 'Mendel’in çalışmalarını yürütebilmesi için daha az fenotipe sahip bir canlı türü gereklidir.', 'B': 'Kalıtım çalışmalarında üremeyi takip edebilmek için hayvan yerine bitki kullanmak daha kolaydır.', 'C': 'Mendel bezelyeden önce başka bitkiler ile çalışmış ancak bu bitkilerde çok fazla fenotip olması sonuç almasına engel olmuştur.', 'D': 'Mendel birçok özelliği çaprazlamanın karmaşık olmasından dolayı istediği sonuçları elde edememiştir.', 'E': 'Mendel’in çıkardığı sonuçlar ilk çalıştığı bitki ve hayvanlar için geçerli değildir.'}", "target": "E"} {"input": "Albinoluk bakımından taşıyıcı olan bir kişi ile taşıyıcı olmayan sağlıklı bir kişi evlenirse doğacak her bir çocuğun %50 taşıyıcı, %50 sağlıklı olma olasılığı vardır. Buna göre, I. Albinoluk vücut kromozomlarında bulunan çekinik bir alel ile aktarılır. II. İki taşıyıcının evlenmesi sonucunda her bir çocuk için %25 oranında albino doğma ihtimali vardır. III. Hastalığın görülme sıklığının dişi ve erkek bireylerde farklı olması beklenir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Farelerde siyah kıl aleli kahverengi kıl aleline baskındır. Homozigot siyah bir erkek fare ile kahverengi bir dişi fare çaprazlanıyor. F dölünde oluşan bireyler kendileştirildiğinde F2 dölünde oluşabilecek farelerin genotip ve fenotip ayrışım oranı 1 aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? Genotip oranı Fenotip oranı Options: {'A': 'Anti-B 0 Rh(+)', 'B': 'Anti-A 0 Rh(+)', 'C': 'Anti-B 0 Rh(-)', 'D': 'Anti-B AB Rh(-)', 'E': 'Anti-A AB Rh(-)'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda MN kan grubundan sorumlu genin alelleri arasında eş baskınlık vardır. I.MM x MM II.NN x NN III.MN x MN IV. MN x MM V. NN x MN Buna göre verilen çaprazlamaların hangilerinde eş baskın fenotipin görülme oranı %50 olur? Options: {'A': 'I, II ve III', 'B': 'II, III ve IV', 'C': 'III, IV ve V', 'D': 'II, III, IV ve V', 'E': 'I, II, III, IV ve V'}", "target": "C"} {"input": "Sığırlarda kızıl kıl rengi beyaz kıl rengine eş baskındır. Heterozigot durumda sığırlarda demirkırı renk görülür. Demir kırı iki bireyin çaprazlamasından oluşabilecek renkler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Demir kırı - Beyaz', 'B': 'Beyaz - Siyah', 'C': 'Kızıl - Demir kırı', 'D': 'Kızıl - Demir kırı - Beyaz', 'E': 'Beyaz - Siyah - Demir kırı'}", "target": "D"} {"input": "İnsan popülasyonlarında, I. X’e bağlı dominant II. otozomal resesif III. otozomal dominant IV. X’e bağlı çekinik yukarıda verilen kalıtımsal yollarla ortaya çıkan özelliklerden hangilerinin kadınlarda erkeklere göre daha yüksek oranda ortaya çıkması beklenir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Hemofili özelliğini taşıyan heterozigot A Rh(+) bir baba ile hemofili taşıyıcısı O Rh (-) bir annenin; hemofili, O Rh (-) bir kız çocuklarının olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '1/16', 'E': '1/32'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda fenotipi verilen bireylerden hangisi hemofili taşıyıcısı ve A kan gruplu bir anne ile, hemofili olmayan B kan gruplu bir babanın çocuğu olamaz? Options: {'A': 'Sağlıklı AB kan gruplu erkek çocuk', 'B': 'Taşıyıcı O kan gruplu kız çocuk', 'C': 'Taşıyıcı A kan gruplu kız çocuk', 'D': 'Hemofili hastası B kan gruplu kız çocuk', 'E': 'Hemofili hastası O kan gruplu erkek çocuk'}", "target": "D"} {"input": "Labrador cinsi köpeklerin kürk renkleri verilmiştir. Labrador cinsi köpeklerde kürk renginin oluşmasında iki çift gen etkilidir (B-b, E-e). B ve E alelinin ikisine birden sahip olan bireyler siyah, bb taşıyan ve en az bir tane E geni bulunduran köpekler kahverengi olurken ee taşıyan tüm köpekler sarı kürklü olmaktadır. Buna göre B ve E için heterozigot siyah labrador ile Bb genlerine sahip sarı labradorun kahverengi kürklü yavru sahibi olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '0', 'B': '1/4', 'C': '1/8', 'D': '3/8', 'E': '1/16'}", "target": "C"} {"input": "Aynı karaktere etki eden iki farklı alelin fenotipte etkisini göstermesi sonucu eş baskınlık oluşur. Eş baskın olarak aktarılan bir özelliği fenotipinde gösteren bir birey, homozigot özellikteki birey ile çaprazlanması sonucu oluşacak bireylerin her iki alele de sahip olma olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/2', 'C': '2/3', 'D': '3/4', 'E': '1'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki taloda bazı bireylerden alınan kan örnekleri üzerine damlatılan serumların gerçekleştirdiği çökelme durumları verilmiştir. Buna göre verilen bireylerin hangilerinin evlenmesi sonucu kan (Rh) uyuşmazlığı görülebilir? Options: {'A': 'Yasemin - Kerem', 'B': 'Merve - Tarık', 'C': 'Yasemin - Tarık', 'D': 'Merve - Berk', 'E': 'Nur - Berk'}", "target": "E"} {"input": "Kısmi renk körlüğü bakımından taşıyıcı olan Sibel Hanım’ın kısmi renk körü olan Sena adında bir kız çocuğu olduğuna göre aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Sibel’in kısmi renk körü erkek çocuğu olma ihtimali yoktur.', 'B': 'Sena’nın babası kesinlikle renk körüdür.', 'C': 'Sena’nın normal görüşlü erkek kardeşi olma ihtimali 1/4’tür.', 'D': 'Sena’nın babaannesi kısmi renk körlüğü alelini genotipinde bulundurur.', 'E': 'Sibel’in babasının genotipi bu özellik açısından kesin olarak belirlenemez.'}", "target": "A"} {"input": "Kısmi renk körü bir erkek ile normal görüşlü bir kadının üç çocuğundan bir kız ve bir erkek çocuğu kısmi renk körü, diğer çocukları ise normal görüşlüdür. Buna göre anne ve babanın bu özellik bakımından genotipleri nasıl olmalıdır? Anne Baba Options: {'A': 'XX r r XRY', 'B': 'XRX r XY r', 'C': 'XRXR XY r', 'D': 'XRX r XRY', 'E': 'XrXr XrY'}", "target": "B"} {"input": "B Rh- kan grubuna sahip bir kadın ile A Rh+ kan grubuna sahip bir erkeğin ilk çocukları O Rh- kan gruplu olmuştur. Bu ailenin doğacak ikinci çocuklarının AB kan gruplu olma ve Rh uyuşmazlığının görülme olasılığı kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '16 1', 'E': '32 1 2 4 8'}", "target": "C"} {"input": "1975 yılında Amerika’da dünyaya gelen Benjamin Stacy adında bir bebeğin ten rengi masmaviydi. Doktorlar bu sıra dışı durum yüzünden o kadar endişelendiler ki bebeği kasabadan oldukça uzakta bulunan Kentucky şehir merkezindeki bir hastaneye sevk ettiklerinde büyükannesinin durumdan haberi oldu ve aslında ailede daha önceleri de mavi tenli insanların yaşadığını bildirdi. Yaklaşık 200 yıl önce ten renkleri normal Martin Fugate ile Elizabeth Smith’in yedi çocuğunun dördü, torunları Benjamin gibi mavi tenli olarak dünyaya gelmişlerdi. Bu ailenin çoğu bireyi akraba evliliği sonucu çocuk sahibi oldukça görülen mavi tenli birey sayısı da arttı. Buna göre, I. Bu özellik genin çekinik aleli ile belirlenmektedir. II. Akraba evlilikleri kalıtsal hastalıkların görülme olasılığını artırır. III. Bu genlerin kontrol ettiği fenotipik özellikler sadece erkeklerde ortaya çıkar. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Eşeye bağlı hastalıkların genotiplerine ait, I. Hemofili hastası dişi → XhXh II. Kısmi renk körü erkek → XYr III. Kısmi renk körlüğü aleli taşımayan dişi → XRXR IV. Hemofili hastası erkek → XhY V. Hemofili taşıyıcısı dişi → XHXH verilenlerden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve V', 'D': 'I, III ve V', 'E': 'II, IV ve V'}", "target": "C"} {"input": "Bir kız çocuğunun fenotipinde görülen bir özellik ebeveynlerinin fenotipinde görülmüyorsa bu özelliğin ortaya çıkmasını sağlayan alel ile ilgili, I. Otozom kromozomlarda taşınan çekiniktir. II. Otozom kromozomlarda taşınan baskındır. III. X kromozomunda taşınan çekiniktir. verilen ifadelerden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "İnsanlarda X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir alel ile ortaya çıkan kalıtsal bir özellikle ilgili, I. Bu aleli tek başına bulunduran erkek birey, fenotipinde bu özelliği gösterir. II. Bu aleli tek X kromozomunda bulunduran dişi birey, fenotipinde bu özelliği her zaman gösterir. III. Bu özelliğin erkeklerde ortaya çıkma olasılığı dişilere göre daha yüksektir. ifadelerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir türde, bir özellik ile ilgili olarak ikiden fazla alel çeşidinin bulunmasına çok alellilik denir. Diploit bireyler bu alellerden sadece ikisini taşıyabilir ve aleller arasındaki baskınlık durumuna göre farklı fenotipler görülebilir. Örneğin, tavşanlarda post renklerini belirleyen aleller ve bu aleller arasındaki baskınlık ilişkisi aşağıda gösterildiği gibidir. Bu bilgiler kullanılarak, I. Bu özellik bakımından kaç farklı homozigot genotip bulunur? II. Chinchilla tavşan kaç farklı genotipte olabilir? III. Ebeveynlerinden biri kısıtlı noktalı diğeri albino olduğunda doğacak yavru hangi fenotipte olur? IV. Ebeveynlerinden biri homozigot koyu gri olduğunda doğacak yavru hangi fenotipte olur? sorularından hangilerine kesin cevap verilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "AB0 ve Rh sistemi bakımından genotipi bilinmeyen iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşabilecek fenotip çeşidinin oranları grafiklerde gösterilmiştir. Grafiklere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Annenin genotipi A0 Rh(-)’dir.', 'B': 'Çaprazlama sonucu oluşan fenotip çeşidi 8’dir.', 'C': '0 Rh(+) erkek çocuğu doğma olasılığı 3/32’dir.', 'D': 'Çaprazlama sonucu oluşan genotip çeşidi 12’dir.', 'E': 'A Rh(-) bir çocuğun doğma olasılığı 1/16’dır.'}", "target": "A"} {"input": "Bütün tavukların başında etli yapıda olan tarak (ibik) bulunmaktadır. Tarak şekilleri ve genotipleri aşağıda gösterilmiştir. Ebeveynlerin genotipleri aşağıdakilerden hangisi gibi olursa dört tarak formuna sahip yavrular oluşabilir? Options: {'A': 'RrPP x rrpp', 'B': 'Rrpp x rrpp', 'C': 'RRpp x RrPp', 'D': 'Rrpp x rrPp', 'E': 'RRPp x RrPP'}", "target": "D"} {"input": "Kısmi renk körü bir anne ile normal görüşlü bir babanın çocukları ile ilgili seçeneklerden hangisi söylenebilir? (Kısmi renk körlüğü X'e bağlı çekiniktir.) Options: {'A': 'Tüm çocuklar sağlamdır.', 'B': 'Kız çocuklarının yarısı taşıyıcıdır.', 'C': 'Erkek çocukların tamamı taşıyıcıdır.', 'D': 'Kız çocuklarının tamamı renk körüdür.', 'E': 'Erkek çocukların tamamı renk körüdür.'}", "target": "E"} {"input": "Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan alellerin belirlediği özellikler ile ilgili olarak, I. Sadece erkek bireylerde ortaya çıkar. II. Babadan tüm çocuklara aktarılır. III. Baskın özelliklerin ortaya çıkma olasılığı daha yüksektir. verilen açıklamalardan hangileri yanlıştır ? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Kız kardeşi hemofili hastası olan sağlam fenotipli bir kadın ile bu özellik bakımından sağlam fenotipli erkeğin evliliğinden doğacak çocukların hemofili hastası olma olasılığı kaçtır? (Hemofili X kromozomu üzerinden çekinik olarak aktarılır.) Options: {'A': '0', 'B': '%25', 'C': '%50', 'D': '%75', 'E': '%100'}", "target": "B"} {"input": "Homolog kromozomlarla ilgili, I. Birbirlerinin tıpatıp aynı olmaları II. Aralarında krossing over yapabilmeleri III. Mayoz bölünmede bağımsız ve rastgele ayrılmaları durumlarından hangileri canlılarda genetik çeşitliliği artırıcı yönde değerlendirilemez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Soyağacında çekinik kan grubuna sahip bireyler taralı olarak gösterilmiştir. Buna göre “?” ile gösterilen bireyin kan grubu ile ilgili, I. Genotipi OO olma ihtimali yoktur. II. A kan gruplu kız çocuğu olma ihtimali %25’tir. III. Genotipinde O aleli, %100 bulunur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Y kromozomunun X ile homolog olmayan bir kısmında taşınan hastalığın kalıtımı soyağacında gösterilmiştir. Buna göre numaralandırılmış bireylerden hangilerinin gösteriminde yanlışlık yapılmıştır? Options: {'A': '1 ve 4', 'B': '2 ve 6', 'C': '1, 3 ve 5', 'D': '3, 5 ve 7', 'E': '4, 5 ve 6'}", "target": "E"} {"input": "Yenidoğanda sarılık ve kansızlıkla sonuçlanan Rh faktörüne bağlı Rh uyuşmazlığı sadece Rh- anne ile Rh+ babanın, Rh+ kan grubuna sahip fetüs olduğunda ortaya çıkar ve kalıcı beyin hasarı görülebilir. İlk hamileliğinde Rh- annenin kanında antikor üretimi yeni gerçekleştiği için bebek, antikorlardan etkilenmeden dünyaya gelebilir. Bir ailenin Rh faktörüne bağlı genotipleri soyağacında verilmiştir. Buna göre, I. 1 ve 2. çocuklarda kan uyuşmazlığı görülmez. II. 3. çocuk kan uyuşmazlığından etkilenir. III. Babanın genotipi RR olduğunda Rh uyuşmazlığı görülme olasılığı daha fazladır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. Buna göre numaralı bireylerden hangilerinin kan grubu kesinlikle B’dir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bruton hastalığı, nadir bir bağışıklık yetmezlik sendromudur. Bu hastalıkta B lenfosit eksikliğine bağlı tüm immünoglobulin tiplerinde yetersizlik mevcuttur ve bakteriyel enfeksiyonlar görülür. Hastada bakteriyel enfeksiyonlarla gelişen kronik sinüzit ve akciğer enfeksiyonları gelişebilir. Hastalara immünoglobulin takviyesi ve antibiyotik tedavisi gerekir. Bruton hastalığı, X kromozomu üzerinde çekinik bir alel ile kalıtılmaktadır. Soyağacında Bruton hastalığını fenotipinde gösteren bireyler koyu renk olarak verilmiştir. Buna göre, I. 1 numaralı birey hastalık alelini taşır. II. 2 numaralı birey anneden hastalık alelini almış olabilir. III. 3 numaralı birey hastalık alelini babasından almıştır. IV. 4 numaralı birey hastalık açısından homozigot genotiplidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Soyağacında koyu renk ile belirtilen bireyler kısmî renk körü olup diğerleri sağlıklıdır. Buna göre, numaralandırılmış bireylerden hangilerinin kısmî renk körlüğü alelini taşıma olasılığı vardır? (Kısmî renk körlüğü X kromozomunda taşınan çekinik bir özelliktir.) Options: {'A': '1 ve 2', 'B': '1 ve 3', 'C': '2 ve 4', 'D': '3 ve 5', 'E': '1, 2 ve 4'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. Bu özelliğin kalıtımı, I. otozomal çekinik II. X kromozomuna bağlı baskın III. otozomal baskın verilenlerden hangileri ile gerçekleşiyor olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Şekildeki soyağacında, otozomal resesif bir alelin etkisini fenotiplerinde gösteren bireyler koyu renkte gösterilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': '3 ve 6 numaralı bireyler kesinlikle heterozigottur.', 'B': '4 numaralı bireyde çekinik alel bulunmaz.', 'C': '5 ve 7 numaralı bireyler kesinlikle heterozigottur.', 'D': '1 ve 2 numaralı bireylerde çekinik alele rastlanmaz.', 'E': '7 numaralı birey çekinik aleli annesinden almıştır.'}", "target": "C"} {"input": "Mutasyonlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? Options: {'A': 'Canlının çevreye uyum yeteneğini artırabilir.', 'B': 'Gerçekleşen bütün mutasyonlar gelecek nesillere aktarılmaz.', 'C': 'Aşırı sıcaklık mutasyon nedeni olamaz.', 'D': 'Kromozom yapısı ve kromozom sayısı değişiklikleri şeklinde mutasyon çeşitleri vardır.', 'E': 'Biyolojik çeşitliliğin oluşmasında başlıca nedenlerden biri de mutasyonlardır.'}", "target": "C"} {"input": "Soyağacında mavi renk ile gösterilen bireyin gamet hücrelerine ait mitokondrilerde mutasyon gerçekleşmiştir. Soyağacında numaralı bireylerden hangilerinde mutant genleri taşıyan mitokondrilere rastlanmaz? Options: {'A': 'Yalnız 2', 'B': 'Yalnız 4', 'C': '1 ve 2', 'D': '1 ve 3', 'E': '1, 2 ve 3'}", "target": "B"} {"input": "Soyağacı X kromozomu üzerinden çekinik alel ile aktarılan bir özelliği ifade edip taralı gösterilen bireyler bu özelliği fenotipine yansıtmaktadır. (K ve L bireyleri tek yumurta ikizidir.) Buna göre, I. Soyağacında sadece 4. bireyin genotipinin homozigot ya da heterozigot olduğu belirlenemez. II. Bu özelliğin K bireyinde mutasyon sonucu oluştuğu kesindir. III. 7 numaralı bireyin erkek kardeşine bu özellik babasından geçmiştir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "Drosophila cinsi sineklerde göz rengi aleli eşey kromozomlarına bağlı taşınmaktadır. Erkeklerde tek alel ile kontrol edilen karakter çekinik olursa beyaz, baskın olursa kırmızı gözlü olmaktadır. Soyağacında verilen bu özellik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez? (Mutasyon gerçekleşmediği varsayılmalıdır.) Options: {'A': '8, kırmızı göz alelini sadece 3 numaralı sinekten almıştır.', 'B': '6 ve 7 numaralı sineklerin kırmızı gözlü yavrusu oluşamaz.', 'C': '9 numaralı sinekte bulunan çekinik alelin kaynağı 4 numaralı sinek olabilir.', 'D': '1 numaralı sineğin genotipi XaXa’dır.', 'E': '2 ve 8 numaralı sineklerin genotipi XaY’dir.'}", "target": "E"} {"input": "Kısmi renk körlüğü ve hemofili, X kromozomu üzerindeki çekinik iki farklı alel tarafından kalıtılan hastalıklardır. Soyağacı ve bilgilere göre hangi bireyde fenotip yanlış gösterilmiştir? Options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda verilenlerden hangisi bir türe ait bireylerde genetik varyasyonu artıran faktörlerden biri değildir? Options: {'A': 'Özellikleri belirleyen alellerin farklı olması', 'B': 'Kardeş olmayan kromatitler arasında alel değişimi', 'C': 'Gamet ana hücrelerindeki genlerin yapısında kalıcı değişimlerin meydana gelmesi', 'D': 'Homolog kromozomların şansa bağlı ayrılması', 'E': 'Özellikleri belirleyen alellerin aynı olması'}", "target": "E"} {"input": "Soyağacında hemofili hastası olan bireyler taralı olarak verilmiştir. Buna göre, ? işareti ile gösterilen bireyin hemofili hastası olmayan bir erkek olma ihtimali kaçtır? Options: {'A': '1', 'B': '1', 'C': '1', 'D': '5', 'E': '3 8 4 2 8 4'}", "target": "E"} {"input": "X’in Y kromozomuna homolog olmayan parçasında taşınan çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı şekilde soyağacında verilmiştir. P, R ve S’nin çocukları ile ilgili, I. P’nin erkek çocuklarında bu özellik görülür. II. R’nin çocuklarının hepsi bu özelliğin taşıyıcısıdır. III. S'nin tüm kız çocuklarında bu özellik ortaya çıkar. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Soyağacında insanda kısmi renk körü özelliğini fenotipinde gösteren bireyler koyu renk ile ifade edilmiştir. Buna göre, soyağacındaki numaralandırılmış bireyler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? (Kısmî renk körlüğü aleli X kromozomunda taşınır.) Options: {'A': '1 numaralı birey bu özellik bakımından kesinlikle heterozigot genotiptedir.', 'B': '2 numaralı birey homozigot baskın genotipe sahip olabilir.', 'C': '3 numaralı birey sağlıklı olma alelini homozigot halde taşımak zorundadır.', 'D': '4 numaralı birey bu özellik bakımından heterozigot genotipte olabilir.', 'E': '5 numaralı birey kısmi renk körlüğü alelini kesinlikle anesinden almıştır. 2021 TYT'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bir özelliğin bir ailedeki kalıtımı verilmiştir. Buna göre bu özelliğin kalıtımı ile ilgili, I. X kromozomundaki baskın bir alel ile kalıtılıyor olabilir. II. X kromozomundaki çekinik bir alel ile kalıtılıyor olabilir. III. Otozomal baskın olarak kalıtılıyor olabilir. IV. Otozomal çekinik olarak kalıtılıyor olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Y kromozomunda meydana gelen bir mutasyonun, popülasyon içinde yer alan dişi bireylerde fenotipte birinci nesilde görülmesi, I. mutasyonun, X kromozomuna homolog bölgesinde gerçekleşmesi II. X ve Y kromozomları arasında parça değişiminin gerçekleşmesi III. mutasyonun dominant özellikte olması durumlarından hangileri ile açıklanabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir genin farklı alelleri birlikte bulunduğunda fenotipi belirleyen alel baskın, diğeri ise çekinik olarak adlandırılır. Baskın ve çekinik alellerin oluşturabileceği genotip ve fenotip çeşitleri tabloda verilmiştir. Fenotipi çekinik olan bireyin genotipi kesin olarak bilinir ancak tablodan da anlaşıldığı gibi fenotipi baskın olan bireyin genotipi için iki olasılık vardır. Baskın bireyin genotipini belirlemek için çekinik bireyle yapılan çaprazlamaya “Kontrol çaprazlama” denir. Örneğin bir köpek türünde siyah kürklü olma, kahverengi kürklü olmaya baskındır. Soyağacında içi taralı bireyler kahverengi kürke sahip olduğuna göre, yukarıdaki numaralı bireylerden hangileri için kontrol çaprazlama yapılmasına gerek yoktur? Options: {'A': '1 ve 2', 'B': '1 ve 3', 'C': '2 ve 3', 'D': '2, 4 ve 5', 'E': '3, 4 ve 5'}", "target": "D"} {"input": "Bir aileye ait kan grubu fenotipleri soyağacı üzerinde verilmiştir. Buna göre, soyağacında “X” ile gösterilen bireyin kan grubu genotipinin homozigot B Rh+ olma ihtimali nedir? Options: {'A': '1/2', 'B': '1/4', 'C': '3/4', 'D': '3/8', 'E': '1/16'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ekosistemin biyotik ve abiyotik faktörleri ile ilgili örnekler yanlış verilmiştir? Biyotik Abiyotik Options: {'A': 'Toprak Ayrıştırıcılar', 'B': 'Tüketiciler Sıcaklık', 'C': 'Üreticiler pH', 'D': 'Ayrıştırıcılar Su', 'E': 'Ayrıştırıcılar Işık'}", "target": "A"} {"input": "Aynı ekosistemde yaşayan bir komünitedeki tüm canlılarda aşağıda verilenlerden hangisi ortaktır? Options: {'A': 'Karbondioksit özümlemesi', 'B': 'İnorganik madde oksitlemesi', 'C': 'Oksijenli solunum ile ATP sentezi', 'D': 'Hücre dışı sindirim yapma', 'E': 'Defosforilasyon'}", "target": "E"} {"input": "Öglena ve çam ağacı için, I. Kloroplast organeli bulundurma II. Hücre dışı sindirim yapma III. Hem ototrof hem heterotrof beslenme verilenlerden hangileri ortaktır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Ototrof beslenen canlılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Mantarlar ototrof canlıların en önemli grubudur.', 'B': 'Heterotrof canlıların doğrudan ya da dolaylı besin kaynağıdır.', 'C': 'İnorganik maddelerden organik madde sentezlerler.', 'D': 'Ekosistemdeki toplam biyokütlesi en fazla olan gruptur.', 'E': 'Karbon ve oksijenin atmosferdeki değişiminde etkilidirler.'}", "target": "A"} {"input": "Ekolojik birimlerden üç tanesini temsil eden E, H ve M arasındaki bazı ilişkiler verilmiştir. Aynı zamanda M’nin aynı tür canlılardan oluştuğu bilinmektedir. • Birey çeşit sayısı : H > E > M • Rastgele seçilen iki bireyin genetik benzerliği : M > E > H • Toplam aktif gen çeşit sayısı: H > E > M Bu bilgilere göre, I. E’de yer alan türlerin çiftleşmesiyle verimli döller oluşur. II. M komünite, E ekosistemdir. III. H ekosistem, E komünite, M popülasyondur. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Canlılar ekolojik nişlerine göre üretici, tüketici ve ayrıştırıcı olarak gruplandırılır. Canlılarda gerçekleşen madde dönüşümlerini gösteren olaylar verilmiştir. I. İnorganik madde † Organik madde II. Organik madde † İnorganik madde III. Organik madde † Organik madde Buna göre verilen dönüşüm olaylarının canlıların ekolojik nişlerine göre sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Üretici Tüketici Ayrıştırıcı Options: {'A': 'I I ve II I ve III', 'B': 'II III I', 'C': 'III I II', 'D': 'III II I', 'E': 'I, II ve III II ve III II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Çevre şartlarındaki değişimler ekosistemlerin yapısını ve komünitelerin tür çeşitliliğini değiştirir. Buna göre, I. Kimyasal atıklar II. Tarım ilaçları III. Çöpler IV. Asit yağmurları maddelerinden hangileri toprak ve tatlı su kaynaklarındaki pH’ı değiştirerek canlıların yaşamını tehlikeye sokabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Ayrıştırıcılar ile ilgili, I. Organik atıkları hücre dışında sindirir. II. Işık enerjisi ile ATP sentezlerler. III. Yaşam için gerekli olan karbon, azot gibi elementlerin devamlılığını sağlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Belirli bir bölgede yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu popülasyonlarla ilgili olarak, I. Bir popülasyonu oluşturan bireyler başka bir popülasyonla aynı bölgeyi paylaşabilir. II. Popülasyonlar her zaman geniş alanlara yayılmalıdır. III. Popülasyondaki tüm bireylerin genetik yapıları aynı olmak zorundadır. verilen ifadelerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Holozoik beslenen canlılar için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Besinlerini doğrudan üreticilerden karşılayanlara herbivor denir.', 'B': 'Otçullarla beslenenlerin kesici dişleri gelişmiştir.', 'C': 'Etçillerin bağırsaklarında selüloz sindiren bakteriler bulunur.', 'D': 'Besinlerini büyük ve katı parçalar şeklinde alırlar.', 'E': 'Kas, sinir ve sindirim sistemleri iyi gelişmiştir.'}", "target": "C"} {"input": "Ayrıştırıcı canlıların etkinliklerinin azalması hâlinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenemez? Options: {'A': 'Heterotrof canlı sayısının azalması', 'B': 'Atmosferdeki oksijen miktarının artması', 'C': 'Üretici canlı sayısının azalması', 'D': 'Doğadaki organik atık birikiminin artması', 'E': 'Doğadaki madde döngülerinin yavaşlaması'}", "target": "B"} {"input": "Ekolojik organizasyon basamakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Aynı türe ait canlıların belirli bir yaşam alanında oluşturduğu topluluk popülasyon olarak adlandırılır.', 'B': 'Birden fazla popülasyondan oluşan topluluk komünite olarak adlandırılır.', 'C': 'Bir organizmanın doğal olarak yaşayıp üreyebildiği yaşam alanı ekosistemdir.', 'D': 'Dünyada canlıların yaşayabildiği tüm ekosistemler biyosfer olarak adlandırılır.', 'E': 'Organizasyon basamakları küçükten büyüğe doğru; organizma-popülasyon-komünite-ekosistem-biyosfer şeklindedir.'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda verilen ekolojik birimlerden hangisi diğerlerini kapsar? Options: {'A': 'Komünite', 'B': 'Ekosistem', 'C': 'Biyosfer', 'D': 'Popülasyon', 'E': 'Biyom'}", "target": "C"} {"input": "Bitkiler ekosistemin üretici basamağında yer almasına rağmen bazı türleri kök sistemine bazı türleri de klorofil ve kök sistemine sahip değildir. Aşağıda K, L ve M bitkileri ile ilgili tablo verilmiştir. Tabloda belirtilen özellikler incelendiğinde, I. K bitkisi böcekçil bitkidir. II. M bitkisi heterofrof beslenir. III. L bitkisi K ve M’den daha gelişmiştir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Işık, ekosistemde canlıları etkileyen abiyotik faktörlerdendir. Buna göre ışık ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Güneş ışığının fazla olması, çöl ortamında yaşayan bitkilerde; gövdede su depolama,yaprak yüzeyinin dar olması ve gelişmiş kök sistemine sahip olma gibi özelliklerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.', 'B': 'Işık alma süresi; bazı hayvanların üreme zamanının birçok bitkinin ise çiçeklenme zamanının belirlenmesinde etkili olur.', 'C': 'Güneş ışığının çok fazla geldiği bölgelerdeki canlıların DNA’larının zarar görmesi her zaman biyolojik çeşitliliği artırır.', 'D': 'Fotosentez yapan canlılar, fotosentez sırasında enerji kaynağı olarak Güneş ışığından yararlanır.', 'E': 'Bazı bitki türleri, yoğun ışık alan bölgelere uyum sağlarken bazıları daha az ışık alan bölgelere uyum sağlamaktadır.'}", "target": "C"} {"input": "Organik besin ihtiyacını diğer canlıları tüketerek sağlayan canlı türü ---- grubuna aittir. Bu gruptaki canlılar, kendi besinlerini kendileri üretemez. Ölü bitki ve hayvanların organik maddelerini inorganik maddelere dönüştürerek madde döngülerinin devamını sağlayan canlılar ---- grubuna aittir. İnorganik maddeleri kullanarak organik madde sentezleyebilen canlılar ---- grubuna aittir. Bu gruptaki canlılar ---- ve ---- olayları ile organik madde sentezini gerçekleştirir. Yukarıda verilen paragrafta boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi yazılamaz ? Options: {'A': 'Fotosentez', 'B': 'Ayrıştırıcılar', 'C': 'Üreticiler', 'D': 'Çürüme', 'E': 'Tüketiciler'}", "target": "D"} {"input": "Farklı sıcaklıklarda yaşamaya uyum sağlamış dört farklı bakteri türünün ortam sıcaklığına bağlı birey sayısını gösteren grafik verilmiştir. Grafiğe göre ortam sıcaklığına toleransı en düşük olan canlı, hangi canlı türleri ile aynı yaşam alanını paylaşabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'I ve IV', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Abiyotik faktörlerden olan sıcaklığın, ekosistemde değişmesi canlılarda, I. göç etme II. kış uykusu III. aktif hareket davranışlarının hangilerinin ortaya çıkmasına neden olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir ekosistemde orman diplerinde yaşayan ayrıştırıcılar ağaçlardan düşen yaprakları ve ölü hayvan atıklarını hücre dışı sindirim yaparak ayrıştırır. Buna göre ayrışma işlemi sırasında, I. kitin II. selüloz III. glikojen IV. nişasta verilen polisakkaritlerden hangilerinin hidroliz edilmesi beklenir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Hayvansal plankton sayısının azaldığı bir tuzlu su ekosisteminde aşağıdakilerden hangisinin meydana gelmesi beklenmez? Options: {'A': 'Küçük balık sayısı azalır.', 'B': 'Ototrof canlı sayısı artar.', 'C': 'Bitkisel planktonlar azalır.', 'D': 'Ton balıkları olumsuz etkilenir.', 'E': 'İnsanların tüketebileceği balık miktarı azalabilir.'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda dört trofik düzeyden oluşan bir çayır ekosistemine ait biyokütle piramidi verilmiştir. Bu biyokütle piramidi ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': '1. trofik düzeyde ototrof canlılar yer alır.', 'B': '2. trofik düzeyde otçul organizmalar bulunur.', 'C': '3. trofik düzeyde ikincil tüketici organizmalar yer alır.', 'D': '4. trofik düzeydeki organizmaların sayıca azalması 1. trofik düzeydeki canlıların sayısını etkilemez.', 'E': 'Bu ekosistem için çizilecek enerji piramidi de biyokütle piramidine benzer şekilde olacaktır.'}", "target": "D"} {"input": "Hayvanlar tarafından tüketilen su, I. terleme II. solunum III. fotosentez olaylarından hangileri ile tekrar atmosfere geri döner? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Şekilde bir besin zinciri verilmiştir. Buna göre fare sayısının azalması ile hangi canlının sayısında azalma beklenmez? Options: {'A': 'Bitki', 'B': 'Çekirge', 'C': 'Şahin', 'D': 'Mantar', 'E': 'Yılan'}", "target": "B"} {"input": "Bir göl ekosistemine karbonu işaretlenmiş CO2 verildiğinde, işaretli karbon aşağıdaki canlılarda bulunan moleküllerden hangisinin yapısında gözlemlenemez? Options: {'A': 'Otçul balıktaki glikojen', 'B': 'Fitoplanktondaki protein', 'C': 'Su bitkisindeki glikoz', 'D': 'Etçil balıkların kemiklerindeki mineral', 'E': 'Zooplanktondaki nükleotit'}", "target": "D"} {"input": "Biyosferdeki azot döngüsünün bazı basamaklarında gerçekleşen dönüşüm olayları aşağıdaki şekilde özetlenmiştir. Buna göre, I. X ve Y olaylarına nitrifikasyon denir. II. Z ve T olaylarını gerçekleştiren canlılar kemoototrof beslenir. III. Z olayı denitrifikasyondur. IV. T olayı azot bağlayan bakteriler tarafından gerçekleştirilir. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Yukarıda verilen besin piramidinde trofik basamaklarda son tüketiciden üretici organizmaya doğru gidildikçe toplam biyokütle ve canlı sayısındaki değişim aşağıdakilerden hangisinde gösterilmiştir? Toplam Biyokütle Canlı Sayısı Options: {'A': 'Azalır Azalır', 'B': 'Artar Artar', 'C': 'Değişmez Değişmez', 'D': 'Azalır Artar', 'E': 'Artar Azalır'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıda karasal bir ekosistemdeki besin zinciri örneği verilmiştir. Bu besin zinciri ile ilgili olarak, I. Kurbağa basamağının biyokütlesi çekirge basamağının biyokütlesinden fazladır. II. Ayrıştırıcı canlılar her trofik düzede bulunur. III. Biyolojik birikimin en fazla olduğu canlı kartaldır. IV. Yılanların sayıca azalması çekirge ve kartal sayısının azalmasına neden olur. yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Hayatın sürekliliğini sağlayan bir madde döngüsünde bazı bakteriler ve mantarların görev alması sonucu toprakta oluşan nitrat veya amonyum iyonları bitki kökleriyle alınarak azotlu organik bileşiklere çevrilir. Topraktaki nitrat tuzunun fazlası atmosfere azot gazı şeklinde döner ve yıldırım şimşek gibi atmosferik olaylar sayesinde tekrar toprağa geçer. Bu döngü ile ilgili, I. Bitkiler azotu doğrudan atmosferden alıp kullanamazlar. II. Toprağın azot tuzlarını artıran ve azaltan olaylar gerçekleşir. III. Prokaryot ve ökaryot canlılar sayesinde dönüşüm tepkimeleri gerçekleşir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir bitkinin topraktan aldığı azot molekülleri, abiyotik ya da biyotik yollarla azot tuzlarına dönüştürülmesi ile mümkündür. Bitkilerin kullanabileceği azot formları şu yollarla oluşabilir: I. Ayrıştırıcı organizmalarca toprağa verilen amonyak, topraktaki H+ iyonları ile birleşerek amonyuma dönüşür. II. Topraktaki amonyak molekülleri nitrifikasyon sürecinden geçerek nitrat tuzlarına dönüşür. III. Atmosferdeki azot; su buharı, oksijen molekülleri, şimşek ve yıldırım sonrası oluşan enerjiyle birleşerek nitrik asit ve nitröz asitlere dönüşür. Buna göre, azot dönüşümlerinin biyotik ve abiyotik gruplandırılması hangi seçenekte doğru verilmiştir? Biyotik Döngü Abiyotik Döngü Options: {'A': 'I II ve III', 'B': 'II I ve III', 'C': '- I, II ve III', 'D': 'I ve III II', 'E': 'II ve III I'}", "target": "B"} {"input": "Bitkilerin yapı ve fonksiyonlarında çok önemli rol oynayan azot, doğada bir döngü halindedir. Bu döngüde azotun temel kaynağı atmosferde gaz hâlinde bulunan serbest azot ve organik maddenin yapısında bulunan bağlı azottur. Ayrıştırıcılar Azot döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Bitkiler ve bakteriler madde döngüsünün önemli bileşenleridir.', 'B': 'Döngüde ototrof ve heterotrof bakteri türleri görev alır.', 'C': 'Bitkiler azotu, bakterilerin oluşturduğu nitrat tuzları formunda kullanır.', 'D': 'Tüketiciler tarafından üretilen üre bitkiler tarafından doğrudan kullanılamaz.', 'E': 'Tüm canlılarda protein metabolizması ürünü olan üre, ayrıştırıcı canlılar tarafından amonyağa çevrilir.'}", "target": "E"} {"input": "Dünya üzerinde bir dönem yoğun olarak kurşun katkılı benzin kullanılmıştır. Bu kullanıma bağlı olarak ekositemlerdeki canlıların dokularında farklı oranlarda bu kurşuna rastlanmıştır. Buna göre aşağıdaki canlılardan hangisinde kurşun birikiminin en fazla olması beklenir? Options: {'A': 'Algler', 'B': 'Zooplanktonlar', 'C': 'Kriller', 'D': 'Balıklar', 'E': 'Balıkçıl kuşlar'}", "target": "E"} {"input": "Karasal bir ekosistemde yaşayan canlılara ait bir besin piramidi verilmiştir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Toplam biyokütle en fazla 1. trofik düzeydedir.', 'B': '2. trofik düzeyde II. dereceden tüketici canlılar bulunur.', 'C': 'Aktarılan enerji miktarı 4. trofik düzeye doğru azalır.', 'D': 'Ayrıştırıcılar her trofik düzeylerde bulunur.', 'E': 'Biyolojik birikimin en fazla olduğu 4. trofik düzeydir.'}", "target": "B"} {"input": "Aynı besin zincirinde bulunan canlı türlerinin vücutlarındaki zehirli madde miktarları grafiği verilmiştir. Buna göre, I. X canlısının biyokütlesi en fazladır. II. Z canlısı ototrof beslenir. III. Y canlısı 2. trofik düzeyde yer alır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Doğal bir ekosistemde gerçekleşen, karbon döngüsünün şeması şekilde gösterilmiştir. Bu döngü sırasında gerçekleşen olaylar ile ilgili, I. Atmosferdeki CO2 fotosentez olayı ile canlıların yapısındaki organik bileşiklere katılır. II. Ayrıştırıcı faaliyetleri azalırsa atmosferdeki CO2 miktarı artar. III. Fosillerin yanması ve solunum olayları atmosferdeki CO2 miktarını artırır. yorumlardan hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Azot döngüsüyle ilgili olarak, I. Denitrifikasyon topraktaki azot tuzlarının miktarını artırır. II. Nitrifikasyonda görev alan canlılar prokaryottur ve azotu bitkilerin kullanabileceği forma dönüştürür. III. Toprağın azot bakımından zenginleşmesinde sadece biyotik yollar etkilidir. IV. Baklagilller kök nodüllerinde yaşayan bakteriler sayesinde azot bakımından fakir topraklarda yaşayabilir. V. Sucul ekosistemlerde biyolojik yolla azotun tespiti siyanobakteriler ile gerçekleşir. yukarıda verilen açıklamalardan hangileri söylenemez? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve V', 'E': 'III, IV ve V'}", "target": "B"} {"input": "Karasal bir ekosistemdeki besin ağı aşağıda gösterilmiştir. Bu besin ağı incelendiğinde verilen ifadelerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Yedi besin zincirinden oluşur.', 'B': 'Fare ile beslenen üç farklı avcı vardır.', 'C': 'Aslan kartal ile beslenmektedir.', 'D': 'Tavşan iki besin zincirinde yer alır.', 'E': 'Çakal ve aslan üçüncü trofik düzeyde bulunur.'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekosistemde yaşayan K, L, M ve P canlıları arasındaki besin ve enerji akışı gösterilmiştir. K, L, M ve P canlılarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'P canlıları, organik atıkları inorganik maddelere parçalar.', 'B': 'K canlılarının sindirim kanalında selülozu sindirebilen tek hücreli canlılar yaşar.', 'C': 'M canlıları, ışık enerjisini kimyasal bağ enerjisine çevirir.', 'D': 'L canlılarının sindirim kanalı, K canlılarına göre daha uzundur.', 'E': 'K canlılarının vücutlarındaki biyolojik birikim, M canlılarına göre fazladır.'}", "target": "B"} {"input": "Bir ekosistemde, • Ağaçların kesilmesi • Suların kirletilmesi • Kimyasalların kullanılması gibi durumlara bağlı olarak ekosistem dengesi bozulur. Buna göre, ekosistem dengesinin bozulmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi en fazladır? Options: {'A': 'Depremler', 'B': 'Küresel ısınma', 'C': 'İnsanlar', 'D': 'Doğal yangınlar', 'E': 'Volkanik patlamalar'}", "target": "C"} {"input": "Ülkemizde biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürekliliğinin sağlanması için popülasyon büyüklüğü azalan pek çok canlı türü koruma alanlarında çoğaltılarak doğaya bırakılmıştır. 2003 öncesi ile 2003-2016 yılları arasında doğaya bırakılan memeli canlı sayısı grafikte verilmiştir. Buna göre, I. Ülkemizde çoğaltılan canlı çeşidi memeliler ile sınırlı kalmıştır. II. 2003-2011 yılları arasında doğaya bırakılan memeli sayısı artmıştır. III. 2016 yılında koruma altına alınan tür çeşidi azalmıştır. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Afrika boababı (Adansonia digitata) Afrika’nın en uzun yaşayan, sembolik ağaçları arasında ilk sırada yer alır. Afrika’da geniş bir alanda yayılış gösteren bu tür, son yıllarda sayılarının azalmasıyla dünya gündemine girdi. Dünyamız için son derece önemli olan bu türlerin nesillerinin tükenmesinin nedeni tam anlaşılamasa da küresel iklim değişikliği en büyük neden olarak tahmin ediliyor. 2005-2017 yılları arasında yaşları 1100 ile 2500 olan on üç boabab ağacından dokuzunun yok olduğu belirlendi. Yok olan ağaçların tümü Afrika’nın güney tarafında bulunuyordu ve son yıllarda kuraklık ve sıcaklık artışları o bölgede daha fazla gerçekleşti. Aşağıda verilen nedenlerden hangisi Afrika boabablarının nesillerinin tükenmesi ile ilişkilendirilemez? Options: {'A': 'Nüfus artışına bağlı sanayileşme faaliyetlerinin artması', 'B': 'Uluslararası ticaret ve ulaşım gibi insan aktivitelerinin artması', 'C': 'Gelişmiş ülkelerde sanayi faaliyetleri sonucu CO2 salını- mının artması', 'D': 'Afrika’nın sıcaklığa ve doğal koşullarına bağlı tarımsal üretimin artması', 'E': 'Küresel iklim değişikliği sorunlarının ormanların tahribatına bağlı artması'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdakilerden hangisi insan etkisiyle biyolojik çeşitliliği tehdit eden olaylardan değildir? Options: {'A': 'Hızlı kentleşme', 'B': 'Meralardaki aşırı otlatma', 'C': 'Baraj yapımı çalışmaları', 'D': 'Madenlerin aşırı kullanımı', 'E': 'Gen bankalarının oluşturulması'}", "target": "E"} {"input": "Dünya genelinde doğal ortamların ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği açısından en büyük tehlike kentleşmedir. Bu durum, I. doğal yaşam alanlarının düzeninin bozulmasına II. nüfusun artması ile doğal kaynakların tükenmesine III. nüfus artışının yeni iş imkanları sağlamasına olaylarından hangilerine neden olmaktadır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Ekosistemlerde, I. hava, II. su, III. toprak, IV. ses kirliliklerinden hangileri sonucunda biyolojik birikim meydana gelir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Geçtiğimiz yıllarda Atatürk Barajı yüzeyinin yeşil renge bürünmesi olayından sonra uzman kişilerin yaptığı incelemeler sonucunda yeşil renk oluşumuna su içerisinde oluşan alg patlamalarının neden olduğu belirtilmiştir. Atatürk Barajı üzerinde bulunan atık su arıtma tesisinin zaman zaman bakıma alınması, şehir merkezindeki kanalizasyon hattının tam olarak arıtma tesisine alınamayıp bu bölgeye boşaltılması ve yakın köylerdeki tarım alanlarında azot ve fosfat içerikli gübrelerin kullanılması sonucu bu gübrelerin yağmur suları ile baraja karışması bu olayın nedenleri olarak açıklanmıştır. Buna göre, I. İnsan faaliyetleri barajda alglerin gelişmesini sağlayan besin maddelerinin artmasına neden olur. II. Ötrofikasyon sebebiyle baraj yüzeyi yeşil renge bürünmüştür. III. Azot ve fosfor miktarının artışı algleri olumsuz etkiler. IV. Kirletilmemiş sularda azot ve fosfor, alg gelişimi için sınırlayıcıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Atmosferde sera gazlarının artmasına bağlı olarak güneşten gelen ışınların bir kısmı uzay boşluğuna geri yansıyamadığından atmosfer ve okyanusların sıcaklığı artar. Dünyanın en büyük sorunlarından olan bu olaya küresel ısınma denir. Buna göre, I. yeryüzündeki bitki örtüsünün artışı II. yanardağların patlaması ile bazı gazların açığa çıkması III. fosil yakıt kullanımının artması IV. fabrika bacalarındaki zehirli gazların filtre edilmeden atmosfere salınması etmenlerinden hangileri küresel ısınmaya sebep olur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Doğal bir ekosistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması için, I. yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı II. otlak ve meraların korunması için yasaların çıkarılması III. fosil yakıtların kullanımının artması uygulamalarından hangileri gerçekleştirilmelidir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılayabilmek ve doğal kaynakların tükenmesini önleyerek ekolojik dengenin korunması adına yapılan çalışmalara ne ad verilir? Options: {'A': 'Sürdürülebilirlik', 'B': 'Ekolojik denge', 'C': 'Doğal yaşam', 'D': 'Organik tarım', 'E': 'Biyolojik birikim'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki tabloda çevre sorunlarından ortaya çıkan kirlilik çeşitleri ve bu kirlilik çeşitlerinin neden olduğu hastalıklar eşleştirilmiştir. Buna göre, eşleştirmelerinden hangileri yer değiştirirse tablo doğru olarak düzenlenmiş olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'III ve IV', 'D': 'IV ve V', 'E': 'V ve I'}", "target": "C"} {"input": "Değerlerini bozmadan uzun dönemde ekosistemlerin sağladığı imkânlardan yararlanabilmek için ekosistemleri korumayı veya geliştirmeyi sağlayan uygulamalar sürdürülebilir olarak isimlendirilir. Bir ekosistemin sürdürülebilir şekilde yönetildiğini aşağıdaki ifadelerden hangisi göstermez? Options: {'A': 'Ekosistemlerin zarar verici şekilde kullanımını artıran desteklerin ortadan kaldırılması', 'B': 'Küresel pazarlara daha fazla besin üretimi sağlamak için ihtiyaçtan fazla sunî gübre kullanılması', 'C': 'Tatlı su kaynaklarını daha verimli kullanma yöntemlerinin geliştirilmesi', 'D': 'Balıkların üreme yaşına kadar büyümelerinin sağlanması', 'E': 'İnsanların hangi etkinliklerinin ekosistemleri ne şekilde etkilediğini anlayabilmeleri için eğitimler verilmesi'}", "target": "B"} {"input": "Bir grup araştırmacı 2011 - 2017 yılları arasında Batı Afrika'nın en büyük fil popülasyonuna sahip olan Fildişi Sahili genelinde bulunan yirmibeş koruma alanında dışkı sayımlarına dayanarak yaptıkları incelemede 1994'teki verilerle kıyaslandığında %86'lık düşüşle 225 filin dört koruma alanında varlıklarını sürdürdüklerini belirlediler. Popülasyonların azalmasında koruma alanlarında bulunan orman örtüsünün %71'inin kesilerek başta kakao üretimi olmak üzere tarımsal üretim ve çiftliklere dönüştürülmesinin neden olduğu gösterilmiştir. Fildişi Sahili’ndeki fillerin soylarının tükenmesi ile ilgili, I. Popülasyondaki fil sayısının azalmasında habitat tahribatının gerçekleşmesi etkili olmuştur. II. Filler, dört koruma alanında yaşamaya devam ettiğine göre bu alanlarda daha sıkı tedbirler alınmış olabilir. III. Tarımsal üretim ve plansız kentleşme popülasyondaki birey sayısının değişimine etki etmemiştir. IV. Fillerin sayısındaki azalma biyolojik çeşitliliğin artmasına ve ekolojik dengenin kurulmasına katkıda bulunmuştur. çıkarımlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Türkiye Tohum Gen Bankası, dünyanın sayılı büyük gen bankalarındandır. Gen bankalarında muhafaza edilen bitki tohumlarının her biri ayrı bir gen kaynağıdır. Buna göre, I. biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğini sağlama II. soyu tükenme tehlikesi altında olan türleri koruma III. soyu tükenmiş canlıları tespit etme verilenlerden hangileri gen bankalarının kurulma amaçlarından biri değildir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Ekolojik ayak izi, insan faaliyetleri sonucu bozulan ekosistem dengelerini hesaplamak ve ekosisteme geri kazandırılması gereken miktarı belirleyebilmek için geliştirilmiş bir yöntemdir. Karbon ayak izi ise birim CO2 faaliyetlerinin çevreye verdiği gazı miktarı açısından insan cinsinden ölçülen, üretilen sera zararın ölçüsüdür. Karbon ayak izinin artması ekolojik ayak izinin en büyük etmeni olup ciddi çalışmalar ile açıklanması ve azaltmak için çözüm bulunması gereken önemli bir doğa tahribatıdır. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Evsel enerji tüketimi ve ulaşım dahil olmak üzere fosil yakıtların yanmasıyla ortaya çıkan CO2 salınımı karbon ayak izi için bir ölçüdür.', 'B': 'Karbon ayak izi kullanılabilir kaynakları tükettiği için ekolojik ayak izi ile doğrudan ilişkilidir.', 'C': 'İnsan faaliyetlerinin doğa üzerinde bıraktığı zararı azaltmak için karbon ayak izinin hesaplanması gereklidir.', 'D': 'Fosil yakıtların enerji üretimindeki payını düşürmek ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek karbon ayak izini küçültebilir.', 'E': 'Ekolojik ayak izini yükseltmek sürdürülebilir bir gelecek için en önemli çözümdür.'}", "target": "E"} {"input": "Enerji üretimi ve endüstriyel faaliyetler sonucu SO2, SO3 ve azotlu bileşikler atmosferde yağışlarla birlikte sülfürik asit, nitrik asit ve sülfünöz asit olarak yeryüzüne döner. Asit yağmurları ile göl ya da akarsulara ulaşmış civa, kadmiyum ve alüminyum gibi maddelerle tepkimeye girerek çözünür ve besin zinciri yoluyla canlılara ulaşır. Bu çevre sorunu sonucunda aşağıdaki durumlardan hangisinin yaşanması beklenmez? Options: {'A': 'Deniz, göl ve akarsuların pH değerinin değişmesi', 'B': 'İnsanlarda ve hayvanlarda hastalıkların artması', 'C': 'Tüketici canlıların toksik maddeler nedeniyle zehirlenmesi', 'D': 'Ekosistemlerde biyolojik çeşitliliğin azalması', 'E': 'Atmosferden yağışlarla inen azotlu ve kükürtlü bileşikler ile toprağın verimliliğinin artması'}", "target": "E"} {"input": "“Kelaynak“ dünyada sadece Fas ve Şanlıurfa’da neslini devam ettirmeye çalışan bir kuş türüdür. Kelaynaklar çoğunlukla çekirge, karınca gibi eklembacaklılarla beslenir. Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde 1950’li yıllarda çekirge istilasına karşı yoğun böcek öldürücü ilaçlar ile tarım ilaçlarının aşırı kullanımı sonucunda kelaynak sayısı çok hızlı bir şekilde azalmıştır. Hayatta kalmayı başaran dişiler ise uzun süre yumurta üretememiştir. Hatta sayıları 1986 yılında 5 çifte kadar düşmüştür. Hayatta kalan bireylerin neslini devam ettirebilmesi için kurulan kelaynak üretme istasyonunda 2018 yılı itibariyle sayıları 250’ye kadar yükselmiştir. Buna göre, I. Kelaynakların besin kaynağının azalması, neslinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden olmuştur. II. Kimyasal ilaçlar kelaynakların üreme fizyolojisini etkilememiştir. III. İnsan faaliyeti ile ekosistemde meydana gelen bir değişiklik sistemde yer alan birçok canlıyı etkilemiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Evsel atıklardaki azotlu ve fosforlu bileşiklerin arıtılmadan akarsular ile göllere ulaşması durumunda uygun sıcaklığın olduğu mevsimlerde algler aşırı çoğalır ve göl yüzeyinde renk değişimine neden olur. Bu olaya ötrofikasyon denir. Ötrofikasyon olayı gerçekleşmiş bir göl şekilde gösterilmiştir. Buna göre, I. göl ekosisteminin olumsuz etkilenmesi II. göl suyunda çözünmüş oksijenin azalması III. gölde kokuşmanın artması durumlarından hangileri gözlenir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bütün organik bileşiklerin yapısında karbon ( Options: {'C': 'Fabrikalarda ve motorlu araçlarda gerekli filtrelerin kullanılmasını zorunlu kılmak', 'A': 'Dizel ve benzinli tüm araçları elektrikli araçlarla değiştirmek', 'B': 'Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmak ve su ekosisteminin devamlılığını sağlamak', 'D': 'Elverişli olan tüm bölgeleri ağaçlandırmak', 'E': 'Kişisel araçların yerine toplu taşıma araçlarını kullanmak'}", "target": "B"} {"input": "Biyolojik çeşitlilik biyosferde bulunan canlı formlarının çeşitliliği olarak tanımlanabilir. Türe ait genetik çeşitlilik de biyolojik çeşitliliğin içerisinde incelenir. Endemik türler de bu çeşitlilikler için çok önemlidir. Belirli bir alanda yetişen endemik bitkilerin çoğu ilaç, gıda, kozmetik alanlarında ham madde kaynağı olarak kullanılmaktadır. Hatta bu bitkilerden elde edilen bazı uçucu yağlar ihraç edilerek ülke ekonomisine katkı sağlanır. Buna göre, I. Biyolojik çeşitlilik tür çeşitliliği ile doğru orantılıdır. II. Endemik türler geniş coğrafi alanlarda dağılış gösterir. III. Doğal yaşam alanlarının zarar görmesi ülke ekonomisini olumsuz etkiler. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Öğretmen ve öğrenciler arasındaki bu konuşmalara göre, I. Hücreler belirli bir büyüklüğe eriştiklerinde bölünürler. II. Bölünme uyarısı çekirdek tarafından oluşturulur. III. Çekirdeğin bölünme uyarısı oluşturmasının tek nedeni hücre zarı yetersizliğidir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bu evrelerin hangisinde kalıtım maddesinin miktarı iki katına çıkar? Options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz bölünme geçirmekte olan bir hücrede; I. DNA’nın kendini eşlemesi, II. kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması, III. krossing-over, IV. homolog kromozomların birbirinden ayrılması olayları, aşağıdakilerin hangisinde verilen sıraya göre gerçekleşir? Options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'I - III - IV - II', 'C': 'I - IV - III - II', 'D': 'III - I - IV - II', 'E': 'III - IV - II - I'}", "target": "B"} {"input": "Erdinç öğretmen sınıfta mayoz bölünme konusunu işledikten sonra öğrencilerine “mayoz - I ile mayoz - II’nin farkları nelerdir?” sorusunu soruyor. Bu soruya verilen aşağıdaki cevaplardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Mayoz - I’de kromozom paylaşımı, Mayoz - II’de kromatit paylaşımı olur.', 'B': 'Mayoz - I’in başlangıcında DNA eşlenmesi olurken Mayoz - II’nin başlangıcında DNA eşlenmesi olmaz.', 'C': 'Mayoz - I’de kromozom sayısı yarıya inerken Mayoz - II’de kromozom sayısı değişmez.', 'D': 'Sinapsis, krosing-over, tetrat oluşumu gibi olaylar Mayoz - I’de görülürken Mayoz - II’de görülmez.', 'E': 'Mayoz - I’de sadece karyokinez olayları gerçekleşirken Mayoz - II’de sadece sitokinez olayları gerçekleşir.'}", "target": "E"} {"input": "Bitki hücrelerinde aşağıdaki yapılardan hangisinin bulunması sitoplazma bölünmesi sırasında hücre zarı boğumlanmasına engel olur? Options: {'A': 'Büyük kofulların', 'B': 'Selüloz çeperin', 'C': 'Kloroplastların', 'D': 'Küçük çekirdeğin', 'E': 'Bol sitoplazmanın'}", "target": "B"} {"input": "Bölünme olgunluğuna erişmiş iki amiple yapılan aşağıdaki deney iki ay boyunca izlenmiştir. Bu süreçte 1. amibin bölünmediği; 2. amibin ise 25 kere bölündüğü gözlenmiştir. Bu deney ve sonuçlarına bakılarak, I. Hücreyi belirli büyüklükte tutmak bölünme uyarısı oluşmasını engeller. II. Çekirdek, hücrenin yaşamını sürdürebilmesi için önemlidir. III. Oluşmasından itibaren tüm hücreler periyodik olarak bölünür. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Mayoz hücre bölünmesi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Mayoz-I de homolog kromozomlar birbirinden ayrılır.', 'B': 'Mayoz bölünme sonucu oluşan hücrelerin DNA miktarı profaz-I deki hücrenin yarısı kadardır.', 'C': 'Mayoz bölünmede 2n kromozomlu bir hücreden n kromozomlu dört hücre oluşur.', 'D': 'Mayoz bölünme sadece üremeye yönelik bir bölünme olup üreme ana hücrelerinden üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar.', 'E': 'Mayoz-II’de kromatit paylaşımı olduğundan işleyişi mitoza benzetilebilir.'}", "target": "B"} {"input": "Bir hücreli canlıların eşeysiz üremeleri sırasında; I. sitoplazma bölünmesi, II. DNA sentezi, III. krossing over, IV. kromatit paylaşımı, V. homolog kromozomların birbirinden ayrılması olaylarından hangileri meydana gelebilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'III ve V', 'C': 'I, II ve IV', 'D': 'II, III ve V', 'E': 'III, IV ve V'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda mayoz bölünme geçirmekte olan bir hücrenin bazı evreleri gösterilmiştir. Bu evreler, aşağıdakilerin hangisinde verilen sıraya göre gerçekleşir? Options: {'A': 'I - II - IV - III', 'B': 'I - IV - II - III', 'C': 'III - IV - I - II', 'D': 'IV - I - II - III', 'E': 'IV - II - III - I'}", "target": "D"} {"input": "Bir bilim insanı, “Mayoz bölünme sırasında krossing over olmasa bile, oluşan hücrelerde çeşitlilik sağlanır.” hipotezini kuruyor. Bilim insanının bu hipotezi kurmasında, mayoz bölünmeye ait; I. mayoz bölünmede, iki çekirdek ve iki sitoplazma bölünmesinin gerçekleşmesi, II. homolog kromozomlar arasında bazı genetik farklılıkların bulunması, III. mayoz I in anafaz evresinde homolog kromozomların rastgele dağılması özelliklerinden hangileri etkili olmuş olabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız II', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'I ve II'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz bölünme sırasında, bir hücre arka arkaya iki defa bölünür ve sonuçta dört yeni hücre oluşur. Aşağıdakilerden hangisi, mayozun I. ve II. bölünmelerinde ortak olarak gerçekleşir? Options: {'A': 'Krossing over ile gen değişimi', 'B': 'Homolog kromozomların ayrılması', 'C': 'DNA sentezi', 'D': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'E': 'Sitokinez'}", "target": "E"} {"input": "Kromozomlar ile kromatin ipliğin birbirine dönüşümü aşağıda şematik olarak gösterilmiştir. Bu şemadaki bilgilere dayanarak, I. Kromozomun genetik bilgisi, oluştuğu kromatin ipliğinkiyle aynıdır. II. Bir kromozomu oluşturan iki kromatit; bir DNA’nın replikasyonu sonucu oluşmuş iki DNA’dan meydana gelir. III. Kromozomdaki DNA miktarına bakılarak, bölünme uyarısının oluşup oluşmadığı anlaşılabilir. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "2n = 4 kromozomlu hücrelerde bölünme sırasında gözlenen bazı evreler aşağıda gösterilmiştir. Bu bölünme evrelerinin hangilerinde krossing over geçirmiş kromozom bulunduğu söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Mayoz hücre bölünmesinde DNA miktarındaki ve kromozom sayısındaki değişme aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Grafikteki bilgilere dayanarak, I. Bölünme sonucunda bir kromozom bir DNA’dan oluşur hale gelir. II. I. bölünmede krossing over görülmüş olabilir. III. Kromozom sayısı her iki bölünmede de yarıya iner. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Çok hücreli canlılarda, mitoz bölünme; I. eşeysiz üreme, II. büyüme ve gelişme, III. türün adaptasyon yeteneğinin artırılması, IV. beğenilen özelliklerin korunması işlevlerinden hangilerinin gerçekleşmesinde rol oynar? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Bir hayvanın farklı hücrelerinde gerçekleşen mitoz ve mayoz hücre bölünmelerinde; I. sonuçta bir hücreden oluşan hücre sayısı, II. sonuçta oluşan hücrelerin kromozom sayısı, III. iğ ipliklerini oluşturan yapı, IV. sitoplazmanın bölünme şekli özelliklerinden hangileri ortaktır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Bir memeli hayvandan alınan iki farklı diploit hücreden biri mitoz diğeri mayoz bölünme geçiriyor. Bölünmeler sonucu oluşan hücrelerin; I. sayısı, II. DNA miktarı, III. kromozomlarındaki gen çeşitleri özelliklerinden hangileri farklılık gösterebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki tabloda bazı canlı türlerinin kromozom sayıları verilmiştir. Bu tablodaki bilgilere dayanarak, I. Kromozom sayısına bakılarak canlıların hangi türe ait olduğu bilinebilir. II. Farklı canlı türlerinin kromozom sayısı aynı olabilir. III. Kromozom sayısıyla canlının gelişmişliği arasında ilişki yoktur. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "2n = 4 kromozomlu bir hücrenin bölünmelerine ait bazı evreler aşağıda gösterilmiştir. Bu evrelerden mayoz bölünmeye ait olanlar, aşağıdakilerin hangisinde gerçekleşme sırasına göre verilmiştir? Options: {'A': '1 - 3 - 4', 'B': '5 - 1 - 3', 'C': '2 - 3 - 4', 'D': '4 - 3 - 2', 'E': '3 - 4 - 1'}", "target": "D"} {"input": "Mayoz bölünme geçirmekte olan 2n = 4 kromozomlu bir hücreyi akıllı tahtada arkadaşlarına gösteren Esra, mayoz bölünme evrelerinin isimleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerin hangisinde hata yapmıştır? Options: {'A': 'Metafaz - II', 'B': 'Anafaz - II', 'C': 'Metafaz - I', 'D': 'Profaz - II', 'E': 'Anafaz - I'}", "target": "D"} {"input": "Yukarıdaki şekilde mayoz bölünmenin profaz-I evresinde gerçekleşen olaylar gösterilmiştir. Bu olaylarla ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Tetratlar homolog kromozomların yan yana gelmesiyle oluşur.', 'B': 'Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitlerinin birbirlerine sarılması sinapsis olarak adlandırılır.', 'C': 'Krossing over’in gerçekleşmesi kardeş kromatitler üzerindeki gen dizilimini değiştirir.', 'D': 'Krossing over’in gerçekleşmediği mayoz bölünmede kalıtsal çeşitlilik görülmez.', 'E': 'Mayoz bölünme geçiren bir hücrede, homolog kromozom çifti sayısı kadar tetrat oluşur.'}", "target": "D"} {"input": "Belirli bir olgunluğa erişen hücrede, hacim artışı yüzey artışından fazla olduğu için, besin alımı, artık maddelerin uzaklaştırılması, hücre içi denetim olaylarında aksamalar yaşanır. Bunun sonuçları için, I. Hücre bölünme uyarısını oluşturur. II. Hücrede ATP üretimi durur. III. Replikasyon gerçekleşir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "2n = 10 kromozomlu bir hücrenin kromozom sayısındaki değişiklikler aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Bu evreler için aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz? Options: {'A': 'I. olayda diploit bir hücreden yine diploit iki hücre oluşur.', 'B': 'II. olayda replikasyon bir kez, karyokinez ve sitokinez iki kez gerçekleşir.', 'C': 'III. olayda homolog kromozomlar birbirinden ayrıldığı için haploit kromozomlu hücreler oluşur.', 'D': 'IV. olayda haploit iki çekirdek birleşerek diploit zigotu oluşturur.', 'E': 'II. ve IV. olaylar eşeyli üremenin temelini oluşturur.'}", "target": "C"} {"input": "Bir hücrenin mitoz bölünmesi sırasında görülen bazı evreler aşağıda verilmiştir. Bu evreler, aşağıdakilerin hangisinde verilen sıraya göre gerçekleşir? Options: {'A': '1 - 2 - 3', 'B': '1 - 3 - 2', 'C': '2 - 1 - 3', 'D': '2 - 3 - 1', 'E': '3 - 1 - 2'}", "target": "D"} {"input": "Omurgalı hayvanlarda; I. zigottan yeni birey oluşması, II. yaraların iyileşmesi, III. kan hücrelerinin üretilmesi olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi sırasında mitoz hücre bölünmesi görülür? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İnsan deri epitel hücrelerinde hücre bölünmesi incelenirken aşağıdaki olaylardan hangisiyle karşılaşılmaz? Options: {'A': 'İğ ipliklerinin oluşması', 'B': 'Kromatitlerin hücrenin kutuplarına çekilmesi', 'C': 'Sitokinezin ara plak oluşumuyla gerçekleşmesi', 'D': 'Çekirdek zarının endoplazmik retikulum tarafından oluşturulması', 'E': 'Kromatin ipliklerin kromozomlara dönüşmesi'}", "target": "C"} {"input": "Diploit kromozom sayısı 2n = 8 olan bir hücrenin geçirdiği bölünmeler sırasında kromozom sayısındaki değişmeler aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Grafikte kromozom sayısı değişimi verilen bölünme çeşitleri için aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz? Options: {'A': '1. bölünmede sadece kromatit paylaşımı olur.', 'B': '2. bölünmede homolog kromozom paylaşımı gerçekleşir.', 'C': '3. bölünmede hem homolog kromozom paylaşımı hem de kromatit paylaşımı gerçekleşir.', 'D': 'Her üç bölünmede de DNA miktarı yarıya iner.', 'E': 'Her üç bölünmede de karyokinez ve sitokinez olayları görülür.'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki hücrelerden hangisi haploit (n) kromozomludur? Options: {'A': 'Sperm hücresi', 'B': 'Yumurta ana hücresi', 'C': 'Karaciğer hücresi', 'D': 'Deri hücresi', 'E': 'Olgun alyuvar hücresi'}", "target": "A"} {"input": "Mayoz hücre bölünmesinde aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşemez? Options: {'A': 'Sinapsis', 'B': 'Krossing over', 'C': 'Diploit hücre oluşumu', 'D': 'Kalıtsal çeşitlilik', 'E': 'Karyokinez ve sitokinez olayları'}", "target": "C"} {"input": "Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen olaylardan bazıları şöyledir: I. DNA sentezi II. Kardeş kromatitlerin ayrılması III. Homolog kromozomların ayrılması IV. Haploit iki hücrenin oluşması V. Krossing over Bu olayların gerçekleşme sırasının doğru olabilmesi için hangi iki maddenin yer değiştirmesi gerekir? Options: {'A': 'I ve IV', 'B': 'II ve V', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve V'}", "target": "B"} {"input": "Mitoz bölünme sırasında; I. sentromerlerin iğ ipliklerine bağlanması, II. kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması, III. çekirdek zarının oluşması, IV. kromatin ipliğin kromozomlara dönüşmesi olayları, aşağıdakilerin hangisinde verilen sıraya göre gerçekleşir? Options: {'A': 'II - I - IV - III', 'B': 'III - IV - I - II', 'C': 'II - IV - I - III', 'D': 'IV - I - II - III', 'E': 'IV - III - II - I'}", "target": "D"} {"input": "Bakteriler, eşeysiz çoğalacakları zaman binary fisyon denilen bölünme sürecini geçirirler. Bu bölünme çeşidinde eşlenmiş halkasal DNA’lar sitoplazma bölünmesiyle birlikte yeni hücrelere dağıtılır. Burada iğ ipliklerinin bölünmeye katkısı olmaz. Bu bilgilere dayanarak, bakterilerin eşeysiz çoğalması sırasında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez? Options: {'A': 'Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi', 'B': 'Kalıtsal bilginin korunarak yavru hücrelere aktarılması', 'C': 'Bir hücreden iki yavru hücrenin oluşması', 'D': 'Ata hücre ile yavru hücrelerin aynı kromozom sayısına sahip olması', 'E': 'DNA’nın kendini eşlemesi'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi sadece hücre bölüneceği zaman gerçekleşir? Options: {'A': 'Mitokondrinin ATP üretmesi', 'B': 'DNA’dan RNA sentezlenmesi', 'C': 'Ribozomda protein sentezlenmesi', 'D': 'DNA’dan DNA sentezlenmesi', 'E': 'Kloroplastlarda fotosentez olayı'}", "target": "D"} {"input": "Büyüyen hücrede çekirdek hücrenin hacmiyle orantılı olarak büyümez. Bu durum aşağıdaki gibi ifade edilebilir. Bunun sonucu olarak, I. Çekirdek, hücrenin tümünü kontrol etmekte yetersiz kalır. II. Bölünme uyarısı oluşturulur. III. DNA sentezi gerçekleşir. IV. Çekirdeğin görevleri azalır. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "İnsanda sperm ve yumurta hücrelerinin oluşmasını sağlayan mayoz bölünme sırasında; I. homolog kromozomlarının birbirinden ayrılması, II. kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması, III. diploit hücrelerden haploit hücrelerin oluşması, IV. krossing over ile kalıtsal çeşitliliğin artırılması olaylarından hangileri kesinlikle gerçekleşir? Options: {'A': 'I, II ve III', 'B': 'I, II ve IV', 'C': 'I, III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Bir öğretmen, öğrencisinden tahtaya 2n=4 kromozomlu bir hücrenin geçirebileceği bölünmelere ait; mitozun anafaz evresi, mayoz-II nin anafaz evresini şematik olarak çizmesini istiyor. Öğrencinin çizdiği şekiller aşağıda gösterilmiştir. Buna göre, I. Öğrenci mitoz ile mayozun evrelerini biliyor. II. Öğrenci şekil olarak kromozom ile kromatidleri ayırt edemiyor. III. Öğrenci anafaz-I ile anafaz-II evrelerini karıştırıyor. kararlarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Cıvık mantarlarda hücre bölünmesi sürecinde bazı nedenlerden dolayı çekirdek bölünmesini sitoplazma bölünmesi takip etmez. Böyle bir durumda aşağıdakilerin hangisi ortaya çıkar? Options: {'A': 'Çok çekirdekli hücre', 'B': 'İki hücreli organizma', 'C': 'Farklı kalıtsal özelliğe sahip hücre', 'D': 'DNA miktarı azalmış hücre', 'E': 'Mutasyonlu hücre'}", "target": "A"} {"input": "2n = 4 kromozomlu bir hücrenin mayoz bölünmesi aşağıda şematik olarak gösterilmiştir. Şekle göre aşağıdaki açıklamalardan hangisine varılamaz? Options: {'A': 'Mayoz-I de krossing over gerçekleşmezse 3. ve 4. hücrelerin kalıtsal yapısı aynı olur.', 'B': 'Mayoz-II de bölünecek hücrelerden bir tanesinde homolog kromozomların ayrılmaması gerçekleştiğinden 1 ve 2 farklı sayıda kromozom içerir.', 'C': '2n kromozomlu ana hücrenin mayoz bölünmesiyle oluşan hücrelerin kromozom sayıları n-1, n+1, n, n şeklindedir.', 'D': 'Mayoz-I sonucu oluşan iki hücrenin kalıtsal yapısını profaz-I ve anafaz-I evresinde gerçekleşen olaylar etkiler.', 'E': 'Bütün bu süreçte DNA sentezi bir kez gerçekleşir.'}", "target": "B"} {"input": "Hücre içinde yavru iki çekirdek oluşur. Çekirdekçikler yeniden görünür hale gelir. İğ iplikleri kaybolur, bazı organeller tekrar oluşur. Yukarıda bazı özellikleri verilen mitoz evresi aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'İnterfaz', 'B': 'Profaz', 'C': 'Metafaz', 'D': 'Telofaz', 'E': 'Anafaz'}", "target": "D"} {"input": "Bir bakterinin yukarıdaki şekilde gösterilen olayı gerçekleştirmesi sürecinde; I. DNA’nın eşleşmesi, II. bakterinin belirli bir büyüklüğe erişmesi, III. genetik maddenin iki yavru hücreye paylaştırılması olayları, aşağıdakilerin hangisinde verilen sıraya göre gerçekleşir? Options: {'A': 'I - II - III', 'B': 'I - III - II', 'C': 'II - I - III', 'D': 'II - III - I', 'E': 'III - I - II'}", "target": "C"} {"input": "Bu üreme şekli için aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Diploit kromozomlu canlılarda sporlar mayoz bölünme ile oluşturulur.', 'B': 'Haploit kromozomlu canlılarda sporlar mitoz bölünme ile oluşturulur.', 'C': 'Döllenme olmadan yeni bireyler geliştiği için eşeysiz üreme olarak kabul edilir.', 'D': 'Sporla üreyen canlılar arasında kalıtsal çeşitlilik sadece mutasyon ile sağlanır.', 'E': 'Bazı bir hücreli canlılarda, mantarlarda ve çiçeksiz bitkilerde görülür.'}", "target": "D"} {"input": "Eşeyli üreyen canlıların adaptasyon yeteneğinin eşeysiz üreyen canlılardan fazla oluşunun nedenleri nelerdir? Öğrencilerin bu soruya verdiği; I. zigotun seri mitoz bölünmeler geçirerek yeni bireyleri oluşturması, II. mayoz bölünmenin profaz - I evresinde gerçekleşebilen krossing over olayı, III. yeni bireyi oluşturacak sperm ve yumurtanın rastgele döllenmesi, IV. mayoz bölünmenin anafaz - I evresinde homolog kromozomların bağımsız dağılması cevaplarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Omurgalı hayvanların eşeyli üremesi sırasında; I. gametlerin mayoz bölünmeyle oluşması, II. zigotta homolog kromozomların farklı dağılımlarla bir araya gelmesi, III. kesilen vücut parçalarından yeni bireylerin meydana gelmesi, IV. oluşan bireylerden bazılarının haploit, bazılarının diploit olması durumlarından hangileri gözlenir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bakteri ve paramesyum gibi bir hücrelilerde görülür. Birey sayısını değil kalıtsal çeşitliliği artırır. Türün yüksek ya da düşük sıcaklık, besin kıtlığı ve kuraklık gibi olumsuz yaşam şartlarında hayatta kalma şansını artırır. Yukarıda özellikleri verilen olay aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Endospor oluşumu', 'B': 'Modifikasyon', 'C': 'Konjugasyon', 'D': 'Partenogenez', 'E': 'Tomurcuklanma'}", "target": "C"} {"input": "Bir canlıdan döllenme olmaksızın çeşitli yollarla yeni bireylerin oluşmasına eşeysiz üreme denir. Eşeysiz üremede eşeyli üremenin temel özelliklerinden olan mayoz bölünme ve döllenme görülmez. Bu yüzden eşeysiz üreme sonucu oluşan bireyler birbirleriyle ve ata canlıyla aynı kalıtsal özelliği taşırlar. Bu bilgilere dayanarak, aşağıdaki eşeysiz üreme çeşitlerinin hangisinde diğerlerinden farklı olarak kalıtsal çeşitlilik görülebileceği söylenir? Options: {'A': 'Bölünerek üreme', 'B': 'Tomurcuklanma ile üreme', 'C': 'Sporla üreme', 'D': 'Vejetatif üreme', 'E': 'Rejenerasyon ile üreme'}", "target": "C"} {"input": "Bir bitki ile bir hayvan hücresinde gerçekleşen mitoz bölünmede aşağıdakilerden hangisi ortaktır? Options: {'A': 'DNA’nın eşlenmesi', 'B': 'Orta lamelin oluşması', 'C': 'İğ ipliklerinin sentrozoma bağlanması', 'D': 'Sentrozomun eşlenmesi', 'E': 'Sitoplazmanın bölünme şekli'}", "target": "A"} {"input": "Yumurtalıkta gerçekleşen oogenez olayı aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Bu şekli inceleyen bir biyoloji öğretmeni, aşağıdaki bilgilerden hangisinin yanlış olduğunu ifade eder? Options: {'A': 'Bir yumurta ana hücresinden oluşan birincil oositlerin kalıtsal yapıları farklılık göstermez.', 'B': 'Kromozom sayısı mayoz I de yarıya iner.', 'C': 'Mayoz sonucu oluşan 4 hücreden 3’ü eriyerek kaybolur.', 'D': 'Ootidin kromozom sayısı ikincil oositin yarısı kadar olur.', 'E': 'Birincil kutup hücresi birincil oositin yarısı kadar kromozom taşır.'}", "target": "D"} {"input": "Canlılarda üreme sürecinde gözlenebilen; I. mitoz bölünme, II. mayoz bölünme, III. döllenme, IV. hücresel farklılaşma olaylarından hangilerine bakılarak, üremenin eşeyli veya eşeysiz olarak yapıldığına karar verilebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Bu şemadaki bilgilere dayanarak, I. Dişi embriyolardan arı sütü ile özel beslenenler iri yapılı ve yumurtlayabilen kraliçe arıyı oluşturur. II. Döllenmemiş yumurtaların haploit gelişerek erkek arıları oluşturması olayına partenogenez denir. III. Oluşturdukları spermler ile erkek arıların vücut hücrelerinin genotipleri farklılık gösterir. IV. Oluşturdukları yumurtalar ile kraliçe arının vücut hücrelerinin genotipleri farklılık gösterir. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Aşılama tekniği aşağıda belirtilmiş olan üreme yöntemlerinden hangisinin bir çeşididir? Options: {'A': 'Tomurcuklanma', 'B': 'İkiye bölünme', 'C': 'Vejetatif', 'D': 'Sporla üreme', 'E': 'Rejenerasyon'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki üreme olaylarından hangisi sırasında krossing over gerçekleşmez? Options: {'A': 'Erkek arıda spermlerin meydana gelmesi', 'B': 'Çiçekli bitkilerde polen oluşması', 'C': 'Diploit mantarda sporların oluşması', 'D': 'Kraliçe arıda yumurtaların oluşması', 'E': 'İnsanda gametlerin oluşması'}", "target": "A"} {"input": "Bir hücreli canlılarda gözlenen eşeysiz üreme olayının temelini; I. mayoz bölünme, II. mitoz bölünme, III. döllenme olaylarından hangileri oluşturur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Sporlar, olumsuz şartlara dayanıklı sağlam bir örtü ile kaplı olan özelleşmiş hücrelerdir. Uygun şartlarda, açılıp (çimlenip) gelişerek yeni canlıyı oluşturabilirler. Yukarıda belirtilen eşeysiz üreme şekli aşağıdaki canlıların hangisinde görülmez? Options: {'A': 'Döl almaşıyla çoğalan eğrelti otlarında', 'B': 'Üyeleri ayrı eşeyli olan eklem bacaklılarda', 'C': 'Plazmodyum gibi bir hücreli canlılarda', 'D': 'Çok hücreli mantarlarda', 'E': 'Kara yosunlarında'}", "target": "B"} {"input": "Genetik özellikleri farklı, aynı türden iki hücrenin yanyana gelerek aralarında kurulan sitoplazma köprüsü ya da tüp şeklindeki bir bağlantı sayesinde gen aktarmasıdır. Döllenmemiş yumurta hücresinin haploit gelişerek yeni bireyleri oluşturmasıdır. Yüksek yapılı bitkilerin kök, gövde ve yaprak gibi kısımlarından yeni bireylerin oluşmasıdır. Ata canlıda meydana gelen çıkıntının gelişerek yeni bir canlı oluşturmasıdır. Aşağıdaki üreme şekillerinden hangisinin özelliği yukarıda verilmemiştir? Options: {'A': 'Rejenerasyon', 'B': 'Konjugasyon', 'C': 'Partenogenez', 'D': 'Vejetatif', 'E': 'Tomurcuklanma'}", "target": "A"} {"input": "Farklı canlılarda gerçekleşen; I. tohum ile üreme, II. vejetatif (çelikle) üreme, III. rejenerasyon ile üreme, IV. partenogenez olaylarının hangileri sonucu oluşan yavru bireyler arasında genetik farklılıklar görülürken hangileri sonucu oluşabilen yavru bireyler arasında genetik farklılıklar görülmez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'II ve III', 'C': 'I ve IV', 'D': 'Yalnız IV', 'E': 'I ve II'}", "target": "B"} {"input": "Canlılarda gözlenen eşeyli üreme çeşitleri aşağıdaki gibi şematize edilebilir. Buna göre, eşeyli üreme çeşitleri için; I. yumurtanın hareketsiz olması, II. spermlerin hareketli olması, III. döllenmenin gerçekleşmesi, IV. kalıtsal çeşitliliğe neden olması özelliklerinden hangileri ortaktır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Yukarıda gösterilen üreme olayında; I. mitoz bölünme, II. hücre farklılaşması, III. mayoz bölünme olaylarından hangileri görülür? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Solucanlarda ve denizyıldızında ata canlıdan kopan parça tamamlanabildiği gibi kopan parçadan da yeni bir birey oluşabilmektedir. Kertenkele kopan kuyruğunu tamamlayabilmekte ancak kopan kuyruktan yeni bir kertenkele oluşamaz. Bu bilgilere dayanarak, canlıların rejenerasyon yetenekleri ile gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki aşağıdaki grafiklerden hangisiyle ifade edilebilir? Options: {'A': 'Rejenerasyon yeteneği - Gelişmişlik düzeyi', 'B': 'Rejenerasyon yeteneği - Gelişmişlik düzeyi', 'C': 'Rejenerasyon yeteneği - Gelişmişlik düzeyi', 'D': 'Rejenerasyon yeteneği - Gelişmişlik düzeyi', 'E': 'Rejenerasyon yeteneği - Gelişmişlik düzeyi'}", "target": "B"} {"input": "Sporlar, olumsuz şartlara dayanıklı sağlam bir örtü ile kaplı olan özelleşmiş hücrelerdir. Uygun şartlarda gelişerek yeni canlıyı oluşturabilirler. Bu eşeysiz üreme şekli, aşağıdaki canlıların hangisinde görülmez? Options: {'A': 'Kara yosunu', 'B': 'Eğrelti otu', 'C': 'Plazmodyum', 'D': 'Şapkalı mantar', 'E': 'Eklem bacaklı'}", "target": "E"} {"input": "Bal arılarında gözlenen üreme olayı aşağıdaki şekilde açıklanmıştır. Bu şekildeki bilgilere dayanarak bal arılarının üremesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? Options: {'A': 'Kraliçe arı yumurtalarını mayoz bölünme ile oluşturur.', 'B': 'Erkek arıların vücut hücreleri diploittir.', 'C': 'Kraliçe arının vücut hücreleri haploittir.', 'D': 'İşçi arılar gametlerini mitoz bölünme ile oluşturur.', 'E': 'Erkek arıların spermleri diploittir.'}", "target": "A"} {"input": "Canlılığın temel ilkelerinden biri, üreme ile kendi gen bileşimini bir sonraki kuşağa aktarmaktır. Üreme, canlının sahip olduğu özelliklere göre, farklı şekillerde gerçekleşir. Buna göre, aşağıdaki üreme şekillerinin hangisinde yavru bireyler %100 ata canlının gen bileşimine sahip olmayabilir? Options: {'A': 'Bölünerek çoğalma', 'B': 'Partenogenez ile üreme', 'C': 'Tomurcuklanma ile üreme', 'D': 'Vejetatif üreme', 'E': 'Rejenerasyon ile üreme'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki şekillerde iki farklı omurgasız hayvanın eşeysiz üreme şekilleri gösterilmiştir. Hidrada tomurcuklanma ile üreme, Denizyıldızında rejenerasyon ile üreme. Bu iki üreme şekli için; I. türün adaptasyon yeteneğini koruma, II. omurgalı hayvanlarda da görülebilme, III. temelini mitoz bölünme oluşturma, IV. canlının normal yaşam sürecinde görülebilme özelliklerinden hangileri ortaktır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Çiçekli bitkiler, tohum oluşturarak eşeyli üreyebildikleri gibi eşeysiz yolla da çoğalabilirler. Çiçekli bitkilerin eşeysiz üremesine vejetatif üreme denir. Vejetatif üreme mitoz ve yenilenme esasına dayanır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi vejetatif üremeye örnek olamaz? Options: {'A': 'Söğüt ağacının dalından alınan çeliklerden (dal parçası) uygun ortamda yeni bitkilerin elde edilmesi', 'B': 'Elma çekirdeğinin toprağa ekilmesiyle tam bir bitki elde edilmesi', 'C': 'Begonya bitkisinin yaprağından tam bir bitki üretilmesi', 'D': 'Bir süs bitkisinin yaprak uçlarındaki küçük bitkiciklerin toprağa düşüp köklenmesiyle tam bir bitki gelişmesi', 'E': 'Patates yumrusunda göz adı verilen kısımlardan yeni fidelerin oluşması'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki şekilde insanın testislerinde gerçekleşen spermatogenez olayı gösterilmiştir. Bu şekildeki verilerden yararlanılarak, I. Mayoza birincil spermatositler girer. II. Mayoz sonucu oluşan spermatitlerin dölleme ve hareket yetenekleri yoktur. III. Spermatitlerden farklılaşma ile spermler oluşurken hücrelerin çekirdek sayısı artar. kararlarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bal arılarının üremeleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'İşçi arılar 2n kromozomludur.', 'B': 'Kraliçe arının yumurtaları n kromozomludur.', 'C': 'Erkek arılar 2n kromozomludur.', 'D': 'Kraliçe arı 2n kromozomludur.', 'E': 'Erkek arıların spermleri n kromozomludur.'}", "target": "C"} {"input": "Kelebeğin üremesi ve gelişmesiyle ilgili olarak, gerçekleşen bazı evreler şekilde gösterilmiştir. Buna göre kelebeğin, üreme ve gelişme sürecinde; I. metamorfoz (başkalaşım) geçirme, II. plasentanın oluşması, III. mayoz bölünme ile üreme hücresi oluşturma durumlarından hangileri meydana gelir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Yukarıdaki şekil eğrelti otu bitkisinde üreme döngüsünü göstermektedir. Bu üreme döngüsü ve numaralı yerlerde gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'I. ve III. olay sayesinde kalıtsal çeşitlilik sağlanır.', 'B': 'II. olayda oluşan spermlerin kalıtsal yapısı birbirinden farklıdır.', 'C': 'IV. olay mitoz bölünme ile gerçekleşir.', 'D': 'Gametofit ile yeni oluşan sporofit bitkinin kalıtsal yapısı farklıdır.', 'E': 'Eğrelti otu bitkisinde eşeyli ve eşeysiz üreme birbirini izler.'}", "target": "B"} {"input": "Yukarıdaki şekilde insanda spermatogenez olayı şematik olarak gösterilmiştir. Buna göre, verilen yapılar ve oluşumları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Sperm ana hücresinden primer spermatosit oluşumu mitoz bölünme ile gerçekleşir.', 'B': 'Primer spermatositin bölünmesi sırasında homolog kromozomlar ayrılarak hücrenin zıt kutuplarına çekilir.', 'C': 'Sekonder spermatosit bölünürken kardeş kromatitler birbirinden ayrılır.', 'D': 'Bir primer spermatositten oluşan dört spermatit her durumda birbirinden farklı kalıtsal yapıya sahip olur.', 'E': 'Spermatitlerin farklılaşarak olgunlaşması ile spermler oluşur.'}", "target": "D"} {"input": "Eşeyli üremede meydana gelen; I. mayoz bölünme, II. gamet oluşumu, III. döllenme, IV. yeni bireyin gelişmesi olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir? Options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'I - II - IV - III', 'C': 'III - I - II - IV', 'D': 'II - I - III - IV', 'E': 'II - IV - III - I'}", "target": "A"} {"input": "Kalıtım biliminin kurucusu olarak kabul edilen Mendel; “Canlılardaki bütün karakterler, biri baskın diğeri çekinik olan iki değişik faktör (gen) ile belirlenir.” genellemesinde bulunmuştur. Daha sonraki araştırmacıların çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılan; I. bazı karakterlerin, aynı kromozom çifti üzerinde kalıtılması, II. bazı karakterleri kontrol eden genler arasında, eş baskınlığın bulunması, III. bazı karakterleri, üç veya daha fazla alel genin kontrol etmesi durumlarından hangileri, Mendel’in bu genellemesini hatalı hale getirmiştir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'I ve III', 'D': 'I ve II', 'E': 'Yalnız I'}", "target": "A"} {"input": "Farklı canlı gruplarında gözlenen bazı özellikler şunlardır: Döllenmiş yumurtadan gelişen larvaların, beslenme şekline göre kraliçe veya kısır dişi arıları meydana getirmesi; Klorofil geni taşıyan bitkilerin, ışıklı ortamda yeşil renkli, ışıksız ortamda ise albino (renksiz) olması; İstiridyelerin yapıştığı kaya ve taşlara göre değişik kabuk şekline sahip olması. Bu karakterler ve oluşumları için, aşağıdaki özelliklerden hangisi ortaktır? Options: {'A': 'Farklı ortam şartlarının canlının fenotipini değiştirmesi', 'B': 'Bir karaktere etki eden genin, canlıda bulunup bulunmamasının karakterin ortaya çıkışını etkilemesi', 'C': 'Karakterlerin oluşmasında genlerdeki yapısal değişikliğin etkili olması', 'D': 'Canlının cinsiyetinin belirlenmesinde çevre faktörlerinin etkili olması', 'E': 'Genin etkinliğinin ortaya çıkmasında ortam ışığının etkili olması'}", "target": "A"} {"input": "Üç farklı aileye ait soyağaçlarında bazı bireylerin kan grupları gösterilmiştir. Bu soyağaçlarındaki numaralı bireylerden hangileri aynı kan grubundan olamaz?( : Erkek, : Dişi) Options: {'A': 'II ile IV', 'B': 'I ile II', 'C': 'I ile IV', 'D': 'II ile III', 'E': 'III ile IV'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlarda bulunan, M ve N şeklinde, eş baskın iki alel genle kontrol edilen kan grubu için, I. M ve N genleri antikor oluşturmadığı için bu özellik kan nakillerinde dikkate alınmaz. II. Kan grubunun oluşmasını sağlayan antijenler, alyuvarların üzerinde bulunur. III. İnsanlar, bu kan grubu karakteriyle ilgili olarak, üç farklı genotipte olabilirler. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I ve II', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Genotipleri aşağıdaki gibi olan canlıların hangisinden, diğerlerinden daha fazla sayıda gamet çeşidi oluşabilir? Options: {'A': 'İki karakter yönüyle heterozigot dominant', 'B': 'Üç karakter yönüyle homozigot', 'C': 'İki karakter yönüyle homozigot dominant', 'D': 'Tek karakter yönüyle heterozigot', 'E': 'Tek karakter yönüyle homozigot resesif'}", "target": "A"} {"input": "Kalıtım ile ilgili bazı kavramların özelliği aşağıda verilmiştir. Alellerin fenotipte etkilerini gösterme güçlerinin eşit olmasıdır. Canlıların genlerinde var olan özellikleriyle çevreye uyabilme yeteneğidir. Genotipin sadece işleyişinde meydana gelen ve kalıtsal olmayan değişikliklerdir. Bir özelliği etkileyen gen çeşidi sayısının ikiden fazla olması durumudur. Buna göre, aşağıdaki kalıtım kavramlarından hangisinin özelliği yukarıda verilmemiştir? Options: {'A': 'Modifikasyon', 'B': 'Eş baskınlık', 'C': 'Mutasyon', 'D': 'Çok alellik', 'E': 'Adaptasyon'}", "target": "C"} {"input": "Siyah ve kısa kıllı dişi fareyle, siyah ve uzun kıllı erkek fare çaprazlandığında; siyah - kısa kıllı, kahverengi - kısa kıllı ve siyah-uzun kıllı yavrular elde ediliyor. Bu sonuçlara göre, çaprazlamada kullanılan farelerin genotipleri aşağıdakilerin hangisindeki gibi olmalıdır? (Siyah renk (S) kahverengiye (s), kısa kıllılık (K) ise uzun kıllılığa (k) baskındır.) Options: {'A': 'ss kk', 'B': 'Ss KK', 'C': 'Ss KK', 'D': 'Ss kk', 'E': 'Ss Kk'}", "target": "E"} {"input": "AB0 kan grubu sistemi için; bir ailedeki anne, baba ve çocuklar arasındaki kan alışverişi şöyledir: Anne; ailedeki bütün bireylere kan verebildiği halde, hiçbirinden kan alamıyor. Baba; ailedeki bütün bireylerden kan alabildiği halde, hiçbirine kan veremiyor. İki kardeş, birbirleriyle karşılıklı olarak kan alışverişi yapamıyor. Bu ailedeki bireylerin, kan grubu ve özellikleriyle ilgili olarak, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Babanın kan plazmasında antikor bulunmaz.', 'B': 'İki kardeşin kan plazmasında, farklı antijenleri etkileyen antikorlar bulunabilir.', 'C': 'Annenin alyuvarlarında bu karaktere ait antijen yoktur.', 'D': 'Baba, kan grubu yönüyle homozigot genotiplidir.', 'E': 'Kardeşler, A ve B kan grubundan olabilirler.'}", "target": "D"} {"input": "Otozomal kalıtımı anlatırken 'İki kahverengi göz rengine sahip bireyin mavi ya da yeşil gözlü çocuğu olabilir. Ancak iki mavi ya da yeşil gözlü bireyin kahverengi gözlü çocukları olamaz.' örneğini veren Biyoloji Öğretmeni Erdinç Çakıroğlu; konuyu kavratmak için, I. Kahverengi göz geni mavi ve yeşil göz genine baskındır. II. Heterozigot genotipli bireyde çekinik genler, fenotipte etkisini gösteremez. III. Bir gen birden fazla karakterin oluşumunu etkileyebilir. IV. Doğal kalıtım koşullarında mutasyonların varlığı göz ardı edilir. bilgilerinden hangilerini de öğrencilerine aktarmalıdır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "İnsanlarda görülen orak hücreli anemi hastalığı, kalıtsal olarak aktarılır ve alyuvarlardaki hemoglobin molekülünün yapısını oluşturan amino asit sıralarının değişmesiyle ortaya çıkar. Bu hastalık yönüyle, anne ve babanın normal olduğu bir ailede, orak hücre anemili çocukların olması; I. hastalığın oluşmasını sağlayan genin çekinik olarak aktarılıyor olması, II. homozigot genotipli bütün çocukların, hasta olarak dünyaya gelmesi, III. hem anne hem de babanın, bu karakter yönüyle heterozigot genotipli olması durumlarından hangileriyle açıklanabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'II ve III', 'C': 'I ve III', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "C"} {"input": "Tavşanlardan kürk rengi; R1 ®Renkli, R2 ®Şinşila, R3 ®Himalaya, R4 ®Albino genleri tarafından kalıtılmaktadır. Bu genler arasındaki baskınlık sıralaması R1> R2> R3> R4 şeklindedir. Buna göre; I. R1R1 x R3R4 II. R1R4 x R2R3 III. R2R3 x R2R3 çaprazlamalarının hangilerinde tek çeşit fenotipte bireyler oluşur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aynı türden, boyu 20 cm olan bir bitki soyu, boyu 32 cm olan bir bitki soyu ile çaprazlandığında, meydana gelen F1 dölünün hepsinin boyları 26 cm oluyor. F1 dölündeki bireylerin kendi aralarında çaprazlanmasıyla oluşan F2 dölünde ise; 1/2 oranında 26 cm lik, 1/4 oranında 20 cm lik ve 1/4 oranında da 32 cm lik bitkiler bulunuyor. Yukarıda anlatılan çaprazlama olayları için, I. F2 dölünde 20 ve 32 cm lik bitkiler ayrılmama olayı sonucunda meydana gelmişlerdir. II. Bitkide 20 cm lik boy oluşumunu sağlayan gen, 32 cm lik boy oluşumunu sağlayan gene baskındır. III. Boy uzunluğunun oluşmasını sağlayan genden biri diğerine tam baskınlık kuramaz. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "E"} {"input": "Beyaz üçgül bitkisi, yüksek ve düşük oranlarda siyonit maddesi içerebilmektedir. Bir bitkide siyonit oranının yüksek olabilmesi için, iki alel çiftine ait baskın genlerin (A ve B) bir arada bulunması gerekmektedir. Homozigot genotipli düşük siyonitli iki bitkinin çaprazlanmasıyla, yüksek siyonitli bitkiler elde edilmiştir. Bu çaprazlamada kullanılan bitkilerin genotipleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir? Options: {'A': 'AaBb', 'B': 'AaBb', 'C': 'aaBB', 'D': 'AABb', 'E': 'AaBB'}", "target": "C"} {"input": "Tek ve çift yumurta ikizleriyle, ikiz olmayan kardeşlerde, bazı karakterler açısından farklılıklar gösterebilen ortalama değerler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu tablodan aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılamaz? Options: {'A': 'Çift yumurta ikizleri arasındaki farklılıklar yalnız çevrenin etkisiyle oluşmaktadır.', 'B': 'Sağlıklı insanlarda, yetişme ortamı kilo, boy veya zekanın farklı olmasına neden olabilir.', 'C': 'Çift yumurta ikizleri arasındaki farklar, normal kardeşler arasındaki farklarla yaklaşık olarak aynıdır.', 'D': 'Çevre şartları, aynı genetik yapıya sahip insanlarda, farklı zeka gelişimine neden olabilmektedir.', 'E': 'Tek yumurta ikizlerinin aynı ortamlarda yetişmeleri, aralarındaki farkların azalmasına neden olur.'}", "target": "A"} {"input": "İki farklı aileyi oluşturan bireyler, aşağıdaki soyağacında numaralarla gösterilmiştir. Bu soyağacındaki bireylerden, hangileri arasında genetik olarak bir akrabalık ilişkisi yoktur? Options: {'A': '2 ile 7', 'B': '1 ile 6', 'C': '1 ile 8', 'D': '2 ile 8', 'E': '4 ile 7'}", "target": "B"} {"input": "Canlılarda, aynı tür bireyler arasında görülen ve genler tarafından belirlenerek döllere aktarılan, kalıtsal değişiklikler varyasyon (kalıtsal olan farklılık) olarak adlandırılır. Buna göre, bir türün bireyleri arasında kalıtsal farklılıkların oluşmasında, aşağıdakilerden hangisinin etkisi olamaz? Options: {'A': 'Mayoz bölünmede homolog kromozom ayrılmasının gerçekleşmesi', 'B': 'Gametleri oluşturacak üreme ana hücrelerinin, mitoz bölünmeyle çoğaltılması', 'C': 'Mayoz bölünme sırasında krossing over ile gen değişiminin yapılması', 'D': 'Mutasyonlar sonucu, gen veya kromozom yapılarının değişebilmesi', 'E': 'Döllenme ile farklı genetik yapıdaki kromozomların bir araya gelebilmesi'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında, vücut kromozomları üzerinde taşınan, çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. Buna göre, numaralanmış bireylerin hangilerinde çekinik gen bulunmayabilir? Options: {'A': 'I, III ve IV', 'B': 'Yalnız I', 'C': 'II, IV ve V', 'D': 'II ve III', 'E': 'II ve V'}", "target": "E"} {"input": "Rh kan karakterinde, annenin Rh– olması durumunda, çocuklarda kan uyuşmazlığı görülme ihtimali vardır. Bu olayın oluşabilmesi için, aşağıdakilerden hangisinin meydana gelmesine gerek yoktur? Options: {'A': 'Babanın kanında Rh antijeni bulunmalıdır.', 'B': 'En az iki çocuk Rh+ kan grubundan olmalıdır.', 'C': 'Baba, homozigot Rh+ olmalıdır.', 'D': 'Rh+ bir çocuğun kanı annenin kanına karışmalıdır.', 'E': 'Anne kanında oluşan antikorlar, plasentadan çocuğa geçmelidir.'}", "target": "C"} {"input": "Kalıtsal özelliklerin oluşmasını sağlayan bir genin, birden fazla karakter üzerinde etkili olması pleiotropi olarak adlandırılır. Buna göre, insanlarda kalıtsal olarak oluşan; I. B kan grubuna sahip olan insanların, mavi veya kahverengi göz rengine sahip olabilmesi, II. A kan grubuna sahip olan insanlarda, bu kan grubunu oluşturan genin, oniki parmak bağırsağında kanser oluşma riskini de artırması, III. kolların ve bacakların uzun olmasına neden olan bir genin, göz merceğinde de anormal gelişmelere neden olması özelliklerinden hangileri, “pleiotropi” durumuna örnek olarak verilebilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlarda, otozomal (vücuda ait genleri taşıyan) kromozomlar üzerinde aktarılan, baskın ve çekinik karakterler için; I. ancak homozigot durumdayken fenotipte etkisini gösterebilmesi, II. erkek ve dişilerde görülme oranlarının eşit olması, III. karakterin her dölde mutlaka ortaya çıkması durumlarından hangileri ortaktır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "D"} {"input": "Annesi 0 Rh– grubundan, babası ise AB Rh+ kan gruplu olan bir erkek ile 0 Rh+ kan gruplu bir kadın evleniyorlar. Bu evlilikten, aşağıdaki kan gruplarından hangisine sahip bir çocuk doğamaz? Options: {'A': 'ABRh+', 'B': 'BRh+', 'C': 'ARh+', 'D': 'BRh–', 'E': '0Rh+'}", "target": "A"} {"input": "Üç farklı aileye ait soyağacında bazı bireylerin kan grupları gösterilmiştir. Bu soyağacındaki numaralı bireylerin hangilerinde, her iki kan grubuna ait çekinik gen mutlaka bulunur? Options: {'A': 'I, IV ve V', 'B': 'I, III, IV ve V', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I ve V'}", "target": "B"} {"input": "Kan plazmasında, A ve B antikorlarını bulunduran bir insan için, I. Anne ve babasında 0 geni bulunmalıdır. II. Rh faktörü uygunsa bütün bireylere kan verebilir. III. Alyuvarlarında, A antijeni bulunduran bütün bireylerden kan alabilir. yorumlarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'II ve III', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "A"} {"input": "Bir deney faresinden, kalıtsal yapı bakımından kendisine çok benzeyen yeni bireyler elde edilmek istenirse, bu bireyin aşağıdakilerden hangisiyle çaprazlanması gerekir? Options: {'A': 'Farklı fenotipteki bir bireyle', 'B': 'Başka soydan bir bireyle', 'C': 'Aynı yumurta ikiziyle', 'D': 'Aynı fenotipteki bir bireyle', 'E': 'Farklı yumurta ikiziyle'}", "target": "E"} {"input": "Bir hücrede bulunan genlerin kromozomlar üzerindeki dizilişleri şekilde gösterilmiştir. Bu hücreden, krossing oversiz bir mayoz bölünmeyle aşağıdaki gametlerden hangisi oluşamaz? Options: {'A': 'aBcEd', 'B': 'ABCEd', 'C': 'AbCEd', 'D': 'aBceD', 'E': 'AbCeD'}", "target": "B"} {"input": "Bir bilim insanının, farklı canlılar ile yaptığı çaprazlamalar şöyledir: I. çaprazlama Yuvarlak bezelye YY x Buruşuk bezelye yy II. çaprazlama Kısa kıllı kedi Kk x Kk III. çaprazlama AB kan grubu birey AB x 00 Bu çaprazlamalardan hangileri, bir bireyin belirtilen karakter bakımından melez olup olmadığını anlamak için yapılan 'kontrol çaprazlaması' örneği olabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'I ve II'}", "target": "C"} {"input": "Tavuklarda heterozigot durumda fenotipte hiçbir arıza göstermeyen otozomal baskın bir gen, homozigot durumda öldürücü etki yapmaktadır. Belirtilen özellik bakımından, heterozigot genotipli olan bir horozla, çekinik fenotipli bir tavuğun çiftleştirilmesiyle elde edilen civcivler soyağacında gösterilmiştir. Bu çaprazlamada elde edilen bütün civcivler yaşadığına göre, soyağacında numaralarla gösterilen bireylerin genotipleri aşağıdakilerin hangisindeki gibi olabilir? Options: {'A': 'Aa aa Aa', 'B': 'Aa aa AA', 'C': 'aa Aa aa', 'D': 'Aa AA Aa', 'E': 'AA aa AA'}", "target": "A"} {"input": "Akşamsefası bitkisinde kırmızı (K) ve beyaz (B) çiçek oluşumunu sağlayan genler arasında baskınlık görülmez. Bu karakter bakımından heterozigot bireyler pembe renkli çiçek açar. Bu bitkilerle yapılan bir çaprazlamada, oluşan pembe renkli çiçekler, soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. Bu soyağacında numaralı olarak verilen bireylerin genotipleri, aşağıdakilerden hangisinde verildiği gibi olabilir? Options: {'A': 'KK BB BB', 'B': 'KK KK KK', 'C': 'KK BB KK', 'D': 'BB BB KK', 'E': 'BB KK BB'}", "target": "B"} {"input": "Uzun boylu düzgün tohumlu ve her iki karakter bakımından heterozigot olan bezelye bitkisi, kısa boylu – buruşuk tohumlu bir bezelye bitkisi ile çaprazlanmıştır. Bu çaprazlamanın sonucunda, I. Aa Bb, II. aa BB, III. AA bb, IV. aa bb genotipli bireylerden hangileri oluşabilir? Options: {'A': 'I ve IV', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "İnsanlarda AB0 kan karakterleriyle ilgi bazı özellikler tabloda gösterilmiştir. Bu tablodaki bilgilere göre, I. AB kan grubundan olan bireyler, hem A, hem de B kan gruplu bireylerden kan plazması aldıklarında, kısmi çökelme oluşur. II. A ve B kan gruplu bireyler, birbirlerine kan verirlerse, iki grupta da tam çökelme meydana gelir. III. 0 kan gruplu bireyin alyuvarları A veya B kan grubundan insanlara verilirse, çökelme (antijen - antikor etkileşimi) olması beklenmez. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "B"} {"input": "İki farklı karakter bakımından çaprazlanan canlıların, gen ve kromozom yapıları şekildeki gibidir. Bu çaprazlamadan oluşan; I. aaBb genotipli dişi, II. AB fenotipli erkek, III. AaBb genotipli erkek, IV. Ab fenotipli dişi, V. ab fenotipli erkek özelliklerindeki bireylerden hangileri, ancak krossing over olayı sayesinde meydana gelebilir? Options: {'A': 'III ve IV', 'B': 'II, IV ve V', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'III ve V'}", "target": "E"} {"input": "Bir tavuk türünde yumurta büyüklüğü üç çift gen tarafından kontrol edilmektedir. “AABBCC” genotipine sahip olan tavuklar 90 gr lık yumurta “aabbcc” genotipindeki tavuklar ise 30 gr lık yumurta meydana getirmektedirler. Bu karakterle ilgili baskın gen yumurtada 10 gr lık bir artışa neden olmaktadır. Bu tavuk cinsinde, 90 gr lık yumurta verebilecek genotipteki bir erkek ile, 30 gr lık yumurta veren dişi çiftleştirildiğinde, yumurta ağırlıkları 60 gr olan F1 dölü oluşuyor. Bu çaprazlamadan elde edilen, F1 dölündeki dişi ve erkeklerin çaprazlanmasıyla; I. 40 gr lık yumurta verebilen tavuk, II. 30 gr lık yumurta verebilen tavuk, III. 90 gr lık yumurta verebilen tavuk fenotipindeki bireylerden hangileri meydana gelebilir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'I ve III', 'D': 'I ve II', 'E': 'Yalnız I'}", "target": "B"} {"input": "Bir arı kovanında bulunan bireylerden, çekinik bir özellik (a) bakımından aynı fenotipte olanların bazıları, şekildeki soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. Bu soyağacındaki numaralı bireylerin, genotipleri veya fenotipleriyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?(arılarda dişi bireyler 2n, erkek bireyler ise n kromozomludur.) Options: {'A': '4. birey, A veya a fenotiplidir.', 'B': '2. birey, Aa genotiplidir.', 'C': '1. birey, a genotiplidir.', 'D': '5. birey, Aa genotiplidir.', 'E': '3. birey AA veya Aa genotipli olabilir.'}", "target": "E"} {"input": "Sirke sineklerinde CO2ye duyarlı olmaya sitoplazmada bulunan bir virüs neden olmaktadır. Bu virüsün, sineklere yumurtalarda taşınarak bulaştığı ileri sürülmektedir. Farklı sirke sinekleri arasında yapılan, I. Normal bir dişi, CO2 ye duyarlı bir erkekle çaprazlanırsa, oğul döldeki bireylerden çok azı CO2 ye duyarlı olur. II. CO2 ye duyarlı bir dişi ile CO2ye duyarlı bir erkek çaprazlanırsa, oğul döldeki bütün bireyler CO2ye duyarlı olur. III. CO2 ye duyarlı bir dişi, normal bir erkekle çaprazlanırsa, oğul döldeki bütün bireyler CO2ye duyarlı olur. çaprazlama sonuçlarından hangileri bu görüşü destekleyen birer kanıt olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız I'}", "target": "C"} {"input": "Evcil tavşanlarda siyah kürk rengi dominant bir gene (B) bağlı olarak ortaya çıkar. Bunun resesifi olan (b) geni, ancak homozigot durumda iken kahverengi kürk rengini meydana getirmektedir. Bu türde, kılların normal uzunlukta olması dominant bir gen (R) ile sağlanırken, (r) geni kısa kıl oluşumuna neden olmaktadır. Buna göre, iki karakter yönüyle de heterozigot genotipli olan bir tavşan ile homozigot siyah tüylü ve kısa kıllı başka bir tavşanın çiftleştirilmesi sonucunda, aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip bireyler oluşabilir? Options: {'A': 'Her iki karakter yönüyle de resesif (çekinik) fenotipli olan', 'B': 'Kahverengi kürk renginde ve uzun (normal) kıl fenotipinde olan', 'C': 'Her iki karakter yönüyle de homozigot dominant genotipli olan', 'D': 'Kahverengi kürk renginde ve kısa kıl fenotipine sahip olan', 'E': 'Siyah kürk renginde ve kısa kıl fenotipine sahip olan'}", "target": "E"} {"input": "Vücut kromozomlarıyla taşınan, eş baskın bir özelliği (MN kan grubunu) fenotipinde gösteren bireyler, soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. Bu soyağacının doğru olabilmesi için, numaralı bireylerden hangisinin de, koyu renkle gösterilmesi gerekir? Options: {'A': '4', 'B': '2', 'C': '1', 'D': '5', 'E': '3'}", "target": "E"} {"input": "Kromozom üzerindeki bir genin, aynı kromozom üzerindeki başka bir genin fenotipik etkisini değiştirmesine epistasi denir. Aynı kromozomda bulunan genlerle aktarılan bu durum, memeli bir hayvanın kürk rengi üzerinde aşağıda açıklanmıştır. Memeli hayvanda pigment depolama özelliği varsa siyah veya kahverengi kürke sahiptir. Eğer pigment depolama karakteri homozigot çekinikse (ee) kürk rengi genotipine bakılmaksızın sarı olur. Bu bilgilere göre, aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz? Options: {'A': 'Genotipi BBee olan bir memeli hayvan siyah kürk rengine sahiptir.', 'B': 'BbEe ve bbee genotipli ebeveynlerin çifleşmesi sonucu sarı kürk rengine sahip bireyler oluşabilir.', 'C': 'Siyah kürk rengi geni, kahverengi kürk rengi genine baskındır.', 'D': 'Memeli hayvanda pigment depolama özelliği yok ise kürk rengi bakımından hem homozigot hem de heterozigot bireyler sarı olmaktadır.', 'E': 'Her iki karakter bakımından da homozigot baskın genotipe sahip olan bireyler siyah kürklü olur.'}", "target": "A"} {"input": "Farklı canlılarda görülen, aşağıdaki özelliklerden hangisinin oluşmasında kalıtım ve çevre birlikte etkili olur? Options: {'A': 'Kıvırcık saçlı anne ve babanın, düz saçlı bir çocuklarının olması', 'B': 'İki tane sarı tohumlu bezelyenin çaprazlanması ile yeşil tohumlu bir bezelyenin oluşması', 'C': 'A kan grubundan baba ile B kan grubundan annenin, 0 kan gruplu çocuklarının olması', 'D': 'XX kromozomlu sineklerin dişi, X0 kromozomlu sineklerin ise erkek olması', 'E': 'Çift yumurta ikizlerinin farklı fenotipik özelliklere sahip olması'}", "target": "E"} {"input": "Bitkilerde albinoluk geni otozomal kromozomlar üzerinde taşınan ve çekinik durumda öldürücü niteliğe sahip bir gendir. Albino bitkiler, tohumdaki depo besin bitince ölürler. Bu bilgilere göre, aşağıdaki soy ağaçlarının hangisinde gösterilen kalıtım biçimi albinoluğa ait olamaz? Options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "B"} {"input": "Biyoloji öğretmeni Erdinç Çakıroğlu öğrencilerine X kromozomu üzerinde taşınan ve çekinik genler ile kalıtılan renk körlüğü, hemofili gibi karakterlerin kalıtımı ile ilgili soyağacı sorularını çözmeleri için ipucu vermek istemektedir. Erdinç Hoca, konu ile ilgili olarak öğrencilerine, I. Anne hasta ise tüm erkek çocukları da hasta olmalıdır. II. Baba hasta ise tüm erkek çocukları da hasta olmalıdır. III. Kız çocuk hasta ise babası da kesin olarak hasta olmalıdır. IV. Erkek çocuk hasta ise annesi de kesin olarak hasta olmalıdır. bilgilerinden hangilerini uygun ipucu olarak verecektir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Mitokondriyal kalıtım için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': 'Babadan erkek çocuğa aktarılır.', 'B': 'Babadan kız çocuğa aktarılır.', 'C': 'Anneden hem kız hem de erkek çocuğa aktarılır.', 'D': 'X kromozomuna bağlı çekinik olarak kalıtılır.', 'E': 'Y kromozomu üzerinde aktarılır.'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında koyu renkli bireyler renk körüdür. Soyağacındaki numaralandırılmış bireyler için, I. 7 numaralı birey, 6 numaralı bireyden renk körlüğü geni almıştır. II. 9 numaralı bireye 5 numaralı bireyden hem X hem de Y kromozomu aktarılmıştır. III. 4 numaralı birey 1 ve 2 numaralı bireylerden farklı özelliklerde gen almıştır. IV. 3 ve 5 numaralı bireylerde renk körlüğü geni yoktur. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Kalıtım özellikleri; I. X kromozomlarında taşınan, II. haploid kromozomlu bireylerde bulunan, III. otozomlar üzerinde taşınan, IV. Y kromozomunun X kromozomu ile homolog olmayan bölgesinde taşınan şeklinde olan genlerden hangileri baskın da olsa çekinik de olsa canlının fenotipinde mutlaka etkisini gösterir? Options: {'A': 'III ve IV', 'B': 'II, III ve IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "İki aileden oluşan şekildeki soyağacında, bireylerden renk körü olanları koyu renkle gösterilmiştir. Bu soyağacında, renk körlüğünün kalıtımıyla ilgili olarak, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': '7. ve 8. bireyler, sağlıklı olmayı sağlayan genlerini annelerinden almıştır.', 'B': '9. birey, anne ve babasından aynı özellikteki genleri almıştır.', 'C': '3. birey sağlıklı olmayı sağlayan geni anne veya babasından alabilir.', 'D': '4. birey, hasta olmasına neden geni annesinden almıştır.', 'E': '5. bireye, 1. ve 2. bireylerden aynı özellikte olan genler aktarılmıştır.'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda, XYY kromozomlu erkek bireyler; mayoz bölünme sırasındaki ayrılmama olayına bağlı olarak meydana gelmişlerdir. YY gonozomlu sperm ile normal bir yumurtanın döllenmesi sonucunda oluşurlar. Böyle bir bireyin oluşmasında, döllenmeyi sağlayan sperm hücresi için, I. Mayoz I bölünmesindeki ayrılmama olayı sonucu meydana gelmiştir. II. Profaz I de gerçekleşen, krossing over olayı sonucu meydana gelmiştir. III. Mayozun ikinci bölünmesinde, bir kromozomda kardeş kromatitlerin ayrılmaması gerçekleşmiştir. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlarda, Y kromozomunda taşınan bir gen, ayaklarda bitişik parmaklılığa neden olmaktadır. Bir ailedeki bireylerde, bitişik parmaklı olanlar soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. Soyağacındaki bireylerin hangilerinde, bu özelliğin atalardan geçmediği ve mutasyon sonucunda ortaya çıktığı kesin olarak söylenir? Options: {'A': '1 ve 2', 'B': '2 ve 5', 'C': 'Yalnız 1', 'D': 'Yalnız 2', 'E': '3 ve 4'}", "target": "C"} {"input": "Üç farklı aileye ait soyağacında, aynı fenotipte olan bireyler koyu renkle gösterilmiştir. Soyağacında gösterilen bu özellik; I. Y kromozomunda, II. vücut kromozomlarında çekinik, III. X kromozomuna bağlı çekinik yöntemlerinden hangileriyle aktarılıyor olabilir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "Kedilerde post renginde etkili olan siyah (S) ve sarı (s) genleri eş baskın özellik göstermektedir. Bu özellik yönüyle sadece dişi kedilerin alacalı (Ss) olması, I. erkek kedilerde, ilgili özelliğin sadece bir genle temsil edilmesi, II. erkek kedilerde, Y kromozomu üzerinde bulanan genin, X kromozomu üzerindeki geni baskılaması, III. post renginin oluşmasını sağlayan genlerin X kromozomu üzerinde taşınması faktörlerinden hangileriyle açıklanabilir? (Kedilerde XX dişi, XY ise erkek olmaktadır.) Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'I ve II', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "İki farklı aileye ait soy ağaçlarında, belirli bir özellik yönüyle aynı fenotipte olan bireyler koyu renkle gösterilmiştir. Bu soy ağaçlarında kalıtımı gösterilen özellik, aşağıdaki yollardan hangisiyle aktarılıyor olabilir? Options: {'A': 'X kromozomunda baskın', 'B': 'Vücut kromozomlarında baskın', 'C': 'X kromozomunda çekinik', 'D': 'Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde', 'E': 'Vücut kromozomlarında çekinik'}", "target": "B"} {"input": "Avrupalılar tropikal bölgelere gittiklerinde, sıtmadan dolayı çok sayıda insan ölmüştür. Halbuki, yıllardır burada yaşayan yerlilerde sıtma hastalığı çok az oranda görülmektedir. Bu durumun ortaya çıkmasında, I. Toplumlarda, hastalığa duyarlı genleri taşıyan bireyler sürekli olarak genetik ölümle elemine edilmiştir. II. Farklı bir ortama gelen insanlarda hastalıklara karşı direnç sağlayan bazı genler bulunmayabilir. III. Her toplum, geçmişte etkisinde kaldığı hastalıklara karşı dayanıklılık sağlayan genleri gen havuzunda yüksek oranda taşır. faktörlerinden hangileri etkili olmuş olabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "İnsanda görülen otozomal ayrılmama ve sonuçları aşağıdaki şemada gösterilmiştir. 44 + XX 44 + XY 23 + X 21 + X X 22 + X 22 + Y 45 + XX 45 + XY 43 + XX 43 + XY Mongol dişi Mongol erkek Eksik otozom taşıyan zigotlar gelişemez! Down Sendromu. Şemadaki bilgilere dayanarak, I. Fazla otozom bulundurma insanda anormalliğe neden olmaz. II. Eksik otozom bulunduran insan yoktur. III. Otozomal ayrılmama olması cinsiyetin belirlenme kuralını değiştirmez. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Sirke sineklerinde, kırmızı (K) ve beyaz (k) göz rengi genleri X kromozomu üzerinde taşınır. Buna göre, sirke sineklerindeki göz rengi karakteriyle ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?(Sirke sineklerinde, iki veya daha fazla X kromozomu taşıyanlar dişi, bir X kromozomu taşıyanlar ise erkek olur.) Options: {'A': 'Erkek sineğin beyaz gözlü olması, annesinin de beyaz gözlü olduğunu gösterir.', 'B': 'Dişi sinekler, bu karakterle ilgili olarak, üç farklı genotipte ve iki farklı fenotipte olabilirler.', 'C': 'Dişi sinekler, göz rengi yönüyle, heterozigot veya homozigot genotipli olabilirler.', 'D': 'Erkek sineklerde, göz rengi karakteriyle ilgili genler, homozigot olarak bulunamaz.', 'E': 'Homozigot kırmızı gözlü dişi sineğin, bütün erkek yavruları kırmızı gözlü olur.'}", "target": "A"} {"input": "Annenin yaşına bağlı olarak, çocuklarında down sendromu görülme ihtimali aşağıda verilmiştir. 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45 ve üstü 1/2300 1/1600 1/1200 1/880 1/290 1/100 1/45 Tablodaki bilgilere göre, I. Doğum yapan bir annenin yaşı ne olursa olsun çocuklarında down sendromu görülme ihtimali vardır. II. 18 yaşındaki bir kadının çocuklarında down sendromu görülme olasılığı, 33 yaşındaki bir kadının çocuklarına göre daha yüksektir. III. Annenin yaşı ilerledikçe doğuracağı çocuklarda down sendromu görülme ihtimali artar. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve III', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "D"} {"input": "Farklı canlılarda gözlenen, aşağıdaki özelliklerden hangisinin ortaya çıkmasında bazı çevre faktörleri de etkili olur? Bu sorunun yöneltildiği bir öğrenci, aşağıdakilerden hangisini işaretlerse soruyu doğru cevaplamış olur? Options: {'A': 'İnsanlarda renk körlüğünün oluşması', 'B': 'Kaktüslerde iğne yapraklı olma', 'C': 'İnsanlarda dil yuvarlama', 'D': 'Sirke sineklerinde göz renginin oluşması', 'E': 'Bitkilerin yeşil yapraklı olması'}", "target": "E"} {"input": "Belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler aşağıdaki soy ağacında koyu renkle gösterilmiştir. Bu karakterin kalıtımını sağlayan gen; I. aleliyle eş baskın, II. otozomal çekinik, III. otozomal baskın, IV. X’e bağlı çekinik, V. X’e bağlı baskın özelliklerinden hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'III ve V', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'III, IV ve V'}", "target": "A"} {"input": "İnsanlarda, Y kromozomunun kendine özgü kısmında taşınan bir karakter için, I. Kızlarda görülebilmesi için, annenin genotipinde de bulunması gerekir. II. Baskın da olsa çekinikte olsa bulunduğu bireyde etkisini gösterir. III. Sadece erkeklerin fenotipinde görülür. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve III', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "A"} {"input": "Bonellia isimli hortumlu hayvanda, üreme olayları sırasında, yavru bireylerin cinsiyetlerinin belirlenmesi şekillerde gösterilmiştir. Ana canlıya yapışarak gelişen bireyler erkek olurlar. Döllenmiş yumurtalar Suda serbest gelişen larvalar dişi olurlar. Ana (dişi) canlı Bu cinsiyet oluşumu yöntemiyle ilgili olarak, I. Döllenmiş yumurtalardan oluşan, bütün erkek ve dişi bireyler aynı genotipte olur. II. İki farklı cinsiyetin oluşması, kromozom formüllerinin farklı olmasından kaynaklanır. III. Yavru bireylerin erkek veya dişi olmasında çevresel faktörler etkilidir. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'II ve III', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda, 44 + XYY şeklinde kromozom formülüne sahip olan bireyler; I. spermlerin oluşumu sırasında, mayoz – II bölünmesinde oluşan ayrılmama, II. yumurta oluşumu sırasında, mayoz – I bölünmesinde oluşan ayrılmama, III. otozomol (vücut) kromozomlarında oluşan ayrılmama olaylarından hangilerinin sonucunda meydana gelebilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "C"} {"input": "İnsanlarda görülebilen, aşağıdaki kalıtsal karakterlerden hangisi, bir yönüyle diğerlerinden farklıdır? Options: {'A': 'Kulak memesinin yapışık olması', 'B': 'Uzun boyluluk', 'C': 'Kıvırcık saçlı olma', 'D': 'Kırmızı-yeşil renk körlüğü', 'E': 'Orak hücreli anemi'}", "target": "D"} {"input": "Renk körlüğü bakımından normal görüşlü olan bir ailede, renk körü çocuklar dünyaya geliyor. Renk körlüğü X kromozomunda taşınan çekinik bir genle oluştuğuna göre, I. Renk körü olan çocukların tamamı erkektir. II. Babada renk körlüğü geni çekinik olarak bulunmaktadır. III. Anne renk körlüğü bakımından heterozigot genotiplidir. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'I ve II', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız I'}", "target": "A"} {"input": "İnsanlarda, X ve Y kromozomlarının (gonozomların) homolog bölgesinde ve çekinik genlerle aktarılan bir deri hastalığı (Xeroderma pigmentosum) olduğu bilinmektedir. Bu hastalığı fenotipinde gösteren bireyler, karanlık odalarda veya güneş ışığından uzak ortamlarda yaşamaya mahkumdurlar. Çünkü, güneşten gelen zararlı ışınlar, derinin üst kısmındaki hücrelerin DNA larını bozmakta, bu bozukluğu düzeltecek bir mekanizma da bulunmamaktadır. Bu karakter bakımından baskın özellikte olan normal insanların, güneş ışınlarından bu derece zarar görmüyor olmaları; I. bozulan DNA ların tamirini sağlayan mekanizmanın bulunması, II. üst derilerindeki keratinleşmiş tabakanın kalın olması, III. derilerindeki melanin pigmentlerinin daha koyu renklerde olması durumlarından hangileri ile sağlanmıştır? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve III'}", "target": "C"} {"input": "Normal görüşlü bir kadının, renk körlüğü bakımından taşıyıcı (XRX) olduğu iddia ediliyor. Bu bireyin akrabalarıyla ilgili, aşağıdaki bilgilerden hangisi bu iddiayı kesin olarak ispatlar? Options: {'A': 'Dedesinin normal görüşlü (XRY) olması', 'B': 'Kız kardeşinin renk körü (XrX) olması', 'C': 'Erkek kardeşinin normal (XRY) görüşlü olması', 'D': 'Babasının normal görüşlü (XRY) olması', 'E': 'Annesinin renk körlüğü taşıyıcısı (XRX) olması'}", "target": "B"} {"input": "Renk körlüğü kalıtsal bir hastalıktır. Renk körlüğünün kalıtımı ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir gen ile kalıtılır.', 'B': 'Kadınlarda homozigot hâlde fenotipte etkisini gösterir.', 'C': 'Erkeklerde haploit durumda fenotipte etkisini gösterir.', 'D': 'X kromozomu üzerinde taşınan baskın bir gen ile kalıtılır.', 'E': 'Kadınlarda heterozigot durumda fenotipte etkisini gösteremez.'}", "target": "D"} {"input": "Ömer Faruk’un gonozom çiftleri ve üzerindeki genler aşağıdaki gibidir. Buna göre, Ömer Faruk’un akrabalarının fenotipleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinin doğruluğu kesin değildir? Options: {'A': 'Annesi®A', 'B': 'Babası®D', 'C': 'Kız kardeşi®d', 'D': 'Erkek kardeşi®g', 'E': 'Oğlu®F'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda cinsiyetin belirlenmesinde etkili olan X ve Y kromozomları tümüyle birbirinin homoloğu değildir. Sadece X kromozomu üzerinde bulunan genler ile kalıtılan karakterler olduğu gibi sadece Y kromozomu üzerinde bulunan genler ile kalıtılan karakterler de vardır. Buna göre; I. renk körlüğü, II. hemofili, III. kulak kıllılığı, IV. orak hücreli anemi karakterlerinden hangileri bir cinsiyet türüne özgüdür? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Yukarıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler kulak kıllılığı özelliğini fenotiplerinde göstermektedir. Soyağacında numaralanmış bireyler için, I. Her üç ailenin de erkek bireylerinin hepsinde bu özelliğe rastlanır. II. 6 numaralı bireye bu özellik 2 numaralı bireyden aktarılmış olamaz. III. 1, 4 ve 7 numaralı bireylerde bu karakterin kalıtımını sağlayan gen bulunmaz. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında X kromozomunda taşınan ve Y kromozomunda aleli olmayan kırmızı-yeşil renk körlüğü ve hemofili hastalığının kalıtımı gösterilmiştir. Soyağacında numaralanmış bireylerden hangileri krossing over geçirmiş gametlerin döllenmeye katılması sonucu oluşmuş olabilir? Options: {'A': '1 ve 6', 'B': '2 ve 5', 'C': '3 ve 4', 'D': '1, 3 ve 5', 'E': '2, 4 ve 6'}", "target": "C"} {"input": "Kromozom sayısı 2n olan bir memelide, oogenez sırasında, mayoz-I bölünme evresinde bir kromozomda ayrılmama olayı gerçekleşiyor. Bu durumda; I. n + 1, II. n, III. n – 1 kromozom sayılı gametlerden hangileri oluşabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Yukarıdaki soyağacında koyu renkli bireyler kalıtsal olarak aktarılan bir karaktere sahiptir. Bu karakter; I. Y’ye bağlı çekinik, II. X’e bağlı çekinik, III. otozomal baskın genlerinden hangileriyle aktarılıyor olabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında cinsiyeti bilinmeyen ve kromozom sayısı normal olan A bireyi; Kırmızı - yeşil renk körüdür. Renk körlüğü bakımından homozigot özelliğe sahiptir. Buna göre, I. A bireyinin genotipi XrXrdir. II. A bireyinin annesi taşıyıcı, babası kırmızı-yeşil renk körüdür. III. A bireyi ilgili geni sadece annesinden almıştır. yargılarından hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda beşinci kromozomdaki bir kopma (delesyon) ‘kedi miyavlaması’ denilen özel bir sendromu ortaya çıkarır. Eksik kromozom parçasına sahip doğan birey zekâ geriliğine sahiptir. Ağlarken kedi miyavlaması şeklinde ses çıkaran bebek, genellikle doğumdan hemen sonra veya erken çocukluk döneminde ölür. Bu bilgilere göre, kedi miyavlaması sendromuyla ilgili, I. X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınır. II. Mutasyonla ortaya çıkabilir. III. Kalıtsal olarak dölden döle aktarılabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bir ailedeki bireylere ait bazı özellikler şunlardır: Anne renk körü ve hemofili taşıyıcısıdır. Baba hemofili hastası olup renk körü değildir. Erkek çocuk hem renk körü hem de hemofili hastasıdır. Kız çocuk normal görüşlü ve hemofili bakımından da sağlıklıdır. Bu bilgilere dayanarak, I. Kız çocuğuna babasından hem renk körlüğü geni hem de hemofili olma geni geçmiştir. II. Erkek çocuğun genotipi XhrY şeklindedir. III. Annede gamet oluşurken hemofili ve renk körlüğü genleri krossing over ile yer değiştirmiştir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Belirli bir ortamda yaşayan aynı tür organizmalardan oluşan topluluğa “popülasyon” denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir popülasyon örneği olamaz? Options: {'A': 'Bir akvaryumda yaşayan balıklar', 'B': 'Bir ormandaki kızılçam ağaçları', 'C': 'Ankara’nın tiftik keçileri', 'D': 'Karadeniz’de yaşayan hamsiler', 'E': 'Termitin bağırsağında yaşayan kamçılılar'}", "target": "A"} {"input": "Biyosferi oluşturan doğal çevrede; üreticiler, ayrıştırıcılar, organik maddeler, fiziksel faktörler ve tüketiciler şeklindeki etmenler bulunabilmektedir. Bu etmenlerin tamamını; I. komünite, II. ekoton, III. ekosistem, IV. popülasyon ekolojik birimlerinden hangileri, yapısında bulundurur? Options: {'A': 'I ve IV', 'B': 'II, III ve IV', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Doğal ekosistemlerin yapısını oluşturan abiyotik faktörlere, aşağıdakilerden hangisi örnek olarak gösterilemez? Options: {'A': 'Canlı kalıntılarını parçalayan ayrıştırıcılar', 'B': 'Canlıların yaşadığı ortamın pH derecesi', 'C': 'Toprağın yapısını oluşturan mineraller', 'D': 'Ekosistemin bulunduğu alanın iklim şartları', 'E': 'Besin üretilmesini sağlayan ışık'}", "target": "A"} {"input": "Bir ekosistemde birbirleriyle etkileşim halinde bulunan bazı canlıların özellikleri şunlardır: I. Canlı türü; inorganik maddeleri kullanarak, organik besin sentezliyor. II. Canlı türü; organik besin ihtiyacını diğer canlıları yiyerek karşılıyor. III. Canlı türü; ölen bitki ve hayvanlardaki organik maddeleri, inorganik maddelere çeviriyor. Bu canlıların beslenme yönüyle bulundukları biyotik grup, aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir? Options: {'A': 'I Üretici, III Ayrıştırıcı, II Tüketici', 'B': 'III Ayrıştırıcı, I Üretici, II Tüketici', 'C': 'I Üretici, II Tüketici, III Ayrıştırıcı', 'D': 'III Ayrıştırıcı, II Tüketici, I Üretici', 'E': 'II Tüketici, III Ayrıştırıcı, I Üretici'}", "target": "C"} {"input": "Doğal bir ekosistemdeki canlılar arasında oluşturulan besin piramidi şekildeki gibidir. Bu besin piramidinde ok yönünde ilerledikçe, I. Canlıların biyokütlesi (toplam canlı ağırlığı) azalır. II. Genellikle birey biyokütlesi artar. III. Canlı vücudundaki kullanılabilir enerji azalır. değişimlerinden hangileri meydana gelir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I ve II'}", "target": "D"} {"input": "Topraktaki azot tuzlarının oluşumu düşünüldüğünde aşağıdaki canlılardan hangisinin gerçekleştirdiği olay atmosferdeki azotun miktarını artırıcı yönde etki yapar? Options: {'A': 'Denitrifikasyon yapan bakteriler', 'B': 'Nitrat tuzlarını oluşturan bakteriler', 'C': 'Saprofit beslenen canlılar', 'D': 'Baklagillerin kökünde yaşayan bakteriler', 'E': 'Nitrat tuzlarını kullanan bitkiler'}", "target": "A"} {"input": "“Böcekçil bitkiler beslenme şekline göre kloroplastlı olduklarından ototrof, azot ihtiyacını karşılamak için böcek yediklerinden dolayı ise heterotrofturlar.” hipotezini ortaya atan bilim insanı, böcekçil bitkilerin; I. salgıladıkları enzimlerle hücre dışı sindirimi gerçekleştirmeleri, II. ihtiyacı olan proteinleri dış ortamdan hazır alma, III. fotosentezle organik besin sentezleme özelliklerinden hangilerini veri olarak kullanmış olabilir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'Yalnız I', 'C': 'I ve III', 'D': 'I ve II', 'E': 'Yalnız II'}", "target": "C"} {"input": "Hayvanlar; I. metabolizmanın hızlanmasına bağlı olarak terleme, II. dış ortamdan hazır aldıkları inorganik maddeleri vücutlarında depolama, III. bitkilerdeki organik maddeleri besin yoluyla alıp parçalayarak enerji üretme olaylarından hangilerini gerçekleştirerek karbon döngüsünde etkili olurlar? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'I ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir yaşama birliğinin sürekliliği, türlerin birbirleriyle bir bütünlük halinde karşılıklı etkileşimleriyle mümkün olur. Bu sürekliliğin sağlanmasında aşağıdaki etkileşimlerden hangisi diğerlerinden daha faydalı olur? Options: {'A': 'Bitkiler ve hayvanlar arasındaki', 'B': 'Bakterilerle bitkiler arasındaki', 'C': 'Bütün bitki türleri arasındaki', 'D': 'Bakterilerle hayvanlar arasındaki', 'E': 'Bitki, hayvan ve bakteriler arasındaki'}", "target": "E"} {"input": "Tarımda etkin olarak kullanılan DDT isimli böcek ilacı, topraktan sulara karışarak, ekosistemde bulunan canlılara zarar verecek hale gelmiştir. Toprakta çözünmeden kalan bu maddenin, bir besin zincirini oluşturan aşağıdaki canlılardan hangisinin vücudunda daha fazla oranda birikmesi beklenir? Options: {'A': 'Kurbağa', 'B': 'Kartal', 'C': 'Ot', 'D': 'Yılan', 'E': 'Çekirge'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlar, ekosferdeki pek çok doğal olayı etkiledikleri gibi, madde döngülerini de olumsuz yönde etkilemektedirler. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi, insanların doğadaki madde döngüsüne yaptığı olumsuz etkilerden değildir? Options: {'A': 'Volkan patlamalarıyla, yer kabuğunda bulunan karbonun atmosfere yayılması', 'B': 'Sentetik madde kullanımının artması sonucu ozon tabakasının tahrip olması', 'C': 'Fabrikaların oluşturduğu kimyasal atıkların atmosferi ve toprağı kirletmesi', 'D': 'Petrol ve kömür gibi fosil yakıtların yer altından çıkarılarak aşırı kullanılması', 'E': 'Yangınlar, şehirleşme ve sanayileşme gibi etkilerle bitki örtüsünün azaltılması'}", "target": "A"} {"input": "Bir ekosistemde karbon döngüsü sırasında gerçekleşen olaylar aşağıda verilmiştir. Bunlardan hangisi atmosferdeki karbondioksit oranını diğerlerinden farklı bir yönde etkiler? Options: {'A': 'Isınmada fosil yakıtların kullanılması', 'B': 'Yeşil bitkilerin solunum ile enerji üretmesi', 'C': 'Yeşil bitkilerin fotosentezle besin üretmesi', 'D': 'Saprofit canlıların organik artıkları ayrıştırması', 'E': 'Hayvanların solunumla enerji üretmesi'}", "target": "C"} {"input": "Fotosentetik ve kemosentetik canlılar inorganik maddeleri kullanarak organik besinleri sentezleyebilirler. Bu besinin hem üretenler, hem de bunlarla beslenen canlılar tarafından kullanılmasındaki temel faktör aşağıdakilerden hangisi olabilir? Options: {'A': 'Canlıların yaşadıkları çevreye uyumunu kolaylaştırmak', 'B': 'Ekosistemdeki saprofit canlılar için gerekli besini oluşturmak', 'C': 'İnorganik maddelerin yeniden oluşturulmasını sağlamak', 'D': 'Metabolizmanın devamlılığı için gerekli enerjiyi ve yapı taşlarını oluşturmak', 'E': 'Organik besinlerin doğadaki birikimini engellemek'}", "target": "D"} {"input": "Belli bir bölgede yaşayan farklı türlere ait popülasyonların oluşturduğu birliğe komünite denir. Aşağıdakilerden hangisi bir komünite örneği olabilir? Options: {'A': 'İnsanın bağırsağında yaşayan E. coli bakterileri', 'B': 'Bir topluluk oluşturarak yaşayan kurtlar', 'C': 'Bir akvaryumdaki balıklar ve bitkiler', 'D': 'Bir ormandaki dişi ve erkek ren geyikleri', 'E': 'Bir gölde yaşayan kurbağa yavruları'}", "target": "C"} {"input": "Bir su ekosisteminde artan kanalizasyon artığı miktarına bağlı olarak balık türlerinin sayısındaki değişmeler grafikte gösterilmiştir. Bu ekosistemdeki değişimlerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Kirliliğin belli bir değerin altında olması üç türün ekosistemde birlikte yaşamasına olanak sağlayabilir.', 'B': 'Ekosistemdeki alabalıkların ölmesi beyaz balıkların da ölmesine neden olmuştur.', 'C': 'Kanalizasyon miktarının artmasından önce, ekosistemdeki baskın tür alabalıklardır.', 'D': 'Su ortamının kirlenmesi, ekosistemdeki tür çeşidinin azalmasına neden olmuştur.', 'E': 'Sazan balıkları, bu ekosistemde kirliliğe en dayanıklı olan türdür.'}", "target": "B"} {"input": "Ekosistemlerdeki besin piramidinde, tabanda her zaman üreticiler bulunur. Bunun üst katlarında ise sırasıyla I. tüketiciler, II. tüketiciler ve III. tüketiciler yer alır. Buna göre beslenme piramidini oluşturan canlıların özellikleri ile ilgili olarak, I. Her kattaki canlılar, atmosfer karbondioksitini artırıcı etki yapabilirler. II. Piramidin II. trofik düzeyindeki canlıların otçul, III. trofik düzeyindeki canlıların ise etçil beslenme özelliği vardır. III. Toplam biyokütlesi en fazla olan canlılar, tabanda bulunan üretici organizmalardır. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Aynı ekosistemde birlikte yaşayan canlılara ait bazı özellikler aşağıda verilmiştir. X canlısı; sadece ışıklı ortamlarda, inorganik maddelerden çeşitli organik maddeleri sentezleyebiliyor. Y canlısı; hem ışıklı hem de ışıksız ortamlarda, inorganik maddelerden çeşitli organik maddeleri sentezleyebiliyor. Z canlısı; organik besin ihtiyacını bir başka canlıyı yiyerek karşılıyor. X, Y ve Z canlıları ile ilgili bu bilgiler, aşağıdaki yargılardan hangisine varmak için yeterli olur? Options: {'A': 'X ve Y çok hücreli, Z ise tek hücreli bir canlıdır', 'B': 'Üç canlı türünde de karbonhidratların fazlası, glikojen olarak depolanır.', 'C': 'X, fotosentezle besin üretebilen yeşil bir bitkidir.', 'D': 'Y de çekirdek zarı ve zarlı organel bulunmaz.', 'E': 'Z, doğrudan üreticileri yiyerek beslenen otçul bir hayvandır.'}", "target": "D"} {"input": "Doğal ortamlardaki ekosistemlerin kesişme yerlerine ekoton denir. Üç farklı ekosistemin oluşturduğu ekotonlar aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. A ekosistemi, B ekosistemi, C ekosistemi. Bu ekosistemler ve oluşturdukları ekotonlar için, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': '2, 5 ve 6. bölgelerde her zaman diğer bölgelerden daha fazla canlı bulunur.', 'B': '4. bölge üç ekosistemin iklim özelliklerini de gösterir.', 'C': '1. bölgedeki tür sayısı, 2. bölgedeki tür sayısından daha az olabilir.', 'D': '4. bölgedeki tür sayısı diğer bütün bölgedekilerden fazla olabilir.', 'E': '1, 3 ve 7. bölgelerde farklı türlere ait canlılar bulunabilir.'}", "target": "A"} {"input": "Evsel ve endüstriyel atıklardan, tarımsal gübrelerden sulara bol miktarda azot ve fosfat bileşiklerinin geçmesi sonucu bazı alg türlerinin üremesi hızlanır. Bunun sonucu su kaynaklarının yeşil ve bulanık bir renk almasıdır. Fosil yakıt atıklarının doğal su çevrimine karışmasıyla oluşan doğa olayıdır. Sonuçları toprak ve su kirliliğine neden olabildiği gibi tarihi eserlere ve ormanlara da zarar verebilir. Atmosferde biriken CO2 ve N2O gazları toz ve gaz bulutu oluşturarak güneş ışınlarının atmosfere girdikten sonra uzaya geri yansımasını önler. Bunun sonucu atmosfer sıcaklığının artması olayıdır. Her bireyin ulaşım, ısınma, elektrik tüketimi ya da satın aldığımız ürünler ile atmosfere yaydığımız karbondioksit miktarını gösteren ölçektir. Aşağıdaki güncel çevre sorunlarından hangisinin açıklaması yukarıda verilmemiştir? Options: {'A': 'Karbon ayak izi', 'B': 'Sera etkisi', 'C': 'Asit yağmuru', 'D': 'Ekolojik ayak izi', 'E': 'Ötrofikasyon'}", "target": "D"} {"input": "Böcekçil bitkiler, hem ototrof hem de heterotrof olarak beslenmektedir. Fotosentez yapabilen bu bitkilerin, heterotrof olarak adlandırılmasına; I. azot kaynağı olarak farklı canlılardaki proteinleri kullanması, II. besin üretimi için gerekli enerjiyi ışıktan karşılaması, III. karbon kaynağı olarak inorganik maddeleri kullanması özelliklerinden hangileri neden olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "C"} {"input": "Holozoik olarak beslenen hayvanlar, besinlerini katı parçalar halinde alırlar. Bu açıklamaya göre, beslenme özellikleri; I. gerekli bütün besinlerini sadece otçul olarak karşılayan, geviş getiren memeliler, II. besin ihtiyacını karşılamak için hem otları hem de hayvanları yiyen ayılar, III. ölü bitki ve hayvan artıklarını parçalayarak beslenen saprofit bakteri ve mantarlar canlılarından hangileri holozoik beslenmeye örnek verilemez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Üç kelebek türünde sıcaklığa bağlı olarak yumurta bırakma sayısındaki değişimler grafikte gösterilmiştir. Bu kelebek türlerindeki yumurtlama olaylarıyla ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Üç türde de belli derecenin altındaki sıcaklıklar, yumurta üretimini başlatamaz.', 'B': 'Y ve Z türlerinde sıcaklık değişimleri yumurta bırakma sayısını benzer şekilde etkiler.', 'C': 'X ve Z türleri yaklaşık aynı sıcaklık derecesinde en yüksek yumurta bırakma oranına ulaşırlar.', 'D': 'Z türünde sıcaklığın 30°C ye kadar artırılması yumurtlama üzerinde olumlu etki yapar.', 'E': 'X türünde 30°C nin üzerindeki sıcaklıklar yumurtlama üzerinde olumsuz etki yapar.'}", "target": "B"} {"input": "Bir kara ekosisteminde yaşayan, iki farklı canlıya ait bazı özellikler şöyledir: X türü:Bir hücreli olup, besin ihtiyacını ölmüş bitki ve hayvanların artıklarından karşılar. Y türü:Çok hücreli olup, besin ihtiyacını genellikle bitkisel organizmaları yiyerek karşılar. Bu bilgilere göre, X ve Y canlı türleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Hem X, hem de Y canlıları, heterotrof beslenme özelliğine sahiptir.', 'B': 'Y türü, selülozun sindirimini sağlayacak enzimleri kendisi üretir.', 'C': 'X türü, dış ortama enzim salgılayarak besinlerin sindirimini sağlar.', 'D': 'Y türü ökaryot, X türü ise prokaryot hücre yapısında olabilir.', 'E': 'X türü, metabolizma enerjisini oksijenli veya oksijensiz solunum ile üretebilir.'}", "target": "B"} {"input": "Bilim insanları, çevre kirliliğine neden olan faktörleri iki ana grupta toplamaktadırlar. I. kirlenme çeşidi;Canlılar tarafından parçalanabilen maddelerden kaynaklanan ve kısa sürede temizlenebilen maddelerin oluşturduğu kirlilik II. kirlenme çeşidi;Çevrede uzun süre bozulmadan kalan ve canlılar tarafından etkisiz hale getirilemeyen maddelerden kaynaklanan kirlilik. Buna göre, aşağıdaki kirlilik çeşitlerinden hangisi diğerlerinden farklı bir grupta yer alır? Options: {'A': 'Enerji üretmek amacıyla kurulan nükleer santrallerden çevreye yayılan kirlilik', 'B': 'Tarımda zararlı böcekleri öldürmek için kullanılan zirai ilaçlardan kaynaklanan kirlilik', 'C': 'Temizlikte kullanılan deterjanların sulara karışmasına bağlı olarak oluşan kirlilik', 'D': 'Bitki ve hayvanların ölmesine bağlı olarak oluşan organik artıklardan kaynaklanan kirlilik', 'E': 'Sanayi tesislerinde oluşan kimyasal artıkların çevreye karışması sonucu meydana gelen kirlilik'}", "target": "D"} {"input": "Uzun yıllar boyunca kullanılmış bir tarım ilacının, besin zincirinin farklı halkalarını oluşturan beş canlı türünün dokularındaki birikme oranları, aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Bu besin zincirinde, üretici olan organizma çeşidi aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'I', 'B': 'II', 'C': 'III', 'D': 'IV', 'E': 'V'}", "target": "C"} {"input": "Hem ototrof hem de heterotrof olarak beslenebilen canlılarla ilgili, I. azot ihtiyacını hücre dışı sindirim ile sağlama, II. ışıksız ortamda pinositoz yaparak beslenme, III. kloroplastlarıyla fotosentez yapma, IV. ökaryot hücre yapısında olma özelliklerinden hangileri öğlenaya hangileri ise böcekçil bitkilere aittir? Options: {'A': 'Yalnız IV - I, II ve III', 'B': 'I, II, III ve IV - II ve III', 'C': 'I ve IV - II ve III', 'D': 'II, III ve IV - I, III ve IV', 'E': 'I, II ve IV - I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir ekosistemde bulunan tüm üretici organizmalar aşağıdakilerden hangisini ortak olarak gerçekleştirebilirler? Options: {'A': 'Atmosfer CO2sini karbon kaynağı olarak kullanma', 'B': 'Besin üretimi sırasında klorofillerden yararlanma', 'C': 'Atmosferin oksijen oranını artırma', 'D': 'Hücre solunumunu oksijenli olarak yapma', 'E': 'Bazı organik besinleri hazır olarak alma'}", "target": "A"} {"input": "Ekolojik dengenin ve doğal hayatın korunması için; I. doğadaki zehirli bitki ve hayvan türlerinin neslinin yok edilmesi, II. sanayi ve evlerde oluşan atıkların arıtıldıktan sonra sulara bırakılması, III. tarım zararlılarına karşı kimyasal mücadele yerine biyolojik mücadelenin tercih edilmesi, IV. iyi süt ve et veren hayvanların çoğaltılarak diğerlerinin kesilmesi çalışmalarından hangilerinin yapılması uygun olmaz? Options: {'A': 'I ve IV', 'B': 'I, II ve IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir ekosistemde, ayrıştırıcı organizmaların yok olmasına bağlı olarak, aşağıdakilerden hangisinin meydana gelmesi beklenir? Options: {'A': 'İnorganik maddelerin tüketiminin artması', 'B': 'Madde döngülerinin daha hızlı gerçekleşmesi', 'C': 'Üreticilerin daha çok organik madde üretmesi', 'D': 'Yaşama ortamındaki organik atıkların artması', 'E': 'Tüketici canlıların daha çok besin kullanması'}", "target": "D"} {"input": "Doğadaki karbon döngüsünde etkili olan aşağıdaki faktörlerden hangisi atmosferdeki CO2 miktarının değişiminde diğerlerinden farklı yönde etki yapar? Options: {'A': 'Yeşil bitkilerin solunumla enerji üretmesi', 'B': 'Isınmak için fosil yakıtların kullanılması', 'C': 'Saprofitlerin organik maddeleri ayrıştırması', 'D': 'Hayvanların organik yapı taşlarını solunumda kullanması', 'E': 'Klorofilli bakterilerin organik besin sentezlemesi'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki grafikte kakao ağacının bir mantar türüyle beraber yaşayıp yaşamamasına bağlı olarak hastalık yapan mikroorganizmalardan (patojen) dolayı, zarar gören yaprak yüzeyi (%) gösterilmiştir. Bu grafikteki veriler kullanılarak aşağıdaki kararlardan hangisine varılamaz? Options: {'A': 'Patojen bulunan ortamlarda kakao ağacının mantarla birlikte yaşamaması, kakao ağaçlarının zarar gören yaprak yüzeyini artırır.', 'B': 'Bu mantar türüyle kakao ağacının birlikteliğinden hem mantar hem de kakao ağacı olumlu etkilenmiştir.', 'C': 'Kakao ağacıyla beraber yaşayan mantar, patojenlerin kakao ağacı üzerindeki olumsuz etkisini azaltır.', 'D': 'Mantar ve patojen birlikteyken kakao ağacının zarar gören yaprak yüzeyi oranında görülen azalmanın nedeni, mantarın ürettiği bir madde olabilir.', 'E': 'Mantar olsa da olmasa da patojen, kakao ağacının yapraklarına zarar vermektedir.'}", "target": "B"} {"input": "Toprağın ve akarsuların rüzgarın etkisiyle aşınarak taşınması ve toprak kaybı oluşmasına erozyon denir. Doğal bir ortamda, aşağıdakilerden hangisinin erozyona neden olması beklenmez? Options: {'A': 'Eğimli alanlarda bitki üretmek için fazla oranda su kullanılması', 'B': 'Sanayi tesislerinin, bitki gelişimi için uygun olan alanlara kurulması', 'C': 'Yanlış kesim sonucu ormanlık ve yeşil alanların azaltılması', 'D': 'İyi ürün veren tarım arazileri üzerine yerleşim yerleri kurulması', 'E': 'Sürekli yeşil kalan bitkilerin ekosistemdeki sayılarının artırılması'}", "target": "E"} {"input": "Bir ekosistemdeki canlılar, beslenme özelliklerine göre aşağıdaki gibi piramit şeklinde gösterilir. Buna göre, besin piramidiyle ilgili, I. Besin piramidinin tabanından tavanına doğru gidildikçe biyolojik birikim artış gösterir. II. Bir basamaktaki enerjinin ancak %10’u bir üst basamağa aktarılır. III. Ayrıştırıcılar her trofik düzeydeki atıkları kullanabilir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "B"} {"input": "Doğada birçok tarım zararlısı bulunmaktadır. Bu zararlılarla mücadele etmek için, çeşitli yöntemler kullanılır. Ancak, kullanılan bu yöntemlerin büyük bir kısmı, zararlıyla birlikte ekosistemin diğer elemanlarına da zarar vermektedir. Buna göre, ekosisteme verdiği zarar açısından bakıldığında, aşağıdaki mücadele yöntemlerinden hangisi en son tercih edilmelidir? Options: {'A': 'Zararlının üreme ve gelişmesini durduracak kimyasal zehirlerin kullanılması', 'B': 'Zararlının üreme dönemleri tespit edilerek, bu dönemlerde tarım üretiminin yapılmaması', 'C': 'Tarım zararlısının besin kaynakları azaltılarak çoğalmasının engellenmesi', 'D': 'Zararlıyı yok edebilecek çevre şartlarının ortama uygulanması', 'E': 'Zararlıyı besin olarak tüketen yararlı böceklerin ekosistemdeki sayılarının artırılması'}", "target": "A"} {"input": "Aynı ekosistemde yaşayan üç farklı canlı grubunun madde döngülerine katkısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Canlı türü: I - Organik artıkların, inorganik maddelere dönüşmesini sağlar. II - Kloroplastlarıyla inorganik maddelerden organik madde sentezler. III - İnorganik maddeleri oksitleyerek kazandığı enerjiyle besin üretir. Bu bilgilere göre, ilgili canlılardan hangilerinin prokaryot ya da ökaryot olduğu kesin olarak söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'Yalnız I', 'E': 'I ve II'}", "target": "B"} {"input": "Göçmen kuşların bir türü, ekosistemde önce sayıca azalmış, daha sonrada tamamen yok olmuştur. Kuş sayısının belirtildiği gibi değişmesinde, aşağıdakilerden hangisi etkili olmamıştır? Options: {'A': 'Yeşil alanların tahrip olması sonucu, kuşların yeterli yaşama alanı bulamaması', 'B': 'Üreme dönemlerinde oluşturulan yavru bireyler arasında kalıtsal çeşitliliklerin görülmesi', 'C': 'İnsanların kuşları besin kaynağı olarak fazla sayıda avlamaları', 'D': 'Kuşların yuva alanlarına başka canlıların yerleşiminin artması sonucu, yer sıkıntısının başlaması', 'E': 'Dişi ve erkek kuşların üreme dönemlerinin, çevresel faktörlere bağlı olarak değişmesi'}", "target": "B"} {"input": "Basit kültür ortamına, birlikte konulan X ve Y canlı türlerinin birey sayılarındaki değişimler grafikteki gibi olmuştur. Bu iki canlı türü için, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenir? Options: {'A': 'Y canlısı, X canlısını besin kaynağı olarak kullanmıştır.', 'B': 'Y canlısının üreme oranı, X canlısından fazla gerçekleşmiştir.', 'C': 'Y canlısı, X canlısının üzerinde yaşayan bir parazittir.', 'D': 'X canlısı, ortamdaki besinin daha çoğunu tüketmiştir.', 'E': 'X ve Y arasında karşılıklı fayda şeklinde bir yaşama ilişkisi vardır.'}", "target": "B"} {"input": "Bazı tarla ürünlerine saldıran tel kurtlarının su tolerans sınırlarının çok dar olduğu ve larva ile pulpa dönemlerinde su değişimine çok duyarlı oldukları bilinmektedir. Bunlar ya tarlaların bolca sulanmasıyla, ya da yonca ve buğday yetiştirilerek tolerans sınırının altındaki bir değere kadar kurutma yöntemiyle zararsız hale getirilebilir. Tel kurtlarının gelişimiyle ortamın su miktarı arasındaki etkileşim aşağıdaki grafiklerden hangisi gibi olur? Options: {'A': 'Tel kurdu sayısı - Su miktarı', 'B': 'Tel kurdu sayısı - Su miktarı', 'C': 'Tel kurdu sayısı - Su miktarı', 'D': 'Tel kurdu sayısı - Su miktarı', 'E': 'Tel kurdu sayısı - Su miktarı'}", "target": "D"} {"input": "Aynı besin piramidinde bulunan 5 farklı popülasyonun biyokütleleri arasındaki ilişki aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Grafiğe göre, hangi canlı 3.trofik düzeyde yer alır? Options: {'A': 'I', 'B': 'II', 'C': 'III', 'D': 'IV', 'E': 'V'}", "target": "E"} {"input": "Tarımda kullanılan azotlu ve fosfatlı gübreler, göl ekosistemine karıştıklarında, gölde bulunan tek hücreli bitkisel organizmaların aşırı şekilde çoğalmasına neden olabilirler (ötrofikasyon). Bu durumdaki bir gölde, bitkilerin ve bunlardan kaynaklanan organik artıkların artması, çürükçül canlıların da artmasına neden olacaktır. Bu olayların gerçekleştiği bir göl ekosistemi için, I. Sudaki oksijen miktarı giderek azalacağından, balıkların ve diğer hayvanların sayısında azalmalar meydana gelir. II. Gölde üretilen organik madde miktarının artmasına bağlı olarak, madde döngüleri diğer ekosistemlere oranla daha hızlı gerçekleşmeye başlar. III. Tür çeşitliliği yönüyle, normal ekosistemlere oranla daha zengin bir hale gelir. açıklamalarından hangileri doğru olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "C"} {"input": "Bir su ekosisteminde kirlenme öncesi ve kirlenmeden sonraki dönemde dört farklı türün birey sayılarında görülen değişiklikler grafiklerde gösterilmiştir. Bu grafikteki değişimlere göre, su kirliliğine en dayanıklı ve en dayanıksız olan türler aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir? Options: {'A': 'Z - T', 'B': 'Y - T', 'C': 'T - Y', 'D': 'T - Z', 'E': 'Y - Z'}", "target": "D"} {"input": "Bir ekosistemde, ölmüş bir hayvanın dokularında bulunan bir azot atomu işaretleniyor. Bu ekosistemde madde döngüsüne katılan işaretli azot atomuna, aşağıda verilenlerden hangisinin yapısında en son rastlanır? Options: {'A': 'Saprofit canlıların oluşturduğu amonyak', 'B': 'Nitrifikasyon bakterilerinin oluşturduğu azot tuzları', 'C': 'Bitkilerin fotosentez sonucu oluşturduğu amino asitler', 'D': 'Bitkisel besinlerle hayvanlara geçen amino asitlerden üretilen enzim', 'E': 'Hayvanların vücudunda yaşayan iç parazit canlıların ürettiği protein'}", "target": "E"} {"input": "Yukarıda, doğal bir ekosistemde görülen canlılar arasındaki etkileşimler besin ağında gösterilmiştir. Bu besin ağıyla ilgili olarak, I. Fare, çekirge ve tavşan arasında besin rekabeti görülür. II. Serçe av, kartal avcıdır. III. Üçüncül tüketici yoktur. IV. Suda çözünmeyen kimyasal maddeler en fazla çimende birikir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Her canlı organizma, metabolizmasını devam ettirebilmek için karbonlu ve azotlu bileşiklere gereksinim duyar. Farklı canlılarda bu maddelerin elde edilme şekli aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Bu tablodaki bilgilere göre, hangi canlıların ototrof beslenme özelliğine sahip olduğu söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız X', 'B': 'X ve Y', 'C': 'Yalnız Z', 'D': 'Yalnız Y', 'E': 'Y ve Z'}", "target": "B"} {"input": "Bir gölde endüstriyel ve evsel atık ile tarımsal gübreleme sonucu fosfor ve azot tuzları artar. Böyle bir gölde sudaki alg miktarı aşırı artar ve gölün üst yüzeyini kaplar. Bu durum ötrofikasyon olarak adlandırılır. Buna göre, ötrofikasyon meydana gelmiş bir gölde suyun derinliklerindeki O2 miktarını gösteren grafik aşağıdakilerden hangisi olabilir? Options: {'A': 'O2 miktarı Derinlik', 'B': 'O2 miktarı Derinlik', 'C': 'O2 miktarı Derinlik', 'D': 'O2 miktarı Derinlik', 'E': 'O2 miktarı Derinlik'}", "target": "A"} {"input": "Farklı ekosistemlerde, bir arada yaşayan bazı canlılar arasında kurulan, beslenme ilişkilerine ait özellikler tabloda gösterilmiştir. Canlı birliği I. canlı II. canlı A Yarar sağlar Yarar sağlar B Yarar sağlar Yarar ve zararı yok C Zarara uğrar Yarar sağlar Bu tablodaki beslenme ilişkileri, aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir? Kommensalizm Parazitlik Mutualizm Options: {'A': 'C B A', 'B': 'B A C', 'C': 'A B C', 'D': 'B C A', 'E': 'A C B'}", "target": "D"} {"input": "Doğal bir ekosistemde çevre şartlarının etkisiyle baskın olan organizmaların değişmesi olayına süksesyon denir. Böyle bir süksesyon olayına, aşağıdakilerden hangisi örnek gösterilemez? Options: {'A': 'Ormanlık alanda yaşayan aynı tür bitkilerin, ışığa ulaşmak için farklı boylarda olması', 'B': 'Bir göl ekosisteminin zaman içinde kara ekosistemi haline gelmesi', 'C': 'Koyunların otladığı bir alanın, belli bir süre sonra çalılık alan haline gelmesi', 'D': 'Doğal bir afet sonucu yok olan bitki örtüsünün yerinde, yeni bitkilerin yetişmesi', 'E': 'Yosunların yaşadığı bir alanın, toprak oluşumuna bağlı olarak, otlar tarafından işgal edilmesi'}", "target": "A"} {"input": "Bir popülasyonu etkileyen; I. yaşam alanındaki diğer canlılarla olan rekabetin artması, II. popülasyonda üremeye katılan dişi ve erkek sayılarının artması, III. yaşam alanı içinde, öldürücü bulaşıcı hastalıkların meydana gelmesi, faktörlerinden hangileri popülasyonun büyümesini sınırlandırıcı etki yapmaz? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "D"} {"input": "Farklı ekosistemlerde yaşayan aynı türe ait iki omurgalı hayvan popülasyonu için; I. her sağlıklı bireyin hücrelerindeki kromozom sayısı, II. her iki popülasyonun ulaşabildiği en yüksek taşıma kapasitesi, III. birim zamanda oluşturabilecekleri birey sayısı özelliklerinden hangileri her durumda ortaktır? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve III', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "C"} {"input": "Popülasyon yoğunluğunu etkileyen; I. ölüm, II. dışa göç, III. içe göç, III. doğum faktörlerinden hangilerinin artışı popülasyon yoğunluğunu azaltıcı etki yapar? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'Yalnız I', 'E': 'II ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Denizyıldızları ölü dokularından kurtulamazlarsa, mantarlar tarafından istila edilirler. Karidesler deniz yıldızının ölü dokularını yiyerek, onu mantar istilasından kurtarır. Yukarıda anlatılan yaşam ilişkisi aşağıdakilerden hangisiyle benzerlik göstermez? Options: {'A': 'Timsahlar beslendikten sonra ağızlarını açık bırakırlar, bir tür kuş timsahın dişinin arasında kalan etlerle karnını doyurur.', 'B': 'Termitler odun özüyle beslenirler, bağırsaklarında yaşayan tek hücrelilerse bu odunu sindirerek termitin ve kendilerinin beslenmelerini sağlarlar.', 'C': 'Orangutanlar incir bitkisinin meyvesiyle beslenirler, dışkılarıyla da incirin tohumlarını çevreye yayarlar.', 'D': 'Remora balıkları karın yüzgeçleri ile köpek balıklarına yapışırlar ve köpekbalığının artıklarıyla beslenirler.', 'E': 'Liken birliğindeki mantar alge CO2 ve H2O sağlarken, alg mantara besin ve O2 sağlar.'}", "target": "D"} {"input": "Kapalı bir ekosistemde bir arada yaşamaya bırakılmış A ve B türerine ait canlıların gelişme durumları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Bu canlılarla ilgili, I. A ve B canlısı arasında mutualist ilişki vardır. II. A ve B türü arasında av-avcı ilişkisi vardır. III. B türü parazit bir canlı olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'I ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir adada yaşayan deniz kuşu popülasyonunda besin kıtlığı olan dönemlerde sadece bazı çiftlerin üremeye katıldıkları görülmüştür. Diğer kuşlar ise çiftleşen kuşlardan ölen veya kaybolanların yerini almıştır. Bu gözlemlere dayanarak belirtilen popülasyon için, I. Popülasyon çevre şartlarındaki olumsuzluklara, üreme sayısını azaltarak tepki göstermektedir. II. Çiftleşmeye katılmayan bireylerin zaman içinde üreme yeteneklerini kaybetme tehlikesi vardır. III. Ortamdaki besin miktarı popülasyonun büyümesini etkilemektedir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "A"} {"input": "Bir bakteri popülasyonunun büyüme hızı aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Bu popülasyonda I. ve II. zaman aralıklarında gerçekleşen olaylarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'I. ve II. zamanlarda popülasyonda üreme olayları devam etmiştir.', 'B': 'II. zamanın sonunda popülasyon taşıma kapasitesine ulaşmıştır.', 'C': 'I. zamanda popülasyona katılan birey sayısı, II. zamandakinden fazladır.', 'D': 'II. zamanda ortamdaki atık madde miktarı azalmıştır.', 'E': 'I. zamandaki ölüm oranı, II. zamandakinden düşüktür.'}", "target": "D"} {"input": "Hayvanlarda, bir bireyin kendi hayatını, gruptaki diğer bireyler için tehlikeye atması olayı “altruistik davranış” olarak adlandırılır. Aşağıdakilerden hangisi, bu çeşit bir hayvan davranışına örnek olarak verilemez? Options: {'A': 'Erkek penguenlerin, dişi penguenlerle çiftleşmek için, kendi aralarında kavga etmesi', 'B': 'Mirketlerde, avcılara karşı gözcülük yapan bireyin gerektiğinde avcının dikkatini çekecek davranışlar sergilemesi', 'C': 'Kovanı koruyan işçi arının, düşmana karşı ölümcül saldırı yapması', 'D': 'Kraliçe karıncanın, asker karıncalar tarafından korunması', 'E': 'Misk öküzlerinin, yırtıcı hayvanların saldırısı karşısında, topluluk oluşturarak tepki göstermeleri'}", "target": "A"} {"input": "Çeşitli bitkilerin köklerinde beslenen bazı mantarlar, hiflerini toprak partiküllerine doğru uzatırlar. Bitkinin, topraktan su ve inorganik maddeleri alma, özellikle de fosforu elde etme yetenekleri, bu hifler yardımıyla önemli ölçüde artar. Mantarlar ve bitki kökleri arasında gerçekleşen bu etkileşim; I. kommensalizm, II. parazitizm, III. mutualizm şeklindeki beslenme ilişkilerinden hangilerine örnek olarak gösterebilir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "E"} {"input": "Doğal bir ekosistemdeki geyik popülasyonunun birey sayısındaki değişimler grafikte gösterilmiştir. Bu geyik popülasyonunun dengelenmesinde aşağıdaki faktörlerden hangisi etkili olmamıştır? Options: {'A': 'Popülasyonlardaki bireyler arası rekabete dayalı ölümler', 'B': 'Bir dönemde popülasyonda oluşan dişi ve erkek birey sayıları', 'C': 'Popülasyondaki bireyleri etkileyen hastalıklar', 'D': 'Ekosistemdeki aslan (avcı) sayısı', 'E': 'Yaşama alanındaki ot miktarı'}", "target": "B"} {"input": "Meyvelere zarar veren bir akar türünü yok etmek için, böcek ilacı kullanılınca bu akarla beslenen avcı akar türleri de yok olmuştur. Zararlı akarlar bundan sonraki aşamada çok hızlı bir şekilde çoğalarak, daha fazla zarara neden olmuştur. Yukarıda anlatılan, tarım zararlısıyla mücadele şeklinde, başarılı olunamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Zararlı akarların, avcılara oranla daha hızlı üremesi tekrar çoğalmalarını sağlamıştır.', 'B': 'Kullanılan ilaçlar, avcı akarlarda mutasyona neden olmuş ve beslenme şeklini değiştirmiştir.', 'C': 'Zararlı akarları yok edecek miktarda ilaç kullanılmamıştır.', 'D': 'Akarları öldürmek için, seçilen ilaç uygun değildir.', 'E': 'Ekolojik dengeyi sağlayan, avcı akarlarının öldürülmesi biyolojik dengeyi bozmuştur.'}", "target": "E"} {"input": "Üç farklı popülasyonda bazı faktörlerdeki değişimlerin oranları tabloda gösterilmiştir. Bu popülasyonlardaki değişimlerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Y popülasyonundaki dışa göç oranı, X ve Z popülasyonlarının toplamından fazladır.', 'B': 'X popülasyonunun hızlı büyümesinden hem göç oranı, hem de doğum oranı etkili olmuştur.', 'C': 'Üç popülasyon içinde en hızlı büyüyeni X popülasyonudur.', 'D': 'Y popülasyonunun büyüme oranı, Z popülasyonundan daha fazladır.', 'E': 'Z popülasyonu, büyümekte olan bir popülasyondur.'}", "target": "D"} {"input": "Herhangi bir nedenle zarar gören bir ekosistemin, belli bir sürede kendini onarması ve eski hale gelmesine süksesyon denir. Doğal bir ortamda, süksesyon sırasında, bitki örnekleri ekosisteme, hangi sıraya göre yerleşir? Options: {'A': 'III, IV, I, II', 'B': 'II, III, IV, I', 'C': 'I, II, III, IV', 'D': 'II, IV, I, III', 'E': 'IV, I, III, II'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki grafiklerde beş değişik popülasyonun farklı zamanlarda tamamlanan yaşam döngüleri gösterilmiştir. Bu popülasyonlardan hangisinin, gelecekteki durumunun kötü olacağı (yok olma tehlikesiyle karşılaşacağı) söylenebilir? Options: {'A': 'Birey sayısı', 'B': 'Birey sayısı', 'C': 'Birey sayısı', 'D': 'Birey sayısı', 'E': 'Birey sayısı'}", "target": "D"} {"input": "Ekolojide kullanılan bazı kavramların özellikleri aşağıda verilmiştir. Belirli bir coğrafik alanda, karşılıklı etkileşim içinde yaşayan, bitki ve hayvan türlerinin oluşturduğu topluluklardır. Bir ekosistemin yapısını oluşturan, cansız maddelere ve etkenlere denir. Dünyada, bütün canlıların yaşadığı kabul edilen tabakadır. Belli şartlar altında, bir ekosistemde ya da habitatta yaşayan, bir türe ait bulunabilecek en yüksek birey sayısıdır. Buna göre, aşağıdaki ekolojik kavramlardan hangisinin özelliği yukarıda verilmemiştir? Options: {'A': 'Abiyotik faktörler', 'B': 'Popülasyon yoğunluğu', 'C': 'Biyosfer (ekosfer)', 'D': 'Popülasyon taşıma kapasitesi', 'E': 'Komünite'}", "target": "B"} {"input": "Popülasyonlardaki büyüme hızları, doğum ve ölüm oranları karşılaştırılarak belirlenebilir. Doğal bir popülasyonda; Doğum + popülasyon içine göç = X Ölüm + popülasyon dışına göç = Y şeklinde sembolize edildiğine göre, aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Popülasyon, taşıma kapasitesinin üzerine çıktığında, Y değeri X den büyük olur.', 'B': 'Popülasyon yoğunluğu, X değerinin Y ye oranı ile belirlenir.', 'C': 'X = Y olduğunda, popülasyondaki birey sayısı değişmez.', 'D': 'X > Y olduğunda, popülasyondaki birey sayısı artar.', 'E': 'X < Y olduğunda, popülasyondaki birey sayısı azalır.'}", "target": "B"} {"input": "Tarımda kullanılan pestisitlerin (böcek öldürücü ilaç) insan vücudunda birikme oranları tabloda gösterilmiştir. Bu verilere göre, I. Bebeklerde daha az DDT birikmesi, onların anne sütüyle beslenmelerinden kaynaklanmış olabilir. II. Yaş ilerledikçe vücutta biriken DDT birçok kişide ölüme neden olur. III. Yaş ilerledikçe vücutta biriken DDT miktarı da sürekli olarak artar. yorumlarından hangilerinin yapılması doğru olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve III'}", "target": "C"} {"input": "İki farklı türün, ayrı ayrı ve birlikte yaşamaları durumunda birbirlerini etkileme biçimleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Buna göre, tabloda gösterilen yaşama birliklerinden hangilerinde, parazitlik şeklinde beslenme etkileşimi vardır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Avrasyada yaşayan bir çekirge popülasyonunda durgun evre ve göçmen evre olarak iki evre ayırt edilir. Özellikleri yukarıda anlatılan çekirge popülasyonuyla ilgili, açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bir tarım zararlısının veya zararlı bir popülasyonun bir başka canlı sayesinde, sayısının belirli oranlarda tutulmaya çalışmasına biyolojik mücadele denir. Buna göre farklı canlılar için uygulanan; I. ekonomik değeri olan bitkilere zarar veren böcekleri öldürmek için DDT gibi zehirli ilaçların kullanılması, II. bir besin piramidindeki I. dereceden tüketici zararlıların olumsuz etkisini azaltmak için II. dereceden tüketici olan canlıların sayısını artırma, III. sivrisineklerin zararlarından korunmak için, ekosistemlerde sivrisinek yavrularıyla beslenen canlıların sayısını artırma yöntemlerinden hangileri, biyolojik mücadeleye örnek verilebilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'Yalnız II'}", "target": "B"} {"input": "Bir karınca türü ile akasya bitkisi arasındaki ilişki incelenmiş ve aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir. Akasya ağacı, karıncanın üzerinde yaşaması için büyük ve oyuklu diken üretme ve besleyici özellikte yaprak oluşturma gibi uyumlar geliştirmiştir. Karıncalar, bitki yiyen böceklerin ve bazı memeli hayvanların Akasya ağacına yaklaşmasını engeller ve ağaca gölge yapan diğer ağaçların yapraklarını dökerler. Karıncalar Akasya’nın nektar ve yapraklarıyla beslenmektedir. Yukarıda anlatılan yaşama ilişkisiyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Karıncalar Akasya’ya zarar verebilecek bitki ve hayvanlara karşı mücadele edebilmektedir.', 'B': 'Karıncalar tarafından işgal edilmiş Akasyalar, diğer akasyalara oranla daha az gelişme gösterirler.', 'C': 'Akasya ile karınca arasında mutualizm şeklinde yaşama ilişkisi vardır.', 'D': 'Akasya tarafından üretilen proteince zengin yaprak, karıncalar tarafından besin olarak kullanılmaktadır.', 'E': 'Karıncalar Akasyaları hem beslenme kaynağı hem de yuva yapma yeri olarak kullanmaktadır.'}", "target": "B"} {"input": "Farklı vücut rengine sahip çekirgeler, içinde değişik renkte topraklar bulunan (açık, koyu, kumlu) kaplara ayrı ayrı konuluyor. Belli bir zaman süreci içinde bu kaplar yabani kuş ve tavuk gibi hayvanların bulundukları odalara bırakılıp canlı kalanlar sayılıyor. Bulundukları toprağın rengine uyum yapabilen çekirgeler arasında yüksek oranda canlı birey kaldığı gözleniyor. Bu deney ve gözlemler sonucunda, I. Bulunduğu ortamla renk uyumu sağlayan çekirgeler, avcı hayvanlar tarafından zor ayırt edildiği için daha az oranda besin olarak kullanılır. II. Belirli renklere sahip olan çekirgeler çevre şartlarına daha dirençli olduklarından sayılarında daha az azalma meydana gelir. III. Tavuk ve yabani kuş gibi avcılar her zaman belirli renklerdeki çekirgeleri besin olarak kullanır. hipotezlerinden hangilerinin kurulması uygun olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "C"} {"input": "Aynı cins içinde bulunan üç farklı çalıkuşu türünün aynı ağaç üzerinde yaşadıkları ortamlar aşağıdaki şekillerde taralı olarak gösterilmiştir. 1 2 3 4 5 6 Capa May Çalıkuşu Doru Göğüslü Çalıkuşu Mersin Çalıkuşu. Bu üç türün aynı ağacın farklı katmanlarında yaşaması türlere; I. bir türün diğerinin besinini kullanmasının engellenmesi, II. türlerin arasındaki genetik alışverişi engellemesi, III. türler arasında yuva kurmak için yer bulma rekabetini azaltması faydalarından hangilerini sağlar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Yaşanılan ortamdaki havanın kirlenmesine bağlı olarak insanlarda; I. sinir sistemi, II. sindirim sistemi, III. solunum sistemi ve akciğer yapılarının, etkilenme durumları çoktan aza doğru aşağıdakilerin hangisindeki gibi sıralanabilir? Options: {'A': 'I - III - II', 'B': 'II - I - III', 'C': 'I - II - III', 'D': 'II - III - I', 'E': 'III - I - II'}", "target": "E"} {"input": "Doğal ekosistemlerde, av durumunda olan hayvanların, avcı olan hayvanlardan aktif ve pasif korunma şekilleri vardır. Düşmanını sokma, ısırma ve korkutma gibi korunma şekilleri “aktif korunma” olarak adlandırılırken, avcıyı kandırarak kendini koruma “pasif korunma” olarak adlandırılır. Buna göre, farklı canlılarda görülen, I. Bir çok böcek türü, üzerinde yaşadığı ortamın renklerine sahip olduğu için, avcı hayvanlara görünmeden yaşayabilir. II. Bombardıman böceği, avcı böcekler saldırdıklarında, vücudunda ürettiği asitli sıvıyı fışkırtarak kendini korumaya çalışır. III. Kırmızı kurbağa türü, yılanların saldırısı durumunda, sırt üstü yatarak ölmüş gibi nefes almadan durur ve yılandan kurtulabilir. IV. Denizlerde yaşayan bir balık türü, avcı hayvanların saldırısı durumunda, elektrik üreterek kendini koruyabilir. şeklindeki korunma yöntemlerinden hangileri aktif korunmaya, hangileri pasif korunmaya örnek verilebilir? Options: {'A': 'Aktif korunma örnekleri: I, II ve III; Pasif korunma örnekleri: Yalnız IV', 'B': 'Aktif korunma örnekleri: I ve III; Pasif korunma örnekleri: II ve IV', 'C': 'Aktif korunma örnekleri: Yalnız IV; Pasif korunma örnekleri: I, II ve III', 'D': 'Aktif korunma örnekleri: III ve IV; Pasif korunma örnekleri: I ve II', 'E': 'Aktif korunma örnekleri: II ve IV; Pasif korunma örnekleri: I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Mikorizalar orman ağaçlarının kökleri ile ilişki kuran mantarlardan oluşur. Bu yapılar bitkinin topraktan su ve mineral almasını kolaylaştırarak bitki gelişimini olumlu yönde etkiler. Ancak ormanlık alanda yetişebilen sarımsak otu, bu karşılıklı fayda ilişkisini bozar ve bitkinin gelişimini sekteye uğratır. Yukarıdaki grafiklerde sarımsak otu tarafından işgal edilmiş ve sarımsak otunun yetişmediği topraklara dikilen farklı türden 3 bitkinin kütlelerindeki artış gösterilmiştir. Bu bilgilere ve grafikteki verilere dayanılarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz? Options: {'A': 'Mikoriza birlikleri mutualizm örneğidir.', 'B': 'Sarımsak otunun varlığı bitki kütlelerinde azalmaya neden olmuştur.', 'C': 'Bazı bitkiler farklı türden bitkilerin gelişimini olumsuz etkileyebilir.', 'D': 'Sarımsak otları, mikoriza mantarları ile orman ağaçları arasındaki ortak yaşam ilişkisini olumsuz etkiler.', 'E': 'Orman ağaçları, sarımsak otu tarafından işgal edilmemiş topraklarda daha hızlı gelişir.'}", "target": "B"} {"input": "Ekosistemde yaşam öyküsü özellikleri bakımından bulunan türler ikiye ayrılır. R-stratejistler: Bulundukları ortamda yüksek oranda artış gösterebilen türlerdir. K-stratejistler: Yaşadığı ekosistemin taşıma kapasitesinde veya ona yakın artış gösterebilen türlerdir. Bu türlerle ilgili olarak, I. R-stratejist olan türlerin üreme hızları yüksektir. II. K-stratejist türlerde ömür uzunluğu daha fazladır. III. K ve R-stratejist türlerin oluşturduğu popülasyonlar taşıma kapasitesine ulaştığında birey sayıları hızla azalmaya başlar. açıklamalarından hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir araştırmacı, yağmur sonrası oluşan su birikintisinden bir miktar alarak laboratuvarda bir behere koymuştur. Beher içerisine canlılar tarafından besin olarak kullanılması için yumurta akı eklemiştir. Araştırmacının üç hafta boyunca edindiği gözlemler şunlardır: 1.haftada bakteri popülasyonu hızla büyümüştür. 2.haftada bakteri sayısı azalmaya başlamış, paramesyum ve amip miktarında artma gözlenmiştir. 3.haftada su birikintisi, yeşil su yosunları ile kaplanmıştır. Beherde gerçekleşen bu değişim aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? Options: {'A': 'Süksesyon', 'B': 'Rekabet', 'C': 'Avcı-av ilişkisi', 'D': 'Alan savunması', 'E': 'Taşıma kapasitesi'}", "target": "A"} {"input": "Bir gölde yüzeyden derinlere doğru inildikçe her 100 metrede yaşayan canlı çeşitleri ve birey sayıları aşağıdaki grafiklerde gösterilmiştir. Buna göre, canlılar ve bu komüniteyle ilgili; I. Yüzeyden 100 metre derinlikte baskın tür Y canlılarıdır. II. İkinci yüz metrede bulunan canlıların oksijene olan gereksinimleri aynıdır. III. K ve L canlılarına sadece üçüncü yüz metrede rastlanır. IV. Su ekosistemlerinde biyolojik çeşitliliği sadece derinlik etkiler. açıklamalarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Ülkemizde yasak olmasına rağmen genellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde, ekinlerin hasadının ardından, tarlada kalan sap ve kökler yakılır. Buna “anız yakma” denir. Kolay, masrafsız ve çabuk olan bu yolla, böcek ve diğer zararlıların ve çeşitli hastalıkların azaltılacağı, toprağın daha kolay işleneceği ve daha fazla verim alınacağı beklenir. Fakat beklenin tersine, anız yakmanın yarardan çok zararı bulunur. Bu açıklamaya göre, anız yakma; I. tür çeşitliliğini azaltma, II. toprağın mineral miktarını artırma, III. tarımsal verimi artırma durumlarından hangilerine neden olur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bazı canlıların vücut (somatik) ve üreme hücrelerindeki kromozom sayıları tabloda gösterilmiştir. Bu tablodaki verilere bakılarak, I. Farklı türlere ait canlılar, vücut hücrelerinde aynı sayıda kromozom taşıyabilirler. II. Canlıların üreme hücrelerinde, vücut hücrelerindekinin yarısı kadar kromozom bulunur. III. Canlının vücut büyüklüğü arttıkça kromozom sayısı da artar. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Bir dokuda hücre kaybı olduğunda, o dokuya ait hücrelerin tümü veya bir kısmı o kaybı telafi edecek şekilde bölünmeye başlar. Bölünen hücreler belirli bir yoğunluğa ulaşıp komşu hücre zarlarındaki özel reseptörlerle etkileşime geçince bölünmelerini durdurur. (Yoğunluk inhibisyonu) Bazı hücreler yoğunluk inhibisyonundan etkilenmez. Hücrelerin yoğunluk inhibisyonundan etkilenmemelerinin sonuçları ile ilgili olarak, I. Dur ve devam et sinyalleri ile hücrenin kontrollü bölünmesi sağlanır. II. Kanser hastalığı ortaya çıkar. III. Bu özelleşmemiş hücreler kök hücre tedavisinde kullanılabilir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Sinan öğretmen derste akıllı tahtada mayoz bölünmenin evrelerini şekil üzerinde göstermiş ve gerekli açıklamaları yapmıştır. Daha sonra mayoz bölünme evrelerini akıllı tahtada öğrencilere teker teker göstererek evrelerin tam adlarını şeklin altına yazmalarını istemiştir. Buna göre, aşağıdaki cevaplardan hangisi yanlıştır? (Ana hücre 2n = 4 kromozomludur.) Options: {'A': 'Profaz - II', 'B': 'Anafaz - II', 'C': 'Metafaz - I', 'D': 'Profaz - I', 'E': 'Anafaz - I'}", "target": "C"} {"input": "I. Homolog kromozomların ayrılarak zıt kutuplara gitmesi II. İğ ipliklerinin meydana gelmesi III. Homolog kromozomlar arasında gen alışverişinin yapılması Yukarıda verilen olaylardan hangileri mayoz-I’de görüldüğü hâlde mayoz-II’de görülmez? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir hücrenin mitozla bölünmesi sırasında, toplam DNA miktarında meydana gelen değişiklikler grafikte gösterilmiştir. Bu grafikteki verilere göre, numaralarla gösterilen evrelerle ilgili olarak, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'IV, telofaz evresi', 'B': 'V, karyokinez evresi', 'C': 'I, interfaz evresi', 'D': 'II, metafaz evresi', 'E': 'III, anafaz evresi'}", "target": "B"} {"input": "Üç çift kromozomlu bir A hücresi bölünerek 1 ve 2 numaralı hücreleri oluşturuyor. Bölünme normal bir mayoz bölünme ise A hücresinin profaz - I’deki kromozom yapısı aşağıdakilerin hangisindeki gibi olur? Options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "C"} {"input": "Hücre bölünmelerinde, bölünmenin başlangıç evresinde, çekirdek zarı ve çekirdekçik eriyerek kaybolur. Bu yargıya ulaşan bir araştırmacı; I. bira mayası, II. bakteri, III. yeşil bitki, IV. insan canlılarından hangilerinin hücrelerini dikkate almamış olabilir? Options: {'A': 'III ve IV', 'B': 'II ve III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Bir hücrede, kromozom sayısında meydana gelen değişiklikler grafikte gösterilmiştir. Bu grafikte gösterilen evrelerde gerçekleşen olaylar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve IV', 'E': 'II ve IV'}", "target": "D"} {"input": "Hücrenin bölünme hızını; I. ortam sıcaklığı, II. dokunun özelliği, III. kromozom sayısı faktörlerinden hangileri etkileyebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Kromozom sayısı 2n = 20 olan bir hayvan hücresi sırasıyla bir mitoz (X), bir mayoz (Y) ve döllenme (Z) olaylarını geçiriyor. Bu olaylar sırasında hücrenin kromozom sayısında meydana gelen değişim aşağıdaki grafiklerden hangisiyle ifade edilebilir? Options: {'A': 'Kromozom sayısı 20 10 5 X Y Z Olaylar', 'B': 'Kromozom sayısı 20 10 5 X Y Z Olaylar', 'C': 'Kromozom sayısı 20 10 5 X Y Z Olaylar', 'D': 'Kromozom sayısı 20 10 5 X Y Z Olaylar', 'E': 'Kromozom sayısı 20 10 X Y Z Olaylar'}", "target": "B"} {"input": "Bir hücrenin bölünmesi sırasında aşağıdaki olaylardan hangisinin görülmesi, bölünmenin mitoz veya mayozdan hangisi olduğunu kesin olarak gösterir? Options: {'A': 'Bölünmenin karyokinez ve sitokinez olmak üzere iki kademede tamamlanması', 'B': 'Profaz evresinde sinapsis yapan kromozomların tetratları oluşturması', 'C': 'Bölünmenin başlangıcında çekirdek zarı ve çekirdekçiğin erimesi', 'D': 'Metafaz evresinde kromozomların hücrenin ortasında dizilmesi', 'E': 'Kromozomların sentromerlerinden iğ ipliklerine tutunması'}", "target": "B"} {"input": "Diploit kromozomlu bir hücrenin profaz-I evresindeki kromozom yapısı aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterilmiştir. Bu hücrenin mayoz bölünmesi tamamlandığında oluşacak hücrelerin kromozom yapısı aşağıdakilerin hangisindeki gibi olur? Options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki şekilde, diploit bir canlı türünün vücut hücresinde gerçekleşen mitoz bölünmenin bir evresi gösterilmiştir. Buna göre, bu hücreden mayoz bölünme ile üreme hücrelerinin oluşması sırasında, aşağıdaki durumlardan hangisi gözlenmez? Options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "D"} {"input": "İğ ipliklerinin kısalmasıyla homolog kromozomlar zıt kutuplara doğru hareket eder. Kromozomlarda ayrılmama olayı bu evrede gözlenebilir. Yukarıda özellikleri verilen mayoz bölünme evresinin şekli aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '', 'B': '', 'C': '', 'D': '', 'E': ''}", "target": "A"} {"input": "2n = 4 kromozomlu bir hücrenin bölünmesi sürecinde gözlenen iki farklı durumu aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Bu evreler, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Metafaz - II Profaz - I', 'B': 'Anafaz - I Profaz - II', 'C': 'Anafaz - II Profaz - I', 'D': 'Metafaz - I Profaz - II', 'E': 'Telofaz - I Metafaz - I'}", "target": "C"} {"input": "Hücrelerin bölünmesiyle ilgili, aşağıda verilen özelliklerden hangisi, sadece mayoz bölünmeye özgüdür? Options: {'A': 'Karyokinezin görülmesi', 'B': 'Kromatitlerin birbirinden ayrılması', 'C': 'Sitokinezin görülmesi', 'D': 'Çekirdek zarının erimesi', 'E': 'Tetratların meydana gelmesi'}", "target": "E"} {"input": "Mayoz bölünmenin profaz evresinde, eşlenmiş durumdaki homolog kromozomların biraraya gelmesiyle “tetrat” oluşumu gerçekleşir. Buna göre, bir hücredeki tetrat sayısı aşağıdakilerden hangisine eşit olmalıdır? Options: {'A': 'İnterfaz evresindeki kromatin iplik sayısına', 'B': 'Üreme hücrelerindeki kromozom sayısının üç katına', 'C': 'Çekirdekteki diploit kromozom sayısına', 'D': 'Bölünme sonucunda oluşacak hücre sayısına', 'E': 'Üreme hücrelerindeki kromozom sayısına'}", "target": "E"} {"input": "İnterfaz evresinde, DNA miktarı iki katına çıkmış bir hücre için, I. Diploit kromozom sayısına sahip, ökaryot bir hücredir. II. ATP ve protein sentezi yapmakta olan bir hücredir. III. Mayoz bölünmeye hazırlanan bir üreme ana hücresidir. açıklamalarından hangileri, her durumda doğru olur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisi tüm normal mayoz bölünme olaylarında gözlenmez? Options: {'A': 'Krossing over', 'B': 'Sinapsis', 'C': 'Tetrat oluşumu', 'D': 'Replikasyon', 'E': 'Kromozom sayısının yarıya inmesi'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki hücrelerden hangisi mayoz bölünme geçirebilir? Options: {'A': 'Sperm', 'B': 'Rahim hücresi', 'C': 'Karaciğer hücresi', 'D': 'Yumurta ana hücresi', 'E': 'Sinir hücresi'}", "target": "D"} {"input": "Eşeyli üremenin temelinde; I. mitoz bölünme, II. mayoz bölünme, III. döllenme, IV. mutasyon olaylarından hangileri bulunur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Hücre bölünmesinin interfaz evresinde DNA’nın kendini eşlemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisi olamaz? Options: {'A': 'Hücre içi denetimin zayıflaması', 'B': 'Hücre sitoplazmasının azalması', 'C': 'DNA’yı replike eden enzimlerin aktifleşmesi', 'D': 'Hücre hacminin hücre yüzeyinden daha fazla artması', 'E': 'Hormonların uyarıcı etkisi'}", "target": "B"} {"input": "Kromozom formülü 22 + X şeklinde olan bir insan hücresi için, I. Erkek bireye aittir. II. Mayoz sonucu oluşmuştur. III. Sperm ana hücresidir. IV. Yumurta hücresidir. V. Dişi bireye aittir. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'II, IV ve V', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'Yalnız IV', 'E': 'III ve V'}", "target": "A"} {"input": "İnsanda sperm ve yumurta hücrelerinin oluşmasını sağlayan mayoz bölünme için, I. Sonuçta oluşan hücreler her bir özellik için bir gen taşır. II. Metafaz - I’de kardeş kromatitler arasında genetik farklılıklar gözlenebilir. III. Anafaz - I’deki kromozom sayısı Profaz - I’deki kromozom sayısının iki katı olur. IV. Telofaz - I’deki toplam kromozom sayısı, ana hücrenin kromozom sayısının dört katı olur. yorumlarından hangileri doğru olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Mitoz bölünmede gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi, bu bölünmenin hayvan hücresinde gerçekleştiğini gösterir? Options: {'A': 'Kromatitlerin oluşması', 'B': 'Sitoplazmanın bölünme şekli', 'C': 'İğ ipliklerinin oluşması', 'D': 'Çekirdek zarının erimesi', 'E': 'Kromatit paylaşımının olması'}", "target": "B"} {"input": "Bitki ve hayvan hücrelerinde görülen bu farklılığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Bitki hücrelerinde, zarın dışında hücre çeperinin bulunması', 'B': 'İki canlı grubunda, bölünme sonucunda oluşan hücre büyüklüklerinin farklı olması', 'C': 'Hayvan hücrelerinin bitki hücrelerinden daha hızlı bölünmesi', 'D': 'Bitki hücrelerinde, kromozom sayısının daha az olması', 'E': 'Hayvan hücrelerinde, bölünmeler sırasında sentrozomun görev yapması'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki olaylardan hangisini gerçekleştirmesi, bir hücrenin bölüneceğini gösterir? Options: {'A': 'Fosforilasyon', 'B': 'Replikasyon', 'C': 'Transkripsiyon', 'D': 'Mutasyon', 'E': 'Protein sentezi'}", "target": "B"} {"input": "Mayoz bölünmenin, evrimsel açıdan canlılığa sağladığı en önemli yarar nedir? Bu sorunun yöneltildiği öğrenci, aşağıdakilerden hangisini işaretlerse soruyu doğru cevaplamış olur? Options: {'A': 'Bölünme öncesinde DNA’nın kendini eşlemesi', 'B': 'Bölünme sonucu haploit hücrelerin oluşması', 'C': 'Kromozomlar arasında gen alışverişine neden olması', 'D': '2n (diploit) kromozomlu hücrelerde gerçekleşmesi', 'E': 'Hem bitki hem hayvan hücrelerinde gerçekleşebilmesi'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıda bölünmekte olan bir hücrenin durumu gösterilmiştir. Bu hücre için, I. Mayoz bölünme geçirmektedir. II. Mitoz bölünme geçirmektedir. III. Bölünmeye başlamadan önce genetik materyalini artırmıştır. IV. Sitokinezini orta lamel oluşumu ile gerçekleştirir. yorumlarından hangileri kesinlikle doğrudur? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve IV', 'D': 'Yalnız I', 'E': 'III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki grafik bir memeli hayvanın zigottan başlayarak ölümüne kadar toplam DNA miktarındaki değişimi göstermektedir. Grafiğe bakılarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz? Options: {'A': 'Büyüme ve gelişme belirli bir yaştan sonra gerçekleşmez.', 'B': 'Yaşlı bireylerde hücre bölünmesi olayları gerçekleşmez.', 'C': 'Yetişkin bireylerde oluşan ve ölen hücre sayıları bir süre birbirine eşit olur.', 'D': 'Genç bireylerde hücre bölünmesi fazladır.', 'E': 'Yaş ilerledikçe hücre bölünme miktarı azalır.'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki grafikte bir hayvan hücresinde gerçekleşen bazı olaylara bağlı olarak kromozom sayısının zamanla değişimi gösterilmiştir. Bu zaman aralıklarının hangisinde krossing over gerçekleşmiş olabilir? Options: {'A': 't0- t1', 'B': 't1- t2', 'C': 't2- t3', 'D': 't3- t4', 'E': 't4- t5'}", "target": "C"} {"input": "Bir bitki hücresinin mitoz bölünme hızı ile sıcaklık arasındaki ilişki incelendiğinde şu bilgiler elde edilmiştir. 10°C’de 135 dakikada 25°C’de 75 dakikada 35°C’de 30 dakikada tamamlanmaktadır. Buna göre, sıcaklığın bölünme hızını etkilemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Mitoz bölünmenin DNA tarafından yönetilmesi', 'B': 'Mitoz bölünmenin enzimler tarafından yürütülmesi', 'C': 'Mitoz bölünmede ATP harcanması', 'D': 'Mitoz bölünmede suyun kullanılması', 'E': 'Mitoz bölünmenin haploit - diploit tüm hücrelerde gerçekleşebilmesi'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki şekilde mayoz bölünme şematize edilerek gösterilmiştir. 2n Ana hücre Mayoz - I n n Mayoz - II n n n n Buna göre, I. Ana hücre DNA sentezine bağlı olarak diploit kromozomlu hâle gelmiştir. II. Mayoz - II de sadece kromatit paylaşımı olduğundan kromozom sayısı değişmemiştir. III. Diploit bir hücreden haploit dört hücre oluştuğu için mayoz - I başlangıcındaki hücrenin DNA miktarı mayoz-II sonundaki her bir hücrenin dört katı olur. yorumlarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Hücre döngüsünün sağlıklı bir şekilde devam etmesi için büyüme ve bölünme olayları belirli noktalarda kontrol edilir. 1.kontrol noktasında protein gibi büyüme faktörlerinin yeterince üretilip üretilmediği kontrol edilir. 2.kontrol noktasında DNA nın hatasız bir şekilde eşlenip eşlenmediği kontrol edilir. 3.kontrol noktasında iğ ipliklerinin kromozomlara, doğru bir şekilde bağlanıp bağlanmadıkları kontrol edilir. Bu kontrol noktalarında kontrolü yapılan özellikler uygun ise hücre normal bir şekilde bölünür. Bu bilgilere göre, kontrol noktalarında oluşan hatalar sonucu; I. kromozom sayısı eksik, II. genetik dizilimi değişmiş, III. organel ve sitoplazma miktarı farklı hücre çeşitlerinden hangileri meydana gelebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bölünebilen hücrelerin hayat döngüsünde sırasıyla gerçekleşen olaylar aşağıdaki gibidir: Sitoplazma artışı, enzim, protein ve ATP üretimi gerçekleşir. Organel sayılarında artış meydana gelir. DNA miktarı iki katına çıkar. Kardeş kromatitler birbirlerinden ayrılır. Önce çekirdek daha sonra boğumlanarak sitoplazma bölünür. Bu olayların gerçekleştiği bir hücre, aşağıdakilerden hangisi olabilir? Options: {'A': 'Bitki meristem hücresi', 'B': 'Çizgili kas hücresi', 'C': 'Olgun sinir hücresi', 'D': 'Deri epitel hücresi', 'E': 'Yumurta hücresi'}", "target": "D"} {"input": "Kanser mitoz bölünme geçirebilen normal bir hücrenin kontrolsüz bölünmesiyle oluşur. İnsanda karaciğer dokusundan alınan normal ve kanserli hücrelerin laboratuvar ortamında uygun koşullarda çoğalması aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Buna göre, her iki doku grubunda hücreler bölünürken; I. sitokinez, II. kardeş kromatidlerin ayrılması, III. genetik dizilimin değişmesi olaylarından hangileri ortak olarak gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Mayoz bölünme ile oluşan bir hücre bir daha mayoz bölünme geçiremez, ancak mitoz bölünme geçirebilir. Bu durum; I. mayoz sonucu oluşan hücrelerde homolog kromozomların bulunmaması, II. mayoz ve mitoz bölünmede kardeş kromatitlerin ayrılması, III. sadece 2n kromozomlu hücrelerin mayoz geçirmesi özelliklerinden hangileriyle açıklanabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Protista alemindeki bir hücrelilerin bölünmeyle üremesi şu şekilde olabilmektedir. I. Hücrenin boyuna bölünmesiyle II. Hücrenin her yönde bölünmesiyle III. Hücrenin enine bölünmesiyle Bu bölünmelerin görüldüğü canlılarla ilgili, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur? Paramesyum Amip Öglena Options: {'A': 'I Paramesyum II Amip III Öglena', 'B': 'III Öglena I Paramesyum II Amip', 'C': 'III Öglena II Amip I Paramesyum', 'D': 'I Paramesyum III Öglena II Amip', 'E': 'II Amip III Öglena I Paramesyum'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki şekilde öglenanın çoğalması gösterilmiştir. Bu olay için, I. Yavru bireyler ile ata bireyin adaptasyon yetenekleri aynıdır. II. Bu üreme şekli omurgasız hayvanlarda da gözlenir. III. Rejenerasyon ile üreme şeklindeki eşeysiz üremedir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Eşeyli üremenin temelini oluşturan mayoz bölünme ve döllenme olayları yukarıda açıklanmıştır. Bu açıklamalara göre, I. Eşeyli üreyen bireyler arasında yoğun bir kalıtsal farklılık gözlenir. II. Eşeyli üreyen bireylerin adaptasyon yeteneği aynı türden eşeysiz çoğalan bireylerden daha fazla olur. III. Mayoz bölünme, sporla üreme gibi eşeysiz üreme çeşitlerinde de gözlenebilir. yorumlarından hangileri 'eşeyli üremenin eşeysiz üremeye üstünlüğünü' açıklamak için kullanılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bal arılarının üremesi sırasında döllenmiş yumurtalardan gelişen dişi embriyoların beslenme farklılığına bağlı olarak işçi ya da kraliçe arıları oluşturması, aşağıdaki olaylardan hangisine örnektir? Options: {'A': 'Mutasyon', 'B': 'Adaptasyon', 'C': 'Modifikasyon', 'D': 'Kalıtsal varyasyon', 'E': 'Doğal seleksiyon'}", "target": "C"} {"input": "Kromozom sayısı 2n = 32 olan bir bal arısı popülasyonunda; I. erkek arının vücut hücresindeki, II. kraliçe arının yumurtasındaki, III. erkek arının sperm hücresindeki, IV. işçi arının vücut hücresindeki kromozom sayıları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': '32 16 16 32', 'B': '16 32 32 32', 'C': '16 16 16 32', 'D': '16 16 16 16', 'E': '32 8 24 16'}", "target": "C"} {"input": "Genetik özellikleri farklı, aynı türden iki hücre yan yana gelerek aralarında kurulan sitoplazma köprüsü ya da tüp şeklinde bir bağlantı sayesinde birbirine gen aktarır. Bu olaya konjugasyon denir. Buna göre, konjugasyon için, I. Doğrudan birey sayısını artıran bir olay değildir. II. Türün adaptasyon yeteneğini artırır. III. Bir hücreli canlılarda gözlenebilir. IV. Gen aktarımı kromozom sayısını değiştirmez. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I, II ve III', 'B': 'I, III ve IV', 'C': 'I, II, III ve IV', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Temelini mayoz bölünme ve döllenme olaylarının oluşturduğu eşeyli üreme olayı için, I. Diploit kromozomlu üreme ana hücreleri mayoz bölünmeyle haploit gametleri oluşturur. II. Gametlerin döllenmesi sonucu oluşan zigotun kromozom sayısı 2n olur. III. Mayoz ve döllenme olayları eşeyli üreyen canlılarda kromozom sayısının nesiller boyunca sabit kalmasını sağlar. bilgilerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Eşeyli üremeyi sağlayan iki temel olay mayoz bölünme ve döllenme olaylarıdır. Bazı üreme tiplerinde döllenme olayı görülmemesine rağmen oluşan yavrularda kalıtsal çeşitlilik görülmektedir. Buna göre, I. bal arılarında partenogenez, II. eğrelti otlarında sporla üreme, III. bitkilerde vejetatif üreme, IV. bira mayasında tomurcuklanma ile üreme olaylarından hangileri, belirtilen duruma örnek olabilir? Options: {'A': 'II ve IV', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'III ve IV', 'E': 'I ve II'}", "target": "E"} {"input": "Omurgalıların memeliler sınıfından erkek bir hayvana ait olan; I. sperm ana hücresi, II. spermatit, III. sperm hücrelerinden hangilerinde, homolog kromozom çiftleri birlikte bulunur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Üreme hücrelerinin mayoz bölünme ile oluşturulması eşeyli üreyen canlılara; I. mitoz bölünmeye göre daha çok sayıda yeni hücrenin meydana gelmesi, II. kromozom sayısı yarıya inmiş olan hücrelerin meydana gelmesi, III. üreme hücrelerinin döllenmesiyle türün kromozom sayısının sabit kalması yararlarından hangilerini sağlayabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Bir meyve bahçesine girdiğinizde farklı meyvelerin aynı ağaç üzerinde yetiştiğini görebilirsiniz. Örneğin aynı ağaçta hem elma hem de armut yetişebilmektedir. Bu durum; I. aşılama, II. rizomla üreme, III. çelikle üreme olaylarından hangileriyle sağlanabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir havuç bitkisinden yeni bir havuç bitkisinin oluşumu olayı aşağıdaki şekillerde açıklanmıştır. Havuç kök hücreleri Havuç kök hücresi kültürü Embriyo oluşmaya başlıyor. Embriyonun oluşması Embriyonun gelişmesi Bütün bir havucun oluşması. Bu üreme olayı aşağıdakilerden hangisine örnektir? Options: {'A': 'Tomurcuklanma ile üreme', 'B': 'Doku kültürü yöntemi ile üreme', 'C': 'Tohum oluşturarak üreme', 'D': 'Rejenerasyon ile üreme', 'E': 'Metagenez ile üreme'}", "target": "B"} {"input": "Biyoloji öğretmeni bir üreme şeklinin temel özelliklerini akıllı tahtada öğrencilerine gösteriyor. Üreme Şeklinin Temel Özellikleri Ata bireyde meydana gelen bir çıkıntının gelişerek yeni bir canlı oluşturmasıdır. Yavru bireyler ata canlıya bağlı olarak kalıp koloni oluşturabileceği gibi bağımsız da yaşayabilir. Öğretmenin tahtada özelliklerini verdiği üreme şekli aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Bölünerek üreme', 'B': 'Rejenerasyon ile üreme', 'C': 'Sporla üreme', 'D': 'Tomurcuklanma ile üreme', 'E': 'Vejetatif üreme'}", "target": "D"} {"input": "Bal arılarında gözlenen üreme olayı aşağıda şematik olarak gösterilmiştir. Şemadaki bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz? Options: {'A': 'Döllenmeye katılmayan yumurtalardan erkek arılar oluşur.', 'B': 'Bir erkek arıdan oluşan tüm spermlerin genetik özellikleri aynıdır.', 'C': 'Erkek gametler mayoz, dişi gametler mitoz bölünme ile oluşur.', 'D': 'Çevre şartlarına bağlı olarak döllenmiş yumurtadan işçi ya da kraliçe arılar gelişir.', 'E': 'Bal arılarında cinsiyeti kromozom sayısı belirler.'}", "target": "C"} {"input": "Eşeyli ve eşeysiz üreme olaylarının tümü için aşağıdaki özelliklerden hangisi ortaktır? Options: {'A': 'Yeni oluşan bireylerin, ata bireylerden farklı kalıtsal özelliklerde olması', 'B': 'Döllenme olmadan yeni bireylerin oluşması', 'C': 'Mayoz bölünmeyle dişi ve erkek gametlerin oluşması', 'D': 'Sadece mitoz bölünmeler ile yeni bireylerin oluşması', 'E': 'Üreme olayları sonunda türdeki kromozom sayısının korunması'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda üreme sürecinde gerçekleşen bazı olaylar aşağıda şematik olarak gösterilmiştir. Şemada X, Y ve Z ile gösterilen olaylar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Options: {'A': 'Mayoz Mitoz Döllenme', 'B': 'Mitoz Döllenme Mayoz', 'C': 'Döllenme Mayoz Mitoz', 'D': 'Mayoz Döllenme Mitoz', 'E': 'Mitoz Mayoz Döllenme'}", "target": "D"} {"input": "Bir bal arısı kovanında bulunabilen; I. kraliçe arı, II. erkek arı, III. işçi arı bireylerinden hangileri partenogenez ile oluşmuştur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "İnsanda gerçekleşen üreme olayı aşağıda şematik olarak açıklanmıştır. Şemadaki bilgilere göre, I. 2. olay sadece eşeyli üreyen canlılarda gerçekleşir. II. 1. olayda hem homolog kromozomların rastgele dağılımı hem de krossing over ile genetik çeşitlilik sağlanır. III. Sperm ve yumurta her karakter ile ilgili bir gen taşır. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Üreme hücrelerinin görev yapmadığı, tek atadan mitoz bölünmeleri ile yeni canlıların oluştuğu üreme şekline eşeysiz üreme denir. Üreme hücrelerinin görev yaptığı, döllenme olayı ile oluşan zigotun gelişerek yeni canlıyı oluşturması şeklindeki üreme olayına eşeyli üreme denir. Buna göre, bilim insanları aşağıdaki üreme olaylarından hangisini eşeyli ya da eşeysiz olarak tanımlamakta en fazla zorluk yaşar? Options: {'A': 'Yassı solucanların rejenerasyon ile üremesi', 'B': 'Çiçekli bitkilerin tohum oluşturarak üremesi', 'C': 'Bal arılarında erkek arıların oluşması', 'D': 'Bal arılarında işçi ve kraliçe arıların oluşması', 'E': 'Mantarların sporla çoğalması'}", "target": "C"} {"input": "Üç farklı canlının eşeysiz yolla çoğalması aşağıdaki şekillerde gösterilmiştir. Amipin bölünerek üremesi, Bira mayasının tomurcuklanma ile üremesi, Öglenanın bölünerek üremesi. Bu üreme olayları sonucunda oluşan yavruların, ana canlıya benzemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Çekirdeklerinde aynı genetik bilginin bulunması', 'B': 'Ana hücrenin sitoplazmasının yavru hücrelere paylaştırılmış olması', 'C': 'Yavrunun ana canlıya bağlı olarak gelişmesi', 'D': 'Hücre zarı yapılarının aynı olması', 'E': 'Ana ve yavruların ökaryot hücre yapısına sahip olması'}", "target": "A"} {"input": "Bir tavuk türünün yumurtalarından ortalama olarak 1/10.000 oranında, döllenme olmaksızın yeni bireyin oluştuğu gözlenmiştir. Bu üreme olayı için, I. Partenogenez ile üremeye örnektir. II. Bu tavuk türünden döllenmeyle oluşan bireyler de bulunur. III. Yumurtanın yeni bireyi oluşturması mitoz bölünmeler ile sağlanır. ifadelerinden hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Eşeyli üremede canlıların iki atası bulunur. Ataların her biri farklı genetik yapıda gametlere sahiptir. Bu şekilde iki gametin birleşmesiyle oluşan üreme şekline “eşeyli üreme” denir. Bu bilgilere dayanarak, eşeyli üreme için, I. Türün adaptasyon yeteneğini artırır. II. Beğenilen özelliklerin korunmasını sağlar. III. Döllenmenin olmasıyla eşeysiz üremeden ayrılır. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Bal arılarında mayoz bölünmeyle oluşan yumurtanın döllenip gelişmesiyle dişi arılar; yumurtanın döllenmeden mitoz bölünmelerle gelişmesiyle erkek arılar oluşur. Buna göre, bir arı kovanında; I. kısır dişi, II. görev yönüyle farklı, III. farklı kromozom sayısına sahip bireylerinden hangileri bulunabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki üreme şekillerinden hangisi diğerlerinden farklıdır? Options: {'A': 'Bezelye tohumlarından yeni fidanların oluşması', 'B': 'Sıtma parazitinin karaciğer hücrelerinde sporla çoğalması', 'C': 'Patates yumrularından yeni patates bitkilerinin gelişmesi', 'D': 'Söğütün dallarından yeni fidanlar elde edilmesi', 'E': 'Gözyaşı bitkisinde yaprak kenarlarında küçük bitkiciklerin gelişmesi'}", "target": "A"} {"input": "Eşeyli üreme ve eşeysiz üremeden farklı olan partenogenez, döllenmemiş yumurta hücresinden yeni bireyin meydana gelmesidir. Bal arılarında, bazı balık türlerinde, kurbağalarda, sürüngenlerde ve bazı kuşlarda bu şekilde üreme görülür. Bu bilgilere dayanarak, partenogenez için, I. Çekirdek kaynaşması görülmez. II. Kalıtsal çeşitliliğe neden olur. III. Sadece omurgasız hayvanlarda görülür. IV. Kısmi eşeyli üreme olarak ifade edilebilir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve IV', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Vejetatif üreyebilme özelliklerinden yararlanarak kültür ortamında bitkiler çoğaltılabilmektedir. Doku kültürü, steril koşullarda yapay bir besin ortamında bitkinin hücre, doku ve organ gibi kısımlarından yeni doku, bitki ya da bitkisel ürün üretilmesidir. Bu yöntemin uygulanışı aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Buna göre, I. Besleyici çözeltideki hücre kültürleri mayoz bölünme ile elde edilmiştir. II. Kallus adı verilen farklılaşmamış hücre topluluğu döllenme sonucu oluşur. III. Yeni bitkiler ile ana bitkinin hücrelerinin tümü çekirdeklerinde aynı genleri taşır. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Buna göre, kamçı kuyruklu kertenkelede üremeyle ilgili, I. Farklı özellikte olan gametlerin birleşmesiyle gerçekleşir. II. Dış döllenme, dış gelişme ile gerçekleşir. III. Partenogeneze örnektir. yargılarından hangilerine varılamaz? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Aşağıdaki durumların hangisinde oluşan yavru birey atasından farklı genotipik özelliklere sahip değildir? Options: {'A': 'Bal arılarında döllenmemiş yumurtaların gelişmesiyle oluşan erkek arılar', 'B': 'Paramesyumda konjugasyon sonucu oluşan bireylerin bölünmesiyle meydana gelen yavrular', 'C': 'Hermafrodit çiçekte döllenme sonucu oluşan tohumun gelişmesiyle oluşan bitki', 'D': 'İki parçaya ayrılan planaryanın, her parçasından yeni oluşan bireyler', 'E': 'İnsanda tek yumurta ikizlerinden gelişen yavrular'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda iki farklı canlının gerçekleştirdiği üreme olayı gösterilmiştir. Bu iki üreme olayı aşağıdaki eşeysiz üreme çeşitlerinden hangisine örnektir? Options: {'A': 'Bölünerek üreme', 'B': 'Tomurcuklanma ile üreme', 'C': 'Sporla üreme', 'D': 'Rejenerasyon ile üreme', 'E': 'Vejetatif üreme'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki şekilde havuç bitkisinin doku kültürü yöntemiyle çoğaltılması gösterilmiştir. Bu yöntemde; I. mitoz bölünme, II. mayoz bölünme, III. hücresel farklılaşma, IV. döllenme olaylarından hangileri gerçekleşir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "Genotipi AaBBCcDd şeklinde ve bütün genleri bağımsız olan bir canlıda, normal mayoz bölünmelerle aşağıdaki gametlerden hangisi oluşamaz? Options: {'A': 'aBCD', 'B': 'ABDd', 'C': 'ABCD', 'D': 'aBcd', 'E': 'ABcd'}", "target": "B"} {"input": "Genotipi AaBBCcDd şeklinde olan bir canlıdan en fazla kaç çeşit gamet oluşabilir?(A ve B bağlı genlerdir) Options: {'A': '16', 'B': '32', 'C': '2', 'D': '4', 'E': '8'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki canlıların hangisinde, meydana gelebilecek krossing over olayları, oluşacak gamet çeşidini artırmaz? Options: {'A': 'A A', 'B': 'a A', 'C': 'a a', 'D': 'A a', 'E': 'A a'}", "target": "C"} {"input": "Genotipi AaBbCcDDEe şeklinde olan bir canlıdan, abcDe gametinin (üreme hücresinin) oluşma olasılığı aşağıdakilerden hangisi olur?(Genler bağımsızdır.) Options: {'A': '¿/ö', 'B': '¿/ò', 'C': '1\\\\Ş', 'D': '1\\\\à', 'E': '1\\\\ä'}", "target": "A"} {"input": "Bir karakterden sorumlu iki farklı genin üç farklı fenotip oluşturması, aşağıdaki kalıtım yöntemlerinden hangisiyle açıklanabilir? Options: {'A': 'Çok alellilik', 'B': 'Eş baskınlık', 'C': 'Baskınlık - çekiniklik', 'D': 'Modifikasyon', 'E': 'Bağlı gen'}", "target": "B"} {"input": "Anne ve babanın kan grubu genotiplerinin bilinmediği bir ailede; dünyaya gelen çocuklar ARh+ve BRh+kan grubundan olmuştur. Bu aileyi oluşturan anne ve babanın kan grubu genotipleri aşağıdakilerin hangisinde verildiği gibi olabilir? Options: {'A': 'AB rr', 'B': 'B0 rr', 'C': 'AA RR', 'D': 'AB Rr', 'E': 'A0 rr'}", "target": "D"} {"input": "Dominant fenotipli bireyin, genotipini anlamak için, aynı karakter yönüyle homozigot resesif bir bireyle çaprazlanması olayıdır. Yukarıda anlatılan çaprazlama, aşağıdakilerden hangisine örnek olarak verilebilir? Options: {'A': 'Cinsiyete bağlı katılım', 'B': 'Dihibrit çaprazlama', 'C': 'Kontrol çaprazlaması', 'D': 'Çok karakterli çaprazlama', 'E': 'Eş baskınlık'}", "target": "C"} {"input": "İki karakter bakımından, genotipi Aa Bb ve aa Bb şeklinde olan, iki canlı çaprazlanıyor. Bu çaprazlama sonucunda, aşağıdaki genotip veya fenotiplere sahip bireylerden hangisi oluşamaz? Options: {'A': 'Bir karakter yönüyle dominant, bir karakter yönüyle de resesif fenotipli olan', 'B': 'İki karakter yönüyle de, homozigot dominant genotipli olan', 'C': 'Her iki karakter yönüyle de çekinik fenotipli olan', 'D': 'Bir karakter yönüyle heterozigot, bir karakter yönüyle de homozigot genotipli olan', 'E': 'İki karakter yönüyle de, heterozigot genotipli olan'}", "target": "B"} {"input": "Fenotipi 'abCD' olan bir canlı; I. Aa Bb cc DD, II. aa Bb Cc dd, III. Aa bb Cc Dd, IV. aa bb cc Dd genotiplere sahip olan bireylerden, hangi ikisinin çaprazlanması sonucunda oluşamaz? Options: {'A': 'II ve IV', 'B': 'III ve IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Bir öğrenci, sarı tohumlu bezelye bitkisi ile yeşil tohumlu bezelye bitkisini çaprazladığında, sürekli olarak sarı renkli bezelye tohumları elde ediyor. Bu çaprazlama sonucunun nedeni; I. kullanılan sarı bezelyenin homozigot olması, II. yeşil rengin resesif olması, III. kullanılan sarı bezelyelerin heterozigot olması, IV. sarı rengin dominant olması faktörlerinden hangileri olabilir? Options: {'A': 'I, II ve IV', 'B': 'II, III ve IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Otozomal bir karakteri, eş baskın olarak taşıyan anne ve babadan, ebeveynlerin genotipinde bir çocuğun oluşma olasılığı nedir? Options: {'A': '%75', 'B': '%100', 'C': '%25', 'D': '%0', 'E': '%50'}", "target": "E"} {"input": "Bir bilim insanı, “İnsanlarda görülen MN kan grubu, kan nakillerinde problem oluşturmaz.” hipotezini oluşturuyor. Bu kan grubuna ait; I. kan karakterini oluşturan M ve N genlerinin birbirine eş baskın olması, II. M ve N genleri tarafından ürettirilen antijenlerin antikorunun bulunmaması, III. kan grubunun oluşmasını sağlayan antijenlerin alyuvarlar üzerinde bulunması özelliklerinden hangileri, ilgili hipotezi desteklemek için kullanılabilir? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "D"} {"input": "Bir ailenin çocuklarından biri A, diğeri ise B kan grubundadır. Bu durumun meydana gelmesini sağlayan ebeveynler; I. Anne ve baba AB kan gruplu, II. Anne 0 ve baba AB kan grubundan, III. Anne A ve baba B kan grubundan özelliklerinden hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve III', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "B"} {"input": "Bir hayvan türünde, post (kıl) rengini belirleyen üç farklı alel bulunmaktadır. Siyah olmayı sağlayan gen, diğer iki gene karşı baskın; sarı ve beyaz olmayı sağlayan genler ise birbirine karşı eş baskındır. Bu verilere göre, ilgili türün bireyleri için, I. Popülasyonlarda, siyah renklilerden daha fazla sayıda bulunur. II. İki alacalı (sarı - beyaz) bireyin çaprazlamasında, en çok alacalı yavrular oluşur. III. Genotip olarak, en fazla altı çeşit olabilirler. IV. Fenotip olarak üç çeşit olurlar. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'III ve IV', 'B': 'I, III ve IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Hayvanat bahçelerinde yaşayan yılanların zehir dişleri çekilerek insanlara zarar vermesi önlenir. Bu şekilde dişsiz hale getirilmiş dişi ve erkek yılanlar, kendi aralarında çiftleştirilerek üç nesil elde ediliyor. Oluşan yeni nesil yılanlardan hangilerinde zehir dişlerinin bulunması beklenir? Options: {'A': '2. ve 3. döldeki bireylerde', 'B': 'Her üç dölün bireylerinde', 'C': 'Yalnız 3. döldeki bireylerde', 'D': 'Yalnız 2. döldeki bireylerde', 'E': 'Yalnız 1. döldeki bireylerde'}", "target": "B"} {"input": "Domateslerde kırmızı meyve rengi, sarı meyveye; iki lokuslu meyve, çok lokusluya; uzun gövde, cüce gövdeye dominanttır. Bir yetiştirici arı döl kırmızı renkli, iki lokuslu, uzun bitkileri; sarı renkli, çok lokuslu, kısa bitkilerle çaprazladığında oluşan F1 dölünü kendileştirdiğinde, F2 dölünde kırmızı, çok lokuslu ve uzun gövdeli bitkileri hangi oranda elde edebilir? Options: {'A': '1', 'B': '27', 'C': '3', 'D': '1', 'E': '9'}", "target": "E"} {"input": "Ev farelerinde, sarı tüy rengini oluşturan dominant (S) gen homozigot durumda öldürücü etki yapmaktadır. Bu genin resesifi olan (s) aleli ise beyaz tüy oluşumunu sağlar. Aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler sarı renkli olup numaralanmış bireylerin genotipleri bilinmemektedir. Bu soyağacındaki numaralanmış bireylerin genotipleri aşağıdakilerin hangisinde verildiği gibi olabilir? Options: {'A': 'ss SS ss ss', 'B': 'Ss Ss ss ss', 'C': 'Ss ss SS ss', 'D': 'ss SS ss SS', 'E': 'Ss ss Ss ss'}", "target": "E"} {"input": "Yeni gelişen bir embriyonun göstereceği fenotipik özellikler; I. yumurtadan aldığı genler, II. spermden aldığı genler, III. çevresel şartlar faktörlerinden hangileri tarafından belirlenir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız II', 'D': 'Yanız I', 'E': 'I ve II'}", "target": "B"} {"input": "Genotipi Aa Bb CC Dd Ee şeklindeki olan bir canlı normal mayoz bölünme ile en fazla kaç çeşit gamet oluşturabilir?(Genler bağımsızdır.) Options: {'A': '16', 'B': '32', 'C': '2', 'D': '4', 'E': '8'}", "target": "A"} {"input": "Fenotipi AbCDE şeklinde olan bir canlının genotipi, aşağıdakilerin hangisindeki gibi olursa, oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı en fazla olur? Options: {'A': 'AA bb CC dd Ee', 'B': 'AA Bb Cc Dd ee', 'C': 'Aa BB Cc DD Ee', 'D': 'AA bb Cc Dd Ee', 'E': 'Aa bb Cc Dd Ee'}", "target": "E"} {"input": "Bir üreme ana hücresinin oluşturabileceği gamet çeşitlerinin tamamı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Bu hücrenin genotipi aşağıdakilerin hangisindeki gibi olmalıdır? Options: {'A': 'Aa BB Cc DD', 'B': 'aa bb CC Dd', 'C': 'AA Bb Cc Dd', 'D': 'Aa BB Cc Dd', 'E': 'aa Bb CC dd'}", "target": "D"} {"input": "Bir bitkideki modifikasyonu gözlemek için; I. kendi gövdesinden alınan meristemi farklı doku kültüründe geliştirme, II. yeni oluşmuş tohumlarını farklı doku kültürlerinde geliştirme, III. yumurtalarının kendi polenleri ile döllenmesi sonucu oluşan zigotları, farklı kültür ortamlarında geliştirme uygulamalarından hangileri yapılmalıdır? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "C"} {"input": "İnsanlarda “aabbcc” genotipi 150 cm lik bir boy oluşumuna neden olmaktadır. Bunların alelleri olan “A, B ve C” genlerinden her biri bu boya 5 cm ilave ettirmektedir. Boyu 165 cm olan bir insan bu karakterle ilgili olarak aşağıdaki genotiplerden hangisine sahip olamaz? Options: {'A': 'aaBBCc', 'B': 'AaBbcc', 'C': 'AAbbCc', 'D': 'AaBbCc', 'E': 'AaBBcc'}", "target": "B"} {"input": "Üç aileye ait soyağacında, bazı bireylerin fenotipleri aşağıda gösterilmiştir. Mn mn Mn MN Buna göre, koyu renkle gösterilen bireyin aşağıdaki genotiplerden hangisine sahip olma olasılığı yoktur? Options: {'A': 'MMNn', 'B': 'MmNN', 'C': 'MmNn', 'D': 'MMnn', 'E': 'Mmnn'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlarda, çekinik bir genle aktarılan albinoluk (pigmentsizlik) özelliği için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Baktıkları cisimlerin renklerini ayırt edemezler.', 'B': 'Bu özelliğin ortaya çıkabilmesi için, hem annede hem de babada albinoluk geni bulunmalıdır.', 'C': 'Melanin pigmentleri oluşamadığı için derinin özel bir rengi yoktur.', 'D': 'Saçlar ve vücuttaki bütün kıllar beyazımsı bir görüntü oluşturur.', 'E': 'Gözlerinin iris kısmında, pigment bulunmadığı için güneşe rahatça bakamazlar.'}", "target": "A"} {"input": "Siyah renkli (S) Endülüs tavuğuyla beyaz renkli (B) Endülüs tavuğunun çaprazlanmasıyla mavi renkli (SB) bireyler oluşmaktadır. Endülüs tavuklarına ait soyağacında mavi renkli olan bütün bireyler koyu renkle gösterilmiştir. Bu soyağacında numaralarla gösterilen bireylerin genotipleri, aşağıdakilerin hangisindeki gibi olabilir? Options: {'A': 'BB BB SS BB', 'B': 'SS BB BB BB', 'C': 'SS BB SB SB', 'D': 'BB SS BB SS', 'E': 'SS SS BB BB'}", "target": "E"} {"input": "Bir ailede bulunan, bazı çocukların kan grubu fenotipleri şöyledir: 1. çocuk; ………. BRh+ 2. çocuk; ……. 0Rh– 3. çocuk; ….. AB Rh+ Bu çocukların anne ve babası, I. Baba ……. 0Rh+ II. Anne ….... ARh+ III. Anne ….... AB Rh+ IV. Baba …… A Rh– Anne …... B Rh+ V. kan gruplarından hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'IV ve V', 'B': 'I ve V', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Doğuştan, protein sindirimi için gerekli pepsinojen enzimi salgılanamıyorsa, bebek yeterince amino asit alamayacağından, bir süre sonra ölür. Bu durum “pepsin eksikliği” hastalığı olarak bilinmektedir. Bu hastalığın, kalıtsal olarak aktarıldığını, aşağıdakilerden hangisi ispatlar? Options: {'A': 'Hasta bireylerde, pepsin enzimini ürettiren genin bozulmuş olması', 'B': 'Hastalığın, bazı durumlarda öldürücü özellik göstermesi', 'C': 'Daha çok bebeklerde görülen bir hastalık olması', 'D': 'Hastaların tedavi yöntemlerinin bulunmaması', 'E': 'Sağlıklı ailelerin, bu hastalığa yakalanan çocuklarının olması'}", "target": "A"} {"input": "Himalaya tipi tavşanlarda, vücut kılları genel olarak beyaz; ayak, kulak, burun ve kuyruk kılları ise normal olarak siyah renklidir. Bu tavşanlarla yapılan bazı deneylerden, şu sonuçlar elde edilmiştir. Siyah kıllı bölge kazınır ve hayvan sıcak yerde tutulursa, yeni çıkan kıllar beyaz olmaktadır. Üzerinde deney yapılan, bu hayvanların yeni yavruları, deneyden önceki tüy rengine sahip olurlar. Beyaz kıllı bölge kazınır ve hayvan soğuk yerde tutulursa, yeni çıkan kıllar siyah renkli olmaktadır. Tavşanlarla yapılan bu deneyler, aşağıdakilerden hangisini desteklemektedir? Options: {'A': 'Çevresel faktörlerin, kalıtımla geçen özelliklere etki etmediğini', 'B': 'Düşük sıcaklığın, oluşabilecek bazı mutasyonları engellediğini', 'C': 'Kıl rengini ortaya çıkaran genlerin yapısındaki değişimi', 'D': 'Renk oluşumunun, sadece kalıtıma bağlı olarak aktarıldığını', 'E': 'Sıcaklığın, renk oluşturan genlerin işleyişini değiştirdiğini'}", "target": "E"} {"input": "Endülüs tavuklarıyla yapılan bir çaprazlama ve sonuçta oluşan F1 ve F2 döllerinin durumu aşağıda verilmiştir. P = SS BB (siyah) x(mavi) F1= SB F2= SB BB. Bu çaprazlamalardan, I. Tüy rengini belirleyen genler arasında dominantlık - resesiflik ilişkisi yoktur. II. Tüy rengini belirleyen genler cinsiyet kromozomları üzerinde taşınır. III. Endülüs tavuklarında tüy renginin kalıtımı çok allellilik gösterir. sonuçlarından hangileri çıkarılabilir? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'I ve II', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve III'}", "target": "C"} {"input": "İki aileye ait aşağıdaki soyağacında, belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. Bu soyağacında belirtilen özellik; I. vücut kromozomlarında eş baskın, II. vücut kromozomlarında baskın, III. vücut kromozomlarında çekinik kalıtsal yollardan hangileriyle aktarılıyor olabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "B"} {"input": "Kedilerde, kısa kıllılık (K) uzun kıllılığa (k) baskın olup, bu karakter otozomal kromozomlar üzerinde aktarılmaktadır. Kısa kıllı bir erkeğin, iki farklı dişiyle çaprazlanmasından oluşan sonuçlar şöyledir. Uzun kıllı olan 1. dişiden, uzun ve kısa kıllı yavrular. Kısa kıllı olan 2. dişiden, sadece kısa kıllı yavrular. Buna göre, çaprazlanan ebeveynlerin ve yavruların genotipi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Options: {'A': '1. dişi® Homozigot (kk) çekinik', 'B': '2. dişinin yavruları®KK ve Kk genotipinde', 'C': 'Erkek®Heterozigot (Kk) baskın', 'D': '2. dişi® Homozigot (KK) baskın', 'E': '1. dişinin yavruları®KK ve kk genotipinde'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda, dilini yuvarlayamama ve altı parmaklı olma çekinik karakterlerdir. Her iki karakter bakımından heterozigot olan anne ve babadan, aşağıdakilerden hangisinin oluşma şansı en fazladır? Options: {'A': 'Dilini yuvarlayabilen ve altı parmaklı olanlar', 'B': 'Beş parmaklı olan ve dilini yuvarlamayanlar', 'C': 'Her iki karakter için heterozigot olanlar', 'D': 'Her iki karakterin de çekinik genini bulunduranlar', 'E': 'Bir karakter için baskın, diğeri için çekinik fenotipte olanlar'}", "target": "D"} {"input": "Genotipleri; I. aa BB cc DD, II. Aa BB Cc DD, III. Aa Bb Cc Dd şeklinde olan canlılar, oluşturabilecekleri gamet çeşidi bakımından, çoktan aza doğru nasıl sıralanabilir? (Karakterler bağımsızdır) Options: {'A': 'I - III - II', 'B': 'III - II - I', 'C': 'I - II - III', 'D': 'II - I - III', 'E': 'II - III - I'}", "target": "B"} {"input": "Prokaryot hücre yapısında olan tek hücreli canlılar, genotip olarak, her karakter için birer adet gen bulundururlar. Yani, haploit (n) kromozomludurlar. Bu özelliğe sahip olan canlılarla ilgili olarak, I. Çoğalmaları sırasında, DNA eşlenmesinin yapılmasına gerek yoktur. II. Her karakter için birer adet gen bulundurduklarından, çeşitlilik oluşturma şansları, diploit (2n) kromozomlu canlılara oranla daha azdır. III. Mutasyonla oluşacak, çekinik veya baskın bir gen, her zaman fenotipte etkisini gösterir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Üç farklı aileye ait aşağıdaki soyağacında, otozomal kromozomlarda taşınan bir karakter yönüyle, çekinik fenotipli olan bütün bireyler koyu renkle gösterilmiştir. Bu soyağacındaki numaralı ailelerin hangilerinde, anne veya babadan birisi, homozigot baskın genotipli olabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız I'}", "target": "A"} {"input": "Endülüs tavuklarında tüy rengini belirleyen genler birbirine tam baskınlık kuramaz. Siyah ve beyaz tüylü tavukların çaprazlanmasından mavi renkli civcivler oluşur. Bu canlılara ait aşağıdaki soyağacında mavi renkli tüm bireyler taralı olarak verilmiştir. Bu soyağacındaki soru işaretli civciv; I. beyaz tüylü, II. mavi tüylü, III. siyah tüylü fenotiplerinden hangilerine sahip olabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'Yalnız I', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "A"} {"input": "İnsanlarda, sinir sisteminde aksama ve giderek artan fiziksel bozulmalarla kendini gösteren bir hastalık (Kore hastalığı) bulunmaktadır. Hastalık, dominant bir genle aktarılmaktadır ve homozigot durumda öldürücü olmaktadır. Yukarıdaki soyağacında koyu renkli olarak gösterilen insanlar bu hastalığa yakalanmış olup, 35 - 40 yaşlarından sonra ölmüşlerdir. Diğer bireyler taşıyıcı veya resesiftirler. Soyağacındaki numaralı bireylerden hangilerinin bu karakter bakımından resesif fenotipli olma ihtimali vardır? Options: {'A': '2 ve 4', 'B': '4, 5 ve 6', 'C': 'Yalnız 4', 'D': '1, 3 ve 6', 'E': '2, 4 ve 5'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki tabloda bir toplumda doğan çocuklardaki kalıtsal hastalıklarla ilgili bazı bilgiler verilmiştir. Tablodaki verilere göre, I. Akraba evliliği kalıtsal hastalıkların fenotipte görülme oranını artırır. II. Akraba evliliğinde, kalıtsal hastalığı olan bebeklerin çoğu ölü doğmaktadır. III. Akraba evliliğinden doğan çocuklar aynı kalıtsal hastalığa sahiptir. ifadelerinden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Canlılarda, bazı karakterlerin oluşması, genlerde var olan bir özelliğin ancak belirli çevre şartlarında ortaya çıkmasıyla sağlanır. Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi, yukarıdaki tanıma uygun olarak ortaya çıkmış bir özellik değildir? Options: {'A': 'İnsanlarda, tek yumurta ikizlerinin farklı boy ve kiloda olması', 'B': 'Aynı genotipli zigotlardan meydana gelen dişi larvaların, beslenmeye bağlı olarak, bazılarının kısır bazılarının ise üreme yeteneğinde olması', 'C': 'Mısır bitkisinden alınan bazı tohumların, aydınlık ortamda çimlendirildiklerinde bile, yeşil renk oluşturamadan ölmeleri', 'D': 'Aynı türden iki otsu bitkinin dağlık bölgede yaşayanının kısa köklü, ovada yaşayanın ise uzun köklü olması', 'E': 'İstiridyelerin, yapıştıkları kayalara bağlı olarak farklı kabuk şekillerine sahip olması'}", "target": "C"} {"input": "Aşağıdaki soy ağacında koyu renkli bireyler otozomal kromozomlarda çekinik olarak kalıtılan kısa kirpikli olma özelliğini fenotipinde göstermektedir. Bu soy ağacında X ile gösterilen bireyin kısa kirpikli olma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': '1/4', 'B': '1/9', 'C': '1/2', 'D': '1/16', 'E': '3/16'}", "target": "B"} {"input": "0 kan gruplu olan bir anne ve AB kan gruplu olan bir babanın, üç çocuğunun kan grupları şekildeki soyağacında gösterilmiştir. Soyağacındaki veriler, I. Erkek kardeşler tek yumurta ikizi olabilirler. II. Annede, bazı yumurtaların oluşumu sırasında ayrılmama meydana gelmiş olabilir. III. Babada, bazı üreme hücreleri oluşurken ayrılmama meydana gelmiş olabilir. kararlarından hangilerine varılabilmesi için yeterli olur? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve III', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "E"} {"input": "Aslanağzı bitkilerinde üç farklı çiçek rengi görülebilir. Kırmızı ve beyaz çiçekli bitkilerin çaprazlanmasıyla meydana gelen bütün bitkiler pembe çiçekli olmuştur. Bu durum, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? Options: {'A': 'Kırmızı ve beyaz çiçek geninin farklı lokuslarda bulunmasıyla', 'B': 'Pembe çiçek rengi genini taşıyan kromozomlarda mutasyon olmasıyla', 'C': 'Çiçek rengini oluşturan alleller arasında tam baskınlığın görülmemesiyle', 'D': 'Çiçek renginin kalıtımında ikiden fazla genin etkili olmasıyla', 'E': 'Beyaz ve kırmızı rengin oluşmasının sağlayan genler arasında eş baskınlığın olmasıyla'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda açık alınlılık otozomlar üzerinde baskın bir gen ile kalıtılmaktadır. Aşağıdaki soy ağacında açık alınlı olan bireyler koyu renkle belirtilmiştir. Bu soy ağacı ile ilgili, aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz? Options: {'A': '7 numaralı bireye 1 numaralı bireyden açık alınlı olmama geni aktarılmıştır.', 'B': '2 veya 3 numaralı bireylerde üreme sırasında mutasyon meydana gelmiştir.', 'C': '4 ve 5 numaralı bireyler ilgili karakter yönüyle otozomlarında farklı genleri taşırlar.', 'D': '4 numaralı birey açık alınlılık bakımından homozigottur.', 'E': '6 numaralı birey açık alınlılık genini anne annesinden almıştır.'}", "target": "C"} {"input": "Tavşanlarda post rengi çok alelli kalıtıma örnektir. Bu canlılarda post renginden sorumlu olan genler ve aralarındaki ilişki şu şekildedir. C ¾®Yabani tip cch ¾®Gümüşi ch ¾®Himalaya ca ¾®Albino C > cch> ch> ca Buna göre, tavşanlarda post rengi ve kalıtımıyla ilgili olarak, I. Himalaya tipi tavşanda post rengi genotipi chch veya chca şeklindedir. II. Post rengi bakımından on farklı genotip ve 4 farklı fenotip yazılabilir. III. Yabani tip tavşan ile albino tavşanın üremesinden her zaman yabani tip yavrular doğar. açıklamalarından hangileri söylenemez? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bir ailede babanın A, annenin B kan grubundan olduğu biliniyor. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan grubunun heterozigot olduğuna kanıt olarak gösterilebilir? Options: {'A': 'Çocuklarının kan grubunun A olması', 'B': 'Erkek çocuklarının kan grubunun B olması', 'C': '0 kan gruplu çocuklarının doğması', 'D': 'Annenin çocuğuna kan verebilmesi', 'E': 'Babanın anneye kan verememesi'}", "target": "C"} {"input": "İnsanda cinsiyetin belirlenmesinde etkili olan X ve Y kromozomlarının homolog olan bölgeleri olduğu gibi homolog olmayan bölgeleri de vardır. Şekilde numaralanmış bölgelerde bulunan genler için, I. 1. bölgede bulunan genler ile kalıtılan karakterler sadece dişi bireylerin fenotipinde gözlenir. II. 2. bölgede bulunan genlerin kalıtım kuralları otozomal genlerin kalıtım kurallarıyla aynıdır. III. 3. bölgede bulunan genler ile kalıtılan karakterler sadece erkek bireylerin fenotipinde gözlenir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Renk körlüğü ve hemofili karakterlerinin kalıtım özellikleri ile ilgili sınıfını bilgilendiren biyoloji öğretmeni, aşağıdakilerden hangisini, bu iki karakterin ortak özelliği olarak belirtemez? Options: {'A': 'Çekinik gen ile kalıtılma', 'B': 'Kadınlarda homozigot durumda fenotipte etkisini gösterebilme', 'C': 'X kromozomunun Y kromozomu ile homolog olmayan bölgesindeki genler ile kalıtılma', 'D': 'Erkeklerde haploit durumda fenotipte etkisini gösterebilme', 'E': 'Tedavi edilmemesi durumunda bireyin ölümüne neden olma'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlarda görülen kırmızı - yeşil renk körlüğü, X kromozomları üzerinde taşınan, çekinik bir gene bağlı olarak ortaya çıkar. Buna göre, ebeveynlerin renk körlüğü yönü ile genotipleri; K ailesi XRXR (Annesi) ile XrY (Baba), L ailesi XrXr (Anne) ile XRY (Baba), M ailesi XRXr(Anne) ile XRY (Baba), N ailesi XrXr (Anne) ile XrY (Baba) şeklindeki ailelerin hangilerinde, sadece erkek çocuklar renk körü olabilir? Options: {'A': 'Yalnız N', 'B': 'L ve M', 'C': 'K ve N', 'D': 'N ve M', 'E': 'Yalnız K'}", "target": "B"} {"input": "Akraba evlilikleri, aralarında kan bağı olan kişiler arasındaki evliliklerdir. Akraba evliliği zararlı baskın gen ve çekinik genlerin yan yana gelme olasılığını artırdığından genetik hastalıkların görülmesine yol açar. Yani akraba evliliklerinin hastalığa neden olabilmesi için anne ve babanın her ikisinin de hastalık geni taşıması gerekir. Bu bilgilere dayanarak, I. Tüm akraba evliliklerinde çocuklarda hastalık görülür. II. Anne ve babadan herhangi birinde hastalık geni bulunması çocuklarda hastalık görülmesi için yeterlidir. III. Akraba evlilikleri çekinik özellikteki hastalık genlerinin bir araya gelme olasılığını artırdığı için risklidir. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlarda, dişlerdeki dentin tabakasının yeterince gelişememesi hastalığı, X kromozomu üzerinde taşınan bir genle belirlenir. Belirtilen hastalığın, kadınlarda erkeklerden daha fazla oranda görülmesine; I. hastalığı belirleyen genin çekinik özellikte olması, II. hastalığın, ancak heterozigot durumda ortaya çıkması, III. hastalığın oluşmasında, bazı cinsiyet hormonlarının da etkili olması, IV. hastalığı belirleyen genin baskın özellikte olması durumlarından hangileri neden olmuş olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'III ve IV', 'E': 'Yalnız IV'}", "target": "E"} {"input": "“A” fenotipli bir erkek arı, “a” fenotipli bir kraliçe arıyla çiftleştirilmiştir. Kraliçe arının peteklere bıraktığı yumurtalardan gelişen işçi ve kraliçe arıların “A” erkek arıların ise “a” fenotipinde olma olasılığı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? (Erkek arılar haploit (n); kraliçe ve işçi arılar diploit (2n) kromozomludur.) Options: {'A': '0, 0, 100', 'B': '0, 50, 50', 'C': '50, 50, 100', 'D': '100, 100, 0', 'E': '100, 100, 100'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında, bazı çocukların renk körlüğü yönüyle genotipleri belirtilmiştir. Bu soyağacında taralı olarak gösterilen bireyin renk körü olma olasılığı nedir? Options: {'A': '%75', 'B': '%100', 'C': '%20', 'D': '%40', 'E': '%50'}", "target": "E"} {"input": "Dişi bireyde gözlenen gonozomal ayrılmama ve sonuçları aşağıda şematik olarak açıklanmıştır. Şemadaki bilgilere dayanarak, I. X kromozomu hayati genleri taşıdığından bu kromozomu taşımayan insan oluşamaz. II. Y kromozomu hayati genleri taşıdığından bu kromozomu taşımayan insan oluşamaz. III. Cinsiyetin belirlenmesinde Y kromozomunun varlığı belirleyici etkiye sahiptir. IV. Cinsiyetin belirlenmesinde X kromozomunun sayısı belirleyici etkiye sahiptir. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "İki aileden oluşan şekildeki soyağacında, koyu renkle gösterilen bireyler, belirli bir özellik bakımından aynı fenotiptedirler. Bu özellik; I. otozomal kromozomlarda baskın, II. X kromozomlarında baskın, III. otozomal kromozomlarda çekinik, IV. X kromozomlarında çekinik genlerden hangileriyle aktarılıyor olabilir? Options: {'A': 'I, III ve IV', 'B': 'II, III ve IV', 'C': 'I ve II', 'D': 'Yalnız IV', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Meyve sineklerinde eşeyin oluşmasında X ve Y kromozomları rol oynar. Erkek sineklerde X ve Y; dişi sineklerde iki X kromozomu birlikte bulunur. Bu sineklerde gözün beyaz renkli olmasını sağlayan gen çekinik özellikte olup sadece X kromozomu üzerinde taşınırken baskın aleli kırmızı gözlü olmayı sağlar. Buna göre, kırmızı gözlü erkek meyve sineği ile beyaz gözlü dişi meyve sineğinin çaprazlanması sonucu; I. heterozigot kırmızı gözlü dişi, II. beyaz gözlü erkek, III. beyaz gözlü dişi, IV. homozigot kırmızı gözlü dişi bireylerinden hangileri oluşabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Bir memeli türünde, X kromozomlarının kendine özgü bölgesinde, “baskın” veya “çekinik” olarak aktarılan bir karakter bulunmaktadır. Böyle bir karakter için, çekinik olan dişi birey, baskın olan bir erkek ile çiftleştiriliyor. Bu çaprazlamadan oluşacak ilk döl için, I. Dişi bireylerin fenotiplerinde, çekinik özellik ortaya çıkmaz. II. Dişi ve erkek bireylerin, çekinik fenotipi gösterme oranları aynıdır. III. Erkek bireylerin tümü, bu özellik yönüyle aynı fenotipte olur. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "B"} {"input": "Eşey kromozomları sadece cinsiyeti tayin etmez. Bu kromozomlarda, aynı zamanda bazı otozomal özellikleri kontrol eden genler de bulunur. Cinsiyet kromozomlarına ait olan, aşağıdaki özelliklerden hangisi, yukarıdaki yargıyı desteklemek için kullanılabilir? Options: {'A': 'X kromozomu, Y kromozomundan daha büyük olduğu için, X kromozomunda bulunan bazı genler Y kromozomunda bulunmaz.', 'B': 'X ve Y kromozomlarının homolog bölgesinde, aynı karaktere etki eden genler bulunabilir.', 'C': 'Vücudumuzu oluşturan bütün hücrelerde, otozomal kromozomlarla birlikte, cinsiyet kromozomları bulunur.', 'D': 'İnsanların X kromozomunda bulunan genler, cinsiyet hormonlarının üretilmesinde etkilidir.', 'E': 'Balık pulluluk ve kulak kıllılığı gibi karakterler, babadan oğula Y kromozomuyla aktarılırlar.'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili hastası olmayan anne ve babadan, hemofili hastası bir çocuk dünyaya geliyor. Bu durumla ilgili olarak, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?(Hemofili hastalığı, X kromozomunda taşınan çekinik bir genle belirlenir.) Options: {'A': 'Babada hastalıkla ilgili (çekinik) gen yoktur.', 'B': 'Erkek çocuklar, bu karakter bakımından tek gen bulundururlar.', 'C': 'Anne bu özellik yönüyle taşıyıcıdır.', 'D': 'Bu ailede, sadece erkek çocuklar hasta olabilirler.', 'E': 'Ailenin bütün kız çocukları taşıyıcı olur.'}", "target": "E"} {"input": "“Lorenzo’nun Yağı” filmine de konu olan “Adreno lökodistrofi (ALD) sendromu” vücutta biriken doymuş yağların bir enzim eksikliğine bağlı olarak sinir hücrelerindeki miyelin kılıfları eritmesidir. Hastalığın erken dönemlerinde davranış bozukluğu, sağırlık, körlük ve kısmi felç görülür. İleri dönemde ALD hastaları ergenliğe ulaşmadan ölmektedir. Yapılan çalışmalar bu hastalığın X kromozomu üzerinde taşınan çekinik özellikte bir gen ile kalıtıldığını ortaya koymuştur. Bu bilgilere dayanarak, ALD sendromu için, I. Hastalığa neden olan gen babadan çocuklarına aktarılamaz. II. Sadece erkek çocuklarda gözlenir. III. Sadece kız çocuklarda gözlenir. IV. Hastalığa neden olan gen anneden çocuklarına aktarılamaz. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "B"} {"input": "İnsanlarda, hemofili (kanın pıhtılaşmaması) hastalığı X kromozomundaki çekinik bir genle aktarılır. Aşağıdaki soyağacında hemofili olan tüm bireyler taralı olarak gösterilmiştir. Bu soyağacında, numaralarla gösterilen bireylerden hangilerinde hemofililik geni kesinlikle bulunur? Options: {'A': '1, 2 ve 4', 'B': '2, 4 ve 5', 'C': '1 ve 2', 'D': '2 ve 3', 'E': '4 ve 5'}", "target": "B"} {"input": "Biyoloji Öğretmeni, biyolojik çeşitlilik ile ilgili bazı kavramların özelliğini tahtada öğrencilerine göstermiştir. Buna göre, tahtada özelliği bulunmayan kavram aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Rekombinasyon', 'B': 'Konjugasyon', 'C': 'Modifikasyon', 'D': 'Krossing over', 'E': 'Mutasyon'}", "target": "C"} {"input": "İki farklı aileye ait şekildeki soyağacında, renk körü olan bireyler koyu renkle, normal görüşlü olan bireyler ise beyaz olarak gösterilmiştir. Bu soyağacındaki numaralı bireyler ve özellikleriyle ilgili olarak, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': '7. birey, babasından normal görüşlü olmayı sağlayan X kromozomu almıştır.', 'B': '4. ve 8. bireyler, normal spermlerin, çekinik gen taşıyan normal yumurtaları döllemesi sonucunda oluşmuşlardır.', 'C': '1. birey, bu karakter (renk körlüğü) yönüyle homozigot genotiplidir.', 'D': '3. bireyin oluşumunu sağlayan spermde, baskın gen taşıyan cinsiyet kromozomu vardır.', 'E': '5. birey, anne ve babasından bu karakterle ilgili farklı allellere sahip X kromozomlarını almıştır.'}", "target": "C"} {"input": "Bal arılarında erkek bireyler haploit (n), dişi bireyler (kraliçe ve işçiler) ise diploit (2n) kromozomludur. Buna göre, üç karakter bakımından baskın özellik gösteren heterozigot bir dişi ile bu karakterleri (AbE) olan bir erkek çaprazlanıyor. Bu çaprazlamada, yumurtaların döllenme şansı %80 olduğuna göre, oğul dölde üç karakteri de baskın olan işçi arıların bulunma olasılığı nedir? Options: {'A': '1\\\\á', 'B': '¿/ú', 'C': '4\\\\á', 'D': '2\\\\á', 'E': '1\\\\Ş'}", "target": "D"} {"input": "İnsanlarda cinsiyet X ve Y kromozomları tarafından belirlenir. X ve Y kromozomlarının tüm genleri birbirinin aleli değildir. Sadece X kromozomu üzerinde bulunan genler olduğu gibi sadece Y kromozomu üzerinde bulunan genler de vardır. Buna göre, bir erkeğin genotipinde bulunan çekinik bir gen; I. X kromozomunun Y ile homolog olmayan bölgesinde, II. Y kromozomunun X ile homolog olmayan bölgesinde, III. otozomal kromozomlar üzerinde durumlarından hangileriyle taşındığında bu kişinin fenotipinde etkisini kesinlikle gösterir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Tavuklarda (a) geni X kromozomu üzerinde taşınmaktadır. Bu gen bakımından homozigot olan civcivler yumurtadan çıkmadan ölmektedir. Bu karakter bakımından heterozigot olan bir horozla, normal olan bir tavuğun çaprazlanmasıyla elde edilen bireyler soyağacında gösterilmiştir. Bu çaprazlamada elde edilen numaralı civcivler yaşadıklarına göre, genotipleri aşağıdakilerin hangisindeki gibi olabilir?(Tavuklarda XX erkek, XY ise dişi bireyleri oluşturur.) Options: {'A': 'XaXa, XaY, XaXa', 'B': 'XAXa, XaY, XAXA', 'C': 'XAXA, XaY, XaXa', 'D': 'XaXa, XAY, XAXa', 'E': 'XAXa, XAY, XaXa'}", "target": "B"} {"input": "Bir araştırmacı, kuşlarla ilgili yaptığı deneylerde; normal olarak (erkek olduğu için) yumurta sarısı proteini üretemeyen bir horoza, dişi eşey hormonları veriyor. Bu durumdaki horozun karaciğer hücrelerinde, yumurta sarısı proteinlerinin sentezlendiğini gözlemliyor. Bu deneyleri yapan araştırmacının, I. Kuşlarda, yumurta sarısı proteinin sentezlenmesinde, dişiye ait bazı eşey hormonları etkili olur. II. Horozlarda, yumurta sarısı proteinin sentezlenmesiyle ilgili genetik şifreler, sadece karaciğer hücrelerinde bulunur. III. Sağlıklı horozların hücrelerinde, yumurta sarısı proteinin üretilmesini sağlayacak genler bulunur. çıkarımlarından hangilerine ulaşması doğru olur? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'Yalnız I', 'C': 'II ve III', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "A"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınan bir gen ile kalıtılan karakteri fenotipinde gösteren bireyler koyu renkte gösterilmiştir. “?” ile gösterilen bireylerin fenotipleri bilinmemektedir. Soyağacı incelendiğinde 1 ve 2 numaralı bireylerin evlendikleri kişilerin bu karakter bakımından genotipi nasıl olmalıdır? Options: {'A': 'XAXA', 'B': 'XAXa', 'C': 'XaXa', 'D': 'XaXa', 'E': 'XAXa'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili hastalığı X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir gen ile kalıtılmaktadır. Hemofili anneyle, sağlıklı bir babanın taşıyıcı erkek çocukları olmuştur. Bu durum için, I. Erkek bireyde gonozomal ayrılmama gerçekleşmiş olabilir. II. Dişi bireyde gonozomal ayrılmama gerçekleşmiş olabilir. III. Oluşan bireyin gonozomları XXY şeklindedir. IV. Oluşan birey 45 kromozomludur. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Kas distrofisi hastalığı, kasların gittikçe zayıflaması ve uyumlu çalışmamasıyla kendini gösterir. Bu gene sahip erkek çocuklar yaşamlarının ilk evrelerinde normal görünüşlüdür. Fakat genellikle ergenliğe ulaşmadan kasları erimeye ve artık madde şeklinde vücuttan atılmaya başlar. Sonuçta çocuk bir deri bir kemik kalır. Ölüm ergenlik çağından önce gelir. Anne ya da baba olamazlar. Bu karakterin kalıtımını sağlayan gen X kromozomunun Y ile homolog olmayan bölgesinde taşınır ve çekinik özelliktedir. Bu bilgilere dayanarak, kas distrofisinin kalıtımı için, I. Sadece anneden erkek çocuklara geçebilir. II. Sadece babadan erkek çocuklara geçebilir. III. Sadece kız çocuklarda görülür. IV. Sadece erkek çocuklarda görülür. yorumlarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'II ve IV', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'II ve III', 'D': 'I ve IV', 'E': 'Yalnız I'}", "target": "D"} {"input": "Çekinik bir gen ile kalıtıldığı bilinen bir özelliğin gonozomal kromozomlar üzerinde taşındığını açıklamak isteyen Biyoloji öğretmeni, öğrencilerine; I. anneden erkek çocuklarına geçip geçmediği, II. özelliği gösteren babanın tüm erkek çocuklarında bu özelliğin görülüp görülmediği, III. kadın ve erkeklerde görülme sıklığı arasında fark olup olmadığı, IV. babadan kız çocuklarına geçip geçmediği, V. özelliği gösteren annenin tüm erkek çocuklarında bu özelliğin görülüp görülmediği bilgilerinden hangilerini de vermesi gerekir? Options: {'A': 'I ve IV', 'B': 'II ve III', 'C': 'IV ve V', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve V'}", "target": "E"} {"input": "Çekirgelerde normal erkekler 2n – 1 kromozomlu (20 + X0), normal dişiler ise 2n kromozomlu (20 + XX) olmaktadır. Buna göre, çekirgelerde cinsiyetin belirlenmesi ve cinsiyet kromozomlarıyla ilgili olarak, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Normal bir üreme olayında, erkek ve dişi bireylerin oluşma olasılıkları eşittir.', 'B': 'Erkeklerdeki mayoz bölünme sırasında, cinsiyet kromozomlarında, krossing over ile gen değiştirme olasılığı yoktur.', 'C': 'Erkek bireyler cinsiyet kromozomu yönüyle, her zaman tek çeşit sperm üretirler.', 'D': 'Bir dişi bireyin oluşabilmesi için, hem yumurtanın hem de spermin cinsiyet (X) kromozomu bulundurması gerekir.', 'E': 'Erkeklerin vücut hücrelerindeki gen sayısı, dişilerin vücut hücrelerindekinden daha azdır.'}", "target": "C"} {"input": "Kırmızı ve beyaz çiçekli aslanağzı bitkilerinin çaprazlanması sonucu, F1 dölünde %100 pembe renkli çiçek açan bitkiler meydana geliyor. F1 dölündeki bireylerin kendileştirilmesiyle oluşan F2 dölünde ise %25 kırmızı, %50 pembe ve %25 beyaz çiçekli bitkiler bulunuyor. Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin kalıtım tekniği yukarıda anlatılan duruma benzemez? Options: {'A': 'Kırmızı ve gri renkli sığırlardan, kırçıl (demir kırı) buzağıların dünyaya gelmesi', 'B': 'A ve B kan grubundan anne – babanın, AB grubundan çocuklarının doğması', 'C': 'Endülüs tavuklarında tüy renginin siyah, beyaz veya mavi olması', 'D': 'İnsanlarda üç değişik şekilde (M, N ve MN) ortaya çıkan ve kan alışverişini etkilemeyen kan karakterinin bulunması', 'E': 'Kuşlarda, Y kromozomu taşıyan zigotlardan dişilerin, Y kromozomu taşımayan zigotlardan ise erkeklerin gelişmesi'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki soyağacında bir karakteri fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. Bu karakterin kalıtımını sağlayan gen; I. otozomal baskın, II. otozomal çekinik, III. X’e bağlı baskın, IV. X’ e bağlı çekinik özelliklerden hangilerine sahip olamaz? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız IV', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'I, III ve IV'}", "target": "E"} {"input": "Hemofili taşıyıcısı bir anne ile hemofili olmayan bir babadan hemofili kız çocuğunun oluşması; I. otozomları ayrılmamış yumurta ile gonozom taşımayan spermin birleşmesi, II. gonozomları ayrılmamış spermle normal yumurtanın birleşmesi, III. gonozom içermeyen bir spermle normal bir yumurtanın birleşmesi, durumlarından hangileri sonucu gerçekleşebilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "B"} {"input": "Kromozomlarda ayrılmama sonucu oluşan bir bireyin kromozom haritası aşağıda gösterilmiştir. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 X X Y Bu birey ve oluşumuyla ile ilgili, I. Gonozomları ayrılmamış yumurta ile normal bir spermin döllenmesiyle oluşmuştur. II. Oluşturacağı gamette her durumda bir tane fazladan kromozom vardır. III. Kromozom sayısı normalden bir fazladır. yargılarından hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Kromozomların yapısı üzerinde çeşitli mutasyonlar meydana gelebilir. Bunlar aşağıda açıklamaları ve şematik gösterimleriyle birlikte verilmiştir. Delesyon: Kromozom üzerinde bir parçanın kopup kaybolması. İnversiyon: Kromozomdan kopan parçanın ters dönerek koptuğu yere tekrar bağlanması. Duplikasyon: Kromozom üzerinden bir parçanın tekrar etmesi. Translokasyon: Homolog olmayan kromozomlar arasında parça değişmesi. Bu bilgilere göre, I. Down sendromlu bireylerin oluşmasının sebebi parça tekrarı (dublikasyon) ve translokasyondur. II. Kromozom yapısında meydana gelen mutasyonlar bireyin kalıtsal özelliklerinin değişmesine yol açar. III. Aynı mutasyon bir kromozomda delesyona diğer bir kromozomda translokasyona neden olabilir. yargılarından hangilerine varılabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir yaşama birliğinde (gölde) bulunan, bazı ekolojik basamakların durumu ve büyüklüğü şekilde karşılaştırılmıştır. Bu şekildeki ekolojik basamaklar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Bir popülasyonda, bütün bireyler üreme olayını gerçekleştirebilir.', 'B': 'Komüniteler, popülasyonlardan daha fazla tür çeşidine sahiptir.', 'C': 'Popülasyonlar, her zaman tek tür canlılardan meydana gelir.', 'D': 'Komünite içinde, hem bitkiler hem de hayvanlar bulunabilir.', 'E': 'Ekosistemler, canlı ve cansız varlıklardan oluşan yaşama ortamlarıdır.'}", "target": "A"} {"input": "Doğal bir çevrenin cansız etmenlerinden olan ışık, canlılık için mutlaka gerekli olan bir fiziksel faktördür. Işık enerjisi, ekosistemde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini sağladığı için, bütün canlıların yaşamında etkilidir? Options: {'A': 'Bitkilerin terlemesine olanak sağlama', 'B': 'Tohumların çimlenmesini başlatma', 'C': 'Vücut ısısının oluşumunu sağlama', 'D': 'Fotosentezle besin üretimini sağlama', 'E': 'Topraktaki mineralleri parçalama'}", "target": "D"} {"input": "Doğal bir ekosistemde besin zincirini oluşturan her canlı türü aşağıdaki şekilde bir harfle gösterilmiştir. Bu besin zincirinde aşağıdakilerden hangisinin meydana gelmesi D popülasyonunun birey sayısında artışa neden olmaz? Options: {'A': 'E popülasyonundaki birey sayısının artması', 'B': 'C popülasyonundaki birey sayısının artması', 'C': 'G popülasyonundaki birey sayısının azalması', 'D': 'B popülasyonundaki birey sayısının artması', 'E': 'F popülasyonundaki birey sayısının azalması'}", "target": "A"} {"input": "Ototrof ve heterotrof beslenen canlıların oluşturduğu doğal bir ekosistemde ototrof canlıların sayısındaki değişiklik grafikteki gibi olmuştur. Bu ekosistemde aşağıdaki değişimlerden hangisi meydana gelir? Options: {'A': 'Işık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüşümünün artması', 'B': 'Hazır organik besin alan canlıların sayısının azalması', 'C': 'Ortamda organik besin miktarının artması', 'D': 'Otçul hayvanlar arasındaki rekabetin azalması', 'E': 'Atmosferdeki oksijen oranının artması'}", "target": "B"} {"input": "Canlıların yapısındaki azotun tekrar kullanılabilir hale getirilmesi sırasında gerçekleşen bazı olaylar aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Bu döngüde görev yapan ve numaralarla gösterilen canlılardan hangileri prokaryot hücre yapısında olabilir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "B"} {"input": "Doğal ekosistemlerde yaşayan her canlı organizma, beslenme yönüyle bazı maddelere gereksinim duyar. Buna göre, aşağıdaki canlı gruplarından hangisinin beslenmesi için, dışarıdan alması gereken moleküller yanlış verilmiştir? Options: {'A': 'Tam parazit bitki - Organik ve inorganik besinler', 'B': 'Fotosentetik bakteri - CO2 ve H2S', 'C': 'Böcekçil bitki - Protein ve CO2', 'D': 'Kemosentetik bakteri - Nitrat tuzları', 'E': 'Saprofit bakteri - Organik artıklar'}", "target": "D"} {"input": "İnsanların yaşadıkları ortamlarda, hava kirliliğine neden olan bazı önemli etmenler aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Birincil Kirleticiler CO, CO2, SO2, NO, Hidrokarbonlar, Tozlar İkincil Kirleticiler HNO3, HSO, H2CO3. Bu kirletici etmenler ve etkileriyle ilgili olarak, I. Hava kirliliğine neden olan bazı kirletici faktörler insan kaynaklı değildir. II. Sanayi artıkları ve araba egzozlarından çıkan gazların birleşmesiyle asitli kirleticiler oluşmaktadır. III. İnsan kaynaklı kirletici etmenler, asit yağmurlarının oluşmasına neden olabilir. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Atmosferde CO2 nin birikmesine bağlı olarak oluşan sera etkisi, ekosistemlerde; I. biyosferde bulunan bitki ve hayvan türlerinin sayısının artması, II. organik artıkların inorganik artıklara dönüşümünü sağlayan saprofit canlıların sayısının artması, III. yeryüzündeki ısı değişikliklerinin ve ortalama ısı miktarlarının artması değişimlerinden hangilerinin gerçekleşmesine neden olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "E"} {"input": "Hayvanların azot devrindeki etkisini öğrencilerine açıklamaya çalışan Biyoloji öğretmeni 3 olasılık üzerinde duruyor. I. Ölmeleri sonucunda vücutlarında bulunan azotun çürüme yoluyla toprağa karışması II. Atmosfer azotunu solunum yoluyla vücuda alma III. Azot ayrıştırıcı bakterileri vücudunda bulundurma Biyoloji öğretmeni, bu olasılıklardan hangilerinin hayvanların azot devrine katkısı olabileceğini, öğrencilerinden belirtmelerini istemiştir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisini işaretleyen öğrencinin cevabı doğru olur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve III'}", "target": "C"} {"input": "Doğal bir ekosistemdeki besin zincirinde, etkileşim halinde olan canlılar şekilde gösterilmiştir. Güneş Üreticiler X canlısı Y canlısı Kartal Bu besin ağındaki 'X' ve 'Y' canlılarıyla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Üretici organizmalara bulaşacak zehirli bir madde, en çok oranda, Y canlılarında birikir.', 'B': 'Y tek hücreli bir bakteri olabileceği gibi, çok hücreli bir mantar da olabilir.', 'C': 'Hem X hem de Y tüketici olarak beslenen canlılardır.', 'D': 'X canlısının birey sayısı, onunla beslenen kartallardan daha fazla olabilir.', 'E': 'Y canlısı, doğadaki organik artıkların, inorganik maddelere parçalanmasını sağlar.'}", "target": "A"} {"input": "Aynı ekosistemde yaşayan üç farklı canlıya ait bazı özellikler şunlardır. X canlısının besin kaynağı, Y canlısıdır. Y canlısı topraktaki azot tuzlarını kullanabilir. Z canlısı, hem X, hem de Y canlısından besin alır. Bu beslenme ilişkilerine göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenir? Options: {'A': 'Z canlısı saprofit (çürükçül) olarak beslenen bir mantar türüdür.', 'B': 'Y canlısı, çiçekli bir bitkidir.', 'C': 'X ve Z canlıları, heterotrof olarak beslenen canlılardır.', 'D': 'Y canlısı, kemosentezle besin üreten bir bakteri türüdür.', 'E': 'X canlısı, etçil beslenen bir hayvandır.'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekosistemde bulunan bazı canlılar arasında kurulan besin zinciri aşağıda verilmiştir. Besin Çekirge Kurbağa Yılan Yoncalar Gelincik Bu besin zincirinin bulunduğu çevredeki kurbağa sayısının azalmasına, aşağıdaki olaylardan hangisinin gerçekleşmesi neden olabilir? Options: {'A': 'Üretici olan yeşil bitkilerin artması', 'B': 'Sistemdeki saprofit canlıların artması', 'C': 'Ortamda çekirge sayısının artması', 'D': 'Kurbağaların daha çok oranda çekirge tüketmesi', 'E': 'Gelinciklerin yılanla beslenmeyi azaltması'}", "target": "E"} {"input": "Ekosistemlerdeki mikro-klima terimi aşağıdakilerden hangisini ifade etmek için kullanılır? Erdinç Öğretmen’in cevabı, aşağıdakilerden hangisi olmalıdır? Options: {'A': 'Üretici organizmaların bulunduğu alanları', 'B': 'Ekosistemlerdeki komünite çeşitliliğini', 'C': 'Canlıların yaşadığı alanın sınırlarını', 'D': 'Canlılar arasındaki beslenme ilişkilerini', 'E': 'Ekosistemlerdeki küçük iklim bölgelerini'}", "target": "E"} {"input": "Karbon döngüsünün gerçekleşmesinde görevli olan, aşağıdaki canlılardan hangisi diğerlerinden farklı yönde etkilidir? Options: {'A': 'Yeşil algler', 'B': 'Tam parazit bitkiler', 'C': 'Saprofit bakteriler', 'D': 'Çürükçül mantarlar', 'E': 'Omurgasız hayvanlar'}", "target": "A"} {"input": "Bir kara ekosisteminde yaşayan, beş farklı canlı türü arasındaki beslenme ilişkisi şekildeki gibidir. Yeşil bitki, Çekirge, Fare, Yılan, Kertenkele. Bu ekosistemde, toprağa bırakılan çözünmeyen zehirli (toksin) bir maddenin, canlı çeşitlerinin dokularında, 0,01 mg, 0,03 mg, 0,2 mg, 0,5 mg ve 1 mg olarak biriktiği tespit ediliyor. Buna göre, zehirli madde miktarı ve canlılar için, aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur? Options: {'A': '0,01 1 0,03 0,2 0,5', 'B': '0,5 0,01 0,03 1 0,2', 'C': '0,01 0,03 0,2 0,5 1', 'D': '0,03 0,2 0,01 1 0,5', 'E': '1 0,5 0,2 0,03 0,01'}", "target": "C"} {"input": "Doğadaki ekosistemlerin ve biyolojik çeşitliliğin korunması için; I. tarımda ilaç kullanımı yerine, biyolojik mücadelenin yaygınlaştırılması, II. biyolojik ıslah yöntemleri kullanılarak yeni tür melezlerinin elde edilmesi, III. çevre kirliliğinin önlenmesi yöntemlerinden hangileri uygulanmalıdır? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "A"} {"input": "Işıklı ortamdaki yapay bir gölde; otçul balık, etçil balık, su yosunu ve bazı yeşil bitkiler yetiştirilmektedir. Bu yapay gölde, daha fazla etçil balık üretebilmek için, aşağıdakilerden hangisinin yapılması uygun olmaz? Options: {'A': 'Göle düşen ışık şiddetinin bir miktar azaltılması', 'B': 'Gölde oluşan artık ürünlerin uzaklaştırılması', 'C': 'Ortamda üretici organizmaların sayısının artırılması', 'D': 'Suya bir miktar karbondioksit ilave edilmesi', 'E': 'Su sıcaklığının üreme için en uygun değere getirilmesi'}", "target": "A"} {"input": "İnsan eli değmemiş normal bir ormanla, tahrip edilmiş bir ormanda akarsulardaki nitrat miktarının değişimi grafiklerde gösterilmiştir. Akarsulardaki nitrat miktarı değişiminin grafiklerdeki gibi gerçekleşmesinde, I. Bitkilerin ölmesiyle toprakta kemosentez yoluyla üretilen nitrat tuzu miktarı azalmıştır. II. Akarsularda yaşayan hayvanların sayısındaki artış nitrat miktarının artmasına neden olmuştur. III. Ormanlarda ağaçların azalması topraktaki nitrat tuzlarının kullanılmasını engellemiştir. faktörlerinden hangileri etkili olmuştur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "E"} {"input": "Aşağıdaki canlılardan hangisinin besin kaynağı diğerlerinden farklıdır? Options: {'A': 'Keçi', 'B': 'Fil', 'C': 'Aslan', 'D': 'Zürafa', 'E': 'Geyik'}", "target": "C"} {"input": "Atmosferin oluşmasını sağlayan ozon tabakası, güneşten gelen ultraviyole ışınları emerek ve yansıtarak dünyaya ulaşmasını engeller veya azaltır. Ozon tabakasının incelmesiyle; I. dünyada bitkiler tarafından üretilen organik besin miktarının artması, II. su ekosistemlerinde yaşayan canlı çeşitliliğinin kara ekosistemlerindekilere oranla daha az etkilenmesi, III. insanlarda, cilt ve deri kanseri oluşma oranının artması durumlarından hangilerinin meydana gelmesi beklenir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "D"} {"input": "Doğadaki oksijen döngüsü sırasında aşağıdaki olaylardan hangisinin gerçekleşmesi mümkün değildir? Options: {'A': 'Saprofit canlıların atmosferdeki oksijen oranını artırması', 'B': 'Kemosentetik bakterilerin havadan oksijen alması', 'C': 'Yeşil bitkilerin, ışıklı ortamda atmosfere oksijen vermesi', 'D': 'Hayvanların atmosfer oksijenini kullanması ve azaltması', 'E': 'Üretici canlıların, gerektiğinde atmosferden oksijen alması'}", "target": "A"} {"input": "Doğal bir yaşama birliğindeki canlılar arasında kurulan beslenme zincirinin bozulmasına; I. yaşanılan ortamın iklim şartlarının çok fazla oranda değişmesi, II. yaşam ortamına bulaşan bir hastalık etkeninin, hızlı bir yayılma göstermesi, III. üretici canlıların besin üretmesi olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi neden olmaz? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "E"} {"input": "Atmosferdeki azot oranının belli bir dengede tutulması canlılığın devamı için gereklidir. Bu azot miktarını değiştirebilen; I. topraktaki azotlu bileşikleri ayrıştıran denitrifikasyon bakterileri, II. havadaki serbest azotu bağlayabilen siyanobakteriler, III. baklagillerin köklerinde yaşayan azot bağlayıcı rhizobium bakterileri canlılarından hangileri havanın azotunu artırıcı yönde etki yapar? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Saprofit beslenen canlılar için, I. Bazıları ökaryot bazıları prokaryot hücre yapısına sahiptir. II. Gelişmiş hücre dışı enzim sistemine sahiptirler. III. Organik hayvan ve bitki atıklarını inorganik maddelere ayrıştıran çürükçül canlılardır. yargılarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Doğal bir ekosistemde yaşayan farklı canlıların, bazı besin maddelerini elde etme yöntemleri, tabloda karşılaştırılmıştır. Bu bilgilere göre, belirtilen canlıların beslenme şekilleri, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir? Options: {'A': 'Otçul - Etçil - Otçul', 'B': 'Etçil - Otçul - Saprofit', 'C': 'Ototrof - Saprofit - Otçul', 'D': 'Otçul - Etçil - Saprofit', 'E': 'Ototrof - Saprofit - Ototrof'}", "target": "D"} {"input": "Doğal bir ekosistemde canlılar ve cansızlar arasında gerçekleşen madde döngüleri aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Bu madde döngüsündeki hangi canlı grubu, II. dereceden tüketici olarak adlandırılır? Options: {'A': 'Yeşil bitkiler', 'B': 'Otçul hayvanlar', 'C': 'Etçil hayvanlar', 'D': 'Çürükçül canlılar', 'E': 'Kemosentetik bakteriler'}", "target": "C"} {"input": "Kemosentetik ototrof canlıların gerçekleştirdiği reaksiyonlarla, yeşil bitkilerde olduğu gibi organik besinler sentezlenebilir. Bu iki besin üretme yolunu ayıran temel faktör aşağıdakilerden hangisidir? Options: {'A': 'Besin üretimini sağlayan reaksiyonların, hücrenin sitoplazmasında gerçekleşmesi', 'B': 'Besin üretimi sırasında ortamdaki su moleküllerinin kullanılması', 'C': 'Karbon kaynağı olarak farklı moleküllerin kullanılması', 'D': 'Besin üretimi için gerekli enerji kaynaklarının farklı olması', 'E': 'Reaksiyon sonucunda sentezlenen organik besinlerin farklı olması'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıdaki canlılardan hangisinin Türkiye’de soyu tükenmiş değildir? Options: {'A': 'Anadolu parsı', 'B': 'Asya fili', 'C': 'Kunduz', 'D': 'Yaban eşeği', 'E': 'Angora tavşanı'}", "target": "E"} {"input": "Doğal ekosistemlerdeki ışık enerjisi, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini sağladığı için, bütün canlıların yaşamında etkilidir? Sınıfa ekoloji konusunu anlatan öğretmenin, abiyotik faktörlerden ışık ile ilgili sorduğu soruya, aşağıdakilerden hangisi söylenirse cevap doğru olur? Options: {'A': 'Topraktaki minerallerin parçalanmasını sağlaması', 'B': 'Görme duyusunun oluşmasını sağlaması', 'C': 'Sıcaklık farkları oluşturarak toprak oluşturması', 'D': 'Vücut ısısının oluşmasını sağlaması', 'E': 'Üreticilerin organik besin üretmesini sağlaması'}", "target": "E"} {"input": "Bir araştırmacı, “Her canlı organizma, azot kaynağı olarak organik maddelere muhtaçtır.” hipotezini kuruyor. Bu hipotezi kuran araştırmacı; I. ototrof olarak beslenen yeşil bitkiler, II. saprofit beslenen bakteri ve mantarlar, III. kemosentezle besin üreten ototrof bakteriler özelliklerine sahip olan canlılardan hangilerini dikkate almamıştır? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Belirli bir iklim bölgesinde, aşağıda verilenlerden hangilerinin birlikte bulunması, o alanın bir ekosistem örneği olmasını sağlar? Options: {'A': 'Cansız maddeler, I. ve II. tüketiciler ve ayrıştırıcılar', 'B': 'Üreticiler, hayvanlar ve ayrıştırıcılar', 'C': 'Yeşil bitkiler, cansız maddeler ve hayvanlar', 'D': 'Cansız maddeler, üreticiler ve ayrıştırıcılar', 'E': 'Üreticiler, cansız maddeler, hayvanlar ve ayrıştırıcılar'}", "target": "E"} {"input": "Çevre kirliliğini önlemek için, günümüzde çok çeşitli önlemler alınmaktadır. Etkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki önlemlerden hangisi kirliliğin önlenmesinde diğerlerinden daha az etkilidir? Options: {'A': 'Tarım zararlılarına karşı kimyasal ilaç kullanımının engellenmesi', 'B': 'Evsel ve endüstri artıklarının, arıtma işlemine uğradıktan sonra sulara bırakılması', 'C': 'Tarım arazileri üzerine, sanayi tesisleri ve şehirlerin kurulmasının engellenmesi', 'D': 'Nesli tükenmek üzere olan türlerin özel alanlarda koruma altına alınması', 'E': 'Isınma ve sanayide enerji temini için fosil yakıt kullanımının azaltılması'}", "target": "D"} {"input": "Asetaldehit fabrikasından ortama atılan organik bir atığın istiridyelerde birikimi ve buna bağlı olarak insanlarda minamata hastalığının gelişimi grafiklerde gösterilmiştir. Bu veriler incelendiğinde, I. İnsanların istiridye yemesi engellenirse daha önceden vücutta biriken atık miktarı azalabilir. II. Fabrikadan atılan atık miktarı arttıkça hastalanan insan sayısı da sürekli olarak artmaktadır. III. Fabrika atığı, besin zinciri yoluyla insanlara taşınarak hastalığa neden olmuştur. sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Meyvelere zarar veren bir böcek türünü (X) öldürmek için kullanılan ilaçlar, aynı ekosistemde yaşayan bir başka böcek türüne (Y) daha çok zarar vermiştir. Bu duruma bağlı olarak kullanılan ilaç miktarının artırılmasına rağmen, X türüne ait böceklerin başlangıca oranla daha fazla artmasına, I. Y türü, X ile beslendiği için, bu türün ölmesi, X türünün artmasına neden olmuştur. II. X türüne ait böcekler, zamanla ilaca karşı direnç kazanmışlardır. III. Kullanılan böcek ilacı X türünün üreme gücünü doğrudan artırmıştır. durumlarından hangilerinin gerçeklemesi neden olabilir? Options: {'A': 'I ve III', 'B': 'Yalnız I', 'C': 'II ve III', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "E"} {"input": "İnsanlar tarafından elbise yapımında kullanılan yünlerin proteinleri, çok sayıda disülfit bağıyla çapraz bağlara sahiptir. Elbise güveleri bu yündeki proteinleri parçalayarak besinini temin edebilir. Çünkü bu güvelerde disülfit bağını indirgemeye yarayan bir enzim vardır. Bu beslenme yeteneği, güvelere; I. daha çok proteinli besin alarak metabolizması için gerekli hammaddelere ulaşabilme, II. bazı canlıların yaşayamadığı ortamlarda yaşayabilme, III. farklı bir besin kaynağını kullanarak, diğer canlılarla olan rekabeti azaltma avantajlarından hangilerini sağlar? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "B"} {"input": "Bazı canlılar besinlerini karşılama yönüyle hem ototrof hem de heterotrof özellik gösterebilirler. Beslenmeyle ilgili özellikleri; I. organik besin yapı taşlarından kendine özgü besinleri sentezleyen ve ışıksız ortamda inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettiği enerjiden besin üretebilen bakteriler, II. yaşadıkları toprakta yeterli azot bulunmadığı için, azot ihtiyacını böcekleri yiyerek karşılayan, ancak diğer tüm organik besinlerini kendisi üretebilen böcekçil bitkiler, III. kloroplastları sayesinde besin sentezleyebilen ve ışıksız ortamlarda pinositoz yapabilen öglena şeklinde olan canlılardan hangileri, yukarıda belirtilen beslenme tipine örnek gösterilebilir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız II', 'D': 'Yalnız I', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "A"} {"input": "Deniz balıkları belli bir basınç aralığında yaşarlar. Yüzey balıkları derine indirilirse basınçtan dolayı ezilirken, derin deniz hayvanları da genellikle yüzeye getirilecek olursa patlayarak ölürler. Derin deniz hayvanlarının yüzeyde ölmesi, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? Options: {'A': 'Dip kumlarında yaşamaya uyumlu hayvanların iç basıncının yüzeyden fazla olması', 'B': 'Yüzey sularındaki avcı hayvan sayısının, derinlerden fazla olması', 'C': 'Derinlerde bulunan bazı besin türlerinin yüzeyde bulunmaması', 'D': 'Yüzeydeki ışık miktarının canlının yaşamı için olumsuz etki yapması', 'E': 'Derinlerde az oksijenli hayata alışan canlıların bol oksijenli yüzey hayatına uyum sağlayamaması'}", "target": "A"} {"input": "Atmosferde bulunan karbondioksit, organik bir maddenin yapısına katılıp, metabolizmada kullanıldıktan sonra tekrar atmosfere veriliyor. Organik molekülün yapısındaki bu karbonun atmosfere en kısa yoldan geri verilmesi aşağıdakilerden hangisiyle sağlanabilir? Options: {'A': 'Üretici organizmaların, bu organik bileşikten yağ asidi üretmesiyle', 'B': 'Ototrof organizmanın, ürettiği organik maddeyi hücre solunumunda kullanmasıyla', 'C': 'Otçul beslenen organizmaların, organik besinleri solunumda kullanmalarıyla', 'D': 'Tüketici organizmaların, ilgili organik besinden vitamin sentezlemesiyle', 'E': 'Organik maddelerin, etçil canlıda depo besinler hâline getirilmesiyle'}", "target": "B"} {"input": "Doğal bir ekosistemde, besin ve enerji akışı ile bazı maddelerin devirli olarak kullanılması şekilde gösterilmiştir. Topraktaki ve sudaki Güneş enerjisi inorganik maddeler Üreticiler Ayrıştırıcılar Enerji X Y Enerji kaybı Bu sistemde, X ve Y ile gösterilen basamaklara aşağıdaki canlı gruplarından hangileri gelmelidir? Options: {'A': 'Saprofit bakteri Kemosentetik bakteri', 'B': 'İkincil tüketici Birincil tüketici', 'C': 'Birincil tüketici Ototrof canlı', 'D': 'Otçul hayvan Etçil hayvan', 'E': 'Etçil hayvan Etçil-otçul hayvan'}", "target": "D"} {"input": "Yukarıdaki şekilde azot döngüsünün bir bölümü şematik olarak gösterilmiştir. Döngüde görev alan 1, 2 ve 3 ile gösterilen canlılarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? Options: {'A': '1, atmosferin serbest azotunu toprağa bağlar.', 'B': '2, toprağın azot tuzu miktarını artırır.', 'C': '3, azot bağlayıcı bakterilerdir.', 'D': 'Her üç canlı da prokaryot hücre yapısındadır.', 'E': '2, kemosentez yaparak kendi besinini üretir.'}", "target": "C"} {"input": "Bir ekosistemde yer alan besin piramidinde I, II, III ve IV ile ifade edilen canlıların bulunduğu basamaklar gösterilmiştir. Bu besin piramidi ve canlılarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz? Options: {'A': 'Enerji akışı I den IV e doğru azalarak gerçekleşir.', 'B': 'IV, güneş enerjisini kimyasal bağ enerjisine çevirir.', 'C': 'II, karnivor; III, herbivor beslenir.', 'D': 'I in dokularında biriken kimyasal madde miktarı en fazladır.', 'E': 'İkinci trofik düzeydeki canlı III tür.'}", "target": "A"} {"input": "Bir ekosistemde organik atıkları parçalayan saprofit canlı sayısının hızla azaldığı tespit edilmiştir. Bu duruma bağlı olarak aşağıdaki sonuçlardan hangisinin ortaya çıkması beklenmez? Options: {'A': 'Bitkiler arasında rekabetin artması', 'B': 'Geçici kirlenmenin oluşması', 'C': 'Madde döngülerinin sekteye uğraması', 'D': 'Yeni ekosistemlerin oluşması', 'E': 'Toprağın verimini yitirmesi'}", "target": "D"} {"input": "Bir çiftçi, tarlasındaki böceklerden kurtulmak için önce kimyasal ilaçlar kullanarak mücadele etmiş ve başlangıçta başarılı olmuştur. Bir süre sonra kullandığı kimyasal ilacın böcekleri etkilemediğini ve böcek sayısında aşırı artış olduğunu görmüştür. Bu sorunu çözmek isteyen çiftçi, böceklerle beslenen kuşları tarlasına çekerek böcek sayısını biyolojik mücadele yaparak azaltmıştır. Bu bilgiye göre, belirtilen zaman diliminde tarladaki kuşların birey sayısı aşağıdaki grafiklerden hangisiyle gösterilebilir? Options: {'A': 'Birey sayısı Zaman', 'B': 'Birey sayısı Zaman', 'C': 'Birey sayısı Zaman', 'D': 'Birey sayısı Zaman', 'E': 'Birey sayısı Zaman'}", "target": "C"} {"input": "Farklı canlılarda gözlenen, aşağıdaki beslenme şekillerinden hangisi, besinini karşılama yönüyle diğerlerinden farklıdır? Options: {'A': 'Konak bitkinin soymuk borularındaki besinlerle beslenen canavar otu', 'B': 'İnce bağırsaklardaki sindirim ürünleriyle beslenen teny', 'C': 'Hayvan ve bitki artıkları üzerinde beslenen bakteriler', 'D': 'İnsanların deri hücreleriyle beslenen uyuz böcekleri', 'E': 'Alyuvarların içinde çoğalarak, sıtma hastalığına neden olan plazmodyum'}", "target": "C"} {"input": "Gelişmekte olan bir serçe popülasyonunda, avcı sayısında, serçe sayısında ve serçelerin ölüm oranında meydana gelen değişiklikler grafikte gösterilmiştir. Belirtilen popülasyonlarda, birey sayısının bu şekilde değişmesiyle ilgili olarak, I. Serçelerdeki birey sayısının artması, avcı sayısının azalmasına neden olmuştur. II. Ölüm oranındaki değişmeler, sadece avcı sayısındaki değişmelerden kaynaklanmıştır. III. Avcı sayısının azalması, ölüm oranını da azalttığı için, serçe popülasyonunun büyümesinde olumlu etki yapmıştır. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız III', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve II'}", "target": "A"} {"input": "Bir ekosistemde bulunan tavşan popülasyonundaki birey sayısının zamana göre değişimi grafikte gösterilmiştir. Bu grafikteki bilgilere göre tavşan popülasyonundaki değişimlerle ilgili, I. Popülasyon belli bir zamandan sonra yok olmaya başlamıştır. II. Popülasyonun büyümesi dengeli olarak devam etmektedir. III. Tavşandaki üreme oranı her zaman doğum oranından fazla gerçekleşmiştir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'II ve III'}", "target": "A"} {"input": "Popülasyonların büyüme hızları doğum ve ölüm oranları ile içe ve dışa göç oranlarına bakılarak belirlenebilir. Buna göre, bazı özellikleri; I. doğum ve ölüm oranları birbirine eşit, II. popülasyon içine göç ile doğum oranı, ölüm oranından fazla, III. popülasyon içine göç oranı, ölüm oranına eşit, IV. popülasyon dışına göç oranı, doğum oranından fazla şeklinde olan popülasyonlardan hangileri, büyümekte olan popülasyonlara örnek verilebilir? Options: {'A': 'II ve IV', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'I ve III'}", "target": "D"} {"input": "Canlılar yaşam ilişkilerine göre bir grup altında toplanırlarsa aşağıdakilerden hangisi diğer dördünden farklı bir grupta yer alır? Options: {'A': 'İnsan ile bağırsağında yaşayan B ve K vitamini üreten bakteriler', 'B': 'Salyangoz kabuğuna yerleşen yengeç ve onun artıklarıyla beslenip onu koruyan deniz gülü', 'C': 'Odunla beslenen termit ve bu odunu sindiren kamçılı tek hücreli canlı', 'D': 'Fotosentez yaparak beslenen alg ve saprofit beslenen mantarın oluşturduğu liken birliği', 'E': 'Karınca yuvalarında yaşayan ve onların artıklarıyla beslenen misafir karıncalar'}", "target": "E"} {"input": "Aynı ekosistemlerde yaşayan farklı türe ait iki popülasyon için, I. Aralarında av - avcı ilişkisi oluşur. II. Her iki popülasyonun da taşıma kapasitesi aynı olur. III. Birim zamanda oluşturabilecekleri birey sayısı eşittir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bitkilerin beslenmesiyle ilgili olarak bazı ilişkiler şunlardır: I. Bazı bitkiler, üzerinde yaşadıkları konak bitkiden sadece su ve mineralleri alırlar. II. Bazı bitkiler, üzerinde yaşadıkları konaktan her türlü organik besini ve inorganik maddeleri alırlar. III. Bazı bitkiler, kendileri için gerekli azotun çoğunu dış ortamdan organik olarak alırlar. Bu ilişkilerden hangileri, yarı parazitlik durumuna örnek olabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "C"} {"input": "Aynı ekosistemde yaşayan üç farklı omurgalı türünün, farklı sıcaklıklardaki gelişme durumları grafikte gösterilmiştir. Bu omurgalı türleri ve ortam sıcaklığı arasındaki etkileşimlerle ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Üç türün de ortak olarak çoğalabildiği bir sıcaklık değeri vardır.', 'B': 'A ve C türlerinin, sıcaklık değişimlerine toleransı, B türüne göre daha azdır.', 'C': 'A türü, soğuğa diğer türlere oranla daha dayanıklıdır.', 'D': 'C türü, çevre sıcaklığına bağlı olarak, vücut sıcaklığını değiştirir.', 'E': 'B türü ortamın sıcaklık değişimlerine diğer türlere oranla daha dirençlidir.'}", "target": "D"} {"input": "Birlikte yaşayan iki canlıdan biri yarar görürken, diğerinin zarar gördüğü yaşama şekli parazitizm olarak adlandırılır. Bu beslenme ilişkisiyle ilgili olarak, I. Parazit yaşayan organizmaların sindirim sistemleri, diğer heterotrof organizmalara oranla daha az gelişmiştir. II. Konak ile paraziti aynı türden canlılar olamaz. III. Bit, pire ve tahta kurusu gibi vücudun dışında yaşayan parazit canlılara dış parazit denir. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'Yalnız III'}", "target": "B"} {"input": "Termitler (beyaz karıncalar), odun özüyle beslenirler. Ancak odundaki selülozu sindirecek enzim sistemleri olmadığı için, bağırsaklarında yaşayan bakterilerden yararlanırlar. Bu beslenme ilişkisiyle ilgili olarak, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Termitler ve bakteriler selülozun sindirilmesi sonucu oluşan glikozu, glikojen sentezinde kullanabilirler.', 'B': 'Bakteriler, termitlerden hem besin bulma hem de barınma olarak faydalanırlar.', 'C': 'Termitler ile bakteriler arasında mutualizm şeklinde yaşama ilişkisi vardır.', 'D': 'Bakteriler selülozu sindirerek, hem kendilerinin hem de termitlerin beslenmesini sağlarlar.', 'E': 'Bakterilerin termitin bağırsağından uzaklaştırılması, termitleri olumsuz yönde etkilerken bakterilerin daha hızlı çoğalmasına neden olur.'}", "target": "E"} {"input": "Ökse otu gibi bazı bitkiler sahip oldukları kloroplastlar sayesinde besinlerini sentezleyebilirler. Ancak üzerinde yaşadıkları bitkinin odun borularına emeçlerini uzatarak su ve mineralleri alırlar. Bu beslenme şekliyle ilgili, I. Ökse otu, yarı parazit bir canlı olarak kabul edilebilir. II. Ökse otu fotosentez yaptığı için üzerinde yaşadığı fotosentetik bitkiyle mutualist bir beslenme ilişkisi kurmuştur. III. Besinini sentezleme yönüyle ototrof, konaktan besin alma yönüyle de parazit bir beslenme şeklidir. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Belli bir bölgede yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluklara popülasyon denir. Popülasyonlar bazı faktörlerin etkisiyle büyüyüp küçülebilirler. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir hayvan popülasyonunun, küçülmekte olduğuna kanıt olarak gösterilebilir? Options: {'A': 'Bir dönemde oluşan dişi ve erkek sayılarının birbirinden farklı olması', 'B': 'Popülasyondaki yaşlı birey oranının, sürekli olarak artış göstermesi', 'C': 'Popülasyondaki genç birey sayısının, ergin ve yaşlı birey sayısından fazla olması', 'D': 'Aynı dönemde dünyaya gelen birey sayısı ile ölen birey sayısının eşit olması', 'E': 'Bazı bireylerin üreme hücresi meydana getiremedikleri için, üreme olaylarına katılamaması'}", "target": "B"} {"input": "Denizlerde derinlik arttıkça birey sayısındaki değişim grafikte gösterilmiştir. Birey sayısındaki bu değişime aşağıdakilerden hangisi neden olamaz? Options: {'A': 'Suyun alt kısımlarında daha az besin üretilmesi', 'B': 'Denizin alt kısımlarında daha az bitki türünün yaşaması', 'C': 'Su derinliği arttıkça oksijen miktarının azalması', 'D': 'Fotosentez için gerekli ışığın derinlere ulaşamaması', 'E': 'Derinlerde yaşayan hayvanların daha büyük vücutlu olması'}", "target": "E"} {"input": "“Baklagiller toprağın azot oranını artırırlar.” hipotezini ortaya atan bir bilim insanı, baklagillere ait; I. inorganik maddeleri güneş ışığı yardımıyla organik maddelere çevirebilmeleri, II. azot tuzlarını amino asit ve nükleik asit sentezlemede kullanmaları, III. köklerinde yaşayan rizobium bakterilerinin havanın serbest azotunu tutması özelliklerinden hangilerini bu hipotezi desteklemek için kullanabilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız III', 'E': 'I ve II'}", "target": "D"} {"input": "Bir yengeç türünde yaşam devreleri sırasında ortamın tuzluluk derecelerine gösterdiği duyarlılıklar grafikte gösterilmiştir. Bu grafiğe göre, I. Eşeysel olgunluk ve üreme dönemlerinde tuzluluk oranına karşı hassasiyet yaklaşık aynı değerdedir. II. Yengecin yaşındaki ilerlemeler tuzluluğa duyarlılığı sürekli olarak azaltır. III. Bu yengeç türü ortam tuzluluğundan en fazla larva döneminde zarar görebilir. yorumlarından hangileri yapılabilir? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "E"} {"input": "“Bir hayvansal parazit çeşidi olan bağırsak solucanı ve tenya gibi iç parazitlerin sindirim sistemi gelişmemiştir.” Bu parazitlere ait aşağıdaki özelliklerden hangisi yukarıdaki hipotezi desteklemek için kullanılabilir? Options: {'A': 'Sindirime yardımcı olan karaciğer ve pankreas gibi bezlerinin bulunması', 'B': 'Hücrelerinde kendilerine uygun proteinleri sentezleyebilmeleri', 'C': 'Eşeyli olarak çoğalan hayvanlar olmaları', 'D': 'Konak canlıdan sindirilmiş besinleri hazır olarak almaları', 'E': 'Konak canlının iç organlarında yaşamaları'}", "target": "D"} {"input": "Doğal bir popülasyonun gelecekteki durumu, yaş dağılımlarına bakılarak tahmin edilebilir. Bir hayvan popülasyonundaki yaş dağılımları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Bu popülasyonundaki birey sayılarının değişimleriyle ilgili olarak, I. Çevre şartları, popülasyonun gelişimini olumsuz yönde etkilemiş olabilir. II. Popülasyon, gelecekte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir. III. Ölüm oranı doğum oranından fazla olan bir popülasyondur. açıklamalardan hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "E"} {"input": "Pamuk zararlısına karşı yapılan mücadelede, kullanılan tarım ilaçları bu zararlıyı büyük oranda azaltmış ve pamuk verimini artırmıştır. Ancak yıllar içinde daha çok ilaç kullanılmasına rağmen pamuk zararlısı olan böcek türü tekrar eskisi kadar çoğalmaya başlamıştır. Bu açıklamalardan aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir? Options: {'A': 'Pamuk üretimini tekrar artırmak için daha çok ilaç kullanılmalıdır.', 'B': 'Kullanılan ilaç miktarı böceğin gelişimini engelleyici doza ulaşmıştır.', 'C': 'Pamuk zararlısı olan böcek türü zamanla kullanılan ilaca karşı direnç kazanmıştır.', 'D': 'Kullanılan ilaç pamuğa zarar verdiği için böcek sayısını azaltmıştır.', 'E': 'İlaç, böceklerin üremesini hızlandırıcı etki yapmıştır.'}", "target": "C"} {"input": "Doğa koşullarının normal seyrettiği 15 yıllık bir süre içerisinde, bir komünitedeki türlerin birey sayısındaki değişim grafikte gösterildiği gibidir. Bu türlerden oluşan popülasyonlarla ilgili, I. Döngü süresi en kısa olanı A türüdür. II. 6. yılda en baskın popülasyon C türü olmuştur. III. B türü kararlı bir popülasyondur. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'II ve III', 'B': 'Yalnız I', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "A"} {"input": "Bir türün, farklı popülasyonları arasında gözlenen göç olayına bağlı olarak, aşağıdaki grafiklerde ifade edilen değişimlerden hangisi her iki popülasyonda da gözlenmez? Options: {'A': 'Biyokütle', 'B': 'Türler arası rekabet', 'C': 'Kalıtsal çeşitlilik', 'D': 'Birey sayısı', 'E': 'Tür çeşidi sayısı'}", "target": "B"} {"input": "Doğada, bazen yakın türler arasında çiftleşme gerçekleşerek melez bireyler ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki grafikte, birbirine yakın akraba beş kurbağa türünün aktif üreme periyotları gösterilmiştir. Bu bilgilere göre, hangi türler arasında, yabancı döllenme ve melez birey ortaya çıkma olasılığının daha fazla olması beklenir? Options: {'A': 'IV ve V', 'B': 'I ve V', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'II ve IV'}", "target": "C"} {"input": "Bir tuzlu su yengeci, bir deniz gülünü sırtına alarak taşırken, onun yakıcı kapsülleri ile korunmaktadır. Bu sırada yakaladığı besinlerin bir kısmını da deniz gülüne vermektedir. Bu beslenme ilişkisiyle ilgili olarak, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Options: {'A': 'Deniz gülü, ihtiyacı olan besinlerin bir kısmını, tuzlu su yengecini yiyerek karşılayabilir.', 'B': 'İki canlının birbirinden ayrılması durumunda her ikisi de olumsuz etkilenir.', 'C': 'Tuzlu su yengeci ile deniz gülü arasında mutualizm şeklinde yaşama ilişkisi vardır.', 'D': 'Bu beslenme ilişkisini oluşturan iki canlı da, heterotrof olarak beslenmektedir.', 'E': 'İki canlının birbirinden ayrılması durumunda, deniz yengeci düşmanları tarafından daha rahat avlanır.'}", "target": "A"} {"input": "Farklı ekosistemlerde yaşayan aynı sürüngen türünün oluşturduğu iki popülasyonun birey sayısındaki değişimleri gösteren grafikler aşağıdaki gibidir. Bu ekosistemlerdeki II. popülasyonun I. popülasyona göre daha geç denge durumuna gelmesinde; I. kalıtsal yönden üreme ve gelişme süresinin daha uzun olması, II. dışa göçlerin daha fazla olabilmesi, III. ekosistemlerdeki besin miktarının farklı olması, IV. rekabetçi tür sayısının fazla olması faktörlerinden hangileri etkili olmuş olabilir? Options: {'A': 'II, III ve IV', 'B': 'II ve III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve IV'}", "target": "A"} {"input": "Eşit sayıda bireylerden oluşan, üç grup fare popülasyonuyla deneyler yapılmış ve şu sonuçlar elde edilmiştir. I. Grup: Her gün 250 g besin veriliyor. Popülasyondaki birey sayısı artıyor. Besin sıkıntısı başlıyor. Göç oluyor. Popülasyon dengeleniyor. II. Grup: Her gün 250 g besin veriliyor. Popülasyondaki birey sayısı artıyor. Besin sıkıntısı başlıyor. Göç engelleniyor. Doğum oranı azalıyor. Popülasyon dengeleniyor. III. Grup: Her gün besin miktarı artırılarak veriliyor. Popülasyondaki birey sayısı artıyor. Göç engelleniyor. Kavga artıyor. Popülasyon dengeleniyor. Deney sonuçlarından yararlanarak, bu popülasyonlarla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisine ulaşılabilir? Options: {'A': 'Doğumun azalması, popülasyonları dengeleyici tek etkendir.', 'B': 'Göçün engellenmesi, popülasyon büyüklüğünde hızlı bir artışa neden olur.', 'C': 'Her gün aynı miktarda besin verilen popülasyondaki birey sayısı sabit kalır.', 'D': 'Yaşam şartları değişse bile, popülasyonlar sonuçta dengeye ulaşır.', 'E': 'Birey sayısı azalan popülasyonlar, göç etme eğilimindedir.'}", "target": "D"} {"input": "Üç bitki türüne ait popülasyonlarda ortam sıcaklığına bağlı olarak gerçekleşen gelişme durumları grafikte gösterilmiştir. Bu gelişme grafiklerine göre, ilgili popülasyonlar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Options: {'A': 'Ortam sıcaklığının sürekli olarak artırılması, II. türün gelişmesini olumlu yönde etkiler.', 'B': 'II. bitki türünün en iyi geliştiği sıcaklık derecesi, diğer bitkilerinkinden farklıdır.', 'C': 'I. popülasyonu oluşturan bitkiler soğuğa karşı, III. bitkilerden daha dayanıklıdır.', 'D': 'II. bitki, sıcaklık değişimlerine karşı diğer iki türe oranla daha toleranslıdır.', 'E': 'Üç bitki popülasyonu, belirli bir sıcaklık derecesinde aynı ortamda birlikte yaşayabilirler.'}", "target": "A"} {"input": "Bir bilim insanı, horozların davranışlarını inceleyerek şu gözlemleri yapıyor; Horozlar, eğer civcivlerin sesini duymuyorsa, onların sıkıntılı davranışlarını görse bile tepki göstermiyor. Eğer horoz, civcivlerin sıkıntılı olduğunu, sadece sesini duyarak anlarsa, onları görmese bile hızlı bir tepki gösteriyor. Bu gözlemleri yapan bilim insanı, sonuçlarından hangilerine ulaşabilir? Options: {'A': 'I ve II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'Yalnız I', 'D': 'Yalnız II', 'E': 'II ve III'}", "target": "C"} {"input": "Canlının yaşamını ve gelişimini sağlayan çevresel faktörler her zaman en uygun düzeyde bulunmazlar. Bu faktörlere bağlı olarak canlı sayısındaki değişimler grafikte gösterilmiştir. Tolerans en düşük Organizma yok Fizyolojik stres alanı Toleranslılık alanı Düşük Sıcaklık Yüksek Bu değişimlerle ilgili olarak, I. Fizyolojik stres alanlarında bulunan canlıların toleransları optimum alandakilerden daha fazla olmalıdır. II. Bu alanlar içinde en fazla rekabet optimal alanda gerçekleşir. III. Sıcaklığın çok yüksek veya düşük değerlerde olması canlı gelişimini olumsuz etkiler. açıklamalarından hangileri doğrudur? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I, II ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I ve III'}", "target": "B"} {"input": "Canlılar arasında görülen bazı yaşam biçimleri aşağıda açıklanmıştır. I. Termit karıncaları ile selülozu sindiren tek hücreli kamçılı canlı arasındaki ilişkide karıncalar, selülozu sindirecek enzimi üretemez. Tek hücreli kamçılı canlı, karıncaların bu eksikliğini giderir, kendisi de hem besin hem de barınak sağlamış olur. II. Bazı bitki kökleri ile mantarların oluşturduğu ilişkide mantarlar bitkinin topraktan su ve mineral alımını artırır. Bitkiler de fotosentezle ürettiği besinden mantarın faydalanmasını sağlar. III. Ökse otu, armut ağacının dalları üzerinde yaşar. Fotosentez yapabilen bu canlı su ve mineral ihtiyacını ağacın iletim demetlerinden karşılar. Bu ortak yaşam ilişkileri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? Options: {'A': 'Mutualizm Kommensalizm Parazitizm', 'B': 'Mutualizm Mutualizm Parazitizm', 'C': 'Parazitizm Mutualizm Mutualizm', 'D': 'Kommensalizm Kommensalizm Mutualizm', 'E': 'Kommensalizm Kommensalizm Parazitizm'}", "target": "B"} {"input": "Bir ormandaki farklı bitki türleri arasında; I. ışık, II. mineral, III. tozlaşma faktörlerinden hangileri için rekabet görülebilir? Options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "D"} {"input": "Aşağıda karasal bir komünitede zaman içerisinde bitki türü sayısındaki değişim ile alandaki dağılımı verilmiştir. Bu verilere göre, I. Zaman içerisinde tür sayısı artmasına rağmen bitki örtüsündeki bireylerin dağılımı seyrek hale gelmiştir. II. Komünitede tür sayısının artmasının sebebi içe göçlerin gözlenmesidir. III. Birinci yıldan kırkıncı yıla kadar bitki çeşitliliği %100 den fazla artmıştır. ifadelerinden hangileri söylenebilir? Options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}", "target": "C"}