Shillong,21 Jylliew: U MDC ka Soh ryngkham konstitwensi u bah Pyniaid Sing Syiem u la wanrah ia ka Resolution hapoh Ing Dorbar mynta ka sngi ban dawa ba ka KHADC ka dei ban weng noh ia ka khyrdop shipai kaba don ha ka shnong Mawshbuit kaba dei ruh ka khyrdop jong ki shipai 58 GTC. Haba kren hapoh Ing dorbar u bah Pyniaid u la ong ba ka jingdon jong katei ka khyrdop ka pynjynjar bad ka pynsohsat ia kipaidbah nongshong shnong jong katei ka shnong naba kim don lynti shuh ban iaid nawei lait noh sa tang na katei ka khyrdop shipai. Ia kane u la ong ba la sakhi ha ka jingjia kaba la jia ha ka 16 tarik u Lber, 2016 ha kaba ka la don ka jingpyndik ki shipai ia ki paidbah katei ka shnong bad ka la pynlong ia ki ban khih bitar. U la ong ruh ba ha ka 19 tarik u lber, 2016 ki nongialam na katei ka shnong ki la lumda ka dorbar ban pyrkhat halor katei ka jingshah pyndik ha u shipai bad ha katei ka dorbar kaba don kumba 700 haduh 1000 ngut kipaidbah kaba ma u ruh u la donlang la shim ia ka rai ba dei ban weng noh shisyndon ia katei ka khyrdop shipai bad utei u MDC u la dawa na ka EC jong ka district Council bad na ka sorkar jylla na ka dei ban weng noh shisyndon. U bah Pyniaid u la ong ruh ba la kha shuwa ia ka shnong Mawshbuit bad ki shipai ki wan hadien bad ka jingioh jong ki ban shna ia katei ka khyrdop ruh lehse ka dei lyngba ka jinglong shi sur ki nongialam shnong ha ki por ba la leit noh bad u la ong ba ka jingioh lad ki shipai ban shna khyrdop ruh ka dei ka bym don sakhi satar lane kaba khlem kot khlem sla. Haba jubab ia katei ka rai ba la wanrah da u MDC ka Sohryngkham u EM ka KHADC u bah Hadrian Lyngdoh u la ong ba ka dei ka jingshisha ba ki paidbah katei ka shnong ki shah pyndik khah khah ha ki shipai bad u la ong ba ka shnong Mawshbuit ka long kum ka phatok naba don sa tang kawei ka lynti ban rung ban mih hapoh katei ka shnong naba la ker pyllun da ki shipai, Ka shnong Mawshbuit ka long kum ka phatok,ka don tang kawei ka lynti rung lynti mih ong u bah Hadrian uba la kular ha ka ing dorbar ba ka KHADC kan sa ia kren bad u SP, DC ka myntri kam pohing bad wat shaduh sha ka Home Ministry ka sorkar pdeng khnang ban lah ban weng noh ia ka jingeh ki paidbah katei ka shnong.


Shillong, 21 Jylliew: Ka jingialang ban pynsngew paidbah na ka bynta ban thaw ktem shipai ha ka shnong Umchong ka la pulom noh namar ka jingpyrshah kaba jur na ki nongshong shnong katei ka shnong ryngkat ki khynnah skul. Katei ka jingialang ka dei kaba la khot da u Deputy Commissioner ka East Jaintia Hills na ka bynta ban pynsngew paidbah ban thaw ia ka ktem shipai ha katei ka shnong. Ka la don ka jingkynnoh ba ka ophis u DC ka la kular ban ai jaka ia kishipai BSF haduh 75 akar ba kin ioh thaw ktem ha ka jaka kaba don ha Umkyrdei Wah Sarang jong ka shnong Umchong bad ia katei ka kam la kynnoh ba ka la don ka jingiasngewthuh jingmut hapdeng ki shipai , ka ophis u DC ryngkat ki 8 ngut ki Rangbah shnong katei ka thain ba kynthup ia ka shnong Suchen rim, Suchen Mulieh,Suchen Dhana, Suchen Lumiarai , Iap mala,Wah Sarang, Dei slalu bad Lumshken. Ki nong shong shnong jong ka Umshong kim pdiang ia kane namar ba ki ong ba ki ne ki nong ialam shnong jong ki 8 shnong ki leh ia kane khlem da ioh ka jingmynjur na ki paid nongshong. Ki paidbah ki la pynpaw ia ka jingpyrshah jong ki da kaba rah lama iong bad pyrta ba ki pyrshah ia ki BSF bad ki larah ia ki jingthoh pla kad kiba thoh pyrshah ia ki 8 ngut ki Rangbah shnong kiba ai lad ia ka sorkar ban ai jaka sha ki shipai. Katei ka jingialang ka la pulom noh namar ka jingpynthud ki paidbah ,ka daw ba kila pynsngew halor ka jingpyrshah jong ki ka long ba ka jingwan ki shipai BSf kan ktah ia ka repka riang jong ki bad kan long ruh ka jingtieng jingsmiej khamtam ia ki kynthei khynnah ha katei ka thain .


Shillong, 22 Jylliew: U bah AL Hek u ba dei u Myntri ba dei peit ia ka tnad Information & Public Relations (IPR) jong ka sorkar jylla u la buh ia u maw nongrim mynta ka sngi ban shna ia ka ophis treikam jong ka Directorate of Information & Public Relations (DIPR) ha Lower Lachaumiere, Shillong ha ka jingia don lang jong u Chairman ka Meghalaya Government Construction Corporation Ltd (MGCC) u Bah Ronie V Lyngdoh- MLA, ka Commissioner & Secretary ka IPR ka M H K Marak, u Director jong ka IPR u Bah H M Shangpliang, U Deputy Regional Passport Officer & Passport Seva Kendra, u M S Sangma, u Managing Director ka MGCC u Bah S Nongkynrih, ki ophisar sorkar , ki nongtrei ka IPR bad ki nongthoh khubor. Ka jinglut na ka bynta ban shna ia kane ka ophis kan long T.9.41, 78,000 klur tyngka ha kaba la aiti sha ka MGCC ia kaba la mang ban pyndep ha u snem 2018 . Nalor ka jingthmu ban tei ia ka ophis DIPR, katei ka building kan kynthup ruh ia ka ophis jong ka Meghalaya Integrated Information System (MiiS), ka ophis jong u Commandant Civil Task Forc & Passport Seva Kendra, ka Shillong Press Club bad kumjuh ka ophis jong ka Meghalaya Editors and Publishers Association (MEPA). U Kongsan u la ong ba kane ka ophis trei kam la mang haduh khyndai klur tam ka daw ka long ba kane ka ophis ka long kawei na ki ophis kiba don kam tam ha ka sorkar namar ha ka kin don bun ki jingdon kam kiba ia dei bad ki kam sorkar kiba man ka sngi. U Bah Hek u la kyntu ia u kontrator ban pyndep ia ka jingtrei haka por ba la buh bad dei ban ai khusnam bad lada ym lah ban pyndep ha ka por kaba la ia kut dei ban dain kuna, ka dei ban don ka jingiamyntoi lang na baroh ar liang ym shiliang shiliang. U Chairman jong ka Meghalaya Government Construction Corporation (MGCC) u bah RV Lyngdoh u la ong ba kane ka ophis treikam kan dep ha ka por kaba la ia kut kata ha u bah Lber 2018 bad u la ong ba bun ki ophis sorkar ki la sah teng khlem dep da ki bun bun snem bad kane ka la wanrah ia ka jingduh nong ia ka sorkar. U la kdew ba kane ka ophis kaba buh maw nongrim mynta ka sngi ka long ka ophis kaba don kam ha kaba lyngba kane ka ophis ia ki skhim jong ka sorkar baroh la pyntip sha ki paidbah khamtam sha ki nongkyndong ia kane ka tnad sorkar la dei ban niew kum ka tnad kaba kongsan tam. Kiwei kiba la ai jingkren ki kynthup ia ka Commissioner Secretary IPR ka MHK Marak, u Director Bah HM Shangpliang u la ba la kdew ba bun ki director kiba la leit noh ki kwah ban sdang noh ban tei ia kane ka ophis.


Shillong, 23 Jylliew: Ka kynhun kaba da ki spah ngut jong ka Greater Shillong Progressive Hawkers & Street Vendors Association bad ka Thma u Rangli (TUR) ha ka sngi Palei ki la pyn paw ia ka jingsngew khia bad jingjynjar jong ki sha ka sorkar jylla hadien ka jingshah beh na ki jaka ba dei jingdie ha ki rud surok, ki lynti syngkien na GS Road, Them Bijoy da ki bor pyniaid ka Municipal Board ar bnai mynshwa. Ka TUR ryngkat katei ka synjuk ki nongdie madan ki la pynlong ia ka jingiakynduh lang ha phyllaw ka Additional Secretariat hapdeng ka jingpahara kaba pyrkhing bha jong ki bor pulit. Hadien katei ka jing iakyn duh lang jong ki, kitei ki ar synjuk ki la phah ia ka dorkhas sha ka sorkar jylla da kaba dawa ba ka sorkar ka dei ban burom ia ki hok jong ki ban im bad ban kamai bad dawa ruh ba ka sorkar kan teh lakam ia ka Shillong Municipal Board bad ki bor pulit ban nym don jing khynra beain, jing beh beain, jingshoh jing bom, ki jingtim ki jing byr ngem, ki jingpyn tieng bad jingknieh bad lute ia ki mar ki mata jong ki. Na ka liang ki nong die jingdie ha ki rud surok rud lynti ki la kam ba ka jingdie jong ki ia ki mar mata ha rud surok kam pynwit satia ia ki nongleit nongwan naba ki don kam tang khyndiat eh ka jaka ban die ia ki jingdie jong ki. Ki la pynpaw ruh ba kim dei ki nongleh kam sniew bad ka kam khaii jong ki ha ki rud surok bad lynti syngkien kam dei kaba be-ain, hynrei ki la pynpaw ba ki dang pyrshang ban kamai ia la ka jong ka ja-kpoh. Ha ka jingiakynduh bad ka M Ampareen Lyngdoh, ka Myntri ba dei peit ia ka tnad kam pynroi sor jong ka sorkar jylla, na ka liang kitei ki ar synjuk ki la pynpaw ia ki jingeh kiba ki ia kynduh bad kyntu ia ka sorkar ba kan burom ia ka hok jong ki ban im bad ban kamai ja-kpoh. Haba kren sha ki nong thoh khubor ka kong Angela Rangad kaba dei na nongialam ka TUR hadien ka jingiakynduh bad ka Myntri, ka la pynpaw ba ki nongdie jingdie madan bad rud surok kin bteng ia ka jingkhaii jong ki harud surok GS Road, naduh lashi ka sngi. Ka la pynpaw ruh ba la ia kren ia ka jingeh ha ka bor sorkar halor ki jingban bein bad shah beh noh ha ki bor jong ka Shillong Municipal Board da kaba ong ruh ba ka jingkhynra be-ain bad knieh noh ia ki mar jingdie jong ki nongdie jingdie madan ka long kum ka jingknieh noh ia ki hok ban im kaba long ruh pyrshah ia ka ain bad ka hukum ba la ai da ka Supreme Court. Ka Kong Rangad ka la ong ruh ba Meghalaya Street Vendors (Protection of Livelihood & Regulation of Street Vending Act, 2014 jong ka sorkar Meghalaya ka dei kaba tlot bad kam don jingthmu ban iada ia ki ho jong ki nongdie jingdie. Halor ka jingthmu ban shan ia ka Town Vending Committee, ka kong Rangad ka la pynpaw ruh ba ka sorkar ka dei ban kynthup lang ia ki dkhot nongkit-kam jong kine ar tylli ki synjuk ryngkat lang bad ki nongmih khmat na ka Shillong Municipal Board, ki briew sorkar lem bad ki bor pulit. Ka kong L Marbaniang bad u bah S Thabah ki ba dei ki dkhot ka Greater Shillong Progressive Hawkers and Street Vendors Association ki la ong ba ka long kaei kaei kaba eh ban pyrkhat ba ka sorkar pyndik lada trei ia kane ka kam bad shah pyndik ha ki briew jong ka ain, katba ka kpoh ka thngan bad haba ban ka jingthngan kim ban se ban trei ia kane ka kam khaii ha ki lynti syngkien. Ka Kong L Marbaniang kaba la iathuh ruh ba tang ha GS Road ki don palat ia ka 250 ngut ngut ki nongdie jingdie madan. Ki pynpaw ruh ba ki siew T.20 tyngka ha ka shitaiew sha ka Shillong Municipal Board, kine ki briew kiba wan lum ia kane ka pisa na kine ki nong die madan ki kam ba ki dei ki briew jong ka Municipal Board, kumta ki ai na ka bynta ka jingpynkhuid ia ki jaka ba ju shong die jingdie hynrei mynta la ar bnai naduh ba ki khlem leit shong die jingdie ka jaboh jabain ka mih kumjuh bad kane ka dei na ka jingleh ki dukan heh kiba theh ia ki niut ha ki jaka shong shong jong ki.


Shillong, 24 Jylliew: Ka Motphran mynta ka janmiet ka la kylluid na ka jingbym shah ki tnad pulit jong u syiem ka Hima Mylliem ban shong die jingdie ha katei ka surok. Kumba ka long baroh shi katta tang mar ia poi ka noh phai sngi, ki nongdie jingdie ki pyndap smam ia ka Motphran haduh ba ka la long kaei kaei kaba shitom wat tang ban iaid lynti ruh. Kaba la pynlong ia katei ka jaka ban khapngiah ka long ruh namar ki bos saw kiba kamai sha Mawlai ruh ki ieng ha katei ka jaka bad ki kali kiba mih ban leit sha ki bynta jong ka Garikhana ruh ki hap ban iaid na katei ka surok. Hynrei na ka jingshah khang ha ki pulit u Syiem ka Hima Mylliem mynta ka sngi la iohi ia ka jingieng kylluid mynsiem ki nongleit nongwan kiba thmu ban ap bus ne ap kali sha ki bynta ba bun jong ka Shillong. Kane ka la wan ruh tang shi sngi hadien ba ka kynhun ki nongdie jingdie ha rud surok ki la phah dorkhas sha ka sorkar jylla halor ki jingeh kiba ki ia kynduh. Hapdeng ka jingap ba pyrkhing jong ki pulit pynban na ka liang u Nongthoh khubor u la lap ba kitei ki nongdie jingdie kiba ju shong man la ka sngi hangtei ha Motphran, ki la wan ban die jingdie pat ha Them Anjali ha ka lad ban leit sha Iewduh bad Them Motor. Kitei ki nongdie kumba ju long ki la pyrta ia la ka dor jingdie jong ki kum u sohshaw, ki jhur , ki piat , bad kiwei kiwei hynrei ym shym la don pulit Syiem pat u ban wan khang ia ki wat hapdeng ka jingkhap ngiah kaba jur bha ha katei ka jaka. Ka jingkam ki pulit Syiem ban khang ia kitei ki nongshong die jingdie ka long namar ka jingkhap ngiah palat bad kaba la wanrah ia ka jingeh kaba jur bha hapdeng ki nongshong die jingdie bad ki nongleit nongwan ha katei ka jaka kumjuh ki kali kiba kyntiew bad pynhiar nongleit nongwan ha Motphran.


Nongpoh, 24 Jylliew: Da kaba shim khia ia ki jingujor kaba la ioh na ki paidbah ka thainn Block II, haba iadei bad ki jingsha lehdonbor ha ka Assam, hynnin ka sngi ka United Democratic Party (UDP), Ri-Bhoi District, ka la pynher syndon da ka dorkhas sha ka sorkar jylla lyngba u Myntri ba dei peit ia ka Revenue, u Dr. R.C Laloo, kum ka jingdawa ia ka sorkar ba kan shimkhia haba iadei bad ka jingeh kaba la iakynduh da ki paid nongshong shnong katei ka thainn. Ki jingdawa ba hakhmat eh ha katei ka dorkhas, ki dei halor ka jingwan buh khyrdop khrong Khajna beain da ka Assam ha ki lai tylli ki jaka ba kynthup ha Sabuda, Madan Umwang bad Umsyrlieng, ha kaba kine ki jaka khrong khajna ki la khrong bein ia baroh ki jingmih na ki mar rep jong ki paidbah kiba shong basah ha katei ka thainn bad kaba kham pynlyngoh shuh shuh ka long ba wat ia kitei ki jaka khrong khajna la pyniaid da ki Nepali. Shuh shuh, ha katei ka dorkhas la pynpaw ruh ba ki don haduh 17 tylli ki Shnong Khasi ha kitei thainn bad kitei ki shnong ki la don naduh ka por ba ka India ruh kam pat ioh ia ka jinglaitluid, ka jinglong tynrai ka don ha ki la ka long ha ka riti ka dustur bad ka ktien ka thylliej kaba ki kren ruh ki pyndonkam da ka ktien Khasi paka, hynrei tang namar ka jingbym shimkhia da ka sorkar Meghalaya, ka pynlong ia ki paid nongshong shnong ha kitei ki thainn ba kin shah nion bein bad shah khniot bein ha ka sorkar Assam ha kiba bun ki liang. Ki paidbah ha katei ka thainn ki don la ki jong ki jaka ki puta bad ha ki por ba mynshwa ki im ha ka suk ka sain, hynrei katba nangmih ki sngi ki la shah pyndik ha kiba bun ki liang, kata naduh na ki kynhun seng kaikhlaw Karbi, ki pulit ka Assam bad na ka sorkar Assam, kine baroh ki jia ka long tang namar ka jingbym shimkhia da sorkar Meghalaya. Kumta, lyngba kane ka dorkhas ba la aiti sha u Myntri ka tnad Revenue, ka UDP Ri-Bhoi District ka la kyrpad jur ia u Myntri bad ka sorkar jylla, ba kan shim khia halor kine ki jingeh ba ki paid Khasi ki ia kynduh ha Block II bad khamtam ban pynsangeh shi syndon ia kitei ki khyrdop lum Khajna ba la buh da ka Assam, ia kaba la ai wai sha ki Nepali kaba long kawei na ka jingeh kaba khraw ba ki paidbah nongrep ha katei ka thainn, ha katei ka dorkhas ba la soi da u President ka UDP, Ri-Bhoi District, u Bah Donbok Khymdeit bad u General Secretary ka UDP, Ri-Bhoi District, u Bah Raynald Kharkamni.


Shillong, 24 Jylliew: Ka jingialang jong ka kynhun myntri mynta ka sngi kala rai ban buddien tyngeh ia ka jing dawa na ka sorkar pdeng ban pynlait noh ia ka Meghalaya na ka jing khang tih dewiong ka NGT bad ka la kyndong kti ban leit tynruh sha ka tnad ka sorkar pdeng ka Coal ministry ba kan pynjari noh da ka Presidential Notification ban pyniap ia ka Para 12 A (b) khnang ban lait na ka jingteh ha ka ain Coal Mines (Nationalization) Act, 1973. U Myntri Rangbah ka jylla u Dr Mukul Sangma hadien ba la wai ka jingialang mynta ka sngi, u la ong ba ka jingslem ban pynjari ia kane ka kyndon ka dei namar ba ka donkam shibun ki tnad sorkar pdeng ban bishar bad pule bniah ia ka hynrei mynta, ka sorkar kan leit beit tang ha kawei ka tnad kata ka CoalMinistry ba kan bishar ia kane ka kam khnang ba kan sted. Ka tnad Mining and Geology kan buddien tyngeh ia kane ka kam bad ka sorkar pdeng ban pynlait noh ia ka Meghalaya na jingkhang tih dewiong. ka jingslem haduh mynta ka dei namar ba ka dei ka sien ba nyngkong ba ka sorkar jylla kan dawa ia kum kane ka jingthoh sha ka sorkar India , la ong u Dr Mukul. Ka jingmut jong ka long ba ka sorkar ka dei ban pynleit beit thik tang iaka jingshah khang dewiong ha kane ka jylla , la bynrap u Mukul. Ka jingkhang dewiong ha ka jylla Meghalaya ka la ktah bha ia baroh ki karkhana ha baroh ka thainn Dongmihngi bad khamtam kiba don ha kane ka jylla. Don ki karkhana kiba hap ban thied dewiong noh nanar jylla. U la ong ba ka sorkar ka la pdiang ia ka Meghalaya Mines & Minerals Development Policy, 2012 ha kaba kan pynthikna ban pyntreikam noh ia kane ka policy. U la ongba ka jingslem ban pyndep ia kane ka policy ka dei namar ba ka sorkar ka hap ban bishar bniah ia ki ain kiba iatyngkhuh bad ka sorkar pdeng. Ki don ar tylli ha ka sorkar kawei ka long kumno ban pyntreikam ia ka Meghalaya Mines & Minerals Policy, 2012 kaba iahap bad ban nym iatyngkhuh bad kiwei ki ain bad kawei pat ka long ban kyrpad sha ka NGT ban weng noh ia ka jingkhang tih dewiong , u la ong u Myntri Rangbah.


Shillong, 24 Jylliew: U Myntri Rang bah ka jylla u Dr Mukul Sangma um shym la jubab beit ia ka jingkylli halor katno ka sorkar jylla ka la duh khajna na ka jing khang dewiong ka NGT ha kane ka jylla. Ka jingduh ka long kaba bun namar ba ka jingkhang tih dew iong ka ktah lut naduh u nongkhaii dewiong, u trai kali, u nongdie petrol bad kiwei kiwei kiba ktah ia ka ioh ka kot , la jubab u Myntri Rangbah ka jylla haba kylli ki nongthoh khubor shaphang ka jingduhnong na ka jing khang dewiong ka NGT ha kine ki 2 snem. Haba kren sha ki nongthoh khubor mynta ka sngi hadien ba la wai ka jingialang ka kynhun myntri, u Dr Mukul u la kubur ba ka jylla ka la shah ktah bha na ka jingkhang tih dewiong ka NGT ha kane ka jylla. Ngam lah ban ong katno ka jingduh namar ba lada ngan ong kan long kumba shu mutdur namar ba ka jingkhang tih dewiong ka la ktah lut ia ka iew ka hat bad ki briew ha ka jylla , la ong u Dr Mukul. Kham mynshwa, ka sorkar ka la kam ba ka la duh khajna kumba T. 600 klur ha ka shi snem na ka jingkhang tih dewiong ka NGT bad ka la ot ruh ia ka mang tyngka na baroh ki tnad sorkar haduh ruh 20 percent namar ka jinghiran pisa na ka jingkhang tih dewiong. Halor ka jingkylli shaphang ka jingbthah ka NGT ban shim noh ka sorkar ia baroh ki dewiong bym pat lah die, u Dr Mukul u la ong ba ka sorkar ka dang lum bad ia ka jingtip ym pat ioh. Ka jingkhang tih dewiong ka NGT ka la ktah jur ia ka khaii ka pateng bad ka iarong pisa ka sorkar jylla ha kine ki ar snem namar ba u dewiong u dei uwei na ki mar ba la ai khajna bun tam sha ka sorkar jylla.


Jowai, 26 Jylliew: Ki nongniah trok bad ki trai trok kiba shalan mawshun sha Bangladesh lyngba ka Dawki-Tamabil ki la kynnoh ba ki la shah khrong khajna be-ain ki briew kiba la thung da ka Core Committee of War Jaintia Limestone and Boulder Stones Exporters and Miners Association, Foreign Trade of Commerce Meghalaya and the Owner and Driver Trucks Limestone War Jaintia Association. Kitei ki seng kila dawa T. 100.00p na man kawei pa kawei ka trok kaba kit mawshun bad kiba iaid ha u Surok Jowai- Amlarem-Dawki. Ka la ktah ia ngi ki driver bad ia ki malik jong ngi, la ong ki katto katne ki driver ki bym shym la kwah ban pynpaw kyrteng. Halor kane, ka la don ruh ka jingujor kaba la buh sha u Deputy Commissioner ka West Jaintia Hills bad sha u SP ka West Jaintia Hills. Kitei ki nongniah trok bad ki trai trok ki kyntu ia ka bor District bad bor pulit ban shimkhia ban peit ia kum kine ki jingkhrong pisa be-ain namar ka ktah shi katdei ia ka ioh ka kot, ka kamai kajih jong ki.


Shillong, 26 Jylliew: Ka kot halor ka jingim bad ki kam jong u (L) Dr H. C. S. Wallang (Dr Hem) la pyllait paidbah myn ha ka 18 tarik u Jyliew ha Sohra ha kaba ia kane ka prokram pyllait ia ka kot la pynlong da ki khun ki ksiew jong u (L) Dr H. C. S. Wallang bad i (L) Silincy M. Khar syntiew. Ia kane ka kot ba la ai kyreng Fragrance of a Flower la pynbit pynbiang da i Cheryl Susan Kharsyntiew Tada. Ia katei ka kot la pyllait paidbah da i Kong Ivory Kordor Wallang bad i Kong Silvery Dondor Dkhar Banks, kiba dei ki khun kynthei jong u (L) Dr H. C. S. Wallang. Ka jingialang pyllait ia ka kot la wan ban sakhi da ki 150 ngut ki ba la shah khot sngewbha. Nalor ki paralok bad ki bahaing jong u (L) Dr H. C. S. Wallang, kiwei kiba la wan ban ia donlang ki long u Bah T. Chyne, MLA,-Sohra Constituency, u Bah D. Kharwanlang, MDC-Sohra, Rev F. R. Kharkrang, Rev W. K. Hujon, ki nongialam Niam, Jingiaseng Kynthei Prebyterian Nongsawlia, Seng Samla Prebyterian Nongsawlia, u Sirdar ka Saitsohpen, ka Synjuk Kynthei Saitsohpen, Seng Samla Saitsohpen lem bad kiwei. Kum ka jingpynkynmaw ba u (L)Dr H. C. S. Wallang u la pyndep ia ka jingpule na Berry White Medical School, Dibrugarh ha u snem 1913 bad u la ioh burom ha ka tnad Surgery. U la leit rung ha katei ka skul hadien ka jingpyndep ia ka Class VI ha Sohra, ha ka por u Thomas Jones. U (L)Dr H. C. S. Wallang u dei u doktor u ba khraw bad u briew uba shakri ia u Blei bad kumjuh ia ka Sohra bad kiwei pat ki thainn. Ia kane ka kot la ai nam sha ki khynnah ha ka pyrthei khamtam jong ka jylla Meghalaya, ka ban long ruh ka jingai mynsiem bad ka jingpyn-kynmaw ba ka jingtrei minot kaba jop bad ryngkat u Blei kiei kiei ki lah ban long watla ki eh katno katno ruh.


Shillong, 26 Jylliew: Ki Trai khyndew na ka thain War San Lyngdoh, ki la byrngem ban shong shah thngan ba khlem pud ha phyllaw ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC), namar ba ka district Council ka pyn slem ban ai jingmynjur lane ka No-Objection Certificates (NOC) na ka bynta ban shna ia ka surok 2 lane na Nongstoi -Wahkaji-Mawthabah. U Chairman jong ki Trai Khyndew ka thain War San Lyngdoh u bah O S Myrthong u la ong ba ka daw ba ki trai khyndew ki la jied da katei ka lynti ka dei namar ka jingsohsat bad ka jingjynjar ki paidbah jong katei ka thain namar ka jingbym don ia ka surok kaba biang. Ki kynthei ba pun khun ki iap ha shiteng lynti namar ka jingsniew palat ka surok, ki nongrep ki shem jynjar ban pyniaid iew ia ki mar-rep jong ki u la ong. Utei u rangbah u la kyntu ia ka KHADC ba ka dei ban ai noh kloi ia ka NOC khnang ban lah ban weng noh ia katei ka jingeh ki paidbah.


Shillong, 27 Jylliew: U Chief Executive Member ka KHADC u bah Pynshngai N Syiem u la ther tyngeh ia ka sorkar jylla ha ka jingkren jong u ha ka sngi rakhe ia ka District Council Day kaba la long mynta ka sngi ha phyllaw ka KHADC. U bah Pynshngai u nongkren kren khadduh eh ha katei ka jingialang u la ong ba ka ioh ka kot ha kane ka ri Khasi ka la nanghiar namar ka jingbym biang ka polisi jong ka sorkar jylla. Ka ioh ka kot ka la nanghiar hangne ha ri-Khasi jong ngi, la khang dewiong namar bym don ki polisi kiba shai, tyngkhuh ki kam Rangbah shnong badkiwei kiwei u la ong. U la kren ruh ba naduh ba la ioh District Council bad naduh ba la ioh la ka jong ka jylla , kane ka jylla kam shym don ia u pud u sam uba shai bad ka jylla Assam, u la ong ba haba tang u pud u sam uba shai ruh um don kumno yn ia kren ia kata ka rukom bat khyndew bat shyiap kaba dei ka kamram ba hakhmat eh jong ka District Council. Shuh shuh u la ther halor ka jingsahkut ki Bill jong ka KHADC tang hapoh ka tnad district Council Affairs (DCA) bad ka tnad Ai (Law dept) ka sorkar jylla ha kaba u la ong Kumno kei ngin ia treikam haba lada shna ai ruh ki bill ki sahkut noh tang ha DCA bad Law Dept . U bah Pynshngai u la ong ba donkam ia ka sorkar ba kan sngewthuh kino ki bynta jong ka sorkar, kino ki bynta jong ka District Council, Ka sorkar ka donkam ban sngewthuh kaei ka kam jong ka Secretariat, kaei ka kam jong ka District Council,ho, oid ngi sngewthuh ba lada ai lut ha ka District Council kaei pat ka bynta ba ka sorkar kan trei la ong biang. U CEM ka KHADC u la pynpaw ruh ha katei ka jingialang rakhe district Council Day ba ka jingdon ka high Court hajan ka pynproh jabieng ia ka Council naba ka hap ban shna ia ki ai katkum ki kyndon jong ka ai , Lada ngin ia treikam kan long beit katkum ka section, Clause jong ka riti synshar bad katkum ki kyndon ai ,hangta ka high court ruh kan ong ho, oid ki la leh ia kaba dei ong u CEM ka KHADC uba la khot ia ka sorkar jylla ban ia treilang ha la ki jong ki bynta naba u la ong ba kaba kut hi ka dei na ka bynta ka bha ka miat u paidbah.


Shillong, 28 Jylliew: Ka BJP ka la pynphai nia ia ka jing kynnoh jong ka Congress ba ka jingwan jngoh ki myntri sorkar NDA sha kane ka jylla kam ju ioh eiei hynrei tang ka jingwan peitkai. Haba jubab ia ka jingkynnoh jong ka sorkar Congress ha kane ka jylla, U President ka BJP u Bah Shibun Lyngdoh u la ong ba ka jingwan jong ki myntri ka sorkar NDA na Delhi sha kane ka jylla ka la seisoh bun ki kam, bad kam dei satia kumba kynnoh ba ki shu wan kai. Haba pynksan nia ia ki kam jong ka sorkar pdeng, u President ka BJP u Bah Shibun Lyngdoh u la jer kyrteng ia kiba bun ki kam ba ka sorkar pdeng ka la leh ha kane ka jylla. Mynshwa u Myntri ka Science and Technology bad ka Earth Sciences, u Dr Harsh Vardhan u la plie ia ka Indian Institute of Geomagnetism (IIG) kaba ai kyrteng ka Shillong Geophysical Research Centre jong ka Indian Institute of Geomagnetism (IIG) ban pule bniah ia ka jingkhie u jumai ha kane ka thainn, ka mynri ka Human Resources Development (HRD) ka Smriti Zuban Irani ka la wan ban pynkup burom ia ki samla ha NEHU , la ong u Bah Shibun. U la ong ruh, U Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi u la plie ia u mawnongrim ka madan ialehkai ba T. 38 klur ha Ampati ka konstitwensi jong u Myntri Rangbah u Mukul Sangma, ka jaka peit slap ha Sohra, ka Rain Museum bad ka Research Centre . Katkum ka jingong jong u President ka BJP ka sorkar NDA ba ialam da ka BJP ka la leh shibun ki kam ia ka jylla, nalor bun ki projek surok, ka ai pisa ia ki district council bad kiwei. Ka jingkynnoh ka sorkar Congress ha kane ka jylla ka dei ka jingpyrkhat biej , la ong u President ka BJP. U la ong ba ka jingkynthah jongki, ka dei namar ba kim ioh shuh ban shu pynlut kai ia ka pisa jong u paidbah namar ba ka sorkar NDA hapoh ka jingialam jong u Narendra Modi u la pyrkhing bha bad ki dei ban pynbiang ia ka Utilisation Certificate (UC) ia ki kam ba ki trei. Mynshwa ki Congress ki leit pan pisa na Delhi bad ki shim tang ia ka instalment ba nyngkong bad kim ju ai UC namar ba kim shym la pyndonkam hok ia ka pisa , la ong u Bah Shibun bad bynrap, hynrei mynta hadien ba wan ka NDA ha ka bor synshar, kim nud shuh ban pan pisa thurmur . Kham mynshwa, u Myntri Rangbah ka jylla u Dr Mukul Sangma u la kynthah ba ka jingwan jngoh jong ki myntri ka sorkar NDA sha ka jylla kam ju ioh eiei. Naduh ba u shimti ia ka shuki Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi, u la bthah ia baroh ki myntri ba ki dei ban leit jngoh man ka shisien ha ka ar taiew ia ka dong mihngi ban peitngor ia ka jingiaid shaphrang jong ki kam pynroi ba la theh da ka sorkar pdeng. Ha kawei ka liang ka BJP ka la pynmih ia ka kot lyngkdop ha kaba ka la jer ia ki kam ba ka sorkar jong u Narendra Modi u la leh hapoh kine ki ar snem. Ka BJP ka la pyni ba ka sorkar NDA ka la mang pisa T. 630 klur ban shna ia ka surok na Jowai sha Retacherra, ka jingthungkam pulit ha nongbah Delhi ia ki samla ka dong mihngi haduh 436 ngut bad kiwei ki skhim ban iarap ia kiba duk ba rangli.


Shillong, 28 Jylliew: Ngi ka kynhun shad One Unity Crew ngi la shah jied ban leit mih khmat ia ka ri India sha ka lympung World Hip Hop Dance Chmpionship ka ban long ha Las Vegas, USA hapoh ka kontrak jong ka Hip Hop International India , la pynpaw u Abhishek Mahatu u ba dei u samla shad na ka nong bah Guahati. Kane ka lympung ia kop shad yn pyni lyngba ka Channel VH1 yn pynlong ha ka 13 haduh 18 tarik u Nailar bad ka kynhun yn ialam da ka A Choreo Culture Pvt Ltd , la ong shuh u tei u samla u ba la ia wan ban synran lang da u Bah Kit Thabah na ka All Megha laya Dancer s Association lem u Suraj Thakur ha ka jingai jingkren jong u ha ki nongthoh khubor ka nongbah ha Shillong Press Club. Kane ka kynhun kaba don haduh 15 ngut ki dkhot bad 8 ngut ki nongshad kiba kynthup na ka jylla Meghalaya, Assam , Arunachal Pradesh bad Manipur ka pynpaw ba ka kwah ban pynpaw ka jingkyrpad sha ki bor sorkar ka jylla Meghalaya ban ioh jingiarap pisa na ka bynta katei ka jingialeit ia kop shad jong ka. Ngi la ia kren bad ka sorkar Assam kaba la kular ban iarap haduh 5 lak tyngka na ka jingmang ba 21 lak tyngka ka jinglut ha kaba leit sha Las vegas. Ngi wan hangne ban pan ka jingiarap na ka sorkar Meghalaya ban kyntiew shuh ia ka sap ka phong kaba ki samla ki don ban mih khamt ia ka North East hi baroh kawei , la ong u Abhishek Mahatu. Na ka liang jong u Bah Kit Thabah , u la pynpaw ba ka jingwan jong kane ka kynhun kaba ju ithuh na ka por sha ka por bad kane ka wanrah jingmut ban shna noh da ka North-East Dancers Association khnang ban lah ban kyntiew shuh ia ka sap shad ha ka thainn hi baroh kawei bad hapoh katei ka shatri yn lah ban ia kren ruh wat shaduh ka sorkar pdeng ka ri India na ka bynta ka jingmyntoi ki samla. Ka don ka jingjied ia ki khynnah ba hapoh 12 snem ban ioh rung sha ka lympung shad jong ka Channel Sony ka ba la tip kum ka Super Kid bad na ka liang ka AMDA ka la iakren bad ka Channel ban pynlong Audition ha Shillong bad ka Channel ka la mynjur ban leh da ka Online Audition ha kaba ki khynnah kin shah jied na ki Video ba la ring ha ki por ba shad bad phah peit ha ki bor pyniaid katei ka Channel , la pyntip u Bah Kit u ba la pynpaw ruh ba ia mynta ka Association ka dang wad bniah hato ka entertainment kum ha ka shad ka don jingiadei ne em ha ka tnad Skill Development ka sorkar jylla bad kdew ruh ba ka jingshad kum ki jingshad Hip Hop ka don ia ka jingiadei kaba jan bad ki kam ialehkai kum ka gymnastic.


Nongstoin, 28 Jylliew: Mynta ka sngi, ki briew jong ka tnat Khlaw, na Nongbah Shillong, ki la wan hiar kynsan kynsan sha ki bynta jong ka West Khasi Hills District, na ka bynta ban pynlong ia ka jingkhynra ia kiba bun ki jaka thang rnga beain ha katei ka thainn. Katei ka jingwan hiar kynsan jong kitei ki ophisar ka tnad Forest ka long hadien ka jingiohi ka jong ki lyngba ki kotkhu bor halor ka jinglehmon bad iaid laitlan ki nong khaii rnga beain ha kiba bun ki bynta jong ka West Khasi Hills, bad lyngba katei kala pynkhih khoh reh ia katei ka tnad ba kin wan ban pynlong ia katei ka jingkhynra kaba kynsan kynsan. Ia katei ka jing khynra la sakhi ruh da ki nongthoh khubor mynta ka sngi ha kawei na ki jaka jong ka shnong Seinduli West Khasi Hills District, ha kaba la lap ruh ba katei ka tnad Forest ka la lum bad khat noh ia kiba bun bah ki rnga kiba la pynlang ha ki jaka lum, bad la kurup noh haduh lai trok ki rnga tang na ki ar tylli ki jaka pynlang. Haba iakren bad ki nongthoh khubor na ka liang jong u bah L. Shangpliang u ba dei u Protection Ranger jong katei ka tnad u la ong ba ka jingwan jong ki ban pynlong ia katei ka jingkhynra kalong halor ka jingioh ia ka hukum na ki heh ophisar jong katei ka tnad ban wan pynsngewthuh ia ki briew ba kim dei ban thang ia u rnga namar ka ktah bad pynjot ia ka mariang. Shuh shuh u la ong ruh ha kaba iadei bad u tei u rnga, ba ki la ioh ban kurup bad kem na ka liang jong ki kin hap ban rah bad kit noh sha Mawiong Shillong, ha kaba na ka liang jong ka tnad kan sa leh ia kiba donkam, bad u la ong ruh ba lada ki bor ba halor ki hukum bad ai bor, kin dang hap ban bteng ban pynlong ia ki jingkhynra sa sha kiwei pat ki bynta jong ka West Khasi Hills. Ngi ju pynlong ia kiba kum kine ki jingkhynra na kapor sha kapor hynrei ka shem shitom ia ngi ba ngin tehlakam kum ia kine kiei kiei namar ba ia ka West Khasi Hills haduh mynta ka dang hap hapoh ka jingpeit jong ka Tnad Forest na ka Nongbah Shillong ong u bah Shangpliang. Ha katei ka jingwan khynra la iadon ryngkat lang ruh u bah T.K.K. Marbaniang Ranger North Range jong katei ka tnad, u bah S. Pyngrope Forester North Range bad kiwei kiwei ki ophisar bad ranger jong katei ka tnad Forest.


Nongpoh, 29 Jylliew: Ka jingbym shimkhia jong ka sorkar jylla ban pyntreikam hok ia ki skim ka sorkar kmie ka la paw tyngkrein bad kane ka la paw pyrthei ruh mynta ka sngi ha ka jingleit jurip ka Dorbar Shnong Umbuda ia kawei Project ia kaba la tip paidbah kum ka Houses for Urban Poor ha kaba la mang pisa da ka sorkar kmie ha ka jinglut kaba la kot sha ka 7.80 klur ha ka Shnong Umbuda, Ri Bhoi District. Ha kane ka jingleit jurip da ki nongialam shnong ka Umbuda, la lap ruh ba da ki phew tylli ki iing ba kiba la dep shna ki la jot biang bad sop da ki khlaw ki btap, namar ba ym don ki ban peit ne sumar mynta la palat 6 bad 7 snem, wat u Contractor u la shu ieh jyndat khlem da pyndep ban tei ia kane ka iing ba la mang khnang na ka bynta ki longing baduk ha ka thainn Nongpoh. Kumban shupynkynmaw hangne, ia kane ka Project la mang kyrpang da ka sorkar kmie na ka bynta ban shna iing ia kiba baduk ha ki thainn Nongpoh ha ka jinglut kaba la kot sha ka T. 7.80 klur naduh u snem 2007-08, hynrei ka long pat kaei kaei ka bym lah ban mutdur ba kane ka skhim ba la mang kyrpang da ka sorkar kmie, ka shu long pynban tang ka jingpynlut kai ia ka pisa paidbah. Ka Urban Affair ka dei ka Nodal Agency ban pyntrei ia ki 240 tylli ki iing ba la mang na ka bynta ki longiing baduk ka sor Nongpoh bad kane ka tnad ka la ai bor sha ka Hindustan Prefab Limited kaba la ai sub contract sha u Laborlang Lyngdoh, hynrei kat haduh mynta ka dang lah ban pyndep tang kumba 50-60 ki iing. Haba iadei bad kane na ka liang u Bah C.B Syiem, Rangbah Shnong ka Umbuda, u la ong ba ka Dorbar Shnong Umbuda ka la pynpaw shisha ia ka jingbitar halor ka jingpynsahteng jong ka sorkar jylla ha kaba iadei bad kane ka project, u la bynrap ruh da kaba ong ka jingpynsahteng jong ka sorkar ia kane ka Project shna iing, ka pynlong pynban ka kabu ia ki nongleh kam sniew bad ka la kylla long pynban kum ka ktem jong ki riew sniew kaba la buh jingma wat ia ka bor Shnong ban peit ban khmih ong u Bah C.B Syiem. U la ong ruh, na ka liang ka bor Shnong bad ka Nongpoh Town Committee la bunsien ki la ujor sha ka Myntri ba peit ia ka tnad kam pynroi sor ban shim khia halor kane ka jingsahteng, hynrei kane ka jingkyrpad bad ka jingpyni ia kine ki jingdonkam u paidbah kam shem poi shaei shaei ruh ha kaba haduh mynta kane ka kam ka dang sah khongreng khlem da pyndep. Shuh shuh, u laong ruh na ka liang ka Dorbar Shnong ka la rai ban ai por 1 bnai ia ka sorkar jylla ba kan pyndep noh ia kane ka Project ban shna iing na ka bynta ki longiing baduk bad lada ka sorkar kam shim khia ban sdang pyntreikam, ka Shnong kan kurup noh ia katei ka jaka bad ki iing ki sem ba la dep tei bad ban aiti noh sha ki longiing baduk ka shnong, namar ka jingpynsahteng ia kane ka project ka la long pynban ka jingma ia ka shnong ka thaw kumba u la ong ba ka la kylla pynban ka ktem jong ki nonglehkam awria bad kam sniew, bynrap u Bah C.B Syiem.


Shillong, 29 Jylliew: Mynta ka sngi ki nongialam rangbah ka UDP ki la hiar sha Maw synram ban nang pyn khlai ia katei ka Circle kum ka jingpynkhreh na bynta ka elekshon 2018. La pynlong ia ka jing ialang ha Khlieh shnong Communitty Hall, Maw synram bad ha katei ka jingialang la don ki nongialam na ki Unit bad ki Zone bapher bapher jong ka Mawsynram konstitwensi. U Dr.Donkupar Roy haba kren ha katei ka sngi u la ai khublei ia ki nongtrei jong ka seng UDP kiba la kyrshan radbah ia katei ka seng bad kiba dang iaineh haduh mynta ruh watla ka la ju mad ia ka jingshah rem na kawei ka elekshon sha kawei pat ha katei ka konstitwensi. U la kob ruh ba ha kane ka elekshon 2018 ka ban wan kan long kum ka jingkhih atphyllung ka duriaw bad kan don ka jingkylla kaba khraw ha kaba ka seng UDP kan wan phai biang ha ka bor synshar. U la kren ia ka jingbym ler kam kane ka sorkar mynta bad ki kam bamsap bad u la kren ruh ba ka thong jong katei ka seng ka long ban wanrah ia ka synshar khadar kaba khuid. La pyniaid ia katei ka jingialang da u District President u bah Tito W Chyne uba la kren ia ka sai pyrthei hapoh katei ka seng kumba ka long mynta bad la shim ruh ia ka rai ba kumka dak ka jingpynkhreh ia ka elekshon 2018 kat bym pat ioh ban pynlong ia ka elekshon jied nongkitkam thymmai yn thaw noh ia ka Adhoc Body jong katei ka seng ha Mawsynram tad haduh ban da pynlong ia ka elekshon ha u nailar,2016. Ha katei ka Adhoc body la jied ia u bah Titos W Chyne kum u President bad u bah D,Nongsiej kum u Secretary bad la jied ruh ia ki Convenor na ki khyndai tylli ki Zonal Unit jong ka Mawsynram Konstitwensi. Ki heh jong ka UDP kiba donlang ha katei ka jingialang ki kynthup ia u President Rangbah katei ka seng u Dr.Donkupar Roy, u bah Allantry F Dkhar Vice President, ka kong Pretty Kharpyngrope President jong ka Women s Wing, bah Tei well Dkhar u District Secretary bad kiwei pat ki nongialam katei ka seng. Ki nongialam katei ka seng kiba la ai jingkren ki la ong ba kane ka dei ka jingsdang jong ka seng UDP ban pynkhreh na ka bynta ka elekshon 2018.


Shillong, 29 Jylliew: Ka CSWO ka la pyrshah jur ia ka jingthmu ka sorkar ban pynjlan por ia u DGP u Rajiv Mehta wat ka rta shong thaint jongu, ka la dei. Ha ka jingpynlait khubor mynta ka sngi, ka CSWO ka la ong ba ka jingthmu ka sorkar ban pynjlan ia ka por shong thaint jong u Rajiv Mehta ka pyni ia ka dak kaba sniew bha namar ba ka paw ba ym don shuh kiwei pat ki ophisar kiba kham tbit ia u. Kum ia kane ym lah ban pdiang, namar ba ka pynsniew ia ka lad jong kiwei kiba dei hok ban kiew kyrdan bad ka pynjah burom ia ka tnad pulit bad pynshlur ia ki kam bamsap kam bym man , la ong ka President ka CSWO ka Kong Agnes Kharshiing. Ka la ong ba don byllai ki ophisar kiba tbit ban shimti ia kane ka kam bad ka sorkar ka de ban sangeh shi syndon ia ka jingthmu ban pynjlan por. Ka seng ka la kyntu ruh iaki MLA ba kin ieng pyrshah ia kane ka jingthmu ka sorkar ban pynjlan por ia u ophisar ba la shong thaint, namar kan ktah ia kiwei bad ia ka rukom pyniaid kam ka sorkar. Ka CSWO ka pyrshah jur ia ka jingthmu ban pynjlan ia u DGP bad ruh ia kiwei namar ba kane ka long pyrshah ia ki kyndon pyniaid ka sorkar , la ong ka CSWO. Ka sorkar ka dei ban bud beit ia ka Service bad Recruitment Rules bad lada ka pynkhein ka mut ba ka la don eiei ha lyndet. Ki don bun bah ki samla khlem kam hynrei ka sorkar ka leh sbun sha bym dei ban pynjlan ia ka por ia ki ophisar ba la shong thaint nalor ba ki la ioh ia ka baibam tymmen kaba heh bad kiwei ki jingai.


Shillong, 29 Jylliew: Ka jubab Right To Information (RTI) halor ka jingpynlut pynsep ka KHADC na bynta ka jingleit Delhi u CEM,ki EM bad ki ophisar ka la kylla long mynta kum ka thma ktien hapdeng ki MDC jong katei ka Council bad kaba kham itha mula ka long ba la mih sa ka thma ktien wat hapoh ka kynhun jong ka PDF kaba bat ia ka bor synshar. Hadien ki jingkyn thoh jong u bah pyniaid Sing Syiem, MDC ka Sohryngkham bad ki jingkynthoh u ba James Sylliang MDC ka Mawhati ia ki jingpynlut pynsep ka KHADC ha ka ban leit Delhi, mynta pat la mih sa ki jingkynthoh na u Executive Member ka KHADC u ba bat ia ka pla tyngka u bah Neil Antonio War. Utei u EM uba long ruh u MDC jong ka Laitumkhrah u la ong ba ka jingkynthoh kitei ki ar ngut ki MDC ka dei tang ka jingialam bakla ia ki paidbah bad ka dei tang ka jingpynthoh bria ia u CEM bad ia ka EC jong u. U bah Antonio u la takrai tyngeh ia u bah James Sylliang u EM ka tnad pule puthi uba ia donlang hapoh ka kynhun synshar ka PDF ha kaba u la ong ba ban da dei ba u long CEM ma u u la dep weng ia u bah James na ka shuki EM ba u shong mynta. Kane kam dei shuh ka sien ba nyngkong ba u bah James u dkhot jong ka EC un kren pyrshah ia ka EC bad ia u CEM, hynrei kane ka la dei kaba lai ne kaba saw,lada dei ma nga u CEM,nga la dep pynhiar na ka shuki naduh mynno,lada dei tang ka sien kaba nyngkong dang lah ban map hynrei ki jingkren pyrshah jong u ki la long na ka por sha ka por i kumba u kwah dalade hi ban shah weng noh na ka kam EM ong u bah Antonio War. Shuh shuh u bah Antonio u la ong ba ka jingleit Delhi ki EM, CEM bad ki ophisar ka KHADC kam dei ka jingleitkai ne ka jingpynsyrwa kai ia ka pisa ka Council hynrei ka dei namar ki kam mukotduma kiba buh iaka council ha ka jingeh bad ban leit iakynduh ia ki Myntri ka Sorkar Kmie na ka bynta ka jingbym bhah tyngka ia ki District Council bad lyngba ka jingshimkhia u bah PN Syiem kum u Chairman ka FOCUS bad u Debojit Thaosen u CEM ka North Cachar Hills ryngkat bad ki dkhot jongka kila lah ban pynkohnguh iaka sorkar kmie ban mang iaka Special Assistance iaka KHADC kaba T.133 klur tyngka bad kumjuh ia kiwei kiwei ki District Council kiba don ha ka thain shatei lam mihngi. U Bah James watla u don hapoh ka EC imat ym sngewthuh eiei bad ka jingkren ka jongu ba ki kam mukotduma kim poi shaei shaei kadei ka jingkren kaba sngew thamula namar dei lyngba ka jingshimkhia ka Council ka ngkashari Supreme Court kala ai iaka Stay Order ha kaba ki District Council Court kila lah biang ban ai ia ka Anticipatory Bail ong u bah Antonio War. U la ong ruh ba ka iingkashari ka la pynksan ia ka mukotduma kaba la ujor da ka Meghalaya Commercial Truck Owner and Operators Association kaba ka Council ka ia don bynta lang halor ka jingshah khang ki jaka khrong khajna bad ula ong ruh ba ka Council ka la ioh ruh iaka rai watla kam pat dei kaba pura ha kaba iadei bad ka rukom treikam ki Rangbah Shnong. Ha kaba ia dei pat bad ka jingkynnoh u bah James ba ka EC kala pynlut kai ia ka pisa ha ka ban rakhe ia ka District Council Day, ka dei tang ka kam kai tang ban pynthobria ia u CEM bad ula ong ruh ba ka KHADC ka la rakhe ia kane ka sngi hadien 14 snem namar baroh shi katta la shu ai shuti beit ha katei ka sngi. Ngi lah shna ia ki pandal khnang ba baroh kin ioh ban ia shim bynta lang khamtam baroh 600 ngut ki nongtrei ka Council bad ngim lah ban pynlong ha ka Conference Hall jong ka Council kaba ngiam tang 50 ngut ki briew pynkut u bah Antonio War, EM ka pla tyngka.


Shillong, 29 Jylliew: Ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) mynta ka sngi ka la pynkut noh ia ka kynrum kynram kaba la mih ha ka hima Marbisu na ka daw ka kam Acting Sordar. Ki ophisar ka KHADC na ka tnad Eleka mynta ka sngi ki la hiar sha Marbisu ban pynlong da ka jingialang bad ha katei ka jingialang la pynskhem ia u bah Edward Kurbah kum u Acting Sordar katei ka Hima tad haduh ban da poi ka elekshon jied sordar kaba thymmai. Haba ia kren bad u Executive Member ka KHADC u bah Lam phrang Blah halor ka kynrum kynram kaba la mih ha Marbisu u la ong ba la thung Acting Sordar ia u bah Edward Kurbah hadien ka jingkhlad noh u Sordar katei ka hima u bah Alexius Kurbah uba la khlad noh ha ka 19 tarik u rymphang, 2016 bad katei ka jingthung ia u bah Edward ruh ka dei lyngba ka jingmynjur jong ki 15 ngut na ki 16 ngut ki Rangbah Shnong na ki shnong kiba hap ha Hima Marbisu ha ka jingialang jong ki riew rangbah kaba la long ha ka 26 tarik u rymphang ( uwei na ki Rangbah shnong u don hapdeng ka jingshitom ha katei ka por). Shuwa ba u bah Alexius un khlad u bah Blah u la iathuh ba u don hapdeng ka jingshitom bad um lah ban pyniaid ia ki kam ka Hima bad ha katei ka por ruh ki riew rangbah jong katei ka hima ki la pynkupbor ha u bah Edward uba bat ia ka kam Secretary hima ba un pyniaid ia ki kam ka hima bad hadien ka jingkhlad noh u bah Alex pat ki riew rangbah katei ka hima ki la phah ia ka kyrteng jong u bah Edward kum u Acting Sordar bad ka KHADC ruh ka la leh ia la ka kamram bad ka la thung ia u bah Edward kum u Acting Sordar. Hadien ka jingthung ka District Council ia u bah Edward, la mih sa kawei pat ka kynhun bad katei ka kynhun ka pyrshah ia katei ka jingthung Acting Sordar ia u bah Edward , u bah Blah u la ong ba ia katei ka kynhun katkum ka jingujor la soi da u President ka Kur Sawkpoh ( Sun bad Lyngdoh) ha kaba la soi da u bah P.Lyngdoh, President bad u bah A.Sun Secretary. U bah Blah u la ong ba hadien ba la mih katei ka jingujor ka KHADC ka la rai ban khot jingialang baroh arliang ban kren ia pynsngewthuh bad la khot ia ki mynta ka sngi ka 29 tarik ha dorbar Hall jong ka Marbisu hynrei ha katei ka jingialang ki liang pyrshah kim shym la wan bad ka KHADC ka la pynskhem syndon ia u bah Edward kum u Acting Sordar lyngba ka sur jong uba bun balang uba don ha katei ka jingialang. U bah Blah u la ong ba kham mynshuwa ka la don ka shithi ba ki liang pyrshah Acting Sordar ki la pynpoi sha ka Council ha ka 25 tarik mynta u bnai ban pyntip ba kim kwah ban pynlong jingialang ha Marbisu hynrei ki kwah ban pynlong hapoh District council hynrei katei ka shithi jong ki ka la poi dier por palat namarba ka dei ha ka por long dorbar bad bud pat sa ki sngi shuti bad haba la dei ka por longtrei la mih ruh ka sngi ba la khot ia katei ka jingialang kumta ym lah pynkynriah shuh bad la pyniaid beit shakhmat ia ka jingialang. Ka la mih ruh ka jingkynnoh na ki Seng Samla Marbisu ba ka KHADC ka la leh donbor ha ka kam thung Acting Sordar khlem ka sur jong u paidbah bad khlem da lum dorbar,ki la kynnoh ba ka la pynkhei ia ki kyndon ki ai jong ka hima Marbisu, halor kane u bah Blah u la ong Ngi khlem leh donbor ,ngi leh katkum ka jingmynjur jong ki 15 ngut ki Rangbah shnong bad ki riew rangbah jong ka hima Marbisu, ka jingkynnoh pynkhei kyndon pynkhei ruh lada ngin ia peit ka Hima Marbisu kam pat don la ka jong ka ai , kumta ngi bud beit katkum ka ai Appointment and Succession of Chief and Headman Act , 1959 lyngba ka Section11 Para (1) ong u bah Blah. Haba la kylli hato ka District Council kan dang pdiang ne-em ia kino kino ki jingujor ki ban wan nangne shakhmat pyrshah ia u Acting Sordar u ba Edward Kurbah, u bah Blah u la ong ba ka Council ka la pynkut mynta ka sngi ia katei ka kam bad kan ym pdiang shuh kino kino ki jingujor bad u bah Edward un long kum u Acting Sordar tad haduh ban da kut ka elekshon, Ngi kwah ban pynlong kloi noh ia ka elekshon ha baroh ki Hima, ki Elaka ki bym pat don ia u khlieh nongsynshar ba pura, ha Marbisu ruh ngi dang pynkhreh ia ki kyrteng jong ki nongthep vote ha katei ka jingjied sordar pynkut u bah Lamphrang Blah, Executive Member ka KHADC u bah peit ia ka tnad Elaka.


Shillong, 01 Naitung: Ha ka 30 tarik u Jylliew, ha ka por nohphai sngi, hadien ka jingioh jingtip ba ki la don ki suba nongdie drug bad narcotic ha Mawlai Phudmuri Pdengshong, ki pulit ka Mawlai PS ryngkat ki dkhot ka Special Cell, Shillong ki la her wut wut sha katei ka jaka bad riam ia kitei ki suba nongdie drug hajan ka Don Bosco Musuem. Na katei ka jingkhynra, 5 ngut ki la shah kem ki kynthup ia u Pynhunlang Dohtdong, 30 snem ka rta na Mawlai Phudmuri, Pdengshnong , u John Sunny Lyngdoh 27 snem ka rta na Golflink, Shyiap, , u Pailaskhem Dohtdong, 26 snem ka rta na Mawlai Phudmuri, Pdengshnong , u Alan Marwein 18 snem ka rta na Jaiaw Shyiap, bad u Kenny Jyrwa 19 snem ka rta na Mawlai Mawiongrim katba ki dang wan da ka kali kaba don ia u Regn/No. ML05 M 2453 (Swift Dezire) . Kitei ki ba la wan da ka kali ki dang thmu ban rung sha ka kompon ing jong u Pynhunlang Dohtdong bad na met jong ki la ioh ar tylli ki jingthep kiba stem bad 22 tylli ki jingsong kot kiba la khia 2.60 gram kiba dei u drug. Ka jingjopm jong kane ka jingkhynra ka dei ka jingiatreilang jong ki paidbah jong ka Mawlai Phudmawri, kiba kwah ban nym don kino kino ki kam be-ain ha ka shnong jong ki.


Nongpoh, 1 Naitung: Namar ka jingjyllei jong ki dukan thoh tim beain ha Ri-Bhoi District, ka Ri Bhoi Student Union (RBSU) Sengkmie, ka la ujor syndon da ka jingthoh sha ka DC ka Ri-Bhoi District, da kaba dawa ban tehlakam noh shi syndon ia kine ki dukan thoh tim beain kiba don hapoh District. Haba iakren bad ki nongthoh khubor, u samla Mark D. Gashna, Assistant General Secretary ka RBSU, u la ong ba ka nongrim ba kum ka seng ka shim ia kane ka sien jam ban ujor halor ki jingkharoi ki dukan thoh tim beain, ka dei hadien ba ka seng ka la lap ba don shibun ki dukan thoh tim beain bad kiba pynkhein ia ki kyndon ba la buh da ka sorkar. Shuh shuh, u la ong ruh ba ha ka jingshisha ka kam thoh tim ka kam khalai kaba la leh tang da ki Khasi naduh mynshwa ha ka jylla, hynrei ka long pat kaei kaei kaba pynsngew lyngngoh ia baroh namar kumba la lap da ka seng ba jan baroh ki dukan thoh tim la ka long ha ka Distrik ne wat ha ka jylla la dap tang da ki bar jylla. Katkum ka jinglap jong ka seng, kine ki dukan thoh tim beain ki jyllei bha ha ki thainn Khanapara, ha kaba kiba bun hi na ki dukan thoh tim la shong da ki bar jylla suda bad kaba ka seng ka sngewlyngngoh ruh ba kitei ki dukan kim dei satia ki dukan ba la ai bor da ka sorkar, ha kaba ki pyniaid ka dukan thoh tim da ki blind bill book, hynrei kim pynmih satia ia ki Book ba la pynmih da ka sorkar bad kane ka jingleh jong kitei ki dukan thoh tim beain ka ktah ruh ia ki paidbah, ha kajuh ka por ka long ruh ka jingduhnong bakhraw ia ka sorkar, namar ba kam ioh shuh ia ka Khajna kaba ka dei ban ioh, ong u samla Gashnga. Kumta ban tehlakam ia ia kine ki dukan thoh tim beain, ka seng ka la dawa na ka sorkar ba ka dei ban ai noh da ki ID, khnang ba ki dukan thoh tim ki lah ban pyni paidbah ia ka License ba ki ioh na ka sorkar, ka seng ka dawa ruh ba ki trai dukan thoh tim ba ki dei ruh ban shna da ki dukan kiba paka ym ban shu shong kat haba lap ba shem bad kumjuh ruh ba kin pyndonkam da ki Bill book ka sorkar, ha kajuh ka por ka seng seng ka dawa ruh na ka sorkar ba ka dei ban ithuh noh da ka ain ia ki dukan thoh tim, bynrap u samla Mark.D. Gashnga


Jowai, 1 Naitung: U shipai ka Assam Regiment uba dang wan poi iing mynhynne ka step ban wan on thang ia la u kpa, u la khlad noh ha ka jingia tynrah ka thuk thuk kaba u niah bad ka Night Super Bus mynta ka shiteng sngi hajan Bihsyntiew, Mihmyntdu katba u paralok jong u pat u la mynsaw jur. Utei u shipai udei uba la tip kyrteng kum u Phrangki Tangliang uba dei u khun jong u ma M Shadap uba dang khlad mynhynnin ka sngi. Utei u paralok jongu pat u dei uba la tip kyrteng kum u Khrehkynsai Shylla, u dei uba trei kam pahara ha NEIGHRIM. Baroh arngut ki dei na ka shnong Iooksi, West Jaintia Hills. Ki pulit ki la iathuh ba u Phrangki bad u Khrehkynsai ki dang wan da ka thuk thuk ML 05 J 7437 na Iooksi ban leit sha Jowai hynrei ynda kila poi ha katei ka jaka hajan Bishop House, Bihsyntiew kawei ka Bus Night Super (AS 01DD 1157 ) kaba dang wan marpyrshah ka la tynrah ia ki ha kaba baroh arngut ki la mynsaw jur bad la pynkit ia ki sha Ialong District Hospital, Jowai. La iathuh ba U Bah Phrangki, u wan na ka bynta ka jingkhlad jong u kpa jongu; hynrei la dep thang ia u hi hynnin ka sngi. Utei u shipai u la khlad noh ha Ummulong ha ka por ba dang kit ia u sha Shillong ban ioh ka jingsumar kaba biang. Hadien ba ki pulit ki la pyndep nadong shadong, la aiti ia ka met jong u sha kiba haiing ban pyndep ia ka niam ka rukom. u draibar u la phet krad


Shillong, 03 Naitung: Ka Mawlai Umshing, ka dang dei ka bynta jong ka sor bah, kaba hap ha ka dorbar shnong Mawlai, hynrei, haba peit ia ka jinglong jong ka surok, ka long kaba la i synei sat, ha kaba ka dei kaba dap da ka ktieh kaba i shyrkhei sat bad kaba la pynthut ia ka leit ka wan jong ki paidbah jong katei ka Shnong. Ban iarap lem ia ki nongshong, kumta U Bah B.L.Nongbri, Chief Organiser KHNAM Mawlai Circle u la noh synniang jingiarap jong u da ki maw siang surok ia ka Shnong Mawlai Umshing myn ha ka sngi Thohdieng jong ka taiew ba la dep ha ka jing iadon ryngkat u Rangbah Shnong, Secretary Shnong, ki Rangbah Dong bad ki nong shong shnong.U Bah B.L.Nongbri mar ia ioh jingtip na ki nongkit kam shnong jong kane ka Shnong ia ka jingud bad jingjynjar ba ki nong shong shnong jong kane ka thainn ki ia kynduh bad kane ka lynti surok mar mar u la leit ban ai jing iarap. Kane ka lynti surok ka dei kaba baroh ki nong shong shnong jong kane ka thainn naduh ki khynnah skul, ki nong leit iing mane, ki nongrep bad ki nong leit nong wan ki ju iaid na kane ka lynti bad ki hap ban iaid lyngba ka ktieh khamtam ha ki por lyur. Kane ka lynti ka dei kaba donkam bha khamtam naka bynta ka Synod ka ban long ha kane ka shnong ha u bnai Lber jong u snem 2017, kumta u Bah B.L.Nongbri u la leit ban ai jing iarap ban siang ia kane ka surok da ki maw siang surok khnang ba kan pynaram bad pynsuk ia ki nong leit nong wan jong kane ka thainn.


Nongpoh, 03 Naitung: Uwei u samla uba la ioh tam da ki Pulit ka Byrnihat PS, mynha ka 1 tarik mynta u bnai najan jong ka Meere Petrol Pump kaba don Byrnihat, Ri Bhoi District, u la khlad noh mynta ka sngi ha Civil Hospital Shillong. Katkum ka tyllong khubor na ki Pulit ka Ri Bhoi, la ong ba dei ha ka 1 tarik u Naitung ha ka por 1.45 ei ei mynstep, ki Pulit ka Byrnihat PS ki la lap ia utei u samla uba la thiah lyngktar ha surok hajan jong ka Meere Petrol Pump, hadien ka jingmynsaw jur bad ka jingphlei snam na ki bynta jong ka khlieh. Na ka liang ki Pulit, hadien ba ki la iohi ba utei u samla u la mynsaw jur khamtam ka jingphlei snam na khlieh, kumta ki la pynkit noh ia u mar mar sha Civil Hospital Shillong, khnang ban ioh ia ka jingsumar kaba biang. Hynrei ka jingjur palat ka jingmynsaw bad ka jingphlei snam na ki bynta ka khlieh, kumta utei u samla u la khlad noh mynta ka sngi, kata tang ar sngi ba u la ioh ia ka jingsumar na ki Doctor. Haba iadei bad kane ka jingjia, na ka liang ki Pulit kim pat tip ia ka daw kaba wanrah ia ka jingmynsaw jong utei u samla, kumta na ka liang ki Pulit ki dang tohkit ban lap ia ka daw jong ka jingmynsaw une u samla uba la duh noh ia la ka jingim.


Shillong, 3 Naitung: Katkum ka resol ba ka MBOSE ka la pynmih mynta u snem la I ba ki khynnah ba ia khun ia ka eksamin Matrik ki kham suk bad ki kham leh bha ia ka sobjek Jingkhei (Mathematics), Saian (Science and Technology), komputor ( Computer), Social Studies bad ka Health Education) ha kaba ki la don bun ngut ki khynnah kiba la ioh 100 na ka shispah ha kitei ki sobjek. Ha ka Sobjek Jing khei ki la don haduh 45 ngut ki khynnah kiba la ioh 100 na ka shispah, 12 ngut kiba la ioh 100 ha ka Sobjek Science and Technology, 6 ngut ha ka sobjek Social Stdies, 15 ngut ha ka sobjek Computer Science bad 13 ngut ha ka sobjek Health Education. Haba ia nujor bad ki snem kiba la leit la iohi ba dei tang mynta u snem ba kiba bun ki khynnah kiba ialeh ia ka eksamin Matrik kiba la ioh 100 na ka 100.Haba phai sha ka klas XII Science pat la don tang marwei ba ioh 100 na ka shispah bad dei i Dutiful Nongbsaw na St.Anthony s Higher Secondary School, Shillong ba la ioh ha ka sobjek Chemistry.Ha ka klas XII Commerce bad Arts ym shym la don kiba ioh 100 na ka 100.


Shillong, 04 Naitung: Ka Synjuk ki Seng Longkmie Mawlangsu Area , Nongstoin, ka KSU Mawthadraishan Circle, ka NEN kan pynlong ia ka jingiaid paidbah ha ka 6 tarik mynta u bnai ia ka kaba la pynlong khnang kum ka dak ban pyrshah bad pynrem jur halor ka jingshah pyniap ka kong Bliantina Lyngkhoi , bad kumjuh kum ka dak ka jingpyrshah ia ka jing thom bor ia ki kynthei. Ia katei ka jingiaid paidbah yn pynlong ha Mawlangsu Area, Nong stoin, West Khasi Hills, ha kaba yn don ruh ka pro kram ai jingkren na u Syiem jong ka Hima Myriaw; ki dkhot ka Syn juk ki Rangbah Shnong, President ka KSU Maw thadraishan Circle, ka Chairperson jong ka Meghalaya State Commission for Women bad I Counsellor jong ka Iohlynti, ka ba dei ka kynhun iarap ia kiba shah thombor.


Shillong, 4 Naitung: Ka seng Bhara tiya Janata Party, ka kyn maw ieid myntaka sngi, ia u myntri kam poh iing barim jong ka sorkar Jylla, U bah TH Rangad, ba la khlad noh, kaba dei ruh mynta ka sngi, ka sngi iap kaba 13snem jongu, ha kaba la rakhe ha ka ophis jong katei ka seng, mynta ka 4tarik Naitung 2016. Ki nongkren, ha katei ka jingialang, ki ai burom ia utei u nongialam ba la khlad, ha kaba ki nongkren ki long U bah David Kharsati, Bah Bashailang Khongwir, nalor kiwei ki nongkren, kiba shim, ba U bah Rangad, u dei shisha u nongialam bad uba ialeh pyrshah ia ki kam bamsap. Ki nongkren, ki pynkynmaw, ba U bah Rangad, u ju pyni ia ki MLA Scheme jongu, ha kaba ula pynmih da ki kot lyngkdop bad ki pynkynmaw ruh ba U bah Rangad, u iaid kjat na Laban sha madan Polo, ha ryngkat bad ka lama lai rong, banshim bynta ha ki sngi rakhe Republic bad Sngi Rakhe Laitluid, wat la ki don ki jingkhot pakhang shnong jong ka HNLC. La sngap jar ar minit, na ka bynta ban kynmaw ieid ia utei u nongialam ba la khlad.


Shillong, 05 Naitung: Ka seminar halor ka Income Tax Declaration, la pynlong ha ka sngi Ba-ar ha Conference Hall, Aayakar Bhawan ha kaba ki ophisar na ka Megha laya Chamber of Commerce, ki Chartered Accountants bad kiwei kiwei ki la wan ban ia donlang ha katei ka seminar. Ha ka jingialang la ioh ia ka jingpynshai halor ki Income Declaration Scheme (IDS), 2016 kiba la sot na ka Chapter-IX jong ka Finance Act, 2016 kaba ai ka kabu kaba tang shisien ia ki briew ki bym pat siew ia khajna ha ki snem kiba la dep bad kyntu ruh ba ki dei ban wan sha khmat ban pynpaw bad iathuh shai ia ka jingioh jingkot bad jingdon jingem jong ki kynthup ia pay tax, ka surcharge bad kiwei. Kiba khlem siew ia ka khajna ka bynta ki jingdon jingem ki ba khlem iathuh shai ha ki snem kiba la dep kin ngat ha ka jingpynshitom da kaba hap siew haduh 45% na ka jingdon jingem jong ki kaba khlem shai ha khmat ha khmat ka ain. Kane ka Scheme kan trei ka tang saw bnai kata naduh shi tarik u bnai Jylliew haduh ka 30 tarik u Nailur, 2016 ban thep ia ki jingtip baroh halor ka jingioh jingkot bad ki jingdon jingem bad ka kuna ia ki bym siew ha kitei ki bnai ba la buh dei ban siew ha shwa ka 30 tarik u Naiwieng.. Ki ba la wan ban ia shim bynta ki la ioh jingshai ruh ba hapoh kat ka Scheme, kum ka jingioh shisien shi snem ba la pynpaw da kino kino ki briew yn ot khajna kaba long 30 % kumjuh ka Krishi Kalyan Cess kaba 25 na ka khajna kaba dei ban siew. Da kaba kdew ruh ba kan ym don kano kano ka jingpyntip paidbah bad buhreh ia ki jingshisha baroh jong u wei pa u wei u nongsiew tax, ki heh sorkar na ka Tax Department ki la ong ba ki paidbah kiba bun kiba khlem lah ban pyndep ha ki snem ba la dep ki dei ban shim ia ka kabu mynta ban shim jingmyntoi na katei scheme. La iathuh ruh ba ka jingbympynshai ia ki jingioh jingkot ki jingdon jingem ha ka jingiadei bad kane ka Scheme kan wanrah ia ka jingbym shai ha kaba ia dei bad ka jingioh jingkot kaba dei ban siew khajna ha u snem ba la dep ia kaba la wad da ka Income Tax Department. Kiwei kiwei ki kyndon ruh yn sa pyntreikam katkum ka jingibit ka tnad Income Tax . Ki jingpynpaw ia ka jingdon jingem bad ki jingioh jingkot lah ban leh da ka Online Declaration lane ha ka ophis ka Jurisdictional Pr.Commissioner/Commissioner of Income Tax. Ka jingbym pynshai halor ki jingdon jingioh hapoh katei ka Scheme kan ktah bha namar yn nym lah ban pynshai halor ka khajna ba la ioh lum ha ki snem ba la dep ia kaba la thmu ban pyllait da ka Income Tax Department. Kane ka Scheme kan kynthup ia ki jingbym pynshai halor ki jingdon jingem kum ki jaka puta la ka long ha ka kam khaii khamtam ha ka snem mang tyngka 2015-16 lym kumta yn nym don jingwad bniah shuh katkum ka Income Tax Act lane ka Wealth Act ia kiba yn sa shim halor ka nngrim kitei ki jngpynshai.


Shillong, 05 Naitung: Ka jubab u heh ka AICC u CP Joshi ba peit ia ka Congress ha Megha laya bad ka jubab jong u President ka MPCC u Bah DD Lapang ka la iapher bad kane ka la paw ha ka jingkren jongki mynta ka sngi sha ki lad pathain khubor. Hadien ba la wai ka jingialang, ha ka jingkyn duh ia ki nongkitkam ka party, u Joshi u la len ba ka la don ka jingiakhih ban dawa bujli nongialam ha ka Congress hynrei ka jingeh ka don ha ka parti synshar paidbah. Ka dei tang ka jingmut dur jong ki lad pathain khubor. Kam don ka jingiakhih dawa weng nongialam. U Myntri Rangbah un pyndep haduh ba kut ka por , la ong u Joshi haba kylli shaphang ka jingiakhih hapoh ka party Congress ha kane ka jylla. Ym don MLA phoilian (dissent) hynrei ka don tang ka jingpynngew ia ki jingeh namar ba kane ka dei ka rukom synshar paidbah , la bynrap u Joshi. Ka jingiakhih ka don ha ka synshar paidbah ban pynsngew ia ki jingeh hynrei kam don kum kata ka jingdawa weng ia u nongialam ka party. Nga la wan hangne ban sngewthuh ia ka jingtreikam ka party bad ka sorkar, bad la iathuh ia nga da u Myntri Rangbah ia ki kam ba ka sorkar ka la thaw ia ki skhim na ka bynta ki paidbah ,la ong u Joshi. Hynrei ha kawei ka liang,u Bah Lapang uba don lang ha kane ka jingkren sha ki lad pathain khubor bad u Joshi lem bad u Myntri Rangbah u Mukul Sangma, u la ong ba kala don ka jingpynsngew ia ka jingeh jong ki MLA sha ka AICC ha ka por jong u V. Narayanasamy, hynrei ka shim por ia ka AICC ban leh ia ka kam. Ka don ka jingpynsngew ia ka jingeh sha ka AICC hynrei ka shim por ia ka party ba kan leh ia kaba donkam , la ong u Bah Lapang. Kane ka jingkren jong u Bah Lapang ka paw ba u Joshi u la shu len ia ka jingshisha hakhmat ki lad pathain khubor da kaba kam ba ka jingiakhih ban weng noh ia u nongialam kam don,wat ha ka jingshisha ka don bad ka iaid napoh napoh haduh kine ki sngi. Halor ka jingkylli ba don bun ki MLA kiba pep ban wan sha kane ka jingialang, u Joshi u la ong, Ngam tip ia kata, ngam dei ban pyntip ia ki hynrei ka dei ka MPCC kaba leh ia kane ban khot ia ki ,. Uwei na kiba pep u dei u CEM ka KHADC u Bah Pynshngain N Syiem uba lum da ka jingialang bad ki malik bad trai dewiong ha National Dorbar Hall Mawkhar, nalor kiwei pat kynthup u Bah Ronie V Lyngdoh, Bah Kennedy C Khyriem, Bah Ngaitlang Dhar, u Winnerson Momin, u Clement Marak, u Dr Celestine Lyngdoh, u Bah Comingone Ymbon bad u Zenith Sangma. Ngam tip mano ba wan mano bym wan sha ka jingialang, ka dei u heh ka MPCC ban leh ia kane. Nga wan hangne ban sngewthuh ia ka party bad ka jingtreikam ka sorkar ,la ong u Joshi, haba kylli shaphang ka jingpep u Bah Pynshngain.


Shillong, 06 Naitung: Da kaba niat sharud baroh ka jingmut dur ba ki MLA ba bat parliamentary secretaries kin shah mait kyrteng ha ka ain, u Symbud Myntri Rangbah (SMR) ka jylla ba peit ia ka tnad kam ain u Bah Rowel Lyngdoh u la ong ba ki Parliamentary secretaries kin nym shah ktah eiei na ka jingujor pyrshah ia ki ha ka iing kashari. Ngi la dep pyn kylla ia ka ain ba ki Parliamentary secretaries na kaba mynshwa, kaba pyniaryngkat kyrdan bad ki myntri sorkar , la ong u Bah Rowel. U la ong ba ia ki Parliamentary secretaries la thung da ka mon jong u Myntri Rangbah ka jylla bad ka shong ha ka mon jong ki ban jied la ki kwah ban sei tulop na ka kam MLA ne ki kwah ban shim tulop na kum ki parliamentary secretaries. Da ka jingpynkylla ia ka ain, ki Parliamentary secretaries kim iaryngkat shuh bad ki myntri sorkar bad kin lait na ka ain kaba lah ban trei ia ki. Kam don jingktah eiei ka ain ia ki Parliamentary secretaries. Kam don kano kano ka jingktah watla u Lat um pat soi ia ka ordinance , la ong u Bah Rowel. Kham mynshwa, ka jingshong bishar ka Meghalaya High Court ka la ai bor saw taiew ia ka sorkar jylla ba kan ai jubab bad lada kam ai jubab ruh, ka jingpynmih rai kan iaid shakhmat beit halor ka jingthung ia ki parliamentary secretaries ha kane ka sorkar ba mynta. Ka High Court Meghalaya ka la ong ba ka paw ba ka sorkar Megha laya ka la don hapdeng ka jingkulmar namar ba kam shym la lah ban ai jingshai halor jingthung ia ki parlianmentary secretaries katkum ka nongrim ka Riti synshar ka ri. Ka sorkar jylla ka la pan bor biang na ka Kashari halor kane ka bynta namar ba kam pat lah ban ai ia ka jubab kaba la pan da ka iing kashari hadien ba la ujor pyrshah da u Bah Madal Sumer. Katkum ka jingtip ka sorkar mynta ka la dep ai jubab sha ka Kashari halor kane ka kam bad la khmih lynti ba kan sa pynmih ia ka hukum halor kane ka kam. Ka sorkar MUA-II ka la thung parliamentary secretaries haduh 18 ngut kiba la bat ia ki tnad sorkar bapher bapher bad la u Bah Sumer u la ujor ba ka dei ka kam pynlut phut ia ka pisa jong u paidbah kaba dei ban pyndonkam ha ki kam pynroi.


Shillong, 6 Naitung: Hadien ba ka Jaintia Student Union (JSU) ka la leit dawa na ka JHADC ban ioh la ki jong ki dak thoh dak pule ha ka ktien Pnar, mynta pat ka Federation of Khasi Jaintia and Garo People (FKJGP) War Jaintia ka la pyrshah jur ia katei ka jingdawa jong ka JSU bad ka la ong ba katei ka long kumba phah arliang ia ka jaitbynriew kaba tang shi troh. U Vice President jong ka FKJGP-War Jaintia Circle u bah Shlur Mukhim u la iathuh ba ki briew kiba sah ha War Jaintia ki kren beit da ka ktien War la ha ing hasem ne ha lynti syngkien hynrei haba ki leit sha jowai ki kren da ka ktien Pnar hynrei ban ia ktien Pnar ki dang kham sngewthuh pat ia ka ktien Khasi la ha ka jingthoh ha ki kot ,ha skul ne ha ingmane. Nga kum u Vice-President ngam sngewiahap daleilei ruh em ia ka jingdawa ka JSU ban don la ki dak thoh ha ka ktien Pnar namar haduh mynta ngi thoh ngi pule da ka ktien Khasi bad aiu kan jia lada baroh ki tnad jong ka jaidbynriew kum ia u Khynriam, u Pnar,u Bhoi,u Maram,u Lyngngam, u War ba kin don noh la ki jong ki dak thoh, satang katno ngi la jah rngai noh na kane ka pyrthei u la ong.U la ong ruh ba ba ki War Jaintia ruh ki dei hi ki Pnar, tangba ki kren da ka ktien lajong katba ki Pnar na Jowai kim nang ban kren ktien War Jaintia kane ka la pynlong ia ki briew na ki thainn War ban shim beit ia ka ktien Khasi kum ka ktien pdeng.


Shillong, 06 Naitung: Ka Synjuk ki Nong shong Shnong Phlangdi loin Area, ka pynpaw ia ka jingsngew sih halor ki jingshah kynnoh khlem nongrim ba ki nongkitkam kane ka Synjuk ki long tang ki nongwad buit bad khwan myntoi shimet. Katto katne ki samla na ka shnong Phlangdiloin bad Phlangmawprah ki kynnoh ba ngi dei ki agent jong ka UCIL bad shah pynbor ha ki MLA, MDC jong ka Ranikor Constituency , ong ka kyrwoh khubor na katei ka synjuk. Ngi don ia ka jingthrang bad angnud ban wanrah ia ka roi ka par ha ki thainn jong ngi kumta wat hadien ka jingbym pat phah trei ka sorkar ia ka surok 2 Lane hynrei ngi don ia ka hok ban dawa sha ki tnad trekam ba dei peit ban le ia kaba donkam , ong shuh shuh ka kyrwoh. Ngi tip ba ki khun samla ruh ki kwah ia ka jingmyntoi ba kan wan ha ki thainn bad ki jaka hynrei ka shu rung khyndiat ka jingsheptieng na ka daw u Uranium . Ngi khmih lynti ia ka jingbha bad ngin don ka jingiatylli naduh ki bor synshar shnong , ki trai khyndew, ki nongshong shnong kynthup ki samla bad longkmie long kpa ban gin dawa na ka KHADC ban ai noh ia ka NOC tang ban pyntrei ia ki surok. Ngim khmih lynti ruh ba ka sorkar India kan iuh roit ia ka bor ka iktiar jong ki bor synshar hima, ki bor synshar shnong, ki trai jaka bad ia ki seng samla ha ka thainn . Ka jingpyrshah bad jingialeh kan don lada ka sorkar kan thmu ban iuh roit ia ki hok jong ngi namar ngi kwah tang ia ka surok namar ka dei u budlum ka ioh ka kot khamtam ki jaka bad ki thainn kiba dang sahdien kum ma ngi , pynkut ka kyrwoh na u Chairman u Bah Christopher Lyngdoh lem bad ki dkhot katei ka Synjuk


U Dajied Kynsai Syiem na Mawlai Nong kwar Block-8, u jah naduh ka 4-07-2016 por 8 pm na iing. U khun jong Bah (L) Wanstar Lyngdoh bad Kong Sipora Syiem.Kiba ioh jingtip sngewbha pyntip sha ki pulit Mawlai ne kiba haiing ha number: 9856184585/9615285926/9615070233.


Shillong, 06 Naitung: U nongialam ba rangbah ka Congress ha ka jylla u Bah Rowel Lyng doh u la ong ba ka jingwan jong u nongpeit ka AICC hynnin ka sngi ha ka nongbah Shillong kam pat don ka jingiakren ia ka kam bujli nongialam hynrei la shu iakren beit shaphang ka jinglong jingman bad ka jingtrei kam ka party bad ka sorkar. Katkum ka jingong u Bah Rowel, ka daw kaba kongsan ba ka mat iakren bujli nongialam ha ka party kam mih, ka dei namar u CP Joshi u dei uba dang thymmai bad um pat sngewthuh bha ia ka jinglong jingman ka sain pyrthei ha kane ka jylla. Kam don ka jingiakren ia ka mat bujli nongialam , la ong u Bah Rowel haba iakren bad u nongthoh khubor hynne ka sngi. Hynnin ka sngi u CPJoshi ha ka jingiakren bad ki nongthoh khubor u la kyntait ba ki don ki MLA pyrshah ia ka jinglong nongialam jong u Myntri Rangbah u Dr Mukul Sangma bad u la ong ba kane ka kam, ka shit pyrthei ka dei tang namar ba la paw palat ha ki lad pathain khubor. U Joshi u dang thymmai u dang wan ha ka sien ba nyngkong bad kam don kano kano ka jingiakren ia kam nongialam ha ka party , la kam u Bah Rowel. Hynrei na ka liang u Bah Rowel, u la ong ba la kyrmen ba un wan biang bad un sa nangpeit ia ka jinglong jingman ka party ha kane ka jylla. Ngi iakren beit ia ka kam ka party bad ngi shu kyrmen ba un nang peit , la ong u Bah Rowel. U la ong ba dei tang ha ki lad pathain khubor ba kita ki MLA pyrshah kim wan jingialang hynnin ka sngi kaba la wan khnang da u nongpeit ka AICC. Ki MLA ka Congress kiba jah hynnin ka sngi ki kynthup ia u Bah Pynshngain N Syiem, u Bah Ronie V Lyngdoh, Bah Kennedy C Khyriem, Bah Ngaitlang Dhar, u Winnerson Momin, u Clement Marak, u Dr Celestine Lyngdoh, u Bah Comingone Ymbon bad u Zenith Sangma.


Nongstoin, 6 Naitung : Ka seng WKSU bad ka WYF, hadien ba ka la ioh jingtip ba ka UCIL, ka la pynmih bad khot ia ka tender na ka bynta ban tih ia u Uranium ha Mawtha bah, kitei ki ar seng ki la pynpaw ka jingpyrshah kaba jur ia katei ka jingthmu jong ka UCIL. Haba iakren bad u nongthoh khubor mynta ka sngi na ka liang jong u samla Mawkordor Khar syiemlieh Secretary jong ka seng WYF, bad u samla Artis Wanniang President ka seng WKSU Central Body, ki la ong ba na ka liang jong jong ki, ki pynpaw ia ka jingpyrshah kaba jur halor katei ka bynta bad ha kajuh ka por ki dawa ruh ia ka UCIL ka dei ban weng bad pyndam noh mardor ia katei ka kyndon ka jong ka. Shuh shuh kitei ki nongialam jong ki ar seng, ki la pynpaw ruh ba na ka liang jong ki, kum ka seng ki kyrshan ia ka surok Nongstoin Mawthabah, na ka bynta ka jingmyntoi jong ki paidbah katei ka thainn, hynrei kumba ka paw mynta ka dei pynban na ka bynta ban ioh tih noh ia u Uranium. Namar kata lada ka UCIL kam weng ia katei ka tender bad lada kam pynsangeh noh ia katei ka jingthmu ka jong ka, ngin ieng ban pyrshah jur ia ka surok Nongstoin Mawthabah, namar ka nongrim ka jong ngi ka long ban kyrshan ia ka surok hynrei ban pyrshah tih Uranium ong kitei ki nongialam ki ar seng. Kitei ki nongialam jong ki ar seng ki la kynthoh ruh ia ka sorkar BJP da kaba ki la ong ba kumno ka nud ban phah tih ia u uranium khlem ka jingmon jong ki paidbah , bad ki la ong ruh ba katei ka jingleh jong ka sorkar BJP, ka la long ka jingleh donbor ia ki paidbah ka Jylla. Na ka liang jong kitei ki ar seng, ki la pynpaw ruh ba kin nym ailad satia ia ka UCIL ba kan ioh tih ia u Uranium bad shen kitei ki ar seng kin sa pynlong ruh ia ka jingialang paidbah na ka bynta ban iakhih bad pyrshah jur ia katei ka jingthmu leh bor jong ka UCIL.


Jowai, 7 Naitung: Kumba ki ju leh manla u snem ki paid riewngeit Muslim kiba shong basah ha ki thain Jowai ki la pyndep ia ka niam ka rukom jong ki ha ka jinglehkmen Eid Ul Fitr. Ia katei ka jingleh niam ki Muslim ki laleh hadien ba la kut noh ka sngi shah jingit jong ki ka Ramadan. Ki Muslim ka thain Jowai kila pynlong ia katei ka jinglehniam ha Khlieh Riatpamblah,New Hill da kaba pynlong ia ka Namaz ne ka nguh blei bad ia katei ka jingleh niam la lamkhmat da u Imam (u ba ju khot ia ki nongialam ka niam Muslim) u Jonab Md Faijur Rahman ha kaba utei u heh Muslim u la pule ia ki jingthh na ka kot niam bakhuid ki Muslim ka Quran . Hadien ba la dep ka jinglehniam ka la don ruh ka jingiakhublei iwei ia iwei hapdeng jong ki da kaba ia kdup ieit para ma ki.


Shillong,7 Naitung: Mynta ka sngi ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) ka la lum ia ki Sordar na ki Elaka bapher bapher kiba hap hapoh ka Sirdarship ban ia kren halor ka jingpynmih jingthoh ka sorkar da kaba pynhap ia baroh ki jaka kiba hap hapoh ka jaka jong ka sorkar phareng kum ki jaka sorkar. Ha katei ka jingialang ki la don kumba 150 ngut eiei ki sordar bad ki nong kitkam jong ki Elaka bapher bapher kiba la wan na ki 27 tylli ki Sirdar ship,la don ruh 15ngut ki MDC kiba la poi sha katei ka jingialang kaba la long ha Khasi National Dorbar Hall, Mawkhar. Haba kren sha ki nongthohkhubor hadien ba la wai katei ka jingialang u Chief Executive Member ka KHADC u bah Pynshngai N Syiem u la ong ba lakhot ia katei ka jingialang dei halor ka nongrim ba ka sorkar ka ieng kaba la pynmih ia ki jingthoh bapher bapher kum ka jingthoh jong u snem 1983 bad 1987, kaba la ong ba baroh ki jaka kiba hap hapoh ki jaka ka sorkar phareng ki dei ki jaka sorkar. U bah Pynshngai u la ong ba katei ka jingialang ka pyrshah ia katei ka jingpynshong nongrim ka sorkar ia kitei ki jingthoh. U la ong ba ka jingkhot ia kiwei pat ki Sirdirship nalor ka Saitsohpen ka dei namarba kiba bun ki Sirdirship ki hap mynshuwa ha ki jaka jong ka sorkar phareng bad lada ka sorkar ka klun jubor ia ki jaka ha Saitsohpen ka don ruh ka jingma ioh ba kiwei ki jaka kin ngat ka apot ka Saitsohpen hadien habud. Katei ka jingialang ka la shim saw tylli ki rai, ka rai kaba nyngkong ka long ba ka sorkar ka dei ban weng bad pynduh pyndam noh ia baroh ki jingthoh kiba ong ba ki jaka ba hap hapoh ka sorkar phareng kin dei ki jaka sorkar. Kaba ar ka long ba sorkar ka dei ban weng ia baroh ki Order kiba ka la pynmih ban shim jaka ha Saitsohpen khlem ka jingtip ki khun ki hajar katei ka Elaka bad ka dei ban wan ia kren thymmai bad ki bor Elaka kumjuh ruh ka District Council. La rai ba baroh ki Sirdirship ki dei ban lum dorbar ha manla ki Elaka jong ki ban ia kren halor ka jingpynduh ka sorkar ia ka hoklong trai jong ki ia ka jaka puta. Ka rai kaba khadduh ba la shim ha katei ka jingialang ka long ba ka KHADC kan thoh sha u myntri rangbah ka jylla da kaba ai kopi sha ki myntri sorkar jylla ba ki dei ban pdiang ia kitei ki rai haneng kiba ka jingialang ka la shim. Haba la kylli na u bah Pynshngai hato katkum kitei ki rai ka mut ba ia kito ki jingtei kiba dang iaid shakhmat mynta ha Saitsohpen kiba la tei khlem da pan jingbit na ki bor shnong dei ban weng noh ia ki, Ho, oid ka sorkar ka dei ban pynsangeh lut baroh, tad haduh ban da ia pynbeit thymmai, hap ban ia peitbniah , hap ban ia tai shuwa ong u bah Pynshngai N Syiem, CEM haba kdew ia ki jingtei kiba dang tei bad kiba dang iaid mynta ha ki jaka kiba la shu klun jubor khlem ka jingtip ki bor shnong. Shuh shuh u la ong ba ka KHADC kan ym pat phai khmat sha kiwei ki lynti hynrei kan ap ia ka jubab na ka sorkar hadien ba ka la dep ban phah jingthoh bad lada jia ba ka sorkar kam ai jubab u la ong ba kin sa shong pyrkhat da kumwei pat. U CEM u la pyntip ba ka Saitsohpen ka don ka jingheh kaba 1750 akar hynrei lai pawa na katei ki dei ki jaka kiba la shah klun jubor ha ka sorkar kaba mut 1312 akar la sha hklun ,katba kaba sah ia ki paidbah ka long tang kumba 400 akar hynrei nalor nangtei ruh u la ong ba ka sorkar ka dang shu shim biang sa 106 akar kaba mut sa tang 300 akar kaba shong ki paidbah.


Shillong, 07 Naitung: U Myntri Rangbah ka jylla u Dr Mukul Sangma u la ong ba ka sorkar jylla kam don jingtip eiei ia ka jing pynmih jingpynbna ka kompeni tih uranium ka sorkar India ka Uranium Corporation of India (UCIL) ha kane ka jylla. Haba kyntait ba ka sorkar jylla kam don jingtip eiei ia kane, u Myntri Rangbah u la ong, Lada ka sorkar India ka tih uranium, kan hap kitkhlieh hi. Ngim bna eie ngim ioh jingtip eiei ba kan tih uranium ha ka jylla . Kane ka jingkren jong u Myntri Rangbah ka long hadien ba ki lad pathain khubor ki la buh jingkylli ia ka jingpynmih pynbna ka UCIL kaba ka khot tender ha kawei ka kot khubor ha kane ka jylla ban shna ia ki jingdonkam ha ka jaka tih uranium kaba don ha Mawthabah-Domiasiat ka South West Khasi Hills. La iathuh ia nga ia kane, hynrei kam don satia kano kano ka khubor na ka sorkar India kaba ai dak ia ka jingtih ia u uranium. Lada ki tih kin sngewthuh bad kin kitkhlieh hi lada mih ka kynrum kynram ha ka liang ka shong suk shong sain , la ong u Myntri Rangbah. U la ong ba ka tnad ban peit ia ka shong suk shong sain ka hap ha ka kti jong ka sorkar jylla bad lada don kano ka jingmih ka kynrum kynram ka sorkar jylla kan sa peit. Lah ban kdew ba ki sengbhalang bapher ka jylla ki la pyrshah jur ia ka jingkhot tender ka UCIL ban shna ia ki jingdonkam ha ka ktem u uranium bad ki la byrthen ba kin sa pynlong ia ka jingpyrshah da ka jingiakhih ba tyngeh lada ka sorkar bad ka UCIl kim sangeh noh ia ka jingthmu ban tih uranium namar ba ki sngew ba ka jaitbynriew kan don hapdeng ka jingma jong ka jingiap them lada tih ia u uranium. Ki sengbhalang ki la pyrshah ruh iaka jingthmu ban shna surok Two Lane na Nongstoin sha Mawthabah namar ba ki sheptieng ba kane ka surok kam dei na ka bynta ban wanrah ia ka roi ka par hynrei ban pynsuk ban kit ia u uranium na katei ka jaka. Kham mynshw, wat u CEM ka KHADC u Bah Pynshngain N Syiem u la ong ba ka Council kan nym ai NOC da lei lei ruh na ka bynta ban tih uranium.


Shillong, 08 Naitung: Ka Seng Khasi Hima Mawsynram kan pynlong ia ka jingknia jingkhriam bad ka nguh ka dem, ha Krem Maw jymbuin ha ka 15 tarik Naitung bad halor kane,ka la pan pulit pahara na u DGP ka jylla ba un pyn biang ha katei ka sngi khnang ba ioh don kino kino ban wan pynthut. Ha ka shithi sha u DGP ki nongkitkam ka Seng Khasi Hima Maw synram kynthup u President Bah Tyllilang Myrthong bad u Secretary Bah Lurshai Langpeng ki la ong ba ha katei ka sngi, ka seng ka la pynbeit ruh ban pynieng da ka lama ha katei ka sngi hadien ba la pyndep ia ka knia ka khriam. Ha kajuh ka por, ka la ong ba ka kynhun niam Hindu ki la phah jingthoh sha ka seng ba kin pynlong ia ka jingiaid yatra bad ban leit pyndep ia ka jingleh niam jong ki ha katei ka jaka kaba ki ju leh man u snem. Ka la ong ba ha kine ki san snem ba la dep, ki don ki sengbhalang kiba leh kum ki nongpeit ia katei ka jaka Krem Maw jymbuin, ki la pyrshang ban khang lad ia ka jingleh niam jong ki paid Hindu bad ruh jingleh niam Khasi hapoh ka krem bad namar kane, ka donkam ban buh pahara khnang ba ioh mih kano kano ka jingjia ha katei ka sngi. Halor kane, ngi kyntu ban pahara naduh ka 15 tarik Nailar haduh ban da dep ka jingleh niam Puja jong ki paid Hindu , la ong ki nongkitkam ka Seng Khasi Hima Mawsynram. Ka Seng Khasi Hima Mawsynram ka la ong ba ka Krem Mawjymbuin kaba don ha Mawsynram ka dei hapoh ka jingpeit bad ka jingpyniaid ka Seng Khasi Hima Mawsynram bad ia kane, la dep aiti da u Syiem ka Hima Mawsynram katkum ka jingiasoi da ka Memorandum of Understanding (MoU). Ka Seng Khasi Hima Mawsynram ka la kyntait ia ka jingkam jong ki sengbhalang ba ka Krem Mawjymbuin ka dei hapoh ka jingpeit bad pyniaid ka ka dorbar shnong Mawsynram. Katkum ka kot ka sla ba la ioh da u Rupang, la pyni ba u Syiem ka Hima Mawsynram bad ka Dorbar u la iasoi ia ka MoU kaba la dep rejister ruh ha ka ophis jong u Deputy Commissioner ka East Khasi Hills ha ka 14 tarik Jymmang, 2015. Ka Hima ka la bynshet ba ka Seng Khasi Hima Mawsynram ka dei ka nongpyniaid bad nongpeit ia ka Krem Mawjymbuin kaba dei ka jaka hyndai ba donkam ha ka jingleh niam bad kawei na ki jaka jngohkai pyrthei ha Hima Mawsynram bad la aiti sha ka Seng Khasi Hima Mawsynram , la ong ka shithi kaba la thoh da u Secrerary ka Seng Khasi Hima Mawsynram u Bah Lyrshai Langpeng sha u Deputy Commissioner ka East Khasi ba un pynmih ia ka jingpynbna paidbah halor kane ka kam ha ka 17 tarik Jylliew, 2015. Ha kane ka shithi, u Secretary ka Hima Mawsynram u la ong ba katkum ka riti dustur, u Syiem ka Hima Mawsynram bad ka Durbar u dei uba la don ka bor katkum ka ain ban ai kane ka permission, ha kaba iadei bad ka Hima Mawsynram kaba dei ka jaka Raid bad kam ju don satia ka jaka Shnong. Ka jingthoh ka la kyntu ia u DC ban pynmih ia ka jingpynbna halor kane ka bynta khnang ba kiwei kin tip ba ka Seng Khasi Hima Mawsynram ka dei maka ka nongpeit bad ka nongpyniaid ia kane ka Krem Mawjymbuin. Ha kawei ka liang ka Seng Khasi Hima Mawsynram ka la thoh ruh sha u Director General of Police (DGP) ha u bnai ba la dep ba u Superintdent of Police ka East Khasi Hills bad u Sub Divisional Officer kim shym la leh eiei haduh ba la mih ka jingiapyni bor hapdeng ki Sengbhalang kum ka FKJGP bad ka Hindu Pilgrimage Yatra kaba thmu ban pynlong ia ka jingleh niam ha ka Krem Mawjymbuin. Ka Seng Khasi Hima Mawsynram ka pan jingshai halor balei ka tnad Pulit kam shym la shim ia ki lad ki lynti ia ki sengbhalang kiba pynthut ia katei ka kam ,la ong ka shithi na u President Seng Khasi Hima Mawsynram bad u Secretary Bah Lurshai Langpeng. Dang shen, ka Synjuk ki Seng Bhalang Mawsynram (KSKSM) kynthup ka KSU, HYC bad HANM Mawsynram circle ka la pynrem jur ia ka jingthmu kam trai ka Seng Khasi Hima Mawsynram ia ka Krem Mawjymbuin,kaba ki la ong, ba ka dei ka Krem ba long trai da ka Dorbar Shnong Mawsynram naduh mynshwa hyndai. Ha ka jingpynlait khubor u Vice President ka KSSM u Bah P Dohling u la ong, Ka Krem Mawjymbuin ka long trai ka shnong Mawsynram, ka la dei ka krem kaba wan ki nongjngoh ki wan ban wan kai bad don kiba mane ia ka krem naduh mynshwa bad haduh mynta , u la ong bad bynrap, Ka jingwan jong ki nongwan mane ha katei ka krem ka long man ka sngi hynrei ki seng bhalang kim ju pynwit ia ki nongleit nongwan. Hynrei dang ha kine ki katto katne snem mynta da ka jingdon ka jingleh niam shisien shi snem ha katei ka krem, ka dorbar shnong Mawsynram kaba ai jingbit ia kane ka jingleh niam, ka la phah ia ki samla ban peit ha kaba iadei bad ka jingkhuid jingsuba bad ban iarap haba don kano kan ka bynta. U la ong ba kaba lyngngoh pynban ba ka Seng Khasi Hima Mawsynram ka bym ju pat noh synniang ha ka imlang sahlang, hynrei ka wan tuklar ban knieh syndon ia ka jinglong trai ia ka Krem Mawjymbuin na ka dorbar shnong Mawsynram kaba ri bad sumar ia ka naduh hyndai haduh mynta. Ngi pdiang bad pynskhem beit kumba la ithuh da ka tnad Tourism ia ka Krem Mawjynbuin kum kawei na ki jaka jngohkai pyrthei , la ong u Vice President ka KSKSM.


Nongstoin, 10 Naitung: Ka thma ban pynioh bad ban pyrshah surok sha Mawthabah, Wahkaji, ka la sdang naduh myn sngi saitjain bad wat la kam dei satia ka thma ia pyni bor da ka ktien, hynrei, ka dei ka thma pyni bor da ki maw bad ki maw marble bad katei ka la jia ha ka por ba dang pynlong ia ka jingialang paidbah jong ka Joint Action Committee (JAC), ha Iew Nongstoin. Katba ka jingialang paidbah, ka dang iaid shakhmat, ka la mih ka jing siat da ki maw bad ki maw marble, ba la siat da ki runar lyngba ki kynja jri ia kaba ki la thew pyrshah ruh ban siat ia ki nongialam jong katei ka jingialang. Katei ka jingwan poi ki maw marble kumba saw tylli ei ei kynthup ruh ia u wei mawria, ka la long tang hadien katto katne minit ba u Chairman ka JAC u bah Ricky Sohlang u dang shim ia ka bynta ban ai jingkren bad ban pynshai paidbah ha kaba iadei bad ka surok Nongstoin Mawthabah. Ha kaba iadei bad katei ka jingjia u wei u rangbah shnong ka shnong Domshrah kynthup ruh ia u Nongthoh khubor jong u Rupang, ki la ngat ha ki maw marble ba la siat da ki runar sha katei ka jaka, ha kaba baroh ar ngut, ki la mynsaw malu mala bad don bok ba kitei ki maw kim shym la dei na ki bynta jong ka khlieh. Ha kaba iadei bad katei ka jingjia, ki pulit ha ryngkat ki bor pyniaid District, ki la pyrshang ban wad ia kitei ki runar hynrei kim shymla lap dien satia namar ka jingbun briew palat ha iew. Halor katei ka bynta na ka liang jong u Chairman ka JAC ha ryngkat ki dkhot jong ka ki la pynrem jur ia katei ka jingjia bad dawa ia ki bor jong ka ain ba kin leh da kaba tyngeh lada lap kum ia kitei ki runar kiba thmu pynthoh bria iano re iano.


Shillong, 11 Naitung: Ka tnad kaba peit ia ka bit ka biang ka bam ka dih ha kane ka jylla ka la ioh pdiang katto katne tylli ki ripod jong ki ruti kiba ka la phah Test sha nongbah Guwahati. Haba ia kren bad u Rupang u ophisar ba peit ia katei ka tnad u la iathuh ba haduh mynta ka tnad kam pat ioh pdiang lut baroh ki ripod hynrei ka dang ioh pdiang tang ia ka ripod jong ki ruti na ri Lum Garo. Utei u ophisar u la iathuh ba katkum katei ka ripod ka pyni ba u ruti na ri lum Garo um don jingktah eiei ruh em ia ka koit ka khiah bad u long uba bit ban bam. Utei u ophisar u la ong ba mynta um pat lah ban sei paidbah lut ia ki ripod namarba u dang ap haduh ba kin da wan lut baroh. Ula iathuh ruh ba ki ruti kiba la phah Test sha Guwahati ki dei kiba la shim na kylleng ki district ka jylla khnang ba kawei ka tyndur shna ruti kan ym lait na ka jingphah Test ia u ruti ba ki pynmih. U la ong ba ym dei tang ia u ruti na kane ka jylla ba katei ka tnad ka laleit phah Test hynrei ka la phah ruh ia u ruti ba wan na Assam uba ki ju pyniaid iew sha kane ka jylla. Lah ban kdew ba hadien ba ka Centre for Science and Environment, New Delhi (CSE) ka la lap ba la pyn donkam da u Potassium Bromate bad u iodate ban kham pynjem ia u atta ne u moida ha ka por ba shet ia u ruti. Katei ka tnad ka la lap ruh ba ki don ia ka 2B Carcinogen kaba lah ban pynkylla sha ka jingpang Cancer lane ka jingpang Thyroid. Hadien katei ka jingjia ha Delhi ki ophisar ka Food Safety ha kane ka jylla ki la leit ban shim ia ki symboh ruti na kylleng ki jaka pynmih ruti kane ka jylla bad ki la phah Test ia kitei ki ruti sha ka State Public Health Laboratory ha nongbah Guwahati. Ha ka jingiakren bad u ophisar katei ka tnad u la iathuh ba ha ka jingshisha baroh ki ripod ki la dei ban poi namarba ka por ban pynpoi ia ki ripod ka dei hapoh 14 sngi hynrei mynta la shibnai tam kim pat pynpoi lut ia ka ripod na Guwahati ,u la ong ba un kren noh da ka phone sha Guwahati ba kin pynkloi ia ka ripod.


Shillong,11 Naitung: U bah HS Shylla u la leit ia soh sha ka seng UDP khlem pat da risai kum u dkhot jong ka seng Congress. Haba ia kren bad u Rupang u President jong ka Nongkrem Block Congress Committee u bah John F Khar shiing u la iathuh ba u dang shu wan shimti shen ia ka kam President jong ka seng Congress ha Nongkrem hynrei katba u lah ban kynmaw u la ong ba u bah Shylla um pat risai na katei ka seng. U la pynkynmaw ruh ba haduh u snem 2013 u bah Shylla u la long u Co-Chairman jong ka State Planning Board bad ha katei ka por u la ong ba u Dr.Donkupar Roy, President ka UDP u dei u Chairman. Hynrei watla um shym pat la risai u bah John u la ong ba ka seng Congress ka la shim ba u bah Shylla um dei shuh u dkhot jong ka naba katkum ki kyndon jong katei ka seng ki ju pynthymmai ia ka jinglong dkhot jong ki katkum ki por ba la uh katba na ka liang u bah Shylla pat um shym la pynthymmai shuh ia la ka kyrteng naduh u snem 2013. Lah ban pynkynmaw ba u bah Shylla u la long teng u MLA jong ka Nongkrem na ka seng Congress, u la long ruh u MDC bad ha kajuh ka por CEM ka KHADC na ka seng Congress, hadien katei u la bat ia ka kam Co-Chairman ka Meghalaya State Planning Board ( MSPB) haduh u snem 2013. Haba ia kren pat bad u bah Shylla u la ong ba u la sdang ka jingialait bad ka seng Congress naduh u snem 2007 ha ka por ba ki mait kyrteng na ka jinglong MDC bad u la ong ba ka jingiadei jong u bad ka seng Congress ka la kut syndon ha u snem 2008 ha ka por ba u shah pynduh tiket na Nongkrem konstitwensi.


Shillong, 12 Naitung: Haba jubab ia ka jingmih lyngba ka Right To Information (RTI) kaba kam ba ka jingpyn khuid ia ka Wahumkhrah kaba la mang T.1,35,00,000 la dep 100 percent, u CEM ka KHADC u Bah Pyn shngain N Syiem ha kane ka sngi Hatmajai u la ong ba ka bynta ba nyngkong jong ka jingpynkhuid ia ka wah Umnkhrah ka la dep hynrei ka jingpynthymmai ia ka wah kam pat long 100 percent. Haba kren sha ki nongthoh khubor mynta ka sngi, u Bah Pynshngain u la ong Ka jingpynlut T. 1,35,00,000 da ka KHADC kam dei tang ban pynkhuid ia ka wah. Ngi la pyndonkam ia ka pisa na ka bynta baa bret niut, khang lad ia ki jaboh, shna nala, thied kali kit nuit ia ka Lapalang bad ka Mawlai. U la ong ba ka T. 9. 40 lak la sam sha ki san ngut ki MDC kynthup ka Nongthymmai, Laitum khrah, Jaiaw, Mawkhar bad Mawlai kiba don hajan ka wah Umkhrah. U la ong ruh ba namar ba u MDC na Jaiaw u Bah Adelbert Nongrum um shym la phah ban leh ia kano kano ka kam, u la duh ban pyntreikam ia kane ka skhim ha ka konstitwensi jongu. Nga kwah ban pynshai ba ki briew kim nym snegwthuh bakla ia ka pisaT.1,35,00,000 kam dei tang ban pynkhuid wah Umkhrah hynrei ia kiwei ki kam ruh , la ong u Bah Pynshngain. Katkum ka RTI, la pynpaw ba ka pisa ba la sam sha ki 9 ngut ki MDC ka long T. 9. 40 lak hynrei T. 31 lak la ai sha ka Mawlai Nongpdeng. Halor kane, u la ong ba um lah ban kren eiei namar ba ia ka pisa la sam ha ka por ba synshar ka ARPA ha kaba u Bah P. T Sawkmie u dei u EM ba peit ia ka Water Resources. Lah ban kdew ba katkum ka RTI, ka KHADC ka mang T.1.35 klur na ka bynta ban pynkhuid ia ka Wahumkhrah,na katei T. 1,25,97,557 klur tyngka ka dei kaba la pynlut bad T. 8,02, 443 lak tyngka ka dei kaba dang don ha kti ka KHADC. Shi bynta na katei ka jingpynlut la pynlut T.9.40 lak tyngka na ka bynta kawei ka konsti twensi kaba don ha khappud ka Wahumkhrah kaba mut sha uwei u MDC. Ki don san tylli ki konstitwensi kiba don ha khappud bad ka Wahum khrah kata ka Mawlai, Mawkhaw-Pynthor umkhrah, ka Laitumkhrah, ka Nongthymmai bad ka Jaiaw. Ka jingai bynta ia kitei ki konstitwensi kaba mar T.9.40 lak tyngka ka long ba kin pyndonkam ia katei ka skhim katkum ki kyndon (Guidelines) kaba ia dei bad ka jingpynkhuid ia ka Wahumkhrah, hynrei la ioh jingtip pynban ba don ki konstitwensi kiba la iaid lait ia ki kyndon treikam jong katei ka skhim ha kaba u MDC u pynlut pynban ia katei ka lak tyngka na ka bynta ban thied kali kit nongpang, bad don pat kiba pynlut ban thied kali kit iut. La ioh jingtip ba ka Laitumkhrah ka dei kawei na ki konstitwensi kaba u MDC u la iaid lait ia ki kyndon jong ka skhim Wahumkhrah ha kaba u MDC jong katei ka konstitwensi u la pynthied da ka kali kit nongpang ha ka konstitwensi jong u. Lah ban kdew ba na kitei ki san tylli ki konstitwensi la ioh jingtip ba ka Jaiaw ka la shah pynduh bad la ai bhah tang ia ki saw tylli, hynrei haba wad jingtip na u MDC ka Jaiaw u bah Adelbert Nongrum u la iathuh ba kam dei ba ka Jaiaw ka shah pynduh hynrei katei ka T.9.40 ka bhah kyrpang na ka bynta jong u ban pyntreikam hapoh ka konstitwensi ka dang don ha kti ka KHADC haduh mynta. Haba kylli ia ka jingpynslem jong u ban pyntrei ia katei ka skhim kaba naduh u snem 2012 u bah Adelbert u la ong Ia nga la bthah beit na District Council ha kato ka por ba nga dei ban pyntreikam beit thik katkum ki Guidelines,ngam kwah ban pyntreikam da kumwei pat, nga dei u briew uba iaid beit da ka lynti, na kata ka daw nga dang ia kren bad ki bor shnong ba ki kam ki ban pyntrei kin dei beit thik kiba ia dei bad ka jingkhuid ka Wahumkhrah ong u bah Adelbert ha ka jingiakren bad u Rupang. Shuh shuh u bah Adelbert u la ong ba ka jingai jubab ka KHADC lyngba ka RTI halor ka skhim Wahumkhrah ka dei ka jingthok pyllai pyllei ia ki paidbah ban ong ba ka Wahumkhrah ka la khuid 100% katba ki paidbah pat ki sakhi da la ki khmat ba katei ka wah ka dang jaboh haduh mynta. Haba phai sha ka jingpynlut ka KHADC kaba haduh T.1.35 klur tyngka u bah Adelbert u la ong ba ka dei tang ka jingpynsyrwa kai ia ka pisa paidbah bad baroh katei ka jingleh ka dei tang ban pynmyntoi ia ki kontraktor katba ka jingkhuid jingsuba pat kam don eiei. U Bah Adelbert u la dawa na ka KHADC ba ka dei ban ai ia ka pisa sha ka Jaiaw konstitwensi ryngkat ka sut kaba la kha mynta naduh u snem 2011, lym kumta un sa shong pyrkhat bad ki Dorbar shnong kaei ba un leh nangne shakhmat. Nga sngewlyngngoh balei ka KHADC ka la mang pisa da ki klur haba nga kum u MDC ha kato ka por ba nga shong ha liang pyrshah nga tip tang T.50 lak hynrei nga sngewsarong ia ki shnong hapoh ka Jaiaw ki bym shym la treh ia kane ka pisa namar ka long ka jingjah burom lada shim ia ka pisa lada ka kam kam seisoh u la ong. Utei u MDC ka Jaiaw uba la long teng ruh u CEM u la ong ba um sngew iahap ia ka jingshna ka KHADC ia u Mawnongrim uba la pynlut haduh T.3 lak, ka jingpynlut kai ka pisa haduh T.6 lak kata ka bai sha ha ka por ba pynkhuid tang shisien ki MDC, u la ong ba kum u dkhot ka PDF kaba la ialam hi da u Bah Pynshngain N Syiem kum u CEM un sa pan jingshai balei ka pynlut kai ia ka pisa. U la ong ruh ba lada ka PDF kam ai ia ka jingshai ka KHNAM kam don jingkitkhlieh namar ka jingleit kyrshan iaka PDF na ka bynta ka jingeh jong ka jaidbynriew ym na ka bynta ka jingmyntoi shimet.


Shillong, 12 Naitung: Hadien ba la shah hukum ban khang noh ia ki iingbasa ne hotel ha ka Meghalaya State Pollution Control Board (MSPCB) ban khang noh namar ka jingbym don ki jaka pynlang jaboh ne Treatment Plant, u chairman ka Meghalaya Toursim Development Corpation (MTDC) u Bah David Nongrum u la pynshai ba ka sorkar ka la kohnguh ia ki kyndon ba la buh da ka National Green Tribunal (NGT) tangba kam pat lah ban pyndep ia ka kam. Ngi la ioh ia ka shithi ha u bnai Jymmang mynta u snem kaba ai por shi bnai ban pyndait ia ki treatment plant. Ngi la pyndep ia kane ha ka Orchid Hotel ha Polo hynrei ha Pinewood ka dang iaid ka jingtrei mynta , la ong u Bah David Nongrum haba iakren bad u Rupang. U la ong ba ka hukum ka NGT lyngba ka MSPCB kam dei tang ia ki iingbasa ka sorkar hynrei ka dei ia baroh ki iingbasa ne ki hotel ha ka nongbah Shillong ba ki dei ban don ki treatment plant hapoh shi bnai. Hynrei katkum ka jingtip bun ki hotel kim pat lah ban leh ia kane bad ki dang pan por na ka NGT. Ngi la dep kyrpad sha ka NGT ba kan ai por ia ngi ban pyndep ban pyndait ia ka Treatment plant namar ba ngin sa pyndep noh shen kaba dang sah ha Pinewood Hotel , la ong u Bah David. U la ong ba la kumno kumno ka jingpyndait ia ka treatment plant ne ka jaka pynlang jaboh yn sa pyndep hapoh ar taiew. U Bah David u la ong ba ka jinghukum ka NGT ban don ki jaka pynlang jaboh ia ki hotel ka long namar ba ki hotel ha sor Shillong ki shu pynlait pathar ia ki jaboh jabain kiba tuid na ki jaka sum, jaka sait, jaka khlieng sha ki nala ki wah kaba la pynjaboh lut khait ia ki wah. U Bah David u la ong ba ym slem shuh ba ka NGT kan sa pynmih sa ka hukum ba ki karkhana, ki dukan kiba don harud wah ban khang kdam noh ia ki, bad kumjuh ruh ia ki iing ban don beit ka jaka pynlang jaboh. U la ong ba ka jinglut ban shna ia ka jaka pynlang jaboh ka don bun ka jinglut katkum ka jingheh jong ka hotel. Ki don kiba hapdeng T. 6-7 lak haduh T. 20-30 lak. Lah ban kdew ba ka Ka Meghalaya State Pollution Controll Board ka la pynmih ia ka hukum ba ka Pinewood Hotel ka dei ban khang noh namar kam don ka jaka ban pynlang ia ki um jaboh kiba lah ban khuid biang, hynrei la kynnoh ba ia ki um jaboh kiba mih na katei ka hotel la pyntuid pathar sha ki um ki wah. Nalor ka Pinewood ki la don ruh kiwei pat ki hotel, ki Resort kiba don haduh 35 tylli ha nongbah Shillong kiba la shah hukum ban khang noh. Ka State Convention Centre kaba don hajan Pinewood, ka Orchid Hotel ha Polo, ka Orchird Lake Resort kaba don ha Umiam bad kiwei pat ki dei ki jaka sah kiba la shah hukum ha ka MSPCB ba ki dei ban khang noh. Ngi la dep ban phah jingtip sha Pinewood Hotel ba dei ban khangnoh ryngkat kiwei pat ki hotel, namarba kim bud ia ka hukum jong ka sorkar.kitei ki Hotel kim shym la don ka jaka pynlang um jaboh ban pynthikna ba ki um jaboh kin ym tuid pathar sha ki um ki wah ong u Member Secretary jong ka Board u J.H Nengnong. U la ong ruh ba ka Board ka la hukum ia ka Meghalaya Power Distribution Corporation Limited ba ki dei ban weng noh ia ka jingai bording sha kitei ki Hotel, Ngi la ioh jingthoh na ka MSPCB bad ngin leh noh ia kaba donkam ong u ophisar jong ka tnad MePDCL. La ioh jingtip ba ia ka hukum ka Board ka la pynmih naduh ka taiew ba nyngkong une u bnai hadien ba ka National Green Tribunal ka la pynkit ia ka jingbah khlieh ha ka Meghalaya State Pollution Control Board ba ka dei ban shim ka jingkitkhlieh ba ym dei ban pyntuid ia ki um jaboh sha ki wah khnang ban wanrah ia ka jingkhuid ka Wah umkhrah bad ka Umshyrpi.


Shillong, 14 Naitung: Ka Indian Meteorological Department (IMD) ka la pynmih ia ka jing phikir ia ki paidbah ka jylla ba u lapbah ha man ki katto katne ki jaka ha ka jylla ha ka 15 tarik haduh 18 tarik Naitung, 2016. Ha kine ki 24 kynta, ka jylla ka la ioh ia u slap ba malu mala. U slap u lah ban duna ha ka 21 tarik bad 22 tarik. Ia mynta, ka Assam bad Meghalaya 37% u slap u la duna katba ianujor bad ka Arunachal Pradesh ka 14%. Ki jylla kum ka Nagaland, Manipur, Mizoram bad Tripura ki duna slap 34%.


Nongstoin, 15 Naitung: Ki nongsam khaw jong ka thainn Nongstoin, ha ka jingiakynduh bad ki nongthoh khubor mynta ka sngi, ki la pynpaw ia ka jingeh ba ki la iakynduh ha kaba iadei bad ka jingbym lah jong ka sorkar ban pynbiang ia ka jingsiew sha ki, na ka bynta ka bai kit bai thew ban rah ia ki mar na FCI shapoh ki Centre. Ki katto katne ngut ki Whole Seller katei ka thainn, ki la pynpaw ruh ba naduh ba la pyntreikam ia ka ain Food Security Act (FSA), hapoh ka Jylla kaba la iaid shaid shaid mynta kim pat ju ioh satia ia ka jingsiew ha kaba iadei bad ka jinglut jingsep ban pynkit ia ki mar sha ki centre, bad ki la buh ruh ka jingkylli ia ka sorkar ba hato ka sorkar kan shu phah kit ei ia ki ha kaba iadei bad katei ka bynta?. Shuh shuh ki la iathuh ruh ba kham mynshwa ki la ialeh da ka mukot duma ban ioh ia katei ka bai lut bai sep, bad kila ioh ruh ia katei ka jingsiew hynrei tang ha katei hi ka por, katba hadien nangtei pat haduh mynta kim ju ioh shuh ia kaba kum katei ka jingsiew na ka sorkar. Ym tang kata na ka liang jong ka kynhun ki Whole Seller ka thainn Nongstoin, ki la thoh ruh sha u Deputy Supply ka Nongstoin, bad ai ruh ia ka jingkhein jong ka jinglut jingsep, hynrei katei ruh kam shym la poi shaei shaei bad katei ka kynhun ka la leit ruh ban ia kynduh ia u DC ka West Khasi Hills District ban ban jingpynshai hynrei na ka liang jong u DC um lah ban batai bad ai jingpynshai ha kaba iadei bad katei ka bynta. Kumta na ka liang jong ka kynhun ki Whole Seller ka thainn Nongstoin kynthup ruh ia ki Dealer bad Fair Price Shop ki dawa ia ka sorkar ba ka dei ban shna noh ia ka ain na ka bynta ban pynbiang ia ka jingsiew sha ki khnang ba kan nym don kano kano ka jingthut hadien habud.


Shillong, 15 Naitung: U High Commissioner ka India Bangladesh u Harsh Vardhan Shringla u la pyntip ba ka India bad ka Bangladesh ka la mynjur ban pynbun ia ki Border Haat ha khappud ka india bad Bangladesh ban kyntiew ia ka ioh ka kot ki paidbah kiba shong basah ha khappud, Ngi la ia kren ban pynbun ia ki Border Haat na ka 4 sa 25 tylli u la ong. Katei ka jingkren u Shringla ka dei ha ka jingialang kaba la long mynta ka sngi ha state Convention Centre ha ka por ba la plie paidbah ia ka Tamasa Wah kaba la tip kum ka Nadi 2016 . Haba phai sha ka jingdonkam ban pynneh pynsah bad ban tyngkai ia ki wah u Shringla u la ong ba ki don haduh 54 tylli ki wah kiba tuid na India sha Bangladesh bad baroh kitei ki Wah ki dei kiba wan na kane ka thain Lam Mihngi bad u la ong ba dei namarkata ka daw ba ka long kaba donkam palat ban pynskhem ia ka jingiadei lok hapdeng ka Bangladesh bad India khamtam bad ka thain Shatei Lam mihngi. Ha katei ka jingialang ki nongkren ki la kren kumno ban sei ki buit ki stad ban tyngkai ia ki wah ki um khnang ba kan long ka jingmyntoi ia ki paidbah jong ki ri ba marjan bad ka India kum ka Bangladesh, Bhutan, Myanmar bad Nepal. Ia ka Nadi 2016 la plie paidbah da u Dr.Mukul Sangma myntri rangbah ka jylla Meghalaya, kiwei pat kiba la poi sha katei ka jingialang ki long u Rasheed Khan Menon- Tourism and Civil Aviation Minister ka Bangladesh, u , Minister of state incharge of Foreign Affairs, ka Bangladesh u Shahriar Alam, ki nongmihkhmat na ka ri Bhutan Bhutan, Nepal, bad ki High Commissioner kumjuh ruh u myntri rangbah ka jylla Mizoram.