Shillong, 28 Jymmang: U SP (Crimes) ka East Khasi Hills u Bah Vivek Syiem u la ong ba ka jinglong jingman ha sor ka long jai jai bad kam don satia kano kano ka jingjia hadien ba la mih ka jingthang kali hynnin ka sngi ha Jaiaw Langsning bad ka jingpynjulor ia ki tiar ki tar jong kompeni ba shna lynti rel ha Byrnihat, Ri-Bhoi district. Haba iakren da ka phun, u Bah Vivek u la ong ba ki pulit ki la pynlong ia ka jingpahara kaba biang bha ban khang lypa ioh don kano kano ka jingjia hadien ba ka mih ka jingthang kali ha ka nongbah hynnin ka sngi. Mynta ka long jai jai, ym don eiei , la ong u SP (Crimes), haba iakren bad u nongthoh khubor. Lah ban kdew ba hynnin ka miet Saitjain ha ka por kumba 9 baje mynmiet ki briew kiba ym lah ban tip ki la leit ban kawang petrol bom ia ka ophis jong ka tnad Social Welfare kaba don ha Malki kaba dei ka jaka ai jinghikai ki riew kynthei. Katkum ka jingtip, la iathuh ba kala don ruh ka jingkawang petrol bom ia ka Rynjah Police station, hynrei ha kine ki ar tylli ki jingshah kawang petrol bom kam shym don kano kano ka jingjulor. Na ka liang jong ki pulit mynta ki dang thwet jur ia kine ki riew bym man. Ha kawei ka liang, la iathuh ba hynnin ka janmiet, la don ruh ka jingkawang bomb ha Laban. Ki pulit kila iathuh ba u petrol bomb ha Laban mar pyrshah ia ka Pine Mount School por 9 baje janmiet katba kiwei u petrol bomb. Hynnin ka janmiet, ki saw ngut ki briew, ki bym lah ithuh, ki la thang ruh ia kawei ka kali sorkar, kaba don ia u number ML 01 6971 ha Mahari Petrol Pump ha Jaiaw Langsning, kaba dei ka kali jong ka tnat trep. U nongniah jong katei ka kali, U Bah B Mawroh, u iathuh ba ka don ka komiti jong ka Public Service Commission bad ia katei ka kali, la ai ba un pyndonkam, U Disrict Sericulture Officer jong ka Ri, U Bah R B Lyngwa bad U Bah Mawroh, u iathuh ba u dang shu wan phai na ka jingialang, hynrei, ynda poi ha Mahari, ki saw ngut ki samla, ki la phah ba un hiar mar mar na ka kali bad ki la thang, da kaba khalah da ka petrol. Lah ban kdew ba kane ka jingjia ka la wan pur sha sor hadien ba ar ngut ki nongialam ka KSU North Khasi Hills hynnin ka sngi ki la shah kem ha ki pulit ka Ri-Bhoi kynthup u Ferdynald Kharkamni u president ka Khasi Students Union (KSU) North Khasi Hills unit bad u Son Nongkhlaw, u organizing secretary KSU sengkmie halor ka jingkynnoh ba ki la donkti ban leit pynthut ia ki nongtrei ka kompeni ba shna lynti rel.


Shillong, 30 Jymmang: Ha ka 29 tarik mynta u bnai ha ka por 10:20 baje mynstep uwei u pulit pyniaid kali uba la tip kyrteng kum S.I F.Ryngksai jong ka Sadar Traffic Branch u la shah tynrah ha kawei ka kali kamai ha Raj Bhavan Point. Ia katei ka kali kamai kaba don ia u nombar ML-05N 5437 la niah da u George Gillbert Lartang.


Shillong, 30 Jymmang: Ki don shibun ki riew donsap ha kylleng ki kyndong kynshrot jong ka ri Khasi hynrei kitei kim shym la ioh lad ban mih pyrthei ban pynpaw ia ka sap kaba ki don bad ka sap ka talen jong ki ka shu sahkut noh tang ha ki hi marwei. Ki don bun kiba don ia ka sap kaba lah ban long ka lad kamai jakpoh ka ban lah ban bsa ia ka longing longsem jong ki hynrei ka jingbym don ki nongialam lynti baroh kiei kiei ki shu sahkut noh tang ha ka umdum.Ha ka sngi saitjai jong ka taiew u Rupang u la ioh ban ia kynduh ia uwei u rangbah uba don ia ka sap ban oh dur da ki maw, utei u rangbah u dei na ka shnong Laitmawsiang , ka shnong kaba don marjan bad ka Laitryngew-Sohra. Utei u rangbah u dei u bah Stenshon Nongrum, 45 snem karta, u rangbah uba la don haduh 7 ngut ki khun. U bah Stenshon u dei u briew uba donsap ha ka kam oh dur da ki maw ban thaw ia ki Statue bad kiwei pat ki dur katba ki briew ki phah ia u ban leh. U Rupang u la leit ban peit bad sakhi ia kiba bun ki jingoh dur kiba la leh da utei u rangbah kiba la buh nam ha katei ka shnong kaba bna nam namar ka jingdon u maw dohnud. La ialam lynti ia u Rupang da uwei u rangbah na katei ka shnong u bah Lhai Khongshei bad la synran lang da u sordar katei ka shnong u bah Ballistar Khongrymmai ha ryngkat ka jingdonlang u we iu nonghikai skul u bah Robert Tding. Mar ia poi ha ngsah jong u bah Stenshon la lap ia kawei ka dur (Statue) kaba la pynieng ha phyllaw ing jong u bad katei ka dei ka dur jong u kni jong u uba dei ruh u nongseng skul hapoh ka shnong Laitmawsiang ka dur u Babu Dralnor Nongrum. Ka dei ka dur kaba la pynwandur da u maw bad la tah rong ban pyniahap ia ka riam ka beit. Katkum ka jingiathuh ki briew na katei ka shnong ki la ong ba ka dur ba u bah Stenshon u la oh ka long thik kum ka dur jong uta u babu uba la khlad noh. Ia katei ka dur u la iathuh ba u la shna tang shi taiew miet bad sngi. Kham shaneng ia katei ka statue ka don ka jaka kaba long madan bad hangtei u la oh dur ia u maw ha ka dur jong u Khnam, ka Ryntieh, ka ryngkat bad ka stieh. Kitei ki dur ki don halor u maw, ia kitei u la ong ba u la shna tang ar taiew marwei hi khlem don nongiarap. Nangta la ialam sha ophis jong ka AEC, Laitmawsiang bad la pyni ia ka dur Statue jong u Mahatma Gandhi bad u Rajiv Gandhi ba la oh shrong da utei u rangbah. Nalor ka jingoh dur u lah ruh ban shna ia ki miej ki shuki , ki ben da ki maw. U la iathuh ba haba shna ia kitei ki dur u la iathuh ba u pyndonkam tang da ki shniah, ki tyrnem bad ym don kor mashin eiei. Haba kylli katno u kamai na kitei ki kam kiba u la tre iu la iathuh ba don kiba u shu leit bylla nong sngi, don kiba ki nongphah shna kiba dei na shnong hi ki shu ai katba ki lah. Ia kitei kiba u la shna u la ong ba um ioh bha ban pynjanai naba ki trai kim ailad ba un pyndep ploin haduh da dep ioh ka rem palat. Haduh mynta u la ong ba um pat ju don ki briew kiba nabar shnong kiba phah shna bad lehse ioh ka dei ba kim tip ia ka sap jong u. U la pynpaw ba u kwah bha ban pynleit jingmut ha katei ka kam bad u lah ruh ban pynwandur katkum ka jingkwah bad ka jingbatai ki nongphah shna hynrei namar ka jingbym don ki briew kiba tip ia ka sap jong u bad kiba ai kam um banse ban trei ia ki kam kat kiba u ioh la ka dei ha ka rep ka riang, ka trei misteri ne kiwei pat ki kam tang ban im jakpoh watla u sngewtynnad bha ban trei ha ka kam maw.


Shillong, 31 Jymmang: U Nongaiktien ka BJP ba peit ia ka Meghalaya u Nahlin Kohli u la ong ba ka lynti ka long kaba donkam ban wanrah ia ka roi ka par ha ka dong mihngi, da kaba kyntait ba kan wanrah ia ka jingtyllep ki briew nabar. Haba kren mynta ka sngi sha ki nongthoh khubor, u Kohli u la ong ba ka jylla Meghalaya ka sahdien tasam ha ka jingshna ia ki surok bad ki surok kiba la shna ruh kiba la sniew haduh katta katta. Kane ka sorkar jong u Dr Mukul Sangma la shiphew snem kam don eiei ka rekod ba pynkmen ia ki paidbah ha ka liang ka roi ka par ne ka jingtreikam jongka , la ong u Kohli bad bynrap, Nga la wan na Garo Hills, ka surok kham bun ki thliew ban ia ki bynta ba bha . Halor ka jingwan tyllep ki briew nabar, u Kohli, u la ong ba ka jylla Meghalaya ka la don la kajong ka ain ha kaba ki briew nabar kim lah ban thied jaka bad kane ka la khang lypa ia ka jingtieng ban wan tyllep ki briew nabar. Ka jingshna ia ka lynti ka dei ban iaid shakhmat, ngi donkam ban pynbha ia ka lynti ki syngkieng ha kane ka thain , u la ong. U la ther ia u Dr Mukul da kaba ong ba lada dei ban ai khusnam ia ka jingsniew ka surok, u la dei ban ioh khusnam Bharat Ratna na kiwei ki ri halor kane.


Nongstoin, 31 Jymmang: Ka jingpluh jong ki lai tylli ki iing ha ka thainn Langpih kaba dang shu jia ha kine ki khyndiat sngi ba la dep ka la pynlong ia ki paidbah nongshong shnong jong katei ka thainn ba kin rit bad syier mynsiem namar ba katei ka jingjia kam shym la dei satia ka jingjia kaba shu jia ryngkhat hynrei la suba sniew ruh ba ka jingpluh jong kitei ki iing ka dei ba la shu thang dusmon da ki riew shim kabu. Kum ban shu pynkynmaw ba katei ka jingjia ka la jia ha ka miet jong ka 24 tarik mynta u bnai ha kaba ki lai tylli ki iing briew kiba kynthup ia ka iing jong u bah Ebarlet Syiemlieh na Mawsikar, ka iing jong u bah Sminglan Syiemlieh na Umbyrsit bad ka iing jong u bah Samuel Wanniang na Umwali ki la pluh bad iingkhong khait. Ha ka jingbuddien jong u nongthoh khubor halor katei ka jingjia la ioh jingtip ruh ba nalor kitei ki lai tylli ki iing kiba la suba ba shah thang dusmon dang don ruh sa kumba katto katne tylli ki iing kiba la shah thang, hynrei kim shym la pluh satia namar ka jinglap kloi ban tem noh ia ka ding, bad la ong ruh ba kum kitei ki jingjai ha katei ka thainn kim dei shuh kiba dang thymmai hynrei kidei kiba la ju iai jia na kapor sha kapor. Ym tang kata u nongthoh khubor u la ioh jingtip ruh ba ka jingwan tur jong ki jaitbynriew Nepali sha ki jaka jong ki Khasi kala sdang biang bad la ong ruh ba kitei ki jaitbynriew Nepali kila sdang ruh ban pyrshang ban knieh ia ki kper ki phrah kiba dei ki jaka rep jaka riang jong ki jaitbynriew Khasi kiba shong ba sah ha katei ka thainn. Kumta ka jingmih jong kitei ki jingjia pluh iing bad jingsdang wan tur ki Nepali sha ki jaka Khasi ka la nang pynshong syier shuh shuh ia ki paidbah nongshong shnong ka thainn Langpih ioh ba lehse kan khie biang ka jingiakynad jaitbynriew ha pdeng ki Nepali bad Khasi kaba lah ruh ban wanrah ia ki jingjia kiba sngewsih. Ha kaba iadei bad katei ka bynta na ka liang jong ki nongialam jong ka KSU WKHD Unit, ka la leit ruh ban ia kynduh ia u Deputy Commissioner ka West Khasi Hills District u Arun Kumar Kembhavi IAS ban kyrpad ia u ba un shimkhia lem na ka bynta ban pynioh noh ia ka bai lut ksan sha kitei ki lai tylli ki long iing kiba la mad ia katei ka jingpluh iing. Shuh shuh ki nongialam jong ka seng ki la kyntu ruh ia u DC ba dei ban buh bad phah shuh shuh kham bun ki pulit jong ka Jylla ha ka thainn Langpih, namar ba katei ka thainn kadei ruh ba don ha pdeng ka jingshong syier namar ka jingiakynad jaitbynriew ha pdeng ki Khasi bad Nepali kaba jia na kapor sha kapor haduh ba kala shim ruh ia ka jingim jong ki saw ngut ki rangbah ha ki snem kiba la leit noh.


Shillong, 31 Jymmang: Kawei ka bos, kaba kit ia ki pulit kiba pahara ia ka nongbah Shillong, ka la shah wiang ding mynta ka miet, ha Nongmensong, katba ka dang ieng ha syndah jong ka thanat ki pulit ha katei ka jaka. La iathuh ba katei ka jingjia, ka dei ha ka por 8.30 mynta ka miet, ha kaba ka bos, kaba don ia u number ML 05 8515, kaba kit ia ki pulit CRP, ka dang ieng ha katei ka jaka, ha kaba u nongniah u dang leit rung sha la iing; hynrei tang hadien khyndiat minit, haba ula wan phai, ula lap ba kali ka la kem ding bad ki iit ki la pait lut bad ka bynta ba shakhmat, kaba shong u nongniah, ka la ingkhong lut ki jaka shong bad khyndiat sha ki bynta ba shadien ruh kumjuh. Katei ka kali, la iathuh, ba ka dei kaba niah da U Krishna Thapa, 39 snem. Ki kali pynlip ding, ki la wan beh mar mar bad la lah ban pynduna ia ka jingjulor jong katei ka kali. La iathuh ba ki pulit mynta ki la pahara da ki phew kali sha Nongmensong, Polo, Pynthor, Demseiniong, na ka bynta ban thwet ia ki briew kiba donkti ha katei ka kam pyntriem. Ha kawei pat ka jingjia, la iathuh ba ka don ka jingthmu ban kawang petrol Pump ha Ruprekha High School, Wahingdoh; tangba um shym la bthei satia bad ka la shu don tang ka jingsma petrol hajan katei ka skul. Katei ka la jia ha ka por 9.30 mynta ka miet.


Nongpoh, 01 Jylliew: Halor ka jingkuman jong ka sorkar jylla ban shim ia ki lad ki lynti na ka bynta ban pynbeit ne ka jingiakren halor ka jingiakhih pyrshah ia ka jingwan jong ka Rel ha Meghalaya, na ka liang ka Khasi Students Union, North Khasi Hills District, mynta ka la khot bad wer syndon ia ki paidbah jong ka Distrik ba kin nym ia shimbynta shuh ha ka jingrakhe ia ka Silver Jubilee ne jingdap 25 snem jong ka Ri Bhoi District. Ha ka kyrwoh, ia kaba la phah da u Bah Lambok Rymbai, General Secretary ka KSU, North Khasi Hills District, la ong ba ka seng hi ka la pynpaw ia ka jingsngewkhia kaba jur halor ka jingkuman jong ka sorkar jylla ban shim ia ki lad ki lynti kumno ban pynbeit noh halor ka jingiakhih ia ka jingwan jong ka rel, khamtam ban tei noh ia ki Entry bad Exit point ki ban tehlakam ia ka jingrung kyrthep ki mynder hashwa ban tei ne wanrah ia ka Railway hapoh ka jylla. Ka jingmynthi jong ka sorkar jylla ka dei ka jingiuhroit ia ka hok jong ka Jaidbynriew Khasi, ha ka jingshisha ka sorkar ka la dei ban thaw shwa ia ki lad ki lynti ban iada ia ka jingrung kyrthep ki bar jylla, kaba wanrah ia ka jingma kaba khraw ia ka Ri jong ngi, hynrei khlem kano kano ka jingsngew halor ka jingangnud u paidbah ka sorkar ka la pynmang bad aibor kylla ia ki bor jong ka Railway ban sdang ia ka jingtrei ia kane ka Rel da kaba kheinkor shwa ia ka Rel ym pat ia ka iap ka im jong ka Jaidbynriew ong u Bah Rymbai. Namarkata, haba iadei bad kane ka jingsngapjar bad ka jingpyntieng jong ka sorkar, ka seng hi kan ym kynran dien tieng ne smiej, hynrei ka seng kan iengskhem halor ka nongrim ban pynshah beit ia kane ka jingwan iuhkjat jong ka Rel hapoh ka Bri u Hynniewtrep kat bym pat ban thaw ia ki lad ki lynti kiba tikna khamtam kum ka Entry Exit point da ka sorkar jylla, u la bynrap.


Shillong, 01 Jylliew: Ka jingleit jong ki samla na kane ka jylla ha ka liang ka Nursing ka lah ban don ka jingma ia ki namar ba katkum ka jingtip ba la ioh, bun na kine ki samla kim biang satia ka jingtbit haba ki la pyndep ia ka jingpule jongu nabar. U nongthoh khubor u la ioh ia ka jingtip kaba thikna, ba bun na kine ki samla khamtam na nongkyndong ki la shah ialam bakla ha ki ejen kiba ialam ban leit pule shabar ha kane ka lain jingpule hynrei kim tip ba ki jaka pule ki long kiba biang ne kiba bym biang. Katkukm ka jingtip, kine ki samla kiba bun ki dei kito kiba la leit pule shabar jylla kum sha Kerala, Bangalore bad ha sha kiwei ki jaka ha ki jaka pule ba pyniaid ki riew shimet, kiba ka jinglong jongki, kam long kaba thikna hynrei tang ban shu syrnod khlem biang satia ka jinghikai. Ia kum kane ka jingduna bad ka jingbym biang jongki, namar ba shisien ba ki la wan phai na ka jingpule jongki, hadien ba la pynlut da ki lak, kin hap ban rejister shwa ialade ha ka Meghalaya Nursing Council ba kin ioh ia ka kynja license ba kin lah pat ban aplai ia ki kam lada lait ha kano kano ka jaka sumar ha kane ka jylla. Hynrei katkum ka thymmei khubor, la iathuh ba bun na kine ki samla kim da don ka jingtip bad ka jingtbit khamtam ha ka praktikal namar ba ban long nurse ka donkam bha ka praktikal ban nang ban sumar ia ki nongpang namar ba shisien ba bakla, ka lah ban buh jingma ia ki nongshah sumar. La ioh jingtip ba don ki bym bna eiei watla ki la ioh ia ka syrnot ba ki la pyndep ia ka jingpule jongki. Ban lait na ka jingshah pynbiej shah pynthame ha ki ejen kiba ju ialam ia ki sha ki jaka pule bapher bapher shabar jylla, khamtam na jaka nongkyndong, ka long kaba donkam ban don ka jingpynshai ka jingialap paidbah ban pynsngewthuh ia ki kmie ki kpa kiba la pynlut da ki lak da ka jingkyrmen ban pynjanai ia ki khun hynrei ki kylla bijai ei pynban kha ma kha. Katkum ka jingtip, la don da ki spah ngut ki samla kiba pule nabar kiba la wan rejister ialade ha ka Meghalaya Nursing Council kaba dei ka nongai license ia ki. La iathuh ba wat ki bor pyniaid jong kane ka Nursing Council kim shym la lah ban leh eiei halor kane watla ki lap ne shem ba kim biang hynrei ka hap beit ban ai license ia ki namar ba kam pat don ka kyndon ka sorkar kaba khang lad ban ai license lada lap ne shem ba kim biang ne kim long kiba tbit katkum ka jingpule jongki.


Nongpoh, 01 Jylliew: Da kaba shimkhia halor ki kam lehdonbor da ki Pulit Battalion ka Assam kiba don ha Sabuda, Ri Bhoi District, kiba la pynsangeh jubor ia ka jingthmu jong ka sorkar Meghalaya ban pynhap ia ki Post Ilektrik ha Sabuda, hynnin ka sngi ki nongia-lam ha Hynniewtrep Youth Council (HYC) Raid Nongtung Circle, ki la phah syndon da ka dorkhas sha u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi na ka bynta ban tuklar lem halor katei ka kam lehdonbor da ki pulit ka Assam. Kum ban shu ong hangne, katei ka skhim ban pynpoi Bording ha Sabuda ka dei kaba la mang kyrpang na ka Sorkar Kmie lyngba ka sorkar jylla bad halor jong katei na ka liang ka shnong ruh ka la dep ban ai ia ka NOC sha ka MEPDCL na ka bynta ban pyntrei naduh u snem 2016, ha kajuh ruh ka por la dep ruh ban ai jingthoh sha ki Bor District ka Ri Bhoi. Hynrei ka long pat kaba lyngoh, ba hadien ba ka tnat MePDCL mynha ka 29 tarik ka la thmu ban leit pynhap ia kitei ki Post Ilektrik, hynrei ki la shah khang jubor bad phah pynphai noh ia kitei ki Post Ilektrik ha ki Pulit Batallion ka sorkar Assam, ha kaba kane ka jingleh donbor da kitei ki Pulit ka Assam ka la wanrah shisha ia ka jingduhnong kaba khraw ia ki paidbah nongshong shnong ka Sabuda, namar katei ka shnong kaba don ha khappud bad ka Assam kat haduh kine ki sngi kam pat don ia ka Bording Ilektrik. Haba iadei bad katei ka kam leh donbor da ki Pulit ka Assam, na ka liang u samla Hercules suting President HYC Raidnongtung Circle, u la pynrem jur bad ha kajuh ruh ka por u la ong ba ki kam lehdonbor da ki Pulit ka Assam ha katei ka thainn ka ju iai jia na ka por sha ka por, ha kaba bunsien ki Pulit ka Assam ki ju khang lada wan kino kino ki skim pynroi na ka Meghalaya sha katei ka thainn khappud. Namarkata, ka seng hi ka kyntu ia ki briew ka sorkar jylla ba ki dei ban shimkhia ban hiar sha katei thainn khnang ban lah ban pynbeit ia ki jingeh halor ki kam pynroi ia kaba la wanrah da ka sorkar Meghalaya, ka por ka seng ka pynrem jur ia ka sorkar jylla namar ka jingbym patiaw ka sorkar halor ki jingud jingnam da ki paidbah halor ka jingeh kaba la iakynduh ha ki thainn khappud bad ka Assam, u la bynrap.


Nongpoh, 04 Jylliew: U Chief Judicial Magistrate ka District Session Court, Nongpoh, mynta ka sngi u la phah biang sa 14 sngi ha ka Judicial Custody lane ba kin shong ha phatok, ia ki arngut ki nongialam ka KSU, hadien ba ki la shah kem na ka jingjia shah hiarthma ka jaka ban shna ia ka Steshon Rel ha shnong Ronghona, Ri Bhoi District. Kum ban shu pyn-kynmaw hangne, ki arngut ki nongialam ka KSU ba kynthup ia u samla Ferdynand Kharkamni President ka KSU North Khasi Hills District bad u Sonstar Nongkhlaw, Assistant General Secretary ka KSU, Sengkmie ki la shah kem noh ha ki Pulit hadien katei ka jingjia ha Ronghona kaba la jia ha ka 27 tarik u u bnai ba la dep. Katba ki lai ngut ki nongialam ka KSU, ba kynthup ia u Jayand Sylliang, Paplu Lyngdoh bad Johny Nongrum, ia kaba ki la shah kynnoh ba ki la donkti ha katei ka jingjia, yn tian bishar lashai ka sngi ha ka Court u Chief Cudicial Magistrate ha Nongpoh. Ha kawei pat ka khubor, u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi District, u la pynbna ba ia ka kyndon ain 144 CrPC, kaba dei ruh ka ain kaba khang pyrshah ban lum briew palat ia ka 5 ngut yn weng noh shipor, kane ka la wan ruh hadien ba ka Ri Bhoi District ia mynta ka dang don hapdeng ka jingpynkhreh na ka bynta ban rakhe ia ka jingdap ba 25 snem. Kumta haba iadei bad kane, wat la ki la weng ia katei ka kyndon, hynrei la khang pyrshah pat ia ki briew ba kin rah ia kino kino ki tiar pynmynsaw bad kiba ktah ia ka shongsuk shongsain jong ki paidbah.


Shillong, 5 Jylliew: U nongai dawai kynbat u bah Donbor Malngiang na ka shnong Mawpyut kaba don sha ri Lum Jaintia u la lap ia u jingthung uba phylla uba long pynban u dawai bah uba khlai ban sumar ia ka jingshah puh bsei . Utei u jingthung u dei u kynja jyrmie uba long ha ka dur bsei , utei u rangbah u la iathuh ba u la thung ia utei u jingthung ha kper jong u ban shna dawai bad u la iathuh ba ki la don bun ngut kiba shah puh bsein kiba la wan phah sumar ha u bad ki la jem. Haba ia kren bad utei u rangbah uba ju sumar briew sha Amlarem bad Jowai u la iathuh ia kawei ka jingjia kaba sngew sangsot shaphang kawei ka longkmie kaba la tip kyrteng kum ka Smat Massar, u la ong ba katei ka longkmie ka don ia ka jingpang tyrsai la bun snem bad katei ka longkmie ka dei kaba duk shisha bad kam don lad ban phah sumar ialade watla ka la pyrshang sha kiwei pat ki jaka sumar kiba ka kot bor ban siew pisa. Hynrei u la ong ba ha kaba khadduh ha ka jingkutlad ka la raikut ba kan ym phah sumar shuh namarba kam don pisa bad ka la shu ap beit lano ka sngi ba kan iap noh, hynrei hadien ba la tip ia kata ka jingjia u la ong ba u la leit ban sumar ei bad um shim pisa eiei bad mynta ka la khlai , ka la phah ha u ban un pynbna lem ia kane ka khubor sha kiwei pat ba npynpaw ia ka jingkmen jong ka.


Nongpoh, 06 Jylliew: Dang myn ha ka sngi u Blei ka District Court jong ka Ri Bhoi, ka la rai ban phah 14 sngi hapoh ka Judicial Custody ia ki arngut ki nongialam ka KSU, ba kynthup ia u ia u samla Ferdynald Kham-kamni, President ka North Khasi Hills bad u Assistant Secretary ka KSU Sengkmie, u Sonstar Nongkhlaw, kaba dei hadien ba ka KSU ka la leit ban hiar thma da kaba shoh ia ki nongtrei bad pynjot ruh ia ki mashin jong ka kompani kaba pyntrei ia ka jaka kaba la thmu ban pynlong Steshon Rel ha shnong Ronghona, Ri Bhoi District. Hadien katei ka jingjia ha Ronghona kitei ki nongialam ka KSU, ki la shah ujor haduh lai tylli ki ejahar, kata ha ki Pulit, ka Railways bad na ki Bor pyniaid District ka Ri Bhoi, ha kaba ia kitei ki arngut la ngat ruh ha ki kyndon ain bapher bapher jong ka Meghalaya Maintenance of Public Order (MMPO) bad Indian Penal Code (IPC). Lah ruh ban ong hangne, naduh katei ka jingshah kem kaba la long ha ka 27 Tarik u bnai bad hadien ka jingtohkit ki Pulit, ka District Court ka Ri Bhoi mynha ka 4 Tarik ka la phah noh ia kitei ki arngut ki nongialam ka KSU ba kin don 14 sngi hapoh ka Judicial Custody, hynrei mynta ka sngi ka District Court ka la rai biang ban phah tohkit sa 5 sngi ha ka ka jingtohkit ki pulit, khnang ba kin lah ban pyndep ia ka jingtohkit.


Shillong, 6 Jylliew: U MDC ka NCP na Laban-Mawprem konstitwensi u bah Ricky Shullai mynta ka kynti u la pynkhreh ban iakhun ia ka elekshon MLA 2018 na Myliem konstitwensi. La iathuh ba la katto katne bnai mynta ka la don ka jingiakren bad ka jingiasyllok hapdeng jong u bad ki paidbah na ka thain Mylliem bad khamtam eh na Lawsohtun ka shnong kaba u shong u sah bad la ong ba na katei ka jingiakren la rai ba u dei ban iaid beit shakhmat ban ia khun ha u 2018 na Mylliem konstitwensi. Ka Lawsohtun kaba shnong kaba utei u MDC ka Laban-Mawprem u sah ka hapoh hapoh Mylliem konstitwensi ha ka elekshon MLA bad katei ka shnong ka don kumba 5000 vote tam, la iathuh ba dei na katei ka daw ba kiba bun ki riew rangbah bad ki paidbah na Lawsohtun ki kwah ba u dei ban ia khun beit ha u 2018. Kumba ka long haduh mynta ki lad khubor ki la iathuh ba utei u MDC ka Laban u la sdang shaid shaid ban rung ing briew sha ki thain Upper Shillong bad Mylliem ban pynithuh ialade kum u kyrtong 2018. Haduh mynta ym pat lah ban pynthikna ia ka party ba un ieng namarba la pyrshang ban phone hynrei u pynlip mobile. Kumba ka sawa haduh mynta ki kyrtong ki ban ia khun na Mylliem konstitwensi ki long u ba hR.V Lyngdoh MLA ba mynta ka seng Congress, ka kong Teilinia Thangkhiew MDC ba mynta ka HSPDP, bah Hamlet Dohling ka UDP, Ricky Shullai MDC ka NCP na Laban, la sngewthuh ba kin don ruh kiwei pat ki kyrtong ki ban iakhun.


Shillong, 06 Jylliew: Hadien ba don ki nongialam ka party na Garo Hills ki la risain noh, ka BJP ka la thaw thymmai ia ki tnad bapher bapher ha Garo Hills baroh kawei kynthup bad ka Ri-Bhoi. Ha kine ki sngi, ar ngut ki nongialam ka BJP kynthup u President ka Tura City District President u Bernard Marak bad u president ka North Garo Hills u Nachu Marak ki la risain na ka party halor ka jingkynnoh ba ka party kam burom ia ki paidbah Garo Hills. Hynrei na ka liang u President ka BJP u Bah Shibun Lyngdoh u la kam ba kane ka jingphet jongki, kan nym ktah da lei lei ruh ia ka party namar ba ka la thaw thymmai ia ki tnad bad ki nongpyniaid ha Garo Hills. U Bernard Marak u la sngewthuh ban shah khot hajir ha ka party namar ba um lah ban ai ia ka thup kyrteng jong ki nongkitkam ka party , la ong u Bah Shibun bad bynrap, ba dei na kane ka daw, ba u la risain hi na ka party. U President ka BJP u Bah Shibun u la ong ba ha ka jingthaw thymmai ban pynkhlain ia ka party ha Garo Hills, ka party ka la bynshet ia ka kam President kynthup u Rakesh Marak jong ka East Garo Hills, u Pesath Sangma ia ka West Garo Hills, u Dillash Marak ia ka Tura City District, u Paul R Marak ia ka North Garo Hills, u Ananda Koch ia ka South West Garo Hills. Nalor kine, ka party ka la pynkhamti ruh ia ki nongpeit ia ka Tura City ha u Edmund K Sangma, ia ka East Garo ha u Rikman Momin, ia ka West Garo Hills kynthup ia ka Tikrilla, Phulbari, Raksamgre bad Rajabala ha u Dr KC Boro katba ia ka Selsella bad ka Dadengre la aiti ban peit u Parmod Koch. U Bah Shibun u la ong ba ia ka South Garo Hills la bynshet ha u Santosh Marak, ia ka South Garo Hills ha u Premananda Koch ia ka South West Garo Hills, u Digros D Shira ia ka North Garo Hills, bad u Md Sofior Rahman kum u president ka Minority Morcha. Ha kajuh ka por, u Bah Shibun u la ong ba ia ka Ri-Bhoi district pynkhamti ha u Bah Ban Buhai Makdoh kum u President. Ha kajuh ka por, u Bah Shibun u la ong ba ka party kan sa pynlong ia ka jingrakhe kyrpang ha kylleng ki jaka ha ka jylla ban pynshai paidbah ia ki kam jingjop jong ka sorkar National Democratic Alliance kaba ialam ka BJP kaba la dap pura lai snem. Ia ka jingrakhe yn pynlong ha Ampati ha ka 7 tarik Jylliew kaba dei ka konstitwnesi jong u Myntri Rangbah ka jylla u Dr Mukul Sangma, ha ka 8 tarik ha Umsning, 10 tarik ha Amlarem, 12 tarik ha Selsella, 13 tarik ha Sohra, 15 tarik ha Kharkuta. Ka jingrakhe kan long shi bynta ban pyrta ia ka phang Sabka saath sabka vikas-kaba mut ka roi ka par ia baroh jong u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi. Ka jingrakhe kan long ban pynshai ia ki paidbah ia ki skhim ka sorkar pdeng ha kine ki lai snem ba la dep bad ka jingmyntoi sha ki paidbah , la ong u Bah Shibun. U la ong ba ka jingrakhe kam dei satia tang ka jingiadih sha, ka jingiakhawai hynrei ban ai ka jingshai ia ki paidbah ha ka jylla. Ha kine ki jingrakhe, yn pynshai paidbah ia ki kam ba kane ka sorkar NDA ka la leh hapoh kine ki lai snem ba la dep na ka bynta ki paidbah ka jylla bad ka ri khamtam kiba duk ba suk.


Shillong, 6 Jylliew: Ka lyer elekshon ha Mawlai konstitwensi ka la sdang shongshit bha mynta ha kaba ki la mih bun ki jingkylla, sdang na ka jingiarung ia mih seng jong ki nongialam kiba kham hakhmat jong katei ka konstitwensi. Ki lad khubor ki la iathuh ba kumba ka long haduh mynta u kyrtong jong ka UDP, u bah Embhah Syiemlieh uba dei u MLA ba mynta ka Mawlai un dang lah ban jop biang ha kaba la iathuh ba katba nangmih ki sngi u la nangkhlai shuh shuh bad bun ki nongialam barim kiba la phet noh na u mynta ki la wan phai biang. Shuh shuh ki lad khubor ki la iathuh ba ka seng Congress ha Mawlai ka la nangstait katba mih ki sngi ha kaba bun ki nongkyrshan radbah jong katei ka seng ki la sdang ban phet seng mynta ban leit kyrshan ia u bah Embhah Syiemlieh. La iathuh ba ka lok u MLA barim ka Mawlai bah Founder Strong Cajee ( bam kwai ha dwar u blei) mynta ka kynti kan leit ban kyrshan ia u bah Embhah Syiemlieh, la iathuh ba kiwei pat ki nongialam ka seng Congress kiba ia don hakti hakjat bad u bah Founder mynta ki don bad u bah Embhah. Nalor kitei la iathuh ba ka UDP ka la nangioh bor shuh shuh ha Mawlai da ka jingwan phai biang ki nongialam kiba kham hakhmat jong ka ha u 2013 kata kum u bah Hun Mylliemngap, u bah Morris Lyngdoh bad kiwei pat. La iathuh ruh ba ki nongkyrshan jong u bah Teibor Pathaw ruh mynta ki la leit ban ai jingkyrshan ia u bah Embhah namarba u bah Pathaw un ia khun noh na Mawkynrew konstitwensi ha u 2018. Haba ia kren bad u nongthohkhubor kiba bun ki paidbah na Mawlai konstitwensi ki la shim ba ka jingiakhun ha u 2018 na katei ka konstitwensi kan dei beit hapdeng u bah Process T Sawkmie MDC ba mynta ka Mawlai na ka seng Congress bad u bah Embhah Syiemlieh , MLA ba mynta na ka seng UDP. Lah ban kdew ba kham mynshuwa tang hadien katto katne por ba la dep ka elekshon MLA kiba bun ki nongkyrshan ka UDP ki la jngai paralok noh na u MLA jong ki bad dei artad ha ka elekshon MDC 2014 ba ki la pyni ia ka jingdom jong ki da kaba leit ban kyrshan ia u kyrtong ka KHNAM na Mawlai u bah Process T Sawkmie uba leit ia soh mynta sha ka seng Congress. Lah ban kdew ba kumba ka long haduh mynta ki kyrtong kiba la kham paw kyrteng ban ia khun na Mawlai konstitwensi ha u 2018 ki long u bah Embhah Syiemlieh ka UDP, bah Ban Nongbri na ka KHNAM, bah Process T Sawkmie MDC ka Congress nalor kiwei pat ki kyrtong ki ban dang mih. Haba ia kren bad u MLA ka Mawlai u bah Embhah Syiemlieh u la kubur ba ka don ka jingkyrshan na kiba bun ki liang mynta ka kynti bad u la ong ba ki nongialam barim kiba ju ia treilang ban pynjop ia u ruh mynta ki la wna biang ban ia treilang. U la ong ba lehse ki la iohi ia ki kam kiba u la trei kum u MLA ba mynta watla u don ha ka liang pyrshah ruh, Katno tam lada nga don ha ka liang synshar lei u la ong. Haba kylli shaphang ka Mawlai C&RD Block u bah Embhah u la ong ba un pan porn oh ban ia kynduh ia u myntri rangbah ka jylla u Dr.Mukul Sangma ban ia kren ia katei ka kam namarba ha ka jingshisha la buh por ban plie noh mynta u bnai.


Shillong, 06 Nailur: U Lat ka jylla u V Shanmuganathan um pat pdiang ia ka jingtyrwa ka District Council Affairs (DCA) ban pynlong elekshon MDC shiteng samoi bad u la pan jingpynshai na ka sorkar halor ki katto katne ki bynta halor kane. Ia kane la iathuh da u Myntri Rangbah ka jylla u Dr Mukul Sangma haba kren sha ki nongthoh khubor hadien ba la wai ka jingialang ka kynhun myntri mynta ka sngi. Ka jingialang ka kynhun myntri ka la shim biang ia ka rai mynta ban phah ia ka jubab halor ka jingpan jingshai u Lat ka jylla , la ong u Myntri Rangbah. Hynrei u la kyntait ban iathuh ia ki jingpan jingshai u Lat ka jylla halor kane ka kam da kaba ai daw ba kam pat long ban iathuh namar ba ka dang long rieh katba ym pat ioh ia ka jingmynjur na u Lat ka jylla. Ngi la phah ia ka jingpynshai sha u Lat tangba ngim pat lah ban iathuh ia mynta , la ong sa u myntri ka DCA u Bah Prestone Tynsong. Hynrei katkum ka jingtip, u Lat ka jylla u la pan jingshai na ka sorkar jylla la ki bym dei Khasi ki lah ne em ban iakhun elekshon ban iashim bynta ha ka jingjied ia ki MDC nalor bun kiwei pat. Ym tip ha kano ka dur ka DCA ka la ai jubab halor kane namar ba kim pat kwah ban iathuh eiei halor kane ka kam. U la ai dak ba ka sorkar jylla ka la phah ia ka jingtyrwa ban pynlong elekshon hapoh u bnai Nohprah mynta u snem. Ha ka jingshisha, ka jingialang ka kynhun myntri ka la dep phah ia ka jingtyrwa ia ka jingthmu ban pynlong ia ka elekshon MDC shiteng samoi ha ki 7 tylli ki konstitwensi ba la risain da ki MDC hynrei ka sahteng noh hadien ba u Lat u pan shwa ia ka jingpynshai halor ki katto katne ki bynta kiba iadei bad kane ka kam. Kham mynshwa la iathuh ba ka sorkar jylla ka la tyrwa sha u Lat ka jylla ban pynlong noh ia ka elekshon shiteng samoi ha ka 13 tarik Nohprah. Ki don 7 ngut ki MLA ba bat lang ia ka kam MDC kiba risain noh ha u bnai Nailur mynshem snem, hadien ba ka sorkar ka la pass iaka ain mait kyrteng ka Prevention of Disqualification (Members of the Legislative Assembly of Meghalaya) Amendment Bill, 2015 . Ki MLA ba long MDC kiba la iehnoh ia ka kam MDC kynthup Bah HDR Lyngdoh, Bah Ardent M Basaiawmoit, Bah Metbah Lyngdoh, Bah KP Pangiang, Bah Sanbor Shullai bad Bah HB Nongsiej ka KHADC bad u Bah Stephanson Mukhim na JHADC. Katba u Bah Pynshngain N Syiem um shym la iehnoh bad u la pyneh beit triang ban iakhun ia kane bad u la rai ban iakhun beit halor kane.


Shillong, 19 Nailar: Ka Meghalaya High Court ha kane ka sngi Thohdieng ka la shain kunai ia ka sorkar jylla bad ka KHADC namar ba ka hap ban kynriah sngi ban shim bishar halor kane ka kam kaba la ujor da da u Bah Cherubin Thongni halor ka jingslem ban pynlong ia ka elekshon MDC shiteng samoi sha ki 6 tylli ki konstitwensi ha KHADC. Ha ka jingpynmih hukum mynta ka sngi, ka High Court ka la ong ba Wat la ka la ailad ia ka jingkyrpad jong u nong-iasaid ain ban kynriah sngi ban bishar ia kane ka kam, tangba ki dei ban siew ia ka kuna T.5000 kata ia ka sorkar jylla bad ka KHADC . Ka jingshim bishar biang ia kane ka kam kan long ha ka 29 tarik Nailar. Ia ka pisa ba shah dain kuna dei ban thep ha ka account ka Meghalaya State Legal Services Authority. Lada ki nongiasaid kim pyndep ia ka jingdonkam ha ka jingbishar ban long biang ha ka 29 tarikNailar, yn khot hajir ia ki ophisar ba dei peit ia kane kam ha ka Kashari la ong ka Kashari. Ka Kashari ka la ong ruh ba kam long kaba lah ban pdiang ban shu pynkynriah bunsien ia ka kam tang namar ba ki nongiasaid kim lah ban pynbiang ia ki jingbthah na ki tnad ba dei peit jong ka sorkar. Ka Kashari ka la shim bishar ia kane ka kam hadien ba u Bah Cherubin Thongni u la ujor da ka PIL pyrshah ia ka sorkar jylla kaba la pynslem ban pynlong ia ka elekshon MDC shiteng samoi sha ki 6 tylli ki konstitwensi ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) watla ka la iaid palat ia ka 10 bnai mynta naduh ba ki MDC ki la risain noh.


Shillong, 21 Nailar: Ka sorkar jylla ka pynbha 25 tylli ki madan ialehkai ha ka jylla na ka skhim Mission Football ha ka jinglut kaba T.121 lak. Katkum ka jingtip na ka ain wad jingtip na ka ophis ka State Sports Council (SSC), la pyni ba ki don 10 tylli ki madan ba la pynbha bad don kiba shu ker kynroh ba kynthup ha East Khasi Hills lai tylli kynthup ka pynbha ia ka madan Polo Madan N-1 T. 15 lak, madan ialehkai ka skul St Gabriel ha Nongkseh T. 12 lak , bad pynbha ia ka madan ha Umpling T. 15 lak. Kawei ka West Jaintia ka madan ha Ummulong T. 17 lak bad ha East Jaintia Hills ka madan Khliehriat T. 15 lak. Ha West Khasi Hills la pynbha ia ka madan ha Nongthliew ha ka jinglut kaba T. 15 lak, ha West Garo Hills la pyntrei T.12 lak ban pynbha ia ka madan AGillanggre, ha North Garo Hills la pyntrei ia ka madan Matcha Melaram, bad T. 7 lak ia ka madan Songsan Ansengrama. Ha East Garo Hlls la pyntrei ia ka madan Dambu Rongdeng T. 6 lak. Kiwei pat ki 11 tylli ki jingshna ki long ka jaka peitkai ha madan Kiang Nangbah T. 25 lak, jaka shong ki heh ki hain ha madan Mawkyrwat T. 25 lak bad ha Mawlangwit, ha Mawkyrwat T. 25 lak. Ka jaka peit bad shong ki heh ki dain ha Narangbari, Selsella T. 71 lak, ka pynbha bad shna ia ka jaka peitkai ha Babadam ha West Garo Hills T.55 lak, shna madan ha Phulbari West Garo Hills T.45 lak, shna pynbha iaka madan bad ka jaka peitkai ha Danakgre ha West Garo Hills T. 42 lak. Ka jingpynbha ia ka madan ha Boldamgre T. 70 lak ka South West Khasi Hills, shna ia ka rynsan ha Grengandi ka South West Khasi Hills T. 10 lak, pynbha ia ka madan ha Mukhla T. 10 lak bad shna ia ka jaka peitkai ha Pohkseh T. 10 lak. Baroh ka la kot sha ka T. 388 lak. Nalor kine, la shna ruh ia ka Indoor hall ha Loomkyrwiang, West Jaintia T. 18 lak. La shna ia ki madan basketball ha lai tylli ki jaka kynthup ar ha East Khasi Hills bad kawei ka West Jaintia Hills ba kynthup ia ka madan ka Bharat Scout and Guide ha Umgtyngkar T. 15 lak, ha Khraw Sing Collge, Mawngap T. 9 lak bad ha Paduh T.9 lak. Kiwei pat ki Indoor Hall ki long ka Laban Sorts ha Laban ba T. 132 lak, ka Indoor hall ha Lumparing ba T. 86 lak.


Nongstoin, 22 Nailar: Hadien ba la ioh jingtip ba ka jingpyntrei ia ka project jong ka Ministry of Doner hapoh Nongstoin College ka long kaba suki, mynta ka sngi ka Public Accounts Committee (PAC) jong ka Meghalaya Legislative Assembly, hapoh ka jingialam jong U bah Paul Lyngdoh kum u Chairman ka la hiar sha katei ka College ban pynlong ia ka jingjurip. Haba pyrshang ban kylli ba kaei kaba la pynlong ia ka Committee ban wan jurip kyrkieh ia katei ka college, na ka liang jong u bah Paul kum u Chairman katei ka committee u la ong ba hadien ba ki la ioh jingtip, halor ka jingsuki ia ka jingtrei hapoh ka Nongstoin College ha kaba ka sorkar India lyngba ka DONER kala ai ia ka mang pisa ha u snem 2010, kaba la kot shaduh ka 6 klur 19 lak tam ban pyndep ia ki jingtrei baroh hynrei haduh mynta ka kam ka dang poi tang kumba 40%, kumta na ka liang jong ka Committee kam banse ban hap wan wad ia ki daw bad ia ka jingshisha. Shuh shuh ha u la ong ruh, ba haba ki la wan jurip, ki la lap ia ki katto katne ki jingdkoh jong ka jingpyntrei ia katei ka project bad kumjuh la lap ruh ba ia katei ka pisa na ka liang jong ka tnat sorkar India, ka dang pyllait tang ia ka bhah kaba nyngkong. Ka daw jong katei ka jingdkoh ha katei ka project la lap ba ka long namar ka jingsuki jong ka DONER ban pyllait ia ka pisa kaba sah (2nd installment) kaba long kumba 3 klur tam ia kaba la dei ruh ban pyllait ia ka naduh u snem 2012 hynrei haduh mynta kim shym pat la leh ei ei halor kata ong u bah Paul. U bah Paul u la ong ruh ba kum ka Public Accounts Committee, ki sngewthuh ba ka donkam ban thoh sha ka ministry of DONER, namar katkum ka jinglap ka jong ki, katei ka college ka la trei bha ha kaba iadei bad kiba bun, kum ki Hostel Shynrang bad kynthei, ki kamra klas bad ka Library, kumta katei ka College ka don hok ruh ban ioh noh ia ka pisa ba sah kaba long 3 klur tam na ka 2ndinstallment. Ym tang kata u bah Paul u la ong ruh ba namar ka Nongstoin College kam dei ka College sorkar, kumta na ka liang jong ka management jong ka college kan hap ban pynkhreh ia ka 10% sha ka sorkar jylla khnang ba kin lah ban ioh ia ka pisa kaba sah lada la pyllait ia katei ka mang pisa kaba sah bad ka committee kala ioh jingtip ruh ba na ka liang jong ka management katei ka College kala pynkhreh ha kaba iadei bad katei ka 10% ruh ha ryngkat ka jingkyrshan bor lang ki MLA na ka ka thainn. Ha katei ka jingjurip ia katei ka College la iadon lang ruh bah Hopeful Bamon MLA, bah D. Jyndiang Mla ka Nongstoin, bah K.P. Pangniang Mla ka Rambrai, Bluebell R Sangma MLA ka SGHD, U bah D.P. Wahlang Commissione & Secretary Education department, ki dkhot jong ka PAC, u Principal ka nongstoin College bah B.K. Laitphlang bad kiwei kiwei.


Shillong, 22 Nailar: Ka dorbar synrai jong ka dorbar Jylla, kan sdang ha ka 9tarik U Nailur 2016. Kin don san sngi, ki sngi treikam jong ka iing dorbar, ha kaba ki sngi trei kam, na ka bynta ki ain jong ka sorkar, kin long ha ka 9,14 bad 16tarik Nailur, katba ka 12tarik, kan dei ka sngi shuti bad ki sngi na ka bynta ki liang pyrshah ba kin leit rah ia ki mat iakren, kin long ha ka 13 bad 15tarik Nailur, ong ka kyrwoh na iing dorbar Jylla.


Shillong,22 Nailar: Mynta ka sngi ha ka por 1 baje nohphai sngi ki pulit ki la ioh tam ia kawei ka metiap ba la pyut jong u Lamphrang Marboh , 34 snem karta na ka shnong Mawlynrei kaba hap hapoh Rynjah PS , la lap ia katei ka metiap na kawei ka khlaw kaba don ha MES, Umkaliar. Utei u briew dei uba la jah na la ing naduh ka 11 tarik mynta u bnai , ia ka metiap la pynkit sha Civil hospital ban leh ia ka Post Mortem.


Jowai, 23 Nailar: Ka jingsniew jong ka surok Jowai Bye pass (Riatmoolai ) na duh Lad Nartiang haduh jingkieng Myntdu, ka la long shaba palat kaba ktah ia ka leit ka wan jong ki briew khamtam ia ki trok kiba dei ban iaid lyngba nangne u ne u surok kum balong mynta bun ki jaka ymdon rong shuh sah sa tang ki thliew ki ba lang um. Ka Hyn iewtrep Youth Council (WJC) Jaintia hills unit, ka leit peit ia ka jing long jingman jong kane ka surok. Ha ka jingleit peit ki nongialam ki jong ka ki la lap shisha ia ka jingsniew palat jong kane ka surok bad halor kane ka jing lap, ki la leit ban ia kynduh ia u Executive Engineer P.W.D (Road) South West Division West jaintia Hills ha ka jingialam jong u Damanleki Lathong president ka seng ban buh ka jing ujor halor ka ne ka jingsniew palat jong kane ka surok. Na ka liang ka seng HYC ka da kyrpad jur ia ka tnad PWD ba kan shimkhia ban maramot ia kane ka surok khnang ba kan long kaba bit ba biang ban leit ban wan.


Jowai, 23 Nailur: Mynta ka sngi da ki spah ngut ki khynnah skul jon ka Marian Hill Higher Secondary School ki la iaid paidbah na phyllaw katei ka skul shaduh District Library na ka bynta ban pyndonkam ia ki lynti iaid kjat, kum shi bynta ban pynsngewthuh ia kito ki nongdie madan kiba pynlong ia ki lynti iaid kjat, kum ki jaka die jingdie jong ki. Ngi dei ki khynnah skul bad ngi donkam bha ia ki Footpath na ka bynta ban lait na kino kino ki jingmynsaw lada iaid na surok, hynrei kine ki footpath la kam trai da ki nongdie madan ha baroh shilynter ka Iawmusiang , la ong kawei na ki khynnah skul. Kane ka jingiaid paidbah kitei ki khynnah skul ka long hadien ba ki pulit ka Jowai Traffic Police hapoh ka jingialam u Officer In Charge Inspector DH Pde bad Second In charge, bah Jason Wahlang kiba la leit man ki skul ban ai jinghikai bad ban pynsngewthuh ia ki halor ka hok jong ki ban iaid lyngba ki footpath nangta shaphang ki kyndon traffic bad ruh halor ka jinglehkhuid. Ka tnad Pulit Traffic ha ryngkat ka jingiatreilang bad ka Jowai Municipal Board ki la pynlong ia ka jingkhynra ia ki nongdie madan kiba la kamtrai ia ki footpath. Ym tang katta ki la leit pynshai ruh sha ki skul bapher bapher ba ki khynnah skul kidei ban pyndonkam ia ki footpath namar ki don ka hok, ym na ka bynta ka hok jong kito ki nongdie jingdie. Ki footpath kidei na ka bynta ban iaid lynti ki paidbah khamtam ki khynnah skul ym na ka bynta ban die jingdie , la ong ki khynnah skul haba kren bad ki katto katne ngut ki nongdie madan.


Shillong, 24 Nailar: Ha ka 23 tarik mynta u bnai u wei u bar jylla uba la tip kyrteng kum u Karuna Sindhu Ghosh u la ujor sha ki pulit ba ha katei ka sngi ki dkhot ka KSU, Laitumkhrah Unit ki la rah ia u na Iew Laitumkhrah sha ophis jong katei ka seng ha Laitumkhrah bad la kynnoh ba ki la byrngem byrsit ia u bad ki la dawa bai kuna ruh T.5 lak tyngka naba u ioh jaka ha Demseiniong, Shillong. Ula ong ba hadien u la siew ia ki T.1 lak tyngka.


Shillong, 24 Nailar: Ki nonghikai hapoh jong ka lama Joint Action Committee of All Teachers Association of Meghalaya (JACATAM) kila rai ban sangeh noh ia ka jingiakhih naduh ka 26 tarik mynta u bnai hadien ba ka jingiakren bad u Chief Secretary ka jylla u KS Kropha mynta ka sngi ka bun ki jingdawa ba pdiang da ka sorkar. Ki nonghikai kin sdang ban leit hikai biang sha ki skul kumba juh long , la ong u Chairman ka JACATAM u Bah ED Nongsiang haba kren sha ki nongthoh khubor hynne ka sngi hadien ba la mih na ka jingiakren bad u CS. Kane ka jingkhot iakren ka sorkar ka long hadien ba ki nonghikai ki la iaid lai sngi kynthih ka jingiakhih ban pep skul, kaba kila pynbna ban pep skul haduh ar taiew kynthih. U Bah Nongsiang u la ong ba wat la kim pat hun pura ia ka jingkular jong ka sorkar, hynrei na ka liang jong ka sorkar kala pdiang ia ki katto katne ki jingdawa ki jong ki. Ha ka jingiakren bad u Chief Secretary, u Bah Nongsiang u la ong ba ka sorkar ka la pdiang ban pynkiew noh ia ka tulop jong ki nonghikai ha ki skul adhoc bad ki deficit baroh da shispah percent, kane kan long naduh ki Lower Primary School, ki Upper Primary School, kumba leh ia ki Secondary bad Higher Secondary. U la ong ba u CS u la pdiang ba ka sorkar kan thaw ia ka skhim New Pension Scheme kum ka jingmyntoi ia ki shuwa ba kin shong thaint na ka kam, nalor ban kyntiew kyrdan ia ki adhoc sha ki deficit katkum ka jingleh bha jong ki skul bad ban thaw ia ka service rule na ka bynta ki nonghikai yn pyndep hapoh jong ka hynriew bnai. U Bah Nongsiang u la ong ba ka sorkar nangne shakhmat ka la pdiang ba lada don kano kano ka jingiakren ha kaba iadei bad ki kam skul, ka sorkar kan sa shim ruh ia ki dkhot jong ka seng ban iadon lang. Nalor kane, u Chairman ka JACATAM u la ong ba ka sorkar kan sa pynkiew ruh ia ka bailut ha kaba pang ba shitom ki nonghikai katba ia ki skul kiba dang don ha ka deficit pattern yn pynkiew ia ki sha ka deficit system ha ki por kiban dang wan. Hynrei halor ka mat ba kham kongsan ban shimti noh ka sorkar ia baroh ki kam hikai, ka ka sorkar kala kren shai ba ia mynta kan nym lah ban leh ia kane namar ba ka ktah ia ka pla pisa jong ka sorkar jylla kaban kot ka jinglutt sha ka T.400 klur ei ei ha ka shisnem. Hynrei na ka liang u Bah Nongsiang u la ong pynpaw ia ka jingsngew lyngngoh ba ki myntri sorkar kim lah ban ia kren bad ki nonghikai bad ki shu phah ha ki ophisar. U la ong ba ka jingiakhih kam pat pynkut, hynrei ka shu weng noh shipor ia kane ka jingiakhih. Ban pynsngewthuh kham bha halor ki mat jingdawa, ka seng kan pynlong ruh ia ka jingialang paidbah jong ka JACATAM, ha Tura bad Shillong ha kine ki khyndait sngi ban sa wan ban ia kren ia kane ka kam. U la iathuh ba ki don 14476 ngut ki nonghikai skul bym dei sorkar ha baroh kawei ka jylla bad 4 hajar tylli tam ki skul.


Shillong, 25 Nailar: Ka Meghalaya Aids Control Society, Shillong kan pynlong ia ka Meghalaya Icon, kaba hynriew, ka ban sdang naduh ka 10tarik Nailur haduh ka 7tarik Risaw 2016. Katei ka jingiakob, yn pynlong ha ka 10tarik Nailur ha Tura, ha Nongstoin, ha ka 17tarik Nailur, ha Jowai, ha ka 24tarik Nailur, ha Nongpoh, ha ka 1tarik Risaw bad ha Shillong, ha ka 7tarik Risaw 2016 bad ki nongjop na kitei ki nongbah bapher, kin ia khun ia ka nam lah duh, ha ka 8tarik Risaw 2016.


Jowai, 25 Nailur: Ka Jaintia Students Union (JSU) sengkmie, hadien bala ioh ia ki jingujor naki samla Pule bad kumjuh naki kmie ki kpa jongki halor ka jingshim rem dor ki riewsait ain ha ka ban pynshisha iaka jingioh kamai jongki kmie ki kpa jongki samla pule (Declaration of Parent/ guardian Income) mynta ka sngi ka Union ka la ia kynduh u President ka JHBA u Ma C. Kyndiah ha kaba la ioh ban pynsngew ha u ia kine ki jingeh kiba la tyngkhuh daki samla pule kumjuh da ki kmie ki kpa jongki. Ha kane ka jingia kynduh, na ka liang u President ka JHBA u la pynshai ba ia kane la rai lyngba ka Association bad ka dor bala buh ka long ba ym dei satia ban palat iaka Rs.500/- (San spah) na ka bynta ki kmie ki kpa kiba don ki khun kiba la pule haka kyrdan Degree (graduate ), bad ymdei ban palat iaka 300/- (Laispah) na ka pynta ki kmie ki kpa kiba don ki khun kiba pule ha ka XI bad XII. Shuh shuh na ka liang une u nongialam ka ka Association, u la pynshai ba ki riew Said ain ki lah ban shim duna ruh iaka dor, hynrei ym ban shim pat palat ia ka dor ba la buh. Bad lada don kiba shimtam ki kmie ki kpa lane ki samla pule ki lah ban pyntip sha ka Association. Halor ka jingkyrpad daka JSU ha khmat ka JHBA kata ban pynhiar shuh shuh iaka dor kumjuh ban shim iaka juh ka dor ia baroh ki kmie ki kpa jongki samla pule haki kyrdan bapher bapher, na ka liang u ne u nongialam u la ong ba kin sa ia shong pyrkhat kum ka Association namar maki ruh ki sngewthuh ia kine ki jingeh jongki kmie ki kpa khamtam kito kiba don ar lane lain gut ki khun kiba dang pule. Ka JSU ka kyrmen ba ka JHBA, kam sngap ia kane ka jingeh bad ka jingud jingnam jong ki kmie ki kpa kumjuh ki samla pule jongka thainn naka bynta ka lawei ba phyrnai ka jongngi baroh lang. Ha kajuh ka por ka JSU lyngba kane ka jingpyllait khubor mynta ka sngi, ka pynpaw iaka jingsngewkhia halor ka jingia kynduh jingeh jong ki ba bun ki samla pule ha kaban Applai iaka Scholarship ka jongki khamtam ia kito kiba kiba applai iaka Renewal Scholarship namar ka jingbymlah ban pynrung (lock In). kumta ha kaba ia dei bad kane ka bynta ka JSU ka dawa naka sorkar kumjuh naka tnad Ka pule puthi ba ka dei ban kitkhlieh halor kane khnang ba ki samla pule kin ym ia kynduh ia kane ka jingeh.


Nongpoh, 26 Nailar: Da kaba sngewkhia halor ka jingjot jingpra jong ka surok kaba naduh Mawmaram ter ter haduh Lad Umsaw, tang namar ka jingioh ban iaid laitluid da ki trok kiba kit beain ia u Dewiong bad rnga, hynnin ka sngi ki nongialam shnong ha katei ka thainn ba pyndonkam ia katei ka surok, ki la pynlong ia ka jingialang ha iing Durbar Hall Umbir, Ri Bhoi District. Ha kane ka jingialang kaba la wan ban iashim bynta da u Dr. C Lyngdoh, MLA ka Umsning Constituency, ha ryngkat ka jingiadon lang ki nongialam shnong jong katei ka thainn ba kynthup ia u Bah P. Kharbudnah, rangbah shnong ka Mawlyndep, u Bah Shanding Syiemlieh, rangbah shnong Umbir, u Bah E. Lyngdoh rangbah shnong Umniuh, u Bah D. Pale, secretary shnong Umsawlum, u Bah R. Mylliemumlong rangbah shnong Umraleng, u Bah Phrangson rangbah shnong Mairung lem bad u president ka Lad Umsaw Taxi Driver Assosiation. Ka daw kaba la pynlong ia kitei ki nongialam shnong ha katei ka thainn ba kin pynlong jingialang ne ban thaw ia ka Joint Action Committee (JAC), ka long hadien ba dang ha ki bnai ba ladep la lap ba da ki phew tylli ki trok kiba kit dewiong ne rnga, kiba wan ban rung na Mawmaram bad mih lyngba sha Lad Umsaw, ha kaba hapdeng ka shimiet da ki phew tylli ki trok kiba la kit khia ki iaid lyngba jong katei ka surok, kaba wanrah ruh ia ka jingjot jingpra kloi jong katei ka surok. Ka JAC jong kitei ki 6 shnong, ka la pynpaw ruh ba wat lada ka tnat PWD ka shimkhia ban maramot ia katei ka surok, hynrei namar ka jingbun jong ki trok kit dewiong bad rnga, kumta namar ka jingniom da kine ki trok kiba kit khia ne (Overload), ka pynjot noh ia katei ka surok. Kumta haba iadei bad kane na ka liang ka JAC, ka la maham ia ki kali ba kit dewiong bad rnga ba kim dei shuh ban iaid lyngba jong katei ka surok naduh ka 30 tarik mynta u bnai, namar wat ka jingkit ne shalan ia kitei ki mar ia mynta ka dang long kaba beain bad lada dang lap nangne shakhmat ba dang don kiba leh pyrshah, ka JAC hi kan kem bad aiti beit sha ki bor jong ka Ain. Ha kajuh ka por ka JAC, ka la rai ruh ban buh da ki Volunteer ha baroh ki shnong bad haba iadei bad kane ka jingjot jong katei ka surok, kaba la wanrah ruh ia ka jingeh kaba khraw ia ki paidbah ha katei ka thainn, na ka liang ka JAC ha ryngkat ka jingsynranlang u Dr. C Lyngdoh, ka la rai ruh ban leit iakynduh ia u DC ka Ri Bhoi bad DC ka East Khasi Hills.


Nongpoh, 26 Nailar: Ka Bharatiya Janata Yuva Morcha (BJYM) Ri-Bhoi district ka la pynpaw ia ka jingbitar kaba khraw halor ka jingjia twa ka jingkieng kali na Pamlatar ban leit sha Mawlaho kaba la tei torti da ka tnat PWD, Umsning Division kumba la paw ha ki lad pathain khubor. Ka BJYM na Ri-Bhoi ka dawa jur ruh ba ka tnat PWD ka dei ban weng noh ia ka license jong u kontraktor uba pyntrei ia katei ka jingkieng, kaba pyni ba um pat tbit ban pyntrei ia kat ka jingtei ia ka jingkieng kaba dei tang kito ki kontraktor kiba la tbit ba kin leh ia ka bad dawa ruh ba u kontraktor ba pyntwa ia katei ka jingkieng u dei ruh ban siew ia ka bai dawai sha kito ki nongtrei bylla kiba la mad ia ka jingmynsaw ha katei ka jingjia. Ha ka jingialang ba kyrkieh ba la shong pyrkhat kam ha ka 26 tarik Nailar ha Umsning, ka la shim ia ka rai ban dawa na ka tnat PWD, Umsning Division ba ka dei ban pynshai paidbah ha ki kot khubor halor katei ka jingjia twa kynsan ka jingkieng kali na Pamlatar ban leit sha Mawlaho bad la aipor ruh ia ka PWD ba ka dei ban pynshai hapoh ka 31 tarik Nailar, 2016 lym kumta ka BJYM Ri-Bhoi district kam banse ban wad jingtip lyngba ka hok wad jingtip paidbah na katei ka tnat ba ka dei ban jubab katkum ka Right to Information (RTI). Ka BJYM (BJP Youth Wing) Ri-Bhoi district ka la pynpaw ia ka jingbitar halor ka jingtrei torti kumba la kynnoh ia katei ka jingkieng kat haduh ba ka la twa bad pynpaw ruh ba ka jingtwa jong katei ka jingkieng ka dei ba la ai trei ha ki kontraktor bym pat tbit ban tei ia kat ka jingkieng kali, bad donbok ruh ba dang shu sdang tei la twa hynrei lada la dep tei bad pyniaid kali, kaei ka ban jia ia ki briew ba shong ha ki kali lada katei ka jingkieng ka twa ha kaba kum kata ka por. Halor katei ka jingjia, ka BJYM na Ri-Bhoi hapoh ka jingialam u Bah C.G.R Syngkli, President ka la shim ia ka rai ban wad jingpynshai na katei ka tnat PWD hapoh ka hynriew ba ka dei ban jubab bad lada kam lah ban jubab hapoh ka 31 tarik Nailar, ka BJP Youth Wing ka la long kaba la pynkhreh ban wad da ka jingtip ia ka hok ki paidbah, ne ka RTI ba katei ka tnat kan jubab, ha kaba yn phah ia ka RTI ha ka 31 tarik Nailar, kata lada ym ioh ia kano kano ka jingpynshai.


Amlarem, 28 Nailar: Ka Syndai Kmai-shnong Senglang Club kaba don hapoh jong ka shnong Syndai sa shisien biang ka la bteng biang ia ka jingsam khusnam sha baroh ki khun jong ka shnong kiba hap hapoh jong ka Syndai pyllun hi baroh kawei ha ryngkat ka jingdonlang ki Rangbah Shnong ha ki lai tylli ki shnong ba hap hapoh ka shnong Syndai, Ki Secretary Shnong, Secretary Club U Ma Henry Manar, Sport Secretary Shnong u Ma Martin Pohplet,ki riew rangbah bad lem bad ki paidbah jong ka shnong hi baroh kawei. Ha shwa ban sam ia kine ki Khusnam na ka liang jong u Secretary Club u Ma Henry Manar, u la ong ba kane ka jingsam ka long kum shi bynta ban pynshlur ia ki khun jong ka shnong ha kaba iadei bad ka pule ka puthi jong ki khnang ba kane ka long ruh ba kiwei ruh ki ban sa leh ia ki exam jong ki nangne shakhmat ba kin bud ia kane ka juh ka nuksa khnang kan wanrah burom ia ka shnong hi baroh kawei. Ha kajuh ka por la ioh ruh ia ka jingkren jingsneng jingkyntu na u Sport Secretary ka shnong u Ma Martin Pohplet da kaba u la ong ia kito kiba ioh khusnam ba wat la ioh ia kano kano ka jingainam kim dei pat ban don ka jingsarong namar ba ka jingsarong ka lah ban ialam ia ka jing jot bad jingbabe. U la kyntu shuh shuh ba ki dei ban don ruh ka mynsiem iaishah ha kano kano ka bynta khnang ka kin lah ban kheit ia uta u soh jong ka jingjop ha ka jingim jong bad ruh ba kan long ka burom ia ka shnong ka thaw bad ia ka thainn bad ia ka ri hi baroh kawei. Kiba ioh khusnam ha kane ka snem khynthup ia ka kong Satisfy Paslein, ka kong Meaidahun Pamthied bad ka kong Dashisha Gayang bad ha kane ka jing pynkup burom la ai ryngkat ia ka Certificate bad ia ka song Pisa .


Shillong, 28 Nailar: Ka BJP ha kane ka sngi Saitjait ka la pynlong ia ka jingiaid kjat ha Pynursla shwa ban pynlong ia ka jingplie ia ka ophis jongka jong ka Pynursla Mandal, shi bynta ban pynher khubor ia ka jingshakri bad ki thapniang jongka ha kane ka konstitwensi ha ka sien ba nyngkong. Ki nongialam ka BJP na East Khasi Hills ki la wan ban ai jingshai sha ki briew ba la wan ha kane ka sngi ha ka jingialang ha ka ophis thymmai ka party, kaba dang shu suhthied ha kane ka thainn. U President ka BJP East Khasi Hills u Bah Babul Suting u la plie ia kane ka ophis thymmai ka party ha Lad Nongskhen, Pynursla ha ka jingdonlang ki dkhot ka Pynursla Mandal kynthup u President Bah Johnson Lyngdoh bad u Secretary Bah Treilang. Ha ka jingkren ha kane ka sngi, u Bah Suting u la ong ba bun ki party khamtam ka Congress ki la pyntiengkohtympan da kaba kynnoh ba ka BJP ka dei ka party ki Hindu ban pynkylla niam, ban khang bam doh masi bad ka jingdon ka RSS shit niam. La ar snem ka BJP ka don ha ka bor ha ka ri, katno ngut kiba la shah khang leit jingiaseng, kiba shah khang bam doh masi, kiba shah pynkylla niam? , la buh jingkylli u Bah Suting bad bynrap, ym don satia kum kata, wat shah ban ialam bakla ha kine ki briew, namar ba la jan elekshon kin sei lut ki nia shu thaw . Kine ki jingkren jong ki nongkawang ktieh, lada phi sngap ia kane, phi pynjem rngiew ialade, ki khein ia phi kum ki biej bym don khmut bym don khmat, bym don shkor. Lada ki burom ia phi, kim nym kren ia kum kine ki ktien , u la ong. U la ong ba hapoh jong kane ka ar snem, 70 tylli ki skhim la wanrah da kane ka sorkar u Narendra Modi ban kyntiew ia kiba duk na kiba duk tam. Kane ka sorkar u Modi ka pyneh rngiew ia ki paidbah namar mynshwa hap leit nguh ha u nongtuh uba dei ban nguh ha ki paidbah. Mynta ka jingiarap LPG ka la kot sha ka 25 hajar klur, baroh shi katta phim tip phi leit nguh sha ki briew kiba dei ban shakri hok ia phi , u la ong. Ka BJP ka pher na kiwei kiwei ki parti namar ba ha kiwei ki party, ka thong ba hakhmat jongki, ka long ban wad bad kamai ia ka spah, ka burom ialadea hynrei u Myntri Rangbahduh ka ri, shwa ban rung ha Parliament u nguh ha u mawjam ka Parliament bad ka jingmut jongu, ka long ba u long hapoh ha khmat jong ki paidbah ka ri baroh. Ngam dei u Pradhan Mantri (Myntri Rangbah) hynrei nga dei u Pradhan Sevek ne u Shakri Ba Kongsan , ka dei ka kyntien jong u Narendra Modi, la ong u Bah Suting. U dei u khliehduh ki nongshakri jong ka ri bad u shong ha ka shuki ym na ka bynta ka spah, ka burom hynrei ban shakri ia ka ri na ka bynta kiba duk tam. Haduh mynta, ym pat don kano kano ka sorkar sorkar kaban ai khaw ia kiba duk tang ha ka dor T. 3 shi kilo. Kane ka dei ka histori, u la ong. Ha kajuh ka por, u la ong ba kiwei ki party ki pynhiar pateng ia ka tnga, ki khun ban jop elekshon hynrei ha ka BJP kam ju don ka hiar pateng hynrei ka ngeit ha ka synshar u paidbah. Kiwei ki nongkren ruh ki la thalain ia kane ka sorkar ba ialam ka Congress kaba pyndonkam bakla lut ia ka pisa bad kaba la paw pen ryngkew ka dei ka jingbym ai ia ka baibam jong ki samla pule watla ka sorkar pdeng ka la dep pynlait ia ka pisa la slem. Ki la ong ruh ba ka pisa ki autonomous district council (ADC) ruh ka sorkar jylla kam pat ai haba ka sorkar pdeng jong u Narendra Modi ka la dep pynlait naduh mynnoh shuh bad kane ka paw ba kane ka sorkar Congress kam don jingkitkhlieh ia ki paidbah ka jylla, ia ki district council bad lada ka long ha kane ka dur kan long kaba eh ia ki ADC wat ban wanrah ia ka mang tyngka ha u snem ban wan. Ha kaba khadduh ki la kyntu ia ki paidbah ka thainn Pynursla ban nym ngeit ha ki buit sianti jong kiwei ban ialam bakla hynrei ki dei ban trei ban pynkiew ia kane ka party kaban ai ia ka jingshakri kaba bha tam sha ki paidbah.


Shillong, 28 Nailar: Ka sorkar jylla lyngba ka tnad kam pohing ka la pynmih hokum ia baroh ki heh spah, ki riew shimet ne ki nongkhaii ba kim dei ban pei tyngka sha ki seng lehnoh lane ki kynhun dakaid. Ka sorkar ka la pynmih ia katei ka hukum hadien ba ka la ioh jingtip ki lehnoh GNLA ki la hukum ia ki heh spah ba kin bei tyngka sha katei ka seng kum ka bai khajna kaba shisien shisnem kata na ka bynta u snem 2016-17. Kumba ka long mynta ka sorkar ka ong ba katei ka seng ka don hapdeng ka jingkyrduh kaba jur bha bad kan lum pisa beit da kano kano ka lynti ruh ban kyrshan ia ki dkhot jong ka , ban thied tiar ia leh bad ban pynrung dkhot thymmai. Ka sorkar ka la ong ba ka jingnoh syn iang sha ki lehnoh la ka long da kaba shah pynbor ne da ka mon sngewbha ruh ka dei ka kam be-ai bad kaba lah ban shah set phatok haduh 14 snem kynthih khlem kano kano ka jingdai kuna, ka la pynbna ruh ba kino kino kiba pynkhei ki lah ruh ban shah khang ka bank account jong ki, shah kurup ki jingdon jingem bad kiwei pat. Kala bthah ia kino kino kiba ioh jingthoh da ka SMS,Email lane kino kino ki jait jingthoh ki dei ban pyntip mar mar sha ki bor sorkar ba kan ai jingiada ia kum kita bad ban leh ia kaba donkam, bad ka la ong ruh ba yn buhrieh ia ka kyrteng ki nongpyntip lada ki ia treilang bad ka sorkar. Ka la ong ruh ba ki nongshah dawa pisa ki dei ban sngewthuh ba lada jia ba ki siew pisa sha ki seng lehnoh , ki lehnoh kin nang iai dawa na ki na ka por sha ka por. Kala pyntip ba lada don kiba shah dawa pisa ki dei ban pyntip sha u Deputy Commissioner , SP lane sha ki bor pulit ba halor.


Shillong, 29 Nailar: Ka sorkar jylla lyngba ka tnad ka rep ka riang ka la rai ban pynjyrngam ia kane ka jylla, da kaba sdang noh da ka kam thungsiej. Ia katei ka kam thungsiej la sdang mynta ka sngi da u myntri rangbah ka jylla u Dr.Mukul Sangma ha Betasing Block jong ka South West Garo Hills. Ha kane ka sngi la sam ia ki symbai siej sha ki katto katne ngut ki nongrep kiba la jied kyrpang bad ki kyrteng jong ki siej ki long ki,Dendrocalamus Giganteus bad Dendrocalamus Asper. Ha ka jingkren jong u Dr Mukul u la ong ba kane ka kam thung siej kam dei ka skhim kaba thymmai, hynrei ka dei kaba la don lypa, hynrei ka long kumno ban kham pynjanai ban kiew ha ka ioh ka kot bad ka juh ka por ban iada ia ka mariang. Ha ka juh ka por u la ong ba wat la bun ki nongrep hynrei ka Ri India ka dang hap ban wanrah ia ki siej na sha bar jong ka Ri. Kum shibynta jong kane ka Mission Green , ka jingthung ia ki siej kan long ruh ha shi lynter surok bad yn ailad ia ki shnong ki thaw, ki skul ba kin ia don bynta lang ha kane ka kam thungsiej. Ka jylla ka don haduh sanlak ngut ki ba don ia ka card bylla shispah sngi lada ba roh kine ki ia don bynta lang ha kane kakam kam iarap ban kyntiew ia ka ioh kakot ka jong ki. Halor ka jingshim khia jong ka sorkar ban shna ia ka surok na Ampati, Dalu, Ranikor, na ka liang jong u myntri rangbah ula ong ba lada la dep kane ka surok kan long ka jingkhang na kabynta ka dong shatei lam mih ngi bad kyntiew ia ka ioh ka kot. Ha South West Garo Hills la ai sumbai siej haduh 75,000 tynrai, ha Selsella block 15,200 tynrai. Ha Samanda block ha East Garo Hills, ia kane ka jingpynlait ia kane ka kam thung siej naka bynta ka surok Tura haduh Nongstoin laleh da u, Noverfield Marak Parliamentary Secretary bad ia kine ki siej ym sam lyngba ki block.


Shillong, 29 Naitung: Ka kynhun jong ki nonghikai bym dei sorkar ka Joint Action Committee of All Teachers Association of Meghalaya (JACATAM) ka la pynbna ia ka sien jam jingiakhih kaba ar hadien ba kaba nyngkong ka la kut noh mynta khlem pat ioh jubab eiei na ka sorkar. Ka jingiakhih shong kyrain jong ki nonghikai skul JACATAM ba lai sngi kynthih ka la kut mynta ka sngi, ban dawa ba ka sorkar ka dei ban shimti ia ka kam nong-hikai baroh ha ka jylla. U chairman ka JACATAM u Bah ED Nongsiang u la pynbna mynta ka sngi, ha ka jaka ba ialum lang ki nonghikai hajan ka ophis ka All India Radio Shillong, ba kane ka kynhun kan pynlong ia ka jingialang baheh ha ka 5 tarik Nailar por 11 baje ha kane ka nongbah Shillong. Tangba ia ka jaka, ym pat tip namar ba kin dang pan jingbit, shwa na u Deputy Commissioner ka East Khasi Hills. Ha ka jingialang bah, ban long ha ka 5 tarik u bnai ban wan, la khmih lynti ba ki hajar ki nonghikai skul na kylleng ka jylla kynhup na Garo Hills, Jaintia Hiills, West Khasi Hills bad na East Khasi Hills kin lum lang khrui ban pynjur ia ka jingdawa jongki ba ka sorkar kan leh ia ki jingdawa. Ha kawei ka liang u Bah Kenneth Shadap u General Secretary ka JACATAM, u la ong ba hadien ba ka sorkar kam shym la sngap hadien ba la kut ka jingiakhih ba lai, ka synjuk ka la shim ia kane ka rai ban pynlong syndon da ka jingialang bah tangba kin pan jingbit shwa na u DC. Ha ka rally kaban long ha ka 5 tarik, ngin sa rai ia ki jingiakhih lada ka sorkar ka dang iai sngap mynthi , la ong u Bah Shadap. Naduh u snem 2013, ka JACATAM ka sorkar ka la phah shibun ki shithi bad la pynlong ruh ka jingiakren bad ka sorkar hynrei haduh mynta khlem leh eiei haduh mynta. Ka Directorate jong ka School Education and Literacy (DSEL) ha ka 29 tarik Rymphang, 2016 ka la pyndep ia ka kamram jongka bad kaba sah mynta ka dei ha u Myntri Rangbah ka jylla ban khot ia ka jingialang kabinet ban pdiang ia ka jingphah ka DSEL, kiba ka JACATAM ka la mynjur, la ong u Bah Shadap. Ngim kwah ban shu kut ka jingiakren tang ha ki saw kynroh hynrei ngi kwah ban iohi ia ka kam , la ong u Bah Shadap. Halor ka jingkylli ba ka jingdawa ban shimti ia ka kam hikai, ka lah ban ktah ia ka bor jong ki School Managing Committee, u Bah Shadap u la ong ba ka subjek pule puthi ka dei ha ka sorkar jylla bad lada shem ne lap ia kano kano ka kyndon kaba ktah ia ki School Managing Committee ka sorkar kam don jingeh ban weng noh ia ki. Ka sorkar jylla ka lah da kaba suk ban leh ia kane hynrei kam dei ban kyrtiang dien ia ka jingkitkhlieh jongka , u la ong. Halor ka jingbym treh iashim bynta ka Federation of All Meghaya Adhoc School Teachers Association (FAMASTA), u Bah Shadap, u la ther ia kane ka seng Ngim lah ban len ia ka jingshisha ba lyngba ka jingkut jingmut ka JACATAM, ka sorkar ka la pynkiew ia ka tulop jong ki nonghikai Adhoc Secondary bad Higher Secondary . U la kynnoh ba ka sorkar ka la pyntreikam ia ka buit, phiah bad synshar; ban wanrah ia ka jingiapher hapdeng ki nonghikai hapoh ka JACATAM. Ka jingpynkiew ia ka tulop jong ki nonghikai Adhoc Secondary kam dei kaei kaei hynrei ka jingiasylla jong ka sorkar ban pynshit ban pyniapra jong ka JACATAM, u la ong.


Shillong, 31 Naitung: Ka Khasi Jaintia Prebyterian Assembly kan pynlong ia ka jingrakhe bad ainguh ia u Blei, na ka bynta ka jingdap 175 snem ka jingwan ka Balang ha ri Khasi bad Jaintia ha ka Balang Nongsawlia ha ka 18-20 tarik Naiwieng 2016. Ka Balang Nong-sawlia shi bynta ban pynkhreh ia kane ka jingrakhe ka la pynmih ia ka Memento ban pynsah kyn-maw bad kyrshan ia ka jingpynkhreh ia kane ka jingrakhe. Halor kane, ka Balang ka kyrpad ia ki para bangeit baroh ban pynioh ha lade ia kane ka memento kum ka dak jong ka jingiasnohkti lang bad ka Balang, bad lah ban ioh ia kine ki memento na Blessing GS Road,Motphran, Shillong bad na Balang Presbyterian Nongsawlia, Sohra, la ong ka kyrwoh na u Pastor RF Kharkrang uba peit ia ka Balang Nongsawlia.


Shillong, 31 Naitung: Ka jingialang ba la khot da u CEM ka KHA DC u Bah Pynshngain N Syiem ia ki kynhun ba pyrshah tih uranium bad kiba kyrshan, kan long lashai ka sngi ban iakren ia ka jingthmu ai No Objection Certificate (NOC) ka KHADC ban shna ia ka surok Two Lane na Nongstoin haduh Wahkaji. Kane ka jingkhot iakren jong u CEM ka la long hadien ba ki sengbhalang bapher bapher ki la khie bitar jur ia kane ka rai jong u ban ai NOC ban shna surok sha katei ka jaka, kaba kynnoh, ba ka dei ka jingthmu ban ailad ban tih uranium. Ha kane ka sngi Palei ruh, ki dkhot sengbhalang ki la tur puk sha ka ophis ka KHADC ban dawa na u CEM ba dei ban weng noh mardor ia ka rai ban shah tih surok sha katei ka jaka ba don u uranium. Bun ki sengbhalang kiba pyrshah ia ka jingthmu tih uranium, kin leit ban iashim bynta ha kane ka jingialang hynrei ka HYC WKH kala rai ban nym leit iashim bynta ha kane ka jingialang.


Nongstoin, 31 Naitung: Halor ka jingkhot jingialang jong u CEM ka KHADC bad ka komiti ka jong u, ia kiba pyrshah bad kiba kyrshan ia ka surok Nongstoin Rangblang sha Wahkaji, na ka liang jong ka seng Hynniewtrep Youth s Council West Khasi Hills District ka kyntait ban leit iashim bynta ha katei ka jingialang. Ha kajuh kapor ka seng ka kyntu ruh ia ki paidbah ka thainn ba kin nym leit iashim bynta ha katei ka jingialang. Shuh shuh ka seng ka buh ruh ia ka jingkylli ia u CEM ka KHADC, ba kaei ka jingmut jong ban khot ia kiba pyrshah bad kiba kyrshan ia katei ka surok, Hato u CEM u kwah ban pyniania bad pyniashrut ia ki briew jong ngi katba ma u bad ka kynhun jong u kin shu ia peitkai ? Na ka liang jong ka seng ka ong ruh ba ki paidbah ka thainn West Khasi Hils, ka la dep ban jied ia u Nongmihkhmat MDC ba un mih khmat na ka bynta jong ki paidbah ka thainn sha ka District Council, balei ba u CEM un dang hap ban pynshitom ia ki paidbah bad ia ki sengbhalang. U samla Shapborlang Wanniang haba iakren bad ki nongthoh khubor u la ong ba kamdei ka kamram jong ki sengbhalang ban shim ia ka rai na ka bynta ka lawei jong ki paidbah, namar ba ki sengbhalang kidei tang ki nongwad ia ka jingshisha ban wanrah sha u paidbah hynrei i ki paidbah hi dalade kin hap ban shim ia ka rain a ka bynta ka lawei. Shuh shuh u la ong ruh ba na ka liang jong u CEM lada u kwah ban pynshai ia u paidbah u dei ban wan hi dalade sha u paidbah ha ryngkat ka kynhun PDF ka jong u lem bad kata ka komiti bala thung na ka bynta katei ka surok. Ka jingle jong u CEM ka pynkynmaw ia ngi ia ka jingkhot jong u David Scoot ia u syiem Tirot Sing Syiem ban iapein ia ka jingim jong ki briew bad ka surok jong ka sorkar Phareng ong u samla Wanniang, da kaba u la bynrap ruh ba ka seng kam kwah ban iadon bynta ha katei ka jingkhot jong u CEM namar ba kan nym poi shaei shaei ruh, katba ki paidbah pat ki shu sah lyngngoh haba iohi ia ki rai tang ha ki kot khubor. Na ka liang jong ka seng ka pynpaw sha u CEM da kaba ong ba wat ju khein biej ia ki paidbah namar ba ki la dep sngewthuh lypa ia ka buit poh jong u. Ha kawei pat ka bynta na ka liang jong ka seng ka la ther tyngeh ia ki nongmihkhmat kynthup ia u MDC bad MLA ka Nongstoin, ba baroh shi katta, ki la leh aiu na ka bynta jong u paidbah bad ym pat ju don wat tang shisien ba kin lum ia u paidbah na ka bynta ban ia pyrkhat na ka bynta ka jingeh jong u paidbah. Ha kaba iadei bad ka jingong jong u bah D. Jyndiang MLA ka Nongstoin ba u pdiang ia ka surok bad pyrshah Uranium kam don jingmut ei ei ruh em ong ka seng namar ba utei u MLA u khlem shymla wad bniah bha bad ka jingkyrshan ka jong u ia ka surok ka paw shai ba u kyrshan wat ia ka jingtih uranium.


Shillong, 01 Nailar: Wat hadien ba ka sorkar ka la rai ban pyndam noh ia ka jingai bor ha ka UCIL ban surbe bad ka jingiateh ba la ai wai 30 snem sha ka UCIL ha Nongbah Jynrin ha West Khasi Hills hynrei u Myntri Rangbah u Mukul Sangma u la ong ba ka surok ka long kaba donkam na ka bynta ka roi ka par jong ki paidbah bad ka jylla. Haba kren hadien ba la wai ka jingialang ka kabinet hynne ka sngi, u Mukul Sangma u la ong ba, Wat pyniadei ia ka surok twolane bad ka kam tih uranium . Kane ka jingjubab jong u Mukul ka long hadien ba ki nongthoh khubor ki kylli, aiu ka sorkar kan leh halor ka surok Twolane na Nong-stoin sha Mawthabah kaba la pyrshah da ki paidbah da kaba kynnoh ba ka dei ka jingthmu ban pynsuk ban tih uranium. Balei ban pyniadei ia ka surok bad ka kam tih uranium, kane ka dei kawei pat ka lynti ha kaba ngin iakren iapynbeit bha , la ong u Mukul. Ngin hap ban iakren ia ki paidbah halor ki phang ba iadei bad ki kam pynroi , la bynrap u Myntri Rangbah.


Shillong, 01 Nailar: Ka jingialang jong ka KHADC ba la ialam da u CEM u Bah Pynshngain N Syiem bad ki sengbhalang ba pyrshah ia ka surok Twolane bad kiba kwah ia ka surok, ka la shim ia ka rai ban pyndam noh ia ka rai ban ai No Objection Certificate (NOC) sha ka tnad shna surok ka Ministry of Road Transport ban shna ia ka surok TwoLane na Nongstoin sha Wahkaji. Ka KHADC kam banse ban kyrtiang dien ia ka rai wat hadien ba la dep pynbna kham mynshwa ban ai NOC tang haduh 43 km ia ka surok Twolane hadien ba la jur ka jingpyrshah na ki sengbhalang, ki paidbah halor kane. Ka jingialang kala neh kumba lai kynta eiei ha hall ka KHADC ryngkat ka jingpahara jur jong ki pulit ba la pynap lypa da ki kali siat um, ki kali siat pynsat khmat ha phyllaw KHADC ioh don kano kano ka jingjia. Ka Phyllaw ka KHADC ka la dap ruh da ki dkhot jongki sengbhalang kiba wan ban ap ia ka jingmih na kane ka jingialang naduh ka KSU, JACSO, LYWA bad kiwei. Hadien ba la wai ka jingialang, u Bah Pynshngain u la kren sha ki nongthoh khubor ba ka jingialang ka la rai ban pyndam noh ia ka jingthmu ban ai NOC ban shna ia ka surok na Nongstoin sha Wahkaji hynrei na ka liang ka Council ka la mang T. 20 klur na ka pisa kaba T. 133 klur ban ioh na ka sorkar pdeng, ban pyndonkam ban moramot ia ki surok khnang ban pynbha ia ka ban pynsuk ia ki paidbah katei ka thainn. Ngi la rai ban nym ai NOC ia ka surok Twalane na Nongstoin sha Wahkaji, Ranikor-Phlangdiloin-Wahkaji ,la ong u CEM ka KHADC ba la don lang ki EM bad ki MDC ka PDF. Ha jaka ka NOC, ka KHADC kan bei T. 20 klur ban pynbha ia ka surok Ranikor-sha Wahkaji kaba la don lypa shi bynta ban pynsuk bad ban peit lem ia ka roi ka par jong ki paidbah katei ka thainn. U CEM u la iathuh ba ka Council kan thoh ruh sha ka sorkar jylla ba kan pynsted ban pynlait noh ia ka pisa T.133 klur khnang ban pyntreikam ban pynbha ia kane ka surok. Ngi la donkam T. 15 klur ban moramot bad kaba sah T. 5 klur yn pyndonkam ban shna ia ki surok kiba kham donkam ,la ong u CEM. Ka jingialang ka la rai ruh ba ka KHADC kan sa thoh sha ka UCIL ba kan pyndam noh ia ka jingkhot tender ne EOI (expression of Interest) ban tih uranium ha Mawthabah-Wahkaji, la iathuh shuh u Bah Pynshngain. Ngin phah noh mardor ia ka shithi ban nym ai NOC ia ka surok sha ki bor ba dei peit , la bynrap u CEM. Katba u President ka KSU u Bah Daniel Khyriem u la pynpaw iaka jingsngew tynnad iaka jingkloi ka KHADC ban shim ia kane ka rai ban nym ai NOC ia kane ka surok Twolane. Ka KHADC kan nym ai NOC ban tih surok na ka bynta ban khlong ia u uranium ha kano kano ka bynta khamtam ha West Khasi Hills , la ong u Bah Khyriem. U la ong ba kumba la ieng naduh ba sdang, ka KSU ka ieng beit haduh kine sngi, ba kan pyrshah ia ka jingthmu tih uranium da kano kano ka lad. Ngi kwah ba ka lynnong tih uranium dei ban pynkut noh shi syndon ha kane ka jylla , la ong u President ka KSU. U President ka Langrin Youth Welfare Association (LYWA) u Bah BS Lyngdoh u la ong, ngi sngew hun ban ioh ia ka roi ka par kaba ka KHADC ka la kular ban bei pisa ban pynbha ia ki surok ba la don lypa ha katei ka thainn hynrei ka seng kan pyrshah beit ia ka jingtih uranium kumba la leh naduh mynshwa.


Nongpoh, 01 Nailar: Saw sngi hadien ba ka sorkar Assam lyngba ka tnat Assam State Transport Corporation (ASTC), ka la thombor da kaba klun bad skud jubor ia ki jaka ka Meghalaya ha Khanapara da kaba pynpra ia ki iing ki sem bad khang ia ka surok paidbah, mynta ka sngi ka KSU, North Khasi Hills District Unit, ha ryngkat ki nongialam Shnong ka Khanapara, U Syiem ka Raid Marwet bad ka Seng Longkmie Khanapara, ki la leit ban kynduh ia u P.C Gotmare, DC ka Ri Bhoi District, ban wad jingtip halor ki rai ia kaba la shim da ka sorkar bad ka District, halor katei ka kam beain ba la leh da ka sorkar Assam ha Khanapara. Ha kane ka jing kynduh ia u DC ka Ri Bhoi, ka KSU ha ryngkat ki nongialam Shnong, u Syiem bad ka Seng Longkmie ki la aiti ruh ia ki kot Dulir jaka sha u DC ban pynshisha ba katei ka jaka kaba la shah klun ha ka Assam, ka dei ka jaka ba la long trai da ka Kong Honila Rynjah katkum ka dulir ba la ai da u Syiem ka Raid Marwet naduh u snem 1988-1989, ha kaba ka Kong Holina Rynjah, ka la bhah pat ia katei ka jaka sha ki khun ka ba kynthup ia ka Phelet Rynjah, Suzan Rynjah bad Arnold Rynjah. Lah ban ong hangne ba hadien katei ka jingthombor kaba la jia ha ka 29 tarik u Naitung ha Khanapara, ka la mih ruh ka jingpyrshah kaba jur ha kaba ki khynnah skul ka Nepali Sahayogi, ha ryngkat bad ki nongshong shnong ka Khanapara, ki la pynlong da ka jingrah placard bad banner, kum ka dak jong ka jingdawa ban wengnoh ia kitei ki mawpud ba la buh da ka Assam, namar ia katei ka surok kaba la shah khangdam ki la pyndonkam naduh ki snem 1963, ha kaba ha katei ka por ym pat don satia kata ka Police Out Post ne ka ophis jong ka ASTC ka Assam. Haba kren sha ki nongthoh khubor hadien ka jingwan iakynduh DC, na ka liang u Samla Ferdynald Kharkamni, President ka KSU, NKHD, u la ong ba ka seng ka dap da ka jingsngewkhia halor kane ka jingshah thombor jong ki paidbah ha ki thainn khappud bad dei namar kane ka daw kaba pynlong ia ka seng ba kan ai ia ka jingkyrshan kaba pura ia ka Shnong Khanapara. Shuh shuh, u la ong ruh ba na ka liang u DC ka Ri Bhoi, u la kubur ba katei ka jaka kaba la shah klun ha ka Assam ka dang hap ha Meghalaya katkum jong ki kot ki sla ne ki dulir, hynrei na ka liang u DC um lah ban leh ei ei, namar ba u hap ban iaid katkum ka jingbtah ka sorkar bad na ka liang jong u ruh u la dep ban iakren bad u DC ka Kamrup, haba iadei bad katei na ka bynta ban sangeh noh shuwa ban tei ia katei ka ophis ASTC, khnang ba kan ym ktah ia ka shong suk shong sain ha ki thainn Khanapara, bynrap u Samla Kharkamni. Kumta ka seng ka khmih lynti ruh ba u DC un shimkhia ban pynbeit haba iadei bad kitei ki kam shah klun jaka ha khappud, la ka dei ban kren bad ka sorkar ne sha u DC ka Kamrup, ha kajuh ka por ka Seng ha ryngkat ka jingkyrshan ka Dorbar Shnong Khanapara, Syiem Raid Marwet bad ka Seng Longkmie, kan shim da ka rai ba tyngeh da kaba ujor noh da ka Mokotduma, na ka bynta ban pynioh ia ka hok ki trai ha katei ka jaka kaba la long trai da ka kong Honila Rynjah, kumba la paw ha ki dulir jaka, ia kaba la ai da u Syiem ka Raid Marwet naduh ka por ba wat ka ophis ka ASTC bad ka Police Outpost ka Assam kim pat don ha katei ka jaka, la bynrap u Samla Kharkamni. Ha kaba khadduh eh, na ka liang ka KSU, ha ryngkat ka Dorbar Shnong Khanapara bad ka trai jaka kim hun tang ba ki la pyrshah, hynrei ki la dawa ruh na ka sorkar Meghalaya bad Assam, ba kin pynbeit noh kham kloi halor kine ki kam shah thombor ki jaka jong ka Meghalaya, ha kajuh ka por mynta ka sngi ki la shim ruh ia ka rai ban ujor noh da ka Mukotduma pyrshah ia ka sorkar Assam, hadien ba ka la wan ban kurup beain ia katei ka jaka ba la long trai da ka Kong Honila Rynjah, u la bynrap.


Shillong, 01 Nailar: Ki MLA bad ki MDC ka Congress ha ka sien ba nyngkong ki la ioh ia ka lad ban ioh iakren ban pynsngew para marwei bad u nongpeit pyrman ka AICC u Mukul Wasnik pyrshah ia ka jingbym sngew tynnad ia u nongialam jongki, u Dr Mukul Sangma mynta ka sngi ha ka nongbah. Ha kane ka jingkyn duh jong ki nongialam ka Congress marwei marwei bad u Wasnik, la iohi ba u MP u Bah Vincent H Pala, nalor kiwei ki la wan ha ka ophis ka party, ka syriem kumba long interbiw kam. Ka jingiakynduh para marwei, katkum ka jingong jong uwei u nongialam ka Congress, uba iakren markhmat bad u Wasnik, ba la don lang u ksiang ka AICC ba peit ia ka Meghalaya, u CP Joshi, ka long kaba ishongkhia namar ba ki la sngap bad shah shkor bha ha kaba ki la buh dak thik pa thik ia ka jingiathuh jong ki MLA, MDC. U Symbud Myntri Rangbah ka jylla u Dr RC Laloo uba la kren sha ki nongthoh khubor hadien ba la mih na jaka ba iakren bad kine ki heh ka AICC, u la ong ba ka jingiakren ka long syriem kumba ialeh interbiw . Nga kyrmen ban pas ia ka interbiw , la ong u Dr Laloo da ka jingkren phuh sam rkhie. Ha kajuh ka por, uwei pat u nongialam ka Congress uba kynduh bad u Wasnik u la ong ba une u nongpeit pyrman ka AICC, kum kane ka jingiakynduh la ju long teng mynshwa hynrei ym ju ioh ia ka result bad kyrmen ba mynta kan sa mih ka result. Uwei pat u MLA ka Congress ba kyrshan radbah ia u Dr Mukul, u la ong ba lada ka kam nongialam kan iai klang, ka party kan sa kynduh jingeh ha ka elekshon 2018. Ka jingshim interbiw jong u Wasnik bad u Joshi ia ki nongialam ka Congress ka la sdang naduh ka por 11 baje mynstep haduh janmiet syndon thiaw. Lashai ka sngi, u Wasnik un iakynduh ia ki nongialam ka party kynthup ki nongkitkam ka MPCC bad ki nongialam jong ki district congress committee. Lah ban kdew ba ha u bnai Naitung u ksiang ka AICC ba peit ia ka Meghalaya u Joshi uba la shah bthah ban pyniasuk ha ka Congress um shym la lah ban leh ia kane haduh ba ka AICC ka la phah da u Wasnik. Ki MLA pyrshah ia u Mukul Sangma ki la ong ba ka jingwan jong u Joshi ha ka nongbah ka long kumba shu wan kai ym da kumwei pat.


Shillong, 07 Jylliew: U MDC ka UDP na Nongkrem u Bah Hispreaching Son Shylla u lah ban iakhun noh ha ka elekshon MLA ban wan na ka seng NPP. Katkum ka tyllong khubor ba la iohlum, la iathuh ba u Bah Shylla u lah ban mih noh na ka UDP hadien ba u la rai ban iakhun beit ia kane ka elekshon MLA kaban wan na Nongkrem. Ka NPP ka dei ka la don jingkyrmen bha ban ioh bun ngut ki MLA na Garo Hills hapoh ka jingialam jong u MP u Conrad K Sangma uba dei ruh u khun jong u Purno A Sangma, bam kwai ha duwar u Blei. Watla ym pat thikna bha, hynrei na ka tyllong khubor ba la iohlum, la iathuh ba ka jingiakren bad ki nongialam ka NPP ka dang iaid mynta bad lah ban pynbna paidbah kham hadien halor. Kham mynshwa, u Bah Shylla u la pynbna ha kawei ka kot khubor, ba u la rai ban mih madan ha kane ka elekshon wat ha ka jingshisha, u dei uwei na ki nongialap ban pyniatylli ki seng riewlum ha kane ka kynti bad u la pynbna ruh ban lenlade halor kane. Ka HSPDP bad ka UDP ki la poi sha ka jingiasngewthuh jingmut lang ha kane ka elekshon bad ki la rai ban iakhun lang ha kane ka elekshon 2018. Hynrei kham hadien, u Bah Shylla u la pynpaw ba um sngew iahap ia kaei kaba ka UDP bad ka HSPDP ki la leh bad ka jingiatreilang jongki kam long kaba pura namar ba kiwei ki seng riewlum kum ka KHNAM, bad wat ka PDF kaba dang shu mih shen, khlem khot lang ha kajuh ka rynsan. Lashai ka sngi ka 8tarik u Jylliew u Bah HS Shylla u la buh por ban iakren bad ki nongthoh khubor bad la sngewthuh ba u lah ban pynbna ban mih noh na ka UDP.


Shillong, 08 Jylliew: Ka Hill State People s Democratic Party (HSPDP) ka pynpaw ia ka jingsngew lyngngoh ka jong ka halor ka jingkren jong u Bah Ronnie V Lyngdoh, MLA uba la ong ba ka jingiatreilang hapdeng ka UDP bad HSPDP kam don satia a ka nongrim bad ka thong. Ha ka kyrwoh ba la phah lyngba ka Media Cell jong ka party, ka seng HSPDP ka buh jingkylli, U Bah Ronnie u tip aiu shaphang ka nongrim bad ka thong jong kane ka jingiateh paralok? Ngim donkam ban pynshai ia u Bah Ronnie halor kano ka nongrim ba ngi iatreilang, hynrei ia ka nongrim ba ngi iatreilang ngin sa pynshai sha u paidbah ynda la dei ka por . Haba pynshai halor ka jingkynthoh jong u Bah Ronnie ba ki don ki politishian kiba buaid bor, ka seng ka don ban ong tang katne, Hato ym dei u Bah Ronnie uba la kren kop ba un hiar shuki noh lada ka MUDA ka kyntur pud sha Mylliem? Hynrei haduh mynne mynta katei ka jingeh um pat lah ban weng bad na ka shuki ruh um treh ban hiar . Sa bishar ma phi ki paidbah mano ba buaid bor . Ka seng ka kwah ban ong ba kane ka jingiatreilang ka long ka jingangngnud jong u paidbah ban wanrah pat ia ka jingkylla ha ka jylla ia kaba ki paidbah kila angngud baroh shi katta.


Shillong, 8 Jylliew: U bah H.S Shylla MDC ka UDP na Nongkrem u la ong ba ka jingkren u Dr.Donkupar Roy President rangbah ka UDP ka long kaba kyllai bha, namar ba ha ka por ba ka don ka jingkhih hapoh ka seng UDP najan baroh ki nongialam ba dei ban weng noh ia ka jingkyrshan ia ka People s Democratic Forum ha KHADC kaba ialam da u bah Pynshngain N Syiem kum u CEM, u Dr.Don u pyneh triang bad u kwah ba ka UDP kan kyrshan ia ka PDF. Hynrei hadien ba ka UDP ka la ia teh lok bad ka HSPDP na bynta u 2018 u Dr.Don u ong pat ba um pat ithuh ia ka People s Democratic Front ( PDF) kum ka seng sai pyrthei bad u dang ithuh ia u bah Pynshngain kum u dkhot ka seng Congress, Ngam sngewthuh shuh ia kane ka jingkren u Dr.Don ong u bah Shylla da kaba ring ksai ba katei ka jingkren jong u bad kumba ka jia mynta ha KHADC ka pyni ba kitei ki 2 seng ki kyrshan Congress naba ka HSPDP bad UDP ki donlang hapoh ka jingialam u bah Pynshngain . Shuh shuh u bah Shylla u la ong ba haba u kren shaphang ka jingiatylli ki seng riewlum kam mut tang ka HSPDP bad ka UDP hynrei ia baroh ki seng riewlum ba kynthup ia ka KHNAM bad PDF ruh kumjuh, Hynrei ym shym la leh ia kata bad la rai wut wut tang da ki 2 ngut ki President bad ki shim rai kyrkieh namarba ki hap ban pynthikna ialade ba kin ioh jingjop ha u 2018 khlem da pyrkhat pat ia ka jaitbynriew baroh kawei u la ong da kaba bteng Lada kwah shisha ba ki seng riewlum ban ia tylli dei ban lum lut ia kitei baroh 4 tylli ki seng ha kajuh ka shatri, ym tang ka HSPDP bad UDP . U bah Shylla la ong ba um poi pyrkhat ba katei ka jingiakren ia tylli ki seng riewlum kan long tang hapdeng ka UDP bad HSPDP , Nga nangpyrkhat ba kane ka kynti mynta kan dei ka kabu ksiar ia ngi ban ia tylli na bynta ka jingmyntoi jong ka jaitbynriew, ialade nga la shim rai hi khlem da pyntip ia u paidbah bad nga rai ban kyrshan ia u bah Ardent ban shongnoh ha u 2018 naba nga tip lada nga pyntip ruh u paidbah un ym pdiang ia ka rai jong nga, hynrei nga rai hi da kaba pyrkhat ia ka jingmyntoi ka jaitbynriew baroh kawei ym tang ka Nongkrem hynrei u bah Ardent um khein snep pynban bad u ong ba ka dei ka rai u briew shimet, kumno un ong u riew shimet haba nga don bad ki 6000 ngut ki paidbah u la ong biang. Ute iu MDC ka Nongkrem u laithuh ruh ba tang mar ia mih katei ka jingtyrwa jong u ha ki kotkhubor, tar u paidbah ka Nongkrem u la khluit bad ki la bitar ia u da kaba kynnoh ruh ba u la shet kylla ia ki, Ki ia ong ngi pynjop ia phi ba phin jop ia ka elekshon MLA ba ngi la isih palat ia u bah Ardent kumno phi mut leit kyrshan ia u, ki da ong ruh ia nga ba da lei lei ngin ym kyrshan ia u bah Ardent, nga la kylla langk ia pynban ialade ong u bah Shylla. Dei halor katei ka nongrim kaba u la shim ba u la shah shet kylla ha ka UDP bad u la shah takrai ha ki paidbah ba mynta u la rai rangbah noh ban kohnguh ia ka rai u paidbah uba kwah ia u ban iakhun ha ka elekshon MLA, Ki la phah ia nga ban ia khun, ngan ia khun beit, ai ki paidbah kin shim ia ka rai na kano ka Party ngan ia khun u la ong. Katba u bah Hilarious Warbah pat u Chairman ka Sub Committee ki nongkyrshan u bah Shylla ha Nongkrem u la ong ba ia ka Party haduh mynta kim pat rai tangba yn ym ia khun shuh na ka UDP naba ki paidbah ki la isih ia ka UDP, u la ong.


Shillong, 8 Jylliew: Ka Synjuk ki Nongsynshar Shnong ka Bri U Hynniewtrep (SNSBH), ka la thoh mynta ak sngi sha u myntri rangbah ka Jylla, ha kaba ka pyntip, ba ka Executive Committee jong ka Synjuk, kaba la ia kynduh, ha ka 3tarik Jylliew 2017, ka la rai ban pynkynmaw biang ia u, halor ka ain VAB bad kumjuh halor ka mat jong ka ain MUDA jong ka sorkar. Ka SNSBH, ka pynkynmaw, ba ha ka jing ia kynduh jongki, ha ka 31tarik Nailar 2016, u myntri rangbah, ula kren shai ba ka sorkar Jylla, ka kwah ban pynbeit ia ki jingeh, kiba u paidlang ka Jylla u ia kynduh. Halor kane katei ka seng, ka kwah ban tip ia ka dur ka dar, kaba mynta jong ka Village Administration Bill (VAB) bad halor ka ain MUDA, la pynsngew ba katei ka ain, ka don ha ka jingbishar jong ka High Court jong ka Meghalaya, hynrei la pynsngew ba ka seng, kam tip eiei satia, ia kaei kaba ka sorkar Jylla, ka leh halor kane ka bynta bad la dawa ba ka sorkar Jylla, ka dei ban leit ban ujor ia kane ka kam sha Supreme Court. Ka seng, ka shim ba ka sorkar Jylla, ka la kurup jubor ia ki jaka puta, ki bym hap satia ha ka ain jong ka Town And Country Planning Act 1973 Sub-Section (2) of Section 1 jong ka Meghalaya Town and Country Planning Act, 1973, namar ba katei ka kyndon sub-section (2) jong ka Section 1, ka bthah ba kan nym treikam satia ha ki ain, kiba iahap ha u pud u sam jong ki District Council. Ka SNSBH, ka pynsngew ba lada ka sorkar Jylla, kam shym la shim ia ki lad ki lynti, halor kitei ki mat, kumta ka Synjuk, kam don lad da kumwei pat, hynrei kan leit sha u paidbah, ban pyni ia ki jing bym lerkam jong ka sorkar Jylla. Kam kut tang katta, ka SNSBH, ka lyngngoh ba ka sorkar Jylla, kam shym la ai satia ia ki minit jong ka jingialang, kaba kitei ki arliang, ki la ia kynduh ha ka 31tarik Nailar 2016, ha ka por kaba biang, ha kaba ka sorkar Jylla, ka iai sngap mynthi haduh ha kine ki sngi bad ba ia katei ka rai, la phah sha ki, tad haduh ka 14tark Rymphang 2017, ong ka dorkhas jong U bah RL Blah, General Secretery, ka SNSBH.


Shillong, 8 Jylliew: Ka shnat samla jong ka Khun Hynniewtrep National Awakening Movement (KHNAM), ka la phah dorkhas sha ka kong Ampareen Lyngdoh, myntri jong ka sorkar Jylla, kaba peit ia ka Information & Technology bad ki mat jingdawa jongka, ki long na bynta ka bhah kam bhah jam ha ki tnat telecom, ha kaba la kynnoh ba kitei ki tnat kam, kim shym la ai bhah satia ia ki samla khlem kam jong ka Jylla bad ka KHNAM, ka ong ba ki kontraktor lane ki kompeni ruh ki dei ban hap lang ha katei ka bhah kam jong ka sorkar Jylla. Ka KHNAM, ka ong shuh shuh, ba baroh kito kiba trei ia ki kam heh ha kitei ki kompeni, ki dei ki khar Assam suda bad kumta katei ka khanglad ia ki samla trai shnong jong ka Jylla. Katei ka seng, ka ong shuh shuh ba ki don lai jait ki ktien ha ka Interactive Voice Respond (IVR), ha kaba la leh ha ki bynta bapher jong ka Jylla bad kitei ki kynthup ia ka English, Hindi bad ka ktien trai shnong ha ka Jylla bad ha Assam, ka dei ka Assamese bad ha West Bengal, ka dei ka Bengali, katba ha Ri Khasi, ki pyntreikam tang ka English bad ka Hindu bad la bthah namarkata, ba ki kompeni, ki dei ban pyndonkam ia ka ktien Khasi ha ka IVR jongki. Ka KHNAM, ka dawa ruh na ka myntri, ba kan pyntreikam ia ka kyndon, ba kito ki jaka trei, kiba don palat 10ngut ki nongtrei, ki dei ban don ka komiti, ka ban peit ia ka suk ka shngain jong ki kynthei, hynrei kitei ki kompeni, kim don satia ia katei ka komiti bad la ong ruh ba ki kompeni, kiba thung nongtrei ha kane ka Jylla, kim don satia ha ka jingthungkam da ki kompeni, hynrei ia ki, la pyniaid da kawei pat ka kynhun kaba na Assam bad la dawa namarkata, ba ki dei ban ioh ia ka shithi thungkam, kaba beit beit na ki kompeni bad kam dei tang katta, hynrei kim bud ruh ia ki ain siew bai nong,ba la pyntreikam da ka sorkar Jylla, hynrei ki pyntrei ia ki, ha ka dor kaba tad shibun eh, ong ka dorkhas na U Bah Thomas Passah, President bad U Bah Elias Susngi, General Secretery jong ka KHNAM, State Youth Wing.


Shillong, 14 Jylliew: Mar syn iohi ba don ka prokram ai snam, ka la pynktik ia u Debajyoti Paul uba na Bangladesh ba un leit wut wut ban noh synniang snam ha ka prokram ai snam ba la pynlong da ka Meghalaya Aids Control Society ha State Central Library Shillong mynta ka sngi kaba dei ka sngi synniang snam kyrpang ha ka pyrthei. U Paul u la wan donkam sha Shillong na Bangladesh, hynrei ka jia ryngkhat katba u dang iaid lynti hakhmat ka State Central Library, u la iohi ia ka prokram kaba iadei shaphang ka jingai snam bad u la ong ia u mama jongu ba un wad jingtip ia ka prokram namar ba u kwah ban leit synniang snam. Une u nong-Bangladesh u dei uba ju ai snam barabor ha ka ri jongu bad u dei na Sylhet, kum u general secretary ka seng ai snam ha katei ka jylla ka Sanchalan . Nga sngew nguh bad ka long kaba kyrpang ba nga la lah ban noh synniang snam ha India. Ka jingai snam namar ri ka dei kajuh bad ki briew kylleng ki lah ban ai snam namar ba ka dei ka jingpyrshang jong u bynriew , u la ong. U la ong ba un wan biang ha ka aiom Khrismas bad snem thymmai sha kane ka jylla. Ha kaba iadei bad ka jingai snam ha ri Bangladesh, u la ong ka jinglong jingman ka jingai snam ka biang. Ki don shibun ki seng kiba ju pynlong ia ka jingai snam, kaba kynthup ka Sanchalak, Sandhoni bad ka Bandhan. Kane ka jingai snam jong u Paul ha Shillong ka dei ka jingjia ryngkhat namar ba ka dei ka sngi ba ka pyrthei ka rakhe ia ka sngi ai snam. Nalor u Paul ki don shibun ki briew na kane ka jylla kiba la ai snam ialade ha kane ka prorkam. Ia kane ka prokram ai snam la pynlong da ka Meghalaya State Blood Transfusion Council ryngkat ka jingiasnohkti lang bad ka Meghalaya AIDS Control Society bad ki Licensed Blood Banks, Meghalaya. La ai ruh ia ka phang pdeng, Aiu nga lah ban leh? bad ka jingpyrta ai snam, ai mynta, ai barabor . Ha kane ka sngi u Additional Chief Secretary uba long ruh u President, Meghalaya State Blood Transfusion Council, u Y. Tsering u la long kum u kongsan ha kaba u la sam ruh ia ki syrnot sha ki nongai snam.


Shillong, 18 Jylliew: Ka samla Ruth Zepheniele West Kharkongor ka dei ka samla Khasi ba nyngkong ban long nongniah eroplein kamai (pilot) bad kata ruh ha ka rta kaba dang khynnah bha, kaba dang kynjoh 21 snem mynta. Katkum ka jingtip, napdeng ki shynrang Khasi pat, u samla Sanbok Thangkhiew u dei u pilot ba nyngkong tam. Kane ka samla kaba na Riat Laban, Shillong, ka khun jong ka Prof Natalie West Kharkong, ka la pyndep ia ka jingpule bad ka jingshah hikai na Sunrise Aviation, Florida, USA bad ka dang hap ban leit pyntbit shuh shwa ba kan ioh niah syndon kum ka pilot. Ka la pyndep ha ka jingniah ia ka eroplein ha suin 300 kynta ha ka jingshah hikai jongka, bad kan leit pyntbit shuh sha Florida shwa ba kan leit ban aplai na ka bynta kane ka kam niah eroplien kamai ha ki kompeni. Ia kane ka samla, la pynkup ruh da u MLA ka thainn u Bah Sanbor Shullai hynne ka sngi ha iingsah jongu ha Kench Trace, Laban. U Bah Sanbor haba kren ha kane ka sngi, u la pynpaw ia ka jingsngew sarong ba kane ka samla kaba nyngkong ban lam khmat ha kane ka jait kam, ka dei na ka jaka kaba ma u, u mihkhmat. U la ai mynsiem ia ka ba kan nang trei shitom bad kyntu ruh ia kiwei ba kin buddien ia ka dienjat jong kane ka samla ban iakhun ia ki jingeh ha ka lynti iaid jongki. Katba ka kmie jong kane ka samla Ruth, ka kong Natalie ka la iathuh ba ka khun jongka, ka la thrang ban long pilot naduh ba ka dang rit bad ka jur bha hadien ba ka la pyndep ia ka klas X. Ka la pyndep ia ka jingpule haduh klas X ha Pine Mount Shillong bad ka la pyndep ia ka klas XI-XII ha St Joseph School, Chennai shwa ba kan leit pat sha Florida. Ha ka jingshisha, ka thmu ban leit pule ha Hyderabad hynrei kane kam shym la iaid ryntih kumba ka la thmu, namar ba ka kham kyllain bad ka la leit noh ban pule sha Amerika.


Umiam, 18 Jylliew: Ka jingiap na ka jinghap khyndew hynnin ka sngi, ka poi sha ka 6ngut baroh bad kitei ki kynthup ia 5ngut ha Umiam, ha kawei ka dong kaba la tip kum ka Tharia, Ri Bhoi District bad iwei i khyllung ha Lum Kyntung, Umtyngngar, ka surok ban leit sha Sohra. Ha Tharia, la lap mynta ka sngi, ia ka met iap jong kawei ka longkmie, kaba don 52snem ka rta bad kaba kyrteng ka Sita Lama. La lap ia katei ka met iap, ha ka por 12baje nohsngi mynta ka sngi. Ha katei ka jinghap khyndew, kaba la jia ha ka por 5baje hynnin mynstep, ki don 4tylli ki iing, kiba la shah rong noh, na ka jingtwa, ha kaba ki iing lynter, ki la shah rong ha ka jingjngai antad, kaba haduh 50phet eiei shathie shatem. Kiba khlad bad kiba la lap ia ki met iap jongki, hynnin ka sngi, ki long ka Shanti Lama 14 snem, u Loboji Mohonto 25 snem, Runa Lama 19 snem, Krishna Lama. La iathuh ba kitei kiba iap bad mynsaw na ka jinghap khyndew ha Tharia, ki dei kiba trei ha ka karkhana ot dieng jong U Harikshon Jain. Kiba mynsaw ha kane ka jingjia ki kynthup ia u Sing Lama 70 snem, u Suresh Lama 25 snem, ka Seema Sharma 26 snem,ka Lapa Lama Bhutia 42 snem, u Amudla Dewry 43 snem, u Chandan Pasmi 42 snem, u Yan Kumar 5 snem, bad u Umesh Sharma 9 snem. Ha kawei pat ka jingjia, la iathuh ba iwei i khyllung kynthei, iba 2 snem ioh bnai, iba kyrteng Larisha Sohtun, i la khlad noh, na ka daw ka jingban ka khyndew ia ka iing kaba sah ha kawei ka sharing lum ha Lum Kyntung, kaba hap ha Umtyngngar, ha ka surok ban leit sha Sohra. Ka jingtwa khyndew, ka la jia ha ka por 3.15 eiei hynnin ka step phyrngab, ha kaba ka khyndew, ka la tap ia ki 4 tylli ki iing, kiba don ha katei ka jaka bad kumjuh ia ar tylli ki dukan bad ka surok bah kaba leit sha Sohra, ha kaba ka khyndew, ka la tap ia baroh ka surok bad kaba la shimpor haduh ka por 1baje nohsngi ban pynkhuid. Sngewlem U Mukul ia kiba khlad U myntri rangbah ka jylla u Dr.Mukul Sangma u la pynpaw ka jingsngewlem halor ka jingkhlad noh ki 4 ngut ha ki jingjia twa khyndew kiba la jia ha ka 17 tarik mynta u bnai ha ki ar tylli ki jaka kata ha Veneer Product Private Limited MIDC kaba don ha Tharia- Umiam, Ri Bhoi bad ha Lumkyntong Village kaba hap hapoh ka Sohra Civil Sub Division. U myntri rangbah u phah ka jingsngewlem sha ki longing kiba la ngat ha katei ka apot na ka daw ka jingshah lynshop ha ka bor mariang. U la phah ruh ban tohkit wut wut ia ki karkhana ban pyntikna ba ka rukom tei ia ki kan long kaba skhem haba wan ka jinglynshop na ka mariang.


Shillong, 19 Jylliew: U Myntri khynnah ka tnad rel ka ri u Rajen Gohain u la pynlait mynta ka sngi ia ka skhim lyer shet ne LPG ia ki long ing baduk na ka bynta ka jylla ha ka jingialang kaba long ha nongbah Shillong. Kane ka skhim Pradhan Mantri Ujjwala Yojana ka dei kaba la pynlait paidbah da u myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi ha ka 1 tarik Jymmang mynshem snem. Ka la buh thong ban ai lyet shet sha ki long ing baduk haduh 5 klur ha ka ri baroh kawei kynthup ha kane ka jylla Meghalaya, na ka bynta ban pynlait noh na ka jingeh jong ki briew ban shet jingshet da ki dieng bad kan wanrah ruh ka jingkhuid ia ka mariang. Ka jingthmu jong kane ka skhim ka long ba ai lyer shet sha ki long ing jong ki kynthei kiba hap ha u dak jong ka jingduk ha kaba ka sorkar ka la buh thong ban ai lyet shet haduh 10 klur haduh u snem 2019. Ka jingjied ia ki long ing baduk la shim na ka khanasumari jong u snem 2011 ha kaba ka skhim ka ai jingiarap T. 16 spah sha ki kynthei. Haba kren ha kane ka sngi, u Gohain u la ong ba kane ka skhim ka la lah ban ai jingiarap haduh 2.2 klur ki long ing naduh ba la pyntreikam ia ka mynshem snem. Hynrei ha kaba iadei bad ka jylla Meghalaya, kiba ioh jingiarap na kane ka skhim ki dang duna bha kaba long tang 23 percent mynta na ki 6.32 lac ki long ing ha ka jylla. Ka donkam ia ka sorkar jylla ba kan pynsted khnang ba ki briew kin ioh ia ka jingiarap na kane ka skhim ka sorkar jylla. Ki don 46 tylli ki nongsam lyer shet ha kane ka jylla bad kin leit ban ai jingshai ia ki briew kumno ban pyntreikam ia ka lyer khnang ban lait na ka jingma haba ki pyndonkam ia ka lyer shet. U Gohain u la kyntu ia ki briew kiba riew spah ba kin nym shim subsidi khnang ba ka sorkar kan lah pat ban ai sha ki briew kiba duk, bad kane ka dei ka jingkyrpad jong u Myntri Rangbahduh ka ri. Shwa ia kane, la ioh ruh ia ka jingkren na ka Myntri ka sorkar jylla ka kong Roshan Warjri kaba la pynpaw ia ka jingsngew kmen ia u Myntri Rangbahduh ka ri, uba la pyntreikam ia kane ka skhim na ka bynta ka jingmyntoi ki paidbah khamtam ki long ing ba duk ha kane ka jylla. Ka kong Roshan ka la ong ba kane ka skhim kan wanrah ruh ia ka jingkhuid ia ki longing haba ki jingshet jingtiew jongka na ka jingthang da ki dieng. Kane kan long shi bynta ban pynkup bor ia ki kynthei , la ong ka Kong Roshan. Kiwei ki kongsan kynthup ka myntri tnad bylla, ka Kong Ampareen Lyngdoh, Bah Paul Lyngdoh, Bah Sanbor Shullai kim shym la poi sha kane ka jingialang. La iohi ba don tang u Parliamentary secretary u Bah Kennedy C Khyriem.


Shillong, 19 Jylliew: Da kaba kyntait ba ka sorkar pdeng kan sangeh noh ia ka jingshna ia ka lynti rel namar ka jingpyrshah ki sengbhalang, u myntri khynnah ka tnad Rel ka ri, u Rajen Gohain u la pynthikna ba ka sorkar pdeng ka kwah ban pyniaid shakhmat ia kane ka projek ban pynpoi rel noh haduh nongbah Shillong. Haba kren sha ki nongthoh khubor hadien ba la wai ka jingialang pynlait ia ka skhim lyer shet ia ki longiing baduk ha nongbah Shillong, u Rajen Gohain u la ong ba ong ba ka sorkar pdeng kam kwah ban pynsangeh ia ka jingshna ia ka lynti rel hynrei haba don ka jingeh, ka dei ka kamra ka sorkar jylla ban iakren iapynbeit. Khlem ka jingkyrshan ka sorkar jylla ka lynti rel kam lah ban poi sha Meghalaya. Ngi kwah eh ban wanrah ia ka lynti rel haduh Shillong , la ong u Gohain ba bynrap, Ngin iaid beit shakhmat ia ka jingshna ia ka lynti rel ,. Ka KSU lem bad kiwei ki sengbhalang ki la pyrshah jur ia ka jingshna ia ka lynti rel ban pynpoi sha Shillong da kaba dawa ba ka sorkar jylla ka dei ban pyntreikam shwa ia ki lad pyrkhing ia ka jingmih bad ka jingrung jong ki briew nabar shwa ba ka sorkar kan kren ban pynpoi lynti rel sha Shillong. Hynrei u myntri u la ong ba kiba pyrshah ia ka lyntri lehse ki dei ki seng jong ki nongkamai trok namar ba lada wan ka lynti rel kin nym ioh kamai bha shuh. Lehse kiba pyrshah ia ka lynti rel, lah ban dei ki seng ki nongkamai trok , la ong u myntri ka tnad rel ka ri. Hynrei ban pynpoi ia ka lynti rel sha Shillong, ka donkam ia ka jingkyrshan bad jingiatreilang jong ki paidbah, bad ka sorkar Meghalaya, khlem ka jingkyrshan jongka, kumno ngin iaid shakhmat ban pyntreikam, ngim lah ban pynpoi sha Shillong , la ong u Gohain. U la ong ba ka sorkar jylla ka dei ban shim ka jingkitkhlieh ban iapynbeit ia kano kano ka jingeh jong ki trai shnong ban weng noh khnang ban pyniaid beit ia ka kam. Ka sorkar Meghalaya ka dei ban shim khia ban iapynbeit ia ki jingeh jong ki trai shnong ka jylla, ban weng noh ia ka jingeh , u la ong. Katkum ka jingong u Gohain, ka sorkar pdeng ka la ju iai iakren man ka por bad ka sorkar jylla ban pyniaid beit ia ka kam bad bynrap ba ka jingwan ka lynti rel kan wanrah ka jingmyntoi ia ki paidbah ka jylla. Lada ka lynti rel kan wan kan long ka jingmyntoi ia ki paidbah bad kan nym wanrah eiei ka jingjaboh ne kan pynsniew dur ia ka mariang , u la ong. U la ong ba ka jingwan ka lynti rel kam dei ban pynma ia ki paidbah trai shnong ka jylla hynrei kan wai jingmyntoi shuh shuh ia ki. Shisien ba ka lynti rel kan wan poi ha Shillong, kan wanrah shibun ki jingmyntoi ia ka jylla bad ki paidbah , u la ong u Gohain.