ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ እቶታውነት ሕርሻ ንምብራኽ ዝዓለመ ኣስተምህሮ፡ ብ21 ሚያዝያ - ኣብ ክረምታውን መስኖኣውን ሕርሻ ንዝነጥፉ ሓረስቶት ተዋሂቡ። ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ዴዳ - ንኡስ ዞባ ማይ-ዓይኒ፡ ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ እናወፈሩ ኣብ ምፍዋስ ማይ-ክዖን ምጽጋን ጽርግያን ዘተኰረ ንጥፈታት የሰላስሉ ኣለዉ። እቲ ብብዓል-ሞያ ሕርሻ እናተመርሐ ኣብ ዓድታት ዴዳ፡ መብረድን ሰሰወን ዝካየድ ዘሎ ማእቶታዊ ስራሓት፡ ምድልዳል ናይ ሕርሻ መሬት፡ ከምኡ’ውን ጽገና ካብ ማይ-ዓይኒ ናብ’ተን ዓድታት ዝኣቱ ጽርግያታት የጠቓልል። ሓላፊት ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ወ/ሮ ለምለም ዘርኣይ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ እቲ ካብ መፋርቕ ወርሒ መጋቢት ጀሚሩ ብልዑል ህዝባዊ ሱታፈ ዝካየድ ዘሎ ማእቶታዊ ንጥፈታት፡ ክራማት ቅድሚ ምእታዉ ንምዝዛሙ ብንጥፈት ይስራሕ ከምዘሎ፡ ክኢላ ምዕቃብ ማይን ሓመድን ኣቶ መብራህቶም በራኺ ገሊጹ። ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ዴዳ ኣቶ ረዘነ በርሀ ድማ፡ ዝበዝሓ ዓድታት ብበረኽቲ ጎቦታት ዝተኸባ ብምዃነን፡ ኣብ ግዜ ክራማት ናይ ሕርሻ መሬቶም ንፍግረ-መሬት ከምዝቃላዕ ጠቒሱ፡ ህዝቢ ረብሓታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ብዝግባእ ተረዲኡ ብተወፋይነት ዕማማቱ የሰላስል ከምዘሎ ኣብሪሁ።


ዓመታት ዝናብ ቀልጢፉ ጀሚሩ ቀልጢፉ ስለዘቋረጸ እቶታውነት ሓረስቶት ብኣሉታ ከምእተጸልወ ብምጥቃስ፡ ነዚ ንምፍዋስ - ሓረስቶት ምስ ክኢላታት ሕርሻ ተሓባቢሮም እኹል ምድላዋት ክገብሩ ጸዊዓ።


ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ ጨንፈር ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ብምኽንያት ባሕቲ ግንቦት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፡ ብ21 ሚያዝያ ኣብ ባጽዕ ንዝርከቡ ሰራሕተኛታት ኣስተምህሮ ሂቡ።


ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ እቲ “ብድሆታት ሰራሕተኛታት ኣብ ህልው መድረኽ” ብዝብል ኣርእስቲ ብሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣብ’ቲ ዞባ ኣቶ እድሪስ ዓሊ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ታሪኽ ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታት ኤርትራ ኣብ ግዜ መግዛእቲ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ተራን ጽልዋን ውዳበ ሰራሕተኛታት ኣብ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ


መደባት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ምልስላስን፡ ኣብ ምህብታም ትሕዝቶ መሬት ልዑል ኣበርክቶ ስለዘለዎ፡ ሓረስቶት ብዝለዓለ ክነጥፉሉ ኣዘኻኺሮም። ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት መሃንድስ ዳዊት ብርሃነ ብወገኑ፡ ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ብግቡእ ምስ ዝሰላሰልን ሓረስቶት ብኣጋ ግቡእ ምድላዋት ምስ ዝገብሩን ምህርቲ ሕርሻ ከምዝዓቢ ብምግላጽ፡ እቶት ሕርሻ ጻህያይን ባልዓትን ኣብ ግዜኡ ብግቡእ ምስ ዘይእለዩ እቶታውነት ብኣሉታ ከምዝጽሎ ብምሕባር ንምዕባይ ሓረስቶት ብክኢላታት ንዝወሃቦም ትምህርቲ ኣብ ግብሪ ከውዕሉ ጸዊዑ። ድማ፡ ሓረስቶት ቀመማዊ ድዅዒ ኣብ ጥዕና ሰብ፡ ጥሪትን ኣከባብን ዘኸትሎ ኣሉታዊ ሳዕቤን ብግቡእ ተገንዚቦም ኣብ ባህርያዊ ድዅዒ ጸቒጦም ክሰርሑ፣ ከምኡ’ውን ነቲ ብምትሕብባር ሚኒስትሪ ሕርሻን ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕርን ካብ ጻህያይ ባሕሪ ዝዳሎ ዘሎ ባህርያዊ ድዅዒ ከዘውትሩ ተሳተፍቲ ብግደኦም፡ እቲ ኣስተምህሮ ኣብ ስርሖም ሓጋዚ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ኣብ ግራውቶም እኹል ምክትታል ብምግባር ውሑስ ምህርቲ ከቕርቡ ምዃኖም ሓቢሮም። ፖለቲካውን ብረታውን ቃልሲ ዘተኰረ ነይሩ። ንምብጻሕ፡ ውሁድ ስራሕ ናይ ኩሎም ኣካላት ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣስሚሩሉ። ምሕያል ውዳበ ሰራሕተኛታት፡ ጎኒ-ጎኒ ምዕባይ ኣፍራይነት፡ ኣብ ምብራኽ ፖለቲካዊ ንቕሓት ውልቀ-ሰብን ሕብረተሰብን ዕዙዝ ኣበርክቶ ከምዘለዎ ዝጠቐሰ ኣቶ እድሪስ፡ ንጡፍ ተሳትፎኦም ኣገዳሲ ከምዝዀነ ገሊጹ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ከም’ዚ ዓይነት ሰሚናራት ክድፋኣሉ ብምልባው፡ ፖለቲካዊ ንቕሓት ሰራሕተኛታት ንምብራኽ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ዘተኰረ መነቓቕሒ ጽሑፋት ብሰፊሑ ክተኣታቶ ተላብዮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብምኽንያት ሓደ ግንቦት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፡ ብ18 ሚያዝያ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት እምኩሉ ወፈራ ጽሬት ተኻዪዱ። ኣብ መወዳእታ፡ ሰራሕተኛ ኣብ ፖለቲካዊ፡ ቊጠባውን ማሕበራውን መዳያት ንቕድሚት ዝደፍእ ሕመረት ሕብረተሰብ ስለዝዀነ፡ ኣብ’ቲ ዝድለ ደረጃ ምዕባለ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 3


ድሕሪ ምውዳቕ ምዕራብዊ ዙ ከምኡ’ውን ቅድሚ’ቲ ንቻይና ዘስመረ ንግስነት ኵን (Qin) ምምጽኡ ኣብ ዝነበረ ዘይርጉእ ሃዋሁ ዝተጻሕፈ ብምዃኑ ግና ኣገዳሲ’ዩ። እቲ ቀንዲ ወይ ኣማእዛኒ ሕቶ ድማ ናብ ሓድሽ ዓይነት ቁጠባ ኣብ ዝግበር ምስግጋር ንዝኽሰት ለውጢ ከመይ ተመሓድሮ ዝብል ነበረ። ዝበዝሕ ክፋል ናይቲ ጽሑፍ ኣብ መንጎ ናይ ግዝኣት ኵን መስፍን ሃን (Huan) ከምኡ’ውን ኣማኻሪኡ ጉዋን ዞንግ (Guan Zhong) ብዝተገብረ ዝርርብ ዝቘመ’ዩ። ተራ ጉዋን ዞንግ ድማ በቲ መስፍን ንዝቐረበሉ ኣዋጣሪ ሕቶታት ምምላስ’ዩ። ጉዋን ዞንግ “ኣብ ጥንታዊ ቻይና ካብ ዝነበሩ ፍሉጣትን ጸለውትን መካራት ፖለቲከኛታት ሓደ ምዃኑ’ዩ” ይፍለጥ። እቶም ጽሓፍቲ ድማ ንዝነበሮም ራኢ ኣብ ምቕልቃል ንግስነት ኵን ከምዝነበረ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ጉዋን ዞንግ ዕዳጋ ኣብ ትሕቲ ጽኑዕን ቀጥታውን ቁጽጽር መንግስቲ’ዩ ነይሩ። መንግስቲ ከኣ እንታይ ዓይነት ኣቑሑ ንመሸጣ ናብ ዕዳጋ ይቐርብ ይቆጻጸር ነበረ። ኣቑሑ ዝሽየጥሉ ቀዋሚ ዋጋታት ዝውስን ‘ጎይታ ዋጋታት’ (ፕራይስ ማስተር) ተባሂሉ ብዝጽዋዕ ብዓልስልጣን መንግስቲ ነበረ። ኣብ ገጠራት፡ ኣብ ዝርከብ ዕዳጋታት ግና ዋጋታት ክብ-ለጠቕ ክብል (ክቀያየር) ፍቑድ ነበረ። ኣብ ዝሓለፈ ሕታማት፡ ቻይና ምስ ዓለምለኻዊ ርእሰማልነት ብገለ መዳይ ሓያል ውህደት፡ ብገለ መዳይ ግና ከፊላዊ ውህደት ጥራይ ከምዘካየደት ተመልኪቱ ነይሩ። ውጽኢቱ ድማ እወታዊ ቁጠባውን ማሕበራውን ገስጋስ ምዃኑ ቀሪቡ። እተን ብምዕራባውያን ትካላት ንዝተኣመመ ፍወሳ ብነውጺ ዘተግበራ ሃገራት ንኣብነት ሩስያ ግና ዝረኸብኦ ውጽኢት ምስ ናይ ቻይና ክነጻጸር እንከሎ ሕማቕ ወይ ትሑት ምዃኑ ተጠቒሱ። እቲ ምኽንያት እንታይ እዩ ንዝብል ሕቶ ንምምላሽ ኢዛበላ ወበር ኣብታ ‘ሃው ቻይና ኢስከይፕድ ሾክ ተራፒ’ ትብል መጽሓፋ ዘስፈረቶ ትሕዝቶ ይስዕብ። ኣብ ከርሲ ናይዚ ጽሑፍ ንዘሎ ነጥብታት ዝምልከቱ መወከሲታትን ጥቕስታትን ብዙሓት ብምዃኖም ክእለዩ ከምዝተመርጸ ድማ ንሕብር። እተን ኣብ ምዕራባዊ ዙ ዝነበራ ናይ ቁጽጽር ትካላት ምስ ወደቓን እቲ ናይ ምፍራይ ኣገባብ ምስ ተለወጠን ድማ ንናጻ ኣገባብ ንግድ ዘማዕዱ ሓድሽ ምሕጽንታ ተቐልቀለ። ምምሃዝ ሰልድን ምስፍሕፋሕ ባጤራን ብመንግስቲ ድማ ምስ ርሑቕ ከባቢ ንዝግበር ንግድ ከምዝቀላጠፍ ገበረ። ንግድ ዓመረ። ሓድሽ ደርቢ ናይ ብሕታውያን ነጋዶ’ውን ተሳትፎ መንግስቲ ኣብ ዕዳጋ ተሳትፎ መንግስቲ ኣብ ዕዳጋ “ምዕራባውያን ስነቑጠበኛታት ቅቡል ዝወስድዎ ግምት እንተሃልዩ፡ ብዘይካ ግሪኻውያንን ሮማውያንን ዘማዕበልዎ ንመጽናዕቲ ዝበቅዕ ጥንታዊ ስነቑጠባዊ ክልሰሓሳባት ክሳዕ ሕጂ ዘይምህላዉ’ዩ። ታሪኽ ቻይና ንምርድኡ ኣጸጋሚ ካብ ዝገብሮ ሓደ ድማ እዚ’ዩ።” ይብል ሁ ዝተባህለ ስነቑጠበኛ። እቲ ሓቂ ግና ከምኡ ድዩ፧ ኣብ ናይ ቻይና ልምዲ፡ ንቑጠባዊ ጉዳያት ዝምልከት መጽናዕቲ “ንሃገር ሃብታም ዝገብር መጽናዕቲ” ተባሂሉ’ዩ ዝጽዋዕ ነይሩ። ብመንግስቲ ዝትግበር “ትኽክለኛ ኣተሓሕዛ” ዋጋታት ድማ ፍሉይ ቦታ ነበሮ። ዋጋ፡ ኣብ ዘመናዊ ስነቑጠባ፡ ፍጹማት ካብ ዝበሃሉ ቁጠባዊ መመልከቲ ሓደ’ዩ። ዕዳጋ ከኣ ንዕኡ ዝተሓዝአ ቦታ። ናይ ቻይና ልምዲ ግና ብኣንጻሩ፡ ንዋጋታት ዝምልከት ዘተ ኣብ መንጎ ፍኑው ንጥፈታት ሰባት፡ ድሌትን ባህግን ሰባት፡ ሓይልታት ዕዳጋ፡ ፖለቲካዊ ስልጣንን መንግስታዊ ቁጽጽርን ንዝንጸባረቕ ሰፊሕ ዝምድናታት ዘጠቓልል ነበረ።


ኣስፋሕፈሐ። መራሕቲ ናይተን ተዋጋእቲ ከተማታት ድማ ነቲ ቁጠባ ምእንቲ ክቆጻጸርዎ ካብቲ ናይ ነጋዶ ደርቢ ሓገዝ ደለዩ። ጸሓፍቲ ጓዋንዚ ድማ ነቲ ታሪኻዊ ድሕረባይታ ኣብ ኣእምሮኦም ብምግባር ብመንግስቲ ዝተፈጥሩ ሓደስቲ ሓይልታት ዕዳጋ ዝምልመልሉ ፍሉይ እማመታት ኣስፈሩ። ሕመረት ናይ ፕሮግራሞም ከኣ ፈኲስ-ረዚን ኣብ ዝብል መትከል ዝተሰረተ ናይ ዋጋ ቁጽጽር ኮነ። እተን ኣብ መንጎ ምውዳቕ ምዕራባዊ ዙ ከምኡ’ውን ምጅማር ንግስነት ኵን ዝነበራ ዓመታት ድማ “እዋን ቅልጡፍን ዓቢን ማሕበራዊ ለውጢ” ምንባረን ይግለጻ። ገለ ድማ “ክሳዕ 20 ዘመን ካብ ዝተራእየ ታሪኽ ቻይና መዳርግቲ ከምዘይብለን” ይገልጹወን። ከም ኣካል ናይቲ “ምውሓጥ ንእሽቶ ዓሳ ብገዚፍ ዓሳ” ዝብል መስርሕ ዝረኣዩ ሓደስቲ ወተሃደራውን ቁጠባውን ሓይልታት ከኣ ተጋህዱ። ብኣማኢት ዝቑጸራ፡ ብሕርሻ ዝካየዳ ዝነበራ ናይ ከተማ መንግስታት፡ ኣብ ሸውዓተ ግዝኣታዊ መንግስታት ከምዝጽንበራ ተገብረ። እቲ መንግስታዊ ውድድር ከኣ ማሕበራውን ቁጠባውን እረማ ንኽቀላጠፍን ምእኩል ዝኾነ ቢሮክራቲካዊ ምሕደራ ንኽምዕብልን ደረኸ። መሰረት ውሁድ ቻይናዊ ኤምበራጦርያ (ኤምፓየር) ዝኾና ከምኡ’ውን ንመንግስታዊ ኣመሓዳድራ ዘማእዘና ትካላት ድማ ቀስብቐስ ማዕበላ። ኣብ ማእከል እተን መንግስታት ድማ ሓያል ንጉስን ቢሮክራስን ነበረ። እቲ ቢሮክራሲ ከኣ ብብቕዓቶም ወይ ብንግዳዊ ተመክሮኦም ብዝተመርጹ ሰብመዚ ዝምራሕን ዝካየድን ኮነ። “ናይ ቻይና ወርቃዊ ናይ ባህሊ ዘመን” ተባሂሉ ዝግለጽ እቲ ብዘመን ጽድያን ቀውዕን (772-476 ቅ.ል.ክ.) ከምኡ’ውን ዘመን ተዋጋእቲ መንግስታት (475-221 ቅ.ል.ክ.) ዝፍለጥ እዋን’ዩ። እቲ እዋን “ዓብለልቲ ዝነበሩ ኣመለኻኽታታት ዝተሃመሽሉን ሓደስቲ ኣተሓሳስባ ድማ ገና ዘይጨብጨብሉ ፍሉይ እዋን ነበረ”። “ዘመን ኣማኢት ቤት ትምህርታት” ድማ ይበሃል ነበረ። ኣብ ክልሰ- ሓሳብ መንግስቲ፡ ተገዳስነት ኣብ ቁጠባ ዕዙዝ ኣድህቦ ዝረኸበሉ ከምኡ’ውን ቁጠባዊ ዕብየት ቀንዲ ጉዳይ ሜላታት ውግእ ዝኾነሉ ድማ ኣብ እዋን ተዋጋእቲ መንግስታት (ከተማታት) እዩ። መትከላት “ፈኲስን-ረዚንን” መትከላት “ፈኲስን-ረዚንን” ኣብቲ፡ ብእዋን ጽድያን ቀውዕን ዝፍለጥ ኣብ መንጎ መግስታት ሓያል ውድድር ዝነበሮ እዋን “ኩለን መስፍናውያን መንግስታት ‘መንግስተን ከሃብትማ፡ ወተሃደራዊ ዓቕመን ድማ ከሓይላ’ ሃረርታ ነበረን”። ነቲ መንግስትን ወተሃደራዊ ዓቕምን ናይ ምሕያል ዕላማ ንምምላሽ ድማ መትከላት ፈኲስን-ረዚንን ማዕበለ። እቲ መንቀሊ ነጥቢ ድማ ንሃገር ሃብታም ምግባር ዝብል’ዩ። ብዝተፈላለየ መገዲ ክርአ እንከሎ መሰረት ናይ ቻይና ፍልስፍና ከምኡ’ውን እቲ ነዊሕ ዘቑጸረ ማሕበራዊ፡ ቁጠባውን ፖለቲካውን ልምዲ ዝተነጽፈሉ ኣብቲ እዋን’ዩ። እዚ ግና ነቲ እዋን ዝሰዓበ ደውታ ወይ’ውን ገስጋስ ምንባሩ ኣየመልክትን። እንተኾነ ኣብ ናይ ቻይና ምኣምርነትን ትካላውነትን ሱር-በተኻዊ መገዲ ዝተራእየሉ ኣብቲ እዋን’ዩ። ኣብ መዳይ ቁጠባ ድማ እቲ ጓዋንዚ ተባሂሉ ዝፍለጥ ጽሑፍ እቲ ዝበለጸ ኣበርክቶ ናይዚ ጥንታዊ እዋን’ዩ። ጓዋንዚ ሓደ ካብ ጥንታውያ ጽሑፋት ቻይና ኮይኑ “ነቲ ኣብ ዘመነ ተዋጋእቲ መንግስታት ዝዓኩኽ ዝነበረ ፖለቲካዊ ቁጠባ ኣዝዩ ዝውክል ምዃኑ” ብገለ ወገናት ይግለጽ። ኪንግ (Qing) ማለት “ፈኲስ” ስዒቡ ድማ “ዘየገድስ”፡ “ዘይረብሕ” ወይ “ሕሱር” ዝብል ትርጉም ይሕዝ። ከም ግሲ ድማ ከም ናይ ሓደ ነገር ንእሽቶ ወይ ዜሮ ክብሪ ይትርጎም። ዞንግ (Zhong) ድማ “ረዚን” ስዒቡ ድማ “ኣገዳሲ”፡ “ዕቱብ” ወይ “ክቡር” ይትርጎም። ከም ግሲ ከኣ ንሓደ ነገር ክብሪ ምሃብ ይትርጎም። እዘን መግለጺ ክወሃሃዳ እንከለዋ “ክብደት” የመልክታ። ማዕረ ማዕረ ናይቲ ዝምዕብል ዝነበረ ሓድሽ ፖለቲካዊ ስርዓት፡ ኣብ ምፍራይ (ፕሮዳክሽን) እውን መሰረታዊ ለውጢ ተገብረ። ብሕርሻ ዝናበራ ስድራቤታት መሰል ዋንነት መሬት ካብ መንግስቲ ተዋህበን። ስድራቤታዊ ሕርሻ ድማ መሰረታዊ ኣሃዱ ናይ ምፍራይ ኮነ። ነዚ፡ እቲ ኣብ ሓጺን ዝተገብረ ሰውራ ምስ ተደመሮ ኣብ ሕርሻዊ ኣፍራይነት ዓቢ ምምሕያሽ ሰዓበ። እዚ ንባዕሉ ኣብተን ስድራቤታት ኢደጥበባዊ ዕዮ ከምዝዓብን ምቅሊት ዕዮ (ሞያውነት) ከምዝፍጠርን ገበረ። በዚ መሰረት፡ ነቲ መትከል ዝተዋህበ “ምምዛንን ምድልዳልን ሓይልታት ቁጠባ” ዝብል ትርጉም ከም ቅኑዕ ወይ ግቡእ ይቑጸር። ብመትከል ‘ኪንግዞንግ’ (qingzhong) ኩሉ ቁጠባዊ ክስተታት ክትርድኦ ዝከኣል ብተዛማድነት ጥራይ እዩ። ነገራት ረዘንቲ ወይ ፈኮስቲ ዝኾኑ ምስ ካልኦት ነገራት ብምዝማድ ጥራይ እዩ። ረዘንቲ ዝበሃሉ ኣቑሑ፡ ኣብ ምፍራይ ወይ ኣብ ጸጋ ደቂሰብ ከም ኣገደስቲ ዝቑጸሩ ይኾኑ። ፈኮስቲ ዝበሃሉ ድማ ኣብዚ ዝተጠቕሰ መዳይ ጓዋንዚ ኣስማቶም ብዘይፍለጥ ብዙሓት ጽሓፍቲ፡ ምናልባት’ውን ብኣዳለውቲ መንግስታዊ ውጥንን ኣማኸርቲ ቁጠባን ከምዝተጻሕፈ ዘመልክቱ ታሪኻዊ ምርምራዊ ጽሑፋት ኣለዉ። መዓስ ከምዝተጻሕፈ ብልክዕ ዘይፍለጥን ዘከራኽርን ጉዳይ’ኳ እንተኾነ እቲ ኣብ ምፍራይ ዝተገብረ ለውጢ፡ ኣብ ኣወዳድባ ንግድ’ውን መሰረታዊ ለውጢ ከምዘስፋሕፍ ብምግባር ንዝምድና መንግስትን- ዕዳጋን ዝምልከት ሓድሽ ኣገባብ ክህሉ ኣድላዪ ምዃኑ ኣግሃደ። ኣብ እዋን ምዕራባዊ ዙ፡ ኣገዳስነት ከምዘይብሎም ዝቑጸሩ ይኾኑ። እቲ ንኣቑሑ ዝወሃብ ረዚን ወይ ፈኲስ ዝበሃል መግለጺ ዝቀያየርን ንዓመታዊ ወቕቲ፡ ኣገባብ ምፍራይ፡ ምልውዋጥ ዕዳጋን ካልእን ዘንጸባርቕ’ዩ። ዕማም ናይ ቁጠባዊ ፖሊሲ ድማ ምምዛንን ምድልዳልን እዩ። እቲ ከም ረዚን ዝተለለየ ድማ ነቲ ፈኲስ ንምድልዳል ይጠቅም። እቲ ከም “ረዚን” ዝተለልየ ነቲ “ፈኲስ” ንኽረዝን፡ እቲ ፈኲስ ድማ ነቲ ክቡር ንኽፈኩስ ይጠቅም። ዝበለጸ ብልጫ ሰረተ- እምነት “ረዚንን-ፈኲስን” ድማ እዚ’ዩ። (ስኬርሲቲ) ብዛዕባ ንዕዳጋ ዝቐርብ ኣሃዛዊ ዓቐን ኣቑሑ ጥራይ ዘይኮነስ ብዛዕባ ዝርግሐ ናይ ኣቑሑ ብመንጽር ኣቕረብቶም’ውን ከምዝኾነ’ዩ። ኣቑሑ፡ ኣብ ኢድ ውሑዳት እንተሃልዮም እቶም ነዚ ቀረብ ዝቆጻጸሩ ዝተፈብረኸ ዋሕዲ ብምፍጣር ልዑል ዋጋታት የኽፍሉ። ቀረብ ብምብሓት ዋጋታት ምውሳን ዝብል ኣምር ከኣ ኣብ ጓዋንዚ እትው ነበረ። ካልእ ንዋጋታት ከምዝጸሉ ዝተገልጸ ድማ ክኽዘኑ (ሆርድ ክግበሩ) ዝኽእሉ ኣቑሑ “ረዘንቲ” ከምዝኾኑ፡ ክኽዘኑ ኣድለይቲ ዘይኮኑ ድማ ብኣንጻሩ “ፈኮስቲ” ከምዝኾኑ’ዩ። ክበሓቱ ዝኽእሉ ኣቑሑ “ረዘንቲ” ክበሓቱ ዘይክእሉ እንተኾይኖም ድማ “ፈኮስቲ” ይኾኑ። እዚ መትከል ዝእምቶ ድማ ኪኖ ቀጥታዊ ሃልኪ ከም መጽንሒ ናይ ሃብቲ ወይ ካልእ ክብሪ ዝረኣዩ ኣቑሑ፡ ጠለቦም ክዓቢ እንከሎ ዋጋኦም ከምዝውስኽ’ዩ። ነዞም ኣቑሑ ንምውናን ጉያ- ጉያ ምስ ዝህሉ ድማ እቶም ኣቑሑ ካብ ዕዳጋ ከምዝእለዩ፡ ብእኡ ድማ ዋሕዲ ከምዝፍጠርን ዋጋኦም ክቡር ከምዝኸውንን እዩ። ስለዚ፡ መንግስቲ ኣንጻር ናይቶም ኣብ ቁጠባ፡ ሕብረተሰብን ተፈጥሮኣዊ ኣከባብን ዝርከቡ ፍኑዋት ሓይልታት ክሰርሕ የብሉን። ኣብ ክንድኡ ነቶም ሓይልታት ፈለማ ህዝቢ ንምህብታም ቀጺሉ ድማ ካብኡ ብዝረኽቦ እቶት ህዝቢ ንምምሕዳር ክጥቀመሎም ካልእ ንዋጋታት ከምዝጸሉ ዝተገልጸ ድማ መንግስታዊ ቀረጽን ግብርን እዩ። መንግስቲ፡ ብዝተወሰነ ዓይነት ኣቑሑ ግብሪ ናይ ምኽፋል ህጹጽ ኣዋጅ ምስ ዝወጽእ፡ እቶም ዝተጠቕሱ ኣቑሑ “ረዘንቲ” ይኾኑ። እቲ ኣዋጅ ቀስ ኢሉ ዝትግበር ምስ ዝኸውን ግና እቶም ኣቑሑ “ፈኮስቲ” ይኾኑ። ናይ ጓዋንዚ ጸሓፍቲ፡ ንዋጋታትን ግብርን ከዛምድዎም እንከለዉ ከምወሳኒ ረቛሒ ዝረኣይዎ ግዜ’ዩ። ኩሉ እዚ ዝተጠቕሰ መትከላት፡ ነቲ ተዛማዲ ዋጋ ኣብ ቀረብን ጠለብን ይምርኮስ ዝብል ሓሳብ ዘራጉድ’ዩ። እንተኾነ መትከላት ጓዋንዚ ካብቲ ብስነቑጠበኛታት ዝወሃብ መግለጺ ይፍለ’ዩ። ዘመናዊ ሓድሽ ክላሲካውነት ኣድህቦኡ ኣብ ምምዕርራይ ቀረብን ጠለብን እዩ። ጓዋንዚ ግና ምኽንያት ናይቲ ኣብ ዋጋታት ዝርአ ምልውዋጥ እዩ ዝፍትሽ። እቲ ወሳኒ ነጥቢ ድማ ኩሉ እቲ ዋጋታት ዝውሰነሉ ኩነታት ተቐያያርን ኣብ ጭቡጥ ኩነት ዝምርኮሱን ምዃኑ’ዩ። ነገራት ንዘልኣለም “ረዘንቲ” ወይ “ፈኮስቲ” ኣይኮኑን እዮም። እቲ ዝወሃቦም ደረጃ ምስ ኩነታት ዝቀያየር’ዩ። ስለዚ፡ እቲ ናይ ምምራሕ ጥበብ ተዓጻጻፍነት ዝምርኮስ ይኸውን። ይግባእ። መንግስታዊ ቁጽጽር ድማ ኣብ ደቂቕ ፍልጠት ናይቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታትን ለውጥታትን ዝተመርኮሰ ክኸውን ይግባእ። ነዚ ንምትግባር ድማ ኣብ ባይታ ንዘሎ ኩነታት ንምርዳእ ዘኽእል ሰፊሕ ዳህሳስ ከምኡ’ውን ስታቲስቲክስን ቅመራታትን ከካይድ ይምከር። ኣብ ዋጋታት ዝኽሰት ለውጢ ከምኡ’ውን ነቲ ለውጢ ንዝጸልዉ ከም ብዝሒ ህዝቢ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋታት፡ ክእለታት፡ ወቕታዊ ለውጥታትን ዞባዊ ፍሉይነትን ዝኣመሰሉ ረቛሕቲ ድማ ካብኡ ክርድኦ ይኽእል። ኣብቲ ብሕርሻ ዝነብር ሰፊሕ ሕብረተሰብ ቻይና፡ መሬት ክትህቦ ትኽእል ዝለዓለ ምህርቲ ምርካብ ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ቀንዲ ምንጪ ሃብቲ ድማ ጉልበት-ሰብን መሬትን ነበሩ። ዕንጋሎ ናይ ህዝቢ ኣብ እኽሊ ስለዝምርኮስ መሬት ኣዝዩ መሰረታዊ ኣቕሓ ይቑጸር ነበረ። ብኣገላልጻ ጓዋንዚ፡ “ሰብ ብዘይ እኽሊ ክበልዕ ኣይክእልን’ዩ። እኽሊ ከኣ ብዘይ መሬት ክፈሪ ኣይክእልን’ዩ። መሬት ብዘይ ሰብ ክዕየ ኣይክእልን’ዩ። ሰብ ከኣ ብዘይ ጉልበት ክህብትም ኣይክእልን’ዩ።” እኽሊ ቀንዲ መግለጺ ሃብቲ ብምዃኑ ምስ ካልኦት ኣቑሑ ክዛመድ እንከሎ ኣዝዩ ወሳኒ ቦታ ይሕዝ። ዋጋ ናይ ኩሉ ኣቑሑ እንተላይ ናይ ገንዘብ ዝውሰን ድማ ብእኽሊ’ዩ። እኽሊ ክኸብር እንከሎ ኩሉ ካልእ ኣቑሑ ይሓስር። እኽሊ ክሓስር እንከሎ ድማ ኩሉ ካልእ ኣቑሑ ይኸብር። እኽሊ ክኸብር እንከሎ ብዘይካ ንሓረስቶት ንኻልእ ህዝቢ ይሃሲ። ክሓስር እንከሎ ድማ ንሓረስቶት ይሃሲ። እቲ ዋጋ ኣዝዩ ልዑል ወይ’ውን ሕሱር ይኹን ብዘየገድስ እቲ ሃስያ ሓደን ተመሳሳልን እዩ። ንጽል ዋጋ ናይ ኣቑሑ ኣብ ምውሳን ከምኡ’ውን ንነገራት “ረዘንቲ” ወይ ክቡራት፡ “ፈኮስቲ” ወይ ሕሱራት ኢልካ ኣብ ምውዛዕን ድማ ንጉስ ክርድኦ ዝግባእ ኣሎ። ነገራት፡ ክበዝሑ እንከለዉ ሕሱራት ይኾኑ፡ ክውሕዱ እንከለዉ ድማ ክቡራት ይኾኑ። ንጉስ፡ ነዚ ብምርዳእ ኣብ ሃገሩ ንዘሎ ትርፍን ዋሕድን ኣቓልቦ ይገብረሉ፡ ሃብቱን ፍርያቱን ከኣ የመሓድር። እኽሊ ክሓስር እንከሎ ንገንዝብ ብመግቢ ይልውጦ። ንተዛማዲ ክብሪ ናይ ነገራት ኣቓልቦ ብምሃብ ድማ ርግኣት ናይ ዋጋታት ንኽህሉ የመሓድር። ስለዚ፡ ክቡርን ሕሱርን ብኸምዚ ክሳነዩ እንከለዉ እቲ ንጉስ ከኣ እቶት ይረክብ። ብዘመናዊ ቋንቋ፡ እዚ መትከል ዋጋ ናይ ኣቕሓ ብናይ ዋሕዱ መጠን ከምዝውሰን ዝገልጽ ምዃኑ’ዩ። እንተኾነ ዋጋታት ብኻልእ ተወሳኺ መትከል’ውን ይጽለዉ ነበሩ። ኣቑሑ፡ ኣብ ሓደ እንተተኣኪቦም “ረዘንቲ” ይኾኑ፣ ፋሕ እንተኢሎም ድማ “ፈኮስቲ” ይኾኑ ብዝብል መትከል። እዚ ከኣ ትካላዊ ቅርጺ ናይ ኣቕረብቲ ዋጋታት ካብ ዝውስኑ ረቛሕቲ ሓደ ምዃኑ የመልክት። ኣቑሑ፡ ኣብ ኢድ ውሑዳት እንተሃልዮም ወይ ብውሑዳት እንተተባሒቶም (ሞኖፖላይዝ ኮይኖም) ክቡራት ይኾኑ። ብዙሓት ኣቕረብቲ ተመሳሳሊ ኣቑሑ እንተኣቕሪቦም ግና ሕሱራት ይኾኑ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ዋሕዲ ምምዕርራይ ዋጋ እኽሊ ድማ ሕመረት ናይ “ጥበብ ውጡን ፊስካላዊ ምሕደራ” ይኸውን። እዚ ከኣ ርግኣትን ብልጽግናን ንምርግጋጽ ዘድሊ ጥበብ መንግስቲ’ዩ።


ላዛ ህጻናት ላዛ ህጻናት ዘይተጻመዱ ኣራዊት ዘይተጻመዱ ኣራዊት ብንያም ገብረኪዳን * ሓደ ሰብ ሕጒስ ዘይኰነሉ ምኽንያት ካብ ዓቕሙ ንላዕሊ ስለዝጽበይ’ዩ። * ንነብስኻ እመናን ፍተዋን፡ ካባኻ ንላዕሊ ንነብስኻ ዝፈትወልካ ሰብ ስለዘየለ። *ሓደ ሰብ “ኣነ ሓራቕ’የ” ክብል ከሎ፡ ሓራቕ ኮይኑ ዘይኰነስ ሓራቕ ንክኸውን ስለዝመረጸ ጥራይ’ዩ። ንኻልኦት ጠባያት’ውን ከምኡ። ብርቱዓት ዓሌት ናይ ነብሪ ዘለዎም ክልተ ኣራዊት ነበሩ። እዞም ኣራዊት ንሓደ ሰብ ክበልዑ ክብሉ፡ ኣብ ነንሕድሕዶም ደማዊ ባእሲ ፈጠሩ። ዘሞ ዝበሃል ሃዳናይ ናብኦም ገጹ እናቐረበ ብትኹረት ይከታተሎም ነበረ። ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ ድማ ንኽልቲኦም ክቐትሎም ወሰነ። * ንኽልተ ነገራት ጽላእ ፦ ሕማቕ ጠባይን ወልፍን። * ንሰለስተ ነገራት ሓሉ ፦ ኣደ፡ ሃገር፡ ዓይኒ። * ንሰለስተ ነገራት ተዳሎ ፦ ፍልጠት፡ ሓዳር፡ ሓላፍነት። * ንሰለስተ ነገራት ክትቆጻጸሮም ፈትን ፦ ስምዒት፡ ወልፊ፡ ቊጥዐ። ዘሞ ነቲ ኣብ ዕላማ ናይዞም ኣራዊት ኣትዩ ዝነበረ ግዳይ ከምዚ በሎ፥ 1. ዝሃብካዮ ዝበልዕ ማይ እንተስቲኻዮ ግን ዝመውት፧ “ትርእዮም ኣለኻ ነዞም ኣራዊት… ብጀካ ንዕኦም ጥዑም ምሳሕ ምዃን፡ ደቂ ሰብ ኣብ ቅድሚኦም ዋጋ የብልናን። ዝገርም’ዩ ንዓኻ ሓደ ሰብ ክበልዑ ክብሉ ብጭካነ ነንሓድሕዶም ይመናጨቱ ኣለዉ። ምናልባሽ እቲ ዝሓመቐ እንተተሰኒፉ፡ ቆሲሉ ክሳብ ሞት ክበጽሕ’ዩ። እቲ ሓያል ድማ ብተመሳሳሊ ቆሲሉ ክደሚ’ዩ።”


* መንእሰይ እምነ መሰረት ሃገር’ዩ። ድዮ ጅምስ ድዮ ጅምስ *ትምህርቲ ብመሰረቱ መሪር’ኳ እንተዀነ፡ ፍረኡ ግን ምቁር’ዩ። ኣሪስቶትል ኣሪስቶትል * ምንባብ ምሉእ ሰብ፡ ኣኼባ ንእሽቶ ሰብ፡ ምጽሓፍ ከኣ ሓቀኛ ሰብ ይገብረካ። ዘይተፈልጠ ዘይተፈልጠ * ናይ ብሓቂ ዓወት ዝበሃል ኣብ’ቲ ንስኻ እተድምዓሉ ስራሕ ምስራሕ’ዩ። ዴቪድ ማኩላ ዴቪድ ማኩላ * ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ብርቂ’ያ። ደጊም ስለዘይትምለስ ተጠቐመላ። ሓድሽ ነገር ንኽትመሃርን ፍሉይ ቁምነገር ንኸተፍርየላን ጸዓር። ኤቭሊን ግለኒ ኤቭሊን ግለኒ * ውድቀት ማለት፡ ስራሕና ብጥበብ እንጅምረሉ ዕድል’ዩ። ሀንሪ ፍረድ ሀንሪ ፍረድ እቲ ግዳይ መጥቃዕቶም ክኸውን ዝሓሰብዎ ሰብ፥ “ግርም ኣለኻ ሕጂ ብኸመይ ከምልጥ እኽእል፧” በሎ ብሓደ ዓቢ ደንጎላ ተሓቢኡ። “ካብ ነብሪ ከተምልጥ ዘይሕሰብ’ዩ። ዋላ ኣብ ገረብ ተሰቒልካ ኣይሓድገካን እዩ።” መለሰ ዘሞ። ቀጺሉ፡ “ ኣጸቢቕካ ርኣየኒ… ኣነ ወላ ሓደ ነብሪ ክቐትል ዓቕሚ የብለይን። እንተኾነ ሕጂ ግን ነዚ ዕዉት ቆሲሉን ደምዩን ዘሎ ነብሪ ክቐትሎ’የ።” ብምባል፡ በቲ ሒዝዎ ዝነበረ ዋልታን ጭማራን ነቲ ካብቲ ቅልስ ሓዪሉ ዝወጸ ነብሪ ርእሱ ዘበጦ። እቲ ነብሪ ድማ ምስቲ ደኺምዎን ቆሲልዎን ዝነበረ ብኡንብኡ ቀልጢፉ ትንፋሱ ሓለፈ። እቲ ግዳይ ክኸውን ዝተሓስበ፡ ካብቲ ተሸጒጥዎ ዝነበረ ከውሊ በሎኽ ኢሉ ወጸ። ከረጋግጽ ድማ ናብቲ ወዲቑ ዝነበረ ነብሪን ናብ ዘሞን ገጹ አቋመተ። ዘሞ ድማ ፍሽኽ እናበለ ከምዚ በሎ፦ “እዚ ተግባር’ዚ ከም ንኽልተ ኣዕዋፍ ብሓንቲ እምኒ ምቕታል’ዩ” ኵርዕርዕ እናበለ ተዛረበ። ብዙሓት ተመሃሮ፡ ዝበዝሕ ግዚኦም ኣብ ተለቪዥን፡ ሞባይል፡ ታብለት፡ ላፕቶፕን ካልእ መራኸቢ ብዙሃንን እዮም ዘሕልፍዎ ዘለዉ። እዚ ከኣ፡ ኣብ ትምህርቶምን ውልቃዊ ኣእምራዊ ዕብየቶምን ጽልዋ ዘየምጸኣሎም ማለት ኣይኮነን። መልእኽቲ - እንተዘይሓቢርካ ግዳይ ጸላኢ ትኸውንን ብቐሊሉ ትወድቕን። ኣሕዋት ምስ ዝበኣሱ ንጸላኢ ፈቓቕ ገዲፎም ይጥቅዑን ይጠፍኡን። ናይ’ዚ ጽልዋ ከኣ፡ ኣብ ምትሓት ነጥቦም፣ ዕዮታት ምስራሕ፣ ኮታስ ዝኾነ ትምህርታዊ ንጥፈታት፡ ኣዝዩ ከምዝወርድ ገይሩዎ ኣሎ። መጽናዕትታት ከምዝሕብርዎ፣ ዋላ ሓደ ወይ ክልተ ሰዓት መዓልታዊ ተለቪዝን ምዕዛብ፡ ኣብ ንተመሃሮ፡ ዓቢ ጸገም ኣብ ትምህርቶም፣ ኣፍልጦኦምን ንቕሓቶምን ዓቢ ዕንወት የስዕበሎም ኣሎ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ዕቑር ሃብቲ ናይ ትምህርትን ናይ ምንባብ ባህልን ዓቢ ሃስያ የምጸሎም ኣሎ። ዝበዝሑ ተመሃሮ፡ ግዚኦም ኣብ ክንዲ ኣብ መጽናዕቲን ምንባብ መጽሓፍትን ዘጥፍእዎ፣ ኣብ ፊልምታት፣ ደርፊ፣ ኮሜዲ ምርኣይየባኽንዎ ኣሎዉ። እዚ ወልፊ ከኣ፡ ናይ ምንባብን መጽሓፍ ምግንጻልን ባህሊ ቐስ ብቐስ እናጸልእዎን ቐጨውጨው መዝገበ ቃላት መዝገበ ቃላት ኣማኒኤል በርሀ ለጋዕ - መላእ፡ ጥንስቲ (ንጥሪት) ጽግድም - ሊላ፡ ራውያ፡ ዓያ ጭዃሮ - ንእሽቶ መዅዓቲ ዛር - ቆለ፡ ውቃበ ሕመት - ፈሓም ሓሬት - ዘይጸረየ ማይ


1.ዓበቕ ሀ) ፈሳሲ ናብ ድሩቕ ምቕያር 2. በረድ ለ) ዘይክዳንካ ምኽዳን 3.ዓቃቢቶ ሐ) ካብ ፈሳሲ ናብ ጋዝ ምቕያር 4. እዝኒ መ) ውጥም ዝበለ በሊሕ ስኒ 5. ሃፋ ረ) ደርፊ መስምዒ


እናበሎምን ይኸይድ ኣሎ። ናይዚ ውጽኢት ከኣ ኣብ ትምርቶም ዘይምግዳስ፡ ምትራፍ፡ ምጽላእን ዓቕሊ ምጽባብን የስዕበሎም። ከምዚ ንዕዘቦ ዘለና ከኣ ውጽኢት ተመሃሮ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናንቆልቆለ፣ ቤት- የዳኽሞ ምዃኑ ይሕብሩ። ካርቱን ናይ ቆልዑ መደባት ተለቪዝን ዝርእዩ ትሕቲ 5 ዓመት ቆልዑ፣ ናይ ምዝራብ፡ ምንባብን ምጽሓፍን ክእለት ዝተሓተ እዩ። ትምህርቲ እናጸልእዎ፡ ይኸዱ ኣሎዉ። እዚ ክንብል ከለና ግን፡ ጽቡቕ መደባት ዘዳልዋ ፈነወ ተለቪዝን የለዋን ማለት ኣይኮነን። ብፍላይ ንህጻናት፡ መባእታን ማእከላይን ዘለዉ ተመሃሮ፡ ሓጋዚ ዝኾነ መደባት ዝምህር መደባት’ውን ኣሎ።


ክትሳተፉን ርእይቶኹም ክትህቡናን ብኽብሪ ንዕድም። ኣድራሻና- ሚኒስትሪ ትምህርቲ፦ ይኹን እምበር መጽናዕቲ ከም ዝሕብርዎ፣ ኣብ ፈለምቲ ሒደት ዓመታት ንህጻን ናብ መራኸቢ ብዙሃን ወይ ተንቀሳቓሲ ቪድዮታት ምቅላዕ ኣብ ኣእምሮኣዊ ምዕባልኡ (cognitive development)


ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5 ዝኽሪ ሚያዝያ ዝኽሪ ሚያዝያ ረፈረንዱም፡ ንሕጋዊ መሰል ናጽነት ኤርትራ


ህዝቢ ኤርትራ ናብቲ ኣብ ሚያዝያ 1993 ዝተኻየደ ልኡላውነቱ ብዕሊ ዘረጋገጸሉ ህዝባዊ ረፈረንዱም ንምብጻሕ ዝሓለፎ ታሪኽ ብሓጺሩ ንምዝኽኻር ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ኣመጻጽኣ ሃገርን ሃገራውነትን ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ኤርትራ ከም ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ብመግዛእቲ ከምዝቘመት ተመልኪትና። እዋን መግዛእቲ ኢጣልያ ህንጸት ሃገረ ኤርትራን ኤርትራዊ ሃገራዊ ስምዒትን ኣብ ምፍጣርን ምዕኳዅን ዝተጻወቶ ግደ እውን ኣንቢብና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦


መግዛእቲ ብሪጣንያ ኣብ ኤርትራ፡ እዚ ዝተጠቕሰ ገዚፍ ዕንወት ክፍጽም እንከሎ፡ ብእወታ ዝጥቀስ ዘምጽኦ ንእሽቶ ለውጢ ነይሩ እዩ። ነቲ ካብ 4ይ ክፍሊ ዘይሓልፍ ዝነበረ ብኢጣልያ ዝተመስረተ ኣገልግሎት ትምህርቲ ክሳብ 2ይ ደረጃ ከምዝበጽሕ ምግባሩ፡ ናይ ጽሑፍን ዘረባን ከምኡ’ውን ፖለቲካዊ ሰልፊታትን ማሕበራትን ናይ ምቛም መሰል ምፍቃዱ ብእወታ ዝግለጽ እዩ። እንተኾነ፡ ምምሕዳር ብሪጣንያ ነዚ መሰል’ዚ፡ ብመግዛእቲ ኢጣልያ ተዳኺሙ ዝነበረ ቀቢላዊን ሃይማኖታዊን ካልእ ትሕተ-ሃገራዊ ስምዒታትን ቀስቂሱ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንሓድሕዱ ከምዘይሰምማዕ ብምግባር፡ ንኤርትራ ናይ ምምቃል ዕላማኡ ንምስላጥ እዩ ክጥቀመሉ ፈቲኑ። ኣብ እዋን መግዛእቲ ኢጣልያ ናይ ትምህርቲ ዕድል ዘይረኸበ ህዝቢ ኤርትራ ከኣ፡ እዚ መሰል’ዚ ስለዝተዋህቦ ጥራይ ብሱላትን ሓያላትን 400 ዝኸውን ናይ ምቾት ገዛውቲ ብምሉኡ ከምዝዓኑ ተገብረ። ሰራንዳታቱን መዓጾታቱን መሳዅቱን ተለቒቑ ተወስደ። - 1000 ሰባት ዘአንግድ መንበሪ ባሕረኛታት ብዘይ ኣሰር ከምዝዓኑ ተገብረ። - መዓልታዊ 1000 ቶን ስሚንቶ ዘፍሪ ዝነበረ ፋብሪካ ተነቒሉ ናብ ሱዳን ተወስደ። - ናይ ፖታሽ ፋብሪካ ተፈንጢሑ መሳርሒታቱ ናብ ዝተፈላለዩ ዓደግቲ ተሸጠ። - 20 ሚልዮን ዶላር ዝዋጋኡ ኣብ ኣስመራ፡ ጉራዕ፡ ጊንዳዕ፡ ማይሓባር ዝነበረ ዓበይቲ መኻዚኖታት ተነቒሉ ተዘምተ። ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ብሪጣንያ - ኣብ ናዅራ ተተኺሉ ዝነበረ መፍሓሪ ነዳዲ ተማሕዩ ተወስደ። ድሕሪ 2ይ ኲናት ዓለም፡ ኣመሪካ ብዓለም ደረጃ ዝሓየለት ሃገር ኮይና ክትወጽእ እንከላ፡ ኣብቲ ኲናት ዝተዓወታ፡ ሃገራት ሓይልታት ኪዳን (እንግሊዝ፡ ፈረንሳ፡ ሕብረት ሶቭየትን ኣመሪካን) ንውድብ ሕቡራት ሃገራት መስረታ። - ካብ ኣቑርደት ንጎንደር መገዲ ባቡር ንምዝርጋሕ ዝተቐረበ ሓዲዳትን ካልእ መሳርሒታትን ብ300 ባጎኒታት ተጻዒኑ ተወስደ። ምስ ምቛም ናይዚ ውድብ’ዚ፡ መግዛእቲ ኣብቂዑ፡ ግዙኣት ህዝብታት ናጽነቶም ክወሃቦም ኣብ ስምምዕ ተበጽሐ። ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ናጽነተን ክጐናጸፋ ጀመራ። ህዝቢ ኤርትራ ግን፡ ን10 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ብሪጣንያ ጸኒሑ፡ ድሕሪኡ ዕድሉ ክውሰን ተባህለ። ብሪጣንያ ንኤርትራ ኣብ መንጎ’ታ ግዝኣታ ዝነበረት ሱዳንን ኢትዮጵያን መቓቒላ ከተሕቅቓ ሕቡእ ድሌትን ዕላማን ስለዝነበራ፡ ኣብቲ ብሞግዚትነት ንኤርትራ ዘመሓደረትሉ 10 ዓመታት፡ ኢጣልያ ዝሃነጸቶ ዓበይቲ ትሕተ-ቅርጺታትን ቁጠባዊ ትካላትን ኣብ ምዕናው’ያ ተዋፊራ። እዚ ዝገበረትሉ ምኽንያት፡ “ኤርትራ ብቁጠባ ርእሳ ኣይትኽእልን’ያ፡ ስለዚ ድማ ሃገር ክትከውን ብቕዕቲ ኣይኮነትን” ብዝብል ምኽንያት ናይ ተቕሲም (ምምቃል) ውጥና ንምትግባር እዩ። ኣመሪካ ብወገና፡ ኣገልጋሊት ዞባዊ ስትራተጂኣ ክትከውን ዝሓረየታ ኢትዮጵያ፡ ኣፍደገ ባሕሪ ክህልዋ ትደሊ ብምንባራ ክልቲአን ርእሰ ሓያለን ነናተን መደብ ንምዕዋት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ግዳይ ገበራኦ። ተጻብኦ ኣመሪካን መሻርኽታን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብቲ ግዜ’ቲ እዩ ዝጅምር። ሃገርነት ኤርትራ ካብ ገጽ መሬት ንምሕካኽ ዝተወስደ ቀዳማይ ስጉምቲ ድማ፡ ምዕናው ቁጠባን ትሕተ-ቅርጺን ነበረ። ፖለቲካዊ ሰልፊታት ክፈጥር ብቕዓት ኣይነበሮን። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ብሪጣንያን ገዛእቲ ኢትዮጵያን ብስዉር መገዲ ሽፍትነት ብምትብባዕ፡ ህዝቢ ኤርትራ ስኒት ዘይብሉ፡ ንሃገርነት ዘይበቅዐ ህዝቢ ምዃኑ ንምእማን ይጽዕሩ ነበሩ። ኣብ ውሽጢ ከምዚ ዝኣመሰለ ድብልቕልቕ እዋን ድማ እዩ፡ እቲ ፖለቲካዊ ተሞኩሮ ዘይነበሮ ህዝቢ ኤርትራ፡ መጻኢ ዕድሉ ናይ ምውሳን ታሪኻዊ ብድሆ ዝገጠሞ። ምስ ኩሉ’ቲ ዝነበረ ብድሆታት ግን 10 ዓመታት ምምሕዳር ብሪጣንያ፡ ኣብ ፖለቲካዊን ባህላዊን ህይወት ኤርትራውያን ሓድሽ ምዕባለታት ምኽሳቱ ኣይተረፈን። - ኣስመራ-ባጽዕ ዘራኽብ ኣብ ዓለምና ዝነውሐ ተሌፈሪካ ምስቲ ዘንቀሳቕሶ ዓቢ ሞተር፡ ናብ እስራኤል ተሸጠ። ገመዳቱን ኣዕኑዳትን ተነቒሉን ተማሕዩን ተወስደ። ኢጣልያ፡ ንናታ መግዛእታዊ ዕላማታት፡ ኣብ ትሕቲ-ቅርጺን ኢንዱስትሪታትን ኤርትራ ብቢልዮናት ሊረ ዝትመን ገዚፍ ወፍሪ እያ ኣፍሲሳ። በዚ ድማ፡ ቁጠባ ኤርትራ ኣብቲ ግዜ’ቲ፡ ምስ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ብምንጽጻር፡ ናብ ዘመናዊ ርእሰማላዊ ቁጠባ ዘሰጋግር መሰረት ሒዙ ነበረ። ባጽዕ “ሉል ቀይሕ ባሕሪ” እናተባህለት እትጽዋዕ፡ በቲ ግዜ’ቲ፡ ኣብዚ ዞባ ዝማዕበለት ወደብ እያ ዝነበረት። ምምሕዳር ብሪጣንያ፡ ቀዳማይ ዝወሰዶ ስጉምቲ ከኣ፡ ኣገልግሎት ወደባት ኤርትራ ናብ ዝተሓተ ደረጃ ምውራድ ነበረ። ነዚ ክዉን ንምግባር፥ - ኣብ ወደብ ዓሰብ’ውን ተመሳሳሊ ዝምታ ስለዝተፈጸመ፡ ዓቕሚ ናይቲ ወደብ ብሰለስተ ርብዒ ጐደለ፣ - ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ኣስመራን ባጽዕን ዝነበረ በብዓይነቱ መሳርሒታት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ተዘምተ። - ናይ ሆስፒታል መሳርሒታትን ኣየር- ኮንድሽንን ከይተረፈ ተነቒሉ ናብ ስዑዲ ዓረብ ተሸጠ። - ዝተረፈ ደቀቕቲ ንብረት ናይ ዝተፈላለዩ ትካላት፡ ሓጻውን፡ መሳርሒታት ህንጻ፡ ጀነረይተራት ወዘተ. ንውልቀሰባት ተሸጠ። እዚ ከም ኣብነት ዝቐረበ እዩ። እቲ ዝርዝር ብዙሕ እዩ። ሽዑ ዝተዘምተን ዝዓንወን በብዓይነቱ ዘመናዊ ንብረትን መሳርሒታትን ብገንዘብ ናይቲ ግዜ’ቲ ኣስታት 100 ሚልዮን ፓውንድ እንግሊዝ ይትመን። ምውጋን ግዝኣታት ኢጣልያ ሓላፍነት ሕቡራት ሃገራት እኳ እንተነበረ፡ ኣብ ውሳነ ናይቲ ውድብ ዓቢ ተራ ዝነበራ ኣመሪካ እያ። ናይቲ ግዜ’ቲ ምስጢራውያን ሰነዳት ከምዘረጋግጽዎ፡ ኣመሪካ 2ይ ኲናት ዓለም ኣብ ዝተዛዘመሉ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ቁጽጽራ እተደልድለሉ፡ ኣብ ህንዳዊ - ዓበይቲ ክሬናትን 500 ዝኸውን ኣጋንእ ነዳዲን ካብ ወደብ ባጽዕ ተነቒሉ፡ ናብ ግብጺን ማልታን ካልኦት ሃገራትን ተሸጠ። ተንሳፋፊ መዐሸጊ መራኽብ ምስ ክሬናቱን ንመጸገኒ መራኽብ ዘገልግል መሳርሒታቱን ንፓኪስታን ተሸጠ። - ንላዕለዎት መኰንናት ኢጣልያ ዝተሰርሐ ሃይለስላሰ፡ ውሳነ ፈደረሽን ስለዘየዕገቦ፡ ቀስ ብቐስ ነቲ ፈደረሽን ትርጉም ኣልቦ ክገብሮ እዩ መዲቡ። በዚ ድማ፡ ካብ ሕጊ ወጻኢ ሰራዊቱ ኣብ ኤርትራ ከስፍር፡ ንህዝቢ ናይ ምእካብን ምጽሓፍን መሰላት ክኽልክል፡ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ክሽርምም፡ ትካላት ፍትሒ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ከእቱ፡ ባጀት መንግስቲ ኤርትራ ክዘምት፡ ቁጠባዊ ትካላት ኤርትራ ከዕኑ ጀመረ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ቋንቋ ኣምሓርኛ፡ ንቋንቋታት ትግርኛን ዓረብን ተኪኡ ወግዓዊ ቋንቋ ናይ ኤርትራ ከምዝኸውን ብምግባር፡ ባንዴራ ኤርትራ ደርብዩ ብባንዴራ ኢትዮጵያ ተክኦ። ውቅያኖስን ርሑቕ ምብራቕን ምስ ዝነበረ መደበራት ብቐሊሉ እትራኸበሉ ቦታ ትደሊ ብምንባራ፡ ንገማግም ባሕሪን ከበሳታትን ኤርትራ ዓይኒ ኣውዲቓትሉ ነበረት። ስለዚ ድማ፡ ንምዕራባዊ ቆላታት ኤርትራ ናብታ ግዝኣት እንግሊዝ ዝነበረት ሱዳን ጸንቢራ ንከበሳን ገማግም ባሕሪን ኤርትራ ንብዓል ኪዳና ሃጸይ ሃይለስላሰ ሂባ፡ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ ከተእትዎ ዝተወድአ ውጥን ነበራ። ምምቃል ኤርትራ ሓያል ተቓውሞ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ገጠሞ ግን፡ ኣመሪካ ንህዝቢ ኤርትራ መሰል ርእሰ ውሳነኡ ከልኪላ፡ ድሕሪ 60 ዓመታት መግዛእቲ፡ ብ1952 ብስም ፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ከምዝቚረን ብምግባር ናብ ካልእ ባርነት ኣእተወቶ። ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ ሆይሆይታ ናይ ፖለቲካ ሰልፊታት፡ ዘተ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ መጻኢ ዕድል ኤርትራን ምምጻእ ልኡኻት ናይቲ ሃጸይ ሃይለስላሰ እዚ ኩሉ ክገብር እንከሎ ምትብባዕ ኣመሪካ ኣይተፈልዮን። ህዝቢ ኤርትራ፡ ክሳብ ናብ ሕቡራት ሃገራት ብምጥራዕ፡ ብፖለቲካዊን ሰላማዊን መገዲ ንግህሰት ፈደረሽን እንተ ተቓውሞ እኳ፡ ሰማዒ እዝኒ ኣይረኸበን። ኣብ ከተማታት ኤርትራ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊታት ድማ ብሓይሊ ብረት ተደቚሰ። እዚ ቅሉዕ ግህሰትን ስቕታ ማሕበረሰብ ዓለምን ከኣ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ካልእ ኣማራጺታት ክጥምት ደረኾ። ኣብ መወዳእታ 50ታት ንጎበጣ ኢትዮጵያ ዝቃወም ንሓርነት ኤርትራ ክቃለስ ዘንቀደ፡ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ (ሓራካ) ወይ ማሕበር ሸውዓተ ዝተሰምየ ምስጢራዊ ውድብ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻኢን ብዝርከቡ ኤርትራውያን ተመስረተ። ማዕረ ማዕረ’ዚ ድማ ኣብ ወጻኢ፡ ብፍላይ ኣብ ግብጺን ሱዳንን ዝነበሩ ኤርትራውያን ብረታዊ ቃልሲ ንምጅማር ካልእ ‘ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ’ ዝተባህለ ውድብ ንምምስራት ክተኣኻኸቡ ጀመሩ። ኣብ ባሕቲ መስከረም 1961 ከኣ፡ ብወተሃደራዊ መሪሕነት ሓምድ እድሪስ ዓዋተ፡ ከምኡ’ውን ብድርኺት ንተ.ሓ.ኤ. ዘቘሙ ካብ ኤርትራ ዝተሰደዱ ፖለቲካውያን መራሕቲ፡ ዕጥቃዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ተወልዐ። ድሕሪ 20 ዓመታት፡ ፖለቲካዊን ሰላማዊን ቃልሲ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብረት ምልዓሉ፡ ሕድገት ዘየፍቅድ ቁርጺ ውሳነኡ ንምሉእ ናጽነት ዘነጸረ ተበግሶ’ዩ ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ክንዲ፡ በቲ ዝሓሸ ተሞኩሮን ኣወዳድባን ዝነበሮ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ (ሓራካ) ዝጅምር፡ ብተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ምጅማሩ ናይ ታሪኽ ሓደጋ እዩ ኮይኑ። ምኽንያቱ እቶም ንተ.ሓ.ኤ. ዝመስረቱ ፖለቲካውያን መራሕቲ፡ ኣብ 40ታት ብዝነበረ ጸቢብ፡ ገማማዒ፡ ቀቢላዊን ሃይማኖታዊን ትሕተ- ሃገራዊ ፖለቲካ ምሒር ዝተጸልዉ ነበሩ። ብኣንጻር ሓራካ፡ ተ.ሓ.ኤ. ኣብ ወጻኢ ዝተመስረተ ኣብ ውሽጢ ሃገር ሱር ዘይነበሮ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብዝነበሩ ዓቃባውያን ናይ ፖለቲካ ሓይልታት ዝተጸልወ ምንባሩ፡ ምስ ክዉንነት ኤርትራ ዝሳነ ኣመራርሓ ከየማዕብል ካብ ዝዓንቀጾ ድኽመታት እዩ ነይሩ። ውድብን ፖለቲካዊ ተዋስኦ ጥራይ’ዩ ዝነበረ። ብግብሪ፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢኡ ክውስን ክፉት ዕድል ኣይተዋህቦን። ፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ከኣ፡ ምርጫ ህዝቢ ኤርትራ ኣይነበረን። ነቶም ኤርትራ ብታሪኽን ባህልን ኣካልና’ያ ኢሎም ዝምጉቱ ዝነበሩ ገዛእቲ ኢትዮጵያ’ውን እንተኾነ ፈደረሽን ምሉእ ዓወት ኣይነበረን። ምስቲ ኣብ 50ታት ኣብ ከተማታት ኤርትራ ተፈጢሩ ዝነበረ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ሃገራዊ ኣተሓሳስባን ብምንጽጻር እምበኣር፡ ኣመራርሓ ተ.ሓ.ኤ. ድሑር ነበረ። ሓራካ ዋላ እኳ ንብዙሕ ምኽንያታት ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ምጅማር እንተተደናጎየ፡ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ብተ.ሓ.ኤ. ከም እወታዊ ምዕባለ ተቐቢሉ ምስ መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ኪዳን ንምምስራት እኳ እንተፈተነ፡ መራሕቲ ተ.ሓ.ኤ. ፍልልያት ሃሰው ኢሎም ብምግፋሕ ኣይተቐበልዎን። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ሓራካ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ንምስታፍ ሜዳ ምስ ኣተወ ብሓይሊ ብረት ጨፍለቕዎ።


ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ታሕሳስ 1950 ብብይን 390 A(V) ኤርትራ ብፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ክትቊረን ድሕሪ ምውሳኑ፡ ኣብተን ዝቐጸላ 10 ዓመታት ፈደራላዊ ሕብረት (1952- 1962)፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ፈደረሽን ምርጫኡ እኳ እንተዘይነበረ፡ ውሳነ ሕቡራት ሃገራት ተቐቢሉ፡ ንሕግታት ፈደረሽን ኣኽቢሩ ምስ ገዛእቲ ኢትዮጵያ ብቅኑዕ መገዲ ክዋሳእ ፈቲኑ እዩ። ብኣንጻሩ ኤርትራ ግዝኣቱ ምዃና ክጸድቀሉ ዝጠልብ ዝነበረ ስርዓት ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 6


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ተሪፉ፡ ዘውዲ ሓየሎም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል


መብራት ዘርኣብሩኽ ማሉ፡ ሓትነይ ሃይማኖት ወልደገብርኤል ተስፋገርግሽ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጓል ሓፍታ ምስ 4 ኣሕዋታ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ዑመር ሰፋሮ መሓመድዓሊ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ጊላጋብር ኣብርሃ፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ት/ዕድመ ብርሃናዊ ዘርኣብሩኽ ተኸስተ ምባል ተሪፉ፡ ተኽለብርሃን ዘርኣብሩኽ ተኸስተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናምሩድ ሲራክ ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ኔምሮድ ሲራክ ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ፍስሃ ተወልደ ሃብተሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ፍስሃየ ተወልደ ሃብተሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ ተኽለማርያም ሃብተገርጊስ ቀለታ፡ ተኸሳሲት ነብያት ዮውሃንስ ተስፋዝጊ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ወ/ሮ ገነት ተኽለ ዓንደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ሓድጉ ኣማኑኤል ማትዮስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ንግስቲ ኣማኒኤል ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ንግስቲ ኣማኒኤል ኣብርሃም ተባሂሉ ኣነ ኣመልካቲ፡ ሓወይ ኣሕመድ ዓዶዓሊ ኢብራሂምን ሰይቲ ሓወይ ሓሊማ ሱሌማን ሓሰንን ናይ ብሕቲ ንብረቶም ዝኾነ ገዛ ኣብ ከተማ ሰንዓፈ፡ ዞባ 6 ፕሎት 3 ፓርሰል ዲ ዝርከብ ኣብ 450 ት/ሜተር ዝተደኮነ ሰለስተ ቀንዲ ክፍልታታ ሓደ ሽቓቕን ክሽነን ምስ ካንሸልኡ፡ ኣብ ቅድሚ ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ ሰንዓፈ ቀሪቦም ብዕለት 06/07/2012 ብቁ/መዝ/3/2021 ብውህብቶ መልክዕ ዝሃቡኒ ካብ ስሞም ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ኣለኹ ዝብል፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ኣብ ውሽጢ ወርሒ እንተዘይኣምጺኡ፡ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ምዃነይ አፍልጥ። ምሕረት ኢትባረኽ ካሕሳይ፡ ኣዴና ውዳሰ ወልደገብሪኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይን 2 ተተካእትን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣቶ ኢብራሂም ዓዶዓሊ ኢብራሂም ኣይመን ጣሃር ሓምዶ ምባል ተሪፉ፡ ኤስድሮስ ጣህር ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ኣርባዕተ ኣስመራ ጎደና መደበር ቁ.ገዛ 11 ዝርከብ ኣብ ሚኒስትሪ መሬት ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ንብረት 1BRASM009877 ዝተመዝገበ ገዛና፡ ብውህብቶ ናብ ወድና ኣማኑኤል ተስፋልደት ክፍልዝጊ ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ከነመሓላልፎ ምዃንና ነረጋግጽ። ከሳሲ ዘርኣይ ሃይለ ሓጎስ፡ ተኸሰስቲ 1.ሙልጌታ ዘርኣይ ሃይለ 2.ሰናይት ዘርኣይ ሃይለ 4.ኤርምያስ ዘርኣይ ሃይለ፣ ናይ ምቅሊት ውርሻ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ተስፋልደት ክፍለዝጊ ተወልደመድህን ከሳሲት ዳናይት ኢሰያስ መልኣከ፡ ተኸሳሲ ናሆም ብእምነት መርእድ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣነ ወ/ሮ ኣንገሰት ኣለማ ገብረየሱስ፡ ኣብ ከተማ ሰንዓፈ ምም/ከባቢ ሓኪር ኣብ ብሎክ 9 ፓርሰል D ኣብ 30.69 ት/ሜ ዝተደኮነ፡ ብኮምሽን ምጽራይ ዋንነት ቁጽሪ 520394 ዋንነት መወከሲ ቁጽሪ 520394 ዋንነት መወከሲ ቁጽሪ 521322 ብስም ወራሲት ነፍ/ሄሪት ለተመስቀል ገብረመድህን ዝተመዝገበ፡ ካብ ወነንቱ ብዓል ቤተይ ስዉእ ሓጎስ ሃይሉ ወልደኣብእዝጊ ዝዓደጎ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ቴክኒክ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ሳባ ኣባይ ተድላ፡ ኣደይ ኣወጣሽ ዓንደ ሓጎስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ወ/ሮ ኣንገሰት ኣለማ ገብረየሱስ ብወኪል ኣለማ ገብረየሱስ ተስፉ እዮብ ገብረብርሃን ገብረሚኪኤል፡ ስም ኣደይ ዘውዲ ሓይሎም ምባል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብሩክ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ፡ ምባል ተሪፉ፡ ሙባረክ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ኣብ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ደቀምሓረ ምም/ከባቢ ኣምሁር ፕሎት 15 ፓርሰል C PID 2537B010 ሕጂ ብቁ.ንብረት 4BRDKM002830/0 ስፍሓት መሬት ካብ 400 ት/ሜ ፍርቁ ማለት 200 ት/ሜ 3 ቀንዲ ክፍሊ 2 ተሓጋገዚ ክፍሊ ምስ ካንሸልኡ፡ ብስም ወ/ሮ መኣዛ ተኽለሃይማኖት ቀላቲ ዝተመዝገበ፡ ብዕድጊ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ክፍሊ ቴክኒክ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ደቀምሓረ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለኒ ሰነዳት ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ፍረወይኒ ተስፋልደት ገብረጊዮርጊስ ወኪል ኣቶ ተስፋይ ገብረእየሱስ ሓጎስ ኣመልካቲት ራሕማ ደረስ መንሱር ዑመር፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ ዳዕሮ ጳውሎስ ዝርከብ ገዛ ፕሎት 46 ፓርሰል ኤልl ASP00050926 ASD00045825 ስፍሓት መሬት 250 ት/ሜ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 2 ተሓጋጋዚ 2 ዘጠቓለለ፡ ኣብ ቤት/ጽ ካዳስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1BRASM009523 ብስመይ ዝተመዝገበ ገዛ፡ ንኣቡበከር ኢብራሂም ኣደም ስለዝሸጥኩሉ’ሞ ናብ ስሙ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ይግባይ ዝተባሃለሉ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ዞባ ማእከል ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ።


ኣመልካቲት ሳባ ምስግና ጊላዝጊ፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ገጀረት ጎደና ዖና ዝርከብ ገዛ ፕሎት 109 ፓርሰል W ASP 00021291 ASD00019258 ስፍሓት መሬት 500 ት/ሜ፡ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 6 ተሓጋጋዚ 2 ዘጠቓለለ፡ ኣብ ቤት/ጽ ካዳስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1BRASM001942 ብስም ብ/ዓቤተይ ነ/ሄር ግርማይ ቀለታ ዝተመዝገበ ገዛ ብህያብ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤተ ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ይግባይ ዝተበሃለሉ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ ግና ኦርጅናል ሰነዳትና ሒዝና ጉዳይና ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር።


ኣብ መንጎ ኣካራያይ ለምለም ገብረሂወት ወልዱን ተኻረይቲ ኣብርሃም እዮብ ተኽለን ስምኦን ለባሲ ሓጎስን፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00038299 ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ-ባንዳ ጎደና ሃም ቁ.ገዛ 01 ዝተመዝገበ ናይ ቤት መግቢ ንግዳዊ ንጥፈት፡ ካብ 01/01/2026 ጀሚሩ ከም ዝተቛረጸ እናሓበርና፡ ዝቃወም ኣካል ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ናብ ዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ክቋረጽ ምዃኑ ነፍልጥ።


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣዝመራ ጸጋይ ወልደገርግሽ፡ ብዓል ቤተይ ኪዳነ ሃይለ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ሳምራዊት ተኽለማርያም ተስፋጊዮርግስ፡ ወለደይ ተኽለማርያም ተስፋጊዮርግስን ነብያት ኣርኣያን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ሮቤል በረኸት ወልደኣብ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሰለሙን ደበሳይ ሸከር፡ ንጉዳይ ስም ምትሕልላፍ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተጋ/ኣበባ በየነ ሃይለ፡ ኣዴና እትመት ምኒሊክ ዑቕባሚካኤል ስዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ይ/በሃሊት ቀድሽ ተኽሉ፡ ንወ/መልሲ ገዛኢ ስዩም ንስቪላዊ ምልከት ናይ ይግባይ መዝገብ ተኸፊቱ ስለዘሎ፡ ወ/ መልሲ ገዛኢ ስዩም ን15/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.33 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለተሚካኤል ተስፋማርያም ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ተኽለማርያም ገብረእግዝኣብሄር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ቴድሮስ ገብረሚካኤል ሃብተ፡ ኣደይ መኣዛ ተስፋገርግሽ ሃብተሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኣልጋነሽ ክንፈ ተስፉ ምባል ተሪፉ፡ ኣልጋነሽ ክንፉ ተስፉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ለተርፋኤል ስብሃቱ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ሮዝ ስብሃቱ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ሰለማዊት ኣለም ሃብተጼን፡ ተኸሳሲ ሞሞና ኪሮስ ኣስፍሃ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ራሕሲ ግርማይ መንግስ ምባል ተሪፉ፡ ቤትኤል ግርማይ መንግስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሲራክ እዮብ ኣርኣያ፡ ኣሞይ ነፍ/ ሄር ለተኺዳን ኣርኣያ ሃብተጽዮን ዝሃበትና ለበዋ ይጽደቐልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7 ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ሂወት መኮነን ባህታ፡ ብዓል ቤተይ መም/ ረዘነ ብርሃነ ሓደራ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ቅሳነት ዳዊት ኣፈወርቂ፡ ኣደይ ኣፎምያ ዮውሃንስ ንጉሰ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ኣማኑኤል ሃይለ እማኑ ምባል ተሪፉ፡ ኣማኑኤል ኣብርሃም ሰጊድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ህያብ ሳምሶም ወልደገርኤል ምባል ተሪፉ፡ መኽሰብ ሳምሶም ወልደገብርኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣብርሃም ዓንዶም ወልደሃይማኖት፡ ሓፍተይ ዘውዲ ዓንዶም ወልደሃይማኖት ስለዝዓረፈት፡ ውላድ ስለዘይብላ፡ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። በላይ ገብሩ ተወልደመድህን፡ ስም ኣደይ ኣብርሀት ፍረዮውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ኣብርሀት ይመስገን ንጉሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሰለሙን ኣርኣያ ተወልደ፡ ስም ኣደይ ኣበባ ኪዳነ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ገዛችን ታፍላ ወልደጋብር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ምሕረት የማነ ተኸስተ፡ ጓልና ንስራዊት በሪሁ ተኽለ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ወላዲኣ በሪሁ ተኽለ፡ ወረስታ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኤደን ኣብርሃም ስእላይ ምባል ተሪፉ፡ ኤደን ጆርጆ ለኮቲኒ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። በላይ ሃብተገርግሽ ማና፡ ኣቦይ ሃብተገርግሽ ማና ሓጎስን ኣደይ ለተብርሃን ገብረእየሱስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ህሉዋት ኣሕዋተይ 2 መወትቲ ተተካእቲ 8 ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ወይኒ ኢብራሂም ኣማን፡ ተኸሳሲ ወደብ ባዘዘዎ ይግዛው፡ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሃይለ ዑቕቢት ገብረሂወት፡ ወደይ ናትናኤል ሃይለ ዑቕቢት ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ በ/ቤተይ ወ/ሮ ብርኽቲ ነጸርኣብ ገብረክርስቶስ ወረስቲ ምዃን ናይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዮራን ሃይለ ስዩም፡ ስም ኣደይ ግደይ ዮኣብ ምባል ተሪፉ፡ ግደይ እያኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሉኡላ መኮነን ተስፋጽዮን፡ ኣቦይ መኮነን ተስፋጽዮን ግርመን ዱዃን ኪዳነ ብኢዱን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ ኣሜን ኣንገሶም ጸጋይ፡ ኣቦይ ኣንገሶም ጸጋይ ገብረዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ባንክ ኣባይትን ንግድን ብፍ/በ/ዕዳ ነፍ/ሄር ክፍሎም ዘርኣይን ብዝተፈጥረ ክርክር፡ ቤት ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ብዕለት 03/04/2012 ብቁ/መዝ266/12 ብዝሃቦ ትእዛዝ መሰረት፡ ኣብ ዓዲ ተከሌዛን ዞባ 01 ሎታ 48 ፓርሰል ጂ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ቪላን ሰርቪስን ዝሓዘ 7 ቀንዲ ክፍልታት 3 ተሓጋጋዚ ክፍሊታት 1 ዓቢ መኻዚኖን ዘጠቓለለ ኮይኑ፡ ብክኢላ መበገሲ ዋጋ ብፍርቂ ጎዲሉ ዋጋ 337.620.95 (ሰለስተ ሚእትን ሰላሳን ሸውዓተን ሽሕን ሽዱሽተ ሚእትን ዕስራን ናቕፋ ቴስዓን ሓሙሽተን ሳንቲም) ስለዝተገመተ፡ ኣብ’ቲ ዝካየድ ሓራጅ ክወዳደር ዝደሊ፡ ቅድሚ ዕለት ሓራጅ ዘሎ ሓሙሽተ 5 መዓልታት ጀሚሩ ናይ’ቲ ክወዳደረሉ ዝረቑሖ መጠን ገንዘብ፡ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ቤት ጽሕፈት ፈጻሚ ፍርዲ ቁ/62 ኣብ ዝተዳለወሉ ዕጹው ሳንዱቕ ኣታዊ ይገብር። ብተወሳኺ ኣብ ዕለት ሓራጅ ናይ’ቲ ዝተዋህበ ግምት 1/4 ብስም ፈጻሚ ፍርዲ CPO ኣስሪሑ ወይ ናይ ባንክ ተጠራቓሚ ሕሳብ ባዕሉ ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ሒዙ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ዝቃወም እንተሎ ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ሓራጅ ኣየቋርጽን። ዕለት ሓራጅ፦ 21/5/2026 ሰዓት ሓራጅ፦ 3፡00-4፡00 ቅ/ቀትሪ ቦታ ሓራጅ፦ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣስመራ ገበን መጋባእያ ቁ/27 ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቁ/65 መጺኡ ክውከስ ይኽእል። ከምኡ’ውን ኣብ ዓዲ ተከሌዛን ዞባ 01 ብምኻድ ክዕዘብ


ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ሜሮን ተኽለሚካኤልን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ የማነ ዓንደብርሃን ዝተፈጥረ ናይ ሓዳር ክርክር፡ ኣብ ዓዲ’’ቐ’’ ኣብ ፕሎት 18 ፓርሰል J ዝርከብ ኣብ 240.50 ት/ሜ ዝተደኮነ ተራ ገዛ 03 ቀንዲ ክፍልታት 02 ሓገዝቲ ክፍልታት፡ ባስካ ናይ ማይ ዝሓዘ፡ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ቤት ፍርዲ ብሓራጅ ተሸይጡ ብጽሒቶም ክወስዱ ስለዝኣዘዘ፡ ብኽኢላ መበገሲ ዋጋ 774,958.97 (ሸውዓተ ሚእትን ሰብዓን ኣርባዕተን ሽሕን ትሽዓተ ሚእትን ሓምሳን ሸሞንተ 97%) ናቕፋ ተገሚቱ ኣብ ዝካየድ ሓራጅ ክሳተፍ ዝደሊ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ብምቕራብ፡ ቅድሚ ዕለት ሓራጅ ዘሎ 05 ናይ ስራሕ መዓልታት ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቁ/62 ኣብ ዝተዳለወ ሳጹን ናይ’ቲ መወዳደሪ፡ ዝረቘሖ መጠን ገንዘብ ብቑጽርን ብኣሃዝን ጽሑፍ ቁ/ተጠራቓሚ ሕሳብ ወይ ብስም ፈጻሚ CPO ኣስሪሑ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ዕለት ሓራጅ፦ 02/06/2026 ሰዓት ሓራጅ፦ 3፡00-4፡00 ቅ/ቀትሪ ቦታ ሓራጅ፦ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባኣያ ቁ/27 ተወሳኺ ሓበሬታ ዝደ፡ሊ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቁ/64 ክውከስ ይኽእል። ዝቃወም እንተሎ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣምጺኡ ሓራጅ ደው ኣይብልን።


ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. com ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ !!! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026- ገጽ 8


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ 6 ደቂ ነ/ሄር ሓወቦይን ብደቂ ነ/ሄር ወዲ ሓወቦይን 1 ኣሞይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ካሕሳይ ወልዳይ ተወልደ ምባል ተሪፉ፡ ረሓሰ ወልዳይ ተወልደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ወ/ሮ ምሕረት ጎይትኦም ሙሳኤል፡ ብዓል ቤተይ ወልደሚካኤል ሳሙኤል መብራህቱ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በርሀ ወልደሚካኤል ኣስፍሃ፡ ኣቦና ወልደሚካኤል ኣስፍሃ ወልደኣብዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ተተካእቲ ናይ ኣሕዋትናን ናይ ኣቦና ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሲና ተስፋይ በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ሰሊና ተስፋይ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ናባይ ኤፍሬም ተኸስተ፡ ኣቦይ ኤፍሬም ተኸስተ ሞሳዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


በርሀ ወልደሚካኤል ኣስፍሃ፡ ኣዴና ብርነሽ ኣብርሃ ተስፉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ተተካእቲ ናይ ኣሕዋትናን ናይ ኣዴና ወረስቲ ምዃና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍዮሪ ተኽልኣብ ሰመረ፡ ብዓል ቤተይ ኣማኑኤል ተወልደ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መብራህቱ ገብረሚካኤል ክፍለ፡ ኣቦይ ገብረሚካኤል ክፍለ ገብረስላሴን ኣደይ ጎዖይ ዘመንፈስቅዱስ ገብረእየሱስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መርሃዊት ዮውሃንስ ኣለሙ ምባል ተሪፉ፡ ኣፎምያ ዮውሃንስ ኣለሙ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ትዕበ ገብረማርያም ገብረሂወት፡ ኣቦይ ገብረማርያም ገብረሂወት ወልደህላስ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎል፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ሰንበቱ ገብሩ ይስሓቕ፡ ተኸሳሲ ኣቶ እዮብ ርእሶም ኣስፍሃ፡ ናይ ፍትሕ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።


ኣቶ ተስፋሚካኤል ጎጀ ምባል ተሪፉ፡ ተስፋሚካኤል ጎጆ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ተኽሎም ወልዱ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ኣታክልቲ ወልዱ ሃብተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ


መርሃዊ ክንፈ ጀላኒ ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊ ክንፈ ኣላንተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ሓድጉ ተወልደ ገብረማርያም፡ ኣቦይ ተወልደ ገብረማርያም መሸሻን ኣዴና ዛፋ የሕደጎ ገብረዝጊን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ገነት ተኽለኣብ ተወልደ ምባል ተሪፉ፡ ፍርቱና ተኽለኣብ ተወልደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሮዳስ ኣብርሃ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ናርዶስ ኣብርሃ ሃብተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስካለ ማዕቀባይ ፍስሃየ፡ ብዓል ቤተይ ተስፋገርግስ ወልዳይ ሃብተ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


በረከት ሚካኤል ክፍላይ ምባል ተሪፉ፡ማቲዎስ ሚካኤል ክፍላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍጉራይ መሓመድ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ መሓመድዓሊ መሓመድ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕድመ ህያብ መድሃኔ ኣብርሃም፡ ስም ኣደይ ሮዳስ ኣብርሃ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ናርዶስ ኣብርሃ ሃብተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሊያ ዘሚካኤል ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ሊድያ ዘሚካኤል ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዑቕባዝጊ ከሰተ፡ ብዓልቲ ቤተይ ጸጋ ጠዓመ ምስግና ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽለሃይማኖት መሰለ ገብረኺዳን ምባል ተሪፉ፡ ተኽለ መሰለ ገብረኪዳን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መብራህቱ ወልዳይ ገብረዝጊ፡ ኣሞይ ነ/ሄር ህድኣት ገብረዝጊ መዘንግዕ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ንወላዲየይ ብምትካእ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይን


ኣቶ እርጋኣለም ተኸስተ ተኽለሃይማኖት ምባል ተሪፉ፡ እርግኣለም ኣየው ሸፈራው ተባሂሉ ይተኣረመለይ፣ ስም ኣደይ ድማ ኣስካሉ ዑቕባጋብር ምባል ተሪፉ፡ ጅራ ተኸስተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጠዓመ ገብረማርያም መርኤ ምባል ተሪፉ፡ ጠዓመ ገብረማርያም ንርአ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ደሊና ኣንገሶም መሓሪ ምባል ተሪፉ፡ ኣምና ሓሰን ኣሕመድ መሓመድ ጥዑም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓጅ ዑመር ምባል ተሪፉ፡ ዑመር ሓጅ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ዓይነት ጨረታ፦ ጽገና ኣየር ኮንዲሽንን ፍሪጅን ኣሃዱ፦ ሆስፒታል ባጽዕ ኣርእስቲ ውዕል፦ ዓመታዊ ጽገና ዓይነት ጨረታ፦ ሃገራዊ ክፉት ጨረታ ሆስፒታል ባጽዕ ንዓመት 2026 ዓ.ም ካብ 05/2026 ዓ.ም ኣብ ሆስፒታል ባጽዕ ዝርከብ ኣየር ኮንድሽንን ፍሪጅን ንኽጽገን ከነጫርት ስለ ዝደለና፡ ንሕጋውያን ወሃብቲ ኣገልግሎት ጽገና ንዕድም። (ቅጥዒ መጫረትን ሓበሬታን ካብ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ሆስፒታል ባጽዕ ይወስዱ።) ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ነጥቢታት፦ 1. ጨ/ሚ/ጥዕና ንሕጋውያን ኣቐረብቲ ዋጋታት ኣገልግሎት ጽገና ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም። 2. ጨረታ ንኹሎም ሕጋውያን ኣቕረብቲ ክፉት እዩ። 3. ተጫረትቲ ቀዳሕ ናይ ዓመተ 2025 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒንን ናይ ዓመተ 2025 ክሊራንስ ናይ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር፡ መንነት ወረቐትን የቕርቡ። 4. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ቤ/ ጽ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ሆስፒታል ባጽዕ ሃብታይ ርእሶም ቊ.ተሌ 07260213 ናይ ጨረታ ሰነዳትን ሓበሬታትን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 5. ብቑዓት ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 100 (ሚእቲ ናቕፋ) ከፊሎም ክወስዱ ይግባእ። 6. ግዱሳት ተወዳደርቲ ጨረታ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጽኣሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ዘሎ መዓልታት ኣብ ቤት ጽሕፈትና ብምምጻእ መምልኢ ቅጥዒ (Proforma) ክትወስዱ ከም እትኽእሉ ንሕብር። 7. ጨረታ ዝኽፈተሉ ዕለት ኣብ ጋዜጣ ምስተሓበረ፡ ልክዕ ሰዓት 11፡00 ቅ.ቀ ኩሉኹም ተጫረትቲ ሰነዳትኩምን መወዳደሪ ቅጥዒን ሒዝኩም ክትቀርቡ ንሕብር። 8. ጨረታ፡ ተወዳደርቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ልክዕ ሰዓት 11፡15 ኣብ ቤ/ጽ/ምም/ፋይናንስ ሆ/ባጽዕ ብግልጺ ይኽፈት። ደንጉዩ ዝመጽእ ተጫራቲ ይንጸግ። 9. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 10. ተጫራቲ ነቲ ዝተዓወተሉ ኣገልግሎት ጽገና፡ ንሓደ ዓመት ብናቱ መጐዓዝያ ይመላለስ። ሆስፒታል ባጽዕ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ሆስፒታል ባጽዕ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ቁ.ቴሌፎ 07260213


ዮሴፍ ሃይለማርያም ዮሴፍ ሃይለማርያም ሓቀኛ መጻምድቲ ንምርካብ . . . እዛ እትስዕብ ዓንቀጽ፡ ሓንቲ ጓለንስተይቲ ሓቀኛ መጻምዲ ንኽትረክብ ክሕግዙዋ ዝኽእሉ ሜላታት ዝሓዘት’ያ። እቶም ሜላታት ድማ ብሕጽር ዝበለ ተገሊጾም ኣለዉ። ቅድሚ ናብቶም ሜላታት ምሕላፍና ግን ሓንቲ ጓለስተይቲ ዝምድና ንኽትምስርት ኣብ ዝፈተነትሉ ህሞት፡ ኣብ ጉዕዞ ሓደ ድሕሪ ሓደ ፍሽለታት ኣጋጢሙዋ ክኸውን ስለዝኽእል፡ ብዝሓለፈ ስምዒታዊ ሃስያ ተስፋ ከይቆረጸት ክትብገስ ከምዘለዋ ምዝኽኻር ኣገዳሲ’ዩ። ከምኡ’ውን፡ ነቲ ሓቀኛ መጻምዳ ኣብ ምርካብ ብዙሕ ተጸብያን ደኺማን ክትከውን ስለእትኽእል፡ ሕጂ’ውን ድኻማ ከይጸብጸበት (ንዓይ ዝኸውን መጻምዲ የለን ኢላ ተስፋ ከይቆረጸት) ብሓድሽ ሞራል መጻምዳ ንምርካብ ክትብገስ’ዩ ዘለዋ እናበልና፡ ናብቶም ሓቀኛ መጻምዲ ንምርካብ ዝሕግዙ ውጽኢታውያን ሜላታት ንስገር። ማለት ኣብ ባራት ተሰጢሑ ዝውዕል ድዩ፧ ስፖርታዊ ንጥፈታት ዘካይድ ድዩ፧ ምብጻሕ ቦታታት (ዙረት) ዘካይድ ድዩ፧ ትምህርታዊ ነገራት ዘሰላስል ድዩ፧ ... ወዘተ እንታይነቱ ዝገልጹ ተወሰኽቲ ንጥፈታት ስለዝዀኑ፡ ኣስተብህልሎም ባህሪያቱ ኣብ ምፍላጥ ዝሕግዙኹ’ዮም። እዚ ኩሉ ከኣ ንባህሪያትኪ ምስ ናቱ ባህሪያት ከተሳንይን ንመጻኢ ህይወትኪ ዝኸውን ውሳነ ክትገብርን ከኽእለኪ’ዩ። ማለት፡ እንታይነት ናይቲ ወዲ እንተመሲጡኪ ትስዕብዮ እንተዘይኰነ ኣንፈትኪ ትቕይሪ። እንተዘይኰነ፡ ኣብ ህይወትካ ክትመሃረሉ ደኣ’ዩ ዘለካ’ምበር ተመሊሱ ዕንቅፋት ክዀነካ የብሉን። 4. ርእሰ ምትእምማን ዝህብ ክዳን 4. ርእሰ ምትእምማን ዝህብ ክዳን ተኸደኒ፡ ተኸደኒ፡ ኣከዳድና ኣብ ምምስራት ዝምድና ኣገዳሲ ስለዝዀነ ብሸለልትነት ክጥመት ኣይግባእን። ስለዚ፡ ምቹኡነት ዝፈጥረልክን ርእሰ-ምትእምማን ዝህበክን ክዳን ምኽዳን ነቲ እትሓስብዮ መጻምዲ ወዲ ኣብ ምስሓብ ተራ ኣለዎ። ስለዚ፡ ነቲ ወዲ ተባዕታይ ዝምስጥን ንኹሉ ኣብ ግምት ዘእተወን (ዶቡ ዝሓለወ) ኣከዳድና ምኽዳን ጽቡቕ’ዩ፡ መሰልኪ’ውን’ዩ። ስለዚ፡ ናይ ጓል ዓይነት ኣከዳድና (girl style) እንተደኣ ተኸዲንኪ፡ ነቶም ጓል ዝደልዩ (መጻምዲ ዝጥምቱ) ኣወዳት ክትምስጢ ግድን’ዩ’ሞ ወይዘሪት ዘምስለኪ ኣከዳድና ደኣ ኣዘውትሪ። ዝዓበየ ጠመተኺ ግን መንነትኪ ብርእሰ-ተኣማንነት ኣብ ምግላጽ ክኸውን ኣለዎ’ምበር፡ ምሉእ ኣድህቦኺ ብኣከዳድናኺ ተቐባልነትን ብቑዕነትን ክትረኽቢ ክኸውን የብሉን። እቲ ምንታይ መንነትካ ብርእሰ ተኣማንነት ምግላጽ ንሰባት ብእወታ ናይ ምጽላው ሓይሊ ስለዘለዎ። 3. ንዝሓለፈ ሕማቕ ተመኩሮኺ ኣብ 3. ንዝሓለፈ ሕማቕ ተመኩሮኺ ኣብ ረብሓኺ ኣውዕሊ ረብሓኺ ኣውዕሊ ኣብ ምምስራት ዝምድና ፍሽለት ምስ ዘጋጥም ዝፈጥሮ ስምዒታዊ ሃስያ ቀሊል ኣይኰነን። እንተዀነ፡ ዘጋጠመኪ ሕሉፍ ተመኩሮ ስምዒታዊ ቃንዛ ሓድሽ ዝምድና ንምምስራት ኣብ እትጐዓዝሉ እዋን፡ ነቲ ሓድሽ ጉዕዞ ከየጎናድበልኪ ክትጥንቀቒ ኣለኪ። እዚ ማለት፡ ቅድሚ ሕጂ ዝጀመርክዮ ዝምድና ስለ ዘይሰለጠ ወይ ብእኡ ስለዝተጎዳእኪ፡ ምስቲ ሓድሽ ንዝምድና ክህልወኪ እትሕልንዮ ዘለኺ ወዲ ተመሳሳሊ ገጸ ባህሪ ከተንጸባርቒ ኣይግባእን። እዚ ግን፡ ሕሉፍ ተመኩሮኺ ተጠቒምኪ፡ ነቲ ክትቀርብዮ እትሓስብዮ 1. ንህይወትኪ ንበርያ 1. ንህይወትኪ ንበርያ ሓንቲ ጓለንስተይቲ ንወዲ ተባዕታይ ኣዝያ ሰሓቢትን መሳጢትን እትኸውን፡ ዝተማልአ ህይወት ምስ እትመርሕ’ዩ። ዝተማልአ ህይወት ማለት ድማ ንሂወታ ምስትምቓራ ማለት’ዩ። ስለዚ፡ ምስቶም ከምቲ ናትኪ ድሌታትን ባህግታትን ዘለዎም ሰባት እናተቐራረብኪ ድሌታትኪ ኣዕብዪ። ከምዚ ኢልኪ እናተጐዓዝኪ ድማ ንዓኺ ዘገድስ ወይ ዝምስጥ ወዲ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ። ብድሕሪ’ዚ፡ ነቲ ንዓኺ ዝምስጥ ወዲ ምርካብኪ ዕድል ሸለል ከይበልኪ ንተመኩሮኺ ምስ ናቱ ተመኩሮ ከተዋስብዮ ፈትኒ። ከምዚ ምግባር ምስ ናትኪ ዝሳነ ህይወት ዘለዎ ሰብ ኣብ ምርካብ ክሕግዘኪ’ዩ። ልዕሊ ኩሉ ግን ንህይወትኪ ንበርያ። ሃምኽን ቀልብኺን ንዓኺ ዝኸውን ወዲ ኣብ ምድላይ ዘይኰነ ክኸውን ዘለዎ፡ ንድሌታትክን ባህግታትክን እናስተማቐርኪ ኢኺ ክትጐዓዚ ዘለኪ። 2. ነቲ እትምነይዮ ሰብ ሕሰቢ፡ 2. ነቲ እትምነይዮ ሰብ ሕሰቢ፡ ዘለኺ ወዲ ምሳኺ ዝኸይድ ሓቀኛ ድዩ ኣይኰነን ክትግምግምዮን፡ ብዛዕባኡ መጠናዊ መረዳእታ ክትወስድን ይሕግዘኪ’ዩ። ስለዚ ሕሉፍ ተመኩሮ ኣብ ረብሓኺ ኣውዕልዮ። ገለ ደቀንስትዮ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ምምስራት ዝምድና ብወዲ ተባዕታይ ስምዒታዊ ሃስያ ወይ ጥልመት ምስ ዘጋጥመን፡ ሓድሽ ዝምድና ኣብ ዝምስርታሉ ግዜ፡ እቲ ሕማቕ ተመኩሮአን ክዕንቅጸን ይርአያ’የን። ብሰንኪ ተስፋ ምቑራጽ ክሳብ ደጊመን ንዐአን ዝኸውን ወዲ ንኸይደልያ ምኽንያት ይዀነን። ሕሉፍ ሕማቕ ተመኩሮ ግን ሃስያኡ ቀሊል’ኳ 5. ተዋዛዪት ኩኒ፡ 5. ተዋዛዪት ኩኒ፡ ነቲ ኣብ ህይወትኪ እትደልይዮ መጻምዲ፡ ሓቀኛ መጻምዲ ብኸመይ ይርከብ፧ እንታይ ዓይነት ወዲ ክኸውን ከምዘለዎ ክትሓስብዮ ጀምሪ። ሓደ መጻምዲ ክህልዎ ዘለዎ ውሽጣዊ መለለዪ ጠባያት ማለት ሓላፍነታዊ ድዩ፧ መኽበሪን ቅኑዕን ድዩ፧ ብንጹር ምምዛን ከድልየኪ’ዩ። ንሱ ዘርእዮም ውሽጣዊ ባህሪያት ወይ ጠባያት፡ ኣብ ህይወት ወይ ሓዳር ንዝህልዎ ኣጠማምታን ኣተሓሕዛን’ውን ከአንፍተልኪ ስለዝኽእል፡ ተጠንቂቕኪ ኣጽንዕዮ። ከምኡ’ውን ንሱ ዘካይዶም ተወሰኽቲ ንጥፈታት፡ ከም ጓለንስተይቲ መጠን ብኽፉት ልቢ ምስ ደቂ-ተባዕትዮ ምውዛይ ንዓኺ ዝኸውን መጻምዲ ኣብ ምርካብ ክሕግዘኪ ዝኽእል ሜላ’ዩ። እቲ ምውዛይ ግን ዶቡ ዝሓለወ ደኣ’ምበር ኣንፈቱ ዝሰሓተ ክኸውን የብሉን። ምኽንያቱ፡ ኣብ ሓደጋ ከውድቐኪ ስለዝኽእል። ኣብ ልዕለኺ ተገዳስነት ዘለዎ ወዲ ኣብ እትዕዘብሉ ህሞት ድማ ምስኡ ናይ ዓይኒ ምጥምማት ምግባርን ክምስ ምባልን ጽቡቕ’ዩ። እቲ ናይ ዓይኒ ምጥምማትን ክስምታን ግን ነቲ ወዲ ዝድህል ወይ ዘፍርሕን ካልእ መልኽእቲ ሂቡ ንኽርሕቕ ዝገብርን ክኸውን የብሉን። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ክምስታ፡ ንሓንቲ ጓለንስተይቲ ኣብ ቅድሚ ወዲ ተባዕታይ ኣዝያ መሳጢት ንኽትከውን ዘኽእላ እንኮን ውጽኢታዊን ሜላ ምዃኑ’ዩ። ሕጂ’ውን ርእሰ ምትእምማን ቀንዲ ረቛሒ ወይ ሓይሊ ጓለንስተይቲ ምዃኑ’ዩ። ምቕልልትን ምእዝዝቲን ምዃን’ውን ንወዲ ተባዕታይ 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 9 ካብ ዝማርኹ ጠባያት’ዮም እሞ ተጠቐምሎም። ዝተላለዩላ መዓልቲ ጀሚሮም ክሳብ’ታ ዝተመርዓውላ፡ ታህዋኽ ንመርዓ ኣወጊዶም ቀስ ብቐስ ፍልልያቶም እናጽበቡን ሓድነቶም እናዕበዩን ዝኸዱ ምዃኖም’ዮም ክኢላታት ዝመኽሩ። ንመርዓ ዘይምህዋኽ ዝያዳ የርብሓኪ’ምበር ኣይሃስየክን’ዩ። ዘየስተውዓክልዮ ነገራት ብደቂቕ ንኽትፈልጢ፡ ንኽትበስልን እኹል ተመኩሮ ንኽትድልብን ስለዝሕግዘኪ ተመራጺ’ዩ። ኣብ ናይ ሌላ ጉዕዞ ግን ምክብባርን ሓልዮትን ብኣኺ ይኹን ብወገን’ቲ ምሳኺ ዝቐርብ ዘሎ ወዲ ክፍለየኩም ዘይብሉ ንኽልተኹም ጠሚሩ ኣብ ሓዳር ከብጽሓኩም ዝኽእል መሰረታዊ ቀመም’ዩ። 6. መቓድውቲ ምዃንኩም ኣረጋግጺ 6. መቓድውቲ ምዃንኩም ኣረጋግጺ ዝምድናኹም እናጠጥዐ ኣብ ዝኸደሉ እዋን፡ ኣብ ህይወት እንታይ’ዩ ዝደሊ ሕተትዮ። ነቶም ዝደልዮም ዕላማታቱኸ ብኸመይ’ዩ ከተግብሮም ዝውጥን፧ ነቶም ዕላማታቱ ንምዕዋትከ እንታይ ክገብር’ዩ ዝደሊ፧ ዕላማታቱኸ ምስ ናትኪ ዕላማታት ይሰማምዑ ድዮም፧ ኣብ ክብሪታት፡ ድሕረ-ባይታን ዕላማታትን ተመሳሳልነት ምህላው ዕዉት ዝምድና ንኽትምስርት ኣንፈት ይህቡኻ’ዮም። ኣብ ኣዝዮም ደቀቕቲን ብዘይመጠን ዓበይቲን ፍልልያት ብዙሕ ዘይምድሃብ፡ ምኽንያቱ ምስ ግዜ ክልወጡ ስለዝኽእሉ። እንታይ ደኣ ኣብቶም መሰረታውያን ዝዀኑ’ሞ ሓዳር ንምምስራት ዝሕግዙ ዕላማታት ጥራይ ትቃደዉ ምዃንኩም ኣረጋግጺ።


7. ጥዕና ዘለዎ ዝምድና ኣማዕብሊ 7. ጥዕና ዘለዎ ዝምድና ኣማዕብሊ ሓንቲ ጓል ንኣደኣ ከምዚላ ሓተተታ፡ “ኣደ፡ ነቲ ቅኑዕ ወዲ (right Man) ከመይ ገይረ’የ ዝረኽቦ?” “ቅኑዕ ወዲ ምንዳይ ረሲዕኪ፡ ንባዕልኺ ቅንዕቲ ጓል ኣብ ምዃን ኣተኩሪ።” መቓድውቲ ምዃንኩም ምስ ኣረጋገጽኪ፡ ቅኑዕን ጥዕና ዘለዎን ዝምድና ከተማዕብሊ ጸዓሪ። ምኽንያቱ፡ ምስቲ እትቐርብዮ ዘለኺ ወዲ ሚዛናውን ቅኑዕን ርድኢት ሒዝኪ ምስ እትጐዓዚ ጥራይ’ዩ ንመጻኢ ህይወትኩም ጥዑይ ዝምድና ክትኩስኩሲ እትኽእሊ። ጉርሒን ምትላልን ሒዝኪ ኣይትቕረቢ። ድጉል ስምዒታትን ኣምሰሉነትን ኣወግዲ። ንስኺን ዕላማኺን ኰይንኪ ደኣ ቅረቢ። እቲ ኩለንትናኺ ዝተዓዘበ ወዲ ድማ ክቐርበኪን ምሳኺ ክቕጽልን’ዩ። ኣዘራርባኺ’ውን ኣብ ልዕሊ’ቲ ወዲ ተባዕታይ ዘለኪ ኣኽብሮት ዝገልጽ፡ ንፍቕሪን ሓድነትን ክልቴኹም ዝድርኽ ክኸውን ከም ዘለዎ ለበዋ ኣየድልዮን። ልዕሊ ኩሉ ድማ ለዋህ ኩኒ። ከም ኣደ ኰይና ዝምድናኣ እተማዕብል ጓለንስተይቲ ንልቢ ወዲ ተባዕታይ ክትሰልብ ግድን’ዩ። ሓቀኛ ዝምድና ልቢ ንልቢ ብምውህሃብን ኣብ ጉዕዞ ጸጸኒሖም ብዘጋጥሙ ምጉርፋጣትን እናደልደለ ዝኸይድን ዝምዕብልን ምዃኑ ኣስትውዕሊ። ፡


12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ናይ መድረኽ ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ቡያ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ዕላል ጥበባት 15፡00 ተክኢ ንሳይት 15፡35 ዶክመንታሪ 16፡10 ናትራን (1ይ ክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ደርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 19፡20 ፊዮሪና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም ክብረት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ፈንቅል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ጥበብ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እትመት 8. ናብ መርዓ ኣይትተሃወኺ፡ 8. ናብ መርዓ ኣይትተሃወኺ፡ ነዞም ቀዲምና ዘልዓልናዮም ነጥብታት ተኸቲልኪ ንዓኺ ዝኸውን ወዲ መን ምዃኑ ምስ ኣረጋገጽኪ፡ “ኩሉ ነገር ተዛዚሙ’ዩ” ብምባል ተቐላጢፍኪ ናብ መርዓ ምኻድ ጽቡቕ ኣይኰነን። ጽኑዓት መጻምዲ ዝበሃሉ ካብታ 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.201


ኣብ ሃገራዊ ፈስቲቫል 2025 እዩ። ከባቢ ሰዓት 9፡00 ናይ ምሸት’ዩ ነይሩ። ብስራሕ ኣብ ኤክስፖ እናተንቀሳቐስኩ፡ ብሕልፊ ኣብ እዋን ምሸት፡ ሓደ ካብ ስክፍታ ነጋድያን ኣገልግሎት መጐዓዝያ’ዩ። እቲ ኵነታት ዝፈጠሮ፡ ጽቕጥቅጥ ስለ ዘጋጥም፡ ነጋድያን ብዓንተቦኡ’ዮም ገዛኦም ክኣትዉ ዝደልዩ። በዚ ምዝንጋዕ እናበሃጉ ናብ ኣውቶቡሳት ክጐይዪ ትዕዘብ። ዕለታ ብንጹር ዘይዝክራ ሓንቲ ምሸት፡ ባይታ ኣመሰራርታኡን፡ ክምስረት እንከሎ ሒዝዎም ዝተበገሰ ዕላማን ዝነበሮ ኣቃውማን እንታይ ይመስል፧ ኣብዚ እዋን’ዚ ዘለዎ ደረጃ ግደኡ ኣብ ሃገራዊ ልምዓት ብኸመይ ይግለጽ፧ ከምኡ’ውን ስእሊ መጻኢ ዕማማቱ እንታይ ይመስሉ፧ ከም መጠን ሃገራዊ ትካል ምድህሳሱ ኣገዳሲ ኮይኑ ስለ ዝተረድኣኒ፡ ነዚኦም ዝተጠቕሱን ካልኦትን ሕቶታት ንምንጻር፡ ናብ ቤት ጽሕፈቱ ከምርሕ ከም ዘለኒ’የ ተረዲአ። ሻቡ ኣብ ራዳር ናብ ዝርከብ መዋፈሪኡ ብምኻድ፡ ምስ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ናይቲ ኩባንያ ኣቶ ዑቕቢት ባህታ፡ ኣቦ መንበር ቦርድ ናይቲ ትካል ሌ/ኮ ገረዝግሄር ተስፋገብርኤል (ባሻይ) ከምኡ ድማ፡ ኣባል ናይቲ ኩባንያ ዝኾነ ስንኩል ብዓል ቤታ ወኪላ ትነጥፍ ዘላን ንኣስታት 8 ዓመት ድማ፡ ኣካያዲት ስራሕ ቦርድ ብምዃን ዘገልገለትን እተገልግል ዘላን ገዲም ተጋዳሊት ፍረወይኒ ይግዛውን ቃል መሕተት ኣካይድና ዘዳለናዮ ጽሑፍ ናባኹም ነብሎ ሰናይ ንባብ፦ ዝበርህን ጸገማት ስለ ዝጐነፍዎ ግዳ፡ መንግስቲ’ውን ንዝነበሮ ሕዙእ ብርኪ፡ ክጥቀመሉ ኣይከኣለን። ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ ኣብ ዝተመስረተሉ፡ ተጋዳላይ ነበር ይኹን ውልቀ-ሰብ ክጽንበር ዝደሊ ብመሰረት ቅዋሙ ኣየፍቅድን እዩ። ኣብ ፈለማ ኣብ ምምሕዳራዊ ተጋ/ት ፍረወይኒ ይግዛው መዳዩ ይኹን ኣካዪዳኡ ክሳብ ዝድልድል ተባሂሉ፡ ብዝምልከቶም ሓለፍቲ ሚኒስትሪ ምክልኻልን ቤት ጽሕፈት ምጥያስ ተጋደልቲን ክእለ፡ ብዝወጸ መደብ መሰረት ዝቖመ እቲ ትካል፡ ሓደ ካብ ቀንዲ ዕላማ ምምስራቱ ድማ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራን ከባቢኣን ዝነብር ህዝቢ ብርትዓዊ ዋጋ፡ ስሉጥን ጽፉፍን ኣገልግሎት መጐዓዝያ ንምሃብ ዝዓለመ’ዩ። ብልቓሕ መንግስቲ 15 ሚልዮን ብር ዝተበገሰ ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ፡ ብ56 ዓበይቲ ክልተ ንኣሽቱ ብድምር 58 ሚኒባሳትን ሒዙ’ዩ ንኣገልግሎት ተበጊሱ። ስራሕ ምስ ጀመረ ኣይሓመቐን ድማ፡ ሰሪሑ 5 ዓመት ኣብ ዘይመልእ ዝነበሮ ዕዳ መንግስቲ ኣጻፊፉ ክውድእን ናይ ገዛእ ርእሱ ኣታዊታት ከጠራቕምን ጀሚሩ። ኣቶ ዑቕቢት ባህታ “ደሓር መጐዓዝያ ስለ ዘይንረክብ፡ ኣውቶቡሳት ከተማ ደው ቅድሚ ምባለን ገዛና ንኺድ።” በለ፡ ብርክት ዝበላ ስድራ ቤታት ጠርኒፉ ዝንቀሳቐስ ዝነበረ ሓደ ኣቦ። ብመውጋእቲ ይዅን ሕማም ኣብ መሳርዕ ሰራዊት ክቕጽሉ ዘይክእሉ 181 ዝተጣየሱ ተጋደልቲ ሰሪሖም ህይወቶም ክመርሑ ክሕግዞም ተባሂሉ ኣብ ነሓሰ 1996 ዝተመስረተ ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ፡ ብኣታዊታቱ ዝመሓደር ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ብርካዊ ማሕበር እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ብሚኒስትሪ ምክልኻል ኣቢሉ፡ ዝተጣየሱ ገዳይም ኣብ ዝተፈላለዩ ጽፍሒታት ናይ ዝርከቡ መኮነናት መራሕቲ ሰራዊትን ኣብ ዝቐጸለ ዝተጣየሱን መጻኢ መነባብሮኦም ብምሕሳብ ዝተጣየሰ ትካል’ዩ። ነዚ መሰረት ብምግባር ድማ፡ መንግስቲ 15 ሚልዮን ብር ብምስላዕ፡ ኣገልግሎት ህዝባዊ መጐዓዝያ ዝህባ ሚኒባሳት ካብ ደገ ብምምጻእ ኣበጊስዎ። መንግስቲ ነዚ ትካል’ዚ ብ181 ዝተጣየሱ ተጋደልቲ ከቑሞ እንከሎ፡ ሕዙእ ብርኪ’ውን ነይሩዎ’ዩ። ምስ ግዜ ኸኣ፡ እቲ ትካል ካብዚ ሕጂ ዘለውዎ ኣባላት ንላዕሊ ሓቚፉ ዓቢ ትካል ክኸውን’ዩ ነይሩ ትጽቢቱ። ኣብ መንጎ እቲ ትካል ትጽቢት ዘይተገብረሉን ቀጺሉ “መን በለ፡ ሚኒባሳት ገመል ከለዋ እንታይ ጸገም ኣሎ። ከይተሸገርና ቀሲንና ጥራይ ንዘናጋዕ።” በለት ሓንቲ መንእሰይ ካብ መንጎ እተን ብዙሓት ስድራ። ቅድሚኡ፡ ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ፡ ንነጋድያን ኤክስፖ ኣብ ሰዓታት ምሸት ኣገልግሎት ከም ዝህብ እፈልጥ ኣይነበርኩን። ካብታ ኣጋጣሚ እቲኣ ግን፡ ኣብ ሰዓታት ምሸት ኣገልግሎት ከም ዝህብ ክርዳእ ክኢለ። ድሒረ ከም ዝበጻሕክዎ፡ እቲ ኩባንያ ካብ ዝተመስረተሉ ዓመተ 1996 ነቲ ኣገልግሎት ከም ዝጀመሮ መብርሂ ዝህቡ ሰባት ድሕሪ ምርካበይ፡ ምሸት ደኣ ሰዓት ክንደይ ጀሚረን ክሳብ ሰዓት ክንደይ ኣገልግሎት ይህባ ማለት’ዩ፧ ንነብሰይ ሓቲተያ። ብዛዕባ’ዚ እኹል ሓበሬታ ክህበኒ ዝኽእል ሰብ’ውን ደለኹ። ሻቡ ምሳይ ካብ ዝነበሩ ሓደ ሰብ፡ ምሸት ካብ ሰዓት 6፡00 ክሳብ ፍርቂ ለይቲን ልዕሊኡን እናተመላለሳ ነጋድያን ከጐዓዕዛ ከም ዝሓድራ ገሊጹለይ። ድሒረ ከም ዘረጋገጽክዎ፡ ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ንኣስታት 30 ዓመት ብዘይ ምቍራጽ ከም እተጓዕዘን ገና’ውን ይቕጽሎ ምህላዉን ፈሊጠ። እቲ ኩባንያ፡ ነዚ ዓይነት ኣገልግሎት ክህብ ዝደረኾ መኽሰብ ዘይኮነ ንነጋድያን ኣገልግሎት መጐዓዝያ ብምሃብ ንምሕጋዝን ምድጋፍን ምዃኑ ድማ’ዩ ዝግለጽ። እዚ ድማ ካብ ተገልገልቲ ጽቡቕ ምስሊ ከም ዝህቦ ይሕበር። ትካል ንረብሓኻ ክትብል ኢኻ ትድኩኖ። ኩንባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ ከም ኣብ ምምስራቱ፡ ዝተነብረሉ ተስፋ ወነንቲ ብርኪ ኣባላቱ መስተርሆ ፈጢሩዶ፧ ርእሶም ክኢሎም ዝሓሸ ናብራ ክህልዎም ሓጊዝዎምዶ፧ እዚኣ ክትበርህ ዘለዋ ሕቶ እያ። ኣብ 1996 ዝተመስረተ ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ፡ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ (ኣብ ጥሪን ካብዚ ዝብገስ ሓፈሻዊ ንጥፈታት ናይቲ ኩባንያን ንታሪኻዊ ድሕረ- ሚኒባሳት ህዝባዊ መጐዓዝያ ገመል ሚኒባሳት ህዝባዊ መጐዓዝያ ገመል ሰነን) ብጽሒት ወነንቲ ሰብ ብርኪ ይኸፍል። ብኸምኡ እቲ ትካል ክሳብ 2012 ጽቡቕ እናሰርሐ፡ ንወነንቲ ሰብ ብርኪ ብጽሒቶም እናኸፈለ ርእሰማል ከም ዘጥርዩ ሓጊዙ’ዩ። “ዘይሓሰብካዮ ርኸብ ኣይመርገም ኣይምርቓ ምርቓ!” ከም ዝብልዎ ግን፡ ኣብዚ ዝጠቐሰ ግዜ፡ ብሰሪ ኣብ ምሕደራኡ ዘጋጠሞ ሃጓፍ ክሳብ 2015 ዝቐጸለ ናብ ከቢድ ክሳራ’ዩ ኣቃሊዕዎ። ብዙሕ ክሳራ ድማ ኣጋጢምዎ። ብልሽት ዘጋጠመን ሚኒባሳቱ፡ እናተጸግዓ 5 ጥራይ ዝተረፋሉ ዓመተ 2014 ነቲ ትካል ዘይርሳዕ ዛንታ ሰኒዳ ዝሓለፈት እያ። ከም ሳዕቤን ናይቲ ዘጋጠመ ዘይቅርዑይ ኣካይዳ ከኣ፡ “እዚ ትካል ጠፊሹ’ዩ። ድሕሪ ደጊም ክበራበር ዝኽእል ስለ ዘይኮነ፡ ምዕጻዉ ተመራጺ’ዩ…!” ኣብ ዝተባህለሉ ደረጃ (መድረኽ) እውን ዘይወረደ ኣይኮነን። እዚ ምስ ኮነ፡ ብዝተገብረ ዘይሕለል ጻዕሪ ኣባላት ብርኪ፡ ኩሉም እቶም ነቲ ትካል ናብ ጥፍሽና ዝወስድ መንገዲ ዝተኸተሉ ሰራሕተኛታቱ፡ ናብ ሕጊ ብምቕራብ፡ ዝግባእ ሕጋዊ ስጒምቲ ተወሲዱሎም፡ ካብ ስራሕ ከም ዝባረሩ’ውን እዩ ተገይሩ። ሌ/ኮ ገረዝግሄር ተስፋገብርኤል (ባሻይ) ክትገብሮ ዝኸኣለት እናሰርሐት፡ ክትገብሮ ዘይከኣለት ድማ፡ ምስ ትካሎም ኣብ ዝተኣሳሰሩ ጒዳያት ናይቲ ትካል ዝጐደሎ እንታይ’ዩ፧ ዝምልኣሉ’ኸ እንታይ ኣለዉ፧ ብምልላይ፡ ሞያውያን ብምዕዳምን ዝተፈላለዩ መጽናዕቲታት ብምክያድን ብሓደ ወገን፡ ማዕረ-ማዕረኡ፡ ንሰራሕታኛታት ናይ’ቲ ትካል ቀጻሊን ዘየባትኽን ኣኼባታትን ጐስጓሳትን ብምክያድ ድማ በቲ ኻልእ፡ ትካሎም ካብ ዝወደቖ ተንሲኡ ትንፋስ ሰዂዑ ክሰርር ጥራይ ዘይኮነ፡ ደልዲሉ ክረግጽ እውን ኣኽኢልዎ’ዩ። እታ ቦርድ ቀጺላ ዝወሰደቶ ስጉምቲ፡ ሰሪ ብልሽት ካብ ስራሕ ወጻኢ ዝተጸግዓ 10ታት ሚኒባሳት ብኩንትራትን ካልእን ብዘገምታ ተጸጊነን ዳግማይ ስርሐን ክጅምራ ልዑል ወጻኢታትን ከቢድ ጻዕሪን ዝሓተተ ወፍሪ ክትገብር’ያ ተበጊሳ። እታ ነዚ ሓላፍነት ተሰኪማ ዝተበገሰት ቦርድ፡ ብዝገበረቶ ንጡፍ ምንቅስቓሳትን ዝተኸተለቶ ውርጹጽ ምሕደራዊ ኣገባብን ዝበዝሓ ካብተን ተበላሽየን ዓዲ ውዕል ብምዃን ወዲአን ተባሂለን ዝተጸግዓ ሚኒባሳት፡ 42 ግቡእ ጽገና ተገይሩለን ዳግም ናብ ስራሕ ብምውፋር፡ ንመጸገኒአን ዝወጸ ዕዳ ገንዘብ ኣብ ሓጺር ግዜ ከም ዝኽፈል ኮይኑ። ነዚ ነገር’ዚ ንምጽጻይ 9 ዝኣባላታ ቦርድ ተመሪጻ። እታ ቦርድ ነቲ ዘጋጠመን ነቲ ትካል ከኣ ናብ ናይ ኣስታት 10 ሚልዮን ናቕፋ ዝግመት ዝወረዶ ከቢድ ክሳራ ዘስዓበን ኣካይዳ ብምጽናዕ፡ ናብ መስርሕ ዳግመ ሕውየት ናይቲ ትካል’ያ ተጓይያ። ኣብዚ እታ ቦርድ፡ እቲ ትካል ናብ ፍጹም ምዕጻው ዘብጽሕ ደረጃ ዕንወት ቅድሚ ምውዳቑ፡ ፈለማ ካብ ዘካየደቶም ንጥፈታት ሓደ ከኣ፡ ምትእትታው ሓያል ስርዓተ ቊጽጽር’ዩ። ኣብ እትውንኖ ትካል ነገር እንተ ደኣ ፈኒኻዮም እሞ ድማ፡ ኣብ ደረጃ ካብ ቊጽጽርካ ወጻኢ በጺሖም፡ ጥፍኣት’ምበር ልምዓት ከምጽኡ ዝኽእሉ ኣይኮኑን። ካብዚ ነገር’ዚ ንምድሓን፡ ሓያል ምቊጽጻር ክህሉ ይግባእ። ኣባላት ሓዳስ ቦርድ’ውን ነዚ ብምርዳእ፡ ፈለማ ከምኡ’ያ ገይራ። ብዓቕማ ብኣባላቱ ኮነ በታ ዝተመርጸት ቦርድ ካብ ዝደቐቐት ክሳብ’ታ ዝዓበየት ምንቅስቓት ንብረት ናይቲ ትካል ምክትታል ብምግባር፡ ብኽልተ እግሩ ክረግጽ ስለ ዝጀመረ፡ ካብ 2016 ጀሚሩ ኣመቱ ናብ ወነንቲ ብርኪ ብምግባር፡ ብሰሪ ዘጋጠሞ ክሳራ ተቛሪጹ ዝነበረ ብጽሒት ኣባላት ብርኪ እናኸፈለ ናብዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ ክሓኵር ዘኽኣሎ እዚ ዝተጠቕሰ ሜላዊ ኣገባብ ኣካይዳ እዩ። በዚ ድማ፡ መዓልታዊ ኣስታት 30 ሚኒባሳት ብምውፋር፡ ብኽልተ እብረ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታትቱ እናዋፈረ መዓልታዊ ኣብተን ዝኸፈተን 15 መስመር ካብ ንግሆ ሰዓት 6፡00 ክሳብ ምሸት ሰዓት 10፡00 ን16 ሰዓታት ንተቐማጦ ኣስመራን ከባቢኣን ዘየባትኽ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ይርከብ። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 11


ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር “ፈርናንደዝ፡ ኣብ ማን ሲቲ እንተዝህሉ ባሎን ዲ’ኦር ምተዓወተ” “ፈርናንደዝ፡ ኣብ ማን ሲቲ እንተዝህሉ ባሎን ዲ’ኦር ምተዓወተ” ፖግባ ፖግባ ፖል ፖግባ፡ ሓለቓ ጋንታ ማንቸስተር ዩናይትድ - ብሩኖ ፈርናንደዝ፡ ኣብ ከም ብዓል ማን ሲቲ ዝኣመሰላ ዓበይቲ ክለባት ይጻወት እንተዝነብር፡ “ንባሎን ዲ’ኦር ክዕወተላ ምኸኣለ” ክብል እምነቱ ገሊጹ። ኣብ 2022 ደጊሙ ናብ ጁቬንቱስ ዝተመልሰ ፖግባ፡ ኣብ መስከረም 2023 ኣብ ደሙ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ስለዝተረኽቦ፡ ንኣርባዕተ ዓመታት ካብ ጸወታ ተኣጊዱ ነይሩ። ብዘይፍላጥ ከምዝወሰዶ ብምሕባር ይግባይ ኢሉ ተቐባልነት ብምርካቡ ግና፡ መቕጻዕቱ ናብ 18 ኣዋርሕ ጎዲሉሉ። ምስ ጋንታኡ ጁቬንቱስ ብናይ ሓባር ምርድዳእ ኣብ ሕዳር 2024 ዝተፈላለየ ፖግባ፡ ኣብ መጋቢት 2025 እገዳኡ ምስ ዛዘመ፡ ኣብ ሰነ 2025 ናብ ሞናኮ ተጸምቢሩ ክሳብ ሰነ 2027 ዘጽንሖ ውዕል ምፍራሙ ይዝከር። “ድሕሪ’ዚ ኩሉ ዘጋጠመኒ ደጊመ ኵዕሶ ምጽዋተይ ሕጉስ እየ።” ክብል ድማ፡ ኣብቲ ምስ ሪዮ ፈርዲናንድ ዝገበሮ ቃለ መሕትት ገሊጹ። ዓላሚ ቸልሲ ሊያም ሮሰኔሮ፡ ተባሪሩ ዓላሚ ቸልሲ ሊያም ሮሰኔሮ፡ ተባሪሩ ዓርሞሽሽ መርከብ ታይታኒክ ዝጠሓለትሉ ዓመት፡ ብሕማቕ ጉዕዞ ቸልሲ ተዘኪሩ! ዓርሞሽሽ መርከብ ታይታኒክ ዝጠሓለትሉ ዓመት፡ ብሕማቕ ጉዕዞ ቸልሲ ተዘኪሩ! ንፈርናንደዝ ‘ብሉጽ ተጻዋታይ’ ዝበሎ ፖግባ፡ ኣብ ዙርያኡ ዝሓሹ ተጻወትቲ እንተዝህልውዎ ነይሮም፡ ልዕሊ’ዚ ዝረኽቦ ዘሎ ናእዳ ምረኸበ በሃላይ እዩ። ኣብ 2016 ደጊሙ ካብ ጁቬንቱስ ናብ ማን ዩናይትድ ዝተመልሰ ፖግባ፡ “ብሩኖ፡ ኣብ ከም ማን ሲቲ ዝኣመሰላ ካልኦት ዓበይቲ ክለባት እንተዝህሉ፡ ምስቶም ንሽልማት ባሎን ዲ’ኦር ክዓትሩ ዝግመቱ ላዕለዎት ሰለስተ ተጻወትቲ ምሃለወ።” ኢሉ። “ፈርናንደዝ፡ ኣብ ኩሉ ክፋል ሜዳ ኣሎ። ድምጺ ኣለዎ፣ ወትሩ ይጎዪ፣ በሊሕ እዩ። ብክልተ ምትንካፍ ኮነ ብሓንቲ ክጻወት ይኽእል። ካብ ነዊሕ ክሃርም ይኽእል።” ዝበለ እዚ ፈረንሳዊ ኣከፋፋሊ፡ ተጻወትቲ ኣብ ናይ ውልቂ ሽልማት ኣብ ግምት ክኣትዉ እንተኾይኖም ግና፡ ምስ ዓበይቲ ክለባት ዋንጫ ክዓትሩ ከምዘለዎም ገሊጹ። “ዘይትዕወት እንተዄንካ፡ ብዛዕባኻ ኣይንሓስብን ኢና።” ድማ ኢሉ። ወዲ 31 ዓመት ፈርናንደዝ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ንቸልሲ 1ብ0 ኣብ ዝሰዓሩሉ ናይ ፕሪመር ሊግ ጸወታ፡ ማቲያስ ኩንያ ዘመዝገባ መዐወትቲ ሸቶ ባዕሉ ከምዝሃንደሳ ይዝከር፣ ናይዚ ወቕቲ መበል 18 ናይ ሸቶ ቀረባት እንግሊዛዊት ክለብ ቸልሲ፡ ሰሉስ ምሸት ናብ ብራይተን ተጓዒዛ ኣብ ዘካየደቶ ናይ ፕሪመር ሊግ ጸወታ፡ ብገፊሕ 3ብ0 ድሕሪ ምስዓራ ንዓላሚኣ ሊያም ሮሰኔሮ ኣባሪራቶ። እዚ ዓላሚ ቅድሚ ሰለስተ ወርሒ እዩ ንኢንዞ ማሬስካ ተኪኡ ናይ ሽድሽተ ዓመትን ፈረቓን ውዕል ፈሪሙ ነይሩ። ነዛ ጋንታ፡ ካሉም ማክፋርሌን፡ ክሳብ ምዝዛም እዛ ወቕቲ ብግዝያዊ ክመርሓ እዩ። እዛ ክለብ፡ 4 መጋቢት ንኣስቶን ቪላ 4ብ1 ምስ ሰዓረታ፡ ዛጊት ኣብ ዝሰዓቡ ሓሙሽተ ናይ ሊግ ጸወታ ኣይተዓወተትን ዘላ። ብተኸታታሊ ብኒውካስል ዓላሚ ናይዛ ክለብ፡ ድሕሪ’ዚ ናይ ብራይተን ስዕረት ንኣተሓሳስባን ብቕዓትን ተጻወትቱ “ዘይቅቡልን ክትከላኸለሉ ዘይትኽእልን” ብምባል ድሕሪ ምንቃፉ፡ ደገፍቲ ኣንጻሩ ተላዒሎም እዮም። ሌስተር ሲቲ፡ ናብ ታሕተዋይ ዲቪዥን ወሪዳ ሌስተር ሲቲ፡ ናብ ታሕተዋይ ዲቪዥን ወሪዳ


ኣብ ሻምፕዮንሺፕ (ካልኣይ ዲቪዥን ኵዕሶ እግሪ እንግሊዝ) ክትጻወት ዝሓገየት ሌስተር ሲቲ፡ ናብ ሳልሳይ ዲቪዥን ክትወርድ ተቐሲባ - ድሕሪ’ቲ ሰሉስ ምሸት ምስ ሃል ሲቲ 2ብ2 ምፍልላያ። ዝመጽእ ወቕቲ መሳርዓ ኣደልዲላ ክትቀርብ ኣንቂላ ዘላ ማን ዩናይትድ፡ ንኣከፋፋሊ ሪያል ማድሪድ - ኣውሬሌን ቾመኒ ኣብ ራዳራ ኣእትያቶ ኣላ - ብመሰረት ናይ ዓዲ እንግሊዝ ጸብጻባት። ልዑል ቆላሕታ ገይራትሉ ትርከብ። ዩናይትድ፡ መተካእታ ካሲሜሮ ክኾና እያ - ነዚ ወዲ 26 ዓመት ፈረንሳዊ ጠሚታቶ ዘላ። ኣብ ሞናኮ እንከለዉ’ውን ተገዲሳትሉ ነይራ - ንሱ ግና፡ ኣብ ክራማት 2022 ንማድሪድ መሪጹ ተጸምቢሩዋ። ምትራፍ ሌስተር ኣገራሚ ዝገበሮ፡ ዝሓለፈ ወቕቲ መበል 18 ደረጃ ሒዛ ካብ ፕሪመር ሊግ ድሕሪ ምውራዳ፡ ሓንቲ ወቕቲ ጸኒሓ ናብ ሳልሳይ ዲቪዥን ትወርድ ምህላዋ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ወቕቲ ኣብ መስመር መጥቃዕቲን ሓላዊ ልዳትን ወፍሪ ዘካየደት እዛ ሪያል ማድሪድ፡ ነዚ ክሳብ ሰነ 2028 ዘጽንሖ ውዕል ዘለዎ ተጻዋታያ፡ ተወሳኺ ውዕል ከተፈርሞ ድሌታ እዩ። ምናልባት ግና፡ ምስ’ዚ ኣብዚ ወቕቲ ዘይዕዉት ግዜ ተሕልፈሉ ዘላ እዋን፡ ገለ ተጻወትቲ ካብ ሕቑፋ ከተጕድል ስለ እትኽእል፡ ዩናይትድ፡ ከምቲ ንካሲሜሮ ካብዛ ጋንታ ዘፈረመቶ ንቾመኒ ከተግዕዞ ክትፍትን ግምት ኣሎ። እዛ ጋንታ፡ ኣብ 2015-16 ካብ ትጽቢት ወጻኢ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ምልዓላ ይዝከር። እንሆ ድሕሪ 10 ዓመታት ክልተ ዲቪዥን ንታሕቲ ከተንቆልቁል ተቐሲባ ኣላ። ብራይዝወይት፡ ዳግማይ ኣብዚ ወቕቲ . . . ብራይዝወይት፡ ዳግማይ ኣብዚ ወቕቲ . . . ተኸላኻሊ ኤቨርተን - ጃራድ ብራይዝወይት፡ ዳግማይ ኣብዚ ወቕቲ ክጻወት ትጽቢት ከምዘይግበረሉ ተገሊጹ - ድሕሪ’ቲ ሰንበት ዘጋጠሞ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ። ኣብ ክራማት 2022 ናብዛ ጋንታ ዝተጸምበረ ብራዚላዊ ካሲሜሮ፡ ምስ ምዝዛም’ዛ ወቕቲ ውዕሉ ወዲኡ ብናጻ ክፋኖ ምዃኑ፡ ዝሓለፈ ወርሒ ሓቢሩ እዩ። እዚ እንግሊዛዊ፡ ኣብቲ ብሊቨርፑል ዝተሳዓሩሉ ናይ መርሲሳይድ ደርቢ ጸወታ እዩ፡ ማህረምቲ ኣጋጢምዎ ኣብ መበል 87 ደቒቕ እናነብዐ ብባሬላ ተጸይሩ ክወጽእ ተቐሲቡ። ጋንታ፡ ዝመጽእ ክረምቲ መስመር ምክፍፋላ ከተዐንትር መዲባ ትርከብ። ናይ ፕሪመር ሊግ ተመኩሮ ዘለዎም ኣከፋፈልቲ - ኢሊዮት ኣንደርሰን ናይ ኖቲንግሃም፡ ካርሎስ ባለባ ናይ ብራይተን ከምኡ’ውን ናይ ክሪስታል ፓላስ ኣዳም ዋርቶን ቀጻሊ ምስዛ ጋንታ ተኣሳሲሮም ይለዓሉ እዮም።


ድሕሪ ጸወታ ተደጊፉ ካብ ሜዳ ክወጽእ ዝተራእየ ብራይዝወይት፡ ንቀዳሞት ሓሙሽተ ኣዋርሕ ናይዚ ወቕቲ፡ ሰሪ ተመሳሳሊ ናይ ጭዋዳ ጸገም ክኸስሮ ተቐሲቡ ነይሩ። ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ጥቅምቲ መብጣሕቲ ድሕሪ ምክያዱ ከኣ፡ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ እዩ ናብ ጸወታ ተመሊሱ። ሎሚ ሎሚ ሊግ ዞባ ማእከል ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ስታድዩም ሊግ ዞባ ማእከል ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ስታድዩም ኣብዚ እዋን ከኣ፡ እዛ ጋንታ፡ ጠመተኣ ካብ ዓዲ እንግሊዝ ኣሕሊፋ፡ ኣብ ስጳኛ ከተተኵር ጀሚራ ኣላ። ኣብ ከተማ ማድሪድ ንተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ ቾመኒ ድማ ኣስመራ ኣስመራ ማይ ተመናይ - ኩባንያ ሰምበል 1፡30 ድ.ቀ ማይ ተመናይ - ኩባንያ ሰምበል 1፡30 ድ.ቀ ኣልታሕሪር - ኣስመራ ቢራ 3፡30 ድ.ቀ ኣልታሕሪር - ኣስመራ ቢራ 3፡30 ድ.ቀ


ክለብ ስፖርቲን ናብዛ እንግሊዛዊት ክለብ ብ47 ሚልዮን ፓውንድ ተጸምቢሩ። ዛጊት ኣብ 322 ዝተፈላለዩ ግጥማት ክውክላ እንከሎ፡ 106 ሸቶታት ኣመዝጊቡላ ኣሎ። በዚ ከኣ፡ ምስቶም ብ20 ቀረባት ኣብ ታሪኽ ናይዚ ሊግ ኣብ ቅድሚት ዝርከቡ ቴሪ ሄንሪን ኬቨን ደ ብሩይነን ክመዓራረ፡ ክልተ ቀረባት (Assist) ይተርፎ። ኣብ መሳልል ፕሪመር ሊግ ሳልሰይቲ ዘላ ማን ዩናይትድ፡ ሓሙሽተ ግጥማት ተሪፉዋ ብምህላዉ ከኣ፡ ክመዓራረዮም ወይ ክሓልፎም ትጽቢት ይግበረሉ። “ነዛ ክለብ ናብ ዝለዓል ደረጃ ይመርሓ ኣሎ” ተባሂሉ ኣቐዲሙ ብሓላዊ ልዳት ማን ዩናይትድ ሰነ ለመንስ ዝተወደሰ ፖርቱጋላዊ ብሩኖ ፈርናንደዝ፡ ኣብ ጥሪ 2020 ካብ ሃገሩ 1ብ0፡ ብኤቨርተንን ማን ሲቲን ብተመሳሳሊ 3ብ0፡ ብማን ዩናይትድ 1ብ0፡ ብቕድሚ ትማሊ ከኣ፡ ብብራይተን 3ብ0 ተሳዒራ። ንዓመታት ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፋ ደረጃ ንምሓዝ ኣብ እተካይዶ ዘላ ቅልስ፡ ሰሪ’ዚ ተደጋጋሚ ስዕረት ኣብ ሓደጋ ኣትዩ ኣሎ። ንናይ መወዳእታ ኮታ ሻምፕዮንስ ሊግ ሓሙሸይቲ ኮይና ሒዛቶ ዘላ ሊቨርፑል፡ ካብ ቸልሲ ሓንቲ ጎደሎ ጸወታ እንከለዋ፡ ብሸውዓተ ነጥቢ በሊጻታ ትርከብ። በዚ ድማ፡ ንሓሙሽተ ተኸታተልቲ ናይ ሊግ ግጥማት ሸቶ ከየመዝገበት ክትሰዓር ንፈለማ ግዜኣ እዩ - ድሕሪ 114 ዓመታት። ኣብቲ ናይ ዓመተ 1912 ሕማቕ ጉዕዞኣ፡ ዓርሞሽሽ መርከብ ታይታኒክ ዝጠሓለትሉ (15 ሚያዝያ 1912 እያ ጥሒላ) ብምንባሩ ከኣ፡ ገለ ተዓዘብቲ፡ ምስኣ ብምትእስሳር ‘እዛ ጋንታ ቀስ ብቐስ ንታሕቲ ትጥሕል ኣላ’ ክብሉ ገሊጾም። ብ48 ነጥቢ ሻውዐይቲ ተሰሪዓ ዘላ ቸልሲ፡ ኣብ ናይ 142 ዓመታት ታሪኻ ከኣ፡ ንካልኣይ ግዜ ናብ ሳልሳይ ዲቪዥን ወሪዳ ኣላ - እዛ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ወቕቲታት ካብ 82 ግጥማት 17 ጸወታታት ጥራይ ዝተዓወተት ክለብ። ድሕሪ እዚ ናይ ሕጂ ማህረምቲ ኣብ ዝተገብረሉ መርመራ ግና፡ መጥባሕቲ ኣየድልዮን እዩ - ብመሰረት ሓበሬታ ኤቨርተን። ናይ ተሃድሶ ግዜ’ውን፡ ኣብ ናይ መለማመዲ ሜዳኣ ክጅምሮ ምዃኑ ወሲኻ። እዚ ማህረምቲ፡ ነዚ ወዲ 23 ዓመት ተጻዋታይ ከቢድ ጓሂ እዩ። ምኽንያቱ፡ ንፈለማ ግዜ ንሃገሩ ኣብ ዋንጫ ዓለም ክውክላ ልዑል ተስፋ ኣንቢሩ እንከሎ ስለዘጋጠሞ። መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 12


ኢራን፡ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ኣብ ልዕሊ ዝንቀሳቐሳ ዝነበራ ሰለስተ ናይ ጽዕነት መራኽብ መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመት ጸብጻባት ናይ’ታ ሃገር ሓቢሮም። እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ካብ’ተን ሰለስተ መራኽብ ነተን ክልተ ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር ድሕሪ ምውዓሉ፡ ናብ ገማግም ባሕሪ ሃገሩ ከም ዘጸገዐን ኣረዲኡ። ትራምፕ፡ ትማሊ ሰሉስ ነቲ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ንዘይተወሰነ ግዜ ከም ዘናውሖ ድሕሪ ምግላጽ፡ ወከልቲ ኣመሪካን ኢራንን ኣብ ፓኪስታን ቅድሚ ንኻልኣይ ግዜ ምርኻቦም፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ጸቕጢ ንምፍጣር ዝግበር ዘሎ ዕጽዋ መራኸብ ክቕጽል ምዃኑ ኣፍሊጡ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣማኻሪ ኣፈ- ጉባኤ ፓርላማ ኢራን፡ “ምንዋሕ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ዋላ ሓንቲ ትርጉም የብሉን፡” ድሕሪ ምባል፡ “ምንዋሕ ናይቲ ስምምዕ፡ ንሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ዝኸውን ዝያዳ ግዜ ንምርካብ ዝዓለመ ተንኮል እዩ፡” ክብል ነጺጉዎ ኣሎ።


ኮንጎ ንምስፋር ዝዓለመ መደብ መብርሂ ከም ዝሃብዎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ እዚ ድማ ኣብ’ታ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብዘሎ ዘይውሕስነት ቅቡል ከም ዘይኮነ ገሊጹ። ትራምፕ ንኣፍጋኒስታን ኣብ ዝርዝር ናይ’ተን ናይ መገሻ እገዳ ዘለወን 12 ሃገራት ከም ዘስፈራ ይዝከር። ካብ ሽዑ ጀሚሩ ድማ ንኣፍጋናውያን ዝወሃብ ቪዛ ደው ከም ዝበለ ይሕበር። ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብ ቀጠር ተዓጽዮም ንዝጸንሑ ቪዛ ኣመሪካ ዝጽበዩ 1,100 ኣፍጋናውያን ናብ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ንምስግጋር፡ ምስ መንግስቲ ናይ’ታ ሃገር ይዘራረብ ከም ዘሎ ተሓቢሩ። እቶም ኣፍጋናውያን ኣብ ቀጠር ኣብ ዝርከብ መደበር ሰራዊት ኣመሪካ ተዓቚቦም ዘለዉ ኮይኖም፡ ናብ ኣመሪካ ክኣትዉ መስርሕ ቪዛ ስደተኛታት ንምፍጻም ናብ ቀጠር ከም ዝተሰጋገሩ ይሕበር። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር፡ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ሓደ ብማእከላይ ወኪል ስለያ (CIA) ዝድገፍ ኣባል ንኡስ ወተሃደራዊ ሓይሊ ዝነበረ ኣፍጋናዊ፡ ንኽልተ ኣባላት ሃገራዊ ሓለዋ ኣመሪካ ብጥይት ድሕሪ ምቕታሉ፡ ንኹሎም ዜጋታት ኣፍጋኒስታን ዝኸውን መስርሕ ቪዛ ስደተኛታት ደው ከም ዘበሎ ይፍለጥ። መስራትን ፕረዚደንትን ናይ’ቲ ‘Afghan nEvac’ ዝተባህለ ንመሰል ኣፍጋናውያን ዝጣበቕ ማሕበር - ሻውን ቫንዳይቨር ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሰበ ስልጣን ኣመሪካ፡ ብዛዕባ እቲ ንኣፍጋናውያን ኣብ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ ምምሕዳር ኣፈኛ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ኢመይል መልእኽቲ፡ “ንኣፍጋናውያን ኣብ ሳልሳይ ሃገር ዳግማይ ምስፋር፡ ካብ ኣፍጋኒስታን ወጻኢ ሓድሽ ህይወት ንኽጅምሩ ዕድል ዝህብ እወታዊ ፍታሕ ክኸውን እዩ፡” ኢሉ። መንግስቲ ኮንጎ ግን፡ ነቲ ጉዳይ ብዝምልከት ንዝቐረበሉ ሕቶ ብቕጽበት መልሲ ኣይሃበሉን ዘሎ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ማ.ት.ኣ-176 ቁ. 25፡ ከባቢ ሲነማ ዳንተ 126003 ዕለት ዕለት ቤት መሸጣ መድሃኒት ኣፍሪቃ 23/04/2023 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


ጀርመናዊ መንገዲ ኣየር ሉፍታንዛ፡ ኣብ ዝቕጽል ክረምቲ 20 ሽሕ ናይ ሓጺር ርሕቀት በረራታት ደው ከብል ምዃኑ ሓቢሩ። ንምሽፋን ዋጋ ትኬት ከም ዝወሰኽሉ ተገሊጹ። እቲ ግጭት ናይ ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፡ ገያሾ ተወሳኺ ወሰኽ ዋጋ ትኬትን ዝያዳ ዝተሰረዙ በረራታትን ክጽበዩ ከም ዘለዎም ተንተንቲ ኣጠንቂቖም። እቲ መንገዲ ኣየር ነዚ ዝገለጸ፡ ብሰንኪ ምውሳኽ ዋጋ ነዳዲ፡ ሉፍታንዛ ኣብ ዘካይዶ በረራታት ክሳራታት የጋጥሞ ከም ዘሎ ድሕሪ ምእማኑ እዩ። ወሽመጥ ዓረብ ቀንዲ ምንጪ ነዳዲ ኣቬሽን ኮይኑ፡ ኣስታት 50 ሚእታዊት ካብቲ ናብ ኤውሮጳ ዝኣቱ ነዳዲ ይሽፍን። ኲናት ኣመሪካን እስራኤልን ምስ ኢራን ካብ ዝጅምር ንደሓር ዋጋ ነዳዲ ነፈርቲ ብዕጽፊ ብምውሳኹ፡ በረራታት ብደረጃ ዓለም ክጎድል ኣገዲዱ ከም ዘሎ ይፍለጥ። እቲ ዝበዝሐ ክፋሉ ብመንገዲ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝመጽእ ኮይኑ፡ ኢራን ንመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን መልሰ ግብሪ ንምሃብ ክትብል ብኣድማዒ መንገዲ ዓጽያቶ ትርከብ ከይ.ኤል.ኤም- ፈረንሳን ደልታን ዝርከብዎም ሓያሎ ካልኦት መንገዲ ኣየራት እውን፡ ንገለ በረራታቶም ንግዚኡ ከቋርጹዎ እንከለዉ፡ ገለ መንገዲ ኣየራት ድማ ነቲ ዘጋጥሞም ዘሎ ክሳራታት ሉፍታንዛ፡ ምቊራጽ ናይቶም ቀዳሞት 120 በረራታት ትማሊ ሰሉስ ተግባራዊ ከም ዝኾነ’ውን ገሊጹ ኣሎ።


ባይቶ ብሪጣንያ፡ ካብ 1 ጥሪ 2009 ንደሓር ዝተወልዱ መንእሰያት ኣብ ምሉእ ህይወቶም ሽጋራ ከይገዝኡ ዝኽልክል ሓድሽ እማመ ከም ዘጽደቐ ተሓቢሩ። እቲ እማመ፡ ዝመጽእ ሰሙን ካብ ንጉስ ናይታ ሃገር ፍቓድ ምስ ዝረክብ ሕጊ ክኸውን እዩ። ሕጊ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ከኣ፡ ሚኒስተራት ንፍርያት ትምባኾ፡ ኤለክቶኒካዊ ሽጋራን ኒኮቲንን፡ እንተላይ ንመኣዛታቶምን መዐሸጊኦምን ናይ ምቁጽጻር ሓድሽ ስልጣን ክህልዎም እዩ። እቲ እማመ፡ ኣካል ናይ’ቲ ንዓመታት ዝቐጸለን ካብ ምትካኽ ናጻ ወለዶ ንምፍጣር ዝዓለመን ጻዕሪ ሚኒስተራት ናይታ ሃገር እዩ። ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ጥዕናን ማሕበራዊ ክንክንን ዌስ ስትሪቲንግ፡ ጥዕና ህዝቢ ንምሕላውን ብሰንኪ ምትካኽ ሽጋራ ዝስዕብ ጉድኣት ንምንካይን ዝዓለመ እማመ ትምባኾን ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራን (ቬፕ) ኣብ 2024 ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣቕሪቡ ነይሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ መላእ ብሪጣንያ ካብ ትኪ ናጻ ዝኾኑ ዞባታት ንምስፋሕ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ፡ ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራ ኣብ መጻወቲ ቦታታት፡ ህጻናት ኣብ ዘለዉወን መካይን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ኣብያተ ትምህርትን ሆስፒታላትን ክኽልከል እዩ። ምክልኻል ካብ ፍወሳ ከም ዝቐልል ዝሓበረ እቲ ብዓል ስልጣን፡ እቲ እማመ ህይወት ከም ዘድሕንን ኣብ ብሪጣንያ ዝርከቡ ህጻናት ድማ ኣካል ናይ’ቲ ቀዳማይ ካብ ምትካኽ ናጻ ዝኾነ ወለዶ ከም ዝኾኑን ኣረዲኡ።


ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ፡ ብ16 ሚያዝያ ምስ መሓውራት ምምሕዳር፡ ኣካላት መንግስትን ወከልቲ ሓረስቶትን ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ብምርኻብ፡ ኣብ ምምሕዳራዊ ጉዳያትን ትግባረ መደባት ልምዓትን ዘትዩ። ኣብ’ቲ ርክብ፡ ኣምባሳደር ማሕሙድ፡ ኣብ መደባት ልምዓት፡ ሕርሻዊ ቅድመ- ምድላዋት፡ ከምኡ’ውን ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ክኽተሎ ዝግባእ ኣገባብ ኣሰራርሓ ኣመልኪቱ ዝርዝራዊ መብርህን መምርሒ ስራሕን ሂቡ። ኣምባሳደር ማሕሙድ ኣስዒቡ፡ ምጥርናፍ ዓድታት ብዝተጸንዐ ኣገባብ ክድፋኣሉ፣ ግብሪ መንግስቲ ብግቡእ ክእከብን ንቕሓት ከፈልቲ ግብሪ ዘዕብዩ መደባት ብሰፊሑ ክትግበሩን፣ ነቕልን ምድልዳል ናይ ሕርሻ መሬትን ዘጠቓልል ሕርሻዊ ቅድመ- ምድላዋት ክሰላሰል፣ ኣብ ምሕደራ ማይ ዝርአ ሸለልትነት ክውገድን ዕቱብ ቁጽጽር ክግበረሉን፣ ኣብ ተጠቃምነት ክረምታውን መስኖኣውን ሕርሻ ኣፍራይነት ዘተባብዕ ኤርትራዊ ማሕበረኮማት ኣብ ስዊዘርላንድ፡ ሽወደን፡ ኣመሪካን ቐጠርን፡ ኣብ ሃገራዊ ጉዳያት ዘተኰረ ንጥፈታት ኣካዪዶም። በዚ መሰረት፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ባዝል፡ ልጓኖ፡ ሉዘርንን ጀነቫን - ስዊዘርላንድ፡ መደባት መኸተን ልምዓትን ንምዕዋትን ተራኦምን ኣበርክቶኦምን ንምዕዛዝን ዝዓለመ ህዝባዊ ሰሚናራት ኣካዪዶም። ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣቶ እስማዒል መሓመድኑር፡ ኣብ ኤርትራ ብመትከል ርእሰ-ምርኰሳ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ንምስፋሕን ቁጠባዊ ሓርነት ንምርግጋጽን ዝካየድ ዘሎ ልምዓታዊ መደባት፡ ኣብ መነባብሮ ህዝቢ ብሓፈሻ ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ድማ ብፍላይ ፈጢርዎ ንዘሎ መስተርሆ ኣመልኪቱ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። “ውዳበ ቀንድን መሰረትን ናይ ኩሉ መደባትና’ዩ” ዝበለ ኣቶ እስማዒል፡ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ዜጋታት፡ ኣካል ናይ’ቲ ዝትግበር ኩለንትናዊ ሃገራዊ መደባት ንክኾኑ፡ ንቕሓቶም ኣበሪኾምን ሓድነቶም ኣስጢሞምን፡ ኣብ ምሕያልን ምስፋሕን ውዳበታት ኣተኲሮም ክሰርሑ ብምዝኽኻር፡ ፕሮጀክት ኣሕዳሪት ቤት- ትምህርቲ ኣቑርደት ንምዕዋት ንዝገበርዎ ምሕደራ ክተኣታቶ፣ ከምኡ’ውን ብርሰት ኣግራብ ንምክልኻል ልዑል ቈላሕታ ተዋሂቡ ክስራሕ ኣተሓሳሲቡ። ምስ መዓላ መሬት ሕርሻ፡ መንበርን ንግዳዊ ትካላትን ተተሓሒዞም ዝለዓሉ ሕቶታት፡ ኣብ ብቑዕ ሰነዳት ዝተመርኰሰን ንኣዋጃትን መምርሒታትን መዓላ መሬት ኣብ ግምት ዘእተወን ምላሽ ክወሃቦ ዘተሓሳሰበ ኣምባሳደር ማሕሙድ፡ ኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ኣነባበርቲ ዓድን ኣካላት መንግስትን ዘይሕጋዊ መዓላ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ጽፉፍን ስሉጥን ቈንስላዊ ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ተኣታትዩ ንዘሎ ኣገባብ ስራሕ ብምምጓስ፡ ንዝያዳ ኣድማዕነት ጎስጓስ ክግበረሉ ተላብዮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሃገራት ስካንዲነቭያ ኣቶ መሓመድ-ዓሊ መሓመድ-ስዒድን ሓላፊ ቈንስላዊ ጉዳያት ኣቶ የማነ ኣበራን ንነበርቲ ከተማ ኡምዮ - ሰሜን ሽወደን ኣብ ዝገበርዎ ሰሚናር፡ ቀንዲ ኣተኵሮ ውዳበታት 4ይ ግንባር፡ ምድልዳል ኤርትራዊ ኮማትን ምሕያል ሃገራዊ መደባትን ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ኩለን ውዳበታት ብዕቱብ ክሰርሓሉ ኣዘኻኺሮም። ንሳቶም ኣስዒቦም፡ ቈንስላዊ ኣገልግሎት ንምሃብ ዝተኣታተወ ኣገባብ ኣሰራርሓ ርኡይ ፍታሕ ኣምጺኡ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ሓሓሊፉ ዝርአ ሕጽረታትን ብድሆታትን ንምቅላል፡ ሽማግለ ከተማታት ንዝገብርኦ ዘለዋ ምትሕግጋዝ ሞጒሶም። ብኻልእ ወገን፡ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣመሪካውያን ዞባ ማእከላይ ምዕራብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብ18 ሚያዝያ ዓመታዊ ዋዕላኡ ኣብ ዓድን ኣካላት መንግስትን ብምውህሃድን ክሳብ ታሕቲ ዝወርድ ኣወዳድባ ብምትእትታውን ይስራሕ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ማሕበረ-ኮማት ኤርትራ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ኣካዪዶም መሬት ኣብ ምግታእ ኣጃሞም ከበርክቱ ጸዊዑ። ከተማ ቺካጎ ኣቃኒዑ። ኣብ’ቲ ካብ 13 ከተማታት ዝተወከሉ ኣባላት ዝተሳተፍዎ ዋዕላ፡ ኣብ 2025 ዝተሰላሰለ ውድባዊ ንጥፈታት ብምግምጋም ውጥን መደባት ስራሕ 2026 ድሕሪ ምሕንጻጽ፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኣመሪካ ኣቶ ብርሃነ ገብረሂወት፡ “3 ተግባራት ፖለቲካዊ ስራሕ ህዝባዊ ግንባር” ብዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ትምህርቲ ሂቡ። ግዝያዊ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ኣቶ ኣረጋይ መብራህቱ ብወገኑ፡ ብደረጃ ዞባ ዝወጹ ልምዓታውን ምምሕዳራውን መደባት ንምዕዋት፡ ምስ ኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ኣነባበርቲ ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ ትግባረ መደባት ስራሕ 2026 ኣብ’ቲ ትምህርቲ ምርኩስ ዝገበረ ክኸውን ተማሕጺኖም። ብዘይካ’ዚ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ኣ’ደውሓ - ቐጠር፡ “ክብርታትና ድርዕና” ብዝብል ቴማ 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ነቲ ዕለት ብዘንጸባርቕ ምዕሩግ መሰናድኦታት ጸንቢሎም። ብ17 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ ጽንብል፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ቐጠር ኣቶ ዓሊ ኢብራሂምን ኣደ-መንበር ሃማደኤን ንታሪኻዊ ተራ ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ንናጽነት፡ ምኽባር ልኡላውነትን ህንጸት ሃገርን ድሕሪ ምግላጽ፡ ከም’ቲ ብቃልሳ ማዕርነታ ዘረጋገጸት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ጽላታት ዝሰላሰል ዘሎ መደባት ንምዕዋት ውፉይ ኣበርክቶ ተካይድ ከምዘላ ገሊጾም።


ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ ትሑት ጸቕጢ ደም ምስ ዋሕዲ ደም ምትእስሳር ኣለዎዶ፧ ሓደ ሰብ ንባብ ዓቐን ጸቕጢ ደሙ ምስ ዝትሕት፡ ብልምዲ ደመይ ውሒዱ ክብል ይስማዕ እዩ። እዚ ግና ቅኑዕ ኣገላልጻ ኣይኮነን። ዋሕዲ ደም ብሕክምናዊ ኣገላልጻ ‘ኣነሚያ’ (anemia) ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ። ‘ኣነሚያ’ ኣብ ደምና እኹል ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ወይ ሄሞግሎቢን ንዘይምህልው ዘመልክት ጥዕናዊ ጸገም እዩ። እዚ ጸገም’ዚ፡ ኣብ መላእ ኣካላትና ዝርከቡ ኣካላት እኹል ኦክጅን ከይረኽቡ ይገብር። ትሑት ጸቕጢ ደም፡ ‘ሃይፖተንሽን’ (hyp potension) እዩ ዝበሃል። ልቢ ናብ መላእ ኣካላትና ትልእኮ ደም ምስ ዝጎድል ዝርአ ጸገም እዩ። ትሑት ጸቕጢ ደም ዝበሃል ንባብ ካብ 90/60 ምስ ዝጎድል እዩ። ክልቲኦም ጥዕናዊ ጸገማት ቀጥታዊ ምትእስሳር ግና ኣለዎም። ሕማም ‘ኣነሚያ’ ቀልጢፍካ ብግቡእ ክፍወስ ምስ ዘይክእል ትሑት ጸቕጢ ደም ክህልወካ ንዘሎ ተኽእሎ የዛይድ። ክልቲኦም ዘርእይዎ ምልክታት’ውን ተመሳሳልነት ስለ ዘለዎ፡ ንምልላዩ ግቡእ ሕክምናዊ መርመራ ምክያድ የድሊ። ይጽዋዕ። ሓደ በጽሒ ኣብ ‘ሃይፖተንሽን’ ኣትዩ ክንብሎ እንተዄንና፡ ንባብ ጸቕጢ ደሙ ትሕቲ 90/60 ክኸውን ኣለዎ። ጸቕጢ ደም፡ ደምና ብሻምብቆታት ኣርተሪ ክሓልፍ እንከሎ ዘድልዮ ሓይሊ እዩ ዘመልክት። ጸቕጢ ደም ብኽልተ ነገራት እዩ ዝልካዕ - ልቢ ኣብ ትሃርመሉ ግዜን ኣብ መንጎ ህርመት ዘሎ ልቢ እተዕርፈሉ ግዜን። ዓይነታት ትሑት ጸቕጢ ደም ዓይነታት ትሑት ጸቕጢ ደም ሓያሎ ዓይነት ትሑት ጸቕጢ ደም እዮም ዘለዉ። ብመዓስ የጋጥሙን ጠንቆምን ይፈላለ እዩ። ልቢ ኣብ እትገብሮ ነፍሲ - ወከፍ ትርግታ፡ ናብ ሻምብቆታት ኣርተሪ ደም ትጭንጉዕ እያ። ልቢ ደም ኣብ እትጭንጉዓሉ፡ ጸቕጢ ደም ዝለዓለ ይኸውን። እዚ፡ ‘ጸቕጢ ሳይስቶሊክ’ (systolic pressure) ንብሎ። ልቢ ኣብ ነፍሲ - ወከፍ ምጭንጓዕ ዘለዋ ዕረፍቲ ጸቕጢ ደም ይጎድል። እዚ ድማ፡ ‘ጸቕጢ ድያስቶሊክ’ (diastolic pressure) ንብሎ። ‘ኦርቶስታቲክ’ - Orthostatic ‘ኦርቶስታቲክ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ጸቕጢ ደም፡ ኮፍ ኢልና ወይ ተጎምቢና ጸኒሕና ሃንደበት ደው ክንብል እንከለና ዘጋጥም እዩ። እዚ ከምዚ ክንከውን ዝገብር ድማ፡ ኣብቲ ጸቕጢ ደም ናይ ንጣብ ምቅይያራት - ጸቕጢ ስያስቶሊክ፡- ቨንትሪክል ዝተባህለ ክፍሊ ልቢ ተጨቢጡ፡ ደም ብመንገዲ ሻምብቆ ኣርተሪ ንዝሓልፈሉ ሓጺር ግዜ ይልክዕ። እዚ ምሉእ ሰብነትና እኹል ደም ከም ዝረክብ ዝገብር እዩ። - ጸቕጢ ዲያስቶሊክ፦ ልቢ ኣብ መንጎ ተካይዶ ህርመት ንዘሎ ናይ ዕረፍቲ እዋን ይልክዕ። ዲያስቶሊክ፡ ኮሮናሪ ዝተባህለ ክፋል ልቢ ደም ከም ዝመልእ ብምግባር፡ ልቢ እኹል ቀረብ ደም ክትረክብ ዝገብር ግዜ እዩ። ትሑት ጸቕጢ ደም ትሑት ጸቕጢ ደም ትሑት ጸቕጢ ደም፡ ጽርውርው ዘብል ስምዒት እዩ ዝፈጥር። ድሕሪ ምምጋብና፡ ካብ ኮፍ ዝበልናሉ ተላዒልና ደው ክንብል እንከለና፡ ርእስና ጽርውርው ክብለና ኣስተብሂልና ኣለና። እዚ ብሰንኪ ትሑት ጸቕጢ ደም እዩ ዘጋጥም። ትሑት ጸቕጢ ደም ምስ ዝተፈላለዩ ጥዕናውን ባህርያውን ኩነታት ተኣሳሲሩ ይመጽእ እዩ። ጸቕጢ ደምና ንምግላጽ ክልተ ቁጽርታት ኢና ንጥቀም። እቲ ላዕለዋይ (ተመቃላይ) ቁጽሪ፡ ንናይ ስያስቶሊክ ንባብ የመልክት። እቲ ታሕተዋይ (መቓሊ) ድማ ንናይ ‘ሲያስቶሊክ’ ንባብ የመልክት። ጸቕጢ ደምና ንቡር ክኸውን ጽቡቕ ዩ። ትሕቲ 120/80 ክኸውን እዩ ዝምከር። ስለ ዝፍጠር እዩ። ብእንገብሮ ምቅይያር ናይ ኣቃውማ ዘጋጥም ብምዃኑ’ውን ‘ፖስቹራል ሃይፖተንሽን’ (postural hyp potension) ተባሂሉ ይጽዋዕ እዩ። ኣካላትና ምስቲ ንገብሮ ምቅይያር ናይ ኣቃውማ ክመዓራረ፡ ሰንከልከል ክንብል ወይ ጽርውርው ክብለና ንቡር ይኸውን። ስለዚ እዩ ድማ ገለ ሰባት ኮፍ ኢሎም ክትንስኡ እንከለዉ ናብ ሰማይ ምጥማት ዝመርጹ። ትሑት ጸቕጢ ደም እንታይ ማለት እዩ? ልቢ ኣብ እተካይዶ ነፍሲ-ወከፍ ህርመት፡ ደም ብመንገዲ ኣርተሪ ተደፊኡ ከም ዝጭጓዕ እያ ትገብር። ደም ብመንጽር መናድቕ ሻምብቆ ኣርተሪ ተደፊኡ ንኽወጽእ ዝፍጠር ሓይሊ፡ ጸቕጢ ደም (blood pressure) ይበሃል። ጸቕጢ ደምና ልዕሊ ንቡር ዝተሓተ ክኸውን ግን የብሉን። ብቐሊሉ ከም እትደክምን እትድንዝዝን እዩ ዝገብር። ኣብ ገለ ኩነታት’ውን ንዝበኣሰ ጥዕናዊ ጸገም ከቃልዓካ ይኽእል እዩ። ብሕክምናዊ ኣገላልጻ ትሑት ጸቕጢ ደም - ‘ሃይፖተንሽን’ (hypotension) ተባሂሉ ‘ኦርቶስቲክ ሃይፖተንሽን’ ልሙድ ተርእዮ ናይ ዋሕዲ ጸቕጢ ደም እዩ። ኣብ ዝኾነ ክሊ ዕድመ ንዝርከብ ሰብ ክጸሉ ዝኽእል እዩ። ዝያዳ ግና ኣብ ኣባጽሕን ዝሸምገሉ ሰባትን ይርአ። ዕድመን ነፍሰ- ጾር ምዃንን’ውን ንባዕሉ ጠንቂ ዋሕዲ ጸቕጢ ደም ኮይኑ ይጥቀስ እዩ። ጸቕጢ ደም ብነካይዶ ንጥፈታት፡ ክብን ለጠቕን ክብል ንቡር እዩ።


ንስርዓተ መትኒ ዝትንክፉ ከም ሕማም ምንፍጥፋጥ ሰብነት (Parkinson’s dise ease) ከምኡ’ውን ሕማም ሽኮር ናብ ውሑድ ደቕጢ ደም የሰጋግሩና እዮም። መጽናዕትታት ከም ዘምልክትዎ ሕማም ፓርኪንሶን ካብ ዘለዎም ሰባት እቶም ካብ 30 ክሳብ 50 ሚእታዊት፣ ሕማም ሽኮር ካብ ዘለዎም ሰባት ድማ እቶም 30 ሚእታዊት ትሑት ጸቕጢ ደም የጋጥሞም።


ድሕሪ መግቢ ዝርአ ትሑት ጸቕጢ ደም - Postprandial ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ገለ ሰባት መግቢ ድሕሪ ምምጋቦም ርእሶም ጽርውርው ክብሎምን ክስልክዮምን ይረኣዩ እዮም። እዚ ብሰንኪ ኣብ ሰብነቶም ዝርአ ትሑት ጸቕጢ ደም እዩ። ‘ፖስትፕራንዲያል ሃይፖተንሽን’ (Postprandial hypotension) ተባሂሉ ድማ ይጽዋዕ። ድሕሪ መግቢ ዝርአ ትሑት ጸቕጢ ደም ብዙሕ ግዜ ኣብ ኣባጽሕ የጋጥም። ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ


መትናዊ ፍወሳ - መትናዊ ፍወሳ - Neurally mediated ጸቕጢ ደም ኣብ መንጎ ስርዓተ መትንን ካልኦት ስርዓታት ሰብነትን (ከም ሆርሞናትን ኣካላትን) ዝካየድ ንጥፈት እዩ። ኣብ መንጎ እዞም ስርዓታት ዝካየድ ምዝንባል ድማ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ትሑት ጸቕጢ ደም ከጋጥም ንቡር እዩ። ኣብ መንጎ ልብን ሓንጎልን ዘጋጥም ዘይምንባብ ‘ኒውራልይ መዲተይትድ ሃይፖተንሽን’ (Neurally mediated hyp potension) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ጠንቂ ናይዚ ዓይነት ጸቕጢ ደም’ዚ፦ ትሑት ጸቕጢ ደም ክፈጥሩ ዝኽእሉ ኩነታት ገለ ኩነታት ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ትሑት ጸቕጢ ደም ከስዕቡ ይኽእሉ እዮም። ብኣግኡ ክፍወሱ ምስ ዘይክእሉ ድማ ንህይወት ይፈታትኑ እዮም። እዞም ኩነታት’ዚኦም፦ - ብሓደ ዓይነት ኣቃውማ ንነዊሕ ሰዓታት ደው ኢልካ ምጽናሕ። ህጻናት ካብ ኣባጽሕ ንላዕሊ ከምዚ ዓይነት ኣቃውማ ከዘውትሩ ይረኣዩ። - ብሰንኪ ነፍሰ-ጾር ኣደን ኣብ ማህጸን ዘሎ ዕሸልን ዝርአ ጠለብ ደም ብምውሳኽ ዝርአ ኩነታት፡ - ስምዒታዊ ምዃን። ከቢድ ራዕድን ስንባደን ከም ኣብነት ክጥቀስ ይከኣል። ገለ ሰባት መርፍእ ክውግኡ ወይ ስኒ ከንቅሉ - ብሰንኪ መጥቃዕቲ ልቢ ወይ ካልእ ጸገማት ናይ ልቢ፡ ኣብ ዑደት ደም ዝፍጠር ዘይምምዕርራይ፡ - ንቕጸተ ሰብነት ዝፈጠሮ ተምላስን ውጸኣት ዘስዓቦ ዘይምምዕርራይ ፈሳሲ ሰብነትን፡ - ረኽሲ ደም ወዘተ ምጥቃስ ይከኣል። ምልክታት ትሑት ጸቕጢ ደም ‘ሃይፖተንሽን’ ብዙሕ ግዜ ምልክታት ኣየርእን እዩ። ይኹን’ምበር፡ ትሑት ጸቕጢ ደም ማለት ኣካላትና ንኽነጥፉ እኹል ደም ይረኽቡ የለዉን ማለት ስለ ዝኾነ፡ ከምዚ ከጋጥም እንከሎ ገለ ምልክታት ክነርኢ ንቡር እዩ። - ምስልቻው፡ - ሃለዋትካ ክተጥፍእ ክሳብ እትደሊ ዝመስል ሕውዝውዝ ምባል፡ እንከለዉ ክወድቁ ይረኣዩ እዮም። እዚ ብሰንኪ መትናዊ ፍወሳ ዘጋጥም ትሑት ጸቕጢ ደም ኢልና ንገልጾ። - ሚዛን ሰብነትካ ክትስሕት ክሳብ እትደሊ ጽርውርው ምባል፡ - ክተምልስ ክሳብ እትደሊ ዕግርግር ምባል፡ - ቆርበት ሰብነትካ መጠግጠግ ምባል፡ - ሕልናኻ ምዕራብ፡ - ኣድህቦ ምጥፋእ፡ - ነገራት ብዝግባእ ክተለሊ ዘይምኽኣል ገለ ካብ ምልክታት ትሑት ጸቕጢ ደም እዮም። ጽኑዕ - Severe ጽኑዕ - Severe ኣብ ግዜ ስንባደ ሃንደበት ምትሓት ጸቕጢ ደም ይርአ እዩ። ኣብ ከምዚ ስምዒታዊ ኩነት ኣካላትና እኹል ደምን ኦክስጅንን ኣይረክብን። እዚ ዓይነት ትሑት ጸቕጢ ደም ኣብ ግዜኡ ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን እንተዘይረኺቢ ከቢድ ጉድኣት እዩ ዘስዕብ። ትሑት ጸቕጢ ደም ብኸመይ ንፍውሶ? ጥዕና ዘለዎ ኩነታት ኣነባብራ ብምኽታል ንቡር ጸቕጢ ደም ክህልወና ይኽእል። ካልኦት ዓይነታት ብዙሕ ግዜ ትሑት ጸቕጢ ደም ዘጋጥመካ እንተኾይኑ፡ ጎድናዊ ሳዕቤን ናይ ዝተፈላለዩ ሕማማት ክኸውን ይኽእል እዩ። ጸቕጢ ደም ንምፍዋስ ንወስዶ መድሃኒት ሓደ ሓደ እዋን ትሑት ጸቕጢ ደም የስዕብ እዩ። - ጥዕና ዝህቡ መግብታት ምምጋብ፦ ጸቕጢ ደምና ንቡር ንምግባር ኣብ ኣመጋግባና ቆላሕታ ክንገብር ይግባእ። ስብሕን ቅብኣትን ዘለዎም መግብታት ብብዝሒ ካብ ምውሳድ፡ ኣመጋግባና ኣሕምልትን ፍረታትን ዝተሓወሶ ክኸውን ይምረጽ። ንኹነታት ልቢ፡ መትኒ፡ ጸላም ከብዲ፡ ወይ ገለ ሆርሞናት ዝትንኪ ኩነታት ትሑት ጸቕጢ ደም ከስዕብ ይኽእል እዩ። ዋሕዲ ቫይታሚን ንባዕሉ ጠንቂ ትሑት ጸቕጢ ደም ኮይኑ ይጥቀስ እዩ። ትሑት ጸቕጢ ደም መግቢ ምስ እተመገብካ ዘጋጥመካ እንተኾይኑ፡ ድሕሪ ምምጋብካ ተቐላጢፍካ ደው ካብ ምባል ክተዕርፍን ክትዛነን ይምከር። ጠንቂ ጠንቂ ናይ ዝኾነ ሰብ ጸቕጢ ደም ኣብ ሓደ ወይ ካልእ ግዜ ይጎድል እዩ። ዋሕዚ ደም ዝቆጻጸር ውሽጣዊ ኣካላትና ኣብ ገለ እዋን ትሕቲ ንቡር ጸቕጢ ደም ከም ዝህልወና ይገብር እዩ። - ሰብነትና ብዝግባእ ምጥላል፦ መዓልታዊ እኹል ፈሳሲ ብምውሳድ ሰብነትና ብምጥላል ካብ ትሑት ጸቕጢ ደም ንምክልኻል ይከኣል እዩ። ኣብ እንንቀሳቐሰሉ ወይ ልዑል ሙቐት ኣብ ዘለዎ ከባቢ ምስ እንህሉ፡ እኹል ፈሳሲ ንወስድ ከም ዘለና ክንከታተል ይግባእ። ገለ ሰባት፡ ብዘይ ዝኾነ ዝርአ ምልክት፡ ኩሉ ግዜ ትሑት ጸቕጢ ደም ክህልዎም ይኽእል እዩ። ጠንቂ ናይዚ ዓይነት ጸቕጢ ደም ንጹር ኣይኮነን። - ስምዒታትካ ምቁጽጻር፦ ኩሉ ግዜ ንጡፍን ህዱእን ክትከውን ጽቡቕ እዩ። ንዝመጸካ ዘሕዝን ወይ ዘሰንብድ ፍጻመታት ተቐሪብካሉ ክትጸንሕ ስለ ዝገብር። ጠንቂ ሃንደበታዊ ምትሓት ጸቕጢ ደም ሃንደበታዊ ምትሓት ጸቕጢ ደም ድሕሪ ገለ ክስተት/ ፍጻመ ዘጋጥም እዩ። - ኣብ ሓደ እዋን ንነዊሕ ሰዓታት ደው ወይ ኮፍ ዘይምባል፦ ብሓደ ኣቃውማ ንነዊሕ እዋን ኮፍ ወይ ደው ብምባል ርእስኻ የንጸራርወካ እንተኾይኑ፡ ካብን ናብን ክትንቀሳቐስ ይግባእ። - ብቕጽበት ኮፍ ኢልካ ጸኒሕካ ደው ብምባል፡ - መግቢ ብምምጋብ፡ - ሃንደበት ናይ ፍርሒ ወይ ስንባደ ስምዒት ብምርኣይ ከጋጥም ይኽእል። ምንጪ፦ everydayhealth ምንጪ፦ everydayhealth ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.202 24 ሚያዚያ 2026 - ገጽ 3


ሚርያም ኣብርሃም ሚርያም ኣብርሃም ምንዋሕ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ፡ ንጉዳይ ኢራን ነባሪ ፍታሕ የምጽኣሉ ዶ ይኸውን፧ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብ መንጎ ሃገሩን ኢራንን ንኽልተ ሳምንታት ጸኒዑ ዝጸንሐ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዘብቅዓሉ እዋን፡ ነቲ ስምምዕ ንዘይተወሰነ መዓልታት ከም ዘናወሖ፡ ኣብቲ ብ’ትሩዝ ሶሻል’ ዝፍለጥ ናይ ገዛእ ርእሱ ማሕበራዊ መራኸቢ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኣመልኪቱ። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኣብ መንጎ ኢራንን ኣመሪካን ተወሳኺ ዲፕሎማስያዊ ዝርርባት ንምክያድ ነቲ ስጉምቲ ከም ዝወሰዶ እውን፡ ኣብ ሓበሬታኡ ኣረዲኡ’ሎ። ኣመሪካን ኢራንን፡ ዋላ’ኳ ብመንጎኛነት ፓኪስታን ናይ ሰላም ዝርርባት የካይዳ ኣለዋ እንተ ተባህለ፡ “እቲ ኲናት ብምርድዳእ ንሓዋሩ ደው ክብል ይኽእል እዩ፡” ክንብል ግን ኣይንኽእልን ኢና - ብመሰረት ጸብጻባት። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ ከኣ፡ ዘይውዳእ ድሌታት ኣመሪካን፡ ዘይተምበርካኽነትን ዘይተጸዓድነትን ናይ ኢራን እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት እምበኣር፡ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን፡ ሓደ ርጡብ ዝኾነ ርክብ ክካየድ ይኽእል እዩ ኢልካ ክትዛረብ ኣዝዩ ኣሽጋሪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ፕረዚደንት ኢራን መስዑድ ፐዘሽክያን፡ “ተዘራሪብካ፡ ተረዳዲእካ፡ ኣብ ሓደ መዕለቢ በጺሕካን ስምምዕ ከቲምካን ከተብቅዕ፡ ንምሸቱ ነቲ ዝተዘራረብካሉ ነጥቢ ወይ ዝኸተምካሉ ውዕል ኣፍሪስካ፡ ኣብ ዝማእመኣካ ግዜ ውግእ ትጅምር እንተ ዄንካ፡ ዝግበር ርክባት ካብ ግዜ ምጥፋእ ሓሊፉ ካልእ ትርጉም የብሉን፡” ዝብል መርገጺ እዩ ሒዙ ዘሎ። ብመሰረት ቃል ናይቲ ፕረዚደንት፡ ኩሉ’ቲ ኣብ መንጎ ኢራንን ኣመሪካን ዝካየድ ዝርርባት ክዕወት እንተ ኾይኑ፡ ብኽልተአን ሃገራት ዝተኣትወ ቃል ምሕላዉ ከድሊ እዩ። እንተ ዘይኮነ ግን፡ ኢራን ክትዘራረብ እውን ድሉውነት የብላን። ብኻልእ ወገን፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ እምነት ከም ዘይብላ ክንርኢ ንኽእል ኢና። እዚ ማለት፡ ምንዋሕ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ይኹን ካልእ ተበግሶታት ኣመሪካ፡ ብዓይኒ ኢራን ክርአ እንከሎ፡ ንኻልእ ዙር ኲናት ዝኸውን ግዜ ከም ምሽማት ወይ ከም ምድላው፡ ወይ’ውን ብዛዕባ ሓድሽ ሜላታት ናይ ኲናት ከም ምሕሳብ እዩ ዝቑጸር። ኣመሪካ ካብ ኢራን እትደልዮ ነገራት ብዙሕ እዩ። ኣብቲ ፈለማ፡ ኣመሪካ ነቲ ኲናት ደው ከተብሎ ክትሕተት እንከላ፡ ኢራን ንመጻብቦ ሖርሙዝ ምሉእ ብምሉእ ምስ ከፈተቶ ከም እተቋርጾ እያ ደጋጊማ ትገልጽ ነይራ። ኢራን ነዚ ምስ ሰምዐት፡ መጻብቦ ሖርሙዝ ንጸላእታ እንተ ዘይኮይኑ ንኻልኦት ሃገራት ክፉት ምዃኑ ገለጸት። ትራምፕ ከኣ ነዚ ስዒቡ፡ ኢራን ዘለዋ ዝተጻረየ ዩራንዩም ብምሉኡ ከተርክቦ ጻውዒት ኣቕሪቡ። እንተኾነ፡ መንግስቲ ኢራን፡ ብመጠንቀቕታ ኣመሪካ ሰጊኡ ነቲ ኣብ ዘይተፈልጠ ምስጢራዊ ቦታ ከዚኑዎ ዘሎ ዩራንዩም ኣሕሊፉ ከረክብ እዩ ኢልና ክንግምት ኣይንኽእልን ኢና። ኢራን ኣብቲ ኲናት ክትማረኽ፡ ወይ’ውን ኢዳ ክትህብ እያ ኢልካ ምእማን፡ ፍጹም ዘይሕሰብ ምዃኑ ፕረዚደንት ፐዘሽክያን ብተደጋጋሚ ምግላጹ ድማ፡ ነዚ’ዩ ዘረጋግጽ። ዝኸውን ዘሎ። እዛ ብእትኽተሎ ዘላ ወተሃደራዲ ሜላን ካልእን ንዓለም ምሉእ ኣገሪማ እትርከብ ኢራን፡ ቀዳምነታታ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣእትያ ንኣመሪካ ኢዳ ከም ዘይትህብ ኣረጋጊጻ ኣላ። ኣመሪካ’ውን እንተኾነት፡ ነቲ ይውንኖ እየ እትብሎ ክብሪ ከይጎድል፡ ካብቲ ዘቐመጠቶ ነጥብታት ከተድሓርሕር ኣይክትደልን እያ - ብመሰረት ክኢላታት። ኣብ መወዳእታ ዝመጽእ ሕቶ እምበኣር፡ እቲ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ብኸመይ ኣገባብ እዩ ኣብ ፍረ ክበጽሕ ዝኽእል? ኣብ ፍረ እንተ ዘይበጺሑ ኸ መን’ዩ ዝያዳ ተረባሒ ክኸውን ዝኽእል? ዝብል እዩ። መስርሕ ዘተ ሰላም ኣብ መንገዲ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝሓለፈ ረቡዕ’ውን እንተኾነ፡ “ኢራን ንኹሉ’ቲ ኣቕሪበላ ዘለኹ ቅድመ ኩነት ምስ ዘይትቕበሎ፡ ኣብታ ሃገር ንዘሎ ኩሉ ድንድላትን መመንጨዊ ሓይሊ ኤለትሪክን ከዕንዎ እየ፡” ክብል’ዩ ተሰሚዑ። ኢራን ብወገና፡ ብከም’ዚ ዓይነት ምፍርራሕ፡ ንሳን ኣመሪካን ኣብ ሓደ ዕቱብ ስምምዕ ክበጽሓ ይኽእላ እየን ኢልካ ክሕሰብ ዘይከኣል ምዃኑ እያ ምላሽ ሂባትሉ ነይራ። ድሕሪ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ መጠንቀቕታ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን እንደገና ብመንገዲ ኣምባሳደራ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣቢላ፡ ኣመሪካ ንወደባት ኢራን ምዕጻው ከየቋረጸት ናብ መኣዲ ዘተ ከም ዘይትቐርብ ኣፍሊጣ። ኣመሪካ ድማ፡ ነቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ንልኡኽ ጉጅለ ተዛተይቲ መሪሑ ኣብ ከተማ ኢስላማባድ - ፓኪስታን ክካየድ ተወጢኑ ኣብ ዝነበረ ካልኣይ ዙር ዘተ ሰላም ንምስታፍ ክኸይድ ዝሓሰበ ምክትል ፕረዚደንት ጀይ ዲ ቫንስ፡ ጉዕዞኡ ሰሪዛ። እዚ ኩሉ ምትህልላኽ ናይ’ዘን ክልተ ሃገራት ተደማሚሩ እዩ እምበኣር፡ ኲናት ኢራን ብሰላም ክዓርፍ’ዩ ኢልካ ምግማት ኣሸጋሪ ብመሰረት ዝተፈላለዩ ጸብጻባት፡ ኢራናውያን ኣብዚ ኲናት ብኣዝዩ ረቂቕ ሜላ እዮም ዝቃለሱ ዘለዉ። እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ዝርርባት ብስምምዕ ኣብ ሓደ መዕለቢ እንተ ዘይበጺሑ ድማ፡ ኢራን ዝያዳ ተረባሒት ክትከውን ትኽእል እያ ዝብል ግምታት ኣሎ። ምኽንያቱ፡ እታ ሃገር ንመጻብቦ ሖርሙዝ ብምዕጻው፡ ብደረጃ ዓለም ተውርዶ ዘላ ከቢድ ቁጠባዊ ክሳራታት፡ ኣመሪካውያን ንኻልኣይ ግዜ ናብኣ ገጾም ከይቀርቡ ዘጠንቅቕ ክኸውን ይኽእል እዩ። በዚ ከኣ፡ ኢራን ብቐሊሉ ዘይትትንከፍ ወይ’ውን ሓይላ ዘመስከረት ሃገር ክገብራ ይኽእል እዩ። ኢራን በዚ እተርእዮ ዘላ ኢድካ ናይ ዘይምሃብን ናይ ዘይምርብራብን ባህርያት ኣቢላ፡ ንኣመሪካን እስራኤልን ሓደ ዓቢ ትምህርቲ ክትህበን እያ ትጽዕር ዘላ። እዘን ክልተ ሃገራት ንዓኣ ምህራም ናይ መወዳእታ ጌጋ ቅመራ ምዃኑ ክኣምና ምግባር ድማ’ዩ ድሌታ። ኣሎ - ብመሰረት ጸብጻባት። ኣብ መወዳእታ፡ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ወደባት ኢራን ዝኣወጆ ዕጽዋ ገና ከም ዝቕጽሎ ኣብ ዝገለጸሉ እዋን፡ ኢራን ተቓውሞኣ ንምግላጽ ክትብል፡ ናብቲ ክትክተሎ ዝጸንሐት ናይ ቀደም ፖሊሲኣ ተመሊሳ ከም ዘላ እዩ ዝንገር ዘሎ። በዚ ኣገባብ’ዚ ከኣ፡ ንመጻብቦ ሖርሙዝ ምሉእ ብምሉእ ብምዕጻው፡ ኣብ ልዕሊ’ተን በቲ መጻብቦ ክሓልፋ ዝፍትና ንግዳውያን መራኽብ መጥቃዕቲ ከተካይድ ጀሚራ ኣላ። እዚ ከኣ፡ ንናህሪ ዋጋታት ነዳዲን ጋዝን መሊሱ ኣዛይዱ፡ ኣብ ቁጠባ ዓለም ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ቁጠባ ናይ’ተን ብመጻብቦ ሖርሙዝ ኣብ ዝሓልፍ ጸዓት ዝምርኮሳ ሃገራት ከቢድ ጸቕጢ ክፈጥር ምዃኑ፡ ከሎ ገና ርጉጽ ኮይኑ ምህላዉ’ዮም ክኢላታት ስነ ቁጠባ ዘመልክቱ ዘለዉ። ብወገን ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ሓጺር መዓልታት ክውዳእ ይኽእል እዩ ተባሂሉ ዝጀመረ ኲናት ኢራን ካልኣይ ወርሑ ከቑጽር ቀሪቡ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ ዝጸንሐን ክብሪን እምነትን እናጎደለ ክኸይድ ይረአ ኣሎ - ብመሰረት ተንተንቲ ፖለቲካ። ኩነታት ቁጠባ ዓለምና ኣብ ኣዝዩ ኣሰካፊ ደረጃ በጺሑ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ዋጋ ነዳዲ ብልዑል ናህሪ ክውስኽ እዩ ዝረአ ዘሎ። በዚ ምኽንያት’የን ከኣ ሓያሎ ሃገራት፡ እቲ ኲናት ደው ክብል፡ ብሰንኪ ናህሪ ዋጋ ነዳዲ እናዛሕተለ ዝኸይድ ዘሎ ቁጠባአን ድማ ናብ ንቡር ክምለስ ጻውዒት ዘቐርባ ዘለዋ።


ብተወሳኺ፡ እቲ ተናዊሑ ዘሎ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ናብቲ ዝድለ ዘሎ ናይ መወዳእታ ውዕል ሰላም ክሰጋገር እንተ ዘይክኢሉ፡ ኣመሪካ ንላዕለዎት መራሕቲ ኢራን ምቕንጻል ክትቅጽሎ ከም ኣትኽእል እዩ ዝንገር። ምኽንያቱ፡ እቲ ሓደ ንኣመሪካ ዕንቅፋት ዝኾና ዘሎ ነገር፡ ኢራን ትኽተሎ ናይ ትእዛዝ ሰንሰለት (ቸይን ኦፍ ኮማንድ) እዩ። ኣብ ኢራን ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ምስ ዝቕተል፡ ብቐጥታ እዩ በቲ ትሕቲኡ ዘሎ ካልእ ሰብ ዝትካእ። እዚ ማለት፡ ንኹሉ ምስጢርን ኣገባባትን ናይቲ ዝጸንሐ መራሒ ዝፈልጥ፡ ሓደ ብዓል ስልጣን መተካእታ ኣሎ ማለት እዩ። ብመሰረት ምስታ ሃገር ቅርበት ዘለዎም ተንተንቲ፡ ከምዚ ዓይነት ኣካይዳ፡ ኣብ ወረቐት ክትጽሕፎ ኣዝዩ ቀሊል፡ በዚ ኢራን ትኸደሉ ዘላ መንገዲ ተግባራዊ ክትግብሮ ግን ኣዝዩ ኣሸጋሪ እዩ። ንኢራናውያን ግን፡ እዚ ኣሸጋሪ ዝበሃል ዘሎ ኣገባብ ኣዝዩ ቀሊል ክኾነሎም ኢና ንዕዘብ ዘለና። ኣብታ ሃገር፡ ሓደ ኣዛዚ ምስ ዝቕተል፡ ኣብ ትሕቲኡ ንኹሉ’ቲ ነበር ብዓል ስልጣን ዝኽተሎ ዝነበረ ስትራትጂ ብደቂቕ ዝፈልጥን ብዘይ ዝኾነ ዕንቅፋት ክመርሕ ዝኽእልን ውልቀ ሰብ


12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ካብ ዞባታት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሄል ደባይዋ 15፡30 መደብ ሞዛይክ 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ድርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ሞዛይክ 18፡20 እትመት 19፡00 ዝኽርታት ረፈረንድም 23-25 ሚያዝያ 1993 (2ይ ክፋል) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሄራር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ሳዉን 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እንዳ ዝማም ሓዳስ ኤርትራ 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.202


ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ብጽንጽዋያዊ ታሪኽ ኣታሊልካ ናብ ሓዊ ንምጥባስ፡ ብኢትዮጵያውያን ምሁራትን ፖለቲከኛታትን ዝተኻየደ ሰፊሕ ናይ ምትላል ስራሕን ሳዕቤኑን ከም ድሕረ ባይታ ጠቒስና፡ ናብዚ ሓድሽ ኢትዮጵያዊ ወለዶ ዝቐንዐ ወፍሪ ጥምዘዛ ታሪኽ ከም ኣርእስቲ ኣልዒልና። ሓደ ካብቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ወፍሪ ጥምዘዛ ታሪኽ ዝካየደሉ ዘሎ ፍጻመ ድማ፡ ነቲ ነዊሕ ዘይገበረ፡ ኣብ ዘመነ ምዕቡል ቴክኖሎጂ ብድምጺ፡ ስእልን ጽሑፍን ተወሪዑ ዝተሰነደ ታሪኻዊ ፍጻመ ረፈረንዱም 1993 ምህሳስን ዘይመልክዑ ምሃብን ምዃኑ ርኢና። ረፈረንደም ኤርትራ ብኣገባቡን ብዝተሳተፍዎ ብዝሒ ኣህጉራውያን ተዓዘብቲን እንታይ ከምዝመስል ድማ ስኑድ ጭብጥታት ኣቕሪብና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦ ዝበሉዎ ኣይነበረን። ናብቲ ሓቀኛ ታሪኻዊ ሕቶ ምስ እንምለስ ኣብቲ እዋን’ቲ ንህዝቢ ኤርትራ ዝቐረበሉ ሕቶ፡ ‘ኤርትራ ናጻን ልኡላዊነት ዘለዋን ሃገር ክትከውን ትድግፍዶ፧’ ዝብል እዩ ነይሩ። (እንድርያስ እንድርያስ እሸቴ እሸቴ Andreas Esheté. (1994) Why Ethio-Eritrean relations matter: ፣ ቶም ቶም ኪልየን ኪልየን Killion, T. Historical Dictiona ary of Eritrea. Scarecrow Press, INC. London.1998፣ ጸብጻብ ኮሚሽነር ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ 1993)። እተን ምርጫታት ድማ፡ ‘ኣይፋል’ን ‘እወ’ን ዝብላ’የን ዝነበራ። ስለዚ፡ ኣብቲ ካብ 23-25 ሚያዝያ 1993 ዝተገብረ ረፈረንደም፡ ኤርትራውያን ‘እወ፡ ኤርትራ ናጻን ልኡላዊነት ዘለዋን ሃገር ክትከውን እድግፍ’የ’ ወይ ‘ኣይፋል፡ ኤርትራ ናጻን ልኡላዊነት ዘለዋን ሃገር ክትከውን ኣይድግፍን’የ’ ናይ ምባል ክልተ ዕድላት ነይሩዎም። ኣብ መወዳእትኡ ድማ፡ 99.8% ‘እወ’ ብምምራጽ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ብደሙን ድኻሙን ዘረጋገጾ ናጽነት፡ ብድምጹ ደጊሙ ኣውሒሱዎ። 133 ጋዜጠኛታት እዮም ዝነበሩ። እዚ ቀሊል ቊጽሪ ኣይኮነን። ስለዚ፡ ነዚኣቶምን መርትዖታት ተሳተፍትን ዘይምጥቃም ማለት፡ ብውሑዱ ክልተ ምኽንያታት ክህልዉዎ ይኽእሉ’ዮም። እቲ ጸሓፊ ወይ በሃሊ፡ ሰነዳት ከይገናጽል ስንፍና ኣጥቂዑዎ ኣሎ ወይ ድማ ጭብጥታት እናሃለዉዎ ኮነ ኢሉ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ከደናግርን ኣብ ዕግርግር ከንብሮን ታሪኽ ኣዘንቢዑ ከቕርበሉ ደልዩ ኣሎ። እቲ ምኽንያት፡ ስንፍና እንተኾይኑ ጉድለት ሞያዊ ስነምግባር ክኸውን እንከሎ፡ ደይ መደይ ኢልካ ንምድንጋር እንተኾይኑ ግን ንሓደ ታሪኻዊ ፍጻመ ብምኽሓድ ክወቕዖ ዝደለየ ዕላማ ኣለዎ ማለት እዩ። በቲ ኮይኑ በቲ ግን ግቡእ መልሲ ክወሃበሉ ግድን ይኸውን። ባዕላዊ ሓቂ ብምፍጣር፡ ዳግማይ ንገዛእ ህዝቦም እናታለሉ፡ ናብ ዝኸፍአ ዓዘቕቲ ክሸምዎ ዝፍትኑ ኢትዮጵያውያን ምሁራት፡ መደርትን ፖለቲከኛታትን ብቑጽሪ ሒደት ዘይምዃኖም ዘሕዝንን ስክፍታ ዝፈጥርን እዩ። ገለ ካብቶም ንረፈረንዱም ኤርትራ ዘይመልክዑ ብምሃብ ንሓደሽ ኢትዮጵያዊ ወለዶ ከደናግሩ ዝፍትኑ፡ ኮሎኔል ኣስናቀ እንግዳ፡ ፕሮፈሰር ደረጀ ዘለቀ፡ ታየ ቦጋለ፡ ጋዜጠኛ አበበ ገላው፡ ጋዜጠኛ ኤርሚያስ ለገሰ . . . ወዘተ. ብኣብነት ምጥቃስ ይከኣል። ኮሎኔል ኣስናቀ እንግዳ (ሸክም የማይከብደው ሕዝብ - ዋሺንግተን ዲሲ1994 ዓ.ም፡) ኣብ ዝብል መጽሓፎም ገጽ 288 ከምዚ ዝስዕብ መስደመም ጽሒፎም ኣስፊሮም ኣለዉ፦ ቀዳማይ፡ ‘ናጽነትዶ ወይስ ባርነት’ ዝብል ምርጫ፡ ንሓደ ትርጒሙ ዘይርደኦ ህጻን ወይ ድማ ጸገም ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ እንተዘይኮይኑ፡ ንህዝቢ ዝኣክል ከም ሕቶ ምቕራቡ ይከኣል እዩ ኢልካ ምሕሳብ ንባዕሉ ትዕቢት፡ ንዕቀት፡ ወይ ድንቁርና እንተዘይኮይኑ፡ ካልእ ስም ክወሃቦ ኣይክእልን። ከምዚ ዓይነት ሕቶ፡ ይትረፍ ነቲ ንዘመናት ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ፡ መግዛእቲ እንታይ ምዃኑ ንዘይፈልጥ ህዝቢ’ኳ ዝሕተት ኣይኮነን። ከምዚ ኢልካ ሓቲትካዮ ባርነት’የ ዝደሊ ዝብል መልሲ ዝህብ ጥዑይ ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ክህሉ ኣይክእልን’ዩ። እምበር’ከ፡ ከምኡ ኢሉ ንህዝቢ ክሓትት ዝደፍር ኣካል ይርከብዶ፧ እዚ ንሓታቲን ተሓታቲን ኣእምሮ ከምዘይብሎም ኣምሲልካ ምስትንዓቕ ጥራይ እዩ። ስለዚ እቲ ንኤርትራውያን ዝቐረበሎም ሕቶ፡ ‘ናጽነትዶ ወይስ ባርነት’ ዝብል’ዩ ነይሩ ዝበሃል ዘሕንኽ ዛዕባ፡ ብዕምቈት ክረአ ይግብኦ። ከምዚ ኢሎም ብትዕቢት ዝጽሕፉ ሰባት፡ ተግባራቶም ንገዝእ ነብሶም ኣብ ሚዛን ሕልና ብምቕማጥ፡ ዕርቃኖም ካብ ምውጻእ ሓሊፉ፡ ካልእ ዝምልኣሎም ነገር የለን። እቲ ከምኡ ከብሎም ዝኸኣለ ምኽንያት፡ ብሓቂ ስእነት ሓበሬታ ክኸውን ይኽእል’ዩ ከይብሃል፡ ነቲ ፍጻመ ዝሓዙ ሰነዳት፡ ገና ኣብ ቀረባ እዮም ዝርከቡ። ንኣብነት፡ ነቲ ናይ ረፈረንደም ፍጻመ ዝተዓዘቡ 11 ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት ነይሮም እዮም። እዞም ዝጥቀሱ ዘለዉ ጸሓፍቲ፡ ንህዝቦም ከታልልዎ ዘይኮነ ሓቂ ክገልጹሉ ድልየት እንተዝነብሮም፡ ብቐረባ ነዞም ጋዜጠኛታትን ንናይ ኢትዮጵያ ጒጅለ ተዓዘብትን ክውከሱ ይኽእሉ ነይሮም’ዮም። “ኣብቲ ናጽነት ወይ ባርነት ዝብል ናይ “ኣብቲ ናጽነት ወይ ባርነት ዝብል ናይ ሻዕቢያ ናይ ይምሰል ምርጫ (ሬፌሬንደም) ሻዕቢያ ናይ ይምሰል ምርጫ (ሬፌሬንደም) ዝተዳለዋ ክልተ ሳጹናት፡ እታ ሓንቲ ናጽነት ዝተዳለዋ ክልተ ሳጹናት፡ እታ ሓንቲ ናጽነት እታ ካልአይቲ ድማ ባርነት ዝብላ ከም እታ ካልአይቲ ድማ ባርነት ዝብላ ከም ዝነበራ ይፍለጥ። ኣብታ ናይ ናጽነት ሳጹን ዝነበራ ይፍለጥ። ኣብታ ናይ ናጽነት ሳጹን ዝኣቱ፡ ኤርትራ ተነጺላ ናይ ገዛእ ርእሳ ዝኣቱ፡ ኤርትራ ተነጺላ ናይ ገዛእ ርእሳ መንግስቲ ከተቕውም ዝብል ክኸውን ከሎ፡ መንግስቲ ከተቕውም ዝብል ክኸውን ከሎ፡ ኣብታ ባርነት ትብል ድማ፡ ምስ ኢትዮጵያ ኣብታ ባርነት ትብል ድማ፡ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ባርነት ምንባር ዝብል ምዃኑ ንጹር ኣብ ባርነት ምንባር ዝብል ምዃኑ ንጹር እዩ።” እዩ።” ከምዝፍለጥ ህዝቢ ኤርትራ መስተውዓሊ፡ ስልጡንን ፈሪሃ እግዚኣብሄር ዘለዎን ህዝቢ እዩ። ብ1991፡ ናጽነቱ ብጽንዓቱ፡ ድኻሙን መስዋእቱን ምስ ተጐናጸፈ፡ መጻኢ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ነቶም ንዘመናት ዘሳቕዩዎ ዝነበሩ ምሩኻት ወተሃደራት፡ ሰባዊ ክብሮም ብምሕላው፡ (ልክዕ ከም ኣብ እዋን ቃልሲ) ከብዱ ገዲፉ ክዕንግሎምን ሞራል ብምሃብ ተስፋ ከስንቖምን እዩ ተራእዩ (ብመሰረት ጸብጻብ ቶም ኪልየን ካብ 1989 ክሳዕ 1992 ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ካብ 137,400 ንላዕሊ ኢትዮጵያውያን ምሩኻት ከምዝተፋነዉ ይፍለጥ፤ ካብዚኣቶም እቶም 86, 900 ድሕሪ ናጽነት ዝተፋነዉ’ዮም ነይሮም)። ረፈረንደም ኤርትራ ናይ ትማሊ ማለት ናይ ቅድሚ 31 ዓመት ፍጻመ እዩ። ከምቲ ጽውጽዋያዊ ታሪኽ ሰለስተ ሽሕ (3000) ዓመት ከም ድላይካ ገይርካ ክትዛረበሉ ዝከኣል ኣይኮነን። ብ‘ክኸውን ይኽእል’፡ ብ‘ኮንዶኾን፧’፡ ብ‘ምናልባት’ ዝግለጽ፡ ንጠምዘዝቲ ታሪኽ ምሁራን ዕድል ዝህብ ፍጻመ ኣይኮነን። ንጹርን ጭቡጥን ብኩሉ መልክዓት ስኑድን ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦን ዝተዓዘቦን ስለዝኾነ ማዕጽኡ ንእንተታት ርጉጥ እዩ። ምስ ህየቱን መርትዖታቱን ዘሎ፡ እቶም ብህይወት ዘለዉን ዝሸምገሉን፡ እቶም ሽዑ ከምዚ ከማይ ዕድመ ዕስራታት ዝረገጽናን ኣብቲ መስርሕ ዝተሳተፍናን ብንጹር ክንምስክረሉ እንኽእል ስለዝኾነ፡ ከደናግር ንዝፍትን ዝኾነ ወገን ዕድል ዝኸፍት ኣይኮነን። ብሓጺሩ፡ ሃገግታኡ ክሳዕ ሕጂ ስለዘሎ፡ ጥርጣረ ንምዝራእ ዝምችእ ኣይኮነን። እቶም ሽዑ ኣብ ረፈረንደም ኤርትራ ተዓዘብቲ ኮይኖም ዝተሳተፉ ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት እዞም ኣብ ሰሌዳ ቀሪቦም ዘለዉ እዮም። (ምንጪ፡ (ምንጪ፡ ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ. ኤርትራ. (1993). ረፈረንደም ‘93፡ ህዝቢ ረፈረንደም ‘93፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ይውስን።) ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ይውስን።) እቶም 11 ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት ብሚእታዊ ክረኣዩ ከለዉ፡ 8.3% ናይቶም ንመስርሕ ረፈረንደም ኤርትራ ዝተዓዘቡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ነቶም ምሩኻት ተስፋ ሂቡ ንጽባሕ ከቋምቱን ምስ ዘፍቅሩዎም ኣብ ረፈንረደም ንህዝቢ ኤርትራ ዝቐረበሉ ሕቶ ከምቲ ኰለኔል ኣስናቀ ስድራኦም ክራኸቡ ምዃኖምን ኣረዲኡ፡ ብርሃን ዝሃቦም ብሩኽ ህዝቢ እዩ። ከምኡ ክገብር ከሎ፡ እቶም ንበረኻ ዘፋነዎም ደቁ ተሰዊኦም ክኾኑ ከምዝኽእሉን ኣብ ቀረባ መጻኢ ዜና መስዋእቶም ክንገሮ ከምዝኾነን እናተረድኦ ከሎ’ዩ። ደቁ ውሒጦም ከም ዝመጽኡ ጸላእቱ ዘይኮነስ፡ ኣብ ሓደ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ግጉይ መስመር ዝተሰለፉ ግዳያት ግጉይ ፖሊሲ ዝኾኑ ንጹሃት ፍጥረታት ገይሩ ብምጥማት፡ “ኣነ ወላድ-መኻን ኮይነ፡ ወለዶም ከምዚ ከማይ እንተኾኑ እንታይ ፋይዳ ኣለዎ፧” ብዝብል ቅዱስ መንፈስ ተገዚኡ እዩ ነናብ ዓዶም ብኽብሪ ኣፋንዩዎም። ነዚ መስተውዓልን ለዋህን ህዝቢ፡ ኣብ ግዜ ረፈረንደም ዝቐረበሉ ሕቶ ‘ናጽነትዶ ወይስ ባርነት’ ዝብል’ዩ ነይሩ ምባል፡ ንገዛእ ነብስኻ ግዳይ ህዝቢ ኤርትራ ዝገበሮ ረፈረንደምን ቃልስን ዝጠዓዓም ስለዘይነበረ፡ ኣብቲ መስርሕ ብቓልን ብመንፈስን ዝእንገደሉ ምኽንያት ኣይነበረን። ህዝቢ ኤርትራ ክፍንጭል ወይ ክፈላሊ ኢሉ ንዘመናት ኣይተቓለሰን። ዝግበኦ ናጽነትን ሃገርን ዳግማይ ንምምላስ’ዩ ነይሩ ቃልሱ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ ማንም ስለዘይተነጸለ፡ ኣብ ረፈረንደም ነዚ ቃል’ዚ ዘአንግደሉ ምኽንያት ኣይነበሮን። ኣስናቀ ከምኡ ዝበሉ፡ ኮሎኔል ስለዝኾኑ’ሞ ነቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ንዓሰርታት ዓመታት ንህዝቢ ኤርትራ ከም ተተካኢ መጸውዒኡ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ‘ገንጣይ’ ‘አስገንጣይ’ ዝብል ስያመ ስለዝናፈቑዎ’ዶ ይኾኑ ዘብል’ዩ። ሓደ ነገር ዝፍንጨል ወይ ድማ ዝፈላለ ብቐደሙ ተፈጥሮኣዊ ዝኾነ ቊ. ስም መራኸቢ ብዙሃን 1. ሙሉጌታ ደባርቀው መንግስታዊ 2. ትኩርበል ገብረዮሃንስ መንግስታዊ 3. መስዑድ እድሪስ መንግስታዊ 4. ተስፋዬ ደስታ መንግስታዊ 5. መሓሪ ገዛኸኝ መንግስታዊ 6. መሓመድ እድሪስ መንግስታዊ 7. እንዳልካቸው መንግስታዊ 8. ዮናስ ከበደ መንግስታዊ 9. ዋድቦን ገብረሚካኤል መንግስታዊ 10. ሙሉጌታ ገሰሰ መንግስታዊ 11. ጌታቸው ጳውሎስ እዪታ ዘጣብቕ ነገር እንተነይሩዎን እቲ መጣበቒ እንተተኣልዩን እዩ። ካብ ፈለማ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘጣብቕ ተፈጥሮኣዊ ነገር ምስተሳእነ፡ ንኽልቲአን ብባህሪ ዝተጣበቓ ከምስሉወን ይኽእሉ’ዮም ተባሂሎም ዝተማህዙ ክልተ ነገራት ነይሮም። እቲ ሓደ መጣበቒ፡ ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ዓወት ዝቐንዐን ኣርባዕተ ሓያላን ሃገራት ዝሰርሐኦ ‘ፈደረሽን’ ዝበሃል እዩ ነይሩ። እቲ ካልኣይ ድማ፡ ፈለማ ስርዓት ንጉስ ሃይለስላሰ ድሒሩ ድማ ስርዓት ደርግ ዝሰርሑዎ ‘ሓይሊ’ ዝበሃል መጣበቒ እዩ ነይሩ። እዞም ክልተ መላገቢ ነገራት፡ ሰብ-ሰርሖ (fake) ስለዝነበሩ፡ ዕምሮም ክሳዕ ዝወድቁሉ ዕለት (expiry date) ጥራሕ እዩ ነይሩ። ትዕቢትን ድንቁርናን ምግባር እንተዘይኮይኑ፡ ካልእ እንታይ ክበሃል ይከኣል፧ ነዚ ኣርሒቑ ዝጥምት ህዝቢ፡ ብኸምዚ መልክዕ ከተነኣእስ ምፍታን ኣበይ ንምብጻሕ እዩ፧ እዚ ከምዚ ዓይነት መንፈስ፡ ካብቶም “ንነገራት ከገናዝቡ ይኽእሉ’ዮም” ዝበሃሉ ምሁራት ክመጽእ ከሎ ድማ’ዩ ዝያዳ ኣሻቓሊ ዝገብሮ። ስለዚ እታ ዝቐረበት ሓንቲ ሕቶ፡ ንናጽነትን ልኡላዊነትን ኤርትራ ምድጋፍ ወይ ዘይምድጋፍ ዝብል ሓሳብ እንተዘይኮይኑ፡ ‘ባርነት’ ዝብል ቃል ይኹን መንፈሱ፡ ኣብኣ ኣይነበረን። እቲ ህዝቢ፡ ብዛዕባ ባርነት ከም ጒዳይ ዘልዕለሉ ምኽንያት’ውን ኣይነበሮን። ከም ህዝቢ፡ ናጽነት ዝግበኦ ህዝቢ ምዃኑ ኣሚኑ፡ ኣብ 1940ታት ዝጀመሮ ውዱብ ፖለቲካዊ ቃልሲ፡ ናብ ናይ 1960ታት ዕጥቃዊ ቃልሲ ከሰጋግሮ ዝኸኣለ ውሽጣዊ ሓርነት ስለዝነበሮ’ዩ። ስለዚ ዋላ’ኳ ደጋዊ ሓርነት እንተዘይነበሮ፡ ሓባራዊ ሃገራዊ መንነት ከምዝውንንን ዶባታ ፍሉጥ ዝኾነ ሃገር ከምዘላቶን ኣሚኑ ኣብ ርእሱ ሓርነት ስለዘንገሰን ንምሉእ ሓርነት ስለተንቀሳቐሰን ድማ፡ ብዛዕባ ‘ባርነትን ዘይባርነትን’ ከም ጒዳይ ዘልዕሎ ምኽንያት ኣይነበሮን። ኣቐዲሙ ኣብ ውሽጡ ዝሃነጾ “ኤርትራዊ እየ!” ዝብል ውሽጣዊ ሓርነት እንተዘይነብሮ፡ ንዘመናት ምስ ሓሳረ መከራ ተመሓዝዩ፡ ናጽነቱ ኣምበይመውሓሰን። እቲ ቀዳማይ ናይ ሓሶት መላገቢ ፈኲስ ስለዝነበረን ንጉስ ሃይለስላሰ’ውን ነቲ ጥምረት ስለዘይደለዩዎን ካብ ዓሰርተ ዓመት ንላዕሊ ዕምሪ ኣይነበሮን። እቶም ኣፍረይቱ ከምኡ ከም ዝኸውን ብቐደሙ’ውን ይፈልጡ ስለዝነበሩ፡ እቲ መጣበቒ ምሰ’ልገሰ ምንም ኣይበሉን። እቲ ካልኣይ መጣበቒ ካብቲ ቀዳማይ ብሰለስተ ዕጽፊ ዝተርር ስለ ዝነበረ፡ ኢትዮጵያ ኣብ እንግድዓ ኤርትራ ተዀይጣ፡ “ልጉባት ኢና” ዝብል ድራማ ክትሰርሕ ሃቂና። እቲ ድርሰት፡ ድሕሪ ሰላሳ ዓመታት ዝወድቀሉ መዓልቲ ምስ ኣኸለ ድማ፡ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ጋህዲ ኮነ። እቶም ዘይባህርያዊ መጣበቒታት ኣፍርዮም ታሪኽ ክቕይሩ ዝፈተኑ ተዋሳእቲ ድማ፡ ነቲ ሓቂ ክቕበሉ ተገደዱ። ካልኣይ፡ እቲ ኮሎኔል ኣስናቀ ዘልዓሉዎ ጒዳይ ምፍንጫልን ዘይምፍንጫልን፡ ምስቲ ይቕጽል. . . ይቕጽል. . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.202 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5


ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን መበል 23 ክፋል ኣብ ዓንቀጽ 22 ክፋል ናይ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ፡ ክ/ጦር 17 ኣብ ዕለት 15 ብወገን ሳልፈርን ኣርወን ሓያል ውግእ ብምኽፋት፡ ኣብ ቅድሚኡ ንዝጸንሓ ናይ ሓለዋ መሳርዕ ህዝባዊ ግንባር ረጋጊጹ ከም ንድሕረ ግንባር ከም ዝሓለፈ፣ ጸላኢ፡ ክሳብ ዕለት 17 ኣብ ዝቐጸሎ ውግእ፡ ናቕፋ ንምሓዝ ከም መንሃሪ ዝሕግዞ ኣገዳሲ ቦታታት ከም ዝተቖጻጸረ፣ ብወገን ናቕፋን ኣግራዕን ቅልጡፍ ናይ ኵነታት ምቅይያር ምስ ተኸስተ፡ ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ብዕለት 19/2/82 ካብቲ ቅድሚት ዝነበረ ቀዋሚ መከላኸሊ መስመሩ ንድሕሪት ከም ዝሰሓበን፡ እተን ኣብ ሓያል ምክልኻል ዝተጸምዳ ኣሃዱታት ድማ ካብ ብርጌድ 77 ሓደ ቦጦሎኒ ደሪበን ተደጋጋሚ ጸረ መጥቃዕቲ ብምክያድ ካብ ኢድ ጸላኢ ኣገዳሲ ቦታታት ከም ዘምለሳ፣ ኣብ ዕለት 25/2/82 እውን ኣብ ከባቢ ገበይ ሕመዳይ ብዝፈነዋኦ ጸረ-መጥቃዕቲ፡ ጸላኢ ካብቲ ሒዙዎ ዝነበረ ቦታታት ለቒቑ ንጎላጕል ከም ዝጸደፈ ተመልኪትና ነይርና። መቐጸልታ ናቱ እንሆ፥ ዝመጽአ ይምጻእ ወራሪ ኣብ ባርዕ ሰውራ ሓራሪ! እዋን’ዚ ፈታኒ ውግኣት ስለ ዘየጋጠሞ፡ ሻድሻይ ወራር ክጅመር ከሎ ዳርጋ ምስ ምሉእ ሓይሉ’ዩ ተጸንቢሩዎ። ሻድሻይ ወራር ምስታፉ፡ ነቲ ካብ ታዕሊም ተበጊሱ ቦኽሪ ግጥማቱ ኣብ ዓውደ-ውግእ ትግራይ ዝፈተነ ሰራዊቱ ዳግመ ምሕዳስ ስለ ዘድለዮ፡ ንዝወረዶ መጠናዊ ሰብኣዊ ክሳራታት ንምሕዋይ፡ ኣብ ዓዲጓዕዳድ ንዝተዓለሙ 1300 ወተሃደራት ጸንቢሩ ኣሃዱታቱ ከም ዝጠናኸር ገይሩ። ድሕሪ’ዚ ኣብ ዳህሳሳዊ ውግእ “ኣልፋ ፕሮጀክት” ክፍተን ኣበጊሱዎ። እንተኾነ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣሃዱታት ህ.ግንባር ኣቐዲመን ካብ’ቲ ጸላኢ ክንቀሳቐሶ ይኽእል’ዩ ተባሂሉ ተገሚቱ ዝነበረ ቦታታት ኣልጊሰን ብምጽናሐን፡ ኣብዚ’ውን ነብሱ ክግምግም ኣይክኣለን። ሻድሻይ ወራር ተጀሚሩ ክፍለጦር-3ን 17ን ብጸጋማይ ክንፊ ግንባር ናቕፋ ብምምጣጥ፣ ንመስመር ናቕፋን ሰሜናዊ ሳሕልን ዓጺኻ፡ ብሰሜን ናብ ደቡብን ምብራቕን ተንቀሳቒሰን ንናቕፋ ብድሕሪት ንምእታው’ዩ ነይሩ መደበን። ነዚ ዕላማ’ዚ ንምትግባር ኣብ ዘካየዳኦ ፈተነታት ግን፡ ኣይኮነን ናብ ናቕፋ ክግስግሳ ኣብ ዝባን ትክሰ ናይ ምጽናሕ ኣኻእሎ’ውን ኣይነበረንን። ኵነታተን ኣብ ዘተሓሳስብ ደረጃ ምስ በጽሐ ኸኣ፡ ክ/ጦር 18 ብህጹጽ ናብቲ ግንባር ክኣቱ ተኣዘዘ። ሕጂ’ውን ብርጌድ 36 እዩ ቅድሚ’ተን ካልኦት ብርጌዳት ናይቲ ክ/ጦር ናብቲ ግንባር ተበጊሱ። ተራራ ክፍለጦር 18፡ ተዳኺሞም ቅድሚኡ ካብ ግንባር ናቕፋ ንዝተወገኑ ክ/ ጦራት ተኪኡ ኣብ ቦታኦም ብምስላፍ፡ ካብ 3 ክሳዕ 5 መጋቢት 1982 ኣብ ኣርወ ንሰለስተ መዓልትታት ዘየቋርጽ ናይ መጥቃዕቲ ፈተነታት ኣካየዱ። ግን፡ እዚ ክ/ጦር’ዚ እውን ንድፋዓት ወገን ክጥሕሶ ኣይክኣለን። እዚ ክፍለ ጦር’ዚ ብኮሎኔል መርዳሳ ለሊሳ ዝምራሕ ዝነበረ ኮይኑ፡ ዘመናዊ ኣጽዋር ዝዓጠቐ፣ ተራ ሰራዊት ክንቀሳቐሶ ኣብ ዘሸግር ጎቦታትን ሰናጭሮን ናይ ታዕሊም ልምምዳት ሓሊፉ፡ ካብቶም ፍሉይ ምልመላ ዝወሰዱ ሰራዊት ጸላኢ እዩ። ፈኲስ ብረት ኣብ ምምላኽን ኣንጻር ደባይ ኣሃዱታት ከገልግል ዝኽእል ስልትታትን ወተሃደራዊ መናውራን ኣብ ምቕሳም ዘድሃበ ዝበለጸ ሚዛን ታዕሊም ከም ዝሰልጠነን፡ ገዚፍ ዓቕሚ ሰራዊት ከም ዝህልዎ ኮይኑ ዝቖመን እዩ። ኣብ ራብዓይ ሰሙን ናይ ወርሒ ለካቲት 1982 ረዳት ኮይኑ ኣብ ግንባር ናደው (ግንባር ናቕፋ) ኣተወ። እቲ ርሱን ኵነታት’ቲ ንጸላኢ ፈታኒ ሜዳ ነበረ። ኣብቲ ግንባር ተደጋጋሚ ናይ ምጥቃዕ ፈተነን ተደጋጋሚ ፍሽለትን ስለ ዘጋጠሞ ሰንከልከል ክብል ጀመረ። ን10 ሰሙናት ጽንኩር ናይ ውግእ ምርብራብ ስለ ዘሕለፈ ኸኣ፡ ኣብቲ ግንባር ብርቱዕ ክሳራታት ክወርዶ ክኢሉ። እንተኾነ ናይ’ዚ ሰራዊት ናይ ውግእ ድስፕሊን ካብ ካልኦት ኣሃዱታት ጸላኢ ዝሓሸ ስለ ዝነበረ ክኸውን ይኽእል፣ ኣብ ህጁማት ከም ዝኣቱ ንምግባሩ ከም’ቶም ካልኦት ፍሉይ ጎስጓሳት ይግበረሉ ኣይነበረን። ብርጌድ 36 ዕለት 24/2/82 ኣብቲ ግንባር ድሕሪ ምብጽሑ፡ ብርጌድ 19 ከሲሩወን ንዝነበረ ነ/ብራኸታት 1725ን 1755ን ዳግማይ ንምሓዘን ብዕለት 25/2/82 ኣብ ረመጽ ውግእ ኣትዩ። ንኽልተ መዓልታት ዝጸንሐ ሓያል መጥቃዕትን ምርብራብን ኣካይዱ። የግዳስ፡ ኣብ መንጎ ዘካይዶ ዝነበረ መጥቃዕቲ ብህዝባዊ ሰራዊት ንዝግበር ናይ ምክልኻልን ተበግሶታት ጸረ-መጥቃዕትን ክምክት ብዘይ ምኽኣሉ፡ ምስ ካልኦት ኣሃዱታት ጸላኢ ተተሓሒዞም ናብ ጎላጕል ትክሰ ተደፊኦም ክጸድፉ ተገደዱ። ብፍላይ ኣብቲ ናይ ዕለት 26/2/82 ውግእ፡ ናይ’ዚ ብርጌድ ኣዛዚ ሻለቃ ሃይሉ ሞይቱ። ናይ ብርጌድ ሓላፊ ወፍሪ ተወጊኡ፣ እቲ ብርጌድ ብቐንዱ ኸኣ ገዚፍ ክሳራ ተሰከመ። ተራራ ክ/ጦር 18፡ ኣርባዕተ ብርጌዳት (35፡ 36፡ 37፡ 38) ዝብሃላ ነይረንኦ። ኣብቲ መጀመርታ ካብ ታዕሊም ክብገስ ከሎ፡ ሓደ ብርጌድ 2,500 ብዝሒ ሰራዊት ነይሩዎ። እቲ ክፍለጦር ናብ ኤርትራ ክኣቱ ኸሎ፡ ብርጌድ 36 እዩ ኣብ ሰነ 1981 ንኻልኦት ብርጌዳት ቀዲሙ ናብ ኣስመራ ኣትዩ። ናይ እዚ ሰሜን ተወርዋሪ ኣሃዱ ኮይኑ’ውን ይንቀሳቐስ ነበረ። ክሳብ መወዳእታ ወርሒ 12/1981 ድማ፡ ቃፍላይ ኣብ ምዕጃብን ኣብ ከበሳታት ኤርትራ ብእዚ ሰሜን ኣብ ዝተኻየዱ ናይ ዳህሳስ ወፍርታትን ተሳቲፉ። ክ/ጦር 18 ብ1980 ዓ/ም ታዕሊም ወዲኡ ንስራሕ ኣብ ዝተበገሰሉ ግዜ፡ ቅድሚ ናብ ኤርትራ ምእታዉ ኣብ ትግራይ ንህ.ወ.ሓ.ት. ንምጭፍላቕ ተዋፊሩ ነይሩ። እቲ ዝነበሮ ናይ ውግኣት ተመኩሮ’ውን ኣብቲ ምስ ወያነ ዘካየዶ ግጥማት ዝተመርኮሰ እዩ። ብ1981 ዓ/ም ናብ ሓውሲ ደጀን ቦታታት ወያነ እናተንቀሳቐሰ መጥቃዕቲ የካይድ ነይሩ። ብጉልባብን ደገፍን ከቢድ ብረት፡ ተዋጋእቲ ነፈርትን ሄሊኮፕተራትን እናተሓገዘ፡ ንዝበዝሕ ቦታታት ወያነ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽሩ ኣእትዩዎ ነይሩ። ድሕሪ’ዚ ውግእ’ዚ፡ ካብ መንጎ ሩባታት ትክሰን ገሃይለን ምስ ዘሎ ነ/ብ 786 ዝተኣሳሰር እግሪ ታባታት ብምብጋስ፡ ናብ ነ/ብ 1171ን ምስኡ ናብ ዝተሓሓዝ ካልእ መከላኸሊ መስመር ሰራዊት ህዝባዊ ግንባርን ገጹ ምንቅስቓሳት ገበረ። እዚ ብርጌድ’ዚ፡ ሓንሳብ ብተናጸል ሓንሳብ ምስ ብርጌዳት 37ን 38ን ብምውህሃድ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ገይሩ፣ ግን ኣይተዓወተን። ብፍላይ ኣብ ዕለት 28/12/81 ወፍሪ ኣልፋ ፕሮጀክት ምስ ተጀመረ፡ ብወኪ ኣቢሉ ንወገን ሞግኦ ብምንቅስቓስ፡ ምስ’ቲ ካብ ከባቢ ጊንዳዕ ተበጊሱ ብሰለሙናን ፍልፍልን ኣቢሉ ዝመጽአ ብርጌድ 38 ተራኸቡ። ክሳብ’ዚ ናብ ኤርትራ ኣትዩ ቅድሚ ኣብ ውግእ ኣብ ከምዚ ዝበለ ደረጃ ወሪዱ እንከሎ’ውን ፈተነታቱ ኣየቋረጸን፤ ሜላታት ውግእ እናለዋወጠ መጥቃዕቱ ቀጸለ። ኣገዳስነት ንዘለዎ ቦታታት ንምሓዝ ብሓደ ናህሪ ምዃን ስለ ዝኣበዮ፣ በብቝሩብ ፍሑኽ እናበለ ብምጽጋዕ ናብ ነ/ብ 1171 ንምብጻሕ ብዙሕ ፈተነታት ኣካይዱ። ብርጌድ 36፡ ኣብ መወዳእታ ካብ ቀንዲ ኣጥቃዒ ሓይሊ ናብ ተራ ናይ መናውራ ተዋጋኢ ሓይሊ ተቐይሩ፣ ምስ ክ/ጦር-2 ብምድራብ ኣብቲ ክንፊ ክስለፍ ተገዲዱ። እዚ ብርጌድ በቲ ኣብ ፈለማ እዋን ዝተሳተፎ ተደጋጋሚ መጥቃዕትን ናይ ህዝባዊ ሰራዊት ተደጋጋሚ ወራር ቀይሕ ኮኾብ፡ ፍሩይ ስእልን ፍሩይ ስዕረትን! ሰራዊት ዋርድያታት ቅድሚት እናተዋግኣ ጕዕዞአን ቀጺለን። ኣብ ከባቢ ጀንገሬን ኣብ ኣፍደገ ሓልሓል ጽንክር ዝበለ ውግእ ድሕሪ ምክያድ፡ ኣብ ሓልሓል በጺሑ ነይሩ። ጸረ-መጥቃዕትን ደብዳብ ከቢድ ብረትን ብቐሊል ዘይግመት ክሳራ ወሪዱዎ። ክሳብ መወዳእታ ወርሒ 4/82 ጥራይ፡ 400 ምዉታትን 1,200 ቍሱላትን ነይሮሞ። ጸላኢ፡ ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ውግእ ሻድሻይ ወራር ብኹሉ ግንባራት ንዝነበረ ኵነታት መዚኑ ንግንባር ሓልሓል ክሓድጎ ወሰነ። ክ/ ጦር-2 ናብ ከረን ተመሊሱ፡ ዕማም ሓለዋ ከረንን ከባቢኣን ካብ ክ/ጦር 18 ተረኪቡ። ክሳብ መወዳእታ ካልኣይ ሰሙን ናይ ወርሒ መጋቢት 1982 ኣብዚ መደብ’ዚ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንብርጌዳት 2፡ 17፡ 34፡ 88 ሒዙ ኣብ ግንባር ናቕፋ ከም ዝስለፍ ተገይሩ። ብርጌድ 31 ኣቐድም ኣቢሉ ምስ ክ/ጦር 24 ናብቲ ግንባር ሓሊፉ ነይሩ እዩ። ተራራ ብርጌድ 38 ናይ ክ/ጦር 18 እውን ተመሳሳሊ ታሪኽ’ዩ ዘሎዎ። ኣብ ኣስመራ እትዉ ምስ በለ፡ ንዳህሳስ ናብ ከባቢ ዳንባ ወፊሩ ነይሩ። ኣብ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ ናይ 1981 ከኣ፡ ብምኽንያት ስርሒት “ኣልፋ ፕሮጀክት” ብጊንዳዕ ኣቢሉ ናብ ሰለሙናን ፍልፍልን ተንቀሳቒሱ፣ ምስ ብርጌድ 36 ኣብ ሞግኦ ተራኺቡ። እንተኾነ፡ ኣብዚ ወፍሪ’ዚ ግምት ዝውሃቦ ውግእ ኣየጋጠሞን። ኣብ ግዜ ሻድሻይ ወራር ክ/ጦር 18 ብህጹጽ ናብ ኣፍዓበት ክኣቱ መምርሒ ኣብ ዝተዋህበሉ ግዜ፡ ብርጌድ 38 እውን ደድሕሪ ብርጌድ 36 ናብ ግንባር ናቕፋ ኣምርሐ። ብ26 ለካቲት 82 ንብርጌድ-9 ተኪኡ ቦታ ብምሓዝ፡ ኣብ ነ/ብ 1725፡ 1755 ብርቱዕ ውግእ ከካይድ ውዒሉ። በዚ ዕለት’ዚ ሓላፊ ወፍሪ ብርጌድ 38 ኣብቲ ውግእ ሞይቱ። በቲ ክሳብ መጀመርታ ሰሙን ናይ ወርሒ መጋቢት 1982 ዝተኻየደ ብርቱዕ ውግእ፡ ካብቲ ከም ረዳት ኣትዩ እቲ ብርጌድ ተቖጻጺሩዎ ዝነበረ በረኽቲ ታባታት ተደፊኡ ናብ ጎላጕል ናሮ ወረደ። ድሕሪ’ዚ ብርጌድ 38 ካብ ከባቢ ነ/ብ 796 እናተበገሰ ንድፋዓት ህ.ሰራዊት ምጥሓስ ሃቂኑ፡ ዕረፍቲ ኣልቦ ተደጋጋሚ ውግኣት ኣካይዱ። ክ/ጦር-2 እምበኣር ብኸምዚ ዝበለ መስርሕ ናብ ግንባር ናቕፋ ኣተወ’ሞ፡ ምስ ክ/ጦር 18 ብምትሕግጋዝ ንዓንቀር ጸሊም ነ/ብ 1826 ንምብጻሕ ፈተነታት መጥቃዕቲ ደረት ኣልቦ ሃንቀውታ ማኒፌስቶ ኣስመራ ለካቲት 1982 ጀመረ። እዚ ናደው ምስ ምምጻእ ክ/ ጦር-2 ሓደ ሓደ ሓዲሽ ዝበሎ ሜላታት ውግእ ክጥቀም ፈቲኑ ነይሩ። ኣብ ዝጸበበ ቦታ ጻዕቂ ሰራዊት ኣገዲምካን ጻዕቂ ተዅሲ ብምዝናብን ንመከላኸሊ ድፋዓት ተጋደልቲ ፈንጢስካ ምሕላፍ ሓደ ካብቲ ዝፈተኖ ቅዲ እዩ። ብግብሪ ምስ ተራእየ ግን እዚ’ውን ኣይሰርሐን። በዚ ቅዲ’ዚ ኣቢሉ ሸቶኡ ክወቅዕ ብምሕላን ኣብ ምሉእ ግንባር መጥቃዕቲ ከም ዝኽፈት ገይሩ ፈቲኑዎ፣ ግን ለውጢ ኣይረኸበሉን። እቶም ዝተረፉ ብርጌዳት ክ/ጦር 18 (ብርጌዳት 35ን 37) እንተኾኑ እውን ስጋድ ሓሹፍ ኣጥቂዖም ንምሓዝ ካብ መጀመርታ ሰሙን ናይ ወርሒ መጋቢት 1982 ኣብ ውግእ ክሳተፉ ተራእዮም እዮም። በብቝሩብ ምምሕያሽ ቦታታት እናገበሩ፡ ብ ነ/ብ 796 ሓሊፎም ናብ ድፋዓት ህ.ሰራዊት ንምድያብ ብዙሕ ፈተነታት ኣካይዶም። ክ/ጦር-2 ኣንፈት መጥቃዕቱ ናብ ጸጋማይ ጫፍ ቀይሩ፡ ብስጋድ ሓሹፍ ናብ ነ/ብ 2059 ንምድያብ ዝገበሮ ፈተነ’ውን ኣይተዓወተን። ዝያዳ ግን ኣብ ከባቢ ዕለት 11/3/82 ብኣሃዱታት ህ.ሰ.ዝተወስደ ጸረ-መጥቃዕቲ፡ እቲ ክ/ጦር ሕንፍሽፍሽ ኣትዩዎ፣ ናይ ውግእ ዲስፕሊን ክሳብ ዘፍርስ ገይሩዎ። ኣብ መወዳእታ፡ ናይ’ዚ ክ/ጦር ኣሃዱታት ብሓባር ይዅና ብተናጸል ክምዘና ከለዋ፡ ድኹማትን ናይ ውግእ ዲስፕሊን ዘይብለንን ምዃነን እየን ተገምጊመን። ብዕለት 6/3/82 ናይ ቦታ ምድፍፋእ ስለ ዝተገብረ፡ ብርጌድ 51 ሒዞሞ ዝነበሩ ቦታታት ብርጌድ 77 ከም ዝሽፍኑዎ፣ ብርጌድ 58 ሒዞሞ ዝነበሩ ቦታ ድማ ብብርጌድ 51 ከም ዝሽፈን ኮይኑ። ብመሰረት’ቲ ሓዲሽ ኣተሓሕዛ፡ ብርጌድ 51 ካብ ኣርወ ክሳብ ግሎብ (ሮረት) ከም ትሕዞ ተገይሩ። ብርጌድ 58 ድማ ንጸጋም ጫፍ ናብ ዘሎ ቦታታት ተዘርጊሓ። ፓራ ኮማንዶ ብርጌድ-2 ኣካል ክ/ጦር-2 ኣብ ውግእ ሓልሓል ካብቶም ቅድሚት ዝመርሑ ዝነበሩ ኣሃዱታት ስለ ዝነበረ፡ ቅድሚ ናብ ግንባር ናቕፋ ምእታዉ ገለ ክሳራታት ወሪዱዎ ጸኒሑ እዩ። ኣብ መስከረም 1981 እውን ኣብ ዓደርደ ሓንቲ ሻለቃ ተሃስያቶ ስለ ዝነበረት፡ ውሑድ ዓቕሚ ሒዙ’ዩ ናብ ግንባር ናቕፋ ኣትዩ። ብወገን ዓንቀር ጸሊም፡ ንነ/ብ 1826 ንምሓዝ መጥቃዕቲ ኣካይዱ። ካብ ፈለማ ፈተነታቱ ስለ ዘይሰለጦ ግን ካብ ካልኦት ኣሃዱታት ስሒብካ ምጥንኻር ይግበረሉ ነይሩ። ከምኡ እናገበረ ክሳብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት 1982 ኩሉ ጻዕርታት ገይሩ፣ ግን ዝጭበጥ ውጽኢት ኣይረኸበን። ብኣንፈት’ዚ ዝተጠቕሰ ነጥቢ ብራኸታትን ክሳድ ሓሹፍን ዝግበር ዝነበረ ምርብራብ፡ ንጸላኢ ውጽኢት ኣየምጽኣሉን። ጸላኢ፡ በዘን ኣቐዲመን ዝተጠቕሳ ሰለስተ ክ/ጦራት (3ይ፡ 17ን 18ን) እቲ ኵነታት ከም ድሌቱን መደቡን ክኸደሉ ኣይከኣለን። ይዅን’ምበር ገና ተስፋ ስለ ዘይቆረጸ፡ ተወሰኽቲ ክልተ ክ/ጦራት (ንኽፍለጦር 2ን 24ን) ደሪቡ ፈተነታቱ ክቕጽል መሪጹ። ክ/ጦር-2፡ ንብርጌዳት 2፡ 31፡ 34፡ ሒዙ ኣብ ከባቢ መጋርሕ ድሕሪ ምትእኽኻብ፡ ምስ ምጅማር ሻድሻይ ወራር ኣካል ክ/ጦር 18 ንዝኾነ ብርጌድ 37 ምስኡ ደሪቡ ናብ ከባቢ ጀንገሬንን ሓልሓልን ተንቀሳቒሱ። ስለያታት እናሕለፈ ብምንቅስቓስ ከኣ፡ ብወገን ሓልሓል ሓዲሽ ግንባር ከፊቱ ከም ዝነበረ ይዝከር። ኣብቲ ምንቅስቓስ’ቲ ብርጌድ 34 ሓለዋ ድሕሪት ኮይኑ ኣሰሮም ክስዕብ ከሎ፡ እተን ዝተረፋ ብርጌዳት ድማ፡ ምስ ናይ ህዝባዊ ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/06/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ከሳሲ ማሕበር ደምበ ሰምበል፡ ተኸሰስቲ ቁ/9 ጽገወይኒ ዮውሃንስ 1.4 ኮሎኔል ሃይለ ተስፋጋብር፡ ቁ/30 ኣማኑኤል ገብረመድህን፣ ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲ ኣቶ ኑረዲን ዓብደልቓድር፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተወልደ ገብረ ገብረስላሴ፣ ናይ ስም ምትሕልላፍ ናይ ገዛ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብሕጋዊ ወኪልኩም ን19/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሃይለ ተስፋይ ገብረማርያም ምባል ተሪፉ፡ ፍጹም ተስፋይ ገብረማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/06/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቀጽሪ ትካልና “ጋራጅ ዳስተክ” ከባቢ 05 ኣብ ከተማ ከረን ዞባ ዓንሰባ ዝርከብ ኒሳን ፒክ ኣፕ፡ ናይ ቅድም ቁጽሪ ሰሌዳ ER-1-04853 ከምኡ’ውን ዝተፈላለየ ሞተረታት ማይ ዘቐመጥኩም ዓማዊል፡ ንብረትኩም ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ (30 መዓልታት) ካብ ትካልና ከተልዕሉልና ንሓትት። እንተዘይኮይኑ፡ ድሕሪ እዚ ግዜ’ዚ ዝመጽእ ሕጋዊ ሳዕቤናት ተሓተትቲ ከምዘይኮንና እናሓበርና፡ ጉዳይና ብሕጊ ከነፈጽሞ ምዃንና ንሕብር። ኣልጋነሽ ወልዱ ገብረሂወት፡ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ሪት ለተብርሃን ወልደገርግስ ከምኡ’ውን ወረ/ነፍ ሓለቓ ሚእቲ በላይ ማና መኮነን፡ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ ስለ ዘለኩም፡ ን14/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ዋና ትካል፡ ሰለሙን ገብረዮውሃንስ ኣነ ወ/ሮ መርየም ኢብራሂም ኑሩ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ከተማ መንደፈራ ምም/ከ/ዓዲ ባሪ ቁ/ገዛ 80 ዞባ 04 ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁ/ምስክር ወረቐት 401261 መወከሲ ቁጽሪ 401598 ብስም ወላዲተይ ወ/ሮ ኣሚና ዓብደረሒም መሓመድን ብስም ሓትነይ ወ/ሮ ዘምዘም ዓብደረሒም መሓመድን ተመዝጊቡ ዝርከብ ገዛ ስለዘሎ፡ ወላዲተይ ወ/ሮ ኣሚና ዓብደረሒም መሓመድ ኣብ ቅድሚ ረጅስትራር ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ መንደፈራ ቀሪባ ብዕለት 25/11/2024 ብቁ/መዝ/19/2024 ብዝተመዝገበ ውዕል ውህብቶ ብጽሒታ ብህያብ ሂባትኒ ስለ ዘላ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ናብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ቴክኒክ ንኡስ ዞባ መንደፈራ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ኣቶ የማነ ኣስገዶም፡ ወለድና ኣስገዶም ክፍለን መኣዛ ወልደዳዊትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወ/ሮ መርየም ኢብራሂም ኑሩ


ወ/ሮ ገብሪኤል ስዩም ማረ፡ ወደይ ገብረትንሳኤ ወልደገርግሽ ገብረታትዮስ ስለዝተሰውአ፡ ሓዳር ስለ ዘይብሉ፡ ኣነ ምስ ብዓል ቤተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣመልከትቲ ወረ/ነፍ/ኣበባ ተወልደብርሃን ገብረን፡ ወረ/ነፍ/ተወልደ ባህታ ጊላሚካኤልን፡ ብውርሲ ዝረኸብናዮ ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ ምም/ን/ዞባ ገዝ ባንዳ፡ ዞባ 2 ምም/09 ጎደና ተከዘ፡ ቁ/ገዛ 26 ዝርከብ፡ 3+6 ቀንዲ ክፍልታት፡ 3 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለለ፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ/ምስክር ወረቐት 104851፡ መወከሲ ቁጽሪ 122099/118863 ብስም ኣዴና ኣበባ ተወልደብርሃን ገብረን፡ ተወልደ ባህታ ጊላሚካኤልን ዝተመዝገበ፡ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሕጊ ብዝጠልቦ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን፡ ካዳስተርን ኣብ ውሽጢ ወርሒ እንተዘይቀሪቡ፡ ናብ ስምና ከነሰጋግሮ ምዃንና ነፍልጥ። ከሳሲት ሰላማዊት ኣስገለ በላይ፡ ተጸዋዒት ራህዋ ኣስገለ በላይ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኪ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን02/06/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ቅረቢ። ወረ/ነፍ/ተወልደ ባህታ ወረ/ነፍ/ኣበባ ተወልደብርሃን ገብረ ወኪል ኒያት ሓያሉ ተወልደ ሰናይት ሃይለማርያም ሃብተማሪያም፡ ስም ኣደይ ኣበባ ተኽለማርያም ምባል ተሪፉ፡ ዑቕባ ተኽለማርያም ተስፋጼን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ማእከል ን/ዞባ ቲራቮሎ ምም/ከባቢ 02 ጎደና በ/ቁ/ገዛ 1 ቁ/ሎት 1 ብቁ. ምስክር ወረቐት 106452 መወከሲ ቁ112848 ብስም ኣቶ ኣብርሃ ወልደጊዮርጊስ ሃብተሚካኤል ዝተመዝገበ ኦርጂናል ሊብሬቶ ናብ ገዛ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ’ውን ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ብቁ/07209607 ደዊሉ ይርከበኒ። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ኣቶ ኣማኒኤል ኣብርሃ ወልደጊዮርጊስ ከሳሲ መም/ ጸጋይ ክብርኣብ ክፍለ፡ ወኪል ዳኒኤል ጸጋይ፡ ተኸሰስቲ 1. ወ/ሮ ጀሚላ ኑር ኣደም 2. ኣቶ ዓሊ ጥዑም፣ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪልኩም ን20/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ምምሕዳር/ከባቢ ሹቕ ፈረንጂ ብቁ/ፍቓድ ዋኒን GBL00008581 ናይ ጋራጅ ትካለይ፡ ንኣቶ መርሃዊ ተኽለሃይማኖት፡ ኣድራሻ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ምምሕዳር ከባቢ ሹቕ ፈረንጂ፡ ብዕለት 06/04/2026 ብቁ/መዝገብ 4421924 ብውህብቶ ስለ ዝሃብኩዎ፡ ብስም ወሃቢት ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተደኣ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ውህብቶ ተረካቢ ከምዝመሓላለፍ ነፍልጥ። ፊኖ ተስፋሚካኤል ወርቅነህ፡ ጓለይ መርሃዊት ዘርአ ደባስ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ወላዲአ ኣቶ ዘርአ ደባስ ኪዳነ


ብመስዋእቲ ዘፍቅሮ ብዓል ቤተይ መምህር ተኽለሃያማኖት ተስፋዝጊ ብርሃነ (ተኽልያ) ዝተሰመዓኒ መሪር ሓዘን፡ ኣብ ግዜ ሕማሙ ዝበጻሕኩም፡ ካብ ሃገረ ግብጺ ሬሳ ኣብ ምልኣኽ ዝተሓባበርኩም፡ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምና ቤተሰብ፡ መምሃራን፡ ጎረባብትን ፈተውትን ሕሰም ኣይትርከቡ፡ የቐንየልና። ብዓልቲ ቤቱ እምባወርቅ ገብረሂወት፡ ኣሕዋቱን


ብመስዋእቲ ዘፍቅራ ክብርቲ ብዓልቲ- ቤተይ ወ/ሮ ርግኣት ሰለሙን ኣርኣያ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ሕማማ ዝተመላለስኩምን ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻኢን ብቴሌፎን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓል ቤታ ኣቶ ክብሮም በየነ ምስ


ብዕረፍቲ ፍትውቲ ኣዴና ኣብነት ዘወልዲ ካሌብ፡ ብዓልቲ ቤቶም ንነ/ሄር መኮነን ጽገ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ክሳብ ኩዶ ፈላሲ ብምኻድ ዘቃበርኩምናን ኣብ ካናዳ ቶሮንቶ ቤት ክርስትያን መድሃኔኣለም ኣብ ፍትሓት ጸሎት ዝተሳተፍኩምን ካብ ውሽጥን ወጻኢን ብኣካልን ብቴሌፎንን ዘጸናናዕኩምና ኩሉኹም ፈተውቲ መቕርብ ኣዕሩኽን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ንገልጽ። ስድራ-ቤት ነ/ሄር መኮነን ጽገ


ብዕረፍቲ ኣዚና ነኽብራ ወላዲትና ደሃብ ብርሃነ ቀሺ ዓንደገርግሽ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ምስ ዓረፈት ኣብ 4 ኣስመራ መቓብር ቤተገርግሽ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ዝተመላለስኩምን ካብ ውሽጥን ወጻኢን ዘጸናናዕኩምናን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ዓጺና ኣለና። ደቃ ምስ ምሉኣት ስድራቤት ኣብ ምም/ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ጎደና ከረን ፕሎት 25 ፓርሰል ኢ ዚፕ ኮድ 1A-176 ብቁጽሪ ገዛ 7/9/11 ዝርከብ፡ ቀንዲ 6 ክፍልታት ተሓጋገዝቲ 4 ክፍልታት ዘለዎ፡ ብቁጽሪ መዝገብ ንብረት 65330-42693 ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 115764 መወከሲ ቁጽሪ 129052 ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ብስም ኣቶ መሓመድ ናስር ዝተመዝገበ፡ ካብቲ ክፋል ገዛ ስፍሐት 202 ት/ሜ ስለ ዝሸጥኩ’ሞ ናብ ስም ዓደግቲ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን የቕርብ። እንተዘየቕረበ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር።


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Street, No. 178, House No. 16 Gejeret, P.O. Box 10688 Tel. ++291-1-153986 Asmara, Eritrea


Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Shift Operations Supervisor Number required – (04) Type of contract – Definite (2 years) Major Duties and responsibilities • The Shift Supervisor at the Powerhouse is responsible for overseeing the performance of the operational team, ensuring efficient and safe operation of the HFO/Diesel power plant and the associated auxiliary equipment. The role involves supervising the daily control room and field operations, assisting with problem resolution and maintaining a high standard of operational excellence. • This person will report to the Senior Supervisor Powerhouse and assist with various administrative and supervisory functions. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA • Ensures compliance with quality, health and safety rules, guidelines, and regulations. • Ensures that subordinate colleagues work safely, assist the supervisor to accomplish inspection of work areas and lead daily Toolbox meetings. • Oversees the activities of the power plant control room operators and shift operators to ensure adherence to operational protocols as well as safe and efficient plant performance. • Regularly reviews system data and operator reports to identify potential issues and ensure compliance with performance standards. • Assists control room operators in diagnosing and resolving operational issues, escalating to senior management as necessary. • Prepares and submits operational reports to senior power plant supervision, highlighting key performance metrics and areas for improvement. • Ensures all operations are conducted in accordance with safety regulations and protocols, conducting AMSC safety initiatives and inspections. • Coordinates shift schedules, ensuring adequate staffing and smooth transitions between shifts. • Provide training and support to control room operators and shift operators, enhancing their skills and knowledge on the relevant and applicable SOP’s. • Identifying opportunities for operational improvements and working with the team to implement best practices. • Conducts risk assessments and hazard identification before carrying out any task. Profile: Qualifications and Experience • Minimum Technical College Diploma in Electrical/Mechanical trade • Certificate in Plant Operations • Basic Supervisory Course Formal Education, Certifications or Equivalents Working Experience – Nature & Length • Min of 4 years’ experience in a supervisory role within a power plant or similar environment • Knowledge of HFO/diesel MAN engines or similar. • Experience in SCADA operated control rooms. • Shift work experience in 24/7 operational environment • Functional communication in English is mandatory. Technical Skills • Operational knowledge of HFO/ Diesel power plant gensets and related auxiliary equipment or similar plant. • Computer literate. • Ability to diagnose equipment issues. • Analytical skills and Attention to detail. • Decision making and Problem- solving skills • Plan, organize and execution skills. • Train and develop operational staff. • Ability to lead and motivate team, make informed decisions and prioritise tasks • Effective communication skills (written and verbal) • Ability to interact with team members and other stakeholders • Ability to manage time efficiently • Strong commitment to Health and Safety regulations General Information and other requirements: Other Skills and Abilities  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: definite Period (2 years)  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.202 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 8 ዝኽሪ ሚያዝያ ዝኽሪ ሚያዝያ ረፈረንዱም፡ ንሕጋዊ መሰል ናጽነት ኤርትራ ዕላዊ ዝገበረ ዕዙዝ ፍጻመ


ህዝቢ ኤርትራ፡ ናብቲ ኣብ ሚያዝያ 1993 ዝተኻየደ ልኡላውነቱ ብዕሊ ዘረጋገጸሉ ህዝባዊ ረፈረንዱም ንምብጻሕ፡ ዝሓለፎ መሪር ታሪኽ ብሓጺሩ ንምዝኽኻር፡ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ኣመጻጽኣ ሃገርን ሃገራውነትን ኤርትራ፡ ብዝብል ኣርእስቲ ጀሚርና፡ ኤርትራ ከም ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ብመግዛእቲ ድሕሪ ምቛማ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋን መግዛእቲ ኢጣልያን ብሪጣንያን ዘሕለፎ ታሪኽ፣ መግዛእቲ ህንጸት ሃገረ ኤርትራን ኤርትራዊ ሃገራዊ ስምዒትን ኣብ ምፍጣርን ምዕኳዅን ዝተጻወቶ ግደ ብምርኣይ፣ ኣብ እዋን ፈደረሽንን ጐበጣን ከምኡ’ውን ፈለማ መድረኽ ብረታዊ ቃልስን ዝነበረ ምዕባለታት ኣንቢብና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦ ምዕባለታት ሰውራ ድሕሪ ምውላድ ምዕባለታት ሰውራ ድሕሪ ምውላድ ህ.ሓ. ህ.ሓ. ግፍዒታት’ዚ ድማ ካብ ምዕራባዊ መታሕት ኤርትራ ዓሰርተታት ኣሽሓት ህዝቢ ናብ ሱዳን ተሰደ። ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ፡ ካብ ቅንጸላን ሃድንን መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ኣምሊጦም ካብ ሜዳ ኤርትራ ብዝወጹን ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብዝተሓብኡን ሰለስተ ጉጅለታት ተጋደልቲ፡ ማለት ቀዳማይን ካልኣይን ወገን ህዝባዊ ሓይልታትን ዑበልን እዩ ቈይሙ። መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ.፡ ነዞም ሓድሽ ውድብ ንምምስራት ዝተንቀሳቐሱ ተጋደልቲ ንምህዳን ኣብ ሜዳ ኤርትራ ሰፊሕ ዳህሳስ ክገብር ምስ ጀመረ ድማ፡ ንዓመታት ዝቐጸለ ኲናት ሓድሕድ ተወልዐ። ኢትዮጵያ እውን እንተኾነ፡ ቀንዲ ኣተኩሮኣ ናብ ምጭፍላቕ እዚ ሓድሽ ውድብ ኣቕንዓቶ። በዚ ድማ፡ ህዝባዊ ሓይልታት፡ ብሰራዊት ኢትዮጵያን ተ.ሓ.ኤ.ን እናተሃድነ፡ ብውሽጢ’ውን እንተኾነ ንሓድነቱ ዝፈታተን ብድሆታት ብምስጋር፡ ህላወኡ ከረጋግጽ ብኣዝዩ ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነታት፡ ድኻም ናይቲ ሰውራ ዘይተዋሕጠሎም፡ መንእሰያት ተጋደልቲ፡ ንኣመራርሓ ተ.ሓ.ኤ. ክብድህዎ ጀመሩ። ንጸቢብ ትሕተ-ሃገራዊ ምምቕቓል ነጺጎም ድማ፡ ስምረት ናይ ኩለን ክፍልታት ናይቲ ውድብ ጠለቡ። በዚ ድርኺት’ዚ፡ ኣብ 1969 ነቲ ዝነበረ ድኽመታት ንምፍዋስ ዝዕላማኡ ጉባኤ፡ ኣብ ኣዶብሓ ተኻየደ። ጉባኤ-ኣዶብሓ፡ ኣብ ሓሙሽተ ክፍልታት ተመቓቒሉ ዝነበረ ሰራዊት ክሰምር፣ ዝጸንሐ ድኽመታት ንምእራም ጭብጢታት እትእክብ መርማሪት ሽማግለ ክትቀውም፣ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ግዜ ጉባኤ ክግበር፣ ካብቶም ዝጸንሑ መራሕቲን ሓደስቲን ዝተዋጽአ ጠቕላሊ መሪሕነት ክቐውም፣ ዝብልን ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ዝተገልጸ፡ ኣመራርሓ ናይቲ ብረታዊ ቃልሲ ዝጀመረ ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ.)፡ ንሃገራዊ ምትእኽኻብን ምሕያል ሓርነታዊ ቃልሲን ዝሕግዝ ኣይነበረን። እዚ ይኹን’ምበር ናይ ህዝቢ ኤርትራ ባህጊ ንናጽነትን ናይ ቃልሲ መንፈስን፡ ምዕቡል መሪሕነት ብምስኣኑ ኣይተዓግተን። ዋሕዚ ኤርትራውያን መንእሰያት ካብ ውሽጢ ሃገርን ወጻኢን ናብ ሜዳ ብረታዊ ቃልሲ እናበዝሐ፡ ብኡ መጠን፡ ተ.ሓ.ኤ. ምስ ኩሉ ድኻማቱ ከም ውድብ እናዓበየ ከደ። ቁጽሪ ተጋደልቲ እናበዝሐ ብዝኸደ ከኣ፡ መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ኣብ ክንዲ ሓደ ጥሙርን ሓያልን ሃገራዊ ሰራዊት ዝፈጥር፡ ነቲ ዝነበረ ተጋዳላይ፡ ብቐቢላዊን ኣውራጃውን ረቛሒታት ከፋፊሉ ብሓሙሽተ ክፍልታት ከምዝቐውም ገበረ። መሪርን ጽንኩርን ግዜ ክሓልፍ ተገደደ። ካልእ ኣገዳሲ ውሳነታትን ኣሕለፈ። እዚ ንተ.ሓ.ኤ. ናብ ሃገራዊ ደሞክራሲያዊ ውድብ ንምቕያር ዝዓለመ ፖለቲካዊ ምዕባለ ግን፡ ብላዕለዋይ ባይቶ ተ.ሓ.ኤ. ተቐባልነት ኣይረኸበን። በዚ ድማ፡ ኣባላት ላዕለዋይ ባይቶን ሰዓብቶምን፡ ብዙሓት ተጋደልቲ ክኣስሩን ክቕንጽሉን ጀመሩ። እዚ ብቐንዱ ኣብ ልዕሊ’ቶም ንምእራም ዝተንቀሳቐሱ ባእታታት ዝቐንዐ ሃድንን ቅንጸላን፡ ናይ ብዙሓት ተጋደልቲ ህዳማ ኣኸተለ። ገለ ተጋደልቲ ካብ ሜዳ ኤርትራ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ክሃድሙ ከለዉ፡ ገሊኦም ድማ ካብቲ ውድብ ተነጺሎም ኣብ በረኻታት ኤርትራ ክሕብኡ ጀመሩ። እዚ ላዕለዋይ ባይቶ ተ.ሓ.ኤ. ዝወሰዶ ናይ ቅንጸላ ስጉምቲ ድማ እዩ፡ ኣብ 1970 ካልኣይ ውድብ ናይ ምምስራት ውጽኢት ኣኸቲሉ፥ ንህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ዝወለደ። እዚ ከቢድ ፈተነ’ዚ፡ ኣብ መንጎ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ተሪር ሓድነትን ዘይጸዓድ ናይ ቃልሲ ወኒን ክፈጥር ክኣለ። እዞም ንኹሉ ተጻብኦታትን ከበባታትን ፈንጢሶም ብምውጻእ ካብ ምጽናት ዝሰረሩ ውሑዳትን ተባዓትን ሃገራውያን፡ ኣብ መወዳእታ እቲ ዝሓየለ ሃገራዊ ውድብ ፈጢሮም፡ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ብዙሕ ዓወታት ክጐናጸፉ ጀመሩ። ከም ውጽኢት ናይቲ ህዝባዊ ሓይልታት ኣብ ልዕሊ መግዛእታዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ከውርዶ ዝጀመረ ገዚፍ ክሳራ ድማ፡ ኣብ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ንስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሰ ዝቃወም ናዕቢ ተላዕለ። እቲ ናይ ሰራዊት ናዕቢ፡ ኣብ ማእከል ኢትዮጵያ ሓያል ተቓውሞን ኣድማን ሲቪል ሰራሕተኛታትን ተማሃሮን ተደሪብዎ፡ እዚ ምክፍፋል’ዚ፡ ነቲ ዝጸንሐ ትሕተ-ሃገራዊ ኣተሓሳስባታት ዝያዳ ከምዝዓምቚ ኣብ ርእሲ ምግባሩ፡ ነቲ ሓርነታዊ ኲናት ኣብ ጥርናፈ ዘይብሉ ንኣሽቱን ዝተነጻጸለን ስርሒታት ተሓጺሩ ከምዝተርፍ ገበሮ። ካብ 1961 ክሳብ 1968 ኣብ ዝነበረ ዓመታት ከኣ፡ ላዕለዋይ መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ንጹር ሃገራዊ ፕሮግራም ከይሓዘ፡ ኣድማዒ ፖለቲካዊን ምምሕዳራዊን ቅርጺ ከየቘመ፡ ንጸጋታት ናይቲ ውድብ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ ጸቢብ ፖለቲካዊ ጸወታታት የውዕሎ ነበረ። እዚ ኩነታት’ዚ፡ ነቲ ቃልሲ ኣብ ርእሲ ምድኻሙ፡ ስርዓት ሃይለስላሰ ንድኻም ናይቲ ሰውራ መዝሚዙ፡ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ኤርትራ፡ ብፍላይ ኣብ ዓመተ 1967፡ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ኤርትራ ዘይተኣደነ ግፍዒታትን ጃምላዊ ህልቂትን ክፍጽም ኣኽኣሎ። ብሰንኪ’ዚ ኣትዩ፡ ሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣብ ከተማታት ጥራይ ተሓጽረ። ኣብ 1974 ውድቀት ስርዓት ሃይለስላሰ ኣኸተለ። ኣብ ጥሪ 1977 ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ቀዳማይ ጉባኤኡ ብምክያድ፡ ስሙ ናብ “ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ” ለወጦ። “ሰብን መሬትን በብቕሩብ ሓራ ምውጻእ” ዝብል ታሪኻዊ ውሳነ ብምውሳድ ከኣ፡ ኣወዳድባ ሰራዊቱ ናብ ደረጃ ብርጌዳት ኣሰጋገሮ። “ንጸላኢ ብብረቱ ብጥይቱ!” ዝብል ጭርሖ እናቃልሐ ድማ፡ ንሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ብሓያል መጥቃዕትታት ክሰሃሎ ጀመረ። ጎኒ ጎኒ’ዚ፡ “ሓፋሽ ይንቃሕ! ይወደብ! ይተዓጠቕ!” ኣብ ትሕቲ ዝብል መርሓ፡ ኣብ ሓራ ዘውጸኦ ቦታታት፡ ህዝቢ ናይ ምንቃሕን ናይ ምውዳብን፡ ዝተፈላለዩ ህዝባውያን ማሕበራትን ባይቶታትን ናይ ምቛም ሰፊሕ ፖለቲካዊ ስርሓት ኣካየደ። ልዑል ህዝባዊ ደገፍ ድማ ተጐናጸፈ። በዚ ምዕባለታት’ዚ ዝተሰናበደ ስርዓት ደርግ፡ ብዓወታት ሰውራን ውድቀት ስርዓት ሃይለስላሰን ፍናኑ ዝበረኸ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ 1975 ንኲናት ሓድሕድ ኣትሪሩ ብምቅዋም፡ ስምረት ናይ ሃገራውያን ሓይልታት ጠለበ። መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ከኣ፡ ንህዝባዊ ሓይልታት ብወተሃደራዊ ሓይሊ ክድምስስ ፈቲኑ ምዃን ምስ ኣበዮ፡ ናብ ዘተን ርክባትን ክኣቱ ተደረኸ። የግዳስ ሽዑ’ውን እንተኾነ ኣብ ዕቱብ ልዝብ ኣይኣተወን። ብውሽጡ ድጉል ናይ ቅንጸላ ምርጫ ሒዙ፡ ኣብ ውሽጢ ህዝባዊ ሓይልታት፡ ብሃይማኖታዊን ካልእ ትሕተ- ሃገራዊ ጎስጓሳትን ምክፍፋል ንምፍጣር እናጸዓረ፡ ምቹእ ዕድል መሲሉ ኣብ ዝተራእዮ ውግእ እናወልዐ ቀጸለ። ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ዘተ ድማ፡ ነቲ ብህዝባዊ ሓይልታት ዝቐርብ ዝነበረ ናይ ስሙር ግንባር ሓሳብ እናተቓወመ፡ ቅልጡፍ ስምረት ብምጥላብ ንህ.ሓ. ኣብ ውሽጡ ውሒጡ ከሕቅቕ ጻዕርታቱ የካይድ ነበረ። ኩሉ’ዚ መገዲታት’ዚ ግን ኣይሰለጠን። በቲ ሓደ ሸነኽ፡ ንጉዳይ ኤርትራ ብሰላም ክፈትሖ፡ ‘ርእሰ ምምሕዳር ኤርትራ’ (ራስ ገዝ) ከምዝቕበል መጸዋዕታ እናቕረበ፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ፡ ኣብ ከተማታት፡ ምስ ሰውራ ትደጋገፉ ኢኹም ብዝብል ኣንጻር ሰላማውያን ሰባት ሰፊሕ ናይ ቅንጸላን ቅትለትን ማእሰርቲን ስጉምቲታት እናወሰደ፡ ንዓድታት ኤርትራ ብነፈርቲ ናይ ምድብዳብን ምቅጻልን ቀቢጸ ተስፋዊ ስጉምታት ይወስድ ነበረ። ምስ ውድቀት ስርዓት ሃይለስላሰን ምሕያል ሰውራ ኤርትራን ካብ 1975 ጀሚሮም ብዙሓት መንእሰያት ንሜዳ ናብ ክልቲአን ውድባት ክውሕዙ ጀመሩ። ጸኒሑ ግን እቲ ዋሕዚ ብቐንዱ ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ዛዘወ። በዚ ድማ ህዝባዊ ሓይልታት ኣብ 1975 ካብ ደረጃ ሓይልታት ሰጊሩ ብደረጃ ቦጦሎንታት ተወደበ። ወተሃደራዊ ምንቅስቓሳቱ ብምጥንኻር ድማ፡ መጥቃዕቲታቱ ኣንጻር ሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣጠናኸሮ። ተ.ሓ.ኤ. እውን ኣብዚ መድረኽ’ዚ ንህዝባዊ ሓይልታት ናይ ምቕንጻል ድሌቱ ብመጠኑ ማህሚኑ፡ ኣንጻር ሰራዊት ኢትዮጵያ ንኣሽቱ ስርሒታት ከካይድ ጀመረ። በዚ ድማ፡ ዳርጋ ኩሉ ገጠራት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሰውራ (ክልቲአን ውድባት) ኣብ ጥሪ 1977 ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ ጫፍ ሰሜናዊ ሳሕል ንእክትርከብ ሓውሲ ከተማ ቅሮራ ተቘጻጸራ። ኣብ መጋቢት ናይቲ ዓመት’ቲ ድማ፡ ድሕሪ ናይ 6 ወርሒ ከበባ ንርእሰ ከተማ ኣውራጃ ሳሕል ናቕፋ ሓራ ኣውጽኣ። ኣስዒቡ ንከተማታት ኣፍዓበት፡ ከረን፡ ሰገነይቲ፡ ደቀምሓረ፡ ጊንዳዕ፡ ደንጎሎን ፍርቂ ወደብ ምጽዋዕን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ኣእተወን። ተ.ሓ.ኤ. ብወገኑ፡ ንከተማታት ተሰነይ፡ ኣቑርደት፡ መንደፈራን ዓዲ ዃላን ተቘጻጸረ። ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ኣብ ኣስመራ፡ ዓዲቐይሕ፡ ባረንቱን ዓሰብን ተኸቢቡ ተረፈ። ዓወታት ሰውራን ግፍዒታት ስርዓት ደርግን ተደማሚሩ ድማ፡ መንእሰያት ኤርትራ ብብዝሒ ናብ ሜዳ እናወሓዙ ነቲ ቃልሲ ኣደልደሉዎ። ናጽነት ኤርትራ ዝተቓረበ መሰለ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብ ውሽጢ ተ.ሓ.ኤ. ንሃገራዊ ስምረትን ሓድነትን ዝጠልብ ጸቕጢ እናሓየለ ስለዝመጸ፡ ኣብ ኣጋ መወዳእታ 1977 ክልቲአን ውድባት ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ቃልሲ ተወሃሂደን ክሰርሓ ምርድዳእ ዝበጽሓሉ፡ ስምምዕ 20 ጥቅምቲ ተኸተመ። ይቕጽል. . . ይቕጽል. . . ሓዳስ ኤርትራ 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.202