ለተኺዳን ተስፋማርያም ለሸለ፡ ብዓል ቤተይ ገብረኣምላኽ ዓንደማሪያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ወድና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወረ/ ነፍ/ሄር ለተሚካኤል ገብረመድህን መድሃኔ 1.ኣቶ ተስፋኣለም ኣሰፋው 2.ወ/ሮ ዛይድ ኣሰፋው (ወኪል ኣቶ ተስፋኣለም ኣሰፋው) ብፍ/በ/ ዕዳ ኣቶ እስቲፋኖስ ኣብርሃ መሓሪ ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ እስቲፋኖስ ኣብርሃ መሓሪ ንጹር ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለተንስአ ኣስመሮም ምባል ተሪፉ፡ ሓበን ኣስመሮም ክፍለሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ንግስቲ ሓጎስ ሃይለ፡ ብዓል ቤተይ ሃብተ ኣብርሃም ሃይለማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ወድና ድማ ወራሲ ምዃኑ ይረጋገጸሉ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ይግባይ በሃሊ ኣስመራ ሴራሚክስ (ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ሰለሙን ገዛኢ) ወሃቢ መልሲ ኣቶ ካሕሳይ ሃይለ ፍጡር ዘሎ ናይ ስቪል ክርክር መሰረት ብምግባር፡ ወ/ መልሲ ኣቶ ካሕሳይ ሃይለ ፍጡር፡ ኣድራሻኡ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.40 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሰስቲ ኣካየድቲ ምትሕግጋዝ ታቦት መስቀል ጸጸራት (ኣሕዋት ዓዲ ገረመስቀል) ተኸሳሲ ዳኒኤል ኣፈወርቂ ወልዱ፡ ናይ ገንዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዬርካቤል እዮብ ግርማይ፡ ኣደይ ኣልማዝ ተኽልዝጊ ሃብተማርያም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኤልሳ ገብረሂወት በይን፡ ኣቦይ ገብረሂወት በይን ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ 7 ተተካእትን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ሩፍታኣለም መልኣከ ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ሩፍታሌም መልኣከ ጊላሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ህይወት ምናሴ ህባተ፡ ኣቦይ ምናሴ ህባተ መድህን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ተሪፉ፡ ናታን ኣስራት ታደሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። የማነ እዮብ ገብረክርስቶስ፡ ኣቦና እዮብ ገብረክርስቶስ ተወልደመድህን ስለዝዓረፈ፡ ንኣደይ ወ/ሮ ለተብርሃን ገብረሚካኤል ዓንደ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 10 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ይብራኣለም ኣላይ ኣርዓዶም ምባል ተሪፉ፡ ይርጋኣለም ኣላይ ኣርዓዶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕ ናትናኤል ኣስራት ታደሰ ምባል ሓዳስ ኤርትራ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.175


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ


ሮዳስ ተኽለ ሃብተገርግስ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሜላ ተኽለ ሃብተገርግስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ጆሃራ ሳልም ሳልሕ፡ ተኸሳሲ ጀማል ዓብደልሓኪም መሓመድ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪልን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ስዒዳ መሓመድ ሙሳ ምባል ተሪፉ፡ ስዒዳ መሓመድ ሙሳ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኢብራሂም መሓመድ ሙሳ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም መሓመድ ሙሳ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽለሃይማኖት ሓጎስ ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ተኽለ ሓጎስ ተስፋዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ


ወ/ሮ ኤልሳ ተስፋይ ቀሺ መዝገቦ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሙሉኣለም ገብረእግዚኣብሄር ገብረ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳምር መሓረና ጸጋይ፡ ጁሲ መሓረና ጸጋይ፡ ሰናይ መሓረና ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ ሳምራዊት መሓረና ጸጋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ወልደኣብ ሰመረ መንግስትኣብ፡ ስም ኣደይ ምሕረት ገብረ ምባል ተሪፉ፡ ምሕረት ተስፋሚካኤል ገብረ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዮዲት ተስፋይ ሃብተማርያም ምባል ተሪፉ፡ መብራህቲ ተስፋይ ሃብተማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስማይት ዮናስ ገብረየሱስ፡ ኣደይ ኣበባ ሓጐስ ተስፋይ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ወ/ሮ ምሕረት ጸጋይ ነማርያም፡ ብዓል ቤተይ ተኸስተ ወልዱ ገብረኣምላኽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ተስፉ ደባስ ወልዱ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ፍትሓዊ ሓጎስ ተኽለሃይማኖት፡ ናይ ሞግዚትነት ስልጣን ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላ በርዕድ ኣቶ ሕመድ ኣቢብ ዓማር፡ ኣሞና ንግስቲ ዓማር ሕመድ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 12 ደቂ ሓወቦይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ተወልደ ገብረእግዚኣብሄር ወልደኣብዝጊ፡ ኣቦና ቀሺ ገብረእግዚኣብሄር ወልደኣብዝጊ ፍስሓጽዮን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ለተብርሃን ተኽለሃይማኖት ዘርኦም ምባል ተሪፉ፡ ለተብርሃን ተኽላይ ተኽለሃይማኖት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ወ/ሮ ወይኒቱ በርሀ ብጹኣምላክ፡ ብዓል ቤተይ ሕሩይ ዓንደሚካኤል ገብረእየሱስ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣልጋነሽ ገብረትንሳኤ ዓንደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኪዳነ ገብረእግዚኣብሄር ወልደኣብዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለምለም መንግስ ወልደየውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ለምለም መንግስትኣብ ወልደሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሰዓድ ሮሞዳን መሓመድ፡ ብመንገዲ ሕጋዊ ወኪሉ ኣቢሉ፡ ሰዓድ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ሰዓድ ዑስማን ሳዓዲን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ


ከሳሲት ወ/ሮ ራሄል መኮነን፡ ተኸሰስቲ ናትናኤል መኮነን ሃብተማርያም 2.ሄኖክ መኮነን ሃብተማርያም 3.ሚካል መኮነን ሃብተማርያም፣ ናይ ስቪል ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲት ወ/ሮ ሳምራዊት ባህልቢ መብራህቶም፡ ተኸሳሲ ዓንዶም መሓረና ገ/ሂወት፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሼካይ ሃብተ ሕመድ፡ ኣደይ ጨጋሪት ወልደንኪል ኣድሓና ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ሳሮን ኣብርሃም ነጋሲ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ሄርሞን ዘርኣይ መብራህቱ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ወ/ሮ ወልደሚካኤል ዘርእጋብር፡ ሓወይ ፍቕረማርያም ምስግና ዘርእጋብር፡ ናይ ኣእምሮ ሕማም ስለ ዘለዎ፡ ዘይብቕዑነት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ሰናይት ተኽለሰንበት ተኽለኣብ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተስፋጽዮን ወ/ሮ ዘምዘም በላይ ተፈሪ፡ ናይ ነፍ/ ሄር ሓፍተይ ንግስቲ በላይ ተፈሪ፡ ኣቦኣን ኣዲኣን መወትቲ ኮይኖም፡ ሓዳር ይኹን ውላድ ስለ ዘይብላ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሓመድ ዓፈድሽ ሳልሕ ምባል ተሪፉ፡ ዓፈድሽ ሳልሕ ኣሕመድ ወልደትንሳኤ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ኣበባ ወረደ ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ኣበባ መረጸ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ እርጋኣለም ተኸስተ ተኽለሃይማኖት ምባል ተሪፉ፡ እርግኣለም ኣየው ሸፈራው ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናትናኤል ተስፎም ሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ናትናኤል ተስፋማርያም ዮውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣመተልደት ወልደንኪኤል ኣድሓና፡ ሓፍትና ሓጎሳ ወልደንኪኤል ኣድሓና ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ከሳሲ ዳዊት መብራህቱ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሃብቶም ሰለሙን፡ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓልሓል ዓሊ መሓመድ ስዓድ ምባል ተሪፉ፡ ዓሊ መሓመድስዒድ እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስቴር ሃይለ ገረዝጊ፡ ብዓል ቤተይ ክፍላይ የማነኣብ መዓሾ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/6/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ዓሊ እድሪስ ዓሊሑሰን ምባል ተሪፉ፡ ኣልሑሴን እድሪስ ኣልሑሴን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ኣርካ መሓመድ ዓሊ ዓብደላ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ናስር ኣብዱልቃድር ማሕሙድ፡ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ከረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳምሶን ባህታ ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ ሳምሶም ባህታ ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤንሁር ሓዲሽ ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ቢንያም ሓዲሽ ገብረኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳሚኤል ቦኽረ ተኽሉ ምባል ተሪፉ፡ ሳሚኤል ቦኽራይ ተኽሉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ምርሳዕ ዝተፈላለየ ነገር፡ ኣብ ብዙሓት ሰባት ዘጋጥም ተርእዮ እዩ። እዚ ሕቶ’ዚ፡ ኣብ ኣእምሮ ብዙሓት ሰባት ይመላለስ’ዩ። ብፍላይ ድማ ተኣፈፍትን ኣገደስትን ስራሕን ቆጸራታትን ክርስዑ ከለዉ። ናይ ኣዚኻ ትፈልጦ ሰብ ስሙ ምስ ትርስዖ ዘሰንብድ እዩ። ተመራመርቲ ከም ዝገልጽዎ፡ ኣብ ቀትሪ ምስ ብርቱዕን ኣድካምን ስራሕ ዝተረስዐ ነገራት፡ ሓንጐል ለይቲ ልዋም ድቃስ እንተ ጸጊቡ፡ ነቲ ተረሲዑ ዝነበረ ክዝከር ከም ዝኽእል እዮም ዝገልጹ። መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ፡ ዓቐኑ ዝሓለፈ ድቃስን እኹል ድቃስ ዘይምርካብን፡ ንጥዕናን ህይወትን ደቂ ሰብ ሓደገኛታት እዮም። ሓንሳብ ክልተ ሽሕ ቃላት ድሕሪ ምስምዑ ክዝክርን ክደግምን ይኽእል ከም ዝነበረ ይፍለጥ። ኣእምሮና ኣብ ናይ ምዝካር ስራሕ ምስ እንጸምዶ፡ ናይ ምዝካር ክእለትና ዝያዳ ክብ ክብል ይኽእል። ኣእምሮና ልክዕ ከም ናይ ጭዋዳታትና ባህሪ’ዩ ዘለዎ። ከምቲ ጭዋዳታትና ብእንገብሮ ምውስዋሳት ዝጥንክር፡ ዝኽሪ ኣእምሮና’ውን ከምኡ’ዩ። ኣብ’ዚ ክንግንዘቦ ዝግባእ ግን፡ ድኹም ወይ ዘይረብሕ ኣእምሮ ዝበሃል ከም ዘየለ’ዩ። እቲ ፍልልይ ኣብ መንጎ ምጥቃምን ዘይምጥቃምን’ዩ ዝምርኮስ። ገለ ሰብ ቁጽሪ ተሌፎን ክዝክር ዝኽእል፡ ስምን ምስሊ ገጽን ክዝክር ግን ዘሸግሮ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ገለ ድማ፡ ብኣንጻሩ ገጽካን ምስልኻን ቆብ ኣቢሉ፡ ቁጽሪ ተለፎንካ ምዝካር ግን ሕርብት ይብሎ። ብኻልእ ሸነኽ፡ ቅልጡፍ ናይ ምቝላብ ክእለት እናሃለዎ፡ ንነዊሕ እዋን ክሕዝ ግን ዘይክእል ሰብ ድማ ኣሎ። ብኣንጻሩ ድማ፡ ንነዊሕ እዋን ክዕቅቡ እናኽኣሉ ምቑላብ ዘሸግሮም ኣለዉ። ኣእምሮ፡ ዝበዝሕ ግዜ ዝሰርሖ ስራሕ ዝያዳ ክዝክር ይኽእል። ንኣብነት፡ ኣሳሰይቲ ብዘይጸገም ኣብ ሓደ እዋን ንብዙሕ ሰብ ክእዘዛ ይኽእላ’የን። ንነዊሕ እዋን ግን ንዝተኣዘዛኦም ክዝክራኦም ኣይክእላን’የን። ምናልባት ኣድላይነት ስለ ዘይብሉ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ግን፡ ብሰንኪ ዝሰርሓኦ ስራሕ ቀልጢፍካ ናይ ምቝላብ ብልጫ ከማዕብላ ዋሕዲ ደምን ጉድለት ማዕድናትን፡ ዘይምትኳርን ብዝሒ ምስጋልን፡ ምጭናቕን ዋሕዲ ድቃስን፡ ገለ ካብ’ቶም እኹል ድቃስ ብዘይምውሳድ ዝስዕቡ እዮም። ኣብ ዝበዝሕ መጽናዕትታት፡ ዓቕሚ ናይ ኣእምሮና ምሉእ ብምሉእ ከም ዘይንጥቀመሉ’ዩ ዝግለጽ። በዚ መንጽር፡ ዓቕሚ መዘክር ኣእምሮ እውን ደረት ኣልቦ ምዃኑ ኢና ክንርዳእ እንኽእል። ሉቺዮስ ስቺፕዮ፡ ኣስማት ናይ ብምሉኡ ህዝቢ ሮማ ክዝክር ይኽእል ነይሩ። ሳይሮስ ዝብሃል ዝነበረ መራሒ ሰራዊት፡ ኣስማት ናይ ብምሉኦም ዓሻክሩ ብዘይ ጸገም ክጠቅስ ይኽእል ነይሩ። ካልእ ሰነካ ዝበሃል ግሪኻዊ ፈላስፋ’ውን፡


• ከይትወድቕ ምፍራሕ፡- ፍርሒ፡ ደቂ ሰብ ድሌታቶም ኮነ ሕልምታቶም ጋህዲ ንኸይገብሩ ዝዓግት ወይ ንድሕሪት ዝጎትት ዓንቃጺ ባህሪ እዩ። ፍርሒ ብብዙሕ መዳያት ክፍጠር ወይ ክቀላቐል ይኽእል እዩ። ፍርሒ ካብ ውድቀት፡ ፍርሒ ካብ ጌጋ ምፍጻምን ካልኦትን። ፍርሒ ብተወሳኺ ከም ብርቱዕ ስምዒት ኰይኑ፡ ኣእምሮኣውን ኣካላውን በሰላ ከውርድ ይኽእል። ፍርሒ ሽሕ’ኳ ኣሉታዊ ጽልዋ ዘለዎ ጎዳኢ ስምዒት እንተዀነ፡ ብልክዕ እንታይነቱን መንቀሊኡን እንተ ተለልዩ ንምውጋዱ ኣዝዩ ቀሊል’ዩ። ጽልዋ ኣለዎ ርዱእ እዩ። ነዚ ብምርዳእ፡ ኩሉ ግዜ ክህልወካ ኢልካ እትሃርፎ ነገር ብምግዛእ፡ እቲ ንወልፊ እተጥፍኦ ገንዘብ ዓቅቦ። ኣብ ህይወትካ ናይ ባህሪ ለውጢ ከተምጽእ ተበገስ። ንኣብነት፡ ሓያል ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምዝውታር፡ ኣብ ምቁራጽ ወልፊ ሽጋራ ኣዝዩ ሓጋዚ’ዩ። ጌጋ ዝያዳ መምሃሪ ምዃኑ ኣሚንካ ስክፍታኻ ከተወግዶ ፈትን። ንነብሰኻ ካብ ምንቃፍ ተቖጠብ። ንኣእምሮኻ ብሃነጽትን እወታውያንን ሓሳባት ክትመልኦ እንተ ክኢልካ፡ ናይ ከይብሉኒ ባህርያት ኣይተማዕብልን ኢኻ። • ዘይቅርዑይ ምሕደራ ግዜ፦ ዓወትና ብእነመዝግቦ ናይ ግዜ ገደብ እዩ ዝልካዕ። ናይ ኩሉ ጻዕርና ፍረን ዓወትን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ካልኢት ናይ ግዜና ስለ ዝርከብ፡ ንዘሎና ናይ ግዜ ጸጋ ኣብ እዋኑ ብዕቱብ ርኢና ክንጥቀመሉ እንተ ደኣ ዘይክኢልና፡ ንድሕሪት ክንጉተት ኢና። ብሓፈሻ ኣብ ዕለታዊ ህይወትና ዕዉታት ንምዃን ኣብ እነካይዶ ጉዕዞ፡ ግዜ እቲ ቀንዲ መሳርሒና ካብ ኮነ ብግቡእ ንጠቐመሉ። • ዓቕምኻ ዘይምዕባይ፦ ፍልጠት ሓይሊ’ዩ። እዚ ክንብል ከለና እምበኣር፡ ብብዙሕ መንገድታት ክንትንትኖ ንኽእል። ፍልጠት ብብዙሕ መንገዲ ክርከብ ይኽእል እዩ። እቲ ቀንድን መተካእታ ዘይብሉን ምንጪ ፍልጠት ግን፡ ምንባብ እዩ። ብመገዲ ንባብ ምስ ዝተፈላለዩ ፈላጣትን ጸሓፍትን ትራኸብ። ብመንገዲ ምንባብ ኣተሓሳስባን ፍልጠትን ናይ’ዞም ሊቃውንቲ ትረኽቦ። ንሳቶም ንዓመታት ጽዒሮም ዘቕረቡዎ ፍልጠት ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ብዘደንቕ ቅልጣፈ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽርካ ተእትዎ። ስለዚ፡ ፍልጠት ምድላብ፡ ኣብ ሎሚ ካብ ሎሚ ድማ ኣብዚ ሰዓት እዚ ንፈልሞ። እቲ ምንታይ፡ መጻኢና ኣብ ሎሚ ስለ ዝምርኮስ። • ከይብሉኒ ምባል፦ ሰባት ከይብሉኒ ወይ ብዛዕባይ እንታይ ይብሉ ኢልካ ምሕሳብ ንቡር’ኳ እንተኾነ፡ መጠኑ ምስ ዝሓልፍ ግን ናብ ሕማምዩ ዝምዕብል። ግዳያት ናይዚ ባህሪ ብዝቐርጽዎ ዘይንቡር ፍርሕን ጥርጣረን፡ ምስ ሰባት ዝገብርዎ ርክብ ርሕቀቱ ዝሓለወ’ዩ። በዚ ምኽንያት፡ ዝምድናታት ኣብ ምፍጣር ኣዝዮም ይሽገሩ’ዮም። ወዲ ሰብ ብባህሪ ምስ ሰባት ናይ ምሕዋስ ሓያል ውሽጣዊ ድርኺት ኣለዎ። በዚ’ዩ ድማ ካብ ሰባት ምስ ዝንጸል ንኣካላውን ንስነ ኣእምሮኣውን ሕማማት ቅሉዕ ወይ ተኣፋፊ ዝኸውን። • ወልፊ ምህላው፦ ንዕብየትና ዝጸልዉ ብዓቢኡ ከኣ ኣብ መወዳእታ እንታይ ዓይነት ህይወት ከም እንነብር ዝውስኑ ወልፍታት ኣለዉ። ወልፍታት፡ ንናይ ሓደ ሰብ ናይ ስራሕ ልምዲ በሪዞም፡ እቲ ሰብ ኣብ ስርሑን ሞያኡን ንኸይዕወት ክድርኹ ይኽእሉ። ስለዚ፡ ቀለልቲ ንዝመስሉ ልምድታት ብኣጋ ኣስተብሂልና ክንምሕዎም እንተ ዘይክኢልና፡ ንድሕሪት ክጎቱና ይኽእሉ እዮም። መብዛሕትኡ ሰብ፡ ዝሰረጾ ልምዲ ክምሖ ከም ዘይክእል ገይሩ ይወስዶ እዩ። ንኣብነት፡ ወልፊ ሽጋራ ዘለዎ ሰብ፡ ኣብ ጥዕናኡን ስድራኡን እንታይ ብሰንኪ ከይብሉኒ ምባል ምስ ሰብ ምሕዋስ፡ ካብ ክትሰርሖ ዝግብኣካ ስራሕ ብምብኳር ንድሕሪት ኣይትጎተት። ይኽእላ። ብኣጠቓላሊ ግን፡ ዝኾነ ሰብ ነቲ ክዝክሮ ዝደሊ ምስ ቅድሚ ሕጂ ዝፈልጦም ነገራት ብምትእስሳር ወይ ብምትሕሓዝ ብዘይ ጸገም ክዝክሮ ይኽእል። እዚ ዝኾነሉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ኩሉ ብህዋሳትና እንቕበሎ ሓበሬታ ይዕቀብ ስለ ዝኾነ እዩ። ስለዚ፡ እቲ ምስ ትሕተ ውነ ክነተሓሕዞ ዝኸኣልና ወይ ምስ ምድግጋም ኣብቲ ንቑሕ ክፋል ኣእምሮና ክህሉ ዝኽኣለ ጥራይ ኢና ብዝያዳ ክንዝክሮ እንኽእል። እቲ ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ኣብቲ ንቑሕ ክፋል ኣእምሮና ክህሉ ዘይከኣለ ድማ ብቐሊሉ ክንዝክሮ ኣይንኽእልን ኢና።


ደቂ ሰብ ካብ ካልኦት እንስሳታት ዝፈልየና ነጥቢ፡ ስርዓተ ሓንጎልና ዝያዳኦም ዝማዕበለ ብምዃኑ’ዩ። ከም ውጽኢት ናይዚ ድማ፡ ንነገራት ብግቡእ ክንርዳእ፡ ከነስተማቕር ዘኽእል ብልሒ ዝተዓደለና ፍጡራት ኢና። ከም ሰብ ዝማዕበለ ሚዛን ኣተሓሳስባ ዋላ ኣይሃልዎም፡ ንዝተፈላለየ ነገራት ክርድኡ ዝኽእሉ ካልኦት ዓይነታት እንስሳታት’ውን ኣለዉ። ከልቢ ድማ ሓደ ካብኣቶም እዩ። ቀዳማይ ፈታዊ ሰብ ዝኾነ ከልቢ፡ በላሕቲ ተባሂሎም ካብ ዝጥቀሱ እንስሳታት’ዩ። እቶም በላሕቲ ኣኽላባት ልዕሊ1000 ቃላት ከጽንዑ ከም ዝኽእሉ መጽናዕትታት ይገልጹ። እታ ዝበዝሑ ኣኽላባት እትውንን ሃገር ኣመሪካ ኮይና፡ ልዕሊ 70 ሚልዮን ኣኽላባት ኣለዉዋ። ብራዚልን ቻይናን ድማ ኣብ ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ተቐሚጠን ይርከባ። ከልቢ ንኣሽሓት ዓመታት እሙን ዓርኪ ሰብ ኮይኑ ዝጸንሐን፡ ክሳብ’ዚ እዋን ዝቕጽል ዘሎን ዘቤታዊ እንስሳ’ዩ። ካብ ካልኦት እንስሳታት ብፍሉይ ዘጠምቶ ድማ፡ ዝነብሕ ምዃኑ’ዩ። እናነባሕካ ጎረሮኻ ምስሓል ንኸልቢ ባህታ ዝፈጥረሉ ልምዱ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ። ካብዚ ሓሊፉ ምንባሕ ቀንዲ መረዳድኢ ቋንቋ ኣኽላባት ምዃኑ’ውን ይፍለጥ። ንኣብነት፡ ሓደ ከልቢ መግቢ ምስ ተዋህቦ እናበልዐ ዝነብሕ እንተ ኾይኑ፡ ጠምዩ ከም ዘሎ ዝሕብር’ዩ። ካልኦት ሰባት ወይ እንስሳታት ኣብ ጥቓኡ ምስ ዝህልዉ ዝነብሕ እንተ ኾይኑ ግና፡ ንሳቶም ናብኡ ከይቀርቡ፡ እንተ ቀሪቦም ከኣ ከጥቅዕኦም ምዃኑ መጠንቀቕታ ንምሃብ’ዩ። ከልቢ፡ ዋናኡ ኣብ ዝምገበሉ እዋን ንዕኡ’ውን መግቢ ዝቕርበሉ እንተ ደኣ ኮይኑ፡ መግቢ ዝወሃቦ ሰዓታት ስለ ዘጽንዖ፡ ኣብ ሰዓቱ ባዕሉ ብምንባሕ መግቢ ክወሃቦ ይሓትት’ዩ። ክጠሚ እንከሎን ዘይፈልጦ ሰብ (ጋሻ) ርእዩን ዘስምዖ ድምጽታት ይፈላለ’ዩ። ከልቢ ኣብ መግቢ ዘለዎ ተገዳስነት ፍሉይ’ዩ። ዝኾነ ዝብላዕ ነገር እንተ ተደርብዩሉ ዘርእዮ ፍጥነት ኣቆላልባ ንተገዳስነቱ ዘንጸባርቕ’ዩ። ንመግቢ ብኸመይ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣእትዩ ይጥቀመሉ፡ ልምዲ ናይ ዝኾነ ከልቢ’ዩ። ከልቢ ዝነብሕ ኣቓልቦ ሰባት ንምስሓብ’ዩ። ስለዚ፡ ከልቢ ምስ ዝነብሕ፡ ድምጺ ኣናብሓኡ ብምልላይ ከመሓላልፎ ዝደለየ መልእኽቲ ክንርዳእ ንኽእል ኢና።


መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ባ ስ ካ ገ መ ል ቡ ን ባ ረ እ ም ነ ት ፈ ን ጠ ር ን ባ ብ ት ረ ረ ር ቱ ባ ኣ ብ ር ስ ን ሰ ወ ር ሒ ሃ እ ቶ ን ሰ ስ ሓ ገ ጽ ሽ ም ዓ ዊ ን ወ ሰ ደ ሕ ቶ ን ብ ር ደ ብ ል መ ጸ ታ ራ ወ ኒ ት በ ል ጽ ት ግ ረ ግ ብ ት ሓ ዊ ቻ መ ዑ ደ ት ሓ ፍ ሓዳስ ኤርትራ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.175 ኣጽዋር - ምርቓን መርገምን ደቂ-ሰብ እዮቤል ጽገሃንስ (ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ) ወገን ናይ ዘይምሓዝ መርገጺ ተሰሪዙ፣ ንሓይልታት ኪዳን ንምዕጣቕ ዘኽእል ናይ ልቓሕ ድንጋገ (Lend-Lease Act) ምስ ጸደቐ፣ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኣመሪካን ትካላት መፍረ ኣጽዋር ናይታ ሃገርን ዝነበረ ርክብ ብዘገርም ኣገባብ ተርኒዑ። ምውላድ መርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ (military industrial comp plex) ናይታ ሃገር’ውን ኣብዚ እዩ ጀሚሩ ክበሃል ይከኣል። መንግስቲ ኣመሪካ ንኢንዱስትሪ ኣጽዋር ሃገሩ ዝገበሮ ፋይናንሳዊ ምወላ፡ ቀረብ ጥረ ነገራት፡ ደገፍ ዓቕሚ ሰብን ክንዮኡ ዝዝርጋሕ መንግስታዊ ሓገዛትን ንምዕባለ ናይ’ቲ ዓውዲ ዓቢ ኣስተዋጽኦ እዩ ገይሩ። ዝነበሩ ወነንቲ ትካላት ኣጽዋር ድማ ምስሎም ተስተኻኺሉ “ናይ ሃገራዊ ድሕነት መሻርኽቲ” ተባህሉ። እቲ ዘፍርዩዎ ኣጽዋር፣ “ሰላም ዓለም ይዘርግ ኣሎ” ኣቐዲሙ ከምዘይተባህለ፣ ድሕሪ’ቲ እዋን’ቲ “ኣውሓስን መሳርሕን ሰላም እዩ” ተባህለ። በዚ ኣገባብ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ስትራተጂያዊ ትካላት ናይ ሃገራት ኮና።


ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ከም እተገልጸ፡ ኣብ እዋን ቀዳማይ ኲናት ዓለም፡ ብዙሓት ናይ ብሕቲ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ንክልተኦም ተዋጋእቲ ወገናት ፍርያቶም እናሸጡ መኽሰብ የኻዕብቱ ምንባሮም ኣብ ሰነዳት ታሪኽ ሰፊሩ ዘሎ’ዩ። እንተኾነ እዚ ኣካይዳ’ዚ ድሕሪ ምዝዛም ቀዳማይ ኲናት ዓለም ንወነንቲ ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ዋጋ ኣኽፊሉዎም እዩ። ምስ ምውላዕ ካልኣይ ኲናት ዓለም መንግስታት ቀንዲ ተዋሳእቲ ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ብምዃኖም፣ ዝሰዓበ ካልእ ታሪኻዊ ምዕባለታት ብብዙሕ መንገዲ ተጸልዩ እዩ። ብፍላይ እታ ንሓይልታት ኪዳን በዚ ናይ ሕጂ መጠን ክሳብ 700 ቢልዮን ዶላር ዝበጽሕ ዝተፈላለየ ደገፍ ዝሃበት ኣመሪካ፣ ንኢንዱስትሪ ኣጽዋር ሃገራ ኣማእዚና ቀረብ ኣጽዋር ከተውሕስ ብምኽኣላ ንመልክዕ ታሪኽ ናብ ዝምእምኣ ኣንፈት ኣቕኒዓቶ እያ። ንዝሰዓበ ቁጠባዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ዲፕሎማስያውን ካልእን ዕብለላ ባይታ ከተንጽፍ ዘኽኣለ’ዩ ነይሩ። ኣብቲ እዋን’ቲ ናብ ልዕሊ 30 ሃገራት ከባቢ 637,000 ተሽከርከርቲ፡ 30,900 ነፈርቲ፡ 26,900 ታንክታት ካብ ኣመሪካ ክለኣኻ እንከለዋ፣ ነዚ ግዙፍ መጠን መሳርሒታት ንምጽጋን ይኹን ካልእ ኣገልግሎት ንምሃብ ተባሂሉ ኣመሪካውያን ንዝቐጸለ ነቲ ዝተኻየደ ኣዕናዊ ኲናት ብወግዒ ንምድምዳም ብ1919 ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝተገብረ ርክብ፡ ሰላም ንኽሰፍን ተራ ናይቶም ሰብ ረብሓ ዝኾኑ ነጋዶ ኣጽዋር መግትኢ ክግበረሉ ሰፊሕ ልዝብ ተኻየደ። ብድሕሪ’ዚ ዕሙር ዕዳጋ ነጋዶ ኣጽዋር ባይታ ዘቢጡ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጉዳይ ተሓታትነት ተወሲኹዎ ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ከንቆልቍል ጀመረ። ወነንቲ ናይቲ ኢንዱስትሪ ንስለ ረብሓኦም ክብሉ ኣብዚ ፈታኒ እዋን’ዚ ዘይገበሩዎ ኣይነበረን። ብፍላይ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ነቲ መንግስቲ ሒዙዎ ዝነበረ ትርር ዝበለ ኣጠማምታ ክምክቱ “ሰብ እዩ ንሰብ ዝቐትል ኣጽዋር ኣይኮነን” እናበሉ ብምምጓት ምስሎም ከስተኻኽሉ ተንቀሳቐሱ። ይኹን’ምበር ቁጠባዊ ውድቀት ናይ 1930’ታት ተወሲኹዎ ሓፈሻዊ ርእይቶ ህዝቢ ኣብቲ ጉዳይ ኣንጻሮም ዝቐንዐ’ዩ ዝነበረ። ዝሕተም መጻሕፍቲ፡ ዝዝርጋሕ ትሕዝቶ መራኸቢ ብዙሓን ንዓኣቶም ዝወቅዕ ነበረ። ብደረጃ ዓለም ኣብ ብዙሓት ሃገራት እቲ ኢንዱስትሪ ኣብቲ እዋን’ቲ ዝረኽቦ ዝነበረ ደገፍ ብብዙሕ መንገዲ ክግለጽ ይከኣል። ምወላ ወተሃደራዊ ምርምርን ምዕባለን፡ ሓደ ካብቲ ተጠቃሲ ደገፋት ኮይኑ፣ ምሁራዊ ዓቕሚ ሰብ ኣብቲ ዓውዲ ብምኽታት መንግስታት ዝገበሩዎ ኣስተዋጽኦ ዓቢ እዩ ነይሩ። እቲ ዝነበረ ወተሃደራዊ ምርምርን ምዕባለን፣ ንወተሃደራዊ ምዕባለ ንቕድሚት ክውንጭፎ እንከሎ ንሲቪላዊ ኣገልግሎት ዝኸውን ምህዞታት’ውን ወሊዱ እዩ። በዚ ኣገባብ’ዚ፡ መንግስታት ኣብ ዘጣጥሑዎ ባይታ ክነጥፍ ዕድል ዝረኸበ ኢንዱስትሪ ኣብ ከምዚ ኩነታት እናሃለዉ ግን ካብቲ ዝነበሩዎ ድርኩኺት ውድቀት ዘድሕን፡ ንኣገዳስነቶም ዘዕቢ ኣጋጣሚ ኣብ ኤውሮጳ ተኸስተ። ብኣዶልፍ ሂትለር ዝምራሕ ስርዓት ናዚ ኣብ ጀርመን ስልጣን ድሕሪ ምጭባጡ ኣብ ኤውሮጳ ሓድሽ ወተሃደራዊ ምዕባለታት ተራእየ። ጀርመን ነቲ ኣብ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ዘጋጠማ ውድቀት ከተሕዊ ዳግማይ ሰፊሕ ወተሃደራዊ ትንሳአ ምግባራ ዘቕስን ኣይነበረን። እዚ ድማ ብቐጥታ ናብ ሓድሽ ቅድድም ሸመተ ኣጽዋር መርሐ። ኣጽዋር፣ ኣብ ግዜ ሰላም ምናልባት 50 ዓመታት ክወስደሉ ዝኽእል ዝነበረ ርቀት ኣብ ውሽጢ ሒደት ዓመታት ክበጽሖን ዓቢ ቴክኖሎጂያዊ ዝላ ክገብርን ክኣለ። 10’ታት ዓመታት ነቲ ዓውዲ ብሒቶሞ እዮም። እዚ መሰረት ናይዚ ሎሚ ዘሎ ኣመሪካ እትዕብልሎ ዓለማዊ ንግዲ ኣጽዋር ኮይኑ፣ ዳርጋ ፍርቂ ናይቲ ሎሚ ኣብ ዓለም ዝግበር መሸጣ ኣጽዋር ስለምንታይ ብኣመሪካ ከም እተባሕተ ንኽንርዳእ ዝሕግዝ እዩ። ምውላዕ ካልኣይ ኲናት ዓለም ንኢንዱስትሪ ኣጽዋር ካብ ኣፈፌት ውድቀት ኣድሒኑዎ ጥራይ ዘይኮነ እንደገና ከም ዝውለድ እዩ ገይሩዎ። ተጠላብነት ፍርያቶም ብቕጽበት ምዕባዩ ሓደ ረቛሒ ኮይኑ፣ ምኽንያት ትንሳአን ዳግመ-ምውላድን ናይቲ ኢንዱስትሪ ግን ክንዮ’ዚ ዝኸይድ እዩ። ቅድሚ ካልኣይ ኲናት ዓለም ርእሰን ክኢለን ፍርያተን ከም ዝመስለን ንዝኾነ ዓዳጊ ዝሸጣ ዝነበራ ኩባንያታት፣ ድሕሪ’ቲ እዋን’ቲ፡ ምስ መንግስታት ሃገራተን ዘለወን ምትእስሳር ብዘደንቕ ኣገባብ ማዕበለ። ትካላት መፍረ ኣጽዋር ካብ መንግስታተን ዘይተቖጠበ ደገፍ ክረኽባ ተራእያ። በዚ ድማ እቲ ጽላት፡ መንግስቲ ምስተን ናይ ብሕቲ ትካላት ዝዋስኣሉ ዓውዲ ተቐየረ። ኣብ ኣመሪካ ንኣብነት እቲ ዝነበረ ኣብ ኲናት ብተወሳኺ ኣገባብ መፍረ ጥራይ ዘይኮነ ኣገባብ መሸጣ ኣጽዋር’ውን ተቐይሩ እዩ። ኣብቲ ዝነበረ ኲናት መንግስታት ባዕላቶም ዋና ዓማዊል ናይቲ ዝፈሪ ንዋት ብምዃኖም ናይ ዕድጊ ኣገባብ ተለወጠ። ከይተሸጠ ዝተርፍ ብዘይምንባሩ ዓቢ ናይ መኽሰብ ረቛሒ ኮነ። ቅድሚ እቲ እዋን ነጋዶ ኣጽዋር፡ ካብ ሓደ ናብቲ ካልእ እናተመላለሱ ዝተፈላለየ ሜላ ንግዲ ተጠቒሞም ፍርያቶም ዘጻርዩ ዝነበሩ፣ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ግን ንግዲ ኣጽዋር መንግስታት ኢዶም ዝሕውሱሉ ኣካል ናይ ሃገራዊ ድሕነት ስትራተጂ እዩ ኮይኑ። እቶም ቅድሚ ካልኣይ ኲናት ዓለም ስሞም ተበሊሉ “ናይ ሞት ነጋዶ” እናተባህሉ ዝጽውዑ ብዘይካ’ዚ እቲ ካብ 1945 ጀሚሩ ንዓለም ዘሳለየ ብኣመሪካ ዝተነድፈ ዓለማዊ ቁጠባዊ መዋቕር’ውን እንተኾነ መሰረቱ እቲ ንሓይልታት ኪዳን ንምዕጣቕ ዘኽኣለ ናይ ልቓሕ ድንጋገ (Lend-Lease) እዩ። ዓንቀጽ 7 ናይቲ ውዕል፣ ልቓሕ ዝተቐበላ ሃገራት ሊበራላዊ ስርዓተ ቁጠባ ክኽተላ ዘገድድ ኮይኑ፡ ፍርያት ኣመሪካ ክፉት ዕዳጋ ንምርካብ ንከም ብዓል ዓለማዊ ባንክን ዓለማዊ ማዕከን ገንዘብን ዝኣመሰለ ፋይናንስያዊ ትካላት ንኽምስረታ ባይታ ዘንጸፈ’ውን እዩ ነይሩ። በዚ መንገዲ’ዚ ኣጽዋር ንሃገራዊ ድሕነት ሃገራት ኣብ ቅድመ ግንባር ጥራይ ዘይኮነ ብብዙሕ ካልእ መንገዲ’ውን ከም ዘገልግል ክኸውን ከኣለ። እቲ ዓውዲ ቀንዲ መሳርሒ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ ሃገራት ክኸውን እንከሎ፡ ከም ኢንዱስትሪ’ውን ምስ መንግስታት ተወሃሂዱ ዘይድፈር ሓያል ኢንዱስትሪ ክኸውን ከኣለ። ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ወይ ብልሙድ ኣጸዋውዓ ‘መርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ’ (military industrial comp plex) ናይ ሃገራት፡ ከም ኣምር ኣብቲ እዋን ዝተበጋገሰ ኮይኑ፡ ብሰለስተ ኣዕኑድ ዝቖመ እዩ። እዚ ቅልል ብዝበለ ኣገላልጻ ኣብ መንጎ መዋሊ፡ ኣፍራዪን ኣህላኽን ብዘሎ ዝምድና ዝተመስረተ እዩ ክበሃል ይከኣል። መንግስታት ሃገራት መወልቲ ክኾኑ እንከለዉ፣ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ከም ኣፍረይቲ፣ ሰራዊት ድማ ኣህለኽቲ ብምዃን መርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ የቑሙ። እዞም ሰለስተ ኣካላት፣ ሓደ ብዘይ እቲ ካልእ ዘይሰሩ ተመላላእቲ ክፋል ሓደ ዓንኬል እዮም። መንግስቲ ካብ ሃብቲ ሃገር ባጀት ከጽድቕ እንከሎ፣ እተን ገዚፍ መጠን ገንዘብ ዝተበጀተለን ትካላት፡ መፍረ ኣጽዋር ነቲ ገንዘብ ተጠቒመን ቀሊል ዘይበሃል ናይ ስራሕ ዕድል ይፈጥራን ብቐንዱ ንሰራዊት ሃገረን ወይ’ውን ንመሸጣ ዝኸውን ኣጽዋር የፍርያ። እቲ ፍርያት እናተቐበለ ዘህልኽ ሰራዊት ድማ ድሕነት ሃገር ኣብ ምሕላው ዘድሊ ጠለባት እናቕረበ ነቲ ዝምድናታት የማእዝኖ። መፍረ ኣጽዋር፡ ፖለቲከኛታትን ሃገራዊ ሰራዊትን ንዘሎ ቀለቤት ዘርኢ እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ ግን ንመርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ኣመሪካ፡ ዘይርአ ሞተር ኮይኑ ዝቕልሶ ካልእ ረቛሒ ኣሎ። ባህሪ ናይቲ ዓውዲ ንወሰንቲ ኣካላት ሰራዊት ተቛደስቲ ናይቲ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ዘኻዕብትኦ ሃብቲ ዝገብርን ናይ ውትህድርና ዕማሞም ድሕሪ ምውዳኦም ኣባላት ናይተን ትካላት ክኾኑ ዘኽእል ኣካይዳ ስለ ዝኽተላን እዩ። እዚ ናይ ረብሓ ምትእስሳራት ንፖለቲከኛታት’ውን ብመንገዲ ኣማለድቲ (lobbyists) ዘረኻኽበሎም ብምዃኑ፣ ድምር ቁጠባዊ ረብሓ፡ ፖለቲካዊ መኽሰብን ሃገራዊ ድሕነትን ነቲ ዕዮ ዕብየትን ናህርን ክውስኽ ኣኽኢሉዎ እዩ። ደረት ጽልዋ ናይዚ ኢንዱስትሪ ኣብ መላእ ዓለም ዝተዘርግሐ ብምዃኑ ዕብየቱ ገና ይውስኽ እዩ ዘሎ። ንኣመሪካ ስዒበን ዝስርዓ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ሃገራተን ኣማዕቢለን ሃገራዊ ድሕነተን ንምውሓስ ዝቃለሳ ዘለዋ ሃገራት ብቑጽሪ ውሑዳት ኣይኮናን። ኢንዱስትሪ መፍረ ኣጽዋር ሩስያ እንተርኢናዮ መሰረቱ ናይ ቅድም ሕብረት ሶቭየት ኮይኑ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ብምወላ መንግስቲ ተወዳዳሪ ፍርያት እዩ ዘቕርብ ነይሩ። ዋላ’ኳ ምስ ምብትታን ሕብረት ሶቭየት ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ወዲቑ ይንበር፣ ድሕሪ ምምጻእ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ኩባንያታት ኣጽዋር ተጠርኒፈን ብምጉልባተን፡ ሎሚ እቲ ኢንዱስትሪ ንሃገራዊ ድሕነት ሩስያ ዋልታ ኮይኑ ይርከብ። ጉዕዞ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ቻይና እንተርኢናዮ’ውን ፈለማ ምስ ሕብረት ሶቭየት ተጎዝጒዙ እግሪ ድሕሪ ምትካሉ፡ ብዙሕ መሰናኽል ሰጊሩ፡ ምስ ኩሉ መዳያዊ ምዕባለ ቻይና ተተሓሒዙ ኣብ ዝበረኸ ደረጃ ይርከብ። ንምዕባለ ናይቲ ዓውዲ ተባሂሉ ኣብታ ሃገር ዝካየድ ዝኾነ ዳህሳስን ምርምርን፣ እንተላይ ናይ ውልቂ ትካላት ዘካይድኦ ቴክኖሎጂያውን ስነፍልጠታውን ርኽበታት ብቐጥታ ንወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ናይታ ሃገር ከም ዝርከብን ከም ዝጥቀመሉን እዩ ዝግበር። ከም ውጽኢት ናይዚ ምትሕንፋጽ ሲቪላውን ወተሃደራውን ጽላታት፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ቻይና ብምዕባለ ልዕሊ ድምጺ ዝውንጨፍ ሚሳይል ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ትርከብ። ኣብ ዓውድታት ሰብ-ኣልቦ ናይ ባሕርን ኣየርን መሳርሒታት፡ ምዕባለ ከም ጨረርን ካልእን ዘጠቓልል ኤሌክትሮኒካዊ ሜላ ውግእ፡ ንመራኸቢታት ዘገልግል ውሑስ ናይ መራኸቢታት ኳንተም ቴክኖሎጂን ካልእን ካብቲ ተጠቃሲ ምዕባለ ቻይና እዩ። ካልኦት ሃገራት’ውን ብተመሳሳሊ ኣብዚ ዓውዲ’ዚ ዝገብራኦ ዘለዋ ገስጋስ፡ መርኣያ ናይቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ብመፍረ ኣጽዋር ገዛእ ርእስኻ ናይ ምኽኣል ኣመት ወይ ርእሰ ምርኮሳ ኣጽዋር እዩ። እዚ ዓንኬል ዝምድናታት’ዚ ምስ ግዜን ኩነታትን ዝምድናኡ እናተረረ፡ ናህሪ ንጥፈታቱ እናፈጠነ፡ ሸፈነ ጽልዋኡ ድማ እናሰፈሐ እዩ ከይዱ። ከም ኣብነት መርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ምስ እንድህስስ፣ ዋላ’ኳ ኣብ ፈለማ 1960’ታት ሰፊሕ ስክፍታታት ኣንጸላልዩዎ እንተነበረ፡ ምስ ግዜ ክትርንዕ እምበር ክድረት ኣይተራእየን። እቲ ምኽንያት ብብዙሕ መንገዲ ክግለጽ ይከኣል’ዩ። መንግስቲ ኣመሪካ ብመንገዲ ባይቶ ሃገሩ ባጀት ከጽድቕ እንከሎ፡ ዋሕስ ሃገራዊ ድሕነት ክኾኖን ናይ ሽቕለት ዕድላት ብምፍጣር ቁጠባዊ ረብሓ ንምፍጣርን እዩ። ነዚ ዕማም’ዚ ዘተግብራ ከም ‘ሎክሂድ ማርቲን’ን ‘ቦይንግ’ን ዝኣመሰላ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ድማ፡ ባጀት ተቐቢለን ብቑዕ ፍርያተን ንሰራዊት ኣመሪካ ወይ ብኣፍልጦ መንግስቲ ንኻልእ ኣብ ዝሸጣሉ ኣታዊ ምግሓጥ እዩ ዕላማአን። እቲ ንጠለባት እናማእዘነ ዝበዝሐ ፍርያት ዘህልኽ ሰራዊት ድማ ድሕነት ሃገር ምውሓስ እዩ ድርኺቱ። እዚ ናይዞም ተመላላእቲ ኣካላት ዝተወሳሰበ ድርኺታት ነቲ ዓንኬላዊ ዝምድና ብስጥመት ክዘውር የኽእሎ። መፍረ F35 ዝዓይነታ ዘመናዊት ናይ ውግእ ነፋሪት ከም ኣብነት ምስ እንወስድ፣ ኩባንያ መፍረ ኣጽዋር ‘ሎክሂድ ማርቲን’ ነዛ ዝተራቐቐት ነፋሪት ምምዕባል ክጅምር እንከሎ መስርሕ ፍርያታ ኣብ 48 ክፍለ ሃገራት ኣመሪካ ከም ዝካየድ እዩ ገይሩ። በዚ መንገዲ’ዚ ዝበዝሑ ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ ንስለ ሃገራዊ ድሕነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ገዛእ ዝውክሉዎ ክፍለ ሃገር ናይ ስራሕ ዕድል ዝፈጥር ብምንባሩ ባጀት ከጽድቑ’ዮም ወሲኖም። ሰራዊት ኣመሪካ ብወገኑ ንምዕባለ’ዛ ነፋሪት ካልኣይ ዘይብሉ ኣማራጺ ገይሩ ብምቕማጡ F35 ብኣዝዩ ልዑል ወጻኢታት መስርሕ ምዕባለኣ ተዛዚሙ፡ ናብ መሳርዕ ኣጽዋሩ ክጽንብራ ክኣለ። እዚ ኣብ መንጎ ትካላት ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.175


ሲሲ ጀመርቲ ተቐዳደምቲ፡ ስታርለት መኪና ሒዙ ዝነበረ የውሃንስ መልኣከ፡ ካብ ፈለማ ውድድር መሪሑ ቀዳማይ ኣትዩ። ፊያት ኡኖ 1982 ጀሚረን ብጀርመናዊ ትካል ኦፔል ክስርሓ ዝጀመራ ‘ኦፔል ኮርሳ’ መኪና ሒዙ ዝነበረ ዳኒኤል ቦኽረጼየን ድማ፡ ንመወዳድርቱ ፋልማይ ናይ 2026 ሃገራዊ ውድድር ቅድድም መኪናን ሞተር ሳይክልን፡ ሰንበት 22 መጋቢት ኣብ ከባቢ ቤት ገርጊሽ ተኻይዱ። ዝዘወረ ባዝል ዙቤርን ናይ 1200 ሲሲ ዝነበራ ሆንዳ መኪና ሒዙ ዝተሳተፈ ሰለሙን ጎይትኦምን ከኣ፡ መድረኽ ዘደይቦም ደረጃ ሒዞም። ኣብ ክልተ ምድብ ተኸፊሎም ግና ከኣ ብሓደ ዝጀመሩ ነባራት ናይ 1000 ሲሲ ተቐዳደምቲ፡ 10 ዙርያ ሸፊኖም። ኣብ ምድብ ‘ሀ’ ከኣ፡ ስርሓት ኢጣልያ ዝኾና ፊያት ኡኖ ዝሓዙ ፍቅሮም ጸጋይን ኣዳም ደበሳይን፡ ከምኡ’ውን ፊያት 124 ዝዘወረ ፈለግ ዑቕባዝጊ፡ ተመራሪሖም ኣትዮም። ኣብ ምድብ ‘ለ’፡ ፊያት 127 ሒዙ ዝተወዳደረ ቴድሮስ ስዩም ቀዳማይ ክኣቱ እንከሎ፡ ኣውቶቢያንኪን ፊያት ኡኖን ዝዘወሩ ናሆም ኣብራሃምን ሜሮን ተወልደመድህንን ድማ፡ ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ሒዞም። ኣብ 1300 ሲሲ’ውን፡ ክልተ ምድባት ነይሮም፣ በበይኖም ተኸፋፊሎም ተወዳዲሮም፣ 12 ዙርያ ከኣ ተሰሪዑሎም። ኣብዚ ናይ ጂምካና ውድድር፡ ሓደስቲን ገዳይምን ተቐዳደምቲ ኣብ ዝተፈላለየ ምድባት (መካይንን ሞተር ብሽክለታን ብደረጃ ሲሲ ተዓቂነን እየን ተኸፋፊለን) ተጻዊቶም። ብሓፈሻ ኣብ ኩሉ ምድባት ኣዛናዪ ጸወታ’ውን ተንጸባሪቑ። በሊጹ ቀዳማይ ኣትዩ። እዛ መኪና፡ ናይ 1400 ሲሲ እያ። ቶዮታ ኮምፓክትን ኦፔል ኮርሳን ዝዘወሩ ዓወት መሓሪን ዳዊት ማቲዎስን ድማ፡ እግሪ እግሩ ኣትዮም። ኣብ ምድብ ‘ሀ’፡ ፈረንሳዊ ኩባንያ ሬናውልት ዘፍረያ ‘ሬናውልት 5’ መኪና ሒዙ ዝነበረ ዮቤል ርእሶም፡ ጸወታ ብኣጋኡ ክመርሖ ጀሚሩ፣ መኪና ስለዝተበላሸወቶ ግና፡ ከድምዕ ኣይከኣለን። ካብ ኣብ ምድብ ‘ለ’፡ ኣብዚ ውድድር ብዙሕ ግዜ ዝተዓወተ ዓወት ወልዱ፡ በታ ፊያት 127 መኪናኡ፡ ብኣጋኡ ጸወታ ክቕልሶ ጀሚሩ። ንሓደ ዙርያ ብገምጋም ብ1 ደቒቕ 14 ካልኢት እናሸፈነ ከኣ፡ ክሳብ ናይ መወዳእታ ሜትሮታት መሪሑ። ኣብ ኣጋ መዛዘሚ ግና፡ ቮልክስዋገን ሒዙ ንዝስዕቦ ዝነበረ የውሃንስ ኣፈወርቂ ንክዕወት ጎዲፉሉ ካልኣይ ኣትዩ። 1400 ሲሲ ዘለዋ ኦፔል ኮርሳ ሒዛ ዝነበረት ቤተልሄም ፍጹም፡ ምስ ብሉጽ ናይ ምዝዋር ብቕዓት ሳልሰይቲ ኣትያ። እዛ ምስ ደቂ ተባዕትዮ ዝተወዳደረት ተቐዳዳሚት፡ ሓንሳብ ኣብ ኣንጎሎ ኣንሸራቲታ እኳ እንተነበረት፡ ዳግማይ ናብ ጸወታ ተመሊሳ ንገለ ቀዲማ እያ፡ መድረኽ ደይባ። ሸሞንተ ዙርያ ካብ ዝተሰርዓሎም ናይ 1000 - ምስጋና መሓሪ፡ ከም ናቱ መወዳደሪት ንንዘወሩ ኤሎዲ ጎይትኦምን እምባየ ሳሙኤልን ኣኸቲሉ ተዓዊቱ። ቅድድም ብሽክለታ ዙር 14 ዙርያ ኣብ ዝተሰርዓሎም ናይ 1600 ዞባ ማእከል ፈሊሙ ዓመታዊ ዝካየድ ቅድድም ብሽክለታ ዙር ዞባ ማእከል፡ ትማሊ ሰኑይ ብናይ ደቂ ኣንስትዮ ጸወታ ፈሊሙ። ተቐዳዳሚት ጋንታ ዓራግ ብርኽቲ ፍስሃየ ብገምጋም ኣብ ሰዓት 39.3 ኪሎሜተር እናረገጸት፡ ብ15 ደቒቕን 15 ካልኢትን ተዓዊታትሉ። ብጫ ማልያ ናይ ግዜ ለቢሳ ድማ፡ ናብ ናይ ሎሚ ካልኣይ መድረኽ ክትኣቱ እያ። እዚ ውድድር፡ ዝሓለፈ ዓመት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ከምዘይተኻየደ ይዝከር። ሎሚ ዓመት ግና፡ ብፍሉይ ኣወዳድባ - ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ናይ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ካልኣይ ሰሙን ናይ ደቂ ተባዕትዮ ውድድር ተሰሪዑ ኣሎ። ትማሊ ከኣ፡ ደቂ ኣንስትዮ ተቐዳደምቲ ኣብ ከባቢ ማይ ደምነት ኣብ ቀዳማይ መድረኽ ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ኣሰላሲለን። ሮዚና ብርሃነ - ደንደን ብሸውዓተ ካልኢት ድሒራ ካልአይቲ፡ ኣድያም ተስፉ ካብ ጋንታ ደቡብ ብ15 ካልኢት ድሒራ ሳልሳይቲ ኣትየን። ሲዶን ሃብቶም ካብ ሰራይር ሳዋ 20 ካልኢት፡ ኣድያም ዳዊት - ደንደን ከምኡ’ውን ብውልቃ ዝተወዳደረት ሃና ኣየለ ብተመሳሳሊ 26 ካልኢት፡ ሱዛና ፍስሃየን ሚዛን ሃብተስላሰን ካብ ጋንታ ደቡብ ብተኸታታሊ 31ን 37ን ካልኢት፡ ኣርሴማ ዓንደጼን - ዓራግ 37 ካልኢት፡ ናርዶስ ኣረፈ ብውልቂ ብ39 ካልኢት ድሒረን ክሳብ ራብዓይ ክሳብ 10ይ ኣትየን። ነቲ 10 ኪሎሜተር ዝሸፈነ ውድድር፡ ብጋንታ፡ ደንደን ብ46 ደቒቕን 56 ካልኢትን ትመርሕ ኣላ። ጋንታ ደቡብ ሓንቲ ካልኢት፡ ሰራይር ሳዋ ድማ፡ 30 ካልኢት ድሒረን ይስዕባኣ። እዚ ውድድር፡ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ፡ ካልኣይ መድረኽ ከሰላስል እዩ። ተቐዳደምቲ ከኣ፡ ካብ ብሎኮ ጎዳይፍ ተበጊሰን ሰገነይቲ በጺሕካ ኣብ ጎዳይፍ ዝዛዘም 113.8 ኪሎሜተር ክሽፍና እየን። ሲሲ ተቐዳደምቲ’ውን፡ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ተወዳዲራ። ኦፔል ኮርሳ ዝሓዘት ሲና በረኸት፡ ንገለ ዙርያታት’ውን ንጸወታ መሪሓቶ ነይራ፣


ብሲሲ 1300 ግን ከኣ ትርቦ ዘለዋ ፊያት ኡኖ ሒዙ ዝተወዳደረ ያሬድ ሙዘሎ፡ ነቲ ጸወታ ዘመቀረ ተቐዳዳማይ ነይሩ፣ ክሳብ መኪና ተበላሽያቶ ዝወጽእ’ውን፡ ምስ ናይ 2000 ሲሲ ፊያት 124 ሒዙ ዝነበረ ሊዮናርዶ ሞዲቺ እናተሓላለወ ንጸወታ ቀሊስዎ እዩ። መኪና ተበላሽያታ ግና፡ ክትዛዝም ኣይከኣለትን። ብተመሳሳሊት መኪና ዝበዝሐ ዙርያ ዝመርሐ ያፌት ዮሴፍ ከኣ፡ ነታ ጸወታ ተዓዊቱላ። ናይ 1300 ሲሲ - ቶዮታ ኮሮላን ፊያት ቲፖን ዝዘወሩ ሙሴ ነጋሽን ሙልጌታ ሃይለን፡ ስዒቦም ኣትዮም። ድሕሪ ምውጻእ ያሬድ፡ ኢጣልያዊ ትካል ዘፍረያ ኣልፋሮመዮ 156 ሒዙ ዝነበረ ምሉእብርሃን ሰለሙን፡ ነቲ ፈልይዎ ዝነበረ ሊዮናርዶ ንምርካብ ኣበርቲዑ ሰሪሑ። ዙርያ ብምዝዛሙ ግና፡ ሊዮናርዶ ቀዳማይ ምሉእብርሃን ካልኣይ ኣትዮም። ንዝተረፈት ደረጃ ንምሕዛ ምስ ዩኤል ተስፋይ ሓያል ቃልሲ ዘካየደ ሬናውልት 5 ሒዙ ዝነበረ ሚልክያስ ርእሶም፡ ሳልሳይ ኣትዩ። ናይ 1800 ሲሲ ተቐዳደምቲ፡ 16 ግዜ ንመወዳደሪ ቦታ ዘይሮሞ። ዓሚ ሰሪ ብልሽት መኪና ውድድር ዘይወድአ ሓበን ጎይትኦም ከኣ፡ በታ ቶዮታ ኮምፓክት መኪናኡ፡ ካብ ፈለማ ብገምጋም ንሓደ ዙርያ ብ1 ደቒቕን 6 ብዘይካ’ዚ፡ ሞተር ብሽክለታ ኣብ ክልተ ምድብ ተኸፋፊሎም’ውን ተጻዊቶም። ኣብ 125 ሲሲ፡ ምሉእብርሃን ሃብተማርያም፡ ንያቆብ የማነ ኣኸቲሉ ቀዳማይ ኣትዩ። ኣብ 175 ሲሲ ከኣ፡ ያማሃ DT-175 ሞቶ ዝሓዘ ካልኢትን እናሸፈነ፡ ክሳብ ምዝዛም መሪሑ ተዓዊቱ። ቶዮታ ኮልት ዝሓዘ ሙሴ ታደሰ፡ ስዒብዎ ኣትዩ። እዞም ተቐዳደምቲ፡ ናይ 1600 ሲሲ መካይን ሒዞም ነይሮም። ካብ 1974 ጀሚረን ብጀርመናዊ ትካል ቮልክስዋገን ክፈርያ ዝጀመራ ‘ቮልክስዋገን ጎልፍ’ ዝዘወረ ሮቤል ክብሮም ድማ፡ ፖድየም ዘደይቦ ደረጃ ሒዙ። 18 ዙርያ ኣብ ዝተሰርዓሎም ናይ 2000 ሲሲ ተቐዳደምቲ፡ ንነዊሕ ዓመታት ዝተወዳደሩ ገዳይም ተቐዳደምቲ ነቲ ደረጃ ሓደስቲ ምስ ዝኾኑ ተቐዳደምቲ ሰሓቢ ጸወታ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.175


ንምፍጣር፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ምኽፋት ኣገዳሲ ምዃኑ ተሰማሚዖም፡” ዝበለ እቲ ኣፈኛ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ደጊሞም ዝርርብ ከካይዱ ምዃኖም ሓቢሩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኢራን መተሓላለፊ ዓበይቲ ንግዳውያን መራኽብ ንዝኾነ መጻብቦ ሆርሙዝ ክሳብ ሰሉስ ኣብ ዘሎ መዓልታት እንተ ዘይከፊታቶ፡ ኣመሪካ ንመደበራት ሓይሊ ኤለክትሪክ ናይታ ሃገር ክትድብድቦ ምዃና ኣጠንቂቑ። ኢራን ብወገና፡ ኣመሪካ ከምኡ ዓይነት መጥቃዕቲ ምስ እትፍጽም፡ ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ንዝርከብ ትካላት ጸዓትን ትሕተ ቅርጽታት ማይን ዒላማ ዝገበረ ከቢድ መጥቃዕቲ ከም እትፍጽም ኣፍሊጣ። ድሕሪ እቲ ርክብ፡ ኣፈኛ ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ዴቭ ፓረስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ክልተኦም ወገናት ኣብ ህሉው ኩነታት ማእከላይ ምብራቕ ኣመልኪቶም ድሕሪ ምዝርራብ፡ ምንቅስቓስ ንግዳውያን መራኽብ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ምኽፋት ከም ዘድሊ ከም እተረዳድኡ ኣመልኪቱ። ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ኬር ስታመርን ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን፡ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ጉዳይ ምኽፋት መጻብቦ ሆርሙዝ ኣመልኪቶም ብቴሌፎን ዝርርብ ከም ዘካየዱ፡ መርበብ ሓበሬታ ቢቢሲ ሓቢሩ። ዝሓለፈ 28 ለካቲት ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ድሕሪ ምጅማረን፡ ኢራን ነቲ ኣገዳሲ መተሓላለፊ መራኽብ ዝኾነ መጻብቦ ሆርሙዝ ዓጽያቶ ከም ዘላ እዩ ዝሕበር። እቲ ዝርርብ ሃናጺ ከም ዝነበረን ብጽቡቕ መንፈስ ከም ዝተዛዘመን ከኣ፡ ክልተኦም መራሕቲ ገሊጾም። “ኣብ ዓለማዊ ዕዳጋ ጸዓት ምርግጋእ


ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንኲባ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ናይ ምእታው ሓሳብ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምእንፋቱ፡ እታ ደሴታዊት ሃገር ካብ ዋሺንግተን ክመጽኣ ንዝኽእል ወራር ንምምካት ድልውቲ ከም ዘላ፡ ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ካርሎስ ፈርናንደዝ ደ ኮስዮ ገሊጹ። ሃገሩ ንኲባ ናይ ምቁጽጻር ጥሙሕ ከም ዘለዋ ክገልጽ ዝቐነየ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ “ነዛ ካሪብያዊት ደሴት ከም ዝደለኹዋ ክገብራ ይኽእል እየ፡” ከም ዝበለ መርበብ ሓበሬታ ‘ራሻ ቱደይ’ ጸብጺቡ። ፈርናንደዝ ደ ኮስዮ ብወገኑ፡ ሰራዊት ሃገሩ ክመጽእ ንዝኽእል ወራር ይኹን መጥቃዕቲ ንምምካት ኣብ ተጠንቀቕ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ሓይሊ ኤለክትሪክ የጋጥማ ምህላዉ እዩ ዝግለጽ። ኣብ ሃገሩ ክካየድ ንዝኽእል ዝኾነ ናይ ስርዓት ለውጢ ከም ዘይቅበሎ ኣፍሊጡ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣስታት 11 ሚልዮን ዜጋታት ናይታ ሃገር ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሮም ብዘይ ኣገልግሎት ሓይሊ መብራህቲ ተሪፎም ከም ዘለዉ፡ ጸብጻባት ናይታ ሃገር የመልክቱ። ንሱ ወሲኹ፡ ዋሽንግተን፡ ንፕረዚደንት ሚጌል ዲያዝ-ካነል ካብ ስልጣን ንምውራድ ኣብ ዘኽእላ ስምምዕ ንምብጻሕ፡ ንግዳዊ እገዳታት ኲባ ከተቃልል ትሓስብ ከም ዘላ ወረታት ይናፈስ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኲባ፡ ድሕሪ እቲ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ቬነዝዌላ ኒኮላስ ማዱሮ ዝፈጸመቶ ናይ ምጭዋይ ተግባራትን ምዕጋት ቀረባት ነዳድን፡ ብሰንኪ ከቢድ ሕጽረት ጸዓት ተደጋጋሚ ምቁርራጽ ኪም ጆንግ ኡን፡ ዳግማይ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኮይኑ ተመሪጹ ኪም ጆንግ ኡን፡ ፕረዚደንት ጉዳያት መንግስቲ ሰሜን ኮርያ ኮይኑ ዳግማይ ከም እተመርጸ፡ ማዕከናት ዜና ናይታ ሃገር ትማሊ ሰኑይ ሓቢረን። ንናይ ኩሎም ኮርያውያን ሓባራዊ ድሌትን ባህግን ዘንጸባርቕ ምዃኑ እዩ እቲ ጸብጻብ ዘረድእ። ንኪም ጆንግ ኡን ዳግማይ ኣብ መሪሕነት ንምቕጻል ዝተወስደ ውሳነ፡ ካብ 2021 ኣትሒዛ ኣብ ላዕለዋይ መሪሕነት ኮሚሽን ጉዳያት መንግስቲ ናይታ ሃገር ኣባል ዝነበረት ሓብቲ ኪም ጆንግ ኡን ዝኾነት ኪም ዮ ጆንግ ግን፡ ሕጂ ስማ ኣብ ዝርዝር ኣስማት ናይቲ ላዕለዋይ መሪሕነት ከም ዘይኣተወ ተገሊጹ። ኪም፡ ናይቲ ኣብ 1948 ብኣቦ ሓጎኡ ኪም ኢል ሱንግ ዝተመስረተ ኑክሌሳዊ ኣጽዋር ዝዓጠቐ መሪሕነት፡ ሳልሳይ ወለዶ መራሒ እዩ። ድሕሪ ሞት ኣቦኡ ከኣ፡ ካብ 2011 ኣትሒዙ ነታ ሃገር ይመርሓ ከም ዘሎ ይፍለጥ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሰሓርቲ 835 ቁ.115 ከባቢ ቤት ትምህርቲ ሰምበል 07113046 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ኪዳነ ምሕረት 24/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ናሬንድራ ሞዲ፡ ኣብዚ ዓመት’ዚ ናብ ፈደረሽን ሩስያ ምብጻሕ ከካይድ መደብ ከም ዘለዎ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ ገሊጹ። ክኢላታት፡ ድሕነት ጥዕናን መግብን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ንግድን መራኸቢ ብዙሓንን ሓድሽ እምነ መሰረት ከም ዘንጸፈ ገሊጹ። ህንዲን ሩስያን፡ ኣብዚ እዋን ዓመታዊ ናይ 68.7 ቢልዮን ዶላር ንግዳዊ ልውውጥ የካይዳ። እዚ መጠን’ዚ፡ ኣብ 2030 ናብ ላቭሮቭ ኣብ መግለጺኡ፡ “ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ኣብ ታሕሳስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ህንዲ ምብጻሕ ኣካዪዱ ነይሩ። እዚ ድማ ንድልዱል ዝምድና ክልተአን ሃገራት ዘርኢ እዩ ነይሩ። ሕጂ ከኣ ሞዲ ኣብ ሩስያ ዑደት ክፍጽም እዩ፡” ኢሉ። 100 ቢልዮን ዶላር ንምዕባይ መደብ ከም ዘለወን ድማ፡ እቲ ህንዳዊ ሚኒስተር ይገልጽ። ንሱ ቀጺሉ፡ ነዚ ንምትግባር ብወገን ህንዲ ብዙሕ ዓያዪ ዓቕሚ ሰብ ከም ዘድሊ ኣረዲኡ። ላቭሮቭ ወሲኹ፡ ኣብ መንጎ ሩስያን ህንድን ንዝካየድ ዝርርብ ብዝለዓለ ደረጃ ከም ዝርእዮ ኣስሚሩሉ። ኣብ መወዳእታ እቲ ብዓል ስልጣን፡ “ህንዲ ናይ ጸዓት ሸቶኣ ንኽትወቅዕ፡ ሩስያ ኣተኣማማኒት መሻርኽቲ ከም እትኾና እምነት ኣለኒ፡” ክብል ገሊጹ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ህንዲ ኤስ ጃይሻንካር ብወገኑ፡ ዑደት ፕረዚደንት ፑቲን ናብ ህንዲ፡ ኣብ ምንቅስቓስ ሞያውያን


ስዑዲ ዓረብ፡ ከም ግብረ መልሲ ናይቲ ኢራን ኣብ ልዕሊ መሬታ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ፡ ንሓያሎ ዲፕሎማሰኛታት ኢራን ከም ዘባረረት ኣፍሊጣ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ፡ ነቲ ኢራን ኣብ ልዕሊ ሃገሩን ካልኦት ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ተካይዶ ዘላ ቅሉዕ መጥቃዕቲ ብምኹናን’ዩ ነቲ ናይ ምብራር ስጕምቲ ወሲዱዎ። ስዑዲ ዓረብ፡ ንተሓታቲ ወተሃደራዊ ጉዳያት ኢራን ምስ ተሓጋጋዚኡን ካልኦት ሰለስተ ኣባላት ሰራሕተኛታት ኤምባሲ ናይታ ሃገርን ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ ጠቕሊሎም ክወጹ ኣዚዛ ከም ዘላ’የን ማዐከናት ዜና ናይታ ሃገር ዝሕብራ። እቲ ሚኒስትሪ ኣብ መግለጺኡ፡ “ስዑዲ ዓረብ ብመሰረት ዓንቀጽ 51 ቻርተር ሕቡራት ሃገራት፡ ልኡላውነታ፡ ጸጥታኣ፡ ልኡላዊ ግዝኣታ፡ ክሊ ኣየራ፡ ድሕነት ዜጋታታን ሃገራዊ ረብሓታታን ንምሕላው ኩሉ ዘድሊ ስጉምትታት ክትወስድ እያ፡ ” ድሕሪ ምባል፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ትወስዶ ዘላ ተደጋጋሚ ወተሃደራዊ ስጉምትታት ኣብ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ክልተአን ሃገራት ከቢድ ሳዕቤን ክህሉዎ ምዃኑ ኣጠንቂቑ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን - ዓባስ ኣራግቺ ብወገኑ፡ ሃገሩ ኣብ ስዑዲ ንዝርከቡ ወተሃደራዊ ቦታታት ኣመሪካ ዒላማ ብምግባር፡ ነብሳ ንምክልኻል ትሰርሕ ከም ዘላ ገሊጹ። ኢራን፡ ሃገራት ዓረብ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊኣ መጥቃዕቲ ንምፍጻም መሬተን ክትጥቀመሉ ክሳብ ዝፈቐዳ፡ ኣብ ልዕሊአን ሕነ ናይ ምፍዳይ ስጉምትታት ክቕጽል ምዃኑ ኣጠንቂቓ ኣላ። እቲ ሚኒስትሪ ቀጺሉ፡ “ኢራን ንኣህጉራዊ ሕግን መትከላት ሰናይ ጉርብትናን ትጥሕስ ኣላ” ክብል’ውን ከሲሱ።


24 መጋቢት - ዓለማዊ መዓልቲ ‘ቲቢ’፡ “ብርግጽ! ሕማም ቲቢ ክነጥፍኦ ንኽእል ኢና” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ሃገር ኣብ ኣስመራ - ቀጽሪ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ተዘኪራ። ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዳይረክተር ምቁጽጻር ተመሓላለፍቲ ሕማማት ዶ/ር ኣርኣያ ብርሃነ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሕማም ‘ቲቢ’ ኣብ ሃገርና ከም ኣብ ኩሉ ዓለም ሓደ ካብ ቀንዲ ጠንቂ ስቅያትን ሞትን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ክሳብ 2030 ምሉእ ብምሉእ ንምጥፍኡ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፡ ተሳታፍነት ናይ ኩሉ ኣካል ከምዘድሊ ኣብሪሁ። ኣብ ዝሓለፈ 5 ዓመታት፡ ኣብ ሃገርና በቲ ሕማም ተለኺፎም ዝተነጸሩ 10 ሽሕ ሰባት ከምዝነበሩን ግቡእ ፍወሳ ከምእተኻየደሎምን ዝጠቐሰ ዶ/ር ኣርኣያ፡ እቶም 18 ሚእታዊት ትሕቲ 15 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ብምዃኖም፡ እቲ ኩነታት ዕቱብ ቈላሕታ ከምዝሓትት ኣገንዚቡ። ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም (WHO) ኣብ ኤርትራ ዶ/ር ሜሪ ስቴፈን (Dr. Mary Stephen) ብወገና፡ ኣብ ኤርትራ ብዝተኻየደ ጻዕሪ፡ መጠን ነጸርታ ሕማማት ቲቢ 87 ሚእታዊት፡ ሸፈነ ፍወሳ 100 ሚእታዊት፡ መጠን ሕውየት ድማ 90 ሚእታዊት ምብጽሑ ዓቢ ዓወት ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ በቲ ሕማም ዝስዕብ ሞት’ውን ካብ 8.5 ናብ 3.4 ካብ 100 ሽሕ ከምዝጎደለ ገሊጻ። ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊ ኣሃዱ ምብህሃልን ስልጠናን ኣቶ ኣማንኤል ግርማጼን ብወገኑ፡ ዛጊት ተረኺቡ ዘሎ ዓወት ሳላ ንቑሕ ተራ ሕብረተሰብን ተወፋይነት ሞያውያን ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ኣብ’ቲ ዝድለ ሸቶ ንምብጻሕ፡ ቀጻሊ ጎስጓሳት ከምዝካየድ ኣብሪሁ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ሕማም ‘ቲቢ’ ዘተኰረ ዓውደ-ዘተ ክኢላታት ክካየድ ከሎ፡ ኣብ ዝተወደበ ውድድር ሓፈሻዊ ፍልጠት ንዝተዓወታ ደቂኣንስትዮ ድማ ሽልማት ተዓዲሉ።


‘ቲቢ’፡ ብደረጃ ዓለም ንመበል 144፣ ብደረጃ ሃገርና ድማ ንመበል 29 ግዜኣ ተዘኪራ። ጋሽ-ባርካ - ርትዓዊ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ንምርግጋጽ ይስራሕ ከምዘሎ ተገሊጹ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ጋሽባርካ፡ ርትዓውን ውሑስን ቀረብን ተጠቃምነትን መድሃኒት ብምርግጋጽ ጥዕና ሕብረተሰብ ንምውሓስ ብዕቱብ ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ግዝያዊ ሓላፊ ኣገልግሎት መድሃኒት ኣቶ ሃብተማርያም ብርሃነ፡ ምርግጋጽ ውሑስ፡ ጽፉፍን ስሉጥን ቀረብ መድሃኒት፣ ምክትታል ኣጠቓቕማ መድሃኒት ኣብ ትካላት ጥዕናን ጎናዊ ሳዕቤት መድሃኒትን፣ ምክያድ ቁጽጽር ኣብ ዕዳጋን ኣብ ናይ ብሕቲ ፋርማሲታትን፣ ከምኡ’ውን ሳዕቤናት ባህላዊ ፍወሳ ምድህሳስ ካብ ቀንዲ ዕማማት ዞባዊ ኣገልግሎት መድሃኒት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ምውሓስ ቀረብ መድሃኒትን ናውቲ ሕክምናን ቀዳምነት ከምዝወሃቦ ኣረዲኡ። ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ 84 ትካላት ጥዕናን ሰለስተ መንግስታውያን ፋርማሲታትን ከምዘለዋ ዝጠቐሰ ኣቶ ሃብተማርያም፡ ምቕርሐ መድሃኒት ብመሰረት ትካላት ጥዕና ዘቕርብኦ ጠለብ ከምዝካየድን ኣብ ኣገባብ ኣጠቓቕማ ልዑል ቁጽጽር ከምዝግበርን ብምሕባር፡ ኣብ 2020 ኣስታት 51 ሚልዮን ናቕፋ ዝነበረ ቀረብ መድሃኒትን ናውቲ ሕክምናን፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ናብ 85 ሚልዮን ናቕፋ ከምዝዓበየ ሓቢሩ። ኣብ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ሓላፊ ኣገልግሎት ፋርማሲ ኣቶ ኣሸብር ስዩም ብወገኑ፡ ኣብ ትካላት ጥዕና ሕጽረት መድሃኒት ብሓፈሻ ናይ መሰረታውያን መድሃኒታት ድማ ብፍላይ ከምዘየለ ብምጥቃስ፡ ጽፉፍ ምሕደራ መድሃኒት ንምትእትታው ብዝለዓለ ዝስርሓሉ ምዃኑ ገሊጹ። ግዝያዊ ሓላፊ ኣገልግሎት መድሃኒት ኣቶ ሃብተማርያም ብርሃነ ኣብ መወዳእታ፡ ሕሙም ኣብ እዋኑ ብቅኑዕ ኣገባብ ከምዝፍወስ ምግባር፡ ካብ ቀንዲ ኣዕኑድ ርትዓዊ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ምዃኑ ብምግላጽ፡ ብሓኪም ዘይተኣዘዘልካ መድሃኒት ምውሳድ፣ መምርሒታት ኣጠቓቕማ መድሃኒት ዘይምኽታል፣ ሒሹኒ ኢልካ መድሃኒት ምቁራጽን ልዕሊ ዝተኣዘዘ ዓቐን ምውሳድን፡ ክእረሙ ዘለዎም ንርትዓዊ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ዝዕንቅፉ ጉድለታት ምዃኖም ኣገንዚቡ። ትካላት ጥዕና ብሓፈሻ ትካላት መሸጣ መድሃኒት ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ሃገራዊ ዝርዝር መድሃኒታት ዘየለ ካብ ምሻጥ ክቑጠባን ብሃገራዊ ቁጽጽር መድሃኒት ዝወጸ መምርሒ ብግቡእ ክኽተላን፡ ሞያውያን የዘኻኽሩ። ጨ/ሃ/ማ/ሓ/ስ/ኲ/ ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣበርኪቱ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ 70 ሽሕ ፓውንድ ንኣደ ማሕበር ኣበርኪቱ። ኣብ’ቲ ብ24 መጋቢት ዝተኻየደ ስነስርዓት ምርኽኻብ፡ እቲ ገንዘብ ካብ ዝተፈላለየ ሃገራዊ ምትእኽኻባትን ወርሓዊ ውጽኢት ኣባላትን ዝተኣከበ ምዃኑ፡ ኣባላት ናይ’ቲ ጨንፈር ገሊጾም። ንሓርበኛታት ስንኩላን ምድጋፍ ሓላፍነት ናይ መላእ ሕብረተሰብ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ኤርትራዊ፡ መደባት ማሕበር ንምዕዋት ኣበርክቶ ክገብር ጸዊዖም። ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ኣቶ ፍስሃየ ተስፋሚካኤል ብወገኑ፡ ጨንፈር ማሕበር ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ንዝገበሮ ገንዘባዊ ሓገዝ ድሕሪ ምምስጋን፡ ኣብ ቀጻሊ ውዳበታቶም ብምስፋሕ ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ ተላብዩ። ኣብ’ቲ ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት፡ ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ፡ ንጨንፈር ማሕበር ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ናይ ምስጋና ወረቐት ኣበርኪቱ። ብተመሳሳሊ፡ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ኣብ ሽወደን ልዕሊ 166 ሽሕ ናቕፋ፣ ጨንፈር ጀርመን ድማ ልዕሊ 60 ሽሕ ናቕፋ ከምዘወፈዩ፡ ካብ ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ጨናፍር ማሕበር፡ ካብ ወርሒ ጥሪ 2026 ልዕሊ 700 ሽሕ ናቕፋ ከምዘወፈያ ተፈሊጡ። ካልኣይ መድረኽ ዙር ዞባ ካልኣይ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል ተኻይዱ ማእከል ተኻይዱ ጠንቂ ቅልውላው ኢትዮጵያ ጠንቂ ቅልውላው ኢትዮጵያ ቀይሕ ባሕሪ ኣይኮነን ቀይሕ ባሕሪ ኣይኮነን ውዳበ ማሕበር፡ ሓያል ድርኺት ውዳበ ማሕበር፡ ሓያል ድርኺት ንሓያል ትግባረ ንሓያል ትግባረ ታሪኽ ስእሊ፡ ዝኽሪ ትማሊ ታሪኽ ስእሊ፡ ዝኽሪ ትማሊ


21 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ዳውንሲንድሮም፡ ብደረጃ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ከተማ ተሰነይ ተዘኪራ። ቲቢ ሓደ ካብቶም ዓሰርተ ብደረጃ ዓለም ዝስርዑ ጠንቂ ሞት ዝኾኑ ሕማማት ኮይኑ ይቕጽል ከም ዘሎ፡ ጸብጻብ ውድብ ጥዕና ዓለም ናይ 2025 ዓ.ም ይሕብር። እቲ ጸብጻብ ከም ዝሕብሮ፡ ኣብ 2024 ዓ.ም (10.7 ሚልዮን ህዝቢ ብቲቢ ክሓሙ ከለዉ፡ 1.23 ሚልዮን ድማ ሞይቶም ኣለዉ) እንተኾነ ብኽኢላታት ተመራመርቲ ናይዚ ሕማም ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብዝግበር ዘሎ ምርምርን ውጽኢቱን፡ ምታትታው ሓደስቲ መመርመሪ መሳርሒታትን መድሃኒትን፡ መጠነ ሞትን ዝርግሐን ቲቢ ካብ ግዜ ናብ ግዜ የንቆልቁል ኣሎ። ነዚ ንምንጽጻር፡ ካብ 2000 ክሳብ 2024 ዓ.ም ብዝተወሃሃደ ዓለማዊ ጻዕሪ 83 ሚልዮን ህዝቢ ካብ ቲቢ ክሓውዩ ክኢሎም ኣለዉ። ኣብ’ቲ “ኣንጻር ጽምዋ ብሓደ ንኹን” ብዝብል ቴማ ዝተገብረ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ንርኣዮ መሓሪ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ እናበረኸ ብምምጽኡ፡ መሰላት ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ሚኒስትሪ ጥዕና ምስቲ ብደረጃ ዓለም ዝተሓንጸጸ ስተራተጅያዊ ራኢ 2035 ዓ.ም “ብሰንኪ ቲቢ ዝስዕብ ስቅያትን ሞትን ናብ ዜሮ ምውራድ” ዝብል ቴማ፡ ንተግባራውነቱ መደባት ሓንጺጹ፡ ንውጽኢቱ ብዕቱብ ይሰርሓሉ ኣሎ። ነዚ ንምትግባር ድማ ምስ ግዜ ዝምዕብል ዘሎ ዘመናዊ መመርመሪ መሳርሒታት፡ ቀረብ መድሃኒትን ክኢላታትን ኣብ ኩሉ ዞባታት ተዘርጊሑ ኣብ ንጡፍ ኣገልግሎት ይርከብ። ልዕሊ ኩሉ ግን ሕብረተሰብ ብዛዕባ ቲቢ እኹል ኣፍልጦ ቀሲሙ፡ ካብ ምሕካም ኣብ ምክልኻል ዝያዳ ክነጥፍ ቀዳምነት ዝስራዕ’ዩ። ነዚ ኣብ ባይታ ንምትግባር ድማ ኮም ዘማእከለ ክሳብ ዓድታት ዝወርድ፡ ነዚ ሕማም ኣብ ምክትታል ዝተፈላለየ ንጥፈታት ዘካይዱ ወከልቲ ጥዕና ዓዲ ብግብሪ ይስርሓሉ ኣሎ። ብሓያል ጻዕሪ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ኮም፡ ሲቪካዊ ማሕበራትን ናይ ሕቡራት ሃገራት መሻርኽትን፡ ምቁጽጻር ሕማም ቲቢ ኣብ ሃገርና ጽቡቕ ገስጋስ የርኢ ኣሎ። መርኣያ ናይዚ ድማ ካብ 2000 ክሳብ 2024 ዓ.ም ዝነበረ ሃገራዊ ጸብጻብ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ካብ 69,897 ቲቢ ዝሓመሙ፡ ብገምጋም 61,510 ክሓውዩ ክኢሎም ኣለዉ። ነዚ ተበጺሑ ዘሎ ዓወት ኣውሒስና ተሪፉና ዘሎ ንምዕማም ድማ፡ ሃጓፋትና ኣለሊና፡ ንፍታሑ ዝያዳ ጸቒጥና ክንሰርሕ ግድነታዊ’ዩ። እቲ ቀንዲ ክንሰርሓሉ ተደልዩ ዘሎ ሃጓፍ ድማ፡ ገለ ካብቶም ቀንዲ ምልክታት ቲቢ ምስ ተሰምዓና ግዜ ከይቀተልና ናብ ትካል ጥዕና ኬድና ተመርሚርና ኣብ ክንዲ ምፍዋስ፡ ተራ ስዓል’ያ፡ እናበልካ ምድንጓይን እቲ ሕማም ብቐረባ ንኣባላት ስድራን ኣብ ናይ ስራሕ ቦታን ካልእን፡ እቲ ሕማም ንኻልኦት ሰባት ምትሕልላፍን’ዩ።


ኣብ ን/ዞባ ጸሮና፡ ብመንግስቲ ዝተመደባ ትራክተራት፡ ብምምሕዳራት ከባቢ ንዝተለለዩ ጽጉማትን ስድራ ስዉኣትን ብርትዓዊ ዋጋ ኣገልግሎት ነቕሊ ይህባ ኣለዋ። ቲቢ ካብቶም ክንከላኸሎን ክንሕክሞን እንኽእል ሕማም ክነሱ፡ ኣብ ዓለም ኣብ መዓልቲ ብገምጋም 29,315 ሰባት ብቲቢ ክሓሙ ከለዉ፡ 3,670 ድማ ይሞቱ ምህላዎም እዩ። እቲ ካብ ኩሉ ዘሰክፍ ኮይኑ ዘሎ ድማ ተጸዋርነት ናይ ቲቢ መድሃኒት ዘጥረዩ ሕሙማት፡ ካብ ሓሙሽተ ሕሙማት እቶም ክልተ ጥራሕ ናይ ምሕካም ዕድል ይረኽቡ ምህላዎም እዩ። ኣባል ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን፡ ጠርናፊ ናይ’ተን ኣብ ነቑጣ ገማዕ ዝተዋፈራ ትራክተራት ኣቶ ታደሰ ከሓሰ ብዘይ ንጡፍ ተበግሶ ኮም ዝዕወት መደብ ስራሕ ስለ ዘየለ፡ ካብ ስድራቤት ዝጅምር ምልክታትን ኣገባብ ምክልኻልን ቲቢ እኹል ግንዛበ ኣጥሪና፡ ቲቢ ናብ ዝተሓተ ደርጅኡ ኣውሪድና ንሓዋሩ ከነኽትሞ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና ብኣጋጣሚ ዓለማዊ መዓልቲ ቲቢ መልእኽቱ የመሓላልፍ።


ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ብቕዓትን ደረጃን ኣገልግሎት ትምህርቲ ንምዕባይ ክካየድ ብዝጸንሐ ውሁድ ጻዕሪ ኣካላት መንግስትን ኮምን፡ ትካላት ቅድመ- ትምህርቲ ዝተዓጻጸፈ ዕብየት ከምዘርኣያ፡ ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር እድሪስ ዓብዱ ገሊጹ። ሚኒስትሪ ጥዕና ሚኒስትሪ ጥዕና


ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ መምህር እድሪስ፡ እቶም ዕድል ትምህርቲ ከይረኸቡ ዝጸንሑን ዕድመኦም ንትምህርቲ ዝኣኸለን ህጻናት ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ክጽንበሩ ብዝወጸ ውጥንን ዝተሰላሰለ መደባትን መሰረት፡ ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ


ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ስንኩላን ቈልዑ ብምልኣት ንምርግጋጽ፡ ከምኡ’ውን ቀረብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብሓፈሻ ትምህርቲ ድማ ብፍላይ ብዓይነትን መጠንን ንምዕባይ፡ ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቲ ብዕቱብ ይስራሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ኣካል ሕብረተሰብ ኣበርክቶ ክገብር ኣዘኻኺሩ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ኣቶ ስዩም ገብረእየሱስ፡ ነዞም ምስ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ብንቕሓት ምንባዮም፡ ዜግነታዊ ግዴታ ከምዝዀነ ሓቢሩ። ሓላፊ ማሕበር ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ መምህር ተኽለዝጊ ተስፋማርያም ብወገኑ፡ እቶም ስንኩላን ዜጋታት ብፍቕሪ ንኽናበዩ፣ ከምኡ’ውን ካብ ኢንታን ኣድልዎን ንኽናገፉ፡ ኩሉ ኣህጉራዊ መዓልቲ ዳውንሲንድሮም፡ ኣብ ሃገርና ን7ይ ግዜ፣ ብዓለም ደረጃ ድማ ንመበል 15 ግዜ ተዘኪራ። ወገናት ዝገብሮ ደገፍ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ዝግብኦም ሓረስቶት ተወዳዲቦምን ተማእኪሎምን ብኣጋ ክቐርቡ ኣዘኻኺሩ። ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ትራክተራት ኣብ ግዜአን ምምጽአን ዓቢ ፍታሕ ስለዝዀነ፡ ኣመሓደርቲ ከባቢ ዝግብኦም ወገናት ኣብ ምልላይ ከይደናጐዩ ተማሕጺኑ። ሓረስቶት ብወገኖም፡ ግራውቶም ብርትዓዊ ዋጋ ይሕረሰሎም ብምህላዉ ሕጉሳት ምዃኖም ብምግላጽ፡ ንዝበለጸ ኣድማዕነት ኣብ መጻኢ ቊጽሪ ትራክተራት ክውስኽ ተላብዮም። ተቘጻጻሪ ትራክተራት ኣቶ ዜና ጸጋብርሃን ብወገኑ፡ መንግስቲ ንሰዓት ብሕሳብ 175 ናቕፋ ትራክተራት ምምዳቡ፡ ኣካል ናይ’ቲ ንጽጉማት ቊጽሪ ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ካብ 13 ናብ 38 ከምዝዓበየ ሓቢሩ። ኣበርክቶ ብዝለዓለ ክቕጽሎ ኣዘኻኺሩ። ነበርቲ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ኣብ ርሑቕ ገጠራትን ዓድታትን ንምውሓስ ንዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ብምምስጋን፡ ሕጽረት ናውቲ ትምህርቲ፡ ከምኡ’ውን ጽበትን እርጋንን መምሃሪ ክፍልታት ፍታሕ ክናደየሉ ተማሕጺኖም። ተሳታፍነት ተመሃሮ’ውን ብኡ መንጽር ከምዝወሰኸ ብምጥቃስ፡ ካብ 946 ናብ ኣስታት 2,600 ክብ ከምዝበለ ኣፍሊጡ። ብቕድመ-ትምህርቲ ዝሓለፉ ህጻናት፡ ኣብ ብቕዓት ካብ’ቶም ኣብ ቅድመ- ትምህርቲ ከይተጸንበሩ መባእታ ዝጀመሩ ዝሓሹ ምዃኖም ብግብሪ ተራእዩ ከምዘሎ ዝሓበረ መምህር እድሪስ፡ ሕብረተሰብ ኣብ ምዕዋት መደባት ቅድመ-ትምህርቲ ንዝገብሮ ዘሎ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ 22 ካብ መባእታ ክሳብ 2ይ ደረጃ፣ 38 ናይ ቅድመ ትምህርቲ፣ ከምኡ’ውን 28 ነቑጣታት ምጥፋእ መሃይምነት ኣብ ንጡፍ ስራሕ ይርከባ። 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.176


ጸኒሓ። ኣብ ትግራይ ተጋሂዱ ዝነበረ ኣዕናዊ ኲናት ኣብዚ ግዜ እዚ ናብ ኣምሓራን ኦሮሚያን ልሒሙ ይላባዕ ኣሎ። ንዝለዓል ፖለቲካዊ መረረ ኣብ ክንዲ ፖለቲካዊ ፍወሳ ዝገብረሉ ድማ እቲ ሰልፊ ወተሃደራዊ ሓይሊ ምዕባይ ከም ቀንዲ ፍታሕ ገይሩ ይወስዶ ኣሎ። ከም ውጽኢቱ ድማ ሃገር ብባርዕ ውግእ ተሸፊና፡ ህዝባዊ ምትእምማን ጠፊኡ፡ ከተማታት ዓንዩ፡ ዓድታት ብምምዝባል ህዝቢ ባዶ ተሪፉ ይርከብ። ነገር ጻሕታሪ መደረታት ዕላማኡ ብቐንዱ ህዝቢ ንምድንጋር እዩ። ሰልፊ ብልጽግና ካብቲ ዝገጠሞ ዘቤታዊ ፍሽለት፡ ኣቓልቦ ናይቲ ተስፋ ዝቘረጸ ህዝቢ ናብ ግዳም ንምጥምዛዝ ዝጥቀመሉ ሽጣራ እዩ። ኣፍ ተቓወምቲ ንምዕባስ፡ ስምዒት ሃገራውነት ብምልዕዓል ዕምሪ ናይቲ ዝፈራኸሽ ዘሎ ስርዓት ንምንዋሕ ብምሕሳብ ዝካየድ ዘሎ ጐስጓሳት እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ሕጂ ዝገዝእ ዘሎ ሰልፊ ብልጽግና፡ ናይ ሸፈጥ ፖለቲካ፡ ምድንጋርን ሕንፍሽፍሽን ከም ቀንዲ ናይ ምሕደራ ስትራተጂ ገይሩ ዝጥቀመሎም ሜላታት እዮም። እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ውሽጣዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ማሕበራውን ቅልውላዋት ዝፈጠሮ ጸቕጢ ክብድህ ብዘይ ምኽኣሉ፡ እቲ ዘሎ ጸገማት ብግዳማዊ ሓይሊ ዝተፈጥረ ንምምሳል ምስምስ ይፈጥር ከም ዘሎ ዝፍለጥ እዩ። ኣብ ቀረባ ግዜ ብተደጋጋሚ ዝስማዕ ዘሎ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘተኰረ ትረኻታት ናብ ልኡላውነት ኤርትራ ዘቕንዐ እዚ ስትራተጂ እዚ፡ ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ሓድሽ ኣይኮነን። ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ኣቢይ ግና ተራእዩ ዘይፈልጥ ሓደገኛ ደረጃ በጺሑ ኣብዚ ግጭታት’ዚ፡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰላማውያን ሰባት ህይወቶም ስኢኖም ኣለዉ። ብሚልዮናት ዝቝጸሩ ተመዛቢሎም ብዋሕዲ መግቢ እናተሳቐዩ፡ ብቑዕ ሕክምና ኣብ ዘይብሉ ኣብ ቴንዳታት ተዓቚቦም ይርከቡ። ምስቲ ኩሉ ዘይከሓድ ሰብኣዊ ቅልውላው፡ እቲ ስርዓት ሓላፍነት ክስከም ኣይደልን። ሓበሬታ እናዓበጠ፡ ክዛረቡ ዝደልዩ ከም ገበነኛታት ይቈጻጸሮም። መሰረታዊ ዝኾነ ጠንቂ ዘይምርግጋእን ምብትታን ህዝቢን ኣብ ክንዲ ምንዳይ፡ እቲ ቅልውላው ካብ ወጻኢ ዝኣተወ ገይሩ የቕርቦ። ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝተኰረ ትረኻ ድማ ሓደ ካብቲ ንመደናገሪ ዝጥቀመሉ ዘሎ ብሉይ ሽጣራ እዩ። እቲ ስርዓት ብዘይጭበጥ ሕልሚ ንህዝቢ ኢትዮጵያ እናደናገረ፡ በቲ ካልእ ገጽ ቁጠባ ሃገር መዕለቢ ናብ ዘይብሉ ጸድፊ እዩ ዘንቈልቁል ዘሎ። ብሰንኪ ኣብ ታሪኽ ተራእዩ ዘይፈልጥ ሕስራን ባጤራ ተራ ዜጋ ኣብ ከቢድ ናይ ናብራ ስቓይ ወዲቑ ኣሎ። ናይ ኣቢይ ውልቃዊ መንነት ዘተዓባብዩ ቁጠባዊ ረብሓ ዘይብሎም ምስሊ ብልጽግናን ግስጋሰን ከንጸባርቑ ይኽእሉ ዝተባህሉ ግና ባዶ ዋኒናት፡ ቢልዮናት ዶላራት ወጻኢ ዝተገብረሎም ዓበይቲ መናፈሻታትን ናይ መዘናግዒ ስፍራታትን ይህነጹ ኣሎ። ንኤርትራ ከም ቀዳመይቲ ተጻባኢት ሃገር ገይሩ ከቕርባ ከሎ፡ ንሃገሩ ረብሓ ዝህብ ብምዃኑ ዘይኮነስ ካብ ዓቕሊ ጽበት ዝተላዕለ ዝግበር ናይ ጭንቀት ምልክት እዩ። ኤርትራ ንልኡላውነታ ኣሕሊፋ ዘይትህብ፡ ብርእሰ ምርኮሳ እትተኣማመን ሃገር ከም ምዃና፡ ብመንጽር እቲ ኣብ ናይ ወጻኢ ሓገዝ ዝምርኰስ ስማዊ ሰልፊ ኣዝዩ ዘይቀራረብ መንነት እዩ ዘለዋ። ኤርትራ፡ ብዘይ ናይ ወጻእ ሓገዝ ንርእሳ ባዕላ ክትከላኸል ምኽኣላ ንእንታይነት ናይቲ ኣብ ሰንኮፍ ዘሎ ኣብ ልቓሕ ዝምርኮስን ናይ ወጻኢ ፖለቲካዊ ደገፍ ዝጥምትን መንግስቲ ኣቢይ የቃልዖ እዩ። ሰልፊ ብልጽግና፡ ኢትዮጵያ ዝግበኣ ስፍራ ከይትሕዝ ኤርትራ ዕንቅፋት ከም ዝኾነት እናጠቀነ፡ ፍሽለቱ ብምኽዋል ነቲ ዝተበታተነ ህዝቡ ኣብዚ ናይ ሓሶት ትረኻ ክኣኻኽብ ይፍትን ኣሎ።


12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ዘዋሪት ካሜራ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክኢ ንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ዕላል ምስ ስነ ጥበባዊ መሓመድ ኑር 14፡30 ቀስተ ድሕነት 14፡55 ዶክመንት 15፡45 ህርመት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ጽባቐ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ወግዓዊ ስነ -ስርዓት ዒድ ኣልፈጥር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንት - ሓቕን ጽዉጹዋይን ፊት ንፊት 3ይ (ድግማ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ሌላ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 ፈንቕል እቲ ስርዓት፡ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝገብሮ ጠመተ፡ ብሰንኪ ብልሽው ምሕደራኡ ኣብ ህዝቢ ዝገሃድ ዘሎ ከቢድ ስቓይ ንምሽፍፋን እዩ። ኣቢይ ኣብ 2018 ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ካብ ዝሕዝ ንደሓር እታ ሃገር ካብ ሓደ ጸበባ ናብ ካልእ እናተመሓላለፈት እያ ኣለዉ። ሓደ ካብ ዕላማታት ናይቲ ብዛዕባ ቀይሕ ባሕሪ ዝልፍለፍ ትረኻታት እምበኣር ነቲ ቁጠባዊ ዕንወት ንምሽፋን እዩ።


ዓሌታውነት፡ ጉጅለ ብልጽግና ስልጣን ንምንዋሕ ዝምርኰሰሉ ቀንዲ ሓይሉ ኮይኑ ይርከብ። በዚ ድማ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ክንዲ ምሕያል፡ ደይ መደይ ኢሉ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ማሕበረሰባት ዝጸንሐ ፍልልያት እናገፍሐ ከምዝኸይድ ይገብሮ ኣሎ። ነቲ ካብ ዝሓለፈ ስርዓት ዝተረከቦ ዓሌታዊ ፈደራሊዝም፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ቀንዲ መሳርሒ ገይሩ ብሄራት ብሓድነት ከይቃወምዎ ንሓድሕዶም ክጨፋጨፉ ሓዲጉዎም ኣሎ። ካብቶም ዓበይቲ ክሳብ እቶም ንኣሽቱ ብሄራት ኣብዚ እዋን’ዚ ዘሎ ኣፈላላይን ጽልእን ግጭታትን ዓለም ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። ወትሩ ዝስማዕ ዜና ኣብ መንጎ ብሄራት ብሃንደበት ዝውላዕ ግጭታት ኣብ መንጎ ብሄራት ዘሎ ምትፍናን ህልውና እቲ ሰልፊ ዝምርኰሰሉ ዘሎ ኣጋጣሚ እዩ። ዓሌታዊ ወጥርታት ኣብ ዝነገሰሉ እምበኣር ትረኻታት ኣፍደገ ባሕሪ ህዝቢ ዝጥብረሉ ናይ ጸገማት ሃገር ፍታሕ ኣምሲሉ የቕርቦ ኣሎ። እዚ ኣምሰሉ ሰልፊ’ዚ፡ ብግዳም ስግኣት ይመጽኦ ከም ዘሎ ኣምሲሉ ዝፈጥሮ ናይ ዓቕሊ ጽበት ምዕግርጋር ናይ ሓይሊ ምልክት ኣይኮነን። ሕጋውነት ስኢኑ እናኸሰረ ዝኸይድ ስርዓት ኩነታት ካብ ቍጽጽር ወጻኢ ይኸዶ ከም ዘሎ ዘርኢ ምልክታት እዩ። መብጸዓ ዝኣተወሉ ምምሕያሽ ምሕደራን ምርግጋጽ ብልጽግናን እናሃፈፈ ክኸይድ ከሎ መሕብኢ ዝዀኖ ቅልውላው ይምህዝ ኣሎ። ፖለቲካዊ ተዋስኦ ዝገብረላ ናይ መወዳእታ መድረኽ ከኣ ቀይሕ ባሕሪ ብምግባር እቲ ዝፈርስ ዘሎ ኣብ ነቓዕ መሰረት ዝተሃንጸ ስርዓቱ ህዝቢ ከየስተብህለሉ ምእንቲ የደናግር ኣሎ። ምስቲ ኩሉ ነገር ምትዅታዅ፡ መንግስቲን ህዝብን ኤርትራ ንጹር መርገጺ ሒዞም ይቕጽሉ ኣለዉ። ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ቅልውላው፡ ኢትዮጵያ ባዕላ ዝፈጠረቶ ምዃኑን ኣብ ልዕሊ ጎረባብቲ ሃገራት ወራር ብምክያድ ወይ ብሕልምታት ኣፍደገ ባሕሪ ዘይፍታሕ ምዃኑን ኤርትራ ደጋጊማ ኣፍሊጣ እያ። ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ዘተ ብምክያድን ሓላፍነት ዘለዎ ምሕደራ ብምዝርጋሕን ደኣ እምበር ብዘርእዩዎ ዘለዉ ሓደገኛ ዕንደራ ምርግጋእ ኣይርከብን። መርገጺ ኤርትራ ንጹር እዩ። ጸገማት ኢትዮጵያ ክፍውስ ዝኽእል ነገር ብደገ ክመጽእ ከም ዝኽእል ምዕልባጥን ንህዝቢ ምድንጋርን ፍታሕ ኣይህብን። ዝመርሕ ዘሎ ሰልፊ ግጉይ ፖሊሲታቱ ነታ ሃገር ኣብ ጸንፊ ምብትታን ኣብጺሑዋ ከም ዘሎ ክኣምን ኣለዎ። ጸገማቱ ኣብ ጎረባብቲ ምጥቃን፡ ታሪኽ ሓኺኹ ካልእ ታሪኽ ምጽሓፍ፡ ስምዒት ሃገራውነት ምልዕዓል ኣብታ ሃገር ወሪዱ ንዘሎ መዓት ከዕሪ ኣይክእልን። ቁስሊ ኢትዮጵያ፡ ብቅኑዕ ዝኾነ ድልየት ሰላም፡ ተሓታትነት ብምቕባልን ብጽፉፍ ምሕደራን እዩ ክጥዒ ዝኽእል። ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ እቲ ሰልፊ ዘዋጽእ ኣካይዳ ከም ዘይሓዘን የላግጸሉ ከም ዘሎን ኣይሰሓቶን። ክንየው እቲ ዓፊኑ ሒዝዎ ዘሎ ሓይሊ ዕጥቃዊ ቃልስን ካልእ ኣገባባት ተቓውሞን ይገብር ኣሎ። ሓድነት ህዝቢ ክሽቀጥ ክሳብ ዘይክእል ተበታቲኹ እዩ። ድኽነት እውን ክሕባእ ኣብ ዘይክእል ደረጃ ከምዘሎ ዓለም ዝፈልጦ እዩ። ገለ ክፋል ካብ ህዝቢ ብዛዕባ ቀይሕ ባሕሪ ክለዓል ከሎ ከስግሉ ይኽእሉ፡ ካብቲ ዘለውዎ ስቓይን ምምዝባልን ዋሕዲ ቅሳነትን ግና ከድሕኖም ኣይክእልን። ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዘሎ ቅልውላው ምስ ግዳም ዝተኣሳሰረ ከም ዝኾነ ኣምሲሉ ዝምህዞ ዘሎ ሓሶት ኣዝዩ ድኹም እዩ። ሕድሪ ህዝቢ ከም ዝጠለመን ኩሉ መብጸዓታቱ በኒኑ ከም ዝተረፈን ህዝቢ ኣብ ዝቐበጸሉ ግዜ እታ ናይ መወዳኣታ መሕብኢት ገይሩ ዝወስዳ ዘሎ ምትላልን ጥበራን እያ። ኣብ ፍጻመ ክበጽሕ ዘይክእል ሃተፍተፍ ሕልሚ ቀትሪ ዝተመስረተ ብልጽግናን ‘መደመርን’ ከኣ ፈርከሽከሽ ክብል ይረአ ኣሎ። ኢትዮጵያ ኣብ መስቀላዊ መንገዲ እያ ዘላ። በዚ ምኽንያት፡ እዚ ስማዊ ሰልፊ’ዚ ናብ ዝገደደ ዘይምርግጋእን ዞባዊ ግጭታትን ከብጽሕ ዝኽእል ወተሃደራዊ ምድላዋትን ስግኣትን ይመጽኦ ከም ዘሎ እናምሰለ ምሕሳው ክቕጽሎ ይኽእል እዩ። የግዳስ ናይ ምሕደራ ፍሽለቱ ምስ ግዳም ምትእስሳር የብሉን። ምኽንያቱ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ናብራ ስቓይ ቀይሕ ባሕሪ ዘይኮነስ ውሽጥዊ ፖሊሲታቱ እዩ። ንኢትዮጵያውያን ብልብወለድ ዝተማህዘ ጸላኢ ወይ ፖለቲካዊ ተዋስኦ ዘይኮነስ ሰላም ቅሳነትን ቅኑዕ መሪሕነትን ንምነየሎም። ናይ ኤርትራ እምነት፡ ጽኑዕን ኣብ መትከል ዝተሰረተን እዩ። ኢትዮጵያ ናይ ጎረባብቲ ልኡላውነት እናኣኽበረት ኣብ ዘቤታዊ ጉዳያታ ክተቃልብን፡ ቅኑዕ ዝኾነ ሃገራዊ ዕርቂ ክተካይድን ኣለዋ። እዚ ምስ ዘይከውን ግና እቲ ዘሎ ቅልውላው እናዓመቘ ስቓይ ሚልዮናት ህዝቢ ከኣ እናተናውሐ ክኸይድ ይኽእል። ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.176


ወዲ-ሰብ ናብ’ዛ ብጻዕርን ሓርኮትኮትን እትንበር ዓለም ፍጥር ክብል ኣትሒዙ፡ ዕለታዊ መግቡ ማእሪሩ ንኽነብር፡ ካብ ተጻባእቲ ጸላእቲ ተኸላኺሉ ውሕስነቱን ጸጥታኡን ከረጋግጽ፡ ምቹእ ናብራ ፈጢሩ መነባብሮኡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ጸገም ከካይድን ካልእን፡ ብሓባርን ብጉጅለን እናነበረ፡ ካብ ምንቅስቓስ ፍጹም ኣቋሪጹ ኣይፈልጥን። ዋላ’ኳ ይዕበ ይንኣስ ጸገማት ኣብ ዘጓንፈሉ ግዜን እዋንን ከይተረፈ፡ ብሓባር ወይ ብጉጀለ ኮይኑ ጸገማት ምፍታሕ ከም ንቡር መዳያት ህይወት ተወሲዱ ብስሩዕ ይስርሓሉ ነይሩን ኣሎን። ከምኡ ሳላ ዝገበረ ድማ ቀጻልነቱን ሰራርነቱን ከረጋግጽ ክኢሉ። ማሕበራዊ ጸገማት ንዝኾኑ ዜጋታት፡ ፍሉይ ራብሖት ወይ ጠቐሜታ ኣለዎ። ውልቃዊ ጻዕሪታትን ቃልሲታትን፡ ኣብ ምንቅስቓሶምን ተዛማዲ ህይወታዊ ጉዕዞኦምን ዝሕግዞም ወይ ዝድግፎም ሰባት፡ መሳርሒታትን መሳለጥያታትን የድልዮም። ነዚ ኩሉ ነገራት ሓደ ዓይነ-ስዉር በይኑ ከማልኦ ኣይክእልን። እንታይ ደኣ፧ ናይ ግድን ምስ ካልኦት ሰባት ተጣሚሩ ክሰርሕ ኣለዎ። ስለዚ ነዚ ጉዳይ’ዚ ንምፍታሕ፡ እታ እንኮ ምርጫ ኣብ ማሕበር ተጠርኒፍካ ምቅላስን ጻዕሪታትካ ምሕያልን’ዩ። ንኣብነት፡ ሓደ ሰብ በይኑ እንተ ኣጣቒዑ፡ ብዙሕ ከይስማዕ ይኽእል’ዩ። ብዙሓት ሰባት ብሓባር እንተ ኣጣቒዖም ግን ዝፈጥሮ ጽምጺ ልዑል ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ካብ ርሑቕ ክስማዕ ግድን’ዩ። ብመንጽር እዚ፡ ኣብ ማሕበር ምጥርናፍ ፍሉይ ሓይሊን ብርታዐን ኣለዎ። ዓይነ- ስዉራን ድማ ነዚ ሓይሊን ብርትዐን እዚ ንምልባስ፡ ካብ ነዊሕ እዋናት ኣትሒዞም ኣብ ማሕበር ተጠርኒፎም ብሓባር ወይ ብጉጅለ ክንቀሳቐሱ ጸኒሖም። ዕላማታት ህይወት፡ ናብ’ቲ ናይ መወዳእታ ሸቶታትን ዕላማታትን ንምብጻሕ፡ ብሓባር ወይ ብጉጀለ ኮይንካ ተኣኻኺብካ ምንባር፡ ኣማራጺ ዘይብሉ ዝሓሸ መዳያት ህይወት እንተ ተባህለ ኣይተጋነንን። እዚ ድማ ንኻልእ ዘይኮነ፡ ማዕረ ተሳትፎ፡ ምዕሩይ ተጠቃምነት ጸጋታት፡ ሓባራውን ሓፈሻውን ውክልና ንምርግጋጽን ካልእን፡ ኣገዳስነት ስለ ዘለዎ’ዩ። ኮይኑ ድማ፡ ምትእኽኻብ ደቂ- ሰብ ንዝተፈላለየ ዕላማታትን ዝተፈላለየ ጥቕምታትን ረብሓታትን ከም ግቡእ መሰላት ተወሲዱ፡ ካብ ባህላዊ መዳያት ጥርናፈ ወይ ውዳበ ኣትሒዙ፡ ክሳብ ጥበባዊ ወይ ክኢላዊ መዳያት ህይወት ክስርሓሉ ጸኒሑን ኣሎን። ንኣብነት፡ ኣብ ኤርትራ እንተ መጺእና፡ ካብ ቀደም ጀሚሩ ከም ማሕበር፡ ዕቁብ ወዘተ ዝኣመሰሉ ጥርናፈታት የካይድ ነይሩ እዩ። ክሳብ ሕጂ’ውን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተታኻኸአ ይቕጽል ኣሎ። ማሕበራዊ ሱታፈ ንምዕዛዝ፡ ከምኡ’ውን ማሕበራዊ መነባብሮ ንምስማር፡ ዘይነዓቕ ኣበርክቶን ተራን ይጻወት ኣሎ። ብተናጸል ወይ ብውልቂ ኮይንካ እተካይዶ ስርሓት ወይ ንጥፈታት ግን፡ ውጽኢትን ኣድማዕነትን ከም ዘይብሉ ርዱእ’ዩ። ባህርያውን ሰብ-ሰርሖ ሓደጋታትን ዘስዓቦ ኣካላዊ፡ መንፈሳውን ኣእምሮኣውን ጉድኣታት ብቕልጡፍ ተፈዊሱ ናብ’ቲ ዝነበሮ ህይወትን መነባብሮን ክምለስ ዘሎ ጻዕሪታትን መስገደላትን ቀሊል ክኸውን ከም ዘይክእል መቸም ርዱእ’ዩ። ከም ኣምሳያኡ ዝመጽአ ስንክልና፡ ብውልቁ ኮይኑ ብዘይ ዝኾነ ደገፍን ሓገዝን ክነብር ኣዝዩ ኣጸጋሚ’ዩ፣ ብፍላይ ድማ ኣብቲ መጀመርያ እዋናትን ግዝያትን። ኣመለኻኽታን ኣረኣእያን ሕብረተሰብ ኣብዚ መዳይ’ዚ እወታዊ እንተ ዘይኮይኑ፡ ነቲ ዘለዎ ጸገማት ተጻዊሩን በዲሁን ንቡር መነባብሮ ከካይድ ዓቐበት’ዩ። ክንዲ ዝኾነ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ዘጋጥሞ ዓይነትን ክብደትን ስንክልና በዲሁ፡ ጾር ስድራቤቱን ሕብረተሰቡን ከይኮነ መነባብሮኡ ክመርሕ፡ ምስቶም ሓደ ዓይነትን ተመሳሳሊ ማሕበራዊ ጸገማትን ዘለዎም ወገናት ተወሃሂዱን ተሓባቢሩን ክሰርሓሉ ዝኽእል ባይታ ክፍጠረሉ ናይ ግድን ይኸውን። እዚ ከኣ ኣብ ማሕበር ተጠርኒፉ ምስ ዝሰርሕ’ዩ። ዓይነ-ስዉራን ወይ ዑረት ዘጋጠሞም ዜጋታት፡ ነዚ ዝተጠቕሰ ጥርናፈ ወይ ውዳበ ተጠቀምቲ ክኾኑ ዝተገብረ ስርሓት፡ ናይዚ እዋን ዛዕባ ክኸውን’ዩ። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ ስዉራን፡ ኣብ ወርሒ መስከረም 1996 ዓ.ም ክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝተረኽበሉ፡ መስራቲ ጉባኤ ኣካዪዱ። ብደረጃ ሃገር ወግዓዊ ማሕበር ቅድሚ ምቛሙ ግን፡ ቅድሚ ናጽነት፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ንውሱናት ዓይነ-ስዉራን ጥራይ እተገልግል፡ ማሕበር ነይራ። ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ግን፡ እቶም ነዛ ማሕበር ዘካይዱ ዝነበሩ ኣባላት መብዛሕትኦም ኢትጵያውያን ብምንባሮም፡ ሃገራዊ ማሕበር ንምግባራ፡ መባእታውን ተመጣጣኒን ስርሓት ተኻይዶም። ድሓር ግን መሰጋገሪ ሕጊ ኤርትራ ዓንቀጽ 404 – 483 ዝሓቶን ዝጠልቦን ምርኩስ ብምግባር ኩሉ ቅጥዕታትን መምዘኒታትን ኣማሊኡ፡ ንሓዋሩ ከስርሖ ዝኽእል ቅዋምን ውሽጣዊ መምርሒን ማሕበር ነዲፉ፣ መስራቲ ጉባኤ ብምክያድ ኣጽዲቑን ሕጋዊ ተፈላጥነት ከም ዝረክብ ኮይኑን። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ- ውዳበ ወይ ጥርናፈ፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገለጸ ታሪኻውን ማሕበራውን ትርጉምን ትሕዝቶን ሃልይዎ፡ ብፍላይ ድማ ብሰንኪ ባህርያውን ሰብ-ሰርሖን ሓደጋታት ዘስዓቦ ቅልውልዋትን፡ ግዳያት ዓይነ-ስዉራን፡ ነቲ ዘጋጠሞም ናይ ዑረት ጸገማትን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ማሕበራዊ ዕንቅፋታትን በዲሆም ዕለታዊ መነባብሮኦም ከካይዱ ብዘይካ ዘካይድዎ ስዉራን፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ትሕቲ ጽላል ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝሰርሕ ዘሎ ኮይኑ፡ ካብ መላእ ሃገር ዝተወከሉ ዓይነ-ስዉራን ዝጠርነፈ’ዩ። ኣመለኻኽታን ኣረኣእያን ሕብረተሰብ ንምዕራይ ቀጻሊን ስሩዕን ጐስጓሳት ምክያድ፡ ዓቕሞምን ብቕዓቶምን ንምብራኽ ኣድላዪ ስልጠናታትን ትምህርትታትን ምሃብ፡ ማሕበረ-ቁጠባዊ ኩነታቶም ንምምሕያሽ፡ ኣብ ጽጹይ መጽናዕቲ ዝተመርኮሰ ግቡእን ኣድላይን ሓገዛትን ደገፋትን ምግባር፡ ናብራኦም ባዕሎም ክመርሑ ኣብ ድልየቶምን ምርጫኦምን ዝተመርኮሰ ቁጠባዊ ሓገዛት ምክያድ፡ እዋናዊ ሓበሬታታትን ኣፍልጦን ንምስናቕ ምስ ዝምልከቶም መሻርኽቲ ብምትሕባብር ኣድላይ ስልጠናታት ከም ዝረኽቡ ምግባርን ካልእን ምጥቃስ ይክኣል። ብመሰረት’ዚ ዝተጠቐሰ ዕማማትን ስርሓትን ድማ፡ ሃገራዊ ማሕበር ዓወታት ክጐናጸፍ ክኢሉ’ዩ። ልዕሊ ኩሉ ድማ ኣብ ሕብረተሰብ ዝነበረ ትሑት ኣፍልጦን ንቕሓትን ክመሓየሽ፡ ዓይነ-ስዉራን ዘጋጠሞም ጸገማት ከይተዳህሉ ንቡር መነባብሮኦም ከካይዱ፡ ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብ ዘለዎም ተራን ኣበርክቶን ክዓዝዝ፡ ኣብ ትምህርቶምን ስርሖምን ዕዉታት ክኾኑ፡ ብዝያዳ ድማ ካብ ጽግዕተኛነት ተላቒቖም ርእሶም ክኽእሉ ዝተጻወቶ ተራ ዝምስገን ምንባሩ ሰነዳቱ ይሕብሩ። ብተወሳኺ፡ ኣብዚ ከይተጠቐሰ ክሓልፍ ዘይብሉ፡ ሃማዓኤ፡ ከም ኣባል ኣህጉራዊ ማሕበር ዓይነስዉራን ኣፍሪቃ፡ ኣብ ዝካየዱ ዝነበሩ ስሚናራትን ጉባኤታትን ዕዙዝ ተሳትፎ ነይሩዎ። ከም ውጽኢቱ ውዳበኡ ከሐይል፡ ተመኩሮ ክለዋወጥ፡ ዘለዎ ንቕሓትን ኣፍልጦን ክዓቢ ሓጊዝዎ እዩ። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን፡ ዝተፈለየ ቅርጺን ኣቃውማን ሃልይዎ፡ ንሓፈሻዊ ጉባኤ፡ ማእከላይ ሽማግለ፡ ፈጻሚት ሽማግለ፡ ተቘጻጻሪት ሽማግለ፡ ጨናፍር ዞባታት፡ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ዝሓቖፈ’ዩ። ብመሰረት ተነዲፉ ዝጸደቐ ቅዋም ከኣ ነፍሲ ወከፍ ኣካል ንጹር ስልጣን፡ ዕማም፡ ሓላፍነትን ተሓታትነትን ኣለዎ። ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ኣርባዕተ ዓመት ከኣ፡ ካብ መላእ ሃገር ዝተወከሉ ኣባላት ማሕበር ኣብ ዘለዉሉ ሓፈሻዊ ጉባኤ፡ ቅዋም ምምሕያሽን ምጽዳቕን፡ ናይ ዝሓለፈ ግዜያት ብልጫታትን ድኻማትን ምፍታሽን ምግምጋምን፡ ንዝመጽእ ዓመታት ነቲ ማሕበር ዘካይዱ መራሕቲ ምምራጽን ካልእ ተመሳሰልቲ ዕማማትን ንጥፈታትን የካይድ። ቀንዲን መሰረታውን ዕላማታት ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ ስዉራን፡ ሰብኣዊ ክብርን መሰላትን ምጥባቕ፡ ማሕበራዊ ተነጽሎን ኣድልዎን ከየጋጥሞም ምክልኻል፡ ዓቕሞምን ክእለቶምን ንምብራኽ ሞያዊ ስልጠናን ትምህርትን ምሃብ፡ ኣብ ማሕበራውን ቁጠባውን ምዕባለ ሃገር ዘለዎም ተሳትፎ ምምዕባል፡ ውሑስን ዘላቕን ህይወት መነባብሮ ክህልዎም ናይ ስራሕ ዕድላት ምፍጣር፡ ምስ ካልኦት መሻርኽቲን ማሕበራትን ድልዱል ዝምድናታት ከም ዝህልዎም ምግባርን ካልእን ዘጠቓለለ’ዩ። ነዞም ዝተጠቕሱ ዕላማታት ንምዕዋት ድማ ዘይተሓለለን ቀጻሊን ጻዕሪታት የካይድ ኣሎ። ዋላ’ኳ ብዙሕ ዝተርፎ ነገራት እንተሃለወ፡ ክሳብ ሕጂ ግን ውጽኢታዊ ስራሕ ይሰርሕ ኣሎ ክብሃል ይከኣል። ማሕበር፡ ኣብ ጸቢብ ቦታ ኮይኑ ዝዓሞ ዝነበረ ዕማማቱ፡ ሎሚ ኣብቲ ብመንግስቲ ኣብ ባርጂማ ብናጻ ዝተዓደሎ 1,400 ትርብዒት ሜትር መሬት፡ ህንጻ ቤት ጽሕፈት ብምህናጽ ብዘይ ጸገም ስርሑ የሰላስል ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ዓዲ ሰጉዶ ኣብ 3,000 ትርብዒት ሜትር መሰልጠኒ ማእከል መፍረ ደርሁ ብምስራሕ ንመካየዲ ስራሕ ማሕበር ከም ምንጪ ኣታዊ ይጥቀመሉ ኣሎ። ንዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ ትምህርቶም ብግቡእ ንኽከታተሉ ዝሕግዞም ድጂታል ቤት-ንባብ’ውን ከፊቱ ንኣገልግሎት ብቕዕቲ ገይሩ ይርከብ። ስለዚ ማሕበር መነባብሮ ህይወት ኣባላቱ ንምልዋጥ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ቀጻሊ’ዩ። ኣብ ውሽጢ ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ ስዉራን፡ ሰለስተ ዓይነት ኣባልነት ኣሎ። ንሳቶም ድማ ምሉእ ኣባልነት፡ ተሓባባሪ ኣባልነትን ናይ ክብሪ ኣባልነትን እዮም። ምሉእ ኣባልነት ዝብሃል ዕድመኡ ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ኮይኑ፡ ክልተ ኣዒንቱ ዘይርኢን ብኸፊል ዝርኢን ኤርትራዊ ዜጋ’ዩ። ተሓባባሪ ኣባል ዝብሃል ድማ፡ ትካል ወይ ዓይነ-ሱዉር ዘይኮነ ኤርትራዊ ውልቀ-ሰብ ኮይኑ፡ ብዘይ ቅድመ ኩነት ንማሕበር ብድልየቱ ንኽሕግዝ ውዕል ዝኣተወ’ዩ። ናይ ክብሪ ኣባል ዝብሃል ግን፡ ኣብ ማሕበር ምምስራትን ዕማም ማሕበር ኣብ ምዕዋትን ዓቢ እጃም ንዘበርከተ ውልቀ-ሰብ ዝወሃብ ኣባልነት’ዩ። ነፍሲ- ወከፎም ድማ ብመንጽር ዘለዎም ኣባልነት፡ ዝተወሰነን ንጹርን ግቡኣትን መሰላትን ኣለዎም። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን ኤርትራ፡ ኩሉ መዳያዊ ዓቕምታቱ ኣወሃሂዱ፡ ዝሓንጸጾም መደባት ስራሕ ብግቡእ ከተግብር ባይታ ብዝተጣጣሓሉ መሰረት፡ ዋላ’ኳ ቀሊል ዘይኮነ ዕማማት ይጽበይዎ እንተሃለዉ፡ ኣብ ማሕበር ምጥርናፉ ዘምጽኣሉ ረብሓታት፡ ጸጋታትን ዕድላትን ተጠቒሙ፡ ኣብ ህንጸትን ልምዓትን ሃገር ዕዙዝ እጃም ክህልዎ ክጽዕር ምዃኑ ይሕብር። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን ኤርትራ፡ ብመንጽር ዝቘመሉ ዕላማታትን ሸቶታትን፡ ዘተግብሮም ዘሎ ዕማማትን ንጥፈታትን ብዙሕ’ዩ። ንኣብነት፡ ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን ኤርትራ ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን ኤርትራ ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.176


ስእሊ ብዙሕ’ዩ ዝዛረብ። ስእሊ መስካሪ ጽሑፍ እዩ። ብዓቢኡ ከኣ፡ መግለጺ ሓፈሻዊ ንጥፈታት ደቂ-ሰብን ከባቢኦምን እዩ። ንዝተፈላለዩ ገጻትን ሕብሪ ህይወትን ብዝተፈላለዩ መንገድታት ይገልጽ። እንተስ ጽቡቕ እንተስ ሕማቕ ንሕሉፍ ታሪኽን ድሕረ-ባይታን ውልቀ-ሰባት፡ መራሕቲ፡ ኣህዛብ፡ ሃገራት... ይትንትን። ኮታ መግለጺ ሕሉፍ ስእልታት ህይወት ምዃኑ እዩ። ስእሊ ድምር ሕሉፍ ፍጻመታትካ እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ህይወት ከኣ ነጸብራቕ ትማሊ እያ። ንግዜ ቁልዕነትካ፡ ንእስነትካ፡ ትምህርትኻ፡ መርዓኻ፡ ስራሕካ፡ ቃልስኻ፡ ግዜኻ . . ብሽኩሽኳ ዝኽሪ ሸለው ከም ትብል ይገብረካ። ምኽንያቱ ትማሊ ስእሊ ስለዝዀነ። ስእሊ ድማ ትማሊ እዩ። ኩሉ ውዑይን ዝሑልን ነገራት ድማ ኣብኡ ተጠቓሊሉ ንረኽቦ። ሓንቲ ቆጽሊ ስእሊ ብዙሕ ዝኽርታት’ያ ትሓቊፍ። ዋላ ሓንቲ ካልኢት ናታ ዝኽሪ ሰኒዳ ትህንፈፍ። ዝተፈላለዩ ኣጋጣሚታትን እዋንን ናይ ባዕሎም ፍጻመታትን ቆፎ ዝኽርን ኣለዎም። ሰብ ኣብ ሎሚ ኰይኑ ንድሕሪት ግልጽ ክብል እንከሎ፡ ኣብ ውሽጡ ሞዛይካዊ ፍጻመታት ህይወት ተዀሊዖም ይረኽቦም። እንተስ ዘስሕቕ፡ ዘብኪ፡ ዘሐጕስ፡ ዘጕሂ፡ ዘጨንቕ፡ ዘስደምም፡ ዘጽንዕን ዘትብዕን፡ ዘፍርሕ፡ ዘኹርዕ፡ .... ጽቡቕን ሕማቕን ናቱ መልክዓት ሰኒዱ ይሓልፍን ይተርፍን። ንጥሜት፡ ንጽጋብ፡ ዕርቃን፡ ስቓይ፡ ንሓጐስ፡ ንዝላ፡ ንውግእ፡ ምዕባለ፡ ዕንወት፡ ... ኣዳቒቑ ይትንትን። ብቕጀላ ኣእምሮ ድማ፡ ኣብ ቅድሚ ዓይንኻ ይመላለስ። ስለዚ’ዩ ከኣ እዚ ድምጻዊ፡ ንዝወፈረሉ ዕላማ ትማሊ ብፍላይ ድማ፡ ነቲ ምቁር ግን ከኣ ሕሱም ናይ ገድላዊ ንእስነት ብጾቱ ብትካዘ ክዝክሮ ዝስማዕ። ዝዀነ ሰብ ይዕበ ይንኣስ፡ ይጥዓም ይሕሰም ናይ ንእስነት ዝኽሪ ኣለዎ። መን’ሞ ኣሎ ንሕሉፉ ዘይናፍቕ። ናብ ትዝታ ውዕሎታቱ ዘይንቆትን ዘይምለስን። ኣብ ኣእምሮ እናሻዕ እናተመላለሰ ህልም ዘይብል። ከም’ቲ ኣብ ግጥሚ ናይ’ዛ ደርፊ ዘሎ፡ ሰብ ብህይወት ይሃሉን ይሕለፍን ዝገደፎም ኣሰራት ህይወት ብዙሓት እዮም። ሰብ ስእሊ እንተ ዀይኑ፡ ነቲ ፍጻመታት ዝሰርሖ ድማ፡ ንሱ እዩ። ስእሊ ብስእሉ ዘይበሊ ስእሊ ፍቕርን ምትሕግጋዝን፡ ቅንዕናን ግርህነትን፡ ውዳበን ገድልን፡ ህጻንነትን ንእስነትን....። ኣብ ሕጂ ኰይኑ፡ ንትማሊ ዘዘኻኽርን ዘደፋንቕን ጥዑም ዝኽሪ ግን ከኣ፡ ዘይተመላሲ ኣቐንዛዊ ጥዑም ሰሓ ህይወት እዩ። ስእሊ ትማሊ፡ ስእሊ’ቲ ዘይሃስስ ህይወት። ብሓፈሻ ስእሊ፡ ሕሉፍ ምስልታትካ ዘዘኻኽር ጥበብ እዩ። ናብ ናይ ቀደም ምስልኻ ዘሸፍትን ዘጋልብን ስሕበት። ንግዜኡ ኣብ ባሕሪ ሓሳብ ኣጥሒሉ፡ ክንደይ ዓመታት ናብ ድሕሪት ከም ትጋልብ ዝገብር ሓይሊ እዩ። ኣብ ዓንኬል ዝኽሪ ብምሽፋት ናትካን ናይ ብዙሓትን ምስሊ ሃሰው ከም ትብል ይገብር። “ከምዚ እንተ ፈጸምና፡ ከም’ዚ እንተ ሰራሕና፡ እንተ በላዕናን እንተ ሰተናን፡ እንተ ተጻወትና፡ ናብ ከም’ዚ እንተ ኸድና፡ ከምዚ እንተ’ጓነፈና .... እናበልካ ከም ትጸዊ ዝገብር ጸዓት እዩ። ብሓጺሩ ስእሊ ኣፍ ዘይብሉ ተዛራቢ እዩ። ንውዕሎታትን ፍጻመታትን ትማሊ፡ ናይ ምግላጽ ሓይሊ ኣለዎ። ስለ’ዚ እዩ ድማ ስእሊ ንማህደር ምስሊ ትማሊ ጉሕጉሕ ኣቢሉ ዘርኢ ቤትሮ እዩ ዝበሃል። ኣብ ዛንታ ምስሊ ዓሚ ኣዀይጡ ሓደ ብሓደ እናኣዘከረ ንድሕሪት ዘጋልብ ሓይሊ እዩ። ኣብ ከምዚ ህሞት ምጥሓል ሓሳብ፡ ሰባት ኣብ ጐድኖም ምስ ዝህልዉ፡ ንምስሊ ሕሉፎም እናዘከሩ ኣብ ምጽዋይ ከሕልፍዎ ይግደዱ። ስእሊ ናይ’ቲ ትማሊ ካብ ስእልን ዝኽርን ትማሊ ከይወጻእና፡ ደርፊ እስቲፋኖስ ኣብርሃም (ዘማች) “ንእስነተይ ዝሓለፎ” እውን ንባዕሉ ስእሊ እዩ። ስእሊ’ታ ዝሓለፈት ትማሊ። ብድምጹ ኣቢሉ ድማ፡ ንትማሊ ከናፍቕን ከዳፋንቕን ይስማዕ። ንዝተሓልፈ እንተስ ምቁር እንተስ ሕሱም እዋን፡ ኣብ መዓልታዊ ኣብ ዝኽሪ ማህደር ህይወት ትማሊ እናመላለሰ ንሰባት ብቁጽ ከብል ይስማዕ። ብጋላቢት መገሻ ናብ ህይወት ትማሊ። ምረሻ ናብ’ታ ከም ዑፍ ትነፍር ዝነበረት ህይወት። ብዝኽራዊ ስእሊ ኣቢሉ ድማ፡ ናብ ትማሊ የጽድፍን ንባዕሉ ይጸድፍን። የናፍቕን ይናፍቕን። ግዜ ንእስነት ጽላሎት እዩ። ሓንሳብ እንተ ኸይዱ ኣይምለስን። ደርፊ ዘማች ከኣ፡ ንድሕሪት ዝጠዊ ብርቱዕ ዝኽሪ ትማሊ ኣለዋ። ብሓሳባዊ ቅጀላ ማዕዶ ንግዜ ቁልዕናን ኩትትናን፡ ጉስነትን ፍቕርን እናዘኻኸረት ብትማሊ ከም ትልሎ እትገብር ጥዕምቲ ግን ከኣ፡ ኣቐንዛዊት ደርፊ። ምኽንያቱ ትማሊ ስለ ዘይትድገም። “ስእሊ ክንዲ ሽሕ ቃላት” ዝብል ኣበሃህላ እውን ንእዝንና ሓዲሽ ኣይኰን። ኣብ ውሽጡ ብዙሕ ክትረኽ ዝኽእል ዛንታታትን ገጻትን ኣለዎ። በቲ ኰይኑ በዚ ግን፡ ንስእልኻ ኣተኲርካ ምስ እትዕዘቦ፡ ሰነዳቱ ብኣሽሓት ቃላት ይዝርዝረልካ። ኣበይን መዓስን ምስ መን ኰይንካ ከም ዝተሰኣልካዮ ድማ፡ ኣጸቢቑ የዋግዓካ። ስእሊ ናይ ስፖርትን ስነ-ጥበብን ህይወትካ፡ ስእሊ ውግእን መስዋእትን፡ ስእሊ ፍቕራዊ ህይወትካ፡ ስእሊ ማእቶትን ልምዓትን፡ ትምህርትን ጉስነትን፡ ስደት፡ ጸወታ ዓርከ-መሓዛ፡ ዘሕለፍካዮ ጥዑምን ሕሱምን ናብራ .....። ዝኸድዎን ዝተጐዓዝዎን እዩ። ስእሊ ናይ’ቲ ዝሓዀሩዎን ዝወረዱዎን ቁልቁለትን ኣጻድፍን ህይወት እዩ። ብሓፈሻ ስእሊ ናይቲ ዝተዓንቀፍዎን ዝወደቕዎን፡ ዝጸዓሩሉን ዝተዓወትዎን እዩ። ከምኡ’ውን ስእሊ ናይ’ቲ ቅድሚ ሰዓታት ዝፈጸምዎ ንጥፈታትን ዝኸድዎ ዘለዉ ሓዲድ ምንባርን እዩ። ብኣጠቓላሊ፡ ስእሊ ሕብሪ ህይወት እዩ። ስእሊ ብስእሉ ኣብ መንገዲ ኣእምሮ ዝመላለስ ስእሊ። ስእሊ ዝሓንበስካሎም ወሓይዛት፡ ዝሰንጠቕካዮም እምባን ኩርባን፡ ሻኻን ጐላጒልን፡ እትፈልጦም ኣግራብን ጥሪትን ዝዓበኻሉ ገጠርን ከተማን፡ ንዘልዓልናዮ ኣርእስቲ ጽሑፍ እትድርዕ፡ ሓንቲ ደርፊ ዘኪረ። ደርፊ ድምጻዊ ሳሚኤል ተዓገስ ”ይረኣየኒ ኣብ ዓይነይ ተሳኢሉ” እኹል ምስክር እያ። ኣቃውማን ትሕዝቶን ትልምታት ናይዛ ደርፊ እንተ ደኣ ተዓዚብናዮን ሰሚዕናዮን፡ እዛ ደርፊ፡ ሓንቲ ካብተን ንስእላዊ ዝኽሪ ታሪኽና ዝገልጻን ኣጉሊሐን ዘርእያን እያ። ስእሊ ልዕሊ ኣሽሓት ቃላት ከም ዝንበብ ሰሚዐ ኣለኹ። ኣብ ማህደር ውሽጡ መዓስን ኣበይን፡ ብኸመይን፡ ኣብ ከመይ ኩነታትን፡ ምስ ብዓል መን እንታይ ከም ዝተፈጸመ... ዝብሉ ብዙሓት ሕቶታት ዝኽሪ ክምልስ ድማ ግድን ይኸውን። ንፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ መንፈሳዊ፡ ትምህርታዊ፡ ባህላዊ፡ ፍቕራዊ፡ ወተሃደራዊ ሸነኻት ህይወት ድማ ይግንጽልን የልዕልን። ትዝ ይብለኩም ትዝ ይብለኒ ኩሉ ይረኣየኒ ኣብ ዓይነይ ተሳኢሉ ዕርድታትና፡ ዕርድታት ጀጋኑ.... ዝብል ቅጀላ ዝኽሪ ናይ መቓልስትን ዝተቓለሰሉ ቦታታትን ሓደ ብሓደ ብስእላዊ ናፍቖት ክዝርዝር ይስማዕ። ገድሊ ጥዑም ኣይኰነን። ከም ስሙ ዓቢ ጸድፍን ገደልን ዝበዝሖ ሕብራዊ ምስልታት ዘርኢ መስትያት ህይወት እዩ። እንተዀነ ኣብ’ቲ ሕሱም ናብራ ዘይነጽፍ ፍቕሪ ብጻይነትን ሓይልን ፈጢሩ። ስእሊ፡ ዛንታ ሕሉፍ ፍጻመታት ብምዃኑ፡ ብዙሕ ትዝታታት’ዩ ዘለዓዕል። ዝተሰነደ ምስ ምዃኑ፡ ክሳብ ክንደይ ቆጽሊ ወረቐት’ኮን ክንጽሕፍ ምኸልና? ገሊኡ ኣብ ኲናት ግንባር ሓልሓል፡ ገንፈሎም፡ ክሳድ መስሓሊት፡ ዕርድታት ናቕፋ፡ ባረንቱ፡ ከረን፡ ኣፍዓበትን ከባቢኣን፡ ግዜ ምድምሳስ ናደው እዝ፡ ስርሒት ፈንቅል፡ ግንባር ደቀምሓረ፡ .....ብምዑታት ሰኣልቲ ዝተሰነደ፡ ንጕዕዞ ሰውራና ዘንጸባርቕ ዝኽራዊ ኣሳእል እዩ። ነዚ ስእሊ ብኣንክሮ ምስ እንዕዘቦ፡ ተጋዳላይ ብድልያ ንናጽነት ሃንቀው ኢሉ እናማዕደዋን ዓወት እናተጐናጸፈን ይረአ። ነዚ ክገብር እንከሎ ድማ፡ ቃንዛን ሕሰምን መስዋእቲ፡ ጥሜትን ጽንካረ ገድልን ድማ ማዕረ-ማዕረኡ። ዘዕበየካ ሕብረተሰብ፡ ዝሰተኻሉ ባራት፡ መናፈሻታት፡ ዝተሳተፍካዮም መርዓታትን ንግደታትን፡ ህይወት ማሕረስን ጉስነትን፡ ዳእላ ዓርከ መሰታ፡ ቤት ሕጽኖት.... ። ገለ ካብ ትሕዝቶ ናይ’ታ ደርፊ እዚ ዝስዕብ ይርከቦ። ንእስነተይ ዝሓለፎ ሎሚ ድሕሪ ነዊሕ ክዝክሮ ቲ’ ጎላጉል ዘዕበየኒ ከም ቀደሙ’ዶኾን ይጸንሓኒ... ዝብል ይርከቦ። ብተወሳኺ፡ ውሩይ ማሰኛን መላቓስን ዝነበሩ ኣቶ ክፍላት ተኽለ (ዓዲ-ወርሒ)፡ ሃንደበት ሓሚሞም ፈውሶም ተደልዩ ምስ ተሳእነ፡ ከም ዘይሓውዩ ስለ ዝተሰወጦም ንስእሊ ግዜ ቁልዕነቶምን ንእስነቶምን እናዘከሩን እናስቆንቆኑን ከም’ዚ ዝስዕብ ንነብሶም ከም ዘልቀሱላ ይዕለለሎም። ስእሊ የድምጽ እዩ። ድምጺ ብድምጹ ዓው ዝበለ ድምጺ ዕላማ። ጸሓይ ናጽነቱ ንምርካብ፡ ብሃረርታ ዕምሪ መግዛእቲ ከሕጽር ይጓየ። ገጽ ኣሽሓት ተቓለስቲ ብጾቱ ኣብ ገጹ ወኪሉ ብደጉሒ ጸብለልታ ወየ! ወየ! ነብሰይ ከመይ ኢኺ ነብሰይ (2) ምስ ጐተናይ እንከለኹ ምስ ጋዕሰይ ምስ ጫማይ እንከለኹ ምስ ካልሰይ ምስ ቅጭነይ እንከለኹ ምስ ልብሰይ ሚዛን ቃልሲ ኳዕ ኢሉ ይረአ። ብዛዕባ’ዚ ስእልታት ብርዕኻ ኣንቢዕካ’ውን ዘርኢ ቃላት ክትጽሕፍ ቆጽሊ ወረቐት’ውን ኣይኣኽለካን። ኣብዛ ስእሊ ጽምኢ ኣሎ። ጽምኢ ማይ ዘይኰነስ፡ ጽምእን ናፍቖትን ሓርነት። ምምዕዳው ተስፋን ዓወትን፡ ምጽማምን ሓቦን፡ ምርጫ ገድልን ምርግጋጽ መንነትን ክብርን፡ ዕላማን ቃልስን ምረት ሓርጎጽጎጹን፡ ፍቕሪ ብጾትን ህዝብን... ተር ከም ዓተር ኣብ ዕርድታት ዝኽሪ ቃልሲ ትማሊ ተመሳቒሎም ይረኣዩ። ኣብ ሎሚ ኴንካ፡ ነቲ ናይ ሽዑ ናጽነት ክደሊ ዝወፈረ ዓንተር ዘክር እንተ ዝበሃልስ፡ እቲ ዝርዝር ብዙሕ ምዀነ። ክንዮ ምድፍናቕን ሓበንን ዘፍርዮ ዋራት ግን ኣይህልዎን። ናብ’ቲ ናይ ሽዑ እዋን ዝነበሩ ኣፍ ዘየኽድኑ ተዋዘይትን ተብዓት ብጾትን፡ ዝነበረ ህሞት፡ ጥምየትን ጽምእን፡ መጥቃዕትን ቆራጽነትን፡ ኣደራዕን ሕሰምን፡ ሞራልን ተስፋን ብዝኽሪ ህልም ከም ዝብሉ ርዱእ ነገር’ዩ። ዋላ እቲ ሕሱም ግዜ፡ ምቁር እዩ። ምኽንያቱ ዛንታ ስእሊ ትማሊ ወሪቑ ስለ ዝሓልፍ። እንተስ ብውልቂ እንተስ ብሓባር ኣብ ባሕሪ ዝኽሪ ምምልላስ ዘይተርፍ እዩ። ስእሊ ዘይበሊ ሓወልቲ ህይወት እዩ። ስእሊ ታሪኽ እንተ ዀይኑ፡ ታሪኽ ከኣ፡ ፍቕሪ እዩ። ፍቕሪ ከኣ ዘይሃስስን ዘይበልን ዝኽሪ ትማሊ እዩ። ውሑድዶ ተጻዊተ ምስ ‘ዞም መናእሰይ ተደልዩ፡ ተደልዩ ደታ ተሳኢኑ ፈውሰይ ሓመድ ደታ ኰይኑ ምትርኣሰይ ደሓን ዓሊ ወለላ መልሓሰይ። ከም ዝበሉ ኣይርሳዕን። ኣብ ሃገርና ኣብ ግዜ ቃልሲ ኣዝዮም ብዙሓት ሰኣልቲ ፈርዮም እዮም። ካብኡ ናብኡ ብፍላይ ሰኣልቲ ኲናት። ሰኣልቲ ኲናት ኣብ መንጎ ሞትን ሕየትን ተወጢሖም ነዚ ሎሚ እንዕዘቦ ዘለና ህያው ስእልታት ቃልሲ ክስንዱ ዝኸኣሉ ሓርበኛታት እዮም። ሽዑ እንተ ዘይስንድዎ ንዛንታ ስእሊ ትማሊ ከመይ ከም ዝነበረ ኣይምፈለጥናዮን። እስከ ነዞም ቀሪቦም ዘለዉ ስእሊ ሓደ ብሓደ ኣተኲርና ንተዓዘቦም? ብሓቂ ኣብዚ ህሞት ዝነበርና ሰባት እንታይ ዝኽሪ ክህልወና ይኽእል። ካብ ዛንታ እዘን ስእልታት ኣተኲርኩም ኣንብቡ’ሞ፡ ብዛንታ መልክዕ ጸሓፉ እንተ ንብሃልከ እንታይ ክንጽሕፍ ምኸኣልና? እዚ ስእሊ ኣብ’ቲ መሪር ዕጥቃዊ ቃልስና፡ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ዓውደ ኲናት እዋናት፡ ብዝተፈላለዩ ናይ ኲናት ሰኣልቲ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.176


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ኣስማይት ኤፍሬም ሃብተስላሴ፡ ኣቦና ሓድሽ ድራር ስለዝተሰውአ፡ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ፍስሃየ ዓንደ ዘርአይ፡ ኣደይ ገነት በርሀ ገብራት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን03/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/47 ይቕረብ። ከሳሲ ወራ/ነፍ/ስራጅ ሙሳ እድሪስ፡ ኣቶ ዓጣ መላ እድሪስ፡ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ ስራጅ ሙሳ እድሪስ 1. ወ/ሮ ስዕዲ ሙሳ እድሪስ 2. ወረ/ነፍ/ኑርያ ሙሳ እድሪስ 2.1 ሑርያ መሓመድ ስዒድ 2.2 ኤርያ መሓመድ ስዒድ 2.3 ጀውሃር መሓመድ ስዒድ 2.4 ነጃት መሓመድ ስዒድ 2.5 ስቲመርየም መሓመድ ስዒድ 2.4 ነጃት መሓመድ ስዒድ 2.5 ስቲመርየም መሓመድ ስዒድ፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብፍ/በ/መሰል ሓረጎት ፍቓዱ፡ ብፍ/በ/ ዕዳ ንግስቲ ክብሮም፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ን14/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1.ሰናይት ዳኒኤል ተስፋማርያም 2. ፍስሃየ በርሀ በያን፡ ወድና ሳይሞን ፍስሃየ በርሀ ስለዝተሰውአ፡ ንሕና ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። 1. ኣቶ መሓመድ ዑመር ባዕጊል 2. ወ/ሮ ሮዛርያ ፋውስቲኒ ፕሪሞ፡ ተጸዋዒ ዓምር መሓመድ ሳልሕ፡ ኣብ ልዕለኻ ናይ ውክልና ምስራዝ ክሲ ተመስሪቱ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሳሙኤል ተስፋዝጊ ጊደይ፡ ወኪል ሚዛን ተስፋዝጊ ጊደይ፡ ኣደይ ጽገ ኣብርሃ መድሃኔ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ኣብርሃጽዮን ምላሽ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ብርሃነ ባህታ ፈረደ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብፍ/በ/መሰል 1. መድህን ገብረሚካኤል ጻዕዱ 2. ኤልሳ ሚኪኤል በርሀ፡ ብፍ/በ/ ዕዳ ታደሰ ሓጎስ ተስፋይ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ን16/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ወ/ሮ ተናኝ ኣዳሙ ወንድነህ፡ ብዓል ቤተይ ኢንጅ ግርማይ ገብረሂወት ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቀይ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ እምባ ደርሆ ወ/ሮ ወዘነት ሃ/ማርያም፡ ነፍ/ወርቅነሽ ኢሳቅ ሳህለ፡ ብዕለት 20/02/2017 ዓ/ም ን1. ወ/ሮ ወዘነት ሃብተማርያም 2. ኣቶ ኣብርሃም ርእሶም 3. ፍረወይኒ ቀለታ ዝሃበትና ውህብቶ ይጽደቐልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ንዕለት 22/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ወረ/ነፍ/ሄር ሂወት ወልድኣብ ነማርያም 1. በየነ ክንፈ ወልደስላሰ 2. ኣበባ ክንፈ ወልደስላሰ 3. ቦኽረጽዮን ተስፋማርያም ደብረጽዮን፣ ተጸወዕቲ ወረ/ ነፍ/ ሻምበል ባሻ ተወልደመድህን ወ/ ሚካኤል ዘሎ ናይ ገዛ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ነፍ/ሻምበል ባሻ ተወልደመድህን ወ/ሚካኤል ንጹር ኣድራሻኦም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ይጸውዑልና ስለ ዝበሉ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ቅረቡ። ሳልማ ፍጹም ገብረእንድርያስ፡ ምባል ተሪፉ፡ ሳራ ፍጹም ገብረእንድርያስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ራህዋ ተኸስተ ሓጎስ፡ ተጸዋዒ ኣብርሃም ተስፋኣለም ዘርእዝጊ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ሞግዚት ጉዳይ ስለ ዘለካ፡ ን23/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ።


ወ/ሮ ጸሃይነሽ ፍቃዱ ገብረሂወት፡ ብዓል ቤተይ በየነ መስፍን ኣለማዮ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ከሳሲ ኣዝመራ ብርሃነ ኣብርሃ፡ ተኸሳሲ ዳንኤል ወልዳይ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ስም ምትሕልላፍ ስለዘሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲ ኣማንኤል ብርሃነ ተኪኤ፡ ወኪል ኣንገሶም ብርሃነ ተኪኤ፡ ተኸሳሲት ዮሃና ኣረፋይነ ሃብተ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን22/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ትርሓስ ኣብርሃ ተስፋሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ትርሓስ ኣብርሃም ተስፋሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ት/ዕድመ ቶማስ ሓድሽ ድራር 2. ት/ዕድመ ሳራ ሓድሽ ድራር፡ ሞግዚት


ርግኣት ወልደገርግስ በራኺ፡ ወለደይ ወልደገርግስ በራኺ ጸጋይን ህድኣት ተስፉ መጎስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሱዛና ተስፋኣለም ኣሚነ ምባል ተሪፉ፡ ሰሱና ተስፋኣለም ኣሚነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ብፍ/ሰ/ዕዳ 1. ኣቶ ኤፌሶን ኣብርሃም ቁ.2. ኣቶ ናትናኤል ኣብርሃም፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ብፍ/ሰ/መሰል 1. ኣቶ ገብረሂወት ተኽለገርግሽ ቁ/2. ወ/ሮ ኤደን ገብረሂወት ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሙሉ ገብረመድህን ዝግት፡ ሓፍተይ ወ/ሮ ገብሪኤላ ገብረመድህን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲታ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ማሙቕ ቀሺ ታደሰ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሸዊት ኤፍሬም ዘሚኪኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሰመረ ሃብተሚካኤል ተኽለ፡ ወዲ ሓወይ ዳዊት ሰለሙን ሃብተሚካኤል ንልዕሊ 12 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ኣቡኡን ኣዲኡን መወትቲ ስለ ዝኾኑ፡ ጥፉእ ምዃኑ ይተኣወጀለይ ስለ ዝበለ፣ ወራሲ ከኣ ኣነ ጥራይ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበ፣ለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ኤልሳ በርሁ፡ ብዓል ቤተይ ምሕረትኣብ ወልደማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ኣቶ ዳኒኤል ሃይለ፡ ወ/ሮ ትርሓስ ይሕደጎ ፍጡር፡ ወኪል ዮርዳኖስ ዑቕባይ ፍስሃየ፡ ጓልና ብርጭቆ ጎይትኦም ስለዝዓረፈት፡ ውላድ ይኹን ሓዳር ስለ ዘይብላ፡ ንሕና ወለዳ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረታ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለተብርሃን ሓየሎም ሃይለስላሴ፡ ብዓል ቤተይ ፍትዊ ገብርስላሴ መጐስ ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/03/25 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.176


Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following position Position: Underground HME Mechanic Department: Processing & UG Operations Section: Asheli Underground Number required: Four (04) PRIMARY PURPOSE • Responsible for executing both planned and unplanned maintenance work activities on a shift-by-shift basis safely and effectively. The Mechanic will perform maintenance activities safely and effectively to deliver results that meet quality standards and company expectations Main Functions Maintenance and repair on mobile machinery • Carry out maintenance repairs on all mobile equipment to ensure the production of high-quality work. Job planning and monitoring • Organize requests/meterials and labour • Identify the highest priority for each day and focus on completing relevant tasks. • Ensure good housekeeoing at workplace • Performs regular inspections to detect potential problems before they cause breakdowns. Understands and is familiar with basic hydraulic systems. • Conducts preventative maintenance on the HME by checking engines; motors; pneumatics; hydraulic systems by following diagrams,sketches, operation manuals, manufacturer’s instructions and engineering specifications. • Minimises downtime by ensuring the best techniques are being used to repair breakdowns. Training and development • Willing to learn and absorb knowledge from the expert. Health, Safety and Environment • Drive the health, safety and environment standards/policy awareness and practice in the Department to ensure compliance. • Complete FLRA, TBRA and hazard awareness training • Comply with mine’s cardinal rules and other safety, environmental or other rules and standards as directed. Identifies any hazards in the workplace. Additional Duties • Adhering to all other assignments that are given that are lawful and fair. UNIQUE REQUIREMENTS / OTHER INFORMATION • Able to work in narrow area – tunnel • No phobia on confine space • Candidates must be physically and medically fit for the role. Qualifications: • Grade 12 Certificate; Trade Certificate Knowledge and Experience: • 3 years working experience in Mining Equipment Maintenance Technical Skills Behavioural Skills • Computer Literacy • MS Office-intermediate, excel- advanced • Driving license • Be able to utilize OEM technical tools, Plan, organize, & execution • Risk Management & assessment, analytical and probel solving skill • Good communication skills and Teamwork • Ability to work in multi- disciplinary environment. • Ability to conduct Maintenance matters to various levels • Interpersonal skills • Ability to work under pressure and achieve project milestones • Analytical and Problem- solving.. • Good leadership skills • Willing to learn General Information and other requirements: • Place of Work: Bisha. • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provided evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: - Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: • 1. Aliens Employment permits Affairs, • P. O. Box 7940 • Asmara, Eritrea. • 2. Mineral Resources Management • P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ፕሎት 29R ፓርሰል A ዚፕ ኮድ 1A11 ጎደና ቢሊቃጥ ዝርከብ ገዛ፤ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብመለለይ ቁ. ምስክር ወረቐት 119781 ብመወከሲ ቁ 111167 ብስም ወረስቲ ነ/ሄ ኣስገዶም ተስፋየውሃንስን ወ/ሮ መብራት ተመልሶ ሓጎስ +6ን ዝተመዝገበ፡ ኣዴና ነ/ሄርት መብራት ተመልሶ ሓጎስ ስለዝዓረፈት፡ ብወርሲ ዝረኸብናዮ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተራልን ቤት ጽሕፈት ኖታሪን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ሰነዳትና ጉዳይና ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ኣቶ የማነ ኣስገዶም ተስፋዮውሃን +5 ናይ ወላዲትና ነፍ/ት ወ/ሮ መብራት ተመልሶ ሓጎስ ወረስቲ ምዃንና ቁ/መዝ/50/2021 ዕለት 02/09/2021 ብኮማዊ ቤት ፍርዲ ገዛ ባንዳ ተወሲኑልና እዩ። በዚ መሰረት ብውርሲ ዝረኸብናያ ናይ ገዛ መኪና ብቁጽሪ ሰሌዳ ER-1-A-4947 ቁጽሪ ቻሲ WOLOHAF684G044407 ዝተመዝገበት፡ ካብ ስም ወላዲትና ናብ ስምና ስም ወረስቲ ስም ዋንነት ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ/ሃ/ካዳስተርን የቕርብ። ዝቃወም እንተዘይለ ግና ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ምዃንና ንሕብር። ኣቶ የማነ ኣስገዶም ተስፋየውሃንስ +5 ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ፕሎት 29R ፓርሰል A ዚፕ ኮድ 1A111 ጎደና ቢሊቃጥ ዝርከብ ገዛ፤ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብመለለይ ቁ.ንብረት 1BRASM018743/0 ብስመይን 13 ደቀይን ኣልጋነሽ ስዩም ብረ +13 ተባሂሉ ዝተመዝገበ ገዛ፡ ብውርሲ ካብ 6 ጥፉኣት ደቀይ 1. ሳባ ዮውሃንስ 2. ሳምሶም ዮውሃንስ 3. ሩታ ዮውሃንስ 4. ሄለን ዮውሃንስ 5. ጅሮም ዮውሃንስ 6. ኤደን ዮውሃንስ ዝረኸብክዎ ኣብዚ ገዛ ዘለዎም ብጽሒት ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሖ፡ ሕጊ ብዝእዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦሪጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ወ/ሮ ኣልጋነሽ ስዩም ብረ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ መንስራ ኣብርሃ ቀሺ ዑቕባልደት፡ ወደይ ብርሃነ ኣብርሃ ዑቕባልደት ስለዝተሰውአ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ


ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ይሕደጋ ጸጋይ ደስታ፡ ሕጋዊ ወኪል ኣቶ ኣማኑኤል በርሀ ክፍሉ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ወ/ሮ ኣልጋነሽ ጸጋይ ደስታ ናይ ፈጽሚ ናይ ውርሻ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ይሕደጋ ጸጋይ ደስታ፡ ሕጋዊ ወኪል ኣቶ ኣማኑኤል በርሀ ክፍሉ፡ብፍ/በ/ዕዳ ወ/ሮ ኣልጋነሽ ጸጋይ ደስታ፡ ናይ ፈጽሚ ናይ ውርሻ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን02/04/2026 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክርአ ምዃኑ ንሕብር። ዲቦራ ቢንያም ጸሃየ፡ ምባል ተሪፉ፡ ሚልዮን ቢንያም ጸሃየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓብደልቃድር ዑስማን ዓሰከ ምባል ተሪፉ፡ ዓብዱ ዑስማን ዓስክ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤት ፍርዲ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.176


ብኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ዝተወደበ፡ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሲነማታት ብዝቐርብ ምርኢታት ፊልምን ሰሚናራትን ብውዕዉዕ መንፈስ ኣብ ምክያድ ይርከብ። እዚ ካብ 21 – 29 መጋቢት 2026 ኣብ ኣስመራ፡ “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዝካየድ ዘሎ ቦኽሪ ፈስቲቫል ፊልም፡ ንምፍራይ ፊልም ኤርትራ ዝያዳ ንምብርባሩ ዝዓለመ ኮይኑ፡ ሞያውያንን ክኢላታትን ናይ’ቲ ዓውዲ ብዛዕባ ብድሆታትን ዕድላትን ናይዚ ዓውዲ ክዛተዩን ክግምግሙን ዘኽእል መድረኻት ዝሓቘፈ እዩ። ብዘይካ’ዚ ኣብ ዝሓለፉ 30 ዓመታት ካብ ዝፈረዩ ፊልምታት ኤርትራ ዝተሓረዩ’ውን ኣብ ዝተፈላለዩ ሲነማታት ናብ ተዓዘብቲ ኣብ ምቕራብ ይርከብ። ንሱ ኣብ መደምደምታ፡ ኣብ’ዚ ዓውዲ ዝጽበየና ዘሎ ዕማም ገዚፍ ከም ዝዀነ ብምግላጽ፡ ነዚ ዓውዲ ይኹን ንኻልኦት መዳያት ባህሊ ህዝብና ንምዕባይ ምሉእ ድሌት ከም ዘሎ እንተዀነ፡ ብቐሊሉን ብጽቡቕ ድሌትን ጥራይ ስለ ዘይዓቢ፡ ብግዜን ብቀጻሊ ስራሕን ክንጽዕረሉ ይግባእ ድሕሪ ምባል፡ “ብድሆታት እናሰገርካ፡ ዝተጠርየ ተመኩሮ እናዋህለልካ ዝኽየድ እዩ። ብኩሉ ቋንቋታትን ብዓይነትን ብዝሕን ዝፈርየሉን ዝቐርበሉን ክኸውን፡ ልዕሊ ኩሉ ንትጽቢት ተዓዘብቲ ዘርውዩ ክኾኑ ኢደይ ኢድካ ምባል ኣገዳሲ እዩ፡ ” ኢሉ። ኣብ’ቲ ብቀዳም 21 መጋቢት፡ ኣብ ሲነማ ሮማ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ዝተኻየደ ወግዓዊ መኽፈቲ፡ ዕድመ ዝተገበረሎም ሓለፍቲ መንግስቲን ግንባርን፡ ብርክት ዝበሉ ሰራሕቲ ፊልምን ካልኦት ዕዱማትን ዝተሳተፍዎ ክኸውን እንከሎ፡ ነቲ ፈስቲቫል ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ብወግዒ ከፊትዎ። መግዛእቲ ሃይለስላሰ” ዝዳህሰሰ እዩ ነይሩ። ንሱ ብቐንዱ ኤርትራውያን ብኸመይ ኣገባብ ምስ ምዕዛብ ፊልምን ባህሊ ሲነማን ከም ዝተላለዩን ከመይ ኣቢሎም ኣብ ምፍራይ ፊልም ክሳተፉ ከም ዝጀመሩን ዘብርህ ዝርዝራዊ ሓበሬታታት’ዩ ኣቕሪቡ። ኣቦ መንበር ናይ’ዚ ፈስቲቫል ዝዀነ ኣቶ ሞሃድ ሱሌማን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ “እቲ ፈስቲቫል ክልተ ዓበይቲን ተመላላእትን ንጥፈታት ከካይድ እዩ። ኣብ ቀዳማይ ንጥፈት ሃገራዊ፡ ማሕበራዊ፡ ትምህርታውን ፍቕራውን ትሕዝቶ ዘለዎ ልዕሊ 50 ፊልምታት ኣብ ሲነማ ሮማ፡ ኢምፐሮ፡ ኣዝመራን ሓማሴንን ናብ ህዝቢ ከቕርብ’ዩ። እቲ ካልኣይ ንጥፈት ከኣ፡ ፍልጠትን መረዳእታን ክብ ዘብል ኣብ ኣርባዕተ ዓበይቲ ዛዕባታት - ታሪኽ ፊልም ኤርትራ፡ ዓለማዊ ኢንዱስትሪ ፊልም፡ ኩነታት ኢንዱስትሪ ፊልምና እንታይ ይመስል፡ ንመጻኢ እንታይ ክኸውን ይግባእ - ዘተኩሩ 13 መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ብክኢላታት ክቐርብ’ዩ፡” ኢሉ። ብመሰረት ዘቕረቦ ወረቐት፡ ንፈለማ እዋን ምርኢት ፊልም 1922 ብሚስዮናውያን ኣቕሽሽቲ ማሕበር ካፑቺኖ ከም ዝጀመረን መንፈሳዊ ትሕዝቶ ከም ዝነበሮን ገሊጹ። ኣብ 1930ታት ኢጣልያውያን ብስፍሓት ፊልም ዘፍርዩሉን ኣብ ብራኸ ዝበጽሑሉን እዋን ከም ዝነበረን፡ መግዛእቲ ጣልያን ከኣ ብመንገዲ እዞም ፊልምታት ኣቢሉ ስነ ሓሳቡን ልዕልናኡን ንምስራጽ ይሰርሕ ከም ዝነበረ ገሊጹ። ሓያል መሳርሒ ንምንብርካኽ ኤርትራውያን ገይሩ ክጥቀመሉ ይጽዕር ምንባሩ’ውን ኣብሪሁ። ብድሕሪ እዚ መኽፈቲ መደረታት፡ ብኣወሃሃዲ ሙዚቃ መምህር መሓመድሳልሕ ሑሴን ዝተዳለወ ሙዚቃዊ ምርኢት’ዩ ቀሪቡ። እዚ ሙዚቃዊ ምርኢት፡ ብገጣሚ መለስ ንጉሰ ተገጢማ ብመሓመድሳልሕ ሑሴን ዝተዘየመትን፡ ብድምጻዊት ዩስራ መሓመድ ሳልሕ ዝተደርፈት ‘ውህደት ኩሉ ጥበባት’ ዘርእስታ ደርፊን ከምኡ ድማ ብያታዊን ዘመናዊን መሳርሒታት ሙዚቃ፡ ዳግም ዝተቐናበረትን ዝተደርሰትን ሙዚቃዊት ደርፊ ‘ሚለኑ’ እያ። እዘን መሰጥቲ ምርኢታት፡ ብዝተፈላለዩ ሙዚቀኛታት ዝተሰነያ እየን ነይረን። ኣብ’ቲ እዋን ብርክት ዝበላ ሲነማታት ከም ዝተሃነጻን፡ ንኢጣልያውያንን ንደቀባትን ዘርእያ ሲነማታት ፍልልይ ከም ዝነበረንን ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ’ቲ ናይ ዜጋታት ኢጣልያን ካልኦት ወጻእተኛታትን ዝርእዩሉ ሲነማታት ደቂ ሃገር ክርእዩ ይፍቀዶም ከም ዘይነበረን እንተተፈቒድዎም ከኣ፡ ኣብ ፍሉይ ቦታ ደው ኢሎም ክርእዩ ይግደዱ ምንባሮም ኣረዲኡ። ንሱ ኣስዒቡ፡ እቲ ተዳልዩ ዘሎ ምርኢት ፊልም፡ ኣብ ኣዘንታውን ሓጺርን ፊልም ዘተኩር ከም ዝዀነን፡ ካብ ብሒትና ብሞባይልን ቴለቪዥንን ምርኣይ ኣውጽእ ኣቢሉ፡ ኣብ ዓቢ ስክሪን ምስ ብዙሓት ተዓዘብቲ ብምዃን ክንከታተል ከኽእለና’ዩ ኢሉ። ብድሕሪ’ዚ ዝቐረበት ሓጻር ፊልም ቋንቋ ዓፈር “ምስጢር ምድረበዳ” እያ። እዛ ፊልም ብጉጅለ ፈለግ ዝተዓየየት ኰይና፡ ብርክት ዝበሉ ገዳይም ሰራሕቲ ፊልም ዘሳተፈት እያ። እዛ ሓጻር ፊልም ኣብ እዋን ቃልሲ፡ ብሰራዊት ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ ግፍዒታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢን፡ ካብ’ቲ ግፍዒ ዘምለጡ ኣቦን ጓልን ነቶም ዝረኸቡዎም ኣጋፋዕቲ ሰራዊት ምስጢር ናይ ማይ ኣሕሊፎም ንዘይምሃብ ዝኸፈልዎ ዋጋን እተርኢ ተንካፊት ፊልም’ያ ነይራ። ኣብ እዋን መግዛእቲ ጣልያን ኤርትራውያን ከም ተሓጋገዝቲን ዓጀብቲን ኰይኖም ኣብ ዕዮ ፊልም ይነጥፉ ከም ዝነበሩ፡ ኣብ እዋን መግዛእቲ እንግሊዝ ግን ንመጀመርታ እዋን ኣብ 1954 “Eva Nera” (ጸላም ሄዋን) ኣብ ዘርእስታ ፊልም፡ ወናኒት ባር ትብለጽ ተስፋሚካኤል ዝነበረት፡ ብምውሳእ ቀዳመይቲ ተዋሳኢት ምዃነን ኣረዲኡ። ንሱ ኣብ መወዳእታ፡ ነቲ መደብ ኣብ ምዕዋት ንዝተሳተፉ ኣባላት ኮሚተ፡ ትካላትን ደገፍቲ ውልቀሰባትን ኣመስጊኑ። ስዒቡ ቃል ዘስመዐ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ብወገኑ፡ ንኣበጋግሳን ትሕዝቶን ናይ’ቲ ፈስቲቫል ድሕሪ ምብራህ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ፈስቲቫል ፊልም ከም ፈላሚ መደብ ኣድላዪ ተመኵሮ ኣብ ምድላብ ልዑል ግደ ክህልዎ ምዃኑ ድሕሪ ምብራህ፡ ኣብ ቀጻሊ እቲ ፈስቲቫል ብትሕዝቶኡን ዓይነቱን ዝያዳ ዝዓምቈሉን በብእዋኑ ከኣ ናብ ሃገራውን ኣህጉራውን ደረጃታት ዝዓብየሉን ተበግሶታት ከም ዝውሰድ ኣብሪሁ። እዚ ምርኢታት ንስምዒት ተሳተፍቲ ዝተንከፈ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ወግዓዊ ምርኢታት፡ በቲ ዝወጸ መደባት መሰረት ኣብ ሰንበትን ሰኑይን ኣብ 4 ሲነማታት ማለት - ሲነማ ሮማ፡ ሲነማ ኣዝመራ፡ ሲነማ ኢምፐሮን ሲነማ ሓማሴንን 15 ፊልምታት ንምርኢት ቀሪቡ። ነዚ ምርኢት፡ ዕድመ ዝተገብረሎም ወከልቲ ህዝቢ፡ ተመሃሮን ኣፍቀርቲ ፊልምን ተዓዚቦሞ። ኣብ እዋን መግዛእቲ ሃይለስላሰ ከኣ፡ ዘውዲ ኣርኣያ ኣብ 1969 ኣብ ውድድር ቁንጅና ኤክስፖ፡ ንዓዲ ጣልያን መኸዲን መምለስን ትኬት ተሸሊማ። ኣብኡ ተመርዕያ ኣብ ንጥፈታት ፊልም ክትዋሳእ’ውን ጀሚራ። ልዑል ተፈላጥነትን ክእለትን ዘርኣየት ተዋሳኢት ምንባራ’ውን ብዝርዝር ገሊጹ። “ፊልም ከም ኣካል ስነ ጥበብ፡ ባህላዊ ንቕሓት ሕብረተሰብ ንኽስስን ዝጻወቶ ተራ ዓቢ እዩ። ታሪኽ ሃገርካ ንምፍላጥ፡ ብመንነት ንምኹራዕ፡ ሓድነት ህዝብኻ ንምድልዳል፡ ኣብ ሓጺር ሰዓታት ከተንብቦን ክትዘናግዓሉን እትኽእል መጽሓፍ’ዩ ከበሃል ይከኣል፡” ዝበለ ኣምባሳደር ዘመደ፡ ካብ’ቲ ንምመያ ዝቐረበ 210 ፊልምታት፡ ልዕሊ 50 ፊልምታት ንምርኢት ከም ዝተሓረየን፡ ብነፍሲ ወከፍ ቋንቋታት ሃገርና ዝተሰርሐ ፊልምታት ዝሓቘፈን ምዃኑ ኣገንዚቡ። ብዘይካ’ዚ፡ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ፡ ኣብ ኣዳራሽ ሃ.ኮ.ሰ.ኤ ንታሪኽ ፊልም ኤርትራ ዝድህስሱ 3 ወረቓቕቲ ቀሪቦም። እቲ ሰሚናር ልዕሊ 250 ግዱሳትን ሰራሕቲ ፊልምን ዝተሳተፉሉ እዩ ነይሩ። ንሱ ቀጺሉ ብምሉእ ናይ ኤርትራውያን ጻዕሪ ዝተፈተነ ናይ መጀመርታ ፊልም ኣብ እዋን መግዛእቲ ሃጸይ ሃይለስላሰ ከም ዝነበረት፡ ኣብርሃም ሳህለን ኣማኑኤል ሳህለን ዝተበሃሉ ኣሕዋት፡ ምሉእ ድርሰት ብምድላው፡ ብምስኣልን ብምእላይን ነዚ ፈተነ ከም ዘካየድዎ ኣብሪሁ። እታ ፊልም Running Money ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘት ክትከውን እንከላ፡ ኣለም ግደ ብዝተበሃለ መራሒ ጠባይ ዝተዓየየትን መጀመርታ ወረቐቱ ዘቕረበ ስነ ጥበበኛን መምህር ስነ ጥበብን ኣቶ ኤፍሬም ካሕሳይ (ወዲ ኳዳ) ክኸውን እንከሎ፡ “ታሪኽ ፊልም ካብ እዋን መግዛእቲ ጣልያን ክሳብ መሳጢ ድሕረ ባይታ ዝሓዘት ምንባራን ገሊጹ። ሓሊፉ’ውን ንቃልሲን ንጥፈታትን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ኣብ ምስናድ ይደጋገፍ ከም ዝነበረን፡ ድሒሩ’ውን ስልጠናታት ኣብ ምሃብ ከም ዝሰርሐን ብስእላዊ መግለጺታት ኣሰንያ ኣቕሪባ። ንዝኽሪ ስዉኣት ሰኣልቲ ከኣ፡ ናይ ሕልና ዝኽሪ ተኻዪዱ። ንሱ ወረቐቱ ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ካብ ተዓዘብቲ ዝተፈላለየ ርእይቶታት ቀሪቡሉ። ብፍላይኳ ኣባል ሃገራዊ ቤተ መዘክር ስነ ጥበበኛ ሃይለ በርሀ፡ ንባህሊ ሲነማ፡ ተሳትፎ ኤርትራውያን ኣብቲ መድረኽ፡ ምርኢታት ፊልም ኣብ ዝተፈላለዩ ሲነማታት ኤርትራን ካልእን ዝገልጽ ኣገዳሲ መብርሂን መመላእታን ሂቡ። እቲ መጽናዕታዊ ወረቐት ኣዝዩ ሰፊሕ ብምንባሩ፡ ኣቕረብቲ ርእይቶ “ታሪኽ ፊልምን ስእልን ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ብመልክዕ መጽሓፍ ክዳሎ ተላብዮም። ስዒቡ ዝቐረበ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ፡ “ፊልም ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ኰይኑ፡ ብኣባል ጨንፈር ስእሊ ዝነበረት ሰኣሊት፡ ደራሲትን ተርጓሚትን ሩት ስምኦን ዝቐረበ እዩ ነይሩ። ንሳ ካብ እዋን ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ ዝተፈላለዩ ተበግሶታትን ኣወዳድባታትን ምስናድ ቃልሲ ከም ዝነበረ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ፈለማ መድረኻት ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዋላ’ኳ ውዱብ ኣሰናንዳ እንተዘይነበረ፡ ተጋደልቲ ውልቃዊ ንብረት ክውንኑ ይፍቀዶም ስለ ዝነበሩ ካሜራታት ዝነበሮም ውልቀ ተጋደልቲን ንጥፈታት ቃልሲ ክስንዱ ዝመጽኡ ዝነበሩ ወጻእተኛታትን ጻዕሪታት የካይዱ ከም ዝነበሩ ሓቢራ። ኣብ መወዳእታ መጽናዕታዊ ወረቐቱ ዘቕረበ ጋዜጠኛ ተስፋኣለም ገብረስላሰ (ጫረ) ኮይኑ፡ “ታሪኽ ፊልም ኤርትራ፡ ድሕሪ ናጽነት 1991 – 2025” ዝድህስስ እዩ ነይሩ። ንሱ ንድሕረ ባይታ ምትእትታው ፊልም ኣብ ኤርትራ ከም መበገሲ ብምጥቃም፡ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ፈለማ ዓመታት ዝተፈላለዩ ፈተነታት ምድላው ፊልምታትን ቪድዮ ድራማታትን ከም ዝነበረ ብዝርዝር ገሊጹ። እዚ ጻዕርታት ከኣ ተመኩሮን ተገዳስነትን እናወሰኸ ኣብ 1997 ንፈለማ እዋን ካብ መጽሓፍ “ደሓን ኩኒ እንዳ ኣፍራስ” ዝረዓመት ፊልም “ባሩድ 77” ተዳልያ ናብ ምርኢት ከም ዝቐረበት ገሊጹ። ኣብ’ቲ ዓመት “ፍቕርን ኲናትን” ዘርእስታ ፊልም ከም ዝቐረበት’ውን ገሊጹ። ዋላ’ኳ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይትርከብ፡ ብተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተሰነዱ 14 ስነዳዊ ፊልምታት ከም ዝተረኽቡን፡ ዝተሰነዱሉ ኣገባብ ኣብ ምጽናዕ ከም ዘላን ጠቒሳ። ንሱ ኣስዒቡ ብስፍሓት ምፍራይ ፊልም ንዝነበረሉ ዓመታት ካብ ፈለማ 2001 ክሳብ 2008 ከም ወርቃዊ እዋን ብምግላጽ፡ ከም ፊልምታት ሚኒስተር ኣብ ምብራኽ ምፍራይ ፊልም ኤርትራ ዝነበረን ተራ ገሊጹ። ንሱ ዝርዝራዊ ዝፈርያን ናብ ምርኢት ዝቐርባን ዝነበራ ፊልምታት፡ ኩነታት ምወላአን፡ ዝነበረን ብልጫታትን ድኻማትን ዘርዚሩ። ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ዝነበረ ናይ ስነዳ መንገዲታት ግን ውዱብን ብጨንፈር ስእሊ ዝምራሕን ምንባሩ ገሊጻ። ድሒሩ’ውን ብፍሉይ ኣተኩሮኡ ኣብ ምድላው ስነዳዊ ፊልምታትን ምርኢት ፊልምታት ንተጋደልቲን ህዝብን ዝገበረ ኣሃዱ ሲነማ ከም ዝቘመ ብዝርዝር ገሊጻ። ሂላል ብዝብል ቅጽል ብዝፍለጥ ፈረንሳዊ ሰኣሊ እናተመርሐት ኣብ 1975 ዝተዳለወት ስነዳዊት ፊልም “ደጀንና” ከኣ እታ ቀዳመይቲ ሰነዳዊት ፊልም ምዃና ገሊጻ። እዛ ፊልም ብ16 ሚሜ ዝቐረበት ኰይና፡ ድምጺ ዘይብላ ብምንባራ ኣብ እዋን ምርኢታት፡ ብማይክሮፎን መግለጺ እናተገበረላ ናብ ተዓዘብቲ ትቐርብ ምንባራ ገሊጻ። በብእዋኑ ክቀላቐላ ዝጀመራ ስቱድዮታት፡ ዝወሃብ ዝነበረ ስልጠናታት፡ ሽልማታትን ዝገለጸ ጋዜጠኛ ተስፋኣለም፡ ድሒሩ ፊልምታት ካብ ሲነማታት ዝረሓቑሉ መድረኻትን እዋናዊ ዲጂታላዊ ምፍራይ ፊልምን ዘለዎ ብድሆታትን ብስፍሓት ተንቲኑ። ተኸታተልቲ ናይ’ቲ ሰሚናራት’ውን ኣገዳሲ ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ኣብ’ቲ እዋን - ሰውራና፡ ኣዳራሽና፡ ደጀንና፡ ባና ሓርነት፡ ህጻናት ኤርትራ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ዝብላን ካልኦት ስነዳዊ ፊልምታትን ከም ዝተዳለዋ ገሊጻ። እዚ ኣሃዱ ካብ ምስናድ ሰውራ ኤርትራ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ክሳብ 28 መጋቢት ዝተፈላለዩ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲን ምርኢት ፊልምታትን ከቕርብ’ዩ። ዘርእሰናይ ዓንደብርሃን ዘርእሰናይ ዓንደብርሃን ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.176 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን


“ሸቶ ምሕንጻጽ ምስጢር ደራኺ መጻኢ እዩ።” - ቶኒ ሮቢንስ - ቶኒ ሮቢንስ “ንኻልኦት ከሀብትም ዘይክእል፡ ሃብታም ክኸውን ኣይክእልን እዩ።” - ኣንድሩ ካርነጊ - ኣንድሩ ካርነጊ ብዙሓት ሰባት ኣብ ህይወቶምን ስራሖምን ዝፈሽልሉ ዘለዉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ሸቶኦም ብዝግባእ ስለ ዘየነጽሩ ዘለዉ እዮም። ንሸቶኻ ካብ ፈለማ ኣትሒዝካ ማዕረ ዓቕምኻ ልዑል እንተ ዘይገይርካዮ፡ ህይወትካ ክትልውጥ ኣይትኽእልን ኢኻ። ገለ ሰባት ንሸቶኦም ምሒር ትሑት ስለ ዝገብርዎ፡ ዋላ ሸቶኦም ምስ ወቕዑ ነቲ ዝብህግዎ ዓወት ኣይሓፍስዎን እዮም። ሰባት ኣብ መዓልቲ ክልተ ነገራት ከም ዝዓመሙ ከረጋግጹ ዝደልዩ፥ ንክዉንነታዊ ምስ ተራ ወይ ማእከላይ ተተኣሳስሮ እንተ ዄንካ፡ ተጋጊኻ ኣለኻ። ገለ ሰባት ከምኡ ገይሮም ስለ ዝርድእዎ ዘለዉ እዮም፡ ዓቢ ሸቶ ኣብ ምውጻእ ዝበዅሩ ዘለዉ። (1) ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ሸቶኦም ይጽሕፉ። (2) ክብጻሕ ዘይክእል ዝመስል ሸቶ ይሕንጽጹ። “ዓቢ ሸቶ ኣይትሓንጽጽ።” ኢሎም ዝመኽሩ ገለ ሰባት የጋጥሙና እዮም። እዚ ቅኑዕ ምኽሪ ኣይኰነን። እቲ ምንታይሲ፡ እቲ ንእሽቶ ሸቶ ዝሕንጽጽ ሰብ፡ ንእሽቶ ዓወት ከም ዘመዝግብ ርዱእ እዩ። ንውዕዉዕ ስምዒትካ ከተዕግብ ናይ ብሓቂ ባህጊ እንተ’ልዩካ፡ ንኣድህቦኻ ወትሩ ዝስሕብ ዓቢ ሸቶ ክትሕንጽጽ ይግባእ። ዓቢ ሸቶ ክትሕንጽጽ እንከለኻ፡ ‘እዚ ክዉንነታዊ ኣይኰነን።” ዝብሉ ሰባት ካብ ስራሕካ ከጐናድቡኻ ዝሕልኑ ሰባት ኣይሰኣኑን እዮም። እቲ ቐንዲ ዘገድስ እምበኣር፡ እቲ ንስኻ እትወስዶ ስጕምቲ እዩ። ንሳቶም ክብጻሕ ዘይክእል ዝመስል ሸቶ መዓልታዊ ከውጽኡ እንከለዉ፡ ናይ ሓይለ’ቦኦም ብምስራሕ ንገዛእ ርእሶም ዝያዳ ከም እትምጠጥ እዮም ዝገብርዋ። ኣብ መወዳእታ ከም ዝዕወቱ ድማ፡ ከቶ ኣይጠራጠሩን እዮም። እቶም ልዑል ሸቶ ዘይሕንጽጹ ሰባት፡ ልዑል ጻዕሪ ከም ዘይገብሩ ፍሉጥ እዩ። ነቲ ስራሕ እኹል ግዜ ክህብዎ እውን ኣይሕሰብን እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ተወፋይነቶም ልዑል ክኸውን ትጽቢት ኣይግበረሎምን እዩ። ገለ ሰባት፡ “ልዕሊ ዓቕምኻ ዝመስል ሸቶ ምሕንጻጽ፡ ኣብ መወዳእታ ጭንቀት ከስዕበልካ ይኽእል እዩ። ኣብ ስራሕካ ተገዳስነት ከም እትስእን ከኣ፡ ክገብረካ ይኽእል።” ዝብል ስክፍታኦም ብዘይሕብእብእ ክገልጹ ይስምዑ እዮም። የግዳስ ሸቶኻ ምሒር ንእሽቶ እንተ ደኣ ዀይኑ፡ መዓልታዊ ክትግደሰሉ እውን፡ ኣየድልየካን እዩ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ስራሕካ ተገዳስነት ከተጕድል ትኽእል ኢኻ። ብዙሕ ሰብ ሸቶ ኣብ ምሕንጻጽ ንጡፍ ኣይኰነን። ገለ ሰባት ኣብ ዓመት ሓንሳእ ጥራይ እዮም ሸቶኦም ዝሕንጽጹ። ካልኦት ኣብ ዓመት ክልተ ሻብ ጥራይ ሸቶኦም ዝሕንጽጹ ኣለዉ። እዚ ብዘይ ቃል ዓለም እኹል ኣይኰነን። ገለ ምሁራት ከኣ፡ “ሸቶኻ ክዉንነታዊ ክኸውን ኣለዎ።” ዝብል ምኽሪ ወስ የብሉ እዮም። እዚ ምኽሪ ምሉእ ብምሉእ ጌጋ ዘይክኸውን ይኽእል እዩ። የግዳስ ኣብ እቲ ‘ክዉንነታዊ’ ዝብል ቃል ዝተፈላለየ ርድኢት ክህልወና ይኽእል እዩ። ህይወትካ ዝያዳ በቲ መዓልታዊ እትወስዶ ስጕምቲ እያ እትውሰን። ክንዲ ዝዀነ እዮም እምበኣር፡ ዕዉታት


ለባማት ሰባት፡ ንሃብቲ ከም ናይ መወዳእታ ሸቶ ገይሮም ኣይቈጽርዎን እዮም። ነቲ ሃብታም ናይ ምዃን ሸቶኦም፡ ምስ ካብኡ ዝዓበየ ሸቶ እዮም ዘተኣሳስርዎ። ንኣብነት፡ ሃብታማት ምስ ኰኑ ንብዙሓት ጽጉማት ሰባት ኣብ ምሕጋዝን ንደቂ ሰብ ኣብ ዝጠቕሙ መደባትን ዝነጥፉ ኣለዉ። እውን ንደቅና፡ ተመሳሳሊ ምኽሪ ኣብ ምሃብ ተጸሚድና ንርከብ። ስቲቭ ጃብስ ሓደ ካብ እቶም ተራ ሸቶ ምሕንጻጽ ዘይፍተዎም ሰባት ነይሩ። ንሱ ብሳላ ዘይክዉንነታዊ ሸቶ ዝሕንጽጽ ዝነበረ፡ ንፕላኔትና ክልውጡ ዝኽእሉ ፍርያት ኣብ ምምሃዝ ተዓዊቱ እዩ። ንሱ ኣብ ኣፕልን ፒክሳርን ዘበርከቶ ዓቢ ስራሕ፡ ኣብ ህይወት ደቂ ሰብ ቀሊል ጽልዋ ኣይኰነን ዘለዎ። ገለ ሊቃውንቲ ስነ ልቦና፡ “ክዉንነታዊ ሸቶ ኣይትሓንጽጽ። ዋላ ሸቶ ከይሓንጸጽካ፡ ክዉንነታዊ ህይወት ከተሕልፍ ትኽእል ኢኻ። ክዉንነታዊ ሸቶ ዝሕንጽጹ ሰባት፡ እቶም ኣብ ስርሖም ደርማስ ስጕምቲ ክወስዱ ትብዓት ዘይብሎም እዮም። ገለ ሰባት ከኣ፡ ክዉንነታዊ ስጕምቲ ዝወስዱ፡ ካብ ናይ ካልኦት ሸቶ ስለ ዝቐድሑ እዮም። ንስኻ ፍሉይ ሰብ ምዃንካ ክትኣምን ኣለካ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንኻልኦት ክዉንነታዊ ዝዀነ ሸቶ ንዓኻ ዘይክምጥነካ ይኽእል እዩ። ንስኻ እኮ ንሶም ኣይኰንካን። ክንዲ ዝዀነ፡ ንናትካ ዓቕምን ዕላማን ከቶ ክፈልጥዎ ኣይክእሉን እዮም። ብመሰረት ናይ ካልኦት ሰባት ሓሳባት ሸቶኻ ትሕንጽጽ እንተ ዄንካ፡ ብመሰረት ኣተሓሳስባኦም ኢኻ ናብ ትግባረ እትኣቱ። …” ብምባል ይመኽሩ።” እቲ ሓንጺጽካዮ ዘለኻ ሸቶ ማዕረ ዓቕምካ ምዃኑ፡ ቅድም ቀዳድም ከተረጋግጾ ዘለካ እዩ። ብዙሓት ሰባት ትሕቲ ዓቕሞም ዝዀነ ሸቶ ከም ዝሕንጽጹ ዝእመኑ ኣለዉ። እቲ ምንታይሲ፡ ቍሩብ ልዕል ዝበለ ሸቶ እንተ ሓንጺጾም፡ ከይፈሽሉ ቅድሚ ዝኣገረ ከይፈርሑ ስግኣት ኣለዎም። ናብ ስፖርት ዓለም እንተ መጺእና እውን፡ ጽቡቕ ኣብነት ዝዀኑና ኣይንስእንን ኢና። ንዓይ ብቐዳማይ ደረጃ ናብ ኣእምሮይ ዝመጽኣለይ፡ ፖርቱጋላዊ ተጻዋታይ ኵዕሶ እግሪ ክርስትያኖ ሮናልዶ እዩ። ንሱ ዋላ ካብ ተራ ስድራ ቤት እንተ ተወለደ፡ ተራ ሰብ ኰይኑ ነዛ ዓለም ክሓልፋ ኣይደለየን። ከም ዝበዝሑ መጻውትቱ ክዉንነታዊ ሸቶ ኣይኰነን ሓንጺጹ። ፈጺሙ ኣይከኣልን እዩ ዝበሃል ሸቶ እዩ ሓንጺጹ ዘሎ። እወ 1000 ሸቶ ከየመዝገበ፡ ካብ ስፖርት ዓለም ጥሮታ ከም ዘይወጽእ ንዓለም ብግልጺ ነጊሩዋ ኣሎ። ዛጊት 965 ሸቶታት ኣመዝጊቡ ይርከብ። ነተን ተሪፈንኦ ዘለዋ ሸቶታት ኣብ ሓጺር ግዜ ከም ዝምልአን ከኣ፡ ልዑል ርእሰ ተኣማንነት ኣለዎ። መብዛሕትኡ ካብ ህዝቢ ዓለም ክዉንነታውን ብቐሊሉ ክብጻሕ ዝኽእልን ሸቶ ክሕንጽጽ ከም ዘለዎ ከም ዝምከር ወይ ከም ዝመሃር ሓያሎ መጽናዕትታት የረጋግጽዎ ኣለዉ። ብፍላይ ወለዲ ንደቆም ልዕሊ ዓቕሞም ተመጢጦም ከይሰርሑ፡ ቀጻሊ እዮም ሓደራ ዝብልዎም። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ትምህርቶም ወይ ስራሖም ተደሪቶም ክሳብ መጠረሽታ ይቕጽሉ ኣለዉ። ገለ ለባማት ሰባት፡ “ብመሰረት ናተይ ሸቶ ኣይትስራሕ። እቲ ምንታይሲ፡ ካባይ ዝበለጸ ስራሕ እኮ ከተተግብር ትኽእል ኢኻ።” ዝብሉ ኣለዉ። ንኸምዚ ዓይነት ምኽሪ ትሰምዕ እንተ ደኣ ዄንካ፡ ደርማስ ስጕምቲ ብምውሳድ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክትበጽሕ ትኽእል ኢኻ። እዚ ንዝዀነ ሰብ ሓድሽ ክዀኖ ኣይክእልን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ዳርጋ መብዛሕትና ካብ ወለድና ከምዚ ዓይነት ምኽሪ እናተዋህበና ኢና ዓቢና። ንሕና እቲ ኻልእ ከም ኣብነታዊ ስፖርታዊ ዝጥቀስ፡ ኣመሪካዊ ተጻዋታይ ኵዕሶ ሰኪዐት ሊብሮን ጄምስ እዩ። ንሱ እውን፡ ኣብ እቲ ዓውዲ ብዝተፈላለዩ ከዋኽብቲ ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ንሸቶኻ ኣብ ጽሑፍ ከተስፍሮ ኣለካ። ነቲ ጽሑፍካ ብውሕዱ ብኽልተ ቅዳሕ ክትሕዞ ተመራጺ እዩ። ነቲ ቐዳማይ ቅዳሕ ኣብ ገዛኻ ኣቐምጦ። ከምኡ እንተ ገይርካ፡ ነቲ ጽሑፍ ንግሆ ወጋሕታ ተሲእካ ክትርእዮ ዕድል ክፈጥረልካ እዩ። ናብ ገዛኻ ክትምሳሕ ክትመጽእ እንከለኻ ይዅን ክትድቅስ እንከለኻ እውን፡ ደጋጊምካ ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ። ክትሓስብ እንከለኻ፡ ናብኡ ከብጽሓካ ዝኽእል ብዙሕ ነዳዲ ኢኻ ንማኪናኻ እትመልኣ። ብተመሳሳሊ ናብ ዝለዓለ ሸቶ ክትበጽሕ ክትሕልን እንከለኻ፡ ንውሽጣዊ ጸዓትካ ምስኡ ዝኸይድ ነዳዲ ክትመልኦ ይግባእ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣንፈትካ ከየጥፋእካን ናህርኻ ከይነከኻን ናብ ዕላማኻ ምምራሕ ክትሓምቕ የብልካን። ንሸቶታትካ ዝያዳ ጸዓት ክትውስኸሎም እንተ ደሊኻ፡ ምስ ካልእ ዝዓበየ ከም ዘተኣሳሰርካዮም ርግጸኛ ክትከውን ይግባእ። ንኣብነት ሓደ ሰብ ዝያዳ ገንዘብ ከዋህልል ሸቶ ከውጽእ ይኽእል እዩ። የግዳስ በቲ ገንዘብ እንታይ ሃናጺ ነገር ክገብር ከም ዝደሊ ሃናጺ ሸቶ እንተ ደኣ ዘይብሉ ኰይኑ፡ ነቲ ዝሓለሞ ገንዘብ ምስ ረኸቦ ንኸንቱ ከባኽኖ ይኽእል እዩ። ነታ ኻልአይቲ ቅዳሕ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈትካ ኣቐምጣ። እዚ ድማ፡ ኣብ እቲ ዕለታዊ መዝገብካ ሓደስትን ዝተመሓየሹን ሸቶታትካ ከተስፍር ዕድል ክፈጥረልካ እዩ። እቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት፡ ንሸቶኦም ብዕቱብ እዮም ዝሰርሑሉ። ብመንጽሩ፡ እቶም ተራ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት፡ ነቲ ባዕሎም ዝሓንጸጽዎ ሸቶ ከይተረፈ ብወጀሃላይ ክሕዝዎ ኢኻ እትርእዮም። ከም ሳዕቤኑ፡ ንዋላ ሓደ ዘየዕግብ ስራሕ ይሰርሑ። ሓደ ሸቶ ክትሕንጽጽ እንከለኻ፡ ስለምንታይ ከም ዝደለኻዮ ርግጸኛ ክትከውን ኣለካ። ብድሕሪ እዚ፡ ምስ ዝዓበየ ዕላማ ኣተኣሳስሮ። ንዓቢ ሸቶ ብተራ ኣተሓሳስባን ተራ ጻዕርን ክትዕወተሉ ከቶ ኣይትኽእልን ኢኻ። ዓቢ ሸቶ እንተ ሓንጺጽካ ብእኡ መጠን ዓቢ ብድሆን ተቓውሞን ከጋጥሙኻ ከም ዝኽእሉ ኣቐዲምካ ክትፈልጥ ይግባእ። ሸቶ ክትሕንጽጽ እንከለኻ፡ ኣተሓሳስባኻ ሰፊሕን ደርማስን ይዅን። ገለ ሰባት ብዙሕ ገንዘብ ኣብ ምፍጣር ዒላማ ይገብሩ። ብዙሕ ገንዘብ ከዋህልሉ ሸቶ ይሕንጽጹ። የግዳስ ነቲ ብኽንደይ ጻዕሪ ዝፈጠርዎ ሃብቲ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ባዕላቶም የዕንዉዎ። ነቶም ዘጋጥሙኻ መሰናኽላት ብዓወት ክትሰግሮም ጽኑዕ ዕላማ እንተ’ልዩካ፡ ኣብ ድላይካ ክትበጽሕ ትኽእል ኢኻ። ዋላ ነቶም ዘይክዉንነታውያንን ልዕሊ ዓቕምኻን ዝመስሉ ሸቶታት፡ ክሳብ ዝከኣለካ ተመጢጥካ ክትዕወተሎም ትኽእል ኢኻ። ኣብ ዓለምና ዓበይቲ ሃብታማት ክዀኑ ባህጊ ዘለዎም ሰባት ማእለያ የብሎምን። ገለ ካብኣቶም ከም ባህጎም ሃብታማት ኣብ ምዃን ኣይሰነፉን። የግዳስ፡ ምስ ሃብተሙ እንታይ ዓይነት ሃናጺ ሸቶ ከውጽኡ ከም ዘለዎም ስለ ዘየነጸሩ፡ ባዕላቶም ዕምሮም እዮም ኣሕጺሮም። ምስ ሃብተምካ ከም ድላይካ ክትሰክርን ክትብዕልግን እንተ ጀሚርካ፡ ዕጫኻ ሞት ከም ዝኸውን ርዱእ እኮ እዩ። ገለ ካብ እቶም ኣብ ዓለምና ዘለዉ ቢልየነራት፡ ልዕሊ ዓቕሞም ዝመስል ሸቶ ሳላ ዝሓንጸጹ እዮም ንሕልሞም ክዉን ክገብርዎ ክኢሎም። ናብ ርሑቕ መገሻ እዩ ዝሰልጦም። ከም ሳዕቤኑ፡ ምሉእ መዋእሎም ተራ ስራሕ እናበርከቱ፡ ተራ ህይወት ኣብ ምሕላፍ ይርከቡ። ብዙሓት ሰባት ናብ ኮለጅ ዝኣትዉ፡ ዕላማ ስለ ዘለዎም ዘይኰኑ፡ ካልኦት ኣሕዋቶም ወይ ዓርከ-መሓዙቶም ወይ ደቂ ገዛውቶም ክኣትዉ ስለ ዝረኣዩ እዮም። ኣብ ኮለጅ ምስ ኣተዉ ሕክምና ወይ ምህንድስና ብቐዳምነት ዝመርጹ፡ ፍቕሪ ናይቶም ሞያታት ስለ ዘለዎም ዘይኰኑ፡ ካልኦት ንፉዓት ተማሃሮ ክመርጹዎ ስለ ዝረኣዩ እዮም። ከም ብዓል ማይክል ጆርዳን ተታሒዙ ንዝጸንሐ ክብረ ወሰናት፡ ሓደ ብሓደ ኣብ ምስባር ዕዉት ስፖርታዊ ህይወት የሕልፍ ኣሎ። ሊብሮን ጄምስ ብሳላ ዘይንቡር ሸቶ ዝሓንጸጸ እዩ፡ ‘ተኣምራታዊ ስፖርታዊ’ እናተባህለ ቀጻሊ ሰበር ዜና ዝስርሓሉ ዘሎ። ንገለ ሰባት ሸቶ ምሕንጻጽ ምሒር ዝኸብዶም ኣለዉ። ከም ሳዕቤኑ፡ ብዘይሸቶ ናብ ስራሕ ዓለም ይዋፈሩ እሞ፡ ኩሉ ነገር ድንግርግር ይብሎም። ካብ ብዘይዝዀነ ሸቶ ናብ ስራሕ ዓለም ምውፋር፡ ንናይ ዕዉታት ሸቶ ምቕዳሕ ይምረጽ። ንኣብነት ሓደ ተጻዋታይ ኵዕሶ እግሪ ናይ ገዛእ ርእሱ ሸቶ ዘይብሉ እንተ ዀይኑ፡ ከም ሮናልዶ ሽሕ ሸቶ ናይ ምምዝጋብ ሸቶ ሒዙ እንተ ተበጊሱ፡ ዕዉት ናይ ምዃን ዕድሉ ዝሰፍሐ ክኸውን ይኽእል እዩ። “ብዘይመንገብገብ እንተ ተወሊድካ፡ ሕጂ መንገብገብካ ከይበቍል ኣይትኸልክሎ።” - ኮኮ ቻነል ኮኮ ቻነል “ኣብ ላዕሊ ብጻሕ። ከመይሲ ከዋኽብቲ ኣብ ውሽጥኻ ተደጕሎም ስለ ዘለዉ። ኣዕሚቝካ ሕለም። ከመይሲ ነፍሲ ወከፍ ሕልሚ ናብ ሸቶ ዝወስድ ስለ ዝዀነ።” - ራቢንድራናዝ - ራቢንድራናዝ ታጎር ታጎር ገለ ሰባት ሸቶ ናይ ዕዉታት ሰባት ካብ ምቕዳሕ፡ ሸቶ ናይ ተራ ሰባት ክቐድሑ


ዳየሪየይ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ካብ ሓደ እንዳ ናውቲ ጽሕፈት ክዕድገኪ እንከለኹ፡ ኣነ ንዓኺ ደልየ ዝመጻእኩ ንስኺ ከኣ ንዓይ ክትጽበዪ ዝጸናሕኪ ኰይኑ እዩ ዝስምዓኒ። ሕጂ እዚ ገጻትኪ ክርእዮ እንከለኹ፡ ካልኦት ዘይርድኦም ዓደግቲ መጺኦም መዝገብ ዘይጠቅም ቈጸራኦም፡ መዝገብ ናይ ስስዐ ሕሳባቶም፡ መዝገብ ንነብሶም ዘይቅይር ትምህርቶም፡ መዝገብ ዘይንጹህ ፊልሞም፡ መዝገብ ልዛዩ ዘይከተተ ስርሓት ትርጕሞም ወዘተ ከይትዀኒ ኢልኪ፣ “መዝገብ ኣሎ’ዶ፧” ኢሎም ክሓቱ እንከለው ምእንቲ ከይርእዩኺ ገጽኪ ትኽውሊ ዝነበርኪ ኰይኑ እዩ ዝስምዓኒ። ድምጸይ ሰሚዕኪ ካብቲ መሓብኦኺ ቅልቅል ዝበልኪ ገይረ እሓስቦ’ሞ ናተይ ብምዃንኪ እሕጐስ። ገለ ሰባት ኣብ መንጎ ሰብን ነገራዊ ነገርን ፍቕሪ ክህሉ ኣይክእል እዩ ኢሎም ይኣምኑ ይኾኑ። “ገንዘብከ ነገራዊዶ ኣይኰነን፧” ኢልካ እንተ ትሓቶም ግን፡ “ገንዘብ እዚ ዓቢ ሰብ! ገንዘብዶ ነገር’ዩ፧!” ኢሎም ምግራሞም ኣይምወድኡን። ምናልባት’ውን “ብእኡ ዝመጽኣኒ ኣይፈቱን’የ!” ኢሎም ከጓጡጡልካ ይኽእሉ እዮም። ውሑድ ሜኑ ኣብ ዘሎዎ ናብራ፡ ገንዘብ ንጉስ ክኸውን ይኽእል’ዩ፣ ውሑድ ሜኑ ናብራ ዝፈጥር ከኣ ሕጽረት ጽሩይ ስነ ፍልጠት እዩ። ሳይንስ እኮ እዩ መራሒ ህይወት። እቶም ዓውደ ትምህርቲ ጥራይ ዝመስሎም’ሞ፡ ጥራዞም ጥራይ ዝዝክሩ ሰብ ገንዘብ እሞ ነዚ ከመይ ገይሩ ክርድኦም። እጽሕፈልኪ ነይረ እየ። ሕጂ ግን ኣይከኣልኩን። ዕድመይ ክውስኽ እንከሎ ኣብ ዓይኒ ኣቦይ ስግኣት እዩ ዝውስኽ። በቃ ከመርዕወኒ ይደሊ። ገለ ሰባት “ባጽዕን ዳህላክን ብድንድል ከነራኽበን እዩ ሕልምና፡ ” ዝብላ ደቂ ኣንስትዮ እንተ ዝመጽኣ፡ “ዘይከውን” ኢሎም ምሰሓቑወን ይዀኑ። ብወገነይ ግን ዓበይቲ ሰብኡት ምስ መንእሰያት ደቂ ኣንስትዮ ዘራኽብ ድንድል ንምስርሑ እቲ ዝኸበደ’ዩ ምበልኩ። ንኣቦይ ከእምኖ ኣይከኣልኩን። እቲ ካብ ዝሓለፈ ዘመን ዝተማልኦ እምነታት ጸሓይን ኣስሓይታን ኣየድከሞን። እኳ ድኣ ስሩ ከም ዝሰደደ ከውሒ ግትር ምስ በለ እዩ። ኣነ ጸዊዐ ኣየስምዖ፡ ንሱ ገኒሑ ኣየስምዓኒ፣ ኣብ ከምዚ ህሞት ኣቲ ዳየረይ ኣብ ቅድሚ ገጽኪ ኵሉ ሳዕ ናጻ ስለ ዝኸውን፡ ክጽሕፎ ኢለ ናባኺ ምስ ቀረብኩ ብዛዕባ ካልእ ዝጽሕፈሉ ግዜ ይበዝሕ። ምስ ሃጓፋተይ፡ ድኽነት ፍልጠተይ፡ ከም ፔንዱሉም እናሻዕ ዝቀያየር ሙደይ ከምቲ ዘለኹዎ ስለ ትቕበልኒ እኳ እዩ ኣብ መንጎይን መንጎኽን ፍቕሪ መራኸቢ ድንድል ኮይኑ። ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ገይረ - ብቕድሚ ትማሊ። ዓመት ዓመት ብዛዕባ ልደተይ - ጸጋ ዕድመይ ገና ኣብ ሓሳበይ ኣለኺ ገና ኣብ ሓሳበይ ኣለኺ 29 29 ጥሪ 2021 2021


ኢኺ ዝብል ሓሳብ ኣብ ርእሰይ ኣይነበረን። ክንድኡ ንኻልእ ሰብ ዝጐድእ ዛንታ ኣሎኒ ኢለ እሓስብ ኣይነበርኩን። ኵሉ ከም ናተይ ክቕበሎ ነዊሕ ግዜ ወሲዱለይ እዩ። ከዕልለሉ እንከለኹ ከምዚ ኣባይ ዘይወረደ ገይረ አዕልለሉ ነይረ። ንስኺ ግን ከም ካልእ ሰብ ከም ዛንታ ኣይርኣኽዮን። ብእኡ ገይርኪ ኢኺ ኣቲኺኒ። ዝተሰብረ መንፈሰይ ጸጊንኪ፡ ዳግማይ ክበርር ኣኽኢልክኒ። ከመይ ኢለ’የ ክርስዓኪ፧ ግመ ብማዕሙቝ ናይዚ ስንጭሮታት ገይሩ፡ ብመገዲ ቤት ገርግሽ ኣስመራ ይወራ ኣሎ። ኣብ ዝባን ቤት ገርግሽ ኮቦርታ ተኸዲነ እዕዘቦ ኣለኹ። ብጾተይ ኣብ ውሽጢ መዕረፊና ደቂሶም ኣለው። ከቢብና እናኣዕለልና ኣብ ሓሳበይ እናሻዕ እናተመላለስኪ ዘይኣመለይ ዝን ኣብዚሐ። ከምዚ ሎሚ ዓቢኻ ዝብጻሕ ምስ በጻሕካ ብፍቕሪ ትፈትዋ ሰብ ክንድኡ ቅልውልው ትብል ይመስለኒ ኣይነበረን። ጋንታና ብዋዛታትን ሕክያታትን ዕረፍቲ ኣይነበራን፣ ስሓቕና ካብዚ ግመ ኣዝዩ ይበዝሕን ይቕልጥፍን ነይሩ። ኣብ ክንደይ ምውሓድና ከኣ ኣነ ጸጸኒሐ ዝን እናበልኩ ኣቋሲለዮም። ብተምሳል ኣእምሮይ ኣብ ቅድመይ ኣቐሚጠ ክርእዮ እምነ’የ። ኰይኑ ከኣ ኣስመራ ከም ሓንቲ ሰተታ ኣብ ቅድመይ ተሰጢሓ ክርእያ በቒዐ ኣለኹ። ኣብ ግዜ ቀትሪ ብምልኣ ክትርኣ ኣይከኣልን’ዩ። ኣብዚ ግዜ እዚ ግን ኵሉ ጫፋት በቲ መብራህቲ እናተመራሕካ ክትርእዮ ይከኣል’ዩ። ብባሕሪ ዝመጽአ ግመ፡ ብዝባነይ ኣቢሉ ንቝልቍል ብቕድመይ ይንቈት ኣሎ። ምስ ነፍሲወከፍ ማዕበል ዝለዓል ሓሳበይ ኣብኡ ተሓዚሉ ናብቲ ፍቕርና ዝሰረትናሉ፡ ዘጻወትናሉን ዘዕበናሉን ጐደናታት፡ ካፈታት … ኣስመራ ኣቢሉ ይኸይድ ኣሎ። ኣንቲ ዕምበባ ዓይነይ ክንዲ’ዚ ዲኺ ትናፈቒ፧ ኵሉ ክኸውን እንከሎ ምኽንያት ኣሎዎ። እዚ ኵሉ ህይወት ኣሕሊፍና ጎጆና ክንፈሊ ኣብ ዝተቓረብናሉ ክንፈላለ ምስ ምንታይ ክጽብጸብ’ዩ ኣይፈልጥን። አረ ምስ ኣየናይ መጻኢ ተደሚሩ እዩ ምሉእ ስእሊ ክህበና’ሞ፡ “ኣሃ…! ለካ ነዚ ክብል’ዩ ግዜ ፈላልዪና፡” ኢልና ምኽንያታዊ ክንገብሮ፧ ንዓይ’ሞ ዝርደኣኒ ኣይኰነን። ከምቲ ኵሉ ሳዕ ትብልዮ፡ “ንሰናይና ይኹን!” ኮቦርታ ተኸዲነ ምስ ወጻእኩ፡ ኣስመራ ብመብራህቲታ ተዀሊዓ ኣብ ትሕተይ ተሰጢሓ ክርእያ ጀሚረ። ኣስመራ ፍልይ ኢልካ ኣበይ ኴንካ ክትርእያ ትኽእል ኢለ ዝሓሰብኩሉ ግዜ ኣሎ። እታ ገፋሕ ዓለመይ እትመስለኒ ኣስመራ ውጽእ ኢለ ብምሉኣ ክርእያ እብህግ እየ። ኣስመራ ጥራይ ኣይኰነተን ነዚ ተብህገኒ። ነቲ ካብ ኣድማስ ዝሰፍሕ ኣእምሮ ደቂ ሰብ፡ ሓንቲ ኣጋጣሚ’ኳ ከይተረፈት ብቕድመይ ትሓልፍ ኣላ። ኣነስ መስቈርቈሪ ገይሩ’ዩ ሰሪሑኒ መስለኒ። እታ ዛንታ መዕበያይ ክነግረኪ እንከለኹ ክትነብዒ ዝሓደርክላ መዓልቲ፡ ኵሉ ግዜ ተንብዓኒ ኣላ። ኵሉ ዛንታይ ሓንቲ ኣየጕደልኩልክን፣ ሓንቲ’ኳ። ዝቘሰለ፡ ዝተሰብረ፡ ዝተጸገነ፡ ዝጠጥዐ፡ ገና ክዕበስ ዘይክእል ከፋታት ህይወተይ ኵሉ ቀሊዐ ኣዕሊለኪ’የ። ተፍቅርኒ ንዓኺ ምንፋቕ ክገድፎ ኣሎኒ ኢለ ብዙሕ ግዜ እሓስብ እየ። ክንደይ ግዜ ቃል ዘይኣተኹ፡ ክንደይ ዘይመሓልኩ፣ ግን ክዀነለይ ኣይከኣለን። ብምንታይ’የ


መዝገብ መዝገብ ዕለታዊ ዕለታዊ ዝኽሪ ዝኽሪ ዘራኽብ ድንድል ስለ ዘይትረክብ ስቕ ምባል ጥራይ ኢኻ ትመርጽ። ኣብቲ ዕለተ ልደተይ እዚ ንቡር ሕቶ ተላዒሉስ እቲ ንቡር ደርፊ ብዘመን ዘሕለፈ ዜማ ክዝየመለይ ኣምሲዩ። ግን ኣነ ናይዚ ዘመን እየ፣ ብልምዲ ዝሓለፈ ዘመን ህይወተይ ክመርሕ ኣይክእልን’የ። ኣንጸርጺረ ናብ ሽቓቕ ምስ ከድኩ፡ ሓንቲ ዝተቐደደት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ረኸብኩ። ስቕ ኢለ ከንብብ ጀሚረ። ገሪሙኒ! መን’ዩ ቀሪቡለይ ጸኒሑ፧ እሞ ከባብየይ ይሕግዘኒ ኣሎ ማለት’ዩ። ግን ምልእቲ ኣይኰነትን። ከንብብ ጀሚረ። እታ ዝረኸብኩዋ ተቐዲዳ ዘይተመለአት ጽሕፍቲ ኣብዚ ምጩው ገጽኪ እልጥፎ ኣለኹ። ዝምቅረንን ዝምቅሮን ሓድሽ’ዩ። ሓሳብካ ኣለካ፤ ሓሳበይ’ውን ኣሎኒ ሓሳብካ ኣለካ፤ ሓሳበይ’ውን ኣሎኒ ሓሳብካ፡ ዘይምዕሩይ ውድድር ኣብ መንጎ ሓያልን ድኹምን ንኽትኣምን ይደፍኣካ። ሓሳበይ ግን ብማሕረሻይ ሓሪሰ፡ ዘሪአ፡ ዓጺደን ኣኽዪደን ምህርተይ ንኽሓፍስ’ዩ ዝገብረኒ። ብኣእማንን በዓጥን ቤተይ እሃንጽ፣ ብጡጥን ሃሪን ክዳነይ ይኣልም። ማእክል ስሕበት ሓሳብካ ዝናን ክትርአ ምህራርን እዩ። ሓሳበይ ግን ዝና ከርሕቕ ይመኽረኒ። ሓሳብካ፡ ድርቅናን ስምዒት ልዕልናን የሕድረልካ። ሓሳበይ፡ ፍቕሪ ንሰላምን ድላይ ንናጽነትን ይሃንጽ። ሓሳብካ፡ ብዕንጸይቲ ዝተሰርሐ ንብረት፡ ብኽቡራት ኣዕናቝ ዝወቀበን ብዝተጠምጠመ ሃሪ ዝተረከመን ዓራታት ዘለዉዎ ርሻን ይሓልም። ሓሳበይ ግን ኣብ እዝነይ ቅርብ ኢሉ ብልዙብ ድምጺ፡ “ዝባንካ እተውድቐሉ መዳቕሶ ዋላ ኣይሃሉኻ፡ ብኣካልን መንፈስን ንጹህ ኩን፡” ይብለኒ። ሓሳባትካን ሓሳበይን ሓሳባትካን ሓሳበይን ሓሳብካ ኣብ ግራት ባህሊ ሱሩ ዝሰደደ ተኽሊ እዩ፣ ጨናፍሩ ድማ ኣብ ሓይሊ ምውርራስ ይበቝሉ። ሓሳበይ ግና ኣብ ህዋ ዝዝንቢ ደበና እዩ፣ እቲ ደበና ናብ ዝናብ ተቐዪሩ ዛራ ይፈጥር’ሞ፡ ናብ ባሕሪ ክግስግስ እንከሎ መዝምሩ የስምዕ። እንደገና ሃፊፉ ድማ ናብ ሰማይ ይምለስ። ሓሳብካ ብህቦቡላ ኮነ መብረቕ ኣይንቕነቕን። ሓሳበይ ግና ናብ ዝዀነ መኣዝን ዘንጸብልልን ብምንስፋፉ ሓጐስ ዝረክብን ልምሉም ቈጽሊ እዩ። ሓሳብካ - ዘይቅይረካን ዘይትቕይሮን ዶግማ ጥንቲ ክኸውን እንከሎ፡ ሓሳበይ ግን * * * ንኣቦይ ሓልዮተይ ከም ዘዛርቦ ይርድኣኒ’ዩ። ግን እንታይ ክገብር፧ ንሱ ሓሳቡ ኣሎዎ - በቲ ዝመስሎ። ኣነ ከኣ ሓሳባይ ኣሎኒ - በቲ ዝመስለኒ። ዘራኽበና ድንድል ግን ገና ኣይተሰርሐን። ኣርያም (ጓለ’ዲኣ) ኣርያም (ጓለ’ዲኣ) ዝነበርኪ ዘኪረዮ። ኵሉ ግዜ በዚ ኣርእስቲ’ዚ ምስ ተኻታዕና ኢና። ብድሕሬኺ ግን ኢደይ ሂበ። ካብ ምንፋቕኪ ዓዲ ንኽውዕል ምኽንያታት ከናዲ ይኸርም - ይሓጊ - ይኸርም ኣለኹ። መልሲ ክረክብ ኵሉ ፈቲሸዮ። ልክዕ ከም ድልያ ዑንቊ ባሕሪ። ኣብ ሰራውር ደመይ፡ መትኒታት እኣምሮይ፡ ... ኣብ ኵሉ ፈትሸ። ግና ከኣ ብኣኺ ምሕሳብሲ ኣካለይ ኰይኑ’ዩ ጸኒሑ። ክቕንጠብ ዘይክኣል ኣካል! ክኽእሎ፣ በየን ኣቢለ’የ ክድምስሰኪ፧ እናኽትርእይኒ ዝነበረ ፈገግታ ገጽኪ፣ ብዋዛይ ካብ ልብኺ ዝነቐለ ምቁር ስሓቕኪ፣ እናክትናፍቕኒ ከም ቈልዓ ኢድኪ ዘርጊሕኪ ናባይ ክትጐዪ… እናተራእየኒ ከመይ ገይረ’የ ንዓኺ ምንፋቕ ደው ከብሎ!፧ “ዝዀነ ነገር ቅድም ምኽንያት ክትረኽበሉ ክትፍትን ኣሎካ። ሰብ እንተ ጸሪፉካ ቅድሚ ጸርፊ ምምላስካ፡ ስለምንታይ ጸሪፉካ መልሲ ርኸበሉ። በዲልካዮ፧ ጸሊኡካ፧ መዕበያኡ ስዲ ድዩ ኰይኑ፧ … ምኽንያት ፈሊጥካ ድላይካ ክትብል ትኽእል ኢኻ፡” ትብልኒ


ጭልግዕ እየ ገና ዘይዓዀዀት ቈልዓ እየ ገና ዘይተማህረት፡ ኰተቴ እየ ገና ዘይበሰለት፡ እኽልቲ እየ ገና ዘይነቐሐት፣ ከም ዘረባይ ኣይትኺደኒ ዕሽነተይ ዕሽነተይ ቀስ ኢልካ ደኣ ምሃረኒ። ቀስ ኢልካ ደኣ ምሃረኒ። ብሌን ግርማይ ብሌን ግርማይ ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.176


ቅድድም ብሽክለታ ዙር ዞባ ማእከል 2026፡ ትማሊ 24 መጋቢት ኣብ መስመር ኣስመራ ሰገነይቲ ኣስመራ በጺሕካ ናይ ምምላስ ንጥፈታት ኣካይዱ። እቲ 113.8 ኪሎሜተር ዝሸፈነ ውድድር፡ ነጥቢ ዘውህባ ክልተ ናይ መንጎ ቅጽበታዊ ውድድርን ናይ ዓቐበትን ዘጠቓለለ ነይሩ። ካልአይቲን ሳልሰይቲን ብምዃን ነጥቢ ከሲበን። ሚዛን ብዘካየደቶ ዝነኣድ ተወዳዳርነት፡ ናይቲ ዕለት ብልጽቲ ተጻዋቲት ተባሂላ ተሸሊማ። ኣብ 38 ኪሎሜተር ኣብ ኣፈልባ ንዝነበረት ናይ ዓቐበት ነጥቢ ንምኽሳብ ኣብ ዝተገብረ ቅጽበታዊ ውድድር ድማ፡ ብጫ ናይ ግዜ ማልያ ለቢሳ ዝተወዳደረት ብርኽቲ ፍስሃየ ካብ ዓራግ ተዓዊታትላ። ኣብ መወዳእታ ዓባይ ጉጅለ ኣብ ዘካየደቶ ቅጽበታዊ ውድድር፡ ሮምና ጒዕሽ ካብ ክለብ ደንደን ብሽኳ ረቲዓ ቀጻመይቲ ኣትያ። ሲዶን ሃብቶም ካብ ሰራይር ሳዋ፡ ናርዶስ ጸጋይ ካብ ደቡብ፡ ሚለና ያፌት ካብ ደንደን፡ ኣድያም ተስፉ ካብ ደቡብ፡ ብርኽቲ ፍስሃየ ካብ ዓራግ፡ ሱዛና ፍስሃየ ካብ ደቡብ፡ ሃና ኣየለ ብወልቂ፡ ዮርዳኖስ ርእሶም ካብ ሰራይር ሳዋ፡ ሄርሜላ ስምኦን ካብ ደቡብ ካብ ካልኣይ ክሳብ 10 ኣትየን። እዘን ተቐዳደምቲ፡ ኣብ ሰዓት ብገምጋም 29.8 ኪ/ሜ እናሃረማ፡ ብ03 ሰዓት፡ 48 ደቒቕን 55 ካልኢትን እየን ዛዚመን። ድሕሪ 35.8 ኪሎሜተር ጉዕዞ፡ ኣብ ደቀምሓረ ኣብ ዝተኻየደት ቀዳመይቲ ቅጽበታዊ ውድድር፡ ናርዶስ ጸጋይ ካብ ጋንታ ደቡብ ቀዳመይቲ፡ ሄርሜላ ስምኦንን ሲዶና ሃብቶምን ድማ ካብ ጋንታ ሰራይር ሳዋ ሒደት ገዲፍካ ኩለን ተቐዳደምቲ ብሓባር ሰገነይቲ ድሕሪ ምእታው፡ ኣንፈተን ናብ ኣስመራ ኣቕኒዐን። ኣብ ምምላስ ዓቐበት ማዕረባ ኣብ መበል 78.5 ኪሜ ብርኽቲ ደጊማ ናይ ዓቐብ ነጥቢ ወሲዳ። ብሓባር ከተማ ደቀምሓረ ዝበጽሓ ተቐዳደምቲ ኣብ ዝገበረኦ ካልአይቲ ናይ ነጥቢ ኢንተርሚደይት ውድድር ድማ፡ ሮምና ጉዕሽ፡ ናርዶስ ጸጋይ፡ ሲዶን ሃብቶም ተመራሪሐን ብምእታው፡ ናይ 3: 2: 1 ነጥቢን ግዜን ከሲበን። በዚ መሰረት፡ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ብርኽቲ ፍስሃየ ብኽልተ ነጥቢ ሒዛታ ኣላ። ብነጥቢ ሮምና ጉዕሽ ብትሽዓተ ነጥቢ፡ ናርዶስ ጸጋይ ብሸሞንተ ነጥቢ፡ ሲዶን ሃብቶም ብሽዱሽተ ነጥቢ ተመራሪሐን ኣለዋ። ብሓፈሻ ኣብዚ ክልተ መድረኽ ድማ፡ ብርኽቲ ተቐዳዳሚት ጋንታ ደቡብ ሚዛን ሃብተስላሰ በርቃዊ መጥቃዕቲ ብምኽፋት ንልዕሊ ክልተ ደቒቕ ጋግ ክተንጽፍ’ኳ እንተ ከኣለት፡ ዓባይ ጉጅለ ብዘካየደቶ ጻዕሪ ኣብ ኩርባ እምበይቶ ከባቢ ኣስቤኮ ውሒጣታ። እዚ ይኹን እምበር ስፖርታዊ ንጥፈታት እዚ ማእከል . . . ስፖርታዊ ንጥፈታት እዚ ማእከል . . . ንሂምቦል ብተመሳሳሊ 2ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ከተማታት ደቀምሓረ፡ መንደፈራን ጸሮናን ዝካየድ ዘሎ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ማእከል፡ ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ቀጺሉ። 3ብ0፡ ደምሒና ከኣ፡ ንእምባሶይራ 3ብ1 ስዒረንአን። ኣብ ጸሮና ኣብ ዝተኻየደ ጸወታታት ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ጋንታ ኣዳል ብደንደንን እምባሶይራን ብተመሳሳሊ 1ብ0 ክትሰዓር እንከላ፡ ደምሒና’ውን ብግሎብ ብተመሳሳሊ ውጽኢት ተሳዒራ። ኣብ ከተማ መንደፈራ ኣብ ዝተኻየደ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣኽራን ንመርከብና 3ብ1፡ ብሪጎን ንማይ ጸብሪ 2ብ1 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ጽንዓትን መረብን 0ብ0 ተፈላልየን። ብወገን ጋንታታት ደቂ ተባዕትዮ፡ ማይ ጸብሪ ንብሪጎን፡ ዑበል ንመርከብና ብተመሳሳሊ ውጽኢት 1ብ0 ኣብ ዝሰዓራሉ ጸወታ፡ መረብ ንጽንዓት 3ብ1 ረቲዓታ። ጋንታታት ምስ ሸሞንተ ብሉጻት ብምዃን ናብ ካልኣይ ዙር ንምሕላፍ ብርቱዕ ስፖርታዊ ምትህልላኽ ከርእያ ምጽንሐን ዝፍለጥ እዩ። በዚ መሰረት ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ኣብ ዝተኻየደ ግጥም ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ጋንታ ጎብየ ብናቕፋ 2ብ1 ከምኡ’ውን ብጋንታ ኪሎማ 2ብ0 ተረቲዓ። ዛራን ሂምቦልን ኣብ ዝገበራኦ ጸወታ ድማ፡ 1ብ1 ተፈላልየን። ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ፡ ኦማል ንግሎብ 3ብ0፡ ደምሒና ንእምባሶይራ 1ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኦማልን ደንደንን ድማ ብዘይ ሸቶ ተፈላልየን። ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኦማል ንግሎብ፡ ደምሒና ንእምባሶይራ 2ብ0፡ ኣዳል ከኣ፡ ንደንደን 2ብ1 ኣፋንየንአን። ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣኽራን ንመርከብና ከምኡ’ውን መረብ ንጽንዓት 2ብ0፡ 2ብ0፡ ማይጸብሪ ንብሪጎን 2ብ1 ብምስዓር ሰሰለስተ ነጥቢ ክወስዳ እንከለዋ፡ ብደቂ ተባዕትዮ ማይ ጸብሪ ንብሪጎን፡ መረብ ንጽንዓት፡ ዑበል ንመርከብና ብተመሳሳሊ ውጽኢት 3ብ0 ከምዝሰዓረአን፡ ሓበሬታን ጐስጓስን እዚ ማእከል ሓቢሩ። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ፡ ደንደን ንኣዳል ከምኡ’ውን ኦማል ንግሎብ ብተመሳሳሊ ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ፡ ሂምቦል ንሮዝመ 2ብ1፡ ሂላል ንኪሎማ ከምኡ’ውን ዛራ ግዚያዊ ኣሰልጣኒ ማንቸስተር ዩናይትድ ማይክል ካሪክ፡ ወነንቲን ቦርድን ናይዛ ክለብ፡ ገና ካልኦት ሕጹያት ኣሰልጠንቲ የቋምቱ ምህላዎም ብምጥቃስ፡ ወነንታ ምስታ ክለብ ብቐዋምነት ንኸስርሕዎ ዘካየድዎ ዝኾነ ተበግሶ ይኹን ዘረባ ከምዘየለ ገሊጹ። ዩናይትድ ንኣሞሪን ድሕሪ ምፍናዋ ንካሪክ ብግዝያውነት ክመርሓ ካብ ትመርጾ ንደሓር፡ እዛ ጋንታ ሱር በተኻዊ ለውጢ ከተንጸባርቕ ክኢላ ምህላዋ ይሕበር።


ኣዱሊስን ተስፋን ሰሓቢ ጸወታ ኣንጸባሪቐን ኣዱሊስን ተስፋን ሰሓቢ ጸወታ ኣንጸባሪቐን ብምኽንያት 8 መጋቢት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝካየድ ዘሎ ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ሰንበት’ውን ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ኣሰላሲሉ። ፈለማ ናይ ሳልሳይ ዲቪዥን ጋንታታት ባሕቲ መስከረምን ደምበ ሰምበልን ተጻዊተን። ኣብ ፈላመይቲ ሴት ደምበ ሰምበል 25ብ23 ክትስዕር እንከላ፡ ኣብ ዝሰዓበት ሴት ግን ባሕቲ መስከረም 25ብ18 ብምዕዋታ፡ ናብ ሳልሳይቲን መዛዘሚትን ሴት ኣምርሓ። ደምበ ሰምበል ድማ፡ 15ብ12 ብምዕዋታ፡ ብድምር 2ብ1 ስዒራ ናብ ዝቕጽል መድረኽ ሓሊፋ። ካሪክ ኣብ ግጥማት ፕሪመር ሊግ ንዩናይትድ መሪሑ ኣብ ዘካየዶ 10 ጸወታታት 23 ነጥቢ ብምውህላሉ ነታ ጋንታ ምስ ቀዳሞት ሰለስተ ክሰርዓ ክኢሉ እዩ። ካልኣይ ጸወታ፡ ንጋንታታት ካልኣይ ዲቪዥን ደቂ ኣንስትዮ ንስሪን ኣዱሊስን ዘራኸበ ነይሩ። ኣዱሊስ ብሉጽ ብቕዓት ብምርኣይ ኣከታቲላ 25ብ18 25ብ15 ስዒራ፡ ናብ ዝቕጽል ግጥም ኣማዕዲያ ኣላ። ማንቸስተር ዩናይትድ ናብ ሻምፕዮንስ ሊግ ስዒቡ ግጥማት ጋንታታት ካልኣይ ዲቪዥን ደቂ ተባዕትዮ ተኻይዱ። እቲ ግጥም ነታ ብኣማኑኤል ሃብተገብርኤል እትስልጥን ኣዱሊስን ከምኡ’ውን ብማትሶላ ኣስመሮም እትእለ ማይ ተስፋን ዘራኸበ ነይሩ። ኣዱሊስ ንቐዳማይ ሴት 25ብ19 ክትዕወተላ እንከላ፡ ተጻወትቲ ማይ ተስፋ ኣብ ካልኣይ ሴት ጌጋኦም ብምእራም ተወሃሂዶም ብምቕራብ 25ብ23 ተዓዊቶም። ኣብ መወዳእታ ሳልሳይ ሴት ክልቲአን ጋንታታት ናይ ዘይተሰዓርነት መንፈስ እናኣርኣያ ኣብ ሓያል ጻዕሪ ተጸሚደን። ብሉጽ ናይ ምጥቃዕን ምክልኻልን ምንቅስቓሳት’ውን ኣርእየን። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ኣዱሊስ 16ብ14 ብምዕዋታ፡ ብድምር 2ብ1 ስዒራ ናብ ዝስዕብ መድረኽ ሰጊራ። ብርሃነ ናይ ደንደንን ሲዶን ሃብቶም ናይ ሰራይር ሳዋን ድማ ብሸውዓተን፡ ብ10ን ካልኢታት ድሒረን ይስዕባኣ። ብጋንታ ደንደን ብ12 ሰዓት፡ 13 ደቒቕን 41 ካልኢትን ቀዳመይቲ ኮይና ትመርሕ ኣላ። ጋንታ ደቡብ ብሓደ ካልኢት፡ ሰራይር ሳዋ ብ30 ካልኢት ተፈልየን ይኽተለኣ። ሳልሳይ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል፡ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ሰዓታት ቅ.ቐ፡ ካብ ኣስመራ እንዳ ክርቢት ተበጊስካ ዓዲ- ተከሌዛን በጺሓካ ናይ ምምላስ ናይ 80 ኪሎሜተር ውድድር ክሽፍን እዩ። ፍስሃየ ብ4 ሰዓት፡ 04 ደቒቕን 10 ካልኢትን ንብጫ ናይ ግዜ ማልያ ለቢሳታ ኣላ። ሮዚና ከረን - ሊግ ዓንሰባ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ቀጺሉ ከረን - ሊግ ዓንሰባ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ቀጺሉ ካልኣይ ዙር ሊግ ዓንሰባ፡ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ስታድዩም ከረን ቀጺሉ ውዒሉ። ነይሩ። ኣብቲ ዕለት ናይ ዘይተሰዓርነት ጋንታ ምም/ከባቢ 04 ክቕጽል እንከሎ፡ ምም/ከባቢ 03 ድማ ናብ ዓወት ተመሊሳ። ጋንታታት ምም/ከባቢ 05ን 06 ግና ስዕረት ተሰኪመን። ኣብቲ መዓልቲ ጋንታ ዓንሰባ ንጋሽ ዓዲማ ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ፡ 3ብ0 ተዓዊታ። ዓንሰባ፡ ኣብ ቀዳማይ እብረ ካብ ኣይመን ጣህር፡ ኣብ ካልኣይ እብረ’ውን ኣይመን ሸቶ ክደግም እንከሎ፡ ዮውሃና ንሳልሰይቲ ሸቶ ኣቑጺሩዋ። ኣይመን ድማ፡ ናይቲ ግጥም ብሉጽ ተጻዋታይ ተባሂሉ። ፈለማ ጋንታታት ምምሕዳራት ከባቢ 04ን 05ን ተጻዊተን። ኣብ ቅድሚ ዕረፍቲ ዝተራእየ ሸቶ ኣይነበረን። ድሕሪ ዕረፍቲ ግና፡ ምም/ከባቢ 04 ብመገዲ ፊዮሪ ምሕረትኣብ ዝረኸበታ እንኮ ሸቶ 1ብ0 ተዓዊታ፡ ናይ ዘይተሰዓርነት ጉዕዞኣ ቀጺላቶ። ስዒበን ደረጃአን ንምምሕያሽ ጋንታታት ደንደን ኣልሳሕል ተጻዊተን። ደንደን ካብ ተጻወትታ ተመስገን ህብትዝጊ ክልተ ሸቶ፡ ባህራን ጀማልን ነቢል ኣሕመድን ድማ ነፍሲ ወከፎም ሓሓንቲ ሸቶታት ኣቑጺሮሙላ፡ ብገፊሕ 4ብ1 ተዓዊታ ርእሳ ኣቕኒዓ ወጺኣ። ግጥም ጋንታታት ምምሕዳራት ከባቢ 06ን 03ን ስዒቡ ተኻይዱ። ምምሕዳር ከባቢ 03 ካብ መጀመርታ ናይ’ቲ ጸወታ ብዘርኣየቶ ጽቡቕ ምንቅስቓስ፡ ኣብ ልዕሊ’ታ መተሃላልኽታ ዝኾነት ምም/ከባቢ 06 ናይ 5ብ1 ገፊሕ ዓወት ኣመዝጊባ። ብዘይካ’ዚ፡ ሻምፕዮን ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ’ውን ዝተፈላለዩ ግጥማት ኣሰላሲሉ


ተሳትፎኣ ምስ ተውሕስ፡ ሓለፍቲ ናይታ ክለብ ክንዮ ካሪክ ንካልእ ኣሰልጣኒ ከቋምቱ ምፍታን ከቢድ ክኸውን ከምዝኽእል ስካይ ስፖርት ኣብ መርበቡ ኣስፊሩ። ካሪክ በዚ ሒዝዎ ዘሎ ገስጋስ እንተ ቐጺሉ፡ ማንቸስተር ልዕሊ ካሪክ ዝሕረ ኣሰልጣኒ ክትቆጽር ኣድላይነት ኣይክህልዎን እዩ። እዚ ይኹን እምበር ካሪክ ኣብዛ ጋንታ ብቀዋምነት ከይቍጸር ዘጠንቅቑ ናይ ቅድም ተጻወትቲ ናይ’ዛ ክለብ ዝርከብዎም ሓያሎ ክኢላታት ኣለዉ። በጺሓቶን ዘላ ደረጃ ብቕዓት ዝነኣድ ምዃኑ ዝገለጸ ስካይ ስፖርት፡ ኣብዚ ወሳኒ መድረኽ ካልእ ኣሰልጣኒ ንምቝጻር ክትጓየ ግዜኡ ከም ዘይኮነ ሓተሓሳሲቡ። ካሪክ መዝነት ናይ’ዛ ጋንታ ካብ ዝተረከበሉ፡ ዓበይቲ ዓወታት ክሓፍስን፡ ንደረጃ ማንቸስተር ከበርኽን ብምኽኣሉ፡ ስሙ ምስቶም ብቐዋምነት መዝነት ምስልጣን ክወሃቦም ዝኽእሉ ብሉጻት ኣሰልጠንቲ ብዘይ ምጥቃሱ እዩ፡ ኣብ ልዕሊ ወነንቲን ቦርድን ናይ’ዛ ጋንታ ዘይዕግበቱ ክገልጽ ዝስማዕ ዘሎ። ንዩናይትድ ከሰልጥኑ ብቐዳምነት ካብ ዝጥቀሱ ቶማስ ቱቸልን ካርሎ ኣንቸሎቲን ምስ ሃገራውያን ጋንታታት እንግሊዝን ብራዚልን ዘለዎም ውዕል ብምንውሖም፡ ካሪክ ኣብ ኦልድትራፎርድ ናይ ምቕጻል ተኽእሎኡ ርሒብ ዕድል ክህልዎ ከምዝኽእል ይሕበር። ዩናይትድ ኣብዚ ዓመተ ስፖርት ብእተርእዮ ዘላ ብርቂ ጸወታ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ናይ ምስላፍ ዕድላ 85.57 ሚእታዊት በጺሑ ከም ዘሎ ንትንቢታት ኦፕታ ብምውካስ ስካይ ስፖርት ሓቢሩ። እዛ ጋንታ ተርእዮን ዩናይትድ ካልእ ኣሰልጣኒ ናይ ምቝጻር መደብ እንተ ዝህልዋ፡ ካብ ካሪክ ዝሓሸ ናይ ምስልጣን ተመኩሮን ቁመናን ንዘለዎም ኣሰልጠንቲ ክሳብ ሎሚ ዓይና ኣይምሓሰየትሎምን። ኮይኑ ግና ካሪክ ክሳብ ዝኾነ ዝኸውን ዓቕሊ ገይሩ ክጽበ ከም ዘለዎ ዝተፈላለዩ ክኢላታት ናይ’ቲ ዓውዲ ይመኽሩ። 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.176


ቬትናምን ሩስያን፡ ኣብ ቬትናም መመንጨዊ ኑክለስያዊ ሓይሊ ኤለክትሪክ ንምህናጽ ስምምዕ ከም ዝኸተማ ተሓቢሩ። ዘለዋ ሃገራት፡ ዝጸረየን ዝያዳ ዘተኣማምንን ጸዓት ንምርካብ ናብ ኑክለስያዊ ሓይሊ ኤለክትሪክ የቋምታ ከም ዘለዋ ይሕበር። ጸዓት ፋቲሕ ቢሮል ንማዕከናት ዜና ኣውስትራልያ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፡ “መብዛሕትና፡ ኣብ ሰብዓታት ዘጋጠመ ክልተ ተኸታተልቲ ቅልውላዋት ነዳዲ ንዝክሮ ኢና። ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቅልውላው፡ ዓለምና ኣብ መዓልቲ 10 ሚልዮን በርሚል ነዳዲ ከሲራ እያ፡” ክብል ሓቢሩ። እዚ ዝተገልጸ፡ ቬትናም፡ ልቀት በከልቲ ጋዛት ንምግታእ፡ ውሕስነት ጸዓት ንምዕባይ ውጥናት ኑክለስያዊ ሓይሊ ዳግማይ ኣብ ትሕንጽጸሉ ዘላ እዋን እዩ። ቬትናምን ሩስያን፡ ነቲ ካብ 1950 ኣብ ግዜ ዝሑል ኲናት ዝጀመረ ዝምድናአን ዓቂበን ዝጸንሓ ኮይነን፡ ቁጠባዊ ምትእስሳረን ግን ልኡም ኮይኑ ይቕጽል ከም ዘሎ ይግለጽ። እቲ ስምምዕ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ቬትናም ፊም ሚን ቺን ናብ ሩስያ ኣምሪሑ ምስ ሩስያዊ መዘናኡ ሚካኤል ሚሹስቲን ኣብ ዘካየዶ ርክብ እዩ ተበጺሑ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኲናት ማእከላይ ምብራቕ፡ ካብቲ ኣብ ሰብዓታት ዘጋጠመ ከምኡ’ውን ኣብ 2022 ኲናት ዩክሬን ድሕሪ ምኽሳቱ ዝተራእየ ጽልዋታት፡ ዝኸፍአ ቅልውላው ጸዓት ከስዕብ ይኽእል እዩ ተባሂሉ። ወሲኹ ድማ፡ ብሓደ ኣገዳሲ መስመር መጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፍ ነዳድን ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ብእገዳ ኢራን ተዓጽዩ ብምህላዉ፡ ዝኾነት ሃገር ካብ ሳዕቤናት ጸዓት ናይ’ቲ ቅልውላው ናጻ ከም ዘይትኸውን ኣረዲኡ። ኣብ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ዓለማዊ ሕጽረት ጸዓት ካብ ዘበገስ ንደሓር፡ ስክፍታታት ውሕስነት ጸዓት ኣተሓሳሳቢ እናኾነ መጺኡ ኣሎ። በዚ ድማ፡ ኣብ መላእ ደቡባዊ ምብራቕ ኤስያ ቅልጡፍ ቁጠባዊ ዕብየት ዘመዝግባ ፈጻሚ ዳይረክተር ኣህጉራዊ ትካል


ኣቪቭ ዓቢ ዕንወት ክወርድ እንከሎ፡ 4 ሰባት ድማ ኣካላዊ ጉድኣት ከም ዝወረዶም ተሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ መሓመድ ባቄር ዞልቃድር፡ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብመጥቃዕቲ እስራኤል ዝተቐትለ ዓሊ ላሪጃኒ ተኪኡ ሓላፊ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ኢራን ኮይኑ ተመሪጹ ኣሎ። ዋላ’ኳ እታ ንኣመሪካን ኢራንን ክትሽምግል ዕድል ረኺባ ዝነበረት ዖማን፡ ኣብ ኑክለስያዊ ዝርርብ ክልተአን ንሃገራት ርኡይ ምዕባለ ከም ዝተራእየ እንተ ገለጸት፡ ኣመሪካን እስራኤልን ግን ብ28 ለካቲት ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ብምኽፋት ነቲ ዝርርብ ከም ዝኾለፋኦ ይፍለጥ። ኢራን፡ ትማሊ ሰሉስ ማዕበላዊ ሚሳይላት ናብ እስራኤል ከም ዝተኮሰት ተገሊጹ። ስምምዕ ንምብጻሕ ድልውነት ዘለዎ ከም ዝመስል፡ እንተኾነ ኢራን ኣብ ዝኾነ ሓድሽ ዙርያ ዝርርብ ምስ ጠለባት ኣመሪካ ክትሰማማዕ እትኽእለሉ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ ምዃኑ ገሊጾም። ኢራን ነቲ ሚሳይላት ዝተኮሰት፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ነቲ ሕጂ ናብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ልሒሙ ዘሎ ብመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝፈለመ ኲናት ደው ንምባል ዝዓለመ ኣዝዩ ጽቡቕን ውጽኢታውን ዝርርብ ምስ መንግስቲ ኢራን ከም ዝተኻየደ ድሕሪ ምግላጹ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ እዩ። ትራምፕ፡ ትማሊ ሰኑይ ምስ ኢራን ዝርርብ ከም ዘካየደ ዝገልጽ ሓበሬታ ኣብ’ቲ ባዕሉ ዝውንኖ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ትሩዝ ሶሻል’ እኳ እንተ ዘርግሐ፡ ኢራን ግን ክሳብ ሕጂ ዝኾነ ዝርርብ ከም ዘይተኻየደ’ያ ገሊጻ። ካብ ሽዑ ጀሚራ፡ ኢራን ወተሃደራዊ መደበራት ኣመሪካ ንዘአንግዳ ሃገራት እቲ ዞባ ከም ዘጥቀዐትን፡ ነቲ ነዳድን ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ዓለምና ዝመሓላለፈሉ መጻብቦ ሆርሙዝ ድማ ከም ዝዓጸወቶን ኣይርሳዕን። ሰለስተ ስሞም ክግለጽ ዘይደለዩ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን እስራኤል፡ ትራምፕ ኣብ በቲ ኢራን ናብ እስራኤል ዝተኮሰቶ ሚሳይላት፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ከተማ ተል


ኣውስትራልያን ሕብረት ኤውሮጳን፡ ድሕሪ ናይ ሸሞንተ ዓመታት ዝርርብ ስፍሕ ዝበለ ስምምዕ ናጻ ንግዲ ንምትግባር ከም እተሰማምዓ ተሓቢሩ። እቲ ኣብ ካንቤራ ዝተኸተመ ስምምዕ ናይ ኣስታት 10 ቢልዮን ዶላር ኣውስትራልያ ዝግመት ኮይኑ፡ ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣውስትራልያን ፕረዚደንት ኮሚሽን ሕ/ኤውሮጳን ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን “ናይ ሓባር ዓወት” ተባሂሉ ተገሊጹ’ሎ። እቲ ስምምዕ፡ ኣብ’ዛ ብዕምቆት ትቕየር ዘላ ዓለም ኣብ ሓባራዊ ጽንዓት ትኹረት ዝገበረ ምዃኑ ድማ ገሊጾም። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ኣብ ንግዲ ዝኽፈል ኩሉ ቀረጽ ንምእላይ፡ ኣብ ምክልኻልን ወሳኒ ማዕድናትን ድማ ምትሕብባር ንምዕባይ ተሰማሚዖም ኣለዉ። እቲ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ካንቤራ ዝተበጽሐ ስምምዕ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ብቕልጡፍ ዝቀያየር ዘሎ ጂኦፖለቲካዊ ኣቀማምጣን ተለዋዋጢ ባህሪ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ዓለምለኻዊ ንግዳዊ ርክባቱ ንምምሕያሽ ኢሉ ዝኸተሞ እዩ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጊደና ሓርነት ቁ.93፡ ጥቓ መገዲ ኣየር ኤርትራ 120491 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ቤት መሽጣ መድሃኒት ኣስመራ 25/03/2026


ንዘይተፈልጡ ሰባት ይቕጽል ከም ዘሎ ተገሊጹ። ሓንቲ ወተሃደራዊት ነፋሪት ኮሎምብያ ክትብገስ ከላ ብዘጋጠማ ሓደጋ፡ 66 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን’ታ ሃገር ገሊጹ። እቲ ሓደጋ፡ እታ ነፋሪት ካብ ፑርቶ ለጉይዛሞ ማለት ካብ’ቲ ምስ ፔሩ ዘዳውብ ከባቢታት ኣብ እትብገሰሉ ዝነበረት እዋን ከም ዘጋጠመ፡ ሚኒስተር ምክልኻል ፔድሮ ሳንቸዝ ብማሕበራዊ መራኸቢ ኤክስ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኣረዲኡ። እታ ‘ሄርኩለስ ሲ-130’ ዝዓይነታ ነፋሪት፡ 11 ኣባላት ሓይሊ ኣየር ዝርከብዎም 115 ኣባላት ሰራዊትን ክልተ ኣባላት ሃገራዊ ፖሊስን ኣሳፊራ ምንባራ ተሓቢሩ። እታ ነፋሪት፡ ክትብገስ ከላ ቴክኒካዊ ሓደጋ እኳ እንተ ኣጋጠማ፡ ነተጒቲ ጽዒና ብምንባራ ግና እቲ ሓደጋ ከም ዝተጋደደ እዩ ዝሕበር። ቁጽሪ ግዳያት፡ ካብቲ ኣቐዲሙ ሰብ መዚ’ታ ሃገር ዝሃብዎ ኣሃዝ ዳርጋ ብዕጽፊ ዝዛይድ ኮይኑ፡ ኣብ’ቲ ሓደጋ ዘጋጠመሉ ቦታ ዝካየድ ዘሎ ምድላይ ደሃዮም


ክልተአን ሃገራት፡ ንሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ኣብ እተካይዶ ዘላ ኲናት ደገፍ ዝገበራን፡ ንፖሊሲ ምዕራባውያን ሃገራት ብትሪ ዝቃወማን ምዃነን ይፍለጥ። ፕረዚደንት ቤላሩስ ኣሌክሳንደር ሉካሸንኮ፡ ሎሚ ረቡዕ ናብ ሰሜን ኮርያ ክገይሽ ምዃኑ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ትማሊ ሰሉስ ሓቢረን። ወተሃደራት ሩስያ ኣብ ለካቲት 2022 ንመሬት ቤላሩስ ተጠቒሞም ኣብ ልዕሊ ዩክሬን መጥቃዕቲ ክጅምሩ እንከለዉ፡ ሰሜን ኮርያ ድማ ኣብ ጎድኒ ሰራዊት ሩስያ ኮይኖም ዝዋግኡ ኣሽሓት ወተሃደራት ልኢኻ ምንባራ ይዝከር። መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን፡ ክልተኣዊ ምትሕብባር ሃገሩን ኢአላሩስን ንምሕያል ንሉካሸንኮ ንኽልተ መዓልታት ዝጸንሕ ወግዓዊ ዑደት ከካይድ ከም ዝዓደሞ፡ እተን ማዕከናት ዜና ወሲኸን ኣረዲአን።


ታሪኽ ናብ ወለዶታት ብዝግባእ ንኽመሓላለፍ፡ ብጀጋኑ ሰብ ውዕሎ ክዝንቶ ከምዝግባእ፡ ህዝብን ተመሃሮን ምምሕዳር ከባቢ ሊበና - ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ገሊጾም። መስዋእትን፡ ኣብ’ቲ ግንባር ብዝነበሩ ገዳይም ተጋደልቲ ተዘንትዩ። ተስፋሃንስ ብግደኡ፡ ከም’ዚ ዝበለ ዑደት ዓሚቚ ትርጉም ስለዘለዎ፡ ቀጻሊ ክውደብ ከምዘድሊ ኣዘኻኺሩ።


ኣብ ከተማ ኣስመራ ዝርከብ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ፡ ናይ ሓበላ ጸገም ንዘለዎም ዜጋታት መጥባሕቲ እዚ ብመልክዕ ወፍሪ ዝዕመም ዘሎ መደብ፡ ካብ ሎሚ 25 መጋቢት ክሳብ ዝመጽእ ቀዳም 28 መጋቢት ከምዝቕጽል፡ ካብ’ቲ ሆስፒታል ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣፍሊጡ። እቲ መጥባሕቲ፡ ኣቐዲሙ ብዝተገብረ መርመራታት፡ ቈጸራ ንዝነበሮም ተሓከምቲ ዝካየድ ዘሎ ኮይኑ፡ ሓበሬታ ረኺቦም ኣብ’ዚ ዝተጠቕሰ ዕለታት ካብ ዞባታት ንዝመጹ ዜጋታት’ውን እቲ ኣገልግሎት ከምዝወሃብ፡ እቲ ሓበሬታ የነጽር። እዚ ንኣርባዕተ መዓልታት ዝቕጽል መጥባሕቲ ሓበላ ዓይኒ፡ ብኤርትራውያን ክኢላታት ይሰላሰል ከምዘሎን ኣስታት 400 ዜጋታት ክሽፍን ትጽቢት ከምዝግበር ተፈሊጡ። ኣቐዲሙ፡ ተመሳሳሊ መጥባሕቲ ኣብ ንኡስ ዞባታት ናቕፋ፡ ተሰነይ፡ ባረንቱ፡ ኣፍዓበት፡ ሰንዓፈ፡ ከረን፡ ኣቑርደትን ዓዲ- ቐይሕን ከምእተኻየደ ዝዝከር’ዩ። ንሳቶም ነዚ ዝገለጹ፡ ምስ ኣባላት ማሕበር ምትሕግጋዝ ክፍለ-ሰራዊት 96 ነበር ብምዃን፡ ብ22 መጋቢት ናብ ታሪኻዊ ድፋዓትን መረርቲ ውግኣት ዝተኻየደሎም ከባቢታትን ጀንገሬን ዑደት ኣብ ዝገበሩሉ እዋን’ዩ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ድሕሪ ምፍራስ ግንባር ናደው እዝን ምሕራር ከተማ ኣፍዓበትን ኣብ 1988 ከተማ ከረን ንምሓዝ ብዛዕባ ዝተኻየደ ምርብራብን መረርቲ ውግኣትን ዝተኸፍለ ኣብ ሓወልቲ ሰማእታትን ድፋዓት ጀንገሬንን ኣብ ዝተገብረ ናይ ዝኽሪ መደብ ዝተረኽበት ኣመሓዳሪት ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ወ/ሮ ኣምና ሓጅ፡ እቲ ከባቢ ረዚን ታሪኽ ብደም ዝተጻሕፎ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እዚን ካልእን ታሪኽ ጅግንነትን ተወፋይነትን ብሰብ ውዕሎ ንሓደስቲ ወለዶታት ክግለጽ ከሎ፡ ዝያዳ ርዝነት ስለዝህልዎ ብኣተኩሮ ክስራሓሉ ተላብያ። ኣቦ-መንበር ማሕበር ምትሕግጋዝ ክፍለ- ሰራዊት 96 ነበር ሌተናል ኮሎኔል ረዘነ ኣዛዚ ብርጌድ 49 ናይ ክፍለ-ሰራዊት 96 ዝነበረ ኮሎኔል ኣሕመድ ዑስማን ፍሩጅ፡ ከምኡ’ውን ኣዘዝቲ ቦጦሎኒታት ናይ’ታ ብርጌድ ዝነበሩ ኮሎኔል መንግስትኣብ ነጋሲ (ወዲ ጎቦዛይ)ን ኮሎኔል ኣፍወርቂ ተስፋስላሴን በብወገኖም፡ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ጥምጥም ኣዝዩ በዳሂ ከምዝነበረ ብምሕባር፡ ንዕላማ ናይ’ቲ ብ11 ግንቦት 1988 ዝተኻየደ ውግእን ኣብኡ ዝተራእየ ጅግንነትን ብሰፊሑ ገሊጾም።


ኣብ ንኡስ ዞባ ከርከበት - ገማግም ሩባታት ባርካን ሳዋን ኣብ ልምዓት ኣሕምልትን ፍረታትን ዝተዋፈሩ ሓረስቶት፡ ምህርቶም ኣዕብዮም ጠለባት ከባቢኦምን ክንዮኡን ንምምላእ ኣበርቲዖም ኣብ ዝሰርሑሉ ዘለዉ እዋን፡ ምስ ጻዕሮምን ዕላማኦምን ዝዳረግ ደግፍ ክገብረሎም ሓቲቶም። ንኡስ ዞባኦም ንመስኖኣዊ ሕርሻ ምቹእ ምዃኑ ዝሓበሩ’ቶም ሓረስቶት፡ ብዝገበርዎ ፈተነን ዘካይድዎ ዘለዉ ጻዕርን፡ ዝተፈላለየ ኣሕምልትን ጣፍን ብምልማዕ ኣብ ዕዳጋታት የቕርቡን ናይ ስራሕ ባይታ ይፈጥሩን ከምዘለዉ ብምግላጽ፡ ብሰንኪ ክራይ መሬት ዝስዕብ ትሑት ኣፍራይነት ዘወግድን ሕጋዊ መስርሕ መዓላን ተጠቃምነትን መሬት ክኽተሉ ዝሕግዝን ስጉምቲ ክውሰድ ተላብዮም። ሽቕለት ዕድል ኣብ ምፍጣር ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ይገብሩ ከምዘለዉ፣ ቁጽሪ ኣልማዕቲ ድማ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ይዓቢ ብምህላዉ፡ ንዝቐርብ ሕቶታት ዝምልስን ኣፍራይትነት ዘተባብዕን ስጉምቲ ከምዘድሊ ኣተሓሳሲቡ። ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ኣቶ ነገደ ገብረኣብ ድማ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣብ ድምያት፡ ቲፋየት፡ ማኬትን ከጀላይን ዝበሃል ከባቢታት ኣስታት 650 ሄክታር ዝስፍሓቱ 43 ጀራዲን ከምዝርከብ ብምጥቃስ፡ ምስ ዘሎ ናይ ምልማዕ ጠለባት ብተዓጻጻፊ ከምዝዓቢ ዘለዎ ጽኑዕ እምነት ገሊጹ። ኣብ ንኡስ ዞባ ጾሮና፡ ብውህደት ህዝቢን ኣካላት መንግስትን ኣብ 16 ምምሕዳራት ከባቢ ዝተተግበረ መደባት ልምዓት ውጽኢታዊ ምንባሩ፡ ግዝያዊ ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ሃይለ መንገሻ ሓቢሩ። ኣብ ሓውሲ ከተማ ጸሮና ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ፡ ኣቶ ሃይለ፡ ነበርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ብቐንዱ ኣብ ምትካል ዓንድታትን ምዝርጋሕ መስመራትን ኣገልግሎት ኤለክትሪክ፡ ህንጸት መጸበዪ ነፍሰ-ጾራትን ትሕተ-ቅርጺ መስመር ኤሪ-ቴልን፡ ምጽጋን ዝተበላሸወ ጽርግያታት፡ ከምኡ’ውን ምምላእ ሕጽረታት ትካላት ትምህርትን ምሕጋዝ ጽጉማት ስድራቤታትን ዓቢ ኣበርክቶ ከምዝገበሩ ገሊጹ። ኣቶ ሃይለ ኣብ መወዳእታ፡ ተዋዲዱ ዝርከብ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት በብመድረኹ ንምምዕባሉን ንምስፍሑን ተበግሶ ኮም ክዓዝዝ ብምዝኽኻር፡ መደባት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ቅድሚ ምእታው ክራማት ክትግበር ጸዊዑ። ተሳተፍቲ ብግደኦም፡ ኣብ ትካላት ጥዕና ዝርአ ሕጽረት መድሃኒት ክማላእ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ግዜ ማሕረስ እኹላት ትራክተራት ክዋፈራ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ነበርቲ ሓውሲ ከተማ ጸሮና፡ ን55 ጽጉማት ስድራቤታት ናይ እኽሊ ደገፍ ከምዝገበሩ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ።


ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት ኣቶ ገብረልኡል ዮውሃንስ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ዝርከቡ ኣልማዕቲ ጀራዲን ቀረብ ኣሕምልቲ ኣብ ምርግጋጽ ኮነ ናይ እቶም ሓረስቶት ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ከርከበት ንዝርከብ ብልጫታት መስኖኣዊ ሕርሻ ብግቡእ መዝሚዞም ኣብ ረብሓኦምን ረብሓ ሕብረተሰቦምን ንምውዓል ዘካይድዎ ዘለዉ ጻዕሪ ሸቶኡ ንኽወቅዕ፡ ሞያውን ካልእን ደገፍ ክግበረሎምን ከልምዑሉ ዝኽእሉ መሬት ክወሃቦምን ተማሕጺኖም። ነበርቲ ሓውሲ-ከተማ ኦምሓጀር፡ ኣብ መገሃጫታት ኣድማዒ ንጥፈታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን የካይዱ ኣለዉ። ክኢላ ምዕቃብ ማይን ሓመድን ኣቶ ተኽለማርያም ዘሚካኤል ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ፍትሒ 250 ሄክታር መገሃጫ ንምዝላይ፡ ህዝቢ ኣብ ሰሙን ክልተ መዓልቲ ይወፍር ኣቶ ተኽለማርያም ኣስዒቡ፡ ብፍግረ መሬት ዝተሃስየ መሬት ንምፍዋስ ልዕሊ 600 ጎዳጉዲ ከምእተዃዕተ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሓምለ ብወፍሪ ተመሃሮ ንልምዓት ኣግራብ ክትከሎ ምዃኑ ሓቢሩ። ሓላፊት ሃማደኤ ሓውሲ- ከተማ ኦምሓጀር ወ/ሮ ዮርዳኖስ ገብረእግዚኣብሄር ብወገና፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ’ቲ ስራሕን ማዕረ- ማዕሪኡ ዝተሰላሰለ ምዝርጋሕ መስመር ማይን ልዑል ከምዝነበረ ኣብሪሃ። ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ፍትሒ ኣቶ ወልደሚካኤል ኪዳነ ብግደኡ፡ ሎሚ ዓመት ዝዕመም ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን፡ እቲ 70 ሚእታዊት ኣብ መገሃጫታት ከምዝትግበር ገሊጹ።


ኣብ ማእከል ጥዕና ተሰነይ ዝወሃብ ዘሎ ኣገልግሎት ሕክምና ዓይኒ፡ ንነበርቲ እፎይታ ከምዝፈጠረሎም ሞያውያን ገሊጾም። እኹል ቀረብ መድሃኒትን ንዘጋጥም ናይ ዓይኒ ጸገማት ንምፍዋስ እኹል ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ልዕሊ ዓቕሞም ንዝኾነ ናብ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ከምዝልእኽዎ ኣፍሊጡ። ሓላፊ ናይ’ታ ማእከል ጥዕና ኣቶ በርሀ ሓድጉ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ሕክምና ዓይኒ ኣብ 2016 ከምዝጀመረ፡ እዚ ድማ ነበርቲ ተሰነይን ጎልጅን ቅልጡፍ ረድኤት ኣብ ርእሲ ምርካቦም፡ ናብ ካልኦት ዓበይቲ ከተማታት ንምኻድ ዝነበሮም ሃልኪ ግዜን ወጻኢታትን ከምዘድሓነ ሓቢሩ። ክኢላ ሕክምና ዓይኒ መንእሰይ ሃብቶም ክፍለ ብወገኑ፡ ኣብ’ታ ትካል - መርመራ ዓይኒ፡ ቀዳማይ ረድኤት፡ ቀሊል መጥባሕቲ፡ ምድላው መነጽር ዓይኒን ምዕዳል መድሃኒትን ከምዝወሃብ ብምግላጽ፡ ዜጋታት ኣብ ዓመት እንተወሓደ ሓደ ግዜ ኩነታት ዓይኖም ክፈልጡ መርመራ ከካይዱ ኣብ’ታ ትካል ዘሎ ክኢላዊ ዓቕምን


ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ፡ ኣባላት መነባብሮኦም ብምምሕያሽ ነብሶም ክኽእሉ ብዘካይዶ ዘሎ ጻዕሪ፡ ብ18ን ብ21ን መጋቢት ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣስማጥን ከረንን ን24 ኣባላቱ ኣስታት 300 ሽሕ ናቕፋ ብመልክዕ ልቓሕ ብምሃብ ንስራሕ ኣበጊሱ። ን9 ኣብ መፍረ ጥሪት ክነጥፉ ዝመረጹ ኣባላት 90 ሽሕ ናቕፋ፣ ኣብ ከተማ ከረን ድማ ንመማዕበሊ ብ15 ጥርኑፋት ኣባላት ዝውነን ትካል ሕብስትን ቤት-ምግብን መስተን 200 ሽሕ ናቕፋ ተዓዲሉ። ማሕበር ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እቶም ኣባላት ኣሰር ናይቶም ኣቐዲሞም ሰሪሖም ነብሶም ዝኸኣሉ ንምስዓብ፡ ኣበርቲዖም ክሰርሑ ተላብዩ። ኣባላት ብግደኦም፡ ኣበርክቶ ማሕበር ኣብ ምድጋፍ ኣባላቱ እናዓበየ ይመጽእ ምህላዉ ዘተባብዕ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ብዝለዓለ ክስራሓሉ ተማሕጺኖም። ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር ኣቶ ሽምወለ ወልደገርጊስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምዕዳል ልቓሕ ካብ ቀንዲ መደባት በዚ መሰረት፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣስማጥ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ዞባ ዓንሰባ፡ ኣብ 2025 ን90 ኣባላቱ ልዕሊ 1.1 ሚልዮን ናቕፋ ልቓሕ ከምዝዓደለ ዝፍለጥ’ዩ።


ዓለማዊ መዓልቲ ዳውንሲንድሮም፡ “ኣንጻር ጽምዋ ብሓደ ንኹን” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ብ22 መጋቢት ኣብ ፎሮ ተዘኪራ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንኡስ ዞባ ፎሮ ኣቶ ዘርእዝጊ ነማርያ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ዜጋታትን ኣለይቶምን ግዳይ ግጉይ ኣመለኻኽታ ከይኰኑ፡ ማሕበር


ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ብህዝብን መንግስትን ኣብ ዝሰላሰል ዘሎ ልምዓታዊ መደባት ዘተኰረ ርክብ፡ ብ22 መጋቢት ምስ ኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ኣነባበርቲ ዓዲ፡ መራሕቲ ጉጀለን ወከልቲ ህዝብን ምምሕዳራት ከባቢ ዓዲ ፈለስቲ፡ ዓዲ ናህባይ፡ ማይ ድማ፡ ጉላ ኣሕፈራን ጣላን ዝተጠርነፋ 10 ዓድታት ተኻዪዱ።


ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል እቲ ዘተ፡ ብምትሕብባር ህዝብን መንግስትን ኣብ ዝስራሕ ዘሎ ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር


ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣርባሕቲ ንህቢ ንኡስ ዞባ ዓዲተከሌዛን፡ ብዝተገብረሎም ናይ ስልጠናን ንዋትን ሓገዝ፡ ጋብላዊ ቆፎታት ኣተኣታትዮም ፍርያቶም ብመጠንን ዓይነትን ንምዕባይ ይሰርሑ ከምዘለዉ ገሊጾም።


እዞም ኣብ ከባቢ ዊና - ምምሕዳር ከባቢ ሽንድዋ ዝነጥፉ ኣርባሕቲ ንህቢ ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ እቲ ንኡስ ዞባ ብዘለዎ ስነ-ህይወታዊ ብዙሕነትን ተፈጥሮኣዊ ጸጋታትን ንምርባሕ ንህቢ ምቹእ፣ ዝርከቦ ምህርቲ ድማ ምእኩትን ተጠላብን ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ከምኡ’ውን ምስ ክሊማ ዝሳነ ጩራ ጸሓይን ንፋስን ዝከላኸል መነጽር ክወድዩ ምዒዱ። ዓይኒ ተነቃፊት ክፋል ኣካላትና ብምዃና፡ ብልምዲ ዝግበር ኩሕሊ ኰነ መጸባበቒ ከቢድ ሳዕቤን ከኸትል ስለዝኽእል ክውገድ፣ ኣብ ስርሓት ጽርበት ሓጺንን ዕንጸይትን ዝሰርሑ ድማ መነጽር ከዘውትሩ ኣተሓሳሲቡ። ተገልገልቲ ብወገኖም፡ ጸገም ዓይኒ ስለዘለዎም ቀንዲ ዓማዊል ከምዝዀኑ ብምግላጽ፡ ሞያውያን ዝገብሩሎም ክንክን ኣመስጊኖም።


ኣዛዚ ፖሊስ ዞባ ጋሽ-ባርካ ሌተናል ኮሎኔል ሃይለሚካኤል ተስፋጋብር፡ ኣብ ንኡስ ዞባ መንሱራ ምስ ወከልቲ ህዝብን ሰራሕተኛታት መንግስትን፡ ኣብ ሓፈሻዊ ዕማማት ፖሊስን ተራ ሕብረተሰብ ኣብ ምክልኻል ገበንን ዘትዩ። ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ተርእዮ ሓደጋታት ኣብ 2025 ብ15 ሚእታዊት ከምዝነከየ ብምጥቃስ፡ ፖሊስ ንኩሎም ፍጻመታት ከከም ኣመጻጽኣኦምን ክብደት ዘስዓብዎ ጉድኣትን ሕጋዊ መዓልቦ ንክረኽቡ ልዑል ጻዕሪ ከምዘካየደን ምትሕብባር ህዝቢ ልዑል ምንባሩን ኣነጺሩ። ቀዳማይ ዕማም ፖሊስ ልዕልና ሕጊ ብምኽባር ሰላምን ጸጥታን ከባቢ ምውሓስ ከምዝኾነ ዝሓበረ ሌተናል ኮሎኔል ሃይለሚካኤል፡ ፖሊስ ንበይኑ ዝወስዶ ስጉምትታት ናብ’ቲ ዝድለ ደረጃ ከብጽሕ ስለዘይክእል፡ ምትሕብባር ህዝቢ ክዓዝዝ ጸዊዑ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ መንሱራ ኣቶ ታደሰ ገብረገርግሽ ብወገኑ፡ ምትሕብባር ህዝቢ ኣብ ምግታእ ገበናት፡ በደላትን ሓደጋታትን ንምዕባይ፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ ዘበርኽ ጎስጓሳዊ መደባት ብቐጻሊ ክትግበር ኣተሓሳሲቡ። ምስ መሻርኽቲ ተወሃሂዱ ንቕሓት ሕብረተሰብ ንብራኽ ኣበርቲዑ ክሰርሕ ከምዘድሊ ገሊጹ። ከምዝሓገዘ ዝገለጸ ኣቶ ኣማኒኤል፡ ስንኩላን ሓላፍነት መላእ ሕብረተሰብ ስለዝዀኑ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ብማዕርነት ዝጽንበሩሉ ባይታ ክፍጠር ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ጨንፈር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ኣቶ ኣማኑኤል ኣድሓኖም ብወገኑ፡ ኣባላት ማሕበር መሰላቶም ተኸቢሩ ኣብ መነባብሮም ዝሕገዙሉ ባይታ ንምፍጣር ሓያል ጻዕሪ ኣብ ምክያድ ከምዝርከብ ኣብሪሁ። ወለዲ ብግደኦም፡ ኣብ ማሕበር ካብ ዝጥርነፉ ካብ ኢንታን ኣድልዎን ተናጊፎም ደቆም ኣብ ትምህርቲ ክሳተፉን ማሕበራዊ ዝምድናታቶም ከስፍሑን ከምዝኸኣሉ ገሊጾም። ማሕበር ክንዮ’ቲ ዝህቦ ዓይነታዊ ደገፍ፡ ወለዲ ስንክልና ደቆም ንኸለልዩ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ንወለድን ኣለይትን ዓይነታዊ ደገፍ ተገይሩ። ናይ ሓመድ ጽርግያታት ድባርዋ - ዓዲ ፈለስቲን ሕምብርቲ - ባምብቆ - ዓዲ ፈለስቲን፡ ምትካል ዓንድታትን ምዝርጋሕ መስመራትን ኤለክትሪሲቲ፡ ምምላእ ሕጽረታት ትምህርትን ጥዕናን፡ ምውዳድ ፕሮጀክትታት ዝስተ ጽሩይ ማይ፡ ምፍዋስ ማይ-ክዖ፡ ምድልዳል ናይ ሕርሻ መሬት፡ ከምኡ’ውን ምስራሕ ዓበይትን ንኣሽቱን ቢንቶታት ዘተኰረ ነይሩ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ኣቶ ፍረወንጌል ተኽለሃማኖት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ መንግስቲ ኣብ’ቲ ከባቢ ልዑል ጠመተ ገይሩ ኣብ ዝሰርሓሉ ዘሎ እዋን፡ ነበርቲ ውዳበታቶም ኣሐዪሎም ምትሕብባሮም ክቕጽሉ ተማሕጺኑ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ካብኦም ዝሕተት ከምዘማልኡ ድሕሪ ምርግጋጽ፡ ቅየሳን ዕደላን መሬት ጤሳ ዓዲ ፈለስቲ ክቀላጠፍ ተላብዮም።


ቆፎታትን ኣብ ሓረስቶት ንምስራጽ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጽዑቕ ንጥፈታት ከምእተኻየደን ጽቡቕ ተቐባልነት ከምዝረኸበን ሓቢሩ። ባህላዊ ቆፎ ሽፉን ስለዝኾነ ንምሕደርኡ ኣጸጋሚ ምዃኑ፣ ጋብላውን ዘመናውን ቆፎታት ግን ምቁጽጻሩ ዝቐለለ፣ ምሕደርኡ ድማ ምቹእ ስለዝዀነ ብሰፊሑ የተኣታትውዎ ከምዘለዉ ብተወሳኺ ኣፍሊጦም። ኣብ ጨንፈር ሕርሻ ዞባ ዓንሰባ ሓላፊ ሃብቲ እንስሳ ዶ/ር ተኽለማርያም ሃይለሚካኤል ብወገኑ፡ ኣብ ከባቢኻ ብዝርከብ ጸጋታት ጋብላዊ ቆፎ ሰሪሕካ መነባብሮ ሓረስቶት ንምቕያር ካብ ቀንዲ መደባት ሕርሻ ምዃኑ ብምግላጽ፡ እዚ ብኣርባሕቲ ንህቢ ዊና ብሰፊሑ ዝትግበር ዘሎ ንጥፈታት፡ ኣካል ናቱ ከምዝዀነ ገሊጹ። ኣብ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ንኡስ ዞባ ዒላበርዕድ ክኢላ መፍረ ንህቢ መንእሰይ ንጉሰ መሓሪ ብግደኡ፡ ንኣሰራርሓ ጋብላዊ ቆፎን ረብሓታቱ ብመንጽር ባህላውን ዘመናውን ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.177 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 3


እቲ ሚኒስተር ይገልጽ። ሻህ፡ ብዝገብሮ ዝነበረ ቀጻሊ ወሰኽ ዋጋ ዘይተሓጎሰ ሰብ ጸሓፊ ክፍሊ ግምጃ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝነበረ ዊልያም ሲሞን ጥራይ ነበረ። ንፕረዚደንት ኒክሰን ድማ “ዋጋ ነዳዲ ንምንካይ ኣብ ልዕሊ ሻህ ጸቕጢ ምግባር ይከኣል ድዩ?” ኢሉ ሓተቶ። እቲ ፕረዚደንት ግና “ኣብዚ ኢድካ ኣይተእቱ። ንሱ ቀንዲ መሓዛና/ መሻርኽትና እዩ። ዝኾነ ጸቕጢ ክግበር እንተኾይኑ’ውን ኣነ’የ ዝገብሮ” ኢሉ መለሰሉ። ዝነበረ ወሰኽ ኣብ ዋጋ ነዳድን ኮይኑ ስለዝተረኽበ ቁጠባ ኣመሪካ ግዙፍ ዋጋ ከፈለ። ናይ ዝበዝሐ ኣመሪካዊ ደረጃ መነባብሮ ኣንቆልቆል። ኒክሰን ግና ካብ ውሳነኡን ደገፉን ምንቕ ኣይበለን። ነዳዲ ሓደ ካብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዓለምና’ዩ። ክንዲ ዝኾነ ከኣ ምስ ቁጠባ ምትእስሳር ክህልዎ ባህርያዊ’ዩ። ነዚ ግንዛበ መሰረት ብምግባር ግርህ ኢልካ ዝለዓል ሕቶ እንተሃልዩ፡ እቲ ምትእስሳር እወታዊ ድዩ ኣሉታዊ ወይስ ሕውስዋስ ዝብል’ዩ። ምናልባት’ውን መዓስ እንታይ መልክዕ ይሕዝ ዝብል ምስዓብ’ውን ዘይተርፍ ክኸውን ይኽእል። ሕጽር ዝበለ ጽማቚ ድማ ይስዕብ። እቲ ቅልውላው ዘስዓቦ ሕንፍሽፍሽ ንቑጠባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ዓለም ዘናወጸ ነበረ። ኣብ መንጎ ነዳዲ ዝልእኻን ነዳዲ ዝዕድጋን ሃገራት ዝነበረ ዘይምዕሩይነት ከኣ መሊሱ ዛየደ። በቲ ኩነት፡ ነዳዲ ዘየፍርያ ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ኣዝየን ተሃስያ። ኣብ ንግዳዊ ሚዛነን ድማ ዓቢ ጉድለት (ሕጽረት) ተራእየ። ፋይናሳዊ ቅልውላው’ውን ኣስዓበለን። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣመዝጊበንኦ ዝነበራ ማሕበራዊ ገስጋስ ተሸራረፈ። ነቲ ዘጋጠመን ጸቕጢ ንምቅላል ካብ ዕዳጋታት ርእሰማል (ካፒታል) ገንዘብ ተለቅሓ። መብዛሕትአን፡ ልቓሕአን ክመልስኦ ስለዝተጸገማ ኣብ ማዕበላዊ ናይ ዕዳ ቅልውላው ተሸመማ። ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ ድማ በቲ ዝዓቢ ዝነበረ ዘይምርግጋእ ብኣሉታ ንዝተጸልዋ ሃገራት፡ ናይ ‘ኦስተሪቲ’ (ወጻኢታት መንግስቲ ዝንኪ) ፕሮግራም ንምስግዳድን ንምምሕዳርን ንሓድሽ ዕማም ተዳለወ። ኣብ ሓጺር እዋን ድማ ብዙሓት ሃገራት