ምምሕዳራዊ ኣቃውማ ከባቢ በያን ኣብ መድረኽ መግዛእቲ ብግዜ ስርዓታት ሃይለስላሰ፡ ደርግን ክሳብ እዋን ናጽነት ምስ ሓልሓል’ኳ ዝጥርነፍ እንተነበረ ኣብዚ እዋን’ዚ ምስ ሓዲሽ ቅርጺ ምቛም ዞባታት ሃገርና ምስ ን/ዞ ሓመልማሎ ተጠርኒፉ ኣሎ። መብዛሕትኦም እቶም ኣብ መጋቢት 1988 ኣብ ዝተገብረ ርሱን ግጥማት መኸተ ከም ኢራብ ዝዘሉ ዝነበሩ ውጻእ-መዓት ተጋደልቲ፡ ሎሚ ድሕሪ 38 ዓመታት ኣብ ዕድመ መፋርቕ 60ታትን መጀመርያ ሰብዓታትን በጺሖም’ኳ እንተሃለዉ፡ እቶም ኣብ ጐድኖም እናሃለዉ ብጅግንነት ንዝወደቑ ብጾቶም፡ ዝወደቑሉ ታባ፡ ስንጭሮታትን ዝተነድቀሎም ሓወልትን ንምብጻሕ ኒሕን ሓቦን ሰኒቖም’ዮም ምስ ረዚን ዝኽሮም ተጓዒዞም ታባ ደይቦም። ዘይርስዑን በሰላታት ታሪኽና’ዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ጥሪ 1964፡ ኣብ ከባቢ በያን ሴደሪ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ብዕመር እዛዝ ዝተመርሐ ናይ ተርግእ ስርሒት እቶም ብሻምበል ዑቕባሚካኤል ዝተመርሑ ኣባላት ‘ፖሊስ ዓባይ’ ብዘይ መላስ-መርድእ ኩሎም ዝተቐንጸሉሉ፡ ንስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሴ ዘናወጸ፡ ስርሒት’ውን ከም ኣካል ታሪኽ ናይዚ ከባቢ ተጠቃሲ’ዩ። በያን ካብ ሓልሓል ዝወርዱ ስንጭሮታትን፡ ናብ ብምሉኡ ከባቢ ጀንገረን ክሳብ ሓመልማሎ ንዘሎ ቦታታት ንክትቆጻጸር ዘኽእል ማእከላይ ቦታ ብምንባሩ፡ ቀዳሞት ተጋደልቲ ኣባላት ፈዳይንን ውሽጣዊ ስርሒትን ዝወዳደቡሉን ዝብገሱሉን ቦታ’ዩ ነይሩ። ህዝቢ በያን ኣብ 1980ታት’ውን ምስ ክፍሊ ህዝቢ (ጀማሂር)ን ዝተፈላለዩ ኣሃዱታት ውድብ ህዝባዊ ግንባርን ብምስራዕ፡ ዝተፈላለየ ሰውራዊ ንጥፈታት ከም ዘካየደ ናይ ሽዑ ወደብትን ሓለፍትን ዝነበሩ ተጋደልቲ ብኣድናቖት ዝምስክርዎ ሰውራዊ ንጥፈታት ብዙሕ እዩ። ግንባር ሓልሓል 2ይ ኣብዮታዊ ሰራዊት ብዝምከሓሎም ዝነበረ ኣሃዱታት ጦርሰራዊት ዝቖመ ማእከል “መንጥር እዝ” ብምንባሩ፡ ብዙሕ ናይ ምርብራብ ግጥማት ዝተኻየደሉን ረዚን መስዋእቲ ዝተኸፍለሉን ኣዝዩ ሰፊሕ ከባቢ ዝሽፍን እዩ። እቲ ኣብ ፎርቶ በያን ዝተሃንጸ ምዕሩግ ሓወልቲ ብቐንዱ ብተበግሶን ተወፋይነትን ህዝቢ ዝተሃንጸ’ዩ። ኣብ መጀመርያ ዓመታት ናጽነት ኣብ’ቲ ከባቢ ከም ቆሞስ ኮይኖም ዝተመደቡ ነፍሰሄር ኣባ ያዕቆብ ተስፉ፡ እቲ ንቡር ቀብሪ ከይረኸበ ተበታቲኑ ዝነበረ ሬሳታት ሰማእታት ምስ ርኣዩ ኣዝዮም ጉህዮም፡ ሽዑ ንኣመሓዳሪ ናይ ወረዳ ሊባን ዝነበረ ኣቶ ማቴዎስ ሉቃስን ካልኦት ሽማግለን ኣነባበርትን ዓዲን ሒዞም ናብ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ን/ ኣውራጃ ሓልሓል ብምኻድ፡ ምስ ኣመሓዳሪ ዝነበረ ኣቶ ናይዝጊ ወልዱን ምኽትሉ ፍጹም ገረዝጊሄርን ተራኺቦም ብምዝርራብ ወግዓዊ ፍቓድ ሓቲቶምን ተፈቒዱሎምን። ወ/ሮ ኣምና ሓጅ ዝተነድቀሎም ሓወልቲ ንምጽንባልን፡ ምዕሩግን ታሪኻውን ንግደት ኣካይዶም። እቲ መደብ ታሪኽ ኣብ ምዕቃብን ምውራስን ዘለዎ ተራን ዝፈጠሮ ጽልዋን ኣዝዩ ኣተባባዕን ዝድነቕን ኮይኑ፡ መርኣያ ብራኸ ሃገራዊ ንቕሓትን ተወፋይነትን ህዝቢ ናይ’ቲ ከባቢ ዘነጽር’ዩ። ኣብቲ ብዙሕ ምድላዋት ዝተገብረሉ መደብ፡ ነቲ ካብ ሓውሲ ከተማ በያን ኣማዕዲኻ ዝርአ ኣብ በሪኽ ኵጀት ፎርቶ ዝተሃንጸ ሓወልቲ ሰማእታት ተሪር ዓቐበት ወጺእካ ስለዝብጻሕ ኣካላዊ ብቕዓት ዝፈታተን ብድሆ’ኳ እንተሃለዎ፡ ኣብ ደረጃ መባእታ ኣብያተ ትምህርቲ ዝርከቡ ንኣሽቱ ህጻናት፡ ብዕድመ ዝሸምገሉ ኣቦታት፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣደታትን ኩሎም ኒሕ ተቐኒቶም እናተሳለዩ ብልዑል ወኒ እዮም ነጊዶሞ። ምኽንያቱ፡ ክብርን ዝኽርን ሰማእታትና ልዕሊ ኩሉ ዝስራዕ ስለዝኾነ። ኣብ ናይ ሽዑ ወረዳ በያን ናይ ሎሚ ከባብያዊ ምምሕዳር ሊበና (ጀንገረን)፡ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ፈቖዶ ስንጭሮታት ብግቡእ ሓመድ ኣዳም ለቢሶም ብተናጸል ተቐቢሮም ዝነበሩ ስዉኣት ብምእካብ፡ ኣብ ማእከል ዓዲ ሓደ ምዕሩግ መካበብያ ዝተገብረሉ ልዕሊ 250 ስዉኣት ዝሓዘ መቓብር ሰማእታት ተሃኒጹ ኣሎ። ሰማእታት ወክጁ ግን ብተዛማዲ፡ ኩነታት መስዋእቶምን ብዝሖምን ዝተፈልየ ስለዝኾነ፡ ኣብቲ እዋን መስዋእቶም ብዘጋጠመ ኣዋጣሪ ዕድል ዘይህብ ኩነታት ከኣ፡ ግቡእ ሓመድ ኣዳም ዘይለበሱ ኣብ ከባቢ ግንባር ሓልሓል እቲ ዝበዝሐ ብጻዕቂ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ግጥማት፡ ሰውራ ምስ ዓኾኸ ብፍላይ ምስ ምምጻእ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ኣብዚ ከባቢ’ዚ፡ ድሕሪ 6ይ ወራር ጀሚሩ ክሳብ ዕለተ ናጽነት ዝተኻየደ ናይ መኸተን ምርብራብን ታሪኻዊ ፍጻመታት’ዩ። ሰንሰለታዊ ኣኽራን ግንባር ሓልሓል ካብ ከባቢ ዛራ ጀሚሩ ክሳብ ከተማ ከረን ዘተኣሳስር ስለዝኾነ፡ ኣዝዩ ስትራተጅያዊ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ምምሕዳር ከባቢ ሊበና እትርከብ በያን (ፎርቶ) እትበሃል ዓዲ፡ ኣብ’ቲ ን30 ዓመታት ዝተኻየደ ቃልሲ ንናጽነት ዝተኣሳሰር ብዙሕ ቅያታትን ታሪኻዊ ፍጻመታትን ዘአንገደት ከባቢ’ያ። ከም ህዝብን ተመሃሮን ናብ ቦታ ሓወልቲ ፎርቶ እናደየቡ ብምንባሮም፡ ሬሳታቶም ምስ’ዞም ሰማእታት ብሓባር ከይተጸንበረ ብፍሉይነት ናይ በይኖም መቓብርን ሓወልትን ክግበረሎም ተወሲኑ። ፍሉይነት ፍጻመ መስዋእቲ ሰማእታት ወክጁ፡ ኣብ ክ/ሰ 96 ኣዛዚ ብርጌድ 49 ዝነበረ ኮሎኔል ኣሕመድ ዕስማን (ወዲ ፍሩጅ) ነታ ፍልይቲ ፍጻመ ክገልጽ ከሎ፡ “ኣብ ታሪኽ ኣሃዱና ከምዚ ዓይነት ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰዓት ክንድዚ ዓቕሚ-ሰብ ክስውኣና ኣጋጢሙ ኣይፈልጥን። ካብ ከባቢ ኣስማጥ ገረዊት፡ ሃውሽ፡ ደበት ውልዋል ጀሚርና፡ ኣብዚ ክሳብ ንበጽሕ እናተዋጋእና ዝመጻእናዮ ብድምር ዝኸፈልናዮ መስዋእቲ ክንዲ ርብዒ ናይ ሰማእታት “ወክጁ” ኣይከውንን’ዩ። ኣነ ብወገነይ ኣብ ገድላዊ ተሞኩሮይ እታ ኣዝየ ዝሓዘንኩላ ጸላም ዕለት እያ - ዕለት 11/03/1988። ንዝኽሪ እዞም ምዑታት ጀጋኑ ሓርበኛታት ስዉኣትና ከምዚ ዓይነት ምዕሩግ ሓወልቲ ክህነጽ ምብቅዑ ንሕልናና ዘቕስን ስራሕ ስለዝኾነ፡ ነቲ ተበግሶ ዝወሰዱን ኣብ ግብራዊ ስራሕ ዝተሳተፉን ነበርቲ በያን፡ ህዝብን ምምሕዳርን ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ፡ ኣድናቖትናን ምስጋናናን ደረት የብሉን” ኢሉ። ኮ/ል ኣሕመድ ዑስማን መብጸዓ እንኣትወሉን መደባት ከነካይድ እላቦ” ድሕሪ ምባል፡ ነዚ መደብ ክዉን ንምግባር ንዝሓሰቡን ዝወደቡን ኣባላት ክ/96 ነበር፡ ንህዝቢ ምምሕዳር ከባቢ ሊበናን ኣባላት ክ/ሰ 34ን፡ ብስም ህዝቢ ን/ ዞባ ሓመልማሎ ኣመስጊና። ኣብ በሪኽ ፎርቶ በያን ተደኲኑ ዘሎ ውቁብ ሓወልቲ ሰማእታት ወክጁ፡ ተሓዲሱ ተጸጊኑ ጻዕዳ ሕብሪ ኖራ ተለኽዩ ኣብ ርእሲ ምህላዉ፡ ካብ ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ ዝተወፈየ ናይ ጸሓያዊ ጸዓት (ሶላር) መብራህ’ውን ተተኺሉሉ ስለዘሎ፡ ለይትን ቀትርን ኣማዕዲኻ ዝርአ ወትሩ ድሙቕን መሳጥን ኮይኑ ኣሎ። ምክትል ኣመሓዳሪ ንኡስ ኣውራጃ ሓልሓል ዝነበረ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓላፊ ክፍሊ ስታቲስቲክስን ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ ሓበሬታን ዞባ ደቡብ ዘሎ ተጋ/ ፍጹም ገረዝጊሄር፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተረኺቡ ኣብ ዘቕረቦ ዝርዝራዊ መደረ፡ ታሪኻዊ ህንጻ ሓወልቲ ፎርቶ በያን (ወክጁ) ብደረጃ ዞባ ዓንሰባ ይኹን ብደረጃ ሃገር፡ ምስቶም ድሕሪ ናጽነት ንመጀመርያ እዋን ዝተሃንጹ 5 ቀዳሞት ምዃኑ ብምሕባር፡ ታሪኽ ናብ ወረስቲ ወለዶ ንምስግጋር፡ ከምዚ ዓይነት ኣብ ታሪኻውን ጅግንነታውን ቦታታት ናይ ምብጻሕ መደብ፡ ብዝግባእ ተወዲቡ ብዝሓየለ ክካየድ ኣዘኻኺሩ። ኣመሓዳሪት ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ወ/ሮ ኣምና ሓጅ ብወገና፡ “ኩልና ከም እንፈልጦን እንዝክሮን፡ ክቡር ናጽነትና ንምርካብን ንምዕቃብን፡ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ስድሪ መሬት ኤርትራ ጀጋኑ ሰማእታት ዝኸፈልናሉ ስለዝኾነ፡ ይዕበ ይንኣስ ኣኽራናት፡ ጐላጒልን ስንጭሮታትን፡ እንተላይ እቲ ፈታዊናን ጸላኢናን ዝምነዮ ሃብታም ባሕርና፡ ዘለዎ ረዚን ታሪኽ ጽሒፍካን ገሊጽካን ዝውዳእ ኣይኮነን። እዚ ከምዚ ዓይነት ኣብ ሰፈር ጀጋኑ ስዉኣት ናይ ምብጻሕን ምትራኽን መደባት፡ ብቐጻሊ ክካየድን፡ ኣብ ቦታ ፍጻመ ንዝነበርና ዝኽርታትናን መብጽዓናን እንሐድሰሉ፡ ንሓደስቲ ወለዶ ተረከብቲ ሕድሪ ከኣ ፍጻመታት ገድሊ ብኣካል ብሰብ ውዕሎ ክግለጽ ከሎ ዝያዳ መቐረትን ርዝነትን ስለዝህልዎ ብኣተኵሮ ብምሓዝ፡ ከም ዓመታዊ ንግደትና ምስ መዓልቲ ሰማእታት ብምትሕሓዝን ካልእ እዋንን መደባት ብምስራዕ፡ ኣብ መዕረፊ ቦታኦም መጺእና ሕድርና እነሐድሰሉን እዚ ብውሁድ ስራሕ ህዝቢ፡ ምምሕዳርን ኣባላት ሰራዊትን ተሃኒጹ ዘሎ ታሪኻዊ ሓወልቲ፡ እቲ ግርማኡን ክብሩን እናዓዘዘ ክኸይድን ንውሉድ-ወለዶ ክወራረስን ክዕቀብን፣ እቲ ከባቢኡ ክሕዛእ፡ ፈልሲ ኣግራብ ክትከለሉን ፍሉይ ክንክን ክግበረሉን ከም ዝግባእ፡ ኣመሓዳሪት ን/ ዞባ ሓመልማሎ ኣዘኻኺራን ተላብያን።


ስቕ ናይ ምባል ክእለት ተበሃጊ ክእለት ወይ ልምዲ’ዩ፣ ብፍላይ በቶም ብዙሕ ዝዛረቡ ሰባት። “ደቂ ሰብ ክንዛረብ ብምኽኣልና ካብ ካልእ እንስሳታት ዝማዕበልና ክንከውን ኣኽኢሉና’ዩ፡” ይበሃል። እቲ ክንዕዘብ፡ ከነስተትን፡ ክንሓትት፡ ክንመራመር፡ ወዘተ ምቹእ ሃዋሁው ዝፈጥር ናይ ‘ስቕታ ክእለት’ እንተ ዘይህልወና፡ ተዛሪብና ኣበይ ምበጻሕና፧ ናይ ምዝራብ ክእለት ካብ ግዜ ቍልዕነት ብዝተፈላለየ ኣገባብ’ዩ ዝምልመል። ኣብ ስርዓተ ትምህርቲ ኣትዩ፡ ግቡእ ትምህርቲ ንወስደሉን ብዝተፈላለየ ሜላታት ከነዕብዮ ንምልመልን። ናይ ክትዕ፡ መደረ፡ ቃል ምስማዕ፡ መግለጺ ምሃብ፡ ወዘተ ክእለት ዘሎዎ ተመሃራይ ከም ‘ንፉዕ’ ይቑጸር። ምዝራብ ሓደ መዐቅኒ ምልኪ ቋንቋ እዩ፡፡ ሓድሽ ቋንቋ ክንመሃር እንከለና፡ ካብ ምንባብ፡ ምጽሓፍን፡ ምስማዕን ንላዕሊ ክንዛረብ ኢና እንብህግ። ቋንቋ ክንመሃር እንከለና፡ ፈለማ ምስማዕ፡ ምጽሓፍን ምንባብን ንመሃር፣ በዚ ክእለታት ተሓጊዝና እኹል ሓበሬታ ምስ ኣከብና ከኣ ናብ ምዝራብ ንሰጋገር። እዚ ሰለስተ ክእለታት ስቕታ’ዩ ዝሓትት፡ ልዑል ኣድህቦ፡ ዝኽረትን መረዳእታን ከኣ ይጠልብ። ብምስማዕ፡ ምንባብን ምጽሓፍን ሓበሬታ ንእክብ፣


“ዝበሃልን ዘይበሃልን” ከይመመየ ሌፍ ክብል ዝውዕል ሰብ ዘዝተዛረቦ እናኣጋውሓ፡ ኣብ ዘይውዳእ ዓንኬል ዘረባ ሽንኮለል ከብላና ይውዕላ ኣለዋ። ናይ መባእታ መምህረይ “ዘረባ እንተ’ሎ ስራሕ የለን!” ይብለና ነይሩ። ቅድሚ ዘመነ ሓበሬታን ተክኖሎጅን፡ ዝዛረብ ሰብ ውሑድ፡ ጽን ኢሉ ዝሰምዕ ከኣ ብዙሕ ነይሩ። ብኡ ምንጽር ከኣ ዝዝረብን ዝስማዕን መጠነኛ ነይሩ። እቲ ዝዛረብ ሰብ’ውን ንኽዛረብ ዝረኽቦ ዝነበረ ዕድል ውሑድ ምስ ምንባሩ፡ እቲ ክዝረብ ዝግብኦ ጥራይ እዩ ዝዛረብ ዝነበረ። ሕጂኸ? ኣብ መራኸቢ ብዙሓንን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ወጺኡ ዝዛረብ ሰባት ንምንታይ ይዛረብ ኣለዉ፧ ብምዝራብ ግን ሓበሬታ ንህብ እምበር ኣይንወስድን፡፡ ስለዚ ምዝራብ እንታይ ይጠቕመና፧ ምዝራብ ኣዝዩ ንቡር ንጥፈት ሰብ እዩ፣ መዓልታዊ፡ ብብዝሒ፡ እነዘውትሮ ንጥፈት። ሓደ ንጥፈት፡ ናብ ልምዲ እንተ ተሰጋጊሩ ከኣ ኣእምሮና ክሕእስ ብኣይግደድን’ዩ። ብዓሚቕ ሓሳብ ዘይተሰነየ ዘረባ ብውልቂ ደረጃ ሓሊፉ፡ ንሕብረተሰብን ዓለምን ኣብ ሓደጋ ከውድቕ ጀምሩ ይርከብ። ኣታዊታተን ጥራይ ዘገድሰን ማዕከናት ዜና ከኣ ነቲ ኣብ ስቕ ዘሎ መሰቓስቕ ኣብ ስቕ ዘሎ መሰቓስቕ ስቕታ ሓይሊዶ ድኻም፧ ስቕታ ሓይሊዶ ድኻም፧ ስቕታ፡ ኣድህቦን ንጻረ ኣእምሮን ይውስኽ፣ ስቕታ፡ ኣድህቦን ንጻረ ኣእምሮን ይውስኽ፣ ስቅታ፡ ዕዮና ብዝለዓለ ደረጃ ከነሰላስል ዘኽእል ጥበብ እዩ። ኣብ ቢዝነስ ዓለም ዕዉት ዝኾነ ቪጃይ አስዋራን፡ ዝውስኖ ዓበይቲ ውሳነታት ብዕምቆት ክሓስበሉ፡ ኣፍራይነቱ ከዕቢ፡ ካብ ጌጋኡ ክመሃርን ውጥኑ ከመሓይሽን፡ እቲ ነፍሲ ወከፍ ንግሆ ዘሕልፎ ናይ ምስትንታንን ጸጥታን ግዜ ከም ዝጠቐሞ፡ ኣብ መጽሔት ‘ፈርብስ፡’ ይገልጽ። ብልሕ ኣእምሮን ብድሆ ናይ ምፍታሕ ክእለትን የበርኽ፣ ብልሕ ኣእምሮን ብድሆ ናይ ምፍታሕ ክእለትን የበርኽ፣ ኣብ ዓለምና ውሩያት ዝኾኑ ስነ ፍልጠታውያን ከም በዓል ኣልበር ኣንስታይን፡ ኣይዛክ ኒውተን፡ ካልኦትን፡ ዝበዝሐ ግዜኦም ብስቕታ ከም ዘሕልፍዎ፡ ክሰርሑ እንከለዉ ከኣ ንበይኖም፡ ጽምጺ ኣብ ዘይብሉ ቦታ ኮይኖም ክሰርሑ ይመርጹ ከም ዝነበሩ ይንገር። ኣእምሮና ብህድኣት ክሰርሕ እንተ ኮይኑ ዝርብሾ ድምጺ ወይ ዘረባ ክህሉ ኣይምረጽን። ምኽንያቱ፡ ድምጺ ወይ ዘረባ ምስ ዝህሉ፡ ኣእምሮና ነቲ ብድምጺ ዝወሃብ ዘሎ ሓበሬታ ኣብ ምእካብ ብምውፋር፡ ካብ ስራሑ ክጓናደብ ስለ ዝኽእል። ስቕታ፡ ዓቕሊን ህድኣትን ብምብራኽ ጸቕጢ ኣእምሮ ይንኪ፣ ስቕታ፡ ዓቕሊን ህድኣትን ብምብራኽ ጸቕጢ ኣእምሮ ይንኪ፣ ስነ ፍልጠታዊ መጽናዕትታት ከም ዝሕብሮ ስቕታ ወይ ጸጥታ፡ ካብ ሙዚቃ ንላዕሊ ንኣእምሮ ከዛኒ ይኽእል። እዚ መጽናዕትታት፡ ስቕታ፡ ዓቐን ምንዛዕ ከለስትሮል ከጕድልን ጸቕጢ ኣእምሮ ክንክን ልዑል ተራ ከም ዝጻወት ይሕብር። ሰላምን ጥዕናን ኣእምሮ የበርኽ ሰላምን ጥዕናን ኣእምሮ የበርኽ፣ ኣብ ዩኒቨርስቲ ዱክ፡ ኣብ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ኣብ መዓልቲ ንኽልተ ሰዓት ስቕ ወይ ጸጥ እንተ ኢልና፡ ኣብ ሂፖካሞፓስ ዝብሃል ክፋል ሓንጐልና ዝርከቡ ሃዋዮታት ኣእምሮ ከዕቢ ከም ዝኽእል ዝአንፍት ውጽኢት ተረኺቡ። ኣእምሮና መምስ ዝመጽአ ሓበሬታ ቀልባዕባዕ ክብል ኣዝዩ ስለ ዝሃልኽ፡ ውሑድ ሰዓታት ናይ ጸጥታ፡ ጥዕናኡ ክሕድሶን ናብ ንቡር ክመልሶን ይሕግዝ። ዝምድናታት የሐይል፣ ዝምድናታት የሐይል፣ ሓያል ዝምድና፡ ብዘረባ ዘይኮነ ጽን ኢልካ ብምስማዕ’ዩ ዝህነጽ። እዚ ክእለት ከኣ ኣብቶም ብዘይ ምቍራጽ ዝዛረቡን “ኣነ ጥራይ ክስማዕ ኣሎኒ፡ ” ዝብሉን ሰባት ኣይርከብን እዩ። ስቕታ፡ ልክዕ ከም ክልተ ብልሒ ዘሎዎ ሴፍ እዩ። እወታዊ ሸነኹ እንተ ተጠቂምናሉ ሓያል ምትእስሳር ክንፈጥር የኽእል። ከም መቕጽዒ እንተ ተጠቂምናሉ ከኣ ሓደገኛ ጽልዋ ኣሎዎ። ንምንታይ ንዛረብ፧ ምዝራብ ምርጫ ድዩ፧ ኵንዮ’ቲ ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታትና ንምምራሕ ክንዛረብ ዘገድድ፡ ካልእ ብዙሕ ምኽንያት ናብ ዘረባ የምርሓና እዩ። ሓደ፤ ሓደ፤ ጸቕጢ ኣእምሮ እዩ። ገለ ሰብ ምስ ተጨነቑ ብዙሕ ይዛረብ፣ ገለ ከኣ ስቕ ክብል ይመርጽ። መተዓልልትና ዝብልዎ ከይሰማዕና ንዛረብ እንተ ሃሊና፡ ምልክት ናይ ጸቕጢ ኣእምሮ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ክልተ፡ ክልተ፡ ንኻልኦት ክንስሕብ እንገብሮ ዘረባ እዩ። ዘረባ፡ ኣተሓሳስባና፡ እምነትና፡ መደባትና፡ ክእለተና… ዘላሊ መገዲ’ዩ። ስለዚ ብዘረባ ኣቢልና ኻልኦት ሰባት ክንማርኽ ንጽዕር ኢና። ዘረባ ግን ሓቂ ኣሎ ሓሶት ከኣ ኣሎ። በዚ ምኽንያት፡ እቲ ብዘረባ ዝንገር ክእለት ይኹን ኣተሓሳስባ ዘተኣማምን ኣይከውንን። ይኹን እምበር ንገለ ሰባት ንግዚኡ ከተዕሽወሉ ይሕግዝ እዩ። ሰለስተ፤ ሰለስተ፤ ወልፊ ዘረባ ምስ እነዕቢ እዩ። ዝኾነ ሰብ ወልፊ ዘረባ ከዕቢ ዝተቓለዐ እዩ። ካብ ግዜ ቍልዕነትና ጀምሪና ብስርዓት ይኹን ብዘይ ስርዓት ክንዛረብ ስለ እንምልመል ወልፊ ከነጥሪ ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ካብ ብብዝሒ፡ ንነዊሕ ግዜ ግዜ ከም ዝወሰዱ ሓተቶም። ገለ “ሓሙሽተ ደቒቕ፡” ገለ “ሽዱሽተ፡ ” ካልእ ከኣ ልዕሊኡ በሉ። እቲ ዝወሰድዎ ግዜ 30 ካልኢት እዩ ነይሩ። ክንዛረብ እንከለና ግዜ ዝኸይድ ኮይኑ ኣይስመዓናን እዩ፣ ኣብ ስቕታ ግን ግዜ ምኻድ ይኣቢ። እዚ ስምዒት’ዚ፡ ምስ ስቕታ ዘሎና ሓርፋፍ ዝምድና ክገልጾ ይኽእል እዩ። ኣብ ዝበዝሐ ኣጋጣሚ ምዝራብ እቲ ዝበለጸ መፍትሒ ኮይኑ’ዩ ዝስምዓና፡፡ ካብ ስቕ ክንብል፡ ጌጋ ክንዛረብ ወይ ምስቲ ኣርእስቲ ዘይዛመድ ሓበሬታ ክንህብ ንመርጽ። ከም ንቡር፡ ካብ ምዝራብ ንላዕሊ ስቕ ምባል ክቐልል ይግብኦ ነይሩ። ይኹን እምበር ንነዊሕ ግዜ ክንዛረብን ግብረ መልሲ ክህብን ስለ ዝተዓምና ስቕ ምባል እቲ ዝኸበደ ኮይኑ ንረኽቦ። ካብ ግዜ ናብ ግዜ፡ ከኣ ክንዛረብ ዝደፋፍእ ኵነታት እናበዝሐ ይኸይድ ምብህላዉ ብዘይ ምቍራጽ ክንዛረብ ንረአ ኣለና። ኣብ ዝርርብ፡ ሓደ ክዛረብ ከሎ እቲ ካልኣይ ወይ ዝተረፉ ሰባት ክሰምዑ’ዩ እቲ ቅኑዕ ወይ ትጽቢት ዝንበረሉ። ዘሎ ኵንነት ግን ዝበዝሐ ሰብ ኩሉ ግዜኡ ኣብ ዘረባ የሕልፎ ኣሎ። እዚ ከኣ ንመስርሕ ምብህሃል፡ ምህናጽ መረድእታ፡ ምምሃርን ምስትምሃርን... ብኣሉታ ዝጸሉ ረቛሒ ኮይኑ ይርከብ። ምዝራብ፡ ጭዋዳታትና ከይተረፈ ናይ ምዝራብ ልምዲ የሕድሩ እዮም። ኣብ ገለ እዋን ክንዛርብ ዋላ ኣይንድለ ኣፍና ይስዕረና። ዋላ እንተ ዘይተዛረብና፡ ድምጺ ግን ነምሉቕ ኢና። ኣብዚ ግዜ’ዚ ከኣ ብቐንዱ ብሜድያን ተክኖሎጅን ተዓቢልና ስለ እንርከብ፡ ኣብ ዘረባን ዝዛረቡ ሰባትን ክንግድስ ግድን እዩ። ክንዛረብ ዝደፋፍእ ብዙሕ ምኽንያት ኣብ ከባቢና ክሳብ ዝሃለወ ከኣ ነቲ ዓለም ክንጽንበሮ ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ናይ ምዝራብ ክእለት ከነዕብየሉ ዝሕግዝን ዝመክርን ጽሑፋት፡ ካብቲ ስቕ ክንብል ዝሕግዝ ጽሑፋት ብብዝሒ ይጸሓፍን ይንበብን። ንሰዓታት ክንዛረብ ኣይጽግመናን፡ ንደቓይቕ ስቕ ክንብል ግን ዓቕብ ይኾነና። ኣብ ሓደ ትምህርቲ፡ ሓደ መምህር፡ ክብድ ዝበለ ሕቶ ሓተተ እሞ፡ ተመሃሮ ከኣ መልሲ ክሳዕ ዝመራመሩሉ ግዜ ወሰዱ። ድሕሪ ገለ ግዜ፡ ሓደ ተመሃራይ ኢዱ ዊጢ ብምባል መልሲ ነገር፡። እታ መልሲ ግን ቅኑዕ ኣይነበረን። እቲ መምህር ነቶም ተመሃሮ ንኽሓስቡ ክንደይ ስቕ ዝበለ ሰብ እንታይ ኮይኑ ይስመዓና፧ “እንታይ ይሓስብ ኣሎ” ኢልና ዶ ንሽገር፧ ስቕታ ኣብ ዝበዝሐ እዋን፡ ጌጋ ትርጕም‘ዩ ዝወሃቦ። ሰብ ክዛረብ ምስ ጀመረ፡ ዋላ ደኣ ምሉእ ምሉእ ኣይኹን፡ ገለ ሓበሬታ ብዛዕባ ሓሳቡ፡ ስምዒቱን መረዳእታኡን ክንእክብ ንኽእል ኢና። ስቕ ዝበለ ሰብ ግን ንኽትግምቶ ኣጸጋሚ እዩ። ሰባት ብተፈጥሮና ዘይንፈልጦ ነገር ኣመና ስለ ዘፍርሓና፡ ንስቕታ ካልእ ሰብ ብኣሉታ ክንትርጕሞ ንረአ። ብዛዕባ’ቲ ስቕ ዝብል ሰብ፥ ባህሪኡ፡ ኣተሓሳስባኡን ልምዱን ኣቐዲምና ምስ እንፈልጥ ንምቕባሉ ኣይንሽገር ኢና። እንታይነት ናይ ስቕ ዝብል ሰብ ምስ ዘይንፍፈልጥ ግን ንስቕታኡ ብዓይኒ ጥርጣረ ንርእዮ። ስለዚ፡ ስቕታ እንጸልኣሉ ምኽንያት፡ ነቲ ብዘረባ ክንረኽቦ እንደሊ ሓበሬታ ክንረኽቦ ስለ ዘይከኣልና እዩ። ስቕ ዝብል ሰብ፡ “ይዕዘበና ኣሎ፡” ኢልና ካብ ምሕሳብ ዝተበገሰ፡ ብዛዕባ እንብሎን እንገብሮን ነገራት ከም እንመራመርን ብዛዕባ ነብስና ከም እንጠራጠርን ይገብር። ንሱ ብዛዕባና ብዙሕ እናፈለጠ ንሕና ግን ዝኾነ ሓበሬታ ክህልወና ብዘይ ምኽኣሉ፡ ከም ነብሰ ምቅላዕን ድኽመትን’ውን ንወስዶ ኢና። ስቕታ፡ ኣብ መስርሕ ምብህሃል ኣሉታውን እወታውን ጽልዋ ኣሎዎ። ንሕና እናተዛረብና እቲ ካልኣይና ክስምዕ ኢሉ ስቕ ምስ ዝብል ሓጋዚ እዩ። ኩሉ ዘረባ ንሕና ጥራይ ክንዛረቦ፡ ንሱ ስቕ ኢሉ ዝሰምዕ ጥራይ እንተ ኾይኑ ግን ጽቡቅ ስምዒት ኣይህብን። ከም ምንዓቕ፡ ምስልቻው፡ ዘይምግዳስ፡ ጽልኢ፡ … ክንትርጕሞ ይድርኽ እዩ። ብምዝራብ ኣቢልና ብዛዕባ ሓሳብና፡ እምነትና ድሌትናን መደባትናን ኢና እነካፍል፣ እዚ መስርሕ ከም እምነት ምህናጽ ይሕሰብ እዩ። ነዚ መስርሕ ክልተኡ ኣካል እንተ ዘይተሳቲፍዎ፡ ከም ክትሓብእ ምድላይ፡ ዘይምቕራብን ዘይምትእምማንን ክትርጎም ይኽእል። እዚ ኩሉ ትርጕም ግን መምስ ኵነታትን ዓይነት ዝምድና ከም ዝፈላለ ምስትብሃ የድሊ። ሓደ ኣዝዩ ተዛራቢ ዝነበረ ሰብ ስቕ ክብል ምስ ዝጅመር፡ ኵነታቱ ክሰክፈናን ክንሓትትን ንቡር እዩ። ንመጀመርያ ግዜ ንዝተላለናዮ ሰብ ግን “ምናልባት ባህሪኡ ክኸውን ይኽእል፡” ኢልና ሸለል ክንብሊ ንኽእል። ገለ ሰብ፡ ኣብ እኩብ ሰብ ዘለዎ ዘይዛረብ፡ ብሕት ኢልካ ምስ ኣዕለልካዮ ግን ኣፍካ ዘየኽድን ኣሎ። ገለ ከኣ ዘረባ ዘይፈቱ ክነሱ ብሰንኪ ስራሑ ክዛረብ ዝግደድ ክህሉ ይኽእል፣ ካልእ ከኣ ዘዛርብ ምኽንያት ይሃልዎ፡ ኣይሃልዎ፡ ኣብ ዝተረኽበ ዕድል ክዛረብ ጥራይ ዝደሊ ኣሎ። ስቕታ ዘስተማቐረ ሰብ ግን ዳግማይ ክዛረብ ከም ዘይደሊ ናይ ኣስተንትኖ መምህራን ይገልጹ። ንሕናኸ፧ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.178 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 11


ትማሊ ክትካየድ ተሰሪዓ ዝነበረት ራብዐይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል፡ ብሰንኪ ብርቱዕ ንፋስ ተቛሪጻ። ካብ ብቕድሚ ትማሊ ምሸት፡ ቀልቢ ኣፍቀርቲ ኵዕሶ እግሪ ናብ ጸወታ ሃገራውያን ጋንታታት ኣቕኒዑ ይርከብ። ዝተፈላለያ ሃገራውያን ጋንታታት መጻረዪ ውድድራትን ምሕዝነታዊ ግጥማትን ኣብ ምክያድ ተጸሚደን ኣለዋ። ካብዚ ጸወታታት ድማ፡ እቲ ዝዓበየ ኣተኵሮ ሒዙ ዘሎ መጻረዪ ውድድር ዋንጫ ዓለም 2026 እዩ። እዛ ካብ ባሕቲ መስከረም ፈሊማ፡ ማይ ደምነት፡ በለዛ፡ ሕምብርቲ በጺሓ ኣብ ብሎኮ ጎዳይፍ ትዛዘም፡ 120 ኪሎሜተር ክትሽፍን መደብ ተሰሪዑላ ዝነበረ ውድድር፡ ተቐዳደምቲ ኣብ ሰዓታት ንግሆ ብብርቱዕ ንፋስ ተሰንየን ውድድረን ፈሊመን። ዓሰርተ ኪሎሜተር ምስ ተጓዓዛ፡ ንፋስ ኣዝዩ ስለ ዝበርተዐ፡ ኮሚሽነር ናይቲ ውድድር ምስ ኣሰልጠንቲ ብምርድዳእ እታ ውድድር ከም ትቋረጽ ገይሩ። በዚ መሰረት ኣብ ማልያታት ዝመጸአ ለውጢ የለን። ዙር ዞባ ማእከል፡ ሎሚ ካብ ባሕቲ መስከረም ተበጊሳ፡ ጊንዳዕ በጺሓ ኣብ ቤት ገርጊሽ ብእትዛዘም ውድድር ሓምሸይቲ መድረኽ ክቕጽል’ዩ። ካብተን 48 ተሳተፍቲ ሃገራውያን ጋንታታት ዋንጫ ዓለም 2026፡ ድሮ 42 ሃገራት ህላወአን ኣብዚ ዓቢ ውድድር ኣረጋጊጸን ኣለዋ። እተን ዝተረፋ ሽዱሽተ ጋንታታት ድማ፡ ክልተ ዝተፈላለየ መጻረዪ ውድድር ከካይዳ እየን።


ገዲፎም ንየማነይቲ እግሩ ስለ ዝመርመርዎ እዩ፡” ኢሉ። ምባፐ፡ ናብ ፓሪስ ብምጒዓዝ ድማ፡ ትኽክለኛ ሕክምና ክረክብ ከም ዝኸኣለ፡ እቲ ጋዜጠኛ ስፖርት ሓቢሩ። ኣብ መጀመርታ ወርሒ ናይዚ ዓመት፡ ስታፍ ሕክምና ማድሪድ ካብ ስራሕ ክባረሩ ዝገበረ ክስተት’ውን እዚ ናይ ምባፐ ጌጋ መርመራ ምዃኑ ወሲኹ ገሊጹ። ሃገራት ኤውሮጳ ብመሰረት 20 ሕዳር 2025 ዝወደቐ ዕጫ፡ ኣብ ኣርባዕተ ምድብ ተኸፋፊለን ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ከካይዳ ከለዋ፡ ካብ ዝተፈላለየ ኣህጒር ዝመጽኣ ሽዱሽተ ሃገራውያን ጋንታታት ከኣ፡ ነተን ዝተረፋ ክልተ ኮታ ንምሓዝ ክፋለማ እየን። ኣብዚ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ግጥማት፡ ብጠቕላላ ዕስራን ክልተን ሃገራውያን ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ ይሳተፋ ኣለዋ። ኣብዚ ወቕቲ ስፖርት ንርያል ማድሪድ ኣከራኻሪ ዛንታ ኰይኑዋ ዘሎ፡ መጒዳእቲ ኣጥቃዓይ ክልያን ምባፐ እዩ። ቀሊል ዝመስል ኣካላዊ መጒዳእቲ፣ ሕክምናዊ ሽርሒ፡ ነቐፌታ፡ ምብስጫው ኣስዒቡ። ኣብዚ ናይ መጻረዪ ውድድር፡ ዓቢ ስም ዘለወን ሃገራውያን ጋንታታት ክሳተፋ ተገዲደን ብምህላወን፡ ብርክት ዝበሉ ምባፐ ግን፡ ምስ ሃገራዊት ጋንታ ፈረንሳ ኰይኑ ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ “እቲ ኣብ ጥዑይ እግሩ ተመርሚሩ ዝብል ዜና ሓቂ ኣይኰነን። ኣብዚ ጒዳይ ክንቀፍ ዘለኒ ኣነ’የ። ምኽንያቱ ባዕልኻ መብርሂ ክትህብ እንተ ዘይክኢልካ፡ እቲ ሃጓፍ ካልኦት’ዮም ዝመልእዎ፡” ክብል ነቲ ዜና ክሒድዎ። ይዅን እምበር፡ ን ‘ኤል ፔሳ’፡ ‘ዘ ኣትለቲክ’፡ ‘ማርካ’ ሓዊስካ ብርክት ዝበላ ማዕከናት ዜና፡ ነዚ ናይ ጋዜጠኛ ዳኒኤል ሪኦል ርእይቶ ከረጋግጽኦ ከም ዝኸኣላ፡ መርበብ ሓበሬታ ‘ጎል’ ትማሊ ኣብ ዝዘርግሓቶ ጽሑፍ ገሊጻ። እቲ ዛንታ፡ ሸውዓተ ታሕሳስ ርያል ማድሪድ ምስ ሰልታ ቪጎ ኣብ ዝነበራ ግጥም’ዩ ዝፍልም፣ ምባፐ ኣብ እግሩ ቃንዛ ክስምዖ ጀሚሩ። ኣብቲ ፈለማ ከቢድ ኰይኑ ስለ ዘይተሰምዖ፡ ጸወታኡ ክቕጽል እንከሎ፡ ብድሕሪኡ’ውን ኣብ ብርክት ዝበለ ጸወታ ምስ መጒዳእቱ ተሰሊፉ’ዩ። ሰሙናት ምስ ከደ ዝዀነ ምምሕያሽ ከርእይ ኣይከኣለን። መርመራ እኳ እንተካየደ ለውጢ ግን ኣይነበሮን። እቲ ዛንታ ድማ ካብዚ ኣንፈቱ ቀይሩ። ዳኒኤል ሪኦሎ ዝተባህለ ፈረንሳዊ ናይ ስፖርት ጋዜጠኛ፡ “ሓካይም ርያል ማድሪድ ንምባፐ፡ ኣብታ ዘይተጐድአት እግሩ መርመራ ኣካዪዶምሉ፡” ክብል ሓበሬታ ዘርጊሑ። ብለቓሕ ምስ ባርሴሎና ኣብ ምጽዋት ዝርከብ ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ማንቸስተር ዩናይትድ ማርኮስ ራሽፎርድ፡ ባርሴሎና ዋጋ ኣጒዲላ ከተፈርሞ ትደሊ ብምህላዋ፡ ናብ ክለባት ዓዲ እንግሊዝ ክምለስ ተኽእሎታት ከምዘለዎ ይንገር ኣሎ። መርበብ ሓበሬታ ጎል፡ ካብ ‘ለ ኢኵዩፕ’ ረኺበዮ ብምባል ኣብ ዝዘርገሓቶ ጽሑፍ፡ ኣከራኻሪ ሕክምና ምባፐ መዓልቦ ከይረኸበ እንከሎ፡ ኣከፋፋሊ ርያል ማድሪድ ኤድዋርዶ ካማቪንጋ፡ ሓካይም ርያል ማድሪድ ኣብ’ታ ጥዕይቲ እግሩ መርመራ ስለ ዝገበሩሉ፡ ካብ ታሕሳስ 2025 ካብ ጸወታ ክርሕቕ ከም ዝተገደደ ወሲኻ ሓቢራ። ወዲ 28 ዓመት ራሽፎርድ፡ ናብ ባርሴሎና ብልቓሕ ክሰጋገር እንከሎ፡ እዛ ክለብ ብቐዋምነት ከተፈርሞ ምስ እትደሊ፡ 30 ሚልዮን ዩሮ ክትከፍል ከም ዘለዋ ኣብ ስምምዕ በጺሐን ነይረን። ይዅን እምበር፡ ባርሴሎና እዚ እቲ ጋዜጠኛ፡ ምባፐ ካብ ብርክት ዝበለ ጸወታ ክበኵር ዝቐሰቦ፡ “ሓካይም ማድሪድ ነታ ጒድእቲ ጸጋመይቱ እግሩ


ፒኤስጂ፡ ምስ ሊቨርፑል ዘለዋ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ተዓዊታ ክትወጽእ፡ ኣብ መደብ ጸወታ ምትዕርራይ ተገይሩላ። ከምኡ’ውን ቅድሚ ሰለስተ መዓልቲ ናብቲ ናብ ኣንፊልድ ተጓዒዛ እተካይዶ ጸወታን፡ ናብታ ካልኣይቲ ዘላ ለንስ ተጓዒዛ ጸወታ ሊግ ሓደ ከተካይድ መደብ ተሰሪዑላ ነይሩ። በዚ መሰረት፡ ኣብዚ ናይ ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ፡ ናይ ሻምፕዮንነት ክብራ መታን ክትዕቅብን ኣተኵሮኣ ክትቃንይን እዚ ናይ ውሽጢ ዓዲ ጸወታ ክናውሓላ ተወሲኑ። ውሳነ የሕሊፉ ዘሎ። እቲ ምምሕዳር ነዚ ውሳነኡ ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “ፒኤስጂን ስትራስቦርግን ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግን ኮንፈረስን ሊግን ግቡእ ምድላዋት መታን ክገብራ፡ ናይ ሊግ ሓደ መበል 29 ጸወታአን ናብ ዓሰርተ ሰለስተ ግንቦት ተሰጋጊሩ ኣሎ፡” ኢሉ። ላዕለዋይ ምምሕዳር ኵዕሶ እግሪ ፈረንሳ፡ ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፡ ፒኤስጂ ኣብ ሊግ ሓደ፡ ዓሰርተ ሓደ ሚያዝያ ምስ ለንስ ከተካይዶ ዝነበራ ጸወታ ኣናዊሑላ። ንሊግ ሓደ ትመርሖ ዘላ ፒኤስጂ፡ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ናይቲ ንሊቨርፑል ዓዲማ እዚ ፒኤስጂ፡ ናይ ኤውሮጳ ባህጋ ከተስምር ብምባል ዝተወሰነ ውሳነ፡ ካብ ለንሰ ግን ናይ ቃል ተቓውሞ ገጢምዎ ይርከብ። ላዕለዋይ ምምሕዳር ኵዕሶ እግሪ ፈረንሳ፡ ፒኤስጂ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ክብራ ዓቂባ፡ ደጊማ ባንዴራ ፈረንሳ ከተንበልብል መታን፡ ካብ ጻዕቂ ውድድራት ከተዕርፍ ለንስ ካብ መራሒት ዘላ ፒኤስጂ ብሓንቲ ነጥቢ ድሒራ ብ59 ነጥቢ ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ብምህላዋ፡ ነዛ ሻምፕዮን ዝዀነት ጋንታ ኣብ ምዱቡ ናይ ጸወታ ግዜ ክትገጥማ’ያ ትደሊ።


ዋንጫ ዓለም 2026 ከረጋግጽ’ዩ። ከዋኽብቲ ኵዕሶ እግሪ፡ ንዋንጫ ዓለም 2026 ኣብ ቤቶም ኰይኖም ከይርእይዎ ኣብ ስግኣት ይርከቡ። ኣብ ፕሪመር ሊግ ካብ ተጠቀስቲ ኣጥቃዕቲ ኮይኖም ዝርከቡ፡ ኣሌክሳንደር ኢሳቕን ቪክቶር ጄኮሬሽን እውን፡ ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን ኣብ መጻረዪ ውድድር ኣትያ ብምህላዋ፡ ካብዚ ውድድር ከይሰናበቱ ዘስግኡ’ዮም። ሓላዊ ልዳት ማንቸስተር ሲቲን ኢጣልያን ዶናሩማ፡ ኣብ ርያል ማድሪድን ቱርክን ስሙ ዝዅልዕ ዘሎ ኣርዳ ጉለር፡ ዋሕስ ጸጋማይ ክንፊ ዲሞክራስያቲ ሪፓብሊክ ኮንጎን ኒውካስልን ዝዀነ ያነ ዊሳ፡ ገለ ካብቶም ኣብ ውድድር ዋንጫ ዓለም 2026 ንኸይበዅሩ፡ ኣብ መጻረዪ ውድድር ኣትዮም ዝርከቡ ከዋኽብቲ ተጻወትቲ’ዮም። ካብቶም ኣብዚ ውድድር ከይበዅሩ ብምስጋእ ኣብ ቅድሚት ተሰሪዑ ዝርከብ፡ ኣጥቃዓይ ባርሴሎና ሮበርት ለዋንዶወስኪ እዩ። ወዲ 37 ለዋንዶወስኪ፡ ንሃገሩ ፖላንድ 88 ሸቶታት ብምቚጻር፡ ቀዳማይ ንሃገራዊት ጋንታ ፖላንድ ሓደ ሽሕ ሸቶ ዘቝጸረ ተጻዋታይ ዝብል ክብሪ ንኽሕዝ ኣብ ሓያል ጻዕሪ ተጸሚዱ ዝርከብ’ዩ። ለዋንዶወስኪ፡ ኣብ መጻረዪ ዋንጫ ዓለም ኣንጻር ኣልባንያ ክገጥም’ዩ። ነዚ ብዓወት እንተሰጊርዎ ድማ፡ ካብ ሽወደንን ዩክሬንን ምስ ዝሰዓረት ጋንታ ተጻዊቱ ህላወኡ ኣብ


ዋጋ ክጐድለላ ክትዘራረብ ክትደሊ ከላ፡ ዩናይትድ ግን፡ ራሽፎርድ ኣብ ላሊጋ ኣብ 39 ግጥማት ተሰሊፉ ዓሰርተ ሸቶ ከቝጽር ብምኽኣሉ፡ ዋጋኡ ከምዝውስኽ ስለ ዝተረደአት ብንጹር ከም ዘይቅንስ ኣፍሊጣ ትርከብ። በዚ መሰረት እዚ እንግሊዛዊ ኣጥቃዓይ መዓልቦኡ ክለባት እንግሊዝ ክዀና ምዃነን ወረታት ኣብ ምንፋስ


ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ሓድሽ ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ንምምጻእ ዳህሳስ ተካይድ ብምህላዋ፡ እዚ ምስ ናይ ቅድም ኣሰልጣኒኡ ነበር ኣሞሪም ብዘይምስምማዑ ካብ ዩናይትድ ዝተሰናበተ ራሽፎርድ፡ ኣብ ክራማት ምስ ካልእ ክለብ ክረአ’ዩ። ምስ መን ምዃኑ ግን ንጹር ሓበሬታ የለን።


ኣመልኪቱ ክዘራረብ ዝደሊ ምዃኑ እኳ እንተገለጸ፡ ናብ ስጳኛ ክምለስ ግን ድሌት ከምዘለዎ ኣይሓብአን። ኣከፋፋሊ ማንቸስተር ሲቲ ሮድሪ፡ ቀደም ምስ ኣትለቲኮ ማድሪድ ምጽዋቱ፡ ናብ ርያል ማድሪድ ካብ ምጽንባር ከም ዘይዕንቅጾ ይገልጽ። እዚ ተዓዋቲ ባሎን ደኦር ናይ 2024፡ ማልያ ኣትለቲኮ ማድሪድ ለቢሱ ኣብ 47 ግጥማት እኳ እንተተሰለፈ፡ ምስ ርያል ማድሪድ ምጽንባር ካብ ዘለዎ ድሌት ግን፡ ናብታ ነታ ናይ ቅድም ጋንታኡ ጓል ከተማኣ ዝዀነት ክለብ ምጽንባር ባህጊ ከምዘለዎ ይሕብር። ወዲ 29 ዓመት ስጳኛዊ ሮድሪ፡ ኣብ 2019 ካብ ኣትለቲኮ ማድሪድ ናብ ሲቲ ድሕሪ ምጽንባሩ፡ ማልያ ሲቲ ለቢሱ ኣብ 293 ግጥማት ክሰለፍ ክኢሉ’ዩ። ምስ ማንቸስተር ሲቲ ዝጸንሖ ኵንትራት ዝመጽእ ክራማት ዘብቅዕ ብምዃኑ፡ ናብ ርያል ማድሪድ ክጽንበር’ዩ ዝብል ወረ ይናፈስ ኣሎ። ሮድሪ፡ ከምዚ ንሱ ክኸዶ ዝደሊ ጒዕዞ፡ ቅድሚኡ ካልኦት ተጻወትቲ ከም ዝኸድዎ ብምሕባር፡ “ምስታ ናይ ዓለምና ዝበለጸት ክለብ ምጽዋት ክትቅይሮ ዘይከኣልዩ። ሮድሪ፡ ምስ ሲቲ ብዛዕባ መጻኢኡ ብቕልጡፍ ዋላ ኣይዅን ምስ ግዜ ግን ክኸውን’ዩ፡” ኢሉ። ሓላዊ ልዳት ርያል ማድሪድ ዘሎ ኮርቶዋን፡ ኣልቫሮ ሞራታን ምስ ኣትለቲኮ ማድሪድ ድሕሪ ምጽዋቶም ናብ ርያል ማድሪድ ዝሰገሩ ተጻወትቲ’ዮም። መበል 35 ዓመት ቁ.178 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 12


ኢራን፡ ነቲ ኣብ መንጎኣን፡ ኣመሪካን እስራኤልን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ደው ንምባል ብኣመሪካ ዝቐረበላ እማመ ከም ዝነጸገቶ፡ ሓደ ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ናይታ ሃገር ሓቢሩ። እቲ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ እቲ ኲናት ደው ንምባል ባዕሉ ከም ዘይውስኖ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ኲናት ደው ክብል እንተ ኾይኑ፡ ቅድም ኢራን ዘቕረበቶም ቅድመ ኩነታት ክማልኡ ከም ዘለዎም፡ ኣብቲ ምስ ማዕከን ዜና ‘ፕረስ ቲቪ’ ዘካየዶ ቃለ መሕትት ኣተሓሳሲቡ። ብምሉእ ደው ከብላኦ፡ ኣብ መጻኢ ድማ ኣብ ልዕሊኣ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ንኸይፍጸም ውሕስነት ክወሃባ፡ ነቲ ዝወረደ ዕንወት ንምጽጋን ዝውዕል ካሕሳ ክኽፈላ፡ ኣብ ልዕሊ ኣብቲ ዞባ ዝርከቡ ተቓወምቲ ጉጅለታት ዝካየድ መጥቃዕትታት ደው ክብል፡ ከምኡ ድማ ኢራን ኣብ ልዕሊ መጻብቦ ሆርሙዝ ዘለዋ ናይ ልኡላውነት መሰል ክሕለወላ ከም ዘለዎ ኣነጺሩ። ኢራን፡ እቶም ኣቕሪባቶም ዘላ ቅድመ ኩነታዊ ጠለባት ክሳብ ዘይተማልኡ፡ ንዝኾነ ዓይነት ዝርርብ ድልውቲ ከም ዘይኮነት ዘስመረሉ እቲ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን፡ ክሳብ ኩሎም ዝማልኡ ሃገሩ ነቲ እተካይዶ ዘላ ናይ ምክልኻል ወተሃደራዊ ስርሒታት ዝያዳ ኣሐይላ ክትቅጽሎ ምዃና ኣፍሊጡ። ንሱ ወሲኹ፡ ኢራን ነቲ ብኣመሪካ ዝቐርበላ ዘሎ እማመ ምቁራጽ ተጻብኦ ክትሰማማዓሉ እንተ ደኣ ኮይና፡ ንቕድም እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ንዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕትታት ምሉእ


ቀዳማይ ሚኒስተር ሃንጋሪ ቪክቶር ኦርባን፡ ዩክሬን ንመተሓላለፊ ሻምብቆ ነዳዲ ድሩዝባ ክሳብ ዘይከፈተቶ፡ ሃገሩ ናብ ኪየቭ እትልእኾ ባህርያዊ ጋዝ በብቑሩብ ደው ከተብሎ ምዃና ኣፍሊጡ። ናይቲ ካብ ፈደረሽን ሩስያ ናብ ሃንጋሪ ነዳዲ ዘመሓላልፍ መስመር ሻምብቆ ክሳብ ዝዓንቀፈቶ፡ እቲ ናብ ኪየቭ ክስደድ ዝግባእ ጋዝ ኣብ ኣጋንእ ሃገሩ ክኽዘን ምዃኑ ኣነጺሩ። ሩስያ ኣብቲ መስመር ኣመኻንያ፡ ዝሓለፈ ጥሪ ደው ከም ዘበለቶ እዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። ሞስኮ ነቲ ብክየቭ ዝቐረበላ ናይ መጥቃዕቲ ክሲ ክትነጽጎ እንከላ፡ ኣብቲ መስመር ነዳዲ ዝምርኮሳ ሃንጋሪን ስሎቫክያን ድማ፡ እቲ ብዩክሬን ዝተወስደ ዋሕዚ ነዳዲ ናይ ምቁራጽ ስጉምቲ፡ ኣብ ልዕሊአን ጸቕጢ ንምፍጣር ዝዓለመ ምዃኑ እየን ዝወቕሳ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኦርባን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ “ፌስቡክ” ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ፡ ዩክሬን ንንጥፈታት ዩክሬን ነቲ ብመስመር ሻምብቆ ነዳዲ ድሩዝባ ኣቢሉ ናብ ሃንጋሪ ዝለኣኽ ነዳዲ፡ ንመጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ፈደረሽን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃንጋሪ ፔተር ስጃርቶ ብወገኑ፡ ብሳተላይት ኣብ ዝተወስዱ ስእልታት፡ ኣብ ልዕሊ እቲ መስመር ሻምብቆ ነዳዲ ዝኾነ ጉድኣት ከም ዘይወረደ ሓቢሩ ኣሎ። ቡዳፔስት፡ ክየቭ ነቲ መስመር ሻምብቆ ነዳዲ ክሳብ ዘይከፈተቶ፡ ኣብ ኣኼባታት ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣንጻር ዩክሬን ዝቐንዐ ተቓውሞታት ክቕጽሎ ምዃኑ’ውን፡ እቲ መራሒ መንግስቲ ኣነጺሩ ኣሎ።


ኣብ ዞባ ራጅባሪ - ባንግላድሽ፡ ሓንቲ ኣስታት 40 ሰባት ዘሳፈረት ናይ ህዝቢ ኣውቶቡስ፡ ናብ ዓባይ ጃልባ ክትድይብ ክትብል ብዘጋጠማ ቴክኒካዊ ጸገማት ናብ ፈለግ ፓድማ ብምጥሓላ፡ ብውሕዱ 24 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ሰበ ስልጣን ናይታ ሓላፊ ክፍሊ መጥፋእቲ ሓዊ ባንግላድሽ ታልሃ ቢን ዛሲም፡ ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ናይቲ ዞባ፡ ካብቲ ፈለግ ድሮ ሓሙሽተ ህጻናት ዝርከብዎም 22 ሬሳታት ከም ዘውጽኡ ድሕሪ ምግላጽ፡ ክልተ ግዳያት እውን ብህይወት ድሕሪ ምርካበን ከም ዝሞታ ገሊጹ። እቶም ሰበ ስልጣን ወሲኾም፡ መራሒ ናይታ ኣውቶቡስ፡ ነታ ተሽከርካሪት ናብ ጃልባ ከደይባ ኣብ ዝሓሰበሉ እዋን ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ብምዃና፡ ተገምጢላ ንትሽዓተ ሜትሮ ዝኣክል ናብቲ ፈለግ እቲ ብዓል ስልጣን ወሲኹ፡ ቁጽሮም ዘይተፈልጡ ግዳያት’ውን ደሃዮም ጠፊኡ ብምህላዉ፡ ቁጽሪ ምዉታት ከይዛይድ ስግኣታት ከም ዘሎ ሓቢሩ። ኣብ ባንግላድሽ ብዘጋጥም ተደጋጋሚ ሓደጋታት ተሽከርከርትን ጀላቡን፡ ዓመታዊ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰባት ከም ዝሞቱ ጸብጻባት የመልክቱ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ መጨረሽታ ፌርማታ ኣውቶቡስ ዓዲ ኣቤይቶ 07114040 ዕለት ዕለት ቤት መሽጣ መድሃኒት ዓዲ ኣበይቶ 27/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


ቀዳመይቲ ሚኒስትር ኢጣልያ ጆርጅያ ሜሎኒ፡ ኣብ ኣልጀርያ ወግዓዊ ምብጻሕ ከም ዘካየደት ተሓቢሩ። ፕረዚደንት ተቡነ ብወገኑ፡ ሃገሩ ብዘለዋ ዘተኣማምን ሰደድ ጋዝ፡ ቀንዲ መሻርኽቲ ኣካል ናይተን ቀረብ ጸዓት ንምውሓስ ዝጽዕራ ዘለዋ ሃገራት ኤውሮጳ ከም ዝኾነት ገሊጹ። ምብጻሕ ናይታ ቀዳመይቲ ሚኒስተር፡ ኢጣልያ ምስ ኣልጀርያ ዘለዋ ናይ ጸዓት ሽርክነት ንምሕያል ዝዓለመ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ብተወሳኺ፡ ክልተኦም መራሕቲ፡ ቁጠባዊ ዝምድና ናይተን ሃገራት ንምጥንካር፡ ምቛም ቤት ምኽሪ ንግዲ ኣልጀርያ- ኢጣልያ ክቀላጠፍ ከም ዝተሰማምዑ ተሓቢሩ። ቀዳመይቲ ሚኒስተር ሜሎኒ ምስ ፕረዚደንት ኣልጀርያ ዓብደልማጅድ ተቡነ ድሕሪ ዘካየደቶ ዝርርብ ኣብ ዝሃበቶ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ካብ ኣልጀርያ ናብ ኢጣልያ ዝኸይድ መጠን ባህርያዊ ጋዝ ክብ ንምባል፡ ክልተኦም መራሕቲ ሓደስቲ መገድታት ንምድህሳስ ምትሕብባሮም ከዛይዱ ከም ዝተሰማምዑ ኣፍሊጣ። ዑደት ቀዳመይቲ ሚኒስተር ሜሎኒ ናብ ኣልጀርያ፡ ሃገራት ኤውሮጳ ነቲ ምዕጻው መጻብቦ ሆርሙዝ ዘስዕበለን ዘሎ ቅልውላው ናይ ጸዓት ንምቅላል፡ ኣንፈተን ናብ ኣልጀሪያ ይገብራ ኣብ ዘለዋሉ እዋን እዩ ዝካየድ ዘሎ።


ትማሊ ሓሙስ፡ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡንን ፕረዚደንት ቤላሩስ ኣሌክሳንደር ሉካሸንኮን፡ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዘሎ ዝምድና ንምድልዳል ዝዓለመ ናይ ምሕዝነት ስምምዕ ከም ዝኸተሙ ተሓቢሩ። ኣብ ዝዘርግሖ ዜና፡ ፕረዚደንት ሉካሸንኮ፡ ዝምድና ሃገሩን ሰሜን ኮርያን፡ ናብ ሓድሽ መድረኽ ይኣቱ ከም ዘሎ ምግላጹ ሓቢሩ። መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ብወገኑ፡ ሃገሩን ቤላሩስን ኣብ ብዙሕ መዳያት ከም ዝተሰማምዓ ድሕሪ ምግላጽ፡ ሃገራት ምዕራብ ኣብ ልዕሊ ቤላሩስ ንዘካይዳኦ ዘለዋ ዘይምኽኑይ ዝበሎ ጸቕጢ ከም ዘይቅበሎ ኣፍሊጡ። ፕረዚደንት ቤላሩስ ኣሌክሳንደር ሉካሼንኮ ምስ መሓዙት ፈደረሽን ሩስያ ዝኾና ሃገራት ዘለዎ ዝምድና ኣብ ዘደልድለሉ ዘሎ እዋን፡ ናብ ፒዮንግያንግ - ርእሰ ከተማ ሰሜን ኮርያ ብምምራሕ፡ ምስ መራሒ ሰሜን ኮርያ ከም ዝተራኸበ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ሰሜን ኮርያን ቤላሩስን፡ ኣብ ኲናት ዩክሬን-ሩስያ፡ ንፈደረሽን ሩስያ ብቕሉዕ ይድግፋኣ ምህላወን ምንጭታት ይሕብሩ። መንግስታዊ ማዕከን ዜና ቤላሩስ ‘ቤልታ’


ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ፡ ኣብ ኮለጃት ስነ-ፍልጠትን ምህንድስናን ማይ-ነፍሒ፣ ኮለጅ ጥዕናን ሕክምና ስኒን ኦሮታ፣ ከምኡ’ውን ኮለጅ ንግድን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ኣስመራ፡ ንቕሓት ተመሃሮ ኣብ ሕግን ስነ-ምግባርን ክብ ንምባል ዝሕግዝ ሰሚናር ኣካዪዱ። ብ6፡ 12ን 25ን መጋቢት ኣብ ዘካየዶ ሰሚናር፡ ንተራ መንእሰያት ኣብ ምክልኻል ገበንን ብመንእሰያት ተዘውቲሮም ዝፍጸሙ ገበናትን ብሰፊሑ ዝገለጸ ኮሎኔል መሓሪ፡ መንእሰያት ንገበናት ካብ ዘቃልዑ ኣሉታዊ ተግባራት ክርሕቁን ኣብ ሕጊ ዘለዎም ኣፍልጦ ከዕብዩን፡ ከምኡ’ውን ብስነ-ምግባርን ክብርታትን ሕብረተሰቦም ክመላለሱ ኣዘኻኺሩ። ኮሎኔል መሓሪ ወሲኹ፡ ኣብ ናይ 5 ዓመታት ስትራተጂካዊ ውጥን ፖሊስ ኤርትራ ሰፊሩ ካብ ዘሎ ነጥብታት ብምጥቃስ፡ ኣባላት ፖሊስ ኣብ ዝተመደብዎ ስራሕ ተወፋይነትን ዕቱብነትን ከርእዩ፡ ከምኡ’ውን ንኹሉ ተገልጋሊ ብኣኽብሮትን ምቕሉልነትን ክቕበሉ፡ በብእዋኑ ስልጠናታት ከምዝወሃቦም ኣነጺሩ። ኣብ ኤርትራ ዝጋነን ገበናት ከምዘየለ ብምንጻር፡ ንዘጋጥሙ ገበናት በብዓይነቶምን ክብደቶምን መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ፈጸምቶም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣትዉ’ኳ እንተኾኑ፡ እቲ ሳዕቤናት ከቢድ ስለዝኾነ፡ ተመሃሮ ክጥንቀቑን ኣብ ምክልኻሎም ኣበርክቶ ክገብሩን መኺሩ። ኣብ መወዳእታ ኮሎኔል መሓሪ፡ ገበን ናይ ምክልኻል ዕማም ብቐንዱ ሓላፍነት ህዝቢ ምዃኑ ብምሕባር፡ ወለዲ ባህርያት ደቆም ክከታተሉን ክፈልጡን፣ መንእሰያት ከኣ ሕማቕ ልምድታትን ናይ መዛኑ ጽልዋን ኣወጊዶም ኣብ ትምህርቶም ከድህቡ ኣዘኻኺሩ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ዝተዋህቦም ኣስተምህሮ ሂወቶም ንኸማእዝኑ ዝሕግዞም ምዃኑ ጠቒሶም፡ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ብዝለዓለ ክድፋኣሉ፣ ንዕሉላት ገበነኛታት ኣራሚ ፍርዲ ክብየነሎም፣ ግናይ ተግባራት ንዝፍጽሙ ድማ ብመራኸቢ ብዙሃን ናይ ምቅላዕ ስራሕ ክቕጽል ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት’ውን ንተመሃሮ ኮለጅ ዓዲ-ቐይሕን ሰራሕተኛታት መንግስቲ ኣብ ዓሰብን ተመሳሳሊ ኣስተምህሮ ምሃቡ ዝዝከር’ዩ።


“ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ብዝብል ቴማ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ምስ’ቲ ዓውዲ ኣብ ዝተሓሓዝ ኣርእስትታት ዘተኰረ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ዝቐረበሉ ሰሚናራት ተኻዪዱ። ኣብ’ዚ ካብ 23 ክሳብ 27 መጋቢት ዝተኣንገደ ሰሚናራት፡ ኣብ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ ፊልም ኣብ ኤርትራ፣ ዓለማዊ ኢንዱስትሪ ፊልም፣ ኵነታት ኢንዱስትሪ ፊልም ኣብ’ዚ እዋን፣ መጻኢ ኣመት ፊልምታትናን ክዀኖ ዝግብኦን ኣብ ዝብል ዛዕባታት ሞያውን ክኢላውን መብርሂታት ተዋሂቡ። ኣብ መዕጸዊ ናይ’ቲ ሰሚናራት፡ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ መደብ ህሉው ዓቕምን ደረጃን ፊልም ሃገርና ንምርዳእ ከምእተበገሰ ብምጥቃስ፡ ዘይተሰርሓሎም መዳያት ናይ’ቲ ዓውዲ ብዝግባእ ንምልላይን ኣብኡ ዓቲብካ ንምስራሕን ዓቢ ኣገዳስነት ከምዘለዎ ገሊጹ። ኣብ ሃገርና ዓውዲ ፊልም ሰረት ከምዘለዎ፣ ዝዀነ ዓውዲ ድማ ብሓደ እዋን ከምዘይዓቢ ዝጠቐሰ ኣምባሳደር ዘመደ፡ ንዝበለጸ ውጽኢት፡ ብዓቢኡ ተሳትፎ ኵሉ ክዓዝዝ፣ ዝውደቡ ስልጠናታት ግቡእ መልክዕ ክሕዙ፣ ከምኡ’ውን ቀጻልነት ተመሳሳሊ መደባት ክወሓስ ተላብዩ። ኣቦ-መንበር ኮሚተ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ኣቶ ሞሃድ ሱሌማን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ዝቐረበ ዛዕባታትን ምርኢትን ካብ ተሳተፍቲ ሃናጺ ርእይቶታት ከምእተረኽበ ብምሕባር፡ ሸቶታቱ ከምዝወቕዐ ኣነጺሩ። ጐኒ-ጐኒ’ቲ ሰሚናራት፡ ኣብ ኣርባዕተ ሲነማታት ኣስመራ ማለት ሲነማ ኣስመራ፡ ሓማሴን፡ ሮማን ኢምፐሮን፡ ብሃገራዊ ቋንቋታት ዝፈረየን ካልእን ብሓፈሻ ልዕሊ 50 ፊልምታት ንምርኢት ይቐርብ ኣሎ። ቀንዲ ዕላማ ‘ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ’፡ ህዝቢ ዝያዳ ድማ መንእሰያትን ተመሃሮን ንዝተሰርሐ ፊልሚታት ከስተማቕሩ፣ ንኢንዱስትሪ ፊልምን ሞያውያን ናይቲ ዓውዲን ድርኺት ንምፍጣር፣ ከምኡ’ውን ንቕሓትን ርድኢትን ዜጋታት ብዛዕባ ተራ ፊልም ኣብ ባህላዊ ወራር ንምብራኽ’ዩ።


ኣብ ንኡስ ዞባ ጋላ-ነፍሒ፡ ንመጻኢ ዘገልግል እማመ ኣጠቓቕማ ዓዳዊ ሕጋጋት ውራያት ዝምልከት ዓውደ- ዘተ፡ ብ25 መጋቢት ተኻዪዱ። ቀንዲ ዕላማ ናይ’ዚ ወከልቲ ናይ 32 ዓድታት ዝተሳተፍዎ ዘተ፡ ውራያት ቊጠባዊ ሃስያ ብዘየውርድ መልክዕ ንኽካየዱ ብኮም ኣብ ዝተኣመመ ሕጋጋት ዘሎ ኣፍልጦን መረዳእታን ንምዕማቚ’ዩ። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ መሓሪ ዮውሃንስ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ሕጋጋት ምስ ኩነታትና ዝኸይድ ክኸውን ብዙሕ ጻዕርታት ከምእተኻየደ ብምጥቃስ፡ ገለ ዓድታት ክጥቀማሉ’ኳ እንተጸንሓ፡ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ተግባራዊ ንክኸውን ኣገዳሲ ኰይኑ ከምእተረኽበ ኣነጺሩ። ክጭበጡ ዝድለዩ ዕላማታት ክዕወቱ ከምዘይክእሉ ዝጠቐሰ ኣቶ መሓሪ፡ ዕቱብ ምክትታልን ምቊጽጻርን ከምዝግበር ገሊጹ። ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ነበርቲ - እቲ ሕጋጋት ረብሓታቶም ንምዕቃብ ዝወጸ ምዃኑ ብምግንዛብ፡ ንምትግባሩ ዓጸፋ ክሰርሑ ተላብዮም። ዋና ኣካያዲ ስራሕ ምምሕዳር ዞባ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃንን ኮሎኔል ነታባይ ገብረሂወትን ኣብ እዚ ሕጋጋት ንስራሕ ድልው ምዃኑ ጥራይ፡ እቶም ብእኡ


ኣቶ ዓብዱላሂ መሓመድኑር ዳምር ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ክልሰ-ሓሳብን ግብርን ዘጣመረ ስልጠና፡ ኣብ መሰረታዊ ጥበባት ኣርትዖት ተንቀሳቐሲ ስእሊ፡ መሰነይታ ግራፊክስ፡ ውህደት ድምጺ፡ ሕብርን ቅርጺታትን፡ ከምኡ’ውን ዋሕዚ ኣዘናትዋ ብስእሊ፡ ፈጠራን መሃዝነትን ዘጠቓለለ ምንባሩ ገሊጹ። ሚኒስትሪ ዜና፡ ብኣርትዖት ተንቀሳቓሲ ስእሊ፡ ጥበብ ግራፊክስን ድምጺን ንሰለስተ ኣዋርሕ ዘሰልጠኖም ኣባላቱ፡ ከምኡ’ውን ኣባላት ሚኒስትሪ ሕርሻን ቤት-ጽሕፈት ኣወሃሃዲ ምሕደራ ሞያዊ ጸጋ ሰብን ዝርከብዎም 29 ሞያተኛታት፡ ትማሊ 27 መጋቢት ኣመሪቑ። እቲ ስልጠና፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ሚኒስትሪ ዜና ሞያዊ ብቕዓት ኣባላትን ካልኦት ኣብ ሚድያ ዝነጥፉ ኣካላትን ክብ ብምባል፡ ውጽኢት ሚድያ ብዓይነቱ እናተመሓየሸን ምስ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ እናሰጐመን ከም ዝኸይድ ንምግባር ብቐጻሊ ዘሰላስሎ ስራሕ’ዩ። ሰልጠንቲ ኣብ ሓሙሽተ ጉጅለታት ተኸፋፊሎም ዝሰርሑዎ መርኣያታት ድማ፡ ንኣድማዕነት ናይ’ቲ ስልጠና ዝመስከረ ዝነኣድ ውጽኢት ምንባሩ ብምሕባር፡ ሰልጠንቲ ንዘርኣይዎ ልዑል ኣብ’ቲ ስነ-ስርዓት መመረቕታ፡ ሓላፊ ጨንፈር ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ተገዳስነትን ባህግን ሞጒሱ። እቲ ስልጠና ብውሽጣዊ ዓቕሚ፡ ብምኩራት ሰብ-ሞያ ናይ’ቲ ሚኒስትሪ ዜና’ዩ ተዋሂቡ።


ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ኣብ ትሕቲ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ዝመሓደር ሕርሻታት ሰሜናዊ ምዕራብ ጋሽ-ባርካ ፈጢርዎ ዘሎ ናይ ስራሕን ልምዓትን ባይታ፡ ኣብ ምርግጋእ መነባብሮ ነበርቲ ልዑል ተራ ይጻወት ከምዘሎ ተገሊጹ። ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ኣካያዲ ስራሕ ናይ’ቲ ሕርሻታት ኣቶ ገብረቃል ኣረንያስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ሞጎራይብ፡ ኣፍሂምቦል፡ ከርከበትን ሞሎበርን ኣሕምልትን ፍረታትን፡ ናይ ቅብኢ ኣዝርእትን ኣእካልን፡ ከምኡ’ውን ጥረታት ይለምዕ ከምዘሎ፡ እዚ ድማ ዜጋታት ብዝረኸብዎ ናይ ስራሕ ዕድልን ተመኩሮን ርጉእ ህይወት ክመርሑ ከምዘኽኣሎም ሓቢሩ። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ


ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣብ መወዳእታ፡ ንትግባረ ናይ’ቲ ሕጋጋት እትከታተል 13 ዝኣባላታ ኮሚተ ክትቀውም ከላ፡ እቲ እማመ ካብ 25 መጋቢት 2026 ጀሚሩ ተግባራዊ ንክኸውን፡ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላትን ኣመሓደርትን ብዕቱብ ክሰርሑ ለበዋ ቀሪቡ። ከምዚ ዓይነት ስልጠናታት ክድፋኣሉ ተማሕጺኑ። ተገዳስነትን መምህራን ድሕሪ ምምጓስ፡ እቲ ስልጠና ምስ’ቲ እዋኑ ዝጠልቦ ክእለት፡ ማለት ምውሳብ ኩሉ ዓይነት ሞያታት ጋዜጠኝነት ዝቃዶ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ስልጠና ምንባሩ ገሊጹ። ምስ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ብምስጓም ፍርያትና ብዓይነቱ ብሉጽ ንክኸውን፡ ኣብ መወዳእታ፡ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ቴለቪዥን ኣቶ ኣስመላሽ ኣብርሃ፡ ንተሳተፍቲ ስልጠና ሰርቲፊኬት፣ ንብሉጻት ድማ ሽልማት ዓዲሉ።


ኣብ’ቲ ሕርሻታት ብሓፈሻ ኣብ ከርከበትን ኣፍሂምቦልን ድማ ብፍላይ ንዓመት ምሉእ ዝቕጽል ናይ ስራሕ ዕድል ምፍጣሩ፡ ነበርቲ ምስ ዘመናዊ መስኖኣዊ ሕርሻ ክላለዩን ልምዲ ስራሕ ከጥርዩን ከምዝሓገዞም ዝጠቐሰ ኣቶ ገብረቃል፡ ዘድሊ ተመኩሮን ብቕዓትን ተደሊቡ ስለዘሎ፡ ስፍሓት ዝለምዕ መሬትን ዓይነት ፍርያትን ዕብየት የመዝግብ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ልምዓት ዝገብሮ ዘሎ ዓይነታዊ ለውጢ፡ ነበርቲ መነባብሮኦም ዝመርሑሉን ልምዲ ስራሕ ዘጥርዩሉን ዕድላት ፈጢሩ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ እቲ ፕሮጀክት ንኩሉመዳያዊ ምንቅስቓስ ናይ’ቲ ከባቢ ብእወታ ከምዝጸለዎ ኣነጺሩ። ነበርቲ ድማ፡ ኣብ ከባቢኦም ዝካየድ ዘሎ ሕርሻዊ ልምዓት ዓይነት መነባብሮኦም ክቕይሩ ከምዝሓገዞም ብምግላጽ፡ ኣብ ሰበኽ-ሳግማዊ መነባብሮን ናይ ገዛ ስራሕን ጥራይ ተደሪተን ዝነበራ ደቂኣንስትዮ ከይተረፋ፡ ምስ መስኖኣዊ ሕርሻ ክላለያን ናይ ስራሕ ልምዲ ከጥርያን ምብቅዐን፡ ውጽኢት ናቱ ምዃኑ ገሊጾም። ኣካያዲ ስራሕ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ከርከበት ኣቶ ገብረመድህን ኪዳነ ብወገኑ፡ ዝሰፍሐ ክፋል ሕርሻታት ሰሜናዊ ምዕራብ ዝካየደሉ ፕሮጀክት ሕርሻ ከርከበት፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ኣብ ሕርሻዊ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.179 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 3


ብዓል ድንቂ ኤለክትሪክያዊ ፈጣሪ ማሽን ኣእምሮ ተስላ፡ ኣብ ንእስነቱ ኣዝዩ ሰማዕን ሓታትን ነበረ። ነቲ ብኣንኵሮ ዝዕዘቦ ነገራት ቀልጢፉ ኣንቢቡ ግብረ መልሲ ክህብ ኣይሽገርን። ወትሩ ከኣ ንመምህራኑ ምስ ኣደነቐ’ዩ። ብርቱዕ ናይ ቍጽርን ስነ ፍልጠትን ተምሳጥ ዝነበሮ ኒኮላስ ተስላ፡ መሃንድስ ናይ ምዃን ዓቢ ባህጊ ነበሮ። እንተዀነ፡ ኣቦኡ ኣሰሩ ክስዕብ ጸቕጢ ይገብረሉ ስለ ዝነበረ፡ ሕሉፍ ባህጊ ምህንድስና ኣብ ልቡ እና’ንደዶ ዘረባ ኣቦኡ ሰመዐ። ኣብ 17 ዕድመኡ፡ ሕማም ሽሮኽ ተታታሕዘ። ኣቦኡ ከኣ “ካብዛ ሓማም ብሰላም እንተ ተገላጊልካ፡ ኣውስትርያ ኣብ ዝርከብ ፖሊተክኒክ ቤት ትምህርቲ ከምህረካ’የ፡” ክብል ቃል ኣተወሉ። ዓለም ርብሒ ኢሉዋ ከኣ ተስላ ሓወየ። ኣቦኡ ከኣ ከም ቃሉ ናብ ግሬዝ ኣውስትርያ ለኣኾ። ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ስነ ኪነት መካኒካልን ኤለክትሪካልን ምህንድስና ትምህርቲ ይወስድ ነበረ። ግሬም ዲናሞ፡ ብዘይ ተስላ፡ ኣብ ኒውዮርክ ናቱ ቤት ምርምር ምስ ወነነ፡ ከይደንጐየ ዘደንቕ ኤግዝቢሽናት ከዳሉ ክኢሉ ነበረ። ሰብ ንተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ (AC) ከም ሓደ ዓቢ ስግኣት ይፈርሖ ስለ ዝነበረ፡ ነዚ ፍርሒ ንምጥፋእ ሓደ ኤግዚቢሽን ኣዳለወ። ኣብቲ ኤግዚቢሽን፡ ኤለክትሪክሲቲ ብዘይ ገመድ ብኣካሉ ብምሕላፍ ኣምፑል ከብርህ ዘርኢ ነበረ። ነዚ ምኽንያት ብምግባር ስድራቤታት ኒውዮርክ ኣብ ገዛ ንኽምህር ክዕድማኦ ጀመራ። ናይ ተስላ ጥናግ፡ ብ1891 ዝምሃዞ፡ ሎሚ ኣብ ተለቪዥን፡ ሬድዮ፡ ኣዳፕተር፡ ቻርጀርን ካልእ ኤለክትሮኒክያዊ መሳርሒታት ንጥቀመሉ ኣለና። ብምርኣይ፡ ሓደ ካብ ብስሙ ዝሰፈሩ ዋንነት ምህዞ ከም ዝኸውን ገበረ። ተስላ ንዓለም ምሉእ ጸዓት ከም ዝባጻሕ ክግበረሉ ዝኽእል መገዲ ከም ዘሎ ምግላጹ ኣብ ዝሓለፉ ሕታማት ተንኪፍናዮ ነይርና። ካብ ግንቦት 1899 ክሳዕ መጀመርታ 1900 ዝነበረ ግዜ፡ ነዚ ሓሳብ ንምፍታን እዩ ኣጥፊኡዎ። ኣብዚ ፈተነ ከኣ ብስሙ ንዝተቐመጠ ዋንነት ምህዞ ሓደ ኣገዳሲ ርኽበት ወሰኸሉ፣ ቀዋሚ ምድራዊ ማዕበል (terrestrial stationary waves)። በዚ ርኽበት መሬት ከም ሓደ መተሓላለፊ መገዲ ተጠቒምካ፡ ብሓደ ዝቃነ ኤለክትሪክያዊ ምንብድባድ ኣብ ዝተወሰነ ድግምጋም፡ ሓበሬታ ምትሕልላፍ የኽእል። ተስላ በዚ ምህዞኡ፡ ኣብ ኣርባዓ ኪሎሜትሮ ብዘይ ገመድ ኤለክትሪክ ዝተዘርግሓ 200 ኣምፑላት ከብርህ ክኣለ። ክሳብ 41 ሜትሮ ዝዕቀን ሰብ ዝሰርሖ በርቂ ክሰርሕ ዝኽኣለ ተስላ፡ ኣብቲ ግዜ’ቲ ካብ ካልእ ፕላኔት ብ1898 ተስላ ብሪሞት እትቕለስ ተለ-ኣውቶማቲክ ጃልባ ከም ዝምሃዘ ገለጸ። ንዅሉ ሰብ ሃንደበትን ክስእሎ ዘይክእልን ምህዞ ምስ ኰነ፡ “ሓሶት’ዩ፡” ብምባል ኣብ ጥርጣረ ነበረ። ተስላ ነዚ ንምርግጋጽ ኣብ ማዲሶን ኣብ ቅድሚ ብዙሕ ህዝቢ ብድሕሪኦም ዝተዋህበ መጸውዒ እዩ። ስም ተስላ መጸውዒ ሓደ መዐቀኒ ኣሃዱ ዝዀነ’ውን ብዋዛ ኣይኰነን። ብዘይካ ተስላ ብዙሓት ስነ ፍልጠተኛታት ብስሞም ዝጽዋዕ መዐቀኒ ኣሃዱታት ኣሎ። ከም ኒውቶን፡ ኣምፐር፡ ኦሆም፡ ወዘተ ክጥቀስ ይከኣል። 4. ናይ ምሕሳብ ዓቕሚ 4. ናይ ምሕሳብ ዓቕሚ


ገለ ሰብ ተስላ ንዓበይቲ ምህዞኡ፡ ንኢንዳክሽን ሞተር ሓዊስካ፡ ኵሉ ኣብ ኣእምሮኡ ከም ዝሃነጾ’ዮም ዝነግሩ። ዘይከም ኤዲሰን። ኤዲሰን ስርሑ ብሃሰሰ ለባም ፈተነታት እናገበር’ዩ ዝሰርሖ ነይሩ። ኵሉ ንርኽበቱ ዝመርሖ ኣገባባት፡ ካብ ፈተነ ዝተረኽበ ትምህርቲ እዩ። ተስላ ግን ንዝበዝሐ ኣቐዲሙ ኣብ ኣእምሮኡ ዝሰርሖ’ዩ። ኵሉ መስርሓት ናይ ምህዞኡ፡ ብዓይነ ሕልናኡ ኣቐዲሙ የስርሖ። በዚ ከኣ ዝጐደለ ኰይኑ ዝስምዖ እናመልአ ኣብ መወዳእታ ናብ ፈተነ ይሰግር ነበረ። ተስላ፡ ከም ካርል ፍረደሪክ ጋኡስ፡ ንመዐቀኒ ኣሃዱ ጻዕቂ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (magnetic flux density) ብስሙ ክጽዋዕ ተወሲኑ። ብዘይካኡ ንመዐቀኒ ኣሃዱ ማግኔታዊ ኢንዳክሽን ብ‘ተስላ’ ክጽዋዕ እንከሎ፡ ኣብ ገለ ግዜ’ውን ንዝለዓለ ድግምጋም (ፍሪኴንሲ) ዘሎዎ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ‘ናይ ተስላ ዋሕዚ ኤለክትሪክ’ ይብሃል ነይሩ’ዩ። ዘረባኡን ምንባሩ’ዮም ዝገልጹ። ተስላ ንብዙሕ ኳልኵሌሽናት ኣብ ኣእምሮኡ ክሰርሖ ኣይሽገርን ነይሩ። ኣብ ቍልዑነቱ ንኢንተግራል ኳልኵላስ ብዘይ ደገፍ ቢሮን ወረቐትን ክምልሶ እንከሎ፡ መምህራኑ ቀዲሑ ዝምልስ ዘሎ ይመስሎም ነበረ። ዓቢ ዓቕሚ ናይ ቍጽሪ ዝነበሮ ተስላ፡ ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ብልጫኡ፡ ናይ ምቕማር ዓቕሚ ኣእምሮኡ እዩ። ተስላ ብኣእምሮኡ ኣቐዲሙ ይሰርሖ ብምንባሩ፡ ብዝርአን ዝስማዓን ኣመል ምህትፍታፍ ነበሮ። ብዙሓት ንጥዕና ኣእምሮኡ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣእትዮም ገለጹዎ። ምንብድባድን ብርቱዕ ብርሃንን ቅድሚ ካልእ ሰብ ይስምዖ። ካብ ኣብ ከባቢኡ ዘሎ ነገራት - ከም ናይ እዝኒ ስቝሬን - እውን እፈርሕ’ዩ ዝነበረ። ፈንፋኒ ብምንባሩ፡ መግቡ ሽዑ ዝበሰለ ውዑይ መግብታት ነበረ። ሓደ መሳርሕቱ፡ ሓደ ግዜ ሳምፕል ናይ ዘይፈልሐ ማይ ብማይክሮስኮፕ ምስ ኣርኣዮ ዘጥረዮ ፎብያ ምዃኑ ድማ ይንገር። ፍሉይነት ተስላ ንማሕበራዊ ዝምድናኡ ኣይጸለዎን። ጋዜጠኛታትን ኣዕሩኹን፡ ተስላ፡ ጨው ዘሎዎ፡ ትሑትን ጥዑም 1ተስላ=1ወበር/ስፍሓት - ትርብዒት ሜትሮ Flux density (B)= Flux (Φ)/ area through which flux passes (A) 5. ስሙ ኣሃዱ ናይ ሓደ ዓቐን 5. ስሙ ኣሃዱ ናይ ሓደ ዓቐን


1 ተስላ= 10,000 ጋኡስ። ጋኡስ ካብ ስነ ፍልጠተኛ ካርል ፍረደሪክ ጋኡስ ዝወጽአ ስም ኰይኑ፡ ዝበዝሐ ግዜ ስነ ፍልጠተኛታት ንኣዝዩ ድኹም ማግኔታዊ ክሊ ዘሎዎ ንምዕቃን ይጥቀሙሉ። ወበር ከኣ ድሕሪ ስነ ፍልጠተኛ ዊልሀልም ኤድዋርድ ወበር ዝተዋህበ ኰይኑ፡ ንማግኔታዊ ጸዓት ኣብ ሓደ ቦታ ዝዕቅን ኣሃዱ እዩ።


ብስም ተስላ ዝጽዋዕ ሓደ መዐቀኒ ኣሃዱ ኣብ ፊዚክስ ንምሃር ኢና። ዓለምለኻዊ ስርዓት ናይ ኣሃዱታት (SI units) ዝወሃብ ስም፡ ብዋዛ ዝወሃብ ኣይኰነን። ዝበዝሑ ብስም ሰብ ዝጽውዑ መዐቀኒ ኣሃዱታት፡ ጭቡጥን ቅቡልን ምኽንያት ኣሎዎም። ብልሉይ ኣብርክቶን ከፋቲ በሪ ርኽበታቶምን፡


እትብል ናይ ጎተ ግጥሚ’ያ። ጸሓይ ኣብ ምዕራባ’ያ ነይራ። እቲ ግዜ ንሓንቲ ትምስገን ማይ ቤት ናይታ ግጥሚ ኣዘከረኒ። ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ (DC) ዝሰርሕ ናይ መጀመርታ ዲናሞ’ዩ። ነዚ ኣብ ክፍሊ ኰይኑ እናተማህሮ፡ ግሬም ዲናሞ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ምስ ረኸበ ከም ሞተርን ጀነረተርን ኰይኑ ከም ዘገልግል መምህሮም ነገሮም። ተስላ ደጋጊሙ ብምርኣይ መተሓላለፊ ነገር ብምጥቃም ብፍዅስ ዝበለ ብልጭታ ተመሳስሊ ነገር ክግበር ከም ዝከኣል ሓሰበ። ኣብ ቅድሚ ክፍሉ ከኣ ንመምህሩ ኣካፈሎ። በዚ ዝተደነቐ መምህሩ፡ “እዚ ንሓደ ቀጻሊ ምንቅስቓስ ዘሎዎ ማሽን ከስርሕ ዝኽእል ሓሳብ’ዩ፡ ” ብምባል ብኣድናቖት ተስላ ደገፎ። ኣብ ዝሰዓቡ ዓመታት፡ እዚ ሓሳብ’ዚ፡ ንተስላ ካብ ኣእምሮኡ ምእላይ ኣብዩ ድቃስ ከልኦ። ነዚ ብድሆ ክገጥሞ ምስ ጀመረ ከኣ ናብ ምህዞ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ መርሖ። ‘… ባና ምስ ኣንስሓበ፡ ናይ ጻዕሪ መዓልቲ ምስ ተወደአ ብናይ ማዕዶ ሃዋኽ፡ ሓድሽ ህይወት እንክድህሰስ ሓደ’ኳ የለን ካብዚ መሬት ዘልዕለኒ ኣሰሩ ክስዕብ፡ ኣብ ኣሰሩ ከንሳፍፍ…’ ነዚ ደራኺ ቃላት ምስ ኣድመጽኩ፡ ሓደ ሓሳብ ከም በርቂ መጽኣኒ። ኣብታ ኣጋጣሚ ሓደ ሓቂ ተጋሂዱለይ። ብበትሪ ገይረ ኣብቲ ሑጻ ሓደ ዲዛይን ሓንጺጸ። እቲ ኣብቲ ሑጻ ዝሰኣልኩዎ ዲዛይን፡ ድሕሪ ሽዱሽተ ዓመት ናብ ኤለክትሪካል መሃንድሳት ኢንስቲትዩት ኣሜሪካ ዘቕረብኩዎ እዩ ነይሩ።” እቲ ተስላ ኣብ ሑጻ ዝሰኣሎ ንድፊ፡ ናይቲ ንዓለም ዝቐየረ ምህዞ ኢንዳክሽን ሞተር ነበረ። “ሓደ ኣጋ ምሸት…” ይብል ተስላ ሓደ ግዜ ባዕሉ፣ “… ምስ ሓደ ዓርከይ ኣብ ሲቲ ፓርክ እናተዛወርና፡ በብእብረ ግጥምታት ንደግም ነበርና። ኣብቲ ዕድመይ ንምሉእ መጽሓፍ ቃል ብቓል ብልበይ ጽቡቕ ገይረ እዝክሮ ነይረ’የ። ሓንቲ ካብአን ‘ፋውስት’ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ሕታማት ናይዚ ዓምዲ፡ ንተስላ “ስነ- ፍልጠታዊ ፈጣሪ” ዘብሉዎ ሰለስተ ነጥብታት ኣቕሪብና። 4ይን 5ይን ከኣ ይስዕብ፥ ማግኔታዊ ዋሕዚ ጸዓትን ጻዕቁን ማግኔታዊ ዋሕዚ ጸዓትን ጻዕቁን (Flux and flux density) (Flux and flux density) ተስላ፡ ብስሙ ዝጽዋዕ መዐቀኒ ኣሃዱ ከም ዘሎ ርኢና ኣለና። ምስኡ ተዛሚዱ ዝኸይድ ስነ ፍልጠተኛ’ውን ኣሎ ዊልሀልም ኤድዋርድ ወበር። ክልተኦም ኣብ ማግኔታዊ ዋሕዚ ጸዓትን ጻዕቁን ንዘለው መዐቀኒ ኣሃዱታት ስሞም ዝተወከለሎም እዮም። ነዚ ክልተ ማግኔታዊ ኣምራት ኣብ ፊዚክስ ንምሃሮ ኢና። ብቕሊሉ ንምርድኡ ንሓንቲ ተራ ባር ማግኔት ከም ኣብነት ንውሰድ። ኣብ ዙርያ እዚ ማግኔት ዝፍጠር ማግኔታዊ ክሊ (magnetic field) ኣሎ። እዚ ክሊ ኣብ ዙርያ ማግኔት፡ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት ክፍጠር የኽእል። ነዚ ማግኔታዊ ጸዓት ዓቐኑ፡ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (ማግኔቲክ ፍላክስ - Φ) እዩ። ኣብ ስእሊ ከም እንርእዮ ካብ ሰሜናዊ ዋልታ ናይቲ ማግኔት ናብ ደቡባዊ ዋልታ ዝውሕዝ ብቐስቲ ዝተመርሐ ሕንጻጻት ይርአ ኣሎ። ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (Φ) ምዃኑ እዩ። ምልክቱ ‘Φ’ ክኸውን እንከሎ፡ መዐቀኒ ኣሃዱ ከኣ ወበር (Wb) ይብሃል። እዚ ማግኔታዊ ዋሕዚ ኣብ ዝተወሰነ ስፍሓት ክውሕዝ እንከሎ፡ ካብ ሓደ ነጥቢ ናይቲ ማግኔት ናብ ካልእ ነጥቢ ይቀያየር እዩ። ኣብቲ ክሊ ዝተሳእለ ክልተ ዓንኬላዊ ቅርጺ ዘሎዎም፡ ብ‘A’ን ‘B’ን ዝተመልከቱ ርኣዩ። ኣብ ነጥቢ ‘B’ ዝወሓደ ብዝሒ ሕንጻጻት ማግኔታዊ ክሊ በቲ ዓንኬል ይሓልፉ ኣለው። ኣብ ነጥቢ ‘A’ ድማ ዝወሓደ። እተን ክልተ ዓንኬላት ‘A’ን ‘B’ን ከም ሓደ ዝተወሰነ ስፍሓት ዘሎዎ ቦታ ንውሰዶ። ኣብዚ ውሱን ስፍሓት ዘሎዎ ክልተ ቦታታት ዘሎ ጻዕቂ ሕንጻጻት ማግኔታዊ ክሊ በበይኑ እዩ። እዚ ሕንጻጻት ከኣ ንዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (ፍላክስ) ወኪሉ ኣሎ። ንደረጃ ጻዕቂ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት እንዕቅነሉ መዐቀኒ እምበኣር ጻዕቂ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (ማግኔቲክ ፍላክስ ደንሲቲ - ‘B’) ይብሃል። እዚ ከኣ ምልክቱ ‘B’ ክኸውን እንከሎ፡ መዐቀኒ ኣሃዱኡ ከኣ ‘ተስላ’ እዩ። 1 T = 1 Wbm-2 ወይ 1 T = 1 Wb/m2 ሓዳስ ኤርትራ 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.179


ሚኒስትሪ ሕርሻ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዘመናዊ ዝብል ቃል ንኣቓልቦና ክስሕብ ልሙድ ተርእዮ እዩ። ከም ሰባት፡ ኩሉ ዘመናዊ ክኾነልና ንደሊ ኢና። ዘመናዊ ዝብል ቃል ንኣቓልቦና ክስሕብ ልሙድ ተርእዮ እዩ። ከም ሰባት፡ ኩሉ ዘመናዊ ክኾነልና ንደሊ ኢና። ነገራት ግዚኦም ዝሓለዉ ክኾኑልካ ምድላይ ድማ ጌጋ ኣይኮነን። እንተኾነ ብስም ዘመናውነት ተሸፊኖም፡ ነገራት ግዚኦም ዝሓለዉ ክኾኑልካ ምድላይ ድማ ጌጋ ኣይኮነን። እንተኾነ ብስም ዘመናውነት ተሸፊኖም፡ ዝበላሸዉን ልክዕነቶም ዘጥፍኡን ነገራት ከም ዘለዉ ምዝካር ከኣ ናይ ብሓቂ ልቦና እዩ። ዘመናዊ እናተባህለ ዝበላሸዉን ልክዕነቶም ዘጥፍኡን ነገራት ከም ዘለዉ ምዝካር ከኣ ናይ ብሓቂ ልቦና እዩ። ዘመናዊ እናተባህለ ዝጅልሑ ጽባቐታት ኣለዉ። ገለ ካብዚኣቶም እምበኣር፡ ሕርሻን ሕርሻዊ ፍርያትን እዮም። ዘመናዊ ኣገባባት ዝጅልሑ ጽባቐታት ኣለዉ። ገለ ካብዚኣቶም እምበኣር፡ ሕርሻን ሕርሻዊ ፍርያትን እዮም። ዘመናዊ ኣገባባት ሕርሻ ምትእትታው ጽቡቕ’ዩ። ዘመናዊ ቀመማትን ተፈጥሮኣውነቶም ዘጥፍኡ ዝተመስርሑ ፍርያትን ከ ሕርሻ ምትእትታው ጽቡቕ’ዩ። ዘመናዊ ቀመማትን ተፈጥሮኣውነቶም ዘጥፍኡ ዝተመስርሑ ፍርያትን ከ ጠቐምትና ዶ ጎዳእትና፧ ኣብዚ መዳይ ርድኢትና ንምዕባይ እምበኣር፡ ዓምዲ ፍረ ጻዕሪ፡ ንመወከሲ ጽሑፍ ጠቐምትና ዶ ጎዳእትና፧ ኣብዚ መዳይ ርድኢትና ንምዕባይ እምበኣር፡ ዓምዲ ፍረ ጻዕሪ፡ ንመወከሲ ጽሑፍ ባህርያዊ ድዅዒ መሰረት ብምግባር ኣዳልያትልና ንዘላ ትሕዝቶ ንከታተል። ባህርያዊ ድዅዒ መሰረት ብምግባር ኣዳልያትልና ንዘላ ትሕዝቶ ንከታተል። ‘ጥሙርን ውሁድን ባህርያዊ ሕርሻ’ ‘ጥሙርን ውሁድን ባህርያዊ ሕርሻ’ ክበሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧ ካብቲ ክበሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧ ካብቲ ደረቕን ፈሳስን፡ ባህርያዊ ጸረ ባልዕ፡ ባህርያዊ ፍርያት...) ተረዲእካ ብግብሪ ሰሪሕካን ኣፍሪኻን ናብ ተጠቐምቲ ንምብጻሕ እዩ። ከምኡ ድማ፡ ዝኾነ ግብራዊ ትዕዝብትን ትምህርትን ንዝደሊ ኣፍራዪ፡ ምሉእ ኣገልግሎት ንምሃብ ዝዓለመ እዩ። ሱልጣን፡ ጥሙርን ውሁድን ባህርያዊ ሕርሻ ማለት፡ ባህርያዊ ድዅዒንባህርያዊ ኣገባባትን ተጠቒምካ፡ ብዙሓት ምህርቲ ሕርሻን እንስሳታትን ኣብ ውሱን መሬት ብውህደት ከምዝፈርዩ ምግባር እዩ። ጥሙርን ውሁድን ባህርያዊ ሕርሻ እምበኣር፡ ንኹሎም እዞም ልዕል ኢሎም ዝተጠቕሱ ኣምራት ዝጠርነፈ ሰፊሕ ኣምር ሕርሻ እዩ። እዚ ኣዝዩ ኣርባሕን ውጽኢታውን ምዃኑ ዝእመነሉ ኣገባብ፡ ናብ ኩሉ ሓረስታይ ሃገርና ንምትእትታው ብዕቱብ ይስርሓሉ ኣሎ። በዚ መሰረት ኣብ ኣስመራ ከባቢ ኣኽርያ ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝእለ ሓደ መርኣያ ብ2021 ተመስሪቱ ይርከብ። ረብሓታት ናይዚ መደበር መርኣያ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ብቓላት ኣቦ ወንበር ኣቶ ደርማስ ሱልጣን ልሙድ ሕርሻ ኸ እንታይ ይፈልዮ፧ ልሙድ ሕርሻ ኸ እንታይ ይፈልዮ፧ ነዚ ፍልልይ’ዚ ንምርዳእ፡ ነዘን ዝስዕባ ሓረጋት ብግቡእ ምግላጽ የድሊ። 1.ባህርያዊ ሕርሻ፣ ባህርያዊ ሕርሻ፣ ባህርያዊ ድዅዒ (ኮምፖስት)፡ ባህርያውያን ፈሰስቲ ድዅዒን ባህርያውያን ኣገባባትን ተጠቒምካ ዝካየድ ዓይነት ሕርሻ እዩ። 2.‘ጥሙርን ውሁድን’ ዝብል ሓረግ ‘ጥሙርን ውሁድን’ ዝብል ሓረግ እንታይ ይገልጽ እንታይ ይገልጽ፧ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ባህርያዊ ሕርሻ ብዝተወሃሃደ ኣገባብ ተወዲኖምን ተመላሊኦምን ዝኸዱሉ ምሕዱር ኣገባብ ሕርሻ’ዩ፡ ጥሙርን ውሁድን ዝብሃል። ዝተፈላለዩ ፍርያት ሕርሻ ንሓድሕዱ ብዝመላላእ ውሁድ ኣገባብ ክካየዱ ከም ዝኽእሉ፡ ተፈቲኑ ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ዝስራሓሉ ዘሎን ውጽኢታዊ ኣገባብ’ዩ። ምህርትታት ሕርሻ ጥራሕ ዘይኮነ ድማ እንተላይ ምፍራይ እተፈላለዩ እንስሳታት’ውን የጠቓልል። 3.ባህርያዊ ድዅዒ ዝበሃል ከመይ ባህርያዊ ድዅዒ ዝበሃል ከመይ ዝበለ እዩ፧ ብምንታይ ከ ይስራሕ፧ ዝበለ እዩ፧ ብምንታይ ከ ይስራሕ፧ ባህርያዊ ድዅዒ ማለት ኮምፖስት፡ ብተፈጥሮኣውያን ጥረ ነገራት ከም ተረፍመረፍ ሕርሻዊ ምህርቲ፡ ቆጽለመጽሊ፡ ዘቤታዊ ጐሓፍን ካልእን ዝስራሕ ባህርያዊ ጸጋ እዩ። ነዚ ንምድላው ኣዝዮም ደቀቕቲ ታህዋስያን ካብ ሓመድ ብምእካብን ምርባሕን፡ ኣብ ዝተዳለዉ ባህርያውያን ጥረ ነገራት ብምንስናስ፡ ቀልጢፎም ተበላሊዖም ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ጥቕሚ ከም ዝውዕሉ ብምግባር ዝስራሓሉ ኣገባብ’ዩ። እዞም ነፍሳት’ዚኦም፡ ንምስራሕ ፈሳሲ ድዅዒ’ውን ይጠቕሙ። ባህርያዊ ድዅዒ ብሓገዝ እዞም ደቀቕቲ ነፍሳት ዘበርክቶ ኣስተዋጽኦ ብዙሕ’ዩ። ንኣብነት፡ • ሓመድ ንኣትክልቲ ዘድልዩ ባእታታት ከምዝቕርብን እኹል ማይ ከምዝዕቅብን ይገብሮ • ውሑስ ኣከባቢ ይፈጥር • ቅርጽን ትሕዝቶን ሓመድ የመሓይሽ • ውሑስን መኣዛውን መግቢ ኣብ ምፍራይ ይሕግዝ... ወዘተ። • ከም ኣገላልጻ ኣቦ ወንበር ሽማግለ መርኣያ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ኣቶ ደርማስ እዚ ልዕሊ 13 ዓይነታት ኣሕምልቲ ፈቲኑን ዘተባብዕ ምህርትን እኹል ተመኩሮን ደሊቡ ዝርከብ መርኣያ ባህርያዊ ሕርሻ ኣኽርያ፡ ካብ 2026 ጀሚሩ ዘድሊ ትምህርታዊ መደባት ናብ ሓረስቶት ንምብጻሕ ተዳልዩ ይርከብ። ኣብ ኩለን ዞባታትን ንኡሳን ዞባታትን መርኣያ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ንምምስራት ከኣ ይስራሓሉ ኣሎ። ኣልማዕቲ ጀራዲን ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ብማሕበር ተጠርኒፎም፡ ኣብ መርኣያ ውሁድ ሕርሻ ኣኽርያ ዑደት ድሕሪ ምክያዶም ብዛዕባ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ዝሃቡዎ ምስክርነት፡ ብኸፊል ይስዕብ። ክግለጽ እንከሎ፡ ነዞም ዝስዕቡ ንምርዳእ የኽእል። • ምትብባዕ ባህርያዊ ድዅዕን ጸረ ባልዓትን • ኣገባብን ጥቕምታትን ጥሙር ባህርያዊ ሕርሻ • ኣየናይ ዓይነት ድዅዒ፡ ጸረ ባልዕ፡ ምህርቲ፡ ንጥፈት፡ ኣገባብ... ዝያዳ የርብሕ፧ ብኸመይ፧ • ግብራዊ ትዕዝብቲ፡ ፈተነ፡ ሜላታትን ስልጠናታትን ንምቕሳም ከምኡ ድማ፡ ኣገባባት ጥሙር ባህርያዊ ሕርሻ ናብ ኩለን ዞባታት፡ ንኡሳን ዞባታትን ኩሉ ሓረስታይን ብትኽክል ንምሕላፍ የኽእል። ኣቶ ኢብራሂም ዑመር ኣቶ ኢብራሂም ዑመር፡ “ባህርያዊ ድዅዕን ጸረባልዕን፡ መበቆላዊ ዝኾነ ምሩጽ ዘርኢ፡ ብኣፍልጦ ዝግበር ባህርያዊ ኣገባባትን በብዓይነቶም ፍርያት ሕርሻን ብውሁድ ኣገባብ ምጥቃም ማዕረ ክንደይ ኣርባሒን ቀሊልን ምዃኑ ብግብሪ ክመሃር ክኢለ። ኣብ ባይታ ከተግብሮን ንኻልኦት ሓረስቶት ከካፍልን ድማ ቅሩብ’የ፣” ይብል። ኣካያዲ ስራሕ ናይዚ መርኣያ ጥሙር ባህርያዊ ሕርሻ ኣኽርያ፡ ኣቶ ሚካኤል መድሃኔ ብዛዕባ’ዚ መርኣያ ክገልጽ እንከሎ ከምዚ ይብል። እዚ ብትሑት ዓቕሚ ዝጀመረ ኣገባብ፡ ረብሓታቱ ካብ ምግንዛብ፡ ቀስብቐስ ናብ ደረጃ ትካል በጺሑ ይርከብ። ዕላማ ናይዚ ትካል ድማ፡ ኩሉ ባህርያዊ ኣገባባት (ባህርያዊ ድዅዒ/ ወይዘሮ ስዒዳ ሳልሕ ወይዘሮ ስዒዳ ሳልሕ፡ “ኣዝዩ እዋናውን ኣገዳስን ትምህርቲ ቀሲመ። ካብ ኣስተምህሮ ሓሊፉ፡ ብዙሕ ዘይፈልጦ ኣገባባት ብግብሪ ተዓዚበ። ኣዝየ ድማ ሕጉስቲ’የ።” ወይዘሮ ኢለን መልኣከ ወይዘሮ ኢለን መልኣከ፡ “ኣብ ውሱን መሬት፡ ብቐሊል ኣገባብ፡ ዝተፈላለዩ ምህርቲ ሕርሻ ከመይ ከምዝርከቡ ርእየ።


ዞባታትን ንኡሳን ዞባታትን፡ መርኣያ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ብምምስራት፡ ሓረስቶት ሃገርና ክኽተሉዎ ብዕቱብ ይሰርሓሉ ኣሎ። እዚ ኣገባብ፡ ኣፍራይነት ኣብ ምዕባይን ጥዕና ሰብና፡ ጥሪትና፡ መሬትናን ኣከባቢናን ኣብ ምውሓስን ኣዝዩ ኣዝዩ ዓቢ ኣስተዋጽኦ እዩ ዘለዎ። ‘ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ!’ ንዝብል መትከል ሚኒስትሪ ሕርሻ ዘስምር ኣገባብ ድማ’ዩ። ኣብ ውሱን መሬት፡ ዝተፈላለዩ ምህርቲ ሕርሻን እንስሳታትን ብምፍራይ፡ ንኣፍረይቲ ሓረስቶት ኣርቢሑ ንህዝብናን ዕዳጋታትን ዘርግእ ውሑስ ኣገባብ እዩ። ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተፈቲኑ፡ ርኡይ ዝኾነ ውጽኢታውነት ዝተረኽቦ ኣገባብ ሕርሻ ምዃኑ ክስመረሉ ይግባእ። ግቡእ ኣሰራርሓ ባህርያዊ ድዅዒ፡ ብሉጽ ኣተሓሕዛ መሬት፡ ውጽኢታዊ ኣዘራርኣ ዘራእቲ፡ ውሕሉል ኣጠቓቕማ ማይ፡ ዝሓሸ ኣገባብ ኣፈላልሳ ብቝሊ... ብግብሪ ተዓዚበን ተማሂረን።” ስምኦን ሓጎስ ስምኦን ሓጎስ ኣቶ ከሊፋ ሓሰን ኣቶ ከሊፋ ሓሰን፡ “ኣዝዩ ዘሐጉስን ዘነቓቕሕን ኣገባብ’ዩ ብሓቂ። እዚ ጉልበት ዝዕቅብን ምህርቲ ዘዐቢን ባህርያዊ ኣገባብ ሕርሻ፡ ኣዝዩ ብሉጽ ኮይኑ’የ ረኺበዮ። ኣብ ቦታና ብግብሪ ክንሰርሓሉን ክንምህረሉን ኢና።” ተመሳሳሊ ርእይቶ ናይ ብዙሓት በጻሕቲ ነይሩ። እዚ ዘርእየና እንተሎ፡ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ኣዝዩ ውጽኢታውን ኣርባሕን ኣገባብ ሕርሻ ምዃኑ እዩ። ስለዝኾነ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ኣብ ኩለን


ኣብ ኣመሪካ ዝመደበሩ ኒቪዲያ ዝተባህለ ኩባንያ፡ ጸርጊ ለይዘር (laser beams) ተጠቒሙ ኣብ ሰፊሕ ግራውቲ ንጻህያይ ፈልዩ ዝቐትል ሮቦት ከም ዘማዕበለ ኣፍሊጡ። እቲ ‘LaserWeeder G2’ ዝተሰምየ ሮቦታዊ መሳርሒ፡ ኣብ ትራክተር (ብድሕሪት) ዝጸዓን ኰይኑ፡ ንእኽሊ 99 ሚእታዊት ፈጺሙ ከይተንከፈን ከሚካላት ከይተጠቕመን ነቲ ጻህያይ ዘበለ ጥራሕ እናፈለየ ኣነጻጺሩ ብጸርጊ ብምህራም ዘሕርር ወይ ዝቐትል እዩ - ብመሰረት እቲ ኩባንያ ዝዘርግሖ ሓበሬታ። እዚ ማለት፡ ፈለማ ልዑል ንጻረ ዘሎዎ ካሜራ ተጠቒሙ፡ ነቲ ዝጽሀ ግራት ይስእሎ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ክዉን ግዜ፡ እኽልን ጻህያይን ንምፍላይ ኣብ ልዕሊ ሚልዮናት ኣሳእል ናይ ዘራእቲ ዝተለማመደ ናይ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ሞዴል ተጠቒሙ፡ ነቲ ጻህያይ ዘበለ የለልዮ’ሞ፡ ልዑል ጸዓት (ሙቐት) ዘሎዎ ጸርጊ ፈንዩ፡ ንዋህዮታት ናይቲ ተኽሊ (ጻህያይ) ብምህራም፡ ከም ዝሓርር ይገብሮ። ክሳዕ ክንዲ ጫፍ ብልሒ ናይ ብርዒ ዝኸውን ድቀት ንዘለዋ ጻህያይ ድማ ከይሰሓተ ካብ እኽሊ ፈልዩ ክሃርማ ይኽእል። እቲ ሮቦታዊ መሳርሒ፡ በዚ ኣገባብ፡ ኣብ ካልኢት 167፡ ኣብ ደቒቕ 10,000፡ ኣብ ሰዓት ከኣ 600,000 ተኽሊ ጻህያይ ክቐትል ይኽእል። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኣብ ሰዓት ክሳዕ 5 ሄክታር ዝስፍሓቱ ግራት ክጽሂ ይኽእል። እዚ ሮቦታዊ መሳርሒ’ዚ፡ ኣብ ስራሕ ጻህያይ ልዕሊ ብኢዶም ዝጽህዩ 75 ሰራሕተኛታት ዘድምዕ ብምዃኑ፡ ኣብ ዘመናዊ ሕርሻ ዝነጥፉ ዓበይቲ ሓረስቶት ይዅኑ ኩባንያታት፡ ኣብ ግዜ ጻህያይ ንሰራሕተኛታት ኰነ ንመድሃኒት ጸረ-ጻህያይ ዘውጽኡዎ ወጻኢታት ብኣስታት 80 ሚእታዊት ክንክዪዎ ከኽእሎም ምዃኑ’ዩ ዝሕበርዘሎ። ድሮ’ውን ናብ ልዕሊ 14 ሃገራት ምዕራብ ተዘርጊሑ፡ ኣብ ሓረስቶት ዓቢ ኣበርክቶ ይገብር ምህላዉ ተፈሊጡ ኣሎ። ምንጪ፦https://forums.anandtech.com/threads/nvidiareveals- large-plant-model-to-zap-weeds-using-laserbeams-from- tractors-fitted-with-nvidia-gpus.2631820/


ማሕበር ሓካይም ኤርትራ (ERIMA) ምስ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ብምትሕብባር፡ ካብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ንዝመጹ ወከልቲ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ዞባ ማእከል ኣብ ኣወለፍቲ ነገራትን ሳዕቤናቶምን ኣተኵሩ ኣብ ኣዳራሽ ዳዕሮ (ጁንየር ክለብ) ናይ ዝሃቦ ሰፊሕ ኣስተምህሮ፡ ጽማቝ ይስዕብ፦


ማሪዋና፡ ኮኬይንን ሄሮይንን ይርከብዎም። ትምባኾ ብመልክዕ ሽጋራ፡ ሳፋ፡ ሺሻን ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራ (vape)ን ይዝውተር። ብዘይካ`ዚኦም፡ ኣብ ሕክምና ዝእዘዙ፡ ጸኒሖም ወልፊ ከማዕብሉ ዝኽእሉ መድሃኒታት`ውን ኣለዉ። ዶ/ር ሚልክያስ ገብረእግዚኣብሄር ወልፊ ማለት ንጥዕና ዝጎድኡ ዝተፈላለዩ ቀመማት ብዘይግቡእ ዓቐንን ኣገባብን ምጥቃም ማለት’ዩ። ዝበዝሐ እዋን ሰባት ኵነተ-ኣእምሮ ንምቕያር ብዝብል ዕላማ’ዮም ኣወለፍቲ ነገራት ዝወስዱ። ኣወለፍቲ ባእታታት ግን ነቲ ንቡር ኣሰራርሓ ሓንጎል ወዲ- ሰብ ምሉእ ብምሉእ ይቕይርዎ። እዞም ኣወለፍቲ ባእታታት ምስ ምንዋሕ ግዜ፡ ኣብ ሓንጎል ዶፓሚን (dopamine) ዝተባህለ ነዝዒ ከም ዝፈሪ ይገብሩ። እዚ ነዝዒ ኸኣ ኣብ ሓንጎል ዘይንቡር፡ ንሓጺር ግዜ ጥራይ ዝጸንሕ ናይ ባህታ ስምዒት ብምፍጣር ነቲ ኣወላፊ ባእታ ብተደጋጋሚ ንኽትወስዶ የተባብዕ። ዝበዝሑ ግዳያት ንፈተነ ብዝብል ምኽንያት ወይ ብጠንቀምቀም’ዮም ንወልፊ ኣብ ዕድመ ኵትትና ዝጅምርዎ። ድሕሪ ግዜ ኸኣ ኣብ ገለ ካብኣቶም ናብ ኣመል ወይ ወልፊ ይምዕብል። ኣብ ኣባላት ስድራቤት፡ ሓድሽ ነገራት ከይመመኻ ናይ ምፍታን ባህሪ፡ ኣወለፍቲ ነገራት ብቐሊሉ ክትረኽበሉ እትኽእል ባይታ ምህላው፡ ብቕዓት ኣብ ትምህርትን ስራሕን ንምዕባይ ዝብል ግጉይ ኣተሓሳስባ፡ ካብ ጸቕጢ ኣእምሮ ናጻ ንምዃን ዝብል ኣጕል ኣተሓሳስባ፡ ጽልዋ ተክኖሎጂ፡ ጽልዋ ህቡባት ሰባትን ኣጋገይቲ መወዓውዒታትን ካብቶም ኣዝዮም ግኑናት ጠንቅታት ወልፊ’ዮም። ከም ጠንቅታት ወልፊ ኮይኖም ዝጥቀሱ ክልተ ረቛሒታት፡ ጽልዋታት ኣከባብን ተወርሶን’ዮም። እቲ ብጽልዋ መዛኑ፡ ወለዲ፡ ኣሕዋትን ካልኦት ኣካላት ሕብረተ-ሰብን ዝብገስ ጉዕዞ ወልፊ፡ ንወልፊ ብዝድርኹ ተወርሶኣዊ ጅራት (genes) ይጋደድ። ገለ ካብ ግኑናት ዓይነታት ጎዳእቲ ወልፍታት ንምጥቃስ፡ ኣልኮላዊ መስተ፡ ትምባኾ፡ ማስቲሺ፡ መቃጠኒ ሕብሪ፡ በንዚን፡ ኣብዚ እዋን ብዝሒ ተጠቀምቲ ኣወለፍቲ ነገራት ብልዑል ናህሪ እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። ብመሰረት ኣብ ቀረባ እዋን ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ልዕሊ 1.3 ቢልዮን ሰባት ሽጋራ የትክኹ። ከም ውጽኢት ጥዕናዊ ጸገማት ምትካኽ ሽጋራ ኸኣ ኣብ ዓመት ኣስታት 6 ሚልዮን ሰባት ይሞቱ። ወልፊ ኣልኮላዊ መስተ`ውን ዓመታዊ ናይ ልዕሊ 3.3 ሚልዮን ሰባት ሞት የስዕብ። ጸቕጢ መዘና፡ ምህላው ወልፊ ሓደ ሰብ ወልፊ ከም ዘማዕበለ ከአንፍቱ ዝኽእኡ ብዙሓት ወልፍኻ ንምዕጋብ ዘድልየካ ገንዘብ ንምርካብ ምስራቕ ወይ ምኽታርን ኣወለፍቲ ነገራት ወሲድካ መኪና ምዝዋር ወይ ሓደገኛ ንጥፈታት ምክያድን ይርከብዎም። ኣብ ከባቢና ዘለዉ ሰባት ወልፊ ከምዘማዕበሉ ንምልላይ እዞም ዝስዕቡ ምልክታት ምስትብሃል ሓጋዚ እዩ። ቀጻሊ ጸገማት ኣብ ትምህርቲ (ቀጻሊ ምብኳር፡ ተገዳስነት ምጒዳል ወይ ምንቁልቋል ነጥቢ) ወይ ቀጻሊ ጸገማት ኣብ ስራሕ (ቀጻሊ ምብኳር፡ ተገዳስነት ምጒዳል ወይ ምንቁልቋል ብቕዓት ስራሕ)፡ ሓይሊ ምድካም፡ ሃንደበታዊ ዘይንቡር ምጒዳል ወይ ምውሳኽ ክብደት ሰብነት፡ ቀጻሊ ምቕያሕ ዓይኒ፡ ኣብ ኣከዳድና፡ ክንክን ጸጉርን ሓፈሻዊ ጽባቐን ተገዳስነት ምጒዳል፡ ኣሉታዊ ናይ ባህሪ ለውጢ ምምጻእ፡ ምስጢራውያን ኣዕሩኽ ምጥራይ፡ ሕቡእ መቐመጢ ወይ ውልቃዊ ክፍሊ ንምውናን ምጽዓር፡ ምስ ስድራቤትን ኣዕሩኽን ዝነበረ ርክብ ብሃንደበት ምብታኽን ኣብ ገዛ ገንዘብ ወይ ንብረት ክጠፍእ ወይ ክለዓል ምስ ዝጅምርን ዕሙቕ ዝበለ ምክታትል የድሊ። ሓበርቲ ምልክታት ኣለዉ። ገለ ካብኦም፡ ኣወለፍቲ ባእታታት መዓልታዊ ወይ ኣብ መዓልቲ ብዙሕ ግዜ ምጥቃም፡ ብዛዕባ ኣወለፍቲ ባእታታት ልዕሊ ዓቐን ምሕሳብ፡ ምስ ግዜ ተጻዋርነት ምምዕባል፡ ቀጻልነት ቀረብ ኣወለፍቲ ነገራት ንምውሓስ ምቅላስ፡ ልዑል መጠን ገንዘብ ኣብ ኣወለፍቲ ነገራት ምፍሳስ፡ ብሰንኪ ወልፊ ካብ ትምህርቲ፡ ስራሕን ሓላፍነትን ምጒንዳብ፡ ብሰንኪ ወልፊ ካብ ማሕበራዊ ምትእኽኻባት ምርሓቕ፡ ዝኾነ ብወልፊ ዝተጠቕዕ ሰብ ናብ ትካል ጥዕና ንመርመራ ኣብ ዝመጽኣሉ ግዜ፡ ዕሙቕ ዝበለ ቃለ-መሕትትን ዘተን ምስ ተሓካማይ ብምክያድ፡ ሕክምናዊ ታሪኽ (ድሕረ-ባይታ) ካብ ኣባላት ስድራቤትን መዛኑን ብምውሳድ፡ ንውሕ ዝበለ ምክትታል ውልቃዊ ባህርያት ብምክያድን ኣገዳሲ ኣብ ዝኾነሉ እዋናት ከኣ መርመራ ዓቐን ኣወለፍቲ ባእታታት ኣብ ደም ብምምርማርን ግቡእ ነጸርታ ተዋሂብዎ ግቡእ ሓገዝ ክረክብ ይኽእል። 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.179


4.Test grounding system continuity; install missing bonding jumpers and grounding conductors. 5.Participate in electrical interlock testing; adjust protection relay settings. 6.Test process interlocks, emergency shutdowns, and sequential control logic. 7.Analyze commissioning data, diagnose systemic issues, propose corrective actions, and track closure. 8.Participate in high-voltage switchgear and transformer hipot tests and relay protection commissioning. 9.Test instrument signal transmission (4-20mA, communication protocols) to ensure loop integrity with DCS/PLC. Qualification and Other Skills： Education: Junior high school or above Work experience: 5 years Additional skills and abilities: 1.Strong safety awareness and crisis management skills. 2.Effective communication and teamwork skills. Position-7:Equipment Installation Specialist Department: Processing Plant and Tailings Storage Facility Construction （PTC） Number Required: 5 Contract Type: Definite (6 months) Major Duties and Responsibilities： 1.Troubleshoot excessive vibration, abnormal noise, and high temperature during operation; adjust coupling alignment and belt tension. 2.Tighten anchor bolts and connection bolts; check locking devices for internal fasteners. 3.Replenish or replace grease/oil; improve lubrication system to ensure all points are properly lubricated.. 4.Verify and correct dimensional deviations of auxiliary structures (e.g., chutes, platforms, guards). 5.Track progress of defect elimination and verify closure of corrective actions. Qualification and Other Skills： Qualification and Other Skills： Education: Junior high school or above Work experience: 5 years Additional skills and abilities: 1.Strong safety awareness and crisis management skills. 2.Effective communication and teamwork skills. General Information and other requirement Place of Work: : Embaderho Site Salary : As per the Company scale Type of contract: Definite (One year) Additional requirement for nationals Having fulfilled his/her national service obligations and provide evidence of Release paper from Ministry of Defense Present clearance from current /last employer or Unemployment card from Labor office Testimonial documents to be attached (CV,work experience credential, a copy of your National Identity card etc.) Only short listed applicants will be considered as a potential candidate for an interview Application documented will no be returned to sender. Deadline for application is Two Weeks from the date of publication on the newspapers. Address: Please send your application to; ENFI-MCCT Mining Engineering PLC (ETME) P.O.Box 000 Asmara, Eritrea Note: You may also send to Ministry of energy & Mines Department of Mine –Human Resource Management P.O.Box 272 Asmara, Eritrea The Department of Water Resources invites relevant and competent local and internation al suppliers for procurement of water quality instruments, reagents, tools and accessories, aimed at enhancing sufficient national capacity in water resources surveillance, moni toring and protection from contamination and pollution. The aforementioned supplies include items’ categories: - 1. Water quality testing instruments, chemical and reagents for general chemistry, heavy metals and hydrocarbons; 2. Water quality testing instruments accessories; 3. Laboratory related Personal Protective Equipment (PPE); 4. IT equipment, tools and analysis software; 5. Laboratory furniture and miscellaneous facilities and tools; and 6. Miscellaneous Laboratory Accessories and Glassware Interested suppliers should send or submit their offer and quotation through email and postal mail described below within 30 days of the notice publication in Eritrean profile. A complete list of required supplies and related technical details is included in the project proposal document. You may contact Mr. Efrem Teferi and Mr. Tedros Tesfagabir for a digital copy of the proposal document and any additional information on supply materials via email address and mobile phone indicated below. The Department of Water Resources has the right to cancel, reconsider and postpone the bid for any justifiable reasons. Attention: Efrem Teferi, Water Resources Department, efremteferi@gmail.com, 2917156208 or Tedros Tesfagabir, Water Resources Department, tedtesfagabir@gmail.com, 2917270286 Postal email address: Department of Water Resources, P.o.Box 1488, Mariam Gibi Street, Asmara. 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.179 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ያቆብ መርሃዊ (ጃክ)


ገመል፡ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ ብተጻዋርነቶምን ኣቃውማ ኣካላቶምን ዝልለዩ ገዘፍቲ እንስሳታት ሓንቲ እያ። ብፍላይ ኣብ ከም ኤርትራን ካልኦት ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራትን፡ ገመል ንዘመናት ኣገልግሎት መጐዓዝያ ትህብ ኣላ። ገመል በቲ ኣብ ኣዝዩ


ድሮሜዳሪ፡ ሓደ መንጒዳ ዘለዎም ኮይኖም፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ቀርኒ ኣፍሪቃን ይርከቡ። ባክቲርያን፡ ክልተ መንጒዳ ዘለዎም ኮይኖም፡ ኣብ ማእከላይ እስያ ኣብ ዝርከቡ ዝሑል በረኻታት ይነብሩ። ገለ ካብ ጥቕምታት ገመል፡ = ንመጐዓዝያ፡ ኣብ ዘይጥጡሕ ጎቦታትን በረኻታትን ከቢድ ጽዕነት (ክሳብ 200 ኪሎ) ተሰኪሞም ነዊሕ ርሕቀት ይጐዓዙ። = ንጸባን ስጋን፡ ጸባ ገመል ብቪታሚንን ማዕድንን ሃብታም ኮይኑ፡ ንጥዕና ኣዝዩ ጠቓሚ እዩ። ስጋኦም እውን ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ከም ቀንዲ መግቢ የገልግል። = ንኣልባሳት መስርሒ፡ ካብ ጸጕሪ ኣግማል ክዳውንቲን ምንጻፍን ክስራሕ ይኽእል። ገመል ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ፡ ገመል ፍሉይ ክብሪ ኣለዋ። ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ፡ ገመል ንኣጽዋር፡ መግቢ፡ መድሃኒትን ዝቖሰሉ ተጋደልቲ ኣብ ምስካምን ዝተጻወተቶ ተራ ዕዙዝ እዩ። ስለዚ ድማ እዩ ገመል ኣብ ኤርትራ ከም ኣርማ ተወኪላ ትርከብ፣ እዚ ድማ ንተጻዋርነትን ጽንዓትን ህዝቢ ኤርትራ ይገልጽ። ውዑይን ኣጻምእን ከባቢታት ናይ ምንባር ዘለዋ ተፈጥሮኣዊ ብቕዓት፡ “መርከብ ምድረ በዳ፡” ተባሂላ’ውን ትጽዋዕ። ኣካላዊ ቅርጽን ተጻዋርነትን ገመል፡ ኣብ ዝባን ገመል ዘሎ መንጒዳ ንነዊሕ ግዜ ብዘይ መግቢ ንኽትጸንሕ ዝሕግዛ ስብሒ ዝኽዘነሉ ቦታ እዩ። ንብዙሕ ሰብ ከም ዝመስሎ እቲ መንጒዳ ማይ ዝኽዘነሉ ቦታ ዘይኮነስ፡ ጸዓት ዝህብ ስብሒ እዩ። ክብደት ገመል ብገምጋም 600 ኪሎ ግራም እዩ። ኣብ ሓጺር ግዜ (3 ደቒቕ) ክሳዕ 200 ሊትሮ ማይ ክትሰቲ ትኽእል። ብሓፈሽኡ፡ ኣግማል ተፈጥሮ ዝዓደለቶም ፍሉይ ክእለትን ንደቂ ሰብ ዘለዎም ተኣማንነትን ኣብ ዓለምና ካብ ዘለዉ ድንቂ እንስሳታት ሓደ ይገብሮም። • ኣዒንቲ ገመል፡ ካብ ሑጻ ንምክልኻል ነዊሕ ቅርኒብ ዓይኒ ኣለዎም። • ኣፍንጫ ገመል፡ ብርቱዕ ንፋስ ሑጻ ዝተሓወሶ ክመጽእ ከሎ፡ ካብዚ ንምክልኻል ኣፍንጫኣ ክትዓጽዎ ትኽእል። • ኣእጋር ገመል፡ ኣብ ሑጻ ንኸይጥሕሉን ብምቘት ንኸይነዱን ዝሕግዝ ገፊሕን ልስሉስን ሶላ መሰል እዩ። • ዕድመ ገመል ብገምጋም ካብ 40-50 ዓመት ይበጽሕ። ኣብ ዓለም ክልተ ዓሌታት ገመል ኣለዉ። ዝኸበርኩም ኣንበብቲ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ብፍላይ ዓምዲ ‘ተርሙማ’፡ ‘ውድድር ተርሙማ’ ዓሰርተ ሽድሽተ ግዜ ኣካይድና ምንባርና ይዝከር። ሎሚ ድማ መበል ዓሰርተ ሽድሽተ ውድድር ኣዳሊና ኣለና። ኩሉ ተመሃራይ ክሳተፍ ንዕድም። ዕስራ ዕስራ ዕዉታት ተመሃሮ ክሽለሙ ምዃኖም ንሕብር። መልሲ ኣብ ጋዜጣ እንተዘይኮይኑ ኣብ ወረቐት ጽሒፍካ ምስዳድ ኣይፍቀድን። ስለዚ፡ ኣብዛ ሕቶታት ሒዛ ዘላ ጋዜጣ መልሲ ብምጽሓፍ ነዛ ጋዜጣ ክትሰዱልና ንሕብር። ድምሳስ ዝበዝሖ ቅቡል ኣይከውንን። መልሲ ብጶስታ ይስደድ። ኣድራሻ፡ ቊ.ሳ.ጶ 4336 ኣስመራ ኤርትራ እዩ።


ቤት ትምህርቲ፡ _____________ ክፍሊ፡ _________ ኣድራሻ፡ ______________ ዞባ፡ ___________ ሞባይል፡ __________________ ወይ ___________________ መልሲ ክሳብ ዕለት 11-04-2026 ክበጽሕ ኣለዎ። ሰናይ ውድድር!


ሐ. ግድል ው ለ. ሕቶታት ታሪኽ ኤርትራ 1. ኤርትራ፡ መኣስ ዓመተ ምህረት ኤርትራ ዝብል ስም ተዋሂብዋ፧ መልሲ፡ ___________________________ 2. ኣብ ኤርትራ ናይ መጀመርያ ናይ ቋንቋ ትግርኛ ጋዜጣ እንታይ ትብሃል ነይራ፧ መልሲ፡ ___________________________ 3. ዓሊ መሓመድ ዑስማን ቡሪ (ሰባር ናዅራ)፡ ዝመርሖም ኤርትራውያን ካብ ናዅራ ናብ ሓውሲ ደሴት ቡሪ መኣስ ዓ.ም ኣምሊጦም፧ መልሲ፡ ___________________________ 4. ኢጣልያዊ ሚስዮናዊ ጁሰፐ ሳፔቶ ናብ ምጽዋዕ መኣስ ዓ.ም ኣትዩ፧ መልሲ፡____________________________ 5. ቀዳማይ ወራር ካብ መኣስ ክሳዕ መኣስ ተኻይዱ፧ መልሲ፡ ________________________


1. ካብ ቈርበት ዝተሰርሐ ካብ ሽምጢ ንታሕቲ ዝልበስ ዓይነት ልብሲ እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ______________________ 2. ካብ ቈርበት ብዕራይ እተዳለወ ዓብዪ ለቘታ እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ______________________ 3. ማይ ንምውራድን ንምዕቋርን ዘገልግል ዝለፍዐ ቈርበት ናይ ጤል እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ______________________ 4. ንውዑይ እምኒ ብርኩታ መትሓዚ ዝኸውን፡ ብሓደ ሸነኹ እተጨደ ዕንጸይቲ እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ _________________________ 5. ንመጽሓፊ ዘገልግል ዝለፍዐ ቈርበት እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ___________________________


መ. ሓፈሻዊ ሕቶታት 1. ዛንታ ጸዓዘጋን ሃዘጋን ዝጸሓፈ መን ይብሃል፧ መልሲ፡ _____________________ 2. ቀዳመይቲ ታሪኻዊት ልብ ወለድ ቋንቋ ትግርኛ መኣስ ተጻሒፋ፧ ብመን፧ መልሲ፡ _____________________ 3. ዝዓሞቐ ናይ ኤርትራ ስፍራ እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ____________________ 4. ኣብ ግንቦ ኢድ ክንደይ ኣዕጽምቲ ኣሎ፧ መልሲ፡ ____________________ 5. ንህቢ ክንደይ ከስዐ ኣሎዎ፧ መልሲ፡ _____________________ ነታ ናይ መወዳእታ ሳንዱቕ በዚ ተጀሚሩ ዘሎ ስእላዊ ርትዒ


ንልዕሊ 50 ዓመት እዮም ብሓባር ተጓዒዞም። ከም ሰብ ሓዳር መጠን፡ ሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን፡ ንብዓልቲ- ቤቱ ኣብ ልዕሊኣ ዘለዎ ፍቕሪ ብቓላት ንምግላጽ፡ ‘ይፈትወኪ’ ወይ ‘የፍቅረኪ . . እየ’ ኢሉዋ ኣይፈልጥን። ድሕሪ 50 ዓመት ግን፡ ኩሉ ተግባራቱ ቅጭ መጺኡዋ ዝተበሳጨወት ሰበይቲ፡ “ስማዕ’ስከ! እዚ ኩሉ ዓመታት ብሓንሳብ ክንነብር እንከለና፡ ሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን ንፈውሲ ማሕላ፡ ‘ይፈትወኪ እየ’ ወጺኣትካ ኣይትፈልጥን” በለቶ፡ ዝሓጸበቶ ክዳውንቲ ናብ’ቲ ተገቲሩ ዝነበረ ገመድ ንምስጣሕ እናተመጣጠረት። ፍቕሪ ዝበሃል ክንዮ ቃላት ተግባር ዘቐድም ኩነት እዩ። እፈትወካ! እፈትወኪ! እየ ምብህሃል በይኑ እኹል ኣይኮነን። ብግብሪ ክስነ ኣለዎ። እዚ ይኹን እምበር ቃላት ፈይ እንተ ኣበልና’ውን ዝጽላእ ኣይኮነን። ገለ ሰባት፡ ኣብ ይፈትወኪን ይፈትወካን ዝብሉ ቃላት ተሸጒጦም ፍቕሪ ክለጋገሱ ይጸንሑ’ሞ፡ ሓደ ፈታኒ ኩነት ምስ ዘጋጥሞም፡ ኣተሃድማ ዕቡያት ገይሮም ካብቲ ንሶም “ፍቕሪ” ክብሉ ክገልጽዎ ዝጸንሑ ናይ ቃላት ፍቕሪ ንምርሓቕ፡ ንሓዋሩ ካብ ገጽ እቲ ናይ ቃላት መፋቕርቶም ይስወሩ። እሞ ደኣ ፍቕሪ፡ ብቃል ዘይኮነ ብተግባር ካብ ኰነ - ቃላትና ንንበሮም። ዝዘራእካዮ ኢኻ ትዓጽድ ቀጺሉ፡ “ገለ ገለ መዓልታት ነቲ ኣዚና እንፈትዎ ወድና ብእግርና ናብ ቤት ትምህርቲ ነመላልሶ ኣብ ዝነበርናሉ ግዜ፡ ኣብ መንገዲ እግርኺ ብድኻም ተሰኒፉ ኣይስጉምን ክብልን ቃንዛ ክገብረለክን እንከሎ፡ ኣብ ዝባነይ ከም ህጻን ሓዚለ ገዛ ከእትወኪኸ ትዝክርዮ ዶ፧” ክብል ደጊሙ ሓተታ። ብዓልቲ-ቤት ንኹሉ’ቲ ብወገን ብዓል-ቤታ ዝቐርብ ዝነበረ ሕቶታት፡ “እወ” እናበለት ካብ ምምላስ ኣየሃደመትን። “ሓደ እዋን ብቓንዛ ዓይነይ ክሳቐ ድሕሪ ምቕናይ፡ ናብ ክኢላ ሕክምና ዓይኒ ኣብ ዝኸድናሉ ኣጋጣሚ፡ ዶክተር ‘ኣዒንትኻ ይደክም ስለ ዘሎ’ ኣብ ቀጻሊ ዕቱብ ክትትልን ናብዮትን ክትገብር እንተ ዘይክኢልካ፡ ናይ ምርኣይ ተኽእሎኻ ኣብ ምልክት ሕቶ ክኣቱ እዩ’ ክብለኒ፣ ኣነ ድማ፡ ድሓን ብዙሕ ዘሸግር የብሉን - ናተይ ዓይኒ እንተ ደኸመ፡ ብርሃን ዓለም ኮይና እተሳልየኒ ኣምላኽ ዝዓደለኒ ካልእ ዓይኒ ኣላትኒ - ብዓልቲ-ቤተይ። ንሳ ክንዲ ኩሉ ብምዃና ንዓይ እኹል እዩ’ ክብሎኸ ትዝክርዮ ዶ፧” ወሰኸ። ሰበይቲ ብዓል-ቤታ ምኽንያት መበገሲ ናይቲ ዘረባ እንታይ ምዃኑ ክርደኦ ኣይተጸገመን። ስቕ ኢሉ ክሰምዕ ድሕሪ ምጽናሕ፡ “ንስኺ እውን ስምዕኒ! ብዝተፈላለየ ምኽንያት ንዛወር ኣብ ዝነበርናሉ ኣጋጣሚታት፡ ብርቱዕ ዝናብ ምስ ዝሃርም፡ ጃኬተይ ኣውጺአ ክኸድነኪ እንከለኹ’ሞ ንስኺ ክትማሙቒ ካብ መዓት ቁሪ ናጻ ክትኮኒ እከለኺ፡ ኣነ ግን ብሰንኪ ቁሪ ሓሚመ ክሓድር ትዝክርዮዶስ ትርስዕዮ፧” ክብል ንሕቶ ብዓልቲ-ቤቱ ብሕቶ መለሰላ። ሰበይቲ - “እወ እዝክሮ” ክትብል መለሰት። ሰብኣይ፡ ገና በዚ መልሲታት እዚ ዝዓገበ ይመስል ኣይነበረን። ቀጸለ ድማ፡ ኣብ ሓደ ዓዲ ሓደ ጊለ ዝበሃል ህርኩት መንእሰይ ነበረ። ጊለ ብባህሪኡ ርህሩህ፡ ዝተጸገመ ሰብ ምሕጋዝ ዝፈቱ፡ ፈቃር መንእሰይ እዩ ዝነበረ። ኣብቶም ተቐማጦ፡ መላእ እቲ ሕብረተሰብ ዝፈትዎን ዓይንኻ ትደፈን ዝብሎ ዘይብሉን ኣዝዩ ክቡር ሰብ ነበረ። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ፡ ናይ ጊለ ጽቡቕ ወረ ኣብ እዝኒ ናይ’ቲ ነታ ዓዲ ዘመሓድር ዝነበረ ንጉስ በጽሐ። ንጉስ ብዘረባን ግኑንን ወረ ጊላ ስለ ዝተገረመ፡ ንጊለ ጸዊዖም ናብኡ ከምጽእዎ ኣዘዘ። እሞ ንዓይ እዩ ዝግበኣኒ!” እናበለ ካብ ኢድ ጊለ መንጢሉ ወሰዶ። እቲ፡ ‘ሮዛ ዕምባባ ሒዙ ንዝተረኽበ ሰብ ክሳዱ ሰይፎ’ ዝተባህለ ወተሃደር፡ ከምቲ ዝተባህሎ ገበረ። ነቲ ሚኒስተር ክሳዱ ቈረጾ። ይኸውን እንተበልኩ ከኣ ኣይገደፎን ስለምንታይ ይኸውን፧” ክብል ተወከሶ። እቲ ሚኒስተር፡ “ዝኸበርኩም ንጉስ፡ ኣነ ብዙሕ ግዜ ሓቲተዮ እየ። ግን ደስ ዘይብል መልሲ እዩ ሂቡኒ። ብዛዕባ’ቲ ዝሃበኒ መልሲ ከይትቑጥዑ ይትረፍኩም” ክብል ነቲ ንጉስ መለሰሉ። ኣብ ሰዓታት ምሳሕ ጊለ ከም ልሙድ መግቢ ሒዙ ናብ ንጉስ ቀረበ። ብህይወት የለን ኢሉ ክሓስብ ዝጸንሐ ንጉስ፡ ንጊለ እቲ ንጉስ ብምግራም፡ “እንታይ ድዩ ኢሉካ፧” ሓተተ። እቲ ሚኒስተር፡ ጊለ ብመሰረት ዝቐረበሉ ትእዛዝ ኣብ ቅድሚ ንጉስ ቀረበ። ንጉስ ኩለንትናኡ ርእዩን መርሚሩን ክፈትዎ ግዜ ኣይወሰደን። ምስኡ ብዙሕ ግዜ ከሕልፍ ስለ ዝበሃገ ድማ፡ ኣብ ቤተ- መንግስቱ ከም ኣገልጋሊ ኮይኑ ክቚጸር ንሹማምንቱ ሓበረ። ጊለ በቲ ዝረኸቦ ዕድል ምእማን ክሳብ ዝስእን ተሓጒሱ፡ ንንጉሱን ንፈጣሪኡን ኣመስገነ። ኣብ ዝቐጸለ መዓልታት ስርሑ ንምጅማር፡ ናይ ኣሳሰዪ መግቢ መለለዪ ክዳውንቲ ብምልባስ፡ ላዕሊን ታሕቲን እናበለ ብትግሃት ክንቀሳቐስ ተራእየ። ምስ ረኣዮ ብዙሕ ተገረመ። ባዕሉ ድማ ከም’ዚ ክብል ሓተቶ። “ንምንታይ ኢኻ ኩሉ ግዜ ኣፍካ ትሽፈን፧” ጊለ፡ እቲ ሚኒስተር ኣፍካ ይሽትት ስለ ዘሎ ንንጉስና ተሕርቖ ኣለኻ’ሞ፡ ኣፍካ ተሸፈን ከም ዝበሎ፡ ንሱ ድማ ንክብሪ ንጉሱ ክብል ከምኡ ከም ዝገበረ ነገሮ። ንጉስ ቀጺሉ - “እቲ ዝሃብኩኻ ዕምባባኸ ኣበይ ኣሎ፧” ኢሉ ሓተቶ። ጊለ፡ እቲ ሚኒስተር ንዓይ እዩ ዝግበኣኒ ኢሉ ከም ዝወሰዶ ሓበረ። ንጉስ፡ ፍሽኽ ክብል እናፈተነ - ንጊለ ኣፉ ክኸፍት ብምሕባር፡ “እቲ ሚኒስተር ዝግበኦ ወሲዱ ኣሎ!” በሎ። “መግቢ ክቕርብ ከለኹ፡ ኣፍ ናይ’ዚ ንጉስ ይሽትተኒ ኣሎ” ከም ዝበለ ገለጸ። ነዚ ዝሰምዐ ንጉስ፡ ኣዝዩ ሓረቐ። ንሓደ ካብ ሓለውቱ ጸዊዑ ድማ፡ “ጽባሕ ናይ ንግሆ፡ ንሓደ ሰብ ሮዛ ፍዮሪ (ዕምባባ) ሂበ ክሰዶ እየ’ሞ ክሳዱ ሰይፎ - ርእሱ ቁረጾ” ዝብል ትእዛዝ ኣመሓላለፈ። እንተኾነ፡ ሓደ ካብቶም ሚኒስተራት ናይ’ቲ ንጉስ፡ ንጊለ ኣይፈተዎን። እቲ ንጉስ ኣብ ልዕሊ ጊለ ዘለዎ ኣጠማምታ እምብዛ ኣቕነኦ። ናብ ጊለ ብምኻድ ድማ፡ “ንጉስና፡ ጊለ መግቢ ክቕርበለይ እንከሎ፡ ኣፉ ይጨኑ ስለዘሎ ብጨርቂ ሸፍኖ ኢሉካ ኣሎ” ብምባል ኣትሪሩ ተዛረቦ። ጊለ ንጽባሒቱ እውን፡ ከም ልሙድ ኣፉ ተሸፊኑ ነቲ ንጉስ መግቢ ከአንግዶ ኣርፈደ። ንጉስ ሆየ፡ ንጊለ ብስርሑ ኣዝዩ ከም ዝተሓጎሰ ንምግላጽ፡ ከም መርኣያ ፍትወቱ ሮዛ ፍዮሪ ለገሰሉ። ጊለ ነታ ፍዮሪ (ዕምበባ) ሒዙ እናተንቀሳቐሰ እንከሎ፡ ኣብ መንገዱ እቲ ሚኒስተር ረኸቦ። “እዚ ዕምባባ ደኣ መን ሂቡካ፧” ብምባል ድማ ሓተቶ። ጊለ ከኣ፡ እቲ ንጉስ ከም መግለጺ ሓጎሱ ከም ዝለገሰሉ ሓበሮ። እቲ ሚኒስተር ብሕርቃን፡ “እዚ ኣብ ህይወት ዝዘራእናዮ ኢና እንዓጽድ። ምናልባት ናይ ምቕራብን ምርሓቕን ግዜ እንተ ዘይኮይኑ ውጽኢት ናይ’ቲ እተካይዶ ንጥፈት ሓሊፉ እዩ ዝጸንሓካ እሞ፡ ጸጽቡቑ ደኣ ንግበርን ንሕሰብን። ነዚ ዘሰንብድ ዘረባ ዝሰምዐ ጊለ፡ ኣፉ ተሸፊኑ ምስራሕ ጀመረ። በዚ ዝተገረመ ንጉስ ብወገኑ፡ ድሕሪ ገለ መዓልታት ነቲ ሚኒስተር ጸዊዑ፡ “እዚ ወዲ ስለምንታይ ኣፉ ይሽፈን ኣሎ? የቋርጾ ኣይተወላወለትን፡ ነቲ ሻቡ ብዓል-ቤታ ንዶክተር ዝሃቦ መልሲ ዘኪራ፡ ፍሽኽ በለት እሞ ርእሳ እናነቕነቐት፡ “እወ እዝክሮ” ክትብል መለሰት። ዘይከኣለት ገመድ ንምርካብ ኣብ ኩርሲ ተሰቒላ፡ “ከመይ ዘይፈልጥ፡ ከምኡ ኮይኑ ግን - ደስ ክብለኒ ‘እፈትወኪ እየ’ ዝብል ቃል ኣውጽእ!” ክትብል ጨደረትን ተማሕጸነቶን። “በሊ ካብ’ዚ ኩርሲ ሸተት ኢልኪ ከይትወድቂ፡ ኣትሪርኪ ሓዝኒ” እናበለ ናብኣ ቅርብ በለ። ንሳ እውን ከይትወድቕ ስለ ዝሰግአት ኣትሪራ ኢዱ ሓዘቶ። “ማዕረ ክንደይ ከምዝፈትወኪ ርኢኺዶ፧” ሕቶ ዝመስል ዘረባ ደርበየላ እሞ. . . ተሓቛቚፎም እናሰሓቑ ናብ ቤቶም ኣተዉ። ንኹሉ መልሲታት ከዋህልል ዝጸንሐ ብዓል ቤታ፡ “እሞ፡ እዚ ኩሉ ካብ ዘከርክዮስ ገለዶ ክትርድኢ ኣይምኸኣልክን። እዚ ገለ ካብቲ ብኸፊል ዝዘከርክዎ ንጥፈታት እዩ። ስለ’ዚስ እዚ ፍቕሪዶ ኣይኮነን፧” ብምባል ደጊሙ ተወከሳ። ብዓልቲ-ቤት፡ “ኣነስ ንስለ ዘረባ ደኣ’ዩ እምበር፡ ኣዚኻ ከም እትፈትወንን ከም እተፍቅረንን መዓስ ጠፊኡኒ። እቲ ዝበልኩኻ ኩሉ ድማ ኣባይ ፍቕሪ የብልካን ማለተይ ኣይኮነን። እንተዀነ፡ ከም መጻምድትኻን ብዓልቲ ቃል ኪዳንካን መጠን፡ ኣብዚ ንልዕሊ 50 ዓመታት ዝተጐዓዝናዮ ህይወት፡ ከም እትፈትወኒ ዝገልጽ ‘ቃል’ ስለ ዘይሰማዕኩ እየ።” ደርጒሓትሉ። ብዓል-ቤት ዘረባኡ ብምቕጻል፡ “ኣነ ደኣ፡ እዚ ኩሉ ዝገብሮ ዝነበርኩስ - መርኣያ ኣብ ልዕሌኺ ዘለኒ ፍቕሪ እዩ’ሞ፡ ትፈልጠለይን ትርድኣለይን ትኸውን ዝብል ሓሳብ ስለ ዝነበረኒ እዩ” በላ። ሰበይቲ ሕጂ እውን፡ ነቲ ከተርክቦ ከምዚ’ውን ኣሎ “10 ግንቦት ኣህጉራዊ መዓልቲ ኣእዱግ እዩ። እዚ ከኣ፡ ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ኣትሒዙ ንደቂ ሰባት ክሳብ ሕጂ ዘይናዓቕ ዘቤታዊ ኣገልግሎት ካብ ምሃብ ነብሱ ዘይበቅቕ እንስሳ ንዝክረሉ መዓልቲ እዩ። ኣድጊ ብዘለዎ ጉልበትን ሓይሊን ካብ’ቶም ብቐዳምነት ንመጽዓኛ ዝሕረ እንስሳ እዩ። እዚ ጠለባት ሰባት እናኣማልአ ክነሱ፡ ዘይከም ካልኦት ንመጽዓኛ ዘገልግሉ እንስሳታት፡ ዝግበኦ ክብሪ ዘይረኸበ እንስሳ-ዘቤት፡ እታ ናይ ዝኽሪ መዓልቱ ብደረጃ ዓለም ብክብ ዝብለ ድምቀት ንምብዓል ወርትግ ምሽብሻባት ይግበር እዩ። ክሳብ ፖስተራትን ብሮሹራትን እናተዳለወ እውን ይዝርጋሕ። መክሲኮ፡ 1.6 ሚልዮን፣ ኢራን፡ 1.53 ሚልዮን፣ ኣፍጋኒስታን፡ 1.52 ሚልዮን፣ ናይጀርያ፡ 1.46 ሚልዮን ኣእዱግ ኣለወን። ሎሚ ኣብ ERI- TV


09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡45 ፓኖራማ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 11፡00 ለሰ ስፖርት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ጽዉጽዋይን ፊት ንፊት 3ይ ክፋል (ድግማ) እዚ ግን፡ ንብዙሓት ወገናት ዘገርም ኩነት ኰይኑ ኣሎ። ኣብ ኩሉ’ቲ ብኸምኡ ዝሓልፍ ዓመታት፡ ነቲ መደብ ኣመልኪቱ ንዝካየድ ጽንብላት እናዘከሩ፡ ወደብቲ ኣካላት፡ በቲ ንስለ ጽንብል እምበር፡ ንኽብሪ ኣእዱግ ዝበቅዕ ስጉምቲ ክወስዱ ብዘይ ምኽኣሎም ተሪር ነቐፌታ ከስምዑ ጀሚሮም ኣለዉ - ብመሰረት ምንጭታት ተሓለቕቲ እንስሳታት። 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 14፡30 ናትራን 16፡00 መደብ ኣከባቢ 18፡00 ሳይዳ 18፡40 ደረት ቃና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ተክ ኢንሳይት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ብሓፈሻ ኣብ ዓለም ልዕሊ 40 ሚልዮን ኣእዱግ ከምዘለዉ እዩ መጽናዕቲ ዝሕብር። ኣብ ዓለም ዝለዓለ ብዝሒ ኣእዱግ ዘለወን 10 ሃገራት ከኣ ዘርዚሩ ኣሎ። ንሳተን ከኣ፦ ኢትዮጵያ፡ ልዕሊ 10 ሚልዮን፣ ሱዳን፡ 7.6 ሚልዮን፣ ፖኪስታን፡ 5.8 ሚልዮን፣ ቻይና፡ 3.6 ሚልዮን፣ ኒጀር፡ 2 ሚልዮን፣ ግብጺ፡ 1.7 ሚልዮን፣ ጫድ፡ 1.6 ሚልዮን፣ ሓዳስ ኤርትራ 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.179


ሃ ማ ደ ኤ ሃ ማ ደ ኤ ጭንቀት’ዩ ዝገብረለይ. . .፧ ጭንቀት’ዩ ዝገብረለይ. . .፧ ሚርያም ዮሴፍ ኣብ ሓደ ቤት መሸጣ ናውቲ ጽሕፈት እዩ። ገለ ዝሳለጥ ውልቃዊ ጉዳያት ስለ ዝነበረኒ፡ ቅዳሕ ናይ ሒዘዮ ዝነበርኩ ሰነዳት ክገብር ናብቲ ትካል ከድኩ። ክሰልጠኒ’ሞ ጉዳየይ ኣጻፊፈ ናብ ስርሐይ ክምለስ ነይሩኒ። ተብ-ተብ እናበልኩ፡ ነታ ኣገልግሎት ክትህብ ካብ ኮፍ ዝበለቶ ተንሲኣ ተቐሪባ ዝነበረት ሰራሕተኛ ናይ’ቲ ትካል፡ ዝደለኽዎ ኣገልግሎት ድሕሪ ምሕባር፡ ወረቓቕተይ በብሓደ ከውጽኦ ጀመርኩ። እንተኾነ፡ ብገምጋም ድሕሪ ሰላሳ ደቓይቕ ኣቢለ ክምለሳ ሓቢራ፡ ናብቲ ኣብ ተንቀሳቓሲት ቴለፎና ክትርእዮ ዝጸንሐት ፊልም ኣተኩሮኣ ቀጸለት። ስለምንታይ ደጊመ ክምለስ ከም ዘለኒ ምስ ተወከስክዋ ድማ፡ ዋና ናይቲ ትካል ከም ዘየለን ዝደለኽዎ ኣገልግሎት ድማ ንሱ ጥራይ ከም ዘሳልጦን ሓበረትኒ። ብልበይ፡ “ነዘን ዘይጠቕማ ወረቓቕቲ ከድግም ፍርቂ ሰዓት ክጽበ!” ኢለ እናጉረምረምኩ፡ ህውኽቲ ምዃነይ ሓቢረ፡ ኣብ ስርሓ ጸገም ዘይፈጥረላ እንተ ኾይኑ ድማ ባዕለይ ክገብሮ ከም ዝኽእል ሕቶ ኣቕረብኩ። ኣይተቓወመትን፣ ዘድልየኒ ሰሪሐ፡ ሕሳበይ ከፊለ ወጻእኩ። ዝተዓብለለት ትኸውን ኣላ። ኣብ ነፍሲ ወክፍ ሓድሽ ምዕባለታትን ርኽበታትን ድማ፡ ሰባት ምስዚ ከም ፍጥነት ብርሃን ዝቕጽል ዘሎ ለውጥን ምዕባለን ክንስጉም ኣገዳሲ እዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካልእ ናይ ምንባር ኣማራጺ’ውን የብልናን። ምኽንያቱ፡ መዓልታዊ ሂወትና፡ ስራሕና፡ ሞያና፡ ወዘተ በዚ ሓደስቲ ምዕባለታት ኮነ ለውጥታት ኣዝዩ ዝተጸልወ ስለ ዝኾነ። እዩ ዝገብረለይ፡” ዝብል ሓደ ዘይተጸበኽዎ መልሲ ስንድው ኣበለት። እናሰሓቕኩ፡ “ኣየናይ እዩ ጭንቀት ዝገብረልኪ?” በልክዋ። ድሕሪ ክልተ መዓልታት ንተመሳሳሊ ኣገልግሎት ናብቲ ትካል ተመለስኩ። ሕጂ’ውን፡ “ዋና ስለ ዘይኣተወ ጽንሕ ኢልኪ ተመለሲ፡” ዝብል ተመሳሳሊ መልሲ ተዋህበኒ። ከምቲ ዝሓለፈ ባዕለይ ክገብሮ ዝኽእል እንተ ኮይነ፡ እታ መሳርሒት ክትውልዓለይ ከም እትኽእል ግን ሓበረትኒ። ዳግማይ ዘድልየኒ “ኩሉ ኣብዚ ገዛ ዘሎ ናይ ኮምፕዩተር መሳርሒታት ጭንቀት እዩ ዝገብረለይ። ኣብቲ መጀመርታ ስራሕ ክጅምር ከለኹ ኩሉ ከመይ ከም ዝሰርሕ ዋና ናይዚ ትካል ኣርእዩኒ ነይሩ። እንተኾነ፡ ዋጢጠን እዩ ዝኸፍኣካ በጃኺ፡ ሓንቲ ቀለም ትውድእ፡ ሓንቲ ወረቐት ትቕርቅር፡ ሓንቲ ገለ እዚ መድረኽ እዚ ኩሉ ሰብ ብብቕዓት ክዋስኣሉ ዘገድድ እኳ እንተኾነ፡ ብደቂ ኣንስትዮ ድማ ዝያዳ ኣተኩሮ ዘድልዮ ጉዳይ እዩ። ኣብ ሕብረተሰባት ናይ ዓለም ብሓፈሻ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ጾታ ዘሎ ዘይምዕሩይነት ሓደ ካብቲ ንዘመናት መፍትሒ ዘይተረኽቦ ዓለማዊ ዛዕባ እዩ። እዚ ዘሎ ኩሉ ዓይነት ዘይምዕሩይነት ንምፍዋስ ድማ ብዙሕ ጻዕርታት ይካየድ እዩ። ዋላ እኳ ዝተፈላለዩ ፖሊሲታትን ኣዋጃትን ብምንዳፍ ማዕረን ምዕሩይን ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምርግጋጽ ዝስራሕ እንተኾነ፡ ንኹሉ ክዉን ዝገብር ግን ግብራውነት ዘለዎ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ እዩ። ሓደ ካብኡ ድማ ደረጃ ብቕዓት ደቂ ኣንስትዮ ክብ ምባል እዩ። ብቕዓት እቲ ዝዓበየ መሳርሒ ናይ ጾታዊ ማዕርነተ እዩ። ኣብ ሃገርና፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት ተዋፊረን ናይ ዝሰርሓ ደቂ ኣንስትዮ ቁጽሪ ኣዝዩ ዓቢ እዩ። እዚ ሓደ ዓቢ ዝላ ንቕድሚት እኳ እንተኾነ፡ መሰረታዊ ናይ ማዕርነት መግለጺ ግን ክንዮ ኣሃዛዊ መዐቀኒ ዝኸይድ፡ ብቕዓት ምድላብ እዩ። ሰሪሐ ክብገስ ምስ በልኩ ድማ ምስታ ሰራሕተኛ ሓጺር ዕላል ከፈትኩ። ዘይርድኣካ ምልክት ትህብ፡ ምግዳፈን ይሓይሽ ኢለ፡” በለትኒ። “ኣብ ዝመጻኹለን መዓልታት ተመሲጥኪን ምሉእ ኣቓልቦ ሂብኪን እትዕዘብየን ትሕዝቶታት ኣብ ሞባይልኪ ኣለዋ፣ እንታይ’ኮን ይኾና?” ብምባል መኽፈቲ ዕላል ዝኸውን ሕቶ ሓተትኩ። ንኣስታት 245 ክፋላት ዝኣክል ግዜ ሂባ ዝሰዓበታ፡ ኣዝያ ትድነቐላ ተኸታታሊት ፊልም ምዃና ድማ ነገረትኒ። ኣስዕብ ኣቢለ ድማ፡ “ኣብዚ ትካል ካብ ትቑጸሪ ኸ ክንደይ ገይርኪ?” በልክዋ። ዓመትን ሰለስተ ወርሒን ከም ዝገበረት ወሲኻ መለሰት። ኣብዚ ዝጠቐሰቶ ግዜ፡ ኣብቲ ስራሕ ዘገድስዋ መሰረታውያን ክእለታት ከተጥሪ ዘይምኽኣላ ሕርኽርኽ እናበለኒ፡ “ሓቅኺ፡ ኩሉ መሳርሒታት ክሳብ ትመልኮ ከጸግም ይኽእል’ዩ፣ ምስ ግዜ ግን ምሉእ ምልከት ኢኻ ተጥሪ። ከይተሓለልኪ ፈትንየን። ጭንቀት ዝገብር፡ ክእለት ምጥራይን ምምሃርን ዘይኮነ፡ ንነፍሲ ወከፍ ተገልጋላይ ነቲ መሳርሒ ከም ዘይትመልክዮን ዋና ምስ መጸ ክምለስን ምንጋር እዩ። ጽባሕ ንግሆ ንኹለን መሳርሒታት ብግቡእ ትመልኽ ሓዳስ ሰራሕተኛ እንተ ተቖጺራ፡ ንስኺ ነዚ ትካል ኣይከተድልዮን ኢኺ፣ ስራሕ ከይትስእኒ እባ!” ወሰኽኩ። ወዲ ሰብ ኣብ ሂወቱ ዝተፈላለዩ ስርሓት ወይ ዕዮታት ክመልኽን ከማዕብልን ይኽእል እዩ። ነፍሲ ወከፎም ኣብ ነንሕድሕዶም ዝፈላለዩ፡ እኩብ ፍልጠትን ብቕዓትን ሰራሕተኛ፡ “ደሓን ንፍትኖ!” ዝብል ሓጺር መልሲ ሂባ ናብታ ብኣንክሮ እትከታተላ ፊልም ተመልሰት። “እሞ እዚ ግዜ ደኣ ቀሊል ኣይኮነን፣ ንነፍሲ ወከፍ ኣብዚ ገዛ ዘሎ መሳርሒታት እንተ ትመልክዮ ኣብ ስራሕኪ ኣዝዩ ሓጋዚ ምኾነ፣ ተገልጋሊ ከኣ ዋና ክሳብ ዝመጽእ ካብ ዝጽበ ባዕልኺ መስለጥክሉ፡” ብምባል እናተሰከፍኩ ርእይቶይ ወስ ኣበልኩ። ሎሚ ኣብ ዝተፈልየ መድረኽ ኢና ዘለና። “ዝበቕዐ እዩ ዝሰርር” ዝብል ኣበሃህላ ቻርለስ ዳርዊን፡ በቲ “ንለውጢ ብዝግባእ ዘመሓደረ እዩ ዝሰርር” ዝብል ሓረግ ካብ ዝትካእ ውሑድ ግዜ ኣይገበረን። ዓለምና ወግሐ- ጸብሐ ብሓደስቲ ርኽበታትን ለውጥታትን ጓለያት ግን፡ “ንየው በልዮ! ጭንቀት ስራሕና ኮነ ሞያና ውሕስነት ዝፈጥር እዩ። ውሕስነት ድማ ዓቕሚ ብምድላብ እምበር ብኻልእ ናይ ኣቋራጭ ኣማራጺታት ክጥረ ዝኽእል ኣይኮነን። ከም ደቂ ኣንስትዮ መጠን ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ተዋፊርና ኣብ እንዓየሉ እዋን ብብዙሕ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህርያዊ . . . ብድሆታት ከም እንጽሎ ዝፍለጥ እዩ። ምስ ኩሉ ዘለና ብድሆታት ኣብ ሞያና ዘየማትእ ብቕዓት ምስ እንድልብ ግን፡ ነቲ ካልእ ዘለና ማሕለኻታት ኣብ ምምካት’ውን ዝሕግዝ ዝዓበየ መሳርሒ እዩ። ምኽንያቱ፡ ነፍስና ክንመልኽ፡ መኣዝናን ድሌታትናን ክንፈልጥ ዘኽእለና ዝዓበየ ሓይሊ ስለ ዝኾነ። ብተወሳኺ፡ ንዘጋጥሙና ሓደስቲ ብድሆታት ኣብ ምግጣም’ውን ዓቢ ሓይሊ ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ። ኣብዚ ተለዋዋጢ ዓለም ብቕዓት ምድላብ ማለት፡ ምስ ኩሉ ዓይነት ኩነታት ክትለማመድን ክትዓብን ምኽኣል፡ ከም ውጽኢቱ ድማ መጻኢኻ ምውሓስ ማለት እዩ። ብፍላይ ኣብዚ እዋን እዚ ብርክት ዝበሉ ዝተፈላለዩ ቴክኒካዊ ክእለትን ምልከት ናይ ቴክኖሎጂን ዘድልዮም ሞያታት ኣለዉ። ኣብ 2025 ብዓለማዊ ውድብ ዕዮ ኣብ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ብደቂ ኣንስትዮ ካብ ዝዕብለሉ ዓይነት ሞያታት ዳርጋ እቲ 29% ልዑል ቴክኒካዊ ብቕዓት ዝጠልብ እናኾነ ይመጽእ ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ገለ እዋን ብዝወሓደ ቅጥዕታት ሰራሕተኛታት ዝቖጽር ዝነበረ ዓይነት ዓውድታት ስራሕ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ መሰረታዊ ምልከት ቴክኖሎጂ ዝጠልብ እናኾነ ይመጽእ ኣሎ። ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝተፈላለዩ ሞያታት ንዘድልዩ ቴክኒካዊ ረቛሒታት እንተ ዘይኣማሊአን ድማ፡ ካብቲ ሞያታት ክግለላን ናብ ዘይወግዓዊ ዓውድታት ስራሕ ክዋፈራን ይግደዳ። እዚ፡ ኣብ’ተን ደቂ ኣንስትዮ ዝፈጥሮ ክፍተት ናይ ርእሰ ተኣማንነት፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ዕንቅፋት ይፈጥር። ኣብ ከምዚ ዓይነት መድረኽ፡ ኣብ ዘለናዮ ዓውድታት ስራሕ፡ ኣብ ስራሕና ብብቕዓት ዘቐጽለና ክእለት ደሊብና ክንምርሽ ኣገዳሲ እዩ። ዝጠልቡ ሞያታት እዮም። ካብዚ ዝተፈልየ ድማ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ስራሕ ዓውድታት፡ ማለት ኣብያተ ጽሕፈት፡ ወሃብቲ ኣገልግሎት፡ ዓውዲ ምህንድስና፡ ሕክምና፡ ምምህርና፡ ቁጠባዊ ንጥፈታት፡ ቴክኒካዊ ክእለት ዝሓቱ ዓውድታት . . . ብግቡእ ክሰላሰሉ ዝጠልብዎ ረቛሒታት ኩሉ ኣካል ሞያውነት እዩ። እቲ ዓውዲ ወይ ሞያ ዓይነቱ ብዘይገድስ፡ ኩሎም ሞያታት ዝጠልብዎ ባህርያት ኣሎ። ቀዳማይ ሓላፍነት ምስካም፡ ነቲ ሞያ ብምልኣት ምፍላጥን ምምላኽን፡ ኣብ ውጽኢት ናይ ስራሕካ ተሓታትነት ምህላው፡ ብቐንዱ ድማ ብብቕዓት ምስራሕ ዘጠቓልል እዩ። ስለዚ፡ ኣድማዕነት፡ ተዓቃኒ ዝኾነ ኣፍራይነት ከምኡ’ውን ልዑል ብቕዓት ኩሉ ዓይነት ሞያታት ዝጠልቦ ረቛሒ እዩ። ብቕዓት፡ ንዝወሃበካ ይኹን ባዕልኻ ንዝፈጠርካዮ ዕማም ብተወዳዳሪን ልዑል ክእለትን ናይ ምትግባር ዓቕሚ እዩ። ብቕዓት ድማ ካብ ሰማይ ሃንደበት ዝወርድ ማና ኣይኮነን። ብቐንዱ ደቂ ሰብ በቲ ኣብ ገዛእ ነፍስና እነውፍሮ ወፍሪ ዝድረኽን ዝውሰንን እዩ። ውልቃዊ ምዕባለ ወይ ዕብየት ድማ ንሓደ ውልቀ ሰብ ንነገራት ብብቕዓት ናይ ምዕማም ክእለቱ ዘሀብትም ወይ ዝድርዕ ሓይሊ እዩ። ውልቃዊ ዕብየት ንምብራኽ ብቐጻሊ ሓድሽ ፍልጠት ኣብ ምኽዕባት፡ ከም ውጺኢቱ ድማ ሞያና ኣብ ምምሕያሽን ምምዕባልን ክንጸምድ የድሊ። ስለዚ፡ ከም ደቂ ኣንስትዮ መጠን ራኢናን ዕላማናን ንምጭባጥ፡ ኣብ ሞያና ዕዉታት ንምዃን፡ ማዕርነት ድማ ክንዮ ብተሳትፎ ብዓቕሚን ክእለትን ንምርግጋጽ ዘድልየና ዝዓበየ ዕጥቂ ብቕዓትና እዩ። ብቐንዱ ድማ ብቕዓት ሕቶ ህላውነት እዩ። ፍልጠትን ውልቃዊ ዕብየትን ጭንቀት ዝገብረልና እንተ ኾይኑ ግን፡ መጻኢናን ህላወናን’ውን ጭንቀት ክገብረልና ይኽእል እዩ። ኣብዚ ተወዳዳሪ ዓለም ድማ፡ ኣብ ገዛእ ነፍስና ብእንገብሮ ወፍሪ፡ ነፍስና ኣብ ቀጻሊ ዕብየት ክንጸምድ፡ ምስ ግዜ ዝኸዱ ሓደስቲ ሞያታት ከነማዕብልን ክንመልኽን፡ ከም ውጽኢቱ ድማ ህላወና ከነረጋግጽ ኣገዳሲ እዩ። ዝተፈላለዩ ምሁራን ከም ዝገልጽዎ፡ ሰብ ብዛዕባ ብዙሕ ነገር እንተ ወሓደ ዝተወሰነ ኣፍልጦ ክህልዎ ኣለዎ። ብዛዕባ ዝተወሰነ ነገር ግን እኹል ወይ ብዙሕ ኣፍልጦ ክህልዎ ኣለዎ። ኣብ ንነጥፈሉ ዓውዲ ድማ ብተመሳሳሊ፡ ክንዮ እቲ ተራ ፍልጠት ዝኸይድ ምልከትን ዓቕሚን ምድላብ ኣብ ሓዳስ ኤርትራ 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.179


ቅድድም ብሽክለታ ዙር ዞባ ማእከል፡ ዓርቢ 27 መጋቢት ኣብ መስመር ኣስመራ ጊንዳዕ ኣስመራ ብናይ 91 ኪ.ሜ ውድድር ቀጺሉ። ኣብዚ ሰለስተ ናይ ዓቐበት ነጥቢ ዘውህባ ቦታታት ዝተሰርዓሉ ውድድር፡ ተቐዳደምቲ 51 ኪሎሜተር ምስ ተጐዓዛ ነታ ቀዳመይቲ ኣብ እምባትካላ ኣካይደናኣ። ብርኽቲ ፍስሃየ ካብ ዓራግ፡ ቀዲማ ብምእታው ክልተ ነጥቢ ክትወስድ እንከላ፡ ሲዶን ሃብቶም ካብ ሰራይር ሳዋ ስዒባታ ሓንቲ ነጥቢ ከሲባ። ብድሕሪ’ዛ ቅጽበታዊ ውድድር ዝተፈላለያ ተቐዳደምቲ፡ ቅድሚ ነፋሲት ምእታወን ሓያል መጥቃዕቲ ብምክያድ፡ ጉጅለታት ክመቓቐላ ክኢለን። ብጫ ናይ ግዜ ከምኡ’ውን ማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ሒዛ ናብዛ መድረኽ ዝኣተወት ብርኽቲ፡ ንምእማኑ ብዘጸገም ብርቱዕ ኣራግጻ ኣብ እግሪ ዓቐበት ነፋሲት ንኹለን መወዳድርታ ራሕሪሓ፡ ኣብ ሰይድቺ (16) ተዳልያ ንዝነበረት ናይ ዓቐብ ነጥቢ ቀዲማ ሓዂራታ። ሓሙሽተ ነጥቢ ወሲዳ ከኣ፡ ውህሉል ነጥባ ናብ 11 ኣበሪኻቶ። ሲዶን ሃብቶም፡ ሮዚና ብርሃነ፡


ብዘደንቕ ብቕዓት መድረኽ ዝተዓወተትን ብልጽቲ ተቐዳዳሚት ናይታ መድረኽ ዝተባህለትን፣ ከምኡ;ውን ክልተ ማልያታት ብጫን ናይ ዓቐብን ሒዛ ዘላ ብርኽቲ ፍስሃየ ቤትኤል እስቲፋኖስን ድሕሪኣ ኣትየን፣ ካብ ኣርባዕተ ክሳብ ሓንቲ ነጥቢ ወሲደን። ዓባይ ጉጅለ፡ ንብርኽቲ ከተርክባስ ይትረፍ፡ ኣማዕድያ ክትርእያ’ውን ኣይከኣለትን። ብርኽቲ፡ ብ3 ሰዓት፡ 12 ደቒቕን 14 ካልኢትን ንመወዳድርታ ብ4 ደቒቕን 50 ካልኢትን


ማልቲ ስፖርት ክለብ ደንደን፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ስፖርት ንዝነጥፉ ኣባላታ፡ ኣብ 2025 ብውልቆም ንዘርኣይዎ ብቕዓት፡ ኣብ ዞባዊ፡ ሃገራውን ኣህጉራውን ውድድራት ብዘምጽእዎ ዓወታት ሸሊማ። እዚ ንክልተኡ ጾታ ዝጥርንፍ ሽልማት፡ ንራብዓይ ግዜኡ እዩ ዝወሃብ ዘሎ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ፡ ሓላዊ ልዳት ክብሮም ሰለሙንን ኣከፋፋሊ ናሆም ታደሰን፡ ካብ መዛኑኦም ጸብለል ኢሎም። ሓለቓ ጋንታ ጋንታ ፊሊሞን ጥዑምዝጊ፡ ብዘበርክቶ ዘሎ ኣብነታዊ ስራሕ ተሸሊሙ። ተኸላኻሊት ሓበን ጎይትኦም፡ ንፍቓዱ ገዳሙን ኣድያም ኣቶብርሃንን በሊጻ ተጸዊዓ። ሄርሞን እዮብ ከኣ፡ ብዝነበራ ኣብነታዊ ተሳትፎ ንሽልማት በቒዓ። ዕውትቲ ናይ ግዜ ውድድር ብምዃናን ተሸሊማ። ሻምፕዮን ክለባት ኤርትራ ክትከውን ዝመርሑዋ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ኣሰልጣኒ ኵዕሶ እግሪ ሳምሶም ሃብተማርያም ከምኡ’ውን ናይ ደቂ ኣንስትዮ ዓላሚ ረዘን ገብረገርጊሽ ተሸሊሞም። ኣብ ኣትለቲክስ፡ ዮሳን ኪዳነ፡ ኦሎምፒካዊት ኣትለት ዶልሺ ተስፉን ሙሴ ኣርኣያን፡ ብዘርኣዩዎ ብቕዓት ንሽልማት በቒዖም። ኣብ ቅድድም ብሽክለታ፡ ሳይሞን ሰንጋል ክጽዋዕ እንከሎ፣ ናታን ተስፋኣለም፡ ኣብ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ ኣብ ናይ ማእከሎት (ጁንየር) ናይ ጽርግያ ውድድር ተሸላሚ ወርቂ መዳልያ ብምዃን፡ ንሽልማት በቒዑ። ሮዚና ብርሃነ’ውን፡ ብዘርኣየቶ ብቕዓትን ኣብ ሻምፕዮን ኤርትራ ናይ ማእከሎት ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት፡ ሄለን ዮናስ፡ ደንደን ሻምፕዮን ዞባ ማእከል ክትከውን፣ ዓንደብ ኣበበ ከኣ፡ ኣብ ሃገራዊ ውድድር ኣብ ሓደ ጸወታ 73 ሸቶታት ብምቑጻር ክብረ ወሰን ብምስናዱ ተሸሊሞም። ኣሰልጣኒ ኣትለቲክስ ሓጺር ርሕቀት ተኽለ ብርሃነን ዓላሚ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ ሙልጌታ በረኸትን’ውን ተመሳሳሊ ሽልማት ተዋሂቦም። ኩሎም ዕዉታት ከኣ፡ ነፍሲ ወከፎም ሸሽዱሽተ ሽሕ ተሸሊሞም። ደንደን፡ ብክልተኡ ጾታ ናይ ዞባ ማእከል


ባሕሪ ንርእሲ ዓዲ 6ብ0፡ ባርካ ንኣስመራ ሓፈሻዊ፡ ሰማእታት ንጻዕዳ ክርስትያን ብተመሳሳሊ 3ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኢብራሂም ሱልጣን ንኢሳቕ ተወልደመድህን፡ ዲያእ ንእምባሃራ ብተመሳሳሊ 2ብ1፡ ደንደን ንሰምበል 2ብ0፡ ከምኡ’ውን ሓርነት ንልምዓት፡ ደምበ ሰምበል ንሓላይ ብተመስሳሊ 1ብ0 ስዒረንአን። ስፖርታዊ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ብዝተፈላለየ ዓውዲታት ቀጺሉ ነይሩ። ንሚናበ ዘርኣይ፡ ደቕሰብ ን ቤ/ትም/ባሕቲ መስከረም ቤ/ትም/ዓዲጓዕዳድ ን ቤ/ትም/ኣዱሊስ ብተመሳሳሊ ውጽኢት 2 ብ 0 ስዒረንኣን። ኣብ ኵዕሶ እግሪ ማእከላይ ደረጃ ዕድመ 12ን 13ን ደቂ ኣንስትዮ፡ ቤት ትምህርቲ ባና ንቤት ትምርህቲ እምባደርሆ 3ብ0 ስዒራታ። ኣዱሊስ’ውን ንናጽነት 1ብ0 ስዒራታ። እምባጠቐራን ደቕሰብን ግና 0ብ0 ተፈላልየን። ኣብ ደቂ ተባዕትዮ፡ ዳሉል ንደቕሰብ 9ብ0፡ ናጽነት ንዳዕሮጳውሎስ 5ብ0፡ ቁሸት ጻዕዳእምባ ንደምበ ሰምበል 2ብ1 ስዒረንአን። ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ፡ ዓወት ንኣዱሊስ 21ብ10፡ ባሕቲ መስከረም ንፈለገ 33ብ6፣ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ እምባ ጠቐራ ንኣዱሊስ 21ብ18፡ ዓወት ንናጽነት 45ብ8 ስዒረንኣን። በዚ ውጽኢት፡ ኣብ ኩዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ ርእሲ ዓዲ፡ ዲያእ፡ ሓላይ፡ ኢብራሂምሱልጣን፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ፡ ባርካ፡ ደንደንን ልምዓትን፣ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ዲያእ፡ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን፡ ኢብራሂም ሱልጣን፡ ባርካ፡ ሰማእታት፡ ደንደንን ሓርነትን ናብ ርብዒ ፍጻመ ሓሊፈን ምህላወን፡ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ካልኣይ ደረጃ ዕድመ 15 ትሕቲኡን ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓላይ ንኢብራሂም ሱልጣን 7ብ0፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ ንሰምበል 4ብ0፡ ርእሲ ዓዲ ንቀይሕ ባሕሪ 3ብ0፡ ደንደን ንሓርነት 3ብ1 ክስዕረአን እንከለዋ፡ እምባሃራን ዲያእን 0ብ0 ተፈላልየን። ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደምበ ሰምበል ንባሕቲ መስከረም፡ ኣዱሊስ ንሕምብርቲ ብተመሳሳሊ 2ብ1፡ ሓድነት ንደቂ ተሽም 2ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ 24 ግንቦት ኣብ ተመሳሳሊ ዕድመ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ቀይሕ


ናይዚ እዋን ሓደ ካብ ዝበለጹ ናይ ማእከል ኣጥቃዕቲ ዓለም ዝኾነ - ቪክቶር ኦሲመን፡ ብዛዕባ ዝኽፈሎ ገንዘብን ዘምጸኣሉ ጸገምን እናማረረ ተዛሪቡ። ብምሕራቐይ ነቲ ዝሰደድኩሉ ክመልሶ’ውን ደልየ፣ እንተኾነ ኣይከኣልኩን። ሓሙሽተ ሽሕ ዩሮ ኣብ ኤውሮጳ ጫማ ጥራይ የግዝኣካ ይኸውን፣ ኣብ ናይጀሪያ ግና፡ ኣዝዩ ብዙሕ ገንዘብ እዩ። ንዓይ እኮ ቅድሚ ናብ ኤውሮጳ ምምጽአይ፡ ሓደ ዩሮ ዝሰደደለይ ኣይነበረን። መዓልቲን ለይቲን ላዕልን ታሕቲን ኢለ፡ ኣብ ጎደና ጎማታት ይሸይጥ ነይረ። ሰባት ከም ገጸ በረኸት ብዝወሃብዎ ዝኾነ ነገር ከመስግኑ ኣለዎም፣ ግቡኡ ምዃኑ ክስምዖም የብሉን።” ኢሉ። እዚ ናይጀሪያዊ፡ “ናብ ሓደ ናይ ንእስነት ዓርከይ፡ ገንዘብ ይሰድድ እየ። ሓደ እዋን ከኣ፡ ብዛዕባ ክጅምሮ ዝደሊ ቢዝነስ ምስ ነገረኒ፡ ሓሙሽተ ሽሕ ዩሮ ሰዲደሉ፣ ኣይተሓጎሰን ግና። ሰሙናዊ ሓደ ሚልዮን ዩሮ ከምዝኽፈል ከምዝሰምዐን 50 ሽሕ ዩሮ ክሰደሉ ከምዝተጸበየን’ውን ነጊሩኒ። ኣዝየ ብዘይካ’ዚ፡ ብርኽቲ ብ21 ነጥቢ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ሒዛታ ኣላ፣ ምዕዋታ ድማ ኣረጋጊጻ ኣላ። ሲዶንን ሮምናን ብ10ን ሸሞንተ ነጥቢ ይስዕባኣ። ሮምና፡ ብ25 ነጥቢ ንቀጠልያ ናይ ሽኳ ማልያ ዓቂባታ ኣላ። ናርዶስ ብ13 ነጥቢ፡ ሲዶን ብ11 ነጥቢ ተመራሪሐን ናብ መዛዘሚት መድረኽ ክኣትዋ እየን። ደንደን፡ ብ30 ሰዓት፡ 3 ደቒቕን 33 ካልኢትን ንናይ ጋንታ ውድድር ትመርሖ ኣላ። ጋንታ ደቡብ ብ2 ደቒቕን 9 ካልኢትን፣ ሰራይር ሳዋ ብ02 ደቒቕን 19 ካልኢትን ፍልልይ ይስዕባኣ። እዚ ውድድር፡ ሰንበት 29 መጋቢት ኣብ ከባቢ ኢንሹራንስ ብእትካየድ ሻዱሸይቲን መዛዘሚትን ናይ ከተማ ጸወታ ክውዳእ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ሎሚ ቀዳም ማእከሎት (ጁንየር) ደቂ ተባዕትዮ፡ ቀዳመይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል ከካይዱ እዮም። ኣብ ሰዓታት ቅ.ቐ ካብ ኣስመራ እንዳ ክርቢት ተበጊሶም ዓዲ- በርበረ በጺሖም ብምምላስ 125 ኪ.ሜ ክሽፍኑ እዮም። ፈንቲታ፡ ዕውትቲ ናይዛ መድረኽ ኮይና። 10 ነጥቢ ናይ ዓቐብን ሽዱሽተ ናይ ቀጠልያ ማልያን ኣብ ሕሳባ የእትያ። ብተወሳኺ ብርኽቲ ብዘንጸባረቐቶ ብቕዓት፡ ብልጽቲ ተቐዳዳሚት ናይዛ መድረኽ ተባሂላ። ቀጠልያ ናይ ነጥቢ ማልያ ለቢሳ ዝኣተወት ሮምና ጉዕሽ ካብ ደንደን፡ ካልአይቲ ክትኣቱ እንከላ፡ ሲዶን ሃብቶም፡ ናርዶስ ጸጋይ - ጋንታ ደቡብ፡ ሮዚና ብርሃነ - ደንደን፡ ደሊና ግርማይ - ሰራይር ሳዋ፡ ሚዛን ሃብተስላሰ ካብ ጋንታ ደቡብ ክሳብ ሻዱሻይ ንዘሎ ደረጃ ሒዘናኦ። በዚ ክሳብ’ዛ መድረኽ ዝተረኽበ ውጽኢት፡ ብርኽቲ - ብ9 ሰዓት፡ 55 ደቒቕን 37 ካልኢትን ካብ ፈለማ መድረኽ ንዝሓዘታ ብጫ ናይ ግዜ ማልያ ለቢሳታ ኣላ። ሮዚና፡ ብ5 ደቒቕ 8 ካልኢትን፡ ሲዶን ብ5 ደቒቕን 10 ካልኢትን ተፈልየን ይስዕባኣ።


ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ፡ ካብ 25-26 መጋቢት ኣብ ኣደራሽ ኣፍሪቃ ኦሎምፒክ ገምጋም ናይ ኣማተር ኵዕሶ እግሪ ኣቃኒዑ። ምውሓስ ምዃኑ ተሓቢሩ። “ደፋኢ ሓይሊ ንዕብየት ኣማተር ኵዕሶ እግሪ፡ ምስ መሻርኽቲ ብምውህሃድ ብፍላይ ምስ ግራስ ሩትን ሚኒስትሪ ትምህርትን ተወሃሂድካ ዝስራዕ ውድድራት እዩ” ድማ ኢሉ ዓሊ ሙዋበ። ኣብቲ ካብ ፊፋ ብዝተላእኩ ወጻእተኛታት ዓሊ ሙዋበን ሰራሚ ለስዋበን ዝተዋህበ ሰሚናር፡ ቀንዲ ዕላማታት ኣማተር ኵዕሶ እግሪ 90 ሚእታዊ ብግራስ ሩት፡ ከምኡ’ውን 10 ሚእታዊ ብኣማተር ደረጃ ዝቖመ ምዃኑ ተገሊጹ። በዚ ከኣ፡ ነቶም ኣብ ግራስ ሩት ዘለዉ ተውህቦ ዘለዎም ተጻወትቲ ኣለሊኻ፡ ናብ ኢሊት ዝሰግሩሉ መገዲ ብምጥጣሕ፡ ብኡ ኣቢልካ ተሳትፎ ሃገራት ኣብ ኣህጉራዊ ውድድራት ኣማተር ኵዕሶ እግሪ ኣብ ኤርትራ፡ ብግራስ ሩት፡ ውድድራት ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ፉትሳል፡ ውድድራት ገማግም ባሕሪ ከምኡ’ውን ብማሕበር ተጠርኒፎም ዝካየዱ ውድድራት ከም ዘጠቓልል፡ ሓላፊት ኣማተር ኵዕሶ እግሪ ኣብ ሃገራዊ ፈደረሽን ማክዳ ረዘነ ሓቢራ።


* ዝሓለፈ ወርሒ ሰሪ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ዝጸንሐ ሓለቓ ጋንታ ኣልነስር - ክሪስቲያኖ ሮናልዶ፡ ናብ ልምምድ ተመሊሱ። ምልሶት ናይዚ ወዲ 41 ዓመት ብርቂ ተጻዋታይ፡ ንሊግ ስዑዲ ዓረብ ንእትመርሖ ዘላ ጋንታኡ ዓቢ ብስራት እዩ። * ከይላን ምባፐ፡ ናይ ኩሉ ግዜ ዝለዓለ ኣመዝጋቢ ሸቶ ሃገራዊት ጋንታ ፈረንሳ ንምዃን፡ ሓንቲ ስጕምቲ ተሪፋቶ።


ፈረንሳ፡ ሓሙሽ ምሸት፡ ንብራዚል 2ብ1 ኣብ ዝሰዓረትሉ ናይ ምሕዝነት ጸወታ፡ ምባፐ፡ ሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ። በዚ ከኣ፡ ብዝሒ ኣህጉራዊ ሸቶታቱ፡ ናብ 56 ክብ ኣቢልዎ - ካብ ዘካየዶ 95 ግጥማት። ጽባሕ ጽባሕ ናይ መዛዘሚ ጸወታ ብምኽንያት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ክካየድ ዝጸንሐ ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል ኣብ ቦቾፊልያ ዞባ ማእከል ኣብ ቦቾፊልያ ኣዱሊስ - ደምበ ሰምበል (ሳልሳይ ካብ ኣህጉራዊ ግጥማት ጥሮታ ዝወጸ - ኦሊቨር ጂሩድ፡ ኣብ 137 ግጥማት 57 ሸቶታት ብምቑጻር፡ ኣብ ቅድሚት ይርከብ። ኣብ ስሩዕ ጸወታ ዘሎ ወዲ 27 ዓመት ምባፐ ከኣ፡ ነዚ ብዝሒ ኣብ ዝስዕባ ግጥማት ክሰብሮ ኣይእገምን እዩ። ዲቪዥን) ኣዱሊስ - ፈስቲቻል (ካልኣይ ዲቪዥን) ካብ ሰዓት 2፡00 ድ.ቀ ጀሚረን ክጻወታ


ዮርዳኖስ ጸጋይ ዮርዳኖስ ጸጋይ ትራምፕ፡ ኣብ መደበራት ጸዓት ኢራን ከካይዶ ዝወጠኖ መጥቃዕቲ ኣናዊሑዎ ኢራንን ጽቡቕ ኣንፈት ዝተረኽቦ ቀጻሊ ዝርርባት ይካየድ ከም ዘሎ ኣረዲኡ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብ መንጎ ምምሕዳሩን ኢራንን ዝካየድ ዘሎ ዝርርብ ሰላም ጽቡቕ ኣንፈት ከም ዝተረኽቦ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ኣብ ልዕሊ ትካላት መመንጨዊ ጸዓት ኢራን ከካይዶ ዝወጠኖ መጥቃዕትታት ክሳብ 6 ሚያዝያ ኣናዊሕዎ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ፓኪስታን መሓመድ ኢስሓቕ ዳር ድማ፡ ኣመሪካን ኢራንን ብመንገዲ ሃገሩ ኣቢለን ዘይቀጥታዊ ዝርርብ የካይዳ ከም ዘለዋ ሓቢሩ። ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ትሩዝ ሶሻል’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ “ብመሰረት ምሕጽንታ መንግስቲ ኢራን፡ እቲ ኣብ መሳለጥያታት ጸዓት ጣህራን ከውርዶ ዝወጠንኩ ዕንወት ብዓሰርተ መዓልታት ኣናዊሐዮ ኣለኹ፡” ክብል ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ዘይከም ጸብጻባት ናይ ገለ ማዕከናት ዜና፡ ኣብ መንጎ ምምሕዳሩን


ትማሊ ዓርቢ፡ ኢራን ኣብ ልዕሊኣ ንዝፍጸም ዘሎ ልፍንታዊ መጥቃዕትታት ኣመሪካን እስራኤልን ግብረ መልሲ ኣብ ብመሰረት ሰበ ስልጣን ናይታ ሃገር ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ንግዳዊ ወደብ ሹዋይክን ወደብ ሙባረክ ኣል-ካቢርን፡ ዒላማ ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ክሩዝ ሚሳይላትን ከም ዝኾና ተፈሊጡ ኣሎ። እትህበሉ ዘላ እዋን፡ ኣብ ልዕሊ ክልተ ዓበይቲ ወደባት ኩዌት መጥቃዕቲ ከም ዘካየደት ተሓቢሩ። እቶም ሰበ ስልጣን ኣብ ሓበሬታኦም፡ እቲ ኣብ ልዕሊ እተን ወደባት ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣብ ሰብ ዝኾነ ጉድኣት ከም ዘየውረደ፡ እንተኾነ ንዋታዊ ዕንወት ከም ዘስዓበ ኣነጺሮም። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ስርዓታት ምክልኻል ኣየር ስዑዲ ዓረብ፡ ንምብራቓዊ ክፋል ናይቲ ዞባ ዒላማ ዝገበራ ሓያሎ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኢራን ከም ዘፍሸሉ፡ ሰበ ስልጣን ማእከላይ ምብራቕ ሓቢሮም።


ትማሊ ዓርቢ፡ ዩክሬንን ስዑዲ ዓረብን፡ ኣብ ጽላት ምክልኻል ንኽተሓባበራ ዘኽእለን ስምምዕ ከም ዝኸተማ፡ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮለድሚር ዘለንስኪ ኣፍሊጡ። ምግላጽ፡ እቲ ኣብ መንጎኦም ዝተበጽሐ ስምምዕ ንኽልተአን ሃገራት ብማዕረ ኣርባሒ ክኸውን ከም ዝኽእል ኣረዲኡ። ልዕሊ 200 ወተሃደራውያን ክኢላታት ከም ዝለኣኸትለን ዝዝከር እዩ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ፡ ዩክሬን፡ ኣምሳያ ናይቲ ንሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ትህቦ ዘላ ወተሃደራዊ ሓገዝ፡ ገንዘብን ቴክኖሎጅን ከም ዘድልያ’ውን ኣነጺሩ ኣሎ። ዑደት ፕረዚደንት ዘለንስኪ፡ ጋዜጣ ዋሺንግተን ፖስት፡ ኣመሪካ ንዩክሬን ክትህባ ዝሓሰበቶ ኣጽዋር፡ ናብቲ ምስ ኢራን እተካይዶ ዘላ ኲናት ከተቕንዖ ትደሊ ከም ዘላ ዝገልጽ መግለጺ ድሕሪ ምውጽኣ እዩ ዝካየድ ዘሎ። እቲ፡ ፕረዚደንት ዘለንስኪ ናብ ስዑዲ ዓረብ ድሕሪ ዘካየዶ ዘይወግዓዊ ምብጻሕ ዝተኸተመ ስምምዕ፡ ኣብ መጻኢ ኣብ መንጎ እተን ሃገራት ንዝግበሩ ውዕላት፡ ቴክኖሎጂያዊ ምትሕብባርን ወፍርን መሰረት ዘንጽፍ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ ዘሎ።


ኣብዛ ዘለናያ ወርሒ፡ ዩክሬን፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ማእከላይ ምብራቕን፡ ነቲ ካብ ኢራን ዝመጽአን ዘሎ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ምክልኻል ግብራዊ ተመኵሮ ንምቕሳም ክሕግዙወን ዝኽእሉ ፊልፒንስን ፈረንሳን፡ ኣብ መሬት ሓድሕደን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከካይዳ ዘኽእለን ወተሃደራዊ ስምምዕ ከም ዝኸተማ ተሓቢሩ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ ብመንገዲ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ቴሌግራም’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ስዑዲ ዓረብ ንዩክሬን ክጠቕማ ዝኽእል ዓቕሚታት ከም ዘለዋ ድሕሪ እቲ ስምምዕ፡ ፍሊፕንስ ምስ ቻይና ኣብ ባሕሪ ደቡብ ቻይና ዘለዋ ናይ እጀታ ክርክር እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን ይኽተም ብምህላዉ፡ ንወጥሪ እተን ሃገራት ካልእ ኣንፈት ከየትሕዞ ስግኣት ከም ዘሎ እዮም ተዓዘብቲ ዝገልጹ። እቲ ወተሃደራዊ ስምምዕ፡ ዝሓለፈ ሓሙስ እዩ ብጸሓፊ ምክልኻል ፊሊፕንስ ጊልበርቶ ቴዎዶሮን ሚኒስተር ዕጡቓት ሓይልታትን ገዳይም ወተሃደራትን ፈረንሳ ካትሪን ቫውትሪን ኣብ ከተማ ፓሪስ ተኸቲሙ። እቶም ሰበ ስልጣን፡ ኣብ ዞባዊ ጸጥታዊ ብድሆታት ኣተኩሮም ክዛተዩ እንከለዉ፡ ነቲ ኣብ ሕግታት ዝተሞርኮሰ ኣህጉራዊ ስርዓት ዘለዎም ደገፍ ከኣ ደጊሞም ከም ዘረጋገጹ ተገሊጹ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ ፊት ላዕለዋይ ቤትፍርዲ 125266 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ዳሉል 28/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ዝሓለፈ ቀዳም፡ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ጣህራን ንመጻብቦ ሆርሙዝ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ምስ ዘይትኸፍቶ፡ ኣብ ልዕሊ መደበራት መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ትሕተ ቅርጺ ጸዓትን ኢራን መጥቃዕቲ ከም ዘካይድ ምጥንቃቑ


ጣህራን ከኣ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ናይ ጸዓት መሳለጥያታታ መጥቃዕቲ ምስ እተካይድ፡ ኣብ ልዕሊ መላእ ትሕተ ቅርጺ ጸዓት ናይቲ ዞባ ሕነ ክትፈዲ ምዃና ምጥንቃቓ ይዝከር።


ሰራዊት እስራኤል፡ ናብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ተወሰኽቲ ወተሃደራት ከም ዝለኣኸ ተሓቢሩ። ልፍንታዊ መጥቃዕቲ፡ ሕዝቦላህ ናብ ተልኣቪቭ ብርክት ዝበሉ ሮኬታት ከም ዝወንጨፈ እዩ ዝግለጽ። ሰራዊት እስራኤል ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ናይ መከላኸሊ ዞባ ንምስፋሕ፡ ወተሃደራት ክፍለ ሰራዊት 162 ናብ’ቶም ድሮ ኣብ መሬት ሊባኖስ ዝርከቡ ክልተ ክፍለ ሰራዊቱ ጸንቢርዎም ከም ዘሎ ኣፍሊጡ። ከም ግብረ መልሲ ናይዚ ከኣ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ፡ ምምዝባል ናይ 1.2 ሚልዮን ዜጋታት ናይታ ሃገር ዘኸተለ ናይ ምድርን ኣየርን መጥቃዕትታት ተካይድ ምህላዋ እዩ ዝሕበር። ብተወሳኺ፡ ብመጥቃዕትታት እስራኤል ብውሕዱ 1,116 ሊባኖሳውያን ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት 3,229 ሰባት ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ ጸብጻባት ሚኒስትሪ ጥዕና ናይታ ሃገር የመልክቱ። ምውፋር ናይቶም ወተሃደራት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ናታንያሁ፡ ሰራዊት ሃገሩ ነቲ ካብ ሕዝቦላህ ክመጽእ ዝኽእል መጥቃዕትታት ንምክልኻል፡ ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ሰፊሕ ናይ ‘ምክልኻል ዞባ’ ክምስርት መደብ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምግላጹ እዩ ዝካየድ ዘሎ። ፈረንሳ፡ ብሪጣንያ፡ ጀርመን፡ ኢጣልያን ካናዳን ዝርከብአን ብርክት ዝበላ ሃገራት፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ እተካይዶ ዘላ ናይ መሬት መጥቃዕትታት ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ከስዕብ ስለ ዝኽእል፡ ብእዋኑ ደው ክብል ጸዊዐን ኣለዋ። እስራኤል ብ28 ለካቲት ምስ ኣመሪካ ሓቢራ ኣብ ልዕሊ ኢራን ድሕሪ ዘካየደቶ ውሕስነት ዘልብስን ምዃኑ ኣረዲኡ። ክፍሊ ምክልኻል ፊሊፕንስ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ እቲ ስምምዕ ንኽልተኣዊ ምትሕብባር ፊልፕንስን ፈረንሳን ዘዕብን፡ ኣብ መንጎ ዕጡቓት ሓይልታት ክልተአን ሃገራት ንዝካየድ ሓባራዊ ንጥፈታት ከኣ ሕጋዊ ፊሊፒንስ ኣቐዲማ’ውን ምስ ኣመሪካ፡ ኣውስትራልያ፡ ጃፓንን ኒውዚላንድን ተመሳሳሊ ስምምዓት ከም ዝኸተመት እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ።


ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኬንያ ኣቶ በየነ ርእሶም፡ ብቤት-ጽሕፈት ሰፈራታት ትካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UN-Habitat) ዞባ ኣፍሪቃ ኣብ ዝተወደበ፡ ብ23ን 24ን መጋቢት ኣብ ናይቫሻ - ኬንያ ኣብ ዝተቓነዐ ዓመታዊ መድረኽ ዘተ ዲፕሎማሰኛታት ኣፍሪቃ ተሳቲፉ። እዚ “ንቐጻሊ ልምዓት ከተማታት ኣፍሪቃ፡ ጉዳይ ኣባይቲ ከም መሳርሒ ምጥቃም” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ ዓመታዊ ዋዕላ፡ ንጉዳይ ኣባይቲ ከም ቀንዲ መሰረት ብምግባር፡ ኩለንትናዊ ዕብየት ከተማታት ኣፍሪቃ ንምስጓምን ንምርግጋጽን ዝዓለመ ነይሩ። ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን፡ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ብዓውድታት ፊልምን ድራማን ዘሰልጠኖም 75 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 130 መንእሰያት ስነ-ጥበባውያን፡ ብምኽንያት 27 መጋቢት - ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር ኣመሪቑ። እዚ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ናይ’ቲ ኮሚሽን ዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ ኣጸሓሕፋ፡ ኣተኣላልያን ኣወሳስኣን ድራማን ፊልምን፣ ከምኡ’ውን ፍልልያቱን ዝምድናታቱን ዘተኰረ’ዩ ነይሩ። ኣብ’ቲ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ዝተረኽበሉ ኣብ ሲነ-ማ ኣዝማራ ዝተኻየደ ስነ- ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ፡ ሸቶታት ዘላቒ ልምዓት ንምዕዋት ዝሕግዝ ውሳነታት ብምሕላፍ፡ ኣብ መንጎ መንግስታትን ትካላት ፋይናንስን ዘሎ ዝምድና ክሕይል ተሰማሚዖም። ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን፡ ብዓውድታት ፊልምን ድራማን ዘሰልጠኖም ተመሪቖም ኣምባሳደር በየነ፡ ኣብ ጉዳይ ቅልውላው ኣባይትን ልምዓት ከተማታትን ኣፍሪቃ ኣተኲሩ ኣብ ስርዓት፡ መልእኽቲ ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር ተነንቢቡ። ወኪል ተመረቕቲ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ናይ ሎም-ዘመን ምረቓ ኣብ ቅንያት ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ይካየድ ምህላዉ ፍሉይነት ከምዘለዎ ብምጥቃስ፡ ዝቐሰምዎ ስልጠና ነቲ ብልምዲ ክኽተልዎ ዝጸንሑ ኣካይዳ ዝቕይርን ዘማዕብልን ኮይኑ ከምዝረኸብዎ፣ ብዓይነትን ደረጃን ብቕዓቱ ዝሓለወ ስነ-ጥበባዊ ዕዮ ንምፍራይ ድማ ብትግሃት ከምዝሰርሑ ኣረጋጊጻ። ኣብ መወዳእታ፡ ብሰልጠንቲ ዝተዳለወ ስነ-ጥበባዊ ዕዮታት ንተሳተፍቲ ቀሪቡ። ዘስመዖ መደረ፡ እቲ ኣብ ኣፍሪቃ ብቕልጡፍ ዝሰፍሕ ዘሎ ልምዓት ከተማታት፡ ህጹጽን ዝተወሃሃደን ስትራተጂያዊ መፍትሒ ከምዘድልዮ ኣገንዚቡ። ብፍላይ፡ “ምትእስሳር ገጠርን ከተማን” ዝብል ሓሳብ ከም ቀንዲ መፍትሒ ብምቕራብ፡ ቀጻሊ ልምዓት ከተማታት ብዘይ ምዕባለ ቁጠባዊ ህይወት ገጠር ክሰምር ከምዘይክእል ገሊጹ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሚያዝያ ዝካየድ መድረኽ ከተማታት ኣፍሪቃን ኣብ ወርሒ ግንቦት ዝካየድ ዓለምለኻዊ መድረኽ ከተማታትን ምይይጥ ተኻዪዱ።


ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ፡ ናይ ሓበላ ጸገም ንዝነበሮም ካብ መላእ ሃገር ዝመጹ 525 ዜጋታት፡ ካብ 25 ክሳብ 28 መጋቢት ዕዉት መጥባሕቲ ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ መወከሲ ሆስፒታል ክኢላ ሕክምና ዓይኒ ዶ/ር እዮብ በየነ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ብመልክዕ ወፍሪ ዝተኻየደ መጥባሕቲ፡ ኣካል ናይ’ቲ ዑረት ንምክልኻል ብደረጃ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ሓበላ ዑረት ዘስዕብ ሓደገኛ’ኳ እንተኾነ፡ ኣብ ግዜኡ ግቡእ ሕክምና እንተረኺቡ ከም ዝፍወስ፣ ናብ ግላኮማ እንተማዕቢሉ ግና ነባሪ ዑረት ከኸትል ከምዝኽእል ኣረዲኡ። ዶ/ር እዮብ ብተወሳኺ፡ መጥባሕቲ ሓበላ ዓይኒ ኣብ ዓመት ኣርባዕተ ግዜ ብስሩዕ ንኽወሃብ መደብ ወጺኡ ይስራሓሉ ከምዘሎ፣ ነዚ ዕማም’ዚ ንምስልሳል ድማ ዘመናዊ መሳርሒ ሕክምና ዓይኒን እኹል ዓቕሚ-ሰብን ዓጢቖም ከምዘለዉ ብምጥቃስ፡ ካብ መፋርቕ ወርሒ ጥሪ 2026 ክሳብ ሕጂ ኣብ’ቲ ሆስፒታል ብጠቕላላ ንልዕሊ 880 ዜጋታት መጥባሕቲ ከምእተኻየደ ኣብሪሁ። ቅድሚ መጥባሕቲ ሰፊሕ ቅድመ- ዳህሳስ ከምዝገብሩ፣ ብዝረኸብዎ ውጽኢት ድማ ንኹሉ ዜጋ ብነጻ ኣገልግሎት ሕክምና ከምዝህቡ ድሕሪ ምሕባር፡ ኣብ ቀዳሞት ሰለስተ ኣዋርሕ ናይ 2026 ኣብ ንኡስ ዞባታት ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ማለት ናቕፋ፡ ኣፍዓበትን ጊንዳዕን ከምኡ’ውን ኣብ ዞባ ማእከል ዝተኻየደ መጥባሕቲ፡ ናብ’ተን ካልኦት ዞባታት ክቕጽል ምዃኑ ኣነጺሩ። መጥባሕቲ ዝተገብረሎም ወገናት ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ብዝተገብረሎም መጥባሕቲ ጸገሞም ተቐንጢጡ ዳግማይ ብርሃን ክርእዩ ብምብቅዖም ሓጎሶም ደረት ከምዘይብሉ ብምግላጽ፡ ንዝረኸብዎ ኩሉንትናዊ ሕክምናዊ ናብዮት ኣመስጊኖም። ኣብ 2025 ኣብ መላእ ሃገር ብዝተገብረ ወፍሪ መጥባሕቲ ሓበላ ዓይኒ፡ ልዕሊ 6 ሽሕ ዜጋታት መጥባሕቲ ከምእተገብረሎም፡ ሰነዳት መወከሲ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ የነጽር።


ኣብ ዞባ ደቡብ - ንኡሳን ዞባታት ዓዲ- ዃላ፡ ማይ-ምነን እምኒ-ሓይሊን፡ ካብ 22 ክሳብ 24 መጋቢት ቅነ ውዳበታት መንእሰያት ተኻዪዱ። እቲ መደብ፡ ስነ-ጥበባውን ፍልጠት- ጠቀስን ውድድራት፣ ምርኢት ምህዞን ሰንዓን፣ ከምኡ’ውን ምትብባዕ ብሉጻት ተመሃሮ ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ሓለፍቲ ሃማመተኤ ኣብ’ተን ንኡሳን ዞባታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ቀንዲ ዕላማ ናይ’ቲ ቅነ፡ ንመንእሰያት ኣብ ናይ ውድድር መድረኽ ኣእቲኻ ብቕዓቶም ከምዝዓቢ ንምግባር ከምዝኾነ ሓቢሮም። ውሁድ ወፍሪ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። ምፍራይ ካብ ዓበይቲ ተልእኾታት ማሕበር ከምዝኾነ ዝጠቐሰ ሓላፊ ጨንፈር ሃማመተኤ ዞባ ደቡብ ኣቶ ግርማይ ገብሩ ብወገኑ፡ ኣፍራዪን ሓላፍነታውን መንእሰይ ንምህናጽ፡ ተሳተፍቲ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ እቲ መደብ ክንዮ’ቲ ውድድራዊ ሸነኹ፡ ንብሉጻት ተመሃሮ ንምትብባዕ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ስነ-ጥበብን ምህዞን ኣካዳምያውን ቴክኒካውን ብቕዓት ዝውንን፣ ከምኡ’ውን ሸውሃት መሃዝነትን ምርምርን ዘለዎ መንእሰይ


ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ንምሕብሕብን ጥዕናኦም ንምውሓስን፡ ተራን ኣበርክቶን ኮም ብሓፈሻ ናይ ስድራቤታት ድማ ብፍላይ ክዓዝዝ፡ ብ23 መጋቢት ኣብ ከተማ ሓጋዝ ኣብ ዝተኻየደ ሰሚናር መዘኻኸሪ ቀሪቡ። ኣቶ መሓመድ-ኢብራሂም መሓመድ- እድሪስን ኣካያዲት ስራሕ ሃገራዊ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ጨንፈር ዞባ ዓንሰባ ወ/ሮ ሚርያም ሃይለን ብወገኖም፡ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ዝርከቡ ዜጋታት’ውን ብግቡእ ተጸኒዖም ኣባልነቶም ዝረጋገጸሉ ኩነታት ክፍጠር ተማሕጺኖም። ነጸርኣብ በረኸትኣብን ሓላፊት ቤት- ጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ወ/ሮ ፋጥና ሓጅን፡ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ብግቡእ ክሕብሓቡን መሰላቶም ክፈልጡን፡ ዛጊት ኣብ ማሕበር ዘይተጠርነፉ ዘለዉ ክጥርነፉ ተላብዮም። ኣመሓዳሪ ከተማ ሓጋዝ ኣቶ ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት


ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ - ምምሕዳር ከባቢ ዓዲለጂ፡ ህዝቢ ቀርኒ መዓር ኣብ ምስራሕ ፕሮጀክት ማይን ናይ እምኒ ከትሪን ንዝነጥፉ ዘለዉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል፡ እኽለ-ማይ ብምድላው ኣተባቢዖም። ትሳተፍ ዘላ ኣሃዱ ሓይልታት ምክልኻል ኣቶ ሓጎስ ኣብርሃም ብወገኑ፡ ምግልጋል ህዝቢ እናተወራረሰ ዝመጸ ክብሪታት ሰራዊት ኤርትራ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣብ መደባት ልምዓት ምስታፎም ሕጉሳት ምዃኖም ገሊጹ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ ብወገኑ፡ ንውህደት ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ህዝቢ ቀርኒ መዓርን ድሕሪ ምምስጋን፡ ዝተረፈ ቅድሚ ክራማት ንኽዛዘም ኣበርቲዖም ክሰርሑ ተላብዩ። ነቲ ስራሕ ዝመርሕ ዘሎ ኢንጅነር ተኽለወይኒ ዛይድ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ፕሮጀክት - ምስራሕ 270 ሜትሮ ኩቦ ከትሪ፡ ምዂዓት 800 ሜትሮ ካናለን ምዝርጋሕ ሻምብቆታትን፡ ከምኡ’ውን ምህናጽ ዒላ ከምዘጠቓልል ብምጥቃስ፡ ንተሳትፎ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኣመስጊኑ። ቀርኒ መዓር፡ ካብ ከተማ ዓዲ-ቐይሕ ንሸነኽ ደቡባዊ ምዕራብ 17 ኪሎ- ሜተር ርሒቓ ትርከብ። ኣዛዚ ብርጌድ ናይ’ታ ኣብ’ቲ ስራሕ ዓንሰባ - ሃማደኤ ፕሮጀክትታት ልምዓት የተግብር ኣሎ ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ዓንሰባ፡ ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቱ ብምትሕብባር፡ መነባብሮ ደቂኣንስትዮ ንምምሕያሽን ተሳታፍነተን ኣብ መደባት ልምዓት ንምብራኽን ብዝለዓለ ይሰርሕ ከምዘሎ፡ ኣብ’ቲ ጨንፈር ሓላፊት ማሕበረ-ቁጠባዊ ኣገልግሎታትን ምክትታል ፕሮጀክታትን ወ/ሮ ትርሓስ ንርኣዮ ሓቢራ።


ማሕበር ኣብ ዝሓለፈ 16 ዓመታት ሰፊሕ ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ብምክያድ ኣብ ምግራብን ስነ-ህይወታዊ ብዙሕነትን ዘተኰረ ዕማም ከምዘሰላሰለ፣ ኣብ ምሕላብ፡ ኢራ፡ ደብረሲና፡ ዋራ፡ ደቂ ገብሩ፡ ገብጋቦ፡ ሙሻ፡ ሊበናን ሃብረንጋቃን ድማ ብደረጃ ዞባ ከሊሉ ናይ ምግራብ መደባት የተግብር ከምዘሎ ገሊጻ። ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ሕዛእትታት፡ ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ በዓል- ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ


ኣባላት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ሎጎ- ዓንሰባ፡ ኣስታት 11,500 ናቕፋ ዝግመት ገንዘባውን ዓይነታውን ኣበርክቶ ንስድራ- ስዉኣት ገይረን። ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓላፊት ሃማደኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ወ/ሮ ጽገወይኒ ገብረስላሴ ኣብ ዝሃበቶ ንዝነጥፉ ዝንባለኦም ንኸማዕብሉ ዝሕግዝ መድረኽ ብምዃኑ፡ ንምስፍሑ ክስራሕ ተማሕጺኖም። ፍትወት ስራሕን ትምህርትን ዝውንን፣ ከምኡ’ውን ባህላዊ ክብርታቱ ዝዕቅብ መንእሰይ ንምህናጽ ዝውጠን መደባት ንምስማር፡ ምስ ሃማመተኤ ተወሃሂዶም ክሰርሑ ምዃኖም ኣረጋጊጾም። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓደርቲ ናይ’ተን ንኡሳን ዞባታት፡ ብሃገራውነቱ ዝልለ፣ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ እቲ ትምህርታዊ ጎስጓሳትን ኣስተምህሮታትን፡ ንስንኩላን ደቆም ምሉእ ናብዮት ክገብሩ ዝሕግዝን ማሕበራዊ ሽግራቶም ዘቃልልን ኮይኑ ስለዝረኸብዎ፡ ቀጻልነት ክህልዎ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ተዘኪራ። ሓላፊ ጨንፈር ዕዮ ማሕበራዊ ድሕነት ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃይለ ገብረሚካኤልን ሓላፊ ጨንፈር ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ኣቶ ደሳለ ሓጎስን ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ስንኩላን ምዕሩይ መሰላት ንክረኽቡ፡ ሓባራዊ ኣበርክቶ ናይ ኩሉ ዜጋ ክዓዝዝ ጸዊዖም። ብኻልእ ወገን፡ ዓለማዊ መዓልቲ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን፡ ህዝብን ጥሪትን፡ ውጽኢት ዝተኻየደ ጻዕሪ ከምዝዀነ ኣብሪሃ። ቁጠባዊ መነባብሮ ዜጋታት ንምምሕያሽን ውሕስነት መኣዛዊ መግቢ ንምርግጋጽን ኣብ ንኡስ ዞባታት ዒላበርዕድን ዓዲተከሌዛንን ጋብላዊ ቆፎታት ንህቢ ብምትእትታው፡ ስልጠና ከምእተዋህበ፡ ከምኡ’ውን ንዋታውን ገንዘባውን ሓገዛት ከምእተገብረ ብምጥቃስ፡ እቲ ከባቢ ንምርባሕ ንህቢ ምቹእ ስለዝዀነ፡ ዝተገብረ ወፍሪ ውጽኢቱ ኣተባባዒ ምዃኑ ኣፍሊጣ። ኣብ ሊበና - ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ብ20 ደቂኣንስትዮ ዝቘመት መጸጸዪትን መመስርሒትን ፉል ማሽን፡ ኣካል ናይ’ቲ ንደቂኣንስትዮ ብቑጠባ ንምሕያል ዝትግበር ዘሎ መደባት ከምዝዀነት፡ ወ/ሮ ትርሓስ ብተወሳኺ ኣረዲኣ። ስልጣን ሃብቲ ገረብን እንስሳ ዘገዳምን፡ ከምኡ’ውን ምምሕዳር ብምትሕብባርን ኮም ብምስታፍን ከምዝኽለል ዝሓበረት ወ/ሮ ትርሓስ፡ ኣብ ከባቢ ዋራን ደቂ- ገብሩን ተረጋጊጹ ዘሎ ምንጪ ዝስተ ማይ ሓበሬታ፡ እቲ መደብ መቐጸልታ ናይ’ቲ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዝወስድዎ ተበግሶታት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ካብ ምምሕዳራት ከባቢ ዓዲ-ሓንስ፡ ሊባን፡ ሓበላ፡ ቀራናዂዶን ዴዳን ንዝተለለያ 19 ስድራቤታት ከምእተመቓርሐ ሓቢራ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሎጎ-ዓንሰባ ኣቶ ኣብርሃም ሓጎስን ጸሓፊ ህግደፍ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ብርሃነ ጸጋይን ብወገኖም፡ ነቲ ብኣባላት ሃማደኤ ዝተገብረ ሓገዝ ብምምጓስ፡ ብኻልኦት ክሰዓብ ኣተሓሳሲቦም። ሓዳስ ኤርትራ 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.180


ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም ካብ ኣደነቕቲ ልምድታት ቀቢላ ፓራጃ ካብ ኣደነቕቲ ልምድታት ቀቢላ ፓራጃ ክፍሊ ዝኾነ ሰብ ክኣቱ ኣይፍቀድን እዩ። መሕረሲትን ዓበይቲ ኣንስትን ጥራይ እየን ዝኣትዋ። ካህን ሰበይቲ - ጉሩምሜይን ድማ ሕርሲ ብሰላም ክዛዘም ኣብ ጎድና ኮይና ትጽሊ። ሕርሲ ከቢድ ከይከውን ድማ ባህላዊት ሓኪም - ጉንያ መድሃኒታ ኣዳልያ ትመጽእ። እታ ኣደ ኣብ ለይቲ ምልእቲ ወርሒ ኣብ ዝወጸትሉ ግዜ እንተወሊዳ፡ እቲ ህጻን ዕሉል ሰራቒ ከምዝኸውን እዮም ዝኣምኑ። መዳሕንቲ ኣብ ክሳድ ናይቲ ህጻን ክልተ ግዜ ተጠምጢሙ እንተጸኒሑ ድማ ሞት ኣቦ ወይ ኣኮ ዝገልጽ ትንቢት ምዃኑ ይኣምኑ። • ግርደት ወርሒ ንዕብየት ናይቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ቆልዓ ከምዝጸልዎ ስለዝእመን፡ ነዚ’ውን ክትርእዮ ኣይፍቀዳን እዩ። • ዝኾነ ሬሳ ክትትንክፍ ወይ ክትርኢ ኣይፍቀዳን እዩ። • ኣብ ግዜ ህቦብላ፡ በርቂ ወይ ነጎዳ ካብ ገዛኣ ክትወጽእ ኣይፍቀዳን እዩ። • እቲ ህጻን ከይስንብድ ተባሂሉ’ውን ዓው ኢላ ክትዛረብ ኣይፍቀዳን እዩ። • ሓዊ ኣብ ዝእጎደሉ፡ ነቲ ፈሓም ባዕላ እንተኣርያቶ እቲ ቆልዓ ጸሊም ጸሊም ከምዝወጾ ስለዝእመን ፈሓም ክትኣሪ ኣይፍቀዳን እዩ። ቀቢላ ፓራጃ ደቡባዊ ኦሪሳ - ህንዲ ዝነብሩ እዮም። እዞም ህዝቢ 25 ሚእታዊት ካብ ብዝሒ ህዝቢ ናይታ ሃገር ይሽፍኑ። ኣብዚ ቀቢላ ኣደ ጥንሲ ካብ ዝሓዘትሉ ክሳብ ሓሪሳ ውላዳ ዝጉብዝ ብዙሓት ክትገብሮም ዘይብላ ነገራት ኣለዉ። እዚ ኩሉ ንድሕነት ናይታ ኣደ ተባሂሉ ዝግበር እዩ። ገለ ካብኦም ንምጥቃስ፦ ኣብ ገለ ቀቢላታት፡ ድሕሪ ምውላድ ህጻን መዳሕንቲ ኣብ ትሕቲ መደቀሲ መጻምዲ ኣዕሚቖም ኩዒቶም ይቐብርዎ። እዚ ብኣቦ ዝዕመም ስራሕ እዩ። • ኣብ ልዕሊ መተርኣስ ኮፍ ክትብል’ውን ኣይፍቀዳን እዩ፡ ምኽንያቱ እዚ ምግባር ኣብ ግዜ ሕርሲ ከምዝሽግራ ስለዝእመን። ብዘይካ’ዚ ቀቢላ ፓራጃ ህጻን ብጸጋማይ ማህጸን እንተጸኒሑ ኣንስታይ ጾታ ብየማናይ እንተጸኒሑ ድማ ተባዕታይ ጾታ ሒዙ ከምዝውለድ ይኣምኑ። • ድሕሪ ራብዓይ ወርሒ ናይ ጥንሳ፡ ሰብኣያ ናብኣ ክቐርብ ኣይፍቀዶን እዩ። • ዓሳ፡ ስጋን እንቋቝሖን ክትበልዕ ኣይፍቀዳን እዩ። • ኣብ ግዜ ሕርሲ፡ እታ ኣደ ኣብ ትሓርሰሉ ረብሓታት ቡን ረብሓታት ቡን ካፌይን ኣብ ዓለም ሓደ ካብቶም ዝተፈልጡ መድሃኒት’ዩ። ብዙሓት ሰባት ነዚ ካፌይን ዘለዎ ቡን ካብ ቅድሚ ብዙሓት ዘመናት ኣትሒዞም ክሰትዩዎ ከም ዝጸንሑ እዩ ይፍለጥ። ይኹን’ምበር ብዙሕ ግዜ ካብ እወታዊ ጥቕሚ ቡን ጎድናዊ ሳዕቤኑ ንዛረቦ ይበዝሕ። ብመሰረት ኣብ 1990ታት ዝተኻየዱ መጽናዕትታት፡ ቡን ዝሰትዩ ሰባት ንሕማም ልቢ ከም ዝቃልዑ ዝብል መደምደምታ እዩ ነይሩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዝተኻየደ መጽናዕትታት ግና እቲ ውጽኢት ብኣንጻሩ ምዃኑ እዮም ተመራመርቲ ዝገልጹ። ይኽእል’ዩ ማለት እዩ። ናይ ምስታይ ልምዲ ንዘለዎም ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ሰባት መጽናዕቲ ኣካዩዱ። ብመሰረት እቲ መጽናዕቲ፡ እቶም ብዙሕ ቡን ዝሰትዩ ሰባት ብሕማም ወቕዒ ልብን መንሽሮን ክጥቅዑ ዘሎ ተኽእሎ ትሑት ምዃኑ ገሊጹ። ቡን፡ ኣብ እዋን ምብሳል ብልዑል ሙቐት ዝፍጠር ኤክራይላሚድ ዝተባህለ ንጥረ ነገር ስለ ዘለዎ ንሕማም መንሽሮ ከም ዘቃልዕ እዩ ክግለጽ ጸኒሑ። ብመሰረት ኣብ 2016 ዝተኻየደ ዓለምለኻዊ መጽናዕቲ መንሽሮ ግና ቡን ልዕሊ 65 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ ዋዒ እንተዘይረኺቡ ንመንሽሮ ከቃልዕ ዝኽእል ንጥረ ነገር ከምዘይብሉ እዩ ደምዲሙ። ሓደ ጉጅለ መጽናዕቲ ብወገኑ ካፌይን ዘለዎ ቡን ምስታይ ኣብ መጠን ሽኮር ደም ጽልዋ ከም ዘለዎ ይገልጽ። ኣብቲ መጽናዕቲ ዝተሳተፉ ሰተይቲ ቡን ኣብ ግዜ ቁርሲ ሽኮር ዘለዎ ቡን ዝሰትዩ ሰባት ምስቶም ቅድሚ ቁርሲ ቡን ዘይሰትዩ ክነጻጸር እንከሎ ብ50 ሚእታዊት ኣብ ደሞም ሽኮር ክውስኽ ተራእዩ። ስለዚ እቲ መጽናዕቲ ወላ’ኳ ረብሓታት ቡን እንተገለጸ፡ ከም ቁርሲ ክውሰድ ከም ዘይብሉ እዩ ግና ዝምዕድ። ኣብ መዓልቲ ክሳብ ኣርባዕተ ፍንጃል ቡን ዝሰትዩ ሰባት ምስቶም ዘይሰትዩ ክነጻጸር እንከሎ ዝተሓተ ተርእዮ ሕማም ከም ዘለዎም እዩ እቲ መጽናዕቲ ዘረድእ። ስለዚ ብመሰረት እቲ መጽናዕቲ ረብሓ ቡን ካብ እንግምቶ ንላዕሊ ክኸውን ኣብ 2017 እውን ኣብ ኤውሮጳ ሓደ ትካል ንልዕሊ 16 ዓመታት ቡን


መርከብ ሱልጣና ኣብ ሚያዝያ 1865 ኣብ ሩባ ሚሲሲፒ ብዘጋጠማ ምቅጻል እያ ምሉእ ብምሉእ ዓንያ። እዚ ኣብ ታሪኽ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ዓቢ ዕንወት ዘምጽአ እዩ ነይሩ። እታ ብሃፋ ትሰርሕ ዝነበረት መርከብ፡ ሓደ ካብ መፍልሒ ድሕሪ ምትኳሱ እታ መርከብ ክትጥሕል ብምጅማራ ካብቶም ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ 2400 ተሳፈርቲ፡ እቶም 1800 ሰባት በቲ ሓደጋ ሞይቶም። እዚ ዛንታ ኣብ ታሪኽ ዓለም ዳርጋ ተረሲዑ እዩ፡ ብዝግባእ ከም ዘይተሰነደ’ውን እዩ ዝግለጽ። እቲ ሓደጋ፡ ድሕሪ ምቕንጻል ፕረዚደንት ኣብርሃም ሊንኮን ከምኡ’ውን ኣብ ግዜ ምዝዛም ኲናት ሓድሕድን ዘጋጠመ ብምንባሩ ነዚ ሓደጋ ከም ዓቢ ፍጻመ ክወስዶ ዝኸኣለ ሰብ ኣይነበረን። ዝበዝሑ ካብቶም ተጐዓዝቲ ሽዑ ካብ ቤት ማእሰርቲ ተለቒቖም ናብ ቤቶም ዘምርሑ ዝነበሩ ወተሃደራት እዮም ዝነበሩ። መንግስቲ ኣመሪካ ድማ ነቶም እሱራት ኲናት ዝነበሩ ወተሃደራት ናብ ዓዶም ክመልሶም እዩ ምስ ሓለፍቲ መርከብ ሱልጣና ውዕል ዝገበረ። ጠንቂ ናይቲ ሓደጋ፡ ድኹም ኣሰራርሓ ናይቲ ናይ ሃፋ መፍልሒ ከም ዝነበረ እዩ ዝግለጽ። እንተ ኾነ ብዙሓት ሰባት ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ ኣብ ፐስቲጎ- ኣመሪካ ዓቢ ባርዕ ሓዊ ከም ዘጋጠመ ኣይፈልጡን እዮም። እቲ ኣብ 8 ጥቅምቲ 1871 ዘጋጠመ ባርዕ ሓዊ ኣብ ታሪኽ ኣመሪካ ዝበዝሐ ብሓደጋ ባርዕ ዝሞቱ ቁጽሪ ኮይኑ እዩ ተመዝጊቡ ዘሎ። ኣብቲ ግዜ ኣስታት 1875 ትርብዒት ማይልስ ካብ መሬት ናይታ ንእሽተይ ከተማ ብባርዕ ተሃሞኸ። ብዘይካ’ዚ 12 ንኣሽቱ ዓድታት ኣብ ከባቢ ናይታ ከተማ ዝነበራ በቲ ባርዕ ከም ዘይነበራ ኮና። ከም ሳዕቤኑ ኣስታት 2500 ነበርቲ ናይቲ ከተማ በቲ ሓደጋ ህይወቶም ሰኣኑ። እቲ ባርዕ ካብ ምብርትዑ እተላዕለ፡ ብልዕሊ ማይ ነጢሩ ከይተረፈ ናብ ካልእ ጎረቤት ከተማ ከም ዝለሓመ ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ እቲ ኣብ 1871 ኣብ ቺካጎ ዝተፈጸመ ዓቢ ባርዕ ሓዊ፡ ከም ሳዕቤኑ ድማ ኣርባዕተ ትርብዒት ማይልስ ቺካጎ - ኢሊኖይ ዝሃሞኸን ኣማኢት ሰባት ዝቐተለን ባህርያዊ ሓደጋ ይፈልጡ እዮም።


ዓሌት ዓሳ እዩ። ካብ ኣባ-ጎብየ ዝዘሓለ ከምዝኾነ ዝግለጽ ዓሳ-ፈረስ፡ ኣብ ሰዓት ትሕቲ ሓደ ሰንቲ ሜተር ጥራይ ክጐዓዝ ከምዝኽእል እዩ ዝግለጽ። • ካብ ዓሌት ኣዕዋፍ ዝገዘፈት ሰገን፡ ብኣዝዩ ልዑል ፍጥነት ክትጎዪ ትኽእል እያ። ገዚፍ ነብሲ እትውንን ሰገን፡ ማእከላይ ገምጋም ቅልጣፈኣ ካብ ፈረስ ዝዛየደ እዩ። ብተወሳኺ ሰገን ካብ ኣንስተይቲ ኣንበሳ – ዋዕሮ ንላዕሊ ክትግዕር ትኽእል።


• ካንጋሮ ጭራኣ ከም መሐለውታ ሚዛን ነብሳ’ያ ትጥቀመሉ። ናይዚ ኣብነት ድማ፡ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ጭራኣ ንላዕሊ እንተደኣ ትኽ ኢሉ፡ ኣእጋራ ብቕልጡፍ ንላዕሊ ሓፍ ብምባል ይነጥር። ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 መደብ ፊዮሪና 09፡05 መደብ ፊዮሪና 09፡50 ሙዚቃዊ ድራማ 09፡50 ሙዚቃዊ ድራማ 10፡20 ፓኖራማ 10፡20 ፓኖራማ 11፡00 መደብ ማእገር 11፡00 መደብ ማእገር 13፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ 13፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ (ቀጥታ) (ቀጥታ) • ኣናብር ኣብ ቆርበቶም ሽራጥ-ሽራጥ ምልክት ኣለዎም። ዋላ’ኳ ኩሎም ዓሌት ኣናብር ሽራጥ-ሽራጥ ዘለዎ ቆርበትን ጸጉርን ዝውንኑ ይኹኑ፡ ኣብ ነፍስወከፍ ነብሪ ዝርከብ ናይ ሽራጥ ምልክት ዝተፈላለየ እዩ። 13፡40 ቀስተ ድሕነት 13፡40 ቀስተ ድሕነት 14፡00 መደብ ሞዛይክ 14፡00 መደብ ሞዛይክ 16፡30 እንዳ ዝማም 16፡30 እንዳ ዝማም 17፡05 ፍረ-ጻዕሪ 17፡05 ፍረ-ጻዕሪ 17፡30 ፈንቅል 17፡30 ፈንቅል 18፡05 መደብ ዋልታ 18፡05 መደብ ዋልታ 18፡50 መደብ ህርመት 18፡50 መደብ ህርመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም እትመት 20፡15 ፊልም እትመት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 መደብ ቡያ 21፡25 መደብ ቡያ 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡15 ድራማ 22፡15 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) • ሓራምዝ ክሳብ 5 ኪ.ሜ ርሕቀት ንዘሎ ማያዊ ቦታ ክሽትቱ ይኽእሉ። ብተወሳኺ ሓርማዝ ሓደ ካብቶም ሰለስተ ብትከተ-ጽግያት (ጽግያት ናይ ምቍራጽ መስርሕ) ዘዘውትሩ መጥበውቲ እንስሳታት እዮም። ወዲ ሰብን ዓሳ ነባሪን እቶም ክልተ ብትከተ ጽግያት ዝረኣየሎም እንስሳታት እዮም። • ኣብ ምድሪ ካብ ዝርከቡ ዝተፈላለዩ እንስሳታት፡ እቶም ብብዝሒ ዝርከቡ ጻጸ እዮም። ምስ ጠቕላላ ህዝቢ ዓለም ብምውድዳር ብማእከላይ ገምጋም ንሓደ ሰብ፡ ሚልዮን ዝኾኑ ጻጸ ይብጽሕዎ። • ናይ ወዲ ሰብ ቀንዲ መለለዪን መፍለዪን ኣሰር ኣጻብዕቲ እዩ። ከልቢ ንምፍላይ ድማ፡ ኣሰር ናይ ኣፍንጫኦም ምምልካት የድሊ። ምኽንያቱ ናይ ዝኾነ ከልቢ ኣሰር ኣፍንጫ ፍሉይን በይናውን እዩ።


ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ • ዝቐልጠፈ እንስሳ፡ ቺታ ዝተባህለ ዓሌት ነብሪ ክኸውን ከሎ፡ ዛጊት እቲ ዝዘሓለ እንስሳ ድማ ኣብ ማያዊ ባሕሪ ዝነብር ዓሳ-ፈረስ ዝተባህለ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መደብ ቈላሕታ 12፡02 መደብ ቈላሕታ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ዕላል ጥበባት 12፡55 ዕላል ጥበባት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 መደብ ሄሎ ደባይዋ 13፡45 መደብ ሄሎ ደባይዋ 15፡30 ዶክመንት 15፡30 ዶክመንት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ሌላ 17፡15 ሌላ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ደረት ቃና 17፡45 ደረት ቃና 19፡26 መደብ ሳይዳ 19፡26 መደብ ሳይዳ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ስፖርት ስፖርት ካብቲ ባርዕ ዘምለጡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ይሕብሩ። ብዘይካ’ዚ እቲ ብርቱዕ ማዕበል ዝነበሮ ባርዕ፡ ገዛውትን መኪናን ከይተረፈ ናብ ኣየር ንላዕሊ ይድርቢ ከምዝነበረ እዮም ዝዝክሩ። እቶም ካብቲ ባህርያዊ ሓደጋ ዘምለጡ ሰባት፡ ናብ ሩባታት፡ ዒላታት ወይ ካልእ ማያዊ ኣካል ብምእታው ህይወቶም ከድሕኑ ከም ዝኸኣሉ እዮም ዝገልጹ፡ ብዙሓት’ውን ጥሒሎም ሞይቶም እዮም። ብዙሓት ካልኦት’ውን ብሰንኪ ንነዊሕ ሰዓታት ኣብ ማይ ምጽንሖም ንመልመስትን ካልእ ሕማምን ከም ዝተቓልዑ እዩ ዝግለጽ። እንተ ኾነ እዚ ዓቢ ሓደጋ ሓደ ካብቲ ብዝግባእ ኣቓልቦ ዘይተዋህቦን ኣብ ታሪኽ ብዝግባእ ክስነድ ዘይከኣለን እዩ። 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ደሃይ ሕትመት 21፡25 ደሃይ ሕትመት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ጥበብ 22፡10 መደብ ጥበብ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓዳስ ኤርትራ 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.180


ክፍሊ ኣከባቢ - ሚ/መ/ማ/ኣከባብን ኣህጉራዊ መዓልቲ (ብኽነት ኣልቦ)፡ ሎሚ ዓመት ንመበል ራብዓይ ግዜ ብደረጃ ዓለም ተኸቢራ ትውዕል ኣላ። ናይ ሎሚ ዓመት ቴማ ነቲ ብደረጃ ዓለም ዝርአ ዘሎ ልዑል ብኽነት መግቢ ኣቃልቦ ንምሃብን ንምውጋዱን ብምሕላን “ብኽነት መግቢ ነወግድ!” ዝብል እዩ። ዝተፈላለዩ ኣከባብያዊ መጽናዕትታት ከምዘረጋግጽዎ፡ ኣብ 2022 ጥራይ ብደረጃ ዓለም ካብ ዝፈረየ ጓሓፍ ብገምጋም ሓደ ቢልዮን ቶን ተረፍ መግቢ ኢዩ። እዚ ማለት ወድ-ሰብ ካብ ዘህልኮ/ዝበልዖ መግቢ ሓደ ሕምሲት ይሽፍን። ብሓፈሻ ከረአ እንከሎ፡ ጓሓፍ ተረፍ መግቢ ኣስታት ፍርቂ ናይቲ ካብ 2.1-2.3 ቢልዮን ቶን ዓመታዊ ከም ዝፍጠር ዝግመት ዘቤታዊ ጓሓፍ ይሽፍን።። ብኽነት መግብን ግጉይ ኣጠቓቕማ ጸጋታትን በዚ ዘለዎ ናህሪ እንተቐጺሉ ኣብ 2050 እቲ መጠን ናብ 3.8 ቢልዮን ቶን ክብ ተኽእሎ ከምዘሎ’ዩ ጸብጻብ ፕሮግራም ኣከባቢ ሕቡራት ሃገራት ዝሕብር። ንምሕደራኡ ዝግበር ፍይናሳዊን ወጻኢታት፡ ዝስዕብ ማሕበረ- ቁጠባውን ጥዕና ሽግራትን ኣከባቢያዊ ብከላን እውን ኣቃሊልካ ዘይረአ ከቢድ ብድሆ’ዩ።


ኣብ ዓለም ዚፈሪ መግቢ ኣብ መዓላ ከይወዓለ ከምዝጓሓፍን ከምዝባኽንን እዩ ውዱብ ሕርሻን መግብን ዝሕብ። እዚ ኸኣ ብኽነት መግቢ ዓቢ ዓለማዊ ስክፍታ ኮይኑ ኣሎ። ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት፡ ንደቂ ሰባት ዝፍጠር መግቢ፡ ኣብ መኣዲ ቅድሚ ምብጽሑ፡ ገለ ክፋሉ ይጠፍእ ወይ ይባኽን። ኣብ ዝተፈላለዩ ደረጃታት መስርሕ ቀረብ መግቢ ማለት ኣብ ምፍራይ፣ ምእካብ፣ ምኽዛን፣ መጓዓዝያ፣ ዕዳጋን ሃልኪን ብኽነታት የጋጥም። መግቢ ምብኻን ማለት፡ ንምፍራዩ ዝውዕል ጸጋታት ኣከባቢ፡ ከም ማይ፡ መሬት (ማዕድናት) ፡ ጸዓት፡ ጉልበትን ፋይናንሳዊ ወፍርን ክንቱ ምዃኑ’ዩ። ብደረጃ ዓለም ዓመታዊ ንዝባኽን ዘሎ 1.3 ቢልዮን ቶን መግቢ ንምፍራይ ኣስታት 250 ኪሎ ሜትር ኲብ (ኪ.ሜ3) ማይ የድሊ፡ እዚ ማለት 24 ሚእታዊት ካብቲ ንሕርሻዊ መዓላ ዝውዕል ማይ ይባኽን ኣሎ። መብዛሕቲኡ ግዜ ዝድርበ መግቢ ኣብ መጉሓፊ ቦታታት ብግቡእ ስለዘይውገን/ዘይምሕደር ብዘለዎ ጠሊ ተሓጊዙ ይምሽምሽን ብከላ ኣከባብን ለውጢ ክሊማን ኣብ ምብኣስ ልዑል ኣበርክቶ ዝገብሩ መርዛማት ጋዛት ናብ ኣየር ይትፍኡ። ካብዚ ዓይነት ሽግራት ንምግምጋል ማለት፡ ብኸነት ጸጋታት ኣከባቢ ንምግዳል፡ ብከላ ንምቁጽጻርን ማሕበረ ቁጠባ ንምርግጋጽን ትግባረ ውሕሉል ምሕደራ ጓሓፍን ምጉዳል ብኽነት መግብን ብግቡእ ክስረሓሉ ዜሮ ብኽነት ምስ ባህላዊ ዜሮ ብኽነት ምስ ባህላዊ ልምድታታት ልምድታታት ብኽነት መግብን ካብኡ ዝፍጠር ጓሓፍን ምስ ቁጠባዊ ምዕባለ፡ ኣመጋግባ ባህልን ልምድን ሕብረተሰብ ዝተፈላለ’ዩ። መብዛሕትኡ ኣብተን ብቑጠባ ዝማዐበላ ሃገራት ቀዳማይ ዓለም ዝነብር ህዝቢ፡ ሓሻሽነት ዝመለልይኡ ካብቲ ኣብ ክሽነ ዘዳሎ መግቢ ዘይተኣደነ ክፍሉ ዝጉሕፍ’ዩ፡፡ ብኣንጻሩ ኣብተን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ዝነብር ድሩት ቁጠባዊ ትሕዝቶ ዝውንን ክፋል ሕዝቢ ዓለም እቲ ዘፍርዮ እኹል ዘለዘይኰነ፡ ከይተጠቕመሉ ዝጉሕፎ መግቢ ኣዚዩ ትሑት እዩ። ምስ ልምድን እምነትን ኣተኣሲስርካ ክረኡ እንከሎውን፡ ቅድም ቀዳዳም ክትምገቦ ካብ ዘቐረብካዮ መግቢ ተረፍ ምግዳፍ ብስነ-ምግባር ነውሪን ትእዛዝ ፈጠሪ ከም ዘይምኽባር’ዩ ዝቑጸር። ሕሉፍ ሓሊፉ ካብ ኢድካ ዝወደቐ መግቢ፡ ተሳሊምካ ምብላዕ ከም ጽቡቕ ልምዲ/ባህሊ ምውሳዱ፡ ከስዕቦ ዝኽእል ጎድናዊ ጥዕናዊ ጸገማቱ ጥንቃቐ ዝሓትት ምዃኑ ከይተዘንገዐ፡ ኣብ ምጉዳል ብኽነት መግብን ምስኡ ዝተኣሳሰር ጉሓፍን ዘለዎ ኣበርክቶ ዕዙዝ’ዩ። እዚ ዝተጠቕሰ ልምዲ ኣብ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብፍላይ ኣብ ገጠር ዝነብር፡ ዝውቱር’ዩ። ብዘይካ’ዚ ካብ ዝርካቡ ዝፍጠር ናይ መግቢ ጓሓፍ ንመግቢ እንስሳታት ክውዕል ወይ ምስቲ ናይ ጥሪት ቀልቀልን እቲ ብኩንቱ ዝባኽን መግቢ ማዕረቲ ንምፍራዩ ዝፈሶ ጸጋን ዝሓቶ ግዜን ግልበትን ዝግበኦ ክብሪ እንተዝወሃቦን ብግቡእ እንተዝተሓዝን መዓላን እንተዝግበረሉን፡ ብደረጃ ዓለም ኣብ ትሕቲ ሕሱም ጥሜት ኣለዉ ዝባሃሉ ከባቢ 783 ሚልዮን ሰባት ኬዕንግል ከምዝእል እዩ ዝሕበር። ነዞም ዓመታዊ ዚጓሓፉ ዓቐን መግቢ ንምፍራይ ተባሂሉ ብዝሒ ዘለዎ ንጥዕና ሰብ ኮነ ካልኦት ህይወታውያን ሃሰይቲ ዝኾኑ ጸረ ባልዓትን ካልኦት ኬሚካላትን ኣብ ጥቅሚ ከምዝውዕሉ ድማ ይሕበር። ኣብ መዓላ ኸይወዓለ ዚጓሓፍ መግቢ ክንዮ’ቲ ዘስዕቦ ጥዕናዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ጽልዋ፡ ኣብ ኣከባቢ ዘውርዶ ሃስያ እውን ልዑል እዩ። ዜቤታዊ ጓሓፍ፡ ኪንዮ’ቲ ኣብ ምሕደራ ጓሓፍ ዝፈጥሮ ተወሳኺ ጸቕጢ፡ ዓለማዊ ዋዒ ኣብ ምብኣስ ዘለዎ ተራ እውን ኣቕሊልካ ዝርአ ኣይኮነን። ብደረጃ ዓለም፡ ካብ ጠቕላላ ምንጪ ክሊማዊ ነውጺ ዝኾኑ ትፋእ ሓምላይ ገዛ፡ ልዕሊ 10 ሚኢታዊት ካብ ዝባኸነ መግብን ጓሓፍን እዩ ዝምንጩው። እዚ ኣሃዝ ምናልባት ምስቲ ካብ ጽላት መጓዓዝያ ኣየር ዝትፋኡ ጋዛት ክነጻጸር ከሎ ሓሙሽተ ዕጽፊ ይዛይድ። ብተወሳኺ ልዕሊ 14 ሚእታዊ ካብ ዝተፋእ ሚይቴን ጋዝ ካብ ጓሓፍ ዝምንጩ ብምዃኑን ሚይቴን ጋዝ ዓለማዊ ዋዒ ናይ ምፍጣር ተኽእልኡ (Global Warming Potent tial) ብመንጸር ካልኦት ጋዛት ዓቢ እዩ። ምስ ካርቦንዳይኦክሳይድ ክነጻጸር እንከሎ እቲ ኣሃዝ 21 ዕጽፊ ብምዃኑ ጽልዋኡ ኣሰካፊ ይገብሮ። ብኽነት መግቢ፡ እናዓበየ ዝኸይድ ብኽነት መግቢ፡ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ዓለማውን ሃገራውን ስክፍታ ዘሎ ዓለማውን ሃገራውን ስክፍታ ብቑዕን ውሑስን መግቢ ሓደ ካብቲ ወድሰብ ኣብ ምድሪ ኪነብር ካብ ዘድልዮ መሰረታዊ ጠለብ’ዩ። ሓደ ሲሶ ካብቲ ዝገብሩ ኣገባባት እዮም። ልዒሎም ንዝተጠቕሱ ኣገባባት ምጉዳል ብኽነት መግብን ጓሓፍ ተረፍ መግብን ንምርግጋጽ፡ እቲ ስጉምቲ ካብ ስድራ- ቤት ክጅምር ኣገዲሲ’ዩ። ክቡር ልምድን ባህልን ኣታሓሕዝ መግብን ኣተኣላልያ ጓሓፍን ዝያድ ክመሓየሽ ምስ ዘመናዊ ቴክኖሎጂን ስነ-ፍልጠትን ምውሃህዱ ኣገዳሲ ስለዝዀነ ኣብ ስድራ-ቤታት ዘተኰረ መደባት ጎስጓስን ምንቕቓሕን ክውደብ ኣለዎ። ተራ ስድራቤታትን ኮማትን ተራ ስድራቤታትን ኮማትን ስድራ-ቤታት ብግቡእ እንተ ነቒሐንን ፍልጠት ዓጢቐንን ብደረጀአን ዝውሰዱ ቀለልትን ተተግበርትን ኣገባባት ምንካይ ብኽነት መግቢ ኣብ ምኽታል ዕዙዝ ኣበርክቶ ይህልዎም። ስድራ-ቤታት ውሕሉል ኣተሓሕዛ ቀረብ መግቢ ንክኽተላ፡ ንመጠን ዝዳሎ መግቢ ብመንጸር ዓቕሚ ኣህላኽነት፡ ንኣተዓቃቕባ ንዘይሃለኸ መግቢ ብውሕስነት ክዕቕብኦ ዘኽእል ፡ ከምኡ’ውን ተረፍን ክጸንሕ ዝይክእልን መግቢ ኣብ ጥቖሚ ክውዕለሉን ዘኽእል ብቑዕ ፍልጠት ምስ ዝዓጥቃ፡ ኣበርክትአን ኣብ ምጉዳል ብኽነት መግቢን ጒሓፍን ወሳኒ ግደ ምተረኽቦ። ካልእ ጓሓፍ ተሓዊሱ ከም ዝምሽምሽ ብምግባር ባህርያዊ ድዂዒ ኣብ ምፍራይ ይውዕል። እዚ ጽቡቕ ልምድን ባህልን ናይ መግቢ ጓሓፍ ናብ ዜሮ ንምውራዱ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ዕዙዝ ተራ ኣለዎ። ብኣንጻር’ዚ ኣብ ተፈላለዩ ውራያት፡ ከም መርዓ፡ ንግደትን ካልእ ምትእኽኻባትን ዝግበር ናይ መግቢ እንግዶት ዝፍጠር ጓሓፍ ኣቃሊላ ዝረአ ኣይኰነን። ኣብ ውራያት ብመኣዲ ምምጋብ ክቡር ባህሊ ህዝቢ ኤርትራ’ኳ እንተኹነ፡ እቲ ዝቕረብ እንጀራ ልዕሊ ዓቐን ምስ ዝኸውን ግን፡ በርበረን ካልኦት ቀመማትን ቅብእን ብዝበዝሖ ጸብሒ ስለዝትርክስ ተመሊስካ ንምምጋቡ ሓደገኛ’ዩ፡ ባህርያዊ ድኹዒ ንምምስራሕ ክተውዕሎ’ውን ዘይምቹኡ ሰለዝኸውን፡ ኣብ ዓቐን ዝቕረብ መግቢ ጥንቃቐ የድሊ። ሓላፍነት መንግስታውያንን ሓላፍነት መንግስታውያንን ብሕታውያን ትካላትን ብሕታውያን ትካላትን ኪኖ ስድራቤታትን ኮማትን፡ መንግስታውን ብሕታውያን ትካላት እውን ብኽነት መግቢ ኣብ ምጉዳል ወሳኒ ተራ ኣለወን። ትካላት ሃለኽቲ መግብታት፡ ኣብያተ ሻሂን መግቢን ሆቴላትን ዕዳጋታትን ኣብ ኣተሓሕዛ፡ ኣተዓቃቕባን ምኽዛንን ምክፍፋልን መግቢ ውርጹጽ ኣገባብ ክኽተሉ ኣለዎም። ውሑስ ምሕደራ ሰንሰለታዊ ቀረብ መግቢ ምኽታልንስርዓተ ቁጽጽርን ክትትልን ምሕያልን፡ ብኽነት መግቢ ኣብ ምጉዳል ዝለዓለ ተራ ኣለዎ። ኣብ ከተማታት ኣብ ምውጋድ ብኽነት መግቢ ዘሎ ልምዲን ባህልን ካብቲ ናይ ገጠር ብዙሕ ዝፍለ’ኳ እንተዘይኰነ፡ ምስ ምምሕያሽ መነባብሮን ለውጥ ኣነባብራን፡ ዓይነትን ብዝሕን ዝፈሪ ጓሓፍ ተረፍ መግቢ ዕቤት የርኢ። እቲ ዝፈሪ ጓሓፍ ተረፍ መግቢ’ውን ኣብ ክንዲ ብግቡእ በይኑ ተፈልዩ ናብ ጥቕሚ (መግቢ እንስሳ ወይ ንምምስራሕ ባህርያው ድኹዒ) ዝውዕል ምስ ካልኦት ሓደገኛ ጓሓፍ ተሓዊሱ ሰለዝውገን ተወሳኺ ጸገም ይፈጥር። ነዚ ተርእዮን ንምጉዳል፡ ክንበልዖ ካብ ንኽእል መጠን መግቢ ኣብ ሽሓኒ ዘይምቕራብ፡ እቲ ዝተረፈ መግቢ ኣብ ዝቕጽል እብረ (ካብ ምሳሕ ዝተረፈ ኣብ ድራር) ክጥቀመሉ ብዝኽእል ኣገባብ ምሓዝ፡ ኣብ ዝተናወሐ ግዜ ንምጥቃም ኣብ ዝሑል ኩነታት ኣየር ምዕቃብ የድሊ። ኣብ ላዕሊ ካብ ዝተጠቕሰ ፈሊኻ ዘይረአን ዝያዳ ክስረሓሉ ዘለዎን፡ ንቕሓን መንእሰያት ተመሃሮ ብዛዕባ ኣገባብ ምጉዳል ብኸነት መግብን ምንጋስ ውሕሉም ምሕደራ ጓሓፍ’ዩ። ትካላት ትምህርቲ ነዚ ጻዕርታት ዝያዳ ንምድጋፍን፡ ኣብተማሃሮን መንእሰያትን ብዛዕባ ምክልኻል ኣከባብን ሓላፍነታዊ ሃልኪን ንቕሓት ንምስራጽ ክጉስጎሳሉ ይግባእ። ኣብ መንእሰይ ወለዶ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ንምምጻእ ዝግበር ጻዕሪ ውጽኢቱ ቅልጡን ነባሪ ምዃኑን ድማ ምስትብሃል የድሊ። ብኽነት መግቢ ምንካይ ኩሉ ዜጋ ክወስዶ ዝኽእል ቀሊል ግን ከኣ ውጽኢታዊ ስጉምቲ እዩ። መግቢ ብዙሕ ኣከባብያውን ሰብ ሰርሖምን ጸጋታት ዝፈሰሶን ብብዙሓት ሂወታውያን ዝድለ ምዃኑ ብምግንዛብ ዋጋ ክንህቦን ብውሕልነት ከነመሓድሮን ይግባእ። ብኽነት መግቢ ምሉእ ብምሉእ ክውገድ ኣብ ዘይክእለሉን እዋን እውን እንተኾነ ብሓላፍነት ክመሓደር ይግባእ። ዝባኸነን ጓሓፍ ተረፍ-መረፍን መግቢ በይኑ ፈሊኻ ብባህሪያዊ ኣገባቢ ናብ ድዅዒ ብምቕያር ትሕዝቶ ሓመድን ሕርሻዊ እቶታውነትን ከተዕብን ውሕስነት ኣከባቢ ከተረጋግጽን ይክኣል። ከምዚኦም ዝበሉ ኣገባባት ነቲ ሰፊሕ ኣምር ዓንኬላዊ ቁጠባ ዝድግፉ ኮይኖም፡ ጸጋታት ኣብ ክንዲ ብኸንቱ ዝባኽኑ ዳግማይ ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ በዚ ኣጋጣሚ ብኽነት ምጉዳል ማለት ነቲ ብደረጃ ሃገር ንሰርሓሉ ዘለና ኣብ ድሕነትን ዕቃበን ኣከባቢ ከምእውን ብደረጃ ሃገር ኣብ ዝግበር ዘሎ ዘላቅነት ዘለዎ ውሕስነት መግቢ ኣብ ምርግጋጽ ዓቢ ኣበርክቶ ስለ ዘለዎ ደረጃ ንቕሓትናን ብምብራኽ ብምዕባይን ተራና ከነሕይል ይግባእ። 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.180


እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽሓፍትን መጽሔታትን፡ ቃለ-መጠይቓት፡ ከምኡ’ውን ካብ ኣርካይቭስ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ስእልታትን ሰንዳትን ምርኩስ ብምግባር ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ነዘኻኽር። ነይሮም። እቶም ተጋደልቲ ነቶም ወተሃደራት ጸላኢ ኣይረኣዩዎምን። ሽዑ ምስ ተረኣኣዩ ንሓድሕዶም ተጠማመቱ ክልቲኦም ድማ፡ ነናብ ቦታኦም ሰላሕ ኢሎም ተመልሱ። ምኽንያቱ ሽዑ ተዅሲ እንተ ከፊትካ እቲ ኣሪኻዮ ዘሎኻ በለስ’ውን ክትስእኖ ትኽእል ኢኻ። እቲ ደሓር ናብ ዝማዕበለ ደረጃኡ ዝተሰጋገረ ናይ ቅድመ-ግንባር ኣሃዱ መጥባሕቲ’ውን፡ ኣብ ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ኣብ ከበባ ናቕፋ’ዩ ንፈለማ እዋን ቈይሙ። ኣብ ውግእ ናይታ ፈላሚት ዕለት ከበባ ናቕፋ፡ ብ17 መስከረም 1976 ሰዓት 4፡00 ድ.ቀ. ናይ መጀመርያ ናይ ከብዲ መጥባሕቲ ኣብ ቅድመ ግንባር


ብድሕሪ መጥቃዕቲ 1975፡ ተቐማጦ ናቕፋ ንዝፈትውዋ ከተማኦም ገዲፎምን ንብረቶም ዛሕዚሖምን ገለ ናብ ሱዳን፡ ገሊኦም ናብቲ ተጋደልቲ ዝንቈቱሉ ከባቢታት ፋሕ ክብሉ ከለዉ፡ ክወጹ ዘይከኣሉ 70 ትንፋስ ከኣ ኣብ ውሽጢ ከበባ ናቕፋ ምስ ጦር ሰራዊት ተዓጽዮም ተረፉ። ኣብ ቦኽሪ ውግእ ከበባ ናቕፋ መስከረም 1976 ዝተወግአ - ተጋዳላይ ተኸስተ


ብዘይ ዝዀነ ንብረት ስለ ዝወጹ፡ እቶም ተጋደልቲ ካብተን ዝምገቡወን ዝነበሩ ‘ወዲ ዓከር’ እናመቐሉ ይሕግዙዎም ነበሩ። ህዝቢ’ውን ንዖኦም ከምኡ። ብንብረቱን ጉልበቱን ብምሉኡ ምስ ተጋደልቲ ወጊኑ። ብድሕሪ’ታ ናይ ሮመዳን 1975 መጥቃዕቲ፡ ጦር ሰራዊት ኣብ ከባቢ መስጊድ’ዮም ነቲ ህዝቢ ኣኪቦሞ። “ደቅኹም እንተ ዘይኣእቲኹሞም ክንድምስሰኩም ኢና። ካብ ኤርትራ ሓንቲ ባዴላ ሓመድ’ውን፡ ኣይንህብን ኢና። ንሕና 26 ሚልዮን ኢና። ንስኹም ሰለስተ ሚልዮን ኢኹም። ብዘይ ብረት ብኢድና ሒዝና ክነምጸኣኩም ንኽእል ኢና” ኢሎም ኣፈራሪሖሞም። ሽዑ በለስ ናቕፋ ንተጋደልቲን ነቶም ኣብ ናቕፋ ዓስኪሮም ዝነበሩ ሰራዊት ኢትዮጵያን ቀለብ ሓጊዙዎም’ዩ። ክልቲኦም ተጻረርቲ ሓይልታት ጠበናጁኦም ኣጻዊዶምን ግመ ተጐልቢቦምን ኣብ ክልተ ጐድኒ ናይ ሓደ ዕሙር በለስ ተሓቢኦም የውርዱ ነይሮም። እንተኾነ እቲ ናይ ጥሜትን ውግእን ዝነበረ ኩነታት ዝመረረ’ኳ እንተ ነበረ፡ ብጥሜት ይዅን ብዕርቃን ተስፋ ዝቘርጽን ዝጃጁን ተጋዳላይ ኣይነበረን። ነቝጣ ፖሊስን ቤት ጽሕፈት ዓሊ ሔጎን ብ23 መጋቢት 1976 ልኡኽ ወጻኢ ጉዳይ፡ ዑስማን ሳልሕ ሳበ ምስ ህ.ሓ. ዝምድንኡ ምስ በተኸ፡ ነቶም ኣብ ናቕፋን ከባቢኣን ዝነበሩ ተጋደልቲ ከቢድ ናይ መነባብሮ ጸገም’ዩ ኣጋጢሙዎም። ብዘይካ ርጒዲ ዝነበረን ዕጻፋት፡ ክዳውንቶም ብኻልእ ኣጭርቕቲ ዝተጠቓቕዐ’ዩ ነይሩ። ኣብ ናቕፋ ዘሎ ቁሪ ዕርቃንን ጥሜትን ተወሲኹዎ ምስኡ ከኣ፡ ቁማል ከቢድ’ዩ ነይሩ። ተጋዳላይ ግን፡ ነዚ ኩሉ ተጻዊሩ’ዩ ናቕፋ ከጥቅዕ ዘንቀደ።


እቲ ውጉእ ተጋዳላይ፡ ኣባል ቦጦሎኒ 500 ተኸስተ መስፍን ይበሃል። ተኸስተ ኩሉ መዓናጡኡ ካብ ከብዱ ወጺኡ ብነጸላ ተጠቕሊሉ’ዩ ናብታ ኣሃዱ መጥባሕቲ ዝመጸ። ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመታት ከምዚ ዓይነት ብርቱዕ ሓደ ግዜ እቶም ተኸቢቦም ዝነበሩ ወተሃደራት ደርግ ብጥሜት ምስ ተሸገሩ፡ ዘተኣማምን ግመ ስለዝነበረ ብወገን መስጊድ በለስ ከምጽኡ ተበገሱ። እናውረዱ ከለዉ ብልዕለኦም መቚሎብ ሽዑ ዕርቃን ምስ በርተዐ ነተን ስሙራት ዝዀና ናይ ሽኮር ክሻታት ስረ ይሰፍዩወን ነበሩ። ነቲ ናይ ሓርጭ ክሻ ከኣ ከም ኮበርታ ይጥቀምሉ ነበሩ። 19 መስከረም 1976 ነታ ናይ መስከረም 1975 ኣብ ዓመታ ማለት’ዩ፡ ናቕፋ ሓንሳብን ንሓዋሩን ኣብ ከባባ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ዝኣተወትላ ዕለት ኮነት። ናቕፋ ኣብ ምሉእ ቀለቤታዊ ክቢ ኣተወት። ከበባ ናቕፋ ኣብ ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንፈለማ እዋን ቀዋሚ ናይ ምርብራብ ቅዲ ኲናት ዝተኻየደሉ ፍጻመ ነይሩ። ተጋደልቲ ነቲ ካብ ነፋሪት ዝተደርበየ ጋንጽላ ክወስዱ ከለዉ ተቐልቂላ ትጥወ በለስ ሒዛ ድማ ትምለስ። ትደጋገም። ተጋደልቲ’ዮም በቲ ሓደ ሸነኽ ተጸጊዖም በለስ የውርዱ መውጋእቲ ተራእዩ ኣይፈልጥን። “ብሓቂ ከምዚ ዓይነት ውጉእ ምስ መጸኣና ሰንቢድና። እቲ ዝነበሮ ብሰዓት ሰፊና ምስ ኣመዓራረናሉ ክሓዊ ክኢሉ” ይብል ዶ/ር ተኸስተ ፍቓዱ ሓኪም ግንባር ናቕፋ ዝነበረ። ውግእ ምስ ተጀመረ፡ ነበርቲ ናቕፋ እቲ ዘገርም፡ እቲ ሽዑ መዓናጡኡ ተዘልዚሉ ዝነበረን፡ ብዘይ ምዕቡል መሳርሒታት፡ ብሳላ መጥባሕቲ ናይቶም “ብዘለካ ዝከኣለካ ግበር” ዝብሉ ሓካይም ዝሓወየን ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን፡ ንኣስታት ፍርቂ ዘመን ብህይወቱ ገና ኣለኹልኪ ኤርትራ እናበለ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ብሓላፍነት ደረጃ ንሃገሩን ህዝቡን የገልግል ከም ዘሎ፡ በዚ ኣጋጣሚ ተራ ሓካይም ሰውራ ኣብ ዘበነ-ገድሊ ከመይ ከም ዝነበረ ንምብራህ፡ ብሰፊሑ ምስ ውጉኣትን ሓካይም ሰውራን፡ ኣብ መጻኢ ቃለ መጠይቕ ክገብር ክፍትን ምዃኑ ይሕብር። ስርዓት ደርግ፡ ነቲ ኣብ ናቕፋ ዝተኸበበ ሰራዊቱ ንምድሓን፡ ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ወርሒ ጥቅምቲ 1976፡ ምሩጻት ተዋጋእቲ ዝተባህሉ፡ ብእስራኤላውያን ዝሰልጠኑ ኤርትራውያን ኮማንድስን ደርግ ኣብ ስልጣን ምስ መጸ ብፍሉይ ዘሰልጠኖም ነበልባል ዝበሃሉ ጦር ሰራዊትን፡ ምብራቕ ካብ ናቕፋ ኣብ ዝርከብ ጐልጐል ናሮ ብሄሊኮፕተራት ኣውሪዱ። ብዘይካ ውሑዳት ሃዲሞም ንኣፍዓበት ዝኣተዉ ድማ፡ ብምሉኦም ተቐቲሎም። ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን (2026) ሓደ ካብቶም ንውግእ ከበባ ናቕፋ ካብ ናይ ቅድሚኡን ድሕሪኡን ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ዝተኻየዱ ውግኣት ዝፈልይዎ ረቛሒታት፡ እቲ ምስ ኣየርወለድ ዝተገብረ ወግእ’ዩ። ድሕሪ ፍሽለት ውግእ ናሮ፡ ስርዓት ደርግ፡ ብ22 ጥቅምቲ 1976፡ ሰዓት 9፡30 ቅ.ቀ. 99 ኣባላት ዝነበሩዎ ሓደ ሻምበል ናይ ኣየር ወለድ ኮማንዶ፡ ኣብ ናቕፋ ብጋንጽላታት ወሪዱ ትንፋስ ናይቲ ክቡብ ሰራዊት ከጻንሕ ልኢኹ። ኣብ ሰማያት ናቕፋ ካብ ነፈርቲ ክዘሉ ከለዉ፡ ኣትሒዞም ብጠያይት ተጋደልቲ እናተቘለቡ ዝወረዱ ኣየርወለድ ግን፡ መሳቕይቲ ናይቶም ክቡባት ወተሃደራት ካብ ምዃን ሓሊፎም ዘምጽኡዎ ፋይዳ ኣይነበረን።


እዚ ስም እዚ ብተቐማጦ ናይቲ ከባቢ ካብ ቀደም ጀሚሩ ዝጽውዓሉ ዝነበረ ስም’ዩ። ኣብ’ቲ ንጐላጕል ናሮ ዘእቱ ኣጻምእ ቦታታት ከም ገነት ምድረ-በዳ ክውሰድ ዘኽእሎ ናይ ማይ ጸጋ ዘለዎ ሩባ’ዩ። እዚ ብልጫ እዚ፡ ጸላኢ ክጠማመቶን ምሉእ ኣድህቦ ከንብረሉን ይድርኾ ነበረ። በዚ ከኣ፡ ቀጻሊ ናይ ህልኽ ውግኣት ተኻይድዎ እዩ። ኣብ መንጎ ሳልፈርን ኩባንያን ምህላዉ በተን ኣብኣ ዝዓረዳ ኣሃዱታት ከም ጐረሮ’ዩ ዝቝጸር። ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ካብኣ ዝመጽኡ ተጋደልቲ ክዳኖምን ነብሶምን ጽሩያት፡ ብዛዕባ ስዓታት ተጓዒዝካ ዝመጽእ ማይ ዝህሉ ዕላል ክውስኹን ክጽንበርዎን ሰኸኽ ዝብሉ እዮም። ምኽንያቱ ሕጽረትን ነዛ ጐረሮኻ ከተተርክስ ናይ ዝህሉ ከቢድ ሃልኪን ንዕኦም (ኣብኡ ክሳብ ዘለዉ) ጽውጽዋይ ጥራይ’ዩ።


1. ካልኣይን ሓድነታዊን ጉባኤ ህዝባዊ ግንባርን ተሓኤ ማእከላይ መሪሕነትን እዩ። እቲ ጉባኤ ካብ ዕለት 12-19 መጋቢት ኣብ ዓሬርብ ተኻዪዱ። 2. ውግእ ምድምሳስ ናደው እዝ ካብ 17-19 መጋቢት ተኻዪዱ። 19 መጋቢት ድማ፡ ናደው እዝ ዝተደምሰሰሉን ከተማ ኣፍዓበት ሓራ ዝወጸኣትላን ዕለት’ያ። 3. ሐ/ 4ይን 7ይን (4ይ ወራር 30 መጋቢት - 11ሚያዝያ 1979፡ 7ይ ወራር 26 መጋቢት - ክሳብ ክፍላ ነሓሰ 1983) 4. 130 ሚ.ሜ. መዳፍዕ፡ ቢኤም 21 ወንጫፊ ሮኬታት። 5. ኣብ ምድምሳስ ናደው እዝ መጋቢት 1988 ዝተማረኹ 3 ወጻእተኛታት ኰይኖም ደቂ ሶቬት ሕብረት ወይ ሩስያ እዮም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.180 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 6


Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Process Plant Fitter Number required – (10) Type of contract – Indefinite Major Duties and responsibilities • The Fitter is responsible for inspections and maintenance of machinery and equipment according to OEM specifications and company procedures. • The scope of this role includes performing planned, preventive, and corrective maintenance as per schedule and according to the shutdown plans provided. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA • Installing, maintaining, and repairing heavy machinery • Focusing on diagnosing faults, • Performing routine servicing (fluids, filters, lubrication), • Replacing worn parts, and ensuring all operations meet strict health, safety, and environmental standards, often using hand/power tools. • Read and understand manuals • Ordering tools and equipment of advise the supervisor • Always do good housekeeping • Adhere to company safety standaards • Must be able to fill in the necessary documentation for the job • Repair and maintain plant and machinery according to work orders and maintaining all allocated tools & equipment by regularly cleaning and maintaining issued work tools to ensure effective task execution daily. • Any other duties assigned by the supervisor. Profile: Qualifications and Experience • Mininum Certificate in Engineering and/ equivalent Formal Education, Certifications or Equivalents • Any safety certification will be an added advantage Working Experience – Nature & Length • 4+ years’ experience in the mining industry as a Fitter • Willingness to work in a diverse environment Technical Skills • Familiarity with various tools to work safe with out injuries • Use various hand tools. • Knowledge of maintenance of crushers, BALL and SAG mills, floatation, pipes and mechanical components and their related auxiliaries and ancillaries. • Ability to read and write. • Ability to operate cell phone if required Behavioral Skills • Work well under pressure. • Work well with diverse teams. • Ability to accept new ideas and embrace change. • Work in confined spaces or heights where movement may be restricted. • Manual lifting of heavy objects may be required for maintenance tasks. • Work long hours during shutdown periods. General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Indefinite Period  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper.  Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea  Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara  Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea 1ይ ደረጃ ቤት ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት ፍርዲ


ወ/ሮ ሰምሃር ካሕሳይ ይሕደጎ ኣደይ ንግስቲ ገብረመስቀል ስለዝዓረፈት ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለዝበለት ዝቃወም እንተሎ 21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጸጋ ወልደሚካኤል ዘርእዝጊ፡ ሓወይ ፍረማርያም ምስግና ዘርእጋብር፡ ናይ ኣእምሮ ሕማም ስለ ዘለዎ ዘይብቁዕነት ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.180


ናዝሬት በይን ስእሊ- የውሃንስ መብራህቱ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ “ትንሳኤ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ንጥዕና ሕብረተ-ሰብና” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ መበል 17 ጉባኤኡ ብቐዳም 14 መጋቢት ኣቃኒዑ። ከም ዝፍለጥ፡ ሞያ ነርስ ዓንዲ ሕቖ ስርዓተ ኣገልግሎት ጥዕና ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ምውሓስ ጥዕና ሕብረተ-ሰብ ዝለዓለ እጃም ኣለዎ። ኣብቲ ጉባኤ ኣብ እተፈላለየ ትካላት ጥዕና ተዋፊሮም ዝዓዩ ዘለዉ ነርሳትን ካልኦት ዕዱማት ኣጋይሽን ክሳተፉ እንከለዉ፡ ማሕበር ምሉእ ዝርግሐን ዝተወሃሃደን ኣገልግሎት ጥዕና ንኽህሉ ምስ ማሕበራት ሞያውያን ጥዕና ጥቡቕ ዝምድና ብምፍጣር ከም ዝዓይዪ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ። ንምብራኽ ተበጊስና ኣለና” ኢሉ። ዝምዕብልን ኣብ ሕብረተ-ሰብ ዝህልዎ ኣበርክቶ ብዕጽፊ ከም ዝዛይድ ኣፍሊጡ። ብዘይካ’ዚ፡ ሞያ ነርስ ምስ ኩሎም ሰብ ሞያ ጥዕና ተኣሳሲሩን ተወሃሂዱን ዝኸይድ’ዩ። ኰይኑ ከኣ፡ እቲ ዝበዘሐ ንጥፈታት ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ነርስ ዝግደፍ ስለ ዝዀነ፡ እቲ ብዓል ሞያ ዝተባብዓሉን ዕብየት ዘርእየሉን መገድታት ኣብ ምፍጣር፡ መርሖ ናይቲ ጉባኤ ዝዀነ ጭርሖ ምርኵስ ብምግባር ኣበርቲዕካ ምዕያይ ከም ዘድሊ ተላብዩ። “ኣቐዲሙ ዝነበረ ኣሰራርሓ ድሩት ኣፍልጦ ወይ ሞያዊ ክእለት ዝነበሮ ማለት ዝያዳ ናይ ገዛእ- ርእስኻ ጻዕሪ ዝጠልብ’ዩ ነይሩ። ብመንጽሩ፡ ኣኣብ ጽባሕ ምስ ዝሕንበብ ዘሎ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ኣሰራርሓ እግሪ እግሩ ብምስዓብ፡ ዓይነታዊ ለውጢ ንምምዝጋብ ኣብ ክንክንን ኣልያን ሕብረተ- ሰብ ብዝሓየለ መልክዑ ንምዕያይ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ቅድሚ 34 ዓመት ማለት ኣብ 1992 ዝተመስረተ ሞያዊ ማሕበር እዩ። እቲ ማሕበር ኣብቲ ዘካየዶ ጉባኤ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ንዝሰላሰሎም መደባት ክግምግም እንከሎ፡ ኣብ ጒዕዞ ንዝነበሩ ብድሆታቱ ሓደ ድሕሪ ሓደ ብምምልካት ከምኡ ድማ፡ ኣድማዕነቱ ኣብ መጻኢ ንምብራኽ ውጥን ሓንጺጹ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እቲ ማሕበር ብዛዕባ ዕለታዊ ከካይዶ ዝግባእ ንጥፈታት ዝገልጽ ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ዝተሰነየ ሰፊሕ መብርሂ ብሞያውያን ክቐርብ እንከሎ፡ ማዕረ- ማዕረ’ዚ ስነ-ምግባርን ተጻዋርነትን ቀንዲ መለለዪ ነርስ ስለ ዝዀነ፡ እዚ ሞያዊ ክብርታት ኣብ ኵሉ ሞያዊ ኣካል ክሰርጽ ከም ዝግባእ ተገሊጹ። ከምኡ’ውን፡ ተጋባእቲ ኣብቲ ዝቐረበ ጸብጻብን ሞያዊ ኣስተምህሮን ምርኵስ ብምግባር ርእይቶኦምን ሓሳቦምን ድሕሪ ምሃቦም፡ እቲ ማሕበር ንጥፈታቱ ከሐይል እቶም ሞያውያን ከኣ፡ ንሕብረተ-ሰብ ብተወፋይነት ከም ዘገልግሉ ኣብቲ ኣጋጣሚ ቃሎም ኣሐዲሶም። ነርስ ኤልያስ ወሲኹ፡ “እቶም ኣቐዲሞም ኣብዚ ሞያ ዝነጥፉ ዝነበሩን እዞም ሕጂ ኣብ ንጡፍ ዕማም ዘለናን ኣብ ኣለባብሳና ኰነ ኣቃውማና ምሒር ፍልልይ’ዩ ዘለና። ንኣብነት፡ ኣቐዲሙ ኣብቲ ደጋዊ ኣቃውማ ማለት - ከም ምንዋሕ ጽፍርን ካልእን ዝለዓለ ምክትታል ነይሩ። ብዘይካ’ዚ፡ እተን ቅድም ዝነበራ ነርሳት ኣደታትና ኣዝየን ሞያውያንን ርህሩሃትን ከም ዝነበራ ኵልና እንዝክሮ እዩ። ስለዚ፡ እዞም ሕጂ ኣብዚ ሞያ ዘለና መንእሰያት መበገሲና እቶም ኣቐዲሞም ኣብቲ ሞያ ዝጸንሑ ሞያውያን ስለ ዝዀኑ፡ እዞም ተረከብቲ ወለዶ ነቲ ብሉጽ ክብርታት ብምውራስ፡ ብምሉእ ሓላፍነት ብምስራሕ ኣብ ሕብረተ- ሰብና ለውጢ ንምምጻእ ብዓጸፋ ክንዓዪ ይግባእ” ክብል መንእሰያት ሞያዊ ስነ-ምግባር ብምውራስ ኵለንትናዊ ዕብየት ንኸረጋግጹ ምሕጽንታኡ ኣቕሪቡ። ነርስ ገብረሚካኤል ዓንደሚካኤል ግዜ ዝጠልቦ ሕቶ እዩ።” ክብል ሞያውያን ፍልጠቶምን ክእለቶምን ንምብራኽ ማዕረ’ቲ ዝስጒም ዘሎ ምዕቡል ቴክኖሎጅያዊ ኣሰራርሓ ክምርሹ ኣዘኻኺሩ። ካብኡ ቀጺሉ፡ “ትንሳኤ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ውሕስነት ሕብረተ- ሰብ’ዩ” ዝበለ ብዓል-ሞያ ኣንስቴዝያ (መደንዘዚ) ነርስ ኤልያስ በረኸት ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣቦ መንበር ናይቲ ማሕበር ነርስ ገብረሚካኤል ዓንደሚካኤል ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ማሕበር ነርስ ኤርትራ ንዓሰርተ ዓመት ካብቲ ንቡር ንጥፈታት ብዝተፈላለዩ ብድሆታት ተፈልዩ (ደስኪሉ) ከም ዝጸንሐ ብምግላጽ፡ ኣብዚ እዋን በቲ ዘካየዶ ጉባኤን ካልኦት ዕማማትን ንጥፈታቱ ብዝሓየለ መልክዕ ንምብርባሩ ሓያል ጭርሖ ሒዙ ከም ዝተበገሰ ሓቢሩ። ነርስ ገብረሚካኤል ወሲኹ፡ ሞያ ነርስ ንተሓከምቲ ምእላይ ወይ ምሉእ ሓላፍነት ብምውሳድ ምሕብሓብ ጥራይ ዘይኰነ፡ እንተላይ ነቶም ጥዑያት’ውን ከም ዝምህር ኣብሪሁ። ኰይኑ ከኣ፡ ነርስ ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ሕብረተ-ሰብ ዝዋሳእ ብዓል ሞያ ምዃኑ ብምርዳእ፡ “ዕላማ ናይቲ ጉባኤ ኣብ ኣካየድቲ ጉባኤ ንዝጸንሑ ብምትካእ፡ እቲ ማሕበር ብዝያዳ ተበራቢሩ ብምሉእ ሓይሉ ንቕድሚት ንምስጓም እዩ። ብተወሳኺ፡ ምስቲ ኣብዚ ግዜ ዘሎ ምዕቡል ኣገባብ ኣሰራርሓ ብማዕረ ብምምራሽ፡ ሞያዊ ኣበርክቶና ጥርናፈ ሓይሊ እዩ። ውልቀ- ሰባት ይዅኑ ብርክት ዝበሉ ሰባት ምስ ዝጥርነፉ ወይ ማሕበር ምስ ዝምስርቱ፡ ማእለያ ዘይብሉ ኣድማዒ ዕማማት ከበርክቱ ይኽእሉ። እቲ “ዝሓበረ ቅልጽም፡ ዓጋቲ የብሉን” ዝብል ጭርሖ ከኣ ነዚ ዘራጉድ እዩ። እዚ ስለ ዝዀነ፡ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ኣብቲ ንትንሳኤኡ ዘቃነዖ ጉባኤ ንዝነበሮ ብድሆታት መፍትሒ ብምንጋስን መጻኢ መደባት ብምሕንጻጽን ኣድማዕነቱ ከበርክት ይኽእል። ኣብ ዝዀነ ሞያ ክብጻሕን ክጭበጥን ዝድለ ጥርዚ ሞያውነት፡ ቅድም-ቀዳድም ልዑል ብቕዓት፡ ዘይሕለል ጻዕርን ስነ-ምግባርን ዝጠልብ’ዩ። ነርስ ኤልያስ በረኸት እዩ። ንሱ ወሲኹ፡ ነርስ ኣብ ትካል ጥዕና እቲ ዝበዘሐ ሞያዊ ዓቕሚ- ሰብ ከም ዝሓቍፍ ብምጥቃስ፡ ብዓቢኡ እቲ ዕማም ነዊሕ ሰዓታት ከም ዝጠልብ ኣብሪሁ። ነርስ ብዘይካ’ቲ ሞያዊ ዕማሙ ወይ ግዴታኡ ብተወሳኺ ከም ኣማኻሪ ተሓከምቲ፡ መቕርብ፡ ጠበቓን ከም ካልኦት ብርክት ዝበሉን ኣካላት ብምዃን፡ ኣብ ሓደ ትካል ጥዕና ዓብላሊ ሞያታት ከም ዝጥርንፍ ብምግላጽ፡ እቲ ሞያ ምስ ዝሰፍሕን ክንዲ ዝዀነ፡ ጥርዚ ሞያውነት እዋን ኣብ ንጡፍ ስራሕ ዝርከቡ ሞያውያን ነርሳት’ውን፡ ካብ’ተን ቀዳሞት ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዘን ሰፍ ዘይብል ኣበርክቶ ዘለወን ኣደታትን ኣሕዋትን ሞያዊ ክብርታት ብምውራስ፡ ብተወፋይነትን ትግሃትን ንሕብረተ- ሰቦም ከገልግሉ ከም ዝግባእ ኣብሪሃ። ከም ዝፍለጥ፡ ሞያ ነርስ ልዑል ዓቕሊ፡ ትዕግስቲ፡ ተዓጻጻፍነትን ተመኵሮን ዝሓትት ከም ምዃኑ መጠን፡ ወርትግ ኣብ ጒዕዞኦም እቶም ክብርታት ክውንኑ ከም ዝግባእ ነርስ ሰምሃር ወሲኻ ሓቢራ። ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ንትንሳኤኡ እተፈላለየ ንጥፈታት ኣብ ምክያድ ዝርከብ እኳ እንተኾነ፡ ኣብ ጒዕዞ ምብጋስ ጥራይ ኣኻሊ ስለ ዘይኰነ፡ ዕላማኻ ኣብ መፈጸምታ ንምብጻሕ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ንምስግጋሩ ኩሎም ኣባላት ብሓላፍነት ብዙሕ ዕዮታት ንኽሰርሑ ልዑል ተስፋ ከም ዘለዋ ኣብሪሃ። ክንዲ ዝዀነ፡ እቲ ጉባኤ ኣብ ባይታ ብዙሕ ውጽኢታውያን ዕማማት ኣብ ምብርካት ዝለዓለ ተራ ክህልዎ ከም ዝኽእል ሓቢራ። ብዙሕ ጻዕርን ናይ ኣተሓሳስባ ለውጥን ዝሓትት እዩ። ስለዚ፡ ጥርዚ ሞያውነት ንኽበጽሑ ዝጥርንፋኦም ወይ ዘማእክለኦም ማሕበራት እተፈላለየ ዕድላት ከጣጥሓሎም ይግባእ። ምሁር ኣካል ኣብ ሕብረተ-ሰብ ለውጢ ንምምጻእ ዝጽዕር ኣካል ካብ ኰነ፡ ማሕበራት ወይ ዝምልከቶ ኣካል ብውዱብን ጥርኑፍን ኣገባብ ኩለ መዳያዊ ደገፍ ከበርክቱ ኣለዎም። “ብእተፈላለየ ዓውደ-ትምህርቲ ክንመሃር ዕድል ዝኸፈተልና መንግስትና ከምኡ’ውን፡ ንዋታውን ሞራላውን ደገፎም ዘበርከቱልና ኵሎም ኣካላት ፈለማ ከመስግን እደሊ። ክንዲ ዝዀነ፡ ብእተፈላለየ ሞያ ፍልጠት ቀሲምና ናብ ነንበይኑ ዓውድ-ሞያ ምስ ተዋፊርና ካባና ዝጥለብ እንተሎ፡ ምሉእ ሓላፍነት ተሰኪምና ብትግሃት ንህዝብና ምግልጋል’ዩ” ዝበለት ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ከም ነርስ ኰይና እትነጥፍ ዘላ ነርስ ሰገን የውሃንስ እያ። ኣስዒባ፡ ነርስ ሰገን ኣዝዩ ዘሐብንን ዘዅርዕን ከምኡ ድማ፡ ውሽጣዊ ዕጋበት ዝፈጥር ሞያ ምዃኑ ብምብራህ፡ ሓደ ውልቀ-ሰብ ንብሕቱ ዝዓሞ ስራሕ ስለ ዘይኰነ፡ ውህደት ኩሎም ኣባላት ብማዕረ ኣገዳሲ ከም ዝዀነ ገሊጻ። ወሲኻ፡ ተሓካሚ ምሉእ-ብምሉእ ጥዕናኡ ናብ ንቡር ኵነታት ክሳብ ዝምለስ ነርስ ረዚን ሓላፍነት ክወስድ ግድን እዩ። ኰይኑ ከኣ፡ እቲ ተሓካሚ ክሳብ ናብ ንቡር ዝምለስ እቲ ነርስ ብዙሕ ጻዕሪ ከም ዘካይድ ኣፍሊጣ። ነርስ ሰምሃር ብርሃነ ብቐዳማይ ዲግሪ ነርስ እተመረቐት ኣብዚ እዋን ድማ፡ ኣብ ሆስፒታል ዕዳጋ-ሓሙስ እትሰርሕ ዘላ ነርስ ሰምሃር ብርሃነ ብወገና፡ ማሕበራት ኣብ ምጥርናፍን ምውዳብን ኣባላት ዘለዎ ኣበርክቶ ልዑል ከም ዝዀነ ብምግላጽ፡ ኣብ ትሕቲ ጥርናፈን ውዳበን ዘሎ ሓይሊ መዳርግቲ ከም ዘይብሉ ሓቢራ። ማሕበር ኣብዚ እዋን ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ‘ትንሳኤ’ ዝብል መርሓ ሒዙ ይብገስ ብምህላዉ፡ ነቶም ንኣሽቱ ወለዶ ኣብ ባይታ ብዙሕ ዕማም ዘሰላስል ውጽኢታዊ ማሕበር ክኸውን ልዑል ትጽቢት ከም ዘለዋ ነርስ ሰገን ሓቢራ። ካልእ፡ ማሕበር ኣድማዒ ዕማማት ከበርክት ምስ ዝጅምር፡ ነቶም ገና ኣብ ትምህርቲ ዘለዉ ቀጸልቲ ወለዶ ዝያዳ ድርኺት ፈጢሩ ኣብቲ ሞያ ክጽንበሩ ዝዕድም ምዃኑ ገሊጻ። እቲ ማሕበር ንኹሎም ኣባላቱ ብውዱብ መልክዕ ናይ ትምህርቲ ዕድል ይዅን ካልእ ገዛእ-ርእሶም ዘዕብዩሉ መድረኻት ኣብ ምፍጥር ዝለዓለ እጃም ክህልዎ ልዑል ትጽቢት ከም ዘለዋ ጠቒሳ። ብዘይካ’ዚ ኵሎም ሞያውያን በብወገኖም ደረጃ ፍልጠቶም ብምብራኽ ዓለም በጺሓቶ ዘላ ምዕቡል ቴክኖሎጂ ብምዕጣቕ፡ ሕብረተ-ሰቦም ብምሉእ ሓለፍነት ከገልግሉ ድሉውነቶም ከረጋግጹ ተላብያ። ነርስ ሰገን የውሃንስ ነርስ ኤርትራ፡ ካብቲ ኣቐዲሙ ከካይዶም ዝጸንሐ ንጥፈታት ብዝሓየለ ኣገባብ ብምዕያይ፡ ብፍላይ ካብቲ ናይ ጉባኤ ዕለት ጀሚሩ ዳግማይ ብምትንሳእ ብጥርኑፍ መንገዲ ኣባላቱ ኣብ ምሕያልን ምትብባዕን ዝለዓለ እጃም ብምሓዝ ክሰርሕ ተማሕጺና። ኣብ ኩሉ ሞያ ዕብየትን ዓወትን ክረጋገጽ እንተ ዀይኑ፡ ግድን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝሰጋገርን ዝወራረስን ፍልጠትን ክእለትን ከም ክህሉ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ኣብዚ 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.180


ተዋሕጡ። ክሳብ ደንበ ዛውል ብሓባር ድሕሪ ምጒዓዝ፡ ኤሊሆም መብራህቱ ካብ ኣስቤኮን እዮቤድ ኤፍሬም ካብ ደንደንን በርቃዊ መጥቃዕቲ ፈጸሙ። ብልዑል ናህሪ ክቕጽሉ ብምኽኣሎም ከኣ ክሳዕ መዛዘሚ በጽሑ። እዮቤድ፡ ንኤሊሄም ኣኸቲሉ ንውድድሩ ብ03፡ 10፡34 ብምዝዛም ቀዳማይ ኰይኑ ተዓዊቱ። ትማሊ ቀዳም ዝተኻየደት ሻድሸይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል፡ ካብ ኣስመራ ናብ ዓዲ በርበረ በጺሕካ ምምላስ ኮይና፡ 125.1 ኪሎ ሜተር ዝሸፈነት እያ። እዛ ቀዳመይቲ መድረኽ ውድድር ናይ ማእከሎት (ጁንዮር) ደቂ-ተባዕትዮ በዳሂት ኮይና፡ ክልተ ናይ ዓቐብን ክልተ ኣብ መንጐ ዝካየዳ (ኢንተርሚደይት) ናይ ቅጽበታዊ ውድድርን ዝሓዘት’ያ ነይራ። ድሒራ ካብ ዝመጸት ጒጅለ ድማ፡ ሮምዮ ግብጻዊ ካብ ጋንታ ደቡብ፡ እሰይ ኪዳነ ካብ ደንደን፡ ናታን ሃብትኣብ ካብ ኤሪተል፡ ዮናታን ቴድሮስን ዩኤል ሚካኤልን ካብ ደንደን፡ ኣሌክሳንደር ግርማይ ካብ ትጽቢት፡ ሜሮን ኢሳቕ ካብ ገዛ-ባንዳ፡ ኤርሚያስ ዑቕባይ ካብ ጋንታ ደቡብ ክሳዕ ዓስራይ ዘሎ ደረጃ ሒዞም። ውድድር ካብ ዝጅመር ብሓያል ናህሪ ትሕንበብ ዝነበረት ዓባይ ጒጅለ፡ ዓዲ በርበረ ተጠውያ ናብ ኣስመራ ገጻ ምስ ኣቕነዐት፡ ኣብቲ ተሪር ዓቐበት ድሕሪ ምምቕቓላ፡ ንፍታሌም ቅዱስ ነታ ቀዳመይቲ ናይ ዓቐብ መስመር ክዕወተላ ክኢሉ። ዕዉት መድረኽ እዮቤድ ኤፍሬም ጋንታኡ እሰይ ዳኒኤል ብዓሰርተ ነጥቢ ይስዕቦ። ትሽዓተ ነጥቢ ዘዋህለለ ሄልያም መብራህቱ ካብ ኣስቤኮ ድማ ሳልሳይ ኣሎ። ውድድር ዙር ዞባ ማእከል፡ ሎሚ ሰንበት ደቂ ኣንስትዮ፡ ኮተቴ (ትሕቲ 16 ዓመት)ን ማእከሎትን ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ከባቢ ኡንሹራንስ ብዘካይድዎ ውድድር ክዛዘም’ዩ።