ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ብዕቱብን ብጥንቃቐን ዝተፈላለየ ዓቕሚ ዘለዎም መንእሰያት ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣፍልጦኦም ኣብ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ክብ ብምባል ኣብ ስርሖምን ከባቢኦምን ቍ.ስ 201820 (250) እወታዊ ጽልዋ ምሕዳር ኣገዳሲ ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ስለዝዀነ፡ እቲ ሰሚናር ከምእተወደበ ለይ-ኣውት ገሊጹ። ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ኣብ መወዳእታ ሚኒስተር ሃብቲ ባሕሪ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ኣቶ ተወልደ ቀላቲ፡ ዓለም ኣብ ምዕባለ ፋጥና ኣድም ሰብ-ሰርሖ ብልሒ በጺሓቶ ዘላ ደረጃ ዓቢ’ኳ እንተዀነ፡ ኵሉ ካብ ፍልጠት ምዝርጋሕ ጋዜጣ ስለዝብገስ፡ መንእሰያት ቀሲሞ ቍ.ስ.1395-0758045 ንዘለዉ ፍልጠት ብንባብን ሞያውነትን ምልክታ ብምድራዕ ኣብ ምዕባለ ሃገሮም ንቑሕ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ተራኦም ከዕዝዙ ተላብዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ተስፊት ሓጐስ ቀዳማይ ክፋል ናይ ሓንቲ ሃገር ከምዝንኪ ዝገብር’ዩ። ተፈጥሮኣዊ ጸጋን ምዕባለን ምስ ምዕዛዝን ምንቁልቋልን ጠለብ ኣብ 1971 ተዓዋቲ ሽልማት ኖበል ዝኾነ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተዛሚዱ ዝርአ ተሃዋሲ ስነቑጠበኛ ሳይሞን ኵዝነት ኢልዎ ተባሂሉ ዝኾነ ዋጋታትን ብእኡ ዝስዕብ ጽልዋን ብተደጋሚ ዝጥቀስ ብሂል ኣሎ። ንሱ እዩ። ብተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሃብታማት ዝኾና ከኣ ኣብዛ ዓለምና ኣርባዕተ ዓይነት ሃገራት ሃገራት፡ ኣብ 1970ታት ብዝነበረ ልዑል ምህላወን እዩ። ንሳተን ድማ ምዕቡላት፡ ዋጋ ናይ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተባቢዐን ገዚፍ ዘይማዕበላ፡ ጃፓን ከምኡ’ውን ኣርጀንቲና ዝመጠኑ ልቓሕ ዝተለቅሓ ብዙሓት እየን። ከምዝበሃላ’ዩ። ጃፓን ተፈጥሮኣዊ እቲ ዋጋታት፡ ኣብ 1980ታት ባይታ ምስ ጸጋታት ዝጎድላ፡ ኣብ ኲናት ዝተሳዕረት፡ ዘበጠ ግና ኣብ ዓዘቕቲ ናይ ዕዳ ከምዝሽመማ ዘይምዕብልቲ ክትከውን ዘኽእላ ኩሉ ኮይነን። እዚ ኩነት ካብ ዘጋጠመን ሃገራት ዓይነት ምኽንያት ዘለዋ ደሴታዊት ሃገር’ያ። ድማ ናይጀርያ፡ ኮት ዲቮርን ቨነዝዋላን ብኣንጻሩ፡ ኣርጀንቲና ብተፈጥሮኣዊ ይጥቀሳ። ጸጋታት ዝተመረቐት፡ ሰፊሕን ፍርያምን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ደራኺ ቁጠባዊ ምዕባለ መሬት ዘለዋ፡ ዝተፈላለዩ ወሰንቲ ማዕድናት ክኸውን ኣይክእልን ዝብል ኣብ 1950ታት ትውን፡ ኣዕነውቲ ኲናት ዘየጋጠማ ሃገር’ያ። ዝቐረበ ግኑን መደምደምታ’ውን ኣሎ። ኣርጀንቲና፡ ብዕቑር ጸጋኣ ዓለምለኻዊ ናይዚ ጽልሙት ኣረኣእያ መንቀሊ ድማ ተጠማትነት ዘለዋ ሃገር’ያ። ኣርጀንቲና፡ ዕደና (ብቐንዱ ኣብ ዘይማዕበላ ሃገራት) ብደረጃ ዓለም ተፈሊጡ ካብ ዘሎ ዕቑር ቁጠባ ግኑን ዝኾነ ንተራ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ጸለውቲ ናይ ዝበሃላ ሃገራት ኣተኵሮ ስሒቡ ናይ ምባል ዝንባለ ተርኢ’ያ። ፖሊሲታ ምስቲ ዘቤታዊ ቁጠባ ዝኾነ ምትእስሳር ጸጋ ማዕድን ሊትዮም ኣስታት 10.4 ኣብ ምርግጋጽ ዕብየትን ምዕባለን ዝገልጽ ዘሎ ጉዳይ ምስ ንርኢ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ድማ ንሰደድ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዘተባብዕ ዘይብሉን ንጹልን ኮይኑ ስለዝካየድ’ዩ። እቲ ሚእታዊት ትውን። ብመንጽር ሃገራት መረዳእታት ዝዛመድ’ዩ። እቲ ዓብላሊ ዘተኮረ’ዩ። ኣብዚ ኣብ ገለ ተክኖሎጅያዊ ንመስንዕን ካልእ ናይ ሰደድ ጽላትን ዝሃሲ ተነጽሎ ድማ እቲ ዘቤታዊ ቁጠባ ኪኖ’ቲ ዘፍርይኦ መጠን ሊትዮም ክትርአ እንከላ መደምደምታ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ምዕባለታት ዓቢ ምስግጋር ዝግበረሉ ስለዝኸውን እዚ ጽላታት ኣብ ነዊሕ እዋን ቀጥታዊ እቶት ካልእ ረብሓ ንኣብነት ድማ ኣብ ራብዓይ ደረጃ ትስራዕ። ብዘለዋ ምርግጋጽ ምዕባለ ወሳኒ ከምዘይኮነ’ዩ። ኣብ ዘሎ እዋን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሕመረት ተሃሳዪ ይኸውን። እቲ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዕዳጋ ኣብ ምፍጣር ከምኡ’ውን ኣብ ዕቑር ጸጋ ነሓስ ብደረጃ ዓለም ኣብ ራብዓይ ክሊ ናይቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ መርገምዶ ጂኦፖለቲካዊ ዝምድናታትን ቁርቁስን ተፈጢሩ ዝነበረ ዕሙር ጠለብ ምስ ሃጠመ ምስግጋር ተክኖሎጅን ሜላታት ምሕደራን ተርታ ትስራዕ። ብመጠን ተፍርዮ ወርቂ ምርቓ ዝብል ምጉት ዝቐርብ መረዳእታ’ውን ይኸውን ኣሎ። ምዕዛዝ ተሓዳሲ ጸዓት ድማ እቶት ናይታ ሃገር ስለዝንኪ ቁጠባዊ ኣበርክቶ ንኸይገብር ዝድርት’ዩ። እዚ ኣብ ደቡብ ኣመሪካ ራብዓይ ደረጃ ንተፈጥሮኣዊ ጸጋ ከም መርገም ንኽግለጽ ኣብ ጉዳይ ዓለማዊ ዋዕን ኩነታት ኣየርን ኩነታ ይህሰ። እቲ ካልእ ጽላታት ነቲ ብኸብድን-ሕቖን ክግለጽ ዝኽእል ዝምድና ትሕዝ። ኣዝዩ ልዑል ዕቑር ጸጋ ናይ ብሩር መገዲ ዘጣጥሕን መርገም ተባሂሉ ንኽግለጽ ከም ኣገዳሲ ኣማራጺ ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ ቁጠባዊ ኩነታት ኣብ ምሕያሽ ኣበርክቶ ድማ ዝምድና ወይ ምድርራኽ ከይህሉ ከምዘለዋ’ውን ይፍለጥ። እዚ ኮይኑ ከብቅዕ ዘብቅዐን እዩ። እቲ ሓቅን ክዉንነትን ግን መድረኽ ድማ ኣብ ምፍራይ ጸሓያውን ከይገብር ድማ ንነዊሕ እዋን ተጎስዩ ዝዓግት’ዩ። ግና ጃፓን ምዕብልቲ ክትከውን እንከላ ከምኡ ድዩ? ንፋሳውን ጸዓት ዘድሊ ማዕድናት ንምብሓት ስለዝጸንሕ ኣድማዕን ተወዳርን ዓቕሚ ኣርጀንቲና ግና ንኣስታት ሓምሽተ ዕቑድ ሓንቲ ሃገር ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ስለዘለዋ ነዚ ንምግንዛብ ምንጪ ናይዚ ኣበሃህላ ወይ ዝግበር ዘሎ ክርፍስ ቀሊል ኣይኮነን። ኣይህልዎን። ካብ ምዕባል ተዓኒዳ ትርከብ። ምዕብልቲ’ያ ክትበሃል ኣይትከኣልን መግለጺ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። እቲ ምኽንያት ብኤለክትሪክ ንዝሰርሓ ተሽከርከርትን ኣሉታዊ ጽልዋ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ትኸውን። ማዕረ ማዕረኡ ድማ ተፈጥሮኣዊ ካልእ ተመሳሊ ኩነትን መግለጽን’ውን ሓደ ፖለቲካዊ ክኸውን እንከሎ እቲ ካልእ ጸዓት ናይ ምኽዛን ልዑል ብቕዓት ዘለዎ ቁጠባዊ ዕብየትን ልምዓትን ምስ መጠን ጸጋ ስለዘለዋ ክትምዕብል ከምዘጸግም ኣሎ። ናይ 2024 ተዓወቲ ሽልማት ኖበል ድማ ቁጠባዊ’ዩ። እቲ ፖለቲካዊ ረቛሒ ባትርን ንምፍራይ ዘድሊ ማዕድናት ሸርፊ ተዛሚዱ’ውን ይግለጽ’ዩ። ኣብዚ ክውሰድ ኣይግባእን። ምህላው ተፈጥሮኣዊ ብዓውዲ ስነቑጠባ ዝኾኑ ዳረን ኣስመጉሉን ምስ ጂኦፖለቲካ፡ ውሽጣውን ግዳማውን ንምውሓስ ዘሎ ላዕልን ታሕትን’ውን ከምኡ መዳይ ግኑን ዝኾነ ኣብነት “ሕማም ጸጋ ንናይ ምዕባለ ተኽእሎኣ ዓቢ ጸጋን ጄምስ ሮቢንሰን፡ “ስለምንታይ ሃገራት ግጭት ዝተሓዝ’ዩ። ካብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ቀሊል ኣይኮነን። ናይ ዝኾነ ኤለክትሮኒካዊ ሆላንድ” (ዳች ዲዚዝ) ተባሂሉ ዝፍለጥ ድርኺትን ዝፈጥር’ዩ። ኣብዚ እዋን ምዕቡላት ይወድቃ” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ 2012 ዝርከብ እቶት መን ይወንኖ ወይ ይብሓቶ ፍርያት (እንተላይ ወተሃደራዊ ኣጽዋርን ክልሰሓሳብ’ዩ። እዚ ኣብ 1982 ዝማዕበለ ካብ ዝበሃላ ሃገራት ሓያለይ ንተፈጥሮኣዊ ኣብ ዘሕተምዋ መጽሓፍ ዝተሰነደ። ነቲ ከምኡ’ውን ኣብ ምንታይ መዓላ ይውዓል መሳርሒታትን) ኣገዳሲ ኣካል ብምዃኑ ክልሰሓሳብ፡ ኣብ ተርእዮ ምውሳኽ ሓቀኛ ጸጋአን ተጠቒመን ነዚ ደረጃ ከምዝበጽሕኦ ዝተወሳሰበ ታሪኽ ኣብ ምዕባል ናይ ብዝብል ጉዳይ ኣብ ሓያለይ ሃገራት ብፍላይ ጸሊም-ነዳዲ ናይ 21 ክፍለዘመን ተባሂሉ መጠን ሸርፊ ናይ ሃገራዊ ባጤራ ዘተኩር’ዩ። ይፍለጥ። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ዝርከባ ሃገራት ድማ በቲ ታሪኻዊ ኣብነት ድማ ኣብ ኣፍሪቃ ምንጪ ግጭት ምዃኑ ንዝግለጽ ዘሎ ‘ሰሚኮንዳክተር’ ንምፍራይ ቀንዲ መንቀሊ ናይቲ ምውሳኽ ድማ ፊንላንድ፡ ኖርወይ፡ ሽወደን፡ ካናዳን ናይ ዲሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ (ኮንጎ) ይግለጽ። ፖለቲከኛታትን ኣመሓደርትን ዘድሊ ማዕድናት ምውሓስ’ውን ከምኡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝፈጥሮ ዘይተሓስበ ሽሻይ ኣውስትራልያን ብውሕዱ ክጥቀሳ ዝኽእላ ኣቢሎም ገሊጾሞ ኣለዉ። እታ ኣብ ሓደ ናይቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝርከበሉ ከባቢ ቀዳምነት ናይዘን ሃገራት ኮይኑ ዝስርሓሉ ኣብ እቶት ሃገራት’ዩ። እቲ ተፈጥሮኣዊ እየን። ምዕባለ ናይዘን ሃገራት ግና ብኣብነት እዋን በልጅማዊት ኮንጎ ተባሂላ ትፍለጥ ዝበዝሐ ክፋል ናይቲ እቶት ኣብ ልምዓት ዘሎ’ዩ። ብጉዳይ ሩስያን ዩክረይን ኣብ ጸጋ ዝፈጠሮ ሽሻይ፡ ንጠለብ ሃገራዊ ባጤራ ተራእዩ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ምዕባለ ወሳኒ ዝነበረት ብግብሪ ግና ናይ ውልቂ ሕዛእቲ ናይቲ ከባቢ ክውዕል ኣለዎ ክብሉ እንከለዉ ነዳድን ስርናይን ንዝተራእየ ናህሪ ዋጋን ናይታ ብዓልቲ-ጸጋ ዝኾነት ሃገር ከምዝዓቢ ተራ ከምዘለዎ ዘመልክት መደምደምታ ንጉስ በልጅዩም ሊዮፖልድ ካልኣይ ዝነበረት ማእከላይ መንግስቲ ድማ እቲ እቶት ብእኡ ዝሰዓበ ቁጠባዊ ምዝንባልን (ምዕቡላት ስለዝገብሮ ኣብ መጠን ሓቀኛ ሸርፋ ወሰኽ ብሕልፊ ከኣ በቲ ዓብላልነት ዘለዎ ቁጠባዊ ሃገር ሕሱም መግዛእታዊ ሕልፈትን ክምእከልን ብደረጃ ሃገር ክመቓራሕ ኣብ ዝበሃላ ሃገራት ከይተረፈ) ምስ ኣገዳስነት ይኽሰት። እቲ ምውሳኽ ድማ ኣፍራዪ ኣረኣእያ ኣይቀርብን። እኳ ደኣ ብኣንጻሩ ተመክሮን ዝረኣየት’ያ። ናጽነታ ካብ ከምዘለዎን ይኣምን። ዜጋታት፡ መንግስቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተዛሚዱ ዝርአ ጉዳይ እዩ። ጸጋታት ናይታ ሃገር ተነገድቲ (ትሬደብል) እተን ብኣብነት ዝጥቀሳ እተን ብተፈጥሮኣዊ ትእውጅ ንደሓር’ውን እንተኾነ ብቐጥታዊ ነቲ እቶት ኣብ ምሕያሽ መነባብሮኦም እዚ ዝተንከፈ ኣብነታት ድማ ኣገዳስነት ዝኾኑ ፍርያት፡ ንኣብነት ናይ መስንዕ ፍርያት ጸጋ ዘይተዓደላ ግን ከኣ ቁጠባዊ ዕብየት ምትእትታው ናይ ግዳም ሓይልታትን ከውዕሎ ክጽበዩ እንከለዉ ገለ ብልሹዋት ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ቁጠባዊ መዳይ ጥራይ ኣብ ምፍራይ ክንዲ ዝውዕል ተነገድቲ ዘርኣያ ከም ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያ መሰልተን ተበለጽቲ መራሕትን ካብ ምሕማስን ሰበስልጣን መንግስቲ ግና ነቲ እቶት ናብ ዘይኮነ ኣብ ወተሃደራውን ድሕነታውን ዘይኮኑ ፍርያት ኣብ ምፍራይ ይውዕል። እየን። እዚ መራጎዲ ናይቲ በዚ ደንበ ምዝመዛን ገና ከምዘየዕረፈት ብዙሕ ውልቃዊ ሕሳባቶም ከምዝቐንዕ ይገብሩዎ። መዳይ’ውን ልዑል ምዃኑ ዘመልክት’ዩ። እዚ ምስግጋር ጸጋታት ማእቶት ከኣ ኣብቲ ዝቐርብ ምጉት’ዩ። እዘን ሃገራት ተፈጥሮኣዊ ይግለጽ’ዩ። በዚ ከኣ ግጭትን ዕግርግርን ብቐሊሉ ናይ መስንዕ ጽላት ጸቕጢ ዝፈጥርን ብእኡ ጸጋ የብለን ማለት ድማ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ይለዓል። እቲ ቁጠባዊ ረቛሒ ጽልዋኡ ከምቲ ኣቢሉ ኢንዱስትርያዊ ምዕባለ ናይቲ ቁጠባ ከይተጠቕማ እየን ማዕቢለን ማለት ኣይኮነን። ኮንጎ፡ ኣብዚ እዋን’ውን እንተኾነ ‘ናይ ፖለቲካዊ ረቛሒ ቀጥታዊ ኣይኮነን። ወሰንቲ ማዕድናት ሓዳስ ስዑድ ዓረብ’ ንጂኦፖለቲካዊ ጽልዋ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሓንቲ ሃገር ዝበዝሐ ምንጪ እቶታ ካብ ከምዘንቆልቁል ዝገብርን’ዩ። ብተወሳኺ፡ ደቡብ ኮርያ ንኣብነት ኣብ ምዕባለኣ ወሳኒ ብዝብል መግለጺ ብዙሕ ዝረበላ ዘሎ ሃገር ንምርኣይ ድማ ግድን ንድሕሪት ምላስ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ክኸውን እንከሎ ነቲ ካልእ መጽናዕትታት ከምዘመልክትዎ ህላወ ተራ ንዝተጻወተ ናይ ሓጺን ፋብሪካኣ ዘድሊ ኮይና ኣላ። ከም ኮባልት፡ ነሓስ ከምኡ’ውን ኣየድልን። ኣብዚ እዋን ዓለማዊ ወይ’ውን ጽላት ናይ ቁጠባ ንኣብነት ንመስንዕ ሸለል ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሓፈሻዊ ቁጠባዊ ፍርያት ጥረ-ነገር ካብ ኣውስትራልያ እያ ተእትዎ ነይራ። ኣብዚ ዳሕረዋይ እዋን’ውን ንዘለወን ሊትዩም ናይ ዝኣመሰሉ ወሰንቲ ማዕድን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተጠቒመን መሰረት ቁጠባዊ ዕቑር ጸጋ ዝርከባ ሃገር’ያ። 70 ሚእታዊት ንጥፈታተን ብምስፋሕ ውሑስ ቁጠባዊ ካብ ዓለማዊ ዕቑር ጸጋ ኮባልት ከምኡ’ውን ኣብ ምህናጽ ዝተዓወታ ሃገራት ኣለዋ። 60 ሚእታዊት ናይ ሊትዩም ኣብ ኮንጎ ብተወሳኺ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዘለወን ሃገራት ይርከብ። ብተወሳኺ፡ ናይ ኒከልን ዩራንዮምን ትሑት ቁጠባዊ ገስጋስ ንኸርእያ ምኽንያት ልዑል ዕቑር ጸጋ ከምዘለዋ ይፍለጥ። እዚ ዝኾኑ ካልእ ረቛሕቲ ከም ምስግጋር ማዕድናት ኣብ ምንጫው ጸዓትን ኣብ ዋንነት ናብ ብሕቲ፡ ናጻ (ሊበራላዊ) ንግድ፡ ባተሪ ብኤለክትሪክ ናይ ዝሰርሓ ተሽከርከርትን ድሩት ዝርግሐ ዘለዎ ቁጠባዊ ንጥፈታት ዘገልግል’ዩ። እዚ ካዕበት ጸጋ ግና ህይወት ከምኡ’ውን ኣብ ማዕድናት ዘተኩር ዘየድምዕ ዜጋታት ናይታ ካብ ዝደኸያ ሃገራት ዓለም ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ ዝኣመሰሉ ምህላዎም ሓንቲ ዝኾነት ኮንጎ ኣየማሓየሾን። እኳ ደኣ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቁጠባዊ ኮምሽን ብወሰንቲ ማዕድናት ናይ ዝስዕብ ዘይስገርን ንኣፍሪቃ ኣብ 2016 ዘውጸኦ ጽሑፍ ዝተወሳሰበን ብድሆ መርኣያ ኮይና ትርከብ። የመልክት። ስለዚ፡ እቲ ዝቐርብ ኣብነታትን ዛንታ ናይተን ብተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝሃብተማ ዝወሃብ መደምደምታን ናይ ምርጫ ጉዳይ ከም ኣንጎላን፡ ዛምብያን ታንዛንያን’ውን ከምዘለዎ ምርዳእ የድሊ። ነቲ ናይ ውድቀት ዝተፈልየ ኣይኮነን። ዛንታ ጥራይ ተሓርዩ ቅቡል መደምደምታ ዝኾነሉ ቁንቁኛኡ ምፍላጡ ከኣ ኣገዳሲ’ዩ።


ተፈጥሮኣዊ ጸጋ መርገም ዶ ምርቓ እዚ ምንጽጻር፡ ምስቲ ኣብ ዓውዲ ይቕጽል ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ዛዕባ ሎሚ ዛዕባ ሎሚ ልኡላውነት ኤርትራን፡ ዝምቡዕ ፖሊሲ ባሕሪ ሰልፊ ብልጽግናን ብዓብዱ ዑስማን ኮይኑ ኣሎ። መንግስቲ ኤርትራ ግን ኤርትራ ክፋል ኢትዮጵያ ኮይና’ውን ኣህጉራዊ ኣፍልጦ ክትረክብ ካብ ሕግን ቻርተር ሕቡራት ሃገራትን፡ ምስ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ህውተታ ብረቂቕ ኣይትፈልጥን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኾነ “መግለጺ ዝተነደፉ ስርዓታዊ ኣፍልጦ ሃገርነትን ትርጉም፡ ሚኪኤለ ጥዑምዝጊ ኣገባብ ምዕባለታቱ እናተኸታተለ፡ ግብረ- ፍቓድ” ኣየድለያን። ደሓር ከኣ ኣብ ዝጋጮ’ዩ። ግዝኣታዊ ሓድነት ኤርትራ እቲ ቀንዲ ዕላማ ሰውራ መልሲ ካብ ምሃብ ምቑጣቡ ዝድነቕ ታሪኽ፡ ዝተሰረቐ ብስነ-ስርዓት ዝምለስ ኣብ ትሕቲ’ዞም ኣዕኑድ ዝሕሎ ኮይኑ፡ ኣብዘን ዝሓለፋ ሰሙናት፡ ላዕለዎት ኤርትራ’ውን እንተኾነ፡ ብዘይሕጋዊ እዩ። ናጽነት ኤርትራ ውጽኢት ናይቲ የለን። ብሓጺሩ፡ እቲ ብሓይሊ ዝተወስደ ዝኾነ ይኹን ብበይናዊ ጻዕሪ ንምፍራሱ ሰበ-ስልጣን ብልጽግናን ዝተፈላለዩ መንገዲ ዝተወሰደ ልኡላውነትና ናብ ንሰላሳ ዓመታት ዝቐጸለ ሓርነታዊ ብሓይሊ ክምለስ ግድን ኮይኑ፣ እዚ ድማ ዝግበር ፈተነ ግን ዘይሕጋውን ፍሹልን ተንተንትን፡ ኣንጻር ኤርትራ ከካይድዎ ዝነበሮ ምላስ እዩ ነይሩ። ቃልሲ ቃልሲ ኮይኑ፡ ኣብ 191 ንመግዛእቲ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ንጂኦግራፍያዊ- ምዃኑ ፍሉጥ’ዩ። ብርግጽ፡ እቲ ናይ ዝጸንሑ ዘመተታት ቀጺሎሞ ኣለዉ። ህዝቢ ኤርትራ ብዝኾነ መዐቀኒ ክርአ መንግስቲ ኢትዮጵያ ስዕረት ኣጎልቢቡ ረብሓታት ሓያላን ሃገራት ኣብ ግምት 190-191 መሰጋገሪ መንግስቲ ኣብ መጀመርታ 190ታት ኤርትራ ከሎ፡ ነቲ ዘይሕጋዊ ጎበጣ ኢትዮጵያ ሓንሳብን ንሓዋሩን ዘሰናበተ ሓርነታዊ ብምእታው ተባሂሉ ናይ ሓሶት ፈደረሽን ኢትዮጵያ ንገማግም ባሕሪ ፈትዩ ናጻ ኣብ ዝወጸትሉ ግዜ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ምብርዓን ዝተዓወተ መስርሕ ጸረ ቃልሲ’ዩ ነይሩ። እንተኾነ ግን፡ ምስ ኢትዮጵያ ንክወሰን ዝተበየነ፡ ንኤርትራ “ኣይሃባን”፤ እንታይ ደኣ፡ ኣፍደገ ባሕሪ ዝስኣነትሉ ምኽንያታት መግዛእቲ’ዩ ነይሩ። መዛግብቲ ሕቡራት ሕጋውነት ሃገርነት ኤርትራ ከም ኩለን ብረታዊ ቃልሲ እቲ እንኮ ኣማራጺ’ዩ ብውጽኢት ናይቲ ኤርትራውያን ኣንጻር ዝምልከት፡ ከም ሕጋውያን ሰነዳት ሃገራት ነዚ ታሪኻውን ሕጋውን ሃገራት ኣፍሪቃ ርጉጽን ዘየካትዕን ስለ ነይሩ። ብርግጽ፡ ረፈረንደም ምክያድ ግን መግዛእቲ ኢትዮጵያ ንዓሰርተታት ዝኣመሰሉ ወይ መዝገባት ኣይረኸብናን ክዉንነት ብንጹር የረጋግጹ’ዮም። ዝነበረ’ዩ፡ ቃልሲ ንናጽነት ክልዕዓል ንኤርትራ ከም ተወሳኺ ኣማራጺ እዩ ዓመታት ዝኸፈልዎ ቃልስን መስዋእትን ክብሉ ናይ ባጫ ትንታነታቶም ዕጫ ኤርትራ ከምተን ካልኦት ክልተ ዝኽኣለ። ካብ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ነይሩ። እዩ ተረጋጊጹ። ብመልክዕ ስነ-ሞጎት ከስምዑ ቀንዮም። ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ጥልያን ዝነበራ ሓራ ንኽትወጽእ ብዝገበረቶ ጻዕሪ ድማ፡ ከምዚ ዓይነት ግርምቢጥ ዝኾነ ጎስጓሳት ሃገራት - ማለት ሊብያን ሶማልያን እዚ ከምዚ ከሎ ግን፡ እቲ ኣርሒቑ ቃልሲ ንናጽነት፡ ምስቲ ብውድብ ናብቲ ቅድሚ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ዝብገስ ዘሎ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ንባይቶ ዝነበረ - ንመጀመርያ ግዜ ብመሰረት ዝጥምት መሪሕነት ኤርትራ፡ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዝድገፍ ረፈረንደም ዝነበረቶ ሃገራዊ መልክዕ ክትምለስ ኢትዮጵያ ኣኪቡ፡ ብዕቱብነት ዝገበርዎ ውዕል ፓሪስ 1947 ንሓይልታት ኪዳን መጀመርታ 1981 ቅድሚ ናጽነት፡ ተደሚሩ፡ ልኡላውነት ኤርትራ ዘውሕስ በቒዓ። እቲ መሰረታዊ ኣዕኑዱ ድማ፡ “ናይ ምፍታሽ ሰነዳት” መስርሕ ዝኾነ ተዋሂቡ ከም ዝነበረን፡ ድሒሩ ብውሳነ ረፈረንደም ክካየድ ወሲኑ ነይሩ። ሕጋውን ስነ-ምግባራውን ኣገባብ ተኸቲሉ ኣብቲ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ሕጋዊ መሰረት ክረኽበሉ ከም ዘይከኣለ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት 390 ብመራሕቲ ኤርትራ ከም መሰረታዊ ዝተኻየደ እዩ ነይሩ። ካብዚ ሓሊፉ፡ ኣብ ዝገለጸሉ’ዩ። ስለዚ ድማ፡ ብዛዕባ መግለጽን መረጋገጽን መሰል ርእሰ- ልኡላውነት ኤርትራ ንኢትዮጵያ ከም ሕጋውነት ናጽነት ኤርትራ ሕቶታት ውሳነ ህዝቢ ኤርትራን—ከም ሕጋውን ሕጋዊ ሃጓፍ ኣምሲልካ ምቕራጽ ምስ ከለዓዕል ይኽእል’ዩ ዝበልዎ ምጉታት ዲሞክራስያውን መሰረት ልኡላውነት ክዉንነት ብቐጥታ ይገራጮ። ኣህጉራዊ እናቕረቡ ናብ ምህውታት ገጾም ሃገር ተቖጺሩ ክግበር ተወሰነ። በዚ ሕጊ ንኣብ መንጎ ሃገራት ዝግበር ክልተኣዊ ኣምሪሖም ይርከብ። መሰረት፡ ካብ 23–25 ሚያዝያ 193፡ ስምዓት —ንመተሓላለፊ ይኹን ረፈረንደም ኣብ ትሕቲ ቁጽር ልኡኻት ንኣጠቓቕማ ወደብ ዝምልከት ንጹራት እዚ መርዛም ኣካይዳን ትረኻን ተዓዘብቲ ሕቡራት ሃገራት ዝተኻየደ መምርሒታት ዝህብ ኮይኑ፡ እዚኦም ግን በታ ቀዳመይቲ ናይ ፕሮፖጋንዳ ኮይኑ፡ 9.83% ኤርትራውያን ‘እወ ብርድእን ልዝብን ክግበሩ ስለ ዘለዎም፡ ትካል ሰልፊ ብልጽግና ኣቢሎም ከም ንናጽነት’ ብምባል ብድምጾም ኣረጋገጹ። ንልኡላዊ መሰላት ኤርትራ ኣብ ምልክት ዝጋዋሕ ገበሩ። ኣብ ካልኦት መርበባት እቲ ረፈረንደም ነቲ ኤርትራውያን ኣብ ሕቶ ዘእቱ ክኾኑ ኣይክእሉን’ዮም ሓበሬታ’ውን ከምኡ። እቲ ብቀዳማይ 191 ብወተሃደራዊ ዓወት ዝዓተሩዎ (ቻርተር ሕቡራት ሃገራት፡ ዓንቀጻት 2.4፡ ሚኒስተርን በቶም ውሕሉላት ኢና ልኡላውነት ከረጋግጽ ጥራይ’ዩ ክኢሉ፣ 2.7) ። ኪኖ ቁጠባዊ ግድነት፡ ገማግም በሃልቲ ክኢላታቱን ዝተሃንጸ ትረኻ፡ ንሃገርነት ኤርትራ ሕጋዊ ቅርጺ ቀይሕ ባሕሪ ወሳኒ ጂኦፖለቲካዊ ልኡላዊ ኣብ ሰፊሕ ምጥምዛዝ ታሪኽን ሕግን ብምትሓዝ ድማ፡ ካብ መግዛእቲ ሓራ መሬት ኤርትራ ብምዃኑ፡ ንጸጥታ ዝተመርኮሰ ኮይኑ፡ ነቲ ብዓለም ደረጃ ኮነት። ባሕርን ዞባዊ ርግኣትን ኣብ ምርግጋጽ ተፈላጥነት ዘለዎ ልኡላውነት ኤርትራ ንኤርትራ ምሉእ መሰልን ሓላፍነትን “ጽኑዕ ሕጋዊ መሰረት ዝጎደሎ” እዩ ነቲ ብድሌት ሓደ ህዝቢ ዝተኣወጀ፡ ይህብ። ኢሉ ክገልጾ ምኽኣሉ ነቲ ኣብ ውሽጢ ካልእ ሕጋዊ መትከላት ወይ ቆላሕታ ብልጽግና ዘሎ ጭንቀት ዘንጸባርቕ ክብድሆ ስለ ዘይክእል፡ ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ብጂኦግራፍያዊ መሬታ ከይኮነ ኣይተርፍን። ከምዚ ዝኣመሰለ ዓለም ከኽብሮን ክድግፎን ግድን ነይሩ። ምስ ቀይሕ ባሕሪ ዘይትራኸብን ምስ ዕሽነት ዝመልኦ ኣበሃህላታት ብታሪኽ በዚ ድማ ኣህጉራዊ ኣፍልጦ ኤርትራ ገማግም ባሕሪ ዝትኣሳሰሩ ልኡላዊ ቅንዕና ዝጎደሎ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብሕጊ ብቕልጡፍ ክስዕብ ከሎ፣ ባይቶ ጸጥታ መሬት ዘይብላን ሃገር ብምዃና፡ ኣብ እውን ክትምጕተሉ ዘይትኽእል ሕቡራት ሃገራት ከኣ ንኤርትራ ናጻ ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዝኾነ ተራ ክትጻወት ምዃኑ’ዩ። ሃገር ምዃና ኣረጋጊጹ። ስለዚ፡ እዚ ሕጂ ወይ ድማ ነዞም ጉዳያት ኣብ ዝኾነ A (V) (UNGA, 1950)፡ ኤርትራ ብዓለማውያን ሓይልታት ዝተወሰደ ዘሎ መሪሕነት ኢትዮጵያ፡ መሰረት ናይዚ ወግዓውያን መድረኻት ናይ ምፍትሖም ብቐደሙ ኣብ ኢድ ዋንነት ቅድሚ ናብ ኢትዮጵያ ኣብ 1962 ግጉይን ዘይፍትሓውን ውሳነታት ኣፍልጦ’ዚ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣእትዩ መሰል ክህልዋ ኣይክእልን። ብሓፈሻ፡ ኢትዮጵያ ብፍጹም ዘይነበረ ናጽነት ምሕዋሳ፡ ብሕቡራት ሃገራት ዝተበየነላ ዝምርኮስ ኮይኑ፡ ንዓለም ከናውጻ ይኽእል’ዩ፡ እቲ መልሱ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ ኣብ ናይ ክትዕ ኤርትራ ንምርግጋጽ ካብ ኢትዮጵያ ብሕገ መንግስቲ ርእሳ-ዝኽኣለት፡ ካብ ድሕረ ባይታ ምጅማር ግን ንጹር’ዩ—ኣብቲ ዘይርጉጽ ናይ መድረኽ ዝኣቱ ዘይኮነስ፤ ልኡላዊ መሬት ዝኾነ ሰነድ ይኹን በረኸት ኣየድልን። ናይ ገዛእ ርእሳ ህዝባውያን ትካላትን ዝሑል ኲናት ዝነቐለ እዩ። ኢትዮጵያ ቀደም ገዛኢ ዝገብሮ ዝነበረ ልብወለዳዊ ናይ ሓንቲ ማዕረ ኣፍልጦ ኩለን ሃገራት ብርግጽ እቲ ኣብ ሕቶ ዝኣቱ ዘሎ መንግስታውያን መሓውራትን ዝነበራን ንጂኦግራፍያዊ-ስትራተጂ ረብሓታት ሰነድ ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ናጻ ሕርያ ዝገልጽ ዝረኸበት ሃገር’ዩ። መሬት ወትሩ ናይ ኤርትራ ኮይኑ፡ ኮይና እያ ናብ ፈደረሽን ተጸምቢራ። ኣመሪካን መሻርኽታን ከተገልግል ምርጫ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ ዝምርኰስ። ክሳብ ሕጂ’ውን ልኡላውነት ኤርትራ ብዛዕባ ድሩትነት ንግዲ ኢትዮጵያ፡ ዝትሓረየት ሃገር ብምንባራ፡ ኣብ ልዕሊ ካብዚ ሓሊፉ፡ ሰልፊ ብልጽግና ኣበጊሱዎ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ፣ ምስዚ ዝጻረር ሰውራ ኤርትራ ነቲ 30 ዓመታት ቁጠባዊ ህርፋን፡ ወይ ዞባዊ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ዘይፍትሓውን ዘሎ ቀይሕ-ባሕሪ ይብጽሓኒ’ዩ ዝብል ዝኾነ ይኹን ምጉት ድማ፡ መስርሕ ዝወሰደ ሓርነታዊ ቃልሲ ከበግስ ከሎ፡ ዝካየድ ዘተ፡ ኣብ ዲፕሎማሲ፡ ምሉእ ፍጹም ግጉይን ኣጠማምታ ክምዕብል ምጉት—ከም ሕጋዊ ወይ ናይ ኣሰራርሓ ቅሉዕ ምጥምዛዝ ታሪኽን ኣህጉራዊ ሃገራዊ ሓርነት ንምርካብን፡ ዝተሓደጎ ምኽባር ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ኣፍልጦን ተራእየ። ከምቲ ኩሉ ዝፈልጦ፡ እዞም ስግኣት ምቕራብ ነቲ ኣብ ቻርተር ሕግን እዩ፡ ካብ መግዛእታዊ ሓራ ዝገብር መሰላት ንምላስን ካብ መግዛእቲ ኣኽብሮትን ናጽነት ኤርትራ ዝተሞርኮሰ ሓይልታት እዚኣቶም፡ ንመትከላት ሕቡራት ሃገራትን ውሳነ ሓፈሻዊ ሕጋዊ መሰል ኤርትራ’ውን ዝቃወም ሓራ ንምዃን ዝተገብረ ጻዕሪ እዩ ክኸውን ኣለዎ። ሓርነታዊ ቃልሲ መሰረታውያን መሰላት ህዝብን ባይቶን 1514 (ቻርተር ሕቡራት እዩ። ስለዚ ታሪኻውን ሕጋውን ድሕረ ነይሩ እምበር፤ “ውሽጣዊ ኲናት ኤርትራ፣ ረፈረንደም፣ ኣህጉራዊ ኣፍልጦ ሃገርን ኤርትራ ብምጥሓስ፡ ባህጊ ሃገራት፣ ዓንቀጻት 1፣ 2፡4፣ 2፡7፤ ውሳነ ባይታ ናጽነት ኤርትራ ብምቕራብ፣ ነዚ ሓድሕድ ኢትዮጵያ” ኣይኮነን። በዚ ምሃብ ነበርትን ቀወምትን ሓቅታት’ዮም። ህዝቢ ኤርትራ ብቐጥታ ብምኹላፍ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት 1514፣ 1960) ናይ ሓሶት ትረኻ ምእራሙ ኣገዳሲ መሰረት ኤርትራ፡ ኣብ 193 ሃገር ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ዘለዋ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ብመልክዕ ዝተቐመጡ መትከል ርእሰ-ውሳነ ኣብ ይኸውን። እቶም ኣባላት ባይቶ ግን፡ ምዃና ካብ ኢትዮጵያ ዝኾነ “ፍቓድ” ልኡላውነት ኤርትራ ድማ፡ ብሕጋውን ፈደረሽን ብምቑራን፡ ንኤርትራ ኣብ ግምት ዘየእቱ እዩ። ኣብታ ንውክላ ኢና ዝብሉዋ ሃገር፡ ወይ ስልጣን ዘድልዮ ኣይነበረን። ሞራላውን መዳይ ካብ ተቓውሞ ናጻ ትሕቲ ሃጸያዊ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ከምዚ ዓይነት ዕሸላዊ ሞጎተ እናሰምዑ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣጋጣሚታት፡ ልኡላዊ መሬት ብሕጋዊ መሰረት ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ካብዚ ብምብጋስ፡ ትመሓደረሉ ኣሰራርሓ ሃነጹ። ካብዚ ግብረ-መልሲ ዘይምሃቦም፡ ነቲ ኣሰካፊ ብተደጋሚ ብክቡር ፕረዚደንት ሃገረ ሃገራትን ማሕበረሰብ ዓለምን ኣፍልጦ ካብ መግዛእታዊ ምሕደራን ጎበጣን ሓሊፉ ኢትዮጵያ ነቲ “ፌደራላዊ ሳዕብየናት ናይዚ ዝምቡዕ መግለጺታት ኤርትራ ተገሊጹ ነይሩ’ዩ። ብመሰረት ንዝሃቦ፡ ኣህዛብ ናጽነት ብሕጋዊ መንገዲ ሓራ ምዃን፡ ብፍጹም ዝኾነ ዓይነት ኣካይዳ” ብምጥሓስ፡ ኣብ 1962 ካብ ዘይምርዳእ ክኸውን ይኽእል። ኣህጉራዊ ሕጊ’ውን፡ ቃልሲ ኣንጻር ምስ ኣረጋገጹን፡ ሓደ ነበር ጎባጢ ሰነድ ስለ ዘየድልዮ፡ መሪሕነት ብልጽግና ንኤርትራ ብሓይሊ ምሉእ ብምሉእ መግዛእቲ ብፍቓድ ጎባጢ ሓይሊ ሓይሊ ከም “ዝጠፍአ” ቆጺሩ ክምጉት ኣብ ምትላልን ልብወለዳዊ ሰነድ ኣብ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሎ ህውከትን ኣብ ትሕቲ ግዝኣታ ሓወሰታ። ከምኡ ዝረጋገጽ ኣይኮነን፤ ስለዚ፡ ኤርትራ ኣይክእልን። ኢትዮጵያ ንገማግም ባሕሪ ምድላይን ዝትኣለመ ህውተታ ደው ዘይርጉእነትን’ውን ዕሽ ምባሎም፡ ሓደ ስለ ዝኾነ ድማ፡ ናጽነት ኤርትራ ከም ድሕሪ’ቲ ብ193 ውድብ ሕቡራት ኤርትራ ክትመልስ ትኽእል እያ ዝብል ከብል እንተ ክኢሉ፡ ንረብሓ ዞባውን መረዳእታ ክህበና ይኽእል። ምውሓስ ካብ ኢትዮጵያ “ምግንጻል” ገይርካ ሃገራት ዝቆጻጸሮ ረፈረንደም ምክያዳ፡ ዝኾነ ይኹን ኣተሓሳስባ ምስ ኣህጉራዊ ዓለማውን ሰላም ሓጋዚ እዩ።


ኩነታት ጸጥታ’ታ ሃገር ልዕሊ ዓቕሞም ምውሳድ ጌጋ ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ሸባብ ሃማመተኤ ሕቶ ሸባብ ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ኣማኻሪ፥ ሄለው ናብ ኣገልግሎት ዕግበትኪ ካብ ውሽጥኺ! ብዘይ ዕግበት እናነበርካ፡ ንድሕሪት ምኽሪ ብተለፎን ደዊልኩም እምበር ንቕድሚት ክትሰጉመካ ኣለኹም? ዘኽእል ባህርያት ኣይኮነን። እዚ ሓሳብ ከመይ ይመስለኪ? ደዋሊት፥ እወ፡ ምኽሪ ደልየ ይብሉ ምሁራን ስነ ልቦና። ሓቀኛ ናባኹም’የ ዝድውል ዘለኹ። ደዋሊት፥ ብሓቂ፡ ኣገዳሲ መንነት ድማ ሓደ ሰብ ፍጹም ከም ሓሳባት’ዩ። ንኣይ ድኣ ንሱ እድዩ ኣማኻሪ፥ ሕራይ ጽቡቕ ክሰምዓኪ ዘይኮነ፡ ሓያልን ድኹምን ጐኒ ከም ዘሳቕየኒ ዘሎ። ድልው’የ። ቅድሚኡ ግና ስምክን ዘለዎ ተገንዚቡ፡ ነቲ ክልውጦ ዝኽእል ትድውልሉ ዘለኺ ቦታንዶ ክልውጦ፡ ዘይከኣል ድማ ከም ዘለዎ ኣማኻሪ፥ ዕግበት ንኽውንነትካ ምሓበርክኒ? ዝቕበል’ዩ። ምልዋጥ ዘይከኣለ ከኣ ተረዲእካ ካብ ውሽጥኻ ዝብገስን ከም ዘለዎ ዝቕበል’ዩ። ዕግበት ካብ ንዝገጠመካ እትህቦ ትርጉም ደዋሊት፥ ልዋም እብሃል። ካብ ዘጋጥሙና ነገራት ጥራይ ዘይኮነ ደኣ’ምበር ሃብቲ፡ ዕቤት ወይ ኵሉ ኣሰመራ’የ ዝድውል ዘለኹ። ንዘጋጠመና እንህቦ ግብረ መልስን ደረጃታት ትምህርቲ ስለ ዝበጻሕካ ኣማኻሪ፥ ልዋም፡ ዕድመኽን ደረጃ ትርጉምን’ዩ ዝምርኮስ። ምኽንያቱ ጥራይ ዝርከብ ኣይኮነን። ነዚ ትምህርትኽን ምሓበርክኒዶ? ሰሪሕና፡ ተማሂርና፡ ጽዒርና ኣብነት እተብርሃልና ሓንቲ ታርኽ ደዋሊት፥ ዕድመይ 29 ዓመት እነምጽኦም ነገራት ብዝተፈላለየ ኣላ፥ ሓደ ሚዳስ ዝብሃል ንጉስ እገብር’የ። ትምህርቲ ከኣ ብዲግሪ ዘሎ። 3.6 ሒዘ’የ ኣትየ። ካብ ካብኡ ተማሂርኪ፡ ንህሉው ብግቡእ ምኽንያታት ክኸይድን ክመጽእን ብንግስነት ኣብ ዝበለጸ ቦታ ንግስነት ተመሪቐ። መባእታ ክሳብ ማትሪክ ዝፍተን ምግንዛብ ከድልየኪ’ዩ። ምኽንያቱ ስለ ዝኽእል። እናነበረ ዝኾነ ዕግበት ክረክብ ካብቶም ተወዳደርቲ ተመሃሮ’የ መጻኢ ሕጂ ብዘለናዮ ስለ ዝህነጽ። ኣብ ሕብረተሰብና ድማ ‘ኣዴኻ ኣይከኣለ ይነግር። ንሱ ግና ካብቲ ኣማኻሪ፥ ሕራይ የቐንየለይ፡ ናብቲ ነይረ። ብምህንድስና ህንጻ ክውድእ እስከ ሓንቲ ሕቶ ክሓተኪ፡ ዕግበት ከም ዝለኣኸትካ ዘይኮነስ ዕዳጋ ዝነበሮ ንላዕሊ ሃብቲ እንተ ዝረክብ መደወሊኺ ጕዳይ ክንሰግር? ከኣ ኣዝዩ ዓቢ ባህጊ ነይሩኒ። እንታይ ብኸመይ ከም ዝርከብ ክትሕብርኒ ከም ዝጸንሓካ እዩ’ ዝብል ኣበሃህላ ዝያዳ ምዓገብኩ ብዝብል ይሓስብ ደዋሊት፥ ብህይወተይ ዕግብቲ እሞ ክገብር ኣይኮነለይን። ምኸኣልኪዶ? ኣሎ። ነቲ ዝረኸብካዮ፡ ምሳኻ ነበረ። ኵሉ ዝሓዝክዎ ወርቂ እንተ ኣይኮንኩን። ዝቕየር ድማ ኣብ ዓለም ዝሃብተምኩ ዘሎን ዝወነንካዮ ነገራት ብእወታዊ ኣማኻሪ፥ ዋላ’ኳ ኣብ ድላይኪ ደዋሊ፥ ዕግበት ድኣ ድሌትካ ሰብ ኮይነ ምዓገብኩ ዝብል ሓሳብ ኣማኻሪ፥ እንታይ ማለትኪ እዩ? ኣተሓሳስባ ርኢኻን ዓጊብካን ብሓጎስ ኣይኹን፡ ዓቕሚ ስለ ዘሎኪ ምስ ትረክብ፣ ከምዚ ናተይ ከኣ ነቲ ገበረ። ከም ትምንቱ ድማ፡ ኵሉ ቍሩብዶ ኣብርህ ከተብልለይ? ንህልው ተቐቢልካ ምስ እትቕጽል ንዝሓዝክዮ ዓውዲ ክትዛዝሚ ዝተለምካዮ ዕላማ ምስ ትበጽሕ እዩ። ነገራት ዝብላዕ ይኹን ዝስተ፡ ደቁን ጥራይ እዩ እቲ ዓወት። ዘዕግብ ደዋሊት፥ ብዝተመሃርኩሉ ዓውዲ ክኢልኪ ኣለኺ። እዚ ድማ ዓወት ኣማኻሪ፥ ስለዚ ዕግበት ካብ ብዓልቲቤቱን እውን ከይተረፈ ናብ ወይ ዘሕጉስ ህይወት ክትነብር ከም ትምህርቲ ዕግብቲ ኣይኮንኩን። ስለ ዝኾነ ዘሕጉስ’ዩ። ምኽንያቱ ትረኽቦም ዓወታት ጥራይ’ዩ፡ ዝርከብ ወርቂ ተቐየሩ፡ ዘይከም ትምኒቱ ትኽእል ዘመልክት ኣተሓሳስባ እዩ። ኣብቲ ዝሓለፍክዮ ጉዕዞ ትምህርቲ ኣማኻሪ፥ ካብ ትምረቒ ክንደይ ማለትኪ ድዩ? ድማ ዝበልዖ ስኢኑ ብጥምየት ሞተ ንኣብነት ሓደ ሰብ ዝግባእ ጻዕሪ ገይሩ፡ ብዙሕ ሰብ ሃረር እናበለ ክዛዝሞ ዓመት ዲኺ ጌርኪ? ይብሃል። ካብዛ ታሪኽ ተማሂርኪ ደዋሊት፥ እወ። ብዝተፈላለየ ምኽንያት ክዕወት እንተ ዘይከኣለ’ውን ተዓዚብኪ ትኾኒ ክትኮኒ ተስፋ እገብር። ደዋሊት፥ ሕጂ ድኣ ሽዱሽተ ኢኺ። ስለዚ፡ እዚ’ውን መርኣያ ኣማኻሪ፥ እሞ፡ ዘጋጠመኪ ከም ዘይክኢሉ፡ ነቲ ዘጋጠሞ ክውንነት ዓመት ገይረ ኣለኹ። ብቕዓትኪ ደኣ’ምበር ሕመቕ ድሌትኪ ኣይኮነን። ህይወት እንተ ተቐቢሉ ካብ ድኻማቱ ክምሃርን ደዋሊት፥ ስለ ዘካፈልካኒ ኵሉ ኣማኻሪ፥ ኣብ ስራሕ ዓለምከ ዘይምዃኑ ትስሕትዮ ኣይመስለን። ሰሚሩልካ ክትዓግብ እንተ ዘይቀኒዕካ ዝሓሸ ሜላ ከጥርን ደኣ’ምበር፡ ተመክሮ ከመስግነካን ከድንቐካን ኣለኺዶ? ንስኺ ግና ሳላ ጻዕርኺ በጺሕክዮ። ድማ ክትጉህ ጥራይ ምሕሳብ፡ ሰላም ንምንታይ እዚ ኣጋጢሙኒ ብምባል እደሊ። ብዘለኒ ዓጊበ፡ ንህይወተይ ደሓር ከኣ ከምቲ ዝበልክኒ ዓቕምኺ ኣምሮ ኣይሕሉን’ዩ። ህይወት ኣብ ጌግኡ ዝነብር እንተ ኮይኑ፡ ተቐቢለ፡ ውሽጠይ ረኺበ ክነብር ደዋሊት፥ እወ፡ ኣብ ሓደ ትካል ዘፍቅዶ ጽዒርኪ ኢኺ። ምናልባት ተመክሮ ስለ ዝኾነ ካብዚ ዝሃለፍክዮ ካብ ዝሓለፈ ኣይተማህረን፣ ኣብ ከም ዘለኒ ኢኻ ትሕብረኒ ዘለኻ። ተመዲበ እሰርሕ ኣለኹ። ከም ድሌትኪ ወዲእኪ እንተ ትኾኒኸ ተመክሮ ትምህርትን ስራሕን እንታይ ሎሚ’ውን ኣይነበረን፣ ጽባሕ ድማ ዝተኻዕወ ኣይሕፈስን ታሪኽ ከኣ ኣማኻሪ፥ እንታይ ድኣሉ ኣብ ምዓገብኪዶ? ተማሂርኪ ትኾኒ? ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ ኵነት’ዩ። ኣይምለስን ምዃኑ ኣዘኻኺርካኒ። ብህይወት ዘየዕግበኪ ዘሎ? ስለዚ ካብ ክውንነት ተማሂርካ፡ ንዘለኒ ኣመስጊነ፡ ንዘደለኽዎ ደዋሊት፥ እወ፡ ከምኡ ኮይኑ’ዩ ደዋሊት፥ ሓቂ ይሓይሽ፡ ኣብ ድማ ብሜላ ጽዒረ ክረኽቦ ከም ክትዓቢ እምበር ስለምታይ ኢልኪ ኣብ ደዋሊት፥ እወ፡ ብሰንኪ ዘይፈተኹዎ ዝስመዓኒ? መጀመርያ፡ ሕጉስቲ መሲለ ዝኽእልን ብዘለኒ ዓጊበ ክነብርን ናይ ጕድለትኪ ምንባር፡ ነቲ ዝበጻሕካዮ ዓውዲ ምውድአይ፡ ኣብ ስርሐይ ኮነ ንዘጋጠመኒ ከም ዝተቐበልክዎ ኮይነ ኣማኻሪ፥ እስኪ ናብ ናይ ቀዳማይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ክገብር ከም ዘለኒ ዓቢ ዓወት ኣይኮነን ዋላ’ውን ኣብ ኵሉ መነባብሮይ ሓጎስ ስኢነ። ይቐርብ ነይረ። ብውሽጠይ ግና፡ ዓመት ናይ ኮለጅ ትምህርትኺ ስለ ዝሓበርካኒ ደጋጊ አመስግንካ። ንእሽተይ ኢልካ ዝነዓቕካያ ነገር’ውን ኵሉ ግዜ ናይ ድኽመትን ሕምቀትን ኣማኻሪ፥ እዚ ስምዒት ክንደይ ክመልሰኪ። ስለምንታይ ኢኺ በቲ ከጸግመኪ ይኽእል’ዩ። ንሱ ድማ ኣማኻሪ፥ ገንዘብኪ። ሓሳባት ይመላለስኒ ነይሩ። ድሒረ ገይሩ ኣሎ? ዝኣተኽዮ ነጥቢ ክትቅጽሊ ወይ ኣብ 3ይ ዓመት ምስ በጻሕኩ ካብኡ ንላዕሊ ከተምጽኢ ዘይከኣልኪ? ደዋሊት፥ ቀዳማይ ዓመት ወዲአ፡ ግና፡ ንመሓዙተይን ከማኽሩኒ እቲ ዘምጻእኩዎ ነጥቢ ኣብቲ ኣነ ደዋሊት፥ እጽዕር ነይረ’የ። ድሒረ ይኽእሉ’ዮም ዝበልክዎም ሰባትን ልቦና ኣነቓሒ ዛንታ ዝደልዮ ዓውደ ትምህርቲ ዘየእትወኒ ከም ዝተረዳእኩዎ ግና እቲ ጕድለት የዕል ነይረ’የ። ክሳብ ሕጂ ግና እቲ ምዃኑ ምስ ፈለጥኩ’ዩ ዝጅምር። ኣብ ሜላ ኣጸናንዓይ’ዩ ነይሩ። ሓሳባት ካባይ ክርሕቕ ኣይከኣለን። ሱራፌል ተ. ንነብሰይ ልዑል ነጥቢ ከምጽእ ኣለኒ ኣማኻሪ፥ እንታይ ዓይነት ዓውደ ኣማኻሪ፥ ኣቐዲመ ዕግበት እንተ ጥራይ ብምባል ዋላ እናደኸምኩ’የ ትምህርቲ ዲኺ ትደልዪ ነይርኪ? ~ ሓደ ሚኒስተር ናይ ሓደ ዓዲ፡ ረኺብካ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ ውሽጢ ~ ክልተ ሰብኡት ብሓንቲ ጃልባ ለይትን መዓልትን ብዘይ ዕረፍቲ ንመዓልታት ዝኸደ ዑደት ይገብር ደዋሊት፥ ኣነ ድኣ ካብ ቍልዕነተይ ወይ ኣተሓሳስባ ከም ዝብገስ ኣብ ሓደ ውቅያኖስ ይጓዓዙ ነበሩ። ዘጽንዕ ነይረ። ኣብ ቀዳማይ ሰሚስተር ነበረ። ብባቡር፡ መኪናን ጃልባን ጀሚረ እንጂነር ክኸውን ኣለኒ ዝብል ሓቢረኪ ጸኒሐ ነይረ። ሓደ ነገር ካብ ምትራፍ ንስክላ ምስ ደሓንኩ፡ እቲ ሓደ ሰብኣይ ኣብ ምድሪቤት ገይሩ ከኣ ኣብ ሓንቲ ደሴት ሓሳብ’ዩ ነይሩኒ። ምስ ረኸብኪ ንሓጺር ግዜ ክትሕጎሲ ካልኣይ ሰሚስተር ተዳሂለ ብኽንደይ ናይቲ ጃልባ ክፍሕር ጀመረ። በጽሐ። እታ ደሴት ብርቱዕ ቀዝሒ ትኽእሊ ኢኺ። ህይወት ግና ቀጻሊ፡ ኣማኻሪ፥ ናብ ዝደለኽዮ ዓውዲ ሓይሊ ትምህርተይ ዛዚመ። ከምቲ ከም ዘሎዋ’ኳ እንተ መስከረ፡ በቲ “እንታይ ትገብር ኣለኻ? ዓወት ድማ ዝተፈላለየ’ዩ። ስለዚ ንኽትኣትዊ ዘካየድክዮ ጻዕሪ ከመይ ዝበልኩኻ ናብ ዘይፈትዎ ዓውዲ ደረት ትርኢትን ጽባቐ ኣከባብን ግድፍ’ባ!” ሓተን ተማሕጸነን ዝበለጸን ቀጻሊን ሓጎስ ካብ ውሽጥኻ ድዩ ነይሩ? ትምህርቲ ኣትየ፡ ብኽንደይ ቃልሲ ናይታ ደሰት ግን ተመሰጠ። ኣብታ እቲ ካልኣዩ ተገሪሙ። ዝምንጩ’ዩ ይበሃል’ሞ፡ እዛ ሓሳብ ከኣ ተመረቐ። ብእኡ ዝኣተወኒ ደዋሊት፥ ኣነ ድኣ ዝከኣለኒ ደሴት እናዀለ ሓንቲ ነባሪት ሰለሎ፡ ብዘይ ዕግበት እነብር ኣለኹ። ትቕበልያዶ ትኾኒ? “ቅሰን ኣጆኻ! ብወገነይ ጥራይ’የ ጽዒረ’የ ዝብል። ደው ኣቢሉ ከዛርባ ጀመረ። ዝፍሕር ዘለኹ፡” ክብል መልሰ። ደዋሊት፥ እንታይ ማለትካ’ዩ? ኣማኻሪ፥ ክሳብ ሕጂ ብዛዕባ ድሕሪ ኣማኻሪ፥ ናብ ኮለጅ ሒዝክዮ “ንስኹም ኣብ ርሑቕ ቦታ ዝኣተኺ ነጥቢ ክንደይ ነይሩ ባይታ ናይ ጕዳይኪ ኢና ክነዕል ኣማኻሪ፥ ማለተይ ድኣ፡ ሓደ ኢኹም ትቕመጡ ሓቀይ?” በላ። * ይኸውን? ጸኒሕና። እቲ ዝሓለፈ ናይ ኮለጅ ዕውት ዝበሃል ሰብ ሓቀኛ መንነት Insiprationalstories.com “ርሑቕ ካበይ?” ክትብል ህይወትኪ ሓደ ካብ ምዕራፋት ታሪኽ (ረያሊስቲክ ፐርሰናሊቲ) ዘጥረየ እዩ ደዋሊት፥ ንሱ እንድዩ ዘተሓሳስበኒ ኮይኑ፡ ተዛዚሙ’ዩ። ሓሉፉ ስለ ዝኾነ መለሰት። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ 106015 መወከሲ ቁጽሪ 15659 ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይን 12 ተካእትን ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ያቆብ ሓሸም ገብረ ረቢ ምባል ተሪፉ፡ ማእከል ኣስመራ ዝተመዝገበ ገዛ ንብጽሒታ ብውህብቶ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ያቆብ ሓሰማ ገብረ ረቢ ተባሂሉ ስለ ዝሃበትኒ፡ ስም ዋንነት ናብ ስመይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ሳንድሮ ኣስፋሃ እምባየን፡ መስፍን ይተኣረመለይ፡ ስም ኣደይ ድማ ከሳሲት ወ/ሮ ሳራ መዓሾ ተኽለ፡ ከመሓላለፈለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣስፋሃ እምባየን፡ ኣቦና ነ/ሄር ኣስፍሃ ዮርሳሌም ተወልደ ተስፋይ ምባል ተኸሳሲት ንግስቲ ጸጋይ፡ ናይ ስቪል እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ እምባየ ገብረክርስቶስ ብሂወት ከሎ ተሪፉ፡ ዮርሳሌም ሃይለ ተስፋይ ብፍ/በዕዳ ኣቶ ቢንያም ኣስገዶም፡ ጉዳይ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል መጋባእያ ቁ.3 ይቕረብ። ጤስኡ ኣብ ምድሪዜን ዝርከብ 2 ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ብፍ/በ/መሰል ሮዛ ኣመተጽዮን፡ ናይ ወይ ሕጋዊ ወኪል ን6/1/26 ኣብ ቀንዲ ክፍልታት ሓደ ክሽነን ሓደ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልኪ ስለ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ሽቓቕን ዝርከቦ ብለበዋ ስለ ዘውረሰና 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ሕጋዊ ወኪል እኽሊ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ክጸድቀልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ title ነፍልጥ። መሓሪ ደበሳይ ገብረእግዚኣብሄር፡ ስም ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ መጋባእያ ይቕረብ። ክርስትያን ኣደይ ሓረጉ ግርማይ ተወልደ ምባል ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳሚር ሓጂ ስራጅ ምባል ተሪፉ፡ ሳምር ተሪፉ፡ ክብራ ገብረስላሴ ተስፋሚካኤል ሓጂ ስራጅ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ብርሃነ ስዩም ተስፋይ፡ ኣቦና ስዩም ከሳሲት ልዋም መርሃዊ በረኸትኣብ፡ ወ/ሮ ኪዳነ ገብረማርያም ስምኦን፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ተጸዋዒ ተኽሊት ክፍላይ ንጉሰ፡ ናይ ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ዘርእዝጊ ደበሳይ ተስፋይ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ሞግዚትነት ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ይቕረብ። ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/1/26 ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ቤክሃም ሃብቶም መስቀል ምባል ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ከሳሲት ወ/ሮ ሰምሃር ፍስሃየ ተሪፉ፡ ቤክሃም ሃብተማርያም መስቀል ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ሚኪኤልን ተኸሳሲ ኣቶ መርሃዊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍጻሜ ተስፋይ ገብረኢየሱስ ከምኡ’ውን ነፍልጥ። ኣብርሃ ገብረሚካኤልን ዘሎ ናይ ጴጥሮስ ተስፋይ ገብረኢየሱስ ምባል ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ሰብኣይን ሰበይትን ጉዳይ፡ ተኸሳሲ ወ/ሮ ልያ ሙሴ ወልዱ፡ ሓወቦይ ተሪፉ፡ ሱራፌል ተስፋይ ገብረኢየሱስ ንጽህቲ ደባስ ዑቕባሚካኤል፡ ብዓል 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ የማነ ወልዱ ሃብተሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ቤተይ ተመልሶ ወልደኣብ ሃብተገርግሽ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ኣቶ ቴድሮስ ኣረጋይ ሃብተጽዮን፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/1/26 ኣብ ዓባየይ ዝገብረትለይ ለበዋ ይጽደቐለይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። ከምኡ’ውን ናብ ስመይ ይመሓላለፈለይ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ይቕረብ። ቤርሳቤል ኣብርሃም ተስፋማርያም ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ቤርሳቤል ኣብርሃም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ምሕረት ሃብቶም ደበሳይ፡ ተጻዋዒ ተኽለማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ከሳሲ ኣቶ ዳዊት ዑቕባክርስቶስ ሊላይ፡ ሽሻይ ተስፋይ በራኺ፡ ኣቦይ ተስፋይ ተኽሊት ክፍላይ ንጉሰ፡ ናይ ሞግዚትነት ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ገብሪኤላ ሚኪኤል ኣብርሃ፡ ብኣደ ተኸሳሲት ዮርሳሌም ሸዊት በለጠ፡ ናይ በራኺ ወልደስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ኣድራሻኻ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ኣሕዋተይ 1.ገነት ተስፋየ 2.ኣማኑኤል 2 ህሉዋት ኣሕዋተይን 1 መዋቲት ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወይ ሕጋዊ ወኪል ን8/1/26 ኣብ ይቕረብ። ኤልያስ ጥፉኣት ምዃኖም ይረጋገጸለይ ምስ 5 ተካእቲ ወረስቲ ምዃንና ወኪል ን26/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቢ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ሃና ወልደማርያም ሃብተሚካኤል እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ምባል ተሪፉ፡ ሰላማዊት ወልደማርያም ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መጋባእያ ይቕረብ። ነፍልጥ። ሃብተሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ኣጸደ መስፍን ተስፋሚካኤል ምባል ወ/ት ሃገር ተወልደብርሃን ገብረዝጊ፡ ይሕደጋ ገብረመድህን ሓምቢር፡ ብዓል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ጓዕዳድ ተሪፉ፡ ኣዜብ መስፍን ተስፋሚካኤል ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ኣቦይ ተወልደብርሃን ገብረዝጊ ቤተይ ተስፋስላሴ እምባየ ዑቕባክርስቶስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ይቕረብ። ወ/ሮ ጸጋ ዓንደ ኣበራ፡ ወደይ ናትናኤል ኣስመሮም ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ገብረሂወት መልኣከ ደሃይ ስለዘይብሉ፡ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ቁ.47 ይቕረብ። ተጸዋዒት ዮርዳኖስ ኣምለሶም ጥፉእ ክበሃል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ተስፋማርያም፡ ብኣመልካቲት እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን12/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ተስፋልደት ኣብርሃም ዘወልዲ፡ ሃይለ ቸዛየር ኣምለሶም ተስፋማርያም ናይ መጋባእያ ይቕረብ። 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ቦኹረጽዮን ዓሸከራይን ብዓልቲ ቤቱ ውክልና ምስራዝ ክሲ ተመስሪቱልኪ ናጽነት ሃብተማርያም ከበተ፡ ሓፍተይ ገብሪኤል ገ/ህይወትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ኣበባ ገብረወልዲ ብርሃነ፡ ወደይ ሙሴ ተስፋልደት የዕብዮ ተኪኤ፡ ብዓልቲ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ሕጋዊ ወኪል ፍረወይኒ ሃብተማርያም ከበተ ሃለዋታ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወርስቲ ምዃንና ግደይ ዘርአ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ወላዲቱ ቤተይ ዮዲት ተወልደ ስብሃቱ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ስለዘይተፈለጠ፡ ናይ ጥፉእ ውሳነ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ይወሃበኒ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቃ ድማ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ሓበሬታ ከሳሲት ዑቕባማርያም ኣጽብሃ ኪዳነ፡ ሰገን ተስፉ ገብረስላሰ፡ ኣደይ ሂወት ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ም/ን/ዞ/ ገዛ ባንዳ ብመለዪ ዘሪሁን ኣስረስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ቁ.ንብረት 1፡0128/1 ዝተመዝገበ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና የማነ ገብረትንሳኤ ተስፋማርያም፡ ኤርትራ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ናብ ስመይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣቦና ገብረትንሳኤ ተስፋማርያም ክመሓላለፈለይ ተኸሰስቲ ወረ/ እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ሃብተማርያም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ነፍ ሙሉ ገብረህይወት መለስ መጋባእያ ይቕረብ። 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈለጠ፡ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ብጋዜጣ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ሃይማኖት መብራህቱ ገብረሂወት፡ እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ብሕጋዊ ወኪል ን24/12/25 ኣብ ሓፍተይ ወ/ሮ ሕርይቲ መብራህቱ መጋባእያ ይቕረብ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.3 ቅረቡ። ገብረሂወት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ርብቃ መብራህቱ መንግስቱ፡ ኣቦይ ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/26 መብራህቱ መንግስቱ ህብትዝጊን ኣደይ ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ጽገ እስቲፋኖስ ወራሲን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ሳምራዊት ኣሕፈሮም፡ ሓትነይ com ምስ 6 ኣሕዋተይን 2 ተካእቲ ደቂ ኣመተ ደብረጼን ሕድሩ ኣብ ከተማ ዓብለሎም መሓሪ ክፍለ፡ ሓፍተይ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ሓወይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣስመራ ብዋንነት ምስክር ወረቐት ትብለጽ መሓሪ ክፍለ ስለዝዓረፈት፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ተጸዋዒ ኣቶ ቢንያም ሰመረ ወራሲ፡ ተክለሃይማኖት ባይሩ ሃብተሚካኤል መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ኣብ ወድና ድማ ወራሲ ምዃኑ ይረጋገጸሉ ናይ ሞግዚትነት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ማእከል ኣስመራ ስለዘሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ድማ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ መጸዋዕታ ቤ/ፍ ክሲ ምስ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ መርትዖታቱ ኣማሊኦም ናብ ተኸሰስቲ ከረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ከብጽሑን፡ ተኸሰስቲ መልሶም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሒዞም ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ኣቶ በርሀ ደባስ ተስፋይ፡ ወለድና ዑስማን ዳውድ መሓመድስዒድ መጋባእያ ቁ/32 ክቐርቡ። 2. ኣብ እምባደርሆ ግምጃ ወ/ሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ወ/ሮ ኣብርሀት ዑቕባዝጊን ኣቶ ደባስ ምባል ተሪፉ፡ ዑስማን ዳውድ ሳዓድ ሃብቱ ፍስሃየ ተወልደ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ መንጎ ኣቶ ሜሮን ጊላሚካኤልን ተስፋይ መዓሾን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ ምሕረት ስምኦን ማሃንሾ ምባል ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ጸሃይቱ ወለስላሴን 8 ኣሕዋተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ተሪፉ፡ ሜላት ስምኦን ማሃንሾ ተባሂሉ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይቕረብ። ዘሎ ናይ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ፡ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተኸሰስቲ ቁ3.3.1 ኪዳነ ገብረሂወት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን በርሀ፡ 3.3.2 ኣማኑኤል ገብረሂወት እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዘሚኪኤል ኣሮን ጸጋይ፡ ኣነ ምስ 3 ይቕረብ። በርሀ 3.3.5 ኢሳያስ ገብረሂወት በርሀ ይቕረብ። ኣሕዋተይ ናይ ኣቦና ኣሮን ጸጋይን ኣዳለት መሓመድ ሓምድ ምባል 3.4.1 ዘቢብ ጊላሚካኤል በርሀ፡ 3.4.2 ኣዴና ለተንጉስ ተስፋክርስቶስን 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ተሪፉ፡ ኣዳሌት ማሕሙድ ሓምድ ናጽነት ጊላሚካኤል በርሀ፡ 3.4.6 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዮርዳኖስ ጊላሚካኤል በርሀ፡ 4.1ሳራ ወ/ሮ ግደይ ብርሃነ ወልዳይ፡ ብዓል ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ከሳሲት ወ/ሮ ምዕራፍ ተኽለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣብ ገብረመድህን ወልደስላሴን 4.2 ቤተይ ጉዕሽ ክፍላይ ኣሰገ ስለዝተሰወአ፡ Habtemichael Okbaslasie ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ገብረሂወት፡ ተኸሳሲ ይብራህ ኪዳነ ዳኒኤል ገብረመድህን ወልደስላሴን ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ብርሃነ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ንጹር ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ጽገነት ኣማንኤል ተስፋልደት ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ምባል ተሪፉ፡ ሳምራዊት ኣማንኤል ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ተስፋልደት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ከሳሲ ምኪኤል ዓንዲያ ወልደስላሴ፡ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ቤ/ፍ ይቕረብ። ተጸዋዕቲ 1.ዓብደልዋስዕ ኣሕመድ ቁ/32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣማን 2.ዓማር መሓመድ ስዒድ ወ/ሮ ክብራ ገብረመድህን ወልደኪዳን ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ብዕለት 10/10/2024 ካብ ሕጋዊ ወ/ሮ ኣስማይት ብርሃነ ኣስፍሃ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ምባል ተሪፉ፡ ክብራ ገብረመድህን ምዃኑ ንሕብር። ወኪል ዓምር መሓመድ ስዒድ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ብዓል ቤተይ ነባይ ቃልኣብ እምባየ ዝተበሃለ መኪና ብቁ.ስ.ER-1207 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ትምኒት ወልደ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ቁ.ቻሲ XTA-210430N1032481 እኽሊ ትምኒት ወልደጋብር ተኽለ ተባሂሉ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደይ ድማ ናይ ገዛ መኪና ዝተበላሸወት ላዳ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ሰበነ ገብረየውሃንስ ወልደሚካኤል፡ እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ዝዓይነታ ብስም ዓብደልዋስዕ ኣሕመድ ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ደብረጼን ቢልዎ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣማን ዋንነት ዝኾነት ብሕጋዊ ወኪሉ ኣቶ ሙሉእብርሃን ቀሺ ብስራት ገ/ ብ20,0 ናቕፋ ሸይጡለይ ከብቅዕ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ወ/ሮ ሙሉ ዓጽማይ ክፍለ፡ ወለድና ሚካኤል፡ ወለድና ቀሺ ብስራት ገ/ 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ናብ ስመይ ከየሰጋገረለይ ኣድራሽኡ ዓጽማይ ክፍለ ጉዕኖን ለተጼን ሓድጉ ሚካኤል ጻዕዱን ኣማረሽ ገብረሂወት ስለ ዘይተፈልጠ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ገብርሄትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1 ቢልዎን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ትንስኡ ወልደዮውሃንስ፡ ብዓል ቤተይ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣሕዋተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ተስፋይ ተወልደ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/1/26 ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣልጋነሽ ኣሰፉ፡ ብዓል ቤተይ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኤፍሬም ገብረክርስቶስ ገብረእንድርያስ ወ/ሮ ግደይ ተወልደ ፍስሃ፡ ኣቦይ ኣነ ወ/ሮ ስዕዲ በሽር መሓመድ፡ ነቲ ኣብ ዞባ ማእከል ኣስመራ ንኡስ ዞባ ዕዳጋ ይቕረብ። ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተወልደ ፍስሃ ገብረመድህን ኣደይ ሓሙስ ከባቢ ሓዝሓዝ ፕሎት 34 ፓርሰል H1 ዚፕ ኮድ 1A16 ጎደና 16-6 መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ከኣ ኣበባ እምባየ ሃይለሚካኤልን ስለዝዓረፉ፡ ንጉሰ ግርመ ምባል ተሪፉ፡ ንጉሰ መለይ ንብረት ም፡ASD048987 ዝነበረ መለይ ንብረት 1/03450 ሕጂ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ድማ ብመለይ ቁ.ንብረት 1BRASM019619/0 ኣብ ሚኒስትሪ መሬት ማይን ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/01/26 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣከባብን ቤ/ጽ/ካዳስተር ብስም ወ/ሮ ሃናእ መሓመድ በያን ተመዝጊቡ ዝርከብ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ገዛ ብውዕል መሸጣ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ብዕዳ ሒዘዮ ኣለኹ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝብል ወይ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ከሳሲት ወ/ሮ ዛይድ ኣድሓኖም ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ክርስትያን ሃይም፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሃብትዝጊ ዳኒኤል እንተባሂሉ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታርን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ገብረስላሴ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ኣበባ መንግስቱ ኣብርሃለ ምባል ተሪፉ፡ ካዳስተርን ይቕረብ። ቀሺ ደሳለ ኣርኣያ፡ ኣደይ ዘነበሽ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ኣበባ መንግስትኣብ ኣብርሃለ ተባሂሉ ክብርኣብ ካሳ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወ/ሮ ስዕዲ በሺር መሓመድ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 2 ኣሕዋተይ 1 መዋቲ ተካእቲ 10 እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ደቁ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣቶ ኣድሓኖም ደበሳይ ጻዕዱ፡ ወለድና ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ማ/ከተማ ፕሎት 36 ፓርሰል - ጎደና ሩባ-ዓንሰባ ቁ.ገዛ ደበሳይ ጻዕዱ እምነቱን ኣኸዛ ሓጐስ በለጸት ተወልደ ገ/ሚካኤል፡ ብዓል 18 ስፍሓቱ 1,192 ት/ሜ ዝኾነ G+1/ቪላ ገዛ ዋንነቱ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ወልደስላሴን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ቤተይ ጸጋይ ገ/መድህን ወ/ሚካኤል ብቁ.ምዝገባ ንብረት 289/31846 ብስም ነፍ/ሱሌማን ዓብዱ ዝተመዝገበ፡ ኣሕዋተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ጓዕዳድ ብመሰረት ዝተገብረ ስምዕ ምቅሊት ውርሲ ቤ/ፍ/ ሸሪዓ ዕለት 12/2/9 ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ቁ.ፋይል 1/9 ናብ ሳልሕ ሱሌማን ዓብዱ +5 ከመሓላልፎ ስለ ዝኾንኩ፡ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ሃና ተኽለ ሓድጉ፡ ስም ኣደይ ለተትንሳኤ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት፡ ካብ 1መዋቲ 3 ደቁ ተካእቲ ድማ ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ ለተትንሳኤ ከፈላ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ይቕረብ። (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ቤ/ጽ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/1/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ካዳስተርን ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሉችያ ክፍሉ ሓጎስ፡ ብዓል ይቕረብ። ቤተይ በለጸ ገብረመስቀል ተኪኤ ሓሰን ሱሌማን ዓብዱ ሓጎሳ ስብሃቱ፡ ብዓል ቤተይ ወ/ሮ ጽገሬዳ ሃብተስላሴ ኣርኣያ፡ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ስድራቤት ዮሴፍ ሃይለማርያም


ሉል ተስፋይ ስልጡን ምብህሃል፡ መፍትሒ ጸገማት ስድራቤት ሚ/ዕ/ማ/ድሕነትን ምዃኖም ይጠቅስ። ስለዚ ሰብ ሓዳር ኣብ ድሕረ ባይታ ሰብ ሓዳርው‘ን ብተመሳሊ፡ መንጎኦም ኣብ ብዙሕ ጉዳያት ከጋጥም ኣብ ዘመናዊ ሕብረተሰብ ዓለም፡ ብርክት ዓቢ ፍልይ ክህልዎ ይኽእል። መጻምዲ፡ ንዝኽእል ዘይምርድዳእ፡ ባህርያትን ዝበለ ንህይወት ስድራቤታት ዝለወጠ ገስጋስ ኣብ ግዜ ንእስነቶም፡ ኣብ ማሕበራዊ ህይወት ስምዒታትን ክልቲኡ ጾታ ኣብ ግምት ተመዝጊቡ ኣሎ። እዚ ገስጋስ ኣዝዩ ኣገዳሲ ሕብረተሰብ ዝነበሮም ንጡፍ ተራ’ውን ብዘእተወ መንገዲ ክፈትሕዎ ይመክር። ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ዓበይቲ ማሕበረ ኣካል ናቱ ምዃኑ ርዱእ ይውሰድ። ሮበርት ለቨንሶን ንልዕሊ 35 ዓመታት ኣብ ቁጠባዊ ለውጥታት መጺኡ ይርከብ። ሓዳር ኣብ ዝጸንሑ 151 መጻምዲ ኣብ ማሕበረ ቁጠባዊ ህይወት ስድራቤታት እዞም ኩሎም ዝተፈላለዩ ድሕረ ዘካየዶ መጽናዕቲ፡ ንዝተፈላለየ ግርጭታት ምስ ምልዋጡ፡ ብድሆታት ስድራቤት ባይታት፡ ነቲ ኣብ መጻኢ ወለዲ ምስ ኣመልኪቱ ብሰብ ሓዳር ዝወሃብ ግብረ ድማ ምስኡ እናዓበየ ኣብ ምጻእ ኮኑ ክምስርትዎ ዝኽእሉ ስድራቤትን መልሲ፡ በይኑ ዝኾነሉ እዋናት ከም ዘሎ ይርከብ። ስድራቤት ክበሃል ከሎ ብናይ ኣተዓባብያ ደቆምን ዓቢ ጽልዋ ዘለዎ እዩ። ይገልጽ። እዚ ድማ ባህርያትን ኣፈጣጥራን ደም ዝምድናን መውስቦን ዝተጣመሩ ኣብ ኣተዓባብያ ቈልዑ ከጋጥም ዝኽእል ሰብኣይን ሰበይትን ፍልይ ስለ ዘለዎ ሰባት ዘቑምዎ ማሕበራዊ ኣካል እዩ። ግርጭትን ዘይምርድዳእን ንምፍታሕ ምዃኑ ይጠቅስ። በዚ መሰረት ሰብ ሓዳር ድማ፡ ቅድሚ ምውላድ ቈልዑ ምልውዋጥ ስድራቤት ከም ኣገዳሲ ክፋል ሕብረተሰብ፡ ዋላ ነዊሕ ዓመታት ብሓንሳብ ይቀመጡ፡ ሓሳባት ክገብሩ ይምከሩ። ክኢላታት ስነ ነገራት ክንህርን ክሓርቕን ይኽእል። ካብ ካብ መቕርቦምን ኣዝማዶምን ዝረኽብዎ ብስጡም መንገዲ ክኸይድን ክስጉምን ኣብ ገለ እዋናት ግን ብዙሕ ጉዳያት ሕብረተሰብ፡ ካብ ዝግደሱሎም ዓውድታት ብንእስነቱ ብሃናጺ መኣረምታ ስለዘይዓበየ፡ መስርሕ ምሕባር ሃናጽን ብሉጽን እንተኾይኑ ዘለዎ ብድሆታት ብዝግባእ ክገራጨዉ ስለ ዝኽእሉ፡ ብሰላማዊ መንገዲ ምሕባር ህጻናት ኣብ ስድራቤት እዩ። ካብ ሰባት ንኽእረም ንዝወሃቦ ተግሳጽን ንክኽውን፡ ኣብ ሰናይ ድሌትን ምስምማዕን ክፈትሕ ዘኽእሎ ሜላታት ምፍጣር ኣገዳሲ ጉዳያቶም ክፈትሑ የዘኻኽር። እዞም ክኢላታት ቈልዑን ህጻናትን ኣብ ማዕዳን ክሰምዕ ኣይደልን። እዚ ዘስዓቦ ቀጻሊ ወለዶም መሰረት ዝገበረ እወታዊ ዝምድና ይኸውን። ጸገማት ስድራቤት ብቐንዱ፡ ኣብ መባእታዊ ዓመታት ንእስነቶም፡ ካብ ግርጭታት፡ ኣብ ማሕበራዊ ህይወቱ ምስ ክሃንጹ ክሕገዙ ይግባእ። ኣብ ግዜ ዝርብ ኣብ መንጎ ወለዲ ዝህሉ መንጎ ሰብ ሓዳር ብዘጋጥሙ ግርጭታት ስድራቤቶም ዝረኽብዎ ኣልያን ክንክን ኣዕሩኹን መማህርቱን ክሽገር ይገብሮ። ግርጭታት፡ ኣብ’ቲ ዝርብ ክትኰረሉ ዝኽሰት እዩ። ኣብ ሰብ ሓዳር ፍልያት ቈልዑ ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ኣከባቢ ኣብ መጻኢ ህይወቶም ወሳኒ ምዃኑ ዝድለ ዛዕባ፡ ብሰብኣይን ሰበይትን ዝተፈላለየ ኣብ ምፍጣር ተራ ዝጻወቱ ዛዕባታት ኣብ ስድራቤቱ፡ ብምሒር መቕጻዕትን ክዓብዩ ኣለዎም ዝብል ሕቶ፡ ኣብ መንጎ ይዛረቡ። ኣጠማምታ ስለዘሎ ምዃኑ ገለ ክኢላታት ብዙሓት እዮም። ገለ ንምጥቃስ፡ ማሕበራዊ ምድሃልን ዝዓበየ ቈልዓ፡ ብኣሉታዊ ወለዲ ምንጪ ዘይምርድዳእ ዝኾነሉ የመልክቱ። ሓንቲ ካብ’ዚኦም ዲቦራ ታነን ጉዳያት ከም ምዕባይ ቈልዑ፡ ዝምድና ቈልዑን ህጻናትን፡ ኣብ ዕግርግርን ስምዒታት ዝተጎብአ ናይ ምዃን ተኽእሎ እዋናት ኣሎ። ሓደ ወላዲ ደቁ ኣብ ከተማ እያ። ዲቦራ ታነን “ንስኻ/ኺ፡ ኣይትርዳእን ምስ መቕርብን ኣዝማድን፡ ተሳትፎ ኣብ ባእስን ዘለዎ ቤት ንኸይዓብዩ፡ ወለዲ ኣብ ስለ ዘለዎ፡ ንትሑት ርእሰ ክብርን ትሑት ክዓብዩ ክደሊ ከሎ ካልእ ኣብ ገጠር ክደሊ ኢኻ” - (you just don’t understand)፡ ንጥፈታት ሕብረተሰብ ወዘተ ቁጠባዊ መንጎኦም ዘሎ ፍልያት ከጽብቡ የድሊ። ርእሰ ምትእማን ስለ ዝቃላዕ፡ ኣብ ይኽእል እዩ። ኣብ ካልእ እዋን’ውን ወለዲ ኣብ ዝብል መጽሓፋ፡ ኣብ መንጎ ኣንጻር ምኽንያታት፡ ፍልይ ኣተሓሳስባን ባህርን ህጻናት ብናጽነት ክዓብዩ ምግባር ኣገዳሲ ማሕበራዊ ህይወቱ ክሽገር ይኽእል እዩ። ደቆም ኣበየናይ ኣህጉር ወይ ሃገር ክዓብዩ ጾታ ኣብ ግዜ ዝርብ ዝህሉ ዘይምርድዳእ፡ ኣብ መንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ተጠቀስቲ እዩ። እዚ ማለት ግን ናብ ፋሉልነት ገጹ ብሰንኪ ሕፍረትን ትሑትነትን፡ ምስ ሰባት ይደልዩ ኣብ ስምዕ ዘይክበጽሑ ይኽእሉ ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ጭቡጣት ነገራት፡ ደቂ እዮም። ዝመርሕ ሕንቃቐ የድሊ ማለት ኣይኮነን። ደፊሩ ዝምድና ኣብ ምስራት ክሽገር እዮም። ኣብ ጥቓ መቕርብን ኣዝማድንዶ፡ ኣንስትዮ ድማ ስምዒታዊ ዕግበት ኣብ ብተመሳሊ ኣብ ልዕሊ ቈልዑ ዘይንቡር ምርኣይ ልሙድ እዩ። ምስ ዓቕሙን ካብኦም ኣብ ርሕቕ ዝበለ ቦታ፡ ክዓብዩ ሰብ ሓዳር፡ ስድራቤት ኣብ ዝምስርቱሉ ዝህቡ ነገራት ከተኩራ ስለዝደልያ ዝስዕብ ጸቕጢ ምግባር ኣየድልን። ሓደ ካብ ወለዲ ክእለቱን እናሃለወ ብሰንኪ ኣብ ንእሰነቱ ይሓይሽ ኣብ ዝብል’ውን፡ ኣብ መንጎ ሰብ እዋን ኣብ መንጎኦም ዝጸንሐ ፍልያት ምዃኑ ተመልክት። ነዚ ንምፍታሕ ድማ ሓዳር ዘይምርድዳእ ክፈጥር ተኽእሎ ብምጽባብ፡ ዘድሊ ማሕበራዊ ተራኦም ኣብ ወለዲ፡ ሓደ ናይ’ቲ ካልእ ኣፈጣጥራን ኣለዎ። ክኢላታት ስነ ሕብረተሰብ ኣብ’ዚ ሕብረተሰብ ክጻወቱ ትጽቢት ይግበር። ድሌታትን ኣብ ዝርድኡሉ እዋን ሓዳር ጉዳይ ኣመልኪቶም ኣብ ዝህብዎ ምኽሪ፡ ምዕባይ ቈልዑ ሓደ ካብቶም መሰረታውያን ብስጡም መንገዲ ክኸይድ ከም ዝኽእል ማሕበረ ቁጠባዊ ኩነታት ስድራቤታት ማሕበራዊ ግቡኣት ሰብ ሓዳር ምዃኑ ትገልጽ። ዝፈላለ ብምዃኑን፡ ንህጻናት ድማ ጠለባቶም ይጥቀስ። ቈልዑ ምስ ስድራቤቶም ኣብ ክማልኣሉ ዝኽእል ቦታ ንምርካብን፡ ኣብ ኣብ ኣባላት ስድራቤት፡ ብፍላይ ድማ ዝዓብዩሉ እዋናት፡ ንመጻኢ ኣፍረይቲን ሃናጺ ክልተኣዊ ምርድዳእ ወለዲ ሰብ ሓዳር ብተደጋሚ ዝህሉ ምልውዋጥ ብቑዓትን ንክኾኑ ዘድሊ ምልመላን ክምርኮስ ከም ዘለዎ ይገልጹ። ቃላት፡ ብኣዕናዊ ነቐፌታን ጸርፍን ዝተሰነየ ምሕባርን፡ ካብ ወለዶም ክረኽቡ ኣገዳሲ ምስ ዝኸውን ሓዳር ኣብ ሓደጋ ከም ይኸውን። ቁጠባዊ ጠለባት ህጻናት ምላእ ኣገዳሲ ዘሎ ገለ መጽናዕታት የረጋግጹ። ሓደ ክፋል ማሕበራዊ ተራ ወለዲ ምዃኑ ቈልዑ ብኸመይ ይዕበዩ ዝብል ጉዳይ፡ ኣብ ካብ’ዚኦም ጆን ጎትማን ዝተባህለ ኣብ ኣየማትእን። ወለዲ ነቶም ዝወልድዎም መንጎ ሰብ ሓዳር ካብቶም መሰረታውያን ዋሺንግተን ዩኒቨርሲቲ ክኢላ ስነ ኣእምሮ ቈልዑ ዝኸውን ቁጠባዊ ጠለባት ከማልኡ ጠንቂ ግርጭታት እዩ። ቈልዑ ብኸመይ ደቅና ክንቀጽዕ የብልናን ዝብል ምጉት ዝረኸቦ ምሒር መቕጻዕትን ምድሃልን፡ እዩ። ጆን ጎትማን ኣብ ዘካየዶ መጽናዕቲ፡ ይሕተቱ። ደቆም ዝኽደንዎ ክዳን፡ ይእለዩ፡ መዓስ ይምከሩ፡ መዓስ ይቕጽዑ፡ ክህልዎ ከሎ፡ ካልእ ድማ ክንቀጽዕ ይግባእ ሓሳባቱ ክገልጽ ስለ ዝሽገር ኣብ ማሕበራዊ ጠንቂ ዘይምርድዳእ ሰብ ሓዳር ዝኾኑ ዝበልዕዎ መግቢ፡ ክፍሊት፡ ትምህርቲ፡ ምስ መን ኣዕሩኽ ይኸዱ፡ እንታይ ነገራዊ ዝብል ኣረኣእያ ክህልዎ ይኽእል። ኣብ’ዚ ምብህሃል ብዙሕ ይተርፎ። ነጥብታት፡ ኣብ ኣተዓባብያ ቈልዑ፡ ቁጠባዊ ሕክምና፡ መጽለሊ ወዘተ ገለ ካብቶም ጠለባት ይማልኣሎም፡ ኣበይ ከባቢ ይዕበዩ፡ መድረኽ ቈልዑ ንዝወስድዎ ስጉምታት ምኽንያታት፡ ጾታዊ ርክብ ምዃኖም ኣብ ላዕሊ ንዝተጠቕሰ ጋግ ኣተዓባብያ ህጻናት ክማልኡሎም ትጽቢት ዝግበረሎም ምስ መቕርቦምን ኣዝማዶምን ዘለዎም ካብ ክልቲኦም ወለዲ ዝረኽብዎ ግብረ የመልክት። ኣብ መጽናዕቱ፡ ኣብ’ዞም ህጻናት ንምጽባብ፡ ወለዲ ሚዛናዊ ዝኾነ ጠለባት እዮም። ቁጠባዊ ደረጃ ወለዲ ዝምድና ከመይ ይኹን ዝብሉን ካልኦትን መልሲ በይኑ ምስ ዝኸውን፡ ቅኑዕን ጉዳያትን ካልእን ኣመልኪቱ ኣብ መንጎ ኣገባብ ኣተዓባብያ ክኽተሉ ግቡእ እዩ። ዝፈላለ ብምዃኑ ከኣ፡ ንደቆም ዝቕርብዎ ኣብ መንጎ ወለዲ ፍልይ ዝፈጥሩ ሕማቕን ክደባለቖም ይኽእል። ሰብ ሓዳር ዘጋጥም ዘይምርድዳእ፡ ወለዲ ኣብ ኣገባብ ኣተኣላልያ ደቆም ኣቕርቦት ክፈላለ ንቡር እዩ። ነጥብታት እዮም። ብኣዕናዊ ነቐፌታን ጸርፍታትን ዝተሰነየ ወለዲ ደቆም ኣብ ዘዕብዩሉ እዋናት ዘለዎም ፍልይ ብኣጋ ከጽብቡ እንተ እዚ እናኾነ ብዛዕባ ንደቆም ዝቕርብዎ ምስ ዝኸውን፡ እዚ ድማ ብተደጋሚ ምስ ሰብ ሓዳር ካብ ዝተፈላለየ ድሕረ ባይታ ንደቆም ሃናጺ መኣረምታን፡ ናጽነትን ዘይክኢሎም፡ ንስድራቤቶም ዝፍትን ዓቢ ኣቕርቦት፡ ወለዲ ኣብ ስምዕ ዘይክበጽሑ ዝርአን፡ እቲ ሓዳር ብፍትሕ ክዛዘም 94% ዘለዎም ስድራቤታት ዝመጽኡ ምስ ኣድላዪ ምዃኑ ኣብ ስምዕ ክበጽሑ ብድሆ ከጋጥሞም ይኽእል እዩ። ደቆም ይኽእሉ እዮም። ሓደ ካብ ወለዲ ንደቆም ተኽእሎ ከም ዘለዎ የመልክት። ስለዚ ምዃኖም፡ ዝተፈላለየ መስርሕ ምሕባር ይግባእ። ምሒር ናጽነትን ምሒር ውሉድ ክልቲኦም ምዃኖም ተረዲኦም፡ ዝያዳ መግቢ ከም ዘድልዮም ክዛረብ ከሎ፡ ሰብ ሓዳር ዘይምርድዳእ ኣብ ዝገጥሞም ዘሕለፉ እዮም። ሓደ ካብ ሰብ ሓዳር፡ ኣብ መቕጻዕትን ኣብ ኩነት ኣእምሮ ህጻናት ኣብ መንጎኦም ንዘሎ ፍልያት ከየጽበቡ ካልእ ድማ እኹል ትሕዝቶ ከም ዘለዎ እዋናት፡ ኣዕናዊ ነቐፌታን ጸርፍን ከወግዱ ናጽነት ዘለዎ ስድራ ዝዓበየ ክኸውን ከሎ፡ ዘለዎ ስምብራት ዓቢ እዩ። ምሒር ናጽነት ምስ ዝተርፉ፡ ንመጻኢ ደቆም ክፍትን ክኣምን ይኽእል። ኣብ ካልእ እዋን’ውን ከም ዘለዎም ይመክር። ካልእ’ውን ካብ ኣዝዩ ተቓጻዒ ድሕረ ባይታ ተዋሂብዎ ዝዓቢ ቈልዓ፡ ጌጋ ፈጺሙ’ውን ከምዝኽእል’ውን ክፈልጡ ይግባእ። ብዛዕባ ደቆም ክህልዎም ዝግባእ መጠን ዘለዎ ስድራቤት ክመጽእ ይኽእል’ዩ። ሃናጺ መኣረምታ ስለ ዘይረክብ፡ ኣዝዩ ኣውስትራልያዊ ሊቕ ስነ ኣእምሮ ኣብ ምሕቡር ሕብረተሰባት ዝነብሩ ክዳውንትን፡ ክመሃሩሉ ዘለዎም ቤት ብተመሳሊ እቲ ሓደ ካብ ብፍቕርን ሕንቁቕን ተኣፋፍን ይኸውን። ዓቕሚ ሲግሞንድ ፍሩድ (1856-1939)፡ እቲ ስድራቤታት ምስ መቕርቦምን ወለዶምን ትምህርትን ከይተረፈ ዘይምስምማዕ ሓልዮትን ዘዕቢ ስድራ ክኸውን ከሎ፡ ኣዳም በጺሑ ኣብ ካልእ ማሕበራዊ ዝለዓለ ብስለትን ብጽሕናን፡ ኣብ ህይወት ዘለዎም ዝምድና ድልዱል እዩ። መቕርብን ክኽሰት ይኽእል እዩ። ነዚ ንምፍታሕ እቲ ካልእ እኹል ፍቕሪ ናይ ስድራቤት ትካላትን፡ ምስ ካልኦት ሰባትን ኣብ ፈቃርን ኣፍራይን ምዃን ከም ዝኾነ፡ ኤሪክ ኣዝማድን ድማ ብቐጥታ ይኹን ወለዲ ስድራቤታዊ ናይ ምብህሃል ግዜ ዘየስተማቕረ ክኸውን ይኽእል። ቁጠባዊ ዝገብሮ ዝምድናታት ብኣዝዮም ደቀቕቲ ኤሪክሶን ንዝተባህለ ተመሃራዩ ገሊጹሉ ብተዘዋሪ፡ ኣብ ኣተዓባብያ ቈልዑን ብምድላው ክፈትሕዎ ይግባእ። እዚ ምንባሩ ይሕበር። ሰብ ሓዳር ፈቃራት፡ ምቕራጽ ኩነተ ኣእምሮኦምን ዓቢ ተራ ቁጠባዊ ጠለባት ህጻናት ብኸመይ ጸዋራት፡ ዕጉሳት፡ ይቕረ በሃልቲ፡ ትጉሁት ክህልዎም ይኽእል እዩ። ቈልዑ ምስ ይመለስ ዝብል ሕቶ፡ ብኣጋኡ እንተ ዓየይቲ፡ ኣብ ዝኾኑሉ እዋናት፡ ስጡም መቕርቦምን ኣዝማዶምን ዘሕልፍዎ ግዜ፡ ዘይተፈቲሑ ናብ ከቢድ ግርጭት ዓሪጉ ዝምድና ስለ ዝምስርቱ፡ ብሉጻት ህጻናት መዓስ፡ ኣበይ፡ ብኸመይ ክኸውን ከም ዘለዎ ጸገማት ክፈጥር ይኽእል እዩ። ብምፍራይ ሕጉስ ስድራቤት የቑሙ። ወለዲ ክውስኑ ይግባእ። ኣብ’ዚ ጉዳይ፡ ሮበርት ለቨንሶን ዝተባህለ ምሁር ሕጉሳት ስድራቤታት ክህልዋ ድማ፡ ኣብ ኣብ መንጎ ክልተ ወለዲ ሓባራዊ ስምዕ ካብ ካሊፎርንያ ዩኒቨርሲቲ፡ ኣብ መንጎ መንጎ ኣባላት ስድራቤት ብሓፈሻ፡ ሰብ ክብጻሕ እንተ ዘይተኻኢሉ፡ ህጻናት ምስ ሰብኣይን ሰበይትን ዘሎ ፍልይ ሓዳር ድማ ብፍላይ፡ ዘጋጥም ግርጭታትን መቕርቦምን ኣዝማዶምን ዘለዎም ዝምድና ስምዒታትን ኣተሓሳስባን፡ ኣብ ሓዳር ንዘሎ ዘይምርድዳእን ብሰላማውን ሕጉስን ብኣሉታ ክጽሎ ይኽእል። ስለዚ ቈልዑ ዘይምርድዳእ ጠንቂ ካብ ዝኾኑ ነጥብታት መንገዲ ፍታሕ ምንዳይ ኣገዳሲ ይኸውን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ኣልጋነሽ ተስፋልደት ሕነ ቀትሪ ንለይቲ ከም ንውዕል ንተዓዘብ። ኣብ ዕጥይጥይን ዘይንደልዮ ንጥፈታትን ግዜና ነጥፍእ እዚ ግዜ’ስ ኣኺሉ ዘይኣኽለካ። ንግሆ መለይታት ኣለዉዎ፥ ከይንህሉ ነስተብህል። ከምኡ ብምግባር፣ ተሲአ እዝን እትን ክገብር’የ ኢለ መደባት ሀ. ሰዓታት ድቃስና ኣኺሉ ክነሱ ድቃስና ውልቃዊ ንጥፈታትናን ምዝናይናን ሰሪዐ ከብቅዕ፣ ናብዚ ከድኩ በቲ ወጻኹ ምድንጓይ፡ ድቃስ ብኽልተ መገዲ ከነደናጒ ከነካይደሉ ንኽእል ግዜ ኣብ ቀትሪ ክብል ዕጥይጥይው’ን ተወሲኽዎ ኩሉ ንኽእል፥ ቀዳማይ ናብ ዓራት ብዘይምኻድ ክንፈጥር ንኽእል ኢና። ኣብ ቀትሪ እቲ ክገብሮ ዝሓሰብኩ ከይገበርክዎ እዛ ካልኣይ ኣብ ዓራት ኮይንና ንጥፈታትና ክንዛነ እንተኽኢልና ለይቲ ሕነ ንፈድየሉ ጸሓይ ዕርብ! ሰዓታት ድቃስ የርክብ። ብምቕጻል ኣብነት የብልናን። ምስቲ ድኽም ዝወዓልኩዎ ከኣ ከዕርፍ ተሃንዲደ ናብ ዓራተይ ይኸይድ። ሃንደበት ለ. ንዘይምድቃስና ዝገልጽ ብቑዕ መ. ዓራትና ንድቃስ ጥራይ ንሕዝኣዮ። ግን ካልእ ሓሳብ ብልጭ ይብለኒ፣ “ንዒ ደኣ ምኽንያት ከም ህጹጽ ኩነታት ወይ ኣብ ዓራት ኮይንና እንተዘይሰራሕና ወይ ነብሰይ ናበይ ክትድቅሲ፣ ምሉእ መዓልቲ ለይታዊ ስራሕ ወዘተ ዘይምህላው ሞባይል እንተዘይተጠቀምና ይምረጽ። ክትሃልኪ እዛ ነብስኺ ከይፈቐድክያ ሐ. ዘይምድቃስና ናብ ኣሉታውያን እዚ ኸኣ ኣእምሮና ንዓራት ምስ ድቃስ ኢኺ ውዒልኪ። ስለዚ ሕጂ ፊልም ሳዕቤናት ከምርሓና ምዃኑ ምፍላጥ ጥራይ ንኸተሓሕዞን ድቃስ ከይንሕረምን ረኣዪ፣ ሕጂ እንተዘይርኢኽያ ቀትሪ ይሕግዘና። ኣይተርክብላን ኢኺ።” ዝብል ሰንካም ጠንቅታት ሰመያዊ ብርሃን ስለ ዝተፍእ ድቃስና ኣብ ኣካላትና ዘምጽኦ ሳዕቤን’ዩ። ድቃስ ክንገትእ ካብ ዘጋድዱልና ጠንቂ እዩ። ምሕራም ንኣካላትና ብምድኻም ናብ ረ. ቀትርን ለይትን ፈላሊና ክንርእዮ ሓሳብ። ኣነ ኸኣ በዚ ተደሪኸ፣ ፊልም እቲ ቀንዲ ናብ ዓንኬል ሕነ ቀትሪ ንለይቲ ናይ ልብን ጭዋዳታት ደምን ጸገማት ይግባእ። ለይቲ መቐጸልታ ወይ’ውን ክርኢ ከይደቀስኩ እዛ ለይቲ ትወግሓኒ። ዘእትወና ጠንቂ እቲ ኣብ መዓልታዊ ሳዕቤናት ከምኡ’ውን ሜታቦላዊ ምዝባል ከም መተካእታ ናይ ቀትሪ ኣይኮነን። ሎሚ ክገርመኩም፣ ወላ ኣብ መንጎ ድቃስ መደባትና ቁጽር ከም ዘይብልና ኮይኑ እንተመጺኡኒ፣ ምርኣይ ምእንቲ ክቕጽል ብርግጽ ድቃስ ምድንጓይ ሳዕቤናቱ ሽኮርያ ከቃልዓና ይኽእል። ኣብዚ ቀትሪ ከይተግበርናዮ ዝሓለፈና ኣብ ናይ ዝስመዓና ስምዒት’ዩ። እዚ ስምዒት’ዚ ብሓይሊ እበራበር፣ ክሳብ ኣብ ወጋሕታ ሒዙ’ዩ ዝመጽእ። ሕነ ቀትሪ ኢልና ከይተሓጽረ ናይ ምክልኻል ብቕዓት ካልእ መዓልቲ ቀትሪ ደኣ’ምበር ኣብ ብሰንኪ’ቲ ነዊሕ ሰዓታት ስራሕ ምስ ዝስነፍ። ንጽባሒቱ፣ ኣይትብላዕ ኣይትስተ ለይቲ ንሕረሞ ድቃስ ብሰንኪ እቲ ኣካላትና የዳኽምን ውጽኢታውነት ናይ ናይ ሎሚ ለይቲ ክንትክኦ ኣይግባእን። ተደራረብቲ ሓላፍነታት ተደሚሩ ዝፈጥሮ ኮይነ ብድንዙዝ ስምዒት መዓልተይ ምስ ወግሐ ዘጋጥመና ረሸሽታ ኣደዳ ክታበት የጉድልን። ብተመሳሊ፣ ቀትሪ ዝጀመርናዮ ስራሕ፣ ምሕጻር ናይ ውልቃዊ ናይ ምዝናይ ይጅምራ። ስእነት ድቃስ ዘስዓቦ ድኻምን ጣዕሳን ሕማቕ ስምዒትን እዩ ዝገብረና። ምውዳእ ኣብዩኒ ኢልና ኣብ ለይቲ ግዜ እዩ ዝምንጩ። ንኣብነት፣ ቀትሪ ድቃስ ምሕራም ብኸመይ ቃንዛ ርእስን ግን ካባይ ከይተፈልየ ስለ ይኹን’ምበር ኣብ ክንዲ ነወግዶ፣ ምቕጻሉ ካብ ረብሓኡ ሃሰያኡ ይዓቢ። ከነንብባ ዝሓሰብና መጽሓፍ፣ ብሰንኪ ከነወግዶ ንኽእል፧ ዝውዕል፣ ንቡር ንጥፈታተይ ክፍጽም ደጋጊምና ናብኡ ክንኣቱ ኢና ንረኣ። ስራሕን ናይ ገዛ ሓላፍነትን ከይኣንበብናያ ድቃስ ምሕራም ንግዚኡ ደስታን ነዊሕ ግዜ እዩ ዝወስደለይ፣ ንሱ’ውን ብ ብሓፈሻ፣ ሳዕቤናት ድቃስ ምሕራም ኣብ ሀ. ስሩዕ ናይ ድቃስ መደብ ንፍለ። እንድሕር ዓሪቡ፣ ዝሓሰብናዮ ክንገብር ከም ሰላምን ክህበና ይኽእል’ዩ። ፊልም ምዕዛብ፣ ‘ንግበሮ እምበር ኣይነጸብቆ’ እዩ። ከም ሰለስተ ከፊልና ክንርእዮ ንኽእል ኢና። እንድቅሰሉን እንበራበረሉን ስሩዕ ሰዓት ዘይንኽእልን ኣብ ህይወትና ከኣ ላዕለዋይ ስእሊ ምርኣይ፣ ምንባብ፣ ሙዚቃ ምስማዕ፣ ውጽኢቱ ለይቲ ብዘይምድቃሰይ ጣዕሳን እቲ ቀዳማይ ሳዕቤን ተገንዝቦኣዊ ሃሰያ ምስዝህልወና፣ ኣብታ ዝለመድናያ ኢድ ከም ዘይብልናን ኮይኑ ክስመዓና ጌም ምጽዋት፥ ምዕላል ኮታስ ምዝንጋዕ ሕርቃን ይስመዓኒ። እዩ። እኹል ድቃስ ዘይምርካብ ንናይ ሰዓት ክንድቅስ ስለ ንደፋእ፣ ድቃስ ስለ ዝኽእል፣ ለይቲ ድቃስና ኣወንዚፍና ዘይብህጎ ሰብ የለን። የግዳስ ብዋጋ ናይ ምሕሳብ፣ ምዝካርን ምውሳን ብቕዓትና ክንሕረም ዘለና ተኽእሎ ዝተሓተ’ዩ። ነንብባ። ለይቲ ድቃስና ምስዝኸውን ነቲ ምስ ወዮ ደኣ ብነብሰይ ወኪለዮ እምበር፣ ወግሐ ዝስመዓና ረሸሽታ ካሕሳ ክኾነና እዚ ተርእዮ’ዚ ኣብ ብዙሓት ክህሉ ኣይክእልን እዩ። ብኣንጻሩ መዓልትና እዩ ይኽእል’ዩ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ኮተቴታትን ዝልክመልና። ብኡ ገይሩ ከኣ ስርዓተ መንእሰያትን። ገሌና ፊልም ክንርኢ፣ ድቃስና ተመዛቢሉ ይቕን ናብ ንቡር ገሌና ጌም ክንጻወት፣ ገሌና ከነንብ፣ ክንመልሶ ከኣ የሸግረናን። ስለዚ ንነብስና ገሌና ከነጽንዕ፣ ገሌና ክንሰርሕ ኮታስ ነሐጉሳን ነዘናግዓን ዘለና እናመሰለና ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ከነካይድ ናይ ንቐጽዓ ከይንህሉ ምስትውዓል የድሊ። ለይቲ ድቃስና ዋጋ ንኸፍል። ብመደብ ሕብረተሰብና’ውን ንኹሉ መዳያት ናይ ምስ ሞባይልና ነውግሓ። ቻይናውያን ህይወት ዝገልጽ ምስላ ኣይሰኣኖን እንድዩ፣ ነዚ ተርእዮ’ዚ ‘ሕነ ቀትሪ ንለይቲ’ ነቶም ንዓይን ከምዚ ከማይን ሕነ ቀትሪ ዝብል ስያመ ሂቦሞ ኣለዉ። ሕነ ዘበሎ ኢልና ለይቲ ኮፍ ኢልና ንሓድር ሰባት ምኽንያት፣ ነቶም ከም ምዝንጋዕን ነብሰ በዛ ምስላ ገይሩ ገሊጹና ኣሎ፣ ‘ቀትሪ ምዕባልን ዝኣመሰሉ ኣብ ናጻ ግዜ ዘይወራዙት ለይቲ ወራዙት’። ክንገብሮም ዝሓሰብና ንጥፈታት፣ ቀትሪ ከነርክበሎም ስለ ዘይከኣልና ኮነ ኢልና ለይቲ ድቃስና ኣደናጒና ስለ ንፍጽሞም እዩ። ልክዕ ከም ቀትሪ ዝተሰረቐና ግዜ ሎሚ ኣብ ERI-TV ለይቲ ከነምልሶ ምፍታን ማለት’ዩ። (ሓሙስ) ዕለት1/12/2025 ኣብዚ ክንርድኦ ዘለና ግን፣ ሕነ ቀትሪ ኢልና ነቒሕና ነሕልፎ ለይቲ ምስቲ ተራ


ሰዓት መደብ ደንጒና ንድቅሶ ወይ ከይደቀስና ንሓድሮ 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ሓደ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ፍልዩ ከኣ ኣብ 12፡02 መደብ ቆላሕታ ሃቐና ወይ ድሌት እዩ። ሓንሳብ ስራሕ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) እዩ ዘዛሕትሎ። ብተወሳኺ፣ ለይቲ ኣብዚ ክንጥንቀቐሉ ዘለና ግን፣ ወላ ኣብ ምስ ሓዝና ከይተረድኣና ናይ ለይቲ ከም ካልኣይ ጠንቂ ኮይኑ ዝርአ ከኣ 12፡50 ዜና ስፖርት ዘይምድቃስና ናብ ናይ ቀትሪ ድቃስን ቀዳመ-ሰንበት በቲ ዝለመድናዮ ሰዓት ሰዓታት ክኸይድ ይኽእል’ዩ። ወይ’ውን ትሑት ነብሰ-ቁጽር እዩ። ዝበዝሕ ግዜ 12፡5 መደብ ቡያ ትኽስን ስለዘምርሓና ኣብ ኣፍራይነትን፣ ደኣ ክንድቅስን ክንበራበርን ኣለና’ምበር፣ ኣብ ናይ ለይቲ እብረ ንሰርሕ ክንከውን ዓቕሚ ነብሰ-ቁጽር ካብ ኣብ ግዜ ቀትሪ 13፡30 (ዜና ዓረብ) ትምህርታዊ ዓወትን ኣሉታዊ ጽልዋ ናይ በይነን ሰዓት ክንፈልየለን የብልናን። ንኽእል ኢና። ብተወሳኺ ሃንደበት ኣብ ግዜ ለይቲ ይትሕት። ስለዚ ወላ’ውን 13፡45 ዕላል ጥበባት ኣለዎ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ተማሃሮ፣ ናይ ምኽንያቱ ‘ቀዳም እዩ’ ብምባል ድቃስ ብዘጋጥሙና ህጹጻት ፍጻመታት ለይቲ ሳዕቤን ከም ዘለዎ እናፈለጥና፣ ነብስና 14፡20 ቴክ ኢንሳይት ቀትሪ ግዜ ብግቡእ ሰኣን ምሕዳር ክንሕረም እንድሕር ወሲንና፣ ብኡ ነቒሕና ነውግሓሉ ኣጋጣሚታት ኣለዉ። ገቲእና ኣብ ክንዲ ንድቅስ ንጥፈታትና 15፡0 ዶክመንታሪ ለይቲ ከተጽንዕ መነቓቕሒ ካፈይን ዝኣተወና ሰሎ ክሳብ ሰኑይ ሰሉስ እዩ እዚኣቶም ኩሎም ግን ምስ ሕነ ቀትሪ ንቕጽል። ብተወሳኺ፣ መብዛሕትኡ እዋን 15፡30 ፓናሮማ እናወሰድካን ምስ ድቃስ እናተቓለስካን ዘረኻኽበልና። ንለይቲ ኣይጽብጸቡን እዮም፣ ምኽንያቱ ኮነ እቶም ብዋጋ ድቃስና ነካይዶም ንጥፈታት 16፡10 ናትራን (1ይ ክፋል) ኮፍ ኢልካ ምሕዳር ልሙድ ተርእዮ ኢልና ንከይንድቅስ ንገብሮም ኣይኮኑን። ምስ ሞባይልን ስክሪን ዝተሓዙ እዮም። ለ. ከም ሞባይልን ኮምፕዩተርን 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ኮይኑ’ሎ። የግዳስ ኣደዳ ድኻምን ሕነ ቀትሪ ንለይቲ እዞም ዝስዕቡ ሰለስተ ስክሪን ከኣ ንመስርሕ ድቃስ ዘደናጒ ዝኣመሰሉ ኤለክትሮኒካዊ መሳርሒታት 17፡15 ደርፊ ፍዘትን ብምግባር፣ ንጽባሒቱ ቀትሪ ቅድሚ ምድቃስና ንጥቀመሉ ግዜ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ደቂስካ ናብ ምውዓል ስለ ዘስዕብ፣ ንደርት። ዝበዝሕ ድቃስ ተሓሪምና 17፡40 ናትራን (2ይ ክፋል) ኣንጻር ዝተለምናዮ ዓወት’ዩ ዝወስደና። ነካይዶም ንጥፈታት ምስ ሞባይል ስለ 19፡15 ፊዮሪና እዚ ቀዳማይ ሳዕቤን ድቃስ ምድንጓይ፣ ዝተሓዙ፣ ሞባይል እናተጠቀምና ዓራት 20፡0 ዜና (ትግረ) መኪና ንመርሕ እንተኾይንና’ሞ ኸኣ እንተዘይደየብና ይሓይሽ። እንተዘይኮይኑ፣ 20፡15 ተኸታሊት ፊልም ብዝኸፍአ መልክዑ’ዩ ዘረኻኽበልና። “እዛ ፊልም ክርእያ፣ ወላ ሓንቲ ክፋል “ክብረት” እቲ ካልኣይ ሳዕቤን ኣእምሮኣዊ ጥራይ” ዝብል ሓሳብ ከሰንፈና’ዩ። ሓንቲ 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ጽልዋ እዩ። ስእነት ድቃስ ምስ ነድሪ፣ ክፋል ኢልና ጀሚርና ኣብ ሓንቲ ክፋል 21፡25 ፊልም “ፈቅንል” ስምዒታት ናይ ምሕዳር ጸገምን ጥራይ ከም ዘይንሕጸር ከኣ እቶም 2፡0 ዜና (ዓረብ) ከም ቅዛነት ዝኣመሰሉ ካልእ ናይ ዝፈተንናያ ንፈልጣ ኢና። 2፡15 መደብ ጽባቐ ኣእምሮ ሽግራትን ዝተኣሳሰረ ስለ ዝኾነ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ኣብ ኣእምሮና ከምጽኦ ዝኽእል ሃሰያ ሐ. ናይ ቀትሪ ግዜና ብግቡእ 2፡40 እትመት ሲት-ኮም ከቢድ’ዩ። ከም ሳልሳይ ነጥቢ ዝመጽእ


ነመሓድር። ቀትሪ እንታይ ክንገብር ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ት “ንድፊ መምሃሪ ካሪክለም ቤት ትምህርቲ ቋንቋ ዓረብ፡ ኤርትራዊ መንነትን ባህልን ዘማእከለ’ዩ” ት መ ሕ መም/ኣሕመድ ዑመር ሸኽ ቃለተጸሚድና። ነዚ ኣብ ንሰርሓሉ ዝነበርና ከኣ፡ ኣብ ጕዕዞ ናይቲ ትምህርቲ፡ ‘እዚ ትምህርቲ’ዚ ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ ሃለቃ) እዋን፡ ኣብ’ዚ ስራሕ ከም ቀዳማይ ኣብ ኣዝዩ ኣኽሳቢ ኰይኑ ረኺበዮ። ካብ ዘይጅመርን ዘይሰፍሕን’ ርእስና ዝቀላቐል ዝነበረ ሕቶ፡ ንሕና ተመሃሮን መምህራን ብዝመጽእ ዝነበረ ዝብል ኩሉ ግዜ ኣብ ኤርትራውያን እንተ ደኣ ኰይንና፡ ርእይቶታት ድማ፡ ሕሉፍ ጌጋታትና ርእሰይ ትዅሕኰሓኒ ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ማሕበር ቋንቋ ዓረብ ተማሂርካ ካልእ ዜጋ ኴንካ እናኣረምና ክንመጽእ ጀሚርና። እቲ ዝነበረት ነጥቢ እያ። መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ማለት ኣይኰነን። መጀመርታ ኤርትራዊ ኣተሓሕዛና’ውን እናማዕበለ መጺኡ። ስለ’ዚ ታርጌትና ኣብ ትነጥፍ ቤት ትምህርቲ ቋንቋ ዓረብ፡ ኢኻ። ፈለማ ቋንቋ ዓረብ ትመሃር፡ ደሓር ክሳብ’ዚ ዘለናዮ ከኣ፡ ብኸምዚ ኣገባብ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ኣገልግሎታ ክትህብ ካብ ትጅምር ነቲ ቋንቋ ምስ ሓዝካ ካልእ ተወሳኺ እናሰጐምና መጺእና። ዝገበርናሉ ምኽንያት ድሮ ሓሙሽተ ዓመታት ኣቚጺራ ነገራት ትመሃር። ስለ ዝዀነ ከም’ዚ ከኣ፡ ኣጋይሽ ካብ ትርከብ። እዛ ቤት ትምህርቲ፡ ብስማዊ ሕቶ - ተመሃሮ ናይ’ዚ ቤት ትምህቲ ኣቐዲመ ዝበልኩኻ፡ ፈለማ ኣብ’ዚ ሓሳብ ደገ ኣብ ዝመጽኡሉ ክፍሊት ካብ ዝተፈላለያ ሚ/ሪታት እዚ ከመይ ዝበሉ እዮም ? ማለት ካበይ ኣጸቢቕና ዝጸቐጥናሉ፡ ምስሊ ሃገርናን እዋን፡ ንሕና ድማ ብዙሓት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ዝመጽኡ እዮም? ደረጃ ዕድመኸ ይፈሊ ፖሊስ ኤርትራ ኣብ ኣጂፕ፡ ቤት ጽሕፈት ሕብረ ብሄራትናን ብኸመይ ክንጸባርቕ ብተመሳሊ ብስራሕ ናብ ደገ ኣብ ኣብ ቋንቋ ዓረብ ዘለዎም ክእለት ድዩ? ሃገራዊ ድሕነት እዮም። ኣብ ማእከላይ ከም ዘለዎ ምቕማጥ እዩ። ኣስማት ንኸደሉ እዋን፡ ንርክባት ሓጋዚ ስለ ዝዀነ ክብ ንምባል ሓያል ኣበርክቶ ትገብር መምሃሪ ቦታና ድማ፡ ካብ ኩሉ ትካላት ሰባት፡ ቦታት፡ ባህልን ታሪኽን ብሓፈሻ ተመሃሮ ናይ’ዚ ቤት ትምህርቲ ካብ እዩ። ብጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ ክትርኢ ኣላ። ብዛዕባ እዛ ቤት ትምህርትን መንግስቲ ዝተዋጽኡ ተመሃሮ ኣለዉና። ኤርትራዊ ምስሊን መልክዕን ዝበሃል ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ጀሚርካ ካብ እንከለኻ’ውን፡ ኣብ ከባቢና ኣብ ዞባ ቀይሕ ሓፈሻዊ ኣብ ምሃርን ምስትምሃርን እዚ ዝገበርናሉ ምኽንያት ከኣ ቍጽሪ ትሕዝቶታት ክንሰርሓሉ ተበጊስና። ኩሉ ትካላትን ሚ/ሪታትን መንግስቲ ባሕሪ ዘለዋ ሃገራት ግብጺ፡ የመን፡ ሱዳን፡ ተካይዶ ንጥፈታትን ኣመልኪትና ተመሃሮ ኣብ ክንዲ ቦታ ተሸጊርና መምሃሪ ነዚ ዝውክል ንድፊ መምሃሪ እንተደኣ ዝተዋጽኡን ዝመጽኡን እዮም። ደረጃ ስዑድያ. ዳርጋ ኩለን ተዛረብቲ ቋንቋ ዓረብ ምስ መስራትን ዳይረክተርን ናይታ ንስእን፡ ንኽፋዀሰልና ዝዓለመ እዩ። ካልእ ቤት ትምህርቲ፡ መምህር ኣሕመድ ኣብ ዞባታት’ውን፡ ብጨንፈር ሃማመተኤ ዑመር ሸኽ ዝገበርናዮ ዕላል ይስዕብ፦ ዞባ ዝተወደበ ንሰራሕተኛታት መንግስቲ እዚ ትምህርቲ ንህብ ኢና። ኮለጃት እንተዀና’ውን ካብዚ መምህራን ሰዲድና ሕቶ - እዚ ቤት ትምህርቲ ብኸመይ እዩ ፈሊሙ? ንምህረሎም ኢና። እተን ዝጠቐስናየን ኣብ ቦታአን ንምህረን ዘለና ትካላት’ውን፡ ኣብ ከም ሓሳብ፡ ነዚ ቤት ትምህርቲ ንምቛም ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ከይድና ገምጋማዊ ብሃማመተኤ’ዩ፡ ኣብ መፋርቕ 2020 ርክባት ነካይደለን ኢና። እቶም ብኣካል ነቒሉ። እንታይ ከም ዝሓይሽ’ውን ምስ ክንበጽሖም ዘይንኽእል ኣብ ዞባታት ዘለዉ ማሕበር ተመያይጥና። ንድፊ መምሃርን ከኣ፡ ብሓለፍቲ ናይ ሃማመተኤ ክትል መምርሒን መታን ክህልዎ’ውን ንገብረሎም ማለት እዩ። ተዘራሪብና። ከምዚ ክንብል እንከለና፡ ዕድመን ትምህርትን እውን ኣይፈልን እየን። ስለዚ እንታይ ኰይንና ኣብዚ ቋንቋ እቲ ትምህርቲ ብሓደ ስርዓትን ኣገባብን ኣዳሊኻ፡ እቲ ቀዳማይ ዕማም ሰሪሕካ እዩ። ሓንቲ እትፈሊ ነገር እንተ ደኣ ኣላ፡ ሕቶ - ብዛዕባ መምህራን ካብ ኣልዓልና፡ ዋናታት ነብስና ዘይንኸውን እዩ እቲ ሓሳብ። ክኸይድ ስለ ዘለዎ ንድፊ ክዳሎ ግድነት ኣለኻ ማለት እዩ። ኣብ ሕዳር 2020 ህሉው ሰራሕተኛ መንግስቲ ክኸውን እዚ ቤት ትምህርቲ መምህራን እናሰደ ስለ’ዚ ምስ ትግሃት ናይዞም መምህራን ኰይኑ ማለት እዩ። ምስ’ቲ ዝነበረ እዋን ናይ ኮሮና፡ ንፈተነ ኣለዎ። እተን ሚ/ሪታት ስም ናይቶም እዩ ኣብ ቦታ ናይ’ተን ሚ/ሪታት ዝምህር ተመሃሮን እዚ ዕማም’ዚ ተጀሚሩ። ኣብ ብኽልተ ክፍሊ ንፈትን ኢልና ን59 ዝመሃሩ ኣባላተን እየን ዝሰዳልና። እቲ ዘሎ’ሞ፡ እቶም መምህራን እንታይ ጽቡቕ ደረጃ ድማ በጺሕና ኣለና። ቅድሚ ኣብ’ቲ ሽዑ እዋን፡ ቅድሚ ናብ’ቲ ተመሃሮ፡ ኣብ ክልተ ብምኽፋል ጀሚርና። ዝመሃር ብውልቂ እንተ ደኣ ኰይኑ ረቛሒታት ዘማልኡ እዮም ? ምስ ብዝሒ ሰለስተ ዓመት ኣቢሉ፡ ኣብ ሚ/ሪ ጕዳያት ትምህርቲ ምእታውና እንታይ ክግበር እቲ ኣብ ወረቐት ዝነደፍናዮ ብግብሪ ኣብ ድማ፡ ካብታ ትካሉ መሰነይታ ሒዙ እዩ እቶም ተመሃሮ ብምንጽጻር ጸቕጢ ሰሌዳ ወጻኢ ዝጀመርናያን ዘካየድናያን ስራሕ ከም ዘለዎ ዝሓስቦ ዝነበርኩ ብዛዕባ እዚ ባይታ ብኸመይ ይሰርሕ ድማ ፈቲንናዮ። ዝመጽኣና። ነይራ። እናዓንበት እውን፡ ከይዳ ክብለካ ኣይህልዎምንዶ ትብል? እዩ። ብድሕሪ’ዚ ኣብቲ እዋን’ቲ ምስ ኮሮና ስለ ዝነበረ፡ እኽእል። ብ27 ግንቦት 202 ብደረጃ ዝነበሩ ቀዳሞት መምህራን ናይ ዓረብ ምስ’ቲ ብሓይሊ ዕማም ኣብዚ ሕጂ እዋን ዘለዉ ዓቕሚ መምህራን እቲ ሚ/ሪ ብዝሒ ተመሃሮ ስለ ዝነበርዎም፡ ተዘራሪብና። ብዓብይኡ ከኣ፡ ‘ብኸመይ ዝወጽአ ቅጥዕታትን 6 እዮም። ብዝወጸ ፕሮግራም መሰረት ብዛዕባ ኣገዳስነት ቋንቋ ዓረብ ሰሚናር ኣካይደ ክንሕዞ ከም ዘለና’ ንሚ/ሪ ትምህርቲ መምርሒታትን ለበዳ ድማ፡ ናብቲ እቲ ሚ/ሪታት ዝርከባሉ ነይረ። ተራን ላዕለዎት ሓለፍቲ ናይቲ ሚ/ሪ ብምውካስ ዳህሳስ እገብር ነይረ። እዚ ናይ’ቲ ሕማም ብዝሳነ ቦታ እናተንቃሳቐሱ እዮም ዝምህሩ። ከይተረፉ ተሳቲፎም። ኣብዚ ሰሚናር ከም ማለት፡ ኣብ’ቲ ኣጸሓሕፋን ኣገባብ መንገዲ እቲ ምሃር እቲ መዐቀኒ ገዚፍ እዩ። ሓደ ካብኡ ፈተነ፡ ጽቡቕ ዝዀነ ናይ ምትብባዕ ውጽኢት ኣመሃህራን ካሪክለምን እንታይ ክግበር ምስትምሃር ጀሚርናዮ። ሃገራውነት፡ ትግሃትን ተወፋይነትን ከምኡ ምስ ተረኽበ ድማ፡ ክልተ ዙርያታት ኣብ ከም ዘለዎ፡ ዳርጋ ሓውሲ መጽናዕቲ ንእግረ መንገዱ’ውን ድማ ብቕዓት ትምህርቲ. ወዘተ. እዚ ኩሉ ቦታኦም ክንምህር ክኢልና ማለት እዩ። ክንብሎ ንኽእል ኣብ ቅድመ ምድላዋት ኣብ’ቲ ምሕደራ፡ ኣብ ግምት ዝኣተወ እዩ። ከምዚ ክብል ብሓፈሻ ግን፡ ኣባላት ሚ/ሪ ጕዳያት ወጻኢ ክንጽመድ ተገዲድና። ምኽንያቱ፡ እታ ብዘይካ እቲ መምሃሪ እንከለኹ፡ መስዋእቲ ዝኸፍል ብባህሉን ክሳብ እዛ ዘለናያ ዙር፡ ኣባላቶም ቀጻሊ ኣብዚ መጀመርታ ኣብ ርእሰይ ዝነበረት ሓሳብ፡ ካሪክለም፡ ሓድሽ ታሪኹን ከኣ ግዱስ ክኸውን ኣለዎ። ግዜ ትምህርቲ ኣለዉ። እዚ ትምህርቲ ብሰለስተ ቤት ትምህርቲ ክኸውን እንተ ደኣ ሓሳባት ከተኣታቱ ምሕላውን ድስፕሊን’ውን ወሳኒ እዩ። ደረጃታት ዝወሃብ እዩ። እቲ ቐዳማይ 6 ኰይኑ፡ ንድፊ ካሪክለም መምሃሪኡ ግድን ጀሚሩ። ንሱ እንታይ ብጥብቂ ኢና ንከታተሎም። ባዕሎም እውን ወርሒ፣ ካልኣይ ደረጃ ዓመትን ፈረቓን “ኤርትራዊ መንነትን ባህልን ዘማእከለ እዩ፡ እቲ ናይ ምሃር እቶም ተመሃሮ፡ እቲ መምህር እንድሕር ዝወስድ እዩ። ሳልሳይ ደረጃ እንተ ደኣ ክኸውን ኣለዎ” ትብል እያ። ከም’ዚ ምስትምሃር ስልጠናታት ሕቶ - ብቐንዱ ተልእኾ ወይ ዕላማ ቤት ደኣ ነዚ ንብሎ ዘለና ነጥብታት ዘየማልእ በጺሒካ ግን፡ ሓንቲ ወረቐት ብቋንቋ ዓረብ ክኸውን ስለ ዝነበሮ ኸኣ፡ ናይ ቅድሚ ክምዕብል እንተ ደኣ ዀይኑ፡ ክትል ትምህርቲ ቋንቋ ዓረብ እንታይ እዩ? ኰይኑ፡ ኣብቲ እንገብሮ ናይ ነቕፌታን ርእሰ እንተ ደኣ መጺኣትካ፡ ናብ ካልእ ቋንቋታት ሕጂ ብውልቂ ይዅን ብሃገር ደረጃ ኣገዳሲ ምዃኑ እዩ። ኣብኡ ሕጂ ነቕፌታን፡ መአረምታት ይህቡ እዮም። ነቲ ዝመሃር፡ ኣብ’ቲ ዝሰርሓሉ ቦታ፡ እቲ ንኽትርጉማ ጸገም ኣይህልወካን ማለት ብኽፍሊ ሓፈሻዊ ትምህርቲ ዝተገብረ እንታይ ኢና ንገብር፡ መምህራን ዘለዉዎ፡ እዚ ከኣ፡ ነቲ ንብቕዓት እቲ ምሃር ትምህርቲ ሓጋዚ ክዀኖ ዝዓለመ እዩ። እዩ። ኣብ ክንዲ “ኩስቶ ኣበይ ኣሎ” ኢልካ መጽናዕቲ፡ ምርኩስ ብምግባር ክስራሕ ምስቶም ተመሃሮ ብዛዕባ’ቲ ዝኸይድ ዘሎ ምስትማሃርን ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ስራሕ ዓለም ርክባት ሰባት ክትደሊ ትሽገር፡ እቲ ትካል ባዕሉ ከም ዝኽእል ተገንዚበ። ሓቂ ዘረባ ማእከል ምህሮን ኣመሃህራን ኣኼባ ብምግባር ኣለዉ። ሓበሬታት ናይ ከባቢኡን ዓለሙን ክትርጉሙ ዝኽእሉ ሰባት የፍሪ ኣሎ ማለት ክትገብሮ እትኽእል መወከሲ ኣይተረኽበን ርእይቶታት ንሰምዕ። እዚ፡ ንምሕየሻ እቲ ሕቶ - ኣብ’ቲ ምሃር ምስትምሃር ክፈልጥን ክዋሳእን ይሕግዞ። ቋንቋ ዓረብ እዩ። ታርጌትና ድማ እዚ እዩ። ክበሃል ይከኣል። ከም ብሓድሽ ኢና ነዚ ትምህርቲ ኣገዳሲ ስለ ዝዀነ። ኣብ ነፍሲ- እትጥቀሙሎም መወከሲታት እንተለዉ ንምንታይ ኣብ ውሱናት ሰባት ጥራሕ ስራሕ’ዚ፡ ኣብ ምንዳፉን ምስርሑን ኣቲና ወከፍ ዝመሃሩ ዙርያታት ወርሒ-ወርሒ ሕቶ - ብዘይካ ናይ ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ ክትሕብረና ? ተሓጺሩ ይተርፍ። ‘ንዓ ነዚ ተርጉመለይ፡ ክብለካ እኽእል። ኣስታት ሓሙሽተ ናይ ከምዚ ዓይነት መደባት ክገብር ናብ ካልኦት ትካላትን ሚ/ሪታትን ዝተገብረ እንታይ ማለት እዩ’ እናበልካ ካብ ትሽገር፡ ብመሰረት እቲ ንድፊ ካሪክለም፡ እቲ ወርሒ ዝኸውን ድማ፡ ኣብዚ ዕዮ’ዚ ጀሚረ ማለት እዩ። እዚ መስርሕ’ዚ ወፍሪኸ ኣሎዶ? መምህር ዝምህረሉ መወከሲ ኣለና። እዚ ኣለዉ። ድሕሪ ናይ ሚ/ሪ ጕዳያት ወጻኢ፡ ከምቲ ዝበልኩኻ፡ ምስ ባህሊን ስነ-ምግባርን ኣብ ቦታኦም ከይድና ንኣስታት 4 ግዜ ሕብረተ-ሰብና ዝኸይድ እዩ። ካልእ ዝመሃርናዮም፡ ቤት ማእሰርቲን ተሃድሶን ኣገባት’ውን ንጥቀም ኢና። ኣብ ነሓሰ ኤርትራ እዮም። ጠቕላሊ ቤት ጽሕፈት 2023 ኣካየድቲ ቦርድ ብምቛም ክለብ ኦዲተር እውን፡ ኣብ ቦታኦም ምሂርናዮም። ቋንቋ ዓረብ መስሪትና። እቶም ኣካየድቲ ኣባላት ቤት ጽሕፈት ጠቕላሊ ሓለቓ ድማ፡ እቶም መምህራን እዮም። ካብ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ’ውን ተመሃሮ’ውን ኣለዉ። ኣብቲ መጀመርታ ከምኡ ዝሓለፈ 8ይ ዙር ኣብ ቦታኦም ሓላፊ ናይዛ ክለብ ቀሺ ብርሃነ ግርማይ እዩ ምሂርናዮም። ሕጂ እዚ ናይ 9ይ ዙር’ውን ነይሩ። ከምኡ እናበለ ድማ፡ በብመድረኹ ኣብ ቦታኦም እናኸድና ኢና ንምህሮም ክለሳ እናተገብረሉ ክሳብ ሕጂ ሰባት ዘለና። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ቦታኦም እናተቐያየሩ የካይድዎ ኣለዉ። እናኸድና ንምህሮም ዘለና ሚ/ሪ ፍትሒ፡ ሚ/ሪ ሕርሻ፡ ኢሚግረሽን ዜግነትን፡ ይቕጽል. ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር


ኢኔስታ፡ ጋንታኡ ጽቡቕ ምህላዋ ተዛሪቡ ኺ ወሳ ተ ሓደ ካብ ወነንቲ ሓዳስ ክለብ ቅድም መዋሊኣ ኮይኑ ይርከብ። በዚ ከኣ፡ እዛ ኣብ ተቐዳደምቲ ዓለም ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይ፡ ብሽክለታ ኤን.ኤስ.ኤን (NSN Cycling ስጳኛ ዝመዓስከራ ክለብ፡ ብናይ ስዊዘርላንድ ዝሓለፈ ሰሙን ብናይ ሰለስተ ዓመታት ውዕል ጥቕሚ “ስፕረይ” እንታይ እዩ? Team) ዝኾነ ኣንድረስ ኢኔስታ፡ እታ ክለብ ልቸንሳ ስማ ቀይራ ንሓዲሽ ዓመተ-ውድር ምፍራማ ይዝከር። ኣብ ብዙሕ መዳያ ጽቡቕ ምህላዋ ተዛሪቡ። ኣብ ምድላው ትርከብ። ናይ ቀዳማይ ዲቪዥን (ዎርልድ ቱር) ኣብቲ ቀጻሊ እንከታተሎ ፍቱው ዓውዲ ስፖርት ዝኾነ ኵዕሶ እግሪ፡ ብዙሓት ጥቕሞም እዛ ክለብ፡ ዝሓለፈ ዓመት እስራኤል ኢኔስታ፡ ብዛዕባ ኩነታት ናይ’ታ ክለብ መወዳደሪ ፍቓድ ካብ ዩሲኣይ ረኺባ ዘላ ወይ ኣበርክቶኦም ክንፈልጦም’ውን ንደሊ ነገራት ንዕዘብ ኢና። ሓንቲ ካብተን ቀጻሊ እንዕዘባ፡ ፕረሜር ቴክ ተባሂላ ትጽዋዕ ምንባራ ይዝከር። ኣብ ዝተዛረበሉ፡ “እዚ ሓዲሽ ስጉምቲ ብዙሕ ኤን.ኤስ.ኤን፡ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ዙር ፈረንሳ ሓካይም ንዝተጐድአ ተጻዋታይ ንምርዳእ ብተደጋሚ ዝጥቀሙላ “ስፕረይ” እያ። እስራኤል ኣብ ፍልስጤም ብእትገብሮ ደረጃታት ትርጉም ዝህብ እዩ። ብዛዕባ ስፖርት ዝርከቦም ኣብ ዓበይቲ ውድራት ክትጻወት እዛ ማጂክ ስፕረይ (Magic spray) ኢሎም ዝጽውዑዋ ቀዳማይ ረዲአት ዝገብሩ ሓካይም ዘላ ደብዳብ፡ ኣብዚ ዓመት’ዚ ኣብ ዝነበራ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዛዕባ ኩሉ ንስፖርት ከቢብዎ ትጽቢት ይግበር። ዝሕዙዋ ነገር፡ ንቃንዛ ፈኮስቲ መጉዳእትታት ከም ምጭብባጥ፡ ምጥዋይ፡ መምናህቲን ጐርጽን ውድራት ብዙሕ ተቓውሞ ስለዘጋጠማ ዘሎ ክብርታት፡ ስምዒታትን ኮሙኒቲን እዩ። ዝሓለፈ ዓመት ጫማኡ ዝሰቐለ ተጻዋታይ ንግዚኡ ንምዝሓል ወይ ምፍዋስ እያ እትጠቅም። ግና፡ መዋሊኣ ዝነበረ ፕሪመር ቴክ ውዕሉ ነዚ ሓዲሽ ምዕራፍ ክሳተፎ ድማ፡ ተሃዊኸ ኵዕሶ እግሪ ዝነበረ ኢኔስታ፡ ምስ ክለቡ ባርሴሎና እዛ ካብ ከም ‘ኤቲል ክሎራይድ’ ዝኣመሰሉ ኣዝሓልቲ ነገራት ብምጥቃም እትስራሕ ከፍርስ ተቐሲቡ። ኢኔስታ፡ ኣብ 2018 ምስ ኣለኹ።” ኢሉ። ሻምፕዮንስ ሊግን ላሊጋን፡ ምስ ሃገሩ እስጳኛ ስፕረይ፡ ንተጻወትቲ ካብ ዝጸንሖም ቃንዛ ኣዝሒላ፡ ብቅልጡፍ ናብ ሜዳ ክምለሱ እያ ጃኤል ቦራስ ዝተባህለ ብዓል ዋኒን ኮይኑ እዛ ክለብ፡ ብሓዲሽ ውዳበ ጀሚራትሉ ከኣ፡ ዋንጫ ዓለምን ኤውሮጳን ዝርከብዎም እትሕግዝ። እትህቦ ዕረፍቲ ወይ ሩፍታ ግና፡ ንሓጺር ግዜ እዩ። ዝመስረቶ ትካል ኤን.ኤስ.ኤን ድማ፡ ሓዲሽ ኣብ ዘላ እዋን፡ ንሓደ ካብ ዝበለጹ ናይ ሽኳ ብርክት ዝበሉ ጽዋኣት ኣልዒሉ እዩ። እዚ ማለት፡ እዛ መሳርሒት ንዓበይቲ መጉዳእቲ ኣይተሕውዮን እያ። ብዘይካ’ዚ፡ በቲ እትህቦ ሓጺር ናይ ቃንዛ ምጉዳል ዓቕሚ፡ ተጻወትቲ ከይተረድኦም ናብ ተወሳኺ ከቢድ መጉዳእቲ ከተምርሖም ስለእትኽእል፡ ኣብ ግምት ኣእትዮም ክጥቀሙላ እዮም ዝመዓዱ። ኣብ ክፉት ቁስሊ’ውን ክጥቀሙላ የብሎምን። “ሳላሕ ተጋግዩ እዩ” ጀራርድ እዩ፣ እዚ ድማ ኣነ የኽብሮ እየ። ነዛ ጋንታ ክሕግዛ እዩ ዝደሊ። ብተመሳሊ ነዚ’ውን ናይ ቅድም ብሉጽ ተጻዋታይ ሊቨርፑል ከም ዝርደኣኒ ሓደ ሰብ ኣብዛ ጋንታ ክህሉ የኽብሮ እየ” ዝበለ እዚ እንግሊዛዊ ናይ ስተቨን ጀራርድ፡ “ሊቨርፑል፡ ናብ ትሕቲ ኣይደልየን ኣሎ። እዛ ክለብ፡ ናብ ትሕቲ ቅድም ኣከፋሊ፡ “ናብ ትሕቲ ኣውቶቡስ ኣውቶቡስ እያ ደርቢያትኒ” ንዝበለ ኣጥቃዓይ ኣውቶቡስ ዝደርበየትኒ ይመስል፣ ከምኡ እዩ እያ ደርቢያትኒ ምባሉ ግና ተጋግዩ። ምስ መሲ፡ ንካልኣይ ዓመት ብሉጽ ናይ’ዛ ጋንታ ሞሓመድ ሳላሕ ‘ተጋግዩ’ ኢሉ። ዝስመዓኒ ዘሎ።” ክብል እዩ ኣምሪሩ ተዛሪቡ። ኣሰልጣኒኡ ንምዝርራብ ቁሩብ ክቝጠብ ሳላሕ፡ ድሕሪ’ቲ ቀዳም ምስ ሊድስ 3ብ3 ድሕር’ዛ ልዑል ሸፈነ ዝረኸበት ቃለ- ነይሩዎ። ነዚ ንምፍታሕ ምስ ሓለቓ ጋንታ ተጻዋታይ ተባሂሉ ዝተፈላለዩሉ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ተቐያሪ ኮይኑ ምልስ፡ ብዙሓት ናይ ቅድም ተጻወትቲ፡ ነዚ ቨርጂል ቫን ዳይክ’ውን ክዘራረብ ነይሩዎ - ድሕሪ ምውዓሉ እዩ፡ ኣዛራቢ ቃለ-መሕት ግብጻዊ ክነቕፉ እዮም ተሰሚዖም። ዝሓለፈ ንደገፍቲ ክብል።” ኢሉ። ገይሩ። ሰኑይ እንግሊዛዊ ዋይን ሩኒ ክነቕፎ እንከሎ፡ ኣብ ሕማቕ ኵነታት ዘላ ሊቨርፑል፡ ሓለቓ ጋንታ ኢንተር ሚያሚ - ሊዮኔል መሲ፡ ንካልኣይ ተኸታሊ ዓመት ‘ብሉጽ እዚ ግብጻዊ፡ “ንጹር እዩ ሓደ ሰብ ትማሊ ከኣ፡ ወዲ ሃገሩ ስተቨን ጀራርድ፡ ድሕሪ’ዛ ቃለ-መሕት፡ ሰኑይ ምስ ኣሰልጣኒኣ ተጻዋታይ ሊግ ኣመሪካ’ ኩሉ ነቐፌታ ከሰክመኒ ይደሊ ኣሎ። ምስ ሳላሕ ‘ቂር’ ዝበሎ ነገር ናብ ኣደባይ ወጺኡ ስሎት ብምርድዳእ፡ ንሳላሕ ኣብ እንግሊዝ ተባሂሉ። ኣሰልጣኒ (ንኣርነ ስሎት እዩ) ጽቡቕ ዝምድና ምዝራቡ ‘ጌጋ’ ምዃኑ ገሊጹ። ገዲፋቶ ናብ ኢጣልያ ምጋሻ ይዝከር። ኣብቲ እዚ ኣርጀንቲናዊ ነይሩና፣ ሃንደበት ግና፡ ዝምድና ኣልቦ ኮይንና። “ንሱ ብዘይምጽዋቱ ክርበሽ ርዱእ ሰሉስ ምሸት ኣንጻር ኢንተር ሚላን ዘካየደቶ ድንቂ ተጻዋታይ፡ ጋንታኡ ሻዱሻይ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ጸወታ ከኣ፡ ኣብ ታሪኻ ንፈለማ ግዜ ፍሎሪያን ቪርትዝ ንዘምጸኣ ፍጹም ቅላዕ፡ ዋንጫ ሊግ ኣመሪካ (እቲ ዶሞኒክ ስዎዝላይ ሃሪሙ ኣቝጺሩዋ፡ ብጸቢብ ሊግ፡ መይጀር ሊግ ሶኮር 1ብ0 ኣገዳሲ ዓወት ኣመዝጊባ። ኣመሪካ እዩ ዝጽዋዕ) እዛ ጋንታ፡ ቀዳም ንብራይተን ዓዲማ ኣብ ክትከውን መሪሕ ተራ እተካይዶ ናይ ፕሪመር ሊግ ጸወታ፡ ዳግማይ ተጻዊታ። መሲ፡ ኣብዚ ክትመልሶ ዲያ ዛጊት ንጹር የለን። እንተ ዓመት ኣብ 28 ግጥማት ስሎት፡ ድሕሪ ናይ ኢጣልያ ዓወቱ፡ ሳላሕ፡ ክለቡ ተሰሊፉ፡ ኣብ 48 ዳግማይ ዝምለስ ጌጋ ምፍጻሙ እንተናሲሑ ሸቶታት እግሩ ሓዊሱ - ምዃኑ የአንፊቱ እዩ። 29 ኣመዝጊቡ 19 ንኣመዝገብቲ ኣቐቢሉ። ንፈለማ ግዜ ኣከታሉ ነዛ ሽልማት ዝዓተራ ተጻዋታይ ድማ ኮይኑ። ማን ዩናይትድ፡ ምስ ራሞስ ትዘራረብ ዘላ - ከም ጸብጻብ ናይ’ዛ ምንጪ። ብዘይካ’ዚ፡ እዚ ወዲ 38 ዓመት ኣጥቃዓይ፡ ብዘመዝገቦ 29 ሸቶታት’ውን ‘ዝለዓለ ራሞስ፡ ናብታ ዝበዝሐን እቲ ዝበለጸን ኣመዝጋቢ ሸቶ’ ተባሂሉ፡ ወርቃዊት ጫማ ተሸሊሙ። ናይ ጸወታ ግዜኡ ዘሕለፈላ ሪያል ማድሪድ ንመሲ ድሕሪ ምጻኣ ርእያቶ ዘይትፈልጥ ዓወታት እተመዝገብ ዘላ ኢንተር ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ንፍሉጥ ተኸላኻሊ መጋቢት 40 ዓመት ዝመልእ እንተኾነ፡ ክምለስ እዩ ድሌቱ። እንተኾነ፡ ፕረዚንደት ሚያሚ፡ ክሳብ ምዝዛም 2028 ዘጽንሖ ውዕል የእትያቶ ትርከብ። ኣብ ዝቕጽሉ ሰርጆ ራሞስ ንምፍራም ትዘራረብ ምህላዋ ጫማኡ ክሰቅል ግና መደብ የብሉን። ኣብ ናይ’ታ ክለብ ፍሎረንቲኖ ፐረዝ፡ ንምላስ ዓመታት ከኣ፡ ተወሰኽቲ ዋናጩ ኣብ ምዕታር ክሕግዛ ትጽቢት ኣሎ። ተሓቢሩ። ዋንጫ ዓለም 2026 ብሃገሩ ስጳኛ ንክምረጽ እዚ ናይ ቅድም ሓለቓኦም ከምዘይተቐበሎ ካብ ለካቲት ናይ’ዛ ዓመት ኣትሒዙ ምስ ድማ፡ ኣብ ስራሕ ይርከብ። በዚ ድማ፡ ካብ ይግለጽ። መክሲካዊት ክለብ ሞንተረይ ዝጻወት ዘሎ ሰሜን ኣመሪካ ተፋንዩ፡ ገና ኣብ ዓቢ ሊግ ቅንጥብጣብ ራሞስ፡ ምስ ምዝዛም’ዛ ዓመት፡ ውዕሉ ከብቅዕ ክጻወት ዓቕሚ ከምዘለዎ ከርኢ ደልዩ ኣሎ። መደብ ጸወታ እዩ፣ በዚ ድማ፡ ናጻ ተጻዋታይ ክኸውን እዩ። ብመሰረት ናይ ስጳኛ ምንጭታት፡ መስመር * ኣብ ወርሒ ጥሪ መስኮት ምስግጋር ተጻወትቲ ክኽፈት ኣብ ዝቃረበሉ ዘሎ እዋን፡ ራሞስ፡ ወላ’ኳ ዝመጽእ ዓመት ወርሒ ምክልኻላ ርጉእን ድልዱልን ንምግባሩ ሎሚ ፈረንሳዊት ክለብ ሊዮን፡ ንተኸላኻሊ ኣርሰናል ታኪሂሮ ታሚያሽ ንምፍራም ተቓሪባ ተባሂሉ። ትሰርሕ ዘላ ማን ዩናይትድ፡ ምስ ሊግ ኤውሮጳ እዚ ጃፓናዊ፡ ኣብዛ መስመር ምክልኻል ብሉጻት ተጻወትቲ ሒዛ ዘላ ክለብ፡ ወላ’ውን ወከልቲ ናይ’ዚ ብዙሕ መሃያ ዲናሞ ዛግረብ - ሪያል በቲስ 8፡45 ድ.ቀ ምስ ምሉእ ጥዕናኡ ኣብ ዝህልወሉ፡ ኣዝዩ ዝወሓደ ናይ ምስላፍ ዕድል እዩ ዝረክብ ዘሎ። ከምዘይሓት ዝግለጽ ምኩር ኡትረችት - ኖቲንግሃም 8፡45 ድ.ቀ * ባርሴሎና፡ ንወሳኒ ተጻዋታይ ራፊንያ ናብ ስዑዲ ዓረብ ንምሻጥ ናይ ቅድመ ስምዕ ተጻዋታይ ትዘራረብ ኣላ። እዛ ኒስ - ብራጋ 8፡45 ድ.ቀ ውዕል ከትገብር መደብ የብላን - ብመሰረት ምንጪታት። ኣብ መሳል ፕሪመር ሊግ ባሰል - ኣስቶን ቪላ 1፡0 ድ.ቀ * ናይ ጸጋም ክንፊ ተኸላኻሊ ሊቨርፑል - ኣንዲ ሮበርትሶን፡ ምስ ሞሓመድ ሳላሕ ሻዱሸይቲ ዘላ ማንቸስተራዊት ብራን - ፈነርባች 1፡0 ድ.ቀ ምጽዋት ከምዝፈቱን ክምለስ ተስፍዩ ምህላዉን ገሊጹ። ክለብ፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ ኣብ ሰልቲክ - ሮማ 1፡0 ድ.ቀ ሳላሕ፡ ድሕሪ’ታ ዝገበራ ቃለ-መሕት፡ ካብ ናይ ሰሉስ ምሸት ጸወታ ተኣልዩ፡ ጉዳዩ ኣብ ዝኽፈት ናይ ሓጋይ መስኮት ፖርቶ - ማልሞ 1፡0 ድ.ቀ ጠልጠል ምህላዉ ይፍለጥ።


ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ሸዊት ተኽለ ኣውስትራልያ፡ ኣብ ተጠቃምነት ማሕበራዊ መራኸቢ ገደብ ገይራ “ምርጫ ከካይድ ድሉው እየ” ዘለንስኪ ብምግላጽ፡ እቲ ሕጊ፡ ሓንጸጽቲ ፖሊሲ ጐድናዊ ሳዕቤናት ተጠቃምነት ማሕበራዊ መራኸቢ ክገትእዎ ከም ዝኽእሉ ዘረጋግጽ ምዃኑ ኣብሪሁ። ንሱ ወሲኹ፡ “እዚ ዓቢ ለውጢ ከምጽእ’ዩ፡” ድሕሪ ምባል፡ ኣውስትራልያ ወሲዳቶ ዘላ ስጉምቲ ኣብ መላእ ዓለም ኣድናቖት ዝረክብ ምዃኑ ገሊጹ። ኣልባነዝ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ፡ ቅድሚ’ቲ ኣብ መወዳእታ እዚ ወርሒ ዝጅምር ናይ ሓጋይ ናይ ኣውስትራልያ፡ ንትሕቲ 16 ዓመት ህጻናት ክዓግቱ ወይ ክሳብ 49.5 ሚልዮን ትምህርቲ ዕረፍቲ ኣውስትራልያ፡ ህጻናት ህጻናት ተጠቀምቲ ማሕበራዊ ዶላር ኣውስትራልያ (3 ሚልዮን ዶላር) ሓድሽ ስፖርት፡ ሓድሽ መሳርሒ ክጅምሩ፡ መራኸቢታት ዝኣገደት ፈላመይቲ ሃገር ክቕጽዑ ተኣዚዞም ኣለዉ። ወይ ድማ መጽሓፍ ከንብቡ ኣተሓሳሲቡ። ከም ዝኾነት ተሓቢሩ። እዚ ስጉምቲ፡ ብዙሓት ወለድን መንግስቲ ኣውስትራልያ፡ እቲ ስጉምቲ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ፡ ምርጫ ንምርግጋጽ እንተሓጊዘናኒ፡ በዚ ድማ፡ ካብ ዝሓለፈ ረቡዕ ጀሚሩ ተጣበቕቲ መሰል ህጻናትን ተቐባልነት ኣብ ኣሰራርሓኡ ፍጹም ዘይክኸውን ከም ኣመሪካን ካልኦት መሻርኽቲ ሃገራትን ንምርጫ ድሉው’የ ” ክብል ዘለንስኪ ቲክቶክ፡ ኢንስታግራምን ፌስቡክን እኳ እንተረኸበ፡ ብዓበይቲ ኩባንያታት ዝኽእል እኳ እንተገለጸ፡ ክሳብ ዝሓለፈ ድሕነት መስርሕ ምርጫ ከረጋግጻ እንተ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ ገሊጹ። ዝርከብዎም 10 ዓበይቲ መድረኻት ቴክኖሎጂ ግና ተቐባልነት ኣይረኸበን ረቡዕ ግና ኣስታት 20 ሽሕ ሕሳባት ኽኢለን፡ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ “ድሕሪኡ ድማ ኣብ ዝቕጽሉ ካብ 60 ማሕበራዊ መራኸቢታት፡ ብመሰረት እቲ ኣሎ። ቲክቶክ ተዓጽዮም ኣለዉ። ኣብ ዝቕጽሉ ምርጫ ንምክያድ ድሉው ምዃኑ ክሳብ 90 መዓልታት፡ ዩክሬን ምርጫ ኣብ መላእ ዓለም ተቖጻጸርቲ ብቐረባ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣንቶኒ ኣልባነዝ፡ ሒደት መዓልታት ድማ ኣማኢት ኣሽሓት ኣፍሊጡ። ንምክያድ ድልውቲ ክትከውን እያ፡” ዝከታተልዎ ዘሎ ሓድሽ ሕጊ ተጠቃምነት “ንስድራቤታት ዘኹርዕ መዓልቲ” ክብል ካልኦት ክዕጸዉ እዮም። ዘለንስኪ ነዚ ዘፍለጠ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ክብል እቲ ፕረዚደንት ሓቢሩ። ዶናልድ ትራምፕ፡ መንግስቲ ዩክሬን ኣብ ዘለንስኪ ወሲኹ፡ ኣብ እዋን ወተሃደራዊ ሓማስ መጥቃዕቱ ደው ከብል ከም ዝኽእል ገሊጹ ሃገሩ ዘሎ ኲናት ምርጫ ንኸየካይድ ሕጊ ምርጫ ክካየድ ዘኽእል ሓድሽ ሕጊ ከም መኽነይታ ይጥቀመሉ ከም ዘሎ፡ ንኸዳሉ ንባይቶ ናይ’ታ ሃገር እማመታት ካብ ቃዛ ወጻኢ ዝርከብ ፖለቲካዊ ምስ ሓደ ማዕከን ዜና ኣብ ዝገበሮ ቃለ ከቕርብ ምዃኑ ገሊጹ። መራሒ ዕጡቕ ጉጅለ ሓማስ ካልድ መሕት ድሕሪ ምሕባሩ እዩ። ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት’ዚ፡ ባይቶ መሻል፡ ሓማስ ኣብ ዝመጽእ እዋን፡ ካብ’ቲ ኣብ እዋን ኲናት ዝካየድ ምርጫ ዩክሬን፡ እታ ሃገር ምስ ሩስያ ኣብ ኲናት ኣብ ከበባ ዝርከብ መሬት ፍልስጤም ብመሰረት ሕጊ ዩክሬን ክልኩል ኣብ ዘላትሉ እዋን ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኮይኑ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ክፍጽሞ ምዃኑ ዘነጽሩ ጸብጻባት፡ ዘለንስኪ ናይ ምድንጓይ ሕገ መንግስታዊ ምዃኑ ዝጸንሐ መጥቃዕትታት ደው ከብል ፕረዚደንትነት ግዜኡ ዝሓለፈ ዓመት ከም ብምርግጋጽ፡ ሕጋውነት ናይቲ ኣብ እዋን ዝኽእል ስጉምትታት ክወስድ ምዃኑ ዘብቀዐ የረድኡ። ኲናት ዘለንስኪ ኣብ ስልጣን ክጸንሕ ሓቢሩ። “ኣመሪካ ምስ ኤውሮጳውያን ዘረጋግጽ ውሳነ ብዓቢ ድምጺ ኣጽዲቑ ይዅን’ምበር፡ ሓማስ ዕጥቁ ከውርድ መሻርኽተይ ብምዃን ውሕስነት ናይ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ዝቐርብ ዘሎ ጻውዒታት ንናይ ቓልሲ መንፈስ ናይ’ቲ ጉጅለ ንምቁጽጻር ዝዓለመ ሞሮኮ - ብሓደጋ ምፍራስ ህንጻታት ምዃኑ ብምልካት፡ ነቲ ጻውዒት ከም ዘይቅበሎ ኣብ’ቲ ምስ ኣልጀዚራ ዝገበሮ ብውሕዱ 2 ሰባት ሞይቶም ቃለ መሕት ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ እስራኤል ምጥሓስ ስምዕ ብዛዕባ እቲ ካብ 206 ጀሚሩ ከም ክትምራሕ ሓማስ ከም ዘይቅበሎ ኣብሪሁ። ምቁራጽ ተዅሲ እንተቀጺላቶ፡ እቲ ኣማራጺ ምሕዳር ሓማስ ክኸውን ከም ጋዜጣ ፋይናንሻል ታይምስ ዝሓለፈ ተዅሲ ደው ምባል ንቕድሚት ክስጉም ዝኽእል ክጥቀስ ዝጸንሐን ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ዘውጸአቶ ጸብጻብ፡ ቀዳማይ ከም ዘይክእል ብምግላጽ፡ እቲ ዕርቂ ካብ እዋን ከኣ ብፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ሚኒስተር ዓባይ ብሪጣንያ ነበር ቶኒ ዝሓለፈ 10 ጥቅምቲ ጥራይ ብውሑዱ ትራምፕ ዳግማይ ዝተላዕለን ‘ቦርድ ብሌር፡ ካብ ሓያሎ ሃገራት ዓረብ ዝቐረበሉ 738 ግዜ ከም ዝተጣሕሰ ኣዘኻኺሩ። ሰላም’ ዝብል ሓሳብ ኣመልኪቱ ድማ፡ ተቓውሞ ስዒቡ ካብ ሕጹይነት ናይ’ቲ መሻል ንኣልጀዚራ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ቃዛ ፍልስጤማዊ ብዘይኮነ ኣመሓዳሪ ቦርድ ከም ዝተኣልየ ገሊጻ ኣላ። ሱዳን - ነፋሪት ብምውዳቓ ኩሎም ተሳፈርታ ሞይቶም ሓንቲ ወተሃደራዊት መጎዓዚት ዝነበሩ ሰባት ኩሎም ከም ዝሞቱ ዝርከብ መደበር ኣየር ክትዓልብ ነፋሪት ሱዳን፡ ኣብ ጥቃ ፖርት ሱዳን ተሓቢሩ። ኣብ ዝፈተነትሉ እዋን ብዘጋጠማ ክትዓልብ ኣብ ዝፈተነትሉ እዋን እታ ‘ኢል-76’ ዝዓይነታ ነፋሪት፡ ቴክኒካዊ ጸገም ከም ዝወደቐት ክልተ ብምውዳቓ፡ ኣብ’ታ ነፋሪት ተሳፊሮም ኣብ ጥቓ ፖርት ሱዳን ኣብ ወተሃደራውያን ምንጭታት ንማዕከን ኣብ ታሪኻዊት ከተማ ፌስ - ሞሮኮ ብተመሳሊ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዜና አይ.ኤፍ.ፒ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ብዘጋጠመ ምፍራስ ክልተ ህንጻታት፡ ከተማ ፌስ ብዘጋጠመ ምፍራስ ገዛ ኣረዲኦም። ብውሕዱ 2 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ ሓሙሽተ ሰባት ከም ዝሞቱ ይዝከር። ቤት ጽሕፈት ሓይልታት ምክልኻል 16 ካልኦት ድማ ኣካላዊ ጉድኣት ከም ከምኡ’ውን፡ ኣብ 2016፡ ኣብ ውሽጢ ሱዳን (ሳፍ) ኣብታ ነፋሪት ክንደይ ዝወረዶም፡ ኣገልግሎት ዜና ናይ’ታ ሃገር ሓደ ሰሙን ኣርባዕተ ሰባት ዝቐተለ ሰባት ከም ዝነበሩ እኳ እንተዘይገለጸ፡ ሓቢሩ። ክልተ ምፍራስ ህንጻታት ኣጋጢሙ ካብቲ ሓደጋ ዝደሓነ ሰብ ከም ዘየለ ብሰንኪ’ቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ዘጋጠመ ነይሩ። ግና ሓቢሩ’ሎ። ምፍራስ ናይቲ ኣርባዕተ ደርቢ ዝነበሮ ኣብ 2023፡ ኣብ ሞሮኮ ድሕሪ ዘጋጠመ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት፡ ህንጻታት፡ ካብ’ቶም ዝሞቱ ሰባት ሓያሎ ሰፊሕ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ መንግስቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ዝተፈላለየ ህጻናት ከም ዝርከብዎም ተገሊጹ። ናይ’ታ ሃገር ልዕሊ 12 ሽሕ ህንጻታት ቦታት ፖርት ሱዳን መጥቃዕቲ ብዘይካ’ዚ፡ እቲ ህንጻታት፡ መንበሪ ናይ ንሓደጋ ምፍራስ ተቓላዕቲ ምዃኖም ኣብ ዝፈጸማሉ እዋን፡ እቲ መደበር ሸሞንተ ስድራቤታት ምንባሩ፡ ኣገልግሎት ከም ዘለዮም፡ ጸብጻባት ማዕከናት ዜና ኣየር ተደብዲቡ ምንባሩ ጸብጻባት ሲቪላዊ ድሕነት ናይ’ታ ሃገር ኣረዲኡ። ናይ’ታ ሃገር ይሕብሩ። የመልክቱ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ኢምፔሮ 1/12/2025 ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ ፊት ሲነማ ኢምፔሮ 121480 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


መበል 35 ዓመት ቁ.89 ቀዳም 13 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 1 ክሰምረለይ ባህርያዊ ድዂዒ፡ ኮምፕስት


ኣገደስቲ እንዶታት ዞባ ማእከል - መደብ ጸወታ ዜና ኵዕሶ እግሪ ተሰሪዑ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ከተማ ጅዳ ኣትዩ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ናይ ኣብቲ ናይ ምቕባል ስነ-ስርዓት፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ሓይሊ ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ነዚ ዒላማ ንዝገበረ ሃገርን ገስጋሱን ዝምልከት ሕቶታት ንግስነት ስዑድያ ዑደቱ ብምቕጻል፡ ጠቕላሊ ቈንስል ኤርትራ ኣብ ጅዳ ኣቶ ሓርበኝነት ህዝባ ስለዝዀነ፡ ኣብ ወጻኢ ሽርሕታት ብንቕሓት ምክትታልን ድሕሪ ምቕራብ፡ ኣበርክቶኦም ንምዕዛዝ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ-ቐትሪ ከተማ ዓብደልራሕማን ዑስማን ተረኺቡ ነይሩ። ዝርከቡ ዜጋታት ክሰርሑ፡ ሓሻሽነት ምፍሻልን ውሁድ ስራሕ ስለዝሓት፡ ዘለዎም ድልውነት ኣረጋጊጾም። ጅዳ ኣትዩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ጅዳ ኣብ ኣወጊዶም ከዋህልሉን ንደቆም ብግቡእ ዜጋታት ብሓፈሻ መሳርዖም ኣስጢሞም ኣብቲ ርክብ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዝጸንሓሉ ግዜ፡ ኣብ ኣገደስቲ ልምዓታዊ ክከናኸኑን ብምዝኽኻር፡ ማሕበረኮማትን መኸተኦም ከሐይሉ ኣዘኻኺሩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስን ምስኡ ዝተጓዕዘ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ፈጻሚት ጉዳያት ትካላት ዑደት ክገብር’ዩ። ሃገራውያን ውዳበታትን ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ንማሕበረኮም፡ ሃማደኤ፡ ህግደፍን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዑድያ ወ/ሮ ብኻልእ ወገን፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብኣተኵሮ ክሰርሓ ከምዝግባእ ገሊጹ። ሳልሕ ዝርከቦ ልኡኽን ኣህጉራዊ መንእሰያት ህግደፍን ዝወከሉ ተሳተፍቲ ወይኒ ገረዝግሄርን ተረኺቦም ነይሮም። ኣፈወርቂ፡ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ቅድሚመዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ዓብዱልዓዚዝ ኣብ “ባህልና፡ ክብሪታትናን መንእሰያትናን ብወገኖም፡ ንህልው ኩነታት ሃገር ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ብዕድመ ወራስ ቐትሪ ንኣካየድቲ ማሕበረኮምን ዝኣተዉሉ፡ ኣሚር ስዑድ ቢን ሚሽዓል ካብ ምብራዝ ምድሓን፡ ቀንዲ ስራሕ ብመንጽር ዞባውን ዓለማውን ምዕባለታት፡ ዓራት መሓመድ ቢን ሳልማን፡ ካብ 9 ሃገራውያን ውዳበታትን ሪያድን ከባቢኣን ቢን ዓብደልዓዚዝ ምኽትል ኣሚር ዞባ ረኺቡ ኣዘራሪቡ። ወለዲ፡ ማሕበረኮማትን ሃገራውያን ዝምድና ኤርትራን ስዑድያን መጻኢ ታሕሳስ ጀሚሩ ኣብ ስዑድያ ናይ ስራሕ መካ ብናይ ክብሪ ሰልፊ ተቐቢልዎም። ኣብ’ቲ ርክብ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ውዳበታትን ክኸውን ይግባእ” ዝበለ ኣመታቱን፡ ከምኡ’ውን መደባት ህንጸት ምብጻሕ ይፍጽም ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ። ልኡኽ ኤርትራ ኣብ ‘ጉባኤ ኣከባቢ ሕቡራት ሃገራት’ ተሳቲፉ ብኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኬንያን ቀዋሚ ዝምራሕ ትግባረ መደባት ንምብዳሁ እትሰርሓሉ መዳያት ምዃኑ ዘብረሀ ሓመድን፡ ምግራብን ዳግመ-ምግራብን፡ 350 ደሴታት ከምዘለዋን ብምጥቃስ፡ ልኡኽ ኣብ ፕሮግራም ኣከባቢ ሕቡራት ብቀጻሊ ትዓዪ ከምዘላ ኣነጺሩ። ኣምባሳደር በየነ፡ እዞም ወፍርታት ነቶም ኣብ ሕውየት ስርዓተ-ማሕድሮን ውሕስነት እዚ ነቲ ኣብ ከርሲ ባሕሪ ዘሎ ሃብታም ሃገራትን ኣቶ በየነ ርእሶም ዝተመርሐ ብክሊማዊ ለውጢ ዝጽለዉ ዜጋታትን ህይወታዊ ብዙሕነትን ልዑል ኣበርክቶ ጸጋታት ካብ ብከላ ንምክልኻሉ ተወሳኺ ህንጸት ከዘንቲ ማያት፡ ምሕያል ልኡኽ ኤርትራ፡ ኣብቲ “ምስጓም ዘላቒ ከባቢታትን እፎይታ ከምዝፈጥሩ ሓቢሩ። ይገብር ከም ዘሎ ድማ ኣረጋጊጹ። ሓላፍነት ዘሰክም ከምዝዀነን ውሑስ ንጥፈታት ንምብዳህ ደርቂ፡ ምስፋሕ መፍትሒታት ንዳግመ-ሕውየት ዓለም” ብቀጻሊ ዝካየድ ህዝባዊ ወፈራታት ኰይኑ ንኽቕጽል ኣድላዪ ስጉምትታት መስኖኣዊ ሕርሻ ከምኡ’ውን ምርግጋጽ ኣምባሳደር በየነ ብተወሳኺ፡ ኤርትራ ብዝብል ቴማ ካብ 8 ክሳብ 12 ታሕሳስ ከምኡ’ውን ብንጡፍ ተሳትፎ መንእሰያትን ከምዝውሰድን ኣረዲኡ። ቀረብ ጽሩይ ዝስተ ማይ ክሳብ ርሑቕ ሓንቲ ካብተን ነዊሕ ገማግም ቀይሕ ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ዝተቓነዐ ሻብዓይ ተመሃሮን ዝሰላሰሉ መደባት ምዕቃብ ማይን ከባቢታት ሓደ ካብቲ ኤርትራ ብኣተኩሮ ባሕሪ ዝውንና ሃገራት ምዃናን ልዕሊ ኤርትራ ኣብ ጸሓያዊ፡ ንፋሳውን ጉባኤ ኣከባቢ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጂኦተርማውን ጸዓት ወፍሪ ተካይድ ከምዘላ ተሳቲፉ። ዝሓበረ ኣምባሳደር በየነ፡ ትሑት ቊጠባዊ ኣምባሳደር በየነ ርእሶም ኣብ ዘስመዖ ደረጃ ዘለወን ሃገራት ናብ ተካኢ ጸዓት መደረ፡ ኤርትራ ኣብ’ቲ ብደርቂ ንኽሰጋገራ ብዙሕ ርእሰ-ማልን ክኢላዊ ዝጥቃዕ፡ ዘይስሩዕ ዝናብን ልዑል ሙቐት ዓቕምን ስለ ዘድልየን፡ ብማሕንቖታት ዝምዝገበሉን ዞባ ከምእትርከብ፡ እቲ ሓቂ ዘይግደብ ተበጻሒ፡ ተጨባጥን፡ እዋናውን ናይ ዞባናን ዓለምን’ውን እዚ’ኳ እንተዀነ ፍታሕ ክናደ እዋኑ ምዃኑ ኣዘኻኺሩ። ንክሊማዊ ምዝባልን ሳዕቤናቱን ዝወሃብ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣህጉራዊ መልሰ-ግብርን ኣድህቦን ካብቲ ሚስተር ኣንቶንዮ ጉተረሽ ኣብ መኽፈቲ ትጽቢት ዝግበረሉ ኣዝዩ ትሑት ምዃኑ ናይ’ቲ ጉባኤ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ኣገንዚቡ። ዓለምና ካብ ዝዀነ እዋን ንላዕሊ ኣብ ኣምባሳደር በየነ ኣስዒቡ ኣብ ከምዚ ተኣፋፊ ኵነታት ከምዘላ ብምጥቃስ፡ እቲ ዝኣመሰለ ተሃዋሲ ዓለማዊ ኵነት፡ ኤርትራ ጉባኤ ንዳግመ-ሕውየት ዓለምን ፍትሓዊ ኣብ ርእሰ-ምርኰሳ ዝተሰረተ መንገዲ ግዴታን ወፍሪ እንገብረሉን ንምንታይ ብምሕራይ፡ ንኣከባብያዊ ብድሆታት ንቃለስ ከምዘሎና ደጊምና እንግንዘበሉን ብዘቤታዊ ዓቕሚ ከምኡ’ውን ብኮም ከምዝዀነ ኣስሚሩሉ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ዜና ናቕፋ - ቅነ ውዳበ መንእሰያት ተኻዪዱ ኤርትራ፡ ኣብ በይነ-መንግስታዊ ብዓል መዚ ኣብ ንኡስ ዞባ ናቕፋ፡ ብ6ን 7ን ታሕሳስ፡ ከምኡ’ውን ብባህሎምን መንነቶምን ጻዕሪ ንኽሰምር፡ እቲ መደብ ክሳብ ንልምዓት ‘ኢጋድ’ ዝነበራ ኣባልነት ስሒባ ባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ዝዀርዑ መንእሰያት ንምኹስኳስ ምሕዳራት ከባቢ ወሪዱ ብምልኣት ዘጠቓለ፡ ቅነ ውዳበ መንእሰያት ምዃኑ ኣረዲኡ። ክስራሓሉ ኣዘኻኺሩ። ኤርትራ፡ ካብ ኣባልነት በይነ-መንግስታዊ ብዓል መዚ ንልምዓት ማለት ተኻዪዱ። ‘ኢጋድ’ ምውጻኣ፡ ንዋና ጸሓፊ ኢጋድ ብወግዒ ከምዝሓበረት፡ ሚኒስትሪ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣቦ-መንበር ሃማመተኤ ኣብቲ ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ ጉዳያት ወጻኢ ኣብ ዘውጸኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ። ሓላፊ ሃማመተኤ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣቶ ሳልሕ ኣሕመዲን ኣብ ዝሃቦ ቅነ ውዳበ መንእሰያት፡ ውድራት መንእሰይ ኣሕመድ መሓመድ-ስዒድ ሓበሬታ፡ ምሕያል ውዳበታት ማሕበር፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ባህላዊ ትልሂትን ውሳነ መንግስቲ ኤርትራ፡ ካብዞም ዝስዕቡ ምኽንያታት ዝነቐለ’ዩ። ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ዕላማ ናይ’ቲ መደብ፡ ብኽብርታት ሕብረተሰብ ዝተሃንጹ መደረን፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ኣብያተብዅለንትናኦም ብቑዓት መንእሰያት ከምኡ’ውን ሓላፍነታውያን መንእሰያት ትምህርቲ ውድር ትንተና ዘጠቓለሉ ከምዝፍለጥ ኤርትራ፡ ብ193 ኣብ ዳግመ-ሕውየት ኢጋድ ልዑል ንምህናጽ፣ ኣብ መንጎ መንእሰያት ኣብ ምፍራይ ኣበርክቶኡ ልዑል ምዃኑ ንጥፈታት ከምዝተኻየዱ፡ ወኪል ኤሪና ኣበርክቶ ከምዝነበራ፡ ጸኒሓ’ውን ምስ ካልኦት ኣባል ሃገራት ብምትሕብባር፡ ናይ ተወዳርነት መንፈስ ንምዕባል፣ ድሕሪ ምግላጽ፡ ዝካየድ ዘሎ ውሁድ ካብ ናቕፋ ሓቢሩ። ኢጋድ ንምዕዛዝ ዞባዊ ሰላምን ርግኣትን ከም ቀንዲ መሳለጢ ኰይኑ ሰንዓፈ - ነበርቲ ም/ከባቢ ጎሎ ናይ ሓመድ ጽርግያ ንኸገልግል ብኣኡ ኣቢልካ ድማ ተጨባጢ ዞባውን ቊጠባውን ውህደት ንምፍጣር - ንምሕዳሱ ከምኡ’ውን ምርግጋጽ ኣድማዕነቱን ከምዝዓየት ብወፈራ ይጽግኑ ኣዘኻኺሩ። እዚ ይኹን ደኣ’ምበር ድሕሪ ግዜ፡ ብፍላይ ድማ ካብ 205 ኣትሒዙ፡ ኢጋድ ባህግታት ህዝቢ ናይ’ዚ ዞባ ኣብ ምላእ ፈሺሉ ጥራይ ዘይኰነ፡ ናብ ዝተወሰና ኣባል ሃገራት፡ ብፍላይ ድማ ናብ ኤርትራ ዘነጻጸረ ሃሳዪ ተራ ከምዝተጻወተን፣ እዚ ዘይሓላፍነታዊ ተግባራት ድማ፡ ንኤርትራ ኣብ ሚያዝያ 207 ኣባልነታ ከተደስክል ቀሲቡዋ’ዩ። እቲ ውድብ ንተሃድሶ ከምኡ’ውን ሕሉፍ ጌጋታቱ ብጽሞና ከስተብህለሉን ክእርሞን ይኽእል’ዩ ብዝብል ተስፋ፡ ኤርትራ፡ ኣብ ሰነ 2023 ዳግማይ ናብቲ ውድብ ተጸንቢራ። ይኹን’ምበር፡ ኢጋድ ካብ ሕሉፍ ጌጋታቱ ክመሃር ከምዘይከኣለን ሕጋዊ ሓላፍነቱ ከምዝዘንገዐን እቲ መግለጺ የነጽር። በዚ ድማ፡ ኤርትራ ካብቲ ሕጋዊ ሓላፍነቱን ተሓታትነቱ ዝዘንገዐ፡ ንስትራተጂያዊ ረብሓን ርግኣት ናይ’ዚ ዞባ ዘይዓዪን፣ ዞባዊ ውድብ ኣባልነታ ክትስሕብ ከምዝተገደት፡ ጋዜጣዊ መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ የገንዝብ። ኣብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ፡ ነበርቲ ሓሙሽተ ኣወሃሂዶም የሰላስልዎ ከምዘለዉ፡ ሜተር ርሒቓ እትርከብ ኮይና፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዓድታት ምሕዳር ከባቢ ጎሎ፡ ካብ ኣካያዲ ስራሕ ናይ’ቲ ምሕዳር ከባቢ ሓሙሽተ ዓድታት ተጠርኒፎም ዝነብሩ 12 ታሕሳስ 2025 ሰንዓፈ ተበጊሱ ናብ ምሕዳር ከባቢ ኣቶ ኢብራሂም ዑመር ገሊጹ። ኣስታት 1,50 ተቐማጦ ኣለዉዋ። ኣስመራ። ታልሃ-ናርዐ ንዝኣቱ ናይ ሓመድ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ዘካይድዎ ዘለዉ ጽርግያ፡ ብወፈራ ይጽግኑ’ለዉ። ወፈራ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ጸገም መጐዓዝያ ገልዓሎ - ንኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ናይ ምሳሕ እቲ ዝሰላሰል ዘሎ ማእቶታዊ ኣብ ምፍታሕ ዘለዎ ኣበርክቶ፡ ኣብ እንግዶት ተገይሩ ንጥፈታት፡ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ክራማት ማሕበራውን ቁጠባውን ህይወቶም ብዝወቕዐ ብርቱዕ ዝናብ ዝተበላሸወ ዓቢ ረብሓ ከምዘለዎ ሓቢሮም። ጽርግያ ናብ ንቡር ብምላስ፡ ኣብ ኣብ መስመር ዓሰብ-ባጽዕ ኣብ ምጽጋን ንኡስ ዞባ ገልዓሎ ንኣባላት ሓይልታት ከምዘለዎን ዘኻኸረ ኣቶ ማሕሙድ፡ ምሕዳር ከባቢ ጎሎ፡ ካብ ከተማ ምንቅስቓስ ከጋጥሞም ዝጸንሐ ጸገማት ጽርግያን ምስራሕ ድንድላትን ዝሳተፉ ምክልኻል ንዝገበሩሎም እንግዶት ኣብ ምውህሃድ ስራሕ ንዝጸዓሩ ኮሚተን ሰንዓፈ ንሸነኽ ምብራቕ 12 ኪሎንምቅላል ዝዓለመ ኰይኑ፡ ዓቕምታቶም ንዘለዉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ኣመስጊኑ። ነበርትን ኣመስጊኑ። ፕሮጀክት ዓዲሃሎን፡ ብ7 ታሕሳስ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ገልዓሎ ኣቶ ኣብ ልምዓታዊ መደባት ካብ ብነበርቲ ሓውሲ ከተማ ገልዓሎ ናይ ማሕሙድ ኢብራሂም ብግደኡ፡ ኣባላት ዝተሳተፉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ምሳሕ እንግዶት ተገይሩሎም። ሓይልታት ምክልኻልን ፕሮጀክት ብወገኖም፡ ኣብ ሃገራዊ ወፍሪ እጃም ኣብ ከባቢ ማርሳ ፋጥማ ኣብ ዝተኻየደ ዓዲሃሎን፡ ነቲ ጽርግያን ቢንቶታትን ብምብርካቶም ሓበን ከም ዝስመዖም ዋና ኣሰናዳኢ ስነ-ስርዓት፡ ለቴናል ኮሎኔል ጸጋይ ክፍለ ንምሕያሽ ብዘሰላሰልዎ ልምዓታዊ ብምግላጽ፡ ብነበርቲ ዝተገብረሎም ብርሃነ ምሕረትኣብ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ እንግዶት ስርሓት፡ ኣብ ምንቅስቓስ ተሽከርከርቲ ኵለንትናዊ ምትሕብባር ኣብ ስርሖም ምክትል ኣሰናዳኢ መርኣያ ናይ’ቲ ኣብ መንጎ ህዝብን እፎይታ ፈጢሩ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ድርዕን ሓቦን ከምዝኾኖም ኣብሪሆም። ሰራዊትን ዘሎ ፍቕርን ምትሕግጋዝን ዓብደልቃድር ኣሕመድ እቲ ብነበርቲ ዝተወስደ ተበግሶ፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ስነ-ጥበባዊ ከምኡ’ውን ዝወራረስ ዘሎ ክቡር ባህሊ ንሰራዊት ሞራልን ስንቅን ከምዝዀነን መሰናድኦታት ቀሪቡ ነይሩ። ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ምዃኑ ጠቒሱ፡ ህዝብን ምሕዳርን ብኻልኦት ምሕዳራት ከባቢ ክሰዓብ


ቍ.ስ.1395-0758045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ሱራፌል ተስፋብሩኽ መጽናዕትኻ ከም እተጥፍእን


ኣገደስቲ እንዶታት ይገብረካ። ንእኦም ኣፋኒኻ ነቲ 1 ዝነበረካ ሃዋህው ክትመልሶ ንዕዉት ጕዕዞ ትምህርቲ ኣጸጋሚ’ዩ። ስለዚ፡ እተጽንዓሉን እትጻወተሉን ግዜ ካብ ሰዓት ክንደይ ክሳብ ክንደይ ምዃኑ ተመሃሮ ዕዉታት ክዀኑ ካብኡ ክነውሕ ኣይምረጽን። ኣቐዲምካ ንዅሉ ሰብ ፍሉጥ ዝገብሩዎ ልምድታት ግበሮ። 2. ናይ መጽናዕቲ ውሱን ግዜ ኣሎዎም። ነዚ ልምድታት ብምጥቃም፡ ካልኦት ተመሃሮ ምህላዉ 9. ዘይትርደኦ እንተ ኣጋጢምካ ክዕወቱ ይኽእሉ እዮም። ውሱን ናይ መጽናዕቲ ግዜ ምስ ብጾትካ ኴንካ ምፍታን ኣብዚ ብተኻታተሊ ዝቐርብ፡ ይሃሉኻ። ፈተና ኰነ ዕዮ ገዛ ኣብ ዝዀነ ዓውደ ትምህርቲ ካብ ልምድታት ዕዉታት ይሃሉወካ ኣይሃሉወካ ብዘየገድስ ክትርደኦ ዘሸግረካ ጽሑፍ እንተ ተመሃሮ ተመርኲሱ ዝተኣከበ ኵሉ ግዜ ኣብቲ ውሱን ዘዳለኻዮ ኣጋጢሙካ ምስ ብጾትካ ኴንካ እንዶታት፡ ብዙሕ ክጥቀሙ ናይ መጽናዕቲ ግዜ ኣጽንዕ። ፈተና ብሓደ ብምጽናዕ ክተፈትሕ ፈትን። ሕግታት ኒውቶን ንምፍላጥ’ዩ፡ ብምዃኑ፡ ኵሉ ግዜ ከይደኸምካን ተስፋና እዩ። ንሎሚ ሊድያ ክህሉወካ ተጽንዕ ጥራይ እንተ ምኽንያቱ፡ ካብ ብጾትካ ነቲ ጽሑፍ ” ዝብል ሸቶ እንተ ሃልዩካ ናይ ምሉእ ብምሉእ ነቒሕካን እንከለኻ ሰመረ ዝልኣኸትልና ጽሑፍ ኴንካ ጽቡቕ ውጽኢት ክትረክብ ዝፈልጡ ክህልዉ ይኽእሉ’ዮም። መጽናዕቲ ግዜኻ ውጽኢታዊ መጽናዕትኻ ብእኡ ጀምር። ገይርና ክንፍልሞ ኢና፣ ኣብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ካብ ሓደ ርእሲ ክልተ ርእሲ ከም ይኸውን። እዚ ከኣ ነቲ ዝብርትዓካ ዓውደ ዝመጽእ ናትኩም ተመኵሮ ዝበልጽ ዘክር። ምናልባት ብጾትካ 3. ሓደ ሰዓት ናይ መጽናዕቲ ትምህርቲ ምሉእ ኣቓልቦ ሂብካ ክትልእኩልና ክንጽበ ኢና። 5. ኣብ ዝተመደበ ግዜ ዘይፈልጡዎ እንተ ኰይኖም ክተሰርሕ የኽእለካ። ግዜ ምህላው መጽናዕቲ ምጅማር ንመምህርካ ካብ ምሕታት ድሕር 1. ኣብ ሓደ እዋን ብዙሕ ኣእምሮ ንመጽናዕቲ ብቐሊሉ ዝተዋሃበና ዕዮ ገዛ ቀሊል 7. ዕዮ ገዛ ቅድሚ ምስራሕ ኣይትበል።


ም ሑ ን ፍ ባ ብ (ኖት) 10. ቀደመ ሰንበት ምጽናዕ ኣብ ሓደ እዋን፡ ብሓንሳብ፡ ካብ ቍሩብ ትጽውት ኣቢለ፡ መጽናዕቲ ሓደ ይዅን። ንኣብነት፥ ካብ ሰዓት ብዙሓት ተመሃሮ ቀዳመ ሰንበት ዕዮ ገዛ ክትሰርሕ እንከለኻ ዓቕምኻ ንላዕሊ ብዙሕ ከተጽንዕ ክጅምር’የ፡” “ሰዓት ገና’ዩ ዘሎ 8 ክሳዕ 1 ከተጽንዕ መደብ ጸወታ’ምበር ውራይ መጽናዕቲ ብልክዕ መልሲ ክትህብን ተወሳኺ ምፍታን፡ ድኻም የስዕበልካ’ሞ አርክበሉ’የ፡” ወዘተ ዝብል ሓሳባት እንሃልዩካ፡ ኵሉ መዓልቲ ኣብዚ ክዝክሩ ኣይደልዩን’ዮም። “ካብ ሓበሬታ ምእንቲ ክትረክብን ብዛዕባ እቲ እተካይዶ ዘለኻ መጽናዕቲ ኣወግድ። ኣብ ትምህርትኻ ዕዉት ግዜ’ዚ ኣጽንዕ። እዚ እንተ ደኣ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ተማሂርና እቲ ተዋሂቡካ ዘሎ ዕዮ ዝምልከት ውጽኢታዊ ኣይከውን። ኣብ ንኽተከውን፡ ንትምህርቲ ቀዳምነት ገይርካ ኣእምሮኻ ይለማመድ እሞ ኢና። ቀዳመ ሰንበትሲ ከነዕርፍ ጽሑፍ ደጊምካ ኣንብቦ። ዝተወሰነ ግዜ፣ ንኣብነት ድሕሪ ሃብ። ብመደብካ መሰረት መጽናዕቲ ኵሉ መዓልቲ ካብ ሰዓት 8 ክሳዕ እባ፡” ይብሉ’ዮም። እዚ ግን ኣብ ሰዓትን ፈረቓን ወይ ክልተ ሰዓት 1 ንመጽናዕቲ ድሉው ይኸውን። እትጅምረሉ ሰዓት 9 እንተ ኰይኑ፡ 8. ናይ መጽናዕቲ ግዜ ትምህርትኻ ጽቡቕ ውጽኢት መጽናዕቲ (ከም ዓቕምኻ) ክሳዕ ኵሉ ግዜ ሰዓት 9 ጀምር። ከምዚ ኣቐዲምካ ንስድራቤትካን ዓርከ ንኸይተምጽእ ይዓግተካ’ዩ። ስለዚ፡ 15 ደቒቕ ሓጺር ናይ ዕረፍቲ ግዜ 4. ውሱን ሸቶ ምህላው ምግባር ካብ ሰዓት ምስ ኣኸላካ መሓዛኻን ምሕባር ሰኑይ ንግሆ ኣእምሮኻ ንትምህርቲ ውሰድ። ዕረፍቲ ምውሳድ ሓይልኻ ብዘይ ሸቶ ኮፍ ኢላካ መጽሓፍቲ ብታህዋኽ ዕዮ ገዛ ትሰርሕ፡ ቀስ “ካብ ሰዓት 8 ክሳዕ 1 ከጽንዕ ድሉው ኰይኑ ናብ ክፍልኻ ከም ዝሕደስን ንዝቕጽል መጽናዕቲ ኢልካ ብጽፈትን ተገዳስነትን ምግንጻል ጥቕሚ የብሉን። ካብ ስለ ዝዀንኩ ኣይወጽእን’የ፡” ኢልካ ክትኣቱ፡ ኣብ ትምህርትኻ’ውን ድማ ድሉው ከም እትኸውን ክትሰርሕ ወይ ከተጽንዕ ይሕግዘካ። መጽናዕቲ ፍረ ክትረክብ ሓደ ንብጾትካ ኣቐዲምካ ንገሮም። ዕዉት ክትከውን እንተ ደሊኻ ይገብረካ። እቲ እትወስዶ ናይ ዝተወሰነ ዕላማ ይሃሉኻ። ንኣብነት፥ 6. በቲ ዝበርተዐ ምጅማር ምኽንያቱ፡ ኣብ መንጎ መጽናዕቲ ቀድመ ሰንበት ውጥን ብምውጻእ ዕረፍቲ ግዜ ካብ 15 ደቒቕ ንላዕሊ “ኣብዚ ኮፍ ኢለ ዘጽንዕ ዘለኹ ኣብ እንከለኻ ኣዕሩኽትኻ እንተ ንጸወታ ጥራይ ዘይኰነ፡ እቲ ዝበርተዐ ዓውደ ትምህርቲ እንተ ኰይኑ እቲ ዝነበረካ ናይ ምዕራፍ ሓደ ብዛዕባ ስርዓተ ዙረት መጺኦም፡ ንሳቶም እናተጻወቱ ንመጽናዕቲ’ውን ተጠቐመሉ። መጽናዕቲ ሃዋህው ስለ ዘጥፍእ፡ ንኽትምልሶ ግዜን ጻዕርን ዝወስድ ደም ንምርዳእ እዩ፡” ወይ “ብዛዕባ ከተጽንዕ ክትሽገርን ሙድ ሊድያ ሰመረ ዓይን ብርሃን ኣፍንጫን ኣገልግሎታን ዓይንና ወይ ናይ ምርኣይ ስምዒትና ምስ ኣፍንጫ ንስርዓተ ምስትንፋስ ዝፍልም ኣካል እዩ። እንስሕቦ ኣየር ከም ብርሃን ሕብርታትን ጥቡቕ ምትእስሳር ኣሎዎ። ኣፍንጫ ናይ መብዛሕትኦም እንስሳታት ንተመሰሳሊ ደሮና፡ ርስሓት፡ ደቀቕቲ ኣብ ቅድሚት ሕብጥ ዝበለ ቅርጺ ገዲፍካ ዓይንና ዕላማ ዝሰርሕ ኰይኑ፡ ኣብ ቅርጺ፡ ግዝፊን ቍመትን ሓሳኹን ካልእን ሓኒቑ ከባብ እያ። እዚ ሕብጥ ዝበለ ብደገ እንርእዮ ከኣ ክፈላለ ይኽእል። ኣፍንጫ ንብዙሓት እንስሳታት የትርፎ። ብተወሳኺ ኣካል ኮረና ዝብሃል ኰይኑ ብርሃን ብመገዱ ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም ኣገዳሲ’ዩ። ኪንዮ ምስትምቓር ድምጽና ምስ ግዝፊ፡ ኣቢሉ ይኣቱ። ምስ ኮረና ለጊቡ ንውህደት ሕብሪ ጨና፡ መግቦም ንምድላይ፡ ጸላእን ፈታውን ንምልላይን ቅርጽን ጥዕናን ዝሕሉ ‘ኣይሪስ’ ዝብሃል ኣካል ኣሎ። እታ ጸላም ካልእ ተወሳኺ ኣገልግሎት ኣሎዎ። ኣፍንጫ ሓርማዝ ከም ኣፍንጫና ዝተኣሳሰር ነጥቢ ብሌን ዓይንና ‘ፑፒል’ ትብሃል። ‘ኣይሪስ’ መሓውሩ ነዊሕ ብምዃኑ ኣክንዲ ኢዱ ኰይኑ ከገልግል ምዃኑኸ ትፈልጡዶ? ነቲ ዝመጽእ ብርትዐ ብርሃን ርእዩ ቅርጽን ግዝፊን ‘ፑፒል’ ይቈጻጸሮ። እንከሎ፡ ንኽሰቲ፡ ነብሱ ማይ ንኽዑን ከም ታራንፐት ንጨና ዝፈልጥ ኣካል ዓይጽና ድሙቕ ብርሃን ንዘሎዎ ኣካል ኣብ ዝዕዘበሉ ‘ፑፒል’ ትንእስ፡ መነቈውን ይጠቕሞ። ኣፍራስን ኣግማልን ልክዕ ከም ኣብ ቅድሚት ዝርከብ ኣፍንጫና ዘይኰነ ኣብ ሰርኖና ደብዛዝ ብርሃን ኣብ ዝዀነሉ ትገዝፍ። ብዝያዳ ኣብ ትገዝፈሉ ከኣ ኣዒንትና ሰምሰም እነብሎ፡ ሓመድ፡ ሑጻ ወይ ደሮና ኰይኑ፡ ‘ኦልፋክቶሪ ነርቭስ’ ዝብሃሉ መትንታት ኣብኡ ክፍለጠና ይኽእል። ዘሎዎ ንፋስ ኣብ ዝህሉወሉ ክዓጽዉዎን ክኸፍቱዎን ስለ ዝርከቡ እዩ። ንጨና ዝውክል ‘ሜለኵል’ ኣብ’ዞም ይኽእሉ። ሳልሞን ዓሳ ድሕሪ ምውላዱ፡ ኣሽሓት ኪሎ ‘ኣይሪስ’ ካብ ብርሃን ክከላኸል ዝኽእል ‘ፒግመንት’ ኣሎዎ። መትንታት ምስ ተንከፈ፡ እዞም መትንታት ድማ ናብ ሜትሮታት ካብ እተወለደሉ ቦታ ተጓዒዙ፡ ንዓመታት ‘ፒግመንት’ ኣብ ቈርበት፡ ጸጕሪ ርእስን ካልእን ዝርከብ ሕብሪ ዝህብ ጥረ ሓንጐልና መልእኽቲ ይሰዱ። ሓንጐልና ከኣ ነቲ ጨና ጸኒሑ ናብታ ዝነበራ ቦታ ብኣፍንጫኡ እናሸተ ክምለስ ኣለልዩ ከም እንዝክሮ ይገብር። ዝበዝሐ ሰብ ክሳብ ነገር እዩ። ገለኡ ሰብ ኣብ ድሕሪት ‘ኣይሪስ’ ፒግመንት ክህሉዎ እንከሎ ይኽእል። ጨና ናይ ምፍላይ ክእለቱ ሓያል’ዩ። ንሕናኸ ዓሰርተ ሽሕ በይኑ ጨና ክፈሊ ወይ ክፈልጥ ይኽእል። ኣብ ገለኦም ከኣ ኣብ ቅድሚ ኣይሪስ ይርከብ። ብርሃን በዚ ፒግመንት ካብ ቤት ትምህርትና ናብ ገዛና ብኣፍንጫና ተሓጊዝና ምሽታት ንናይ ዝዀነ ጣዕሚ ከም ንጥዑም፡ መጺጽ፡ ኣብ ዝሓልፈሉ እዋን፡ ኣብ ብርሃን ካብ ዝርከብ ሕብሪታት (ቀስተ ደበና) ምበጻሓናዶ መስለኩም? ጨዋምን መሪርን ክፈሊ ዝኽእል ኰይኑ፡ ኣፍንጫና ኣብ ንቐይሕን ብጫን ነፍዩ የትርፎ’ሞ እቲ ዝተረፈ ብርሃን ከኣ ብሰማያዊ ናይ ሰብ ኣፍንጫ ብዓጽምን ቆርጠምጠመን ዝቘመን ዝዕበሰሉ ንዝዀነ ኣብ ኣፍና ዝኣቱ ናይ ምስትምቓር ይዕብለል። በዚ ምኽንያት ገለ ሰባት ሰማያዊ ሕብሪ ዓይኒ ይህሉዎም። ብቘርበት እተሸፈነን ኰይኑ፡ ንምትሕልላፍ ኣየር ክእለትና ይጐድል ምዃኑኸ ተስተብህሉዶ? ኣብ ቅድሚት ኣይሪስ እንተ’ልዩ ዝተፈላለየ ዓይነት ሕብሪ ብርሃን’ዩ የገልግለና። ኣብ ኣፍንጫና ዝርከብ ደቂቕ ጸጕሪ፡ ምስ ዝስሕብ። ኣዒንቲ ከምዚ ዓይነት ኣጋጣሚ ዘሎዎም ሰባት፡ በቲ ኣብ ትምኒት ሰመረ ድሕሪ ኣይሪስ ዝበጽሕ ብርሃን ይውሰን። ሓደ ሓደ ግዜ ገለ ሰባት ኣብ ንእስነቶም ናብ ሰማያዊ ዝኸደ ሕብሪ ይጸንሖም’ሞ እናዓበዩ ክኸዱ ጥቕሲ “ክልተ ደረት ኣልቦ ነገራት እዩ ዘሎ፣ ቅጅለትን ድንቍርናን ወዲ እንከለዉ ፒግመንት እንተ ኣማዕቢሎም ናብ ጸሊም ዝኸደ ሕብሪ ዓይኒ እዚ ሰብ። በቲ ካልኣይ ግን ርግጸኛ ኣይኮንኩን።” ሰሙን ይህሉዎም።


- Albert Eintein ማክዳ ትንሱእ ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ሸባብ ሃማመተኤ ሕቶ ሸባብ ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ደዋሊ፥ ሄለው፡ ኣገልግሎት ምኽሪ ክሰምረለይ ሕጂ’ውን ክንብል በለ እምበር ብተለፎን? ኣይተኻዕወን ከም ዝብሃል፡ ሓሳባት ደቅኺ ጽን ኢልኪ ብምስማዕ፡ ኣማኻሪ፥ መርሓባ ጽቡቕ ኣለኺ። መን ክብልን ካበይ ትድውልን ደቀይ ቅድሚ 2 ዓመት ናብ ኤርትራ ኣምጺአየን ንዝሓተታኦ ብተገዳስነት ግቡእ ግብረ መልሲ ብምሃብ ክድበስ ትህልዊ? ትጽቢታትኪ ተመሊሱልክዶ ዘይከኣል ኣይኮነን። ምስ መሳቱኺ ደዋሊት፥ ዮርዳኖስ ይብሃል። ኣብ ይኸውን? ተዕልሊ ከም ዘለኺ ፈኰስቲ


ወጻኢ ሃገር’የ ዝነብር። ሕጂ ግና ቃላት ብምጥቃም፡ ንስምዒታተን ደዋሊት፥ ትጽቢተይ ደኣ ከምቶም ካብ ኣስመራ’የ ዝድውለልካ ዘለኹ። ብምሕላው ምዕባለታተን ምግምጋም ከባቢኦም ምሂሩዎም ምእዙዛት ኣማኻሪ፥ መርሓባ! ሕራይ እንታይ ከድሊ’ዩ። ለውጢ ዘይብሉ ናብራ መንእሰያት ክኾና፡ ባህገይ ሰሚሩ፡ ክሕግዘኪ? ይነብራ እንተ’ለዋ ግና ዳግመ ግምት ካብቲ ናይ ምዕራባውያን ባህሊ ክትገብሪ ይግባእ። ነዚ ንምርግጋጽ ደዋሊት፥ ክልተ ኣብ ፊንላንድ ክገላገላለይ’ዩ ነይሩ። ከኣ ንደቅኺ ኣበየናይ እዋን እንታይ ዝዓበያ ኣዋልድ ኣሎዋኒ። ቀይዲ ኣማኻሪ፥ እሞኸ ኣይሰመረን? ዓይነት ባህሪ ከንጸባርቓ ከም ዘሎወን በተኽ ኣካይዳ ናይቲ ዓዲ ስለ ብዓቕምኺ ይሕግዙኒ’ዮም ዝተባህሉ ደዋሊት፥ ገለ ክፋሉስ ሰሚሩ ግና ዘይፈተኹዎ፡ ደቀይ ቅድሚ ክልተ ጽሑፋት ምንባብ’ውን ሓጋዚ’ዩ። ኵሉ ዘይኮነለይ ሰሲዐ። ዓመት ናብ ኤርትራ ኣምጺአየን።


ብሓባር ዘይምህላውክን ዝፈጥሮ ኣማኻሪ፥ እሞ ብግልጺ ኣማኻሪ፥ ንስኺኸ ምስአን ኮፍ ከነናዲ ለይትን መዓልትን ብስራሕ ዓዶም ስለ እነላዮም፡ ብንኣሽቱኦም ተዘራሪብክንዶ? ርእሱ ዝኸኣለ ጸገም ከም ዘሎዎ ኢልኪ ማለት ድዩ? ዕረፍቲ ዘይብልና። ሌላ ሒዞም ስለ ዝዓብዩ ብዙሕ ምስትብሃል ኣገዳሲ’ዩ። ሰብን ቦታን ደዋሊት፥ ብግልጺ ከምዚ ትገብራ ደዋሊት፥ ምስ መቕርብ እምበር? ስክፍታ የብልናን። ዝፈጥሮ ለውጢ ዝከሓድ ዋላ እንተ ኣማኻሪ፥ ግዜ ዝውሕደኩም እንተ ኣለኽን ዘይኮነ ንዘይተጻፈ ባህረን ዘይኮነ፡ ጠባይ ደቅኺ ብምጽናዕ፡ ኣማኻሪ፥ ብዘይ ውላድ ብዘይ ኮይኑ ደኣ፡ እዚ ጸገመ ደኣ ብኸመይ ኣማኻሪ፥ ዓዲ ምስ ኣምጻእክየን ምስቶም ዘይቅቡላት ጣባይ ብምሕዋስ ኣብ ኣገባብ ምትብባዕን መቕጻዕትን ወላዲ ምእላይ ከመይ ይመስለኪ? ኣለሊኹሞ? ዝርኣኺዮ ለውጢ ኣሎዶ? ሓደጋ ከም ዘሎዎ እመኽረን’የ። ንስኺ ዝወሰንክዮ ዝያዳ ተዘካሪ ደዋሊት፥ ቀሊል ኣይኮነን እንድዩ፡ ካልእ ኣብዛ ሓጻር እዋን ካብ ህዱእ ደዋሊት፥ ጠባየን ክቀያየር ጀሚሩ። ደዋሊት፥ ብሓቂ ኣብቲ ዝበዝሐ ምዃኑ ምፍለጥ ነዘኻኽር። ንኣተን ኣብቲ ዘለናዮ ዓዲ ግና ደረት ዘይብሉ ልዝብ ሓሊፈ ዝብለን የብለይን። ነገር ተዓዊተ’የ። ክልወጥ ኢለ ክትኣልዪ ዘይከኣልክሉ ምኽንያት፡ ኣማኻሪ፥ ኵነታት መነባብሮኹም ናጽነት ንቘልዑ ስለ ዘሎ፡ ባህሊ ሕብረተሰብ ኤርትራ ብባህሊ፡ ዝገመትኩዎ ዘይዓገብኩሉ ነገራት ሕጽረት ግዜ ምዃኑ ኢኺ ሓቢርኪ። ከመይ’ዩ? ኣሎ ክትብል ኣይትኻልን ኢኻ። ታሪኽን፡ ክብርታትን ኰስኲሱ ግና ኣሎኒ። ስለዚ፡ ንዝዓበያሉ ኵነታት ኣብ ኣብ ዓድና ግና፡ ገለ ክብርታት ደዋሊት፥ እንጀራ ሕሱም ኮይንና፡ ዘዕብዮም ደቁ ምውዓለን ዝረኽባኦ ግምት ኣእቲኺ፡ ብምስትውዓል ኣማኻሪ፥ ኣብነት? ሕብረተሰብ ክምሃራለይ ይኽእላ’የን ዋላ ምስ ብዓልቤተይ በይንና ኢና ረብሓ ስለ ዘሎ እምነተይ ልዑል ዘጋጠመ ክውንነትን ዝነበረ ድሌትን ስለ ዝበልኩ’የ። እንነብር ዘለና። ደዋሊት፥ ዝዓበያሉ ውልቃውነት ብምዃኑ ተስፋ ገይረ’የ ዝፋነወን። ምግምጋሙ የገድስ’ዩ። ዝዓብለሎን ንኣይ ይጥዓመኒ ዝብል ኣማኻሪ፥ ናጽነት ንቘልዑ ሃሳዩ ኣማኻሪ፥ ዕድመአን ክንደይ ኣማኻሪ፥ ቈልዑ ምዕባይ ናይ ገዛእ ብዛዕባ ሓላፍነት ኣብ ኣረኣእያን፡ ዳርጋ ገዲፈን ክሓልያ ድዩ ኮይኑ? ይኸውን? ርእሱ ስነ ፍልጠት ዝሓት’ዩ።


እተስተምህርሉ እዋን፡ ርሕቀትኪ ጀሚረን’የን። ኣብቲ መጀመርያ፡ ወለዲ ንደቆም ካብኣቶም ተፈልዮም፡ ደዋሊት፥ ናጽነት ጥራይ ትብሎ፡ ደዋሊት፥ ሕጂ ደኣ 15ን 17ን ክትሕልዊ ጽቡቕ’ዩ። ንደቅኺ እዋኑ ምስቲ ዝለመዳኦ ኣተዓባብያ፡ ስለ ብኽብርታት ሃገሮም እናተዀስኰሱ ኣዘዝቲ ኮይኖም ንሳቶም ብዝበሉኻ ዓመት ገይረን ኣለዋ። ዝሓለወ ናይ ቀልድን ምዝንጋዕን ዘይተሳዅዓለን ምስ ኣለይተን ክዓብዩ ክደልዩዎም ይኽእሉ እዮም። እናተማእዘዝካ ኢኻ እትኸይድ። ግዜ ምፍላይ ከድልየኪ’ዩ። ኣማኻሪ፥ ብኸመይ ኣገባብ ኢኺ ብዙሕ ክሰማምዓ ኣይከኣላን። ድሕሪ እንተኾነ ኵሉ ብሓደ እዋን ዝረጋገጽ ብኣኽብሮትን ብሃናጽን መገዲ፡ ኣማኻሪ፥ እንታይ ለውጢ ከምጽኣ ኣምጺእክየን? ብዙሕ ጻዕሪ ግና መሳቱአን እናርኣያ ዘይምዃኑ ከኣ ክኣምኑ ይግባኦም። ሜላ ኣፈታትሓ ግርጭት፡ ዝምድና ኢኺ ኣምጺእክየን? ለውጢ ገይረን’የን። እቲ ቃሕ ደዋሊት፥ ኣብ እዋን ዕረፍቲ ኣብ መንእሰያት ዝድለ ለውጢ ምስ ምስ ሰባት፡ ተሰማሚዕካ ምንባር ዝበለካ ምግባርን ዘይምእዙዝነትን ደዋሊት፥ ከይሓባእኩ ክነግረካ፣ ንዓደን የምጽአን ስለ ዝነበርኩ ዘለዉዎ ከባቢ ክወሃድን ክእለን ክማሃራ ይከኣል’ዩ። ክርሳዕ ዘይብሉ፡ ግና ቊሩብ ዝተርፈን ኣሎወን። መሓዙት ኣብዚሐን ደገ ደገ ክብላን ብዙሕ ኣይተሸገርኩን። ደሓር ከኣ ዝግበኦ ምዃኑ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። በጺሐንኦ ዘለዋ ዕድመ፡ ጠባየን ኣብ ትምህርቲ’ውን ክሓምቃ ስለ ምስ ቤት ትምህርተን ብዓልቤተይን ኣማኻሪ፥ ምስ ጻዕርኺ ብምዝማድ፡ ካብ ስድራኦም ተፈልዮም ሃገር ናይ ዝቀያየረሉን ከባቢአን ዘለልያሉ’ዩ። ዝተዓዘብኩ፡ ገለ መፍትሒ እንተ ተማኺርና ኢና ወሲንናዮ። ከምቲ ዝደለኺዮ ዘይምዃኑ እንታይ ዝቐየሩ ዝጥረ ከም ዘይኮነ ምግንዛብ ወለደን ኣብ ዝርከቡዎ ብቐረባ ረኸብኩ ኢለ’የ። ካብ ህይወት እንታይ ይመስለኪ? ይግባእ። ናብ ሃገሮም ምጽኦም ኣማኻሪ፥ እሞ ርእይቶአን እንታይ ኵነታተን ንምክትታል ስለ ዝጥዕም፡ ዓድና ክምሃራ፡ ከምኡ ድማ ገለ ገለ ብቐሊሉ ዘይግመት ረብሓታት’ኳ ነይሩ? ደዋሊት፥ ኣቐዲመ ክገብሮ ዝግበኣኒ ክልተ ዓይኒ ካብ ምርኣይ’ውን ስድራቤታት ከምዚ ዓይነት ስጕምቲ እንተ’ለዎ፡ ውጽኢታዊ ኣቀራርባ ዝነበረ ክገብር ዘይምኽኣለይ፡ ነብሰይ ስለ ዘገላግል፡ ብዕቱብ ክትሓስብሉ ወሲዶም ዝተዓወቱ ስለ ዘለዉ ደዋሊት፥ ኣብ ዓደን ክግደሳ ብዘሎዎ መገዲ፡ ንቓና፡ ኣረኣእያን ዝነቕፈሉ ኵነታት ኣሎ። ይግባእ። ንሓሳባተይ ኣራጒዱዎ’ዩ። በብእዋኑ ብዙሕ ጻዕሪ ስለ ዝገበርኩ፡ ሰብኣውነትን ከይተረፈ፡ ምስኦም ኣብቲ ንመላለሰሉ ዝነበርና እዋን ኣማኻሪ፥ ምስ ደቅኺ ዘሎኪ ብዝጠዓም መገዲ ክዋደድ የድሊ። ደዋሊት፥ ዝበዝሐ ምርካበይ ኣማኻሪ፥ ቦታ ምቕያር ንበይኑ መሓዙት ክገብራን ናፍቖት ከሕድራን ምቅርራብ ከመይ ይመስል? ብምጸአን ዕውትቲ’የ። ለውጢ ከምጽእ ይኽእል’ዩ ዝብል ቈልዑ ኣብ ዝዓበዩ ይዕበዩ ወሳኒ ስለ ዝኸኣላ፡ ንኽመጽኣለይ ብዙሕ ደዋሊት፥ ብሰንኪ ናብራ ኣብ ኣማኻሪ፥ እንቋዕ ዝበዝሐ ተረኽበ ግምት ስለ ዝወሰድኪ ድዩ? ግደ ክህሉዎም፡ ኣብ ኵነታት ወለድን ኣይተሸገርኩን። ዓመት ሓደ ወርሒ ዝኸውን ኢና እሞ፡ ዝተረፈ ከኣ ቀስ ኢልኪ ቅዲ ኣተዓባብያኦምን’ዩ ዝምርኰስ። ደዋሊት፥ ሰብ ዝተፈላለየ ዓይነት ኣማኻሪ፥ ብዛዕባ ሓሳባትኪ ዝነበረን ብሓባር እነሕልፎ። ተርክብሉ። ህይወት ክርእይ እንተ ዘይክኢሉ፡ ክኢላታት ስነ ልቦና ከም ኣፍልጦ እንታይ ይመስል? ኣማኻሪ፥ ካብቶም ኣለይተን ደዋሊት፥ ናይ ወለዲት ነገር ኵሉ ክመሃር ኣይክእል’ዩ ስለ ዝበልኩ’የ። ዝሰማምዕሉ፡ ቈልዑ ዝቕየርሉን ኣብ ዓድና ካብ ኣተዓባብያ መዛኖአን ደዋሊት፥ “ዓድና ኵነታት ኣየሩን እትረኽብዮ ግብረ መልሲኸ እንታይ መጻኢኦም ዝልለየሉን ዕድመ ብሓደ ክኾነለይ ተጸብየ እምበር፡ ክምሃራ ስለ ዝደለኹ’የ። ሰቡን ጥዑም’ዩ፡ ኣብኡ ክትነብር ይመስል? ምስ ናይ ደቅኺ ክነጻጸር እንከሎ፡ ደጊም ደኣ ክልተ ዓይኒ ርኢኻ ከም ክትምሃር ኣዝዩ ጽቡቕ’ዩ። ዓድና ደዋሊት፥ ንሳቶም ካብ ትምህርቲ ኣቐዲመን ሓሊፈንኦ’የን። ስለዚ፡ ዘየዋጽእ ተረዲአ ኣለኹ። ኣጕዲለ ኣማኻሪ፥ ኣብኡኸ ክምሃራሉ ሕጂ ፈሊጥክንኦ እንተ ጸኒሕክን ወጻኢ ንዝረኽባኣ ግዜ፡ ምስ ዘሎኪ ትጽቢታት፡ ብገለ ሸነኹ ምህላወይን ጸገመይ ኣለልየ ኣለኹ። ዝኽእላ ኣጋጣሚ ኣይነበረን ድዩ? ብድሕሬና ኣይክትሽገራን ኢኽን፡” መሓዙተን ሻሂ ምስታይ ከም ክሰምር እምበር ምሉእ ብምሉእ ዝተረድኣኒ ኣማራጺ ሓሳባት ደዋሊት፥ ኣብኡ ዝከኣለኒ እናበልኩ እነግረን ነይረ’የ። ዘውትራ ሓቢሮሙኒ። ኣነ ግና ምስ ናብ ዝደለኺዮ መኣዝን ከጥወየልኪ ሂብካኒ ኣለኻ። ናይ ዝመጽእ ሰባት ጽዒረለን’የ። ገለ መለሳ እንተኾነን ኣማኻሪ፥ ብዛዕባ ሃገረን ዝነበረን ዝርእዮ ክውንነት ስለ ዘይተጋጠመለይ ዝከኣል ኣይመስለናን። ምሳኺ ከለዋ ይበለና’ሞ፡ ንዓመታ ደጊመ ክረኽበካ ከኣ ሓሲበ። ሌላ ከመይ ትግምግምዮ? ተጠራጢረ ኣጥቢቐ ምስ ሓተትኩ፡ ብዝደለኺዮ ዘይተኸየደ መገዲ፡ ካልእ ተስፋ እገብር። ሰናዩ! ኣማኻሪ፥ ብዘይ ወለዲ ይሰልጥዶ ናጽነት ዝያዳ ከም ዝደልያን ሓሻሽቲ ሰብ ከዐርየልኪ ምጽባይ ትጽቢት ኣማኻሪ፥ ሕራይ፡ ኣነ’ውን ናይ ደዋሊት፥ ደቂ ሎሚ ዕድለኛታት መስለኪ? ምዃነን ተሓቢረ። ጥራይ ኮይኑ ከይተርፍ ምስትውዓል ብዙሓት ስድራቤታት ዛዕባ ምልዓልኪ እዮም። ኣብ ዘለናዮ ብማሕበረኮም ኣገዳሲ’ዩ። አመስግነኪ።


ደዋሊት፥ ንሕና ደኣ እንጀራ ተጠርኒፍና ብዛዕባ ባህልን ልምድን ኣማኻሪ፥ ደቅኺ ካባኺ ብምፍላየን፡ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ፍረ ጻዕሪ ሕርሻን መግብን ሚኒስትሪ ሕርሻ ድዂዒ፡ ትሕዝቶ ፍርያምነት ሓመድ • ደረጃ ብቕዓትን ጽሬትን እተፍርዮ ኣብ ምህብታም፡ ሕጽረት መኣዛዊ ኮምፖስት ምርግጋጽን ጥቡቕ ዝምድና ባህርያዊ ድዂዒ፡ ኮምፕስት መግቢ (ባእታት) ኣትክልቲ ኣብ ምስ ዓማዊል ምህላዉን ምላእን ምውሳኽን ዝያዳ እቶት • መጽናዕቲ ብምክያድ፡ ድሌታትን ንምርካብን ዘገልግል'ዩ። ድዂዒ፡ ጠለባትን ዕዳጋ ምርዳእ ዝተናውሐ ግዜ ንተኽሊ ዝምግብ፣ ማይ ንቕርብ። ድማ፡ ተወሳኺ ማይ ምርብራብ የድሊ። ቀመማውን (ሰብ ዝሰርሖ) ባህርያውን • ፍቓድ ዋኒን ምርካብ ግቡእ ስርዓት ሓመድ እኹል ማይ ክዕቅብ ዘኽእል’ዩ። • ዝነቐጹ ኣቚጽልቲ፡ ቀሪም፡ ጐልጓል፡ ብምባል ኣብ ክልተ ንኸፍሎም። ምክያድን ኮምፖስት ኣብ ምድላዉ፡ ምዕቃን ኮምፖስት ትሕዝቶ ማዕድናት ሓሰር፡ ሳዕሪ፡ ባኮ፡ ወረቓቕቲ ወዘተ ባህርያዊ ድዂዒ፦ ባህርያውያን ጥረስኒ፡ ጠልን ኣየርን መሰረታዊ ነገር'ዩ። ኣብ ምድላው ኮምፖስት፡ ዛጊት ኣብ ናይትሮጅን፣ ፎስፈረስን ፖታስዮምን ንቕርብ። ቀጺልና፡ መጀመሪ 30 ነገራት-ኣትክልቲ፡ ተረፍ-መረፍ ሕርሻን፡ ዘዳለናዮ ኩምራ ኮምፖስት፡ ሕማቕ ሃገርና ዝነጥፋ ትካላት ኣለዋዶ? ኣሎዎ። ኮምፖስት፡ ትሕዝቶ ሓመድ ሰ.ሜ ቀጸላ ንሰርሕ። ኣየር ንምብልላዕ ጐሓፍ ክሽነ፡ ቀልቀል እንስሳታት፣ ዝሞቱ ጨና ምስ ዝገብር፡ ብዝሒ ማይ ከይህሉ እንተለዋ ብዛዕባአን ዝተደኮናሉ ንምሕያሽን ኣብ ዝተናውሐ ግዜ ሓጋዚ ስለዝዀነ፡ ንመስለዂ ኣየር እንስሳታትን ካብ ምንጪ ማዕድናውያን ወይ ኣዝዩ ዝተሰገደ ከይከውን ምፍታሽ ቦታትን ከተብርሃልና? ድማ ፍርያምነት ሓመድ ዘውሕስ እናገደፍና፡ ብቐሸም ወይ ዕንጸይቲ ተመስሪሑ፡ ብመልክዕ ደረቕን ፈሳስን የድሊ። ነዚ ንምእራም ክንግልብጦ፡ ክኸውን እንከሎ፡ ውሑስን ሃብታም ንረብቦ። ቀጺልና ኮምፖስት ንምድላዉ ዝዳሎ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ እዩ። ኮምፖስት ኣፍርየን ንመሸጣ ዝቕርባ ተወሳኺ ድሩቕ ነገር ክንውስኸሉን ባህርያዊ ድዂዒ፡ ዘይከም ቀመማውያን ብኽፍሊ ሕጋትን ቊጽርን ሚኒስትሪ ውጽኢት እንስሳ ማለት ዝሞተ እንስሳ፡ ድዂዒታት፡ ንትሕዝቶን ኣቃውማን ሕርሻ ዝተመዝገባ ክልተ ትካላት ኣለዋ። ስጋ፡ ፎርማጆ፡ ስብሒ ከይህልዎን ሓመድ ብምህብታም፡ ንጥፈታትን እዘን ትካላት እታ ሓንቲ ኣብ ዞባ ማእከል ምፍታሽ የድሊ። ናይ ምብልላዕ ብዝሑነትን ስነ-ህይወታውያን ኣብ - ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ ገሽናሽም፡ እታ መስርሕ ምስ ዘይንርእየሉ ድማ፡ ነቕጺ ሓመድ የሰስን እቶት የደንፍዕን። ካልኣይቲ ድማ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ክህልዎ ስለዝኽእል፡ ኣብ ግዜ ምግልባጥ ክቡራት ኣንበብቲ ዓምድ ፍረ-ጻዕሪ፡ ዞባ ድባርዋ ኣብ ሓልሓለን ይርከባ። ማይ ምውሳኹ። ኮምፖስት እኹል ጠሊ ኣብ ናይ ሎሚ ዓምድና ንሓፈሻዊ እዘን ትካላት ኣብ ሓደ ወቕቲ ክሳዕ 3 እናሃለዎ ማእከሉ’ውን ምዉቕ እንከሎ፡ ፍልጠት ባህርይ ድዅዒ ብፍላይ ድማ ሽሕ ሜ3 ኮምፖስት ከፍርያ ይኽእላ። መስርሕ ምብልላዕ ምስ ዝሕል ኮምፖስት ዝድህስ ትሕዝቶ ምስ ምስ ዘለወን ኮምፖስት ናይ ምድላው ግና፡ ዘዳለናዮ ኩምራ ንኢሱ ከይህሉ ኣቶ ደርማስ ሱልጣን፡ ኣብ ሚኒስትሪ ተመክሮ፡ ጠለብ ኮምፖስት ኣብ ከነዕብዮን ክንገላብጦ፣ ብኣንጻሩ እቲ ሕርሻ፡ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ምርምር፡ ከባቢአን ዝርከቡ ሓረስቶትን ናይ ሕርሻ ኲምራ ገዚፍ ምስ ዝኸውን ድማ፡ ላዕለዋይ ክኢላ ምርምር ሓመድን ትካላትን ከማልኣ ዝኽእላ'ኳ እንተዀና፡ ትሕዝቶ ናይትሮጅን ዘሎዎም ጥሉላት ኣቦ ወንበር ሽማግለ ባህርዊ ድዅዕን ሰሪ ድሩት ኣፍልጦ ሕብረተ-ሰብናን ነገራት ሓዊስና ክንገላብጦ ኣለና። ዝተኻየደ ቃለ መሕት ይስዕብ። ቀጻሊ ናይ ዕዳጋ ማእከልን ስለዘይብልና መኣዛ ዘሎዎን መግቢ ወይ ሕርሻዊ ዝመደብናዮ መሬት፡ ብኣቀላጠፍቲ ምድላው ኮምፖስት፡ ብዓይኒ ንግዳዊ ግዳ፡ ከምቲ ዝድለ ክነጥፋሉ ክጽገማ ባህርያውያን ድዂዒ እንብሎም ብዓል ፍርያት ክንረክብ የኽእለና። ታህዋስያን ዝተዳለወ ማይ ክሳብ ዋኒን ከመይ ትርእዮ? ጸኒሐን ኣለዋ። ኣብዚ ግዜ'ዚ ግን፡ መን'ዮም? ዝጥልቂ ንርብርበሉ። ኣብ ምድላው ኮምፖስት፡ ሓረስቶት ተጠቃምነት ባህርያዊ ድዂዒ ብመጠኑ ባህርያውያን እንብሎም ድዂዒታት፡ • ጥሉል ቆጽለ-መጽሊ ወይ ሳዕሪ፡ ትካል ንግዲ፡ ድዅዒ ካብ መንበሪ ክጥቀምሎም ዘሎዎም ኣገባት…? እናዓበየ ይኸይድ ብምህላዉ፡ ዕዳጋ ኮምፖስት፡ ድዂዒ ገደና፡ ድዂዒ በብ15 ሰ.ሜ ድሕሪ ንቑጽ ብግቡእ ኣባይቲ፡ ትካላት ንግድን ሕርሻን ክፍጠረለን ተስፋ ኣሎ። ዓጽምን ደምን እንስሳታት፡ ድዂዒ ሓረስቶት ኮምፖስ ንምድላው ይርስረስ። ብተወሳኺ፡ ቀልቀል ባህርያዊ ጐሓፍ ብምእካብ፡ ደረጅኡን ዓሳን ጻህያይ ባሕርን፡ ቀጠልያ ክጥቀምሎም ዘለዎም ክልተ ኣገባት፡ እንስሳታት ብረቂቕ ቀጸላ (ካብ 2 ሰ.ሜ ብቕዓቱን ዝሓለወ ኮምፖስት ውጽኢት ብቕዓት ፍርያት ኮምፖስት ድዂዒ፡ ድዂዒ ጐንደራ፡ ድዂዒ ሀ. ጥረ ነገራት፡ ክሳብ 5 ሰ.ሜ) ይብተን። ብምድላዉ፡ ሸይጥካ ኣታዊ ክርከብ እዘን ዝጠቐስካየን ትካላት ዘረጋግጽ ግለት (ጽማቝ ኒም፡ ቦካሺ) ጽማቝ • ትሕዝቶ ካርቦን ዘሎዎም ሰለስተ ሲሶ • ብመባዅዕቲ ዝተዳለወ ማይ፡ ዝግበር ወፍሪ'ዩ። ኮምፖስት ኣብ ኵለን መን'ዩ? ኣትክልትን ፍረታትን፡ ጉዋኖን (ካብ ድሩቕ ቘጽለ-መጽሊ። ኣቚጽልቲ ጠልቅዮም ማይ ንመሬት ሃገራት ምንጪ ኣታዊ ዀይኑ ኣብ ውጽኢት ብቕዓት ፍርያት ኮምፖስት ቀልቀል ረጋቢትን መንካዕን ዝዳሎ) • ሓደ ሲሶ ናይትሮጂን ትሕዝቶ ክልሑኽ ክሳዕ ዝጅምር፡ ኣብ ነፍሲ- ብዙሕ ናይ ንግዲ ትካላት ይሽየጥ። ናይ ምርግጋጽ ሓላፍነት ክፍሊ ክንጠቅስ ንኽእል። ዘሎዎም ጥሉላት ቆጽለ-መጽሊ፡ ንናይ ወከፍ ቀጸላ ይርብረብ። ኮምፖስት ንምድላዉ ዘድልዩ ብቐሊሉን ሕጋትን ቊጽርን ሚኒስትሪ ሕርሻ'ዩ። ደርሆ ሓዊስካ ቀልቀል እንስሳታት • ኣብ ግዜ ምርስራስ፡ እኹል ኣየር ብስማዊ ዋጋ ክንረኽቦም እንኽእል'ኳ ኮምፖስት እንታይ'ዩ? ብምንታይከ ብመምዘኒ ብቕዓት ሓሊፉ ክምስራሕ፡ ዘቤት። ንኽዘዋወር ኣቚጽልቲ ክስገዱ እንተዀኑ፡ ተመስሪሖም ብመልክዕ ይዳሎ? ኣባላቱ ብምልኣኽ ይከታተሎ። መስርሑ • መቀላጠፊ (መባዂዕቲ) ታህዋስያን፡ የብሎምን። ብኸምዚ ኣገባብ፡ 2 ሜትሮ ኮምፖስት ክሽየጡ እንከለዉ ግን፡ ምስወደአ'ውን ቅምሶ ወሲዱ ኣብ ኮምፖስት ሓደ ካብ ባህርያዊ ድዅዒ'ዩ። ፈሳሲ ሽንቲ ከብቲ፡ ጽማቕ (ኣትክልትን ንውሓትን 2 ሜትሮ ድማ ጐድኒ፡ ምስ ዝለዓለ ኣታዊ ዝርከቦም'ዮም። ብኻልእ ላቦራቶሪ ዘድሊ መርመራ የካይደሉ። ካብ ጥሉልን ንቑጽን ኣቚጽልቲ፡ ፍረታትን) ፈሳሲ ድዂዒ ዓሳን ጻህያይ እንደልዮ መጠን ክቀያየር ዝኽእል ኣብ ኣዘራርባ፡ ጐሓፍ መስሪሕካ ብኽቡር ትሕዝቶኡ ብምርኣይ ከኣ ናይ ብቕዓት ጻህያይ፡ ሳዕሪ፣ ቀሪም፡ ጐደፋ፡ ጐልጓል፡ ባሕርን…ምስ ማይ ብምውህሃድ ልዕሊ መሬት ዘድልየና ቁመት ኩምራ ዋጋ ሸይጥካ ዘይተኣደነ መኽሰብ ምስክር ወረቐት ይህቦ። ቀልቀል እንስሳታት (ከብቲ፡ ጤለ-በጊዕን ምትሕውዋሶም። ኮምፖስት ከነዳሉ ንኽእል። ኣዳሊና ከተኻዕብት ምኽኣል ማለት'ዩ። ስለዚ፡ መጽዓኛን ወዘተ) ብተወሳኺ’ውን • መዕቀኒ ረስኒ ተርሞ-ሜተር። ምስወዳእና ድማ፡ መኽደኒ (ቴንዳን ትካላት መፍረ ኮምፖስት፡ ንናይ ሕርሻ ኣብ መወዳእታ ኣብ ምድላው ኮምፖስት ካብ ተረፍ ዝተጓሕፈ መግቢ፡ ዝሞተን • ማይን መትሓዚ ማይ ኣቕሓን ቈጽልን) ክንጥቀም የድልየና። ትካላት፡ ሓረስቶት፡ መዘናግዒ ማእከላትን ኣመልኪትካ፡ ንሓረስቶት ተሕልፎ ዝነቐጸን ዓሳ፡ ክምሽምሹ ዝኽእሉ (ፊስቶ…) • ምግልባጥ ኮምፖስት፡ ጠሊ ማይ ምስ ሕርሻ ኣትክልቲ ዝተኣሳሰር ንግዳዊ መልእኽቲ ወይ ምኽሪ እንተለካ? ዘቤታዊ ጐሓፍን ብሓገዝ ደቀቕቲ • ንመጋማጠሊ ዘገልግሉ ናውቲ እናረኣኻ ረስኑ ክሳዕ ዝውዳእ፡ ሰሙናዊ ትካላትን ክሸጡ፡ ካብዚ ሓሊፎም ልዑል ዓይነቱ ብዘይገድስ መኣዝኡ ዝተዋሕሰ ታህዋስያን (ሰነ-ህይወታውያን)፡ ብሰብ (ባዴላ፡ መስአ፡ ጐዞሞ፡ መሳርሒታትን ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ፡ ካብ ታሕቲ መኽሰብ ዘኻዕብትሉ ንሰደድ ዝዓለመ ምህርቲ ንምኽዕባት፡ ሓረስቶት ብቐረባ ወይ ማሺነሪ ተሓጊዙ ኣብ ዝሓጸረ ማሽነሪታትን)። ናብ ላዕሊ፡ ካብ ማእከል ድማ ንግዳም ከፍርዩን ይኽእሉ። ዝረኽብዎም ጐሓፋት፡ ኮምፖስት ግዜ ብተፈጥሮ ተበላሊዑ ቡናዊ ጽልም • መሸፈኒ (ቴንዳ፡ ጐማ፡ ቈጽለምግልባጥ የድልዮ። እዚ ድሕሪ ምግባር፡ መኽሰብ ዝርከቦ ንግዲ ኮምፖስት መስሪሖም ክጥቀሙ፣ እዚ ምስ ዘይኽእሉ ዝበለ ሕብርን ሽታ ሓመድን ሒዙ መጽሊን) ካልኦትን ብቐሊሉ ኣብ ማይ ምውሳኽ ንብቕዓት ትሕዝቶ ምስራት ዝሕግዙ መገድታት፦ ኸኣ፡ ቀሪም ግራቶም ከም ዘለዎ ኣብ ተመስሪሑ ዝዳሎ ብትሕዝቶ ሃብታም ከባቢና እንረኽቦም ነገራት። ኮምፖስት ስለዘጒድል፡ መፋረዪ • በብዓቐኑ ዓሺግካ ንዝተፈላለያ ትካላት ቦታኡ ብምግዳፍ፡ ትሕዝቶ ፍርያምነት ባህርያዊ ሃብቲ እዩ። ለ. ኣገባብ ምድላዉ ዘይተደልዩ ሕማት ክኸውን'ውን ምሻጥን ብችርቻሮ ምዝርጋሕን። ሓመድ መሬት ሕርሻኦም ከመሓይሹ፣ ስለዝኽእል፡ ማይ ዘይምጥቃም። • ብጅምላ ንናይ ሕርሻ ትካላትን ኮምፖስትን ባህርያዊ ድዂዕን እንታይ'ዩ ኮምፖስት ቅድሚ ምድላውና፡ ተወሳኺ፡ ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝተዳለወ • ሙቐት ኮምፖስት ኣብ መጀመርያ ማሕበራት ልምዓት ጀራዲን…ምቕራብ ፍልዮም? ብቐሊሉ ኣብ ከባቢና እንረኽቦም ጥረ- መወከሲ ጽሑፍ ምርኩስ ዝገበረ፡ ሰሙን ካብ 50 ክሳብ 65 ዲግሪ • ንዓማዊል ዘየቋርጽ ኣገልግሎት ምሃብ ኮምፖስት ሓደ ክፋል ባህርያዊ ነገራት (ጐሓፋት) ድሕሪ ምልላይ፡ ጠለብ ድዂዒ ንምላእ፡ ዝተፈላለዩ ሰንቲግሬድ ክኸውን ኣለዎ። • ጐሓፍ መንበሪ ኣባይቲ፡ ንግዳውያን ድዂዒ ዀይኑ፡ ክምስራሕ ዝተፈላለየ ብኸምዚ ስዒቡ እንሪኦ ኣገባብ ኣብ ባህርያውያን ድዂዒታት ከፍርዩን • ብኸምዚ ኣገባብ ዝተመስርሐ ትካላትን ብውሑድ ክፍሊት ብምእካብ፡ ደረጃታት ዝሓልፍ ምዃኑ'ዩ። ክብ ልዕሊ መሬት ከነዳልዎ ንኽእል። ኣገዳስነት ባህርያዊ ድዂዒ ኣብ ሕርሻ ኮምፖስት፡ ኣብ 45 መዓልቲ መስርሑ ኮምፖስት መስሪሕካ ዝያዳ እቶት ኢሉ ከምዝጠቐስክዎ፡ ካብ ኣኻውሕ • ኣብ መስርሕ ቦታ መዳለዊ ኮምፖስት ብዝግባእ ክግንዘቡን አዘኻኽር። ወዲኡ ንትግባረ ድሉው ይኸውን። ምርካብ ዘኽእል ድልዱል ስርዓት ምልላይ ኣገዳሲ'ዩ። ዝተመርጸ ቦታ፡ ዝምንጭዉ ማዕድናት፡ ዓሳታት፡ ደምን ኣብዚ ክበርህ ዘለዎ፡ ኣብ ሰሙን ምስራት * የቐንየልና ኣቶ ደርማስ ማይ ብቐሊሉ ክንረኽበሉን ጽላል ዓጽምን፡ ድዂዒ ገደና ካብቶም ብቐጥታ እንተወሓደ ሓደ ግዜ ብምግልባጥ፡ ኣየር • ትምህርታዊ ዓውደ መጽናዕቲ ዘሎዎን እንተዀነ ይምረጽ። ምስ ሓመድ ዝሕወሱ ምዃኖም ከምዝረክብ ምግባር። ነቕጺ ምስእንዕዘብ ምክያድ ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) • ብኣቀላጠፍቲ ታህዋስያን ዝተዳለወ ክንዝንግዖ ዘይብልና'ዩ። ኮምፖስት ኣብ ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ! ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምትሕብባር ዝዳሎ ዓምዲ - ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 1825/08371501- ቁ.ሳ.ፖ 1048 (ለይ-ኣውት- ፋጥማ እስማዒል/ ሶፍያ ፍቓዱ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ title ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣቶ ያቆብ ሃብተ ኣብርሃም (ወኪል)፣ ዝተፈቕደሎም ናይ ባር ንግዳዊ ትካሎም ኣነ ዓጣ ያሲን ስዒድ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ም/ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ከባቢ ዕዳጋ እኽሊ “ባር ሃብተ ኣብርሃም” (BAR HABTE ABRHAM) ተባሂሉ ክስየመሎም ማይ ኣፍራስ ጎደና 13-1 ቁ.ገዛ 24 ዚፕ ኮድ 1A13 ፕሎት 7 ፓርሰል ብ/መሰል ወረ/ነፍ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ A1 መለዪ ንብረት ASD02818 ዝነበረ መለዪ ንብረት 35921/53872 ወረ/ነፍሄሪት ኣስመረት ሃብተማርያም፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝርከብ፡ ብመለዪ ቁ.BRASM019632/0 ዕለት 23/9/2025 ዝተመዝገበ ሚኪኤል ዘርእዝጊ ገብረዝጊ፡ ኣብ ርእሲ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ዕለት 28/1/2025 ወረስቲ ዓብዱ መሓመድብርሃን እዚ ብፍ/በ/ዕዳ ሄርሞን ተወልደ ዘርእዝጊ መሓመድ ዝተመዝገበ ስለ ዝዓደግክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ 1.2 ልዋም ተወልደ ዘርእዝጊ 3. መኣዛ ክፍሊ ወሽጣዊ ንግዲ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ 4. ትርሓስ ዘርእዝጊ ዝምከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ገብረዝጊ 5. ንኣምን ዘርእዝጊ ገብረዝጊ፣ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ተቓውሞ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ንፈጽሚ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልኩም ኣብ ከተማ ኣስመራ ዞባ 2 ም/06 ቁ.ፓርቸላ 19 ዝርከብ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ካዳስተርን ክቐርብ እሕብር። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ዋንነት ናብ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ብቁ. ምስክር ወረቐት 19835 መወከሲ ቁጽሪ 1361 ብስም ወ/ሮ ዝፋን ንጉሰ ስመይ ክመሓላለፍ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓት ምዃነይ እሕብር። ተላ፡ ናይ ዝተመዝግበ ኦርጅናል ምስክር ዋንነት ገዛ (ሊብሬቶ) ስለዝጥፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወኪል ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን ዓጣ ያሲን ስዒድ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ 073056 ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ፡ መተካእታኡ ክሓት ምዃነይ እሕብር። ጉዳይኩም ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣቶ ሳሚኤል ብርሃነ ገብረትንሳኤ፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ስነ ጽባቐ ጸጉሪ ርእስን ወ/ሮ ዝፋን ንጉሰ ተላ መምሃሪ ስነ ጽባቐን ንግዳዊ ትካሎም፡ “ኤግል ስነ ጽባቕ ጸጉርን ቤት ትምህርቲ ስነ ሶፍያ የማነ ወልደሚካኤል፡ ብዓል- ጽባቐን ” (EAGLE BEAUTY SALON & MAKE UP SCHOL) ቤተይ ኣማኒኤል ገብረስላሴ መኮነን ተባሂሉ ክስመየሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ኣመልካቲት ቅድስቲ ርእሶም +2 ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ኣባሻውል ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ ዝርከብ ገዛ ASP02047 ASD018408 ስፍሓት መሬት 86 ት/ሜ፡ ይተሓለወይ፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 3 ተሓጋዚ1 ዘጠቓለ ብሽምና ዝተመዝገበ ገዛ ስለ እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ 7ይ መጋባእያ ከም ንምዝግቦ ነፍልጥ። ዝሸጥናዮ’ሞ ናብ ዓደግቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ይቕረብ። ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ የማነ ይስሓቅ ወልዱ፡ ኣዴና ሮማ ይግባይ ዝተበሃለሉ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ኣብ ውሽጢ 30 ክፍለየሱስ መለስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 መዓልታት ይቕረብ። ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ ዓዲ ጸሎት፡ ቁ.ገዛ - ብቁ/ፍቓድ ዋኒን ቅድስቲ ርእሶም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ASL0741፡ ናይ ዱኳን ትካለይ፡ ንወ/ሮ ጸጋ ሰለሙን ተስፋዝጊ፡ ኣድራሻ ዞባ ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ማእከል ን/ዞባ ጎዳይፍ ጎደና፡ ቃሓውታ ቁ.ገዛ 14 ብዕለት 19-1-2025 ቁ መዝ ኣቶ ዮሴፍ ተስፋልደት ገብረማርያም፡ ዝተፈቕደሎም ናይ መሸጢ መጋየጺ 263/2025 ብውህብቶ ስለዝሃብክዎ፡ ብስም ወሃቢ ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ ከሳሲ ወልዳይ ግርማይ ሳሚኤል፡ ተኸሳሲ ኣቕሑን ስፉይ ክዳውንትን ንዳግዊ ትካሎም፡ “ቪታ ቡቲክ”(VITA BOUTIQUE) እዩ ዝብል ኣካል እንተደአ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ተስፋይ ኣስመላሽ ተወልደመድህን፡ ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። ናይ ምልቃቕ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ተቐባሊ ውህብቶ ን2/12/25 ኣብ 5ይ ምጋባእያ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ከምዝመሓላለፍ አፍልጥ። እንተዘይ ቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ነፍልጥ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።


ሳራ ገብረእግዚኣብሄር ስባህቱ ክፍሊ ወሽጣዊ ንግዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ክርስትያን ኣነ ኣመልካቲት፡ ነቲ ኣብ ኣስመራ ዞባ 6 ም/05 ቁ.ገዛ 3 ብግዚያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 19356 መወከሲ ቁ. 127042 ብስም ወረ/ነ/ ሄር ኣዝማች ጎይትኦም ተስፋልደት ደበሳይ ዝተመዝገበ፡ ናብ ስመይ ጸጋይ ተስፋዝጊ ሰምሃር ዮሃንስ፡ ስም ት/ዕድመ ጓለይ ጎይትኦም ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ዳናዩ ዘካርያስ ገብረዮሃንስ ምባል ኤርትራ ካብ ዝወጸትሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ተሪፉ፡ ፊዮና ዘካርያስ ገብረዮውሃንስ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ።


ጸጋይ ተስፋዝጊ ጎይትኦም 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ወ/ሮ ንግስቲ ኣምሓሮም ግርማይ፡ ኣቶ ሙሉጌታ ተኽሎም ሃብተዝጊ፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ትምህርቲ ምራሕ ስመይ ኣብ መንገሪ መስዋእቲ ብዓል መኪና ንግዳዊ ትካሎም፡ “ድልየት ቤት ትምህርቲ መኪና” (DLIET DRIVቤተይ፡ ማዓሾ ኣምሓሮም ግርማይ ING SCHOL) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ስለዝተመዝገበ ከምኡ ምባል ተሪፉ፡ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ንግስቲ ኣምሓሮም ግርማይ ተባሂሉ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ክፍሊ ወሽጣዊ ንግዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ኣቶ ወልደገብርኤል ተወልደመድህን፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ም/ከተማ ከረን ም/ከባቢ 01 ጎደና 107.1/107.2 ስፍሓት ኣሕዋተይ ኣብረሀት ወልደገብርኤል 2.75ት/ሜ ቀንዲ ክፍሊ 3 ተሓጋዚ ክፍሊ 3 ዝተደኮኖ፡ ፕሎት 9B ብቑ. ተወልደመድህን ኣለም ወልደገብርኤል ንብረት 6BRKRN0689/0 ብስም ዓብደረዛቕ መሓመድ ሳልሕ ኢብራሂም ተወልደመድህን ስለዝዓረፉ፡ ሓዳር ዝተመዝግበ ስለ ዝዓደግዎ’ሞ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ይኹን ውላድ ስለ ዘይብለን፡ ኣብ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ውይ’ውን ይግባይ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ተባሂሉ እንተነሩ ውሳነ ሒዙ ቤት ጽሕፈት ካዳስትራል ዞባ ዓንሰባ ከተማ ከረን ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረግገጸለይ ይቕረብ። እንተዘይ ቀሪቡ፡ ብዘለኒ ሰነድ ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ኣቶ ማሕሙድ ያሲን መሓመድኑር ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ mance to established procedures and maintain quality records, per aplicable SOPs / STPs • Overse the eficient runing of the Document Control Center database VACANCY ANOUNCEMENT • Pul required documentation from the database and distribute it to the relevant document owner for review and / or apAsmara Mining Share Company is inviting aplicants proval for the folowing position.


AMSC Busines Executive Asistant & Document Reporting and Filing Controler Number required – (01) • Provide reports on the health of the system and documents Type of contract – Indefinite contained within it • Track pending documents through wekly, monthly, quarterly Major Duties and responsibilities and yearly progres reports and notify the document owner • To control, record, review, update and store documentation for taking apropriate action on the pending documents relating to Asmara Mining Share Company (AMSC), in acordance with AMSC policy, legal requirements and government • Receive al company documents into a database, create the legislation regarding the control, recording and storage of relevant report and file into the apropriate system, facilitate documents. an audit of the system and provide timely fedback TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA • Manage both physical and electronic archives for specified duAdministrative Asistance ration, depending on content • Act as administrative asistant to the General Manager • Cordinate and manage the daily and wekly aprovals Health, Safety and Environment • Scheduling apointments and maintaining calendars • Maintain high health, safety and environmental awarenes • Colecting and distributing mail • Monitor own and pers’ adherence to health and safety mea- • Preparing comunications such as memos, emails, invoices sures, protocols, and standards or reports • Become familiar with and strictly adhere to AMSC’s Health, • Writing and editing leters, reports and instructional docu- Safety and Environmental standards. Act as a role model in ments complying with and suporting these standards and practices • Creating and maintaining electronic and physical filing sys- • Overse that security procedures are folowed to minimize the tems oportunities for theft of documentation material. • Creating and maintaining electronic and physical filing systems Profile: Qualifications and Experience • Higher National BA degre in secretarial Science, Diploma in Administration, Document Control or Document Control Formal Education, related field • Maintain structured and systematic document control pro- Certifications or ceses that provide easy reference to documents that are ac- Equivalents curate and of high quality • Asist in suporting internal and external audits, cordinating Working Experi- • Minimum of 5 – 7 years’ experience in any executive secretarial job and document control environment, prefactivities and ensuring timely response to documentation re- ence – Nature & erably in an NGO ofice. quests for auditors in order to implement systems of control Length • Aditional Experience: • Esential knowledge of administrative, secretarial and • Convert hard-copy work documents such as checklists, per- document control systems and electronic data management mits, log shets and other suporting documentation into • Knowledge of administration and comunication proexisting electronic systems ceses, procedures and systems • Working knowledge of open cut and underground min- • Organize and maintain documents, adhering to the company ing document lifecycle procedures and archive inactive records in Technical Skils • Strong system administration skils acordance with the records retention schedule • Strong typing and document detail capture skils • Review and update al incoming documents regularly • Strong information monitoring and management skils • As a sentry, liaise and cordinate with al departments for • Intermediate comunication (writen and verbal) and document control of al company documents / updates to interpersonal skils maintain active versioning / revision index of documents • Intermediate computer literacy skils - MS Ofice (Word, • Inform document owners of pending document review and Excel, PowerPoint and Outlok) aproval requirements and asist in facilitating the review and aproval proces • Sound planing, organizing and prioritizing skils c • Conduct comprehensive document audits to ensure conforontinued on page 8 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ c ontinued from page 7 NOTICE The notice hereby given to the public that Asmara Mining Share Company is inviting aplicants for the DAHLAK TOURING AGENCY PLCo. on folowing position. its extra ordinary general meting held on 17th AMSC Busines Executive Asistant & Document Controler November 2025 resolved that ATO YEMANE Number required – (01) ESTIFANOS BEYIN holder of 360 shares Type of contract – Indefinite of Nakfa 60.0 each, WE/RO AZIEB GHIRMAZION holder of 240 shares of Nakfa Behavioral Skils • Acuracy 60.0 each, and W/ro SEMIRA YEMANE • Aproachable ESTIFANOS holder of 20 shares of Nakfa • Confidentiality 60.0 each, have sold al their total 620 shares to ATO SELEMON MENGSTEAB MISGNA • Dedicated and WE/RO YORDANOS TEWELDBRHAN • Detail focused YOHANES. • Diligent ATO SELEMON MENGSTEAB MISGNA is • Diplomacy apointed Manager of the Company for indefinite • multi-tasking period with al the powers given to him by the law and Article of asociation of the company. • Pro-Active • Reliable DAHLAK TOURING AGENCY PLCo.


ነ ፍ ቅ ሮ ም • Wel organized ክ ቡ ራ ት ወ ለ ድ ና • Results Driven ኣቶ በርሀ • Decision-making skils to work autonomously ሃብተሚካኤል and manage specific tasks ዘገርግሽን


መ ም / እዝግሃርያ General Information and other requirements: ፍ ቓ ዱ ወልደሚካኤልን ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን Place of Work: AMSC Sites እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ዕረፍቶም ዘቃበርኩምናን ገዛና ብምልላስን ካብ ውሽጢ Type of contract: Indefinite Period ሃገርን ወጻእን ብኣካልን ብቴሌፎን ዘጸናዕኩምናን እናኣመስገንና፡ ሕሰም Salary: As Per company scale ኣይትርከቡ እናበልና፡ ሓዘንና እናዓጸና፡ ልባዊ ምስጋና ነቕርብ። ደቆም 1.ሰመረ በርሀ ሃብተሚካኤል Aditional requirements for Nationals: 2.ቢንያም በርሀ ሃብተሚካኤል • Having fulfiled his/her National Service obligation and provide evidence ምስ ምሉኣት ስድራቤት of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from curent/last employer. • Testimonial documents to be atached (CV, work experience credentials, ኣቶ ዮውሃንስ ዘርእማርያም ሓጎስ ዝተፈቕደሎም ናይ ኤለትሮኒክስ ንግዳዊ a copy of your National Identity Card, etc.). ትካሎም፡ “ኣሜን ኤለትሮኒክስ” (AMIEN ELECTRONICS) ተባሂሉ • Only shortlisted aplicants would be considered a3s potential candidates ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም for an interview. ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። • Aplication documents wil not be returned to the sender. እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ • Al aplications should be sent through the post ofice. ነፍልጥ። • Deadline for aplication: 7 days from the day of publication in the Newspaper. ክፍሊ ወሽጣዊ ንግዲ Adres: Please mail your aplications to: Asmara Mining Share Company, ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ ላምዛ ቁ.ገዛ - ብቁ/ፍቓድ ዋኒን P. O. Box 1068 Asmara, Eritrea ASL038152፡ ናይ ቤት መስተ ትካለይ፡ ንኣቶ ኣቤል ዮውሃንስ ታድዮስ፡ Aplicants shal be required to send a copy to: ኣድራሻ ዞባ ማእከል ንዞባ ጎዳይፍ ጎደና 716-2 ቁ.ገዛ 26 ብዕለት 23-04-2024 Mineral Resources Management ቁ.መዝ 98/2024 ብውህብቶ ስለዝሃብክዎ፡ ብስም ወሃቢ ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ P.O. Box – 272 ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተደአ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት Asmara ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። Note to Eritrean aplicants: እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ተቐባሊ ውህብቶ ከም Please send a copy of your aplication to ዝመሓላለፍ አፍልጥ። Aliens Employment Permit Afairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሜሮን ዮውሃንስ ታድዮስ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) እቲ መርማሪ ቈልዓ ዛንታ መበል 2 ክፋል “እወ ንሱ እዩ። ሓደ ሓሙሽተ ደቒቕ ክረኽቦ “ብዙሓት ዓበይቲ ‘ዕድመ ቍጽሪ እዩ፡’ ክብሉ ደልየ ነይረ። ዝከኣል እንተ ኾይኑ ክረኽቦ ዕድል ሰሚዐ ኣለኹ። ስለዚ፡ ኣነን ንስኻን ብኣተሓሳስባ ክትህበኒ፡” ሳይሞን፡ ነቲ ብደሮና ሕብሩ እንታይ ክንረዳእ እንተ ኽኢልና ዕድመ ብኸመይ ምዃኑ ዘይፍለጥ ክዳውንቲ ናይ’ቲ ኣካያዲ ስራሕ ይዓግተና። ከምዚ ንስኻ ምስ ሓደ ሽማግለ ዘለካ እናረኣየ ብምግራም ተዛረቦ። ዕርክነት ማለት እዩ። ሰመረ ንኣይ ብሸውዓተ “ናይ ደሓን ዲኻ? ገለ ዘጓነፈ ሕማቕ ነገር ኣሎ ዓመት እዩ ዝዓብየኒ። ስለዚ፡ ኣዕሩኽ ምዃንና ድዩ?” እቲ ኣካያዲ ስራሕ ኣብ ስድራ ሰመረ ገለ እንታይ ጸገም ኣለዎ፡” ሳይሞን ክምስ በለ። ሕማቕ ኣጓኒፉ ከይከውን ብስክፍታ ሓተቶ። “ሕጂ ተረዲኡኒ ምስ ሓደ ወዲ 70 ዓመት “ኖ.ኖ. ዘጓነፈ ሕማቕ ነገር የለን። ሰመረ ሽማግለ አዕል ከምዘለኹ። ስለዚ፡ ንሰመረ ንኣይ ዓርከይ እዩ። ኣብ ስራሕ መጺአ ክርእዮ ክሰደልካ እየ። ንዓርክኻ ከተዘራርቦ ዓሰርተ ደቒቕ ቃል ስለ ዝኣተኹ እየ መጺአ፡” ሂበካ ኣለኹ፡” ክምስ እናበለ ናብቲ ጡብ ዝስርሓሉ ኣካያዲ ስራሕ ክርትም ኢሉ ሰሓቐ። ሰሓቑ ቀንዲ ፋብሪካ ገጹ ሰጐመ። እናተቘጻጸረ፡ “የቐንየለይ! ሓሙሽተ ደቒቕ ይኣኽለኒ እዩ። “ንኣኻ ዓርክኻ እዩ። እዚ ከመይ ኢሉ ሰመረ’ኸ ኣብ ስራሕ ንፉዕ ድዩ?” ሳይሞን፡ ብዛዕባ ይኸውን? ንስኻ ንእሽቶ ቈልዓ ኢኻ፡” ብምባል መንፍዓት ሰመረ ክፈልጥ ደለየ። ተዛረበ። “ኣዝዩ ንፉዕ እዩ። ልዕሊ ኵሉ ጥዑም ጠባይ ቊ.ተ ኣሎዎ። ምስ ኵሎም መሳርሕቱ ብፍቕሪ እዩ ተዛረበ። ኣብቲ ዝነበሩዎ ከባቢ ኣግራብ፡ ጡብ ዝመላለስ፡” እናተዛረበ መገዱ ቀጸለ። ከምኡ’ውን ናይቲ ጡብ ዝጥበሰሉ ትኪ ረኣየ። እቲ ኣካያዲ ስራሕ፡ ናብቲ ሰራሕተኛታት ሕማቕ ሽታ እውን ሸተቶ። ዝሰርሑሉ ብምኻድ ንሰመረ ሰብ ከምዝደለዮ “ስራሕ’ሞ ከመይ ኣሎ? ፈቲኻዮዶ?” ሳይሞን ሓቢሩ፡ ዓሰርተ ደቒቕ ከዘራርቦ ፍቓድ ሃቦ። ነቲ ከባቢ እናተዓዘበ ተዛረበ፡ እቲ ከባቢ ፍሉይ ኮይኑ ሰመረ፡ መን ከምጸውዖ እናሓሰበ፡ ኢዱ ተሰመዖ። ክርድኦ ዘይከኣለ ሽታ ድማ ይሽት ንሓድሕደን እናነገፈ ናብ ሳይሞን ቀረበ። ኵሉ ነበረ። ነብሱ ብሓመድ መርኣዪ ኣይነበሮን። ካብ ሓመድ “ስራሕ ቤላ ኣሎ። ኣዝየ ድማ ፈትየዮ። እዚ ተፋሒሩ ዝወጽአ እዩ ዝመስል። ኣብ ህይወተይ ሓሲበዮ ዘይፈልጥ እዩ። ሕጂ ከም “ዓርኩ እንቋዕ ደሓን መጻእካ?” ሰመረ፡ ምስ ድሙቕ ፍሽኽታኡ ኣብ ቅድሚ ሳይሞን ቆመ። ሰብ ክሓስብ ጀሚረ። ንቘቛሕ በጃኻ ኣመስግነለይ። “እንቋዕ ደሓን ጸናሕካ፡” ሳይሞን ሰሓቐ። ሕጂ ርኢኻኒ ኣለኻ፣ ናብ ስራሕ ክምለስ። ታብለት “እንታይ ደኣልካ መሲልካ?” ካብ ጸጒሪ ርእሱ እንተ መጺኣ ‘ስእሊ’ እትብል ዘረባ ምስኣ ኣላ። ክሳብ እግሩ ፈተሾ። ብዘይካ ሓመድ ካልእ ሕብሪ ስለዚ ንሰኣል፡” ሰመረ ካርካር ኢሉ ሰሓቐ። ክርኢ ኣይከኣለን። ገጹ ከይተረፈ ብሓመድ ይቕጽል. ተሸፊኑ ነበረ። “ኣብ ስራሕ እኳ’የ ዘለኹ። ከምዚ እትርእዮ መልሲ ውድር ተርሙማ ዘለኻ ምስ ሓመድ ኢና ክንቃለስ ንውዕል ዘለና። ሀ. ሕቶታት ባህሊ ለ. ሕቶታት ታሪኽ ኤርትራ 1. ብዅራ 1. መጋቢት 1870 ዓም ስራሕ ክብረት እዩ ሳይሞን ዓርከይ፡ ኣብዘን 2 3 . . ቅ ዕጒ ራ ማ ቕ መ ሮ ት 2 3 . . ከ 6 ረ ለ ን ካቲት 189 ዓም 4. ጠም 4. 1 ሓምለ 1930 ዓም ዝሰራሕኩለን መዓልታት ስራሕ ክብረት ምዃኑ 5. ጽግኢ 5. 15-20 ለካቲት 1982 ዓም መ. ሓፈሻዊ ሕቶታት ዝያዳ ተረዲኡኒ፡” ነቲ ከባቢ ብዓይኑ እናፈተሸ 1. መጋቢት 2024 ዓም 2. ናዲን ጎርዲመን 191 ስነ ጽሑፍ ኖቨል (ጻዕዳ)፡ ሐ. ግድል፧ ከምኡውን ጸላም ኣፍሪቃዊት ዋንጋሪ ሙታ ማታይ፡ ናይ ሰላም ኖቨል 204 ዓም ዕዉታት፡ መበል 16 ‘ውድር ተርሙማ’ የቐንየለይ! ቀጺለ ኣብ ውድር ተርሙማ 3 4 5 . . . 4 ሓ ፓ ቂ ሪስ ብፈረስ ዝጉተታ ምዕዋተይ ኣዝየ ተሓጒሰ ኣለኹ። ውድር ዕዉታት ውድር ተርሙማ ተርሙማ ኣዝዩ ጽቡቕ ነይሩ። ኣብዚ ጽንብል ምሉእ ስም ዕዉት ደ. ት ዞባ ተሸሊሞም! ክሳተፍ ካብ ከተማ ተሰነይ መጺአ። ንሕቶታት ተመሃራይ ውድር ተርሙማ ምስ ስድራ 1 ኤሚልያ ዮናታን 3 ማእከል ዝኸበርኩም ኣንበብቲ ዓምዲ ኴንና ኢና ሰሪሕናዮ። ተዓዊትካ 2 ሃና በረኸት 3 ማእከል ተርሙማ፡ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ መበል ምስ ተበሃልኩ ኣዝየ ተሓጒሰ። 3 ለውሃት ምስጉን 3 ዓንሰባ 16 ውድር ተርሙማ ኣካይድና ኣብዚ ጽንብል ንኽሳተፍ ድማ 4 በርቴሌሞስ ዮናታን 4 ማእከል ምንባርና ዝከር እዩ። ዕዉታት ካብ ተሰነይ መጺአ። ኣብ ዝቕጽል 5 ኤሊም ሃይለ 4 ማእከል መበል 16 ውድር ብዕለት ኸኣ ካብዚ ብዝለዓለ ክቕጽል እየ። 6 ኬብሮን ገብረመስቀል 4 ማእከል 7-12-2025 ኣብ ኣዳራሽ ዳዕሮ ብዙሕ ትምህርቲ ንረክብ ስለዘለና 7 ሶፍያ ዮናታን 5 ማእከል ዝተዳለወሎም ሰርቲፍኬት ንምቕባል ቀጽልዎ፡” ብምባል ሓጐሱ ገሊጹ። 8 እሰይ ኤርምያስ 5 ማእከል ጽንብል ተኻይዱ። ብድሕሪ እዚ ምዕዳል ሽልማት 9 ኮኾብ በረኸት 5 ማእከል መደብ ከምቲ ልሙድ ብዝክረ ስዒቡ። ናይ መበል 16 ውድር 10 ብሩኽ ምስጉን 5 ዓንሰባ ሰማእታት ተጀሚሩ። ድሕሪ ዝክረ ናይ ክብሪ ዕድምቲ፡ መንእሰይ 1 ሓልዮት ስዩም ተኽለ 6 ማእከል ሰማእታት ኣዳላዊ ዓምዲ ተርሙማ፡ ደራሲት ክልተ መጻሕፍቲ 12 ብሩኽ ተኪኤ 6 ማእከል ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) መድረኽ ፈሪሓ ኣሕመድ እያ። ፈሪሓ 13 ያፌት ዑቕባይ 6 ማእከል ተረኪቡ፡ ንተዓወትቲ ተመሃሮን ኣቶ ኤርምያስ ጸጋይ፡ “.መጀመርታ ኣሕመድ፡ ‘ደሴት ቍጽርታት1’፡ 14 ያፌት ኤርምያስ 6 ማእከል ‘ደሴት ቍጽርታት 2’ ዝብላ ክልተ ናይ ቈልዑ ወለድን እንቋዕ አሓጐሰኩም ብምባል፡ “. ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ንኣንበብቲ ንምሃርን 15 ዮናታን ገብረመስቀል ወልዳይ 6 ማእከል መጽሓፍቲ ዝደረሰት እያ። ንዕዉታት ተመሃሮ መበል 16 ውድር ተርሙማ ንኡድ ዝኾነ ጽልዋ ንምሕዳርን ንእትገብሮ ዘላ ጻዕሪ ብልቢ 16 ዮኣብ ዮናስ 6 ማእከል ተሳትፎኦም ብምድናቕ ከምዚ ዓይነት ውድር ውጽኢት ዝተመዝገበሉ ውድር እዩ ነይሩ። አመስግን። ኣብ መበል 16 ውድር ሰለስተ 17 ብርሃነ በረኸት 6 ማእከል ንተመሃሮ ኣዝዩ ኣገዳሲ 34 ተመሃሮ ምሉእ ነጥቢ ኣምጺኦም። እዚ ድማ ደቀይ ተዓዊቶም ስለ ዝኾነ ክቕጽል 18 ናይኤል ሄኖክ 6 ማእከል ውድር ተርሙማ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ኣለዉ። እዚ ዓወት ብምልባው፡ ንተመሃሮ 19 ዓላእ ዑመር 6 ዓንሰባ ይኸይድ ብህላዉ የርእየካ።.ኣብ መበል 16 እዚ ኸኣ ንምልእቲ ኣብ ኣብ ንባብ ክገብርዎ 20 ኤልያቭ ጊላሚካኤል 6 ጋሽ ባርካ ውድር 164 ተወዳደርቲ፡ ካብ ሓምሽተ ስድራና ዘሐጐሰና ዘለዎም ሰፊሕ መግለጺ 21 ሆሴእ ኤፍሬም 7 ማእከል ዞባታት ነይሮም። ካብቲ ዝተዋህበ ሕቶታት ባህሊ ዓወት እዩ። ልዕሊ ኵሉ ሂባ፡ 2 ናታን ብርሃነ ጐይትኦም 7 ማእከል 10%፡ ሕቶታት ታሪኽ ኤርትራ 8.2%፡ ግድል ድማ ደቅና መጽሓፍቲ “. ሓንቲ 23 ጳውሎስ ዮሴፍ 8 ማእከል 85.4%፡ ሓፈሻዊ ሕቶታት 83.4% ብጠቕላ ንኽፍትሹን ምስ ካልኦት መጽሓፍ ህይወት ሰብ 24 ሜላብ ኣርዓዶም 8 ማእከል ድማ 89.2% ልክዕ መልሲ ተመሊሱ። ዝበዝሐ ንኽመያየጡን ኣዝዩ ክትቅይር ትኽእል 25 ሃለሉያ ስዩም 8 ማእከል ጌጋ ዝተረኽቦ ሓፈሻዊ ሕቶታት ነይሩ። ኣብ ሓጋዚ እዩ። .ውድር እያ። ብሓፈሻ ንባብ 26 ቤትኤል ዑቕባይ 8 ማእከል ሕቶታት ባህሊ ኸኣ ዝበለጸ ውጽኢት ተመዝጊቡ፡። ተርሙማ ኣብ ኣፍልጦና ንመጻኢ ህይወትኩም ኤልያቭ ጊላሚካኤል 27 ሚካኤል ሄኖክ 8 ማእከል ስንቂ ስለ ዝኾነ ካብ “. ተወዳደርቲ ካብ ሓምሽተ ዞባታት ይዅን ኣተሓሳስባና ዓቢ 28 ሴም ኤርምያስ 8 ማእከል ሕጂ ኣትሒዝኩም መጻሕፍቲ ምንባብ እንተ ኮይኖም፡ ካብ ደ.ቀ.ባሕሪ ተወዳደርቲ ኣይነበሩን። ጽልዋ ትገብር ኣላ። ነዚ ሕቶታት ክንምልስ ጀሚርኩም መጻኢ ህይወትኩም ብሩህ ከም 29 ሰማርያ ዮናስ 8 ማእከል ተዓወትቲ ካብ ሓምሽተ ዞባታት እዮም። .ከም ንብዙሓት ቤተ ሰብ፡ ብዙሓት መጽሓፍቲ ዝኸውን ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኣነ፡ ንባዕለይ 30 ሉልያ ጽጋብ 8 ዓንሰባ ወትሩ ዕላማ ውድር ተርሙማ ኣብ መንጎ ፈቲሽና። ንእግረ መገድና ብዙሕ ፈሊጥና። ናይዚ ኣብነት እየ። ሳላ ተመሃሪት ከለኹ ንባብ 31 ኤፍሬም መብራህቱ 9 ማእከል ተመሃሮ ናይ ምውድዳር መንፈስ ምሕዳርን ናይ ንኣባላት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ንእትገብርዎ ዝጀመርኩ ኣብዚ ግዜ እዚ ጸሓፊት ንክኸውን 32 መጅድ ዮሱፍ 10 ሰቀባሕሪ ንባብ ዝንባለ ንምዕባይን ስለ ዝኾነ 34 ዕዉታት ዘለዅም ጻዕሪ አድንቕ። ቀጽልዎ ንሕና ድማ ሓጊዙኒ ኣሎ። ስለዚ ወትሩ ኣንብቡ። .እዚ 3 መርዋ ዮሱፍ 1 ሰቀባሕሪ ክሽለሙ እዮም። ኣብ ናይ ሎሚ ምዕዳል ተሳትፎና ክንቅጽል ኢና.የቐንየልና!” ብምባል ዓወት እዚ ናይ ጻዕርኹም ውጽኢት እዩ። ነዘን 34 ሲዶና ደበሳይ 1 ደቡብ ሽልማት ካብ ዞባ ጋሽ ባርካ ከተማ ተሰነይን ዞባ ሓሳቡ ብሓጐስ ኣካፊሉ። ሕቶታት ንምላስ መጻሕፍቲ ኣንቢብኩም ተመሃሮን ንተሳተፍቲ ወለድን ብዛዕባ ንባብን ሰ.ቀ.ባሕሪ ከተማ ጊንዳዕን ሽልማት ንምውሳድ ድሕሪ ኣቶ ኤርምያስ ምስ ሰባት ተዘራሪብኩም ጥቕሙን ምዕዶኣ ለጊሳ። ዝመጽኡ ክልተ ዕዉታት ተመሃሮ ዝመጽኡ ጸጋይ - መድረኽ ኣለኹም። እዚ ድማ ኣብ መወዳእታ፡ ዕዉታት ዝተዳለወሎም ኣብ መጻኢ ህይወትኩም ኣለዉ። ብስም ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ድማ ዝተረከበ፡ ዕዉት ምስክር ወረቐት፡ ካብ መንእሰይ ደራሲት ፈሪሓ ክጠቕመኩም እዩ። ስለዚ፡ ልዑል ምስግና ይብጽሓዮም። ውድር ዕዉት ተመሃራይ ኤልያቭ ኣሕመድ ተቐቢሎም። ናይ መጻእቲ መራሕቲ፡ ንክኸውን ዝሰርሑ ኵሎም ስለቲ ዝገበርዎ ጊላሚካኤል፡ ካብ ዞባ ድሕሪ ምዕዳል ሽልማት ድማ መደብ ብሃገራዊ ደረስቲ ንስኻትኩም ስለ ኣበርክቶ ብልቢ ነመስግን!” ብምባል መደርኡ ዓንሰባ ከተማ ተሰነይ መዝሙርን ናይ ስእሊ መደብን ብደስ ዘብል ዝኾንኩም፡ ነዚ ጀሚርኩሞ ዛዚሙ። ዝመጽአ እዩ። ሃዋሁው ተዛዚሙ። ዘለኹም ናይ ንባብ ተበግሶ ድሕሪ ኣዳላዊ ዓምዲ፡ ካብ ከተማ ኣስመራ ተመሃራይ ኤልያቭ ቀጽልዎ። ዘንብ ስለ ኣዳላዊ ዓምድን ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን፡ ዝመጽአ ኣቦ ሰለስተ ዕዉታት፡ ኣቶ ኤርምያስ ምስ ነብሱ ድሕሪ ዝዕንብ፡ ንስኻትኩም ንማእከላይ ቤት ጽሕፈት ሃማመተኤ ከም ወትሩ ጸጋይ መድረኽ ተረኪቡ። ምልላይ፡ “.መጀመርታ ድማ ከም እትዕንብቡ ነመስግን!