ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ጓዕዳድ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ት/ዕድመ መብርሂት ገ/ዝግሄር ምባል ዛህራ ኣሕመድ ሓሰን ሑመድ ምባል ግደይ ተኽሊት ግሻት ምባል ተሪፉ፡ ኣቶ በረኸት ሓድጉ ካሕሳይ፡ ኣደይ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ ወሓዚት ገ/ዝግሄር ተባሂሉ ተሪፉ፡ ዛህራ ኣሕመድ ማሕሙድ ግደይ ተኽሊት ገሻት ተባሂሉ የሹ ወልዳይ ኣድከመ ስለዝዓረፈት፡ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሓሰን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ሮማ ገ/ስላሴ ክፍለ፡ ነፍ/ሄሪት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይቕረብ። ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ለተንጉስ ኪዳነ ግደይ ብለበዋ ዝሃባኒ እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ደቀምሓረ ብስመን ዘሎ መሸጢ ኣምለሰት ገ/ጻድቕ መስገን፡ ኣደይ ሮማ ወ/ሮ ነብያት ጠዓመ ኣርኣያ፡ ብዓል ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ እንዳ ኮንጎ ምስ ባንኩ ክጸድቀለይ ስለ ገብረስላሴ ወልደጋብር ስለዝዓረፈት፡ ቤተይ ሽሻይ ባህታ ገብረ ስለዝዓረፈ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ምቆት መዓሾ ክፍላይ ምባል ተሪፉ፡ እምባደርሆ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ቴድሮስ መዓሾ ክፍላይ ተባሂሉ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ማቲዎስ ተከስተ ተስፋሚካኤል፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ወለድና ተከስተ ተስፋሚካኤልን ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሳልሕ ዑስማን መሓመድ፡ ስም ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። መዘንግዕ ገብራትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ኣቦይ ዑስማን መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ኤልያስ ቢንያም ሃይለ ምባል ኣመተ ንጉሰ መረሳ፡ ብዓል ቤተይ ኣቤል መድሃኔ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል መሓመድዑስማን መሓመድዓሊ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ተሪፉ፡ ሃኒባል ቢንያም ሃይለ ተባሂሉ ኣብርሃ ምሕረቱ ሃብተ ስለዝዓረፈ፡ ዓደለ ሃይለ ሚካኤል ተባሂሉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ወረስቲ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ኢሰያስ ስዩም፡ ጓልና ሂወት ኢሰያስ ይቕረብ። ስለዝዓረፈት፡ ምስ ብዓልቲ ቤተይ መም/ ኣኽበረት ዮሃንስ ማዕሩፍ፡ ገብረእግዚኣብሄር መብራህቱ ዘውደ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ርሻን ገብረእየሱስ ወረስቲ ምዃንና ብዓል ቤተይ መም/ ሰሎምን ምባል ተሪፉ፡ ገብረእግዚኣብሄር ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ጸጋይ ዘርኡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መብራህቶም ዘውደ ተባሂሉ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ኣቶ ምስግና ቦኽረጽዮን በየነ፡ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ደቅና ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ወደይ ኣቤል ምስግና ቦኽረጽዮን ይቕረብ። እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ መሓመድ ዑስማን ዓሊከራር ምባል ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃኖም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ኣዲኡ ወ/ሮ ይቕረብ። ተሪፉ፡ መሓመድዑስማን ዓሊከራር ኤፍሬም ሳምኤል ተስፋማርያም ምባል ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሰናይት በርሀ ገብረስላሴ ወረስቲ ተሪፉ፡ ፋኑኤል ሳምኤል ተስፋማርያም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተኸሳሲ ጋይም በራኺ ተስፉ፡ ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ይቕረብ። ከሳሲት ብዓልቲ ቤትካ ኣብርሀት ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/12/25 ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ምላሽ ገብረስላሴ፡ ንዓኻ ዝምልከት ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ተስፋዮውሃንስ ክፍሎም ነጋ፡ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ጓለይ ፍርቱና ተስፋዮውሃንስ ክፍሎም ብሕጋዊ ወኪል ን17/12/25 ኣብ ዓዚዝ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደላ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ብዓልቲ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ብስም ኣዳነሽ ሃብተ ክፍላይ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL043546 ዓዚዝ ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ቤተይ ብርጭቆ ኣብራሃ ሃልኪ፡ ኣብ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ፈንጋ ቁ.ገዛ 2 ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ዝርከብ ናይ ብሽክለታ መዓረይን መሸጥን (ቺክሊስታ) ትካለይ፡ ንኣቶ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ መብርሂት የማነ ነጋሽ ምባል ጸጋይ ተስፋገርግሽ ኣባይ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ፓራዲዞ ጎደና ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ተሪፉ፡ ኤለም የማነ ነጋሽ ተባሂሉ 582-46 ቁ.ገዛ - ካብ ዕለት 01/10/2025 ክሳብ ዕለት 30/09/2030 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ሃንሱ ዑቕበ ምሕጽንቱ ምባል ተሪፉ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጸሮና ይቕረብ። ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ሃንሱ ዑቕባይ ምሕጽንቱ ተባሂሉ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወ/ሮ ባህርነሽ ኣበ መስገን፡ ብዓል መለስ ፍትዊ ገብረሃንስ፡ ስም ኣደይ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን27/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቤተይ መድሃኔ ፍስሃየ ወልደኪዳን ዳዊት ደመወዝ ገብረመስቀል ምባል ይቕረብ። ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተሪፉ፡ ኣስገደሽ ገ/ሚካኤል ገብራይ ኣዳነሽ ሃብተ ክፍላይ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኣዜብ ዘሙይ ገብረዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ሰምሃር ዘሚኪኤል ገብረዝጊ ተባሂሉ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓበሬታ እንተሎ፡ ን20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ጽገ ገ/ስላሴ ካሕሱ፡ ብዓል ቤተይ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ገብረኪዳን ንጉሰ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ 2 ደቅና ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ኤርትራ ወ/ሮ ተበርህ ሳህለ ገብረሚካኤል፡ ብዓል ኣረጋዊት መለስ ስብሃቱ፡ ብዓል ቤተይ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ቤተይ ኣፍወርቂ ገብረእግዚኣብሄር ኪዳነ ገብረስላሴ ደስታ ስለዝተሰወአ፡ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ይቕረብ። ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ ኣቶ መሓመድ ኢብራሂም እድሪስ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ዛይድ ኪዳነ ገብረወልድ፡ ብዓል ቤተይ ስም ኣደይ ኣምና ዑመር መሓመድ ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ገብረመድህን ገ/የሱስ መዓሾ ስለዝዓረፈ፡ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ኣምና መሓመድ ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. ለተስላሴ ብርሃነ ሃይለ፡ ብዓል ኣነ ምስ 2 ደቅና ኣብ ዝንቀሳቐስ ዑመር ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ com ቤተይ ቀሺ ዑቕቢት ዓንደብርሃን ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ክፍለማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ ይቕረብ። ! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ማእከል ኣስመራ ምልክታ ጨረታ ጀማል ኢብራሂም ዓሊ፡ ስም ኣደይ ስቲ ጸጋይ ፍስሃጽዮን በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ቢንያም ሃይለ እምባየ፡ ኣቦይ ሃይለ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ስዒዳ ዑመር ናስር ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ናይ ተመሃሮ ተረፍ መረፍ ጸጋይ ፍስሃ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ እምባየ ረዳ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መግቢ (ማኛ) ዝወስዱ ከጫርት ስለ ዝመደበ፡ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ነዚ ዝስዕብ ረቛሒታት ዘማልኡ ሕጋውያን ነጋዶ ክጫረቱ ይዕድም። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/12/25 1. ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን፡ ናይ 2024 ግብሪ ከም ኢንጅ ኣብያን ፍስሃየ ወልደዮውሃንስ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ዝኸፈሉ መረጋገጺ ካብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገርን ወረቐት መንነትን ወለደይ መም/ ፍስሃየ ወልደዮውሃንስን ቅዳሕን። ሳልሕ ዓማር ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ ኤልሳ ሃይለ ተስፋማርያምን ስለዝዓረፉ፡ መንግስታኣብ ወልደሩፋኤል ተፈሪ፡ 2. ብቑዓት ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ ዕማሮ ስዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ወለደይ ቀሺ ወልደሩፋኤል ተፈሪ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሽፋረን ወ/ሮ ክብራ ወልደማርያም 3. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክፍሉን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡0 ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ያዲኣል ደሳለ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ቅ.ቀ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ያዲኤል ደሱ ተኪኤ ተባሂሉ ምስ ዘይከውን ድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ መዓልቲ ይኽፈት) ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ መድህን ስልሰለ ኣረይ፡ ኣቦና ደንጉዩ ዝቐርብ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ ሕጋውያን እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ስልሰለ ኣረይ ገብራይ ስለዝዓረፈ፡ ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን ስነ- ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ኣቶ ገብረእግዚኣብሄር ሃብቶም መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ Conference Rom መንገሻ፡ ጓልና ወ/ት መርሃዊት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ቁ.109 ሰዓት 10፡0 ቅ፡ቀ ብግልጺ ይኽፈት። ኣፍራሕ ኢብራሂም ዑመር ምባል ገብረእግዚኣብሄር ሃብቶም መንገሻ እንተሎ፡ ን10/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 4. መኽበሪ ጨረታ 15,0 (ዓሰርተ ሓሙሽተ ሽሕ) ናቕፋ cpo ተሪፉ፡ሊድያ ኢብራሂም ዑመር ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ኣዲኣ ወረስቲ ይቕረብ። የትሕዙ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ 5. ንዝርዝር መግለጽን ሓበሬታን ካብ ቤት ጽሕፈት ምሕዳርን 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ፋይናንስን ኮለጅ ሕክምናን ስነ -ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ክፍሊ ዕድጊ ምውካስ ይከኣል። መወከሲ ቁ.ቴሊፎን 163834/163467 መሓመድ ኣሽማዳ ሑመድ ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ብርሃነ ሃብተ ነጋሽ፡ ብዓልቲ ቤተይ 6. ቤት ጽሕፈትና ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ናይ ምስራዝ ተሪፉ፡ ማሕሙድ ዑመር ሑመድ ወ/ሮ ንግስቲ የማነ ወልደገብሪኤል እኽሊ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።


ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ሰላማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ኣብርሃም ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣነ ምስ ሓደ ወደይ ወረስቲ ምዃንና ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንኻልኣይ ግዜ ዝወጸአ ምልክታ ጨረታ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣንገሶም ገብረዮሃንስ፡ ኣደይ ወ/ሮ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ኮለጅ ሕክምናን ስነ -ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ኣብ ውሽጢ ኮለጅ ዝርከብ ኣብርሄት ሸገራ ባራንክኤል ስለዝዓረፈት፡ ፍረወይኒ ጸጋይ ጊላሚካኤል፡ ኣደይ እንዳ ሻሂ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ንተመሃሮን ሰራሕተኛታትን ኣገልግሎት ወ/ሮ ንግስቲ በርሀ፡ ስም ት/ዕድመ ንኣቦና ናይ መጻምዲ መሰሉ ዛይድ ምስግና ኢማን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ዝውዕል ኣጫሪቱ ከካርዮ ስለ ዝደለየ፡ ምስ’ዚ ቀሪቡ ዘሎ ጨረታ ንግዲ ጓለይ ትርሓስ ተስፋዝጊ ብሩ ምባል ይተሓለወሉ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ድማ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ፍቓድ ዘለዎም ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም፦ ተሪፉ፡ ርሕስቲ ተስፋዝጊ ብሩ ተባሂሉ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1.ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን ቅዳሕ እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መንነትን ከምኡ’ውን ዓመታዊ ግብሪ ናይ 2024 ዓ.ም ዝኸፈሉ ሰነድ መጋባእያ ይቕረብ። ይቕረብ። የቕርቡ። ተስፋኣለም እዮብ ሃብተማርያም፡ ስም ጽገረዳ ሃብተማርያም ስብሃቱ፡ ብዓል 2.ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ወ/ሮ ግምጃ ስልጣን ገብረኪዳን፡ ብዓል ኣደይ ሰንበቱ ግርማጼን ተስፋዝጊ ምባል ቤተይ ገብረእግዚኣብሄር ብርሃነ ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። ቤተይ ሓለቓ 10 ነጋሽ ተስፋይ ሓጎስ ተሪፉ፡ ሃነጻ ወልደማርያም ገብረክርስቶስ ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ 3. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ኮለጅ ሕክምናን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ክፍሊ ዕድጊ 163467/163834 ናይ ጨረታ ይተሓለወለይ፡ 10 ደቅና ድማ ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 4. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቶኾምብያ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ምስ ዘይከውን ገነት ወልደስላሴ የሲዲቅ፡ ብዓል ቤተይ ድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ መዓልቲ ይኽፈት) ደንጉዩ ዝቐርብ ገብረስላሴ ገብረኪዳን መብራህቱ ከሳሲት ወ/ሮ ሰዊት ሃብተ ነጋሽ፡ ተኸሳሲ ወ/ሮ ሓረጉ ታድዮስ ገብረማርያም፡ ኣደይ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ኣቶ በርሀ በይን ተመልሶ፡ ናይ ሓዳር ጽገረዳ ሃብተስላሴ ስብሃቱ ስለዝዓረፈት፡ ዝደሊ ሰብን ስነ- ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ Conference Rom ቁ.109 ሰዓት 10፡0 ቅ፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ብሕጋዊ ውኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቀ ብግልጺ ይኽፈት። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/1/26 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/32 ይቕረብ። 5. መኽበሪ ጨረታ 25,0 (ዒስራን ሓሙሽተን ሽሕ) cpo የትሕዙ። ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዘየለኻሉ 6. ጨረታ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓሰብ ሳባ ሰለሙን፡ ሓትነይ ህድኣት ፍስሃጽዮን መሰረት ይካየድ። ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይን ከሳሲት ትርሓስ ተወልደ፡ ተኸሳሲ ሓሚዳ ኣሕመድ ሓንፋድ ምባል 7. ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮ ብምሉእ ወይ ብከፊል ሓፍታ ንመዋቲትን ስዉእ ሓዋ መንግስትኣብ ካሳ ነጋሽ፡ ናይ ሓዳር ተሪፉ፡ ሓሚዳ ሓንፋድ ኣሕመድ ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ንመዋቲትን ምስ ተካኢቱ ወረስቲ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ብሕጋዊ ውኪል ን25/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/12/25 ኣብ ኣስመራ ኤርትራ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ


ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቁ.163834 5ይ መጋባእያ ይቕረብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ስድራቤት ዮሴፍ ሃይለማርያም “ዘርኣኹምና ሕያውነትን ጭውነትን፡ ደቢሱና እዩ” ስድራቤት መዋቲ ጌጋ መናብርቲ ደቂ-ሰብ’ዩ። ኣብ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ፡ ክብል ቃሉ ኣስሚዑ። ልግዐ ዕድመኡን፡ ንኣሽቱ ህጻናት ገዲፉ ዝተፈጸመ ሓደጋ ስለ ዝኾነ፡ ነቲ ጉዳይ ዕለታዊ ሂወትና ክንጋገን ክንብድልን ወለዱ፡ ካህናትን ቤተሰቡን ኣምሪሑ’ዩ ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ብኸምዚ ኣገባብ ካብ መንጎና ምፍላዩ፡ ብምሕረትን ዕርቅን ክንፍጽሞ ወሲንና ድማ ንቡር’ዩ። ስለ ዝኾነ፡ ኣብ መንጎና ኣብ ቅድሚ ስድራቤት ነፍሲሄር ኣቶ ደበሳይ ወልዱ ብግደኡ፡ “ምሕረት ኣመና ኣሕዚኑና’ዩ። እንተ ኾነ፡ ኣምላኽ ኣለና። ኣምላኽ ከኣ፡ መሓርቲ ምሕረት ፍቕሪን ምሕረትን ክህልወና ንግደድ። መንግስ ተኸስተ ቀሪቡ። ነቲ ናይ ዕርቂ ምግባር ኣሽንኳይ ንፈጻሚ ገበን፡ ንሰማዒኡ ዝሓሰቦ ኣይምለስን’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ሰመረኣብ ክረኽቡ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም ስለ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዙሓት መደብ ብጸሎት ዝኸፈትዎ ብጹእ ኣቡነ ከይተረፈ’ዩ ባህታን ፍስሃን ዝፈጥር። ኮነ ኢሉ ንመንግስ ክቐትል ኣይመጸን፡ ዝበለና፡ ነዚ ፍጻመ ብምሕረት ክንፍጽሞ መዳርግቲ ዘይብሎም ክብርታት ኣለዉ። ጎርጎርዮስ ድማ፡ ተቛጺሮም ምርኻቦም ኣምላኽና’ውን ‘መሓርቲ ምሕረት መንግስ’ውን ክቕተል ኣይከደን - ምውሳንና፡ ሕብንቲ እየ። ንመንግስ ወደይ እዞም ክብርታት ናብ ወለዶ ንምስግጋሮም ንፈጣሪ ድሕሪ ምስጋን፡ ብስድራቤት ክረኽቡ እዮም እሞ፡ ብጹኣን እዮም’ ዘይትሰግር መዓልቲ’ያ ኣራኺባቶም። ኣብ መንግስተ ሰማይ፡ ነቶም ብሂወት ዘለና ከኣ ሓላፍነት ናይ ኵሉ ይኸውን። ሓደ መዋቲ ንዝተገብረ ኵሉ መዳያዊ እናበለ፡ ንዝበደሉና ምሕረት ክንገብርን መወዳእታ ግን፡ እቲ ጉዳይ፡ ሰብን እዝግን ድማ ጽንዓት ይሃበና” ኢለን። ካብ’ዞም ንጽባቐ ሕብረተሰብና ኣጕሊሖም ምስኦም ክንዕረቕን ስለዝእዝዘና፡ ፍቓድ ብዝፈትዎ፡ ሕልና ብዘቕስን፡ ብዘኹርዕ ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ ዘርእዩ ክብርታት፡ ድንገት ኣብ ዘጋጥም ኣምላኽ ብምፍጻምኩም ሕቡናት ኢና። እምነትን ባህልን ብዕርቂ ፈጺምናዮ መብራህቱ ድማ፡ ንዝተገብረሉ ምሕረት ሞት ዝግበር ኣገባብ ምሕረትን ዕርቅን’ዩ። ሂብኩምና ዘለኹም ምሕረት ድማ፡ ኣለና’ሞ፡ ንመንግስ መንግስተ ሰማይ፡ ንዓና ከምዚ ክብል ገሊጹ -“ኣምላኽ ኣባኹም ቀጺልና እምበኣር፡ ነቶም ነዚ ረዚን ብምድሪን ሰማይን ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ። ከኣ ጽንዓት ይሃበና” ክብል ተዛሪቡ። ኣብ’ዞም ጥዑማት ገዛ ስለዘውደቐኒ፡ ባህሊ’ዚ ዘተግብርዎ መርኣያ ክብረቶምን ወሲድኩምዎ ዘለኹም ስጕምቲ፡ ኣቶ ተወልደ ስዩም፡ ኣቶ ተስፋጋብር ኣዝየ’የ ዘመስግኖ። ናይ ብሓቂ፡ ርዝነቶምን ስለዝዀነ ቀጽልዎ ንምባሎም፡ ንሃገርናን ንህዝብናን ጽቡቕ ኣብነት ክፍለ፡ ኣቶ ሰለሙን ፍስሃጽዮን፡ ኣቶ ፍጹም ብሰናይ ድሌትን ምርድዳእን ስድራቤት ብምዃኑ ድማ፡ ኵሉ ዜጋ ክኽተሎ ዘለዎ ቀሺ ኣርኣያ ከምኡ’ውን ኣቶ ዳኒኤል መዋቲ ብምዕሩግ ኣገባብ ዕርቂን ረዚን ኤርትራዊ ባህሊ’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ንነ/ ሃይለ ድማ፡ “ኩልና ከም እንፈልጦ፡ ሓደጋ ምሕረትን ናይ ዝደቀሰ፡ ሞት ዘስዓበ ሄር መንግስ ተኸስተ መንግስተ ሰማይ፡ ወዝቢ’ዩ፣ የግዳ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ሓደጋ ነስዕበልኩም። ንብዓልቲ ቤቱን ቤተሰቡን ምሉእ ጽንዓት፡ ስለዘይክእል ክቡር ሓውናን ወድናን ንደቁ ድማ ኣምላኽ ዕድመን ጥዕናን ሂቡ ብሓደጋ ተፈልዩና። ሕጂ ከኣ፡ እምነትናን እቲ ናይ ሞት ሓደጋ፡ ኣብ ኣስመራ - ተካእቱ ይግበሮም” ኢሉ። ኣቦታትና ዘጽንሑልና ክቡር ባህልናን ም/ን/ዞ/ቲራቮሎ ከባቢ ጎደና ዋርሳይ’ዩ ብስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ እኹል ናይ ምሕረት ስለዝኾነ፡ ፍቕሪን ምሕረትን ብዕለት 20 ነሓሰ 2025 ከባቢ ሰዓት 6፡ ኣቶ መንግስ ተኸስተ (መዋቲ) ምስጋና ቃል ምስ ቀረበ፡ ካብ ስድራቤት ተገይሩ ኣሎ። እዚ ከኣ፡ መሊሱ 0 ድ.ቐ ኣጋጢሙ። መራሒ መኪና መዋቲ ቀሺ ሚኪኤል ገ/ክርስቶስ’ዩ ዘሐጕሰካ፣ ህዝብናን መንግስትናን ዝነበረ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ፡ ኣቀባብላን ኣኽብሮትን ኣመስጊኖም። ተዛሪቡ። ቀሺ ሚኪኤል፡ “መንግስ ዝድግፎ፡ ብዓቢኡ’ውን ኣምላኽ ዝድግፎ ብሽክለታ ይጐዓዝ ንዝነበረ ኣቶ መንግስ ስድራቤት መዋቲ፡ ነታ ኣብ ምድሪ ኰነ ወድና ክቕተል ሰመረኣብ ድማ ክቐትል ቅዱስ ተግባር ስለዝዀነ፡ ክንምሕር ሓይሊ ኣቶ የማነ ገብረንጉስ ተኸስተ ነማርያም ብመኪና ሃሪሙ ሞት ኣብ ሰማይ መለክዒ ዘይብላ ምሕረት ኣይወፈሩን፣ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ንዝሃበና ፈጣሪ ነመስግን፡” ክብሉ ነቲ ዘብጽሐ ሓደጋ ኣውሪዱሉ። ኣቶ መንግስ ምራጾም ድማ፡ መርኣያ እምነቶምን ስለዘይክእል ሓደጋ ኣጋጢሙዎም። ዝተገብረ ዕርቂ ዝድርዕ ሓሳባት ተዛሪቦም። ተኸስተ ድማ፡ ንጽባሕቱ ዕለት 21 ነሓሰ ብሃገር ደረጃ ዝግለጽ ኣብነታዊ ቅዱስ ንስኻትኩም ከኣ፡ ካብታ ወድና ብመኪና ነፍ/ሄር መንግስ ተኸስተ፡ ኣቦ ሓሙሽተ 2025፡ ኣብ መካነ መቓብር ሓርበኛታት ተግባሮምን ምዃኑ ሓቢሮም። ዝሞተላ ኣትሒዝኩም፡ ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ቈልዑ’ዩ ነይሩ። እታ ዝዓበየት ውላዱ ጓል ኣስመራ - ጸራት ብኽብ ዝበለ ስነ- ቀጺሎም በቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ካባና ከይተፈለኹም ብግቡእ ስለ 19 ዓመት ክትከውን ከላ፡ እታ ዝነኣሰት ስርዓት ሓመድ ኣዳም ለቢሱ። ፈጻሚ ዕርቂ ዝተሰምዖም ሩፍታን ባህታን ዝደበስኩምና የቐንየልና። ዘርኣኹምና ድማ፡ ንሱ ኣብ መበል 20 መዓልታ ሓደጋ’ውን ብሳላ ምሕረት ስድራቤት ቃሎም ዘስምዑ ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሕያውነትን ገጽን ደቢሱና’ዩ። ካብዚ ብሞት ዝተፈልያ፡ ሕጂ ጓል ሰማንያ ሓደጋ ኮ/ል ኣይንኣለም ዘርአ’ዩ። ኮ/ል ዝገበርኩምዎ ዝዓቢ ደበስን ምጕያይን መዓልታ ኮይና ተጠሚቓ ዘላ ጓሉ’ያ። ኣይንኣለም፡ “ሰብ ብገንዘብ ዘይኮነ ብሰላም፡ የለን። ገንዘብ ዝገብረልካ የብሉን፣ ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ኮኾብ ሰለሙን ነቲ ብፍቕሪ፡ ብምሕረት እዩ ዝትመን። ሕልናዊ ሩፍታን ደበስን ከምጽኣልካ’ውን ዝተገብረ ምሕረት ኣመልኪታ ከምዚ ንስኻትኩም ድማ ሓሲብኩምን ኣይክእልን። ካብ ገንዘብ ግን ፍቕሪን ክትብል ገሊጻልትና - “መንግስ፡ ብሩኽ፡ መኺርኩምን፡ መርኣያ እምነትኩም ዝኾነ ምሕረትን ይዓቢ። ምሉእ ጽንዓት’ውን ለዋህ፡ ፈታዊ ደቁን ሰብን እዩ ነይሩ። ሕጂ ምሕረት ምራጽኩም፡ ጻማኹም ካብ ይሃበና” ክብል ተዛሪቡ። ከኣ፡ ስድራቤት ወዲኦምዎ’ዮም። ምሕረት ኣቶ ሰለሙን ባይሩ ኣምላኽ ርኸብዎ። ጌርኩምዎ ዘለኹም ኣኮ መዋቲ ኣቶ የማነ ገብረንጉስ መወዳድርቲ ስለዘይብላ፡ ኣብ’ቲ ንሶም ቅዱስ ተግባር ድማ፡ ንዘንትእለት መግለጺ ድማ፡ “ብሰንኪ’ቲ ዘጋጠመ ሃንደበታዊ ዝበልዎ ዝውስኾ ወይ ዘጉድሎ የብለይን። ሕያዎትን ጥዑማትን ገዛ ኢኹም። ብሩህ ክብረትኩምን እምነትኩምን ኮይኑ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ኣዚና ኢና ሓዚንና። ልክዕ’ዩ፡ ብዓል ቤተይ ተፈልዩኒ’ዩ፣ ምስ ገጽኩምን ኣቀባብላኹምን፡ ኣጸናኒዑኒ፣ ንወለዶታት ክዝንቶ’ዩ” ኢሉ። ይኹን’ምበር፡ እቲ ፍጻመ ምስ ኣጋጠመ፡ ደቀይን ስድራቤተይን ቤተሰበይን መሪር ንኽብረትኩምን ጭውነትኩምን ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ተስፋይ ተኣኪብናን መኺርናን፡ ነቲ ጉዳይ ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተ ኾነ፡ ፍቕርን ኣርእዩኒ’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ስለቲ ዝገበርኩምለይ ወልደሚካኤል ብወገኑ፡ “ሓደጋ ወዝቢ’ኳ ብዕርቅን ምሕረትን ክንዛዝሞ ምብቃዕና፡ ስኒትን ስለ ንደሊ፡ ምስ ኩሎም ቤተሰብ ምሕረት፡ የቐንየለይ፡ ሓጐሰይ መግለጺ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ (ፈጻሚ ሓደጋ) እንተዀነ፡ በቲ ዘይተሓስበ ፍጻመ ኣዚና ኣዝዩ ዝድነቕ’ዩ። ዕርቅን ምሕረትን ምሕረት ኣዚዝና ኣለና። ድሮ’ውን፡ የብሉን። ተጻዒኑኒ ዝነበረ ጭንቀትን ኢና ጕሂና፣ ግን ዘይምለስ ኰይኑና። ድማ፡ ንሰብ መለዪኡን ግርማኡን ስለ ብዓልቲ ቤቱ ንሰመረኣብ ነጸርኣብ፡ ነዛ ሓሳባትን ንእለቱ ካባይ ተቐንጢጡ መዋቲ፡ ኣብ ሳልስቱ ካብ ቤት ማእሰርቲ ኣምላኽ ግን ኣባኹም ኣብ ሕያዎት፡ ዝኾና፡ እዚ ተወሲዱ ዘሎ ተግባር፡ ንኹሉ ህጻን ጓልና ብልግነት ሒዛታ ኣላ። ኣብ ተኣልዩለይ ኣሎ፣ ኢድኩም ካብ ኣምላኽ ብዋሕስ ከምዝወጽእ ተገይሩ። ፈቃራትን ምሕረት ዘቐድሙን ስድራቤት ኣብነት’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ መንግስ ወድና መጻኢ ከኣ፡ ብፍቕሪ ክንከይድ’የ ዝደሊ፡” ርኸብዎ” ኢሉ። ነዚ ዝተፈጸመ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ስለዘውደቐና፡ ሩፍታ ተሰሚዑና። ኣፍኩም ብገንዘብ ስለ ዘይትመን፡ ንዓና እቲ ዝዓበየ፡ ክትብል ገሊጻ። ኣቶ ፍጹም ኣርኣያ ገ/ማርያም፡ መዕለቢ ንምግባር፡ ክልቲኦም ስድራቤታት ክንመልእ ኣብ ዝተመላለስናሉ፡ ነቲ ከቢድ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ ምሕረት ወላዲቱ ንመንግስ ወ/ሮ ጽገ ገብረንጉስ ኣመሓዳሪ ም/ከባቢ ዳዕሮ ጳውሎስ ብመንገዲ ካብ ክልቲኦም ዝወጽአት ሓዘን ተጻዊርኩም ብጽቡቕ መልሓስን መሪጽና ኣለና። ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ብግደአን፡ “መንግስ ወደይ፡ ኣባል 7ይ ብወገኑ፡ “እዚ፡ ተወሲዱ ዘሎ ምሕረት፡ ናይ ዕርቂ ኮሚቴ ዘድሊ ምርድዳእ ምስ ጽቡቕ ግብርን ኢኹም ተቐቢልኩምና። ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር ከአ፡ ዙርያ እዩ። ምስ ኩሎም ጀጋኑ ብጾቱ መርኣያ ክቡር ባህሊናን እምነትናን ኰይኑ፡ ተገብረ፡ ብዕለት፡ ብ2 ሕዳር 2025፡ ኣብ ናይ ብሓቂ ከኣ ኣመስጊንና። ነዚ፡ ሕውነት መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን ብምዃኑ፡ ነዚ ብምዃን ከኣ፡ ልኡላውነት ሃገር ኣብ ምሕረትን ፍቕሪን ካብ ኵሉ ነገር ዝዓቢ መንጎ’ዞም ክልተ ስድራቤታት ወግዓዊ ክንተኽለሉን ፍቕሪ ክንትክኣሉን እምነ። ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ምኽባር፡ ኩሉ ወራት ብተወፋይነት ምዃኑ ዘነጽር’ዩ። በዚ ብስድራቤት ነፍ/ሄር ናይ ዕርቂ ስነ-ስርዓት ተፈጺሙ ኣሎ። ነቲ ጕዳይ ብዕርቂን ምሉእ ምሕረትን ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን በዚ ዝተሳተፈ ጅግና’ዩ። እዚ፡ ሕያዋይ፡ ኣቶ መንግስ ተኸስተ ነማርያም ተፈጺሙ ነቲ ዕርቂ ዝምልከት ስምዕ ዕርቂ’ውን ምዝዛምኩም ከኣ፡ መርኣያ ክብረትኩምን ኣጋጣሚ አዘኻኽር” ኢሉ። ለዋህ፡ ቦቕባቕ፡ ፈቃር ውላደይ ከምዚ ዘሎ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ ሰናይ ተነቢቡ። ጭዋ ባህልናን ስለዝዀነ፡ ወትሩ ሓሙ መዋቲ ኣቶ ሰለሙን ባይሩ ኢሉ ብሞት ክፍለየና ከሎ፡ መሪር ተግባር ከኣ፡ ኵርዓትን ሕልናዊ ቅሳነትን ኣብ’ቲ ናይ ዕርቂ ዕለት፡ ፈጻሚ ሓደጋ እናተዘከርኩም ክትነብሩ ክገብረኩም’ዩ” ብወገኑ፡ “መንግስ ወድና ብንእስነቱ ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተ ኾነ፡ ብወዝቢ ይስመዓና። ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር ከአ፡ መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን ብምዃኑ፡ ነዚ ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን አዘኻኽር። ከምኡ’ውን ንሓውና ነፍ/ሄር መንግስት ተኸስተ መንግስተ ሰማይ፡ ንዓና ጽንዓት ይሃበና” ክብል ገሊጹ። እቲ ናይ ዕርቂ ስነ ስርዓት ብምዕሩግ ኣገባብ ምስ ተፈጸመ፡ ክልቲኦም ስድራቤታት፡ ንዝተዳለወ እኽለ ማይ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ስድራቤት መዋቲ ብሓባር ተቛዲሶም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዕብየት፡ ውጽኢት ሓያል ጻዕሪ ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ተቐማጢ መሬት ሕርሻይ ተኸቲሩ ኣብ ምትራፍን ጽቡቕ’ዩ ዝበቊል። ኣብ ደረጃ ፍረ • ንኽንደይ ዝኣኽሉ ዜጋታት ሽቕለት ዓረዛ’ዩ። ካብ 194 ጀሚሩ ተወሊዱ ኣብ ልዑል ግደ ኣለዎ። እዚ ክብል እንከለኹ ምስ በጽሐ ስለ ዝፈኵስ ግን፡ ከምቲ ትጽበዮ ስራሕ ፈጢርካ ኣለኻ? ዝዓበየላ ዝርቤን ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ኣብ ልምዓት ንመከላኸሊ ውሕጅ ጥራይ ይጥቀመሉ ኣይኹን’ምበር፡ ካብ ሄክታር ብገምጋም 6 “ነዃዕ ዝዓቕማ ትቚነን፡” ከም ዝበሃል፡ ጀርዲን ዝነጥፍ ዘሎ ሃብሮም ሓረስታይ እዩ። ማለት ግን ኣይኮነን። ብዓቢኡ እቲ ዝዘርኦ ክሳብ 7 ኵንታል ይረኽበሉ’የ። እኽሊ ዘይኮነ ኣብ ግዜ ምትካል ፈልሲ፡ ጻህያይን ምሕፋስ ንሱ፡ ናብ ልምዓት መስኖ ቅድሚ ምቁማቱ፡ ዕፉን ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝወሃበኒ ምሩጽ ግን፡ እቲ ካብኡ ዝረኽቦ ንቐለብ ጥሪተይ ምህርቲን ኵነታት ስራሕና ዝጠልቦ ብዙሕ ነጋዳይ’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ግዜ ግን፡ ነቲ ነዊሕ ዘርኢ ኮይኑ፡ ካብ ሄክታር 25 ኵንታልን ዝኾነኒ ሓሰር’የ ኣብሊጸ ዝርእዮ። ዓያዪ ጉልበት ነበርቲ ዓዲታት ናይ’ዚ ከባቢ ዓመት ዝጸዓረሉን ዘጓሕ ዝበለሉን ስራሕ ልዕሊኡን ምህርቲ ዝረኽበሉ’ዩ። ቃንጫኡ • ኣብ ጀርዲንካ እትጥቀመሎም ዓይነት ብምስታፍ ኢና ንዓምሞ። ኣብ ምእላይ ንግዲ ረጥሪጡ ኣብ ጀርዲን ወፍሪ ክገብር ድማ፡ ንመዓላ መግቢ እንስሳ የውዕሎ። ዕፉን ድዅዒ፡ ጸረ-ጻህያይን ጸረ-ባልዓትን? ጀርዲን ከብቲን ዝነጥፉ ብቐዋምነት ኣንቂዱ። ካብ ቈልዕነቱ ዝንባለ ናይ ሕርሻ ምስ ተኣከበ፡ ገለ ክፋል ናይቲ ዕፉን ዝተዘርኦ ጸረ-ባልዕ ይዅን ጸረ-ጻህያይ ክንጥቀም ዝሰርሑ 4 ደቂ-ተባዕትዮ ሰራሕተኛታት ከም ዝነበሮ ዝሕብር ሓረስታይ ዓንደመስቀል፡ ቦታ ዓተር ዝተረፈ ከኣ ካልእ ይዘርኦ። ብሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ኣይኮነን። ኣብ ኣለዉኒ። “ዕብየት፡ ውጽኢት ሓያል ጻዕሪ፡” ምዃኑን፡ • እዚ ከባቢ ውዑይ’ዩ። ኣብዚ ቦታ ዓተር ከም ብዓል ካውሎ ዝኣመሰሉ ኣሕምልቲ ገና፡ • ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ ይነጥፈሉ ኣብ ዘሎ ልምዓት ጀርዲን ዝተርፎ ምዝራእ ውጽኢቱ ከመይ’ዩ? ኣብ እግሪ ተኽሉ ከሎ ባልዓት ከጋጥሙና ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ’ውን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ፍልጠትን ክእለትን ድማ ካብ ሞያውያን ከምቲ ዝበልካዮ እዚ ከባቢ ውዑይ እንከለዉ፡ ብኣፍልጦ፡ ምኽርን ደገፍን ኢኻ። ነዚ ኣመልኪትካ ሓጺር መብርሂ ልምዓት መስኖ ብዝረኽቦ ደገፍ ተሓጊዙ ስለዝዀነ ቀልጢፉ’ዩ ሸባዕታ ዘጋጥሞ። ዓተር ሞያውያን ሕርሻ መድሃኒት ዝጥቀመሎም ክትህበና? ንምብጽሑ ድማ፡ ነዞም ዝተጠቕሱ ኣልማዕቲ ሓሳብ ልቡ ከምዘስምር ኣሚኑ እዩ ተበጊሱ። ክዘርኦ ዝድርኹኒ ክልተ ምኽንያት እዮም። እዋናት ኣለዉ። ካብዚ ወጻኢ ግን፡ ካብ ኣብ ንኡስ ዞባና፡ 175 ምዝጉባት ኣልማዕቲ ቈላሕታን ደገፍን ዝምልከቶ ኣካል የድልዮም ተጠቃምነት ቀመማውያን ጀርዲን ሓረስቶትን 238.75 ሄክታር ዝለምዐ ኣሎ። ጸረ-ባልዓትን ጻህያይን ቦታን ኣሎ። እዚኦም ኣልማዕቲ ገሊኦም • ኣብ መወዳእታ ተሕልፎ መልእኽቲ? ወጺአ፡ ድዅዒ ጥሪተይ’የ ኣብ መለሳ መሬትን ኮንቸሴነን ተባሂሎም ሓረስታይ ሃብቲ ሃገር እዩ። እዚ ዝኾነሉ ዝጥቀም። ጉድል ክብለኒ ደረጃታት ዘለዎም’ዮም። እቲ ኣብዚ ንኡስ ምኽንያት፡ ብውልቁ ሰሪሑ ዝረኽቦ ምህርቲ እንከሎ ድማ፡ ኣብ ከባቢና ዞባ ዝፈሪ ኣሕምልቲን ፍረታትን ድማ፡ ኣብ ጥቕሚ ሓፋሽ ስለዝውዕል። መንግስቲ ካብ ዘለዉ ሓረስቶት ወነንቲ ጠለብ ዕዳጋታት ናይ’ዚ ንኡስ ዞባ ኣውሒሱ ነዚ ተረዲኡ፡ ሓረስታይ ኣብ ክንዲ ብውልቁ ጥሪት ይውስኽ። ብኸምቲ ንኻልእ ዕዳጋታት ከባቢና ኣብ ምርግጋእ ብመልክዕ ማሕበራት ተወዲቡ ቤት ጽሕፈት ዝጠቐስክዎ ዑደት ዘርኢ ልዑል ግደ ኣለዎ። ክብ ኢለ ዝጠቐስክዎም ሃልይዎ መበገሲ ዝኾኖ ሰኒቑ ክብገስ ጻህያይን ባልዓት ኣብ ናይ ምሩጽ ዘርኢ፡ መድሃኒት እንስሳታት ሓደ ካብ ዕላማታቱ’ዩ። ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ምጒዳልን ከምኡ’ውን ወዘተ፡ ሕቶ ነፍሲ-ወከፍ ኣልማዕቲ ጀርዲን ብማሕበር ዝተወደቡ ሓረስቶት ኣልማዕቲ ፍርያምነት ሓመድ ኣብ ኮይኑ ይቕጽል’ኳ እንተሎ፡ እዚ ኣብ ጠለብን ቀረብን ዕዳጋ ኣብ ምርዋይ ዓቲቦም ምህብታም ዘለዎ ግደ፡ ዝፍተሓሉ ፍርያት ኣልማዕቲ ጀርዲን ክጽዕቱ፡ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ፡ ካብ ታሕቲ ኣቃሊልካ ዝርአ ስለ ዘይኮነ፡ ንኡስ ዞባና እንታይ ክመስል ከም ዝኽእል ንላዕሊ ዝድይብ ሞራላዊ ምትብባዕ ስለ ብኣገባብ’የ ዝጥቀመሉ። ይረኣየካ። ጠለብን ቀረብን ልምዓት መስኖ ዘድልዮም፡ ከምቲ ደጋጊመ’ውን ዝጠቐስክዎ መግቢ እንስሳ ኣብ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ጻህያይ ክብርትዓና ከሎ፡ ከም ብዙሕ ከባቢታት ከረጋግእ ዝኽእል ምህርቲ ኣብዚ መዳይ ቈላሕታን ደገፍን ዝምልከቶ ተጻባኢ ዘይኮነ፡ ከም ጸጋ ክሕፈስ ከም ዝኽእል’የ ዝኣምን። ነዚ ክዓዝ እምሕጸን። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ልዕሊ 4 ሄክታር ንምህርቲን ፍርያምነት ሓመድ ንምስሳን። ንመሳገሊ ግዜ ቀለብ ንጥሪት ይጥቀመሉ። ዝስፍሓቱ መሬት ልምዓት መስኖኡ፡ ከምዚ ገይረ፡ ካብ ሄክታር ብገምጋም ካብ • ኣብ ምርባሕ ንህቢ’ውን ወፍሪ ንምክያድ ኣብቲ ኣጋጣሚ ንሓላፊ ሕርሻ ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ኣቶ ምሕረቱ ኣርኣያ፡ ብዛዕባ ኣልማዒ ኣሕምልቲ ካውሎ፡ ሽጉርቲ፡ ድንሽ…፡ 8 ክሳብ 10 ኵንታል ምህርቲን ዘይተኣደነ ተበጊስካ ኣለኻ። መዓስ ኢኻ ጀሚርካዮ፣ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ዘለዎ ትዕዝብትን ርእይቶን ቃል ምስክርነቱ ከካፍለና ተወኪስናዮ ዘይቱን ዝኣመሰሉ ካብ ፍረታት፡ ንመግቢ ቡቕቡቕ መግቢ እንስሳይን ድማ እረክብ። ናይ መጻኢ ውጥን ኣብዚ ዓውዲ ከመይ’ዩ ነይርና። ዝሃበና መልሲ ድማ ይስዕብ። እንስሳታት ዘገልግሉ በብዓይነቶም መግቢ ኣብ ጀርዲን ካብ ኣሕምልቲን ፍረታትን ክመስል? “ዓንደመስቀል፡ ካብ 194 ጀሚሩ ኣብ ልምዓት መስኖ ዝነጥፍ ዘሎን ቀረብን ቀለብን እንስሳ ሳዕሪ፡ ካብ ኣእካል ድማ ጣፍ፡ ዕፉን ወጻኢ ኣእካልን ካልእን ክዝራእ ብመምርሒ ሕርሻ ንህቢ ብዙሕ ዘየህልኽን ኣሕምልቲ፡ ጸባን ፍረታትን ምሕዳራት ወዘተ ንዓይኒ ብዝማርኽ ለሚዑ ይርአ። ሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ድዩ? ውጽኢታውን ወፍሪ’ዩ። ኣብዚ ቀረባ ከባቢታት ዓደበዛ፡ ዓዲ ጒልቲ፡ ሓጺና፡ ዓረዛ፡ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ብዘይካ’ዚ፡ ከም ብመሰረት መምርሒ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ እዋን ብ5 ቆፎ ጀሚረዮ ኣለኹ። ዘለዉኒ ማይድማን መንደፈራን ከማልእን ከረጋግእን ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ ኣፍረይቲ ፍቑድ ኣይኮነን። ኩነታት ከምቲ ትደልዮ ኣናህብ ንፉዓት’ዮም ዘተባብዕ ውጽኢት ከኣ ዝጽዕት ዘሎን ንፉዕ ሓረስታይ’ዩ። ብሕጽር ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ ምዃን ምስ ኣበየካን፡ እቲ እትደልዮ ምስ ረኺበሎም ኣለኹ። ንህቢ መዓር ጥራይ ዝበለ፡ ሕርሻኡ ምሕዱር፡ ጽፉፍ፡ ዝተወሃደ፡ ከምኡ’ውን ተሓዚ ገንዘብ ማሕበር ተራድኦ ዘይትረኽቦን ግን ናብዚ ዝጠቕሰልካ ዘለኹ ዘይኮነ፡ ካብን ናብን ኣብ መስርሕ ወሲብ ወቕቱ ዝሓለወ ኣገባብ ዝኽተል፡ እቲ ካብ ኣፍረይቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ዞባ ደቡብ መንገዲ ከተላግስን ክትገብርን ትድረኽ። ምስግጋር ጽገ ኣትክልቲ ግደኡ ዕዙዝ’ዩ። ነዚ ሕርሻ ክርከብ ዝግብኦ መኣዛዊ መግቢ ኵሉ እዩ። ንሎም ነቲ ንኣስታት 30 ዓመት ተዋፊሩ በዚ መሰረት፡ ድሕሪ ኣሕምልቲ፡ ጣፍ ኣብ ግምት ኣእትየ እየ፡ ማዕረ-ማዕረ ልምዓት ኣብ ግራቱ ክትረኽቦ ዘይትጽገም ውሕሉል ዝነጥፈሉ ዘሎ ልምዓት መስኖ ኣመልኪቱ ንዘርኣሉ እዋን ኣሎ። ጣፍ ብዘይ ምኽንያት መስኖይ ክነጥፈሉ ዘበገስክዎ። ሓረስታይ’ዩ። በዚ ድማ ንሱ መምህር፡ ዝሃበና ሓበሬታ ቀዳማይ ክፋል ኣብ ዝሓለፈ ኣይኮንኩን ኣብ ጀርዲነይ ዝዘርኦ። ንኽልተ • ኣብ ምርባሕ ደርሁ ክትነጥፍ መደብ ሕርሻኡ ድማ ቤት ትምህርቲ ሓረስቶት ሰሙን ናባኹም ምባልና ይዝከር። ካልኣይን ዕላማ ጠሚተ’የ ዝዘርኦ። ንመከላኸሊ ጸረ- ከምዘለካ’ውን ሰሚዐ ኣለኹ። እዚ ከተበግሶ ብምባል እገልጾ። መወዳእታን ክፋሉ ይስዕብ፦ ባልዓትን፡ ትሕዝቶን ቅርጺን ፍርያምነት መዲብካዮ ዘለኻ ወፍሪ ኣብ ከመይ ደረጃ • ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ ሓመድ ንምህብታምን ንምቕያርን ክብል ኣብጺሕካዮ ኣለኻ? “ቀንዲ ብልጫ ሓረስታይ ዓንደመስቀል፡ ዘሪእካ ዝተጠቀምካሉ ቦታ፡ ኣብ ክረምቲ ሓሲበ’የ ዝዘርኦ። ጣፍ ምስ ሓፈስኩ ከኣ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ኣብ ኣሕምልቲን ፍርያቱ ንኸባቢኡ ቀዳምነት ሂቡ ዝሰርሕ ዕፉን ከምእትዘርኦ ገሊጽካ። ነዚ ንኽትገብር ድንሽ እዘርኦ። እዚ ብውልቂ ተመኲረ ፍረታትን ጥራይ ከይተደረትና፡ እንተላይ ምዃኑ’ዩ። ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ናብ ጀርዲኑ ዝድርኸካ እንታይ’ዩ? ውጽኢቱኸ ከመይ ዝጥቀመሉን የዐውተኒ ኢለ ዝኣመንኩሉን ኣብ ናይ ጸባ ከብቲ፡ ደርሁ፡ ንህቢን ካልእን ዘወር ምስ እትብል፡ ኣብ ማእከል ጀርዲኑ ኣቶ ምሕረቱ ኣርኣያ ሓላፊ ትገልጾ? ኣገባብ ዑደት ዘርኢ’ዩ። ወፍሪ ክንገብር’ዩ ዘተባብዕ። ካብዚ ተበጊሰ፡ ጠለብን ቀረብን ፍርያቱ ከማልእ ዓማዊሉ ሕርሻ ን/ዞባ ዓረዛ ዕፉን ክዘርኦ ዝድርኸኒ ምስ ውሕጅ • ኣብ ጀርዲንካ ጣፍ ምዝራእ ባልዓት ንዝወሃበኒ ምኽሪ ኣብ ባይታ ከተግብር ክሳሲ ላዕሊን ታሕቲን ክብል’ዩ ዝጸንሓካ። ክረምቲ ተኣሳሲሩ ዝግለጽ ባህርያዊ ከምዝከላኸል፡ ትሕዝቶ ሓመድ’ውን ብምሕላን ኣብ መፍረ ደርሆ ወፍሪ ክገብር “ፍርያት ሓረስታይ ዓንደመስቀል ኩሉ ኦርጋኒክ እዩ። ዓቕሚ ባጀት ይሓጽር’ምበር፡ ኣቀማምጣ ናይቲ ቦታ እዩ። ኣብ ክረምቲ ከምዘሀብተም ግብራዊ ምርምር ኣካይድካ ኣንቂደን ቦታ ፈልየ ተበጊሰን ኣለኹ። ንሓደ ሓረስታይ ካብ ኣብ ክፍሊ፡ ኣብ ቦታ ሕርሻ ከም ብዓል ሓረስታይ ዓንደመስቀል ዘጋጥም ብማእከል ግራተይ ዝሓልፍ ከምእተዓወትካ ገሊጽካ። ከምኡ ገይርካ ንዕአን ዝበቅዕ ስፍራን ካልእን ብምልኣት ግብራዊ ትምህርቲ ክትምህሮ ክሳብ ክንድምንታይ ኣኽሳቢ ምዃኑ ይረኣየካ። ሕርሻ ውሕጅ ኣብ ምህዳእ ኮነ ፍግረ መሬት ኣብ እትረኽቦ ምህርቲ ጣፍ ካብ ሄክታር ክንደይ ኣብ ዘዋደድኩሉ ግዜ ድማ፡ ደርሁ ክወሃባኒ ዓንደመስቀል ዝተደኮነሉ ቦታ ከውሊ ግን ከኣ፡ ምዕሩግ ጽባቐ ዘለዎ ከባቢ ኮይኑ፡ ሞሶብ ምክልኻልን ዝመጽእ ልሙዕ ሓመድ ኣብ ይበጽሕ? ሕቶ ናብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከቕርብ ናብኡ ናይ’ቲ ከባቢ’ዩ ኢልካ ክግለጽ ይከኣል። ዘብጽሓኒ መንገዲ ኣብ ምጽራግ “እዚ ይዅን’ምበር፡ እዚ ሓረስታይ’ዚ፡ ኣብ ክረምቲ ልምዓት ካብ ዝጅምር ክሳብ ሕጂ ይርከብ። ዘይተፈትሐ ሓደ ዓቢ ግድሉ፡ ብማእከል ግራቱ ሓፊሱን ለሚሙን ዝሓልፍ ውሕጅ’ዩ። • ኣብዚ ናይ ነዊሕ ዓመት ዘለዎ ዓቕሚን ክእለትን ኣወሃሂዱ ነገራት ናብ ንቡር ንምላስ ዝሕለል’ኳ እንተ ዘይኮነ፡ ጉዕዞ ናይ ሕርሻ ቃልስኻ ዓመታዊ ኣብ ልዕሊ ጀርዲኑን ዒላኡን ንዝወረደ ጕድኣት ንምሕዋይ፡ ብዙሕ ባጀት ክስልዕ ብፍሉይ ክመሓየሽ ኣለዎ ኢና ንዕዘብ። እዚ ሓደ ካብ ዓበይቲ ብድሆታቱ ኮይኑ ዝቕጽል ዘሎ’ዩ።” ብምባል፡ ኣቶ እትብሎ እንተሎ? ምሕረቱ ንገዲም ኣልማዒ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ገሊጽዎ። ጸገምና መንግስቲ ቈላሕታ ሓረስቶት ኣልማዕቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ክንደይ ወጻኢ ገይሮም? ክንደይ ይሸጡ? ሂቡ ክፈትሓልና እንጽበዮ ካብ ማንም ዝኽወል ኣይኮነን። ዕገበቶም ዕግበት ሓፋሽ ምዃኑ ተረዲኦም፡ “ከሲርና ንሸይጥ ኣቕርቦት ኣብ ምሩጽ ዘርኢ፡ ኣለና፡” ኢሎም ከማርሩ ኣይስምዑን፣ ኣብ ክንድኡ፡ ከም ብዓል ዓንደመስቀል ዝኣመሰሉ መድሃኒት እንስሳታት፡ ፍሩስካ መግቢ እንስሳ ወዘተ ኣብዚ ሓኾተታት ሓረስቶት፡ ተገልጋሊ ዝደልዮ ፍርያት ቀሪብና ከመይ ነዕግቦን ነረጋግኦን ጸገም ኣሎና። ብቐረባ ክፍታሕ ብዝብል ናይ ነዊሕ ትልሚ ሓንጺጾም ምህርቶም ንምኽዕባት ክነጥፉ ክትዕዘብ ከለኻ ድማ ንዝምልከቶ ጻውዒተይ ዕግበት ይስመዓካ። በዚ ኣጋጣሚ ሕብረተሰብና እኹልን ውሑስን መኣዛዊ መግቢ ክምገብ፡ ገረብ ቱፋሕ ኣብ ጀርዲን ኣቶ ዓንደመስቀል አቕርብ። ከም ብዓል ዓንደመስቀል ክስኑልና ድማ እምነ! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣትለቲክስ፡ ሻምፕዮን ክለባትን ፊፋ፡ ስልጠና ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ኣካይዱ ንኡሳን ዞባታትን ማእከል ሻምፕዮን ኣትለቲክስ ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል፡ ጽባሕ ሓሙሽተ ታሕሳስ ኣብ ስታድዩም ኣሰመራ ክፍልም’ዩ። እዚ ሓደ ካብ ስሩዕ ውድራት ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል ዝዀነ ሻምፕዮን ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል፡ ብክልተኡ ጾታ ዝካየድ ኰይኑ፡ ካብ 10 ሜትሮ ክሳዕ 10 ሽሕ ናይ ትራክን ተግባራት ሜዳን ዘጠቓለ ውድር ተሰሪዑ ይርከብ። እዚ ውድር ኣብ መንጎ 16 ንኡሳን ዞባታት ማእከልን ሰለስተ ክለባት ዞባ ማእከልን ንሰለስተ መዓልታት ዝካየድ ኰይኑ፡ ኣትለታት ብዝዓትርዎ ብዝሒ መዳልያታት ጎብለል ዝዀነት ክለብ ወይ ንኡስ ዞባ ክትሽለም’ያ። ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ዝልኣኸልና ሓበሬታ፡ ንቀዳመይቲ 40 ሽሕ ናቕፋ፡ ንኻልኣይቲ 25 ሽሕ ናቕፋ፡ ንሳልሰይቲ ድማ፡ 12 ሽሕ ናቕፋ ሽልማት ኣዳልዩ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ላዕለዋይ ተጸዋዒ ኵዕሶ እግሪ ዓለም ፊፋ ንምሕደራ ጸወታን ካልእ ኣርእስትታትን ንዘለዎም ፍልጠትን ተመኵሮን ብግቡእ እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ዝመጽእ ሰሙን’ውን ኣብ ጎደናታት ኣስመራ፡ ደቂ-ተባዕትዮ 25 ኪሎ ምስ ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ዘጠቓል ብክልሰ-ሓሳብን ግብራዊን ንምትሕልላፍ ንዘርኣይዎ ትግሃትን ጻዕሪን ብምውህሃድ ናይ ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ኣስተምህሮታት ተሰንዩ፡ ብኢንስትራክተራት ሜተር፡ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ 10 ኪሎ ሜተር ኣብ ጽርግያ ዘካይዱዎ ወድር ተሰሪዑሎም ብምስጋን፡ ሰልጠንቲ ነቲ ዝቐሰምዎ ሞያ ስልጠና ካብ 26 ክሳዕ 30 ሕዳር 2025 ኣብ ፊፋ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ሚስተር ካርሎስ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ብግብራዊ ስራሕ ብምዕባል ደረጃ ዕብየት ኣስመራ ሂቡ። ሄንሪኬዝን ማላዊ ሚስተር ማርክ ማዚንጎን’ዩ ዳንነት ኵዕሶ እግሪ ሃገርና ክብ ንምባል ኣብ ሃላንድ፡ እቲ ማሽን ሸቶታት ኣብቲ ካብ መላእ ሃገር ዝተዋጽኡ ሓሙሽተ ተዋሂቡ። ዝካየድ ዕማም ተራኦም ክጻወቱን ተላብዩ። ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከብኦም 35 ደያኑን ኣብ መዛዘሚ’ቲ ናይ ስልጠና መደብ፡ ፊፋ ኣቐዲሙ’ውን ንመንእሰያት ደያኑ ኮሚሽነራትን ዝተሳተፍዎ መደብ ስልጠና፡ ፕረሲደንት ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርሊንግ ሃላንድ፡ ኣብቲ ጋንትኡ ዝዓለመ ተመሳሊ ስልጠና ኣብ ኣስመራ ንሓደስቲን ዝተመሓየሹን ሕጋት ኵዕሶ ኤርትራ ኣቶ ጳውሎስ ወልደሃይማኖት፡ ነቲ ንፉልሃም 5ብ4 ዝሰዓረትሉ ናይ ወዲቡ ምንባሩ ይዝከር። እግሪ፡ ንፈተና ኣካላዊ ብቕዓት ከምኡ’ውን ስልጠና ዝመርሑ ኢንስትራክተራት ፊፋ ሰሉስ ምሸት ግጥም ሸቶ ብምቚጻሩ፡ ብኲራት ካሴዶ፡ ሕማም መርዘን ንቸልሲ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ ቀልጢፉ 10 ሸቶታት ዝበጽሕ ኣጥቃዓይ ብምዃን፡ ናይ ኣላን ሽረር ክብረቸልሲ እታ መኽዘን ቀይሕ ካርድ ወሰን ኣመሓይሽዎ። ሃላንድ፡ ኣብቲ ጋንትኡ ኣሰልጣኒ ቸልሲ ኤንዞ ማሬስካ፡ ኣገዳስነት ስፖርት ይሰማምዕሉ። ብኒውካስልን ባየር ለቨርኩሰን ሸቶታት ብምዝጋቡ ንነዊሕ ዓመታት ሒዝዎ ሞይሰስ ካሴዶ ኣዳዕዲዑ’ዩ ዝፈልጦ። ማሬስካ፡ እዚ ብኣሰልጣኒ ቸልሲ፡ ምስ ናይ ማንቸስተር ዝተረትዓሉ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ድማ፡ ንሊድስ ዝጸንሐ ክብረ-ወሰን፡ ኣብ 1 ግጥማት ክበጽሖ ንቸልሲ መሪሑ ካብ ዘካየዶ 51 ግጥማት፡ ነዚ ሲቲ ተጻዋታይ ሮድሪ፡ ክልተ ዝበለጹ እናከፋፈሉ ዝሰዓረትሉ ግጥም፡ ዘይኣመሉ ኣብ ሰለስተኡ ብምኽኣሉ እዩ ነዚ ክብሪ በቒዑ ዝርከብ። ማሸን ኤኳዶርያዊ ኣከፋሊ ኣብ 50 ግጥማት ምስ ዝከላኸሉ ተጻወትቲ ዝብል ስያመ ከውሃቦ ዝበቐዐ ተኸታሊ ግጥማት ካብ ሸቶ ርሒቑ’ዩ ናብ ሸቶታት ዝዀነ ሃላንድ፡ በዚ ዝኸዶ ዘሎ ሸቶ ናይ ቀዳሞት ተሰለፍቲ ናብ ሜዳ ኣውሪድዎ ይርከብ። ካሴዶ፡ ዝሓለፈ ዓመት፡ ዝበለጸ ተጻዋታይ ክለብን ግጥም ምስ ፉልሃም ኣምሪሑ። እንተ ዀነ ሰሉስ ምቝጻር ዓቕሚ፡ ብዝሒ ሸቶታት ዘመዝገበ ሕጂ ግን፡ ኣብቲ ቸልሲ ምስ ኣርሰናል 1ብ1 ምርጫ ደገፍትን ናይ ቸልሲ ዝብል ሽልማት ምሸት፡ ኣብ መበል 17 ደቒቕ ካብ ጀረሚ ደኩ ዝብል ክብረ-ወሰን’ውን ኣብ ሓጺር ግዜ ክበጽሖ ዝወጽኣትሉ ናይ ሰንበት ግጥም፡ ካሴዶ፡ ቀይሕ ክረክብ ዝኸኣለ’ዩ። ዝመጽኣቶ ኵዕሶ ምስ ሰኪዐት ብምርኻቡ፡ ናይ ትጽቢት ይግበረሉ። ካርድ ብምውሳዱ፡ ኣንጻር ሊድስ (ትማሊ)፡ ‘ኦፕታ’ ንኣገዳስነት ካሴዶ፡ ኣመልኪታ ኣብ ሸቶ ጽምኡ ብምርዋይ ክብረ-ወሰን ኣጽሒፉ። እዚ ሸቶ ምስ ኣቝጸረ ብናይ ‘ሮበት’ ምንቅስቓስ ቦርንማውዝ ከምኡ’ውን ኤቨርተን እተካይዶ ዝሃበቶ ፍርዲ ኸኣ፣ እዚ ኣብ 202 ካብ ቦርስያ ዶርቱሞንድ ጽንብል ዘካይድ ኣጥቃዓይ፡ ነዚ በጺሕዎ ዘሎ ሰለስተ ግጥማት ክበኵር’ዩ። ቸልሲ፡ ኣብዛ ዓመት ካሴዶ፡ ኣብዚ ወቕቲ 28 ምንጣቕ (ታክል)፡ ናብ ሲቲ ዝተሰጋገረ ኣጥቃዓይ፡ እንግሊዛዊ ክብሪ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ኣብ ኣብ ኵሉ ግጥማት ዘካየደቶ 20 ግጥማት 18 ምዅላፍ ብምግባሩ ኣብ ሓሙሽተ ዝዓበየ ኣጥቃዓዊ ኣለን ሽረር፡ ኣብ 124 ግጥማት 10 መሳርዕ 10 ሸቶታት ዘቝጸሩ ኣብ ሓጺር ግዜ ሽዱሽተ ቀይሕ ካርድ ክትወስድ እንከላ፡ ካብዚ ሊግ ኤውሮጳ ካብ ዝርከቦ ኣከፋፈልቲ እቲ ቸልሲ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ወሓለ ማእከል ሜዳ እቲ ኣርባዕተ ኣብ 13 ግጥማት ፕሪመር ሊግ ዝልዓለ’ዩ። እዚ 28 ምንጣቕ ከኣ፡ 23% ናይ ክትኣቱ፡ ዘዅርዕን ዘሐጒስን’ዩ። ከምቲ ደጋጊመ ንሰለስተ ግጥማት ትኸስር ብምህላዋ፡ ኣብቲ መደብ ጸወታ ዝበልኩዎ፡ ናይ ሲቲ ኣጥቃዓይ እንተ ዀይንካ ዝረኸበቶ’ዩ። ዝሓለፈ ሰንበት ካሴዶ፡ ቀይሕ ካርድ ቸልሲ ዝሕዝ’ዩ። እዚ ውጽኢት ኦፕታ ምስናድ መሪሕነት ፕሪመር ሊግ ንምጭባጥ እትገብሮ ዘላ ብምውሳዱ ኸኣ ንቸልሲ፡ ‘መኽዘን ቀይሕ ካርድ’ ተግባራት ተጻወትቲ ካብ ትጅምር ካልኣይ ደረጃ ብዝሒ ሸቶታት ክተቝጽር ኣሎካ፡ ናተይ ስራሕ ጻዕሪ ዕንቅፋት ክፈጥረላ’ዩ። ዝብል ስም ክውህባ ዝገደ’ዩ። ዝሕዝ’ዩ። ካሴዶ፡ ብዝገበሮ ዝልዓለ ምንጣቕን ሎሚ ፕሪመር ሊግ ድማ እዚ’ዩ፡ ሕማቕ’ውን ኣይኰንኩን፡” ኢሉ። ኤንዞ ማሬስካ ድማ፡ ከም መተካእታ ካሴዶ ካሴዶ፡ ኣብዚ ዓመት ወሳኒ ተጻዋታይ ኣብ ቅልስ ምዕዋትን 59% ዝሕዝ ብምዃኑ፡ ኣብ ወዲ 25 ዓመት ሃላንድ፡ ሎሚ ዓመት ኣብ ብቀዳማይ ደረጃ ንኣንድርይ ሳንቶስ ክጥቀመሉ ሰማያውያን ምዃኑ ኣመስኪሩ ብምህላዉ ድማ፡ ፕሪመር ሊግ ልዕሊ’ቶም ብሉጻት ኣከፋፈልቲ ማንቸስተር ዩናይትድ - ዌስትሃም ኵሉ ግጥማት፡ ካብ ዘካየዶ 19 ጸወታት 20 ክውስን እንከሎ፡ ንኢንዞ ፈርናንደዝ፡ ማሎ ጉስቶ፡ ንቸልሲ ብዘይ እዚ ተጻዋታይ እተካይዶ ሰለስተ ዝብሃሉ ናይ ኣርሰናል ዴክላን ራይስን ናይ ዮናይትድ 1፡0 ድ.ቐ ሸቶታት ኣቝጺሩ ይርከብ። ጆስ ኣቼፖንግ ከኣ ከም ኣማራጺ ክርእዮም ግጥማት ሕማም መርዘን ክዀና ምዃኑ ተንተንቲ ሊቨርፑል ርያን ግራቨንበርች ዝሰርዖ’ዩ። ተገዲዱ ኣሎ። ካ ብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት • ኣርሰናል፡ ኤኳዶራውያን መናቱ ክተፈርም ብሎሚንግን ርያል ኦሩሮን ዝተበሃላ ክለባት ሓደሽቲ ተጻወትቲ ናይ ምቝጻር ስትራተጂ ቦሊቭያ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ጸወታ ፍርቂ ፍጻመ ቀይራ ዘላ ኣርሰናል፡ ኣተኵሮኣ ኣብ መላእ ዓለም ናይ ኮፓ ቦሊቭያ የካይዳ ነበራ። እታ ኣብ ጸወታ 2027 ምስ ክለቦም ኢንዲፐንደንተ ደል-ቫል ኣል ሂላል፡ ዝመጽእ ክራማት ነዚ ተጻዋታይ ንምውሓስ፡ ነይማር ድማ ካብ መጒዳእቲ ዝርከቡ ትስፉዋት ተጻወትቲ ኣቕኒዓ ትርከብ። ቀዳማይ እግሪ 2ብ1 ዝተዓወተት ርያል ኦሩሮ፡ ክጻወቱ ክጸንሑ እዮም። ኣካዳሚ ንምፍራም ክትብገስ እንከላ፡ ኣል ቃዲሳ እውን ንምሕዋይ ዝገብሩዎ ዘለዉ ቃልሲ ከኣ፡ ኢንተር ንናይ ካልኣይ እግሪ ጸወታ 2ብ2 ስለ ዝዛመቶ ኢንዲፐንደንተ ደል-ቫል፡ ንምስግጋሩ ተበግሶ ተርእይ ኣላ። ሚያሚ ኣብ ልዕሊ እዚ ተጻዋታይ ዘሎዋ ናብ ዝቕጽል ጸወታ ምሕላፋ ክተረጋግጽ ትስፉዋት ተጻወትቲ ብምፍራይ ሳላሕ፡ ዝሓለፈ ዓመት ካብዘን ናይ ማእከላይ ተገዳስነት ገሊጻ ትርከብ። ክኢላ። እንተዀነ ዓወታ ኣብ ሜዳ ክትጽንብል ዝተመስገነ ኰይኑ፡ ፔሮ ሂንካፔ፡ ምብራቕ ክለባት ናይ 50 ሚልዮን ፓውንድ ኢንተር ሚያም፡ ንነይማር ኣብ ሕቝፎኣ እንተ ኣይተዓደለትን። ሞይሰስ ካሴዶ፡ ኬድሪ ፓኢዝ ጠለብ ቀሪቡሉ ነይሩ’ዩ። ሳላሕ ግን ፍቓደኛ ኣእትያቶ ኸኣ፡ ደጊሙ ምስቲ ኣብ ባርሴሎና ተጻወትቲ ክልተአን ጋንታት ብምጕርፋጦም ካብዚ ኣካዳሚ ዝበቘሉ’ዮም። ኣይነበረን። ምስ ሊቨርፑል ናይ ሓደ ዓመት ወዲ ጋንትኡ ዝነበረ መሲ ሓቢሩ ናይ ምጽዋት እሞ፡ ክንዮ ናይ ቃላት ቈይቊ ናብ ኢድ እዞም ኣርሰናል ኣፈሪማቶም ውዕል ዝተረፎ ሳላሕ፡ ምስ ክለቡ ዘለዎ ዕድል ክረክብ’ዩ። ምውርዋር ብምእታዎም፡ ሜዳ ኵዕሶ እግሪ ናብ ዘላ ማናቱ፡ ኤድዊን፡ ኣብ ዘይምስምዕ እንተ ቐጺሉ፡ ኣብ ክራማት ናብ • 17 ቀይሕ ካርድ ዝተርኣየሉ ግጥም ማእከል ዕግርግር ቀይሮሞ። የማናይ ክንፊ ዝጻወት ክኸውን ስዑድያ ምስጋሩ ዳርጋ ዘይተርፍ ይመስል። ዝሓለፈ ሰሙን ዓለም ‘ዕግርግር ኣብ ኵዕሶ ነቲ ጸወታ ዝመርሕ ዝነበረ ዳኛ ኸኣ፡ ንኣርባዕተ እንከሎ፡ ሆልገርን ድማ፡ እናጥቀዐ • ነይማር ምስ መሲ ክሓብር እግሪ’ ክትብል ዝሰመየቶ ክስተት ኣብ ቦሊቭያ ተጻወትቲ ኦሩሮን ንሸውዓተ ተጻወትቲ በዚ ወጢናቶ ዘላ ኣገባብ ድማ፡ ደቂ 16 ዓመት ዘከፋፍል እዩ። ኢንተር ሚያም፡ ኣብ ሓጋይ ዝካየድ መስኮት ኣጓኒፉ። ብሎሚንግን ቀይሕ ካርድ ከርኢ እንከሎ፡ • ክለባት ስዑድያ ንሳላሕ የቋምታ ምስግጋር ምስ ተኸፍተ፡ ንብራዚላዊ ኣጥቅዓይ ንኣሰልጣኒ ርያል ኦሩሮ ሓዊስካ ኤኳዶራውያን ተጻወትቲ ኤድዊን ሆልገርን ክለባት ስዑድያ ንኣጥቃዓይ ሊቨርፑል ነይማር ናይ ምፍራም ተኽእሎ ከም ዘሎዋ ንሽዱሽተ ሰራሕተኛታት ድማ ኣብ ኣርሰናል ፌርማኦም ንምንባር ኣብዛ ሰሙን መሓመድ ሳላሕ ንምፍራም፡ ንሊቨርፑል ተገሊጹ። ብሰንኪ መጒዳእቲ ኣብ ኣል-ሂላል ቀይሕ ካርድ ሂቡ። ናብ ሎንደን ክጐዓዙ እዮም። ክፍትናኣ ከም ዝወሰና ተገሊጹ። እዚ ግብጻዊ ሕማቕ እዋን ዘሕለፈ ነይማር፡ ምስታ ክለብ ነዚ ዕግርግር፡ ፖሊስ ዘንብዕ ጋዝ እዞም ክልተ መናቱ ኣሕዋት፡ ካብ ነሓሰ 2027 ኣጥቃዓይ፡ ኣብቲ ጋንታኡ ኣብ ልዕሊ ዌስት ሓባራዊ ስምዕ ምስራዝ ውዕል ብምግባር ብምጥቃም ክህድእዎ እንከለዉ፡ ዓመት ዝጅምር ምስ ኣርሰናል ዘጽንሖም ናይ ሃም 2ብ0 ዝተዓወተትሉ ግጥም ናብ ሜዳ ተሰናቢቱ። ንሓጺር እዋን ብምባል ናብ ኣብዚ ባእሲ መንቃዕቲ ዓጽሚ ሓሙሽተ ዓመት ውዕል ክፍርሙ እዮም። ብዘይምውራዱ፡ ምስዛ ክለብ ዘሎዎ መጻኢ ኣብ ናይ ሃገሩ ክለብ ሳንቶስ እኳ እንተ ተጸንበረ፡ ምዕጒርቲ ዘጋጠሞም ተጻወትቲ ብመሰረት ሕጊ ፊፋ፡ ኰተቴ ተጻወትቲ 18 ሕቶ ምልክት ከም ዝኣቱ ገይርዎ ይርከብ። ተመሳሊ መጒዳእቲ ግን ኣይተጋደፎን ጸኒሑ። ሓዊስካ ብርክት ዝበሉ ሰባት ኣብ ዓመት ከይመልኡ ኣህጒር ተሳጊሮም ክጻወቱ ነዚ ተጻወታይ ኣብ ራዳራ የእትያቶ ዝጸንሐት ኣብዚ ክለቡ፡ ‘ሰረ ኣ’ ብራዚል ህላወኣ ሆስፒታል ተዓቚቦም ይርከቡ።


ስለ ዘይፈቅድ፡ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ክሳዕ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ሸዊት ተኽለ መስርሕ ድልያ ዝጠፍአት ነፋሪት ማለዥያ ዳግማይ ይጅምር ብዘይ ፍረ ከም እተዛዘመ ዝከር ኮይኑ፡ ኣብ 2018 ድማ ብተመሳሊ ‘ኦሽያን መስርሕ ድልያ ናይ’ታ ቅድሚ 1 እዩ ኣጋጢሙ። ዝተገምገሙ ከባቢታት ዘተኮረ ክኸውን’ዩ፡ ቅድሚ ሕጂ፡ ነታ ነፋሪት ንምድላይ ካብ ኢንፊኒቲ’ ብዝተባህለ ኩባንያ ዝተገብረ ዓመታት ዝጠፍአት ‘ቦይንግ 7’ ዝዓይነታ መስርሕ ምድላይ ናይ’ታ 239 ሰባት ” ክብል ሓቢሩ። 26 ሃገራት ዝመጽኣ 60 መራኽብን 50 ጻዕሪ ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ ብዘይ ፍረ ነፋሪት ማሌዥያ፡ ኣብ መወዳእታ ናይ’ዚ ኣሳፊራ ከላ ዝጠፍአት ብቑጽሪ በረራ “እዚ ሓድሽ ናይ ምድላይ ጻዕሪ መንግስቲ ነፈርትን ዝተሳተፍኦ ንጥፈታት ኣብ 2017 ምዝዛሙ ይፍለጥ። ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ዳግማይ ክጅምር ‘MH370’ ተመዝጊባ ዝነበረት ነፋሪት፡ ኣብ ማለዥያ፡ ነቶም በቲ ሓደጋ ዝተሃስዩ ስድራ ምዃኑ፡ ሚኒስትሪ መጐዓዝያ ናይ’ታ ሃገር ዝሓለፈ መጋቢት ዳግማይ ተጀሚሩ እኳ ቤታት መልሲ ንምሃብ ዘለዎ ተወፋይነት ኣፍሊጡ። እንተ ነበረ፡ ነዊሕ ከይቀጸለ ግን ብሰንኪ ዘጉልሕ’ዩ፡” ክብል ድማ ኣገልግሎት ዜና እቲ ሓደ ካብ ዓበይቲ መስተንክር ሕማቕ ኩነታት ኣየር ተቛሪጹ ምጽንሑ ናይ’ታ ሃገር ኣመልኪቱ። ፍጻመታት በረራ ዓለምና ኮይኑ ተመዝጊቡ ዝከር እዩ። ክልተ ሲሶ ካብ’ቶም ኣብታ ነፋሪት ዝነበሩ ዝርከብ ሓደጋ፡ እታ ነፋሪት ብ8 መጋቢት ሚኒስትሪ መጐዓዝያ ማለዥያ ዝሓለፈ ተጐዓዝቲ ቻይናውያን ክኾኑ እንከለዉ፡ 2014 ካብ ርእሰ ከተማ ማሌዥያ - ኩዋላ ረቡዕ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “እቲ እቶም ካልኦት ዝተረፉ ድማ ካብ ማለዥያ፡ ላምፑር ተበጊሳ ናብ ቻይና ኣብ እትኸደሉ ናይ ምድላይ ንጥፈታት፡ እታ ነፋሪት ኢንዶነዥያ፡ ኣውስትራልያን ካልኦት ዝነበረት እዋን ካብ ራዳር ድሕሪ ምስዋራ ወዲቓትሉ ክትከውን ከም እትኽእል ኣብ ሃገራትን ዝመጽኡ እዮም ነይሮም። ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ዝተኻየደ ዝርብ ዕዉት ከም ዘይነበረ ተገሊጹ ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ላዕለዋይ ልኡኽ ፕረዚደንት እማመታት ከም ዝነጸገን፡ ሩስያ ኣብ ኤውሮጳ ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን፡ ሕብረት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን ንሓሙሽተ ስምዕ ንምብጻሕ ዝወሰደ ግዜ ይውሰድ ኤውሮጳ ኣብ 2027 እታው ባህርያዊ ጋዝ ሰዓታት ዝተኻየደ ዝርብ ሰላም ዩክሬን፡ ምስ ኣመሪካውያን ልኡኻት ክትራኸብ ሩስያ ንምቁራጽ ኣብ ግዝያዊ ስምዕ ከም ዕዉት ነይሩ ክበሃል ብዘይከኣል መንገዲ ድልውቲ ምዃና ድማ ከም ዝሓበረን ዝበጽሐ ገሊጻ። ከም እተዛዘመ ተሓቢሩ። ኣረዲኡ። ኣቐዲሙ ፑቲን፡ መራሕቲ ኤውሮጳ ይዅን’ምበር፡ ፕረዚደንት ፑቲን ብኣመሪካ ሰበ ስልጣን ሩስያ፡ እቲ ዝርብ ሃናጺ ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ንዘቕረቡዎ ንዝቐረበ ኣብ ዩክሬን ዝካየድ ዘሎ ኲናት እኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ ገለ ንመሬታዊ ጠለባት “ቅቡል ኣይኮነን፡” ብምባል ከብቅዕ ንዝጠልብ ገለ እማመታት ከም ግዝኣታት ክልተአን ሃገራት ዝምልከት ድሕሪ ምንጻግ፡ “ምስ ኤውሮጳ ክንዋጋእ ዝተቐበሎ፡ ቤት ጽሕፈት ክረምሊን ዝሓለፈ ወሰንቲ ነጥብታት ግና ኣብ ስምዕ ከም ኣይኮንናን፣ ኤውሮጳ ምሳና ክትዋጋእ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። ዘይተበጽሐ ሓቢሮም። እንተደልያ ግን፡ ንሕና’ውን ድሉዋት ኢና፡” እቲ ቤት ጽሕፈት ወሲኹ፡ ፕረዚደንት እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊት ሕብረት ክብል ኣጠንቂቑ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ፑቲን ንኻልኦት ዘይተሰማምዓሎም ሰበ ስልጣን ኣፍጋኒስታን ፓኪስታን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ይራኸቡ ሰበ ስልጣን ጣሊባን ናይ ኣፍጋኒስታን ፓኪስታን፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ሓድሽ ዝርብ ሰላም ብምክያድ፡ ነቲ ኣቐዲሙ ሰበ ስልጣን ንሮይተርስ ብዝሃብዎ ሓበሬታ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣብ መንጎ ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተኹሲ መሰረት እዩ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ወተሃደራት ፓኪስታን ኣፍጋኒስታን ንምዕቃብ ከም እተሰማምዑ፡ ምንጪታት ይዅን’ምበር፡ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ዘጋጠመ ግጭት፡ ጣሊባን ኣብ 2021 ክልተአን ሃገራት ሓቢሮም። ወጻኢን ሚኒስትሪ ምክልኻልን ፓኪስታን፡ ዳግማይ ናብ ስልጣን ካብ ዝምለስ ንደሓር ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣፍጋኒስታን ኣፈኛ ጣሊባን መንግስቲ ስዑዲ ዓረብን፡ ኣብ ዶባት ክልተአን ሃገራት ካብ ዘጋጠሙ ፓኪስታን ደማዊ ግጭት ድሕሪ ነቲ ርክብ ኣመልኪቱ ካብ ሮይተርስ ግርጭታት እቲ ዝኸፍአ ከም ዝኾነ ጸብጻባት ምክያደን፡ ብመንጐኛነት ቀጠርን ቱርኪን ንዝቐረበሎም ሕቶ መልሲ ኣይሃቡሉን የመልክቱ። ኣብ ዝተኻየደ ዝርብ ዋላ’ኳ ክልተአን ዘለዉ። ክልተኦም ወገናት ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ሃገራት ኣብ ስምዕ ሰላም ክበጽሓ እንተ እቲ ዝርብ፡ ድሕሪ ተበግሶ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዶሓ - ቐጠር ተራኺቦም ግጭት ደው ዘይከኣላ፡ ተዅሲ ደው ከብላ ግና ከም ዝተኻየደ ምዃኑ ዝሓበረ ሓደ ካብ ላዕለዎት ከብሉ እኳ እንተ ተሰማምዑ፡ ኣብ ዝሓለፈ እተረዳድኣ ዝከር እዩ። ሰበ ስልጣን ጣሊባን፡ ምሕዳር ጣሊባን ሕዳር ኣብ ኢስታንቡል - ቱርኪ ዝተኻየደ እቲ ሓድሽ ዝርብ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከም እወታዊ ውጽኢት ንምርኣይ ንዝያዳ ካልኣይ ዙርያ ዝርብ ግን ብዘይ ዝኾነ ናይ ዝተኻየደ፡ ኣፍጋናውያን ፓኪስታናውያን ርክባት ድሉው ምዃኑ ኣብሪሁ። ነዊሕ ግዜ ስምዕ ከም እተበተነ’ዩ ዝፍለጥ። ፕረዚደንት ደ/ኮርያ፡ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ክሓት ከም ዝደሊ ሓቢሩ እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ብመስመር ራፋሕ ክወጹ ተፍቅድ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ሊ ጄ ሚዩንግ፡ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ሊ ፕረዚደንት ኮይኑ ምስ ተሸመ ምስ ቅድሚኡ ብዝነበረ ፕረዚደንት ናይ’ታ ክበራ ኣዚዙ ብዝብል ምጉት እዩ ንሰሜን ሰሜን ኮርያ ዝርብ ከካይድ ሓቲቱ’ኳ እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ኣብ ዝመጽእ ክትከፍቶ ቃል ብምእታዋ ግን፡ ንገለ ክፋል ሃገር ተፈጢሩ ብዝበሎ ስግረ ዶባዊ ኮርያ ይቕረታ ምሕታት ስርዓት ዘለዎ እንተ ነበረ፡ ዘቕረቦ ዕድመ ግና ብመራሒ ቀረባ መዓልታት ዳግማይ ክኽፈት ምዃኑ ናይ’ቲ ውጥን ንቕድሚት ተሰጉሞ ከም ዘላ ምልዕዓል፡ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ክሓት ኮይኑ ከም ዝተሰምዖ ዝገለጸ። ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ዕሽ ከም ብዝገለጸቶ መስመር ‘ራፋሕ’ ኣቢሎም ካብ ዘመልክት ምዃኑ ኣረዲኦም። ይሓስብ ከም ዘሎ ሓቢሩ። እቲ ፕረዚደንት ነዚ ርእይቶ ዘቕረበ፡ እተባህለ እዩ ዝሕብር። ወሽመጥ ቓዛ ክወጹ ከተፍቅድ ምዃና ገሊጻ። ቀዳማይ ምዕራፍ ናይ’ቲ ዝተበጽሐ ስምዕ ሊ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንደቡብ ኮርያ ኣብ ሊ ኣብ ስዮል ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ ዋላ’ኳ ዕጡቕ ጉጅለ ሓማስ ኣብ ዝሓለፈ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ምስ ምላስ ናይቶም ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ፕረዚደንት ዓሚቝ ቅልውላው ከም ዘእተዋ ዝተገልጸ መግለጺ፡ “ይቕረታ ክሓት ዝግበኣኒ መዓልታት ገለ ክፋል ኣካላት ናይ’ቶም ዝተረፉ ክልተ ጅሆታት ክዛዘም እዩ ዝግባእ ደቡብ ኮርያ ነበር ዩን ሱክ-ዮል፡ ወጥሪ ብፕረዚደንት ነበር ዩን ዝተመሓላለፈ ኮይኑ ይስምዓኒ፣ ዓው ኢለ ክዛረብ ግን ጅሆ ተታሒዞም ዝነበሩ እስራኤላውያን ነይሩ። ይዅን’ምበር፡ ሓይልታት ፍልስጤም ንምልዕዓልን ፖለቲካዊ ደገፉ ንምዕባይን፡ ወተሃደራዊ ሕጊ ኣብ ዝከረትሉ እዋን ኣይደፍርን፡” ኢሉ። እንተ ኣረከበ፡ መንግስቲ እስራኤል ግና በቲ ነቲ ተረፍ ኣካላት ኣብ’ታ ብኲናት ዝተሃስየት ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ዝሓዛ ሰብ እዩ። ንሱ ወሲኹ፡ “ከምኡ እንተ ገይረ፡ ‘ስነ ቓዛ ዘሎ ፍርስራስ ኣባይቲ ይደልይዎ ከም ብመንጎኛነት መንግስቲ ኣመሪካ ዝተበጽሐ ሓሳባዊ ውግኣት ከለዓዕል ወይ’ውን ደጋፊ ዘለዉ እዮም ዝሕብሩ። ስምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ክቕየድ ምዃኑ እዩ ሰሜን ኮርያ እዩ ዝብል ክሲ ክገጥመኒ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ንዝሓሸ ሕክምናዊ ዝሕብር ዘሎ። ይኽእል እዩ’ ዝብል ስክፍታ ኣለኒ” ክብል ክንክን ካብ ቓዛ ክወጹ ዘለዎም ልዕሊ 16,50 ብሰንኪ’ቲ ዝጠፍአ ክፋል ኣካላት ናይ ክልተ ገሊጹ። ዝሓመሙን ዝተወግኡን ፍልስጤማውያን ጅሆ ተታሒዞም ዝነበሩ እስራኤላውያን፡ ሰሜን ኮርያ፡ መንግስቲ ዩን ኣብ ጥቅምቲ ከም ዘለዉ እዩ ዝገልጽ።


ሰማያት ከተማ ፒዮንግያንግ ሰለስተ ግዜ እስራኤልን ሓማስን ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ከም ዝደርበየ ዝተበጽሐ ስምዕ ከሲሳ ምንባራ ይፍለጥ።


ምቁራጽ ተኹሲ ብዘይካ’ዚ፡ ማዕከናት ዜና ደቡብ ኮርያ ደው ከይብል ተሰጊኡ ኣብ ዝዘርግሓኦ ሓበሬታ፡ ዩን ኣብ ስልጣን ምጽንሑ ዘመልክቱ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ናይ ፕሮፖጋንዳ


መበል 35 ዓመት ቁ.82 ዓርቢ 5 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 5 ገጽ 8 ገጽ 1 ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ወራር ቀይሕ ብመጽሓፍ ኣጠቓቕማ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት . . . ኮኾብን “ዖናን ሞባይል ዜና ታኼላ በስክዲራን” ብተመሃሮ ቀይሕ ተደቢስና፡ ናበይ መስመርን ሓዘንና’ውን ገጹ’ዩ? ዓጺና! ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ወረቐት ስራሕ 12 ኣምባሳደራት ተቐቢሉ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣሕመድ ዓብዱልባሪን ኣምባሳደር ትማሊ 4 ታሕሳስ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ- ሕብረት ኤውሮጳ ሚስ ጆዋና ቐትሪ፡ ወረቐት ስራሕ 12 ኣምባሳደራት ዳርማኒን ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ተቐቢሉ። ሕውነታውን ድልዱልን ዝምድና ምስ ኤርትራ ንምዕባልን ሽርክነታዊ ኣብ’ቲ ኣብ መቐበሊ ኣጋይሽ ደንደን ምትሕግጋዝ ንምዕዛዝን ንዘሎ ድሌትን ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ወረቐት ስርሖም ድልውነትን ሃገራቶም ገሊጾም። ዘረከቡ፡ ኣምባሳደር ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ሚሽዓል ቢን ሓምዳን ኣልሮቒ፡ ኣምባሳደር ኣምባሳደር ኣልፎንሶ ዲ ሪሶ ብተወሳኺ፡ ሪፓብሊክ ኢጣልያ ሚስተር ኣልፎንሶ ዲ ዝምድና ኤርትራን ኢጣልያን ታሪኻውን ሪሶ፡ ኣምባሳደር ፈደረሽን ሩስያ ሚስተር ጽኑዕን ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ምስ ኦሌግ ፔትሬንኮ፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝያዳ ንምድንፍዑ ሱዳን ኡሳማ ኣሕመድ ዓብዱልባሪ፡ ከምእተዘራረቡ ኣፍሊጡ።


ኣምባሳደር ልኡኽ ሕብረት ኤውሮጳ ኣምባሳደር ኡሳማ ኣሕመድ ዓብዱልባሪ ሚስ ጆዋና ዳርማኒን፡ ኣምባሳደር ብወገኑ፡ ሰላምታን ምስጋናን ኣቦኣውስትራልያ ዶ/ር ኣሌክስ ካርስቴን፡ መንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ፖላንድ ሚስተር


ሪፓብሊክ ዛምብያ ሚስተር ኣልፍሬድ ታሪኻዊ ዝምድናታት ብዝበለጸ ንምዕዛዝን ሙሴሙና፡ ኣምባሳደር እስላማዊት ንምስፋሕን ከምዝሰርሕ ኣነጺሩ። ሪፓብሊክ ማውሪታንያ ሚስተር ሑሴን ሲዲ ዓብደላ፡ ኣምባሳደር ኮት ዲ’ቭዋር ኣምባሳደር ሕብረት ኤውሮጳ ሚስ ሚስተር ዶለ ጉ ኣልበርት፡ ኣምባሳደር ጆዋና ዳርማኒን ድማ፡ ምስ ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ርዋንዳ ሚስተር ኤርነስት ኢሳይያስ ኣብ ዞባዊ ሰላምን ምርግጋእን ሩዋሙክዮ፡ ከምኡ’ውን ኣምባሳደር ዘተኰረ ዘተ ከምዘካየደት ብምግላጽ፡ ሪፓብሊክ ስሪላንካ ሚስተር ኣፑሃሚገ ኤርትራ ኣብ’ዚ ከባቢ ብዘለዋ ተራን ሲራ እዮም። ተመክሮን ንሕብረት ኤውሮጳ ኣዝያ ኣገዳሲት ብምዃና፡ ንሰላምን ምርግጋእን እቶም ኣምባሳደራት፡ ሰላምታን ዞባታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ሰናይ ምንዮትን መራሕቶም ድሕሪ ብዝምልከት ምስ ኤርትራ ክሰርሑ ምቕራብ፡ ዝምድና ሃገራቶም ምስ ከምዝደልዩ ኣረጋጊጻ። ኤርትራ ንምድንፋዕ ክሰርሑ ምዃኖም ኣረጋጊጾም። ኣብ’ቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝተረኽቦ ስነ-ስርዓት


ኣምባሳደር ስዑዲ-ዓረብ ሚሽዓል ቢን ወረቐት ስርሖም ዘቕረቡ ኣምባሳደራት፡ ሓምዳን ኣልሮቒ፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ እቶም 5 ቀወምቲ ክዀኑ ከለዉ፡ እቶም ኢጣልያ ሚስተር ኣልፎንሶ ዲ ሪሶ፡ 7 ድማ ተንቀሳቐስቲ’ዮም።


ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ሱዳን ኡሳማ ኣፋምቦ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ንምርጋግጽ ዘተ ተኻዪዱ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ደ/ቀ/ ባህሊ ክህልዎምን ተላብዩ። ባሕሪ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ተራን ንምርግጋጽ ዝዓለመ ዘተ፡ ምስ ኣበርክቶን መሻርኽቲ ኣካላትን መምህራን ኣፋምቦን ዕዲን ኮሚተ ቤት-ትምህርትን ክዓዝ ኣካዪዱ። ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር መምህር ሓላፊ ጨንፈር ሃማመተኤ ፍስሃየ ኪዳነ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣቶ ብምርግጋጽ ውጽኢት ተመሃሮ ዑስማን ዓብዱልቓድር ብግደኡ፡ ናብ ልዕሊ 75 ሚእታዊት ንምዕባይ ትሑት ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ፡ መምህራን ወሳኒ ንምሕያሽ ኣብ ዝካየድ ጎስጓስ፡ እጃም ስለዘለዎም፡ ኣብ ዘሰላስልዎ ተራ መምህራን ክዓቢ ብምጽዋዕ፡ ንጥፈታት ዕቱባት ክዀኑ፡ ብውጥን ሃማመተኤ ካብኡ ዝሕተት እጃም ክምርሑን ነብሶም ናይ ምዕባል ከምዝገብር ኣረጋጊጹ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ጥዕና ሱሌማን ኣሕመድ “ኣብ ምግታእ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝተረኽበ ገስጋስ ዓቂብና፡ ንዝተረፈና ዓቲብና ንስራሕ” እቲ ሕማም ዘውርዶ ዕንወት ብቕልጡፍ ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ገይሩ ምህላዉ ዶክተር prophylaxis) ይኹን ድሕሪ-ምቅላዕ (post-ex- ዓለም ዶክተር ሜሪ ስቴፈን ኣብ ዘስመዓቶ ተገንዚቡ፡ ብመንገዲ ሚኒስትሪ ጥዕናን ካልኦት ኣርኣያ ብርሃነ ብተወሳኺ ገሊጹ። posure prophylaxis) ጸረ ቫይረስ መድሃኒት ቃል፡ ካብ 2010 ንደሓር፡ ኣብ ኣፍሪቃ ሓደስቲ መሻርኽትን ቁጽሪ ግዳያት ናብ ዝተሓተ ኤርትራ ሃገርና ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ኣብ ከም ኣድላይነቱ ኣብ መዓላ ብምውዓሉን እዩ መልከፍቲ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ን ብሕማም ኤይድስ ደረጃ ንምውራዱ ሓያሎ መደባት ሰሪዑ ምቁጽጻር ተርእዮ ዘላ ገስጋስ፡ ውጽኢት እቲ ዓወት ክጭበጥ ተኻኢሉ ዘሎ። ናይ ዝሰዓበ ሞትን መጠን ብፍርቂ ከም ልዑል ጻዕሪ የካይድ ኣሎ። ናይቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ኣብ መወዳእታ በቲ ተመዝጊቡ ዘሎ ዝጎደለ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብታ ኣህጉር ምስ ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ እንታይ እዩ? እትሕንጽጾ ስትራተጂካዊ ውጥን፡ ብመሪሕነት ዓወታት ክንዛነ ዘይኮነ፡ ንምዕቃቡን ነቲ ሕማም ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ኣስታት 21.7 ሚልዮን ኤይድስ - ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ብዝተባህለ ሚኒስትሪ ጥዕናን ኩለን መሻርኽቲ ምሉእ ብምሉእ ንምጥፍኡን ኩሉ ዜጋ ግዳያት ስሩዕ ጸረ-ቫይረስ መድሃኒት ይረኽቡ ብዓይንና ብዘይርአ ቫይረስ ዝመጽእ ሕማም ሚኒስትሪታትን፡ ማሕበራትን ኣህጉራውያን ኣበርትዑ ክሰርሕ ከም ዘለዎ ዶክተር ኣርኣያ ከም ዘለዉ ኣነጺራ። ኤርትራ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ እዩ። ብፍኑው ጾታዊ ርክብ፡ ብግቡእ ትካላትን ከምኡ’ውን ህዝቢ ብዕቱብ ይዋስኣሉ ብርሃነ ኣስሚሩሉ። ንምቁጽጻር ተርእዮ ዘላ ገስጋስ ብቐዳምነት ዘይመኸኑ በላሕቲ መሳርሒታት ብምጥቃም፡ ዝጥቀስ ኣብነት ምዃኑ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል (ኣብ ግዜ ጥንሲ፡ ሕርሲ ድማ ዶክተር ሜሪ ስቴፈን ከምኡ’ውን ብጸባ ጡብ)፡ ዘይውሑስ ዝተለገሰ ኣስሚራትሉ። ደምን ብኻልኦት ኣገባብን ካብ ሰብ ናብ ሰብ ወኪሊ ማዕከን ህጻናት ይመሓላለፍ። እዚ ቫይረስ’ዚ ሓንሳብ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ማለት ዶክተር ኣርኣያ ብርሃነ ሰብነት ምስ ኣተወ፡ ንስርዓተ-ምክልኻል ሕማም ‘ዩኒሴፍ’ ሚስተር ዓብዱላሂ ኣካላትና ብምድኻም፡ ዓቕሚ ተጻዋርነት መሓመድ ዩሱፍ ብወገኑ፡ ኣብ 2024 ብደረጃ ዓለም ብዝተኻየደ ሰብነትና ንኻልኦት ሕማት ከም ዝቃላዕ ብደረጃ ዓለም ምስ ‘ኤች. መጽናዕቲ፡ ምስ ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ ዝገብር ሕማም እዩ። ኣይ.ቪ’ ናይ ዝነብሩ ዘለዉ ናይ ዝነበሩ ሰባት ቁጽሪ ኣስታት 40.8 ሚልዮን ከም ዝበጽሕ፡ ኣብ ተመሳሊ ዓመት ሎሚ ዓመት፡ 1 ታሕሳስ መዓልቲ ዘተ ማሕበር ሓካይም ህጻናት ቁጽሪ 1.4 ሚልዮን ከም ‘ኤይድስ’፡ “ኣብ ምግታእ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝበጽሕን መብዛሕትኦም’ውን ዝተራእየ ቁጽሪ መልከፍቲ 1.3 ሚልዮን ዝተረኽበ ገስጋስ ዓቂብና፡ ንዝተረፈና ዓቲብና ቅልጡፍ ዝኾነ መርመራን ክኸውን እንከሎ፡ በቲ ሕማም ናይ ዝሞቱ ንስራሕ” ብዝብል ቴማ እዩ ብደረጃ ሃገር ብምህላዉ እዩ። ገለ ንምጥቃስ፦ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚን ቁጽሪ ፍወሳን ሰኣን ምርካቦም ንዝበኣሰ ጥዕናዊ ጸገም ግዳያት ቁጽሪ ድማ ኣስታት 630 ሽሕ ከም ንመበል 3 ግዜኡ ተዘኪሩ። ኣብቲ ኣብ ኣዳራሽ - ኣፍልጦን ንቕሓትን ሕብረተሰብ ‘ሲዲ4’ ዋህዮታትን ከም ዝቃልዑን ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ ውድብ ጥዕና ዓለም የመልክት። ቀንዲ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ዝተኻየደ ኣብ ምትሕልላፍን ምክልኻልን ‘ኤች. ኣይ. ነጸርታ ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ ኣብ ኩለን ነፍሰ-ጾራት ዝግበር መርመራ ‘ኤች. ስነ-ስርዓት፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዳይረክተር ቪ.’ ስለ ዝለዓለ፡ ብቕዓት ‘ሲዲ4’ ኣብ ደም ከም ዝምርኮስ ኣይ.ቪ’፡ ዕሸላት ካብቲ ሕማም ናጻ ኮይኖም ጨንፈር ምቁጽጻር ተመሓለልፍቲ ሕማት - መርመራ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ናብቲ እዮም ተመራመርቲ ዝሕብሩ። ክውለዱ ናይ ዘሎ ተኽእሎ ዝለዓለ ምዃኑ ዶክተር ኣርኣያ ብርሃነ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ከይተረፈ ስለ ዝተዘርግሐን ቁጽሪ ወይ ዓቐን ዋህዮታት ‘ሲዲ4’፡ ሞጊሱ። ኣብ ነፍሰ-ጾር ዝርአ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ኤርትራ ኣብዘን ዝሓለፋ 10 ዓመታት፡ ካብ ሰባት ብናጻ ኣብ ዝደለይዎ እዋን ክምርመሩ ኣብ ሓደ ኩቦ ሚሊሜተር ደም ብዝህሉ ኣብ 205 ካብ ዝነበረ 2.5 ሚእታዊት፡ ኣብ 15 ክሳብ 54 ኣብ ዝዕድመኦም ዝተራእየ ስለ ዝኸኣሉ፡ ብዝሒ ዋህዮታት እዩ ዝልካዕ። እዚ እቲ ኣዝዩ 2024 ናብ 0.13 ሚእታዊት ምውራዱ ናይዚ መጠን መልከፍቲ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ብ50 - ካብ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’፡ ቫይረሳት ዝተሓተ ናይ ደም ቅምሶ እዩ። በዚ መንጽር መርኣያ ምዃኑ ኣነጺሩ። ሚእታዊት ብምንካይ ካብ 0.7 ሚእታዊት ነድሪ ጸላም ከብዲ ብፍላይ ሄፓታይተስ ‘ቢ’ን ድማ ኣብ መላእ ኣካላትና ዝህሉ ዓቐን ወይ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊት ኣሃዱ ናብ 0.35 ሚእታዊት ከም ዝጎደለ፣ ብዘይካዚ፡ ‘ሲ’ን፡ ከምኡ’ውን ፍንጣ ተመርሚሩ ናጻ ቁጽሪ ዋህዮታት ‘ሲዲ4’ ክግመት ይከኣል። ምቁጽጻር ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ን ብጾታዊ ርክብ ኣብዘን ዝሓለፋ 10 ዓመታት ኣስታት ፍርቂ ዝኾነን ውሕስነቱ ዘተኣማምን ደም ስለ ዝለዓለ ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምህላው ድማ ዝሓየለ ዝመሓለልፉ ሕማትን ሲስተር ንግስቲ ሚልዮን ዜጋታት ናብ መርመሪ ማእከላት ዝተቐረበ፡ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚ የመልክት። ተስፋሚካኤል ድማ፡ ንመጠን ዝርግሐ ‘ኤች. መጺኦም ኩነታቶም ክፈልጡ እንከለዉ፡ ዳርጋ - ብወሲብ ዝመሓላለፉ ሕማት • ብሕማም ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ኣይ.ቪ - ኤይድስ’ ኣብ ሃገርናን ንምክልኻሉ ኩለን ነፍሰ-ጾራት ስሩዕ መርመራ ‘ኤች. ኣይ. ብኣግኡ ተለልዮም ኣብ ዝኾነ ትካል ጥዕና ዘይተለኽፈ ሰብ ካብ 50 ክሳብ 150 ቁጽሪ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምትታትን ገስጋሱን ቪ.’ እናወሰዳ፡ መልከፍቲ ዝተረኽበን ዘድሊ ክፍወሱ ብምኽኣሎም፡ ‘ሲዲ4’ ይህልዎ። ብዝምልከት ኣብ ዘቕረበቶ መግለጺ፡ ብሓፈሽኡ ዶክተር ሜሪ ስቴፈን ፍወሳ እናረኸባ፡ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ዝርአ - ብቕዓቱ ዝተረጋገጸ ኮንዶም • ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ሰባት ዝርግሐ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ኣብ ሃገርና ናብ 0.31 ዝነበረ መልከፍቲ የለን ናብ ዝበሃለሉ ደረጃ ብናጻን ብርትዓዊ ክፍሊትን ኣብ ኩሉ ልዕሊ 50 ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምስ ዝህልዎም ኣብ ሚእታዊት ወሪዱ ከም ዘሎ ብምልካት፡ ግዳያት ናይዚ ሕማም እቶም ኣፍረይቲ ወሪዱ ከም ዘሎ ኣብሪሁ። መንእሰያት ምዃኖም’ዮም ጸብጻባት ምስ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝነብሩ ዜጋታት ጸረዘመልክቱ። ኣብ ሃገርና’ውን፡ ወላ’ኳ ምስ ቫይረስ መድሃኒት ብናጻ እናወሰዱ፡ ኣስታት ካልኦት ሃገራት ብምዝማድ ትሑት እንተኾነ፡ 95 ሚእታዊት ካብቶም ግዳያት፡ ብዝሒ እቲ ሕማም ካብ ዝገሃድ ንደሓር ኣውሪድዎ ናይቲ ቫይረስ ኣብ ደሞም፡ ኣብ ላባራቶሪ ዘሎ ዕንወት ብቐሊሉ ዝርአ ኣይኮነን። ህይወት ክልለየሉ ናብ ዘይክእል ደረጃ (undetectብዙሓት ወለዶታት ከውሕሱ ዝኽእሉ able level) ወሪዱ ብምህላዉ፡ ኣብ ጥዕንኦም መንእሰያት ቆጽዩ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ይኹን ኣብ ምትሕልላፍ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ


ዋና ኣሰናዳኢ ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ቦርድ ምስንዳእ ከባቢታት ሃገርና ስለ ዝተዘርግሐን፡ ደሓን ደረጃ ጥዕና ይህልዉ። ክሳብ ምሉእ ብምሉእ ዝጠፍእ ክንዛነ ከም - ኩለን ነፍሰ-ጾራት ብስሩዕ መርመራ • ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ እናነበሩ ትሕቲ ዘይብልና ኣብሪሃ። ዮሴፍ ሃይለማርያም ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ከም ዝገብራን፡ መልከፍቲ 20 ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምስ ዝህልዎም፡ ብዝተፈላለዩ ኣብቲ ኣጋጣሚ ማሕበር ሓካይም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ዝተረኽበን ብኣግኡ ጸረ-ቫይረስ መድሃኒት ስለ ከበድቲ ሕማት ክጥቅዑ ዘለዎም ተኽእሎ ኤርትራ፡ ኣብ ኣድላይነት መረመራ ‘ኤች. ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዝወስዳን፡ ጥዕንአን ኣውሒሰን ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ኣዝዩ ዝለዓለ እዩ። በዚ እዩ ድማ ምስ ‘ኤች. ኣይ.ቪ’፣ ኣብ ምክትታልን ብስሩዕ ምውሳድን ቍ.ስ 201820 (250) ናብ ዕሸል ከይመሓለልፍ ስለ ዝሓገዘን፡ ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ሰባት ኣብ ኣካላቶም ዝህሉ ጸረ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ መድሃኒትን ዘሎ ኣረኣእያ፣ - ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ካብ ዘለወን ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ንምህብታም ብግቡእ ሕክምና ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ምትእስሳር ዘለዎም ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣዴታት ዝውለዱ ህጻናት፡ ውልድ ምስ በሉ ክገብሩ ብተደጋሚ ጻውዒት ዝግበር። ዝተፈላለዩ ሕማት፣ ኣብ ተመሓላለፍትን ለይ-ኣውት መከላኸሊ መድሃኒት ክወስዱ ስለ ዝተገብረ፡ ‘ኤች ኣይ ቪ ምስ ዝህልወካ እሞ ድማ ዘይተመሓላለፍትን ሕማት ክግበሩ ዘለዎም - ብ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝተለኽፉ ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን ምስ ዘይትገብር ቁጽሪ ጥንቃቐታት፣ ረብሓታት ምክትታል ጸረ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ዜጋታት ፍቕዲ ‘ሲዲ4’ ይኹን ጥዕናዊ ‘ሲዲ4’ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናጎድለ ስለ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ መድሃኒት ከምኡ’ውን ምስ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ኩነታቶም ብዘየገድስ ጸረ ቫይረስ መድሃኒት ዝኸይድ ኣብ ሓጺር ግዜ ክትዳኸም ትኽእል። ምቁራጽ እቲ መድሃኒት ክፍጠር ዝኽእል ፋጥና ኣድም ከም ዝጅምሩ፡ መድሃኒቶም ብስሩዕ ዝተሓተ ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምህላው ዝተሓተ ሳዕቤናትን ኣብ ዝብሉ ኣርእስትታት ሓባራዊ ኣከታቲሎም ብምውሳድ ብዝሒ ‘ኤች. ኣይ. ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ምውናን ስለ ዘተ ኣካይዶም። ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቪ.’ ቫይረስ ኣብ ደሞም ክልለየሉ ናብ ዘይክል ዝኾነ ንሕማም ዝተቓላዕካ ትኸውን። ኣብ መወዳእታ ወለንታውያን ኣባላት ቍ.ስ.1395-0758045 ደረጃ ክወርድ ብምኽኣሉ፡ ኣብቲ ኣብ ኣዳራሽ ሆስፒታል ኦሮታ ማሕበር ብድሆ፡ ብዛዕባ’ቲ ሕማምን ዘለዎም ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 - ቅድመ-ምቅላዕ (pre-exposure ዝተኻየደ ስነ ስርዓት፡ ወኪል ውድብ ጥዕና ውልቃዊ ተመክሮን ቃል ምስክርነት ሂቦም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ትንታነ ዜና ትንታነ ዜና ሚርያም ኣብርሃም ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት ክዕወት ድዩ? ራብዓይ ዓመቱ ኣቑጺሩ ዘሎ ኲናት ሃገራት ኤውሮጳን፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዩክሬን ደው ንምባል፡ ብፕረዚደንት ዝቐረበ 28 ነጥብታት ዝሓዘ እማመ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሰላም ምሕያሽ ክግበረሉ ክጽውዓ ዶናልድ ትራምፕ ዝተማእክለ ዘተ ጸኒሐን እየን። በዚ ከኣ፡ እዚ ቅድሚ ሰላም ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ክፍለ ሃገር ሰሙናት ዝተዳለወ እማመ ሰላም፡ ፍሎሪዳ - ኣመሪካ ከም ዝተኻየደ ሓያሎ ምሕያሻት ተገይሩሉ ቀሪቡ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣቃሊሐን እየን። ምህላዉ እዩ ዝሕበር ዘሎ። እንተኾነ፡ ኣብቲ ውጽኢታዊ ምንባሩ ዝተነግረሉ ፕረዚደንት ፑቲን፡ ሃገራት ኤውሮጳዊ ዝርብ፡ ጸሓፊ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ሕብረትን ዩክሬን ኣብቲ ብኣመሪካ ኣመሪካ ማርክ ሩብዮ፡ ምስ ሓድሽ ዋና ተዳልዩ ዝነበረ እማመ ሰላም ዝገበራኦ ተዛታይ ኲናት ዩክሬን ኮይኑ ዝተመዘ ለውጢ ግቡእ ከም ዘይኮነ ብምሕባር፡ ጸሓፊ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ገለ ክፋል ናይቲ እማመ ሰላም ብወገን ዩክሬን ዝኾነ ሩስተም ኡመሮቭን ሃገሩ ፍጹም ተቐባልነት ከም ዘይብሉ ልኡኽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ስቲፍ ኣነጺሩ። ዊትኮፍን ተሳቲፎም ነይሮም። ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ እዞም ልኡኻት፡ ኲናት ይኹን’ምበር፡ ፕረዚደንት ቪላድሚር ዩክሬን ብሰላም ንኸብቅዕ ባይታ ፑቲን፡ ንገለ ነጥብታት ካብቲ ከጣጥሕ ኣብ ዝኽእል መንገዲ እዮም ተመሓይሹ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ተዘራሪቦም። በዚ ከኣ፡ እቲ ዝተኻየደ ተቐቢልዎ እዩ። ፕረዚደንት ፑቲን ዝርብ፡ እቲ ኲናት ብዘተ ክዓርፍ ኣብቲ ምስ ፍሉይ ልኡኽ ፕረዚደንት ድሌት ኣብ ዘለዎም ሓያለ ወገናት ትራምፕ ዘካየዶ ዝርብ፡ ኲናት ዩክሬን ዞባታት ሉሃንስክን ዶነስክን ኣካል ሩስያ ሕብረት ኤውሮጳ ንኹሉ እታው ዳንኤል ድሪስኮል፡ ምስ ላዕለዎት ዓቢ ተስፋ ከሕድር እዩ ተራእዩ። ንኸብቅዕ፡ ዝወሰደ ግዜ ይውሰድ ምስ ምዃነን ኣፍልጦ ናይ ምሃብ መደብ ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ደው ንምባል ሓለፍቲ ዩክሬን ኣብቲ ጉዳይ ኣመሪካ ክሰርሕ ድሉው ከም ዘሎ እዩ ብትሪ ተቓዊመንኦ እየን። በዚ ከኣ፡ ኣብ ግዝያዊ ስምዕ ከም ዝበጽሐ ኣመልኪቱ ክዘራረብ ምዃኑ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት፡ ኣረጋጊጹ። ድሕሪ’ቲ ን5 ሰዓታት ፕረዚደንት ፑቲን ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ኣፍሊጣ ኣላ። ንሳ ወሲኻ፡ ኤውሮጳ ብዘይካ’ዚ፡ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቶም ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ብኣመሪካ ዝቐጸለ ዝርብ፡ ክረምሊን ንገለ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ ጽግዕተኛነት ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ዝተዳለወ 28 ነጥብታት ዝሓዘ እማመ ነጥብታት ከም ዝተሰማምዓሉ፡ ንገለ ሕብረት፡ ኲናት ዩክሬን ብሰላም ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ከም ዝረሓቐት ኔቶ፡ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ከተማ ሰላም፡ ልሒኹ ከም ዝወጸ ዝከር ነጥብታት ግን ከም ዝነጸጎ፡ ላዕለዋይ ንኸይዓርፍ ደይ መደይ ኢለን ዓንቃፊ ገሊጻ። እንተኾነ፡ ሓያሎ ምስቲ ጉዳይ ብራስለስ - ቤልጅዩም ተራኺቦም እዩ። ብመሰረት እቲ ልሒኹ ዝወጸ ተሓጋዚ ፕረዚደንት ፑቲን ዩሪ ጻዕርታት የካይዳ ምህላወን ወቒሱ። ቅርበት ዘለዎም ወገናት፡ ኤውሮጳ ክዘራረቡ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ። እማመ ሰላም፡ ዩክሬን ናብ ኪዳን ሰሜን ኡሻኮቭ ብወግዒ ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ንሱ ወሲኹ፡ እተን ሃገራት፡ ኣብቲ ካብ ጽግዕተኛነት ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ካብ ኣትላንቲክ (ኔቶ) ናይ ምጽንባር ድሌታ ኲናት ዩክሬን ብዘላቕነት ደው ንምባል ተዳልዩ ዘሎ እማመ ሰላም፡ ብወገን ርሒቓ ብቐሊሉ ነብሳ ከም ዘይትኽእል መጀመርያ ጥሪ 202 ኣትሒዘን ደው ከተብሎ፡ ምብራቓዊ ክፋል ዝተኻየደ ዝርብ ሃናጺ ምንባሩ’ኳ ሩስያ ፍጹም ተቐባልነት ዘይብሉ ይገልጹ ኣለዉ። ሃገራዊ ትካል ጸዓት ብጠቕላ ልዕሊ 130 ቢልዮን ዶላር ዞባ ዶንባስ ምሉእ ብምሉእ ንሩስያ እንተ ጠቐሰ፡ ዛጊት ኣብ ሓደ መዕለቢ ነጥብታት ከም ዝጠቓለል ብምግባር፡ ሩስያ ዝኾነ ‘ጋዝፕሮም’፡ ኣብ ዝሓለፈ ዝዋግኡ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ናብ ክትሓድገላ፡ ከምኡ ድማ ጠቕላ ከም ዘይተበጽሐን ብድሕሪ ሕጂ’ውን ነቲ ዝርብ ሰላም የምክናኦ ከም ዘለዋ እዋናት፡ ካብ’ቶም ባህርያዊ ጋዝ ዩክሬን ጓሪተን ከም ዘለዋ’ዩ ዝግለጽ። ቁጽሪ ወተሃደራታ ድማ ናብ 60 ብዙሕ ስራሕ ከም ዘድልን ኣረዲኡ። ከሲሱ። ቀንዲ መሓዙት ዩክሬን ዝኾና ብዝሒ ናብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ብሓፈሻ፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ ሽሕ ከተውርዶ ዝብሉ ነጥብታት ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ሃገራት ኤውሮጳ ዘቕርባኦ ዘለዋ እማመ ሕብረት ዘቕርቡ ትካላት ምንባሩ ዓመታት፡ ኣመሪካ እትርከበን ሃገራት ዘጠቓለ እዩ። ወጻኢ ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ፡ ኤውሮጳ ሰላም ብሩስያ ተቐባልነት ከም ዘይብሉ፡ ይዝከር። እዚ ዓርሞሽሻዊ ትካል ምዕራብ ብድምር ልዕሊ 380 ቢልዮን ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ንኲናት ዩክሬን እኳ ደኣ ኣብ መንጎ ድሌታት እዘን ጸዓት፡ ናብ 25 ሃገራት ኤውሮጳ እዩ ዶላር ዝዋጋኡ ወተሃደራዊ ኣጽዋር እንተኾነ፡ እቲ ዝወጸ እማመ ሰላም ዝምልከት ዘተ ሰላም ትሳተፍ ከም ሃገራትን ሩስያን ገፊሕ ፍልይ ከም ባህርያዊ ጋዝ ክልእኽ ጸኒሑ። ኣብ ናብ ዩክሬን ልኢኸን ኣለዋ - ብመሰረት ብኣባላት ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝኾና ዘየላ’ዩ ኣፍሊጡ። ሃገራት ኤውሮጳዊ ዘሎ እዮም ብዙሓት ወገናት ዝሕብሩ ዝሓለፈ ዓመት ጥራሕ፡ ጋዝፕሮም፡ ጸብጻባት። ሃገራትን ዩክሬን ተቓውሞ ክገጥሞ ሕብረት፡ ኣብቲ ኣብ መንጎ ሩስያን ዘለዉ። ፕረዚደንት ፑቲን ኣቐዲሙ ልዕሊ 31.1 ቢልዮን ሜትሮ ኩቦ ጋዝ፡ እዩ ተራእዩ። በዚ ከኣ ላዕለዎት ሰበ ዩክሬን ዝካየድ ዘሎ ደማዊ ውግእ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ምስ ኤውሮጳ ብመንገዲ ሻምብቆታት ነዳዲ ቱርኪ ስልጣን ዩክሬን ኣመሪካን ድሕሪ ጸግዒ ዩክሬን ብምሓዝ፡ ናብታ ሃገር ኣብ ኲናት ክትኣቱ ሃገሩ ድሌት (ተርክስትሪም) ኣቢሉ ናብ ሃገራት ሎሚኣብ ERI-TV ዘካየድዎ ናይ ክልተ መዓልቲ ዝርብ፡ ዘይተኣደነ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ክልእካ ከም ዘይብላ፡ ኤውሮጳ ናብ ውግእ ኤውሮጳዊ ሕብረት ከም ዝለኣኸ ካልእ 19 ነጥብታት ዝሓዘ ዝተመሓየሸ ጸኒሐን እየን። በዚ ከኣ፡ እተን ሃገራት ክትኣቱ እንተ ደልያ ግን፡ ሃገሩ ብኹሉ ይሕብር። እማም ሰላም ተነዲፉ ኣሎ። እዚ ንዩክሬን ብምድጋፍ፡ ነዚ ብኣመሪካ መዳይ ድልውቲ ምህላዋ ምጥንቃቑ ሰዓት መደብ ብመሰረት ጸብጻባት ቤት ጽሕፈት ሕጂ ተመሓይሹ ወጺኡ ዘሎ እማም ዝተዳለወ እማመታት ሰላም “ንረብሓ ዝከር እዩ። 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ፔንታጎን፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ ሰላም፡ ዛጊት ሒዙዎ ዘሎ ነጥብታት ሩስያ ጥራሕ ዘገልግል እዩ” ብምባል 12፡02 ካብ ሰነዳት እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊት ኣመሪካ ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል እኳ ብወግዒ እንተ ዘይተገልጸ፡ ክነጽግኦ እየን ተሰሚዐን። ሃገራት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ሕብረት ኤውሮጳ ኦርሱላ ቮንድር ተካይዶ ዘላ ሓያል ምዃኑ ዝገለጸቶ ብወገን ዩክሬን ግን ተቐባልነት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ብዘይካ’ቲ ኣብ 12፡50 ዜና ስፖርት ሌየን፡ ካብ ዝመጽእ ሕዳር 2027 ጻዕርታት፡ ጸሓፊ ሰራዊት ኣመሪካ ረኺቡ ኣሎ። ፕረዚደንት ዶናልድ ላዕሊ ዝተጠቕሰ፡ ኣመሪካ ንዘውጸኣቶ 12፡5 ካብ ዞባታት ትራምፕ ብወገኑ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ


ዘሎ ብምሕባር፡ ክልተአን ሃገራት ኣብ 15፡30 ዶክመንታሪ ስምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ንኽበጽሓ 16፡04 ሞዛይክ 1ይ ዘኽእለን ጽቡቕ ዕድል ከም ዘሎ ኣፍሊጡ።


21፡25 ፊልም ጾር’ታ ዓዲ ንኻልኣይ ግዜኡ ተመሓይሹ ዝቐረበ 2፡0 ዜና (ዓረብ) እማመ ሰላም ምሉእ ብምሉእ ከም 2፡10 ድራማ ዘይተሰማምዐን እዩ ዝግለጽ ዘሎ።


2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ዩክሬን ቀንዲ መሻርኽታ ዝኾና 2፡40 እንዳ ዝማም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ምብራኽ ኣፍልጦ ውሑስ ቴክኖሎጅያዊ ስርዓተ-ሓበሬታ ዥ ታ ር ፖ ሪ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብዚ ምሕዳር ዝርከብ ከምኡ’ውን፡ ኩሉ ኣባል ናይ’ዚ ምሕዳር ነይሩ። ንኣብነት፡ ኣብቲ ዞባ ልዕሊ 30 ምግባርን ምርግጋጽን ከምኡ ድማ፡ ፖሊሲ ሰርቨራት’ውን፡ በብግዜኡ ምስ ዝዓቢ ዘሎ ኣፍልጦኡ በሪኹ ኣብ ምክልኻል ኮምፕዩተራት ኣብ ንጡፍ ስራሕ ይርከባ። ተጠቃምነት ቴክኖሎጂ ምንዳፍን ግዱድ ስርዓተ ሓበሬታን ቴክኖሎጅን ንምስፍሑ ዲጂታላውን ፊዝካላውን ጸጋታት ናይ’ዚ ብተወሳኺ፡ ዝተዘርገሐ ሰርቨራትን ተግባራዊ ምግባርን፡ ኣብ ኩሉ ትሕተኣበርቲዕና ንሰርሕ ኣለና። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ምሕዳር ንጡፍ ተወሳኣይ ዝዀነሉ መሳርሒታት ኔትዎርክን ተገሊጹ። እቲ ቅርጺ ዘየቋርጽ ወፍሪ ምግባርን ካልእ ዳህላክ ነጋሲ ዓቕሚ ሰብ ከይዓበየ ዝዕወት ሸቶ ስለ ባይታ ንምጥጣሕ እዩ። ካልእ፡ ሓለፍትን ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ንህዝብን ንውሽጥን ዘይተጠቕሰ ጥንቃቐታትን ምክትታል ስእሊ- ዮውሃንስ መብራህቱ ዘየለ፡ እዚ ክፍሊ ምስ መሻርኽቲ ኣካላት ሰራሕተኛታትን ክስዕብ ንዝኽእል ጥራይ ዝዓለመ ዘይኰነ፡ ንመሻርኽቲ የድሊ። ኣብ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ እቲ ብምውህሃድ ኣብዚ ዓመት ኣብ ክልተ ሓደጋታት ብኣጋ ኣለልዮም ክከላኸልዎን፡ ኣካላት’ውን ሓበሬታ ድሉው ይገብር። ኣልፋን ኦሜጋን ምርግጋጽ ውሕስነት ብረቡዕ 3 ታሕሳስ፡ ክፍሊ ስታቲስቲክስን ዓውድታት ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ዝሰሎኸ ሓደጋ ምስ ዝህሉ ድማ፡ ከቢድ እቲ ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ብስልኪ-ኣልቦ ሓደን ፍሉጡን ኰይኑ፡ ንሱ ድማ ጆግራፍያዊ ስርዓተ ሓበሬታን ዞባ ዘተኰረ ስልጠና ከም ዝወደበ ይዝከር። ዕንወት ከይሰዓበ እንከሎ ንምድራቱ ወይ ዝተሓዘ እዩ። የግዳስ፡ እዚ ከኣ ንሓደጋ መተካእታ (backup) ምቕማጥ’ዩ። ካልእ፡ ማእከል ምስ ትካል ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ እንሆ ሕጂ’ውን፡ ምስ መሻርኽቲ ትካል ንምግትኡ ዝዓለመ እዩ። ዝተቓለዐ እዩ። ብሓፈሻ፡ ምሕዳር ዞባ መጥቃዕቲ ንምክልኻል ኵሉ ተጠቃሚ ብምውህሃድ፡ ኣብ ምዕባይ ውሕስነት ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ብምትሕብባር ማእከል ብውሑድ ጸጋታት ዓቢ ስራሕ እንተወሓደ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ቴክኖሎጂ ዘተኰረ ሰሚናር ኣብ ኣዳራሽ ዞባ ኣገዳሲ ሰሚናር ሰሪዑ ይርከብ። እዚ ናይ ንገለ ዓበይቲ ሓደጋታት ቴክኖሎጂ ይዓዪ ኣሎ። ቃል-ምስጢር (pasword) ክቕይርን ማእከል ኣካይዱ። ኣብቲ ብክኢላታት ናይቲ ሎሚ ሰሚናር ብቐንዱ ኣብ ቴክኖሎጂ ሓበሬታ ዝገልጹ ውሑዳት ኣብነታት ብግቡእ ክዓጹን ይግባእ። ዘይንቡር ዓውዲ ዝተዋህበ ሰሚናር ካብ ዝተፈላለያ ስርዓተ ሓበሬታ ዘሎ ውሕስነት፡ ስግኣትን ኣብቲ ሰሚናር ተጠቒሶም ነይሮም። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ሰለስተ ኣዕኑድ ውሕስነት ምንቅስቓስ ኣብ ዝህልወሉ፡ ብቕልጡፍ ንኡሳን ዞባታት፡ ጨንፈራትን ክፍልታትን ኣገባብ ምክልኻሉን ዘተኰረ እዩ። ንኣብነት፡ ስቱክስነት ኣብ 2010 ዝተፈጸመ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ንምስጢራውነት፡ ምሕዳር ዞባ ማእከል ዝተዋጽኡ ኣስታት ኣዝዩ ዝተራቐ ናይ ሳይበር መጥቃዕቲ ጽሩይነትን ቅሩብነትን ዘጠቓልሉ እዮም። 40 ሰባት ተሳቲፎም። ዘለናዮ ዘመነ ኣብዚ ሰሚናር ካብ ዝለዓሉ ኣርእስትታት ኰይኑ፡ ንፕሮግራም ምህብታም ኒዩክለራዊ ካብ’ቶም ሰለስተ ኣዕኑድ ዋላ’ውን ሓዲኦም ቴክኖሎጅን ሓበሬታን ብቐጥታ ይዅን ብኸፊል ምስ እንዕዘብ፦ ምዕባይ ኣፍልጦ ጸዓት ኢራን ዒላማ ዝገበረ ነይሩ። ብመገዲ ምስ ዘይረጋገጽ፡ ውሕስነት ቴክኖሎጂ ብተዘዋሪ ንዕለታዊ ንጥፈታት ደቂ-ሰብ ምዕባለ ቴክኖሎጅን ኣንፈታቱን፡ ኣገዳስነት ናይ ኮምፕዩተር ቫይረስ ንኢንዱስትርያዊ ስርዓተ ሓበሬታ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ። ዝጸሉ ብምዃኑ፡ እቲ ኣስተምህሮ ንኣፍልጦ ድሕነት ሓበሬታ፡ ልሙዳት ሓደጋታትን ስርዓት ምቍጽጻር ናይ’ቲ መንጨዊ እቶም ዘጋጥሙ ሓደጋታት ሰብ ዝሰርሖን ተበጺሑ ዘሎ ቴክኖሎጂ ዘላሊ፡ ውሑስን ተቓላዕነት ምልላይን፡ ዓለምለኻዊ ተቐባልነት ጸዓት ንምዕንቃፍ ዝዓለመ ነይሩ። እቲ ተፈጥሮኣዊን ክዀኑ ይኽእሉ። እቲ ስልጡን ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ዝገልጽ ዘለዎ ተጠቃምነት ስርዓት ሓበሬታ መጥቃዕቲ ብልምዲ ፍላሽ-ሜሞሪ ተባሂሉ ሓደጋታት ምናልባት ብዘይ ፍላጥ ኣገዳስን እዋናውን ሓበሬታ ዝሓቘፈ ነይሩ። ምትግባር፡ ምስ ውሕስነት ዝተኣሳሰር ብዝጽዋዕ መሳርሒ ከም ዝተፈጸመ ከጋጥም ይኽእል። ካልእ፡ ግቡእ ኣገባብን ፍጻመታት ምልላይን ምላሽ ንምሃብ ዘኽእል ይፍለጥ። ብዘይካ’ዚ፡ ካልኦት ዓበይቲ መጽናዕትን ብሰንኪ ዘይምኽታል ከጋጥም ኣብቲ ሰሚናር ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ፍልጠት ምዕባልን፡ ኣብ ውሽጢ ትካል ኣብነታት ብምቕራብ፡ መጥቃዕቲ ሳይበር እንከሎ ብዘይካ’ዚ፡ ብመደብ ኮነ ኢልካ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ናይ ውሕስነት ንቕሓት (ባህሊ) ምኹስኳስን ከኸትሎ ዝኽእል ዕንወት ብቐሊሉ ከም ብዕሱባት ሰባት ዝፍጸም ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ሓበሬታን ዞባ ማእከል ኣቶ ቴድሮስ ተኽለ ካልእ ትሕዝቶ ዘካተን እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ዘይግመት ብሰፊሑ ተዘሪቡሉ። ኣብ ብተፈጥሮኣዊ ሓደጋታት ከም በርቂ፡ ኣብ ዘስመዖ ናይ መኽፈቲ ቃል፡ ኣብዚ ዓለም ብቴክኖሎጂ እትሕንበሉ ዘላ ዘመን፡ ዓቕምኻ ዘፍቅዶ ማዕረ’ቲ ግዜ ክትጐዓዝ ዘገድ መድረኽ ተበጺሑ ከም ዘሎ ምዝኽኻር ዘድልዮ ከም ዘይኰነ ብምግላጽ፡ ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን እዚ ከኣ ነቲ ደው ኢሉ ዘይጽበ መንኮርኮር ንክኢላታት ኮምፕዩተር ምሕባር። ክንዲ ምዕባለ ቴክኖሎጂ፡ ብመዓልታት ዘይኰነ ዝዀነ፡ ክኢላታት ኮምፕዩተር ከኣ፡ ደድሕሪ ብደቓይቕ ኣብ ዝለዋወጠሉ ሃዋህው ከም ቫይረስ ክኸዱ ዘይኰነ፡ ከይመጽአ እንከሎ ዝርከብ ሓቢሩ። ማእከል ስርዓተ ሓበሬታ ክከላኸልዎ ኣለዎም። ዞባ ማእከል፡ ሸሞንተ ናይ ስርዓተ ሓበሬታ ፕሮግራማት ብምትእትታው፡ ንማእከላይ ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብዚ ኣህጉርና ብኮምፕዩተር ቤት ጽሕፈት ምሕዳር ዞባ ማእከልን ቴክኖሎጂ ብቕጽበታዊ ምዕባለን ለውጥን ንኡሳን ዞባታትን፡ ንቤት-ጽሕፈት ክፍሊ ንቕድሚት እትምርሸሉ ዘላ መዋእል ህንጻዊ ልምዓት (ፖብሊክ ኖታሪን ጨንፈር ተመሳሊ ሰሚናራት ኣብ ካልኦት


መሬትን)፡ ንቤት-ጽሕፈት ጨንፈር ህዝባዊ ዞባታትን ትካላትን ብሰፊሑ ብቐጻሊ መዝገብ፡ ንቤት-ጽሕፈት ክራይ ኣባይቲ ክወሃብ ከምኡ ድማ፡ ካብዛ እንሕንበብ መንግስቲ፡ ንቤት-ጽሕፈት ኣታዊ ግብሪ ዘላ ዓለም ተነጺልካ ምንባር ስለ ዘይክኣል፡ መንእሰያት ብምስልጣን ምዕቡል ስርዓተ እዚ ኣስተምህሮ ኣገዳስን እዋናውን ከም ርእሲ’ዚ፡ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ቅድም፡ ሕጅን ምዃኑ መጠን፡ እቶም ብደረጃ ሓላፍነት ኣብ ኣንፈት መጻኢኡን ካብ DOS ክሳብ ዕልቕልቕ፡ ምንቅጥቃጥ መሬትን ካልእን ምራሕ ትካላት እትነጥፉ ሓለፍቲ፡ ኣብ ሰብ-ስርሖ ብልሒ (AI) ብሕጽር ዝበለ ንዕንወት ክቃላዕ ይኽእል። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እትመርሕዎ ትካል ከተግብርዎ ዝግባእ ተገሊጹ። ስለዚ፡ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ቀንዲ ኣተገበርቲ ናይቲ ሓደጋታት ወይ ጥንቃቐታትን ኣተሓሕዛን ከምኡ ድማ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ቅልጡፍ ምዕባለ ከም መጥቃዕቲ ዕሉላት ናይ ሳይበር ገበነኛታት፡ እቶም ብሞያዊ ክእለት እትዋስኡ ክኢላታት ዘርኣየ ይፍለጥ። ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ መንግስታት፡ ሰራሕተኛታት ወይ ካብ ተሳተፍቲ ነቶም ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሓደጋታትን ዓመታት ኣብቲ መዳይ ተኣሳሲሩ ምስ መሻርኽቲ ኣካላት፡ ኣክቲቪስት ፖለቲካዊ ኣቶ ቴድሮስ ተኽለ ኣገባብ ምክልኻሎምን ከተኵሩ ዝመጸ ምዕባለታት ተሓሒዙ፡ ንኹሉ ኣጀንዳ ዘለዎም ኣካላት፡ ህንጡያት ቈልዑ ሓበሬታ ምኽታልን ዝብሉ ርእይቶታት ከምኡ’ውን፡ ንተጠቀምቲ ምክፍፋል ብተወሳኺ፡ ተሳተፍቲ ናይ’ዚ ኣስተምሮ ንምቁጽጻር ኰነ ንምክልኻል ከቢድ ወይ መንእሰያት ክዀኑ ከም ዝኽእሉ ካብ ተሳተፍቲ ቀሪቡ። ካልእ፡ ብተደጋሚ ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታት ጽፉፍን ውሑስን እናዀና ይመጽእ ኣሎ። ይፍለጥ። መብዛሕትኡ እዋን ብመገዲ ንዘጋጥም መጥቃዕቲ ሳይበር ንምክልኻል ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ሓጋዚ ከም ዝዀነ ሰራሕተኛታት ዝፍጸም መጥቃዕቲ 83% እንታይ ኣማራጺታት ወይ ጥንቃቐታት ተገንዚብኩም ብኣተኵሮ ክትከታተልዎ ብተወሳኺ፡ ኣብዚ እዋን ሰብ-ሰርሖ ይሽፍን። ምኽታል የድልን ካልእ ብርክት ዝበሉ እላቦ” ብምባል ሰፊሕ መግለጺ ብዛዕባ ክፍሊ ብልሒ (AI) ብተደጋሚ ክለዓል ሕቶታትን ኣብቲ መድረኽ ክቐርቡ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ሓበሬታን ይስማዕ ኣሎ። ዓርሞሽ ትካላት በቲ እዚ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ መንግስታውያን እንከለዉ፡ ዘድሊ ምላሽ ድማ ተዋሂብዎም። ዞባ ማእከል ሂቡ። ውጽኢት ቴክኖሎጂ ኵሉ ንጥፈታት ብሕታውን ትካላት ዝፍጸሙ ከሰላስል ይረኣያ ኣለዋ። በዚ ከኣ ኣብ መጥቃዕትታት ንምክልኻል ቅልጡፍ ኣብ ምዝዛም ናይ’ቲ ሰሚናር ዋና ነቲ ሰሚናር ዝመርሐ ኣብ ዓውደ-ሞያ መንጎ ሓያላት ሃገራት ሓያል ምትፍናን ግብረ-መልሲ ናይ ምሃብ ዓቕሚ ክድለብ ኣካያዲ ስራሕ ምሕዳር ዞባ ማእከል ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ንሓያሎ ዓመታት ተፈጢሩ ከም ዘሎ ይፍለጥ። እዚ ኣለዎ። በዚ ከኣ፡ ሓለፍቲ ይዅኑ ተራ ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን ብወገኑ፡ ዝነጠፈ ኣካያዲ ስራሕ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ስለዝዀነ፡ ኣብ ዝመጽእ ቀረባ ዓመታት ሰራሕተኛታት ወትሩ ጭብጥታት ኣብ እቲ ዝቐረበ ሰሚናር ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣቶ ሮቤል ወልደሚካኤል ኣቶ ሮቤል ወልደሚካኤል እዩ ነይሩ። ኣብቲ ብምህዞ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂን ካልእ ምእካብ፡ ንዝምልከቶ ኣካል ብቕልጡፍ ምዃኑን ብቐጻሊ ክሰፍሕ ከም ዘለዎን ኣብ ትሕቲ “ምብራኽ ኣፍልጦ ውሕስነት ምዕባለታትን ንቑጠባ ኣህጉርና መን ሓበሬታ ኣብ ምትሕልላፍ፡ ኣብ ምጽራይ ብምግላጽ፡ እቲ ተበግሶ መጀመርያ እምበር ሕድርን ካልእን ዝሓቁፍ ዕማቱ ብንጥፈት ቴክኖሎጂ ስርዓተ-ሓበሬታ” ዝብል ኣርእስቲ ይመርሖ ግዜ ዝምልሶ ክኸውን እዩ። ትሕተ-ቅርጺ፡ ኣብ ንቡር ምልላስን መፈጸምታ ከም ዘይኰነ ተኣሚኑሉ ዘካይድ ዓቢ ማእከል ሓበሬታ ከም ዝዀነ ዝቐረበ ሰሚናር ብሰፊሑ ካብ ዝተላዕሉ ኣብ ሃገርና ዘሎ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ከመይ ሪፖርት ኣብ ምቕራብን ተመኵሮ ኣብ ቀጻሊ ክኢላታት መንእሰያት ጠቒሱ። ኣርእስትታት ብኸፊሉ ምስ እንምልከት፦ ይመስል? ህሉው ስግኣትን ኣንፈት ክድልቡ ይግባእ። ልዕሊ ዝዀነ፡ ብዝያዳ ብምስልጣን ከጋጥም ዝኽእል ዕላማ ናይዚ ሰሚናር ትሕተ-ቅርጺ ምዕባለኡን ብኸመይ ይግምገም? እዚ ምስ ሓደጋታትን መጥቃዕትታትን ንኸይክሰት መጥቃዕትታት ብኣጋኡ ምክልኻል ከም ኣቶ ቴድሮስ ካብዚ ቀጺሉ፡ “ክፍሊ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ተዋሒሱ እቲ ኢንተርነት ዝተሓዝ ኣምር (Cloud ብቐጻሊ ኩሉ ዓይነት ሃርድዌርን ዝከኣል ኣረዲኡ። እቲ ሰሚናር መባእታዊ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ኹሉ ተገልጋላይ ዝጽበዮ ኣገልግሎት ብዘይ Computing) ኣብ ግምት ብምእታው ሶፍትዌርን እዋኖም ምርግጋጽ፡ ላዕለዋይ ኣፍልጦ ኣብ ምድላብ ሓጋዚ ከም ዝነበረ ሓበሬታን ዞባ ማእከል ኣብ ዝቕጽል ዓመት፡ ምቁራጽ መታን ክረክብ ኩሎም ሓለፍቲ ዝብሉ ኣርእስታት’ውን ቀሪቡ ነይሩ። ኣካል ምሉእ ሓላፍነት ከምዝወስድ ብምሕባር፡ ተመሳሊ ኣስተምህሮታት ነቲ ገና ብኔትዎርክ ዘይተኣሳሰረ ጨንፈራት ኣብ ዝባኖም ዘሎ ከቢድ ሓላፍነትን ጾርን ካልእ፡ ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ምሕዳር ምግባር፡ ኩሉ ኣባልን መሻርኽትን ኣካል ክውደብን እቲ ዝመሓላለፍ ትምህርቲ ኣብ ከም ጨንፈር ሕግን ስርዓትን ኣብ መርበብ ዘዛኒ ከም ዘይኮነ ንምዝኽኻር ዝዓለመ ኰይኑ ዞባ ማእከል ብኸፊሉ ተጠቒሱ ናይ’ዚ ዘየቋርጽ ዕማም ተዋሳእቲ ከምዝኾኑ ባይታ ክስረሓሉን ኣዘኻኺሩ።


ሓበሬታ ንምጽንባሩ መደብ ተታሒዙ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ማህደር ጀጋኑ ማህደር ጀጋኑ ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል 4ይ ክፋል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን ስጉምቲ ወሰዱ። ነቶም ተሳልዮም ክጐዓዙ ዝኽእሉ ሓደ ውጉእ ብምስናይ፡ ምንቅስቓስን ሓደገኛን ኮይኑ ኣይተራእዮን። ዑስማን ሬዶ፡ ስዉእ መሓመድ ኣሕመድ ፈሰ። እቶም “ንጀብሃ ኣይንእመና” ዝብሉ እናተደጋገፉ ናብ ሓንቲ ዕብሪ ዘላታ ኣብ ኵነታት 2-ውድባት ኤርትራ ኣብ “ድሓን ኣበይ ከይበጽሑ’ሞ፡ ገለ እንተ ካብ ክፍሊ ህዝቢ፡ ሰለስቲኦም ኮሚተ ዕርቂ ዝነበሩ ብዓል ዓልዮ‘ውን ኣብቲ ውግእ ወሰን ባሕሪ ትርከብ ንእሽቶይ ዓዲ በጽሑ። ድሮ 6ይ ወራር፦ ኢሎም ደማሲስናዮም ክንከይድ ኢና” ኢሉ፡ ብምዃን ንዘተ ተዳልዮም ነይሮም። እዚኦም፡ ተሰዊኦም እዮም። ካብ ኣባላት ሃንደሳ ኣብታ ዕብሪ ምስ በጽሑ’ውን ብሰንኪ ኣብ ዓንቀጽ 3ይ ክፋል ናይዚ ነቲ ኣስተምህሮ ቀጸሎ። ነቲ ብዛዕባ ዕርቂ ትሕዝቶ ዝነበሮ ጽሑፍ፡ ብዓል ፍስሃየ እስቲፋኖስ፡ ስብሃቱ ፍስሃጽዮን፡ ምጋሽ ማይ ባሕሪ - ማይ ባሕሪ ጎዲሉ - ኣርእስቲ’ዚ፡ ብዛዕባ ኣብ ደቡብ (ጎደይቲ) እታ መስርዕ መጽሔታ ኣንቢባ ወዲኣ ንተጋዳላይ ከንብቡሉ ኣምስዩ። ግን፡ በቶም ብርሃነ ምስግና ገለ ካብቶም ኣብ ኢንገል ብምጽንሑ፡ እታ ዕብሪ ኣብ መሬት ኮፍ ንስምዕ 20 ጥቅምቲ ዘፍርስን ንውግእ ንቦታኣ (ናብ ድሉሕ) ክትምለስ ተበገሰት። ዝሰምዑ ዝነበሩ ተጋደልቲ ዝእመን ዘተስፉ ዝተሰውኡ እዮም። ኣብ ፎሮ ድማ ዳኒኤል ኢላ ጸንሐት። ባሕሪ ክሳብ ዝመልእ ሕድሕድ ዝቕስቅስን ተግባራት ሰራዊት ጀብሃ፡ ነዛ መስርዕ ኣብ ዕጹው ዜናን ኣይነበረን። ኣብ ግዜ ኣስተምህሮ ወልደማርያም፡ ተስፋይ ኣብርሃ ዝርከቡዎም ክጽበዩ ኸኣ ነዊሕ ሰዓታት ሓለፈ። እቲ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ.ከም ዝተገልጸ፣ ከም ሳንዱቕ ኣእትዮም ኣኽበቡዋ። እታ መስርዕ ኣግሂዶም ነቲ ዝበሃል ዝነበረ ተበግሶታት ተሰዊኦም። ግን፡ ኣብ ፎሮ ንሰራዊት ተ.ሓ.ኤ ሰራዊት ዕድል ዝገበሮ ግን ሰራዊት ጀብሃ ሳዕቤኑ ድማ ኣብ ማይዓይኒ (ዓዲ ባሪን) ብሬን ኣርቢጂን ዝዓጠቐት ምኩሓት ክኣምኑዎ ከም ዘይግባእ ርእይቶኦም ዝገለጹ ኣይሰለጦን። ብኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር ደድሕሪኦም ኣይሰዓበን። እምበር፡ ዝርካቦም ናይ ሕድሕድ ወተሃደራዊ ረጽሚ ከም ተጋደልቲ ነበሩዋ። ዓቕሚ ሰባ’ውን ክሳብ ነበሩዎም። ዘጋጠመ፣ ንሱ ጥራይ ከይኣክል ኣብ 14 ሰባት ኣቢሉ ይበጽሕ ነበረ። ግን፡ ሓደ ካብቶም ኣትሪሮም ዝተቓወሙ ምብራቕ (ፎሮን ከባቢ ኢንገልን) ኣብ ሰራዊት ጀብሃ ብዝሒ ነይሩዎም። ነቲ ተጋደልቲ፡ ገዲም ተጋዳላይ ዓልዮ ከም ልዕሊ ዝነጥፉ ዝነበሩ ክፍሊ ህዝብን መጥቃዕቲ ምስ ከፈቱዎ መስርዕ ኣብ ከበባ ዝነበረ እዮም ብጾቱ ዝገልጹዎ። ዓልዮ፡ ምስ ሓፋሽ ውድባትን ናይ ህዝባዊ ግንባር ኣትያ ክሳብ መወዳእታ ተታኾሰት። ግን፡ ጀብሃን ሻዕብያን - ኣብ ክልተኡ ውድባት ምትንዃላት ጀብሃ ስለ ዝበዝሐ፡ ካብ መውጽኢ መንገዲ ኣይረኸበትን። ሰራዊት - ዝተጋደለ፡ ንባህርያት ውድባት ዝፈልጥ ሃንደሳ ውድብ ሓይልታት ብርጌድ ተ.ሓ.ኤ.፡ እታ መስርዕ ክሳብ ጠያይታን ሰባን ኣባል ክፍሊ ህዝቢ ስንኩል ተጋዳላይ እዩ። 4 ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ናብ ዝጽንቀቕ እናተበራረዩ ደምሰሱዋ። “ጀብሃ ከተታልለኩም’ምበር ናብ ዕርቂ ምብራቕ ከም ዝተንቀሳቐሳ ተሪኽና መራሒ ጋንታ ሸሪፎ ንመስርዕ ጸጋይ ሰላም ቅርብቲ ስለ ዘላ ኣይኮነን፣ መንእሰያት ነይርና። መቐጸልታ ናቱ እንሆ፦ ሃንስ ክረድእ ነታ ምስኡ ዝነበረት ካልኣይቲ ደቅና ክትልክም’ምበር ኣይንእመና!” ኢሉ መስርዕ ሒዙ ናብቲ ውግእ’ኳ ክጽጋዕ እንተ ጸቒጡ ተቓውሞኡ ኣስሚዑ። ድሕሪ’ቲ ኣባላት ብ.4-1 ነበር ተስፋንኪኤል (ወዲ ሸቃ) ፡ ዮሃንስ ኣብርሃ (ጆን) ካብተን ክልተ መሳርዕ ንፎሮ ዝኣተዋ ናይ ፈተነ፡ ግን ምስ ብዝሒ ሰራዊት ተጻራሪ ኣስተምህሮ ሽዑ ንዝተቐመጠ ብረት M14 ሃንደሳ፡ እታ ሓንቲ መስርዕ ቀጥታ ናብ ወገን መእተዊ ሰኣነሉ። ቀሺ ሓድሽ ዝሓዛ ኣውጺኡ ብምዕጣቕ ምስ ኣባላት ሃንደሳ ተጸፊዖም ንድሕሪት ተመልሱ። ጠያይት’ውን ወዲኦም ስለ ዝነበሩ ብኢዶም ኢንገል ሰገረት። ኣብ ማይዓይኒ ኣብ ውግእ መስርዕ ሃንደሳ፡ ካብ ክፍሊ ህዝቢ’ውን ብወዲ ኣብ ድፋዕ ወጺኡ ሓለዋ ሓደረ። ኣብ ደንከል፡ ናይ ሕድሕድ ወተሃደራዊ ክተሓዙ ይኽእሉ ነይሮም። ዓዲ ባሪን ምስ ሃንደሳ ደቡብ ዝተሳተፋ ሸኽ ትጥርነፍ መሳርዕ ክረድኡ ናብቲ ካልእ’ውን፡ መሓመድ እድሪስ ዝተባህለ ረጽሚ ኣብ ዝተወላዓሉ ግዜ፡ ኣብ ማእከላይ ድሕሪ ነዊሕ ትጽቢት ባሕሪ መሊኡ እታ ክልተ ጋንታት ናይ ሓይሊ 12 ብርጌድ ዓውደ ውግእ ክኣትዉ እንተፈተኑ፡ ኣንፈት ካብቶም ክፍልታት ውድብ ዜና፡ ኣብቲ ወተሃደራዊ ጽፍሒ ካብ ዝነበሩ ኣባላት ዕብሪ’ውን ጸንበለል ክትብል ጀመረት። 4 እውን ናብ ፎሮ ኣተዋ። ካብተን ክልተ ናይ’ቲ ውግእ ተሓዋዊሱ ጽንኩር ኮነ። ዝበሃል ዝነበረ ጕዳይ ዕርቂ ስክፍታኡ ገለጸ፣ ተ.ሓ.ኤ. ነበር ነዚ ታሪኽ ክዝክሩ ከለዉ፡ ኣብኣ ተሰቒሎም ናብ ውሽጢ ባሕሪ ርሕቕ ጋንታት ጋንታ ሸሪፎ፡ ጸጥታ ኣባላት ብጾቶም ንምድሓን ግድን ክኣትዉዎ ስለ “እዚ ዝእመን ኣይኮነን፣ ንዓና ንምትላል’ያ “ምስ ህዝባዊ ግንባር ብሓንሳብ ንሰላም ኢሎም ሓደሩ። ካብታ ዕብሪ ወሪዶም ኣብ ጀማሂርን ሓፋሽ ውድባትን ንምውሓስ፡ ኣብ ዝነበሮም ብዝመስሎም መጥቃዕቲ ከፈቱ። ጀብሃ ሰላም ትብል ዘላ፡” ኢሉ ተቓዊሙ። ክትሰርሕ ኣብ ደንከል ዝቖመት ሓንቲ ወሰናስን ባሕሪ እንታይ ምዕባለ ከም ዘሎ ርእሲ መስርዕ ሃንደሳ ናብ ኢንገል ተደረበት። ወዲ ሸኽን ዓሲንባን ከኣ ተወግኡ። ወዲ ክልተኦም ተጋደልቲ ኣትሪሮም ተቓዊሞም። ቍጠባዊት ኮሚተ ነበረት’ሞ፡ ግን፡ እታ ኣሃዱ ክፈልጡ ዕድላት ኣይነበሮምን። ዓቕሚ ንሳ፡ ካብ ኢንገል ሓሊፋ ኣብ ድሉሕ ኮፍ ሸኽ ሽዑ ተሰውአ። እዘን ንደገፍ ዝተሰለፋ መሓመድ እድሪስ ምስቶም ኣርባዕተ ካብ ዝተዋህባ ዕማም ገዲፋ ብኣንጻሩ ነቶም ናይ ሰቦም ተዳኺሙ፡ ተኳሲ ወዲኦም፡ በለት። ብዘይካ ኣሃዱታት ሃንደሳን ናይ መሳርዕ፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ገዚፍ ሓይሊ ሰራዊት ክፍሊ ህዝብን ሃንደሳን ተዋጺኦም ከባቢ ህዝባዊ ግንባር ኣባላት ሃሪማቶም። እቲ መራኸቢ ራድዮ’ውን ኣብቲ ውግእ ብርጌድ 4ን፡ ካብ ቍጠባን ክፍሊ ህዝብን ጀብሃ ሃሪመን ከድምዓን ለውጢ ከምጽኣን ክከታተሉ ዝሓደሩ ብምዃን ሓለዋ ወጺኡ ኣብቲ ዞባ ሓላፊ ቁጠባዊት ኮሚተ ዝነበረ ስለ ዝጠፍአ፡ ህሉው ምዕባለን ኵነታትን ክፍልታት ውድብ ዝተዋጽአት መስርዕ’ውን ስለ ዘይከኣላ፡ ውጉኣተን ሒዘን ንድሕሪት ሓደረ። ወደልናዝር፡ ‘ህዝባዊ ግንባር ይሃርሙና ንምፍላጥ ዘኽእል ዕድል ኣይነበሮምን። ምስኣተን ተወደበት። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ለይቲ፡ ተመልሳ። ብመሰረት ኣብ ወርሒ ግንቦት 1980 ኣለዉ፡’ ኢሉ ብዕለት 7/6/1980 ኣብ ፎርቶ ኣብ ልዕሊ ዕብሪ ተሳፊሮም ኣብ ውሽጢ ካብዘን መሳርዕ’ዚኣተን ክልተ መሳርዕ ካብ ኣብ መወዳእታ፡ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ዝግፈፍ ኣሃዱታት ብርጌድ 61 ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ሳዋ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ዓብደላ ባሕሪ ብምዃን፡ ነተን ኣብ ከባቢ ድሉሕ መዓስከራት ወጺአን ንሓለዋ ተንቀሳቒሰን ዕጥቂ ናይታ ዝተደምሰት መስርዕ ወሲዱ ዘርኣያኦ ፍሉይ ምንቅስቓስ፡ እቲ ዅነታት እድሪስ ንዝተዓደመ ሰሚናር ይመርሕ ዝነበራ (ጋንታ ብዓል ሸሪፎ) እንተ ሰዓባኦም ይሓድራ ነበራ። ዝተረፉ፡ ኣብ ከባቢ ዒላ ናብ መበገሲ መዓስከሩ ተመልሰ። ድሕሪኡ ኣንፈት ሰላም ኣይነበሮን። እቲ ሰራዊት፡ ንዝነበረ ሓደ ኣባል ላዕለዋ መሪሕነት ሓበረ። ብዓቕሊ ተጸበዩ። ወላ’ኳ መንካዕሊለ ካብ ኢንገል ምስ ክፍልታት ይሓድሩ ነበሩ። እተን መሳርዕ ናይ ህዝባዊ ግንባር ስዉኣተን በቲ ኣብ መንጎ ድሉሕን ዶርዓስን ዝፈጸሞ እቲ ኣባል ላዕለዋይ መሪሕነት ከኣ፡ ከምዚ ኢንገል ናይ ክልተ ሰለስተ ሰዓታት ርሕቀት ኣብ ወርሒ 5/1980 ኣቢሉ’ዩ፣ ዳዊት ከልዕላ ናብ ቦታ ፍጻመ ከዳ። እዚ ውግእ’ዚ መጥቃዕቲ ዝኣኸሎ ኣይመስልን። ድሕሪ ዝበለ መልእኽቲ ካብ ደንከል ምስ በጽሖ እንተ ሃለዎ፡ ብኡ ወገን’ውን ዝመጽእ ወገን ዝበሃል ብዛዕባ’ቲ ከባቢ ኮነ ብዛዕባ ህዝብን ኣብ መንጎ ድሉሕን ዶርዓስን ኮይኑ ፍጻመ ከባቢ ድሉሕ፡ ቦጦሎኒ 107 ብርጌድ ቀጥታ ናብ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ (ናይ እንተ ተረኽበ ኣብቲ ባሕሪ ኮይኖም ተጸበዩ። ቋንቋን ጽቡቕ ምልከትን ሌላን ዝነበሮ ሬሳታት ናይታ መስርዕ ኣብ ሓንቲ ስንጭሮ 61 ናይ መሓመድ እብራሂም ካብ ከባቢ ህዝባዊ ግንባር) ብቴለግራም ‘ኣብ ደንከል ናይ ክልተ ወይ ሰለስተ ሰዓታት ተጓዒዝካ ምኩር ኣባል ክፍሊ ህዝቢ፡ ካብ ጋንታ ተጸፍጺፉ ክፉእ ትርኢት ኮነ። መሪሕን ጸሮና ተላዒላ ናብ ሰሜን ደንከል ወረደት። ትሃርሙና ኣለኹም’ በሎ። ኢሳይያስ ቀጥታ ናብ ዙላ ኣፍታ ምስጋር ዕድል’ኳ ሸሪፎ ንመስርዕ ጸጋይ ሃንስ (ወዲ ሃንስ) ወዲ ምኪኤልን ምስ ሓደ ሳልሳዮም ማንጁስ ኩመይለ ይዅን ብሓፈሻ ሰሜን ደንከል ኣፈወርቂ ብወገኑ፡ ‘ሓሶት!’ ኢሉ ቀጥታ እንተ ነበሮም፡ ግን ነቶም ብድሕሪት ዘለዉ ሒዙዋ ካብ ድሉሕ ሓሊፉ ናብ ዶርዓስ ካብ መንጎ’ታ ዝተደምሰት መስርዕ ዓይኒ ብርጌድ 64 ናይቲ ውድብ ዝንቀሳቐሶን ኣብ ሓጻር መልሲ ሃበ፡” ይብሉ’ሞ፡ ብምቕጻል፡ ብጾት ክጽበዩ ነይሩዎም። እንተ ኸፍአ ሸነኽ ተንቀሳቐሰ። ከም ልምዲ፡ ንግሆ- የብለይ ስኒ ፈንጢሶም ወጽኡ። ሓደ ማንጁስ ቍጽሩ ዝነበረን ከባቢ እዩ። ቦጦሎኒ 107 “እቶም ኣብቲ ሰሚናር ክንሳተፍ ዝመጻእና እታ ዕብሪ ውጉኣት ክትማላእ። ምስ’ቶም ንግሆ መጽሔትን ካልእ ፖለቲካዊ ጠቀስን ከኣ ብደም ተሓጺቡ ኣብ መንጎ ስዉኣት ከኣ ናብቲ ከባቢ ብምድራብ ኣብ ኩመይለ ሓለፍትን ካድራትን ከኣ ሽዑ ኢና ውግእ ድሕሪት ዝተረፉ ብጾቶም ተወዳዲብካ ይንበብን ይመሃሩን ስለ ዝነበሩ፡ ንግሆኡ፡ ኣጽቂጡ ብህይወት ጸኒሑ። ሰለሙን ንሓጺር ግዜ ኣዕረፈት። ጸኒሓ፡ ሓንቲ ጋንታ ሕድሕድ ብደንከል ተወሊዑ ከም ዘሎ ዝግበር ካልእ ስጉምቲ ንምውሳድ ዕድላት ዋርድያ ኣብ ገረብ ደይቡ ከም ዝሕሉ (ቀንጠብ) ዝተባህለ’ውን መጋባይ ኮይኑ ኣብኡ ገዲፋ ንኢራፋለ ገጻ ተንቀሳቐሰት። ዝፈለጥና። ቅድሚኡ ብትሒም ትሒም እንተሃልዩ’ውን ምስኣቶም ንምኽኻር ገይሮም ክመሃሩ ጀመሩ። ዋርድያ፡ ሰራዊት ዝጸንሐ ራብዓዮም ብህይወት ተሪፎም’ምበር ኣብ ኢራፋለ ምስ በጽሐት ሓንቲ እምበር፡ ዝበዝሕ ሰብ ብወግዒ ክፈልጥ ዕላማ ገይሮም ክጽበዩ መሬት ክሳብ ዝወግሕ ጀብሃ ክመጽኡዎም ተዓዘበ’ሞ ንዳዊት መስርዕ ኩላ’ያ ጠፊኣ። ሓይልን ሓንቲ ጋንታን ካብታ ቦጦሎኒ ኣይጸንሐን። እቲ ጉዳይ ከኣ ኣብቲ ሰሚናር ኣብ ባሕሪ ተጸበዩ። ብድሕሪት ዝስዕብ ሓበሮ። ዳዊት፡ ኣብ መጀመርታ ከቢድ ድሕሪ’ዚ ካብ ፎሮ ተወሰኸቲ ጋንታት ኣብ ጀላቡ ተሰቒለን ንኢንገል ኣንሳፈፋ። ተወሳኺ ሓድሽ ኣጀንዳ ኮይኑ ኣዛራቢ ኮነ ተጋዳላይ ምስ ሰኣኑ ግን ቀቢጾም ናብ ዙላ ተደረባ። ካብ ሓይሊ ተኪኤ ሓንቲ ሓይልን ሓንቲ ጋንታን ከኣ ብእግሪ …” ይብሉ። (ደጀን) ሰገሩ። ገረዝጊሄር (እንዳ ቀጣን፡) ካብ ኣብ ቦርደሊ ከጥቅዓ ናብኡ ተጓዒዘን። ነዘን እዚ ዛንታ’ዚ ከም ዘመልክቶ፡ ምውላዕ ኣብ ዙላ፡ ብዓል ኣቦይ ተስፋይ በየነ (መራሒ እንዳ 4 እየን። ካብ እንዳ ዓድታት’ዚአን ህዝባዊ ግንባር’ያ ክትቆጻጸሮ ውግእ ሕድሕድ ዝተወሰኑ ዋናታት ሓይሊ 1፡) ናይ ሃንደሳ ድማ መራሒ 4 መሳርዕ ሸሪፎን ካልእን ጸኒሓ። ዝነበሩዎ’ምበር፡ ሓፋሽ ተጋዳላይስ ናይ’ቲ መስርዕ ቀሺ ሓድሽን ተቐበሉዎም። እዞም ጋንታ ትኸውን ኣብ ድሉሕ እተን ብዕብሪ ኢንገል ዝተጸግዓ ሓይልታት ውድብ ዕረ እናጠዓሞ ከም ዝተጸንበሮ’ዩ ሓለፍቲ፡ ኣብ ኢንገል ዘጋጠመ ኩነታት ምስ ኮፍ በለት። 2-መሳርዕ ቀጣን ተጋድሎ ሓርነት፡ ናብ 6 ሰነ 1980 ኣብ ዘመልክተልና። ተሓበሮም፡ ድሃይ ብጾቶም ክፈልጡ በታ ድማ ኣብ መንካዕሊለ ሓዛ፣ ዘውግሐ ሰዓት 4፡0 ኣብ ልዕሊ’ቲ እቶም ኣብ ኢንገል ኮይኖም ክከላኸሉ ዕብሪ ናብ ድሉሕ ተመልሱ። ግን፡ ብዓል 1-መስርዕ ቀጣን ኣብ ኢንገል። ውሑድ ዓቕሚ ኣሃዱታት ህዝባዊ ዝወዓሉ፡ መስዋእቲ ምስ በዝሖም ኣብ ኣቦይ ተስፋይ ዝገበሩዎ ብጾቶም ናይ ምርዳእ ብተወሳኺ፡ 1-መስርዕ ቍጠባን ግንባር መጥቃዕቲ ብምኽፋት ንኢንገል ሓደ ንምጥርናፍ እቶም ብሸነኽ ዓዲ ፈተነ ኣይተዓወቱን ኣይረኸቡዎምን። ክፍሊ ህዝቢ ምስ ናይ ሃንደሳን ተቖጻጸራኣ። እዚ ግን ድሕሪ ናይ ምሉእ ዝነበሩ ናብቶም ኣብ ከባቢ ዒላ ዝነበሩ ኣብ መንካዕሊለ ዓሪዶም ኣንጻር መጥቃዕቲ ኣብኡ ነበራ። ኣብ ኢንገል መዓልቲ ውግእ’የን ናብታ ዓዲ ዝኣተዋ። ኣባላት ሓይሊ ቀጣን ተጠርነፉ። መራሒ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ዝመከቱ፡ ዳርጋ ብምሉኦም ክልተ ቦታ ስለ ዝኾነ፡ እተን እተን ካብ ኢራፋለ ንቦርደሊ ዝገስገሳ ሓንቲ ጋንታ ቀጣን ኣርቢጂ ዝተባህለ’ዩ ነይሩ። ድሓን ወጺኦም፣ ግን፡ ሓደ ኦፕሬተርን ሓደ መሳርዕ ኣብ ክልተ ቦታት ሓይልን ጋንታን ተ.ሓ.ኤ እውን ንቦርደሊ እዚኦም’ውን ካብ መራሒ ጋንታ ኣርቢጂ ካብ ኣባላት ክፍሊ ህዝብን ተሰዊኦሞም። ተኸፋፊለን ቦታ ሓዛ። ኣብ ኣጥቂዐን ተቖጻጸራ። ኣብ መንካዕሊለ’ውን ጀሚርካ ኣብቲ ዝተወላዓሎም መጥቃዕቲ እታ ራድዮ ርክብ’ውን ቦምባ ኣርፒጂ ስለ ቤት ጽሕፈት ኢሳያስን ብተመሳሊ መጥቃዕቲ ነዘን ዓድታት ኣብ ጠፊኦም’ዮም። መስዋእቲ በዚሑ። ዝሃረማ ኣብኡ ዓንያ። ኣብ ኢንገል ዝነበሩ (ማእከል ዓድን) ኣብ ከባቢ ዒላ ትሕቲ ቍጽራ ኣእተወት። ተሓኤ፡ ነዘን ኣሃዱታት ኢንገል፡ ኣብታ ዒላ ምስ መስርዕ ሃንደሳ፡ ክፍሊ ህዝቢ፡ ቁጠባን ቀጣን ዘለዎን። ዝተጠቕሳ ዓድታት ክትቆጻጸር እንከላ ምሉእ ተጠርነፉ’ውን ጠያይት ወድኡ። 12 ግን ዝያዳ ተሃስዮም። ብምሉኡ ንብረትን ኣብ ድሮ 6 ሰነ 1980 “ሰላም መዓልቲ ናይ ምትህልላኽ ውግእ ስለ ዝወዓለ ጥዑያት 12 ውጉኣት ተረፉ። ሓለፍቶም ሓንቲ ድልድልቲ ዕብሪን ብጀብሃ ተወሲዱ። ይበሃል ኣሎ፣ ስምረት ይበሃል ካብ ክልቲኡ ወገናት ብዙሕ ተጋዳላይ ብመስዋእትን መውጋእትን ምስ ተዳኸሙ፡ ካብ የማን ካልኣይ - በርሀ ኣስፍሃ ኣባል ሃንደሳ ኣሎ” ተባሂሉ፡ ብዓል ኢሳያስ፡ ተሰውአ። ብፍላይ ኣብ ኢንገል፡ ዛራ ደም እቶም ተራ ተጋደልቲ ባዕላቶም ዝመስሎም ይቕጽል ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ማእከል ኣስመራ ወ/ሮ ሂወት ገብረመድህን ኣቶ ነጋሲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ኑርዓይኒ ኢብራሂም መሓመድኑር፡ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ወልደስላሴን፡ ስም ናይ ት/ዕድመ ወድና ሃብተሚካኤል ነጋሲ ወልደስላሴ ምባል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ተኸሳሲ ሰሚር ኣደም ባልቃ፡ ብዓልቲ ቤትካ ክርስትያን ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ሃብተ ገብረመስቀል ምራጭ፡ ሓፍተይ ተሪፉ፡ ሚልክያስ ነጋሲ ወልደስላሴ ተባሂሉ ሞልቂ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/12/25 ለተብርሃን ገብረመስቀል ምራጭ ሄብሮን ሃብቶም ከሰተ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሞን ይተኣረመሉ ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ሃብቶም ከሰተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፊኖ ኢሳቅ ቃልኣብ ምባል ተሪፉ፡ ሰላም ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ኢሳቅ ቃልኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ፌሩዝ ምባል ተሪፉ፡ ኣርሴማ ኤፍሬም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ጊላስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሊካ ማሕመድዓሊ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ማእከል ኣስመራ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ መሊካ መሓመድዓሊ ፋግር ተባሂሉ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብፍ/በ/መሰል ሃይለ ገብረመድህን እኽሊ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ተሰነይ እንተሎ፡ 18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልደስላሴ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣኑር ሑሴን ሰለማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ ኣብርሃም ኣልሐሰን፡ ናይ ፈጽሚ ምልክታ ቀሪቡልካ ኣቶ የዕብዮ ወልዳይ ዑ/ሚካኤል፡ ኣቦሓጎና ወ/ሮ ትምኒት ሃብተ ጊልያዝጊ፡ ተጸዋዒ ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሓደ ሳራ ቴድሮስ ተክላይ ምባል ተሪፉ፡ ሳሮን ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ነፍ/ሄር ዑቕባሚካኤል ተስፋጽዮን ዓሊ ኣቶ መድሃኔ ስምና ዓንዲት፡ ናይ ሓዳር ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ቴድሮስ ተክላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ በኺት ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 ቁ/39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ምስ 05 ሓወቦታትናን ወረስቲ ምዃንና ብሕጋዊ ወኪል ን15/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቅረብ። ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በረከት ኢሳይያስ መዓሾ፡ ኣቦይ ኢሳይያስ ከሰስቲ ነፍ/ሄር ገብረሚካኤል መብራህቱ ሃብተስላሴ ላልሽ ተወልደ፡ ኣደይ ኣምለሰት ወ/ሮ ዮርድኖስ ገብረስላሴ፡ ኣደይ ለተብርሃን መዓሾ ሓለፋ ስለዝዓረፈ፡ ከምኡ ድማ ገብረመድህን፡ ኣዝመራ ገብረሚካኤል ተኽለማርያም ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወ/ሮ ራህዋ ሃ/ማርያም ተስፉ፡ ብመንገዲ ሽሻይ ስብሃትልኣብ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣደይ ትበርህ ሃብተ መድህን ስለዝዓረፈት፡ መብራህቱ፡ ተኸሰስቲ ነፍ/ሄር ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ሕጋዊ ወኪላ፡ ብዓል ቤተይ ወልደትንሳኤ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ገብረሚካኤል መራብህቱ ገብረመድህን ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተስፉ ዑቕባጋብር ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/12/25 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 1. ንግስቲ ገብረሚካኤል 2. ነፍ/ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። የውሃንስ ገብረሚካኤል መብራህቱ 2.2 ሳሙኤል ባይሩ ፍስሃየ፡ ኣደይ ግደይ በርሀ ሰምሃር ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.3 ተኽሊት መሓሪ ርእሶም፡ ብዓልቲ ቤተይ ምልክታ ጨረታ ገብረትንሳኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ሜሮን ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.4


ዮርሳሌም ኣቶብርሃን ተኸስተ ስለዝዓረፈት፡ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ሳሙኤል ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.5 ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ኣብ (TI) ንዝርከብ ቤት ሻሂ ዳኒኤል ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2. 4 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ካብ 01/12/25 ክሳብ 31/12/2027 ንክልተ ዓመት ከካርዮ ስለዝደለየ፡ ተወዳደርቲ ሳምራዊት የውሃንስ ገብረሚካኤል 3. ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ንጨረታ ይዕድም። እሰያስ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 4. ኤልሳ እስቲፋኖስ፡ ሓፍተይ ሮዚና ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙሴ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 5. እስቲፋኖስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ቅጥዕታት ቶማስ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 6. ሳባ ለተሚካኤል ኣስካለ ዑቕባስላሰ፡ ወለድና ኣሕዋተይን 3 ተካእቲ ደዊ ሓወይን 1. ተጫረትቲ ናይ ቤት ሻሂ ሊቸንሳ ዘለዎምን ሃገራዊ ግቡኦም ዘማልኡን ክኾኑ ገብረሚካኤል መብራህቱ 7. ለተንስኤ ኣስካለ ዑቕባስላሴ ወልደገርግሽን ነገሰት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ኣለዎም፡ መረጋገጺ የቕርቡ። ገብረሚካኤል መብራህቱ ተኸሰስቲ ካብ ወልደማርያም ገብረጻድቕን ስለዝዓረፉ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2. ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ንግዲ ፍቓድ የቕርቡ። ቁ/1 ክሳብ 7 ንዓኹም ዝምልከት ናይ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። 3. ናይ ዓመተ 2024 ግብሪ ዝኽፈሉ፡ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 4. ንኣገልግሎት ዝውዕል መሳለጥያታትን ንብረትን ባዕሎም የቕርቡ። ይካየድ ስለዘሎ፡ ናይ ምቅሊት ውርሻ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝምልከት ጉዳይ ስለ ዘለኩም፡ ን9/12/25 5. መንነት ወረቐትን ነባርነትን ፎቶ ኮፒ የቕርቡ። ጓዕዳድ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ልክዕ ሰዓት 10፡0 ቅ/ቀ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ወ/ሮ ፍረወይኒ ተፈሪ ገብረትንሳኤ፡ ኣደይ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ዝርከብ ጨ/ቤ/ጽ/ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ቐይሕ ንሕብር። ኣረጋሽ ገብረሂወት ሃብቱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ብወግዒ ጨረታ ይኽፈት። ምስ 7 ኣሕዋተይ 2 ተካእቲ ደቂ ስዉእ ከሳሲት ወ/ሮ ክብረት ሃብተማርያም ካሳ፡ 7. መኽበሪ ጨረታ (10,0) ናቕፋ ብCPO የትሕዙ። ተኸሰስቲ ወ/ነፍ ገብረሂወት መብራህቱ ሓወይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተኸሳሲ ኣቶ ሳልሕ ዑስማን እድሪስ፡ ንዓኻ 8. ተጫረትቲ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ሰነድ ጨረታ ወ/ነፍ ትብለጽ ወልደገርግስ፡ 1. ወ/ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ዝምልከት ናይ ገዛ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ክወስዱ ይኽእሉ። ነፍ ከሰተብርሃን ገብረሂወት 1.1 ኣሉላ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/1/26 9. ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርስቲ ጨ/ቤ/ጽ/ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ከሰተብርሃን 1.2 ኤርትራ ከሰተብርሃን፡ 2. / ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ብምጻእ ወይ ድማ ብቁ/ተሌፎን 0837138/073109 ነፍ የማነብርሃን ገብረሂወት፡ 2.1 ሰለማዊት ወ/ሮ እዝግሃርያ ዘሚካኤል ዑቕባዝጊ፡ ብምድዋል ክትውከሱ ትኽእሉ። የማነብርሃን ገብረሂወት 2.2 ኣውገት ብዓል ቤተይ ኣስራት ተስፋማርያም ወ/ሮ ኣበባ ሓጎስ ብርሃነ፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ነ/ሄር ሓበሬታ ንዝደሊ፡ ፎርም ናይ ጨረታ ኣብ ቁ.308 ወይ ድማ ኣብ ቁ.309 ጨ/ቤ/ጽ/ የማንብርሃን ገብረሂወት፣ ብመንገዲ ነማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ኣድሓኖም ምስጉን ነ/ሪት ወ/ሮ ሓጉሽ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ብምጻእ ክትወስዱ ከሰስቲ ወ/ነፍ ገብረሂወት መብራህቱ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ሓድጉን 1. መብራህቶም ኣድሓኖም +4 ትኽእሉ። ወ/ነፍ ትብለጽ ወልደገርግስ፡ ወኪል ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ተካኢ ወዲ ወረ/ነሄር ሃይለ ኣድሓኖም 1. 10. ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ዓዲ-ቐይሕ ዝሓሸ ኣማራጺ ምስ ወ/ረ ኣስካለማርያም ገበሂወት 3. ወ/ረ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ዓወት ሃይለ ኣድሓኖም፣ ንዓኻ ዝምልከት ዝረክብ፡ ጨረታ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ኣስካለማርያም ገብረሂወት ናይ ምቅሊት ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናይ ትእዛዝ ፋይል ቀሪቡ ስለዘሎ፡ ብኣካል ውርሲ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልኩም ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ተኽለሰንበት ስዩም ቴድሮስ፡ ወለድና ስዩም ቤ/ፍ ቅረብ። ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቴድሮስ ሰረቐን ዑቕባምርያም ማናን ቁ/39 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞ/ ማእከል ከተማ ጎደና 194 ቁ. ገዛ 12 ቁ/ምስክር ወረቐት መንደፈራ ንሕብር። እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 12656 መወከሲ ቁጽሪ 126534 ፕሎት 42 ፓርሰል A ስፍሓት መሬት 389.78 ኣቶ ሙሴ ገብረመድህን፡ ኣደይ ግደይ ት/ሜ 4 ክፍልታት 8 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዝተደኮኖ፡ ብስም ደገዝማች ተስፋሚካኤል ኣቶ ኪዳነ ክፍለማርያም ይመስገን፡ ኣደይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ገብረእግዚኣብሄር ስእሉ ስለዝዓረፈት፡ ወርቀን ነፍ/ሄር ሓረጉ ገብረሂወትን ዝተመዝገበ፡ ወ/ሮ ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ምስ መዓሾ ኣስመሮም ጭሮም ስለዝዓረፈት፡ እምባ ደርሆ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና 1 ኣሕዋተይ ዝተመዝገበ ብጽሒት ናይ ነፍ/ሄሪት ሓረጉ ገብረሂወት ናብ ስም ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መኣገዲ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣበሳሪ ሙሉብርሃን ዑቕባስላሴ ምባል ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሑዙ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ናብ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ተሪፉ፡ ዮሴፍ ሙሉብርሃን ዑቕባስላሴ ይቕረብ። ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሰነዳት ጉዳይ ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ኪዳነ ክፍለማርያም ይመስገን፡ ሓፍተይ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣስመሮም ወልዳይ ሃይለስላሴ ምባል ለምለም ክፍለማርያም ይመስገን ጸጋይ ኣብርሃም፡ ኣቦይ ኣብርሃም ሃይሉ ተሪፉ፡ ኣስመሮም ወልዳይ ሃብተስላሴ የማነ ተስፋሚካኤል ወርቀ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ማእከል ኣስመራ ወ/ሮ ሂወት ገብረመድህን ኣቶ ነጋሲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ኑርዓይኒ ኢብራሂም መሓመድኑር፡ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ወልደስላሴን፡ ስም ናይ ት/ዕድመ ወድና ሃብተሚካኤል ነጋሲ ወልደስላሴ ምባል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ተኸሳሲ ሰሚር ኣደም ባልቃ፡ ብዓልቲ ቤትካ ክርስትያን ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ሃብተ ገብረመስቀል ምራጭ፡ ሓፍተይ ተሪፉ፡ ሚልክያስ ነጋሲ ወልደስላሴ ተባሂሉ ሞልቂ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/12/25 ለተብርሃን ገብረመስቀል ምራጭ ሄብሮን ሃብቶም ከሰተ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሞን ይተኣረመሉ ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ሃብቶም ከሰተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፊኖ ኢሳቅ ቃልኣብ ምባል ተሪፉ፡ ሰላም ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ኢሳቅ ቃልኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ፌሩዝ ምባል ተሪፉ፡ ኣርሴማ ኤፍሬም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ጊላስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሊካ ማሕመድዓሊ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ማእከል ኣስመራ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ መሊካ መሓመድዓሊ ፋግር ተባሂሉ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብፍ/በ/መሰል ሃይለ ገብረመድህን እኽሊ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ተሰነይ እንተሎ፡ 18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልደስላሴ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣኑር ሑሴን ሰለማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ ኣብርሃም ኣልሐሰን፡ ናይ ፈጽሚ ምልክታ ቀሪቡልካ ኣቶ የዕብዮ ወልዳይ ዑ/ሚካኤል፡ ኣቦሓጎና ወ/ሮ ትምኒት ሃብተ ጊልያዝጊ፡ ተጸዋዒ ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሓደ ሳራ ቴድሮስ ተክላይ ምባል ተሪፉ፡ ሳሮን ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ነፍ/ሄር ዑቕባሚካኤል ተስፋጽዮን ዓሊ ኣቶ መድሃኔ ስምና ዓንዲት፡ ናይ ሓዳር ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ቴድሮስ ተክላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ በኺት ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 ቁ/39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ምስ 05 ሓወቦታትናን ወረስቲ ምዃንና ብሕጋዊ ወኪል ን15/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቅረብ። ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በረከት ኢሳይያስ መዓሾ፡ ኣቦይ ኢሳይያስ ከሰስቲ ነፍ/ሄር ገብረሚካኤል መብራህቱ ሃብተስላሴ ላልሽ ተወልደ፡ ኣደይ ኣምለሰት ወ/ሮ ዮርድኖስ ገብረስላሴ፡ ኣደይ ለተብርሃን መዓሾ ሓለፋ ስለዝዓረፈ፡ ከምኡ ድማ ገብረመድህን፡ ኣዝመራ ገብረሚካኤል ተኽለማርያም ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወ/ሮ ራህዋ ሃ/ማርያም ተስፉ፡ ብመንገዲ ሽሻይ ስብሃትልኣብ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣደይ ትበርህ ሃብተ መድህን ስለዝዓረፈት፡ መብራህቱ፡ ተኸሰስቲ ነፍ/ሄር ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ሕጋዊ ወኪላ፡ ብዓል ቤተይ ወልደትንሳኤ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ገብረሚካኤል መራብህቱ ገብረመድህን ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተስፉ ዑቕባጋብር ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/12/25 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 1. ንግስቲ ገብረሚካኤል 2. ነፍ/ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። የውሃንስ ገብረሚካኤል መብራህቱ 2.2 ሳሙኤል ባይሩ ፍስሃየ፡ ኣደይ ግደይ በርሀ ሰምሃር ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.3 ተኽሊት መሓሪ ርእሶም፡ ብዓልቲ ቤተይ ምልክታ ጨረታ ገብረትንሳኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ሜሮን ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.4


ቀሪቡ ኣሎ። ገለ ካብኡ ከምዚ ዝመጹን ዝምልከት ድሕረ ባይታ “ሰኑይ 30 ሕዳር፡ 1970 መዓልቲ ይብል፥ “.ጉዳይ ኣብ ዖና ዝወደቑ የቕርብ። ፍርዲ በስክዲራ ኣኺሉ፡ ወተሃደራት ሬሳታት ግን ተንጠልጢሉ ነበረ። ኢትዮጵያ ካብ ሩባ ዓንሰባ ናብታ ዓዲ ኣብ መጨረሽታ ብሲዲ ዓብዱላሂ ወጻእተኛታት ገጾም ገስገሱ። ኣደይ ኣመተ ኢሻቕ፡ ሲዲ ጃዕፈር ዝምርሑ ዓበይቲ እቲ ኣብ ዖና ዝተፈጸመ ህልቂት ሰለስተ ዓመት ዝገብር ተኽላይ ወደን ዓዲ፡ ናብ ኣዛዚ 31 ሻለቃ፡ ሌተና ክንዮ ደቀባት እቲ ከባቢ ንጸዓዱ ኣብ ዝባነን፡ ናይ ኣዋርሕ ጥንሲ ድማ ኰሎኔል ወላና ጅዳ ብምኻድ.ሬሳ ከይተረፉ ከም ዘርከበሎም ኣብዛ ኣብ ማህጸነን ተሰኪመን፡ ኣብ መንጎ ወጻእተኛ ክቕበር (ኣብ ዖና ዝተቐትለ መጽሓፍ ነንብ። ነዚ ኣብ ትሕቲ ሞትን ህይወትን ተቐርቂረን ውዒለን ኢጣልያዊ ኣልፈንሶ ሎኮማረ ጆቫኒ “ኢጣልያዊ ግዳይ ህልቂት ዖና” ኣማስያኡ ናብታ ንመቕተሊት ሬሳ ኣብ መዓልቲ ህልቂት ከባቢ ዝብል ኣርእስቲ ነንብቦ። እቲ ኣብ ዝተመርጸት መስጊድ ኣተዋ”. ፍርቂ መዓልቲ ተላዒሉ ነይሩ) ናይ ጀርዲን ኦርተላ ዝተቐትለ ጣልያናዊ ይብል እሞ፡ “ካብ መስግድ ብህይወት ደቂ ሃገር ኣራዊት ክበልዖ” ይብሉዎ ሎኮማረ ጆቫኒ ዝበሃል እዩ ነይሩ። ምስ ወጸት ድማ “.ብደምን ፈርስን እሞ፡ ሽዑ ወላና ነቶም ብዘይገበሩዎ ብኻልእ ሸነኽ ምቕታል ናይቲ ተሓጺባ ሬሳታት እናረገጸት ንፈርሔን፡ ዝተቐትሉ ንጹሃት ክቕበሩ ከም ጣልያን፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዖና ዝወረደ ካብኡ ንከረን፡ ካብኡ እናሰጎመት እንዳ ዝፈቐደ ይገልጽ። ቀጺሉ፡ ነቲ ዝነኣድ ግፍዒ ብማሕበረ ሰብ ኢጣልያውያን ኣቦሓጎኣ ዖና በጽሐት.ካብ ሞት ንስክላ ታሪኸ ሲዲ ዓብዱላሂ ብኸምዚ ንክኹነን ከምዝደረኸ ደራሲ የብርህ። ወጺኣ ናብ ሞት (ዖና) ዝተደቕደቐት ይገልጾ፡ “.ሲዲ ዓብዱላሂ ነቲ ክዕቆብ ኣብ ትሕቲ “ህልቂት ዖናን ሚስተር ኣደይ ኣመተ ዳግማይ ንዕድላ ዝመጸ ህዝቢ ምዕንጋሉ ፍሉይ ተርእዮ ሂዩን” ዝብል ኣርእስቲ ድማ፡ እቲ ረገመት. ግን ዕድለኛ ኮይና .ሓዊ ኣይቆጸሮን። ግቡእ ስለ ዝነበረ ከኣ ስለ ሚስተር ሂዩ ዘበርከቶ ዝነኣድ ዓቢ ትተፍእ ካብ ዝነበረት ዖና ብሰላም እቲ ዝተገፍዐ ህዝቢ ክጣበቕ’ውን ሰብኣዊ ሓገዝ ብሰፊሕ ተገሊጹ ኣሎ። ወጸት. ኣደይ ኣመተ ስነ ኣእምሮኣዊ ሓላፍነት ሲዲ ነበረ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ካብቶም ሚስተር ሂዩ ዘበርከቶም ሃስያ ስለ ዝበጽሓ ምስ ህጻን ወዳ ሲዲ ዓብዱላሂ ንሰላምታ ኢዱ ሰብኣዊ ተግባራት ምስራት መዕበዪ ተኽላይ ናብ መዕበያ ዘኽታማት ዝዘርጋሓሎም ኰሎኔል “ኢድካ ዘኽታማት ክኸውን ከሎ፡ እቲ ካልኣይ ላልምባ ከም እትኣቱ ተገብረ። ሕርሳ ብደም ንጹሃት ረኺሱ እዩ። ንሕና ድማ ምህናጽ ሆስፒታል እዩ። እዘን ኣኺሉ ወዲ ወሊዳ ሓድጉ ሰመየቶ። ኣስከሬን ህዝብና ክንቀብር ጥራይ ክልተ ትካላት፡ ነቶም ኣብ እዋን ሉተር ኪንግን ኣንጻር ኣድልዎ ውዕለቱ ምስጋና ብምቕራብ እዩ ሓድጉ ብመገዲ ሚስተር ሁዩ ናብ ክፍቀደልና ኢና መጺእናካ” ብምባል ህልቂት ዖና ዝተጎድኡ ግዳያት ኣብ ጸለምቲ ኣብ ዝግበር ዝነበረ ቃልሲ ካብ ዝፍልማ። ካብኣቶም ነቲ ብፍሉይ ዘርዓምዎ ጸለምቲ ኣመሪካውያን ብሕርቃን ከም ዝተዛረቡዎ ይዕለል። ምሕካምን ነቶም ናይ ዝኽትምና ዕጫ ዘስምዕዎ መደረ ዝሕይል ቃል እዮም ምስጋና ዝጠቕሶ ንሓላፊ ክፍሊ ንቃኘው ኣስመራ ተወሲዱ፡ ጸኒሑ ሲዲ ዓብዱላሂ በዚ ውዕለት’ዚ ዝወረዶም ህጻናት ኣብ ምንባይን፡ ኣስሚዖም። ፍልዩ ኣቡነ ኣብረሃ ምርምርን ስነዳን ንተጋዳላይ ዘምህረት ድማ እቶም ኣርዓምቱ ሒዞሞ ንመዋእል ብኽብሪ እናተዘከሩ ይነብሩ ዘደንቕ ግደ ከም እተጻወታ ኣብ ኣብ ቅድሚ ከይትዛረብ ዝኽልክሉ ዮሃንስ እዩ። “.ብጻይ ዘምህረት፡ ንኣመሪካ ምስ ከዱ ድሕሪኡ ዝረኣዮ ኣለዉ። ንሶም ቅድሚን ድሕሪን “ዖናን በስክዲራን” ተሰኒዱ ንረኽቦ። ቀተልቲ ተዛሪቦም ብህይወት ክቕጽሉ ንህልቂት ዖናን በስክዲራን ተገዲሰ ቤተሰብ የለን። ተኽላይ ንመጨረሽታ ህልቂት ዖና ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከለዉ፡ እቶም ጸለምቲ ኣመሪካውያን ክሰርሓሉ ሓሳብ ኣንቂሉ ጥራይ ግዜ ሓዉ ንዘረኣየላ ህሞት ብትካዘ ዓቢ ኣበርክቶን ደገፍን ዝገበሩ ሓርበኛ ግደ መራሕቲ ሃይማኖት ግን ዝተረኣየካ ኣብ ትዛረበሉ ዓለም ዘይኮነ፡ ብቪድዩ ምስክርነታት ክስንድ ይዝክር፥ ነበሩ እናበለ የዘንቱ። ንመሰሎም ተጣቢቖም ምቕታሎም ሓይሊ ሰብን መሳለጥያን ኣኽቲቱ እቲ ኣዝዩ ዝነኣድ ዓቢ ሰብኣዊ ጥራይ እዩ” ከኣ ይብል። ደራኺ ተራ ተጻዊቱ እዩ።.ኮታስ “ብንእሽቶይ ከለኹ ቤንቲሺተ ታሪኽ ንምፍታሽ ዝተሓልፈ ነዊሕ ግደ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓንዲ ሕቖ ናይዚ ዕዮ’ዚ ነይሩ፡” ሓሚመ ኣብ ቃኘው መጥባሕቲ ገይረ ጉዕዞ፡ ጸሓፊ፡ ንውጻእ መዓትን ስድራ ዓድን ኣብዚ መጽሓፍ ጎሊሑ ብዛዕባ ቋንቋ ዝምልከት ኢሉ ገሊጽዎ ኣሎ። ንሕና እውን፡ ነይረ። ሽዑ ንሓወይ ዘርዓሙ ጸለምቲ ቤት ናይ ዝሃለቑን ንኽረክብ ዝተጓዕዞ ተሰኒዱ ኣሎ። ብሰንኪ እቲ ኣብ ልዕሊ ከም ነበብቲ፡ ንሓውና ዘምህረት እዚ ኣመሪካውያን ክርእዩኒ መጺኦም፡ ዓድታት ውሑድ ኣይኮነን። ንካርቱም ሰላማውያን ህዝቢ ዖናን በስክዲራን ኣብ መደምደምታ ብዛዕባ እቲ ታሪኻዊ ሰነድ ንምስናድ ዝወሰዶ ምስ ሓድጉ ተራኣኢና።” ድሕሪ’ዚ ከይተረፈ ንከዲጃ እተባህለት ውጻእ ዝወረደ ግፍዒ ተቘጢዖም ናብ ዓበይቲ ኣብዛ መጽሓፍ ዝተዓዘብኩዎም ገለ ስጉምቲን ንደራሲ ምድጋፉን ካብ ተኽላይ ንኽጋደል ብ1979 ንሜዳ መዓት መስጊድ በስክዲራ ንኽረክብ ሰበ-ስልጣን ከይዶም ተቓውምኦም ገለ ፍሉያት ቃላት ክጠቅስ እፈቱ፡ ልቢ ነመስግኖ። ወጺኡ ብ191 ነጻነት ኤርትራ ምስ በጺሑ። ካርቱም ካብ በልና፡ ደራሲ ካብ ዘስመዑ መራሕቲ ሃይማኖት - ደራሲ ኣብዛ ብትግርኛ እተጻሕፈት ኮነ፡ ናብ ዓዱ ምስ ተመልሰ ዝሓደሮ ንእግረ-መንገዱ ብዛዕባ’ዛ ሱዳናዊት ኣባ ኣጎስቲኖ ተድላ፡ “.ናብ ኣስራተ መጽሓፉ፡ ገለገለ ናይ ትግረ/ዓረብ/ መደምደምታ ዘሕዝን ስምዒት፡ ከምዚ ዝስዕብ ርእሰ-ከተማ ስእላዊ መግለጺ ሂቡና ካሳ ከይዶም.እዚ ኣብ ግዝኣትኩም ብሊን ቃላት ክጥቀም ንዕዘቦ። እዚ ይገልጾ፡ “.ተኽላይ ካብ መስዋእቲ ኣሎ። ከም’ዚ ዝስዕብ ይብል፥ “እቲ ዝፍጸም ዘሎ ህልቂት ትሰምዕዎ ድማ እቲ ቦታ (seting) ከባቢ ከረን ኣብ መወዳእታ ጸሓፊ ነጸረኣብ ተሪፉ ናጽነት ምርኣዩ፡ ልዕሊ’ቲ ንእኡ ንካርቱም ምስ እምድዱርማን ኣለኹም። ወተሃደራትኩም ሓንቲ ምዃኑ ኣብቲ ከባቢ ዋላ ተዛረብቲ ኣዛዚ፡ ነዚ ኣዝዩ መስተንክር ዝኾነ ናይ ዳግማይ ከም እተወልደ ዝፈጠረሉ ዘራኽብ ድልድል፡ ጻዕዳ ኒል ካብ ኣበሳ ንዘይብሉ ሰላማዊ ህዝቢ ትግርኛ ዘውትሩዎ ቃላት ብምዃኑ ስነዳ ዕዮ ወዲእካ ንመጽሓፍካ ኣብ ባህታ፡ ብጅግንነት ወዱ ዝኾርዕ ኣቦ ቀላይ ቪክቶርያ ሰማያዊ ኒል ድማ ብሳንጃን ብጥይትን እናህለቑን ደም ርትዓዊ ይገብሮ። - ሕማቕ ነሲብ ምሕታም ምብቃዕካ ዮሃና! ንሕናን ንኣምላኽ ሞሳ ትመልስ ወላዲት ካብ ቀላይ ጣና ተበጊሶም ዝሓብሩላ ንጹሃት እናፍሰሱን ትም ኢልኩም (ሕማቕ ዕድል/ዕጫ) ዝበጸሖም ቤተ ሰብ ግዳያትን በዚ ስራሕ’ዚ፡ ብዘይምህላዋ ምሉእነት ሰኣነሉ። “ሙግረን” ተባሂሉ ዝጽዋዕ መራኸቢ ትዕዘብዎም ኣለኹም። እንተኾነ - መንሹራት - ማሕወል ኡሚያ ተደቢስናን ሓዘንና ዓጺናን። ኣብ ብጅግንነት ሓዉ ዝሕበን ወዲ እኖ ቦታ’ዩ” ይብል። ከምዚ ዓይነት ዕላል ደም ንጹሃት ሃየንታ ኣለዎ” ብምባል (ምጥፋእ መሃይምነት) - ተወዝዐ (ምስ መጻኢ፡ ትጽቢትና ካባኻ ዓቢ እዩ። ብዘይምርካቡ ባዶነት ተሰመዖ። ካብቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ዘንብዕን melod- ገዲፎምዎ ወጹ። ደራሲ፡ ነዚ ካብ ጸላኢ ምስ ዝቃለሱ ብጾት ተወዝዐ እቲ ዝጽበየካ ዓቢ ብድሆ፡ Yodu have ተኽላይ ‘ኣነ ካብ ዝተርፍ ኣደታቶም dramatic ዕላል ቊሩብ ግዝያዊ መጽሓፍ “ሆስፒታል መካነ ሕይወት ) - ፈርሻ እኽሊ - እንዳ ሓዳደን raised the bar and set a lodfty ብሃንቀውታ ዝጽበይኦም ስዉኣት እፎይታ (distractiodn) ዝህብ ጥራይ ንጎረሮኣ ትመስክር” እትብል ብኣባ - ጅብኡ ብማል ሓራም መልኣ - standard that might prodve cha-l ሓደ ተሪፉ እንተዝኸውን’ ክሳብ ዘይኮነ ጎኒ ጎኑ’ውን ሕቡእ ስነ ጥበባዊ ጠዓመ ገብረዮሃንስ ዝተጻሕፈት ነቶም ኣብአን ዝነበሩ (ኣትሚሙ) lenging tod live up tod as yodu ምባል በጺሑ ነይሩ። ተኽላይ ነቶም ምልከት ናይቲ ደራሲ ዘንጸባርቕ መጽሓፍ እዩ ተወኪስዎ። ተቓውሞ ናብ ሳልሳይ ዘቕነዐ - ወርቅን ፍዳን embark odn future literary enካብ ዝኽሩ ዝሃሰሱ ኣቦኡን ኣደኡን እዩ። ቀንዲ ትሕዝቶ ናይዛ ብልጽቲ ኣቡነ ኣብርሃ ፍራንሰዋ እውን (ሓሪጣ) ሃበቶ - ተመዲደን ወዓላ - deavodurs. ኣይኮኑን ተጸብዩ። ንእንኮ ወድንኡ መጽሓፉ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ብሰፊሑ ኣብዛ ታሪኻዊት መጽሓፍ ብክንደይ ምትሕላይ - ኣብ እዝና የቐንየለይ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ካብ ዞባታት ካብ ዞባታት ብስራት ተመስገን ኣጠቓቕማ ሞባይል ብተመሃሮ ናበይ ገጹ’ዩ? ዘመናውያን መሳርሒታት ብዝተፈላለየ መንገዲ ናብ ቤትና ብምእታው፡ ቀለስቲ ሓዳርን ደቅናን ክኾኑ ካብ ዝርኣዩ ሓጺር ኣይኮነን። ብዙሓት ኤለክትሮኒካዊ ኣቑሑ ንደቂ ሰብ ናብራ የቕልሉ ዝተባህሉ፡ ናብ ዕዳጋ ወሪዶም ብህዝቢ ተቐባልነት ዝረኸቡ ውሑዳት ኣይኮኑን። ተንቀሳቓሲት ተሌፎን ማለት ሞባይል’ውን ናይ’ዚ ኣብነት እያ። ሎሚ ብዓለም ደረጃ ካብ ዝነኣሰ ክሳብ ዝዓበየ ነዛ መሳርሒ ዘይዓጠቐ ፍጡር ወዲ ኣዳም የለን ክበሃል ይከኣል። ሎሚ ሓበሬታ ኣብ ኢድ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብቕል ዝበለ መንገዲ ክበጽሕ መም/ ኣስመሮም ታደሰ ክኢሉ ኣሎ። ሓበሬታ ከኣ ልክዕ ከም ሓደ ኣለዉ። እዚ ከኣ ብሰሪ እዛ ኣብ ኢዶም ሞባይል ምሓዞም፡ ምስኦም ዘዕልሉ ግዜ ቀረብ ጥራይ ይተኣሳሰር ማለት’ዩ። ወለዱ ብምንጽጻር ዝወጽአ ኮይኑ፡ እዚ ዝስዕብ’ዩ፦ በሊሕ ካራ እዩ፣ ጽቡቕ ጎድን ሕማቕ ትረክብ ሞባይል ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ ስኢኖም ኣለዉ። ብሰንኪ’ዚ ከኣ፡ ደቆም ዘየማእዘንዎ ቈልዓ ግን እንታይ መጻኢ • ካብ ዕድመ 2 ዓመት ንታሕቲ ጎድን ኣለዎ። ኣብ መንበረ ሚዛን እቲ እዩ። መስምዒ ድምጺ (ኢርፎን) ኣብ እዝኖም ክህልዎ ይኽእል? ዘተሓሳስብ ሕቶ’ዩ። ዝዕድመኦም ህጻናት፡ ብፍጹም ሞባይል ኣሉታዊ ጎድኒ ካብቲ እወታዊ ጎድኒ እንተ ኣብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት፡ እንትርፎ ወቲፎም ዝተፈላለዩ ነገራት ክዕዘቡ ከለዉ፡ ስለዚ፡ ውሕሉል ኣጠቓቕማ ሞባይል እንተ ክጥቀሙ የብሎምን። ዛዪዱ፡ ኣብ ምድንፋዕ እወታዊ ጎድኒ ብዙሕ ኣብ ናይ ኮምፕዩተር ትምህርቲ፡ ኣብ ካልእ ወለዲ ድማ ቡኖም ኣፍሊሖም ቴለቭዥን ዘይተገይሩ፡ ዕንወቱ ዓቢ ከም ዝኸውን’ዩ • ካብ 2 ክሳብ 5 ዓመት ስራሕ ከም ዘድልየና ንምልከት። ግዜ ሞባይል ሒዝካ ናብ ቤት ትምህርቲ እናረኣዩ ይዘናግዑ። እዚ ከኣ፡ ነቲ ናይ መምህር ዓብዱኑር ስክፍታኡ ዝገልጽ። ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት፡ ምጻእ ኣይፍቀድን እዩ። ተመሃሮ ሞባይል ስድራቤት ወግዒ፡ ወራር ዘእቱ መሳርሒ እዛ ዘመናዊት መሳርሒ ሞባይል፡ ሽሕ’ኳ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ ኣብ ሃገራዊ መርመራ ሒዞም ኣብ ቀጽሪ ቤት ትምህርቲ እንተ እዩ ኢልካ ክትገልጾ ከም ዝከኣል መም/ ጥቕማን ረብሓኣን ዕዙዝ እንተ ኾነ፡ 2024/2025 ካብ ዝተሳተፉ 24 ተመሃሮኣ፡ ተረኺቦም፡ ብሕጊ ናይ’ታ ቤት ትምህርቲ ዓብደኑር ሓሚድ ይገልጽ። ስለዚ፡ ወለዲ ነዚ ሰፍ ዘይብል ኣዕናዊ ኣሉታዊ ሳዕቤናት እቶም 13 ተመሃሮ ማለት 50.1% ከም ዝቕጽዑ መም/ ኣስመሮም ይገልጽ። ምብህሃል ኣብ መንጎ ኣባላት ስድራቤታት ከተውርድ እውን ትኽእል እያ። ንኣብነት፡ መሕለፊ ነጥቢ ረኺቦም። ካብ’ዚኣቶም፡ “ሎሚ ዝበዝሑ ተመሃሮ፡ ካብ ከንብቡ ዘርሕቕ ተርእዮ ክነቕሑሉ ይግባእ። ብዙሓት ህጻናት፡ ንውሕ ዝበለ ሰዓታት እቶም 13 ተመሃሮ ምሉእ ነጥቢ (4.0) ክርእዩን ክሰምዑን’ዮም ዝደልዩ። እዚ ከኣ፡ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ፡ ካብ ክሊ ዕድመ ሞባይል ይጥቀሙ’ዮም። እዚ ከኣ ኣብ ዘምጽኡ እዮም። በዚ ውጽኢት ተሓጊዛ፡ ነቲ ናይ ንባብ ሸውሃቶም ብትኽክል ዓጽዩዎ 15 ክሳብ 18 ዘለዉ እዮም። እዚ ከኣ፡ ኣእምሮኦምን ኣቃውማ ኣካላቶምን ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ተዓዋቲት እዩ። ተመሃራይ እንተ ዘይኣንቢቡን እንተ እቲ ውዑይ ግዜ ጕብዝና ወይ ግርዝውና ዘንይቡር ተርእዮ ዝፈጥር’ዩ። ብተዛማዲ፡ ናይ’ቲ ብደረጃ ዞባ ደቡብ ዝዕደል ሽልማት ዘይተመራሚሩን ግን፡ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ እዩ። ኣብ’ዚ፡ መንእሰያት ኣብ ምንቃሕ ኣብ ዘይንቡር ዕድመኦም፡ ብዝሒ ቃንዛ ደንደን ኮይና። በዚ ከኣ፡ ኣብነታዊት ቤት ኣይበጽሕን’ዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጽቡቕ መጻኢ ዘለና ተራ ክዓቢ የድሊ። ምኽንያቱ፡ ዓንዲ ሕቖ፡ ከምኡ’ውን ምጭብባጥ ክሳድን ትምህርቲ ዘስምያ፡ ደረጃ ተጐናጺፋ። ክህልዎ’ውን ኣይክእልን’ዩ። ምኽንያቱ፡ እንታይ ይጎድኦም እንታይ ከ ይጠቕሞም መንኩብን ከጓንፎም ይርአ። ምስኡ’ውን፡ መም/ ዓብደኑር ሓሚድ ናይ ሎሚ ትሕዝቶ ዓምዲ ካብ ዞባታት፡ ንባብን ምርምርን፡ ብርሃን ናይ ሂወት ስለ ግንዛበኦም ድሩት ስለ ዝኾነ። ዕድመ ናይ ዓይኒ ሕማም (digital eye syndንተጠቃምነት ሞባይል ኣብ ተመሃሮ ዝኾና። ለባማት ኣቦዋት’ውን፡ ‘ዘንብ ብዝደረኾ ታህዋኽ፡ መንእሰያት ተመሃሮ drome) ይሓሙ። ምልክታት ናይዚ ዝዕድመኦም ህጻናት፡ ሞባይል ዝጥቀሙሉ ዝምልከት’ዩ ክኸውን። እዚ ከኣ፡ ሞባይል ይዕንብ’ ክብሉ፡ ጥቕሚ ንባብ ንሓንጎልን ንኹሉ ኣቋራጭ ክገብርዎ እዮም ዝደልዩ። ሕማም፡ ድርቀት ዓይኒ፡ ዘይንጹር ርእየትን ግዜ፡ ኣብ መዓልቲ ካብ ሓደ ሰዓት ዝውሕድ ንተመሃሮ ሓጋዚት ድያ ኣዕናዊት ኣብ ምዕባለን ተመሃራይ መሰረታዊ ከም ዝኾነ ንኣብነት፡ መምህር ኣብ ሰሌዳ ይጽሕፎ፣ ሕማም ርእስን እዮም። እዚ ኩሉ ተደማሚሩ እንተ ኾነ ተመራጺ እዩ። ዝብል፡ ናብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ኣነጺሮምዎ እዮም። ስለዚ፡ መጻኢ ደቅና ንሳቶም ግን ኣብ ክላስ ክንዲ ዝጽሕፍዎ፡ ነቲ ከኣ፡ ኣብ ሂወቶም ድኹም ጭዋዳን • ካብ 5 ዓመት ንላዕሊ ብምኻድ ንዳይረክተር መም/ ኣስመሮም መታን ጽቡቕ ክዓዝ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ መምህሮም ዝጸሓፎ ስእሊ ብምውሳድ፡ ኣብ ድኹም ምርድዳእ ምስ ሕብረተሰብን፡ ዝዕድመኦም ህጻናት ከኣ፡ ሞባይል ክጥቀሙ ታደሰ፣ ከምኡ’ውን ንኣቦ መንበር ኮሚቴ ሞባይላቶም፡ ዕቱብ ቁጽርን ምክትታልን ገዛኦም ክጽሕፍዎ ንዕዘብ። ኣብ ክላስ ደኣ ምኽራሽን ዘይተደልየ ወልፍን የስዕበሎም። ከለዉ፡ ኣብ ብሉጽ ትሕዝቶ ኣብ ዘለዎ ወለዲ ናይ’ታ ቤት ትምህርቲ መም/ ክግበረሎም ይግባእ” ድማ ይብል መም/ እንታይ ይገብሩ ማለት እዩ? እንተ ተባሂሉ፡ ማዕረ ማዕሪኡ፡ ክገብር’የ ዝብል ስምዒት ትምህርትታት ከድህቡ ይመክር። ዓብደኑር ሓሚድ ሓሰን ተወኪስና ዘዳለናዮ ኣስመሮም። ሓደ ካብ’ቲ መልሲ፡ መምህር ከይርእዮም ፈጠራውነትን ብልሕን ህጻናት ዘጥፍእ ስለ • ብተወሳኺ፡ ካብ ምጥቃም ክኸውን’ዩ። ስለዚ፡ ኣብ ኣልያ ተመሃሮን ዝበዝሓ ናይ ተመሃሮ ሞባይላት እናተሓብኡ የዕልሉን ይዘናግዑን ማለት’ዩ። ዝኾነ፡ ክውገድ ዘለዎ እዩ። ኣብ ክንድኡ፡ ሞባይል ናጻ ግዜ ምውናን፣ ከምኡ’ውን እዋናዊ መፍትሒኡን ኣመልኪትና ብስድራኦም ኣይፍተሻን’የን። ኣብ ኣብ’ዚ ዲሲፕሊን ተመሃሮ ከጉድሎ ደቅና ኣብ ገዛውቶም ሓቢሮም ዝጻወቱሉ ኣብ ግዜ ቁርሲ፡ ምሳሕን ድራርን ሞባይል ዝገበርናዮ ዕላል ናባኹም ከነብሎ ኢና። ሞባይሎም እንታይ ቪድዮታት እሎ፣ ይኽእል እዩ። ሽሕ እኳ ተመሃሮ ሞባይል ኣጋጣሚ ክፈጥር ኣለዎ። ዘይምጥቃም። ካልእ፡ ክልተ ሰዓት ቅድሚ ኣብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ዝበዝሑ እንታይ ኣፕሊከሽን ኣሎ፣ ጽዩፍ ስእልታት ሒዞም ክመጽኡ መምርሒ ናይ’ቲ ቤት ዕንወትን ተስፋ ምቑራጽን ኣብ ኣእምሮ ምድቃስና፡ ሞባይል እንተዘይ ተጠቐምና ተመሃሮ ናይ ገዛእ ርእሶም ሞባይል ከ ኣሎ ዲዩ? ብሓፈሻ፡ ክፍተሽ ኣለዎ። ትምህርቲ ዘፍቅድ ኣይኹን፡ ተመሃሮ ግን ዝውዳእ ሓሳብ’ዩ። ልዕሊ ዓቐን ሞባይል ተመራጺ እዩ። ይውንኑ። እቶም ሞባይል ዘይሓዙ ክንደይ ወለዲ እዮም ከ ንሞባይል ተሓቢኦም ክጥቀሙ ይርከቡ ምዃኖም’ዩ ምጥቃም ድማ፡ ኣብ ኣእምሮ ተጠቃማይ • ህጻናት፡ መታን ክዘናግዑ ተመሃሮ’ውን ብርቱዕ ጸቕጢ መዘና ብዝግባእ ዝመልኩዋ እንተ ኢልና፡ ነፍሲ መምህር ዓብደኑር ዝጠቅስ። ተመሳሊ ሃስያ’ዩ ዘውርድ። ኣብ ብዙሓት ሞባይል ሒዞም ናብ መደቀሲ ክፍሎም ኣለዎም። ተመሃሮ ንሞባይል ንኣድማዒ ወከፍና ወለዲ ክንምልሶ ንኽእል ሕቶ’ዩ። ንኣሽቱ ቈልዑ ኣብ ገዛ ምስ ዝርብሹ፡ ሃገራት ዝተገብረ መጽናዕቲ ከም ዘነጽሮ፡ ከይከዱ ምክትታል። መዓላ ይጥቀሙላ’ዶ ንዝብል ሕቶ፡ መም/ ሞባይል ብዙሕ መሕብኢ ኣፕሊከሽናት ምእንቲ ሱቕ ክብሉልካ ሞባይል ምሃብ ተመሃሮ ሻድሻይን ሻውዓይን ክፍሊ፡ ቢሮ • ህጻናት ኣብ ግዳም (ሜዳ) ኣስመሮም ክገልጽ ከሎ፡ ዝበዝሑ ተመሃሮ ስለ ዘለዋ፡ ነቲ ዝደለኻዮ ደኩመንት፡ ሰብ ልሙድ’ዩ። በዚ ከኣ ነቲ ብኽያቶም ይኹን ርሳስ ተጠቒሞም ኣብ ጥራውዝቶም ወጺኦም፡ ከም ኩዕሶ እግሪ፡ ኣጓያይን ካልእን ንሞባይላቶም ንብልሒ ዝሃስዩ ኣፕሊኸሽናት ዘይርእዮ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ። ስለዚ፡ ተዐግሶ። እዚ ዝፈጠሮ ልማድ፡ እቲ ቈልዓ፡ ክጽሕፉ ከም ዝሽገሩ ተሓቢሩ። ዝጻወቱሉ ዕድል ምፍጣር። ወይ ሶፍትዌራት ከም ዝጽዕኑወን፣ ምስኡ ተመሃሮ’ውን ካብ ስነ ምግባርን ክብርታትን ምስ ዝሓርቕ ሞባይል ክጥቀም’ዩ ዝደሊ። ውድብ ጥዕና ዓለም (WHO)፡ ነቲ ኣሰካፊ • ህጻናት፡ ጥዕናኦም ዘውሕስሉ ድማ፡ ግዜኦም ዘቃጽለሎም ብዙሕ ቲክቶክን ሕብረተሰብ ወጻኢ ነገራት ክሓብኡላ ስለ ጽንሕ ኢሉ ከኣ ናቱ ሞባይል ክውን እናኾነ ዝመጽእ ዘሎ ሕሉፍ ኣጠቓቕማ መዓልታዊ ኣካላዊ ንጥፈታት ከዘውትሩ ፊልምታትን ከም ዝሕዙለን ይሕብር። እዚ ዝኽእሉ፡ ስድራቤታት ነዚ ኣብ ምግንዛብ ይህንጠ። ሞባይል ከኣ ከም ሞግዚት ኣደ ሞባይል ብመንእሰያትን ህጻናትን ኣመልኪቱ፡ ምትብባዕ። ድማ፡ ንስርዓተ ምሃርን ምስትምሃርን ከም ክድንጉዩ ኣይግባእን። ኮይና ክትምህሮ ትጅምር። ተራ ወለዲ እዞም ዝስዕቡ ጠቐምቲ ሓበሬታት ዘርጊሑ ዘመናውያን ቴክኖሎጂያዊ መሳርሒታት ዘጐናድቦ የመልክት። እዞም ኣብ ዕዳጋ ካልእ፡ ወለዲ ብሰንኪ ተመሃሮ ደቆም ኣብ ምዕባይ እቲ ቈልዓ ምስ ሎጂስቲካዊ ኣሎ። እቲ ሓበሬታ ምስ ክሊ ዕድመ ህጻናት ዝበሃሉ ከም ሞባይል፡ ታብለት፡ ላፕቶፕ፡ ዝርከቡ ሓጸርቲ ቪድዮታትን ፊልምታትን፡ ቴለቪዥን ካልኦትን ኮይኖም፡ ብዙሕ መሰጥቲ ብምዃኖም፡ ንተመሃሮ ብቐሊሉ ዕድላት ትምህርቲ ዝፈጥሩ እዮም። ነብሶም ክገትኡ ከም ዘጸግምዎም ከኣ መም/ ጸገማት ምልከት ቋንቋ ኣብ ምፍታሕ፡ ኣስመሮም ወሲኹ የረድእ። በዚ ከኣ፡ ነቲ ሓፈሻዊ ፍልጠት ኣብ ምዕባይ’ውን ዕዙዝ ዝሸመትዎ ፊልምታት ምሉእ ምሸት ተራ ይጻወቱ። ገለ’ውን ብልሒ ኣእምሮ ክርእይዎ ከም ዘምስዩ፣ ብሰንኪ’ዚ፡ ብዙሓት ተባሂሎም ዝዳለዉ መዘናግዒታት ሶፍትዌር ተመሃሮ ኣብ ሰዓታት ትምህርቶም ከም ስለ ዘለዉ፡ ንተመሃሮ ግድላት ኣብ ምፍታሕ ዝድንጉዩ የብርህ። እዚ ክበሃል ከሎ ግን፡ ልዑል ኣበርክቶ ዝህቡ እዮም። ስለዚ፡ ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ተመሃሮ ንሞባይላቶም ጥቕምታት ሞባይል ብዙሕ’ዩ። የግዳ፡ ደቅና ኣብ ጽቡቕ መዓላ ዘውዕሉ ከም ዘለዉ ኣብ ኣጠቓቕማ ሞባይል ሓላፍነታውያን ምዝካር ከም ዘድሊ መም/ ኣስመሮም ክኾኑ ስለ ዘለዎም፡ ናይ ኩላትና ደገፍ ይሕብር። ዝሓት’ዩ። እንተ ተኻኢሉ’ውን፡ ካብ ካብ’ዚ መም/ ኣስመሮም ዝበሎ ከይወጻእና፡ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ናይ ተመሃሮ ኣብ ኣንጎሎታት ሞባይላቶም ትምህርቲ መዓልታት ስለ ዝኾነ፡ ተመሃሮ ሒዞም ገይም ክጻወቱ፡ ፊልምታት ክርእዩን ደቅና ሞባይላቶም ዘወግዱሉ መድረኽ ንሓድሕዶም ክተሓላለፉን ንዕዘብ ኢና። ክንፈጥር፣ ኣብ ቀዳመ ሰንበት ድማ ብኣንጻሩ፡ ኣብ ገዛውቶም ኩዕሶ ዝጻወቱን ንዝተወሰነ ግዜ፡ ንትምህርቶም ዝጠቕሞም ካልእ ንጥፈታት ዘካይዱን መንእሰያት፡ ነገራት ክጥቀሙላ ከነፍቅደሎም፡ መምህር ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናወሓዱ ይመጽኡ ኣስመሮም ታደሰ ይመክር። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ሄለን መኸታ ኣብ ገዛኡ ድሙ ርእዩ ዘይፈልጥ ግብራዊ ኣርኣያ ቈልዓ፡ ኣብ ካልእ ገዛ ከይዱ መን’ዩ ኣብነታዊ ሰብ? ንመጀመርያ ግዜ ድሙ ምስ ኣብነታዊ ሰብ መሃሪ ድዩ? ኣብ ዓለም እልቢ ዘይብሉ ዕዉትን ኣብነታውን ሰብ ኣሎ። ኣብ ርኣየ ብስምባደ ኣብ ሕቝፎ ህይወትና ኣብነታዊ ኢልና እነሓስቦ ግን ካብ ሓደ ወይ ክልተ ሰብ ኣደኡ ሽጕጥ በለ። ኣደኡ እታ ዘይሓልፍ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ፡ ብማሕበራዊ፡ ሞያዊ፡ ኣካዳምያዊ፡ ስነ ድሙ ዝኾነ ነገር ከም ዘይትገብሮ ምግባራውን ካልእ ረቛሒታትን እተሃንጸ ኣርኣያ ወይ ሞደል እዩ። ብምንጋር ክትንክፋ ኣተባብዓቶ፣ እዚ ረቛሒታት ፈለማ ሕብረተሰብ እዩ ዘቝሞ፣ ዕድመን ተመኵሮን እንተኾነ እቲ ቈልዓ ኣቕበጸ። እናደለብና ምስ ከድና ናይ ውልቅና ረቛሒታት ክንውስኸሉ ንጅምር። ብዘረባኣ ክተኣማመን ከም ዘይከኣለ ቈልዑ፡ ንወለዶምን መምህራኖም ከም ኣብነታውያን ሰባት ይርእዩዎም። ምስ ኣስተብሃለት፡ ነታ ድሙ ምስ ዓበዩ ግን ብመንጽር እቲ ዝመርሑዎ ህይወት ንኻልኦት ከድንቑን ሓቚፋ ክትደራርዛ ጀመረት። ቀስ ክመስሉን ይፍትኑ። ገለ ሰብ ካብ ግዜ ቍልዑነቱ ከም ኣብነት ዝወስዶ በቐስ ከኣ ብኢዱ ከም ዝትንክፋ ሰብ ሓደ ክኸውን እንከሎ፡ ገለ ከኣ ኣብ ዝተፈላለየ ግዜን ኣጋጣምን ብምግባር፡ ምስታ ድሙ ከም ዝተፈላለዩ ኣብነታውያን ሰባት ክህሉውዎ ይኽእል። ኣብ ህይወትና ዝለማመድ ገበረት። እዚ ኣገባብ ኣብነታዊ ኮይኑ ዝስመዓና ሰብ፡ ብዘይካ እቲ ዘሎዎ ጸላዊ ዛንታን ንብዙሓት ወለዲ ዘደንቕ ጥበብ ዝገበሮ ኣበርክቶን፡ ነብስና ኣብ ውሽጢ ዛንታኡ ኣእቲና ክንርእየሉ ኣይኮነን፣ ዝበዝሐ ግዜ ዝጥቀምሉ እንኽእል ዓይነት ሰብ ክኸውን ኣለዎ። ተመራመርቲ ስነ ልቦና፡ ስለዝኾነ። ውላድና፡ ኣርእዮዎ “ኣርኣያ ወይ ኣብነታዊ ክኸውን ዝኽእል ሰብ፡ ብቑዕን ምሳና ትርጉም ዘይፈልጥ ተግባር ምስ ዘርእየና ዘሎዎ ተመሳልነት እንረኽበሉን ሰብ እዩ፡” ይብሉ። ኣብ ደቡባዊ ፈለማ እንሓቶ ሕቶ፡ “ኣበይ ክእለት ስለ ዘሎዎ። ሓንጐልና ኣብነት ዝኾነሉ ትሕዝቶ ወይ ባህሪ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣራዕታ ዝዓበኹ ቈልዓ እንተ ኮይነ፡ ንኣይ ርእይኻዮ?” ወይ ከኣ “መን ‘ሚረር ኑውሮ ስይስተም’ ዝተባህለ ዝተሰረተ’ዩ። እምበር ሰብሲ ካብ ክትምስጥ እትኽእል ኣብነታዊ ሰብ፡ ተመሳሊ ብድሆታት ዝሓለፈትን ከምኡ ክገብር ርኢኻ?” እዩ። ሰብ ዝተራቐ መርበብ ኣሎዎ። ኩሉ ነገር እዩ ዝመሃር፣ ካብ እሩም ተመኵሮ ዘሎዋን ጓል ኣንስተይቲ እያ። ብሓፈሻኡ፡ ቈልዓ ከኣ ብፍላይ እዚ ከኣ ካብ ዝርኣናዮን ኣብ ተግባር ከምኡ እውን ካብ ዘይእሩም ብዝርኣዮ ከም ዝጽሎ ይርድኣና ከባቢና ዝርከብን ነገር ክንመሃር፡ ተግባር። ኣብነታዊ ወይ ኣርኣያ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ኵርናዕ ኤርትራ ተማሂረን ክዓብያ ሓያል እዩ። ብኸመይ ግብራዊ ስራሕ ማሕበራውን ሞያውን ክእለታት እንብሎ ሰብ፡ ብግብሩ እወታዊ ስራሕ ይካየድ እዩ። ኣብ ገጠራት ወይ ካብ ማእከላይ ቦታ ዝረሓቐ ይጸልወና ግን እንፈልጥ ውሑዳ ከነዕቢ፡ ምስ እኩብ ሰብ ከንብረና ጽልዋ ከሕድርን ክምህርን ዝኽእል ዓዲ፡ ተማሂራ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ዝበጽሐት ጓል ኣንስተይቲ፡ ኣብቲ ኢና። ስለምንታይ እቲ ቈልዓ ካብ ዝኽእል ስነ ምግባርን ክብርን ሰብ ማለት እዩ። ‘ኣብነታዊ’ ወይ ዝዓበይትሉ ቦታ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ከተሕድሮ እትኽእል ጽልዋ ዘረባ ኣደኡ ንላዕሊ ግብሪ ናይ ከነዕቢ፡ … የኽእል። ‘ኣርኣያ’ ሰብ ዝብል ማሕበራዊ መዐቀኒ የብሉን። እዛ ጓል ኣንስተይቲ፡ ንኹሉ ብድሆታት መኪትካ ኣደኡ ኣተኣማሚኑዎ? ዝበዛሕና ደረጃ፡ ካብ እምነትን ዕግበትን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክብጻሕ ከም ዝከኣል ግብራዊት ኣርኣያ እያ። ንኻልእ ሰብ ናይ ምቕዳሕ ምርኣይ ምእማን ስለዝኾነ ክመስለና ውልቀሰብን ሕብረተሰብን ዝወሃብ እዚ ከኣ ልዕሊ እቲ መዓልታዊ ወለድን መምህራን ዝብሉዎ ሓቂ፡ ተፈጥሮኣዊ ክእለትና ግን እወታዊ ይኽእል እዩ። ካብ ዝሰማዕናዮ፡ ሽመት እዩ። ኣብነታውያን ተኣማን ጸላውን ይገብሮ። እዚ ጽልዋ፡ ኣብ ኮለጅን ዩኒቨርሲትን’ውን ወይ ኣሉታዊ ሳዕቤን ክህልዎ ዝርኣናዮ ነገር ዝያዳ ከም ምዃኖም ዘይፈልጡ ብዙሓት ይርአ እዩ። ተማሂረን ናብ ዝለዓለ ደረጃ ትምህርቲ ዝቕጽላ ደቂ ይኽእል። ጽልዋ ዘዝርኣናዮ ዘተኣማምነናን ዝምህረናን ርዱእ ኣብነታውያን ሰባት ኣለዉ። ኣብ ኣንስትዮ ዝበዝሐ ዝመርጻኦ ዓውዲ ትምህርቲ፡ እቲ ብዝሒ ደቂ ምቕዳሕ፡ ኣብቲ እንርእዮ እዩ እዩ። እቲ ምኽንያት ግን ኣብዚ ዝበዝሐ ኣጋጣሚ፡ ኣርኣያ ዝኾኑ ኣንስትዮ ፕሮፈሰራትን ዶካትርን ዝርከቦኦ ዓውዲ እዩ። ኣብ ዓውዲ ዝምርኰስ። ኣብ ከባቢና ዝቕዳሕ ዝሕጸር ኣይኮነን። ኩሉ ዓይነት ሰባት እቲ ዝመርጹዎ መገዲ ስለ ተክኖሎጂ፡ ምህንድስናን ቍጽርን ዝምህራ መምህራን እንተ ዘየልይን፡ እወታዊ ንጥፈታትን ግብርን ምስ ምሃር ምስ ብልሒ ኣእምሮን ዝኣምኑሉ እምበር ኣብነታውያን በዚ ዓውዲ ክቕጽላ ዝተባብዓ ደቂ ኣንስትዮ ኣይህልዋን ወይ ውሑዳት ዝህሉ፡ እወታዊ ጽልዋ ክህልዎ ክፉትነት ይተኣሳሰር እዩ። ሰብ ኣብ ንምዃን ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት ክኾና ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ፡ ከምቲ ንቘልዓ ካብ ዝፈርሖን ይኽእል። ብኣንጻሩ ምስ ዝኸውን ግዜ ቍልዕነትን ኵትናን ዝያዳ ከኣ ትሕትና ዘሎዎም ኮይኖም ዘይተኣማመነሉን ንጥፈት ንምእዛን ኣርኣያ ዘድሊ፡ እኹል ዕድመ፡ ከኣ ኣሉታዊ ውጽኢት ንረኽበሉ። ናይ ምሃር ዓቕምን ክፉትነት ይጸንሑ። እዚ ማለት ግን ብዕላማ ትምህርትን ንቕሓትን ዝወነ መንእሰይ ኣብ ምእዛን’ውን ኣርኣያ በዚ ምኽንያት’ዚ እዩ ከኣ ብግብሪ ስለ ዘሎዎ፡ ቈልዑን ኮተቴን ዝያዳ ኣርኣያ ክትከውን ምጽዓር ኣበር የድሊ እዩ። ክምህር ዝኽእል እወታዊ ኣካይዳ ናይ ምሃር ዕድል ኣሎዎም። ኣሎዎ ማለት ኣይኮነን። ስራሕናን ዘሎዎ ኣብነታዊ ሰብ ዘገድስ። ኣብነታዊ ሰብ ብመገዲ ዛንታኡን ተመኵሮኡን ኣቢሉ፡ ብግብሪ ካብ ኩሉ ኣገባት ትምህርቲ ከኣ፡ ተመኵሮናን ንኻልኦት ኣርኣያ ‘ኣብነታዊ ሰብ’ ናይ ምሃርን ምትእምማን ዝፈጥር ዓይኒ ማይ ተስፋ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ ብዘይካ እቲ እቲ ብግብራዊ ኣርኣያ ዝተሰነየ ይኸውን ከም ዘሎ ምስ ፈለጥና፡ ምጽላውን ሓይሊ ኣሎዎ። ሕብረተሰብ ዝህቦ ትርጕም፡ ካብ ካልእ ሰብ ዝፈልዮ ረቛሒታት ኣሎዎ። ትምህርቲ ኣድማዒ እዩ። ምኽንያቱ ብዕላማ ሓላፍነትና ክንዋጽኦ ፍሉይነት ኣብነታዊ ሰብ ክምህርን ሓደ ካብቲ ረቛሒ፡ ዕላማኡ ብግብሪ ዘመስክር ስለዝኾነ እዩ። ሓደ ወይ ሓንጐልና ናይ ምቕዳሕ ልዑል ኣካል’ቲ ኣርኣያ ምዃን እዩ። ክጸሉን ስለ ዝኽእል ዘይኮነ፡ ኣብቲ ክልተ ግዜ ጥራይ ዘይኮነ ብተደጋሚ፡ ተስፋ ብዘይ ምቝራጽ፡ ኣብ ግብራዊ ስራሕ ተጸሚዱ እንረኽቦ ዓይነት ሰብ እዩ። ካልኣይ መለዪ ባህሪ ኣብነታዊ ሰብ፡ ተበግሶ ምውሳድ እዩ። ካብ ብምእዛዝ ብግብሪ ጸላዊ ሰብ ኣብነታዊ ድዩ? ጸላዊ ሰብ ኣብነታዊ ምስ ከርእይ ዝሰልጦ ዓይነት ሰብ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ፡ ዝሓሰቦ ብግብሪ ዘይከውንከ? ናይ ምርግጋጽ ባህሪ ስለ ዘሎዎ፡ ዝበዝሐ ግዜ ካብ ሕልማዊ ህይወት ግብራዊ ስራሕ ልዑል ናይ ብግብሪ ከየርኣኻ፡ ከይሰራሕካን ኣብ ኩሉ ሞያ፡ ብቐጥታ ወይ ዝተደናገረ ህይወትን መንነትን ዝረሓቐ እዩ። ከረድእን ክበሃልን ምጽላው ክእለት ኣሎዎ፣ ስለዚ፡ ከይጸዓርካን ጻላዊ ሰብ ክትኮነሉ ይኹን ብተዘዋሪ ኣብነታውን ዘይጽገም’ውን እዩ። ምኽንያቱ፡ ብግብሪ ኣርኣያ ምዃን፡ ንነገራት ኣብነታዊ ሰብ ጸላዊ እዩ። ኣብ እትኽእለሉ እዋን ስለ ዘለና፡ ሓላፍነታውን ክትከውን ዘገድ ብዕምቈት ክትርዳእ ዝያዳ ዕድል ስለ ዝፈጥር። ብተወሳኺ፡ ካብ ካልእ ይኹን እምበር ኩሉ ጸላዊ ሰብ ባህሪ ሰባት ኣብ ምልማል በዳሂ ማሕበራውን ትካላውን ባህሊ ሰብ ንላዕሊ ዓቃልን ልዑል ናይ ምስማዕን ምርዳእን ክእለት ዘሎዎን ኣብነታዊ ክበሃል ኣይከኣልን። ስራሕ ኮይኑ ይርከብ። ጸላዊ ኣሎ። ሰፊሕ ጽልዋን ዝርገሐን እዩ። ኣብ ትምህርቲ፡ ፍልጠት፡ ሞያን ተመኵሮን ልዑል ኣኽብሮት ብፍላይ ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ ጽልዋን ሰብ፡ ትሕዝቶኡ ብዘየገድስ፡ ናይ ኣብ ዘሎዎ ዓውዲ ስነ ጥበብ፡ ኣሎዎ። ክብደት ስራሕ ዝርድኦ፡ ዘይከኣል ነገር ከም ዘየለ ዝተኣማመን፡ ተፈላጥነትን ብዝተፈላለየ ኣገባብ ምሃርን ምጽላውን ክእለት ስለ ዓለምና ከተሻሩ ንርእያ ኣለና። ኣብ ሓባራዊ ስራሕን ምትሕግጋዝን ዝኣምን፡ ኣንነት ኣልቦን ለዋህን ይርከብ ስለ ዘሎ፡ ጽልዋ ዘሎዎ ዘሎዎ፡ ሳዕቤኑ ኣብ ኣሰካፊ ደረጃ ነዚ ዘይሓላፍነታዊ ተግባር’ዚ እዩ። እዚን ካልእን ባህርያት ምውናን፡ ኣገዳስን ንምርካቡ ከቢድን ሰብ ኩሉ ኣብነታዊ ወይ እወታዊ በጺሑ ኣሎ። ስለዚ፡ ኣብነታዊ ሰብ ዘጓሃህር ከኣ መራኸቢ ብዙሓን፡ እዩ፣ በዚ ምኽንያት ከኣ’ዩ ኣብነታዊ ሰብ ከም ምሩጽ ዘርኢ ተሃራፊ ትሕዝቶ ኣሎዎ ክበሃል ኣጸጋሚ ምህናጽ ልዕሊ ካልእ ግዜ ኣገዳሲ ብፍላይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝገብሮ። እዩ። ኣብዚ ዘመነ ተክኖሎጅን ኮይኑ ይርከብ። ልዕሊ ኩሉ ነገር እዩ። ኣሉታዊ ጽልዋ ናይዘን ማሕበራዊ መረኸቢታትን፡ ግን ጸላዊ ዝበሃል ሰብ፡ ኣብነታውን ዘይሓላፍነታውያን ትካላትን ‘ኣብነታዊ’ ዝብል ቃል ሃሲሱ ሓላፍነት ዝስከምን ኣብ ምግባሩ ሰባትን ንውጋድ ዝለዓለ ንቕሓት ‘ጸላዊ’ ዝብል ቃል ብኣጋንኖ ካልእ ጸዕሪ ከም ዘድሊ ብሩህ ኮይኑ ይሓት። ይኹን እምበር ክንጥቀመሉ ንስማዕ ኣለና። ኣሎ። ተሓታትነት ክህሉ ኣገዳሲ እዩ። ኣብዚ ቅነ’ዚ ዝተፈላለያ “እቶም ናይ ትምህርቲ፡ ሞያን ተመኵሮን፡ ስልጣን ሃገራት ማሕበራዊ መራኸቢታት ንትሕቲ ዕድመ ዝኽልክል ሕጊ ከይተረፈ፡ ክንረክብ ዕድል ዝረኽብና፡ ንመራሕቲ መጻኢ ወልዶ ከተኣታቱዋ ጀሚረን ኣለዋ። ኣብነታውያን ክንከውን ሓላፍነት ኣሎና።” ክሰዓብ ዘሎዎ ኣብነታዊ ስጉምቲ - Wangari Mathai እዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል ተሰሪዑ ኣርኖልድ፡ ን2025 ተፋንዩዋ ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ (ኢንሹራንስ) ተበጊሱ - ባር ቶሪኖ - ሰንበት 21 ታሕሳስ ድማ፡ ኣብ ካማቪንጋ፡ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ማእከል 2025፡ ሰንበት 7 ታሕሳስ፡ ዳኒኤል ፋስት ፉድ - ሲቲ ፓርክ - ተመሳሊ መስመር ሆቴል ሳንሻይን ኣብ እንዳ ማርያም ኩለን ዲቪዥናት ሓወልቲ ሽዳ - ቤት ጽሕፈት ዲ.ኤች. (ከባቢ ኢንሹራንስ) መዛዘሚት ዕለት ተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ - ትረንት ካማቪንጋ’ውን፡ ናይ ዓንካሪቶ መግመይቲ ብዝሳተፋኦ ናይ መዳለዊ ጸወታ ኤል - ሰናይ ላተሪያ - ባር ዚሊ ተሰሪዑ ኣሎ። ኣሌክሳንደር ኣርኖልድ፡ ብሰንኪ’ቲ ረቡዕ ኣጋጢምዎ ተቐይሩ ወጺኡ እዩ። እዚ ምሸት ዘጋጠሞ መጉዳእቲ፡ ዳግማይ ኣብዛ ፈረንሳዊ፡ ኣብዚ ወቕቲ ብሰንኪተደጋሚ ክፍልም ምዃኑ፡ ፈደረሽን ቅድም - ሓወልቲ ሽዳ ኣቢሉ ኣብ መበገሲ ብዘይካ’ዚ፡ ተቐዳደምቲ ማውንቴን ናብ ምዝዛም ትኸይድ ዘላ ዓመት ክጻወት መጉዳእቲ፡ ብርክት ዝበሉ ግጥማት ከሲሩ ብሽክለታ ዞባ ማእከል ሓቢሩ። ቦታ ኣብ ዝዛዘም ጸወታ ከካይድ እዩ። ባይክ ናይ ሻምፕዮን ውድሮም፡ ከምዘይኮነ ተገሊጹ። እዩ። እዚ ናይ ሕጂ ግና፡ ንሓጺር ግዜ እዚ ውድር፡ ድሕሪ ሰሙን 19 ታሕሳስ’ውን፡ ብናይ ውልቂ ናይ ጽባሕ ቀዳም ኣብ ከባቢ ጸራት፣ 13 ኣርኖልድ፡ ኣብቲ ንኣትለቲኮ ቢልባኦ 3ብ0 ክኸውን ተስፊያ ኣላ - ሰንበት ንሰልታ ሰንበት 14 ታሕሳስ ከኣ፡ ስሩዕ ግዜ ውድር (ክሮኖሜተር) ኣብ ማይ ታሕሳስ ከኣ፡ ኣብ ከባቢ ሓሙሻይ ዝሰዓሩሉን ብማልያ ማድሪድ ቀዳመይቲ ናይ ቪጎ እትዕድማን ካብ መራሒት ባርሴሎና ውድር፡ ካብ ሆቴል ሳንሻይን ደምነት ክቕጽል እዩ። መደበር ፖሊስ ከካይዱ እዮም። ሸቶ ቀረብ ዝገበረሉን ናይ ሊግ ጸወታ እዩ፡ ብሓንቲ ነጥቢ ድሒራ ካልአይቲ ዘላን ሪያል ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ኣብ ማድሪድ። መሲ፡ ንጓርድዮላ “ዝበለጸ” ኢልዎ መበል 5 ደቒቕ ተቐይሩ ወጺኡ። ኣርኖልድ ድንቂ ተጻዋታይ ኵዕሶ እግሪ - ናይ’ታ ጋንታ ነይሩ - መሲ። ኣብ ባየር ሙኒክ እውን ከምኡ። ወላ’ኳ ብመሰረት ሊዮኔል መሲ፡ ንናይ ቅድም ዓላሚኡ እዚ ኣርጀንቲናዊ፡ ምስ’ታ ብሰፊሕ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣይተዓወት፡ ኣብ ምንጪታት ከኣ፡ ፐ ጓርድዮላ፡ “ናይ ኩሉ ግዜ ዝበለጸ እትዝርጋሕ ኤ.ኤስ.ፒ.ኤስ ዝገበሮ ቃለ- ጀርመን ዝጽወት ዝነበረ ቅዲ ቀይሩዎ ዛጊት ወላ’ኳ ክሳብ ኣሰልጣኒ” ክብል ኣድኒቕዎ። መሕት እዩ፡ ብዛዕባ ጓርድዮላ ተሓቲቱ። እዩ። ንማን ሲቲ መሪሑ ድማ፡ ኣብ መዓስ ካብ ጸወታ ከምዝርሕቕ ብልክዕ ጓርድዮላ፡ ኣብ 208 ንባርሴሎና “ንዓይ ጓርድዮላ ፍሉይ እዩ። ኣዝዮም እንግሊዝ ተመሳሊ ስራሕ ዓሚሙ።” እንተዘይተፈልጠ፡ ኣብዛ ክዕልማ መዝነት ምስ ተቐበለ፡ ንጸለውቲ ብሉጻት ዓለምቲ ኣለዉ፣ እንተኾነ፡ ንሱ ኢሉ። ናይ መወዳእታ ወርሒ ተጻወትቲ ዝነበሩ ሮናልዲኖን ዴኮን፡ ደፋር ገለ ፍሉይ ነገር ኣለዎ። ንዓይ ከኣ፡ ልዕሊ እዚ እስጳኛዊ ዓላሚ፡ ኣብ ሰለስተ 2025 ግና፡ ዳግማይ ውሳነ ብምውሳድ ካብ መሳርዕ ምዕላዩ ኩሎም ዝበለጸ እዩ። ኣብ ባርሳ ምሳና ወቕቲታት ምስ ሙኒክ፡ ንኩለን ናይ ኣይክጻወትን እዩ። ይዝከር። ኣብቲ እዋን ወዲ 21 ዓመት ምንባሩ ዕድለኛታት ኢና።” ክብል ቡንደስሊጋ ሊግ ዋናጩ ኣልዒሉ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ንዝነበረ ሊዮኔል መሲ ድማ፡ ምሉእ ገሊጽዎ። ኣብ 2016 ናብ ማን ሲቲ ካብ ዝግዕዝ ኣብታ ጸወታ ሸቶ ኣቓልቦ ብምሃብ፡ ዕቑር ዓቕሙ ብዝግባእ ጓርድዮላ፡ ንጸወታ ኣብ ምድላውን ንደሓር ከኣ፡ ሽዱሽተ ፕሪመር ሊግን ዘመዝገበ ኤድዋርዶ ክጥቀመሉ ሓጊዝዎ እዩ። ክሳብ 2012 ምስ ተጻወትቲ ዘለዎ ናይ ምብህሃል ሓንቲ ሻምፕዮንስ ሊግን ዝርከቦም ዛጊት ባርሴሎና ንኵዕሶ እግሪ ስጳኛን ኤውሮጳን ዓቕሚን ‘ምሉእ’ ምዃኑ ዝግልጽ መሲ፡ 18 ዋናጩ ኣልዒሉ። እዚ ወዲ 54 ማርቲነዝ፡ ብዛዕባ ኩነተ-ኣእምሮ ሮናልዶ . . . ኣብ ዝዓብለትሉን 14 ዓበይቲ ዋናጩ “ብዓወታቱ ጥራይ ኣይኮንኩን ዝግረም፡ ዓመት ኣሰልጣኒ፡ ዝሓለፈ ወርሒ መበል ኣብ ዝዓተረትሉን እዋን ከኣ፡ ቀንዲ ዓንዲ ኣብ ዝኸዶ ቦታ ኣሰሩ ስለዝገድፍ እየ። 10 ግጥሙ ጸምቢሉ እዩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ መሲ፡ ኣብ ዓላሚ ሃገራዊት ጋንታ ፖርቱጋል ዝመጽእ ዓመት ምስ ሃገሩ ተወሳኺ - ሮበርቶ ማርቲነዝ፡ ንተጻዋታዩ ዓወታት ከመዝግብ ተስፍዩ ምህላዉ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ ፍሉይ ዝገበሮ ሓቢሩ። ዋንጫ ዓለም ምዕዋት ግና፡ ኣዝዩ ‘ኩነተ ኣእምሮኡ/ኣተሓሳስባኡ’ ከቢድ ምዃኑ እዩ ዝገልጽ። ኣርጀንቲና፡ ምዃኑ ገሊጹ። ናይ ዓሚ ክብራ ንምዕቃብ እያ፡ ናብቲ ዝመጽእ ዓመት ወርሒ ለካቲት ኣብ ሰለስተ ሃገራት - ኣመሪካ፡ መክሲኮን 41 ዓመት ዝመልእ ሮናልዶ፡ ናይ ድኻም ምልክት ከየርኣየ፡ ኣብ ክለቡ ካናዳን ዝካየድ ዋንጫ ዓለም 2026 ኣል-ነስርን ሃገሩ ፖርቱጋልን ብቀጻሊ ከተምርሕ። ዕጫ ናይ’ዚ ውድር፡ ሎሚ እናተሰለፈ፡ ጽልዋኡ ይቕጽል ኣሎ። ዓርቢ ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ክወድቕ እዩ። እዚ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ 954 ሸቶታት ኣመዝጊቡ “ናይ ዋንጫ ውድር ፕሪመር ሊግ ተዛዚሙ እዩ” ኪን ዘሎን 10 ንምብጻሑ ዓሊሙ ኣብ ምጽዋት ዝርከብን ብርቂ ማዕረ’ታ ናይ መወዳእታ ፊስካ ዝተነፍሓትላ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማንቸስተር ሰሙን ኣይ ሳልስቲ’፡ ቃናኦም ክቕይሩ ብምርትዓ፡ ንኣርሰናል ዓቢ ዕድል ተጻዋታይ፡ ፍሉይ ኣተሓሳስባ ኣለዎ እዩ፡ ንቀጻሊት ጸወታ ዝዳለወላ። እዚ ከኣ፡ ዩናይትድ - ሮይ ኪን፡ ናይ ዋንጫ ቀሲባቶም ትርከብ። ከፊታትላ። - ብመሰረት ዓላሚኡ። ሓደ ካብቲ ንነዊሕ ዓመታት ብቕዓት ውድር ፕሪመር ሊግ እንግሊዝ ኣርሰናል፡ ኣብ ዝሓለፉ ሳምንቲ፡ ነዚ ዝተዓዘቡ ሓደ ካብ ተንተንቲ ማርቲነዝ፡ “ንዓይ ብዘይጥርጥር፡ ዓወታቱ ክጻወት ዝሓገዞ እዩ።” ኢሉ። ኣብ ቀጻሊ ስርሑ ንዘለዎ ተወፋይነት ከምዝተዛዘመ ተዛሪቡ - ድሕሪ’ቲ ቸልሲ ኣብ ፕሪመር ሊግ ኣንጻር ናይ ለንደን ናይዚ ውድር ሮይ ኪን፡ “እዚ ሊግ ንሱ ቀጺሉ፡ “ከምቲ ኩሉ ግዜ ዝብሎ፡ ኣይቅይሮን እዩ። ሓደ ነገር ምስ እትዕወት፡ ብሊድስ ተሳዒራ ካብ መራሒት ኣርሰናል መቐናቕንታ ቶተንሃምን ቸልሲን፡ ኣብ ተዛዚሙ እዩ።” ክብል፡ ጌጋ ኩለን ክለባት፡ ተጻዋታይ ጥሮታ ዝወጽእ፡ ኣካሉ ንኣእምሮ ኣብ ዝቕጽል ዕለት ናይ ዓወት ሸውሃትካ ብትሽዓት ነጥቢ ምድሓራ። ሻምፕዮንስ ሊግ ከኣ፡ ኣንጻር ባየር ነፍሲ ወከፈን 24 ግጥማት ተሪፉወን “ወዲአ እየ” ምስ ዝብሎ እዩ። ኣብ ይጎድል እዩ። ክሪስቲያኖ፡ ሰብ እዩ፣ ከም እዚ ውድር፡ ኣብ ማእከላይ ሰሙን ሙኒክ ከቢድ ግጥማት ስለዝነበራ፡ ኣዝያ እንከሎ፡ ኣርሰናል ዋንጫ ከምእተልዕል ሮናልዶ ከምዝተመሃርክዎ ግና፡ ብኣንጻሩ ተጻዋታይ ትማሊ ብዘጋጠመ ዝኾነ ነገር፡ ኣብ ዝቐጸለሉ፡ ረቡዕ ምሸት፡ ኣርሰናል ክትፍተን ተገሚታ ነይራ እያ። ብድፍረት ተዛሪቡ። እዩ። ኣእምሮ እዩ፡ ንኣካሉ ዝውደኣሉ ግዜ ሎሚ ኣይጸልዎን እዩ። ምስኡ ዝተፈጥረ ንብረንትፎርድ ዓዲማ 2ብ0 ተዓዊታ። ይዅን እምበር፡ ንቶንሃም 4ብ1፡ ጂሚ ካራገር ብወገኑ፡ “ኣርሰናል፡ ባህሪ እንተኾይኑ ኣይፈልጥን እየ። ሎሚ ምዃኑ ዝነግሮ። ኩሉ ግዜ ዝበለጸ ተጻዋታይ ቸልሲ ግና፡ ካብ ትጽቢት ወጻኢ ብሊድስ ንሙኒክ 3ብ1 ክትረትዐን እንከላ፡ ምስ ልዕሊ ዝኾነት ክለብ ኣዝያ ብልጽቲ ሃትሪክ (ሰለስተ ሸቶታት እንተኣመዝጊቡ) ናይ ምዃን ዓቕሚ ኣለዎ። ብፍጹም ከም ዩናይትድ 3ብ1 ተረቲዓ። ቸልሲ 1ብ1 ተፈላልያ። ኣብታ ግጥም ኣላ። እንተኾነ፡ ማን ሲቲ ገና ኣብ እንተሰሪሑ፡ ወይ ሸቶ እንተዘየመዝጊቡን ናቱ ሸውሃት ርእየ ኣይፈልጥን።” ክብል ኣድኒቕዎ። ቸልሲ፡ ዝሓለፈ ሰንበት ምስ ኣርሰናል ወሳኒ ተጻዋታይ ቸልሲ ማይሰስ ካይሴዶ ውድር ኣላ። ክሳብ ሕጂ ኣብቲ ዝበለጸ ዕድላት እንተስሒቱን ኣይግድሶን እዩ። ብጎደሎ ተጻወትቲ 1ብ1 ብምፍልላያ ብቀይሕ ካርድ ወጺኡ እንከሎ ክትረትዓ ብቕዓቶም ኣይተጻወቱን፣ ኣብ ቀረባ ተመጒሳ እያ፡ ብዙሓት ወገናት ዘይምኽኣላ፡ እቲ ሞጎስ ናብ ቸልሲ እዩ እዮም ግና ዘለዉ። ስለዚ ነዊሕ መገዲ ዜና ብሓጺሩ እውን ንዋንጫ ኣብ ዝግበር ዘሎ ቅልስ ኣቕኒዑ። ቸልሲ ግና፡ ረቡዕ ምሸት እዩ ዘሎ።” ክብል፡ ሲቲ ምህላዋ ክዝንጋዕ ተወዳሪት ምዃና ተገሊጻ ነይራ። ባዕላ ክሳዳ ሓኒቓ ክበሃል ብዝከኣል፡ ከምዘይብሉ ገሊጹ። * ዓላሚ ሳንደርላንድ - ረጊስ ለ ብሪስ፡ ተጻወትቱ ብታክቲክ ብፍላይ ከኣ ዋሕዲ ጸቕጢ ብቕድሚ ትማሊ ብምስዓራ ግና፡ ‘ኣይ በታ ንኸይትወርድ ትቃለስ ዘላ ሊድስ ዛጊት ካብ 14 ግጥማት ሓንሳብ (Pres) ተጻወትቲ ሊቨርፑል ከምዝተገረሙ ገሊጹ። ንሱ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ሜዳ ኣንፊልድ ናይ ሊቨርፑል 1ብ1 ምፍልላዮም እዩ፡ ዘይተጸበዩዎ ጥራይ ተሳዒራ ሸውዓተ ሸቶታት ጥራይ ዋሕዲ ጸቕጢ ከምዝጸንሖም ገሊጹ። ከኣ ዝተመዝገባ ኣርሰናል፡ ብ3 ነጥቢ ሰንበት ንዌስት ሃም 2ብ0 ብምስዓር ትንፋስ ዝመለሰት ሊቨርፑል፡ ማዕረ ብምውጻኣ መሪሕነት ሒዛ ኣላ። ማን ሲቲን ኣስቶን ንህሉው ድኹም ቁመናኣ መሊሱ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእቱ እዩ። ንዓላሚኣ ኣርነ ስሎት ቪላን፡ ብቕደም ተኸተል ብሓሙሽተን ከኣ፡ ኣብ ተወሳኺ ወጥሪ ዘእቱ እዩ። ሽዱሽተን ነጥቢ ተፈንቲተን ይስዕባኣ። * ረቡዕ ምሸት መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ከይከውን ተሰጊኡ ዝነበረ ኣከፋሊ ኣርሰናል ካልአይቲ ዝቐነየት ቸልሲ፡ ብትሽዓት - ደክላን ራይስ፡ ደሓን ምዃኑን ጽባሕ ቀዳም ኣንጻር ኣስቶን ቪላ ክስለፍ ከምዝኾነን ነጥቢ ድሒራ ራብዐይቲ ትርከብ። ብምሕባሩ፡ ንደገፍቲ ናይ’ዛ ጋንታ እፎይታ ሂቡ። ንወሰንቲ ተኸላኸልታ ጋብሪኤልን ኣርሰናልን ኣስቶን ቪላን፡ ጽባሕ ሳሊባን ከሲራ ዘላ ኣርሰናል፡ ኣብ ቦታኡ ዝጻወት ሙስኬራ ኣብቲ ምሸት ሰሪ መጉዳእቲ ኣብ ቪላ ፓርክ (ሜዳ ኣስቶን ቪላ) ስለዝወጸ፡ ኣብ ወጥሪ እያ ትርከብ። ብመጠኑ እናኣከፋፈለ ነቲ መስመር ዝሽፍን ራይስ ኣብ ደረጃአን ለውጢ ከምጽእ ትጽቢት ምስ ዘይህልው ድማ፡ ዝያዳ ክትግዳዕ ትኽእል እያ። ብሓፈሻ ኣብቲ ዓንዲ ሕቖኣ ዝኾነ ዝግበረሉ ወሳኒ ጸወታ ይጽበየን። መስመር ዝስለፉ ተጻወትታ ኣብዚ ወሳኒ እዋን ክምለሱዋ ብሃንቀውታ እያ ትጽበ ዘላ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ዮርዳኖስ ጸጋይ ሜታ - ንትሕቲ ዕድመ ኣውስትራልያውያን ካብ ዩክሬን፡ ኣንጻር ቋንቋ ሩስያ ዝቐንዐ ሓድሽ ሕጊ ኣጽዲቓ ማሕበራዊ መራኸቢታት ክስርዞም ጀሚሩ ባይቶ ዩክሬን፡ ኤውሮጳዊ ቻርተር፡ ነቲ ቋንቋ ሩስያ ኣብ ገለ ዞባታትን ውሑዳት ኩባንያ ቴክኖሎጂ ሜታ፡ ትሕቲ 16 ኣውስትራልያውያን ትሕቲ ዕድመ ኣባላት ዘለዎ ማሕበረ ሰብን ዩክሬን ዓመት ዝዕድመኦም ኣውስትራልያውያን ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ንኽዝረብ ኣፍቂድዎ ዝጸንሐ ሕጊ ዝኣሊ ቈልዑ፡ ካብ ከም ኢንስታግራምን ፌይስቡክን ንኽስርዝ ግዜን ስራሕን ከም ዘድልዮ ሓድሽ እማመ ከም ዘጽደቐ ተሓቢሩ። ዝኣመሰሉ ወግዓውያን ማሕበራዊ ኣረዲኣ። ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመት፡ ዩክሬን፡ መራኸቢታቱ፡ ካብ ትማሊ ሓሙስ ጀሚሩ ብተወሳኺ፡ ከም ዩቱብ፡ ኤክስ፡ ቲክ-ቶክ፡ ቋንቋ ሩስያ ኣብ ህዝባዊ ቦታት፡ መራኸቢ ሕሳባቶም ክስርዞ ከም ዝጀመረ ተሓቢሩ። ስናፕቻት፡ ሬዲት፡ ኪክን ትዊችን ዝኣመሰላ ብዙሓን፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ መንግስታዊ በቲ ሓዲሽ ስጉምቲ፡ ኣስታት 150 ሽሕ ካልኦት ማሕበራዊ መራኸቢታት እውን፡ ኣገልግሎታት ዝህባ ካልኦት ትካላትን ተጠቀምቲ ፌይስቡክ፡ ከምኡ’ውን ከባቢ በቲ እገዳ ከም ዝተጸልዋ ተፈሊጡ ኣሎ። ኢንዳስትሪታትን ከም ወግዓዊ ቋንቋ 350 ሽሕ ዝኾኑ ተጠቀምቲ ኢንስታግራም መንግስቲ ኣውስትራልያ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ከይዝረብ ከም ዝኸልከለት፡ ምንጭታት ይሕብሩ። ቋንቋ ዩክሬን ከም መንግስታዊ ቋንቋ ኮይኑ ሓደ ካብቲ ሞስኮ ኣብ ስምዕ ሰላም ይኹን እምበር፡ ቋንቋ ሩስያ ብፍላይ ኣብ ንኸገልግል ባይታ ዘጣጥሕ ከም ዝኾነ ዩክሬን - ሩስያ ከም ቅድመ ኩነት ኣቕሪባቶ ምብራቓዊ ክፋልን ዓበይቲ ከተማታትን ኣረዲኣ። ዘላ ነጥቢ፡ ኪየቭ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ኣብታ ዩክሬን ከም ቀዳማይ ቋንቋ ኮይኑ የገልግል ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሃገር ዝርከቡ ተዛረብቲ ቋንቋ ሩስያ ዝዀኑ ምህላዉ እዩ ዝግለጽ። ማርያ ዛካሮቫ ብወገና፡ እቲ ብዩክሬን ኣንጻር ሕብረተሰብ ኣንቢራቶ ዘላ ንሰብኣዊ ሚኒስተር ባህሊ ዩክሬን ታትያና በረዝናያ፡ ቋንቋ ሩስያ ዝጸደቐ ሓድሽ እማመ ኣንጻራዊ መሰላቶም ዝግህስ ሕግታት ክትስርዝ እቲ ብባይቶ ናይ’ታ ሃገር ዝጸደቐ እማመ፡ ውጽኢት ክህልዎ ከም ዝኽእል ኣጠንቂቓ። ዝጠልብ ምዃኑ እዩ ዝሕበር። እስራኤልን ሊባኖስን ናይ ፈለማ ቀጥታዊ ዝርብ ኣካይደን እስራኤልን ሊባኖስን፡ ከም ኣካል ናይቲ ብመንጎኛነት ኣመሪካ ዝበጽሓኦ ስምዕ ክጽለዉ ትጽቢት ከም ዘሎ ድማ ተገሊጹ። ትሕቲ ዕድመ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ናይ መጀመርያ ቀጥታዊ ኣውስትራልያ፡ ትሕቲ ዕድመ ካብ መራኸቢታት ኣጽዲቕዎ ዘሎ እገዳ፡ ነቶም ዝርብ ከም ዘካየዳ ተሓቢሩ። ተጠቃምነት ማሕበራዊ መራኸቢታት ቈልዑ ካብ ኣሉታዊ ጎድኒ ማሕበራዊ ሲቪላውያን ወከልቲ ክልተአን ሃገራት፡ ክእገዱ ዝወሰነት ናይ መጀመርያ ሃገር መራኸቢታት ንምክልኻል ዝዓለመ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ከተማ ናቆራ - ሊባኖስ ምዃና እዩ ዝፍለጥ። ምዃኑ እኳ ይገልጽ እንተ ሃለወ፡ ነቲ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ዓቃብ ሰላም ኣውስትራልያ ካብ ዝመጽእ 10 ታሕሳስ ሓሳብ ዘይተቐበልዎ ገለ ወገናት ግና፡ እቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ዝተራኸቡ፡ ጀሚራ፡ ንትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድመኦም እገዳ ነቶም ንጹል ማሕበራዊ ህይወት ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ዜጋታ ኣገልግሎት ክትህብ ዘፍቀደት ዝመርሑ ተጠቀምቲ ክጎድእ ከም ዝኽእል ኣፍሊጡ። ዝኾነት ናይ ማሕበራዊ መራኸቢ ኩባንያ፡ ኣጠንቂቖም። ኣፈኛ ቀዳማይ ሚኒስተር በንያሚን ክሳብ 32.7 ሚልዮን ዶላር መቕጻዕቲ ካብ 10-15 ዓመት ዝዕድመኦም 96 ናታንያሁ፡ ነቲ ዝተኻየደ ኣኼባ “ታሪኻዊ” ሊባኖስ ንልዕሊ ዓመት ዝቐጸለ መጥቃዕቲ ሊባኖስ ብወገና፡ እስራኤል ኣብ መሬታ ክትውስነላ ምዃና ኣፍሊጣ ኣላ። ሚእታዊት ኣውስትራልያውያን ቈልዑ፡ ክትብል ብምግላጽ፡ ኣብ መጻኢ ክህሉ ከም ዘካየደት እዩ ዝሕበር። እተካይዶ ዘላ ተደጋሚ መጥቃዕትታት ኣፈኛ ኩባንያ ሜታ፡ እቲ ዓርሞሽ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ንዝኽእል ምትሕብባር ባይታ ዘጣጥሕ ናይ ኣብ 2024 ብመንጎኛነት ኣመሪካ፡ ናብ “ሓድሽ ኲናት” ከምርሕ ከም ዝኽእል ናይ ቴክኖሎጂ ኩባንያ፡ ንሕሳብ ኩሎም ምዃኖም ጸብጻባት የመልክቱ። መጀመርያ ስጉምቲ ምንባሩ ኣረዲኣ። እስራኤልን ሕዝቡላህን ተጻብኦ ደው ኣጠንቂቓ ኣላ። እቲ ቀጥታዊ ዝርብ፡ ኣመሪካ ድሕሪ ማክሮን፡ ፈረንሳን ቻይናን ኣብ መንጎአን ከብሉ’ኳ እንተ ተሰማምዑ፡ ክልተኦም እስራኤልን ሊባኖስን ኣብ 1983፡ ናይ ኣብ’ተን ሃገራት ዘካየደቶ ጸቕጢ ክብጻሕ ወገናት ግን ብጥሕሰት እቲ ስምዕ መወዳእታ ቀጥታዊ ዝርብ ከም ዘካየዳ ንዘሎ ‘ፍልያት’ ከጽብባ ጸዊዑ ከም ዝተኻእለ እዮም ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ብተደጋሚ ነሓድሕዶም ክወቓቐሱ እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ። ዘለዎም ወገናት ዝገልጹ። ምጽንሖም፡ ጸብጻባት የመልክቱ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ትማሊ ሓሙስ ናይ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል እንተ ዘይተፈልጠ፡ ማክሮን ዝርከቦም ሕዝቡላህ፡ እስራኤል ኣብ ወሽመጥ ቓዛ ኣብቲ ኣኼባ፡ እስራኤል፡ ሰራዊት ሊባኖስ ምሸት፡ ነፈርቲ ውግእ እስራኤል ኣብ ደቡባዊ ማክሮን፡ ኣብ ቁጠባውን ጂኦፖለቲካውን ብዙሓት መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳ ግን፡ ንእተካይዶ ዘላ ደማዊ ኲናት ንምቅዋም፡ ዘይከምቲ ዝተበጽሐ ስምዕ፡ ኣብ ምዕናው ክፋል ሊባኖስ ከም ዝደብደባ ተገሊጹ። ምትሕብባር ዘተኮረ ዑደት ኣብ ቤጂንግ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ግጭት ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር መጥቃዕትታት ከም ትሕተ ቅርጺ ሕዝቡላህ ኣኹል ስጉምቲ እቲ ደብዳብ ገና ክቕጽል ምዃኑ’ውን፡ ኣብ ዘካይደሉ እዋን፡ ሃገሩን ቻይናን ኣብ ዩክሬን ንፈደረሽን ሩስያ ትሕግዝ ኣላ ዝጀመረ፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ እስራኤል ኣብ ብዘይምውሳዱ ወቒሳ። እስራኤል ኣጠንቂቓ ኣላ። መንጎአን ንዘሎ ፍልያት ንምጽባብ ምስ ክብላ ብተደጋሚ ክኸሳ ምጽንሐን እዩ ፕረዚደንት ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ሺ ዝሕበር። ዒራቕ፡ ንሕዝቡላህን ሑቲን ካብ ‘ዝርዝር ኣስማት ገንዘቦም ጂንፒንግ ከም ዝተዘራረበ ተሓቢሩ። ፕረዚደንት ማክሮን፡ ናብ ስልጣን ካብ ዝደስከለ ጉጅለታት’ ኣልያቶ ክልተኦም መራሕቲ ሃገራት ዝሓለፈ ዝድይብ ሕጂ ንራብዓይ ግዜኡ እዩ ኣብ ሓሙስ ኣብ ቤጂንግ - ርእሰ ከተማ ቻይና ቻይና ዑደት ዘካይድ ዘሎ። ዒራቕ፡ ቅሙጥ ገንዘብ ናይ’ቶም ብኢራን ተራኺቦም፡ ኣብ ምቁራጽ ኲናት ዩክሬን ክልተኦም መራሕቲ ድሕሪ ዘካየድዎ ከም ዝድገፉ ዝገለጸቶም ዕጡቓት ጉጅለታት - ሩስያን ዓለማዊ ቁጠባዊ ዘይምዕሩይነትን ሰፊሕ ዝርብ፡ ኣብ ክልተኣዊ ወፍሪ፡ ዝኾኑ ሕዝቡላህን ሑቲን ከም እተደስክል ዘተኮረ ሰፊሕ ዝርብ ከም ዘካየዱ ተገሊጹ። ንዩክሌሳዊ ጸዓት፡ ዕቃበ ፓንዳን ካልኦት ዝገልጽ ሓበሬታ ግጉይ ምንባሩ ብምሕባር፡ መዓልቦ ናይ’ቲ ኣብ ምጽባብ ፍልያት ዛዕባታትን ዘተኮረ 12 ናይ ምትሕግጋዝ ኣስማት ናይ’ቶም ዕጡቓት ጉጅለታት ካብ ናይ’ተን ሃገራት ዝተኻየደ ዝርብ’ኳ ስምዓት ከም ዝኸተሙ ተሓቢሩ። ዝርዝር ኣስማት ናይ’ቶም ቅሙጥ ገንዘቦም ክድስክል ምዃኑ ዝተገልጹ ጉጅለታትን ኣካላትን ክእለ ምዃኑ ኣነጺራ ኣላ። እቲ ኣቐዲሙ ብሓንቲ መንግስታዊት ጋዜጣ ናይ’ታ ሃገር ዝወጸ ግጉይ ሓበሬታ ቀዳማይ ሚኒስተር ዒራቕ መሓመድ ሺያ ንሱ ወሲኹ፡ ምስቲ ግጉይ ሕትመት ብዙሕ ነቐፌታትን ዘይምርድዳእን ከም ኣል ሱዳኒ፡ ሃገሩ፡ ብመሰረት ካብ ማሌዥያ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ነቲ ዝተፈጥረ ዝፈጠረ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ዝቐረበላ ምሕጽንታ፡ እቲ ናይ ምድስካል ዘይምርድዳእ ሓላፍነት ክወስዱሉ ምዃኖም እዚ ኣቐዲሙ ብጌጋ ዝወጸ ሓበሬታ፡ ስጉምቲ ነቶም ምስ ኣልቃዒዳን እስላማዊ ከኣ ገሊጹ ኣሎ። ብኣመሪካ ተቐባልነት ክረክብ ዝነበሮ መንግስትን ምትሕሓዝ ዘለዎም ውልቀ ሕዝቡላህን ሑቲን፡ ኣብቲ ዛዕባ ተኽእሎ ኣዝዩ ልዑል ምንባሩ እዮም ናይ ሰባት ጥራይ ዝምልከት ምዃኑ ኣረዲኡ ኣመልኪቶም ዛጊት ዝኾነ ርእይቶ ኣይሃቡን ቀረባ ተዓዘብቲ ዝገልጹ። ኣሎ። ዘለዉ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ሚለንዩም 5/12/25 ጎደና ባሕሪ ባራ 191 ቁ.ገዛ 8፡ማይ ጭሆት ትሕቲ መስጊድ 0715348 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


መበል 35 ዓመት ቁ.83 ቀዳም 6 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 5 ገጽ 9 ገጽ 1 ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ. ሞባይል፡ ተዘናግዓና ዶ ተዘንግዐና፧ ጥዑይ ሓመድ ንጥዑይ . እታ ዘይትኣርግ ‘ኣረጊት .


ዜና ከረን - ዝኽሪ ግፍዕታት ስርዓታት ኢትዮጵያ ዝኽሪ ኣረሜናዊ ግፍዕታት መግዛእታዊ ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዓድታት ዞባ ዓንሰባ ብሓፈሻ፡ ቅድሚ 5 ዓመታት ናይ ዝተፈጸመ ድማ ብፍላይ፡ ብ2 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ከረን ተኻዪዱ።