ሸዊት ተኽለ ሸዊት ተኽለ ኢራን፡ ኑክለስያዊ ኣጽዋር ንምምዕባል ከምዘይትሰርሕ ኣፍሊጣ ኢራን፡ ኣንጻር ምምዕባል ኑክለስያዊ ኣጽዋር ዘለዋ መርገጺ ለውጢ ከም ዘይትገብረሉ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዓባስ ኣራቅቺ ንቴለቪዥን ኣልጀዚራ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። ንሱ፡ ኢራን ነቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ኣንጻር ምምዕባል ኑክሌሳዊ ኣጽዋር ዝቐንዐ መርገጺኣ ክትቅይሮ መደብ ከምዘይብላ ኣረዲኡ። ኣመሪካን እስራኤልን ኣንጻር ኢራን ብዝፈጸመኦ መጥቃዕቲ ዝተቐትለ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ነበር ኣያቶላህ ዓሊ ካመነኢ፡ ቅድሚ 20 ዓመት ኣብ ዘውጸኦ ሃይማኖታዊ ኣዋጅ (ፋትዋ)፡ ጃምላዊ ዕንወት ዘስዕብ ኣጽዋር ምምዕባል ዝብል ሓሳብ ኣትሪሩ ከምዝቃወሞ ገሊጹ ምንባሩ ይፍለጥ። ብመጥቃዕቲ ኢራን ቈሲሎም ናብ ሆስፒታላት ከም ዝተወስዱ ኣመልኪቱ። መደባት ሃገሮም ኣብ ሲቪላዊ መዓላ ጥራይ ዝውዕል ምዃኑ’ዮም ክምጉቱ ጸኒሖም። እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ኢራን ኲናት ካብ ዝጅምራ ዛጊት 3,727 ሰባት ቆሲሎም ከም ዘለዉ ኣመልኪቱ። ኣመሪካን እስራኤልን ሓዊሱ ምዕራባውያን ሃገራት፡ ጣህራን ኑክለስያዊ ኣጽዋር ተማዕብል ምህላዋ ክኸሳ እንከለዋ፡ ሰበ ስልጣን ኢራን ግን፡ ኑክለስያዊ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና እስራኤል ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ኣብ ዝሓለፈ 24 ሰዓታት 192 ሰባት


ኣብ ብሪጣንያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተራእየ ለብዒ ተላጋቢ ሕማም ኣንቅጺ ክልተ ሰባት ከም ዝቐተለ ተሓቢሩ። ዕድመ ናይ’ቶም ግዳያት 18ን 22ን ከም ዝኾነ ድማ፡ ጸብጻባት ሓቢሮም። ብሪጣንያ ኣብ ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ከንት እዩ ተራእዩ። ሓደ ካብ’ቶም ግዳያት’ውን ተመሃራይ ናይቲ ዩኒቨርሲቲ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ። ካብ’ቶም 15 ዝተለኽፉ ሰባት፡ እቶም ኣርባዕተ ‘መን-ቢ’ (MenB) ዝተባህለ ዓሌት ናይቲ ሕማም ዝሓዞም ምዃኖም፡ ሰብ መዚ ጥዕና ናይታ ሃገር ኣፍሊጦም። እቲ ሕማም፡ ፈለማ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ እቲ ኩነታት ዘስግኦም እቶም ሰብ መዚ፡ ንገለ ካብ’ቶም ተመሃሮ ክታበት ናይቲ ሕማም ክህቡ ምዃኖም ኣሚቶም ኣለዉ። ኣንቅጺ ብቫይረስን ብረኽሲ ባክተሪያን (ተሃዋስያን) ዝስዕብ ምዃኑ ይፍለጥ። እንተኾነ፡ እቲ ብባክተሪያ ዝስዕብ ዓይነት ኣንቅጺ ኣዝዩ ሓደገኛ ምዃኑ እዩ ዝንገር። ካብ 2024 ክሳብ 2025 ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ብደረጃ ዓለም 378 ሰባት በቲ ሕማም ተለኺፎም ነይሮም። ካብዚኦም እቶም 31 ከም ዝሞቱ ድማ ጸብጻባት የመልክቱ።


ንምኻድ ድሉዋት ምዃኖምን ሓቢሩ። ናብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ማእከላይ ምብራቕን ተላኢኾም ዘለዉ ልዕሊ 200 ወተሃደራውያን ክኢላታት ዩክሬን፡ ነተን ሃገራት ካብ ኢራን ዝመጽአን ዘሎ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ምክልኻል ይሕግዙ ከም ዘለዉ፡ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ


ቮሎድሚር ዘለንስኪ፡ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ለንደን ንሓያለ ኣባላት ባይቶ ብሪጣንያ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ 201 ክኢላታት ጸረ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዩክሬን ኣብ’ቲ ዞባ ተዋፊሮም ከም ዘለዉን፡ ካልኦት ተወሰኽቲ 34 ክኢላታት ድማ ናብቲ ዞባ ዘለንስኪ ወሲኹ፡ እቶም ወተሃደራውያን ክኢላታት ድሮ ኣብ ሕ.ኢ.ዓረብ፡ ቀጠርን ስዑዲ ዓረብን ከም ዘለዉ፡ እቶም ዝተረፉ ድማ ናብ ኩዌት ክኸዱ ምዃኖም ኣረዲኡ። “ምስ ካልኦት ሓያሎ ሃገራት ንሰርሕ ኣለና፡” ዝበለ እቲ ፕረዚደንት፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ጎረባብታ ክትዕወት ከም ዘይደሊ ኣነጺሩ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ዘለንስኪ፡ ናብ ዮርዳኖስን ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ወተሃደራዊ ጉጅለታት ዩክሬን ከም ዝተላእኩ ገሊጹ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ኣቐዲሙ ብሰሉስ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ኬር ስታመርን ዋና ጸሓፊ ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ማርክ ሩትን ዝተራኸበ ዘለንስኪ፡ ሩስያ ነተን ሻሂድ-136 ዝዓይነተን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ካብ ኢራን ከም ዝተቐበለተን ገሊጹ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓዲ ኣበይቶ ቁ.315፡ ከባቢ ቤተ ክርስትያን ኣቡነ-ኣረጋዊ 08370134 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ማይተመናይ 19/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


ኣርጀንቲና፡ ትማሊ ሰሉስ ካብ ውድብ ጥዕና ዓለም ብወግዒ ከም ዝወጸት፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ፓብሎ ኲርኖ ገሊጹ። እያ፡” ክብል እቲ ብዓል ስልጣን ወሲኹ ኣረዲኡ። መንግስቲ ኣርጀንቲና፡ ኣብ ለካቲት ናይ ዝሓለፈ ዓመት ካብ’ቲ ዓለማዊ ኣካል ጥዕና ንምስሓብ ከም ዝወሰነ ኣፍሊጡ ነይሩ። ንሱ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ኣርጀንቲና ንውሳነኣ ብ17 መጋቢት 2025 ብዝለኣኸቶ መዘኻኸሪ ኣቢላ ንዋና ጸሓፊ ሕቡራት ኣፈኛ ፕረዚደንት ማኑኤል ኣዶርኒ ኣብ’ቲ እዋን ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ፕረዚደንት ጃቪየር ሚለይ፡ ኣርጀንቲና ሃገራት ከም ዘፍለጠቶ ሓቢሩ። ኣብ ፍሉይ ትካል ሕቡራት ሃገራት ካብ ዘለዋ ተሳትፎ ክትስሕብ ንሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃገሩ መምርሒ ከም ዝሃበ ገሊጹ ነይሩ። ብመሰረት ውዕል ቪየና፡ ዝኾነት ኣባል ሃገር ካብ’ቲ ውድብ ንኽትወጽእ ሕቶ ምስ ኣቕረበት፡ እቲ ናይ ምስንባት መስርሕ ሓደ ዓመት እዩ ዝወስደላ። እቲ ኣፈኛ ወሲኹ፡ እቲ ውሳነ፡ ኣርጀንቲና እትጠልቦ ኩነታትን ረብሓታትን ዝተመጣጠነ ፖሊሲታት ንምትግባር ዝያዳ ተዓጻጻፍነት ዝህብ፣ ከምኡ’ውን ንልኡላውነት ኣርጀንቲና ኣብ ጉዳይ ጥዕና ደጊሙ ዘረጋግጽ ምዃኑ ኣብሪሁ ነይሩ። “ሃገርና ብኽልተኣዊ ስምምዓትን ዞባዊ መድረኻትን ኣቢላ ኣብ መዳይ ጥዕና ኣህጉራዊ ምትሕብባር ከተስፍሕ እያ፣ ልኡላውነታን ንፖሊሲታት ጥዕና ብዝምልከት ውሳነታት ናይ ምውሳን ዓቕማን ድማ ምሉእ ብምሉእ ክትሕሉ


ፕረዚደንት ኮሚሽን ሕብረት ኤውሮጳ ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን፡ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣንቶኒ ኣልባነዝ ንምርኻብ ናብ ኣውስትራልያ ከተምርሕ ምዃና ተሓቢሩ። ርክብ ንምሕያል፡” ዝዓለመ እዩ ክብ ኣረዲኡ። ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣብ ልዕሊ ኣብ ትካላት ዝፈርዩ ኣቑሑ ብፍላይ ድማ ኣብ ተሽከርከርቲ ዝወሓደ ቀረጽ ንኽግበር፡ ኣብ’ቲ ርክብ፡ ክልተኦም ወገናት ስምምዕ ናጻ ንግዲ ክኽትሙ ተኽእሎ ከም ዘሎ ድማ ተገሊጹ። ኣገደስቲ ማዕድናት ንምርካብ ኣብ ቻይና ዝጸንሖ ጽግዕተኛነት ንምንካይ ድማ ኣገደስቲ ማዕድናት ኣውስትራልያ ናይ ምጥቃም ተኽእሎኡ ንምዕባይ ክሰርሕ ከም ዝጸንሐ ይሕበር። ኮሚሽን ናይቲ ሕብረት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ እቲ ካብ 23 ክሳብ 25 መጋቢት ዝካየድ ዑደት ቮን ደር ሌየን፡ “ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ’ቲ ስትራተጂያዊ ዞባ ኢንዶ- ፓሲፊክ ምስ ሓደ እሙንን ተመሳሳሊ ኣተሓሳስባ ዝውንንን መሻርኽቲ ዘለዎ ኣብ 2025፡ ኣብ መንጎ ሕብረት ኤውሮጳን ኣውስትራልያን ናይ 47.2 ቢልዮን ዩሮ ንግዳዊ ልውውጥ ከም እተኻየደ፡ ጸብጻባት የመልክቱ።


ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ኣብ ምርጣብ መምርሒ ምዘናን ኣተሓላልፋ ተመሃራይን፣ ከምኡ’ውን ንዝደኸሙ ተመሃሮ ኣብ ዝወሃብ ሓገዝ ኣተኲሩ፡ ካብ 16 ክሳብ 18 መጋቢት ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ዓውደ-ዘተ ኣቃኒዑ። ኣብ’ቲ ብደረጃ ሃገር ዝተወደበ ዓውደ- ዘተ፡ ሚኒስተር ትምህርቲ ዶ/ር ሓሊማ መሓመድ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ምርግጋጽ ብቕዓት ትምህርቲ ናይ ቀዳምነታት ቀዳምነት ስለዝዀነ፡ ኣብ ኣገባብ ኣመሃህራን ስርዓተ ምዘናን ምምሕያሽ ንምግባር ዘኽእል መጽናዕቲ እናተገብረን ሓደስቲ ሜላታት እናተኣታተዉን ክስራሕ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ምርጣብ መምርሒ ግምገማን ኣተሓላልፋ ተመሃሮን ዘተኰረ ሓድሽ ኣገባብ ንፈተነ ንምትእትታው መደብ ስለዘሎ፡ ቅድሚ ናብ ትግባረ ምስግጋሩ ምይይጥ ክካየደሉ ዝዓለመ ከምዝዀነ ኣብሪሃ። ምርጣብ መምርሒ ምዘና ኣብ ኣተሓላልፋ ተመሃሮ፡ ዝቐሰምዎ ፍልጠት፡ ዘጥረይዎ ክእለት፡ ከምኡ’ውን ዘምጽእዎ ውጽኢት ዝመዝን ኣገባብ ግምገማ ከኸውን ከሎ፡ ኣገባብ ምሕላፍን ምትራፍን ተመሃራይ ዘካተተ’ዩ። ጨንፈር ምዘናን ሃገራዊ መርመራን ድማ፡ ካብ ኣተግበርቲ ኣካላትን ክኢላታትን እኹል ሓበሬታ ድሕሪ ምእካብ፡ ነቲ መምርሒ ክኽልሶን ናይ መወዳእታ መልክዕ ከትሕዞን’ዩ። እቲ ዓውደ-ዘተ ብዘይካ’ዚ፡ ካብ 3ይ ክሳብ 5ይ ክፍሊ ዝመሃሩ ተመሃሮ ብውልቂ እናገምገምካ፡ ድኹማት ኣለሊኻ ዘድሊ ሓገዝ ንምክያድ፣ ከምኡ’ውን ናይ መባእታ ተመሃሮ፡ ኣብ ምንባብ፡ ምጽሓፍን ምቕማርን ዘለዎም ክእለት ንምዕባይ ዓቢ ግደ ክህልዎ ትጽቢት ይግበር። ተሳተፍቲ ኣብ ዝቐረበ ዛዕባታት ብደቂቕ ድሕሪ ምዝታይ፡ ኣገዳሲ ሓሳባትን ርእይቶታትን ኣቕሪቦም። ኣብ መወዳእታ ሚኒስተር ሓሊማ፡ ተሳተፍቲ ሓባራዊ መረዳእታ ብምጥራይ ኣብ ትግባረ መምርሒታት ብዝለዓለ ክዋስኡ ኣዘኻኺራ።


ኣብ ኣውስትራልያ፡ ኖርወይን ኦክላንድን ዝነብሩ ዜጋታት፡ “ክብርታትና ዋልታና” ብዝብል ቴማ፡ 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ብልዑል ድምቀት ጸንቢሎም። ኣብ ኣውስትራልያ - ከተማታት መልበርን፡ ኣድላይድ፡ ብሪዝቤን፡ ሲድኒን ፐርዝን ኣብ ዝተኻየደ መደባት፡ ኣደ- መንበራት ንኡስ ጨናፍር ሃማደኤ ኣብ ዘቕረብኦ ቃል፡ ንትርጉም ጽንብል 8 መጋቢትን ኣብ ተካእቲ ወለዶታት ዘለዎ ጽልዋን ብምጥቃስ፡ ውዳበታተን ብምውርጻጽ መድረኻዊ ሕቶ ንምምላስ ንዘሎ ድልውነት ኣረጋጊጸን። ኣብ ከተማ መልበርን ኣብ ዝተኻየደ በዓል፡ ኣቦ-መንበር ማሕበረኮም ዞባ ቪክቶርያ ኣቶ ኪዳነ ግንቦትን ጸሓፊ ህግደፍ ኣቶ ሃብቶም ጆቫኒን ናይ ደገፍ መልእኽቲ ኣቕሪቦም። ጠቕላሊ ቈንስል ኤርትራ ኣብ ኣውስትራልያ ኣቶ እንድርያስ ኣብርሃም ብወገኑ፡ ንወሳኒ ተራን ኣበርክቶን ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ብምምጓስ፡ ተበጺሑ ንዘሎ ገስጋስ ዓቂብካ ንዝበለጸ ውጽኢት ምስራሕ፡ መልእኽቲ 8 መጋቢት ከምዝዀነ ኣገንዚቡ። ኣብ ኖርወይ - ከተማታት ኦስሎ፡ ስታቫንገር፡ ትሮንድሃይም፡ ክርስትያንሳንድ፡ ባሩም፡ ትሮምሶ፡ በርገን፡ ሆነፎስ፡ ቮልዳ-ስሞረ፡ ዮቪክ፡ ሺየን፡ ዮስሃይምን ሃመርን ኣብ ዝተኻየደ ተመሳሳሊ ጽንብላት ድማ፡ ኣብ ምምጻእ ናጽነትን ምውሓስ ልኡላውነትን ዝተራእየ ተራን ኣበርክቶን ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ፡ ኣብ መደባት ልምዓት መሊሱ ከምዝደምቕ ዘረጋግጽ መደረታትን መሰናድኦታትን ቀሪቡ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብ14 መጋቢት ኣብ ባህላውን ሲቪካውን ማእከል ኤርትራውያን ኣብ ኦክላንድ - ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብምትሕብባር ጨንፈር ሃማደኤን ማሕበረኮምን ዝተወደበ ጽንብል ተኻዪዱ። እቲ ኣመሪካውያን ናይ ክብሪ ዕዱማት ዝተረኽቡሉ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ብባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ማዕሪጉ ምንባሩ፡ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።


ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ ምስ መግብታት ሓዊስና ንወስዶ ሽኮር ክሳብ ክንደይ እዩ ዝጎድኣና፧ ምስ መግብታት ሓዊስና ንወስዶ ሽኮር ክሳብ ክንደይ እዩ ዝጎድኣና፧ መብዛሕትና መዓልታዊ ንወስዶ ሻሂ ይኹን ቡን፡ ሽኮር ከየሕበርና ክንሰትዮ ክኸብደና ይርአ እዩ። ሽኮር ንጥዕናና ክሳብ ክንደይ ጎዳኢ ምዃኑ ግን ክነስተብህለሉ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ መዓልቲ ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ዓቐን ሽኮር ከም እተመገብና ለኪዕናዮ ንፈልጥ ዶ፧ ንወስዶ መጠን ሽኮር ምፍላጥ ንምሕላው ጥዕናና ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ፡ ከይተረደኣና ካብቲ ዘድልየና ዓቐን ንላዕሊ ሽኮር ናብ ሰብነትና ከነእቱ ስለ እንኽእል። ካብ ልክዑ ዝሓለፈ ሽኮር ምውሳድ፡ ጠንቂ ካልኣይ ዓይነት ሕማም ሽኮር፡ ሕማም መንሽሮን ናይ ልቢ ሕማማትን ኮይኑ እዩ ዝጥቀስ። ምጥቃስ ይከኣል። እዞም ከም ኣብነት ጠቒስናዮም ዘለና መግብታት’ዚኦም፡ ዘለዎም መጠን ትሕዝቶ ሽኮር ዝተሓብአ ብምዃኑ፡ መዓልታዊ ክንወስዶ ብዛዕባ ዝግባኣና መጠን ሽኮር ንምልካዕ ኣሸጋሪ እዩ ዝገብሮ። ኣብ መግቢ ዘሎ ሽኮር፡ ሰብነትና ነቲ መጠን ሽኮር ዘዳቕቐሉ ባዕላዊ መካኒዝም ኣለዎ እዩ። ኣሕምልትን ፍረታትን ምስ እንምገብ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ’ዞም መግብታት ዘሎ ጽሕጊ (fiber)፡ ሰብነትና ነቲ ዝበላዕናዮ መግቢ ሜታቦላይዝ ናይ ምግባር ቅልጣፈኡ ዘገም ከም ዝብል ብምግባር፡ ኣብ ደምና ሽኮር ከይእከብ ይከላኸል። በዚ ኣገባብ መጠን ሽኮር ኣብ ደም ከም ዝመጣጠን ይኸውን። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት፡ ብደረጃ ዓለም ኣብ ስርዓተ ኣመጋግባ ደቂ ሰብ ብዙሕ ለውጥታት ከም ዝተራእየ፣ እቲ ዓይነት ኣመጋግባ ጥዕናዊ ብዘይ ምዃኑ ድማ፡ ጠንቂ ምውሳኽ ክብደትን ክስዕናን ከምኡ’ውን ጠንቂ ምውሳኽ ግዳያት ሕማም ሽኮርን ልብን ኮይኑ ኣሎ። ሽኮራዊ ትሕዝቶ ዘለዎም ዓይነት ሽኮራዊ ትሕዝቶ ዘለዎም ዓይነት መግብታት መግብታት ርግኦ ወይ ጽማቚ ፍረታት ጥዕና ዘለዎም፡ ኣብ ግዜ ቁርሲ ክንወስዶም ካብ ዘለና መግብታት ጌርና ንወስዶ ኢና። ኣብዚ፡ መጠን ሽኮራዊ ትሕዝቶኦም ምልላይ ኣገዳሲ እዩ። ‘ሳን ሰት መዲካል ጆርናል’ ዝተባህለ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ዘስፍር መጽሄት፡ በዚ ንኽተሎ ዘለና ናይ ኣመጋግባ ስርዓት፡ ኣብ ዝመጽእ 2050 ብደረጃ ዓለም ካብ ፍርቂ ንላዕሊ ኣባጽሕ፡ ከምኡ’ውን ሓደ ሲሶ ህጻናትን ኮተቴን ካብ መጠን ንላዕሊ ከስዓትን ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነትን ክውንኑ ከም ዝኽእሉ ይግምት። በንጻሩ፡ ነዞም ኣሕምልትን ፍረታትን ብመልክዕ ጽማቚ ኣዳሊና ምስ እንወስዶም፡ መጠን ሽኮር ኣብ ደምና ክዓቢ ይርአ እዩ። ምኽንያቱ፡ ጽማቚ ኣብ እነዳልወሉ እዋን፡ እቲ ኣብዞም መግብታት ዝርከብ ጽሕጊ ስለ ዝሰባበር/ ዝዳቐቕ፡ ኣብ ሰብነትና መጠን ሽኮር ንምቁጽጻር ዝነበሮ ጥቕሚ ይጎድል። ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ዘውጸኦ መምርሒ፡ “ሓደ ሰብ ኣብ መዓልቲ ክወስዶ ናይ ዝግባእ ዓቐን ሽኮር ካብ 25 ግራም ክበዝሕ የብሉን” ዝብል እዩ። ካብዚ ዓቐን እዚ ምስ እንሓልፍ፡ ንጥዕናዊ ጸገማት ዘቃልዕ ኣገባብ ኣመጋግባ ምዃኑ ድማ የጠንቅቕ። እዚ ዓቐን’ዚ ግና ነቲ መዓልታዊ ብጥሪኡ ንወስዶ ሽኮር ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ኣብ መግቢ ዝርከብ ዓይነት ሽኮር ዘጠቓለለ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ኣመጋግባና ኣዚና ጥንቁቓት ክንከውን ዘዘኻኽር እዩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ መብዛሕትአን ሃገራት ዜጋታት ብዘርይዎ ዘይቅርዑይ ስርዓተ ኣመጋግባ ዘጋጥም ዘሎ ጥዕናዊ ጸገማት፡ ካብ ቁጽጽረን ወጻኢ እናኾነን ይኸይድ ምህላዉ እዩ ዝንገር። መጠን ደምና ኣብ ሽኮር እናሻዕ ብእንወስዶ መግብ፡ ብፍላይ ድማ ሽኮራዊ መግቢ፡ ይውስኽ እዩ። ናብ መላእ ሰብነትና ዑደት ኣብ ዝገብር ደም ዝህሉ መጠን ሽኮር ምስ ዝዓቢ፡ ስምዒታትና ንኢንሱሊን ዝህብዎ ምልክት፡ ፍጥነቱ ዝተዳኸመ እዩ ዝኸውን። ምቁጽጻር ክብደት ሰብነትና ኣሸጋሪ ካብ ዝገብሮ ሓደ ጠንቂ፡ መዓልታዊ ከይተረደኣና ንወስዶ ዓቐን ሽኮር እዩ። ሽኮር ናብ ሰብነትና ነእትዎ ከም ዘለና ከይተረደኣና እንወስዶም መግብታት ከም ርግኦ፡ ባኒ፡ ካችኣፕ ከምኡ’ውን ጽማቚ ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ ንጥዕና ደቂ ሰብ ዝፈታትን ዘሎ ሽኮር፡ ክንዮ’ቲ ካብ ተፈጥሮኣዊ መግብታት ዝርከብ ዘሎ ሽኮር፡ እቲ መግቢ ዘፍርያ ትካላት ዝሰርሕኦ ዘለዋ ኣርተፊሻል መመቀሪን መግብን መስተን እዩ። ኣካላትና ኣብ ደምና ዝህሉ መጠን ሽኮር ክቆጻጸሮ ምስ ዘይክእል ሕማም ሽኮር ንሓምም። ቆስጠ (pancreas) እኹል ኢንሱሊን ከተፍሪ ምስ ዘይትኽእል፡ ከምኡ’ውን ዋህዮታት ኣካላትና ነቲ ዝፈረየ ኢንሱሊን ምስ ዝነጽጎ ዝኽሰት ሕማም እዩ - ሕማም ሽኮር።


ኣብ ደም ልዑል መጠን ሽኮር ምስ ዝህሉ፡ ምስ ግዜ ንተኽእሎታት ሕማም ልቢ፡ ጸቕጢ ደም፡ ዝተፈላለዩ ጸገማት መትንን ዕንወት ኩሊትን የቃልዕ እዩ። ስለዚ መጠን ሽኮር ኣብ ደምና ኣብ ምክትታል ጥንቁቓት ክንከውን የድሊ። ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ


ዝተዓሸጉ መግብታት መጠን ሽኮር ኣብ ደምና ኣብ ምዕባይ ልዑል ግደ እዩ ዘለዎም። ስጋ ይኹን ዓሳ፡ ተቓሚሞም ተዓሺጎም ክቐርቡ እንከለዉ፡ ናይ ሽኮርን ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ


ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ዘድሃበ ዘይኮነ፡ ነቶም ትሕዝቶ ሽኮር ዘለዎም መግብታት ኣብ ግምት ዘእተወ’ውን እዩ። ጨውን ትሕቶኦም ዝዛየደ እዩ ዝኸውን። ኣብ ገዛ ይኹን ኣብ ቤት መግቢ ዝዳሎ መግቢ፡ ንምምቃሩ ተባሂሉ ዝኣትዎ ቀመማት ንባዕሉ፡ ኣብ ምውሳኽ መጠን ሽኮር ወይ ጨው ናይቲ መግቢ ናይ ባዕሉ ተራ ኣለዎ። ልዕሊ ሓሙሽተ መመቀሪ ዝኣተዎ ክሹን መግቢ ንጥዕናና ኣስጋኢ ክኸውን ይኽእል እዩ። ካብ ንቡር ዝሓለፈ ክብደት ሰብነት ካብ ንቡር ዝሓለፈ ክብደት ሰብነት ምልካዕ ምልካዕ ክብደት ሰብነትና ምቁጽጻር ሓደ ካብ መለክዒ ጥዕናና እዩ። ክብደት ሰብነትና ምስ ቁመትና ተመጣጣኒ ክኸውን ኣለዎ። እዚ ኣገባብ’ዚ ‘ሓባሪ ሚዛን ሰብነት’ (Body Mass Index) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ሕቋን ጸባ (milk shake) ከምኡ’ውን ፓስታ ክንምገብ እንከለና፡ ነቲ መዓልታዊ ክንወስዶ ዝተለከዓልና መጠን ሽኮር ንሓልፎ ምህላውና ምስትብሃል የድሊ። መዓልታዊ ንወስዶ መጠን ሽኮር ምልካዕ፡ ሓደ ካብቲ ንቡር ክብደት ሰብነት ክህልወና ዝገብር ኣገባብ እዩ። ኣብ ኣመጋግባና ንገብሮ ንእሽቶ ለውጢ፡ ኣብ ምቁጽጻር መጠን ሽኮር ኣብ ደም ኣዝዩ ሓጋዚ እዩ። ስለዚ፦ ምስፍሕፋሕ ሽኮራዊ መግብታት ኣብ መላእ ዓለም፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ሽኮራዊ መግብታት ናይ ምምጋብ ተኽእሎ ካብቲ ዝሓለፉ ሓሙሽተ ወይ ዓሰርተ ዓመታት ብዕጽፊ ከም ዝወሰኸ መጽናዕትታት የመልክቱ። ሽኮር ንጥዕና ኣዝዩ ጎዳኢ ምዃኑ ሓያሎ መምርሒታት እናተዋህበ፡ ዘምጽኦ ለውጢ ግን ከምቲ ዝድለ ኣይኮነን። * ንወስዶ ዓቐን ካርቦሃይድሬድስ ምቁጽጻር፡ * ብላዕሊ ንሕውሶ ሽኮር ምጉዳል፡ * ስሩዕ ዝኾነ ሰዓታት ኣመጋግባ ምኽታል፡ ገለ ካብቶም ኣብ ኣመጋግባ ክንገብሮ ዝግባኣና ለውጥታት እዮም። ኣብ ዝሓለፈ ዓመተ 2025፡ ኣብ 200 ሃገራት ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ልዕሊ 57 ሚእታዊት ደቂ ተባዕትዮ፡ ከምኡ’ውን ልዕሊ 60 ሚእታዊት ደቂ ኣንስትዮ፡ ካብ ግቡኡ ዝሓለፈ ክብደት ሰብነት ከም ዝወነና ኣነጺሩ። ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ 25 ዓመት ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነት ዝወነኑ ዜጋታት ካብ ዝተራእየን ሃገራት፡ ቻይና (627 ሚልዮን ሰባት)፡ ህንዲ (450 ሚልዮን ሰባት)፡ ከምኡ’ውን ኣመሪካ (214 ሚልዮን ሰባት) ብቐዳምነት ይጥቀሳ። ምውስዋስ ኣካላት ኣብ ኣካላትና ዘሎ ሽኮር ንምህላኽ ልዑል ግደ እዩ ዘለዎ። ኣብ ዩኒቨርስቲ ‘ዌስት ኦፍ ስኮትላንድ’ ዝሰርሑ ሰብ ሞያ ጥዕና ብዘውጽእዎ ምዕሪት መሰረት፡ ኣብ ሓንቲ ናይ እግሪ ስጕሚ፡ ካብ 0.04 ክሳብ 0.05 ካርቦሃይድሬድስ ምቅጻል ይከኣል። ንወስዶ ሽኮር ብኸመይ ሜታቦላይዝ ንወስዶ ሽኮር ብኸመይ ሜታቦላይዝ ይኸውን፧ ይኸውን፧ ሜታቦላይዝ ማለት መግቢ ናብ ዝደቐቐ ሳብስታንስ ተቐይሩ ህይወት ናብ ዘለዎም ዋህዮታት ዝበጽሓሉ መስርሕ እዩ። ኣብ ትሕተ ሰሃራ ዝርከባ ሃገራት ዝርአ ዘሎ መጠን ግዝፊ ሰብነት፡ ካብ 200 ሚእታዊት ንላዕሊ ምዃኑ ዝገለጸ እቲ ጸብጻብ፡ ልዕሊ 500 ሚልዮን ሰባት ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነት ዝወነኑ ክህልዉ ከም ዝኽእሉ ይግመት። ዝኾነ ሰብ ብዛዕባ ሽኮር ክዛረብ እንከሎ ኣብ ሓንጎሉ ዝመጽኦ፡ እቲ ንመመቀሪ እንጥቀመሉ ናይ ጣውላ ሽኮር እዩ። እዚ ‘ሱክሮስ’ (sucrose) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ብሓደ ሞለክዩል ‘ግሉኮስ’ (glucose) ከምኡ’ውን ብሓደ ሞለክዩል ‘ፍራክቶስ’ (fructose) ይቐውም። ‘ሱክሮስ’ (ብኻልእ ኣዘራርባ ሽኮር) ምስ እንወስድ እዞም ክልተ ሞለክዩላት ቅድሚ ናብ ቀጢን መዓንጣ ምብጽሖም ብኢንዛይም ከም ዝፍለዩ ይኾኑ። ምስ ተፈልዩ፡ ናብ ደም ተመጽዮም ይሕወሱ። እዚ ኣብ ደምና ዝህሉ መጠን ሽኮር ምስ ዝዛይድ፡ ቆስጠ ኢንሱሊን ከተመንጩ መልእኽቲ ይወሃባ። ኢንሱሊን ኣብ ደም ዝህሉ ግሉኮስ ኣልዩ ናብ ጸዓት ይቕይሮ። ኣብ ኣፍሪቃ ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነት ዝወነኑ ዜጋታት ብምህላዋ ብቐዳምነት እትጥቀስ ሃገር ናይጀርያ እያ። ኣብ ኣመሪካ 63 ሚእታዊት ኣብታ ሃገር ዝነብሩ ሰባት መዓልታዊ ሽኮራዊ መስተ ይወስዱ። መዓልታዊ ንወስዶ መጠን ሽኮር ብምቕናስ ጥዕናና ክነመሓይሽ ከም እንኽእል እዮም ሰብ ሞያ ጥዕና ዝመኽሩ። ውድብ ጥዕና ዓለም ከም ዝብሎ፡ መዓልታዊ ንወስዶ ሽኮር ብ10 ሚእታዊት ክነጉድሎ ይመክር። እዚ ማለት ኣብ መዓልቲ ካብ ሽዱሽተ ማንካ ሻሂ ንታሕቲ ክንወስድ ኣለና። ውሑድ ዓቐን ፍራክቶስ ብዋህዮታት ተዋሒጡ ይተርፍ። እቲ ዝበዝሐ ዓቐን ግና ናብ ጸላም ከብዲ ብምኻድ ንጸዓት ናብ ግሉኮስ ይቕየር። ወይ ድማ ብመልክዕ ስብሒ ኣብ ኣካላት ይኽዘን። ናብ ስብሒ ኣብ ዝቕየረሉ ጠንቂ ሕማም ልቢ፡ ጸቕጢ ደምን ጸላም ከብድን ክኸውን ይኽእል። ንወስዶ መጠን ሽኮር ምጉዳል ማለት፡ ኣብቲ ብጥሪኡ ንወስዶ ሽኮር ጥራይ ‘ፍራክቶስ’ ሜታቦላይዝ ክኸውን እንከሎ ኣብ ደም ዝህሉ መጠን ሽንታዊ ኣሲድ (uric acid) የዕብዮ። እዚ ሽንታዊ ኣሲድ ኣብ መላግቦ መሓውርና ምስ ዝኣቱ፡ ብኣቐንዛዊ ሕማም ሪሕ (gout) ክንሳቐ ንግደድ። ሰብነትና ካብ ዘድልዮ ዓቐን ንላዕሊ ሽኮር ምስ እንወስድ፡ እቲ ንጸዓት ዘይተቓጸለ ሽኮር ናብ ስብሓዊ ኣሲድ ተቐይሩ ብመልክዕ ስብሒ ኣብ ኣካላትና ይኽዘን። ጠንቂ ዝተፈላለዩ ሕማማት ንኸውን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 3


ሚርያም ኣብርሃም ሚርያም ኣብርሃም መንቀሊ ግጭት ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን እንታይ’ዩ? ጎረባብቲ ሃገራት ዝኾና ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ንንውሕ ዝበለ ኣዋርሕ እየን ክሰሓሓባ ጸኒሐን። እዘን ሃገራት፡ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ነቲ ኣብ መንጎአን ዘሎ ፍልልያት ኣጽቢበን፡ ኣብ ስምምዕ ክበጽሓ እኳ ቀሪበን እንተ ነበራ፡ እቲ ትጽቢት ግን ክዕወት ኣይከኣለን። በዚ ከኣ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሒደት ኣዋርሕ ሓሓሊፈን ክጎራፈጣ ተራእየን። እቲ ዘይምርድዳአን ናብ ቅሉዕ ኲናት ዘምርሐ ግን፡ ኣብ ምዝዛም ናይዛ ዝሓለፈት ወርሒ እዩ። ፓኪስታን፡ ንሽበራውያን ዒላማ ዝገበረ ምንባሩ ዝጠቐሰቶ ናይ ኣየር መጥቃዕትታት ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኣፍጋኒስታን ድሕሪ ምክያዳ፡ እቲ ፈኸም ክብል ዝጸንሐ ግጭት ናይዘን ክልተ ሃገራት ሃንደበት ክውላዕ ተራእዩ። ጉጅለ ኣልቃዒዳ እውን እንተኾነ፡ ብመንግስቲ ጣሊባን ከም ዝድገፍ እዩ ንብዙሕ እዋናት ክግለጽ ጸኒሑ። በዚ ከኣ፡ ቁጠባዊ ይኹን ወተሃደራዊ ድኻም ጣሊባን፡ ንሽበራዊ ጉጅለ ኣልቃዒዳ ብኣሉታ ክጸልዎ ጸኒሑ ተባሂሉ እዩ ዝእመን። ፓኪስታን ካብዚ ተበጊሳ’ያ እምበኣር እቲ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኣፍጋኒስታን ተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት ነፈርቲ፡ ንሰላማውያን ሰባት ዘይኮነስ፡ ነቶም ሽበራውያን ዝሕብኡሎም ቦታታት ዒላማ ዝገበረ ምዃኑ ትገልጽ። ጣሊባን ግን ብጸሊም ዕዳጋን ካልእን ኣቢሉ ኣጽዋር ምሽማት ኣየቋረጸን - ብመሰረት ጸብጻባት። ጣሊባን፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ኣብቲ ብ’መስመር ዱራንድ’ ዝፍለጥ - ኣስታት 2,670 ኪ.ሜ ዝንውሓቱ ንኽልተአን ሃገራት ዘራኽብ ናይ ሓባር ዶብ መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ብመንገዲ ማሕበራዊ መራኸቢታቱ ድሕሪ ምሕባሩ፡ ፓኪስታን ብቕጽበት ኣብ ከተማታት ካቡል፡ ካንዳሃርን ካልኦት ቦታታትን ናይ ኣፍጋኒስታን ሓያሎ መጥቃዕትታት ኣካየደት። በቲ ዝፈጸመቶ ሓያሎ ስግረ ዶባዊ መጥቃዕትታት ድማ፡ ኣብ’ተን ስትራተጅያዊ ኣገዳስነት ከም ዘለወን ዝንገረለን - ርእሰ ከተማ ኣፍጋኒስታን ዝኾነት ካቡልን ከተማ ካንዳሃርን፡ ልዕሊ 274 ኣፍጋናውያን ወተሃደራት ተቐቲሎም። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ’ተን ኣገደስቲ ከተማታት፡ ሰፍ ዘይብል ንዋታዊ ዕንወት ክወርድ ተራእዩ። ይኹን’ምበር፡ እዘን ክልተ ሃገራት፡ ነቲ ብማዕከናት ዜና ዓለም ዝጋዋሕ ዘሎ ሓበሬታታት እዝኒ ከይሃባ፡ ኣብ ኣጀማምራ ናይቲ ኲናት ኣብ ነሓድሕደን ክወቓቐሳ እየን ጸኒሐን። ፓኪስታን ስለምንታይ እያ ኣብ ልዕሊ ኣፍጋኒስታን ተደጋጋሚ መጥቃዕትታት ተካይድ ዘላ? ዝብል ሕቶ፡ ብብርክት ዝበሉ ተንተንቲ ፖለቲካ መብርሂ ክወሃቦ ጸኒሑ ኣሎ። ፓኪስታን፡ እቲ ከተካይዶ ዝጸንሐት መጥቃዕትታት፡ ንሽበራዊ ዕጡቕ ጉጅለ ‘ኣልቃዒዳን’፡ ነቲ ብ’ቲቲፒ’ ዝፍለጥ ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝመደበሩ ፓኪስታናዊ ዕጡቕ ጉጅለ ጣሊባንን ዒላማ ዝገበረ ምንባሩ እያ ትጠቅስ። ፓኪስታን፡ እዞም ዝተጠቕሱ ሽበራውያን ዕጡቓት ጉጅለታት፡ ካብ መንግስቲ ጣሊባን ናይ ኣፍጋኒስታን ደገፍ ይግበረሎም ከም ዘሎ እያ ክትከስስ ጸኒሓ። እንተኾነ፡ ጣሊባን፡ እቲ ክሲ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ምዃኑ ብምግላጽ እዩ ክነጽጎ ጸኒሑ። ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋናት፡ ዕጡቕ ጉጅለ ‘ቲቲፒ’ ምስ ፓኪስታን ኣብ ረጽሚ ምስ ኣተወ፡ ጣሊባን ከም መንጎኛ ኮይኑ ክዓርቕ ፈቲኑ ነይሩ እዩ። ይኹን’ምበር፡ ጣሊባን፡ ምስቲ ዕጡቕ ተቓዋሚ ጉጅለ ዝምድና ብምምስራት፡ ናቱ ወገን ሒዙ ተባሂሉ ካብቲ ናይ ሽምግልና ተራ ተኣልዩ እዩ። ሽበራዊ ጣሊባን ኣብ 2021 ንሓይልታት ኣመሪካን መላፍንቶምን ስዒሩ ንኣፍጋኒስታን ድሕሪ ምቁጽጻሩ፡ ኣብታ ጎረቤታ ዝኾነት ፓኪስታን ፖለቲካዊ ቅልውላውን ሽበራዊ መጥቃዕትታትን እናዛየደ ክመጽእ እዩ ተራእዩ። ንድሕሪት ምልስ ኢልና ምስ እንምልከት፡ መንግስቲ ፓኪስታንን ጣሊባንን ቀንዲ መሻርኽቲ እዮም ኔሮም። ጣሊባን ኣብ 2021 ንኣፍጋኒስታን ምስ ተቖጻጸረ እውን፡ ፓኪስታን ካብ’ተን ቀዳሞት ነቲ ለውጢ ዝተቐበላኦ ሃገራት እያ ነይራ። ኣብዚ እዋን ግን፡ ክልተአን ሃገራት ዓይንን ሓመድን ኮይነን። እቲ ቀንዲ ስኒት ከሊኡወን ዘሎ ጉዳይ ከኣ፡ እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ - ምድጋፍ ነዞም ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝርከቡ ዕጡቓት ሽበራውያን ጉጅለታት እዩ። ዕጡቕ ጉጅለ ቲቲፒ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር ኣብ ከተማ ኢስላማባድ - ፓኪስታን ነፍሰ ቅትለታዊ መጥቃዕትታት ብምክያድ፡ ከቢድ ክሳራታት ኣውሪዱ እዩ። ወተሃደራዊ ዓቕሚ ክልተአን ሃገራት ክነጻጸር እንከሎ፡ ፓኪስታን ካብ ኣፍጋኒስታን ልዕል ዝበለት ምዃና እዩ ዝንገረላ። እታ ሃገር ሓያሎ ታንክታት፡ ነፈርቲ ውግእን ካልእ ምዕቡል ወተሃደራዊ ቴክኖሎጂታትን ትውንን - ብመሰረት ጸብጻባት። ብወገን ኣፍጋኒስታን ምስ እንምልከት ድማ፡ ጣሊባን ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መንግስቲ ኣፍጋኒስታንን ካብ’ቶም ኣብታ ሃገር ዝነበሩ ግዳማውያን ሓይልታትን ዝራሰዮ ብዙሕ ዝዓይነቱ ኣጽዋር ኣለዎ። ይኹን’ምበር፡ ብቑጽሪ ክርአ እንከሎ፡ ምስቲ ፓኪስታን ትውንኖ ብዝሒ ኣጽዋር ፍጹም ኣይወዳደርን እዩ። ኣብ ልዕሊ ጣሊባን ንዓሰርተታት ዓመታት ዝቐጸለ ናይ ኣጽዋር እገዳ’ኳ እንተ ነበረ፡ ብተወሳኺ፡ እዚ ሕጂ ኣብ መንጎ ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ተወሊዑ ዘሎ ግጭት፡ ነቶም ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሱ ብርክት ዝበሉ ዕጡቓት መሬቱ ንጸጥታ ናይ ዝኾነት ሃገር ኣብ ሓደጋ ንዘእቱ ዝኾነ ይኹን ተቓዋሚ ሓይሊ ዘፍቅድ ከም ዘይኮነ ብምግላጽ፡ ፓኪስታን ኣብ ልዕሊ ሃገሩ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት መንቀሊኡን ዕላማኡን ካልእ ከም ዝኾነ ይወቅስ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ መንጎ ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ተፈጢሩ ዘሎ ግጭት፡ ነቲ ኣብ ጎረቤት ናይዘን ሃገራት ዝኾነት ኢራን ተወሊዑ ዘሎ ውግእ’ውን ክጸልዎ ከም ዝኽእል እዮም ብዙሓት ተንተንቲ ፖለቲካ ዝግምቱ። ውግእ ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ንፖሊሲን መደባትን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ኢራን ክዓናቕፎ ከም ዝኽእል እውን ግምታት ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ነቲ ዞባ ናብ ካልእ ቁጠባዊ ቅልውላው ከምርሖ ከም ዝኽእል ይእመት። ብዘይካ’ዚ፡ ግጭት ናይዘን ክልተ ሃገራት፡ ንኹነታት ተመዛበልቲ ዘጋድድ ክኸውን ይኽእል እዩ - ብመሰረት እቶም ክኢላታት። ቁጽሪ ተመዛበልቲ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ቁጽሪ ተጸበይቲ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዛት’ውን ክውስኽ ስለ ዝኽእል፡ እቲ ክፍጠር ዝኽእል ሰባዊ ቅልውላው ኣዝዩ ኣሰንባዲ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዙሓት ተንተንቲ ፖለቲካ ከም ዝብሉዎ ዘለዉ፡ ግጭት ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኲናት ኢራን ዘሎ ኣተኩሮ ማሕበረሰብ ዓለም እውን ክኸፋፍሎ ይኽእል እዩ። ማሕበረ ሰብ ዓለም፡ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት ተወሊዑ ዘሎ ግጭት እንተ ደኣ እናተጐሃሃረ ከይዱ፡ ብሓፈሻ ንሰላም ናይቲ ዞባ እዩ ክጽዕር ዝኽእል’ምበር፡ ኲናት ኢራን ጥራሕ ደው ናይ ምባል ዲፕሎማስያዊ ስራሕ ዘይክሰርሕ ይኽእል እዩ።። ሽበራውያን ምቹእ ዕድል ዝፈጥር እዩ። ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ኣብ መንጎአን ተወሊዑ ንዘሎ ኲናት ደው እንተ ዘይኣቢለንኦ፡ ቊጽሪ ናይ’ቶም ኣብቲ ከባቢ ዓስኪሮም ዝርከቡ ሽበራውያን ጉጅለታት ብተዓጻጻፊ ክውስኽ ከም ዝኽእል እዩ ዝንገር። በዚ ከኣ፡ እቲ ዞባ ምቹእ መዕቆብን መጫጭሕን ዝተፈላለዩ ሽበራውያን ጉጅለታት ከይከውን ዓቢ ስግኣት እዩ ዘሎ። ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ዝርከባሉ ዞባ፡ ስፍራ ናይ ዝተፈላለዩ ሽበራውያን ጉጅለታት እናተባህለ እዩ ክጥቀስ ጸኒሑ። በዚ እዩ’ምበኣር፡ ግጭት ናይ’ዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ሓባራዊ ቃልሲ ኣንጻር ሽበራውያን ዝዕንቅፍን፡ ነቶም ኣብቲ ዞባ ዝርከቡ ሽበራውያን ጉጅለታት ድማ ዘርብሕን ክኸውን ዝኽእል። ፓኪስታን፡ ነቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ከተማ ኢስላማባድ ኣብ ዝርከብ መስጊድ ናይ ሺዓ ዝተፈጸመ ርእሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ፡ በቲ ቲቲፒ ዝተባህለ ዕጡቕ ጉጅለ ከም እተፈጸመ እያ ትኸስስ። ኣፍጋኒስታን ግን፡ እቲ መጥቃዕቲ ዳዕሽ ከም ዝፈጸሞ እያ ትምጉት። ኣብቲ ናይ መስጊድ መጥቃዕቲ፡ ኣስታት 32 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት ልዕሊ 160 ድማ ቆሲሎም እዮም። መንግስቲ ጣሊባን፡ ንግጭት ናይዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ሓያሎ ሃገራት ዓለም ኮኒነንኦ እየን። ክልተአን ሃገራት ንሓድሕደን ምጥቕቓዕን ምውንጃልን ኣቋሪጸን ኣብ ዝሓጸረ እዋን ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርባ ድማ ጻውዒት ክቐርብ ጸኒሑን ኣሎን። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ዋንግ-ዩ፡ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቱ ምስ ፓኪስታናዊን ኣፍጋናውን መዘናታቱ ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ቴለፎን ዝርርብ ኣካይዱ ነይሩ። “ኣብ መንጎ ክልተአን ጎረባብቲ ሃገራት ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ንኽግበር፡ እቲ ቀዳምነት ተዋሂቡዎ ክስርሓሉ ዘለዎ ጉዳይ እዩ፡ ” ዝበለ እቲ ቻይናዊ ብዓል ስልጣን፡ መራሕቲ ክልተአን ሃገራት ገጽ ንገጽ ተራኺቦም ብምዝርራብ ነቲ ግጭት ደው ከብሉዎ ጸዊዑ።


ሎሚ በዓል ዒድ ኣልፈጥር’ዩ፡ ንኹልኹም ርሑስ ኣውደኣመት ክኾነልኩም እናተመነና፡ ናይ ሎሚ መደብና፡ ብዝተፈላለየ ትሕዝቶ ነዚ በዓል’ዚ ዘሰኒ ክኸውን ‘ዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 ብሉጻት ቈልዑ መርኣያ ውሕሉል ኣልያ ወለዲ ብሉጻት ቈልዑ መርኣያ ውሕሉል ኣልያ ወለዲ ዳህላክ ነጋሲ ስእሊ - የውሃንስ መብራህቱ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰሜናዊ ምብራቕ ዝርከባ 14 ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ኣብ ማእከላይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ኣዱሊስ ምርኢት ኣቕሪበን። እቲ ምርኢት ክልተ መደባት ዝሓቘፈ ኰይኑ፡ ንኽልሰ-ሓሳባውን ግብራውን ትምህርቲ ዘጠቓለለ ነይሩ። እቲ ኣብ ቀጽሪ ናይ’ቲ ቤት-ትምህርቲ ዝቐረበ መደብ፡ ተመሃሮ ባህሎምን መንነቶምን ብግቡእ ንኽፈልጡ ካብ ዝብል ባህጊ ዝተበገሰ ኰይኑ፡ ንትሽዓት ብሄራት ሃገርና ዘላሊ - ማለት ንዕለታዊ ኣነባብራአን ዘንጸባርቕ ምርኢት ከም ኣመጋግባ፡ ኣልባሳት፡ መንበሪ ኣባይቲ፡ ትልሂትን ካልእን ዝገልጽ ትሕዝቶ ብተመሃሮን መምህራንን ክቐርብ እንከሎ፡ ኣብቲ ውሽጢ ኣዳራሽ ኣብ ዝተዳለወ ኤግዝቢሽን ከኣ፡ ተማሃሮ ቀዳማይን ካልኣይን ዓመት ዝመሃርዎ 14 ቴማታት ብመልክዕ ጽሑፍን ደገፍ መምሃሪን ማእከል ዝገበረ ምርኢት ነይሩ። እተፈላለየ ፕሮጀክትታትን ካልእ ንጥፈታትን ካብ’ቶም ልዑል ኣተኵሮ ዝተዋህቦም ነይሩ። ኰይኑ ከኣ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ክፍልን ቀጽሪ ቤት-ትምህርትን ዝወሃብ ግብራዊ ትምህርቲ፡ ተመሃሮ ናይ መሃዝነትን ፈጠራውነትን ክእለቶም ወይ ዝንባለኦም ዘለልዩሉ እዩ። እቲ ኣገባብ ኣመሃህራ ቈልዑ እናተዛነዩ ማእለያ ዘይብሉ ፍልጠትን ክእለትን ዘማዕብሉሉ ሜላ እዩ። መድረኽ እዩ።” ክብል ሓቢሩ። ኣስዒቡ፡ ዕዱማት ኣጋይሽን ወለድን ነቲ ምርኢት ስነ-ስርዓት ብዝተመልኦ ኣገባብ ከም ዝከታተልዎ ስለ ዝተገብረ፡ ነቲ ዝተረኽበ መልሲ-ዕንጋለ ኣብ ግምት ብምእታው እተን ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ቀጻሊ ዝበለጸ ዕማም ንኸሰርሓ መደብ ከም ዘሎ ገሊጹ። መምህር ደጎል ቀጺሉ፡ “ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ተማሂሩን ከይተማህረን ናብ መባእታ ዝተሰጋገረ ተመሃራይ ብቐሊሉ ክትመምዮ ዘጸግም ኣይኰነን። ክንዲ ዝዀነ፡ ኩሎም ህጻናት ግድን ግቡእ ትምህርቲ ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ቀሲሞም ናብ ዝቐጽል ደረጃ ክሰጋገሩ ኣለዎም። ነቲ ዝተዳለወ ምርኢት ንምዕዛብ ካብ እተፈላለያ ኣብያተ-ትምህርቲ ምስ ወለዶም ዝመጽኡ ተመሃሮ፡ ተራኦም ኣኺሉ ንውሽጢ ንኽኣትዉ’ሞ፡ ነቲ ብመምህራንን ብጥርኑፍ ብኣብያተ-ትምህርቲ ናይ ቅድመ- ትምህርቲ ዝዳሎ ዓውደ-ምርኢት ብዙሕ ልሙድ ኰይኑ ኣይጸንሐን። ክንዲ ዝዀነ፡ እቲ መደብ ብዙሕ ተመኵሮ ዝቕሰመሉን ኣብ መጻኢ ዝበለጸ ትሕዝቶ ንኽዳሎ ባብ ዘርሑን ስለ ዝዀነ ንኣገዳስነቱ፡ ዕላማኡን ካልእን ኣመልኪትና ንገለ ካብ ወደብቲ ኣካላትን ተሳተፍትን ተወኪስና ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይስዕብ። ሓላፊ ምክትታል ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰሜናዊ ምብራቕ መምህር ደጎል ዑቕባስላሴ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ኣብዚ ንኡስ ዞባ 6 ብመንግስቲ ከምኡ ድማ፡ 8 ብብሕቲ ዝመሓደራ ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ኣብያተ- ትምህርቲ ይርከባ። ‘ህጻናት ካብ ቅድመ- ትምህርቲ ኣትሒዞም፡ ብግቡእ ክዅስኮሱን ቅኑዕ ኣልያ ክረኽቡን ኣለዎም’ ዝብል መምርሒ ንምትግባር፡ እዘን ኣብያተ-ትምህርቲ ንሓድሕደን ተመኵሮ ዝለዋወጣሉ ባይታ ንምፍጣር ክስረሓሉ ጸኒሑ። ከም ውጽኢቱ፡ ኣብ ሓንቲ ቤት ትምህርቲ እተቐስመ ሓድሽ ተመኵሮ ናብ’ተን ካልኦት ንምስግጋር ከምኡ’ውን፡ ገምጋም ብምክያድ ዝበለጸ ስራሕ ንምዕማም ኣብ መንጎ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሳምንቲ ዑደት ክካየድ ከም ዝጸንሐ ይፍለጥ። መምህር ኣቢጋኤል በርሀ ብተወሳኺ፡ ኣብዚ እዋን ንቕሓት ወለዲ ኣብዚ ጕዳይ ኣብ ዝሓሸ ደረጃ ይርከብ። በዚ ምኽንያት፡ ወለዲ ንደቆም ቅድሚ ናብ ቤት-ትምህርቲ ምልኣኾም ፍልጠቶም ዘዕብዩሉ ሜላታት ክኽተሉ ይረኣዩ እዮም። መምህር ደጎል ዑቕባስላሰ ተመሃሮን መግለጺ ዝወሃቦ ዝነበረ ኤግዝቢሽን ንምምልካት ብህንጡይ መንፈስ ንቕድሚት ከቋምቱ ተዓዚብና። ነፍሲ-ወከፍ ቤት- ትምህርቲ ንሓንቲ ቴማ ዝገልጽ ትሕዝቶ ከተቕርብ እንከላ፡ ብዘይካ’ቲ ንህጻናት ዝምስጥ ብውቁብ ሕብርታት ዝተዳለወ ስእልታትን ጽሑፍን ከምኡ’ውን፡ ብእተፈላለየ ጥረ- ነገራት ዝቐረበ ትሕዝቶ ልዑል ኣቓልቦ ዝተዋህቦ ነይሩ። ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት፡ ወለዲ ኣብ ንጥፈታት ቤት-ትምህርቲ ብንጥፈት ክዋስኡን ክሳተፉን ጸኒሖም ኣለዉ። ማዕረ-ማዕረ፡ ዝምልከቶ ኣካል’ውን እተን ኣብያተ-ትምህርቲ ነቲ መሳለጥያ ብልክዕ ብኸመይ ይግልገላሉ ንምዕዛብ ብቐጻሊ ክትትልን ገምጋምን የካየድ። በዚ ከኣ፡ ኣብ መንጎ ኵሎም ኣካላት ውሁድ ርክባት ብምግባር፡ ዕዉት ስራሕ ንምክያድ ጻዕርታት ይካየድ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ መምህራን መዋእለ-ህጻናት፡ እቶም ፈለማ ነታ ፈልሲ ዝዅስኵሱ ኣካላት ስለዝዀኑ፡ ጽልዋኦም ብግቡእ ተገንዚቦም ኣብ ምጒልዕላዕ ናይታ ተኽሊ ተራኦም ብልክዕ ክፈልጡ ይግባእ። ካልእ፡ ወለዲ ዝገብርዎ ጻዕርታትን ኣልያን ዝምስገን እኳ እንተዀነ፡ ብፍላይ ኣብ ኣጠቓቕማ ኤለትሪካዊ መሳርሒታት ጥንቁቛት ክዀኑ ይግባእ” ብምባል ገሊጹ። ከም መቐጸልታ ናይ’ዚ፡ እዘን ኣብያተ- ትምህርቲ ኣብ መስርሕ ምምሃር ምስትምሃር ዝኽተለኦ ኣገባብን ኵሉ ንጥፈታትን ንምልላይ ኣብ ውሽጢ ሓደ ቀጽሪ ብምትእኽኻብ እዚ ምርኢት ተወዲቡ። በዚ ከኣ፡ እዘን ኣብያተ- ትምህርቲ ኵሉ ንጥፈታት ንወለድን ዕዱማት ኣጋይሽን ከላልያ እንከለዋ፡ እቲ ዝግልገላሉ መሳለጥያ ትምህርቲ ብኸመይ ኣብ ባይታ ከም ዝጥቀማሉ ንሓድሕደን’ውን፡ ተመኵሮ ንኽለዋወጣ ባይታ ዝፈጥር እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ እዚ መደብ ናይ ውድድር መንፈስ ዘዕቢ ዘይኰነ፡ ተመኵሮ ንምልውዋጥ ዝዕድም ንኣብነት፡ ብጭርምራም ወረቐት እተዳለወ እተፈላለየ ቅርጽታት፡ ሕብርታት፡ ኣሃዛትን ካልእን ክጥቀስ ይኽእል። ነቲ እተፈላለየ ትሕዝቶታት ተመሃሮ ኣብ ውሽጢ ክፍሊ ብሓገዝ መምህራን ዘዳልውዎ ኰይኑ፡ ህጻናት ኣብ ውሽጢ ሓጺር ገደብ ግዜ ብዙሕ ፍልጠት ንኽቐስሙ ዕድል ዝኸፍት እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ብተመሃሮ ዝተዳለወ ስርሓት ካይላ፡ መምህር ኣቢጋኤል በርሀ ሓንቲ ካብ ኣባላት ኮሚተ ቅድመ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰሜናዊ ምብራቕ ኰይና፡ መብዛሕትኡ እቲ ምርኢት ተመሃሮ ብሓገዝ መምህራኖም ከም ዘዳለውዎ ከምኡ ድማ፡ ነቲ ምርኢት ንምዕዛብ ካብ እተፈላለየ ቦታታት ብርክት ዝበሉ ወለዲ ከም ዝመጽኡ ሓቢራ። ወሲኻ፡ ልዑል ተሳታፍነት ወለዲ ንተገዳስነቶም ብምንባሩ ከምኡ’ውን፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ተመኵሮ ዝለዋወጣሉ ባይታ ስለ ዝተፈጥረ ዕላማ ወይ ሽቶ ናይዚ መደብ ተወቒዑ ክበሃል ይኽእል። ከምቲ ሓንቲ ቤት ድልድልቲ ንኽትከውን መሰረታ ብግቡእ ክህነጽ ዘለዎ፡ ተመሃሮ ኣብ መባእታ ይዅን ዝቕጽል ደረጃ ትምህርቶም ሓያላት ንክዀኑ፡ ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ሓያል ወፍሪ ክካየድ ይግባእ። ነዚ ምርኢት ክዉን ንምግባር ኣብያተ-ትምህርቲ ንወርሒ መመላእታ እኹል ምድላዋት ገይረን” ክብል ገሊጹ። ህጻናት ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ንኹለንትናዊ ምዕባለ ቈልዑ ዝበሃሉ - ኣእምሮኣዊ፡ ኣካላዊ፡ ማሕበረ-ስምዒታዊ፡ ቋንቋውን ሞራላውን ምዕባለታት ክድልብዎ ጻዕርታት ይካየድ። ዋላ’ውን ነቲ ብግዳም ዝዕዘብ፡ እቲ ንጥፈታት ትርጕም ኣልቦ ወይ መዘናግዒ ጥራይ ዝመስል እንተዀነ፡ ኣብ ተመሃሮ ግን ዓቢ ጽልዋን ፍልጠትን ዘሕድር እዩ። ንኣብነት፡ ሓንቲ ተመሃሪት ዕንቊ ክትሰኵዕ እንከላ፡ ውህደት ዓይኒን ኢድን ከመይ ከም ዝሰርሕ ክትመሃር እንከላ ከምኡ ድማ፡ ሓደ ተመሃራይ እተፈላለየ ስርሓት ካይላ ኣብ ዝሰርሓሉ እዋን ኩሎም ጭዋዳታቱ ብንጥፈት ንኽሰርሑ ዝዕድም ንጥፈታት እዩ። ካልእ፡ ብጭርምራም ወረቓቕቲ እተፈላለየ ቅርጽታት ኣብ ዝሰርሑሉ እዋን ዘጉልሕ ስለ ዝዀነ፡ ርክብ ቤት-ትምህርትን ወለድን ንምሕያል ዝተገብረ ጻዕርታት ዕዉት ከም ዝነበረ ኣብሪሃ። ሰብ ኣብቲ ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ግዜኡ ስለዝህነጽ፡ ኣብቲ ወርቃዊ ተባሂሉ ዝፍለጥ ደረጃ ዕድመ ህጻናት ናብ ቤት-ትምህርቲ ብምምጻእ፡ መሰረታዊ ፍልጠት ንኽቐስሙ ወለዲ ንቕሓቶም ከዕብዩ ከም ዝግባእ ኣፍሊጣ። ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ንመስርሕ ምምሃር ምስትምሃር ዝተዳለወ ብቴማ ዝፍለጥ ምዕራፋት ንኹለንትናዊ ምዕባለ ቈልዑ ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ። በዚ ከኣ፡ ኣብቲ ምርኢት ዝቐረበ ኵሉ ትሕዝቶ ንኹሉ ምዕባለታት ማእከል ዝገበረ ከም ዝዀነ ኣብሪሃ። እቲ መምህር ዮናስ ብርሃነ ባህላዊ ምርኢት ከኣ፡ ቈልዑ ካብ ንኡስ ዕድመኦም ባህሎምን መንነቶምን ንኽፈልጡ ዝዓለመ ምንባሩ ገሊጻ። ኣቶ ኪዳነ ኢሳቕ መምህር ኣቢጋኤል ቀጺላ፡ ቴማ ናይቲ ምርኢት ከም ዘነጽሮ ወለዲ፡ መምህራን ቈልዑን ብውህደት ምስ ዝስራሕ ብሉጻት ዜጋታት ክህነጹ ከም ዝከኣል ዘረጋግጽ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ዝቕጽል እዋን ዝበለጸ ስራሕ ንምዕያይ ዝድርኽ ምዃኑ ገሊጻ። ውህደት ናይተን ኣብያተ-ትምህርቲ ዕዉት ስራሕ ንኽካየድ ባይታ ዝፈጥር ስለ ዝዀነ፡ ካልኦት ኣብያተ-ትምህርቲ ተመሳሳሊ መደብ ብምውዳብ ንቕሓት ሕብረተ-ሰብ ክብ ንምባል ክዓያ ከም ዝግባእ ኣብሪሃ። ህጻናት ኣብቲ ዝስረቱሉ ደረጃ ዕድመ ወለዲ ጥራይ ዘይኰነ፡ ኩሉ ሕብረተ-ሰብ ሓላፍነት ብምውሳድ ኣብ ምምእዛኖም እጃሙ ከበርክት ተላብያ። ድማ፡ እቲ ናይ ፈጠራውነት ወይ መሃዝነት ዓቕሞም ክብ ከም ዝብል ይፍለጥ። ኣቶ ኪዳነ ኢሳቕ ነቲ መደብ ንምዕዛብ ካብ ዝመጽኡ ተሳተፍቲ እዩ። ንሱ እቲ ዝቐርብ ምርኢት ኣዝዩ መሳጥን ኣገዳስን ከም ዝነበረ ብምግላጽ፡ ቅድም መብዛሕትኡ ሰብ፡ መዋእለ- ህጻናት ከም መውዓሊ እምበር፡ ፍልጠት ዝቐስሙሉ ቦታ ይመስሎ ከም ዘይነበረ፡ ነቲ ኣብቲ ምርኢት ዝቐረበ ትሕዝቶታት ብምምልካት ግን ጻዕርን ድኻምን መምህራን ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ኣብ ባይታ ከም ዝተመስከረን ዝጸንሖ ብሉይ ኣተሓሳስባ ክቕይር ከም ዝተደረኸን ይሕብር። ወሲኹ፡ እቶም ህጻናት በቲ ዝቐስምዎ ዘለዉ ፍልጠት፡ ኣብ ዝቐጽል ደረጃ ኣዝዮም ዕዉታት ከም ዝዀኑ ብምብራህ፡ እተን ኣብያተ-ትምህርቲ ኣዝዩ ብሉጽ ስራሕ ከም ዘዳለዋ ከምኡ’ውን፡ ብዘይካ’ቲ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ፡ ተመሃሮ ባህሎምን ታሪኾምን ንኽፈልጡ ዝተዓመ ስራሕ ኣዝዩ ከም ዝመሰጦ ይሕብር። ክንዲ ዝዀነ፡ መምህራን ዝገብረኦ ጻዕሪ ብሉጽ ውጽኢት መታን ክሕፈሶ፡ ወለዲ ኣብ ቤት- ትምህርቲ ይዅን ኣብ ገዛ ግቡእ ምክትታል ከካየዱ ይግባእ። ከምቲ “ቈልዓ ብንኡሱ፡ ቆርበት ብርሑሱ” ዝበሃል፡ ወለዲ ኣብ ኣተኣላልያ ደቆም ዕቱባት ክዀኑ ክገብርዎ ዝግባእ ጻዕሪ ኣብቲ ምርኢት ከም ዝተገንዘበ ገሊጹ። ኣባል ኣወሃሃዲት ኮሚተ መምህር ዮናስ ብርሃነ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ኣብዚ ምርኢት ኵለን ኣብያተ-ትምህርቲ ነቲ ዕለታዊ ዝግልገላሉ መሳለጥያ ከም ዘቕርበኦ ተገይሩ። በዚ ከኣ፡ ወለዲ ካብዚ ምርኢት ተመኵሮ ብምቕሳም ብቐሊሉ ኣብ ቤቶም እተፈላለየ መሳለጥያ ንኸዳልዉ ዝሕግዝ ነይሩ። ከም ዝፍለጥ፡ ወለዲ ንደቆም ግቡእ ኣልያ ኣብ ኣመጋግባኦም፡ ጽሬቶም ኮታስ ኵሉ ድሌታቶም ንምምላእ ይጽዕሩ እዮም። የግዳስ፡ ኣብ ትምህርታዊ መዳይ ከ ብኸመይ ይኣልይዎም ወይ የማእዝንዎም ንዝብል ሕቶ ምላሽ ንምሃብ እዚ መደብ ተዳልዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ተሳትፎ ወለዲ ኣዝዩ ዝነኣድ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 5


ስነ-ጥበብ ፊልም፡ ካብ ኩሉ ካልእ ናይ ጥበብ መልክዓት ብዝተፈልየ ኣገባብ፡ ሰባት ኣብ ሓንቲ ጸልማት ኣደራሽ ኮፍ ኢሎም፡ በታ ካብ ሓደ ኩርናዕ ትፍኖ ብርሃን ተመሪሖም፡ ብሓባር ክስሕቁ፡ ብሓባር ክሓዝኑን፡ ብሓባር ክሓስቡን ዝገብር ኣዝዩ ሓያልን መስተንክራዊን ቋንቋ እዩ። ፊልም ዶባት ዘይብሉ ዓለምለኻዊ ቋንቋ ኮይኑ፡ ንመንነት፡ ንታሪኽን ክብርታትን ሓደ ሕብረተሰብ ብህያው ስእሊ ሰኒዱ ናብ ዝመጽእ ወለዶን ናብ መላእ ዓለምን ዘሰጋግር ድልድል እዩ። ምስ ኤርትራውያን ዝኾኑ መሳርሕቱ ሓሳባት ክለዋወጥን ሓድሽ ናይ ስራሕ ርክባት ክፈጥርን ከሎ ዘሎ ስእሊ ኣብ ኣእምሮና ንስኣሎ። እዚ ብዓይነ-ሕሊና ክንርእዮ እንኽእል ማራኺ ትርኢት፡ ንጥበብ ፊልም ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንቱሪዝም፡ ንቁጠባዊ ምንቅስቓስን ንባህላዊ ዲፕሎማስን ሃገርና ዘለዎ ኣወንታዊ ጽልዋ ብቐሊሉ ብቃላት ዝግለጽ ኣይኮነን። ዝጅመር ዘሎ መድረኽ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ዓቕምታት ፊልም ኣወሃሂዱ፡ ነቲ “ትንሳኤ” ዝብል ቃል ናብ ባይታ ንምውራድ ዝተዳለወ ጽኑዕ መሰረት እዩ። እንተኾነ ግን፡ እቲ ናይዚ ታሪኻዊ መድረኽ መጻኢ ራእይ፡ ኣብዘን 55 ፊልምታት ወይ ኣብ ውሽጢ ዶባት ሃገርና ኤርትራ ጥራይ ተሓጺሩ ዝተርፍ ኣይኮነን። ከምቲ ብወገን ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ብንጹር ዝተሓበረ፡ እዚ ናይ ሎሚ ዓመት ‘ቀዳማይ ፈስቲቫል’፡ መበገሲ ሞተር ናይ ሓደ ኣዝዩ ነዊሕን ኣህጉራውን ጉዕዞ እዩ። እቲ ንመጻኢ ዝሕለን ዘሎ ዓቢ ሸቶ፡ ነዚ ኣብ ኣስመራ ዝጅመር ዘሎ ፈስቲቫል ደረጃ ብደረጃ ብምዕባይ፡ ኣብ መጻኢ ዓመታት ካብ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ቀጺሉ ካብ ዞባ ምብራቕ ኣፍሪቃ፡ ብድሕሪኡ ድማ ካብ መላእ ሃገራት ኣፍሪቃን ካብ ዝተፈላለያ ኩርናዓት ዓለምን ዝመጽኡ ስሙያት ሰብ ሞያ ፊልም፡ ዳይረክተራት፡ ተዋሳእትን ሃየስቲን ዝሳተፉሉ ዓቢ ኣህጉራዊ መድረኽ ምግባሩ እዩ። እዚ ማራኺ ራእይ እዚ፡ ነታ ምጭውቲ ከተማ ኣስመራ፡ ከምቲ ኣብ ርእሰ ከተማ ቡርኪናፋሶ (ዋጋዱጉ) ብደረጃ ኣፍሪቃ ዝካየድ ፍሉጥ ፈስቲቫል ፊልም ‘ፌስፓኮ’ (FESPACO)፡ ወይ ድማ ኣብ ከተማ ካንስ ናይ ፈረንሳ ዝካየድ ዓለምለኻዊ ፈስቲቫል፡ ማእከል ኣህጉራዊ ትኹረት ጥበብን ባህልን ክገብራ ምሉእ ዓቕምን ተኽእሎን ኣለዎ። ብተወሳኺ፡ ሓደ ካብቲ ኣህጉር ኣፍሪቃ ክሳብ ሎሚ ብዓቢኡ ትሳቐየሉ ዘላ ብድሆ፡ ታሪኻን መንነታን ብናይ ወጻኢ ሰባት (ብፍላይ ብምዕራባውያን ማዕከናት ዜናን ፊልምታትን) ተጠምዚዙ ክዝንቶ ምጽንሑ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ኣፍሪቃ ኣብ ፊልምታት ዓለም ከም ኣህጉር ድኽነት፡ ጥሜት፡ ሕማምን ዘየቋርጽ ውግእን ጥራይ እያ ትቐርብ። ጥበብ ፊልም ኤርትራ ግን፡ ካብ እዋን ጽንኩር ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ፡ “ዛንታና ባዕልና ንነግሮ፡ ታሪኽና ብናይ ገዛእ ርእስና ቃላትን ስእልን ንገልጾ” ዝብል ዓሚቝ ፍልስፍና ዝኽተል እዩ። ካሜራታት ሰውራ ኤርትራ ኣብ በረኻታት ንጭካነን ጥይትን ጸላኢ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ኣብ ሕብረተሰብን ተጋደልትን ዝነበረ መወዳድርቲ ዘይብሉ ፍቕሪ፡ ሓድነት፡ ሓልዮትን ተስፋን ብልክዕ ዝሰነዳ ታሪኻውያን መሳርሒታት እየን ነይረን። እዚ ድማ፡ ኤርትራ ኣብ መጻኢ ነዚ ኣህጉራዊ ፈስቲቫል ፊልም ከተአንግድ ከላ፡ ነታ ኣህጉር እተካፍሎ ዓቢ ናይ ርእሰ- ተኣማንነት ተሞክሮ ኣለዋ ማለት እዩ። ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ንመላእ ኣፍሪቃውያን ሰራሕቲ-ፊልም፡ ዛንታታቶም ብዘይ ዝኾነ ምዕራባዊ ጽልዋ፡ ጸቕጢ ወይ ባህላዊ ምትእትታው ብናጽነት ዘቕርቡሉ ማእከል ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣስመራ፡ ድምጺ ናይቶም ሓቀኛ ኣፍሪቃዊ ዛንታ፡ ሓጎስ፡ ስቓይን ተስፋን ከዘንትዉ ዝደልዩ ኪነ- ጥበበኛታት መዕቆቢትን መድረኽን ክትከውን ምዃና፡ እቲ ዝተተለመ ራእይ የብርሆ። ኣብታ ብጽሬታ፡ ብሰላማን ብድሙቕ ናይ ስነ-ህንጻ ትሕዝቶኣን ኣብ ዓለም ትፍለጥ ርእሰ-ከተማና ኣስመራ ድማ፡ እዚ ጥበብ እዚ ሓድሽ ተርእዮ ኣይኮነን። እዘን ሎሚ ከም ቅርስን ክቡር ታሪኽን ንዕቅበን ዘለና፡ ማእከል ከተማ ኣስመራ ዘማዕረጋ ከም ብዓል ሲነማ ኢምፐሮ፡ ሲነማ ሮማ፡ ሲነማ ኦድዮንን ካልኦት ታሪኻውያን ኣደራሻትን፡ ኣስመራ ካብ ጥንቲ ማእከል ስነ-ጥበብን ድምቀት ፊልምን ምንባራ ዝምስክራ ህያዋን ኣካላት እየን። ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ነዚ ማሕበራውን ታሪኻውን ድሕረ- ባይታ’ዚ ብዕምቈት ብምግንዛብ፡ “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል እዋናውን ኣነቓቓሕን ጭርሖ፡ ‘ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ’ ንምክያድ ኩሉ ምድላዋቱ ኣጻፊፉ ይርከብ። እዚ ብዓይነቱ ፍሉይን ታሪኻውን ዝኾነ መደብ ግና፡ ንሓንቲ ሰሙን ወይ ንትሽዓተ መዓልታት ጥራይ ኣብ ከተማ ኣስመራ ደሚቑ ዝጠፍእ ግዝያዊ ፍጻመ ኣይኮነን። የግዳስ፡ ንመጻኢ ታሪኽ ፊልም ኤርትራ መኣዝን ዝሕብር፡ ካብ ኣስመራ ተበጊሱ ናብ መላእ ኣፍሪቃን ዓለምን ዘንቀደ ዓቢ ራእይን ነዊሕ ዝጠመተ ሸቶን ዝተሰከመ እዩ። ስለምንታይ እያ ኣስመራ ማእከል ኣፍሪቃውን ኣህጉራውን ፈስቲቫል ፊልም ክትከውን ትኽእል ኢልና እንተሓቲትና፡ መልሱ ኣዝዩ ንጹርን ኣብ ባይታ ዘሎን እዩ። ኣስመራ፡ ንሓደ ዓለምለኻዊ ፈስቲቫል ፊልም ዘድሊ ኩሉ ተፈጥሮኣውን ሰብ-ሰርሖን ብሉጽ ጸጋታት ዝተዓደለት ከተማ እያ። ቀዳማይ ነገር፡ ከተማ ኣስመራ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ንትምህርቲ፡ ስነ-ፍልጠትን ባህልን (UNESCO) ከም ሓንቲ ካብ ቅርሲ ዓለም (World Herit tage Site) ተመዝጊባ ትርከብ ክብርቲ ከተማ እያ። እቲ መስተንክር ዝኾነ ስነ-ህንጻኣ፡ እቲ ማራኺ ጽርግያታታን ጥንታውያን ህንጻታታን፡ ንዝኾነ ካብ ወጻኢ ዓለም ዝመጽእ ሰብ ሞያ ፊልም ወይ ቱሪስት ብባዕሉ ሓደ ዓቢ ህያው ምርኢት እዩ። ሓደ ዳይረክተር ንኣስመራ ምስ ረኣያ፡ ካሜራኡ ከልዕል እምበር ክዓጹ ኣይደልን እዩ። ካልኣይ ድማ፡ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መወዳድርቲ ዘይብሉ ሰላምን ውሕስነት ጸጥታን፡ ከምኡ’ውን እቲ ህዝቢ ኤርትራ ንጋሻ ዘለዎ ክቡርን ምዉቕን ኣቀባብላ፡ ኣስመራ ንዝኾነ ኣህጉራዊ ፍጻመ ውሑስን ምቹእን መኣከቢ ይገብራ። ሓደ ሰራሒ-ፊልም ካብ ናይጀርያ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ግብጺ ወይ ኬንያ ናብ ኣስመራ መጺኡ፡ ፊልሙ ኣብ ሲነማ ኢምፐሮ ወይ ሮማ ከርኢ፡ ምሸት ድማ ኣብ ጎደናታት ኮምብሽታቶ ብዘይ ዝኾነ ስግኣት ሻሂ ወይ ማክያቶ እናሰተየ ዝኾነ ይኹን ዓቢን ድልዱልን ህንጻ ንምህናጽ፡ ቅድሚ ናብ ሰማይ ምጥማትካ፡ ካብ መሬት ጀሚርካ ጽኑዕ መሰረት ከተንጽፍ ናይ ግድን እዩ። ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ነዚ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ከዳሉ እንከሎ፡ እቲ ቀዳማይ መበገሲ ዕላማኡ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝነበረን ዘሎን ሞያዊ ዓቕሚ ምብርባር፡ ጸገማቱ ምልላይን፡ ንሰብ ሞያ ፊልም ኤርትራ ኣብ ሓደ ናይ ሓባር መኣዲ ንምትእኽኻብን እዩ። እተን ኣብዚ ፈስቲቫል ንትዕዝብቲ ህዝቢ ዝቐርባ ዘለዋ 55 ዝተመመያ ፊልምታት፡ ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲ፡ ድሕሪ ናጽነት ዝተኻየደ ጻዕርታት ህንጸት ሃገር፡ ከምኡ’ውን ሕብረተሰብን ባህልን ኤርትራ ብዝርዝር ዘንጸባርቓ እየን። እዚ ድማ ነቲ “መንነትናን ታሪኽናን ብናይ ገዛእ ርእስና መንጽር (lens) ክንርእዮን ክንስንዶን ኣለና” ዝብል ጽኑዕ እምነት ብግብሪ ዘረጋግጽ እዩ። ታሪኽካ ዘይምፍላጥን ንባዕልኻ ብዕምቈት ዘይምርኣይን፡ ንኻልኦት ከተረድእን ምስ ዓለም ክትዋሳእን ኣየኽእለካን እዩ። ስለዚ፡ እዚ ሎሚ “ቀዳማይ” ተባሂሉ እዚ ብኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ዝሕለን ዘሎ ዓቢ መጻኢ ራእይ፡ ብቐጥታ ተጠቀምቲ ዝገብሮምን ሓድሽ መንፈስ ዝፈጥረሎምን ከኣ ነቶም ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዘለዉ ጀመርትን ምኩራትን ሰብ ሞያ ፊልም እዩ። ሓደ ሃገራዊ ፈስቲቫል እናዓበየ ናብ ኣህጉራዊ ደረጃ ክሰጋገር ከሎ፡ ምስኡ ሒዙዎ ዝመጽእ ማእለያ ዘይብሉ ናይ ፍልጠት ምስግጋር ኣሎ። ኤርትራውያን ደረስቲ ዛንታ፡ ዳይረክተራት፡ ተዋሳእትን ክኢላታት ካሜራን፡ ሞያዊ ዓቕሞም ንምዕባይ ብዓቢ ወጻኢታት ናብ ወጻኢ ሃገራት ክጐዓዙ ኣብ ክንዲ ዝግደዱ፡ እቲ ፍልጠትን ተመኩሮን ባዕሉ ናብ ገዛውቶም (ናብ ኣስመራ) ክመጽእ እዩ። ብመንገዲ እቲ ኣብ እዋን ፈስቲቫላት ዝወሃብ ዓበይቲ ኣካዳሚያዊ ሰሚናራትን ዎርክ-ሾፓትን ድማ ሞያኦም ናብ ዝለዓለ ደረጃ ከብጽሑ ዕድል ክረኽቡ እዩም። ኣብ ርእሲ እዚ፡


ብተወሳኺ፡ እቲ ወሳኒ ሞተር ናይ ዝኾነ ስነ-ጥበብ፡ እቲ ተቐባሊ ዝኾነ ህዝቢ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ከም ወትሩ ደጀን ናይ ጥበቡን መንነቱን ምዃኑ ብምርግጋጽ፡ ኣብዘን ካብ ዕለት 21 ክሳብ 29 መጋቢት ዘለዋ መዓልታት ናይ ፈስቲቫል ናብ ሲነማታት ከተማ ኣስመራ ብምውሓዝ ንመደባት ከድምቖ ይግባእ። ፊልምታት ኣብ መጻኢ፡ ሓደ ኤርትራዊ ኣዳላዊ ፊልም ምስ ሓደ ኡጋንዳዊ ወይ ደቡብ ኣፍሪቃዊ መሳርሕቱ ብሓባር ኮይኖም ሓባራዊ ታሪኽ ዘለዎ ብሉጽ ፊልም ክሰርሑ፡ እዚ ፈስቲቫል እዚ ከም ዘተኣሳስር ድልድል ኮይኑ ከገልግሎም እዩ። ካብኡ ሓሊፉ፡ ፊልም ስነ-ጥበብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዓቢ ቁጠባዊ እቶት ዘለዎ ኢንዱስትሪ እውን ብምዃኑ፡ እዚ ፈስቲቫል ብደረጃ ኣፍሪቃ ምስ ማዕበለ፡ ኣፍረይቲ ፊልም ስራሓቶም ንዓለምለኻውያን ኣከፋፈልቲ ዝሸጡሉ ዕዳጋ ክኸፍት እዩ። እዚ ድማ ፊልም ምስራሕ መጻኢ ዘለዎን ዘዋጽእን ሞያ ንክኸውን ብምግባር፡ ንመንእሰያትና ዓቢ ድርኺትን ተስፋን ክፈጥረሎም እዩ። ብምዕዛብ፡ ነቶም ጥበበኛታት ዝግብኦም ናእዳን ሞራልን ብምሃብ፡ ከምኡ’ውን ስራሓቶም ንክመሓየሽ ሃነጽቲ ነቐፌታዊ ርእይቶታት ብምሃብ፡ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ እጃሙ ከበርክት ታሪኻዊ ሓላፍነት ኣለዎ። ታሪኽ ጽባሕ፡ ካብ ሕጂ፡ ካብ ሎሚ እዩ ዝጅምር። እዚ ሎሚ “ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ” ኢልና ብሓባር እንጽውዖ ዘለና ብድምቀት ዝጅመር ዘሎ ጽምብል፡ ድሕሪ ዓሰርተ ወይ ዕስራ ዓመት፡ ብመላእ ዜጋታት ኣፍሪቃን ዓለምን “እቲ ማእከል ኣፍሪቃዊ ሲነማ ዝኾነ ኣህጉራዊ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ” ተባሂሉ ክጽዋዕ ምዃኑ ርጉጽ እዩ። እታ ጥዕምትን ፍቕርትን ርእሰ-ከተማና፡ መስትያት ታሪኽን ጥበብን ናይ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነትስ፡ መስትያት ጥበብን መዘንተዊት ሓቀኛ ዛንታን ናይ መላእ ኣህጉር ኣፍሪቃ ክትከውን እያ። እዚ ራእይ እዚ ተራ ትምኒት ወይ ሕልሚ ኣይኮነን፤ ብሓባራዊ ስራሕን፡ ብጽንዓትን ብትዕግስትን ብርግጽ ዝብጻሕ ሸቶ እዩ። ስለዚ፡ ኩልና ኤርትራውያን ኣካል ናይዚ ዕዙዝ ትንሳኤ፡ ኣካል ናይዚ ኣብ ታሪኽ ስነ-ጥበብ ሃገርና ዝኽፈት ዘሎ ሓድሽ ምዕራፍ ንኹን! ኣስመራ ናብ ሲነማታታ ትጽውዓና ኣላ፡ መርሓባ ንበላ! “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ክንብል ከለና፡ ነቲ ትማሊ ዝነበረ ህዝባዊ ምትእስሳርን ድሙቕ ታሪኽን ምዝካር ጥራይ ማለትና ኣይኮነን። ትንሳኤ ማለት ሎሚ ካብቲ ዘለኻዮ ባይታ ተበጊስካ፡ ንድሕሪት ዘይኮነስ ንቕድሚት ብምጥማት፡ ንጽባሕ ዝኸውን ሓድሽ ታሪኽ ምጽሓፍ ማለት እዩ። ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ነዚ ታሪኻዊ ተበግሶ’ዚ ወሲዱ፡ ነቲ ባይታ ኣጣጢሑ ብኣወንታ ጀሚሩዎ ኣሎ። እዚ “ካብ ኣስመራ ናብ መላእ ኣፍሪቃ” ዝብል ኣዝዩ ሃብታምን ሰፊሕን ራእይ ግን፡ ብጻዕሪ ናይ ሓደ ትካል ወይ ናይ ሒደት ሰባት ጥራይ ኣብ ሸቶኡ ዝበጽሕ ኣይኮነን። ነዚ ዓቢ ሕልሚ’ዚ ናብ ክዉንነት ንምቕያር፡ ነፍሲ ወከፍ ኪነ-ጥበበኛ ኤርትራ፡ ጽሬት ዘለዎ፡ ንባህልና ዝምጥን፡ ምዕቡል ቴክኖሎጂ ዝተጠቕመን ንዓለም ብኣፍ-ልቡ ነፊሑ ከርእዮ ዝኽእልን ብሉጽ ስራሕ ንምፍራይ ኣብ ሞያኡ ብዕትበት ሓዳስ ኤርትራ 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.172


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ


ኣቶ ቀለታ ደበሳይ ሃይለ፡ ኣቦይ ደበሳይ ሃይለ ስለዝዓረፈ፡ ንወላዲተይ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጎዖይ ማርቆስ ኣነንያ፡ ብዓል ቤተይ ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ ኣርኣያ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ወ/ሮ ጽገ ተኽላይ ገብረማርያም፡ ብዓል ቤተይ ብርሃነ ገብረእግዚኣብሄር ሓደራ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ንዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ከሰስቲ ኣካየድቲ ምትሕግጋዝ ታቦት መስቀል ጸጸራት (ኣሕዋት ዓዲ ገብረመስቀል) ተኸሳሲ ዳንኤል ኣፎወርቂ ወልዱ፡ ናይ ገነዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ን23/4/26 ኣብ 5ይ መጋባእያ ቁ39 ቅረብ። ኣመተጼን በርሀ ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ በርሀ ጸጋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ትብለጽ ቀለታ ገብረዝጊ፡ ዝተፈቕደለን ናይ ፒዘርያ ንግዳዊ ትካለን፡ “ሃርሚል ፒዘርያ” (HARMIL PIZZERIA) ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምነመዝግቦ ነፍልጥ። ብፍ/በ/መሰል ኤፍሬም ኣሰፋው ተክለሃይማኖት፡ ብፍ/በ/ዕዳ ተስፋይ ኣስመላሽ ተወልደመድህን፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ይካየድ ስለዘሎ፡ ን2/4/26 ኣብ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረብ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ሰናይቲ ሃብተማርያም ኣነንያ፡ ተጸዋዒ ሃብቶም ተኽለጼን፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ሞግዚት ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ይካየድ ስለዘሎ፡ ን16/4/26 ኣብ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣብ ኣስመራ ከባቢ/ዚፕ ኮድ ጸጸራት 1A185 ጎድና 127-17 ፕሎት 009 ቁ.ፓርሰል/ዞን ASP00009945 ፓርሰል C ናይ ዝርከብ፡ ብመለለዪ ቁ.ንብረት 1፡005159 ብስም ተኸስተ ገብረኣብ መንደር ናይ ዝተመዝገበ ኦርጂናል ሊብሬቶ ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁጽሪ ቴሌፎን 07523094 ደዊሉ ይርከበኒ። እንተዘይ ኮይኑ ግን መተካእታኡ ክወሃበኒ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ብስም ተኸስተ ገብረኣብ መንደር ዮሴፍ ረዘነ ወልዳይ፡ ኣደይ ለተብርሃን መልከጻድቅ ተስፋስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ብስም ሃብተወልድ ተስፋሚካኤል ዘርኡ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ. ዋኒን KEL00012165 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ድኳን (G22) ዝኾነ ትካለይ፡ ንኣቶ ሳሚኤል ሰመረ ቦኹረ፡ ኣድራሻ ከረን 04 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፡ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውምኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባ


ሃብተወልድ ተስፋሚካኤል ዘርኡ ከሳሲት ሄለን ዘካርያስ ኣልመዶም፡ ወኪል መኣዛ ሰመረ፡ ተጸዋዒ ምኪኤል ገ/ሂወት ቀለታ፡ ናይ ሞግዚት ሕቶ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቅረብ። እንተዘይ ቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ብስም ቤት መግብን መስተን ክለብ ስፖርት ሽፍሽፍት ደንደን ከረን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን KEL00010572 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ቤት መግብን መስተን ትካላይ፡ ንኣቶ ኤርሚያስ ኤፍሬም፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፡ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጸዕዳ


ከሳሲ ማቴዎስ ምሕረትኣብ፡ ተኸሳሲት ሄለን ኣብርሃም ክብሮም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ብስም ሓዝብማ ትካል ላልምባ (ማሕበር ስንኩላን) ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን 00001996 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ንግዲ ትካለይ፡ ንኣቶ/ ወሮ ልባኖስ ፍስሃየ፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፡ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውምኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣቶ ተስፋሚኬል ኪዳነ ወልደማርያም፡ ኣቦይ ኪዳነ ወልደማርያም ብርሃነ ስለዝዓረፈ፡ ንወላዲተይ መብራት ተስፋማርያም ናይ መጻምዲ መሰላ ክሕለወላ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ትካል ላልምባ ሕጋዊ ወኪል መሰረት ወልዱ ኣመልካቲ ዓሊ ዓብደላ ዑመር፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ጎደና ማይበላ ዝርከብ ገዛ፡ ፕሎት ክፋል 20 ፓርሰል ሲ ASP00005801 ASD 00007147 ስፍሓት መሬት 452 ት/ሜ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 6 ተሓጋጋዚ 4 ዘጠቓለለ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1BEASM019654 ብስመይ ዝተመዝገበ ገዛ፡ ንማኤል ኣብርሃ ስለዝሸጥኩሉ’ሞ ናብ ስሙ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ዞባ ማእከል ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ።


ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ንግዳዊ ባንኪ ኤርትራን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ኤፍሬም በየነ +4 ብዝተፈጥረ ክርክር፡ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ፡ መኪና ቁ/ሰሌዳ ER-1-32776 ብቁጽሪ ቻሲMROE12G873015700 ቶዮታ ሃይሉክስ ዝዓይነታ፡ ብዙሕ ጉድለታት ዘለዋ ኮይና፡ ምስ ኩሉ ጉድለታታ ቤት ፍርዲ ብሓራጅ ተሸይጣ መኽፈሊ ዕዳ ክትከውን ስለ ዝኣዘዘ፡ እዛ ተጥቒሳ ዘላ መኪና ብክኢላ መበገሲ ዋጋ 580.00 (ሓሙሽተ ሚእትን ሰማንያን ሽሕ) ናቕፋ ተገሚታ ስለዘላ፡ ክወዳደር ዝደሊ፡ ካብ ዝቐረበ ግምት ዋጋ 1/4 ብስም ፈ/ፍርዲ CPO ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላ/ቤ/ፍርዲ ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይ ኣቕሪቡ ጨረታ ደው ኣይብልን። መኪና ክርኢ ዝደሊ ኣብ ሓሰን ጋራጅ ከባቢ ባር ቶሪኖ ክርኢ ይኽእል። ዕለት ጨረታ፦ 22/4/26 ሰዓት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ድ/ቀትሪ ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ VACANCY ANNOUNCEMENT Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following positions 1. Position: Condition Based Monitoring Engineer Department: Processing and Underground Operations Section: Process Plant-Maintenance Number required: One (01) Primary Purpose • Responsible for carry out routine and non-routine machinery condition monitoring data collection effectively and safely using data collectors. Interpret collected data and create reports with recommendations and actions required by maintenance teams. • Support asset teams in troubleshooting and implementation of improvement initiatives. • Training of Reliability & CBM nationals to ensure competency within a two-year period.


7. Interested candidates are requested to submit their letters of applications, current CVs, work experience credentials and other relevant documents. All applicants should submit their documents to Project Management Unit/MOH P.O. Box 4899, Tel. 122978 and 124360 Asmara Eritrea. ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 8


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ Subject: Vacancy Announcement Project Management Unit of the Ministry of Health seeks to employ competent candidates on contractual bases for the following posts. A. Post name : Procurement Officer 1. Number Required: Two (02) 2. Place of Work: HQ Asmara 3. Education: B.A Degree in Economics or Accounting 4. Work Experience: 5 years in procurement 5. Skill requirement: Preparing and issuing of bidding documents, Evaluation of bids, awards of contracts, L/C processing chasing of order, clearance and confirmation of receipts of goods against delivery order and settlements of discrepancies with suppliers and/ or insurance companies, release of retention and warranty obligation and closing of procurement file. Preparation of terms of reference (TOR) preparation and issuing of requests for proposal short listing of consultants the rest is the same as the procurement of goods and works. 6. Other skill: High Computer Literacy (MS Word, Excel, power point and Internet browsing…) 7. Salary: As per project scale. 8. Age : 30 – 45 Years 9. Sex Male or Female 10. National Service Having fulfilled or exempted and provide evidence 11. Closing Date: 7 days from the date of this announcement 12. Interested candidates are requested to submit their letters of applications, current CVs, work experience credentials and other relevant documents. All applicants should submit their documents to Project Management Unit/MOH P.O. Box 4899, Tel. 122978 and 124360 Asmara Eritrea B. Post Name: Zonal Project Accountant 1. Number required: Two (02) 2. Place Work: Gash Barka /Barentu and Northern Red Sea Zone 3. Education: Diploma or Certificated in accounting 4. Work Experience: 2 years 5. Skill requirement: As Zonal Project Accountant, ensure adequate funds are available for the execution of Project activities in the Zoba. Prepare and submit Quarterly Budget of the Zoba according to the Credit Agreement and the instruction given by the Project Management Unit. Ensure timely transfer of Funds as per approved budget. Ensure payments are made according to eligible expenditure allocated for the project. Maintain adequate documentation and records of disbursement payments performed under the project Zonal activities. Opening maintaining and operating of appropriate bank accounts for transfer of project funds and performing expenditures for the project activities. Ensure appropriate signatories are assigned for operating project zonal accounts and maintain records. Prepare and submit monthly Bank reconciliation statement to the Project Management Unit. Prepare and submit Petty cash Statement of expenditure for replenishment. Maintain and prepare cash books, General Journal, Ledgers and other relevant Financial Statements according to chart of account approved and provided by the PMU. 6. Other Skill: Computer literacy 7. Salary: As per project scale. 8. Age : 30 – 40 Years of age 9. Sex Male or Female 10. National Service Having fulfilled or exempted and provide evidence 11. Closing Date: 7 days from the date of this announcement 12. Interested candidates are requested to submit their letters of applications, current CVs, work experience credentials and other relevant documents. All applicants should submit their documents to Project Management Unit/MOH P.O. Box 4899, Tel. 122978 and 124360 Asmara Eritrea. 1. Post name : Fixed Asset Personnel 2. Number Required: One (01) 3. Place of Work: HQ Asmara 4. Education: Diploma in Accounting or Management 5. Work Experience: 3 years 6. Skill requirement: Responsible for identification, recording, valuation, reporting and timely capitalization of fixed assets. Allocate tag numbers to fixed assets to effectively track them from time to time. CONTINUED ON PAJE 7 ሓዳስ ኤርትራ 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.172


ኣብ ምውርራስ ታሪኽ ዝተመርኮሰ ስነ ጥበብ ኣብ ምውርራስ ታሪኽ ዝተመርኮሰ ስነ ጥበብ ብስራት ተመስገን ታሪኽ ኣብ ትማሊ ተሰሪሑ ዘብቅዕ ዛንታ ኣይኮነን። ሎሚ’ውን ኣካል ናይ ትማሊ ስለ ዝኾነት፡ ሰብ ታሪኹ ክፈልጥን ክስንድን ኣለዎ። ምኽንያቱ፡ እቲ ናይ ጽባሕ ጕዕዞ ኣብ ትማሊ ተመርኲሱ ስለ ዝቕጽል። መንእሰይ ታሪኹ ዝፈልጠሉ መንገዲ ምድላው ድማ ይጽነሓለይ ዘይብሃሎ ግደ ኩሉ ዜጋ እዩ። ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ “ኮማዊ ሰረት ውዳበና መሰረት ኩልንትናዊ ብቕዓት መእስያት” ብዝል ቴማ፡ ኣብ 13 ኣብያተ ትምህርቲ ውድድራት ሰሪዑ፡ ቅነ ውዳበታት ኣካይዱ። እቲ ካብ 23 ለካቲት ጀሚሩ ንዓሰርተ መዓልታት ዝቐጸለ ውድድራት፡ ብዕለት 10 መጋቢት’ዩ ዝተኣንገደ ኮይኑ፡ እተን ተወዳደርቲ ኣብ ገዛእ ቤት ትምህርተን ነቲ ዘዳለወኦ ምርኢት ከርእያ በቒዐን። ብ10 መጋቢት ድማ ላዕለዎት ሓለፍትን ህዝቢን ኣብ ዝተኣከቡሉ፡ እተን ብመስርሕ ዳንነት ዝሓለፋ ኣብያተ ትምህርቲ ምርኢተን ኣቕሪበን። እቲ ንመበል ካልኣይ ግዜኡ ኣብ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ ዝካየድ ዘሎ ውድድር፡ ምርኢት ቀያሕቲ ዕንባባ፡ ያታዊ ትልሂት፡ ዘመናውን ያታውን ጽባቐ፡ ግጥሚ፡ ድግማ ደርፊ፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ምህዞን ሰንዓን፡ ቅብኣ ከምኡ’ውን ፍሉይ ክእለት ዘካተተ እዩ ነይሩ። ሓጋዚ ምንባሩ ሓላፊ ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ መንእሰይ ፍሊሞን መስፍን ይገልጽ። ብተወሳኺ፡ እቶም ምስ ክእለቶም ከለዉ ተሓቢኦም ዝነበሩ ተመሃሮ ድማ ብመገዲ እዚ መድረኽ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ከብጽሖም ዝኽእል ዕድል ተኸፊቱሎም። እዚ ኣብ 13 ኣብያተ ትምህርቲ ዝተኻየደ መደብ ተወፋይነት መምሃራን ከምኡ’ውን ውዕዉዕ መንፈስ ተወዳደርነት ዝተራእየሉ ኣጋጣሚ ምንባሩን ኣብ ምስግጋር ሃገራዊ ክብርታት ከምኡ’ውን ኣብ ምኹላዕ ሃገራዊ መንነት ዓቢ ጽልዋ ኣብ መንእሰያት ተመሃሮ ክፈጥር ከም ዝኸኣለን ይሕብር። ዕላማ ናይ’ቲ ምውርራስ ታሪኽ፡ ኣብ ያታዊ ትልሂትን ሙዚቃን ኣተኩሮ ገይሩ ኣብ ሓርበኛታት፡ ኣብ ዕድመ ጉብዝና፡ ሃድን፡ ምክልኻል ጸላእን ምርኩስ ዝገበረ ዛንታታት ኣሰኒኻ ብቕልል ዝበለ መንገዲ ብተመሃሮ ገይርካ ትምህርቲ ምምሕልላፍ እዩ። ብተመሳሳሊ ኣብ ምህዞን ሰንዓን’ውን ኣብ መነባብሮ ሕብረተሰብ ፍታሕ ከምጽኡ ዝኽእሉ ፈጠራታት ብግብራዊ ዕዩ ኣሰኒኻ ንምርኢት ምብቃዕ እዩ። በዚ ድማ፡ እቲ ዝነኣሰ ናብ’ቲ ዝለዓል ንምብጻሕ ጻዕርታት የድሊ። ብሓፈሻ ቅነ ውዳበታት፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ዝርከቡ ውዳበታት ሃማመተኤ ወነንትን ገለጽትን መደባቶም ኮይኖም ዝያዳ ንምትብባዕን ውዳበኦም ንምሕያልን እዩ። ኣብ ተመሃሮ ኣባላት ንጡፍ ውዳበን ቅዱስ ቅንኢ ኣሕዲሩ ድማ ናይ ተወዳደርነት መንፈሶም ከበርኽ ይኽእል። ቀጺሉ መንእሰይ ፍሊሞን፡ ኣብ’ዚ ውድድር ነፍሲ-ወከፍ ቤት ትምህርቲ ዘለዋ ጸጋታት ከተርኢ ዓቢ መድረኽ ስለ ዝተፈጠረላ፡ ነፍሲ-ወከፍ ኣባል ናይታ ቤት ትምህርቲ ካብ ምሽላም ቤት ትምህርቲ መምህር ዳዊት ሰለሙን ኣቶ ዓንዶም ዘሚካኤል ተዛዚሙ። እቲ ውድድር ንመባእታ፡ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃታት ኣብያተ ትምህርቲ ዘካተተ ነይሩ። ዓምዲ ካብ ዞባታት ድማ ነዚ ምርኩስ ብምግባር፣ ንሓላፊ ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ ነቲ መደብ ንዝዳነየን ንተዓዘብትን ተወኪስና ዘዳለናዮ መደብ ነቕርበልኩም። ኣብዚ ቅነ ውዳበ 5120 ተመሃሮን 82 ኣለይቲ መምሃራንን ተሳቲፎም። እቲ ምርኢት ድማ 17 ሓደሽቲ መዛሙር፡ 18 ደርፍታት፡ 19 ትልሂት፡ 16 ግጥምታት፡ 6 ምህዞን ሰንዓን፡ 17 ቅብኣን ኣርባዕተ ያታዊ ጽባቐን ዘካተት እዩ ነይሩ። ብድምር 99 ዝኸውን ፍርያት ንምርኢት በቒዑ። እዚ ድማ ብቕዓት ዘለዎም ተመሃሮ ንምፍታሽ ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ውድድር፡ መንእሰያት ንዘለዎም ሕቡእ ብቕዓት ንምውጻእ፡ ከምኡ ድማ ነቲ ታሪኾም ተወኪሶም ዘዳለውዎ ዛንታታት ገድሊ፡ ብመልክዕ ግጥሚ፡ ትልሂትን መዛሙር ታሪኽን ናብ መዛኑኦም ተመሃሮ ምስግጋር እዩ። እዚ ውድድር ኣብ 13 ኣብያተ ትምህርቲ ጀሚሮም ክሳብ ኣልባሳት ስነ ጥበብ ከዳልዉ ክኢሎም እዮም። በዚ ድማ ልዑል ተወፋይነት ተመሃሮን መምህራንን ከም ዝነበረ የብርህ። ንሱ ወሲኹ፡ “ጽልዋኡ ንምዕባይ፡ ኣብ መጻኢ ብዝለዓለ ደረጃ ክስርሓሉ ከም ዘለዎ ዘማትእ ኣይኮነን። ኣብ መስርሕ ዳንነት ዝተሳተፉ ይዕቅቦ እዩ። ንገለ ካብኡ - ቀዳማይ፡ ኣብ ዕለታዊ ሂወቱ ይጥቀመሉ እዩ። ንኣብነት፡ ሃክቲ፡ ዝላ፡ ፍትለ ዝኣመሰሉ ኣብ መንእሰያት ዝውቱራት ልምድታት እዮም። እዚኦም ኣብ ሂወት ወዲ ሰብ ዝተኻተቱ ስለ ዝኾኑ ክርስዑ ኣይክእሉን እዮም። እቲ ካልኣይ መዳይ ድማ፡ ዝዕቀቡ ክብርታት ወይ ታሪኽ እዮም። እዚኦም ከኣ ከይጠፍኡኻ ወይ ከይበርሱኻ ክንክን እናገበርካ ንወለዶታት ከተሳግሮም ኣለኻ ማለት’ዩ። እቲ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ከኣ - ምውርራስ እዩ። ምውርራስ ኣብ መስርሕ ምስግጋር ዝርከብ እዩ፡ እዚ ብምሉኡ ወይ ድማ ብከፊል ከኸውን ይኽእል። ነዚ ከተውርስ እንተ ዄንካ እቲ ተውርሶ ታሪኽ ከየዘንባዕካ ብዝግባእ ስነ ጥበበኛታትን መምህራንን ኣብ ምምርማር እቲ ዝተዳለወ ምርኢት ዓቢ ተራ ተጻዊቶም’ዮም። ሚኒስትሪ ትምህርቲ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ ጎድኒ ሃማመተኤ ኮይኑ እቲ መደብ ንከይሰናኸል ንዘርኣዮ ደገፍ ድማ መንእሰይ ፍሊሞን ድሕሪ ምምጓስ ነቲ መደብ ክዉን ምብግባር ዝጸዓሩ መሻርክቲ ኣካላት ዕዙዝ ምስጋናኡ ይግብኦም” ኢሉ። መምህር ዳዊት ሰለሙን፡ ኣብ መስርሕ ዳንነት ናይ’ቲ ዝቐነየ ምርኢት ተሳቲፉ ነይሩ። ብዛዕባ’ቲ ዝነበረ ምርኢት ትዕዝብቱ ክህበና ሓቲትናዮ ነይርና። ኣብዘን 13 ኣብያተ ትምህርቲ ዝተራእየ ውድድራት ኣዝዮም መሰጥትን ኣዘናጋዕትን እዮም ነይሮም። ኣብ ቅብኣ ዝቐረቡ ምርኢታት ንታሪኽን መንነትን ኤርትራ ዝገልጹ ኣዝዮም መሰጥቲ ዛንታ ዝሓቖፉ ምንባሮም


ክውረስ ኣለዎ” ኢሉ። እዚ መደብ፡ ኣካል ምውርራስ ክሳብ ዝኾነ ብዝግባእን ብዕምቈትን ክስርሓሉ ኣለዎ። ተመሃሮ ካብ ገዛኦም ጀሚሮም ክሳብ ከባቢኦም ብምኻድ ነቲ ኣብ ምምጻእ ናጽነትን ኣብ ምውሓስ ልኡላውነትን ዝተፈጸም ታሪኽ ጅግንነት ተመርኲሶም ብዙሕ ስራሕ ክሰርሑ ይኽእሉ እዮም። እዚ ከኣ፡ ዕዮ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ እዩ። እዚ ምውርራስ ታሪኽ ብዝተፈላለየ ስነ ጥበባዊ ስራሓት ገይርካ ናብ ትውልዲ ምትሕልላፍ እዩ። ብዝለዓለ ደረጃ ክስርሓሉ ድማ ይግባእ። ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ቴክኖሎጂ ንሕብረተሰብ ዓለም ካብቲ ዓቢ ብድሆ ኮይኑዎ ከምዘሎ’ዩ ኣቶ ዓንዶም ዝገልጽ። ሰባት ታሪኾም ንኸይፈልጡ ብመቑሕ ቴክኖሎጂ ተኣሲሮም ይርከቡ። እዚ ስነ ጥበባዊ ስራሕ ግን፡ እናኣዘናግዐ ስለ ዝምህር፡ ብመንእሰያት ፍቱው እዩ። ነዚ ሃጓፍ ብምፍላጥ፡ ኣብ ረብሓ ታሪኽ ከነውዕለሉ ዘኽእለና መድረኽ ክፍጠር ኣለዎ። እቲ መድረኽ፡ ነፍሲ ወከፍ ተመሃራይ ንታሪኽ ሃገሩ በታ ዓቕሙ ኣጽኒዑ፡ በቲ ዝደልዮ ስነ ጥበባዊ መንገዲ ከመሓላልፎ ይግባእ። ቅነ ውዳበታት ድማ ኣካል ምትሕልላፍ ታሪኽ ክሳብ ዝኾነ ብለዓለ ክስረሓሉ ኣቶ ዓንዶም ይላቦ። መምህር ዳዊት ገሊጹ። ኣብ ምህዞን ሰንዓን ድማ፡ ተመሃሮ፡ ንሕጽረት ጸዓት ንምፍታሕ ብዙሕ ጻዕሪ ዝፈሰሶ ሞዴል ሒዞም እዮም ቀሪቦም። ኣብነት ንምጥቃስ፡ ብማይ፡ በንዚንን ንፋስን ትሰርሕ ዓይነት ጋዝ እያ። እዛ ምህዞ፡ ብውሑድ በንዚን ብዙሕ ስራሕ መግቢ ክትሰርሕ ትኽእል ምዃና እቲ ዝዓበየ ብልጫኣ ምዃኑ’ዩ መምህር ዳዊት ርእይቶኡ ኣካፊሉ። ቅነ ውዳበታት፡ ነቶም ከዋኽብቲ ዝኾኑ ተመሃሮ ክእለቶም ከርእዩ ዕድል ስለ ዝፈጥረሎም፡ ብልጫኡ ዕዙዝ እዩ። ርግጽ እዩ፡ ተመሃሮ ኣብ ኣካዳማዊ ትምህርቶም፡ ብዛዕባ ዜግነት ይመሃሩ እዮም። ቅነ ውዳበታት ተመሃሮ ድማ ነቲ ዝፈልጥዎ ታሪኽ ብመልክዕ መዝሙር፡ ግጥሚ፡ ደርፊ ካልኦትን ከዳልውዎ ምኽኣል ማለት እዩ። ብምባል መምህር ዳዊት ይገለጽ። ኣቶ ዓንዶም ዘሚካኤል ኣብ መዛዘሚ መደብ ቅነ ውዳበታት ተረኺቡ ነቲ ምርኢት ዝተዓዘበ እዩ። ሓፈሻዊ ትዕዝብቱ ከካፍለና ምስ ተወከስናዮ ድማ፡ “ብሓፈሻ፡ ወዲ-ሰብ ብዝተፈላለየ መንገዲ ንባህሉ ሓዳስ ኤርትራ 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.172 ሄለን መኸታ ሄለን መኸታ


ግዱሳት ወለዲ ናይ ሓደ ትካል፡ ደቈም ናይ ንባብ ባህሊ ንኸዕብዩ፡ ኣብ ናይ ዕረፍቲ ግዜኦም ዝሳተፍዎ ክለብ ኣንበብቲ ኣብ ትካሎም ኣቖሙ። ነቶም ቈልዑ ኣብ ምእላይ ይሳተፍ ብምንባረይ ብርክት ዝበለ ናይ ቈልዑ (ናይ ውሽጢ ዓድን ወጻእን) መጽሓፍቲ ከነንብብ ዕድል ረኸበ’የ። ሓንቲ ካብተን ዘንበብክወን ዝመሰጣኒ መጽሓፍቲ፡ ‘ሞኪን በርድ’ እትብል ብቋንቋ እንግሊዘኛ እተጻሕፈት ናይ ቈልዑ መጽሓፍ እያ። እታ መጽሓፍ፡ ናይ ሓንቲ ኦውቲዝም ዝነበራ፡ ልዑል ናይ ምዝካር፡ ሃብታም ማህደረ ቃላት ዝዓብለሎ ናይ ቋንቋን ትንተናን፡ ክእለት እትውንን ተመሃሪት መባእታ ትምህርቲ እያ እተዘንቱ። እቲ ዝነበራ ዓይነት ኦውቲዝም “ኣስፐርገር’ ዝበሃል እዩ። ብዛዕባ እቲ ዓይነት ኦውቲዝም፡ ጽሑፋትን መግለጺታትን ዋላ ይሃሉ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ወግዓዊ መግለጺ ስነ ምርመራ ከም ዘይኮነ ይንገር። እንተኾነ እዚ ዓይነት ኦውቲዝም ዘለዎም ገጻ ባህርያት፡ ኣብ መጽሓፍትን ፊልምን ንረክብ ኢና። ምስ ኦውቲዝም ዝነብሩ ቈልዑ ይኹኑ እኹላት ሰባት፡ ናይ ማሕበራዊ ምልምማድን ስምዒታትን ጸገማት ዘለዎ ግን ኣዝዮም በላሕቲ፡ ገይርካ ኣብ ፊልም ምቕራብ ሓድሽ ቅዲ ኣይኮነን። ብፍላይ ኣብ ዓንኬል ስነ ሕሳብን ኣካውንቲንን ዝስራሕ ፊልም፡ ኦውቲዝም ዘለዎም ገጸ ባህሪ ንረክብ ኢና። “ዘ ኣካውንታት” እትብል ፊልም፡ ከም ኣብነት ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ በሊሕ ድዩ፧ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ በሊሕ ድዩ፧ እምነ ነይረ እየ። ክንጠቅስ ንኽእል። እዚ ፊልምታት ከም መወከሲ’ኳ ክንወዶ እንተ ዘይከኣልና እወታዊ ጐድኒ ግን ኣይሰኣኖን እዩ። ኦውቲዝም ዘለዎም ሰባት ዝሓልፍዎ በዳሂ ህይወት ኣብ ምንጽብራቕ ብዙሕ ዝነኣድ ስራሕ ዘይብሉ ምኻኑ ከም ኣሉታ ዝወሰድ ጐድኒ’ዚ ፊልምታት እዩ። ኦውቲዝም ዘሎዎም ሰባት ክህልዎም ዝኽእል ሓይሊ ብምንጽብራቑ ግን ዝነኣድ እዩ። ኣብዚ ፊልምታት እቶም ኦውቲዝም ዘሎዎም ሰባት ከም ውጹዓት ዘይኮነ፡ ከም ዝሓያላት ሰባት ኮይኖም ስለ ዝቐርቡ ኣብ ኦውቲዝምን ምስ ኦውቲዝም ዝነብሩ ሰባትን ዘሎና ኣመለኻኽታ ኣብ ምቕያር ልዑል ተራ ኣሎዎ። አረ ኣነስ፡ ቈልዓ እንከለኹ፡ ነቶም ገጸ ባህሪ ካብ ምድናቕ ዝተላዕለ፡ ብውሽጠይ፡ ኦውቲዝም ክህልወኒ ኦውቲዝም እንታይ እዩ፧ ኦውቲዝም እንታይ እዩ፧ ኦውቲዝም ንዘሎዎም ሰባት ኦውቲዝም ንዘሎዎም ሰባት እንታይ ይብድሆም፧ ፍሉይ እንታይ ይብድሆም፧ ፍሉይ ብልሒን ክእለትንከ ኣሎዎም ድዩ፧ ብልሒን ክእለትንከ ኣሎዎም ድዩ፧ ኦውቲዝም ኣብ መስርሕ ምምዕባል ሓንጐል ዝፍጠር ወይ ዘጋጥም ስንክልና እዩ። እዚ ኣእምሮኣዊ ስንክልና’ዚ፡ ሓበሬታ ዝትንትን መስርሕ ሓንጐል ዝጸሉ ብምዃኑ፡ ኦውቲዝም ዘለዎም ሰባት ካብ ዘይብሎም ሰባት ዝተፈልየ ኣገባብ ኣተኣኻኽባ ሓበሬታ፡ ኣተናትናን ኣመለኻኽታን ኣለዎም። ኣብ ሓደ ናይ ‘ተድ ቶክስ’ መድረኽ፡ ዳኒኤል ተማል ዝተባህለ ኦውቲዝም ዘለዎ መንእሰይ ተመኵሮኡ ገሊጹ ነይሩ። ዳኒኤል፡ ቍጽርታትን ቃላትን ዝተፈልየ ቅርጺ ዘሎውም ኮይኖም ከም ዝረኣይዎ ይገልጽ። ብተወሳኺ ኣብ ሓንጐሉ፡ ኣዝዩ’ዩ ዝፍራሕ። ኣብዚ ሕብረተሰብ ዝዓብዩ ኦውቲዝም ዘሎዎም ቈልዑ ከኣ ኣዝዩም ክሽገሩ ንርእዮም። ወለዲ እምበኣር፡ ነዚ ማሕበራዊ ልምድታትን ትጽቢታትን ሕብረተስብ፡ ኣብ ምቅላልን ከም ዝለማመድዎ ኣብ ምግባርን ተራኦም ክጻወቱ ይግባእ። ከምቲ ንዝኾነ ቈልዓ ካብ ሓዊ እንከላኸለሉ፡ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ከኣ ካብ ክብጻሕ ዘየከኣል ማሕበራዊ ትጽቢት ሕብረተሰብ ክንከላኸለሉ የድሊ። ንኦውቲዝም ዘሎዎ ሰብ፡ እቲ ዝዓበየ ብድሆ፡ ስምዒታውን ማሕበራውን ክእለት ምዕባይ እዩ። እዚ ክእለታት ክመሃርዎ ኣይጸግሞምን እዩ። ንሕና ግን ንእኦም ክንርዳእን ክንምህርን ብቕዓት ስለ ዝሓጽረና ክንንጽሎምን ቅጽላት ሂብና ካብ መስርሕ ምዕባለ ክንድርቶም ንርአ። ስለዚ፡ ወለዲ፡ ደቅና ብኸመይ ይመሃሩ ክሳብ እንረኽቦ ምፍታሽ ክንሕለል ኣይግባእን። ኣተዓባብያ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ኣተዓባብያ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ እንታይ’ዩ ዝደሊ፧ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ እንታይ’ዩ ዝደሊ፧ ነጥብታት ኣብ ግምት ከእቱዉ የድሊ፤ ብሓፈሻ፡ ቈልዓ ምዕባይ፡ ልዑል ክእለት ይሓትት፣ ብፍላይ ከኣ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ። ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ምዕባይ ከቢድ እዩ። እቲ ክብደት ግን ኣብ ስንክልና’ቲ ቈልዓ ዘይኮነ፡ ዝበዝሐ ክፋሉ ኣብ ድኽመትን ትጽቢትን ወለዲ እዩ ዝምርኮስ። ትሑት ኣመለኻኽታ፡ ልምድን ትጽቢትን ሕብረተሰብ ከኣ ኣካል’ዚ ድኽመት’ዚ እዩ። ካብ ጥንቲ ጀሚሩ፡ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ምውላድ ከም ሕማቕ ዕድል፡ መርገምን ካልእ ምስ ጠንቂ’ቲ ስንክልና ዘይተሓሓዝ ምኽንያትን ብምሃብ ከም መሳርሒ ኣድልዎ ከገልግል ጸኒሑ እዩ። ኣብዚ ናይ ስነ ፍልጠትን ንቕሓትን ግዜ’ዚ ከይተረፈ፡ ነዚ ኣተሓሳስባ ዘሳስዩ ኣይሰኣኑን እዮም። እዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ከኣ ንኦውቲዝም ዘለዎ ውላድና ብግቡእ ከይነዕብን ኣብቲ ስንክልና ዘሎና ኣፍልጦ ከይነዕብን ዓንቂጹ ጸኒሑን ኣሎን። ነዚ ንምፍታሕ እምበኣር፡ ኦውቲስም ዘለዎ ቈልዓ ብግቡእ ንምዕባይ ወለዲ ነዚ ዝስዕብ 1- እኹል ኣፍልጦ ምዕባይ 1- እኹል ኣፍልጦ ምዕባይ ኦውቲዝም ሕማም ኣይኮነን። ስንክልና’ውን ክትብሎ ኣጸጋሚ እዩ። ካብ ሕማም ክትብሎ ግን ስንክልና ክትብሎ ይቐርብ። ምኽንያቱ ከም ካልእ ሕማም ክትፍውሶ ወይ ብፍወሳ ከተወግዶ ስለ ዘይከኣል። ኦውቲዝም፡ ኣብ መስርሕ ምዕባለ ሓንጐል ብዝፍጠር ሕልኽላኻት ዝኽሰት ስንክልና እዩ። እዚ ክስተት’ዚ፡ ሓንጐል ንውሱን ሓበሬታ (ስምዒታት፡ ማሕበራዊ ልምድታትን ካልእን) ብዝግባእ ወይ በቲ ዝበዝሐ ሰብ ዝገብሮ ልሙድ ኣገባብ፡ ክትንትን ከም ዘይክእል ይገብሮ እሞ እቲ ኦውቲዝም ዘሎዎ ሰብ ኣብ ህይወቱ ክሽገር ይግደድ። ንኦውቲዝም፡ ዝያዳ ካልእ ስንክልና ከቢድ ዝገብሮ፡ እቲ ከም ሰብ ቅቡላት ዝገብሩና ስምዒታትን ማሕበራዊ ልምድታትን ከነዕቢ ስለ ዝድርተና እዩ። ኦውቲዝም ኣብ ማሕበራዊ ምትእኻብ፡ ልምድን ትጽቢታትን ብብዝሒ ዘሎዎ ሕብረተሰብ 2- ምልክታት ኦውቲዝም 2- ምልክታት ኦውቲዝም ምልላይን ሕክምናዊ ረዲኤት ምልላይን ሕክምናዊ ረዲኤት ምርካብን ምርካብን ምልክታት ኦውቲዝም ካብ ደቂ ክልተ ዓመት’ዩ ክረአ ዝጅምር። ወለዲ፡ ምልክታት ኣብ ዝረኣናሉ ግዜ፡ ሕክምናዊ ረዲኤት ምስ ቍጽርታትን ቃላትን ሕብርን ገጸ ባህርን ከም ዘለዎም ይገልጽ። ቍጽሪ ስለስተ፡ ቀጠልያ ሕብሪ፤ ቍጽሪ ሓደ ናይ ጩራ ብርሃን ቅርጺ፤ ቍጽሪ ሽዱሽተ ደቃቕን ዝሓዘነት ጸላም ነጥቢ፤… ኮይነን ከም ዝረኣዮ ይገልጽ። ኣብታ ዘንበብክዋ ናይ ቈልዑ መጽሓፍን ዘላ ቈልዓ’ውን ተመሳሳሊ ተመኵሮ ኣሎዋ። ብዘይካ ጻዕዳን ጸሊምን ሕብሪ ካልእ ሕብርታት ባህ ከም ዘይብላ ትነግር። እቲ ምኽንያት፡ “ካልኦት ሕብርታት ምስ ነንሕድሕዶም ምስ ተሓዋወሱ ካልእ ዝተፈልየ ሕብሪ ስለ ዝህቡ ኣደናገሪቲ እዮም፡” ብምባል’ያ እትጸልኦም። ንሰባት’ውን ኣይፍተዉዋን’ዩም “ጸሊኦምኻ እንከሉው ከም ዝፈተዉኻ ፍሽኽ ይብሉ፣ ደልዮም እንከሉዉ ኣይደለኹን ኢሎም ይሕስዉ፣ ብውሽጦም ሕማቕ እናተሰምዖም ብደገኦም ከም ሕጉሳት ይዋስኡ፣” ብምባል ባህሪ ሰብ ከም ዘደንግራን እትጸልኦ ትገልጽ። ዝኽረት ብቕዓትን ስነ መጎታዊ ትንተናን ናይ ምሃብ ክእለት ይረኣዮም። ገለ ብቕዓታት፡ ካብቲ ዘሎዎም ሕጽረታት ዝፍጠር ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት፥ ስነ መጐታዊ ትንተና ከቕርቡ ምኽኣሎም፡ ስምዒታት ክርድኡ ካብ ዘይምኽኣል ዝብገስ ክከውን ይኽእል እዩ። ስምዒት፡ ኣብ ብቕዓት መጐታዊ ትንተና ልዑል ጽልዋ ኣሎዎ። ካብ ስምዒት ዝረሓቐ ሰብ፡ ንነገራት ብኹሉ ሸነኻት ክርእን ብስምዒት ከይተጸልወ ክትንትንን የኽእሎ እዩ። ኦውቲዝም ዘለዎ ሰብ ከኣ ስምዒት ከንብብን ክትንትን ብዘይ ምኽኣሉ፡ ዝሓሸ ናይ ትንተና ብቕዓት ከማዕብል ሓጊዙ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኦውቲዝም ዘሎዎ ሰብ፡ ብዘይካ ኣብ ሕሳብን ቋንቋን፡ ኣብ ስነ ጥበብ፡ ብፍላይ ኣብ ሙዚቃ ዝተፈልየ ክእለት የንጸባር እዩ። እዚ ክእለት’ዚ ምስ ብቕዓት ኣእምሮ ጥራይ ኣተሓሒና እንተ ዘይራእናዮ ኣገዳሲ እዩ። ኦውቲዝም ዘሎዎም ሰባት ኣብ ህይወቶም ካብ ዘጋጥም ብድሆታት ንምንጋፍ ናብ ሙዚቃ ምስ ኣበሉ፡ ካብ ምሒር ፍቕሪ ምሕዳርን ልምምድን ልዑል ብቕዓት ከህልዎም ጸልዩ ክኸውን ይክእል’ዩ። እንተስ ብሰንኪ’ቲ ፍሉይ ስነ መትናዊ መስርሕ ሓንጐሎም፡ እንተስ ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም ዝጋጥሞም ተነጽሎን ጌጋ መረዳእታን ንምቅላስ፡ ብርክት ዝበሉ ኦውቲዝም ዘሎዎም ሰባት ኣብ ዓለምና ብርቂ ዝኾነ ስራሕ ኣበርኪቶምን የበርክቱን ኣለዉ። ኦውቲዝም ዘሎዎም ኮይኖም፡ ዝተፈላለየ ክእለት ዝውንኑ ሰባት ኣለዉ። ኦውቲዝም ምስ ብልሒ ኣእምሮ፡ ዝኽረትን ትንተናዊ ክእለት ሓንጐልናን፡ ዘለዎ ዝምድና ዝተወሳሰብ ብምዃኑ፡ ብኣሉታ ድዩ ዝጸሉ ወይስ ብእወታ፧ ንዝብል ሕቶ ውድዓዊ መልሲ የብሉን። ይኹን እምበር፡ ኦውቲዝም ዘሎዎም፡ ኣብ ደቀቕቲ ነገራት ልዑል ኣድህቦ ምግባር፡ ኵትሞ ወይ ኣሰራርዓ ናይ ምንባብ ክእለት፡ ልዑል ናይ ዘይተማሂሮም፡ ብዘይ ብኣና ክነብሩ ከም ዘይክእሉ ኢና እንገብር ዘሎና። እዚ ከኣ ነቲ ዘሎዎም ስንክልና ዘጋድድ፡ ካልእ ስንክልና እዩ። ብዛዕባ ስንክልናኦም ተረዲኡ ክሳልዮምን ክምህሮምን ዝኽእል ሰብ የለን፣ ወይ ውሑድ ሰብ እዩ። ወለዲ ምስ ውላዱ ኩሉ ግዜ ስለ ዘይነብሩ፡ ኣብታ ዘላትና ግዜ ንሓዋሩ ዘናብሮም ትምህርትን ተመኵሮን ከነውርሶም ይግባእ። እንረክብ፡ ኣብ ኣተዓባብዮኦም ዓቢ ሓገዝ ክኾነና ይኽእል። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ፡ ኦውቲዝም ኣእምሮኣዊ ስንክልና ስለ ዝኾነ ክመሓየሽ እምበር ምሉእ ብምሉእ ክእለ ዝኽእል ኵነት ኣይኮነን። እዚ ግን ተስፋ ከቕርጸና ኣይግባእን። ልክዕ ከም ካልእ ቈልዓ ድኹም ጐድንን ሓያል ጐድንን ዘሎዎ፡ እዞም ቈልዑ’ውን ኣዝዩ ዘገርም ክእለት ዘሎዎም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ኣብ ምሕደራ ስምዒት፡ ማሕበራዊ ክእለትን ምብህሃልን ቅልጡፍ ዕቤት ስለ ዘየርእዩን፡ ስምዒቶምን ሓሳቦምን ንምግላጽ ይሽገሩ እዮም። እዚ ሕጽረታት ከኣ ዘሎዎም ሓያል ጐድኒ፡ ክእለትን ጸጋን ከየነለሊ ክድርት ይኽእል’ዩ። ስለዚ ኣብ ደቅና ዘሎ ኣበር ዘይኮነ ኣብ ደቅና ዘሎ ሓያል ጐድኒ ኣብ ምፍታሽ ኣይንሰልኪ። 4- ናይ ምትሕግጋዝ መርበብ 4- ናይ ምትሕግጋዝ መርበብ ምምስራት ምምስራት ተመሳሳሊ ብድሆ ዘሎዎም ሰባት ዝያዳ ክፋለጡ፡ ክወሃሃዱን ክተሓጋገዙን ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ ኦውቲዝም ዘለዎም ቈልዑ ዘዕብዩ ወለዲ ዝራኸቡሉ ኣጋጣሚ ክፍጠር ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት፥ ኣብ ኤርትራ ንኣእምሮኣዊ ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ዝጥርንፍ ማሕበር ኣሎ። ኣብዚ ማሕበር ብምጥርናፍ ዘድሊ ኣገልግሎት ክንረክብን ምትሕግጋዝ ክንገብርን ኣገዳሲ እዩ። ኦውቲዝም ዘሎዎም ቈልዑ ዘዕብዩ ወለዲን ኣለይትን ምስ ዝሕይሉ፡ ሓያላት ቈልዑ ከነዕቢ ንኽእል። ስለዚ ወለድን ኣለይትን፡ ጐድኒ ጐድኒ ናይ ምዕባይን ምእላይን ጻዕርኹም ነብስኹም ከይትርስዑ ነዘኻኽር። 3- ነብሶም ክኽእሉ ምሕጋዝ 3- ነብሶም ክኽእሉ ምሕጋዝ ወለዲ፡ ኣይኮነን ኣእምሮኣዊ ስንክና ንዘሎዎ ውላድና፡ ነቲ ‘ምሉእ ጥዕና ኣለዎ፡’ ኢልና እንኣምነሉ ውላድና ከይተረፈ ኣዚና ናይ ምክንኻንን ምዕቃብን ባህሪ ኣሎና። እዚ ባህሪ ምስ ዝበዝሕ፡ ካብ ጥቕሙ ጕድኣቱ እዩ ዝዓቢ። ደቅና ኣብ ግዜኡ ብኣና ተሓጊዞም፡ ነብሶም ክኽእሉ እንተ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 11


ፈደረሽን ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝሰርዖ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ውድድራት ደቂ- ኣንስትዮ፡ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት’ውን ቀጺሉ። እዚ ኣብ ካልኣይን ሳልሳይን ድቪዝዮን ዝርከባ ጋንታታት ደቂ-ኣንስትዮ ዘካይደኦ ዘለዋ ውድድር፡ ኣብ ናይ ካልኣይ ዲቪዝዮን፡ ናይ ዓሚ ዕውትቲ ውድድር መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ዝዀነት ባሕቲ መስከረም ምስ ቈማታት ተጻወትቲ ሒዛ ዝተመስረተት ሓዳስ ጋንታ ፈስቲቫል ኣብ ዝካየደቶ ግጥም፡ 2ብ1 ክትሰዓር እንከላ፡ ብተመሳሳሊ ውጽኢት ከኣ፡ ዲያእ ብኣዱሊስ ተሳዒራ። ብዘይካ’ዚ ጋንታታት ንስሪን ደምበ ሰምበልን ኣብ ዝገጠማሉ፡ ንስራውያን ዓብሊለን ብምቕራብ ናይ 2ብ0 ዓወት ኣመዝጊበን። ናይ ሳልሳይ ዲቪዝዮን ጋንታታት ኣብ ዘካየደኦ ጸወታ ድማ፡ ኣዱሊስ ንማይተስፋ


ዙር-16 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ናይ ስጳኛ ክለባት ዕብለላአን ብዘረጋገጻሉ መልክዕ ናብ ርብዒ ፍጻመ ተሰጋጊሩ ይርከብ። እንግሊዝ ካብዚ ውድድር ተኣልየን። በዚ ኸኣ እዚ ሊግ፡ ‘ኣብ ሻምፕዮስን ሊግ እንታይ’ዩ ወሪድዎ፧’ ዝብል ሕቶ ኣልዒሉ ይርከብ። ተጻወትቶም ዘካይድዎ ነዊሕ ጸወታ ብቐዳምነት ከም ጠንቂ ፍሽለቶም ይገልጽዎ። ልያም ሮሰነሮ፡ ድሕሪ ካብ ኤውሮጳዊ ውድድራት ምስንባቶም፡ ተጻወትቱ ኣብ ውሽጢ 18 ኣዋርሕ ብዘይ ዕረፍቲ ልዕሊ 100 ግጥማት ከም ዘካየዱ ብምረት ገሊጹ። ጓርድዮላ’ውን “ዕንወት፡” ብምባል ተጻወትቱ ቅድሚ ናይ ካልኣይ እግሪ ግጥማት ዙር- 16 ልምምድ ኣቋሪጾም ከም ዘዕርፉ ከም ዝገበረ ገሊጹ። ስሎት ብግዲኡ፡ ተጻወትቲ ፕሪመር ሊግ፡ ኣብ ሓጋይ ዕረፍቲ ዘይረኽቡ ብምዃኖም፡ ይሕገዙ ከም ዘየለዉ ሓቢሩ። እቶም ኣሰልጠንቲ፡ ልዕሊ ኻልእ ሊግ፡ ፕሪመር ሊግ፡ ከቢድ ውድድር ዝንጸባረቖ ብምዃኑ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ንኸይዕወቱ ተራኡ ይጻወት ከምዘሎ የረድኡ። ኣብ ዙር-16፡ ናይ ስጳኛ ክለባት ማእከላይ ምስሊ ናይቲ ውድድር ብምሓዝ፡ ነቲ ሽዱሽተ ክላባቱ ዘሳተፈ ፕሪመር ሊግ ድሕሪት ትረፍ ኢልዎ። ርያል ማድሪድ፡ ባርሴሎና፡ ኣትለቲኮ ማድሪድ፡ ብድምር 20 ሸቶታት ብምቝጻር፡ ንሰለስተ ክለባት እንግሊዝ ካብ ውድድር ወጻኢ ገይረነአን። ሓሙሽተ ክለባት ፕሪመር ሊግ ብዘይ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ግጥማት፡ ኣብ ዙር- 16 ዘሳትፈን ትኬት ብምቚራጸን ልዕልና ናይቲ ሊግ ከረጋግጻ እንከለዋ፡ ኒውካስል ናይ ኣውዲቓ ምሕላፍ ግጥም ብዓወት ሰጊራ ተጸንቢራተን። ንመጀመርያ ግዜ ድማ፡ ሽድሽተ ክለባት ፕሪመር ሊግ ኣብ ዙር-16 ምብጽሐን፡ ኣድናቖት ተዋሂብዎ’ዩ። ድሕሪ ዙር-16 ግን፡ ንኣርሰናልን ሊቨርፑልን ጥራይ ሒዙ ብምትራፉ፡ እቲ ኣድናቖት ናብ ውርደት ተቐይሩ’ሎ። ናይ ሎሚ ዓመት ዙር-16 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ኣብ ናይ ክልተ እግሪ ጸወታ፡ ብድምር 68 ሸቶታት ክርኣዮ ከሎ፡ ኣብ ታሪኽ ናይዚ ውድድር ከኣ፡ መበል ሳልሳይ ተሰሪዑ’ሎ። ካብዚ 68 ሸቶታት፡ እቲ 30 ሸቶታት ነተን ሽዱሽተ ክለባት እንግሊዝ ዝተመዝገበን’ዩ። ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ድማ፡ ኣርባዕተ ክለባት ፕሪመር ሊግ፡ ከምዚ ውርደት ከመዝግብ ዝደረኾ ዝተፈላለየ ምኽንያት ከምዘሎ ይግለጽ። ኣሰልጠንቲ ክለባት እንግሊዝ፡ ፕሪመር ሊግ፡ ኣብዚ ዓመት ብገምጋም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጸወታ 873.3 ምቅብባል ክገብር እንከሎ፡ ካብተን ኣብዚ ዓመት ዝተመዝገባ 587 ሸቶታትን እተን 166 ካብ ናይ ኢድ ዳርባ፡ ናይ መኣዝንን ናጻ ቅላዕን ዝተመዝገባ እየን። እዚ ሎሚ ዓመት ፕሪመር ሊግ ኣተኣታትዩዎ ዘሎ ጥበብ ‘ሰት-ፒስ’ ድማ፡ ሓደ ካብቲ ጠንቂ ስዕረት ኰይኑ ኣሎ። ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ሰለስተ ካብ ስጳኛ፡ ክልተ ካብ እንግሊዝ፡ ሓሓንቲ ካብ ፈረንሳ፡ ጀርመንን ፖርቱጋልን ሒዙ ኣብ ርብዒ ፍጻመ በጺሑ ኣሎ። ክለባት እንግሊዝ ነዛ ዋንጫ ብምልዓል ክብረን ይመልሳዶ ወይስ ተዋሪደን ይወጽኣ ሓቢርና ክንርእዮ ኢና።


ካልኣይ እግሪ ዙር-16 ግጥማት ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ረቡዕ ምሸት ተዛዚሙ። ሸሞንተ ክለባት ድማ፡ ጽዋእ ሻምፕዮንስ ሊግ ንምልዓል፡ ኣብ ሓያል ቅልስ ክጽመዳ’የን። ከተልዕላ ኣብ ቅድሚት ሰሪዓታ ትርከብ። ኣብዚ ዓመት ኣብ ኵሉ ውድድራት ኣብ ክልተ ግጥማት ጥራይ ዝተረትዐት ባየር ሙኒክ ከኣ፡ ብ18.02% ካልኣይ ደረጃ ሰሪዓታ። ንኒውካስል ስዒራ ዝሓለፈት ባርሴሎና ድማ፡ ድሕሪ 2015 ነዛ ዋንጫ ቀዳማይ እግሪ ዙር-16 ብርክት ዝበለ ሸቶታት ሰኒዱ ብምሕላፉ፡ ናብ ርብዒ ፍጻመ ዝሰግራ ክለባት ብዘይካ ስፖርቲንግ፡ ናይተን ካልኦት ንጹር’ዩ ነይሩ። ከምቲ ግምት ዝተገበረሉ ድማ፡ ርያል ማድሪድ፡ ባርሴሎና፡ ኣትለቲኮ ማድሪድ፡ ኣርሰናል፡ ሊቨርፑል፡ ባየር ሙኒክ፡ ፒኤስጂ፡ ስፖርቲንግ ሓሊፈን ኣለዋ። መን-መን ክራኸባ ምዃነን ተፈሊጡ ኣብ ዘለወሉ ድማ፡ ‘ኦፕታ ሱፐር ኮምፕዩተር’ ነዛ ጽዋእ መን ከም ተልዕላ ግምታ ሂባ ትርከብ። ኦፕታ ኣብ ዝሃበቶ ግምት፡ ናይ ሚኪኤል ኣርቴታት ኣርሰናል ብ29.95% ነዛ ዋንጫ ካልኣይ ድቪዝዮን ከኣ፡ ንስሪ ምስ ኣዱሊስ ጸወታአን ከሰላስላ እየን። 2ብ0 ክትስዕራ እንከላ፡ ባሕቲ መስከረም ንፍረሰላም፡ ከምኡ’ውን ደምበ ሰምበል ንዋርሳይ ብተመሳሳሊ ውጽኢት 2ብ1 ስዒረን ናብ ዝቕጽል ጸወታ ሓሊፈን። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፡ ሰንበት ናይ ካልኣይ ድቪዝዮን ጋንታታት ደቂ-ተባዕትዮ፡ ኣዱሊስ ምስ ማይ-ተስፋ መቐጸልታ ናይ ሻምፕዮን ውድድር ከካይዳ ምዃነን ህዝባዊ ርክባት ናይቲ ፈደረሽን ኣብ ዝለኣኸልና ጽሑፍ ገሊጹ። ጽባሕ ሰንበት ኣብ ሰዓታት ድ.ቐ፡ ናይ ሳልሳይ ድቪዝዮን ግጥማት፡ ኣብ መንጎ ባሕቲ መስከረምን ደምበ ሰምበልን ክካየድ መደብ ክስርዓሉ ከሎ፡ ኣብ ናይ


ርያል ማድሪድ ብመጒዳእቲ ብርክት ዝበሉ ተጻወትቲ ኣብ ትሳቐየሉ ዘላ፡ ሓላዊ ልዳታ ቲበው ኮርተዋ ንነዊሕ ሳምንታት ካብ ጸወታ ዘርሕቖ መጒዳእቲ ከም ዘጋጠሞ ተገሊጹ። ኮርተዋ፡ ኣብቲ ጋንታኡ ንማንቸስተር ሲቲ ስዒራ፡ ትኬት ርብዒ ፍጻመ ዝቘረጸትሉ ናይ ሰሉስ ምሸት ግጥም፡ ናይ ኢድ መጒዳእቲ ኣጋጢምዎ። ኣብቲ ግጥም ብሓላዊ ልዳት ኣንድሪ ሉኒን ተቐይሩ ዝወጸአ ኮርተዋ፡ ኣብ ፈለማ ማህረምቱ ቀሊል መሲሉ ነይሩ፣ ሓካይም ክለቡ መርመራ ምስ ገበሩሉ ግን፡ ንሽዱሽተ ሳምንታት ካብ ጸወታ ከም ዝርሕቕ ተሓቢሩ። ኮርተዋ፡ ካብቲ ጋንታኡ ጽባሕ ቀዳም ምስ ኣተለቲኮ ማድሪድ እተካይዶ ናይ ደርቢ ግጥም ኣትሒዙ፡ ክልተ እግሪ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣንጻር ባየር ሙኒክ ሓዊስካ፡ ምስ ርያል ማሎርካ፡ ጂሮና፡ ኣላቨስን ርያል በቲስን ኣብ እተካይዶም ግጥማት፡ ኣብ ሜዳ ኣይክረአን’ዩ።


ኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ፡ ተጻወትቲ ሃገራዊት ጋንታ ሰኔጋል፡ ብዘይፍቃድ ዳኛ ካብ ጸወታ ወጺኦም ብምባል፡ ድሕሪ 58 መዓልቲ፡ ነታ 1ብ0 ረቲዖም ዝወሰዱዋ ዋንጫ ኣፍሪቃ፡ ንሞሮኮ ክትወሃብ ውሳነ ከም ዝሃበ ዝፍለጠ’ዩ። ነዚ ኣብ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ውሳነ ካፍ ድማ፡ ብርክት ዝበሉ ወገናት ርእይቶ የውሕዙሉ ኣለዉ። ሓደ ካብቶም ነዚ ውሳነ ተሪር ነቐፌታ ዝሃበሉ፡ ኮኾብ ተጻዋታይ ናይዛ ሃገራዊት ጋንታ ሳይዶ ማነ እዩ። ማነ፡ ኣብቲ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ገጻቱ ዘስፈሮ ጽሑፍ፡ “ኣብ ጸወታና ብርክት ዝበለ ብልሽውና እዩ ዘሎ። ንመንፈስ ኣብ መላእ እዛ ኣህጒር ዝርከቡ ብሚልዮን ዝቝጸሩ ደገፍቲ ይቐትልዎ ኣለዉ። ተጻወትቲ ኣብ ሜዳ ኵሉ ዝከኣለና ንህብ፡ ውሳነ ጸወታን ዋንጫን ዝህቡ ድማ፡ እቶም ኣብ ደገ ዘለዉዮም፡” ድሕሪ ምባል፡ “ዓለም ናይ ብሓቂ ተዓዋቲ ትፈልጥ’ያ፡” ኢሉ። እንከሎ፡ ፓትሪስ ኤቭራ ድማ፡ “ነዚ ውሳነ ምስ ሰማዕኩ መዓልቲ ሓሶት’ዩ መሲሉኒ ነይሩ፡ ” ብምባል ሓጪጩሉ። ሰሚር ናስሪ ብወገኑ፡ “ምናልባት ኣብ 2035 እውን ደጊሞም ከምዚ ዓይነት ውሳነ ክህቡ ይኽእሉ’ዮም። እዚ ውሳነ ትርጉም ዘለዎ ኣይኰነን። ካፍ ኣብ ገዛእ ርእሱ ይሕጭጭ’ዩ ዘሎ፡” ኢሉ። ብዛዕባ እዚ ውሳነ ሓሳቡ ዝሃበ ዋይኒ ሩኒ ድማ፡ “ጽላለ እዩ…ሞሮካዊ ተጻዋታይ እንተ ዝኸውን ነዚ ዓወት ኣይምተቐበልክዎን። ሰኔጋል ብፍትሓዊ መገዲ ስዒራቶም እያ፡” ኢሉ። ፕረዚደንት ሰኔጋል ፋየ ብግዲኡ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ዋንጫ ኣፍሪቃ ብድሕሪኡ ተቐሚጣ እንከላ ዘርኢ ስእሊ ብምዝርጋሕ ተቓውሞኡ ኣብ ልዕሊ ውሳነ ካፍ ክገልጽ ብርክት ዝበሉ ኣብዚ ውሳነ ዘለዎም ዘይዕጉብነት ኣብ ዝገልጹሉ ዘለዉ፡ እቲ እንኮ ኣፍሪቃዊ ዕዉት ባሎን ዲ ኦር ጆርጅ ዊያ ግን፡ “እንተ ደኣ እቲ ሓቂ ደሊኹም፡ ሕጊ ንጹር እዩ። ጸወታ ገዲፍካ ወጺእካ ምስ ትምለስ ስዑር ኢኻ ትውሰድ። ሞሮኮ ንመሰላ ተኸላኺላን ረኺባቶን። ንዝተዓወቱዋ ዋንጫ እንቋዕ ሓጐሰኩም እብሎም፡” ብምባል እቲ ውሳነ ቅኑዕ ምዃኑ መስኪሩ። ንኸተልዕላ ናይ 14.74% ተኽእሎ ሂባታ። ፒኤስጂን ርያል ማድሪድን ከኣ፡ 12.15% ከምኡ’ውን ብ10.18% ኢደን ኣብዛ ዋንጫ ከንብራ ይኽእላየን። ኦፕታ፡ ሊቨርፑል ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘለዋ ሕሉፍ ናይ ዓወት ታሪኽ ኣብ ግምት ብምእታው ሎሚ ዓመት ብእተርእዮ ዘላ ድኹም ጕዕዞ ነዛ ዋንጫ ከተልዕላ እምነት ከም ዘይብላ ብቝጽራዊ ሓቂ ኣሰንያ ግምታ ከተቕርብ እንከላ፡ 7.04% ተኽእሎ ከም ዘለዋ ብምግላጽ ኣብ ሻድሻይ ደረጃ ሰሪዓታ። ንኣትለቲኮ ማድሪድ ከኣ፡ 4.65% ነዛ ዋንጫ ክትወስዳ ዘለዋ ተኽእሎ ሓቢራ። ንስፖርቲንግ፡ ኣብ መወዳእታ ብምቕማጥ ከኣ፡ ብ3.27% ዝተሓተ ግምት ሂባታ። ካፍ፡ ብዝወርዶ ዘሎ ነቐፌታ ሓሳቡ ድዩ ክቕይር ወይስ ኣብ ውሳነኡ ክጸንዕ ዝተፈልጠ ነገር የለን።


ኣብ ትሕተ ቅርጺ ነዳዲ ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ መጥቃዕቲ ብምክያድ፡ ግብረ መልሲ ከም ዝሃበትሉ ተሓቢሩ። እቲ ብኢራን ዝተወስደ ናይ ግብረ መልሲ ስጉምቲ፡ ንወጥሪ ናይቲ ዞባ ናብ ሓደገኛ ደረጃ ኣብጺሕዎ ከም ዝርከብ እዮም ተዓዘብቲ ዝገልጹ ዘለዉ። ኢራን፡ ነቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ብእስራኤል ኣብ ልዕሊ መሳለጥያ ጋዝ ደቡባዊ ፓርስ (ኢራን) ዝተፈጸመ ደብዳብ ተኸቲላ፡ ኢራን ናይቲ ኣብ ልዕሊ መሳለጥያ ነዳዲኣ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ግብረ መልሲ ንምሃብ፡ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ኣብ ቀጠር ንዝርከብ መሳለጥያ ፈሳሲ ተፈጥሮኣዊ ጋዝ ራስ ላፋን ዒላማ ክትገብሮ እንከላ፡ ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ዝርከቡ ትሕተ ቅርጺ ጸዓት እውን መጥቃዕቲ ከም ዘካየደት ተገሊጹ ኣሎ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ትሕተ


ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ ልኡል ፋይሳል ቢን ፋርሃን፡ መጥቃዕትታት ኢራን ንትዕግስቲ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ይፈታትኖ ከም ዘሎ ድሕሪ ምጥንቃቕ፡ ኢራን ኣብቲ ምስ እስራኤልን ኣመሪካን እተካይዶ ዘላ ኲናት እትኽተሎ ዘላ ስትራተጂ፡ ዳግማይ ብቕልጡፍ ክትግምግሞ ኣተሓሳሲቡ። እቲ ሚኒስተር ኣብቲ ትማሊ ሓሙስ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሃገሩን ጎረባብቲ ሃገራትን፡ ንመጥቃዕትታት ኢራን ግብረ መልሲ ክህባ እኹል ዓቕሚ ከም ዘለወን ድሕሪ ምጥንቃቕ፡ ኢራን ዋላ ኣይትእመኑሉ ደኣ እምበር፡ ኣብ ልዕሊ ጎረባብታ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት፡ ብጥንቃቐ ዝሃንደሰቶ ምዃኑ ገሊጹ። ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ሓደ መዓልቲ ክዛዘም ምዃኑ ዝገለጸ እቲ ሚኒስተር፡ ጣህራን ኣብ ልዕሊ ጎረባብቲ ሃገራት ብሰንኪ እትወስዶ ዘላ ዘይግቡእ ውሳነታት ግና፡ ኣብ መንጎ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን ኢራንን ዝነበረ ምትእምማን ናብ ንቡር ክምለስ ዘሎ ተኽእሎ እናጸበበ ይኸይድ ምህላዉ ኣረዲኡ። ብቕልጡፍ ከተቋርጽ ዘኽእላ ጎደና ክትሕዝ ጸዊዑ። መጠንቀቕታ ልኡል ፋይሳል፡ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ዓረብ ነቲ ብመጥቃዕትታት ኢራን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ግጭት ኣመልኪቶም፡ ኣብ ርእሰ ከተማ ስዑዲ ዓረብ ድሕሪ ዘካየድዎ ኣኼባ እዩ ዝወሃብ ዘሎ። ሚኒስተር ልኡል ፋይሳል ወሲኹ፡ ኢራን ዓቕሊ ጎረባብታ ቀጻሊ ዘይምዃኑ ተገንዚባ፡ ነቲ ኣብቲ ዞባ እተካይዶ ዘላ ዘይምኽንያታዊ መጥቃዕትታት


ቀዳማይ ሚኒስተር ሃንጋሪ ቪክቶር ኦርባን፡ ግጭት ዩክሬን-ሩስያ ምስ ተዛዘመ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ፈደረሽን ሩስያ ንዝነበሮ ክልተኣዊ ዝምድና ዳግማይ ክሃንጽ ኣተሓሳሲቡ። መሕትት፡ ሃገሩ፡ ፈደረሽን ሩስያ ካብቲ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ መጻኢ ዘካይዶ ናይ ጸጥታ፡ ጸዓትን ንግድን ውጥናት፡ ክትግለል የብላን ዝብል እምነት ከም ዘለዋ ገሊጹ። ልዕሊ ሩስያ ክውሰኑ ዝጸንሑ ብርክት ዝበሉ እገዳታት፡ ተመሊሶም ንቑጠባ ናይቲ ሕብረት ክጎድእዎ ምዃኖም ብተደጋጋሚ ከተጠንቅቕ ጸኒሓ እያ። ዝሓለፈ ሰሙን’ውን፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃንጋሪ ፔተር ስዚያርቶ፡ ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ሩስያ ዝጸደቐ እገዳ፡ ንህዝብን ቁጠባን ኤውሮጳ ከቢድ ጉድኣት የስዕበሉ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ንቕልውላው ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ግምት ኣእትዩ፡ ነቶም ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ሩስያ ዘጽደቖም እገዳታት ክልዓሉ ምጽውዑ ምንጭታት ይሕብሩ። እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ምስ ማዕከን ዜና ‘ጂቢ ኒውስ’ ኣብ ዘካየዶ ቃለ ሃንጋሪ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ፡ እቶም ብሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ልኡኽ ፕረዚደንታዊ ወፍሪ ሩስያ ኪሪል ዲሚትሪየቭ፡ ግጭት ኢራን፡ እስራኤልን ኣመሪካን፡ ነቲ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ሃገሩ ዘጽደቖ እገዳ ‘ስትራተጂካዊ ጌጋ’ ምንባሩ ብንጹር ዘርኣየ ኩነት ከም ዝኾነ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኤውሮጳ ነዳዲ ሃገሩ ክትልምን ዘይተርፍ ምዃኑ ኣረዲኡ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓሊቴና መረብ 716 ቁ.14፡ ቀሓውታ ጎደና ዓዲ ኣበይቶ ቁ. 89፡ ትሕቲንቤ/ት ማርቲ ንሉተርነበር ጎደና ሰላም ቁ.ገዛ 47


ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ቅርጺ ነዳዲ ቀጠር ዳግማይ መጥቃዕቲ ምስ እተካይድ፡ ንመሳለጥያ ጋዝ ደቡባዊ ፓርስ ምሉእ ብምሉእ ክድምስሶ ምዃኑ፡ ኣብቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኣጠንቂቑ ኣሎ። ልዕሊ ቀጠር መጥቃዕቲ ክሳብ ዘየካየደት፡ እቲ መሳለጥያ ባህርያዊ ጋዝ ዳግማይ ከም ዘይትንከፍ ቃል ኣትዩ። ኣፈኛ ዋና ቤት ጽሕፈት ሓለዋ ሰውራ ኢራን ካታም ኣል-ኣንብያ፡ ሃገሩ ነቲ ኣብ ልዕሊ ትሕተ ቅርጺ ጸዓታ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ መልሰ ግብሪ ናይ ምሃብ ስጉምታ፡ ገና ከም ዘየብቅዐ ኣፍሊጡ ኣሎ። ፕረዚደንት ትራምፕ ወሲኹ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ መሳለጥያ ደቡባዊ ፓርስ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ግቡእ ዘይምንባሩ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኢራን ኣብ


ንወሽመጥ ቓዛ ምስ ግብጺ ዘራኽብ መሳገሪ ዶብ ራፋሕ፡ ዳግማይ ከም ዝተኸፍተ፡ ኣገልግሎት ዜና ሺንዋ ሓቢራ። ቓዛ ከም ዝተመልሱ ድሕሪ ምሕባር፡ ካብታ ወሽመጥ ንዝመጽኡ ተሓከምቲ ንምቕባል እውን ብርክት ዝበላ ኣምቡላንሳት ኣብ ዶብ ግብጺ ተሰሪዐን ከም ዝርከባ ኣነጺሩ። ሓደ ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ዘለዎ ስሙ ዘይተገልጸ ብዓል ስልጣን ጸጥታ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ መሳገሪ ዶብ ብኽልቲኡ ኣንፈት ንኣገልግሎት ድሉው ኮይኑ ከም ዘሎ ገሊጹ። መሳገሪ ዶብ ራፋሕ፡ ብ28 ለካቲት፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ኢራን ድሕሪ ዘካየዳኦ ልፍንታዊ መጥቃዕቲ፡ ዳግማይ ከም ዝተዓጽወ ዝዝከር እዩ። እቲ ብዓል ስልጣን፡ ብርክት ዝበሉ ኣብ ግብጺ ሕክምናዊ ረዲኤት ክረኽቡ ዝጸንሑ ፍልስጤማውያን ናብ ወሽመጥ ዝሓለፈ ሰንበት፡ እስራኤል እቲ መሳገሪ ዶብ ንግዜኡ ዳግማይ ከም ዝኽፈት ምሕባራ ይፍለጥ።


ኣብ ክፍለ ሃገር ጉጃራት - ምዕራብ ህንዲ ኣብ ዝርከብ ፋብሪካ ርክያሞ ብዘጋጠመ ባርዕ ሓዊ፡ ብውሕዱ ክልተ ሰራሕተኛታት ናይቲ ትካል ክሞቱ እንከለዉ፡ ካልኦት 11 ሰባት ድማ ከም ዝቘሰሉ፡ ሰብ መዚ ናይቲ ከባቢ ሓቢሮም። ዘሎ እዮም፡ እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም ዝገልጹ። እቲ ኣብ ርእሰ ከተማ ክፍለ ሃገር ጉጃራት ዘጋጠመ ባርዕ፡ ላሕኲ ኤለክትሪክ ዘስዓቦ ምፍንጃር ዕትሮ ጋዝ ምዃኑ፡ ኣብቲ ቦታ ዝተረኽቡ ፖሊስ ኣነጺሮም። ገለ ካብቶም በቲ ባርዕ ሓዊ ዝቘሰሉ ሰራሕተኛታት ናይቲ ትካል፡ ኣብ ኣዝዩ ኣሰካፊ ኩነታት ይርከቡ ብምህላዎም፡ ቁጽሪ ምዉታት ከይዛይድ ስግኣት ከም ሰራሕተኛታት መጥፋእቲ ሓዊ ናይታ ከተማ፡ ነቲ ባርዕ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምእታው ሰለስተ ሰዓታት ከም ዝወሰደሎም ኣረዲኦም። 186839 08370129 122350


ዒድ ኣልፈጥር ኣልሙባረክ ናይ ዓመተ 1447 ህጅሪያ፡ ትማሊ 20 መጋቢት 2026 ኣብ መላእ ሃገር ብኽብ ዝበለ ማዕርግ ተባዒሉ። ኣብ ኣስመራ፡ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ዲፕሎማሰኛታት፡ ከምኡ’ውን ብኣሽሓት ዝቚጸሩ ምእመናን ኣብ ዝተረኽቡሉ ስነ-ስርዓት፡ ኣመንቲ ብንግሆኡ ካበየ መሳጊድን ጀዋምዕን ተክቢር እናገበሩ ኣብ ሜዳ ባሕቲ መስከረም ምስ ተኣኻኸቡ፡ ሓባራዊ ሰላት ዒድ ኣብጺሖም። ሙፍቲ ኤርትራን ኣቦ-መንበር ላዕለዋይ ባይቶ ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን መውላና ሼኽ ሳልም ኢብራሂም ኣልሙኽታር ኣብ ዘስመዕዎ ኹጥባ፡ ንትርጒምን ግቡኣትን ጾም ሮሞዳንን ዒድ ኣልፈጥርን፡ ንመንፈሳውን ስጋውን ረብሓታት ጾም፡ ከምኡ’ውን ንመንፈሳውን ማሕበራውን ገጽ ዒድን ዘካት ኣልፈጥርን ዝምልከት ሰፊሕ መረዳእታ ሂቦም። እዛ ዕለት’ዚኣ፡ መዓልቲ ፍስሃን ሓጎስን፡ መዓልቲ ፍቕሪን ሓልዮትን፡ መዓልቲ ምትሕግጋዝን ምብጽጻሕን ምዃና ዝጠቐሱ ሼኽ ሳልም፡ ንደቅና ብሃይማኖታውን ስነ-ምግባራውን ክብርታት ክንኵስኲስ፣ ፍቕሪ ሃገርን ትምህርትን ክነስርጸሎም፣ ንጽጉማትን ዘኽታማትን ክንሕግዝን ንሕሙማት ክንበጽሕን፣ ከምኡ’ውን ሕውነትና ክነደልድል ብምዝኽኻር፡ ብፍላይ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ንኹሎም ደቅና


ክነተባብዕን ተላብዮም። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ንዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ንኣመንቲ ምስልምና ድማ ብፍላይ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሓለዋን ልምዓትን ሃገር ተዋፊሮም ንዝርከቡ ጀጋኑ ሓይልታት ምክልኻል “ዒድ ሙባረክ” ኢሎም። ዒድ ኣልፈጥር ኣልሙባረክ፡ ኣብ ካልኦት ከተማታት፡ ሓውሲ ከተማታትን ገጠራትን ኤርትራ’ውን ብተመሳሳሊ ኣገባብ ከምእተባዕለ፡ ወኪላት ኤሪና ሓቢሮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብምኽንያት ዒድኣልፈጥር ብምትሕብባር ሚኒስትሪ ዜና፡ ምምሕዳር ዞባ ማእከልን እዚ ማእከል ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ኣብ ጻዕዳ-ክርስትያን - ንኡስ ዞባ በሪኽ፡ ብባህላዊ መሰናድኦታት ዝተሰነየ ህዝባዊ በዓል ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ ኣብ ሰፊሕ ልምዓታዊ መደባት ዝሳተፉ ዘለዉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ህዝብን ዝተሳተፍዎ ኣጋጣሚ፡ ሌተናል ኮሎኔል እስቲፋኖስ ዘርኣይ ኣብ ዘስመዖ ቃል እዚ ማእከል፡ እቲ በዓል ኣብ ታሪኻዊ ቦታ ይጽንበል ምህላዉ ንትርጉሙ ዘዕዝዝ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኩሉ ሃይማኖታዊ በዓላትና ብሓባር - ብፍቕርን ሓድነትን ምብዓልና መርኣያ ስኒትና ስለዝዀነ፡ መመሊሱ ክኵላዕን ብግቡእ ናብ ወለዶታት ክሰጋገርን ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ክልተኡ ስነ-ስርዓት፡ ብኤሪ-ቲቪን ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራን ብቐጥታ ተፈንዩ። ልኡኽ ኤርትራ ኣብ ኣኼባ ኮሚሽን ኩነታት ደቂኣንስትዮ መደረ ኣስሚዑ ቀዋሚት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ወ/ሮ ሶፊያ ተስፋማርያም፡ ካብ 9 ክሳብ 20 መጋቢት ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝተቓንዐ መበል 70 ኣኼባ ኮሚሽን ኩነታት ደቂኣንስትዮ፡ ርእይቶን መርገጽን ኤርትራ ዘነጽር መደረ ኣስሚዓ። ኣምባሳደር ሶፊያ ኣብ መደረኣ፡ ኣብ’ዚ ግጭትን ጂኦፖለቲካዊ ምትፍናን ኣስፋሕፊሑሉ ዘሎ እዋን፡ መትከላት ኣህጉራዊ ሕጊ ከቢድ ብድሆ ገጢምዎ ከምዘሎ፣ እዚ ኩነታት’ዚ ድማ ንገስጋስ ልምዓት ዝገትእ፣ ንሰላምን ጸጥታን ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ፣ ከምኡ’ውን ንህይወትን ሕልምታትን ደቂኣንስትዮን ኣዋልድን ብኣሉታ ዝጸሉ ምዃኑ ገሊጻ። “ምርግጋጽን ምሕያልን መሰል ደቂኣንስትዮን ኣዋልድን ኣብ መዳይ ፍትሒ” ንዝብል ቴማ ናይ’ቲ ኣኼባ ብምጥቃስ፡ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላት ካብ ጭርሖታትን መብጽዓታትን ወጺኦም ንትግባረ ናይ’ዚ መትከላት ትርጉም ዘለዎ ተበግሶታት ክወስዱ ዘዘኻኸረት ኣምባሳደር ሶፊያ፡ ተመኵሮ ኤርትራ ከምዘነጽሮ፡ ጾታዊ ምዕሩይነት ሕጊ ብምውጻእ ጥራይ ክሰምር ስለዘይክእል፡ ኣብ ሰላም፡ ማሕበራዊ ለውጢን ንጡፍ ተሳትፎ ማሕበረሰባት ኣብ ምቕላስ ልምዓታዊ መደባቶምን ዝተሰረተ ክኸውን ከምዝግባእ ኣገንዚባ። ጾታዊ ምዕሩይነት፡ ማእከል ሃገራዊ ስርዓተ ሕግን ትካላዊ መዋቕርን መንግስቲ ኤርትራ ምዃኑ ብምሕባር፡ ገና ስራሕ ዘድልዮ መዳያት’ኳ እንተሎ፡ ዛጊት ዝተኣታተወ ምምሕያሻት ውጽኢቱ ዝምስገን ከምዝዀነ ኣብነታት ኣሰንያ ድሕሪ ምግላጽ፡ ክሽቦ ደቂኣንስትዮ ዝኽልክል ኣዋጅ ቊጽሪ 158/2007 ንጽኑዕ መብጽዓ ኤርትራ ንምርግጋጽ ጥዕና፡ ክብረትን ኣካላዊ ምሉእነትን ደቂኣንስትዮን ኣዋልድን ዘነጽር ከምዝዀነ ኣብሪሃ። ኣምባሳደር ሶፊያ ኣብ መወዳእታ፡ ኣገልግሎት ፍትሒ ናብ ኩሎም ዜጋታት ንምብጻሕ፡ ሚኒስትሪ ፍትሒ - ኮማዊ ሽማግለታትን ኣብያተ-ፍርድን ብምስፋሕ ከካይዶ ንዝጸንሐ ጻዕሪ ብምጥቃስ፡ እዘን ዕዙዝ ተሳትፎ ደቂኣንስትዮ ዘለወን ኣካላት ምስ ህዝቢ ብዘለወን ቅርበት፣ ጉዳያት ንምፍታሕ ዝጥቀማሉ ሜላ ድማ ኣብ ባህሊ ዝተመርኰሰ ብምዃኑ፡ ኣብ ምርግጋጽ ፍትሒ ውጽኢታውያንን ልዑል ተቐባልነት ዘለወንን ከምዝዀና ሓቢራ። ሳን ሬሞ፡ ቀዳማይ ናይ 2026 ሳን ሬሞ፡ ቀዳማይ ናይ 2026 ናይ ‘ሞኑመንት’ ውድድር ናይ ‘ሞኑመንት’ ውድድር “ወዲ 8 “ወዲ 8 መዓልቲ መዓልቲ ህጻን . . . ህጻን . . .


ማሕበር ተራድኦ ኣርባሕቲ ናይ ጸባ ከብቲ ደቀምሓረን ከባቢኣን፡ ኣብ ምስሳንን ምርግጋጽን ቀረብ ጸባ ዘተኰረ ርክብ፡ ብ17 መጋቢት ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ኣካዪዱ። መብራህቱ ድማ፡ ማሕበር ውዳበታቱ ብምሕያል ነቲ ካብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዝርከብ ጸጋታት ብግቡእ ክጥቀመሉ ኣዘኻኺሩ። ተሳተፍቲ፡ ማሕበር ኣብ ግዜ ጾም ፍርያቱ ዝምስራሓሉ ማሽናት ክህልዎ፣ ብድሆታት ቀለብን መንበሪ ከብቲን ፍታሕ ክናደየሉ፣ ከምኡ’ውን ጸባ ዝከፋፈለሉ ነቝጣታት ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ክውሰኾም ተማሕጺኖም። ምህርቲ ጸባ ኣብ 2025 ካብ’ቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመት ብዕጽፊ ከምዝዓበየ ዝሓበረ ሓላፊ ፋይናንስ ማሕበር መምህር ቀላቲ ዓንደማርያም፡ ጠለብ ከተማታት ኣስመራን ደቀምሓረን ኣብ ምውሓስ ኣበርክቶ ከምዝገበረ ገሊጹ። ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት ኣቶ ሚኪኤለ ስዩም፡ ዝቐረበ ጸገማት ንምፍታሕ ከምዝስራሕ ገሊጹ። ኣቦ-መንበር ማሕበር ኣቶ ተስፉ ያዕቆብ ብወገኑ፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ምርግጋጽ፡ ምዕቃብን ምቊጽጻርን ቀረብ ኣድማዒ ስራሕ ከምእተዓመ ሓቢሩ። ኣብ 1997 ዝተመስረተ ማሕበር ኣርባሕቲ ናይ ጸባ ከብቲ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ 283 ኣባላት ኣለውዎ። ሓላፊ ሕርሻ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ኣለም


ንቕሓት ሕብረተሰብ ኣብ ተጠቃምነት ጸረ-ታህዋስያን መድሃኒት ምብራኽ ኣገዳስነቱ ልዑል ከምዝዀነ፡ ካብ ሆስፒታል ተሰነይ - ፋርማሲስት ፊልሞን ሙሉጌታ ገሊጹ። ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ላሓዜን - ንኡስ ዞባ ፎሮ፡ ጥዕና ኣደን ህጻንን ንምውሓስ ብዝተኻየደ ሓያል ጻዕሪ፡ ተርእዮ ሞት ኣብ እዋን ጥንስን ሕርስን ከምዝነከየ፡ ሓላፊ መደበር ጥዕና ስልኬ - ተሓጋጋዚ ነርስ ኢብራሂም ኣሕመድ ገሊጹ። ክታበት ብምስፍሑ፡ ተርእዮ ሕማማት ከምዝነከየ ኣገንዚቡ። ኣመሓደርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ኩምሁለን ገደም-ላሓዜንን ብወገኖም፡ ንቕሓት ህዝቢ ኣብ ተጠቃምነት ሕክምና ብሓፈሻ ኣብ ክንክን ቅድሚን ድሕሪን ሕርሲ ድማ ብፍላይ ኣብ ምብራኽ ውጽኢታዊ ስራሕ ከምእተሰላሰለ ብምጥቃስ፡ ብዝሒ ተገልገልቲ ኣብ ግምት ብምእታው፡ እታ መደበር ናብ ማእከል ጥዕና ክትዓቢ ተላብዮም። ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ብብዓል ሞያ ብተሳትፎ ኮም ዝተዋደደ መጸበዪ ነፍሰ-ጾራትን በብእዋኑ ዝካየድ ጎስጓሳትን፡ ነፍሰ-ጾራት ስሩዕ ክንክን ቅድመ-ሕርሲ ከካይዳ ከምዝደረኸ፡ ብተወሳኺ ኣረዲኡ። ተሓጋጋዚ ነርስ ኢብራሂም ኣስዒቡ፡ ተራን ኣበርክቶን ኣጋር ሓካይም ኣብ ምክትታል መደባት ክታበት ብሓፈሻ ምዕዳል ቪታምን ‘ኤ’ ድማ ብፍላይ ዝምስገን ምዃኑ ብምሕባር፡ ኣብ ትካላት ጥዕናን ካብ ትካል ጥዕና ወጻኢን ብዝዕመም ስራሕ ሸፈነ መደበር ጥዕና ስልኬ፡ ንነበርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ገደም-ላሓዜንን ኩምሆለን፡ ኣገልግሎት ክንክን ቅድሚን ድሕሪን ሕርሲ፡ ሕርሲ፡ ክታበት፡ ወለንታዊ መርመራ ደም፡ ከምኡ’ውን ካልእ ስሩዕ ኣገልግሎት ትህብ።


ዝተኣዘዘ መድሃኒት ብዝግባእ ዓቐንን ግዜን ምስ ዝውሰድ ኣድማዕነቱ ኣብ ምፍዋስ ሕማማት ልዑል ምዃኑ፣ ብግቡእ ምስ ዘይንጥቀመሉ ድማ ሳዕቤኑ ከቢድ ከምዝኾነ ብምግላጽ፡ ጸረ ባክተርያ፡ ጸረ ቫይረስ፡ ጸረ ዕስን ጸረ ጽግዕተኛታትን ዘጠቓልል ጸረ ታህዋስያን መድሃኒት፡ ኣብ ኣጠቓቕማኡ ሕልፊ ካልእ መድሃኒት ልዑል ጥንቃቐ ከምዝሓትት ሓቢሩ።


ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ሰብ፡ ጥሪትን ኣትክልትን እናዓበየ ምስ ዝመጽእ ዘሎ ፍኑው ተጠቃምነት ጸረ ታህዋስያን፡ ተጻዋርነት ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር


ኣብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ፡ ካብ 28 ለካቲት ንጽጉማት ወገናት ናይ ነቕልን ምልስላስን ኣገልግሎት ብትራክተራት ይወሃብ ኣሎ። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ


እዚ ከም ኣካል ንክራማት ዝግበር ምድላዋት ብስማዊ ክፍሊት ዝሰላሰል ዘሎ መደብ፡ ብምምሕዳራት ብዝቐረበ ጠለብ መሰረት’ዩ ዝካየድ ዘሎ። ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣብ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን


ንተገልገልቲ መድሃኒት ክሸጣ ከምዘይግባእ ብምግላጽ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ንሰብ፡ ጥሪትን ኣትክልትን ዝውዕል ብዘይሕጋዊ መገዲ ዝኣቱ ምንጩ ዘይተረጋገጸ ጸረ ታህዋስያን መድሃኒት ኣብ ዕዳጋ ስለዝርአ፡ ዝምልከቶም ኣካላት ምቁጽጻር ክገብሩሉ ኣተሓሳሲቡ። ናይ’ቲ መድሃኒት ይምዕብል ብምህላዉ ከቢድ ጥዕናዊ ሻቕሎት ይፈጥር ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ከም ሳዕቤኑ ኣብ ሓጺር ግዜ ብውሑድ ዓቐን መድሃኒትን ወጻኢታትን ክሕከሙ ዝግብኦም ሕማማት እናኸበዱን ንዘይተደልየ ሓልክታት ዘቃልዑን ይዀኑ


ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ ትሑት ጽርየት ሰብነትን ኣከባብን፡ ባዕለ ፍወሳ፡ ዘይውሑስ ጾታዊ ርክብ፡ ዘይስሩዕ ክታበት፡ ምንጩ ዘይተረጋገጸ መድሃኒት፡ ብግቡእ ዘይተወገነ መድሃኒትን ሒሹኒ ኢልካ መድሃኒት ምቁራጽን፡ ንኣድማዕነት ጸረ-ታህዋስያን ዘጉድል ምዃኑ ብምንጻር፡ ሕብረተሰብ ብሞያውያን ሕክምና ንዝወሃቦ ምኽሪ ኣብ ግብሪ ከውዕል ኣዘኻኺሩ። 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡40 ፍጡር ኣብ ተሰነይ 09፡40 ፍጡር ኣብ ተሰነይ 10፡05 ዕላል ምስ ዶክተር ዓጂፕ 10፡05 ዕላል ምስ ዶክተር ዓጂፕ ኣልኣሚን ኮለጅ ዓዲ ቀይሕ ኣልኣሚን ኮለጅ ዓዲ ቀይሕ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 11፡00 ለሰ ስፖርት 11፡00 ለሰ ስፖርት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 2ይ ክፋል (ድግማ) 2ይ ክፋል (ድግማ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 14፡30 ናትራን 14፡30 ናትራን 16፡00 መደብ ናይ በዓል 16፡00 መደብ ናይ በዓል 18፡00 ሳይዳ 18፡00 ሳይዳ 18፡40 መደብ ሙዚቃ 18፡40 መደብ ሙዚቃ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡13 ፊልም ዳምር 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ተክ ኢንሳይት 21፡25 ተክ ኢንሳይት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ፈርማሲስት ፊልሞን ኣስዒቡ፡ ናይ ግሊ ፋርማሲ ብዘይ ናይ ሓኪም መአዘዚ ወረቐት ሓላፊ ምውፋር ናይተን ትራክተራት መንእሰይ ስዒድ ኢብራሂም ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ንኣገዳስነት ናይ’ቲ መደብ ብምጥቃስ፡ ዛጊት ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ ኣኽሩር፡ ዓዲ-ቈንጽን ደግራልብኤን 104 ሄክታር ከምእተሓርሰን እቲ ስራሕ ቀጻሊ ምዃኑን ኣብሪሁ። ሓረስቶት ብወገኖም፡ ከም’ዚ ዓይነት ደገፍ ክቕጽል ተላብዮም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.173 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 3


ተስላ ናይ ምህንድስና ትምህርቱ ኣብ ግሬዝን ፕራጊዩን ዝብሃል ቦታታት ኣውስትርያ ዝርከባ ተክኒካል ዩኒቨርሲቲታት እዩ ዝጀመረ። ኣብ ግሬዝ ንመጀመርታ ግዜ ዲኖሞ ምስ ርኣየ፡ ንተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ክጥቀመሉ ዝኽእል መገዲ ክሓስብ ጀመረ። ጸኒሑ ኣብ ቡዳፐስት ንመሰረታዊ ሓቅታትን ኣገባብን ዘዋሪ ማግኔታዊ ክሊ፡ ከምኡ’ውን ንተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ (AC) ንመጀመርታ ግዜ ክጥቀመሉ ዘኽኣሎ ሞተረ ኣማዕለን ተጠቕመሉን። ብ1882፡ ናብ ፓሪስ እዩ ኣምሪሑ። ኣብ ዓመቱ፡ ኣብ ትርፊ ሰዓቱ ጥራይ እናሰርሐ፡ ናይ መጀመርታ ‘ኢንዳክሽን ሞተር’ ክሰርሓ ከኣለ። ድሕሪ ዓመት ናይዛ ስርሑ፡ ብ1884፡ ኣብ ጅባኡ ኣርባዕተ ሳንቲም፡ ኣብ ሳንጣኡ ከኣ ገለ ካብ ግጥሚታቱን ናይ በራሪት ማሽን ኳልኵሌሽናትን ሒዙ ናብ ኒውዮርክ ከደ። ኣብ ትሕቲ ቶማስ ኣልባ ኤዲሰን ተቘጺሩ ክሰርሕ ከኣ ጀመረ። እዞም ክልተ መሃዝቲ፡ ዝተፈላለየ ድሕረ ባይታ ዘሎዎም፡ ካብ ክልተ ኣዝዩ ዝተፈላለየ ቦታ ብምምጽኦም፡ በበይኑ ኣገባብን መስርሓትን ስለ ዝጥቀሙ ብሓደ ክቕጽሉ ዝኽእሉ ኣይነበሩን። ክፈላለዩ ግድን ኰነ። ኣብ ፒትስበርግ ሓላፊ ወስቲንግ ኤለክትሪክ ካምፓኒ ዝነበረ ጆርጅ ወስቲንግሃውስ፡ ንናይ ተስላ ናይ ዲናሞ፡ ትራንስፎርመርን ሞተርን ዋንነት ገዝኦ። ምህዞታት ተስላ ነቲ ዓብሉሉ ዝነበረ ጽልዋ ዘይቀያየር ዋሕዚ ኤለክትሪክ (DC) ክወዳደሮን ክዕብልሎን ዕድል ረኸበ። ብድሕሪ’ዚ ተስላ ኣይደንጐየን ናቱ ቤት ምርምር ብምውናን ብምሉእ ውኖኡ ክሰርሕ ጀመረ። 3. ክልተ ቃላት፡ ‘ቀታሊ ጩራ’ 3. ክልተ ቃላት፡ ‘ቀታሊ ጩራ’ “ቀታሊ ጩራ” ዲና ኢልና፧ ክትብሎ’ኳ ዘይጥዑም። ‘ቀታሊ ጩራ’ ብ11 ሓምለ 1934 ኒውዮርክ ታይምስ ዝተባህለት ጋዜጣ’ያ ስም ቀይራትሉ። ተስላ ቀታሊ ጩራ ምምሃዙ፡ ኣሉታዊ ጽልዋ ክህሉዎ ይኽእል’ዩ። እንተዀነ፡ ተስላ ንዓለም ዘጥፍእ ዘይኰነ፡ ንዓለም ሰላም ዘስፍን ምህዞ’ዩ ዘቕረበ። ኣሜሪካ ግን ንረብሓ ፕሮፓጋንዳኣ ክትብል ኣብ ጋዜጣ ኔውዮርክ ታይምስ፡ ተስላ ቀታሊ ጩራ ከም ዝምሃዘ ኣብ ቀዳማይ ገጽ ኣስፊራ። እቲ ጩራ፡ ‘ናይ ሰላም ጩራ’ እዩ ክብሃል ዝግብኦ ዝነበረ። ሰብ ንዝደለዮ ክረክብ ክቃልስ ኣሎዎ። ተስላ ሕልሙ ከተግብር ካብ ሃገር ናብ ሃገር እናሰገረ፡ ውቅያኖስ ኣትላንቲክ ሰጊሩ ኣሜሪካ ከይዱ። ሕልምኻ ተግህደሉ ምንጻፍ ኣበይ ምዃኑ ምልላይ ኣገዳሲ እዩ። ተስላ፡ ሕልሙ’ዩ ህይወቱ። ሕልሙ ስለ ዝሰዓበ ከኣ ንዓለም ቀይሩ። ሓደ ሰብ ከኣ ንነብሱ መሲሉ፡ ሕልሙ እንተ ደኣ ኣሊሹ፡ ንባዕሉ ከሲቡ፡ ንስድራኡ፡ ከባቢኡን ሃገሩን’ዩ ዝልውጥ። ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰንበት፡ ‘ኣዕሚቝ ናይ ምርኣይ ክእለቱ’ን ‘ኵሉ ግዜ ብዓል ዓቢ ሕልሚ ምንባሩ’ን ዝብል፡ ንተስላ ‘ፈጣሪ ስነ ፍልጠት’ ዘብሉዎ ክልተ ነጥብታት ኣቕሪብና ኣለና። ንሎሚ ከኣ ሳልሳይ ነጥቢ እንሆ።


ጩራ ቻርጅ ናይ ዝዀኑ ፓርቲክላት (CPB)፡ ናብ ሓደ ኣንፈት ዝተመርሐ ጸዓት ዝፍኑ መሳርሒ ኰይኑ፡ ቻርጅ ዝዀነ ፓርቲክላት ኣብ ሓደ ዝተወሰነ ዒላማ ብፓልሳት ዝትኵስ እዩ። ሓደ ፓልስ ማለት ሓደ ንጽል ምንብድባድ ናይ ድምጺ፡ ዋሕዚ ኤለክትሪክ፡ ብርሃን ወይ ካልእ ማዕበል እዩ። እዚ መሳርሒ፡ ንዒላማ ደጋጊሙ ብምህራም ክብትኖ ይኽእል እዩ። ብኽልሰ ሓሳብ፡ እዚ መሳርሒ ዘይትኣደነ ጸዓት ኣብ ካልኢታት ብፓልሳት እናወርወረ፡ ንኣዝዩ ገፊሕን ነዊሕን ቦታ ክሽፍን ይኽእል እዩ። ብግብሪ ግን ከምዚ ዝበለ ጩራ ክትሰርሕን ናብ ጠፈር ክትውንጭፍን ዓቢ ፍርሒ ዝፈጥር ብድሆ እዩ ዝነበረ።


ሰለስተ ርብዒ ክፋል ዓለምና ብማያዊ ኣካል ዝቘመ እዩ። እዚ ማያዊ ኣካል ብፍላይ ውቅያኖሳትን ባሕርታትን ንተምሳጥ ደቂ ሰብ ካብ ዝማረኹ ኰይኖም፡ ደቂ ሰብ ገና ውሽጠ ውሻጠኦም ኣዳቂቑ ክፈልጦም ኣይከኣለን ዘሎ። ንኽርድኦምን ክፈልጦምን ዘሎዎ ባህጊ ኣየጕደለን። ኦሺኖግራፊ ንውቅያኖሳትን ባሕርታትን ካልኦት ምስኦም ዝተኣሳሰሩ ክፋላትን ዘጽንዕ ስነ ፍልጠታዊ ዓውዲ ኰይኑ፡ ንኣቃውማ፡ ኣብ ውሽጢ ማይ ዝግበር ምንቅስቓስን ለውጥን የብርሃልና። ንግዝፊ፡ ብዝሒ፡ ባህርን ዓይነትን ኣብ ውሽጢ ጨዋም ማያት ዝርከቡ እንስሳታትን ኣትክልትን’ውን የጽንዕ። ዕምቈት ውቅያኖሳት ካብ ቦታ ናብ ቦታ ይፈላለ እዩ። ነዚ ፍልልይ ኣብ ካልኦት ኣብ ውሽጦም ዝርከቡ ነገራትን ኣብ መሬት ዘለዉ ህይወታውያንን ዝፈጥሮ ጽልዋ ዘጽንዑ ኦሺኖግራፊስት’ውን ኣለዉ። ዉሽጢ ባይታ ውቅያኖሳት ብፎኲስ ዝተቓጣነ ጭቃን ብደቀቕቲ ዓስከሬን ናይ ናኣሽቱ ፍጥረታትን ዝቘመ እዩ። ብሰንኪ ኣቃውማን ስሕበትን፡ ወርሕን ጸሓይን ዝፍጠር ምውሳኽን ምትሓትን ብራኸ ማያት ባሕርን ማዕበልን፡ ኣብ ዓውዲ ኦሺኖግራፊ ኣዝዮም ኣገደስቲ ክፋላት’ዮም። ገማግም ባሕሪ ብቐጥታ ምስ ነፍሲወከፍ ምንቅስቓስ ናይቲ ማይ ዝተኣሳሰር ኰይኑ፡ ኣብ ገለኡ ገማግም ባሕሪ ድማ ድሕሪ ሚልዮናት ዓመታት ዝተፈጥረ ለውጢ ንምጽናዕ ፕላኔትና’ውን ሓጋዚ እዩ።


Father: How did your exams go? Son: I got nearly 100 in every subject. Father: What do you mean, nearly 100? Son: The questions didn’t give me any trouble, just the answers! *** ሜሪ ማና ፍቓዱ ብርሃነ - ኣስመራ


- Victor Hugo ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ “ተስላ፡ ኣብ መበል 78 ዕድመኡ፡ ‘ቀታሊ ጩራ’ ሚሂዙ፡” ክትብል እያ ኣብ ቀዳማይ ገጻ ኣስፊራ። ናይ ተስላ፡ ‘ናይ ሰላም ጩራ’ ደበና ካልኣይ ኲናት ዓለም እናንጠጠየ እንከሎ፡ ተስላ፡ ‘ናይ ሰላም ጩራ’ ዝሰመዮ ኣብ ዓለም ኲናት ንሓዋሩ ከም ዘብቅዕ ዘረጋግጽ ምህዞ ከም ዝምሃዘ ገለጸ። እዚ ምህዞ ልክዕ ከም ‘እቲ ዓቢ መንደቕ’ ቻይና እዩ። ጸረ ኲናት መሳርሒ እዩ። እቲ ምህዞ ሎሚ ብ‘ጩራ ቻርጅ ዝዀነ ፓርቲክል’ እንፈልጦ ኰይኑ፡ ኣማኢት ኪሎሜትሮታት ርሒቐን ንዝርከባ ነፈርቲ ዝፍኖ ጩራ’ዩ። እዘን ነፈርቲ ነዚ ጩራ ሓሊፈን ናብ ዶባት ሃገርካ ክሰግራ ዘኽእለን ኣይነበረን። ስለዚ፡ ዝዀነት ሃገር ካብ ዝዀነ ከቢድ መጥቃዕቲ በዚ መሳርሒ ክትድሕን ትኽእል ነበረት። ኒውዮርክ ታይምስ ግን፡ ኣብ ዓለም ብሓይለን ክነግሳ ዝቃለሳ ዝነበራ ሃገራት፡ ነዚ ጩራ ቻርጅ ናይ ዝዀኑ ፓርቲክላት ተክኖሎጂ ንምምዕባል ኣብ ሃድን ምስ ኣተዋ፡ ዝሑል ኲናት ብእኡ ኣቢሉ ጀመረ። ብፍላይ’ኳ ደኣ ነዚ ምህዞ ዝሓዘት ናይ ተስላ ናይ መጽናዕቲ ወረቐቱ ምስ ጠፍአት። እታ ወረቐት ጥራይ ዘይኰነት ግን ህይወት ተስላ’ውን ደድሕሪኣ ስዒባ’ያ።


1. ናይ ፊዚክስ ክፍለ ግዜ ሓንቲ’ውን ትኹን ዘይምቕጻዕ ወይ ዘይምብኳር። 2. መጽሓፍቲ ኣብ ኢድካ ስለ ዘለዉ፡ እቲ ሎሚ እትምሃሮ ኣቐዲምካ ኣንቢብካዮ ናብ ክፍሊ እቶ። ከተንቦቦ እንከለኻ ዘይርድኣካ ዝነበረ ሓሳባት፡ ኣምራት፡ ክልሰ ሓሳባት፡ … ክግለጽ እንከሎ ብቐሊሉ ክኣትወካ ይኽእል። 3. ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ካብ ምጽናዕ፡ መዓልታዊ ዝተወሰነ ሰዓት ምጽናዕ ይምረጽ። 4. ኣብ ፊዚክስ ጽቡቕ ተምሳጥ ዘሎዎም መማህርትኻ ኣኪብካ ጕጅለ መጻንዕቲ ግበር። ኮሎራዶ ስፕሪንግስ ቤት ምርምር ተስላ 5. ታሪኽ ዓበይቲ ፈላጣት ፊዚክስ፡ ምህዞኦምን ርኽበቶምን፡ ኣብ ፊዚክስ ዝተወከሉ መጽሔታት፡ … ኣንብብ። 6. ዝበዝሐ ግዜ ክትዝክር ዘይኰንካ ክትርዳእ ጥራይ’ዩ ዘሎካ። መም. ስተላ መሓረና መም. ስተላ መሓረና ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.173


ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ስሙ ከም ዝሕብሮ ምፍራይ ዓሳ፡ እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ኣብ ሓደ መስርሕ ብምውህሃድ ዝካየድ ዘላቕን ዑደታውን ሕርሻዊ ንጥፈት እዩ። መሰረታዊ ኣምር ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ዑደታዊ መስርሕ ኣጠቓቕማ ጸጋታት ዘረጋግጽ ኰይኑ፡ ካብ ነፍሲ- ወከፍ ንጥፈት ዝወጽእ ጉሓፍ፡ ንሓደ ካብ’ቶም ዝተረፉ ንጥፈታት ኣገዳሲ ጸጋ ዝዀነሉን ብኽነት ዘወግድን ዘመናዊ ኣገባብ ሕርሻዊ እዩ። እዚ ዓይነት ሕርሻዊ ንጥፈት፡ ኣብ ሃገራት ኤስያ ብዝለዓለ ደረጃ ዝስረሓሉ ኩሉ- መዳያዊ ረብሓታት ዝርከቦ ንጥፈት ኰይኑ፡ እዞም ዝስዕቡ ኣብነታት ከም ቀንዲ ረብሓታቱ ምጥቃስ ይከኣል። እተገልጸ፡ ምውጋድ ብኽነት ቀንዲ ኣምር ናይዚ ዓይነት ሕርሻ ኰይኑ፡ ሓደ ንጥፈት ምስ’ቲ ካልእ ንጥፈት ተኣሳሲሩ ዝኸይድ ደኣ’ምበር፡ ብተናጸል ዝዕየ ኣይኮነን። እዚ ወላ ብዝናብ ኣብ ዝለምዕ ናይ ሕርሻ ቦታ ክካየድ ዝኽእል እንተዀነ፡ ኣብ ብመስኖ ዝለምዕ ሕርሻ ክትግብር እንከሎ ዝሓሸ ውጽኢት ይህብ። መስርሕ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ብቕልል ዝበለ መንገዲ ንምርድኡ፡ ብመስኖኣዊ ምፍራይ ዘራእቲ ክንጅምር። ኣብ ዘሎና ናይ ሕርሻ መሬት፡ ኣሕምልቲ ፍረታት ይኹን ካልእ ኣዝርእቲ ዘሪእና ምህርቲ ኣብ እንእክበሉ፡ ነቲ ብሉጽ ምህርቲ ቁጠባዊ ረብሓ ንምርካብ ንዕዳጋ ከነውርዶ እንከሎና፡ እቲ ተረፍ-መረፍ ምህርቲ ድማ፡ ገሊኡ ንመግቢ ጤለ-በጊዕ፡ ከብቲ፡ ወይ ደርሁ ክኸውን ይኽእል። ንጥሪትና ካብ ተረፍ-መረፍ ግራትና ብምምጋብ፡ ብዙሕ ጸባ፡ ስጋን፡ እንቁቕሖ... ክንረክብ ንኽእል። እቲ ንመግቢ ጥሪትና ክኸውን ዘይክእል ከም ጻህያይ ዝኣመሰለ ድማ፡ ምስ ናይ ጥሪትና ቀልቀል ብምሕዋስ፡ ግቡእ መስርሓት ድዅዒ ብምኽታል፡ ናብ ኮምፖስት ቀይርና፡ መሬትና ብውሑስን ባህርያውን ድዅዒ ንምድኳዕ ንጥቀመሉ። ስለዚ፡ ካብ ግራትና ዝወጸ ተረፍ-መረፍ ናይ ኣትክልቲ፡ ኣብ ክንዲ ጉሓፍ ኰይኑ ዝድርበ፡ ኣብ ጥቕሚ ብምውዓል ናብ ጸጋ ንቕይሮ ኣሎና ማለት’ዩ። ንምግብን ትርፊ ምህርቲ ብምሻጥ ድማ ተወሳኺ ኣታዊ ክንረክብ ንኽእል። ዓሳ ገደናና ኣብ እንምገበሉ፡ እቲ ንመግቢ ዘይከውን ኣካላት ናይ ዓሳ፡ ንደርሁና መግቢ ይዀነን። ስለዚ፡ ዓሳ ኣብ ዒላና ብምእታው ጥራይ፡ ዝኾነ ይኹን ተወሳኺ ወጻኢ ከይገብርና፡ መኣዛዊ መግቢ ዓሳ ንስድራናን ሕብረተሰብናን፡ ፈሳሲ ድኹዒ ንዘራእትና፡ መግቢ ንደርሁናን ተወሳኺ ገንዘባዊ ኣታውን ክንረክብ ንኽእል። ዒላና ጸቢብን ዓሚቚን ኣብ ዝዀነሉ እዋን፡ እቲ ማይ ኣብ ክንዲ ብቐጥታ ናብ ካናለ ንጭንጕዖ፡ ካብ ዒላና ተገሊሉ ናብ ሓደ ዓሳታት ዝዓብይሉ ጋብላ ከም ዝመልእ ንገብሮ። ካብኡ ናብ ካናለ ከም ዝፈስስ ብምግባር፡ ዓሳታት ናይ ምፍራይን ግራትና ናይ ምስታይን ድርብ ዕላማ ክንሃርም ንኽእል። 1.ቁጠባዊ ዕብየት ቁጠባዊ ዕብየት፦ ካብ ሓደ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ዝተፈላለየ ምህርቲ ክሕፈስ ስለዝከኣልን፡ እቲ ሓደ ንጥፈት በቲ ናይ’ቲ ካልእ ጉሓፍ ከም ዝጥቀም ስለዝግበርን ወጻኢታት ብምቕናስን ኣፍራይነት ብምዕባይን ቁጠባዊ ዕብየት የውሕስ። ዓሳ ኣብ ማይ ንኽዓቢ መግቢ ስለዘድልዮ፡ ነቶም ኣብ ዒላና እነእትዎም ዓሳታት፡ መግቢ ዝኾኖም ምንጪ ክንረኽበሎም ግድነት ይኸውን። ጽቡቕ ነገሩ ሕጂ’ውን መግቦም ካብ ገደናና እዩ። ቀልቀል ናይ ደርሁን ጤለ-በጊዕን ምስ ተረፍ- መረፍ ናይ ግራትና ፍርያት ሓዊስና፡ ኮምፖስት ክንቅይሮ ንኽእል’ኳ እንተዀንና፡ ገለ ካብኡ ኣብ’ቲ ዒላና ብምንስናስ፡ ነቶም ዓሳታት መግቢ ዝዀኑ ብዓይኒ ዘይረኣዩ ሰበባ ከም ዝቦቕሉ ክንገብር ንኽእል። ከም ካልኣይ ኣማራጺ፡ ካብቲ ዘዳለናዮ ኮምፖስት ክንጥቀም ንኽእል። በዚ ኣገባብ፡ ንናይ ጥሪትና ቀልቀል፡ ናብ መግቢ ዓሳታትና ክኸውን ዝኽእል ካልእ ጸጋ ንቕይሮ፡ እቶም ዓሳታት ድማ፡ ነቲ ዝዓብይሉ ማይ፡ ናብ ሃብታም ትሕዝቶ ማዕድናት ዘለዎ ፈሳሲ ድዅዒ ይቕይሩልና። እዚ ኹሉ ሜላታት፡ ምስ’ቲ ምኽሪ ክኢላታት ሕርሻ ተኸቲልና እነካይዶ ብባህርያዊ ድዅዒ ናይ ምድኳዕን ባልዓትን ሕማማትን ናይ ምቁጽጻርን ኣገባብ ተደማሚሩ፡ ዝሓሸ ምህርቲ ክህበና ይኽእል። 2.ምርግጋጽ ኣከባብያዊ ውሕስነት ምርግጋጽ ኣከባብያዊ ውሕስነት፦ ኣብ ንጥፈት’ዚ ምህርቲ ንምኽዕባት ዘድሊ ድዅዒ ብባህርያዊ ኣገባብ ካብ ጉሓፍን ተረፍ-መረፍ ናይ’ቲ ሕርሻን ስለዝዳሎ፡ ኣከባቢ ብሰብ ዝሰርሖ ቀመማዊ ድኹዒ ኣይብከልን። 3.ምርግጋጽ ቀረብ ዝተመጣጠነ ምርግጋጽ ቀረብ ዝተመጣጠነ መኣዛዊ መግቢ መኣዛዊ መግቢ፦ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ-እንስሳ ዘቤትን-ዘራእትን ብምትእትታው፡ ሓረስቶት ኪኖ ምርግጋጽ ንስድራቤቶም ዝኸውን ቀረብ፡ ዝተመጣጠነ መኣዛዊ ትሕዝቶ ዘለዎ መግቢ ዓሳ፡ ስጋ፡ ጸባ፡ እንቋቕሖን፡ ኣሕምልትን ሓሊፎም፡ ንመላእ ሕብረተሰብ ዝኸውን ትርፊ ምህርቲ ከቕርቡ የኽእል። ዘራእትና ብግቡእ ንኽዓብዩ ማይ ስለዘድልዮም፡ ብመስኖ ከነስትዮም ግድን’ዩ። እቲ ማይ ግን፡ ንዕቤት ኣትክልቲ ክጠቅም ዝኽእል ኣገዳሲ ትሕዝቶ ንኽህልዎ ኣብ ዒላና ዓሳ ክንዘርእ ንኽእል። ዒላና ማይን ዓሳታትን ከም ዝህልዋ ብምግባር ድርብ ንረብሓላ። በቲ ሓደ ዓሳ ንረክብ በት ድማ፡ እቲ ማይ ብቐልቀል ናይቶም ዓሳታት ሃብቲሙ ንኣትክልትና ከም ፈሳሲ ድዅዒ የገልግሎ። ንስድራቤትና ዓሳ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ዘጠቓልሎም ወሰንቲ መስርሓት ኣለዉ። ኣብ ላዕሊ ከም ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ፡ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን፡ ብኽነት ኣልቦ ኣገባብ ሕርሻ ዀይኑ፡ ሓረስታይ ርቡሕ ምህርቲ ንኽረብ የኽእሎ። እንተዀነ፡ ከም ኩሉ ንጥፈታት ሕርሻ፡ ዕዉት ንጥፈት ንምግባሩ ሞያዊ ምኽሪ ክኢላታት ምውካስን ብዕቱብ ተኸታቲልካ ምትግባሩን ወሳኒ እዩ። ምኽንያት፡ ምፍራይ ዓሳታት ኣብ ሃገርና ከነዘውትሮ ዘይጸናሕና ንጥፈት


ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝዳሎ ዓምዲ - ለይ-ኣውት ግደይ ኢብራሂም ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/ 07415048 - ቁ.ሳ.ፖ 1048


ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ዓሳታት’ውን ከም ኩሎም ጥሪት፡ ምክንኻንን ምክትታልን ስለዘድልዮም እዩ። ንጥፈት ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ንምካያድ ኣብ እንሓስበሉ እዋን፡ ኣድላዪ ምኽርን ሓበሬታን ካብ ሚኒስትሪ ሕርሻን ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕርን ምርካብ ኣገዳሲ እዩ። ተመስገን ገብረመስቀል ***


መሃንድሳት ዩኒቨርሲቲ ክፍለ ሃገር ሚሺጋን (ሕ.መ.ኣመሪካ)፡ ብኤለክትሪክ ማለት ብዝምላእ ባትሪ እትሰርሕ ሓዳስ ትራክተር ከም ዘማዕበሉ ኣፍሊጦም። እቶም መሃንድሳት ንኣሶሸትድ ፕረስ ኣብ ዝሃቡዎ ሓበሬታ፡ እታ ሓዳስ ትራክተር፡ ነቶም ኣብ ዝተፈላለየ ኵርናዓት ዓለም ዝርከቡ - ዝያዳ ኣብ ዘላቕነት ሕርሻ ዝግደሱን ንፍርያቶም ብዘላቒ ኣገባብ ናብ ዕዳጋታት ከቕርቡ ዝደልዩን ንኣሽቱ ሓረስቶት (ንኡስ ቃጽዖ ሕርሻ ዘሎዎም) ዝበለጸት ምርጫ ከም እትኸውን ሓቢሮም። ገለ ውሑዳት ሓረስቶት፡ ንኣስታት ሓደ ሲሶ ካብ ጠለባት መግቢ ህዝቢ ዓለም ዘማልእ ሕርሻዊ ምህርቲ ዘፍርዩ’ኳ እንተዀኑ፡ ብዙሓት ካልኦት ሓረስቶት ግን፡ ተራ ናይ ኢድ መሳርሒታት ተጠቒሞም’ዮም ምህርቲ ዘፍርዩ ዘለዉ። እዛ ካብ ብከላ ናጻ ዝዀነት ትራክተር፡ ብዝያዳ ነዞም ብማሺነሪታት ዘይተደገፈ ንጥፈታት ሕርሻ ዘካይዱ ተራ ሓረስቶት ክትሕግዝ ኢላ፡ ንዅነታቶም ብዝሰማማዕ ኣገባብ ዝማዕበለት ምዃና፡ ሓደ ካብ ኣማዕበልታ ዝዀነ ኢንጂነር ኣጂት ስሪቫስታቫ ገሊጹ። እቲ መሃንድስ ወሲኹ፡ እታ ትራክተር ውሑድ ናውቲ ኣካላት ስለ ዘለዋ፡ ብኡ መጠን ዘድልያ መቀያየሪ ኣቑሑ’ውን ውሑድ ምዃኑ ኣብሪሁ። እንተዀነ፡ ንሓደ ሓደ ክብድ ዝበሉ ዕማማት ሕርሻ ብብቕዓት ክትፍጽም ዘኽእላ እኹል ሓይሊ ስለ ዘይብላ፡ ነዚ ድኻማት’ዚ ንምፍዋስ ገና ናይ ምምሕያሽ ስራሕ የካይዱላ ከም ዘለዉ ኣረዲኡ። ኣብ ቀረባ ግዜ ምሉእ ብቕዓት ዘለዋ ትራክተር ኰይና ናብ ዕዳጋ ክትቀርብን፡ ብኣስታት 30 ሽሕ ዶላር ክትሽየጥን ተስፋ ከም ዘሎ’ውን እቲ መሃንድስ ሓቢሩ። እዚ ዋጋ ድማ፡ ካብ ዋጋ ናይ’ተን ብነዳዲ ዝሰርሓ ኣብ ዕዳጋ ዝርከባ ተመሳሰልቲ ትራክተራት ኣዝዩ ዝተሓተ ምዃኑ፡ እቲ መሃንድስ ወሲኹ ኣመልኪቱ። እንተዀነ፡ ዝበዝሑ ሓረስቶት ዓለምና ቅልጡፍ መምልኢ ኤለክትሪክ (ቻርጀር) ይኹን ጸሓያዊ ጸዓት ዘመንጩ ሶላር ፓነል ስለዘይብሎም፡ እታ ዝተፈላለየ ሕርሻዊ ንጥፈታት ከተሰላስል እትኽእል ትራክተር፡ ተጠላብነታ በቶም ምንጪ መምልኢ ጸዓት ዘሎዎም ጥራይ ከይከውን ስክፍታታት ኣሎ። ምንጪ፦ https://apnews.com/article/electric-tractorsfarming- sustainability (ብሰንጋል ሳሙኤል) 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.173 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ያቆብ መርሃዊ (ጃክ)


ነቢላ ተመሃሪት 5ይ ክፍሊ ህጻን’ያ። ኣብ ትምህርታ ትግህቲ፡ ኣብ ገዛኣ ድማ ንእድትን ተሓጋጋዚትን ነበረት። ነቢላ ካብ ትምህርቲ ናብ ገዛኣ ተመሊሳ፡ ተሓጻጺባ፡ ንኣዲኣ ምሳሕ ኣብ ምቕራብ ሓጊዛ፡ ተመሲሓ፡ ናብ መጽናዕታ ተምርሕ ነበረት። ን’ባባ ዝፈለመት። ኣብኡ ዝተፈላለዩ መለክዒታት ከም ናይ ፈሰስቲ፡ ናይ ርዝነትን (ክብደት) ካልኦት መለክዒታትን ኣንበበት። ንገለ ካብቲ ዘንበበቶ ኣብ መሕሰቢኣ ኣስፈረቶ። ንጽባሒቱ ናብ ትምህርቲ ብምኻድ ምስቶም ኣብ ናይ ስነ-ቝጽሪ ክለብ ዝርከቡ መማህርታ ዘንበበቶ ንኸተካፍል ናብ ቅድሚት ናይቲ ክፍሊ ወጽአት፣ “ከመይ ሓዲርኩም፧ ሎም መዓልቲ ኣብ ‘ንቐደም በሉ’ ዝኣርእስታ መጽሓፍ ዝረኸብክዎ ኣገዳሲ ሓበሬታ እየ ከካፍለኩም።” ድሕሪ ምባል፡ ዓው ኢላ እናገለጸት፡ ኣብ ሰሌዳ ከምዚ ዝስዕብ ምጽሓፍ ጀመረት፣ ናይ ፈሰስቲ መለክዒ ባህላዊ መለክዒታት ሜትሪካዊ መለክዒ 1 ኣበስንቲ 1 ሊትሮ 1 ጣሳ 3 ሊትሮ 1 ፊዮ 4 ሊትሮ ዕዮ-ገዛኣ ሰሪሓ፡ ንገለ ሰዓታት ድሕሪ ምጽናዕ፡ ከም መዛነዪ ንክኾና፡ መጽሓፍ ናይ ምንባብ ልምዲ ነበራ። “እዞም ኣበስንቲ፡ ጣሳን ፊዮን ዝተባህሉ ባህላዊ መለክዒታት፡ ንመዓርን ጠስምን ንምልካዕ ንጥቀመሎም ስራሓት መሬት ማለት ስራሓት ካይላ እዮም።” ሎም መዓልቲ፡ ንሓደ ሰዓት ዝኣክል ግዜ ስነ-ቝጽርን ስነ-ፍልጠትን ድሕሪ ምጽናዕ፡ ኣብ መኽዘን ናይ ገዛኦም ሓንቲ ቐደም ዘበን ዝተጻሕፈት ‘ንቐደም በሉ’ ዝተሰምየት መጽሓፍ ናይ ኣባ ይስሃቕ ገብረየሱስ ትረክብ እሞ፡ ተገዲሳ ድማ ከተንብባ ጀመረት። ኢላ መግለጺኣ ክትድምድም ብዝበለት፡ እቶም መማህርታን፡ መምህራ እንከላይ ከይተረፈ ተወሳኺ ባህላዊ መለክዒታት ምስ ሜትሪካዊ ዓቐኖም ክትነግሮም ለመኑዋ። ነቢላ፡ ነታ መጽሓፍ ከተንብባ ዝመረጸትሉ ምኽንያት፡ ቅድሚ ሕጂ ‘ማርቆሳይ ወይኒ ምስ ሕምባሻይ’ ትብል መጽሓፍ ናይ ኣባ ይስሃቕ ኣንቢባ ስለትፈልጥ’ዩ። ነቢላ፡ ኣብ ዝመጽእ ርክቦም ክትነግሮም ምዃና እኳ ከተርድኦም እንተ ፈተነት፡ ምሕጽንታኦም ስለዝኸበዳ ግና ምስቲ ዝበልዋ ተሰማምዐት፣ እዛ ‘ንቐደም በሉ’ ዝኣርእስታ መጽሓፍ ኣብ መጀመርታ ከም ‘ማርቆሳይ ወይኒ ምስ ሕምባሻይ’ ትብል መጽሓፍ፡ ናይ ዛንታ መጽሓፍ መሲላታ ነበረት። ደሓር ነቲ መእተዊ ምስ ኣንበበቶ ግና መምሃሪ ናይ ምኽሻን መግቢ ኮይና ረኸበታ’ሞ ኣዝያ ተደነቐት። መሊሳ ድማ ተመሰጠት። እቲ ምንታይሲ፡ ብወዲ-ተባዕታይ ዝተጻሕፈ ናይ ምኽሻን መጽሓፍ ቅድሚ ሕጂ ርእያን ሰሚዓን ስለ ዘይትፈልጥ’ዩ። “ሕራይ በሉ! ኣብታ መጽሓፍ፡ እተን ብሓምሽተ ኣጻብዕትኻ ድንቁል ኣቢልካ ክትሕዘን እትኽእል “ቍንጣሮ” ይብሃላ። ዝብል እየ ኣንቢበ። ናብዚ ንመልከት፣ (ግ=ግራም) ክልተ ቍንጣሮ = ሓደ ሕልቂ = ኣስታት 27 ግ ክልተ ሕልቂ = ሓደ ዕማኾ = ኣስታት 54 ግ ክልተ ዕማኾ = ሓደ ጢሮ = ኣስታት 108 ግ ባህላዊ መዐየሪታት ምስ ልክዕ ሜትሪካዊ ዓቐኖም ኣዛሚድካ ምፍላጥ፡ ኣዝዩ ባህታ ዝፈጥረላ ነገር ብምንባሩ፡ መጀመርታ ትኽ ኢላ ናብታ ‘ሃገራዊ መለክዒታት’ ትብል ንኡስ ምዕራፍ ብምግንጻል’ያ ክልተ ጢሮ = ሓደ ሕፍንቲ = ኣስታት 216 ግ ክልተ ሕፍንቲ = ሓደ ክፋሎ = ኣስታት 432 ግ ኣቢሉ ይኸውን፡” ኢላ ገለጸትሎም። ኵሎም ተመሃሮ ነቲ ኣብ ሰሌዳ ዝጸሓፈትሎም ናብ ማህደሮም ኣስፈርዎ። ነታ መጽሓፍ ቀጺላ ከተንብባ’ሞ፡ ነዚ ዝመሳሰል ሓበሬታ ከተካፍሎም ምዃና ድማ ቃል ኣተወትሎም። ንስኻትኩም’ከ መጽሓፍ ድሕሪ ምንባብኩም ብኸምዚ ክተቕርቡ ትኽእሉዶ፧ ስለዚ ፈትኑ፡ ደጋጊምካ ምፍታን ናብ ብቕዓት የብጽሕ! ካብ መጽሓፍ ‘ደሴት ቍጽርታት 2’ ዝተወሰደ ዛንታ


ሰላም ተመሃሮ! ጥዑያትን ድልዱላትን ኴንኩም ንኽትዓብዩ፡ እዞም ዝስዕቡ ሓሙሽተ ነጥብታት ኣብ መዓልታዊ ህይወትኩም ክትገብርዎም ይግባእ። እዚኣቶም ከም መምርሒታት ናይ ህይወትኩም ጌርኩም እንተ ወሲድኩሞም ጥዑያት ዜጋታት ክትኮኑ ኢኹም።


ወትሩ ኣስናንኩም ብግቡእ ሓዙ። ሽኮራዊ መግቢ ድማ ኣይተብዝሑ። ሐ. ኣካላትኩምን ክዳውንትኹምን ብጽሬት ሓዙ፡ መዓልታዊ ኣካላትኩምን እትለብስዎም ክዳውንትን ከይረስሑ ክትቈጻጸሩ፣ እንተ ረሲሖም ድማ ቀልጢፍኩም ሕጸብዎምን ቀልጢፍኩም ቀይርዎምን። 1. ዝተመጣጠነ መግቢ ምምጋብ፡ ከምቲ መኪና ንኽትከይድ ነዳዲ ዘድልያ፡ ንኣኻትኩም ድማ ንኽትዓብዩን ንኽትነብሩን ዝተመጣጠነ መግቢ የድልየኩም። ካብቶም ክትምገብዎም ዘለኩም መግብታት ገለ ንምጥቃስ፡ 4. እኹል ድቃስ ምውሳድ፡ ምሸት ቀልጢፍኩም ደቅሱ። ኣካላትኩም ደቂስኩም ከለኹም እዩ ዝዓቢ። ጽቡቕ እንተ ደቂስኩም ንጽባሒቱ ንቑሓት ትኾኑ፡ ኣብ ቤት ሀ. ኣሕምልትን ፍረታትን፡ እዚኣቶም ንኣዒንትኹም ዘብርሁ፡ ንቘርበትኩም ዘጽርዩን ካብ ሕማም ዝከላኸሉን እዮም። ለ. ጸባን እንቋቚሖን፦ ዓጽምኹም ንኽሕይልን ንኽትነውሑን ይሕግዙኹም። ሐ. ማይ ስተዩ፦ ካብ ሽኮር ዘለዎ መስተ (ከም ዓሲር፡ በረድ) ማይ ይበልጽ። ስለዚ፡ መዓልታዊ ብዝሕ ዝበለ ማይ ምስታይ ንጥዕና ሓጋዚ እዩ። ትምህርቲ ከኣ ብትግሃት ትመሃሩ። ስለዚ፡ ናይ ድቃስ ግዜኹም ብግቡእ ተጠቐምሉ። 2. ምንቅስቓስ ኣካላት ምዝውታር፡ 5. ሕጉሳት ኩኑ (ምስ ሰብ ተሳነዩ)፡ ምሉእ መዓልቲ ኣብ ቅድሚ ተለቪዥን ወይ ሞባይል ካብ ምቕማጥ ደገ ወጺእኩም ምስ ደቂ ገዛውትኹም ተጻወቱ። ከም ጕያ፡ ኵዕሶ፡ ዝላ፡ ወይ ምስ ኣዕሩኽትኹም ምጉያይ ልቢ ንኽትሕይል ይሕግዛ። ምንቅስቓስ ኣካላት ወይ ጸወታ ንኣእምሮኹም ንቑሕን ሕጉስን ከም ዝኸውን ይገብሮ እዩ። ጥዕና ማለት ናይ ኣካል ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ኣእምሮ ጥዕና እውን የጠቓልል እዩ። ምስ ስድራቤትኩምን ኣዕሩኽትኩምን ብፍቕርን ቅንዕናን ተጻወቱ። ሕጉሳት ክትኮኑ ወትሩ ጽዓሩ። ምስ ሰባት ብዘይጠቅም ነገር ምኒን ኣይትበሉ። ምስ መዛኑኹም ዘይምርድዳእ እንተ ኣጓኒፉ፡ ካባኹም ንዝዓብዩ ምስ እተካፍሉ ክፍትሓልኩም ይኽእል እዩ። ልዕሊ ኵሉ ድማ ቂም ኣይትሓዙ። ቂምታ ንኣኻትኩም እዩ ዘሳቕየኩም። 3. ጽሬት ኣካላት ምሕላው፡ ሀ. ኣእዳውኩም ተሓጸቡ፦ ቅድምን ድሕርን መግቢ ምብላዕኩምን ድሕሪ ሽቓቕ ምጥቃምኩምን ኣእዳውኩም ብሳሙና ጽቡቕ ጌርኩም ተሓጸቡ። ፍቱዋት ተመሃሮ፡ እዞም ነጥብታት እዚኣቶም እንተ ጌርኩም፡ ጥዑያት፡ ሓያላትን በላሕትን ተመሃሮ ኴንኩም ክትዓብዩ ትኽእሉ ኢኹም! ለ. ኣስናንኩም ሕጸቡ፦ ንግሆን ምሸትን ኣስናንኩም ብምሕጻብ ካብ ምሕሳኽን ቃንዛን ተኸላኸሉ። ጽቡቕ ፍሽኽታ ንኽህልወኩም መም/ ሸዊት በየነ ነዞም ተዋሂቦም ዘለዉ ቃላት ኣብዛ ሰንጠረዥ ድለይዎም፧


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ተጸዋዒ መም/ ተስፋልደት ተስፋይ ወልደማርያም፡ ን7/4/26 ኣብ 3ይ መጋባእያ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቅረብ።


ዳዊት ገብረእግዚኣብሄር ተኽለ፡ ብዓልቲ ቤተይ ናዝሬት ተኽለ ገብረግዮርጊስ ስለዝዓረት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ን3 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/2026 ኣብ 9ይ መጋባእያ ቁ 32 ይቕረብ። ሶሊያና ግርማጽዮን ጎይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ሸዊት ግርማጽዮን ጎይትኦም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ማትያስ ተስፋልደት ተስፋይ፡ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ኢትዮጵያተመስገን ገብረእግዚኣብሄር፡ ብዓል-ቤተይ ኣማኒኤል ባርኖባስ ብስም ኣቶ ንጉሰ ብርሃነ ገብረ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ከተማ መንደፈራ፡ ዞን 3፡ ፕሎት ፓርሰል M ብመወከሲ ቁጽሪ 61008001519 ምስክር ወረቐት ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07128094 ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ክሕብረኒ። እንተዘይኮነ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ቢንያም ዮውሃንስ ኣብርሃ፡ ኣዴና ጸሃይቱ ወልደማርያም ሓድጉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጽልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣቶ ንጉሰ ብርሃነ ገብረ ኣቶ ኣሕፎረም ተስፋዝጊ ዑቕባጋብር፡ ተጸዋዕቲ 2.2 ሳሌም በየነ ጊላኡ 2.3 ኣማን በየነ ጊላኡ 2.4 ማርታ በየነ ጊላኡ ኣብ ልዕሌኹም ንትእዛዝ ፋይል ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎል ን14/4/20 ኣብ 6ይ መጋባእያ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቅረቡ። ብስም ሰሚራ ተኪኤ ስብሃትልኣብ፡ ኣብ ዓዲ/ከባቢ ወኪድባ ብመወከሲ ቁጽሪ 001087 ቁጽሪ ምስክር ወረቐት 014335 ፕሎት D ፓርሰል 7 ን መንበሪ መዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07537071 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰሚራ ተኪኤ ስብሃትልኣብ


ትብለጽ ገብረመስቀል እልፋይ፡ ብዓል ቤተይ ገብረማርያም ወልደኣረጋይ ይግዛው ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ን/ዞባ ማይተመናይ ፕሎት1፡ ፓርሰል A ዚፕ ኮድ 1 A11፡ ጎደና 112-4፡ ቁ፡ገዛ 01 ኣብ ምስክር ምዝገባ ዋንነት ንብረት መለለይ ቁ.1BRASM013732 ብስመይ ዝተመዝገበ ገዛይ ንወዲ ሓብተይ ኣቶ ግርማይ ተወልደ ወልደእየሱስ፡ ብዕለት 19/10/2025 ዓ/ም ኣብ ረጂስትራል ናይ ቤት ፍርዲ ዞባ ማእከል ብመዝ.ቁ. 234/2025 ዝተመዝገበ ገይረ ብህያብ ዝሃብክዎ ገዛ ናብ ስሙ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓፕሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግና ጉዳይ ምትሕልላፍ ክንፍጽም ምዃምና ንሕብር። ኩሉብርሃን ስብሃቱ ተፈሪ፡ ብዓል ቤተይ ህንጻኣብ ሃይለስላሴ ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ ን14/4/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ እማኑ ገብረመድህን ወልደጋብር ወኪል ኣቶ ሳሚኤል ገብረኣብ ወልደሚካኤል


ወ/ሮ ክብራ ዓንደብርሃን ግርሙ፡ ብዓል ቤተይ ሃብተማርያም ኣርኣያ ምኾነ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ዮናስ የማነ ብፍ/በ/ዕዳ ዮሴፍ የማነ ብዝተፈጥረ ክርክር፡ ቤት ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ መኪና ቁ/ሰሌዳ ER -3-A-6837 ቁ/ ቻሲ ZECNIVP1004081132 FIAT190-36 ዝዓይነታ ከቢድ ናይ ጽዕነት ጎታቲት ናይ ደረቕ ጽዕነት መኪና ከምኡ’ውን ቁ/ሰሌዳ 3B0493T ቁ/ቻሲ 3751/125/125*2156 ሰሚ ትረይለር ናይ ደረቕ ጽዕነት ቤትሮ ናይ ቅድሚት ሰባር ምስ ተሰሓቢታ ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ትርከብ ኮይና፡ ቤት ፍርዲ ቤት ፍርዲ ብሓራጅ ተሸይጣ መኽፈሊ ዕዳ ክትከውን ስለ ዝኣዘዘ፡ እዛ ተጠቒሳ ዘላ መኪና ብክኢላ መበገሲ ዋጋ ሓራጅ 650.000 (ሽዱሽተ ሚእትን ሓምሳን ሽሕ) ናቕፋ ተገሚታ ስለዘላ፡ ክወዳደር ዝደሊ ካብ ዝቐረበ ግምት ዋጋ 1/4 ብስም ሕሳብ ፈጻሚ ፍርዲ CPO ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላ/ቤ/ፍርዲ ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ጨረታ ደው ኣይብልን እዩ። ትርሓስ ዘርኣይ ኣርኣያ፡ ስም ኣደይ ሂማን መንግስትኣብ ገብረስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ሃይማኖት መንግስትኣብ ገብረስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ኤክራም ነስረዲን መሓመድኑር ምባል ተሪፉ፡ ሓያት ነስረዲን መሓመድኑር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተወሻኪ ሓበሬታ መኪና ክርኢ ዝደሊ ኣብ ኣርባዕተ ኣስመራ ከባቢ እንዳ በዓለ እግዚኣብሄር ከይዱ ክርኢ ይኽእል። ዕለት ጨረታ፦ 20/4/2026 ሰዓት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ድ/ቀትሪ ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ተወሳኺ ሓበሬታ ቁ/67 ፍትሓዊት ተካ ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ፍትሓዊት ተካ ወልዱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተወከሱ። ፈጻሚት ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ገብረማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሻምብቆ ወልደትንሳኤ ተስፋጼን መዓሾ ምባል ተሪፉ፡ ወልዱ ተስፋጼን መዓሾ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


እተን ካብ ኣሰይ 1 ክሳዕ ኣሰይ 5 ብተኸታታሊ ተሓቲመን ብተመሃሮ ኣዝየን ፍቱዋት ዝነበራ መጽሓፍቲ፡ ተመሓዪሸንን ኣብ ሓደ ተጠርኒፈንን፡ “ኣሰይ ጥምርቲ” ብዝብል ስም ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ተሓቲመን ኣለዋ። መጽሓፍ ኣሰይ ጥምርቲ ትምህርቲ ቋንቋ እንግሊዝኛን ትግርኛን ሰፊሕ ዝርርብ ቋንቋ እንግሊዝኛ


ኣብ መላእ ሃገር ኣብ ዝርከባ ስቴሽነሪታት ተዘርጊሓትልኩም ኣላ! ኣሕታምን ኣከፋፋልን ናሆም ጉዕሽ ቍጽሪ ስልኪ፦ 07464677/ 07629207 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.173


Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Senior Trainer Fixed- Plant Electrical and Instrumentation Training Officer Number required – (01) Type of contract –definite (02 Years) Major Duties and responsibilities • To develop, coordinate and monitor training in process mainte nance for both experienced fixed plant electrical personnel and electrical trainees. • Close supervision and on the job guidance and monitoring of skills development of trainees to develop sufficient skills to maintain independently. TASK DESCRIPTION Expanded TO CORE PERFORMANCE AREAS Health and Safety • Maintain all necessary processes and procedures as outlined in the Training Management System. • Model and promote expected behaviors, with emphasis on de sired values, safe work practice, punctuality, efficiency and quality of work. Accreditations • Impart required process electrical and instrumentation skills and knowledge in accordance with prescribed curriculum, programs and standards. • Conduct training needs analysis and develop training plans for process maintenance electrical and instrumentation personnel and con tribute towards production of teaching schedules and other training as sociated administration • Conduct assessment and testing as required and maintain accu rate records of all training and assessment activities Training and Assessment • Coordinate training in process electrical and instrumentation maintenance for both experienced plant electricians and trainees. • Develop and modify process training and assessment material where directed. • Contribute towards production of teaching schedules and other training associated administration. • Conduct assessment and testing as detailed in curriculum. • Maintain accurate records of all training and assessment activi ties. • Engage with departments to ascertain their needs. • Develop training content, research, pull together material and seek approval on said content from the coordinator. Staff Leadership • Supervise and provide on-the-job guidance to the trainees. • Conduct assessments to establish current competencies and re port on same in areas where competency gaps are identified. • Monitor progress of process trainees and provide coaching and instruction as required. • Apply vocational guidance and counselling as needed Profile: Qualifications and Experience • Formal Educa tion, Certifications or Equivalents • Bachelor’s degree in electrical engi neering. • Workplace Trainer and Assessor IV • Working Experience – Nature & Length • Minimum of 5 years’ gener alized experience in Process Plant mainte nance, with previous facilitation experience, of which 2 years should be in a supervisory capacity. • Previous training experience in the mining industry is essential. • Technical Skills • Extensive theoretical and prac tical experience, knowledge and understand ing of fixed plant electrical & instrumentation • Excellent teaching and facilitation skills. • Possess a knowledge of competency- based curriculum. • Effective interpersonal and communi cation skills. • English language ability (spoken and written). • Advanced computer skills. • Experience preferred in Gold Process ing environment • Extensive experience in High Voltage, PLC, Instrumentation • Valid Driver’s License • Behavioral Skills • Approachable | Assertive | Continuous Learning | Dedicated | Goal Oriented | Influential | Initiative | Leadership | Pro-Active | Reliable | Results Driven | Safety Conscious | Technically Inclined | Organized UNIQUE REQUIREMENTS / OTHER INFORMATION Strong ability to train, mentor and build a competent electrical mainte nance team. • General Information and other requirements: • Place of Work: AMSC Site • Type of contract: definite Period • Salary: As per the Company salary scale • Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience cre dentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential can didates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. • Address: Please mail your applications to. • Asmara Mining Share Company, • P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea • Applicants shall be required to send a copy to: • Mineral Resources Management • P.O. Box – 272 • Asmara • Note to Eritrean applicants:  Please send a copy of your application to  Aliens Employment Permit Affairs,  P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.173


Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following positions 1. Position: HME Reliability Supervisor Department: Mining Section: HME Maintenance Number required: One (01) Primary Purpose • Reporting to the Reliability Engineer, the Reliability Supervisor is responsible for supporting the performance, reliability, and longevity of mobile mining equipment. • This role involves leading tribological analysis, developing lubrication strategies, and driving improvements in equipment reliability through data-driven insights. Essential Functions The position will report to the HME Engineer and the duties will include, but not limited to, the following: • Promote safe, healthy and fair work environment - Develop standard safe working procedures and actively participate in HSE initiatives. -Carry out formal workplace inspections on a routine basis. • Assist in the set-up CM (Condition Monitoring) and Reliability process at Mobile Equipment maintenance -Assist to set up condition monitoring systems on site. -To set up design systems and document management systems. -To set up continuous improvement processes. • Lead condition monitoring functions: -Analyze the electronic data (VIMS, ET). -Oil condition Analysis (fluid degradation) using established guidelines and Trend analysis. -Oil contamination Analysis (Detection of contaminants) using established guidelines -Component Wear Rate (Evaluate the wear) using Trend Analysis and Wear Tables and Type of wear -Collect the information of magnetic plugs/magnetic screen condition and elaborate a database of the inspections. • Lead reliability functions: -Participate in implementing reliability improvement initiatives in conjunction with the equipment asset multi-cultural teams. -Actively seek and identify Equipment performance opportunities together with maintenance team and execute plans to improve performance and/or cost efficiency -Review equipment performance for efficiency/operability improvement and provide financial justification for related capital projects. -Provide support to the sections for RCA and lead RCA investigations into significant incidents as necessary. • Collaborating with BMSC Maintenance teams and related functions to optimize efficiencies -Evaluate equipment performance to identify and initiate development opportunities. -Review equipment performance for efficiency/operability improvement and provide financial justification for related capital projects. -Support failure, root cause, and incident investigations and develop recommendations and action plans to prevent recurrence TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Behavioural • Technical • Safety, Health & Environment • Reliability practices • Operations & Service Delivery • Technical and Financial Budgeting and Forecasting • People Management Unique requirements/other information • Please note this job description is not designed to cover or contain a comprehensive listing of activities, duties or responsibilities that are required of the employee for this job. Duties, responsibilities and activities may change at any time with or without notice. • The candidate must be Physically and Medically fit. Qualifications: Knowledge and Experience • Mechanical Engineers Degree or diploma or equivalent within the mechanical profession • Certificate or diploma in Planned maintenance systems or equivalent will be advantageous • 5 Years experience in a supervisory role in a mining environment. • 5 Years’ experience in HME Mobile plant as a planned maintenance or condition monitoring Supervisor • Previous expatriate assignment experience will be required • Strategic HME planning experience will be highly advantageous • Must be a holder of a valid driver’s licence. Technical Skills Behavioral Skills • Writing of technical reports • Good communication skills on technical level • Ability to understand trending (SOS Samples, Wear rate etc) • Use the technical documentation of the manufacturers • Computer Literacy (MS Office – Intermediate and Excel – Advanced, In-house software) • Theoretical understanding and practical implementation of safety management • Maintenance Planning • Maintenance Strategy • Planning & Organizing • Condition Monitoring • Strong problem-solving and analytical skills • Clear communicator at operational and leadership levels • Structured, disciplined, and outcomes-focused • Strong safety leadership and risk awareness • Structured, disciplined, and continuous improvement focused • Able to coach & mentor national workforce • Committed to the organizational ethics • Driving for best result • Strive for quality • Independent and responsible, able to make decisions. • Observer, with a good spirit of analysis and synthesis. • Rigorous, organized, methodical and persistent. • Adhering to principles & values • Relating and Networking. General Information and other requirements: • Place of Work: Bisha. • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provided evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to:- Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: 1. Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. 2. Mineral Resources Management P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.173 ፈስቲቫል ፊልም ፈስቲቫል ፊልም ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.173


ሃ ማ ደ ኤ ሃ ማ ደ ኤ “ወዲ 8 መዓልቲ ህጻን ሒዘ’የ ማትሪክ ክፍተን ጀሚረ . . .” “ወዲ 8 መዓልቲ ህጻን ሒዘ’የ ማትሪክ ክፍተን ጀሚረ . . .” ዓዚዛ መሓመድዑመር ዓዚዛ መሓመድዑመር ሚርያም ዮሴፍ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካልኣይ ደረጃ (ማትሪክ)፡ ካብ 16 መጋቢት 2026 ጀሚሩ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ሃገርና ይካየድ ከም ዘሎ ዝፍለጥ እዩ። ሓንቲ ካብተን ነዚ ፈተና ዘአንግዳ ዘለዋ ነቑጣታት ድማ፡ ቤት ትምህርቲ ስነ ኪነት ዊና - ናቕፋ እያ። ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ዊና፡ ነቲ ብሞያን ማዕረ ማዕረኡ ክቐስምዎ ዝጸንሑ ስሩዕ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲን ዛዚሞም ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ተጸሚዶም እዮም ቀንዮም። ድሕሪ ምዝዛም ነፍሲ ወከፍ ፈተና፡ ህጻውንቲ ቆልዑ ሓዚለን፡ ኣመት ደቀን ዝገብራ ደቂ ኣንስትዮ ምስ ተዓዘብና፡ ኣቓልቦና ስለ ዝሰሓባ፡ ኩነታተን ክንፈልጥ ተወኪስናየን ነይርና። ብዝተፈላለየ ምኽንያት ካብ ትምህርቲ ተፈልየን ዝጸንሓ 17 ደቂ ኣንስትዮ ትምህርተን ክቕጽላን ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ክሳተፋን ስለ ዝበቕዓ፡ ምስቶም ስሩዓት ተመሃሮ ዝፍተና ዘለዋ ምዃነን ድማ ፈሊጥና። ንኽልተ ካብኣተን፡ ንድሕረ ባይታአንን ሓፈሻዊ ናይ ትምህርቲ ተመክሮአንን ኣመልኪትና ዝገበርናዮ ሓጺር ዕላል ድማ ናብ ኣንበብቲ ነብሎ - ሰናይ ንባብ፦ ኩለን ኣደታት ኣብ ግዜ ፈተና ኩለን ኣደታት ኣብ ግዜ ፈተና መዲበዮ እየ ነይረ። ፍቓድ ረቢ ኮይኑ ግን ኣብ ዓደይ ሓሪሰ። ሕጂ ድማ ኣደይ፡ ካብ እግርኺ ኣይተርፍን’የ ኢላ ቆልዑ ክትኣልየለይ ምሳይ መጺኣ ኣላ። ናብ ፈተና ኣብ ዝኸደሉ ግዜ ክልተኦም ደቀይ ምስ ኣደይ ገዲፈዮም እየ ዝኸይድ። ስለዚ ዳርጋ ስድራይ’ውን ምሳይ እዮም ዝፍተኑ ዘለዉ። እዚ ቤት ትምህርቲ ንዝገበሮ ኩሉ ደገፍ’ውን ዓቢ ምስጋና ይግብኦ።” ናይ ሰለሰተ ወርሒ ነፍሰ ጾር እየ ነይረ። ካብ ማይ ነፍሒ ምስ ተመለስና፡ እተን ኣብ ትምህርቲ ዝነበርና ትምህርትና ቀጺልና፡ እተን ትምህርተን ዛዚመን ኣብ ገዛ ኮፍ ኢለን ዝነበራ ሰብ ሓዳር ግን ግቡእ ስርሐን ጀሚረን ኣለዋ። ኣነ ድማ ዳግማይ ብናይ ምሸታዊ ትምህርቲ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርተይ ቀጺለ። ብጽቡቕ ትምህርተይ ተኸታቲለ፡ ኣብ ምዝዛም ናይ ትምህርቲ ግን ሕማም ሕርሲ ተታሒዘ። ኣልሓምዲሉላህ ጥዑይ ህጻን ተገላጊለ። እዚ ማለት፡ ማትሪክ ሰሙን ክተርፎ ከሎ እዩ። ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ኣብ ናቕፋ ከም እንፍተን ተሓቢሩና ስለ ዝነበረ ድማ፡ ደቀይ ሒዘ ናብ ናቕፋ መጺአ። ወዲ 8 መዓልቲ ህጻን ወደይ ሒዘ ድማ ፈተና ክፍተን ጀሚረ። እንሆ ድማ ኣብ ምዝዛም በጺሐ ይርከብ። ወላዲት ወ/ሮ ዓዚዛ፡ ኣደይ ፋጥማ ዓሊ ወላዲት ወ/ሮ ዓዚዛ፡ ኣደይ ፋጥማ ዓሊ መሓመድ ብዕድመ ዓባይ ክንሰን፡ ደቂ መሓመድ ብዕድመ ዓባይ ክንሰን፡ ደቂ ጓለን ክኣልያ ካብ ኣፍዓበት ናብ ናቕፋ ጓለን ክኣልያ ካብ ኣፍዓበት ናብ ናቕፋ ዝተጓዕዛ ኣብነታዊት ኣደ እየን። እዚ ንባዕሉ ዝተጓዕዛ ኣብነታዊት ኣደ እየን። እዚ ንባዕሉ ሕብረተሰብና በጺሕዎ ንዘሎ ሓደ ደረጃ ሕብረተሰብና በጺሕዎ ንዘሎ ሓደ ደረጃ ንቕሓት እዩ ዘንጸባርቕ። ኣደይ ፋጥማ፡ ንቕሓት እዩ ዘንጸባርቕ። ኣደይ ፋጥማ፡ ምኽንያት ናብ ናቕፋ መምጽኢአን ምስ ምኽንያት ናብ ናቕፋ መምጽኢአን ምስ ተወከስናየን፡ ተወከስናየን፡ “ዓዚዛ መሓመድዑመር ይበሃል። ካብ ኣፍዓበት ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ማለት ማትሪክ ክሳተፍ እየ መጺአ። ኣነ፡ ገና ተመሃሪት ታሽዓይ ክፍሊ ከለኹ እየ ተመርዕየ። መርዓት ከለኹ ናይ ታሽዓይን ዓስራይን ክፍሊ ትምህርተይ ቀጺለ። ብድሕሪኡ ግን ነፍሰ ጾር ስለ ዝነበርኩ ትምህርቲ ኣቋሪጸ። ወዲ ድማ ተቦኪረ። ወደይ፡ ወዲ ዓመትን ሸሞንተ ወርሕን ምስ ኮነ ዳግማይ ትምህርተይ ክቕጽል ወሲነ። ምሸታዊ እናተመሃርኩ ድማ ናይ 11 ክፍሊ ትምህርተይ ዛዚመ። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ ኣብ ክራማት ናይ ዝሓለፈ ዓመት፡ መንግስቲ ብዝፈጠሮ ዕድል፡ መምህራን ናይ ቅድመ ትምህርቲ ንክኾና፡ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ንደቂ ኣንስትዮ ናይ ስልጠና ዕድል ተዋሂቡ ነይሩ። ኣነ ድማ ሓንቲ ካብአን ኮይነ፡ ኣብ ማይ ነፍሒ ናይ ሓደ ወርሒ ስልጠና ወሲደ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ዳግማይ “ኣነ ጓለይ ምስ ብጾታ ትምህርታ ክትዛዝም፡ ፈተናኣ ብግቡእ ክትገብር፡ ደቃ ኣብ ምእላይ ክሕግዛ እየ መጺአ። ክትመሃረለይ እየ ዝደሊ። ወላዲ ኩሉ ግዜ ጽቡቕ ናይ ደቁ እዩ ዝደሊ። ድሌተይን ድሌታን ድማ ክሰምረልና እምነ። ትምህርቲ ሕማቕን ጽቡቕን ክትፈልጥ፡ ዝጠቕመካን ዝጎድኣካን ከተለሊ የኽእለካ እዩ። ጓለይ ድማ ተማሂራ ንነፍሳን ደቃን ክትከውን እየ ዝሕግዛ ዘለኹ። ብቐንዱ፡ ጓለይ ምስ ተማህረት ንሃገራ ግቡኣ ክትህብን ክትወስድን እደሊ (ምን ደውለታ እግል ተሃብ ወግል ትንሳእ)።” ዝብል መልእኽቲ ኣሕሊፈናልና። እዚ ውሳነ ክውስን ዝመረጽኩ፡ ትምህርተይ ክቕጽል ልዑል ድሌት ስለ ዝነበረኒ እዩ። ናተይ ጥራይ ዘይኮነ ግን፡ ድሌት ናይ ብዓል ቤተይን ወለደይን’ውን እዩ። ብዓል ቤተይ፡ ክመሃር ልዑል ደገፍ ገይሩለይ እዩ። ኣነን ንሱን ስራሕና እናሰራሕና ናብራና ክንኣሊ እዩ ድሌትና። ሓወይ’ውን መምህር ስለ ዝኾነ፡ ትምህርተይ ንኽውድእ ዝዓበየ ተራ ዝተጻወተ እዩ። ብቐንዱ ግን ኣነ ትምህርቲ ናይ ምቕጻል ዓቢ ድሌት ነይሩኒ። ምህርቲ ኣደ ምሁር ስድራቤት እያ ተፍሪ። ብዓቕመይ ንመዓልታዊ ናይ ወደይ ትምህርታዊ ንጥፈታት እከታተል እየ። ዓቕመይ ዘፍቅዶ’ውን ይሕግዞ። ኣነ እንተ ዘይተማሂረ ግን ደቀይ’ውን ናተይ ዕጫ እዩ ክገጥሞም። ስለዚ፡ ብቐዳምነት ንነፍሰይ፡ ብኻልኣይ ድማ ንደቀይ ኣርኣያ ክኸውን እደሊ እየ። ወ/ሮ መዲና ዓብደልቃድር እውን ወ/ሮ መዲና ዓብደልቃድር እውን ነባሪት ከተማ ኣፍዓበት ኮይና፡ ብዓልቲ ነባሪት ከተማ ኣፍዓበት ኮይና፡ ብዓልቲ ሓዳርን ኣደ ክልተ ቆልዑን እያ። ደቃ ሓዳርን ኣደ ክልተ ቆልዑን እያ። ደቃ እናኣለየት ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና እናኣለየት ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካብ ዝሳተፋ ዘለዋ ኣዴታት ሓንቲ እያ። ካብ ዝሳተፋ ዘለዋ ኣዴታት ሓንቲ እያ። ብዛዕባ ተመክሮኣ ክትዛረብ ከላ ድማ ብዛዕባ ተመክሮኣ ክትዛረብ ከላ ድማ ከምዚ ትብል፦ ከምዚ ትብል፦ “ኣነ፡ ኣብ 2020 ተመሃሪት 10ይ ክፍሊ ከለኹ’የ ተመርዕየ። ምስ መርዓን ሓዳርን ትምህርቲ ኣጸጋሚ ስለ ዝነበረ፡ ትምህርተይ ክቕጽል ኣይከኣልኩን፡ ኣቋሪጸ። ኣብ ዓመተይ ቦኽሪ ጓለይ ተገላጊለ። ኣብ 2024 ድማ ጓለይ፡ ጓል ክልተ ዓመትን መንፈቕን ምስ ኮነት ዳግማይ ናብ ትምህርቲ ክምለስ ወሲነ። ምሸታዊ ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኣፍዓበት ዓስራይን ዓሰርተ ሓደን ክፍልን ወዲአ። ዝያዳ ኩሉ ምስጋና ዝግብኣ ግን ወላዲተይ እያ። መጀመርያ ኣልሓምዲሉላህ፡ ምስ ስድራይ ከለኹ እየ ሓሪሰ። ኣብ ኣፍዓበት እንተ ዘይሓርስ’ውን ፈተና ኣብ ናቕፋ ምዃኑ ተሓቢርና ስለ ዝነበርና፡ ኣብ ናቕፋ መጺአ ክሓርስ


ፍልጠት ክህልወኒ ኣለዎ። ብተወሳኺ፡ ብዝወሰድክዎ ውሳነ ንኻልኦት ደቂ ኣንስትዮ ኣርኣያ ክኸውን’ውን እደሊ። ትምህርቲ ብፍላይ ንዓና ንደቂ ኣንስትዮ ኣዝዩ ኣገዳሲ ክፋል ናይ ሂወትና እዩ። ዝተማህረት ጓል ኣንስተይቲ ንነፍሳ ኮይና ንደቃ’ውን ተማእዝን እያ። ኣነ’ውን ኣብ ምእላይ ናይ ደቀይ ሓያል ጽልዋ ክህልወኒ እደሊ እየ። ንደቀይ መገዲ ከትሕዞም፡ ኣገዳስነት ትምህርቲ ክምህሮም፡ ከፍልጦም፡ ኣቐዲመ ኣነ ክመሃር ኣለኒ። ንደቀይ ድማ ባዕለይ ኣብነት ክኾነን እየ ዝደሊ።” ኣብ መወዳእታ ወ/ሮ ዓዚዛን ወ/ሮ ኣብ መወዳእታ ወ/ሮ ዓዚዛን ወ/ሮ መዲናን፡ ንብጾተን ወኪለን በዚ ዝስዕብ መዲናን፡ ንብጾተን ወኪለን በዚ ዝስዕብ መልእኽቲ እየን ተፋንየናና፦ መልእኽቲ እየን ተፋንየናና፦ “ንደቂ ኣንስትዮ ኣሕዋትና ንህቦ ምኽሪ፡ ቅድሚ ናብ መርዓን ሓዳርን ምባለን ትምህርተን ክዛዝማ ኣለወን። ብሰንኪ ኣብ ግዚኡ ዘይመጽአ መርዓን ሓዳርን ካብ ትምህርተን ንድሕሪት ክምለሳ የብለንን። ምስ ኣሕዋተን፡ ተወዳደርቲ ኮይነን ግቡአን ክፍጽማ ኣለወን። ሓደ ቆልዓ ኣብ ዝባንካ ሓዚልካ፡ ሓደ ድማ ኣብ 11 ክፍሊ ክውድእ ከለኹ፡ ነዛ ካልኣይቲ ጓለይ ነፍሰ ጾር እየ ነይረ። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ፡ ብመንግስቲ ኣብ ቅድመ ትምህርቲ ብዝተፈጥረ ናይ ስራሕ ዕድል ስልጠና ክወስድ ናብ ማይ ነፍሒ ከይደ። ኣብ ኣጋ ምዝዛም ድማ ሕማም ሕርሲ ተታሒዘ ናብ ሆስፒታል ኦሮታ ከይደ። ድሕሪ ዝተገብረለይ ግቡእ ክንክን ከኣ፡ ካልኣይቲ ጓል ብሰላም ተገላጊለ። ምስተን ነቲ ስልጠና ክሳተፋ ዝመጽኣ ብጾተይ’ውን ናብ ኣፍዓበት ብሰላም ተመሊሰ። ቁሩብ መዓልታት ኣዕሪፈ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርተይ ንምዝዛም ትምህርተይ ቀጺለ። ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ኣብ ናቕፋ ከም እንገብር ስለ ዝተሓበረና ድማ፡ ደቀይ ሒዘ ኣብ መርመራ ክሳተፍ ናብ ናቕፋ መጺአ። ደቀይ እታ ቦኽሪ ጓለይ ኣርባዕተ ዓመትን መንፈቕን፡ እታ ንእሽተይ ድማ ጓል 6 ወርሒ እየን። ቆልዑ ሒዝካ ማዕረ ማዕረኡ ድማ ጉዳይ ትምህርትን ፈተናን ክትገብር ናይ ገዛእ ርእሱ ብድሆ ኣለዎ። ቆልዑ ምእላይ ናይ ባዕሉ ከቢድ ስራሕ እዩ። ቅድሚ ሕጂ ምስ ኣደይ ገዲፈዮም እየ ዝመሃር ነይረ። ድሌት ናይ ትምህርቲ ስለ ዘለኒ ግን፡ ብሰንኪ ቆልዑ ካብ መደበይ ክተርፍ ኣይደለኹን።


ማህጸንካ ጸይርካ ትምህርቲ ምክትታል ከቢድ እዩ። ከምዚ ናትና ምስ ዘጋጥም ግን፡ እዚ ንሕናን ብጾትናን ወሲድናዮ ዘለና ኣማራጺ’ውን ከም ሓደ ኣብነት ወሲደን፡ ትምህርተን ዝዛዝማሉ ሜላ ክፈጥራ ኣለወን። ሎሚ ብዙሕ ካብቲ ንድሕሪት ዝጎስስ ኣተሓሳስባታት ተኣልዩ እዩ። ከም መርኣያ ናቱ ድማ፡ ኣደታትና ትርጉም ናይ ትምህርቲ ብግቡእ ተረዲአን ምሳና መጺአን ምሉእ ደገፍ ይገብራልና ኣለዋ። ኣጆኽን ስለ ዝበላና ድማ ናብዚ ደረጃ’ዚ በጺሕና። ብዓል ቤተይን’ውን ዓቕሙ ዝፈቕዶ ደገፍ ገይሩለይ እዩ። ስድራይን ብዓል ቤተይን ብዘገበሩለይ ደገፍን ሞራልን ድማ’የ ሓቦ ዝገብር ዘለኹ። ቆልዑ ሒዝኪ ኮለል ትብሊ ዝብል ዘረባ ክመጽእ ይኽእል እዩ፣ ኣነ ግን ትምህርቲ ዘይምውድአይ ሓደ ካብቲ ኩሉ ግዜ ቅሳነት ዝኸልኣኒ ነገር እዩ ነይሩ። እቲ ቀንዲ ዕላማይ ድማ ትምህርተይ ወዲአ ናብ ድሕሪኡ ዘሎ ደረጃ ንምቕጻል እዩ። ብቐንዱ ናብራይ ክኣልየሉ ዝኽእል ስራሕ ክረክብ እደሊ እየ። ናብ ስራሕ ክጽንበር ድማ ትምህርተይ ዛዚመ እንተ ወሓደ እቲ ሞያ ዝጠልቦ መሰረታዊ ቆልዓ ይኹን ሕርሲ’ውን ካብ ኩሉ ድሌታትካ ከም ዘየትርፍ ክግንዘባ ኣለወን። ሎሚ ኣብ ኩሉ ዓዲ ሕክምና ኣሎ። ንትምህርቲ ኢልና ወጺእና ኣብ ዝበጻሕናዮ ዓዲ ጉዳይ ሕርስና እናገበርና ኢና ቀጺልና። እቲ ወሳኒ ነገር፡ ተበግሶን ድሌትን ክህሉ ኣለዎ። ካልእ ኩሉ ካልኣዊ እዩ ንብለን።” ርሑስ ዒድ ኣልፈጥር ይግበረልና! ርሑስ ዒድ ኣልፈጥር ይግበረልና! ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.173


ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሳን ሬሞ፡ ቀዳማይ ናይ 2026 ናይ ‘ሞኑመንት’ ውድድር ሳን ሬሞ፡ ቀዳማይ ናይ 2026 ናይ ‘ሞኑመንት’ ውድድር ሓደ ካብቶም ሓሙሽተ ዝዓበዩ ናይ ሓደ መዓልቲ ‘ሞኑመንት’ ውድድራት ቅድድም ብሽክለታ ዝኾነ ሚላኖ-ሳንሬሞ፡ ሎሚ ቀዳም ምስ ልዑል ትጽቢት ክሰላሰል እዩ።


ንመበል 117 ግዜኡ ዝካየድ እዚ ኣብ ኢጣልያ ዝሰላሰል ናይ ዎርልድ ቱር ውድድር፡ 298 ኪሎሜተር ዝሽፍን ኣዝዩ በዳሂ ጸወታ እዩ። ኣብዚ ውድድር፡ ክልተ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ክጻወቱ እዮም፣ ኣባል ኤን.ኤስ.ኤን - ቢንያም ግርማይ ከምኡ’ውን ተቐዳዳማይ ሞቪስታር - ናትናኤል ተስፋጼን። ናትናኤል፡ ሎሚ ዓመት እዩ፡ ንፈለማ ግዜ ኣብዚ ውድድር ክሳተፍ። ቢንያም ግና፡ ካብ 2022 ጀሚሩ ከየባተኸ ንሓሙሻይ ዓመቱ ክዝውር። እዚ ከኣ፡ ዛጊት እቲ ዝበለጸ ደረጃኡ እዩ። ነዚ ውድድር ክዕወቱሉ ካብ ዝግመቱ ተቐዳደምቲ ብቐዳምነት ዝጥቀስ፡ ስሎቬንያዊ ተቐዳዳማይ ዩ.ኤይ.ኢ ኢማራትስ - ታደይ ፖጋቻ እዩ። እዚ ናይ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ሻምፕዮን ዓለም ዝኾነ ዓንተር ተቐዳዳማይ፡ ካብቶም ሓሙሽተ ናይ ሞኑመንት ውድድር ዛጊት ንክልተ ኣይተዓወተሎምን ዘሎ - ንሚላኖ-ሳንሬሞን ፓሪስ ሮባክስን። ካብ ጸጋም - ቫን ኣርት፡ ፖጋቻን ቫን ደር ፖልን ደል ቶሮን ካልኦት ደቂ ጋንታኡን ሒዙ ግና፡ ክዕወተላ ተገሚቱ ኣሎ። ወዲ 22 ዓመት መክሲካዊ ደል ተሮ፡ ምናልባት ቀዳማይ መደብ ንምዕዋት ፖጋቻ እንተፈሺሉ፡ ከም ካልኣይ መደብ ተታሒዙ ይርከብ። ዝሓለፈ ዓመታት ጀሚሩ ንመወዳድርቱ ካብ ነዊሕ ፈልዩ ብዘይተቓጻጺ ዝዕወቶ ተመሳሳሊ ኣገባብ ድማ፡ ቀዳማይ ብምእታው ብጽቡቕ ነቒሉ ኣሎ። ፖጋቻ፡ ዓሚ ሳልሳይ ምስ ወጸ፡ ነዚ ውድድር ክሳብ ዘይተዓወተሉ ፈተነኡ ከምዘይቋርጽ ሓቢሩ ምንባሩ ይዝከር። ሎሚ ዓመት፡ ሽሕ’ኳ ኣብ ዓወቱ ልዑል ተራ ዝጻወቱ ደቂ ጋንታኡ ቲም ወለንስ ጆናታን ናርቨዝን ኣብዚ ውድድር ዘይጻወቱ እንተኾኑ፡ ‘ንእሽተይ ፖጋቻ’ ክበሃል ጀሚሩ ንዘሎ ኢሳቅ ዝሓለፈ ዓመት ነዚ ውድድር ዝተዓወተሉ ተቐዳዳማይ ኣልፐሲን - ማቲዩ ቫን ደር ፖል፡ ክብሩ ንምዕቃብ ከም ቀዳማይ መደብ ኣትዩ ኣሎ። ናይ 2024 ዕዉት ናይዚ ጸወታ ያስፐር ፍሊፕሰን ከኣ፡ ምናልባት ተኣኪቦም ሕንጻጽ እንተበጺሖም፡ ብሽኳ ክዕወተላ ክፍትን ዓሚ ብዕዉት ማቲዮ ቫን ደር ፖልን ፊሊፖ ጋናን ተበሊጹ ሳልሳይ ዝኣተወ - ፖጋቻ፡ 7 መጋቢት ቀዳመይቲ ናይዚ ዓመት ውድድሩ ኣብ ናይ ሓደ መዓልቲ ውድድር ‘ስትራደ ቢያንከ’ ኣካይዱ። ከምቲ ካብ


ዓላሚ ሃገራዊት ጋንታ ደቂ ተባዕትዮ እንግሊዝ - ቶማስ ቱቸል፡ ተጻወትቱ ናይ ዋንጫ ዓለም ትኬት ክቘርጹ፡ ናይ መወዳእታ ዕድል ተሪፍዎም ምህላዉ ገሊጹ። ተጻወትቲ ማን ዩናይትድ ሃሪ ማጓዌርን ኮቢ ማይኖን፡ ከምኡ’ውን ተኸላኻሊ ኤሲ ሚላን ፊካዮ ቶሞሪ፡ ድሕሪ ጥቅምቲ 2023 ንፈለማ ናብዛ ጋንታ ተመሊሶም። ክምስጡኒን ናብ ዋንጫ ዓለም ዝወስዶም ትኬት ክረኽቡ ክቃለስን ናይ መወዳእታ ዕድል እያ።” ኢሉ። ብዛዕባ ዘይምምራጽ ኣርኖልድ ኣብ ዝተሓተተሉ ከኣ፡ “ከቢድ ውሳነ” ክብል ብምግላጽ፡ ዕድሉ ከምዘየብቅዐ ግና ሓቢሩ። እዚ ጀርመናዊ፡ ኣብዛ ወርሒ ንዘካይዱወን ክልተ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ዘድልይዎ 35 ተጻወትቲ ትማሊ መሪጹ። ኣከፋፋሊ ኤቨርተን ጃመስ ጋርነርን ሓላዊ ልዳት ብራይተን ጃሶን ስቲለን፡ ናይ ፈለማ ጻውዒት ክረኽቡ እንከለዉ፡ ይዅን እምበር፡ ንናይ ክንፊ ተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ - ኣሌክሳንደር ኣርኖልድ ዝኸውን ቦታ ኣይረኸበን - ቱቸል። ሃገራውያን ጋንታታት፡ ናይ መወዳእታ ንዋንጫ ዓለም 2026 ዝመረጸኦም ተጻወትቲ፡ ቀዳም 30 ግንቦት ከፍልጣ ኣለወን። ንሱ፡ “ቅድሚ ዋንጫ ዓለም ናይ መወዳእታ ምትእክኻብና እያ። ተጻወትቲ 27 መጋቢት ምስ ኡራጓይ ግጥም ዝጽበያ እንግሊዝ፡ 31 መጋቢት ከኣ፡ ንጃፓን ክትፋለማ እያ፣ ክልተአን ግጥማት ኣብ ሃገራዊ ስታድዩም እንግሊዝ ዌምብለይ ክካየዳ እየን። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ እቶም 11 ተጻወትቲ - ዲን ሀንደርሰን፡ በርን፡ ጒሂ፡ ኮንሳ፡ ኦ’ራይሊ፡ ኣንደርሶን፡ ራይስ፡ ሮጀርስ፡ ጎርዶን፡ ኬይንን ሳካን ድሕሪ ናይ ኡራጓይ ጸወታ እዮም፡ ናብዛ ጋንታ ክጽምበሩ።