{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00000", "text": "ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ብዕቱብን ብጥንቃቐን ዝተፈላለየ ዓቕሚ ዘለዎም መንእሰያት ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣፍልጦኦም ኣብ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ክብ ብምባል ኣብ ስርሖምን ከባቢኦምን ቍ.ስ 201820 (250) እወታዊ ጽልዋ ምሕዳር ኣገዳሲ ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ስለዝዀነ፡ እቲ ሰሚናር ከምእተወደበ ለይ-ኣውት ገሊጹ። ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ኣብ መወዳእታ ሚኒስተር ሃብቲ ባሕሪ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ኣቶ ተወልደ ቀላቲ፡ ዓለም ኣብ ምዕባለ ፋጥና ኣድም ሰብ-ሰርሖ ብልሒ በጺሓቶ ዘላ ደረጃ ዓቢ’ኳ እንተዀነ፡ ኵሉ ካብ ፍልጠት ምዝርጋሕ ጋዜጣ ስለዝብገስ፡ መንእሰያት ቀሲሞ ቍ.ስ.1395-0758045 ንዘለዉ ፍልጠት ብንባብን ሞያውነትን ምልክታ ብምድራዕ ኣብ ምዕባለ ሃገሮም ንቑሕ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ተራኦም ከዕዝዙ ተላብዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ተስፊት ሓጐስ ቀዳማይ ክፋል ናይ ሓንቲ ሃገር ከምዝንኪ ዝገብር’ዩ። ተፈጥሮኣዊ ጸጋን ምዕባለን ምስ ምዕዛዝን ምንቁልቋልን ጠለብ ኣብ 1971 ተዓዋቲ ሽልማት ኖበል ዝኾነ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተዛሚዱ ዝርአ ተሃዋሲ ስነቑጠበኛ ሳይሞን ኵዝነት ኢልዎ ተባሂሉ ዝኾነ ዋጋታትን ብእኡ ዝስዕብ ጽልዋን ብተደጋሚ ዝጥቀስ ብሂል ኣሎ። ንሱ እዩ። ብተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሃብታማት ዝኾና ከኣ ኣብዛ ዓለምና ኣርባዕተ ዓይነት ሃገራት ሃገራት፡ ኣብ 1970ታት ብዝነበረ ልዑል ምህላወን እዩ። ንሳተን ድማ ምዕቡላት፡ ዋጋ ናይ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተባቢዐን ገዚፍ ዘይማዕበላ፡ ጃፓን ከምኡ’ውን ኣርጀንቲና ዝመጠኑ ልቓሕ ዝተለቅሓ ብዙሓት እየን። ከምዝበሃላ’ዩ። ጃፓን ተፈጥሮኣዊ እቲ ዋጋታት፡ ኣብ 1980ታት ባይታ ምስ ጸጋታት ዝጎድላ፡ ኣብ ኲናት ዝተሳዕረት፡ ዘበጠ ግና ኣብ ዓዘቕቲ ናይ ዕዳ ከምዝሽመማ ዘይምዕብልቲ ክትከውን ዘኽእላ ኩሉ ኮይነን። እዚ ኩነት ካብ ዘጋጠመን ሃገራት ዓይነት ምኽንያት ዘለዋ ደሴታዊት ሃገር’ያ። ድማ ናይጀርያ፡ ኮት ዲቮርን ቨነዝዋላን ብኣንጻሩ፡ ኣርጀንቲና ብተፈጥሮኣዊ ይጥቀሳ። ጸጋታት ዝተመረቐት፡ ሰፊሕን ፍርያምን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ደራኺ ቁጠባዊ ምዕባለ መሬት ዘለዋ፡ ዝተፈላለዩ ወሰንቲ ማዕድናት ክኸውን ኣይክእልን ዝብል ኣብ 1950ታት ትውን፡ ኣዕነውቲ ኲናት ዘየጋጠማ ሃገር’ያ። ዝቐረበ ግኑን መደምደምታ’ውን ኣሎ። ኣርጀንቲና፡ ብዕቑር ጸጋኣ ዓለምለኻዊ ናይዚ ጽልሙት ኣረኣእያ መንቀሊ ድማ ተጠማትነት ዘለዋ ሃገር’ያ። ኣርጀንቲና፡ ዕደና (ብቐንዱ ኣብ ዘይማዕበላ ሃገራት) ብደረጃ ዓለም ተፈሊጡ ካብ ዘሎ ዕቑር ቁጠባ ግኑን ዝኾነ ንተራ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ጸለውቲ ናይ ዝበሃላ ሃገራት ኣተኵሮ ስሒቡ ናይ ምባል ዝንባለ ተርኢ’ያ። ፖሊሲታ ምስቲ ዘቤታዊ ቁጠባ ዝኾነ ምትእስሳር ጸጋ ማዕድን ሊትዮም ኣስታት 10.4 ኣብ ምርግጋጽ ዕብየትን ምዕባለን ዝገልጽ ዘሎ ጉዳይ ምስ ንርኢ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ድማ ንሰደድ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዘተባብዕ ዘይብሉን ንጹልን ኮይኑ ስለዝካየድ’ዩ። እቲ ሚእታዊት ትውን። ብመንጽር ሃገራት መረዳእታት ዝዛመድ’ዩ። እቲ ዓብላሊ ዘተኮረ’ዩ። ኣብዚ ኣብ ገለ ተክኖሎጅያዊ ንመስንዕን ካልእ ናይ ሰደድ ጽላትን ዝሃሲ ተነጽሎ ድማ እቲ ዘቤታዊ ቁጠባ ኪኖ’ቲ ዘፍርይኦ መጠን ሊትዮም ክትርአ እንከላ መደምደምታ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ምዕባለታት ዓቢ ምስግጋር ዝግበረሉ ስለዝኸውን እዚ ጽላታት ኣብ ነዊሕ እዋን ቀጥታዊ እቶት ካልእ ረብሓ ንኣብነት ድማ ኣብ ራብዓይ ደረጃ ትስራዕ። ብዘለዋ ምርግጋጽ ምዕባለ ወሳኒ ከምዘይኮነ’ዩ። ኣብ ዘሎ እዋን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሕመረት ተሃሳዪ ይኸውን። እቲ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዕዳጋ ኣብ ምፍጣር ከምኡ’ውን ኣብ ዕቑር ጸጋ ነሓስ ብደረጃ ዓለም ኣብ ራብዓይ ክሊ ናይቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ መርገምዶ ጂኦፖለቲካዊ ዝምድናታትን ቁርቁስን ተፈጢሩ ዝነበረ ዕሙር ጠለብ ምስ ሃጠመ ምስግጋር ተክኖሎጅን ሜላታት ምሕደራን ተርታ ትስራዕ። ብመጠን ተፍርዮ ወርቂ ምርቓ ዝብል ምጉት ዝቐርብ መረዳእታ’ውን ይኸውን ኣሎ። ምዕዛዝ ተሓዳሲ ጸዓት ድማ እቶት ናይታ ሃገር ስለዝንኪ ቁጠባዊ ኣበርክቶ ንኸይገብር ዝድርት’ዩ። እዚ ኣብ ደቡብ ኣመሪካ ራብዓይ ደረጃ ንተፈጥሮኣዊ ጸጋ ከም መርገም ንኽግለጽ ኣብ ጉዳይ ዓለማዊ ዋዕን ኩነታት ኣየርን ኩነታ ይህሰ። እቲ ካልእ ጽላታት ነቲ ብኸብድን-ሕቖን ክግለጽ ዝኽእል ዝምድና ትሕዝ። ኣዝዩ ልዑል ዕቑር ጸጋ ናይ ብሩር መገዲ ዘጣጥሕን መርገም ተባሂሉ ንኽግለጽ ከም ኣገዳሲ ኣማራጺ ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ ቁጠባዊ ኩነታት ኣብ ምሕያሽ ኣበርክቶ ድማ ዝምድና ወይ ምድርራኽ ከይህሉ ከምዘለዋ’ውን ይፍለጥ። እዚ ኮይኑ ከብቅዕ ዘብቅዐን እዩ። እቲ ሓቅን ክዉንነትን ግን መድረኽ ድማ ኣብ ምፍራይ ጸሓያውን ከይገብር ድማ ንነዊሕ እዋን ተጎስዩ ዝዓግት’ዩ። ግና ጃፓን ምዕብልቲ ክትከውን እንከላ ከምኡ ድዩ? ንፋሳውን ጸዓት ዘድሊ ማዕድናት ንምብሓት ስለዝጸንሕ ኣድማዕን ተወዳርን ዓቕሚ ኣርጀንቲና ግና ንኣስታት ሓምሽተ ዕቑድ ሓንቲ ሃገር ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ስለዘለዋ ነዚ ንምግንዛብ ምንጪ ናይዚ ኣበሃህላ ወይ ዝግበር ዘሎ ክርፍስ ቀሊል ኣይኮነን። ኣይህልዎን። ካብ ምዕባል ተዓኒዳ ትርከብ። ምዕብልቲ’ያ ክትበሃል ኣይትከኣልን መግለጺ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። እቲ ምኽንያት ብኤለክትሪክ ንዝሰርሓ ተሽከርከርትን ኣሉታዊ ጽልዋ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ትኸውን። ማዕረ ማዕረኡ ድማ ተፈጥሮኣዊ ካልእ ተመሳሊ ኩነትን መግለጽን’ውን ሓደ ፖለቲካዊ ክኸውን እንከሎ እቲ ካልእ ጸዓት ናይ ምኽዛን ልዑል ብቕዓት ዘለዎ ቁጠባዊ ዕብየትን ልምዓትን ምስ መጠን ጸጋ ስለዘለዋ ክትምዕብል ከምዘጸግም ኣሎ። ናይ 2024 ተዓወቲ ሽልማት ኖበል ድማ ቁጠባዊ’ዩ። እቲ ፖለቲካዊ ረቛሒ ባትርን ንምፍራይ ዘድሊ ማዕድናት ሸርፊ ተዛሚዱ’ውን ይግለጽ’ዩ። ኣብዚ ክውሰድ ኣይግባእን። ምህላው ተፈጥሮኣዊ ብዓውዲ ስነቑጠባ ዝኾኑ ዳረን ኣስመጉሉን ምስ ጂኦፖለቲካ፡ ውሽጣውን ግዳማውን ንምውሓስ ዘሎ ላዕልን ታሕትን’ውን ከምኡ መዳይ ግኑን ዝኾነ ኣብነት “ሕማም ጸጋ ንናይ ምዕባለ ተኽእሎኣ ዓቢ ጸጋን ጄምስ ሮቢንሰን፡ “ስለምንታይ ሃገራት ግጭት ዝተሓዝ’ዩ። ካብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ቀሊል ኣይኮነን። ናይ ዝኾነ ኤለክትሮኒካዊ ሆላንድ” (ዳች ዲዚዝ) ተባሂሉ ዝፍለጥ ድርኺትን ዝፈጥር’ዩ። ኣብዚ እዋን ምዕቡላት ይወድቃ” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ 2012 ዝርከብ እቶት መን ይወንኖ ወይ ይብሓቶ ፍርያት (እንተላይ ወተሃደራዊ ኣጽዋርን ክልሰሓሳብ’ዩ። እዚ ኣብ 1982 ዝማዕበለ ካብ ዝበሃላ ሃገራት ሓያለይ ንተፈጥሮኣዊ ኣብ ዘሕተምዋ መጽሓፍ ዝተሰነደ። ነቲ ከምኡ’ውን ኣብ ምንታይ መዓላ ይውዓል መሳርሒታትን) ኣገዳሲ ኣካል ብምዃኑ ክልሰሓሳብ፡ ኣብ ተርእዮ ምውሳኽ ሓቀኛ ጸጋአን ተጠቒመን ነዚ ደረጃ ከምዝበጽሕኦ ዝተወሳሰበ ታሪኽ ኣብ ምዕባል ናይ ብዝብል ጉዳይ ኣብ ሓያለይ ሃገራት ብፍላይ ጸሊም-ነዳዲ ናይ 21 ክፍለዘመን ተባሂሉ መጠን ሸርፊ ናይ ሃገራዊ ባጤራ ዘተኩር’ዩ። ይፍለጥ። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ዝርከባ ሃገራት ድማ በቲ ታሪኻዊ ኣብነት ድማ ኣብ ኣፍሪቃ ምንጪ ግጭት ምዃኑ ንዝግለጽ ዘሎ ‘ሰሚኮንዳክተር’ ንምፍራይ ቀንዲ መንቀሊ ናይቲ ምውሳኽ ድማ ፊንላንድ፡ ኖርወይ፡ ሽወደን፡ ካናዳን ናይ ዲሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ (ኮንጎ) ይግለጽ። ፖለቲከኛታትን ኣመሓደርትን ዘድሊ ማዕድናት ምውሓስ’ውን ከምኡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝፈጥሮ ዘይተሓስበ ሽሻይ ኣውስትራልያን ብውሕዱ ክጥቀሳ ዝኽእላ ኣቢሎም ገሊጾሞ ኣለዉ። እታ ኣብ ሓደ ናይቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝርከበሉ ከባቢ ቀዳምነት ናይዘን ሃገራት ኮይኑ ዝስርሓሉ ኣብ እቶት ሃገራት’ዩ። እቲ ተፈጥሮኣዊ እየን። ምዕባለ ናይዘን ሃገራት ግና ብኣብነት እዋን በልጅማዊት ኮንጎ ተባሂላ ትፍለጥ ዝበዝሐ ክፋል ናይቲ እቶት ኣብ ልምዓት ዘሎ’ዩ። ብጉዳይ ሩስያን ዩክረይን ኣብ ጸጋ ዝፈጠሮ ሽሻይ፡ ንጠለብ ሃገራዊ ባጤራ ተራእዩ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ምዕባለ ወሳኒ ዝነበረት ብግብሪ ግና ናይ ውልቂ ሕዛእቲ ናይቲ ከባቢ ክውዕል ኣለዎ ክብሉ እንከለዉ ነዳድን ስርናይን ንዝተራእየ ናህሪ ዋጋን ናይታ ብዓልቲ-ጸጋ ዝኾነት ሃገር ከምዝዓቢ ተራ ከምዘለዎ ዘመልክት መደምደምታ ንጉስ በልጅዩም ሊዮፖልድ ካልኣይ ዝነበረት ማእከላይ መንግስቲ ድማ እቲ እቶት ብእኡ ዝሰዓበ ቁጠባዊ ምዝንባልን (ምዕቡላት ስለዝገብሮ ኣብ መጠን ሓቀኛ ሸርፋ ወሰኽ ብሕልፊ ከኣ በቲ ዓብላልነት ዘለዎ ቁጠባዊ ሃገር ሕሱም መግዛእታዊ ሕልፈትን ክምእከልን ብደረጃ ሃገር ክመቓራሕ ኣብ ዝበሃላ ሃገራት ከይተረፈ) ምስ ኣገዳስነት ይኽሰት። እቲ ምውሳኽ ድማ ኣፍራዪ ኣረኣእያ ኣይቀርብን። እኳ ደኣ ብኣንጻሩ ተመክሮን ዝረኣየት’ያ። ናጽነታ ካብ ከምዘለዎን ይኣምን። ዜጋታት፡ መንግስቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተዛሚዱ ዝርአ ጉዳይ እዩ። ጸጋታት ናይታ ሃገር ተነገድቲ (ትሬደብል) እተን ብኣብነት ዝጥቀሳ እተን ብተፈጥሮኣዊ ትእውጅ ንደሓር’ውን እንተኾነ ብቐጥታዊ ነቲ እቶት ኣብ ምሕያሽ መነባብሮኦም እዚ ዝተንከፈ ኣብነታት ድማ ኣገዳስነት ዝኾኑ ፍርያት፡ ንኣብነት ናይ መስንዕ ፍርያት ጸጋ ዘይተዓደላ ግን ከኣ ቁጠባዊ ዕብየት ምትእትታው ናይ ግዳም ሓይልታትን ከውዕሎ ክጽበዩ እንከለዉ ገለ ብልሹዋት ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ቁጠባዊ መዳይ ጥራይ ኣብ ምፍራይ ክንዲ ዝውዕል ተነገድቲ ዘርኣያ ከም ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያ መሰልተን ተበለጽቲ መራሕትን ካብ ምሕማስን ሰበስልጣን መንግስቲ ግና ነቲ እቶት ናብ ዘይኮነ ኣብ ወተሃደራውን ድሕነታውን ዘይኮኑ ፍርያት ኣብ ምፍራይ ይውዕል። እየን። እዚ መራጎዲ ናይቲ በዚ ደንበ ምዝመዛን ገና ከምዘየዕረፈት ብዙሕ ውልቃዊ ሕሳባቶም ከምዝቐንዕ ይገብሩዎ። መዳይ’ውን ልዑል ምዃኑ ዘመልክት’ዩ። እዚ ምስግጋር ጸጋታት ማእቶት ከኣ ኣብቲ ዝቐርብ ምጉት’ዩ። እዘን ሃገራት ተፈጥሮኣዊ ይግለጽ’ዩ። በዚ ከኣ ግጭትን ዕግርግርን ብቐሊሉ ናይ መስንዕ ጽላት ጸቕጢ ዝፈጥርን ብእኡ ጸጋ የብለን ማለት ድማ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ይለዓል። እቲ ቁጠባዊ ረቛሒ ጽልዋኡ ከምቲ ኣቢሉ ኢንዱስትርያዊ ምዕባለ ናይቲ ቁጠባ ከይተጠቕማ እየን ማዕቢለን ማለት ኣይኮነን። ኮንጎ፡ ኣብዚ እዋን’ውን እንተኾነ ‘ናይ ፖለቲካዊ ረቛሒ ቀጥታዊ ኣይኮነን። ወሰንቲ ማዕድናት ሓዳስ ስዑድ ዓረብ’ ንጂኦፖለቲካዊ ጽልዋ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሓንቲ ሃገር ዝበዝሐ ምንጪ እቶታ ካብ ከምዘንቆልቁል ዝገብርን’ዩ። ብተወሳኺ፡ ደቡብ ኮርያ ንኣብነት ኣብ ምዕባለኣ ወሳኒ ብዝብል መግለጺ ብዙሕ ዝረበላ ዘሎ ሃገር ንምርኣይ ድማ ግድን ንድሕሪት ምላስ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ክኸውን እንከሎ ነቲ ካልእ መጽናዕትታት ከምዘመልክትዎ ህላወ ተራ ንዝተጻወተ ናይ ሓጺን ፋብሪካኣ ዘድሊ ኮይና ኣላ። ከም ኮባልት፡ ነሓስ ከምኡ’ውን ኣየድልን። ኣብዚ እዋን ዓለማዊ ወይ’ውን ጽላት ናይ ቁጠባ ንኣብነት ንመስንዕ ሸለል ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሓፈሻዊ ቁጠባዊ ፍርያት ጥረ-ነገር ካብ ኣውስትራልያ እያ ተእትዎ ነይራ። ኣብዚ ዳሕረዋይ እዋን’ውን ንዘለወን ሊትዩም ናይ ዝኣመሰሉ ወሰንቲ ማዕድን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተጠቒመን መሰረት ቁጠባዊ ዕቑር ጸጋ ዝርከባ ሃገር’ያ። 70 ሚእታዊት ንጥፈታተን ብምስፋሕ ውሑስ ቁጠባዊ ካብ ዓለማዊ ዕቑር ጸጋ ኮባልት ከምኡ’ውን ኣብ ምህናጽ ዝተዓወታ ሃገራት ኣለዋ። 60 ሚእታዊት ናይ ሊትዩም ኣብ ኮንጎ ብተወሳኺ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዘለወን ሃገራት ይርከብ። ብተወሳኺ፡ ናይ ኒከልን ዩራንዮምን ትሑት ቁጠባዊ ገስጋስ ንኸርእያ ምኽንያት ልዑል ዕቑር ጸጋ ከምዘለዋ ይፍለጥ። እዚ ዝኾኑ ካልእ ረቛሕቲ ከም ምስግጋር ማዕድናት ኣብ ምንጫው ጸዓትን ኣብ ዋንነት ናብ ብሕቲ፡ ናጻ (ሊበራላዊ) ንግድ፡ ባተሪ ብኤለክትሪክ ናይ ዝሰርሓ ተሽከርከርትን ድሩት ዝርግሐ ዘለዎ ቁጠባዊ ንጥፈታት ዘገልግል’ዩ። እዚ ካዕበት ጸጋ ግና ህይወት ከምኡ’ውን ኣብ ማዕድናት ዘተኩር ዘየድምዕ ዜጋታት ናይታ ካብ ዝደኸያ ሃገራት ዓለም ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ ዝኣመሰሉ ምህላዎም ሓንቲ ዝኾነት ኮንጎ ኣየማሓየሾን። እኳ ደኣ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቁጠባዊ ኮምሽን ብወሰንቲ ማዕድናት ናይ ዝስዕብ ዘይስገርን ንኣፍሪቃ ኣብ 2016 ዘውጸኦ ጽሑፍ ዝተወሳሰበን ብድሆ መርኣያ ኮይና ትርከብ። የመልክት። ስለዚ፡ እቲ ዝቐርብ ኣብነታትን ዛንታ ናይተን ብተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝሃብተማ ዝወሃብ መደምደምታን ናይ ምርጫ ጉዳይ ከም ኣንጎላን፡ ዛምብያን ታንዛንያን’ውን ከምዘለዎ ምርዳእ የድሊ። ነቲ ናይ ውድቀት ዝተፈልየ ኣይኮነን። ዛንታ ጥራይ ተሓርዩ ቅቡል መደምደምታ ዝኾነሉ ቁንቁኛኡ ምፍላጡ ከኣ ኣገዳሲ’ዩ።", "char_count": 6784, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00001", "text": "ተፈጥሮኣዊ ጸጋ መርገም ዶ ምርቓ እዚ ምንጽጻር፡ ምስቲ ኣብ ዓውዲ ይቕጽል ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ዛዕባ ሎሚ ዛዕባ ሎሚ ልኡላውነት ኤርትራን፡ ዝምቡዕ ፖሊሲ ባሕሪ ሰልፊ ብልጽግናን ብዓብዱ ዑስማን ኮይኑ ኣሎ። መንግስቲ ኤርትራ ግን ኤርትራ ክፋል ኢትዮጵያ ኮይና’ውን ኣህጉራዊ ኣፍልጦ ክትረክብ ካብ ሕግን ቻርተር ሕቡራት ሃገራትን፡ ምስ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ህውተታ ብረቂቕ ኣይትፈልጥን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኾነ “መግለጺ ዝተነደፉ ስርዓታዊ ኣፍልጦ ሃገርነትን ትርጉም፡ ሚኪኤለ ጥዑምዝጊ ኣገባብ ምዕባለታቱ እናተኸታተለ፡ ግብረ- ፍቓድ” ኣየድለያን። ደሓር ከኣ ኣብ ዝጋጮ’ዩ። ግዝኣታዊ ሓድነት ኤርትራ እቲ ቀንዲ ዕላማ ሰውራ መልሲ ካብ ምሃብ ምቑጣቡ ዝድነቕ ታሪኽ፡ ዝተሰረቐ ብስነ-ስርዓት ዝምለስ ኣብ ትሕቲ’ዞም ኣዕኑድ ዝሕሎ ኮይኑ፡ ኣብዘን ዝሓለፋ ሰሙናት፡ ላዕለዎት ኤርትራ’ውን እንተኾነ፡ ብዘይሕጋዊ እዩ። ናጽነት ኤርትራ ውጽኢት ናይቲ የለን። ብሓጺሩ፡ እቲ ብሓይሊ ዝተወስደ ዝኾነ ይኹን ብበይናዊ ጻዕሪ ንምፍራሱ ሰበ-ስልጣን ብልጽግናን ዝተፈላለዩ መንገዲ ዝተወሰደ ልኡላውነትና ናብ ንሰላሳ ዓመታት ዝቐጸለ ሓርነታዊ ብሓይሊ ክምለስ ግድን ኮይኑ፣ እዚ ድማ ዝግበር ፈተነ ግን ዘይሕጋውን ፍሹልን ተንተንትን፡ ኣንጻር ኤርትራ ከካይድዎ ዝነበሮ ምላስ እዩ ነይሩ። ቃልሲ ቃልሲ ኮይኑ፡ ኣብ 191 ንመግዛእቲ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ንጂኦግራፍያዊ- ምዃኑ ፍሉጥ’ዩ። ብርግጽ፡ እቲ ናይ ዝጸንሑ ዘመተታት ቀጺሎሞ ኣለዉ። ህዝቢ ኤርትራ ብዝኾነ መዐቀኒ ክርአ መንግስቲ ኢትዮጵያ ስዕረት ኣጎልቢቡ ረብሓታት ሓያላን ሃገራት ኣብ ግምት 190-191 መሰጋገሪ መንግስቲ ኣብ መጀመርታ 190ታት ኤርትራ ከሎ፡ ነቲ ዘይሕጋዊ ጎበጣ ኢትዮጵያ ሓንሳብን ንሓዋሩን ዘሰናበተ ሓርነታዊ ብምእታው ተባሂሉ ናይ ሓሶት ፈደረሽን ኢትዮጵያ ንገማግም ባሕሪ ፈትዩ ናጻ ኣብ ዝወጸትሉ ግዜ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ምብርዓን ዝተዓወተ መስርሕ ጸረ ቃልሲ’ዩ ነይሩ። እንተኾነ ግን፡ ምስ ኢትዮጵያ ንክወሰን ዝተበየነ፡ ንኤርትራ “ኣይሃባን”፤ እንታይ ደኣ፡ ኣፍደገ ባሕሪ ዝስኣነትሉ ምኽንያታት መግዛእቲ’ዩ ነይሩ። መዛግብቲ ሕቡራት ሕጋውነት ሃገርነት ኤርትራ ከም ኩለን ብረታዊ ቃልሲ እቲ እንኮ ኣማራጺ’ዩ ብውጽኢት ናይቲ ኤርትራውያን ኣንጻር ዝምልከት፡ ከም ሕጋውያን ሰነዳት ሃገራት ነዚ ታሪኻውን ሕጋውን ሃገራት ኣፍሪቃ ርጉጽን ዘየካትዕን ስለ ነይሩ። ብርግጽ፡ ረፈረንደም ምክያድ ግን መግዛእቲ ኢትዮጵያ ንዓሰርተታት ዝኣመሰሉ ወይ መዝገባት ኣይረኸብናን ክዉንነት ብንጹር የረጋግጹ’ዮም። ዝነበረ’ዩ፡ ቃልሲ ንናጽነት ክልዕዓል ንኤርትራ ከም ተወሳኺ ኣማራጺ እዩ ዓመታት ዝኸፈልዎ ቃልስን መስዋእትን ክብሉ ናይ ባጫ ትንታነታቶም ዕጫ ኤርትራ ከምተን ካልኦት ክልተ ዝኽኣለ። ካብ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ነይሩ። እዩ ተረጋጊጹ። ብመልክዕ ስነ-ሞጎት ከስምዑ ቀንዮም። ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ጥልያን ዝነበራ ሓራ ንኽትወጽእ ብዝገበረቶ ጻዕሪ ድማ፡ ከምዚ ዓይነት ግርምቢጥ ዝኾነ ጎስጓሳት ሃገራት - ማለት ሊብያን ሶማልያን እዚ ከምዚ ከሎ ግን፡ እቲ ኣርሒቑ ቃልሲ ንናጽነት፡ ምስቲ ብውድብ ናብቲ ቅድሚ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ዝብገስ ዘሎ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ንባይቶ ዝነበረ - ንመጀመርያ ግዜ ብመሰረት ዝጥምት መሪሕነት ኤርትራ፡ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዝድገፍ ረፈረንደም ዝነበረቶ ሃገራዊ መልክዕ ክትምለስ ኢትዮጵያ ኣኪቡ፡ ብዕቱብነት ዝገበርዎ ውዕል ፓሪስ 1947 ንሓይልታት ኪዳን መጀመርታ 1981 ቅድሚ ናጽነት፡ ተደሚሩ፡ ልኡላውነት ኤርትራ ዘውሕስ በቒዓ። እቲ መሰረታዊ ኣዕኑዱ ድማ፡ “ናይ ምፍታሽ ሰነዳት” መስርሕ ዝኾነ ተዋሂቡ ከም ዝነበረን፡ ድሒሩ ብውሳነ ረፈረንደም ክካየድ ወሲኑ ነይሩ። ሕጋውን ስነ-ምግባራውን ኣገባብ ተኸቲሉ ኣብቲ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ሕጋዊ መሰረት ክረኽበሉ ከም ዘይከኣለ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት 390 ብመራሕቲ ኤርትራ ከም መሰረታዊ ዝተኻየደ እዩ ነይሩ። ካብዚ ሓሊፉ፡ ኣብ ዝገለጸሉ’ዩ። ስለዚ ድማ፡ ብዛዕባ መግለጽን መረጋገጽን መሰል ርእሰ- ልኡላውነት ኤርትራ ንኢትዮጵያ ከም ሕጋውነት ናጽነት ኤርትራ ሕቶታት ውሳነ ህዝቢ ኤርትራን—ከም ሕጋውን ሕጋዊ ሃጓፍ ኣምሲልካ ምቕራጽ ምስ ከለዓዕል ይኽእል’ዩ ዝበልዎ ምጉታት ዲሞክራስያውን መሰረት ልኡላውነት ክዉንነት ብቐጥታ ይገራጮ። ኣህጉራዊ እናቕረቡ ናብ ምህውታት ገጾም ሃገር ተቖጺሩ ክግበር ተወሰነ። በዚ ሕጊ ንኣብ መንጎ ሃገራት ዝግበር ክልተኣዊ ኣምሪሖም ይርከብ። መሰረት፡ ካብ 23–25 ሚያዝያ 193፡ ስምዓት —ንመተሓላለፊ ይኹን ረፈረንደም ኣብ ትሕቲ ቁጽር ልኡኻት ንኣጠቓቕማ ወደብ ዝምልከት ንጹራት እዚ መርዛም ኣካይዳን ትረኻን ተዓዘብቲ ሕቡራት ሃገራት ዝተኻየደ መምርሒታት ዝህብ ኮይኑ፡ እዚኦም ግን በታ ቀዳመይቲ ናይ ፕሮፖጋንዳ ኮይኑ፡ 9.83% ኤርትራውያን ‘እወ ብርድእን ልዝብን ክግበሩ ስለ ዘለዎም፡ ትካል ሰልፊ ብልጽግና ኣቢሎም ከም ንናጽነት’ ብምባል ብድምጾም ኣረጋገጹ። ንልኡላዊ መሰላት ኤርትራ ኣብ ምልክት ዝጋዋሕ ገበሩ። ኣብ ካልኦት መርበባት እቲ ረፈረንደም ነቲ ኤርትራውያን ኣብ ሕቶ ዘእቱ ክኾኑ ኣይክእሉን’ዮም ሓበሬታ’ውን ከምኡ። እቲ ብቀዳማይ 191 ብወተሃደራዊ ዓወት ዝዓተሩዎ (ቻርተር ሕቡራት ሃገራት፡ ዓንቀጻት 2.4፡ ሚኒስተርን በቶም ውሕሉላት ኢና ልኡላውነት ከረጋግጽ ጥራይ’ዩ ክኢሉ፣ 2.7) ። ኪኖ ቁጠባዊ ግድነት፡ ገማግም በሃልቲ ክኢላታቱን ዝተሃንጸ ትረኻ፡ ንሃገርነት ኤርትራ ሕጋዊ ቅርጺ ቀይሕ ባሕሪ ወሳኒ ጂኦፖለቲካዊ ልኡላዊ ኣብ ሰፊሕ ምጥምዛዝ ታሪኽን ሕግን ብምትሓዝ ድማ፡ ካብ መግዛእቲ ሓራ መሬት ኤርትራ ብምዃኑ፡ ንጸጥታ ዝተመርኮሰ ኮይኑ፡ ነቲ ብዓለም ደረጃ ኮነት። ባሕርን ዞባዊ ርግኣትን ኣብ ምርግጋጽ ተፈላጥነት ዘለዎ ልኡላውነት ኤርትራ ንኤርትራ ምሉእ መሰልን ሓላፍነትን “ጽኑዕ ሕጋዊ መሰረት ዝጎደሎ” እዩ ነቲ ብድሌት ሓደ ህዝቢ ዝተኣወጀ፡ ይህብ። ኢሉ ክገልጾ ምኽኣሉ ነቲ ኣብ ውሽጢ ካልእ ሕጋዊ መትከላት ወይ ቆላሕታ ብልጽግና ዘሎ ጭንቀት ዘንጸባርቕ ክብድሆ ስለ ዘይክእል፡ ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ብጂኦግራፍያዊ መሬታ ከይኮነ ኣይተርፍን። ከምዚ ዝኣመሰለ ዓለም ከኽብሮን ክድግፎን ግድን ነይሩ። ምስ ቀይሕ ባሕሪ ዘይትራኸብን ምስ ዕሽነት ዝመልኦ ኣበሃህላታት ብታሪኽ በዚ ድማ ኣህጉራዊ ኣፍልጦ ኤርትራ ገማግም ባሕሪ ዝትኣሳሰሩ ልኡላዊ ቅንዕና ዝጎደሎ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብሕጊ ብቕልጡፍ ክስዕብ ከሎ፣ ባይቶ ጸጥታ መሬት ዘይብላን ሃገር ብምዃና፡ ኣብ እውን ክትምጕተሉ ዘይትኽእል ሕቡራት ሃገራት ከኣ ንኤርትራ ናጻ ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዝኾነ ተራ ክትጻወት ምዃኑ’ዩ። ሃገር ምዃና ኣረጋጊጹ። ስለዚ፡ እዚ ሕጂ ወይ ድማ ነዞም ጉዳያት ኣብ ዝኾነ A (V) (UNGA, 1950)፡ ኤርትራ ብዓለማውያን ሓይልታት ዝተወሰደ ዘሎ መሪሕነት ኢትዮጵያ፡ መሰረት ናይዚ ወግዓውያን መድረኻት ናይ ምፍትሖም ብቐደሙ ኣብ ኢድ ዋንነት ቅድሚ ናብ ኢትዮጵያ ኣብ 1962 ግጉይን ዘይፍትሓውን ውሳነታት ኣፍልጦ’ዚ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣእትዩ መሰል ክህልዋ ኣይክእልን። ብሓፈሻ፡ ኢትዮጵያ ብፍጹም ዘይነበረ ናጽነት ምሕዋሳ፡ ብሕቡራት ሃገራት ዝተበየነላ ዝምርኮስ ኮይኑ፡ ንዓለም ከናውጻ ይኽእል’ዩ፡ እቲ መልሱ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ ኣብ ናይ ክትዕ ኤርትራ ንምርግጋጽ ካብ ኢትዮጵያ ብሕገ መንግስቲ ርእሳ-ዝኽኣለት፡ ካብ ድሕረ ባይታ ምጅማር ግን ንጹር’ዩ—ኣብቲ ዘይርጉጽ ናይ መድረኽ ዝኣቱ ዘይኮነስ፤ ልኡላዊ መሬት ዝኾነ ሰነድ ይኹን በረኸት ኣየድልን። ናይ ገዛእ ርእሳ ህዝባውያን ትካላትን ዝሑል ኲናት ዝነቐለ እዩ። ኢትዮጵያ ቀደም ገዛኢ ዝገብሮ ዝነበረ ልብወለዳዊ ናይ ሓንቲ ማዕረ ኣፍልጦ ኩለን ሃገራት ብርግጽ እቲ ኣብ ሕቶ ዝኣቱ ዘሎ መንግስታውያን መሓውራትን ዝነበራን ንጂኦግራፍያዊ-ስትራተጂ ረብሓታት ሰነድ ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ናጻ ሕርያ ዝገልጽ ዝረኸበት ሃገር’ዩ። መሬት ወትሩ ናይ ኤርትራ ኮይኑ፡ ኮይና እያ ናብ ፈደረሽን ተጸምቢራ። ኣመሪካን መሻርኽታን ከተገልግል ምርጫ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ ዝምርኰስ። ክሳብ ሕጂ’ውን ልኡላውነት ኤርትራ ብዛዕባ ድሩትነት ንግዲ ኢትዮጵያ፡ ዝትሓረየት ሃገር ብምንባራ፡ ኣብ ልዕሊ ካብዚ ሓሊፉ፡ ሰልፊ ብልጽግና ኣበጊሱዎ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ፣ ምስዚ ዝጻረር ሰውራ ኤርትራ ነቲ 30 ዓመታት ቁጠባዊ ህርፋን፡ ወይ ዞባዊ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ዘይፍትሓውን ዘሎ ቀይሕ-ባሕሪ ይብጽሓኒ’ዩ ዝብል ዝኾነ ይኹን ምጉት ድማ፡ መስርሕ ዝወሰደ ሓርነታዊ ቃልሲ ከበግስ ከሎ፡ ዝካየድ ዘተ፡ ኣብ ዲፕሎማሲ፡ ምሉእ ፍጹም ግጉይን ኣጠማምታ ክምዕብል ምጉት—ከም ሕጋዊ ወይ ናይ ኣሰራርሓ ቅሉዕ ምጥምዛዝ ታሪኽን ኣህጉራዊ ሃገራዊ ሓርነት ንምርካብን፡ ዝተሓደጎ ምኽባር ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ኣፍልጦን ተራእየ። ከምቲ ኩሉ ዝፈልጦ፡ እዞም ስግኣት ምቕራብ ነቲ ኣብ ቻርተር ሕግን እዩ፡ ካብ መግዛእታዊ ሓራ ዝገብር መሰላት ንምላስን ካብ መግዛእቲ ኣኽብሮትን ናጽነት ኤርትራ ዝተሞርኮሰ ሓይልታት እዚኣቶም፡ ንመትከላት ሕቡራት ሃገራትን ውሳነ ሓፈሻዊ ሕጋዊ መሰል ኤርትራ’ውን ዝቃወም ሓራ ንምዃን ዝተገብረ ጻዕሪ እዩ ክኸውን ኣለዎ። ሓርነታዊ ቃልሲ መሰረታውያን መሰላት ህዝብን ባይቶን 1514 (ቻርተር ሕቡራት እዩ። ስለዚ ታሪኻውን ሕጋውን ድሕረ ነይሩ እምበር፤ “ውሽጣዊ ኲናት ኤርትራ፣ ረፈረንደም፣ ኣህጉራዊ ኣፍልጦ ሃገርን ኤርትራ ብምጥሓስ፡ ባህጊ ሃገራት፣ ዓንቀጻት 1፣ 2፡4፣ 2፡7፤ ውሳነ ባይታ ናጽነት ኤርትራ ብምቕራብ፣ ነዚ ሓድሕድ ኢትዮጵያ” ኣይኮነን። በዚ ምሃብ ነበርትን ቀወምትን ሓቅታት’ዮም። ህዝቢ ኤርትራ ብቐጥታ ብምኹላፍ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት 1514፣ 1960) ናይ ሓሶት ትረኻ ምእራሙ ኣገዳሲ መሰረት ኤርትራ፡ ኣብ 193 ሃገር ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ዘለዋ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ብመልክዕ ዝተቐመጡ መትከል ርእሰ-ውሳነ ኣብ ይኸውን። እቶም ኣባላት ባይቶ ግን፡ ምዃና ካብ ኢትዮጵያ ዝኾነ “ፍቓድ” ልኡላውነት ኤርትራ ድማ፡ ብሕጋውን ፈደረሽን ብምቑራን፡ ንኤርትራ ኣብ ግምት ዘየእቱ እዩ። ኣብታ ንውክላ ኢና ዝብሉዋ ሃገር፡ ወይ ስልጣን ዘድልዮ ኣይነበረን። ሞራላውን መዳይ ካብ ተቓውሞ ናጻ ትሕቲ ሃጸያዊ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ከምዚ ዓይነት ዕሸላዊ ሞጎተ እናሰምዑ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣጋጣሚታት፡ ልኡላዊ መሬት ብሕጋዊ መሰረት ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ካብዚ ብምብጋስ፡ ትመሓደረሉ ኣሰራርሓ ሃነጹ። ካብዚ ግብረ-መልሲ ዘይምሃቦም፡ ነቲ ኣሰካፊ ብተደጋሚ ብክቡር ፕረዚደንት ሃገረ ሃገራትን ማሕበረሰብ ዓለምን ኣፍልጦ ካብ መግዛእታዊ ምሕደራን ጎበጣን ሓሊፉ ኢትዮጵያ ነቲ “ፌደራላዊ ሳዕብየናት ናይዚ ዝምቡዕ መግለጺታት ኤርትራ ተገሊጹ ነይሩ’ዩ። ብመሰረት ንዝሃቦ፡ ኣህዛብ ናጽነት ብሕጋዊ መንገዲ ሓራ ምዃን፡ ብፍጹም ዝኾነ ዓይነት ኣካይዳ” ብምጥሓስ፡ ኣብ 1962 ካብ ዘይምርዳእ ክኸውን ይኽእል። ኣህጉራዊ ሕጊ’ውን፡ ቃልሲ ኣንጻር ምስ ኣረጋገጹን፡ ሓደ ነበር ጎባጢ ሰነድ ስለ ዘየድልዮ፡ መሪሕነት ብልጽግና ንኤርትራ ብሓይሊ ምሉእ ብምሉእ መግዛእቲ ብፍቓድ ጎባጢ ሓይሊ ሓይሊ ከም “ዝጠፍአ” ቆጺሩ ክምጉት ኣብ ምትላልን ልብወለዳዊ ሰነድ ኣብ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሎ ህውከትን ኣብ ትሕቲ ግዝኣታ ሓወሰታ። ከምኡ ዝረጋገጽ ኣይኮነን፤ ስለዚ፡ ኤርትራ ኣይክእልን። ኢትዮጵያ ንገማግም ባሕሪ ምድላይን ዝትኣለመ ህውተታ ደው ዘይርጉእነትን’ውን ዕሽ ምባሎም፡ ሓደ ስለ ዝኾነ ድማ፡ ናጽነት ኤርትራ ከም ድሕሪ’ቲ ብ193 ውድብ ሕቡራት ኤርትራ ክትመልስ ትኽእል እያ ዝብል ከብል እንተ ክኢሉ፡ ንረብሓ ዞባውን መረዳእታ ክህበና ይኽእል። ምውሓስ ካብ ኢትዮጵያ “ምግንጻል” ገይርካ ሃገራት ዝቆጻጸሮ ረፈረንደም ምክያዳ፡ ዝኾነ ይኹን ኣተሓሳስባ ምስ ኣህጉራዊ ዓለማውን ሰላም ሓጋዚ እዩ።", "char_count": 6422, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00002", "text": "ኩነታት ጸጥታ’ታ ሃገር ልዕሊ ዓቕሞም ምውሳድ ጌጋ ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ሸባብ ሃማመተኤ ሕቶ ሸባብ ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ኣማኻሪ፥ ሄለው ናብ ኣገልግሎት ዕግበትኪ ካብ ውሽጥኺ! ብዘይ ዕግበት እናነበርካ፡ ንድሕሪት ምኽሪ ብተለፎን ደዊልኩም እምበር ንቕድሚት ክትሰጉመካ ኣለኹም? ዘኽእል ባህርያት ኣይኮነን። እዚ ሓሳብ ከመይ ይመስለኪ? ደዋሊት፥ እወ፡ ምኽሪ ደልየ ይብሉ ምሁራን ስነ ልቦና። ሓቀኛ ናባኹም’የ ዝድውል ዘለኹ። ደዋሊት፥ ብሓቂ፡ ኣገዳሲ መንነት ድማ ሓደ ሰብ ፍጹም ከም ሓሳባት’ዩ። ንኣይ ድኣ ንሱ እድዩ ኣማኻሪ፥ ሕራይ ጽቡቕ ክሰምዓኪ ዘይኮነ፡ ሓያልን ድኹምን ጐኒ ከም ዘሳቕየኒ ዘሎ። ድልው’የ። ቅድሚኡ ግና ስምክን ዘለዎ ተገንዚቡ፡ ነቲ ክልውጦ ዝኽእል ትድውልሉ ዘለኺ ቦታንዶ ክልውጦ፡ ዘይከኣል ድማ ከም ዘለዎ ኣማኻሪ፥ ዕግበት ንኽውንነትካ ምሓበርክኒ? ዝቕበል’ዩ። ምልዋጥ ዘይከኣለ ከኣ ተረዲእካ ካብ ውሽጥኻ ዝብገስን ከም ዘለዎ ዝቕበል’ዩ። ዕግበት ካብ ንዝገጠመካ እትህቦ ትርጉም ደዋሊት፥ ልዋም እብሃል። ካብ ዘጋጥሙና ነገራት ጥራይ ዘይኮነ ደኣ’ምበር ሃብቲ፡ ዕቤት ወይ ኵሉ ኣሰመራ’የ ዝድውል ዘለኹ። ንዘጋጠመና እንህቦ ግብረ መልስን ደረጃታት ትምህርቲ ስለ ዝበጻሕካ ኣማኻሪ፥ ልዋም፡ ዕድመኽን ደረጃ ትርጉምን’ዩ ዝምርኮስ። ምኽንያቱ ጥራይ ዝርከብ ኣይኮነን። ነዚ ትምህርትኽን ምሓበርክኒዶ? ሰሪሕና፡ ተማሂርና፡ ጽዒርና ኣብነት እተብርሃልና ሓንቲ ታርኽ ደዋሊት፥ ዕድመይ 29 ዓመት እነምጽኦም ነገራት ብዝተፈላለየ ኣላ፥ ሓደ ሚዳስ ዝብሃል ንጉስ እገብር’የ። ትምህርቲ ከኣ ብዲግሪ ዘሎ። 3.6 ሒዘ’የ ኣትየ። ካብ ካብኡ ተማሂርኪ፡ ንህሉው ብግቡእ ምኽንያታት ክኸይድን ክመጽእን ብንግስነት ኣብ ዝበለጸ ቦታ ንግስነት ተመሪቐ። መባእታ ክሳብ ማትሪክ ዝፍተን ምግንዛብ ከድልየኪ’ዩ። ምኽንያቱ ስለ ዝኽእል። እናነበረ ዝኾነ ዕግበት ክረክብ ካብቶም ተወዳደርቲ ተመሃሮ’የ መጻኢ ሕጂ ብዘለናዮ ስለ ዝህነጽ። ኣብ ሕብረተሰብና ድማ ‘ኣዴኻ ኣይከኣለ ይነግር። ንሱ ግና ካብቲ ኣማኻሪ፥ ሕራይ የቐንየለይ፡ ናብቲ ነይረ። ብምህንድስና ህንጻ ክውድእ እስከ ሓንቲ ሕቶ ክሓተኪ፡ ዕግበት ከም ዝለኣኸትካ ዘይኮነስ ዕዳጋ ዝነበሮ ንላዕሊ ሃብቲ እንተ ዝረክብ መደወሊኺ ጕዳይ ክንሰግር? ከኣ ኣዝዩ ዓቢ ባህጊ ነይሩኒ። እንታይ ብኸመይ ከም ዝርከብ ክትሕብርኒ ከም ዝጸንሓካ እዩ’ ዝብል ኣበሃህላ ዝያዳ ምዓገብኩ ብዝብል ይሓስብ ደዋሊት፥ ብህይወተይ ዕግብቲ እሞ ክገብር ኣይኮነለይን። ምኸኣልኪዶ? ኣሎ። ነቲ ዝረኸብካዮ፡ ምሳኻ ነበረ። ኵሉ ዝሓዝክዎ ወርቂ እንተ ኣይኮንኩን። ዝቕየር ድማ ኣብ ዓለም ዝሃብተምኩ ዘሎን ዝወነንካዮ ነገራት ብእወታዊ ኣማኻሪ፥ ዋላ’ኳ ኣብ ድላይኪ ደዋሊ፥ ዕግበት ድኣ ድሌትካ ሰብ ኮይነ ምዓገብኩ ዝብል ሓሳብ ኣማኻሪ፥ እንታይ ማለትኪ እዩ? ኣተሓሳስባ ርኢኻን ዓጊብካን ብሓጎስ ኣይኹን፡ ዓቕሚ ስለ ዘሎኪ ምስ ትረክብ፣ ከምዚ ናተይ ከኣ ነቲ ገበረ። ከም ትምንቱ ድማ፡ ኵሉ ቍሩብዶ ኣብርህ ከተብልለይ? ንህልው ተቐቢልካ ምስ እትቕጽል ንዝሓዝክዮ ዓውዲ ክትዛዝሚ ዝተለምካዮ ዕላማ ምስ ትበጽሕ እዩ። ነገራት ዝብላዕ ይኹን ዝስተ፡ ደቁን ጥራይ እዩ እቲ ዓወት። ዘዕግብ ደዋሊት፥ ብዝተመሃርኩሉ ዓውዲ ክኢልኪ ኣለኺ። እዚ ድማ ዓወት ኣማኻሪ፥ ስለዚ ዕግበት ካብ ብዓልቲቤቱን እውን ከይተረፈ ናብ ወይ ዘሕጉስ ህይወት ክትነብር ከም ትምህርቲ ዕግብቲ ኣይኮንኩን። ስለ ዝኾነ ዘሕጉስ’ዩ። ምኽንያቱ ትረኽቦም ዓወታት ጥራይ’ዩ፡ ዝርከብ ወርቂ ተቐየሩ፡ ዘይከም ትምኒቱ ትኽእል ዘመልክት ኣተሓሳስባ እዩ። ኣብቲ ዝሓለፍክዮ ጉዕዞ ትምህርቲ ኣማኻሪ፥ ካብ ትምረቒ ክንደይ ማለትኪ ድዩ? ድማ ዝበልዖ ስኢኑ ብጥምየት ሞተ ንኣብነት ሓደ ሰብ ዝግባእ ጻዕሪ ገይሩ፡ ብዙሕ ሰብ ሃረር እናበለ ክዛዝሞ ዓመት ዲኺ ጌርኪ? ይብሃል። ካብዛ ታሪኽ ተማሂርኪ ደዋሊት፥ እወ። ብዝተፈላለየ ምኽንያት ክዕወት እንተ ዘይከኣለ’ውን ተዓዚብኪ ትኾኒ ክትኮኒ ተስፋ እገብር። ደዋሊት፥ ሕጂ ድኣ ሽዱሽተ ኢኺ። ስለዚ፡ እዚ’ውን መርኣያ ኣማኻሪ፥ እሞ፡ ዘጋጠመኪ ከም ዘይክኢሉ፡ ነቲ ዘጋጠሞ ክውንነት ዓመት ገይረ ኣለኹ። ብቕዓትኪ ደኣ’ምበር ሕመቕ ድሌትኪ ኣይኮነን። ህይወት እንተ ተቐቢሉ ካብ ድኻማቱ ክምሃርን ደዋሊት፥ ስለ ዘካፈልካኒ ኵሉ ኣማኻሪ፥ ኣብ ስራሕ ዓለምከ ዘይምዃኑ ትስሕትዮ ኣይመስለን። ሰሚሩልካ ክትዓግብ እንተ ዘይቀኒዕካ ዝሓሸ ሜላ ከጥርን ደኣ’ምበር፡ ተመክሮ ከመስግነካን ከድንቐካን ኣለኺዶ? ንስኺ ግና ሳላ ጻዕርኺ በጺሕክዮ። ድማ ክትጉህ ጥራይ ምሕሳብ፡ ሰላም ንምንታይ እዚ ኣጋጢሙኒ ብምባል እደሊ። ብዘለኒ ዓጊበ፡ ንህይወተይ ደሓር ከኣ ከምቲ ዝበልክኒ ዓቕምኺ ኣምሮ ኣይሕሉን’ዩ። ህይወት ኣብ ጌግኡ ዝነብር እንተ ኮይኑ፡ ተቐቢለ፡ ውሽጠይ ረኺበ ክነብር ደዋሊት፥ እወ፡ ኣብ ሓደ ትካል ዘፍቅዶ ጽዒርኪ ኢኺ። ምናልባት ተመክሮ ስለ ዝኾነ ካብዚ ዝሃለፍክዮ ካብ ዝሓለፈ ኣይተማህረን፣ ኣብ ከም ዘለኒ ኢኻ ትሕብረኒ ዘለኻ። ተመዲበ እሰርሕ ኣለኹ። ከም ድሌትኪ ወዲእኪ እንተ ትኾኒኸ ተመክሮ ትምህርትን ስራሕን እንታይ ሎሚ’ውን ኣይነበረን፣ ጽባሕ ድማ ዝተኻዕወ ኣይሕፈስን ታሪኽ ከኣ ኣማኻሪ፥ እንታይ ድኣሉ ኣብ ምዓገብኪዶ? ተማሂርኪ ትኾኒ? ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ ኵነት’ዩ። ኣይምለስን ምዃኑ ኣዘኻኺርካኒ። ብህይወት ዘየዕግበኪ ዘሎ? ስለዚ ካብ ክውንነት ተማሂርካ፡ ንዘለኒ ኣመስጊነ፡ ንዘደለኽዎ ደዋሊት፥ እወ፡ ከምኡ ኮይኑ’ዩ ደዋሊት፥ ሓቂ ይሓይሽ፡ ኣብ ድማ ብሜላ ጽዒረ ክረኽቦ ከም ክትዓቢ እምበር ስለምታይ ኢልኪ ኣብ ደዋሊት፥ እወ፡ ብሰንኪ ዘይፈተኹዎ ዝስመዓኒ? መጀመርያ፡ ሕጉስቲ መሲለ ዝኽእልን ብዘለኒ ዓጊበ ክነብርን ናይ ጕድለትኪ ምንባር፡ ነቲ ዝበጻሕካዮ ዓውዲ ምውድአይ፡ ኣብ ስርሐይ ኮነ ንዘጋጠመኒ ከም ዝተቐበልክዎ ኮይነ ኣማኻሪ፥ እስኪ ናብ ናይ ቀዳማይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ክገብር ከም ዘለኒ ዓቢ ዓወት ኣይኮነን ዋላ’ውን ኣብ ኵሉ መነባብሮይ ሓጎስ ስኢነ። ይቐርብ ነይረ። ብውሽጠይ ግና፡ ዓመት ናይ ኮለጅ ትምህርትኺ ስለ ዝሓበርካኒ ደጋጊ አመስግንካ። ንእሽተይ ኢልካ ዝነዓቕካያ ነገር’ውን ኵሉ ግዜ ናይ ድኽመትን ሕምቀትን ኣማኻሪ፥ እዚ ስምዒት ክንደይ ክመልሰኪ። ስለምንታይ ኢኺ በቲ ከጸግመኪ ይኽእል’ዩ። ንሱ ድማ ኣማኻሪ፥ ገንዘብኪ። ሓሳባት ይመላለስኒ ነይሩ። ድሒረ ገይሩ ኣሎ? ዝኣተኽዮ ነጥቢ ክትቅጽሊ ወይ ኣብ 3ይ ዓመት ምስ በጻሕኩ ካብኡ ንላዕሊ ከተምጽኢ ዘይከኣልኪ? ደዋሊት፥ ቀዳማይ ዓመት ወዲአ፡ ግና፡ ንመሓዙተይን ከማኽሩኒ እቲ ዘምጻእኩዎ ነጥቢ ኣብቲ ኣነ ደዋሊት፥ እጽዕር ነይረ’የ። ድሒረ ይኽእሉ’ዮም ዝበልክዎም ሰባትን ልቦና ኣነቓሒ ዛንታ ዝደልዮ ዓውደ ትምህርቲ ዘየእትወኒ ከም ዝተረዳእኩዎ ግና እቲ ጕድለት የዕል ነይረ’የ። ክሳብ ሕጂ ግና እቲ ምዃኑ ምስ ፈለጥኩ’ዩ ዝጅምር። ኣብ ሜላ ኣጸናንዓይ’ዩ ነይሩ። ሓሳባት ካባይ ክርሕቕ ኣይከኣለን። ሱራፌል ተ. ንነብሰይ ልዑል ነጥቢ ከምጽእ ኣለኒ ኣማኻሪ፥ እንታይ ዓይነት ዓውደ ኣማኻሪ፥ ኣቐዲመ ዕግበት እንተ ጥራይ ብምባል ዋላ እናደኸምኩ’የ ትምህርቲ ዲኺ ትደልዪ ነይርኪ? ~ ሓደ ሚኒስተር ናይ ሓደ ዓዲ፡ ረኺብካ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ ውሽጢ ~ ክልተ ሰብኡት ብሓንቲ ጃልባ ለይትን መዓልትን ብዘይ ዕረፍቲ ንመዓልታት ዝኸደ ዑደት ይገብር ደዋሊት፥ ኣነ ድኣ ካብ ቍልዕነተይ ወይ ኣተሓሳስባ ከም ዝብገስ ኣብ ሓደ ውቅያኖስ ይጓዓዙ ነበሩ። ዘጽንዕ ነይረ። ኣብ ቀዳማይ ሰሚስተር ነበረ። ብባቡር፡ መኪናን ጃልባን ጀሚረ እንጂነር ክኸውን ኣለኒ ዝብል ሓቢረኪ ጸኒሐ ነይረ። ሓደ ነገር ካብ ምትራፍ ንስክላ ምስ ደሓንኩ፡ እቲ ሓደ ሰብኣይ ኣብ ምድሪቤት ገይሩ ከኣ ኣብ ሓንቲ ደሴት ሓሳብ’ዩ ነይሩኒ። ምስ ረኸብኪ ንሓጺር ግዜ ክትሕጎሲ ካልኣይ ሰሚስተር ተዳሂለ ብኽንደይ ናይቲ ጃልባ ክፍሕር ጀመረ። በጽሐ። እታ ደሴት ብርቱዕ ቀዝሒ ትኽእሊ ኢኺ። ህይወት ግና ቀጻሊ፡ ኣማኻሪ፥ ናብ ዝደለኽዮ ዓውዲ ሓይሊ ትምህርተይ ዛዚመ። ከምቲ ከም ዘሎዋ’ኳ እንተ መስከረ፡ በቲ “እንታይ ትገብር ኣለኻ? ዓወት ድማ ዝተፈላለየ’ዩ። ስለዚ ንኽትኣትዊ ዘካየድክዮ ጻዕሪ ከመይ ዝበልኩኻ ናብ ዘይፈትዎ ዓውዲ ደረት ትርኢትን ጽባቐ ኣከባብን ግድፍ’ባ!” ሓተን ተማሕጸነን ዝበለጸን ቀጻሊን ሓጎስ ካብ ውሽጥኻ ድዩ ነይሩ? ትምህርቲ ኣትየ፡ ብኽንደይ ቃልሲ ናይታ ደሰት ግን ተመሰጠ። ኣብታ እቲ ካልኣዩ ተገሪሙ። ዝምንጩ’ዩ ይበሃል’ሞ፡ እዛ ሓሳብ ከኣ ተመረቐ። ብእኡ ዝኣተወኒ ደዋሊት፥ ኣነ ድኣ ዝከኣለኒ ደሴት እናዀለ ሓንቲ ነባሪት ሰለሎ፡ ብዘይ ዕግበት እነብር ኣለኹ። ትቕበልያዶ ትኾኒ? “ቅሰን ኣጆኻ! ብወገነይ ጥራይ’የ ጽዒረ’የ ዝብል። ደው ኣቢሉ ከዛርባ ጀመረ። ዝፍሕር ዘለኹ፡” ክብል መልሰ። ደዋሊት፥ እንታይ ማለትካ’ዩ? ኣማኻሪ፥ ክሳብ ሕጂ ብዛዕባ ድሕሪ ኣማኻሪ፥ ናብ ኮለጅ ሒዝክዮ “ንስኹም ኣብ ርሑቕ ቦታ ዝኣተኺ ነጥቢ ክንደይ ነይሩ ባይታ ናይ ጕዳይኪ ኢና ክነዕል ኣማኻሪ፥ ማለተይ ድኣ፡ ሓደ ኢኹም ትቕመጡ ሓቀይ?” በላ። * ይኸውን? ጸኒሕና። እቲ ዝሓለፈ ናይ ኮለጅ ዕውት ዝበሃል ሰብ ሓቀኛ መንነት Insiprationalstories.com “ርሑቕ ካበይ?” ክትብል ህይወትኪ ሓደ ካብ ምዕራፋት ታሪኽ (ረያሊስቲክ ፐርሰናሊቲ) ዘጥረየ እዩ ደዋሊት፥ ንሱ እንድዩ ዘተሓሳስበኒ ኮይኑ፡ ተዛዚሙ’ዩ። ሓሉፉ ስለ ዝኾነ መለሰት። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ 106015 መወከሲ ቁጽሪ 15659 ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይን 12 ተካእትን ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ያቆብ ሓሸም ገብረ ረቢ ምባል ተሪፉ፡ ማእከል ኣስመራ ዝተመዝገበ ገዛ ንብጽሒታ ብውህብቶ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ያቆብ ሓሰማ ገብረ ረቢ ተባሂሉ ስለ ዝሃበትኒ፡ ስም ዋንነት ናብ ስመይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ሳንድሮ ኣስፋሃ እምባየን፡ መስፍን ይተኣረመለይ፡ ስም ኣደይ ድማ ከሳሲት ወ/ሮ ሳራ መዓሾ ተኽለ፡ ከመሓላለፈለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣስፋሃ እምባየን፡ ኣቦና ነ/ሄር ኣስፍሃ ዮርሳሌም ተወልደ ተስፋይ ምባል ተኸሳሲት ንግስቲ ጸጋይ፡ ናይ ስቪል እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ እምባየ ገብረክርስቶስ ብሂወት ከሎ ተሪፉ፡ ዮርሳሌም ሃይለ ተስፋይ ብፍ/በዕዳ ኣቶ ቢንያም ኣስገዶም፡ ጉዳይ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል መጋባእያ ቁ.3 ይቕረብ። ጤስኡ ኣብ ምድሪዜን ዝርከብ 2 ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ብፍ/በ/መሰል ሮዛ ኣመተጽዮን፡ ናይ ወይ ሕጋዊ ወኪል ን6/1/26 ኣብ ቀንዲ ክፍልታት ሓደ ክሽነን ሓደ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልኪ ስለ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ሽቓቕን ዝርከቦ ብለበዋ ስለ ዘውረሰና 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ሕጋዊ ወኪል እኽሊ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ክጸድቀልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ title ነፍልጥ። መሓሪ ደበሳይ ገብረእግዚኣብሄር፡ ስም ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ መጋባእያ ይቕረብ። ክርስትያን ኣደይ ሓረጉ ግርማይ ተወልደ ምባል ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳሚር ሓጂ ስራጅ ምባል ተሪፉ፡ ሳምር ተሪፉ፡ ክብራ ገብረስላሴ ተስፋሚካኤል ሓጂ ስራጅ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ብርሃነ ስዩም ተስፋይ፡ ኣቦና ስዩም ከሳሲት ልዋም መርሃዊ በረኸትኣብ፡ ወ/ሮ ኪዳነ ገብረማርያም ስምኦን፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ተጸዋዒ ተኽሊት ክፍላይ ንጉሰ፡ ናይ ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ዘርእዝጊ ደበሳይ ተስፋይ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ሞግዚትነት ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ይቕረብ። ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/1/26 ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ቤክሃም ሃብቶም መስቀል ምባል ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ከሳሲት ወ/ሮ ሰምሃር ፍስሃየ ተሪፉ፡ ቤክሃም ሃብተማርያም መስቀል ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ሚኪኤልን ተኸሳሲ ኣቶ መርሃዊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍጻሜ ተስፋይ ገብረኢየሱስ ከምኡ’ውን ነፍልጥ። ኣብርሃ ገብረሚካኤልን ዘሎ ናይ ጴጥሮስ ተስፋይ ገብረኢየሱስ ምባል ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ሰብኣይን ሰበይትን ጉዳይ፡ ተኸሳሲ ወ/ሮ ልያ ሙሴ ወልዱ፡ ሓወቦይ ተሪፉ፡ ሱራፌል ተስፋይ ገብረኢየሱስ ንጽህቲ ደባስ ዑቕባሚካኤል፡ ብዓል 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ የማነ ወልዱ ሃብተሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ቤተይ ተመልሶ ወልደኣብ ሃብተገርግሽ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ኣቶ ቴድሮስ ኣረጋይ ሃብተጽዮን፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/1/26 ኣብ ዓባየይ ዝገብረትለይ ለበዋ ይጽደቐለይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። ከምኡ’ውን ናብ ስመይ ይመሓላለፈለይ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ይቕረብ። ቤርሳቤል ኣብርሃም ተስፋማርያም ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ቤርሳቤል ኣብርሃም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 7859, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 6}
{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00003", "text": "ምሕረት ሃብቶም ደበሳይ፡ ተጻዋዒ ተኽለማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ከሳሲ ኣቶ ዳዊት ዑቕባክርስቶስ ሊላይ፡ ሽሻይ ተስፋይ በራኺ፡ ኣቦይ ተስፋይ ተኽሊት ክፍላይ ንጉሰ፡ ናይ ሞግዚትነት ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ገብሪኤላ ሚኪኤል ኣብርሃ፡ ብኣደ ተኸሳሲት ዮርሳሌም ሸዊት በለጠ፡ ናይ በራኺ ወልደስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ኣድራሻኻ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ኣሕዋተይ 1.ገነት ተስፋየ 2.ኣማኑኤል 2 ህሉዋት ኣሕዋተይን 1 መዋቲት ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወይ ሕጋዊ ወኪል ን8/1/26 ኣብ ይቕረብ። ኤልያስ ጥፉኣት ምዃኖም ይረጋገጸለይ ምስ 5 ተካእቲ ወረስቲ ምዃንና ወኪል ን26/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቢ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ሃና ወልደማርያም ሃብተሚካኤል እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ምባል ተሪፉ፡ ሰላማዊት ወልደማርያም ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መጋባእያ ይቕረብ። ነፍልጥ። ሃብተሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ኣጸደ መስፍን ተስፋሚካኤል ምባል ወ/ት ሃገር ተወልደብርሃን ገብረዝጊ፡ ይሕደጋ ገብረመድህን ሓምቢር፡ ብዓል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ጓዕዳድ ተሪፉ፡ ኣዜብ መስፍን ተስፋሚካኤል ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ኣቦይ ተወልደብርሃን ገብረዝጊ ቤተይ ተስፋስላሴ እምባየ ዑቕባክርስቶስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ይቕረብ። ወ/ሮ ጸጋ ዓንደ ኣበራ፡ ወደይ ናትናኤል ኣስመሮም ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ገብረሂወት መልኣከ ደሃይ ስለዘይብሉ፡ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ቁ.47 ይቕረብ። ተጸዋዒት ዮርዳኖስ ኣምለሶም ጥፉእ ክበሃል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ተስፋማርያም፡ ብኣመልካቲት እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን12/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ተስፋልደት ኣብርሃም ዘወልዲ፡ ሃይለ ቸዛየር ኣምለሶም ተስፋማርያም ናይ መጋባእያ ይቕረብ። 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ቦኹረጽዮን ዓሸከራይን ብዓልቲ ቤቱ ውክልና ምስራዝ ክሲ ተመስሪቱልኪ ናጽነት ሃብተማርያም ከበተ፡ ሓፍተይ ገብሪኤል ገ/ህይወትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ኣበባ ገብረወልዲ ብርሃነ፡ ወደይ ሙሴ ተስፋልደት የዕብዮ ተኪኤ፡ ብዓልቲ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ሕጋዊ ወኪል ፍረወይኒ ሃብተማርያም ከበተ ሃለዋታ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወርስቲ ምዃንና ግደይ ዘርአ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ወላዲቱ ቤተይ ዮዲት ተወልደ ስብሃቱ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ስለዘይተፈለጠ፡ ናይ ጥፉእ ውሳነ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ይወሃበኒ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቃ ድማ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ሓበሬታ ከሳሲት ዑቕባማርያም ኣጽብሃ ኪዳነ፡ ሰገን ተስፉ ገብረስላሰ፡ ኣደይ ሂወት ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ም/ን/ዞ/ ገዛ ባንዳ ብመለዪ ዘሪሁን ኣስረስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ቁ.ንብረት 1፡0128/1 ዝተመዝገበ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና የማነ ገብረትንሳኤ ተስፋማርያም፡ ኤርትራ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ናብ ስመይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣቦና ገብረትንሳኤ ተስፋማርያም ክመሓላለፈለይ ተኸሰስቲ ወረ/ እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ሃብተማርያም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ነፍ ሙሉ ገብረህይወት መለስ መጋባእያ ይቕረብ። 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈለጠ፡ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ብጋዜጣ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ሃይማኖት መብራህቱ ገብረሂወት፡ እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ብሕጋዊ ወኪል ን24/12/25 ኣብ ሓፍተይ ወ/ሮ ሕርይቲ መብራህቱ መጋባእያ ይቕረብ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.3 ቅረቡ። ገብረሂወት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ርብቃ መብራህቱ መንግስቱ፡ ኣቦይ ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/26 መብራህቱ መንግስቱ ህብትዝጊን ኣደይ ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ጽገ እስቲፋኖስ ወራሲን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ሳምራዊት ኣሕፈሮም፡ ሓትነይ com ምስ 6 ኣሕዋተይን 2 ተካእቲ ደቂ ኣመተ ደብረጼን ሕድሩ ኣብ ከተማ ዓብለሎም መሓሪ ክፍለ፡ ሓፍተይ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ሓወይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣስመራ ብዋንነት ምስክር ወረቐት ትብለጽ መሓሪ ክፍለ ስለዝዓረፈት፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ተጸዋዒ ኣቶ ቢንያም ሰመረ ወራሲ፡ ተክለሃይማኖት ባይሩ ሃብተሚካኤል መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ኣብ ወድና ድማ ወራሲ ምዃኑ ይረጋገጸሉ ናይ ሞግዚትነት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ማእከል ኣስመራ ስለዘሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ድማ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ መጸዋዕታ ቤ/ፍ ክሲ ምስ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ መርትዖታቱ ኣማሊኦም ናብ ተኸሰስቲ ከረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ከብጽሑን፡ ተኸሰስቲ መልሶም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሒዞም ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ኣቶ በርሀ ደባስ ተስፋይ፡ ወለድና ዑስማን ዳውድ መሓመድስዒድ መጋባእያ ቁ/32 ክቐርቡ። 2. ኣብ እምባደርሆ ግምጃ ወ/ሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ወ/ሮ ኣብርሀት ዑቕባዝጊን ኣቶ ደባስ ምባል ተሪፉ፡ ዑስማን ዳውድ ሳዓድ ሃብቱ ፍስሃየ ተወልደ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ መንጎ ኣቶ ሜሮን ጊላሚካኤልን ተስፋይ መዓሾን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ ምሕረት ስምኦን ማሃንሾ ምባል ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ጸሃይቱ ወለስላሴን 8 ኣሕዋተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ተሪፉ፡ ሜላት ስምኦን ማሃንሾ ተባሂሉ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይቕረብ። ዘሎ ናይ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ፡ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተኸሰስቲ ቁ3.3.1 ኪዳነ ገብረሂወት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን በርሀ፡ 3.3.2 ኣማኑኤል ገብረሂወት እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዘሚኪኤል ኣሮን ጸጋይ፡ ኣነ ምስ 3 ይቕረብ። በርሀ 3.3.5 ኢሳያስ ገብረሂወት በርሀ ይቕረብ። ኣሕዋተይ ናይ ኣቦና ኣሮን ጸጋይን ኣዳለት መሓመድ ሓምድ ምባል 3.4.1 ዘቢብ ጊላሚካኤል በርሀ፡ 3.4.2 ኣዴና ለተንጉስ ተስፋክርስቶስን 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ተሪፉ፡ ኣዳሌት ማሕሙድ ሓምድ ናጽነት ጊላሚካኤል በርሀ፡ 3.4.6 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዮርዳኖስ ጊላሚካኤል በርሀ፡ 4.1ሳራ ወ/ሮ ግደይ ብርሃነ ወልዳይ፡ ብዓል ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ከሳሲት ወ/ሮ ምዕራፍ ተኽለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣብ ገብረመድህን ወልደስላሴን 4.2 ቤተይ ጉዕሽ ክፍላይ ኣሰገ ስለዝተሰወአ፡ Habtemichael Okbaslasie ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ገብረሂወት፡ ተኸሳሲ ይብራህ ኪዳነ ዳኒኤል ገብረመድህን ወልደስላሴን ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ብርሃነ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ንጹር ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ጽገነት ኣማንኤል ተስፋልደት ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ምባል ተሪፉ፡ ሳምራዊት ኣማንኤል ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ተስፋልደት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ከሳሲ ምኪኤል ዓንዲያ ወልደስላሴ፡ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ቤ/ፍ ይቕረብ። ተጸዋዕቲ 1.ዓብደልዋስዕ ኣሕመድ ቁ/32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣማን 2.ዓማር መሓመድ ስዒድ ወ/ሮ ክብራ ገብረመድህን ወልደኪዳን ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ብዕለት 10/10/2024 ካብ ሕጋዊ ወ/ሮ ኣስማይት ብርሃነ ኣስፍሃ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ምባል ተሪፉ፡ ክብራ ገብረመድህን ምዃኑ ንሕብር። ወኪል ዓምር መሓመድ ስዒድ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ብዓል ቤተይ ነባይ ቃልኣብ እምባየ ዝተበሃለ መኪና ብቁ.ስ.ER-1207 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ትምኒት ወልደ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ቁ.ቻሲ XTA-210430N1032481 እኽሊ ትምኒት ወልደጋብር ተኽለ ተባሂሉ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደይ ድማ ናይ ገዛ መኪና ዝተበላሸወት ላዳ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ሰበነ ገብረየውሃንስ ወልደሚካኤል፡ እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ዝዓይነታ ብስም ዓብደልዋስዕ ኣሕመድ ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ደብረጼን ቢልዎ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣማን ዋንነት ዝኾነት ብሕጋዊ ወኪሉ ኣቶ ሙሉእብርሃን ቀሺ ብስራት ገ/ ብ20,0 ናቕፋ ሸይጡለይ ከብቅዕ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ወ/ሮ ሙሉ ዓጽማይ ክፍለ፡ ወለድና ሚካኤል፡ ወለድና ቀሺ ብስራት ገ/ 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ናብ ስመይ ከየሰጋገረለይ ኣድራሽኡ ዓጽማይ ክፍለ ጉዕኖን ለተጼን ሓድጉ ሚካኤል ጻዕዱን ኣማረሽ ገብረሂወት ስለ ዘይተፈልጠ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ገብርሄትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1 ቢልዎን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ትንስኡ ወልደዮውሃንስ፡ ብዓል ቤተይ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣሕዋተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ተስፋይ ተወልደ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/1/26 ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣልጋነሽ ኣሰፉ፡ ብዓል ቤተይ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኤፍሬም ገብረክርስቶስ ገብረእንድርያስ ወ/ሮ ግደይ ተወልደ ፍስሃ፡ ኣቦይ ኣነ ወ/ሮ ስዕዲ በሽር መሓመድ፡ ነቲ ኣብ ዞባ ማእከል ኣስመራ ንኡስ ዞባ ዕዳጋ ይቕረብ። ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተወልደ ፍስሃ ገብረመድህን ኣደይ ሓሙስ ከባቢ ሓዝሓዝ ፕሎት 34 ፓርሰል H1 ዚፕ ኮድ 1A16 ጎደና 16-6 መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ከኣ ኣበባ እምባየ ሃይለሚካኤልን ስለዝዓረፉ፡ ንጉሰ ግርመ ምባል ተሪፉ፡ ንጉሰ መለይ ንብረት ም፡ASD048987 ዝነበረ መለይ ንብረት 1/03450 ሕጂ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ድማ ብመለይ ቁ.ንብረት 1BRASM019619/0 ኣብ ሚኒስትሪ መሬት ማይን ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/01/26 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣከባብን ቤ/ጽ/ካዳስተር ብስም ወ/ሮ ሃናእ መሓመድ በያን ተመዝጊቡ ዝርከብ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ገዛ ብውዕል መሸጣ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ብዕዳ ሒዘዮ ኣለኹ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝብል ወይ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ከሳሲት ወ/ሮ ዛይድ ኣድሓኖም ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ክርስትያን ሃይም፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሃብትዝጊ ዳኒኤል እንተባሂሉ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታርን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ገብረስላሴ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ኣበባ መንግስቱ ኣብርሃለ ምባል ተሪፉ፡ ካዳስተርን ይቕረብ። ቀሺ ደሳለ ኣርኣያ፡ ኣደይ ዘነበሽ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ኣበባ መንግስትኣብ ኣብርሃለ ተባሂሉ ክብርኣብ ካሳ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወ/ሮ ስዕዲ በሺር መሓመድ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 2 ኣሕዋተይ 1 መዋቲ ተካእቲ 10 እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ደቁ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣቶ ኣድሓኖም ደበሳይ ጻዕዱ፡ ወለድና ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ማ/ከተማ ፕሎት 36 ፓርሰል - ጎደና ሩባ-ዓንሰባ ቁ.ገዛ ደበሳይ ጻዕዱ እምነቱን ኣኸዛ ሓጐስ በለጸት ተወልደ ገ/ሚካኤል፡ ብዓል 18 ስፍሓቱ 1,192 ት/ሜ ዝኾነ G+1/ቪላ ገዛ ዋንነቱ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ወልደስላሴን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ቤተይ ጸጋይ ገ/መድህን ወ/ሚካኤል ብቁ.ምዝገባ ንብረት 289/31846 ብስም ነፍ/ሱሌማን ዓብዱ ዝተመዝገበ፡ ኣሕዋተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ጓዕዳድ ብመሰረት ዝተገብረ ስምዕ ምቅሊት ውርሲ ቤ/ፍ/ ሸሪዓ ዕለት 12/2/9 ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ቁ.ፋይል 1/9 ናብ ሳልሕ ሱሌማን ዓብዱ +5 ከመሓላልፎ ስለ ዝኾንኩ፡ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ሃና ተኽለ ሓድጉ፡ ስም ኣደይ ለተትንሳኤ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት፡ ካብ 1መዋቲ 3 ደቁ ተካእቲ ድማ ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ ለተትንሳኤ ከፈላ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ይቕረብ። (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ቤ/ጽ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/1/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ካዳስተርን ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሉችያ ክፍሉ ሓጎስ፡ ብዓል ይቕረብ። ቤተይ በለጸ ገብረመስቀል ተኪኤ ሓሰን ሱሌማን ዓብዱ ሓጎሳ ስብሃቱ፡ ብዓል ቤተይ ወ/ሮ ጽገሬዳ ሃብተስላሴ ኣርኣያ፡ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ስድራቤት ዮሴፍ ሃይለማርያም", "char_count": 8983, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 8}
{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00004", "text": "ሉል ተስፋይ ስልጡን ምብህሃል፡ መፍትሒ ጸገማት ስድራቤት ሚ/ዕ/ማ/ድሕነትን ምዃኖም ይጠቅስ። ስለዚ ሰብ ሓዳር ኣብ ድሕረ ባይታ ሰብ ሓዳርው‘ን ብተመሳሊ፡ መንጎኦም ኣብ ብዙሕ ጉዳያት ከጋጥም ኣብ ዘመናዊ ሕብረተሰብ ዓለም፡ ብርክት ዓቢ ፍልይ ክህልዎ ይኽእል። መጻምዲ፡ ንዝኽእል ዘይምርድዳእ፡ ባህርያትን ዝበለ ንህይወት ስድራቤታት ዝለወጠ ገስጋስ ኣብ ግዜ ንእስነቶም፡ ኣብ ማሕበራዊ ህይወት ስምዒታትን ክልቲኡ ጾታ ኣብ ግምት ተመዝጊቡ ኣሎ። እዚ ገስጋስ ኣዝዩ ኣገዳሲ ሕብረተሰብ ዝነበሮም ንጡፍ ተራ’ውን ብዘእተወ መንገዲ ክፈትሕዎ ይመክር። ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ዓበይቲ ማሕበረ ኣካል ናቱ ምዃኑ ርዱእ ይውሰድ። ሮበርት ለቨንሶን ንልዕሊ 35 ዓመታት ኣብ ቁጠባዊ ለውጥታት መጺኡ ይርከብ። ሓዳር ኣብ ዝጸንሑ 151 መጻምዲ ኣብ ማሕበረ ቁጠባዊ ህይወት ስድራቤታት እዞም ኩሎም ዝተፈላለዩ ድሕረ ዘካየዶ መጽናዕቲ፡ ንዝተፈላለየ ግርጭታት ምስ ምልዋጡ፡ ብድሆታት ስድራቤት ባይታት፡ ነቲ ኣብ መጻኢ ወለዲ ምስ ኣመልኪቱ ብሰብ ሓዳር ዝወሃብ ግብረ ድማ ምስኡ እናዓበየ ኣብ ምጻእ ኮኑ ክምስርትዎ ዝኽእሉ ስድራቤትን መልሲ፡ በይኑ ዝኾነሉ እዋናት ከም ዘሎ ይርከብ። ስድራቤት ክበሃል ከሎ ብናይ ኣተዓባብያ ደቆምን ዓቢ ጽልዋ ዘለዎ እዩ። ይገልጽ። እዚ ድማ ባህርያትን ኣፈጣጥራን ደም ዝምድናን መውስቦን ዝተጣመሩ ኣብ ኣተዓባብያ ቈልዑ ከጋጥም ዝኽእል ሰብኣይን ሰበይትን ፍልይ ስለ ዘለዎ ሰባት ዘቑምዎ ማሕበራዊ ኣካል እዩ። ግርጭትን ዘይምርድዳእን ንምፍታሕ ምዃኑ ይጠቅስ። በዚ መሰረት ሰብ ሓዳር ድማ፡ ቅድሚ ምውላድ ቈልዑ ምልውዋጥ ስድራቤት ከም ኣገዳሲ ክፋል ሕብረተሰብ፡ ዋላ ነዊሕ ዓመታት ብሓንሳብ ይቀመጡ፡ ሓሳባት ክገብሩ ይምከሩ። ክኢላታት ስነ ነገራት ክንህርን ክሓርቕን ይኽእል። ካብ ካብ መቕርቦምን ኣዝማዶምን ዝረኽብዎ ብስጡም መንገዲ ክኸይድን ክስጉምን ኣብ ገለ እዋናት ግን ብዙሕ ጉዳያት ሕብረተሰብ፡ ካብ ዝግደሱሎም ዓውድታት ብንእስነቱ ብሃናጺ መኣረምታ ስለዘይዓበየ፡ መስርሕ ምሕባር ሃናጽን ብሉጽን እንተኾይኑ ዘለዎ ብድሆታት ብዝግባእ ክገራጨዉ ስለ ዝኽእሉ፡ ብሰላማዊ መንገዲ ምሕባር ህጻናት ኣብ ስድራቤት እዩ። ካብ ሰባት ንኽእረም ንዝወሃቦ ተግሳጽን ንክኽውን፡ ኣብ ሰናይ ድሌትን ምስምማዕን ክፈትሕ ዘኽእሎ ሜላታት ምፍጣር ኣገዳሲ ጉዳያቶም ክፈትሑ የዘኻኽር። እዞም ክኢላታት ቈልዑን ህጻናትን ኣብ ማዕዳን ክሰምዕ ኣይደልን። እዚ ዘስዓቦ ቀጻሊ ወለዶም መሰረት ዝገበረ እወታዊ ዝምድና ይኸውን። ጸገማት ስድራቤት ብቐንዱ፡ ኣብ መባእታዊ ዓመታት ንእስነቶም፡ ካብ ግርጭታት፡ ኣብ ማሕበራዊ ህይወቱ ምስ ክሃንጹ ክሕገዙ ይግባእ። ኣብ ግዜ ዝርብ ኣብ መንጎ ወለዲ ዝህሉ መንጎ ሰብ ሓዳር ብዘጋጥሙ ግርጭታት ስድራቤቶም ዝረኽብዎ ኣልያን ክንክን ኣዕሩኹን መማህርቱን ክሽገር ይገብሮ። ግርጭታት፡ ኣብ’ቲ ዝርብ ክትኰረሉ ዝኽሰት እዩ። ኣብ ሰብ ሓዳር ፍልያት ቈልዑ ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ኣከባቢ ኣብ መጻኢ ህይወቶም ወሳኒ ምዃኑ ዝድለ ዛዕባ፡ ብሰብኣይን ሰበይትን ዝተፈላለየ ኣብ ምፍጣር ተራ ዝጻወቱ ዛዕባታት ኣብ ስድራቤቱ፡ ብምሒር መቕጻዕትን ክዓብዩ ኣለዎም ዝብል ሕቶ፡ ኣብ መንጎ ይዛረቡ። ኣጠማምታ ስለዘሎ ምዃኑ ገለ ክኢላታት ብዙሓት እዮም። ገለ ንምጥቃስ፡ ማሕበራዊ ምድሃልን ዝዓበየ ቈልዓ፡ ብኣሉታዊ ወለዲ ምንጪ ዘይምርድዳእ ዝኾነሉ የመልክቱ። ሓንቲ ካብ’ዚኦም ዲቦራ ታነን ጉዳያት ከም ምዕባይ ቈልዑ፡ ዝምድና ቈልዑን ህጻናትን፡ ኣብ ዕግርግርን ስምዒታት ዝተጎብአ ናይ ምዃን ተኽእሎ እዋናት ኣሎ። ሓደ ወላዲ ደቁ ኣብ ከተማ እያ። ዲቦራ ታነን “ንስኻ/ኺ፡ ኣይትርዳእን ምስ መቕርብን ኣዝማድን፡ ተሳትፎ ኣብ ባእስን ዘለዎ ቤት ንኸይዓብዩ፡ ወለዲ ኣብ ስለ ዘለዎ፡ ንትሑት ርእሰ ክብርን ትሑት ክዓብዩ ክደሊ ከሎ ካልእ ኣብ ገጠር ክደሊ ኢኻ” - (you just don’t understand)፡ ንጥፈታት ሕብረተሰብ ወዘተ ቁጠባዊ መንጎኦም ዘሎ ፍልያት ከጽብቡ የድሊ። ርእሰ ምትእማን ስለ ዝቃላዕ፡ ኣብ ይኽእል እዩ። ኣብ ካልእ እዋን’ውን ወለዲ ኣብ ዝብል መጽሓፋ፡ ኣብ መንጎ ኣንጻር ምኽንያታት፡ ፍልይ ኣተሓሳስባን ባህርን ህጻናት ብናጽነት ክዓብዩ ምግባር ኣገዳሲ ማሕበራዊ ህይወቱ ክሽገር ይኽእል እዩ። ደቆም ኣበየናይ ኣህጉር ወይ ሃገር ክዓብዩ ጾታ ኣብ ግዜ ዝርብ ዝህሉ ዘይምርድዳእ፡ ኣብ መንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ተጠቀስቲ እዩ። እዚ ማለት ግን ናብ ፋሉልነት ገጹ ብሰንኪ ሕፍረትን ትሑትነትን፡ ምስ ሰባት ይደልዩ ኣብ ስምዕ ዘይክበጽሑ ይኽእሉ ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ጭቡጣት ነገራት፡ ደቂ እዮም። ዝመርሕ ሕንቃቐ የድሊ ማለት ኣይኮነን። ደፊሩ ዝምድና ኣብ ምስራት ክሽገር እዮም። ኣብ ጥቓ መቕርብን ኣዝማድንዶ፡ ኣንስትዮ ድማ ስምዒታዊ ዕግበት ኣብ ብተመሳሊ ኣብ ልዕሊ ቈልዑ ዘይንቡር ምርኣይ ልሙድ እዩ። ምስ ዓቕሙን ካብኦም ኣብ ርሕቕ ዝበለ ቦታ፡ ክዓብዩ ሰብ ሓዳር፡ ስድራቤት ኣብ ዝምስርቱሉ ዝህቡ ነገራት ከተኩራ ስለዝደልያ ዝስዕብ ጸቕጢ ምግባር ኣየድልን። ሓደ ካብ ወለዲ ክእለቱን እናሃለወ ብሰንኪ ኣብ ንእሰነቱ ይሓይሽ ኣብ ዝብል’ውን፡ ኣብ መንጎ ሰብ እዋን ኣብ መንጎኦም ዝጸንሐ ፍልያት ምዃኑ ተመልክት። ነዚ ንምፍታሕ ድማ ሓዳር ዘይምርድዳእ ክፈጥር ተኽእሎ ብምጽባብ፡ ዘድሊ ማሕበራዊ ተራኦም ኣብ ወለዲ፡ ሓደ ናይ’ቲ ካልእ ኣፈጣጥራን ኣለዎ። ክኢላታት ስነ ሕብረተሰብ ኣብ’ዚ ሕብረተሰብ ክጻወቱ ትጽቢት ይግበር። ድሌታትን ኣብ ዝርድኡሉ እዋን ሓዳር ጉዳይ ኣመልኪቶም ኣብ ዝህብዎ ምኽሪ፡ ምዕባይ ቈልዑ ሓደ ካብቶም መሰረታውያን ብስጡም መንገዲ ክኸይድ ከም ዝኽእል ማሕበረ ቁጠባዊ ኩነታት ስድራቤታት ማሕበራዊ ግቡኣት ሰብ ሓዳር ምዃኑ ትገልጽ። ዝፈላለ ብምዃኑን፡ ንህጻናት ድማ ጠለባቶም ይጥቀስ። ቈልዑ ምስ ስድራቤቶም ኣብ ክማልኣሉ ዝኽእል ቦታ ንምርካብን፡ ኣብ ኣብ ኣባላት ስድራቤት፡ ብፍላይ ድማ ዝዓብዩሉ እዋናት፡ ንመጻኢ ኣፍረይቲን ሃናጺ ክልተኣዊ ምርድዳእ ወለዲ ሰብ ሓዳር ብተደጋሚ ዝህሉ ምልውዋጥ ብቑዓትን ንክኾኑ ዘድሊ ምልመላን ክምርኮስ ከም ዘለዎ ይገልጹ። ቃላት፡ ብኣዕናዊ ነቐፌታን ጸርፍን ዝተሰነየ ምሕባርን፡ ካብ ወለዶም ክረኽቡ ኣገዳሲ ምስ ዝኸውን ሓዳር ኣብ ሓደጋ ከም ይኸውን። ቁጠባዊ ጠለባት ህጻናት ምላእ ኣገዳሲ ዘሎ ገለ መጽናዕታት የረጋግጹ። ሓደ ክፋል ማሕበራዊ ተራ ወለዲ ምዃኑ ቈልዑ ብኸመይ ይዕበዩ ዝብል ጉዳይ፡ ኣብ ካብ’ዚኦም ጆን ጎትማን ዝተባህለ ኣብ ኣየማትእን። ወለዲ ነቶም ዝወልድዎም መንጎ ሰብ ሓዳር ካብቶም መሰረታውያን ዋሺንግተን ዩኒቨርሲቲ ክኢላ ስነ ኣእምሮ ቈልዑ ዝኸውን ቁጠባዊ ጠለባት ከማልኡ ጠንቂ ግርጭታት እዩ። ቈልዑ ብኸመይ ደቅና ክንቀጽዕ የብልናን ዝብል ምጉት ዝረኸቦ ምሒር መቕጻዕትን ምድሃልን፡ እዩ። ጆን ጎትማን ኣብ ዘካየዶ መጽናዕቲ፡ ይሕተቱ። ደቆም ዝኽደንዎ ክዳን፡ ይእለዩ፡ መዓስ ይምከሩ፡ መዓስ ይቕጽዑ፡ ክህልዎ ከሎ፡ ካልእ ድማ ክንቀጽዕ ይግባእ ሓሳባቱ ክገልጽ ስለ ዝሽገር ኣብ ማሕበራዊ ጠንቂ ዘይምርድዳእ ሰብ ሓዳር ዝኾኑ ዝበልዕዎ መግቢ፡ ክፍሊት፡ ትምህርቲ፡ ምስ መን ኣዕሩኽ ይኸዱ፡ እንታይ ነገራዊ ዝብል ኣረኣእያ ክህልዎ ይኽእል። ኣብ’ዚ ምብህሃል ብዙሕ ይተርፎ። ነጥብታት፡ ኣብ ኣተዓባብያ ቈልዑ፡ ቁጠባዊ ሕክምና፡ መጽለሊ ወዘተ ገለ ካብቶም ጠለባት ይማልኣሎም፡ ኣበይ ከባቢ ይዕበዩ፡ መድረኽ ቈልዑ ንዝወስድዎ ስጉምታት ምኽንያታት፡ ጾታዊ ርክብ ምዃኖም ኣብ ላዕሊ ንዝተጠቕሰ ጋግ ኣተዓባብያ ህጻናት ክማልኡሎም ትጽቢት ዝግበረሎም ምስ መቕርቦምን ኣዝማዶምን ዘለዎም ካብ ክልቲኦም ወለዲ ዝረኽብዎ ግብረ የመልክት። ኣብ መጽናዕቱ፡ ኣብ’ዞም ህጻናት ንምጽባብ፡ ወለዲ ሚዛናዊ ዝኾነ ጠለባት እዮም። ቁጠባዊ ደረጃ ወለዲ ዝምድና ከመይ ይኹን ዝብሉን ካልኦትን መልሲ በይኑ ምስ ዝኸውን፡ ቅኑዕን ጉዳያትን ካልእን ኣመልኪቱ ኣብ መንጎ ኣገባብ ኣተዓባብያ ክኽተሉ ግቡእ እዩ። ዝፈላለ ብምዃኑ ከኣ፡ ንደቆም ዝቕርብዎ ኣብ መንጎ ወለዲ ፍልይ ዝፈጥሩ ሕማቕን ክደባለቖም ይኽእል። ሰብ ሓዳር ዘጋጥም ዘይምርድዳእ፡ ወለዲ ኣብ ኣገባብ ኣተኣላልያ ደቆም ኣቕርቦት ክፈላለ ንቡር እዩ። ነጥብታት እዮም። ብኣዕናዊ ነቐፌታን ጸርፍታትን ዝተሰነየ ወለዲ ደቆም ኣብ ዘዕብዩሉ እዋናት ዘለዎም ፍልይ ብኣጋ ከጽብቡ እንተ እዚ እናኾነ ብዛዕባ ንደቆም ዝቕርብዎ ምስ ዝኸውን፡ እዚ ድማ ብተደጋሚ ምስ ሰብ ሓዳር ካብ ዝተፈላለየ ድሕረ ባይታ ንደቆም ሃናጺ መኣረምታን፡ ናጽነትን ዘይክኢሎም፡ ንስድራቤቶም ዝፍትን ዓቢ ኣቕርቦት፡ ወለዲ ኣብ ስምዕ ዘይክበጽሑ ዝርአን፡ እቲ ሓዳር ብፍትሕ ክዛዘም 94% ዘለዎም ስድራቤታት ዝመጽኡ ምስ ኣድላዪ ምዃኑ ኣብ ስምዕ ክበጽሑ ብድሆ ከጋጥሞም ይኽእል እዩ። ደቆም ይኽእሉ እዮም። ሓደ ካብ ወለዲ ንደቆም ተኽእሎ ከም ዘለዎ የመልክት። ስለዚ ምዃኖም፡ ዝተፈላለየ መስርሕ ምሕባር ይግባእ። ምሒር ናጽነትን ምሒር ውሉድ ክልቲኦም ምዃኖም ተረዲኦም፡ ዝያዳ መግቢ ከም ዘድልዮም ክዛረብ ከሎ፡ ሰብ ሓዳር ዘይምርድዳእ ኣብ ዝገጥሞም ዘሕለፉ እዮም። ሓደ ካብ ሰብ ሓዳር፡ ኣብ መቕጻዕትን ኣብ ኩነት ኣእምሮ ህጻናት ኣብ መንጎኦም ንዘሎ ፍልያት ከየጽበቡ ካልእ ድማ እኹል ትሕዝቶ ከም ዘለዎ እዋናት፡ ኣዕናዊ ነቐፌታን ጸርፍን ከወግዱ ናጽነት ዘለዎ ስድራ ዝዓበየ ክኸውን ከሎ፡ ዘለዎ ስምብራት ዓቢ እዩ። ምሒር ናጽነት ምስ ዝተርፉ፡ ንመጻኢ ደቆም ክፍትን ክኣምን ይኽእል። ኣብ ካልእ እዋን’ውን ከም ዘለዎም ይመክር። ካልእ’ውን ካብ ኣዝዩ ተቓጻዒ ድሕረ ባይታ ተዋሂብዎ ዝዓቢ ቈልዓ፡ ጌጋ ፈጺሙ’ውን ከምዝኽእል’ውን ክፈልጡ ይግባእ። ብዛዕባ ደቆም ክህልዎም ዝግባእ መጠን ዘለዎ ስድራቤት ክመጽእ ይኽእል’ዩ። ሃናጺ መኣረምታ ስለ ዘይረክብ፡ ኣዝዩ ኣውስትራልያዊ ሊቕ ስነ ኣእምሮ ኣብ ምሕቡር ሕብረተሰባት ዝነብሩ ክዳውንትን፡ ክመሃሩሉ ዘለዎም ቤት ብተመሳሊ እቲ ሓደ ካብ ብፍቕርን ሕንቁቕን ተኣፋፍን ይኸውን። ዓቕሚ ሲግሞንድ ፍሩድ (1856-1939)፡ እቲ ስድራቤታት ምስ መቕርቦምን ወለዶምን ትምህርትን ከይተረፈ ዘይምስምማዕ ሓልዮትን ዘዕቢ ስድራ ክኸውን ከሎ፡ ኣዳም በጺሑ ኣብ ካልእ ማሕበራዊ ዝለዓለ ብስለትን ብጽሕናን፡ ኣብ ህይወት ዘለዎም ዝምድና ድልዱል እዩ። መቕርብን ክኽሰት ይኽእል እዩ። ነዚ ንምፍታሕ እቲ ካልእ እኹል ፍቕሪ ናይ ስድራቤት ትካላትን፡ ምስ ካልኦት ሰባትን ኣብ ፈቃርን ኣፍራይን ምዃን ከም ዝኾነ፡ ኤሪክ ኣዝማድን ድማ ብቐጥታ ይኹን ወለዲ ስድራቤታዊ ናይ ምብህሃል ግዜ ዘየስተማቕረ ክኸውን ይኽእል። ቁጠባዊ ዝገብሮ ዝምድናታት ብኣዝዮም ደቀቕቲ ኤሪክሶን ንዝተባህለ ተመሃራዩ ገሊጹሉ ብተዘዋሪ፡ ኣብ ኣተዓባብያ ቈልዑን ብምድላው ክፈትሕዎ ይግባእ። እዚ ምንባሩ ይሕበር። ሰብ ሓዳር ፈቃራት፡ ምቕራጽ ኩነተ ኣእምሮኦምን ዓቢ ተራ ቁጠባዊ ጠለባት ህጻናት ብኸመይ ጸዋራት፡ ዕጉሳት፡ ይቕረ በሃልቲ፡ ትጉሁት ክህልዎም ይኽእል እዩ። ቈልዑ ምስ ይመለስ ዝብል ሕቶ፡ ብኣጋኡ እንተ ዓየይቲ፡ ኣብ ዝኾኑሉ እዋናት፡ ስጡም መቕርቦምን ኣዝማዶምን ዘሕልፍዎ ግዜ፡ ዘይተፈቲሑ ናብ ከቢድ ግርጭት ዓሪጉ ዝምድና ስለ ዝምስርቱ፡ ብሉጻት ህጻናት መዓስ፡ ኣበይ፡ ብኸመይ ክኸውን ከም ዘለዎ ጸገማት ክፈጥር ይኽእል እዩ። ብምፍራይ ሕጉስ ስድራቤት የቑሙ። ወለዲ ክውስኑ ይግባእ። ኣብ’ዚ ጉዳይ፡ ሮበርት ለቨንሶን ዝተባህለ ምሁር ሕጉሳት ስድራቤታት ክህልዋ ድማ፡ ኣብ ኣብ መንጎ ክልተ ወለዲ ሓባራዊ ስምዕ ካብ ካሊፎርንያ ዩኒቨርሲቲ፡ ኣብ መንጎ መንጎ ኣባላት ስድራቤት ብሓፈሻ፡ ሰብ ክብጻሕ እንተ ዘይተኻኢሉ፡ ህጻናት ምስ ሰብኣይን ሰበይትን ዘሎ ፍልይ ሓዳር ድማ ብፍላይ፡ ዘጋጥም ግርጭታትን መቕርቦምን ኣዝማዶምን ዘለዎም ዝምድና ስምዒታትን ኣተሓሳስባን፡ ኣብ ሓዳር ንዘሎ ዘይምርድዳእን ብሰላማውን ሕጉስን ብኣሉታ ክጽሎ ይኽእል። ስለዚ ቈልዑ ዘይምርድዳእ ጠንቂ ካብ ዝኾኑ ነጥብታት መንገዲ ፍታሕ ምንዳይ ኣገዳሲ ይኸውን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ኣልጋነሽ ተስፋልደት ሕነ ቀትሪ ንለይቲ ከም ንውዕል ንተዓዘብ። ኣብ ዕጥይጥይን ዘይንደልዮ ንጥፈታትን ግዜና ነጥፍእ እዚ ግዜ’ስ ኣኺሉ ዘይኣኽለካ። ንግሆ መለይታት ኣለዉዎ፥ ከይንህሉ ነስተብህል። ከምኡ ብምግባር፣ ተሲአ እዝን እትን ክገብር’የ ኢለ መደባት ሀ. ሰዓታት ድቃስና ኣኺሉ ክነሱ ድቃስና ውልቃዊ ንጥፈታትናን ምዝናይናን ሰሪዐ ከብቅዕ፣ ናብዚ ከድኩ በቲ ወጻኹ ምድንጓይ፡ ድቃስ ብኽልተ መገዲ ከነደናጒ ከነካይደሉ ንኽእል ግዜ ኣብ ቀትሪ ክብል ዕጥይጥይው’ን ተወሲኽዎ ኩሉ ንኽእል፥ ቀዳማይ ናብ ዓራት ብዘይምኻድ ክንፈጥር ንኽእል ኢና። ኣብ ቀትሪ እቲ ክገብሮ ዝሓሰብኩ ከይገበርክዎ እዛ ካልኣይ ኣብ ዓራት ኮይንና ንጥፈታትና ክንዛነ እንተኽኢልና ለይቲ ሕነ ንፈድየሉ ጸሓይ ዕርብ! ሰዓታት ድቃስ የርክብ። ብምቕጻል ኣብነት የብልናን። ምስቲ ድኽም ዝወዓልኩዎ ከኣ ከዕርፍ ተሃንዲደ ናብ ዓራተይ ይኸይድ። ሃንደበት ለ. ንዘይምድቃስና ዝገልጽ ብቑዕ መ. ዓራትና ንድቃስ ጥራይ ንሕዝኣዮ። ግን ካልእ ሓሳብ ብልጭ ይብለኒ፣ “ንዒ ደኣ ምኽንያት ከም ህጹጽ ኩነታት ወይ ኣብ ዓራት ኮይንና እንተዘይሰራሕና ወይ ነብሰይ ናበይ ክትድቅሲ፣ ምሉእ መዓልቲ ለይታዊ ስራሕ ወዘተ ዘይምህላው ሞባይል እንተዘይተጠቀምና ይምረጽ። ክትሃልኪ እዛ ነብስኺ ከይፈቐድክያ ሐ. ዘይምድቃስና ናብ ኣሉታውያን እዚ ኸኣ ኣእምሮና ንዓራት ምስ ድቃስ ኢኺ ውዒልኪ። ስለዚ ሕጂ ፊልም ሳዕቤናት ከምርሓና ምዃኑ ምፍላጥ ጥራይ ንኸተሓሕዞን ድቃስ ከይንሕረምን ረኣዪ፣ ሕጂ እንተዘይርኢኽያ ቀትሪ ይሕግዘና። ኣይተርክብላን ኢኺ።” ዝብል ሰንካም ጠንቅታት ሰመያዊ ብርሃን ስለ ዝተፍእ ድቃስና ኣብ ኣካላትና ዘምጽኦ ሳዕቤን’ዩ። ድቃስ ክንገትእ ካብ ዘጋድዱልና ጠንቂ እዩ። ምሕራም ንኣካላትና ብምድኻም ናብ ረ. ቀትርን ለይትን ፈላሊና ክንርእዮ ሓሳብ። ኣነ ኸኣ በዚ ተደሪኸ፣ ፊልም እቲ ቀንዲ ናብ ዓንኬል ሕነ ቀትሪ ንለይቲ ናይ ልብን ጭዋዳታት ደምን ጸገማት ይግባእ። ለይቲ መቐጸልታ ወይ’ውን ክርኢ ከይደቀስኩ እዛ ለይቲ ትወግሓኒ። ዘእትወና ጠንቂ እቲ ኣብ መዓልታዊ ሳዕቤናት ከምኡ’ውን ሜታቦላዊ ምዝባል ከም መተካእታ ናይ ቀትሪ ኣይኮነን። ሎሚ ክገርመኩም፣ ወላ ኣብ መንጎ ድቃስ መደባትና ቁጽር ከም ዘይብልና ኮይኑ እንተመጺኡኒ፣ ምርኣይ ምእንቲ ክቕጽል ብርግጽ ድቃስ ምድንጓይ ሳዕቤናቱ ሽኮርያ ከቃልዓና ይኽእል። ኣብዚ ቀትሪ ከይተግበርናዮ ዝሓለፈና ኣብ ናይ ዝስመዓና ስምዒት’ዩ። እዚ ስምዒት’ዚ ብሓይሊ እበራበር፣ ክሳብ ኣብ ወጋሕታ ሒዙ’ዩ ዝመጽእ። ሕነ ቀትሪ ኢልና ከይተሓጽረ ናይ ምክልኻል ብቕዓት ካልእ መዓልቲ ቀትሪ ደኣ’ምበር ኣብ ብሰንኪ’ቲ ነዊሕ ሰዓታት ስራሕ ምስ ዝስነፍ። ንጽባሒቱ፣ ኣይትብላዕ ኣይትስተ ለይቲ ንሕረሞ ድቃስ ብሰንኪ እቲ ኣካላትና የዳኽምን ውጽኢታውነት ናይ ናይ ሎሚ ለይቲ ክንትክኦ ኣይግባእን። ተደራረብቲ ሓላፍነታት ተደሚሩ ዝፈጥሮ ኮይነ ብድንዙዝ ስምዒት መዓልተይ ምስ ወግሐ ዘጋጥመና ረሸሽታ ኣደዳ ክታበት የጉድልን። ብተመሳሊ፣ ቀትሪ ዝጀመርናዮ ስራሕ፣ ምሕጻር ናይ ውልቃዊ ናይ ምዝናይ ይጅምራ። ስእነት ድቃስ ዘስዓቦ ድኻምን ጣዕሳን ሕማቕ ስምዒትን እዩ ዝገብረና። ምውዳእ ኣብዩኒ ኢልና ኣብ ለይቲ ግዜ እዩ ዝምንጩ። ንኣብነት፣ ቀትሪ ድቃስ ምሕራም ብኸመይ ቃንዛ ርእስን ግን ካባይ ከይተፈልየ ስለ ይኹን’ምበር ኣብ ክንዲ ነወግዶ፣ ምቕጻሉ ካብ ረብሓኡ ሃሰያኡ ይዓቢ። ከነንብባ ዝሓሰብና መጽሓፍ፣ ብሰንኪ ከነወግዶ ንኽእል፧ ዝውዕል፣ ንቡር ንጥፈታተይ ክፍጽም ደጋጊምና ናብኡ ክንኣቱ ኢና ንረኣ። ስራሕን ናይ ገዛ ሓላፍነትን ከይኣንበብናያ ድቃስ ምሕራም ንግዚኡ ደስታን ነዊሕ ግዜ እዩ ዝወስደለይ፣ ንሱ’ውን ብ ብሓፈሻ፣ ሳዕቤናት ድቃስ ምሕራም ኣብ ሀ. ስሩዕ ናይ ድቃስ መደብ ንፍለ። እንድሕር ዓሪቡ፣ ዝሓሰብናዮ ክንገብር ከም ሰላምን ክህበና ይኽእል’ዩ። ፊልም ምዕዛብ፣ ‘ንግበሮ እምበር ኣይነጸብቆ’ እዩ። ከም ሰለስተ ከፊልና ክንርእዮ ንኽእል ኢና። እንድቅሰሉን እንበራበረሉን ስሩዕ ሰዓት ዘይንኽእልን ኣብ ህይወትና ከኣ ላዕለዋይ ስእሊ ምርኣይ፣ ምንባብ፣ ሙዚቃ ምስማዕ፣ ውጽኢቱ ለይቲ ብዘይምድቃሰይ ጣዕሳን እቲ ቀዳማይ ሳዕቤን ተገንዝቦኣዊ ሃሰያ ምስዝህልወና፣ ኣብታ ዝለመድናያ ኢድ ከም ዘይብልናን ኮይኑ ክስመዓና ጌም ምጽዋት፥ ምዕላል ኮታስ ምዝንጋዕ ሕርቃን ይስመዓኒ። እዩ። እኹል ድቃስ ዘይምርካብ ንናይ ሰዓት ክንድቅስ ስለ ንደፋእ፣ ድቃስ ስለ ዝኽእል፣ ለይቲ ድቃስና ኣወንዚፍና ዘይብህጎ ሰብ የለን። የግዳስ ብዋጋ ናይ ምሕሳብ፣ ምዝካርን ምውሳን ብቕዓትና ክንሕረም ዘለና ተኽእሎ ዝተሓተ’ዩ። ነንብባ። ለይቲ ድቃስና ምስዝኸውን ነቲ ምስ ወዮ ደኣ ብነብሰይ ወኪለዮ እምበር፣ ወግሐ ዝስመዓና ረሸሽታ ካሕሳ ክኾነና እዚ ተርእዮ’ዚ ኣብ ብዙሓት ክህሉ ኣይክእልን እዩ። ብኣንጻሩ መዓልትና እዩ ይኽእል’ዩ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ኮተቴታትን ዝልክመልና። ብኡ ገይሩ ከኣ ስርዓተ መንእሰያትን። ገሌና ፊልም ክንርኢ፣ ድቃስና ተመዛቢሉ ይቕን ናብ ንቡር ገሌና ጌም ክንጻወት፣ ገሌና ከነንብ፣ ክንመልሶ ከኣ የሸግረናን። ስለዚ ንነብስና ገሌና ከነጽንዕ፣ ገሌና ክንሰርሕ ኮታስ ነሐጉሳን ነዘናግዓን ዘለና እናመሰለና ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ከነካይድ ናይ ንቐጽዓ ከይንህሉ ምስትውዓል የድሊ። ለይቲ ድቃስና ዋጋ ንኸፍል። ብመደብ ሕብረተሰብና’ውን ንኹሉ መዳያት ናይ ምስ ሞባይልና ነውግሓ። ቻይናውያን ህይወት ዝገልጽ ምስላ ኣይሰኣኖን እንድዩ፣ ነዚ ተርእዮ’ዚ ‘ሕነ ቀትሪ ንለይቲ’ ነቶም ንዓይን ከምዚ ከማይን ሕነ ቀትሪ ዝብል ስያመ ሂቦሞ ኣለዉ። ሕነ ዘበሎ ኢልና ለይቲ ኮፍ ኢልና ንሓድር ሰባት ምኽንያት፣ ነቶም ከም ምዝንጋዕን ነብሰ በዛ ምስላ ገይሩ ገሊጹና ኣሎ፣ ‘ቀትሪ ምዕባልን ዝኣመሰሉ ኣብ ናጻ ግዜ ዘይወራዙት ለይቲ ወራዙት’። ክንገብሮም ዝሓሰብና ንጥፈታት፣ ቀትሪ ከነርክበሎም ስለ ዘይከኣልና ኮነ ኢልና ለይቲ ድቃስና ኣደናጒና ስለ ንፍጽሞም እዩ። ልክዕ ከም ቀትሪ ዝተሰረቐና ግዜ ሎሚ ኣብ ERI-TV ለይቲ ከነምልሶ ምፍታን ማለት’ዩ። (ሓሙስ) ዕለት1/12/2025 ኣብዚ ክንርድኦ ዘለና ግን፣ ሕነ ቀትሪ ኢልና ነቒሕና ነሕልፎ ለይቲ ምስቲ ተራ", "char_count": 9894, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00005", "text": "ሰዓት መደብ ደንጒና ንድቅሶ ወይ ከይደቀስና ንሓድሮ 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ሓደ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ፍልዩ ከኣ ኣብ 12፡02 መደብ ቆላሕታ ሃቐና ወይ ድሌት እዩ። ሓንሳብ ስራሕ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) እዩ ዘዛሕትሎ። ብተወሳኺ፣ ለይቲ ኣብዚ ክንጥንቀቐሉ ዘለና ግን፣ ወላ ኣብ ምስ ሓዝና ከይተረድኣና ናይ ለይቲ ከም ካልኣይ ጠንቂ ኮይኑ ዝርአ ከኣ 12፡50 ዜና ስፖርት ዘይምድቃስና ናብ ናይ ቀትሪ ድቃስን ቀዳመ-ሰንበት በቲ ዝለመድናዮ ሰዓት ሰዓታት ክኸይድ ይኽእል’ዩ። ወይ’ውን ትሑት ነብሰ-ቁጽር እዩ። ዝበዝሕ ግዜ 12፡5 መደብ ቡያ ትኽስን ስለዘምርሓና ኣብ ኣፍራይነትን፣ ደኣ ክንድቅስን ክንበራበርን ኣለና’ምበር፣ ኣብ ናይ ለይቲ እብረ ንሰርሕ ክንከውን ዓቕሚ ነብሰ-ቁጽር ካብ ኣብ ግዜ ቀትሪ 13፡30 (ዜና ዓረብ) ትምህርታዊ ዓወትን ኣሉታዊ ጽልዋ ናይ በይነን ሰዓት ክንፈልየለን የብልናን። ንኽእል ኢና። ብተወሳኺ ሃንደበት ኣብ ግዜ ለይቲ ይትሕት። ስለዚ ወላ’ውን 13፡45 ዕላል ጥበባት ኣለዎ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ተማሃሮ፣ ናይ ምኽንያቱ ‘ቀዳም እዩ’ ብምባል ድቃስ ብዘጋጥሙና ህጹጻት ፍጻመታት ለይቲ ሳዕቤን ከም ዘለዎ እናፈለጥና፣ ነብስና 14፡20 ቴክ ኢንሳይት ቀትሪ ግዜ ብግቡእ ሰኣን ምሕዳር ክንሕረም እንድሕር ወሲንና፣ ብኡ ነቒሕና ነውግሓሉ ኣጋጣሚታት ኣለዉ። ገቲእና ኣብ ክንዲ ንድቅስ ንጥፈታትና 15፡0 ዶክመንታሪ ለይቲ ከተጽንዕ መነቓቕሒ ካፈይን ዝኣተወና ሰሎ ክሳብ ሰኑይ ሰሉስ እዩ እዚኣቶም ኩሎም ግን ምስ ሕነ ቀትሪ ንቕጽል። ብተወሳኺ፣ መብዛሕትኡ እዋን 15፡30 ፓናሮማ እናወሰድካን ምስ ድቃስ እናተቓለስካን ዘረኻኽበልና። ንለይቲ ኣይጽብጸቡን እዮም፣ ምኽንያቱ ኮነ እቶም ብዋጋ ድቃስና ነካይዶም ንጥፈታት 16፡10 ናትራን (1ይ ክፋል) ኮፍ ኢልካ ምሕዳር ልሙድ ተርእዮ ኢልና ንከይንድቅስ ንገብሮም ኣይኮኑን። ምስ ሞባይልን ስክሪን ዝተሓዙ እዮም። ለ. ከም ሞባይልን ኮምፕዩተርን 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ኮይኑ’ሎ። የግዳስ ኣደዳ ድኻምን ሕነ ቀትሪ ንለይቲ እዞም ዝስዕቡ ሰለስተ ስክሪን ከኣ ንመስርሕ ድቃስ ዘደናጒ ዝኣመሰሉ ኤለክትሮኒካዊ መሳርሒታት 17፡15 ደርፊ ፍዘትን ብምግባር፣ ንጽባሒቱ ቀትሪ ቅድሚ ምድቃስና ንጥቀመሉ ግዜ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ደቂስካ ናብ ምውዓል ስለ ዘስዕብ፣ ንደርት። ዝበዝሕ ድቃስ ተሓሪምና 17፡40 ናትራን (2ይ ክፋል) ኣንጻር ዝተለምናዮ ዓወት’ዩ ዝወስደና። ነካይዶም ንጥፈታት ምስ ሞባይል ስለ 19፡15 ፊዮሪና እዚ ቀዳማይ ሳዕቤን ድቃስ ምድንጓይ፣ ዝተሓዙ፣ ሞባይል እናተጠቀምና ዓራት 20፡0 ዜና (ትግረ) መኪና ንመርሕ እንተኾይንና’ሞ ኸኣ እንተዘይደየብና ይሓይሽ። እንተዘይኮይኑ፣ 20፡15 ተኸታሊት ፊልም ብዝኸፍአ መልክዑ’ዩ ዘረኻኽበልና። “እዛ ፊልም ክርእያ፣ ወላ ሓንቲ ክፋል “ክብረት” እቲ ካልኣይ ሳዕቤን ኣእምሮኣዊ ጥራይ” ዝብል ሓሳብ ከሰንፈና’ዩ። ሓንቲ 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ጽልዋ እዩ። ስእነት ድቃስ ምስ ነድሪ፣ ክፋል ኢልና ጀሚርና ኣብ ሓንቲ ክፋል 21፡25 ፊልም “ፈቅንል” ስምዒታት ናይ ምሕዳር ጸገምን ጥራይ ከም ዘይንሕጸር ከኣ እቶም 2፡0 ዜና (ዓረብ) ከም ቅዛነት ዝኣመሰሉ ካልእ ናይ ዝፈተንናያ ንፈልጣ ኢና። 2፡15 መደብ ጽባቐ ኣእምሮ ሽግራትን ዝተኣሳሰረ ስለ ዝኾነ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ኣብ ኣእምሮና ከምጽኦ ዝኽእል ሃሰያ ሐ. ናይ ቀትሪ ግዜና ብግቡእ 2፡40 እትመት ሲት-ኮም ከቢድ’ዩ። ከም ሳልሳይ ነጥቢ ዝመጽእ", "char_count": 1905, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00006", "text": "ነመሓድር። ቀትሪ እንታይ ክንገብር ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ት “ንድፊ መምሃሪ ካሪክለም ቤት ትምህርቲ ቋንቋ ዓረብ፡ ኤርትራዊ መንነትን ባህልን ዘማእከለ’ዩ” ት መ ሕ መም/ኣሕመድ ዑመር ሸኽ ቃለተጸሚድና። ነዚ ኣብ ንሰርሓሉ ዝነበርና ከኣ፡ ኣብ ጕዕዞ ናይቲ ትምህርቲ፡ ‘እዚ ትምህርቲ’ዚ ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ ሃለቃ) እዋን፡ ኣብ’ዚ ስራሕ ከም ቀዳማይ ኣብ ኣዝዩ ኣኽሳቢ ኰይኑ ረኺበዮ። ካብ ዘይጅመርን ዘይሰፍሕን’ ርእስና ዝቀላቐል ዝነበረ ሕቶ፡ ንሕና ተመሃሮን መምህራን ብዝመጽእ ዝነበረ ዝብል ኩሉ ግዜ ኣብ ኤርትራውያን እንተ ደኣ ኰይንና፡ ርእይቶታት ድማ፡ ሕሉፍ ጌጋታትና ርእሰይ ትዅሕኰሓኒ ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ማሕበር ቋንቋ ዓረብ ተማሂርካ ካልእ ዜጋ ኴንካ እናኣረምና ክንመጽእ ጀሚርና። እቲ ዝነበረት ነጥቢ እያ። መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ማለት ኣይኰነን። መጀመርታ ኤርትራዊ ኣተሓሕዛና’ውን እናማዕበለ መጺኡ። ስለ’ዚ ታርጌትና ኣብ ትነጥፍ ቤት ትምህርቲ ቋንቋ ዓረብ፡ ኢኻ። ፈለማ ቋንቋ ዓረብ ትመሃር፡ ደሓር ክሳብ’ዚ ዘለናዮ ከኣ፡ ብኸምዚ ኣገባብ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ኣገልግሎታ ክትህብ ካብ ትጅምር ነቲ ቋንቋ ምስ ሓዝካ ካልእ ተወሳኺ እናሰጐምና መጺእና። ዝገበርናሉ ምኽንያት ድሮ ሓሙሽተ ዓመታት ኣቚጺራ ነገራት ትመሃር። ስለ ዝዀነ ከም’ዚ ከኣ፡ ኣጋይሽ ካብ ትርከብ። እዛ ቤት ትምህርቲ፡ ብስማዊ ሕቶ - ተመሃሮ ናይ’ዚ ቤት ትምህቲ ኣቐዲመ ዝበልኩኻ፡ ፈለማ ኣብ’ዚ ሓሳብ ደገ ኣብ ዝመጽኡሉ ክፍሊት ካብ ዝተፈላለያ ሚ/ሪታት እዚ ከመይ ዝበሉ እዮም ? ማለት ካበይ ኣጸቢቕና ዝጸቐጥናሉ፡ ምስሊ ሃገርናን እዋን፡ ንሕና ድማ ብዙሓት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ዝመጽኡ እዮም? ደረጃ ዕድመኸ ይፈሊ ፖሊስ ኤርትራ ኣብ ኣጂፕ፡ ቤት ጽሕፈት ሕብረ ብሄራትናን ብኸመይ ክንጸባርቕ ብተመሳሊ ብስራሕ ናብ ደገ ኣብ ኣብ ቋንቋ ዓረብ ዘለዎም ክእለት ድዩ? ሃገራዊ ድሕነት እዮም። ኣብ ማእከላይ ከም ዘለዎ ምቕማጥ እዩ። ኣስማት ንኸደሉ እዋን፡ ንርክባት ሓጋዚ ስለ ዝዀነ ክብ ንምባል ሓያል ኣበርክቶ ትገብር መምሃሪ ቦታና ድማ፡ ካብ ኩሉ ትካላት ሰባት፡ ቦታት፡ ባህልን ታሪኽን ብሓፈሻ ተመሃሮ ናይ’ዚ ቤት ትምህርቲ ካብ እዩ። ብጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ ክትርኢ ኣላ። ብዛዕባ እዛ ቤት ትምህርትን መንግስቲ ዝተዋጽኡ ተመሃሮ ኣለዉና። ኤርትራዊ ምስሊን መልክዕን ዝበሃል ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ጀሚርካ ካብ እንከለኻ’ውን፡ ኣብ ከባቢና ኣብ ዞባ ቀይሕ ሓፈሻዊ ኣብ ምሃርን ምስትምሃርን እዚ ዝገበርናሉ ምኽንያት ከኣ ቍጽሪ ትሕዝቶታት ክንሰርሓሉ ተበጊስና። ኩሉ ትካላትን ሚ/ሪታትን መንግስቲ ባሕሪ ዘለዋ ሃገራት ግብጺ፡ የመን፡ ሱዳን፡ ተካይዶ ንጥፈታትን ኣመልኪትና ተመሃሮ ኣብ ክንዲ ቦታ ተሸጊርና መምሃሪ ነዚ ዝውክል ንድፊ መምሃሪ እንተደኣ ዝተዋጽኡን ዝመጽኡን እዮም። ደረጃ ስዑድያ. ዳርጋ ኩለን ተዛረብቲ ቋንቋ ዓረብ ምስ መስራትን ዳይረክተርን ናይታ ንስእን፡ ንኽፋዀሰልና ዝዓለመ እዩ። ካልእ ቤት ትምህርቲ፡ መምህር ኣሕመድ ኣብ ዞባታት’ውን፡ ብጨንፈር ሃማመተኤ ዑመር ሸኽ ዝገበርናዮ ዕላል ይስዕብ፦ ዞባ ዝተወደበ ንሰራሕተኛታት መንግስቲ እዚ ትምህርቲ ንህብ ኢና። ኮለጃት እንተዀና’ውን ካብዚ መምህራን ሰዲድና ሕቶ - እዚ ቤት ትምህርቲ ብኸመይ እዩ ፈሊሙ? ንምህረሎም ኢና። እተን ዝጠቐስናየን ኣብ ቦታአን ንምህረን ዘለና ትካላት’ውን፡ ኣብ ከም ሓሳብ፡ ነዚ ቤት ትምህርቲ ንምቛም ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ከይድና ገምጋማዊ ብሃማመተኤ’ዩ፡ ኣብ መፋርቕ 2020 ርክባት ነካይደለን ኢና። እቶም ብኣካል ነቒሉ። እንታይ ከም ዝሓይሽ’ውን ምስ ክንበጽሖም ዘይንኽእል ኣብ ዞባታት ዘለዉ ማሕበር ተመያይጥና። ንድፊ መምሃርን ከኣ፡ ብሓለፍቲ ናይ ሃማመተኤ ክትል መምርሒን መታን ክህልዎ’ውን ንገብረሎም ማለት እዩ። ተዘራሪብና። ከምዚ ክንብል እንከለና፡ ዕድመን ትምህርትን እውን ኣይፈልን እየን። ስለዚ እንታይ ኰይንና ኣብዚ ቋንቋ እቲ ትምህርቲ ብሓደ ስርዓትን ኣገባብን ኣዳሊኻ፡ እቲ ቀዳማይ ዕማም ሰሪሕካ እዩ። ሓንቲ እትፈሊ ነገር እንተ ደኣ ኣላ፡ ሕቶ - ብዛዕባ መምህራን ካብ ኣልዓልና፡ ዋናታት ነብስና ዘይንኸውን እዩ እቲ ሓሳብ። ክኸይድ ስለ ዘለዎ ንድፊ ክዳሎ ግድነት ኣለኻ ማለት እዩ። ኣብ ሕዳር 2020 ህሉው ሰራሕተኛ መንግስቲ ክኸውን እዚ ቤት ትምህርቲ መምህራን እናሰደ ስለ’ዚ ምስ ትግሃት ናይዞም መምህራን ኰይኑ ማለት እዩ። ምስ’ቲ ዝነበረ እዋን ናይ ኮሮና፡ ንፈተነ ኣለዎ። እተን ሚ/ሪታት ስም ናይቶም እዩ ኣብ ቦታ ናይ’ተን ሚ/ሪታት ዝምህር ተመሃሮን እዚ ዕማም’ዚ ተጀሚሩ። ኣብ ብኽልተ ክፍሊ ንፈትን ኢልና ን59 ዝመሃሩ ኣባላተን እየን ዝሰዳልና። እቲ ዘሎ’ሞ፡ እቶም መምህራን እንታይ ጽቡቕ ደረጃ ድማ በጺሕና ኣለና። ቅድሚ ኣብ’ቲ ሽዑ እዋን፡ ቅድሚ ናብ’ቲ ተመሃሮ፡ ኣብ ክልተ ብምኽፋል ጀሚርና። ዝመሃር ብውልቂ እንተ ደኣ ኰይኑ ረቛሒታት ዘማልኡ እዮም ? ምስ ብዝሒ ሰለስተ ዓመት ኣቢሉ፡ ኣብ ሚ/ሪ ጕዳያት ትምህርቲ ምእታውና እንታይ ክግበር እቲ ኣብ ወረቐት ዝነደፍናዮ ብግብሪ ኣብ ድማ፡ ካብታ ትካሉ መሰነይታ ሒዙ እዩ እቶም ተመሃሮ ብምንጽጻር ጸቕጢ ሰሌዳ ወጻኢ ዝጀመርናያን ዘካየድናያን ስራሕ ከም ዘለዎ ዝሓስቦ ዝነበርኩ ብዛዕባ እዚ ባይታ ብኸመይ ይሰርሕ ድማ ፈቲንናዮ። ዝመጽኣና። ነይራ። እናዓንበት እውን፡ ከይዳ ክብለካ ኣይህልዎምንዶ ትብል? እዩ። ብድሕሪ’ዚ ኣብቲ እዋን’ቲ ምስ ኮሮና ስለ ዝነበረ፡ እኽእል። ብ27 ግንቦት 202 ብደረጃ ዝነበሩ ቀዳሞት መምህራን ናይ ዓረብ ምስ’ቲ ብሓይሊ ዕማም ኣብዚ ሕጂ እዋን ዘለዉ ዓቕሚ መምህራን እቲ ሚ/ሪ ብዝሒ ተመሃሮ ስለ ዝነበርዎም፡ ተዘራሪብና። ብዓብይኡ ከኣ፡ ‘ብኸመይ ዝወጽአ ቅጥዕታትን 6 እዮም። ብዝወጸ ፕሮግራም መሰረት ብዛዕባ ኣገዳስነት ቋንቋ ዓረብ ሰሚናር ኣካይደ ክንሕዞ ከም ዘለና’ ንሚ/ሪ ትምህርቲ መምርሒታትን ለበዳ ድማ፡ ናብቲ እቲ ሚ/ሪታት ዝርከባሉ ነይረ። ተራን ላዕለዎት ሓለፍቲ ናይቲ ሚ/ሪ ብምውካስ ዳህሳስ እገብር ነይረ። እዚ ናይ’ቲ ሕማም ብዝሳነ ቦታ እናተንቃሳቐሱ እዮም ዝምህሩ። ከይተረፉ ተሳቲፎም። ኣብዚ ሰሚናር ከም ማለት፡ ኣብ’ቲ ኣጸሓሕፋን ኣገባብ መንገዲ እቲ ምሃር እቲ መዐቀኒ ገዚፍ እዩ። ሓደ ካብኡ ፈተነ፡ ጽቡቕ ዝዀነ ናይ ምትብባዕ ውጽኢት ኣመሃህራን ካሪክለምን እንታይ ክግበር ምስትምሃር ጀሚርናዮ። ሃገራውነት፡ ትግሃትን ተወፋይነትን ከምኡ ምስ ተረኽበ ድማ፡ ክልተ ዙርያታት ኣብ ከም ዘለዎ፡ ዳርጋ ሓውሲ መጽናዕቲ ንእግረ መንገዱ’ውን ድማ ብቕዓት ትምህርቲ. ወዘተ. እዚ ኩሉ ቦታኦም ክንምህር ክኢልና ማለት እዩ። ክንብሎ ንኽእል ኣብ ቅድመ ምድላዋት ኣብ’ቲ ምሕደራ፡ ኣብ ግምት ዝኣተወ እዩ። ከምዚ ክብል ብሓፈሻ ግን፡ ኣባላት ሚ/ሪ ጕዳያት ወጻኢ ክንጽመድ ተገዲድና። ምኽንያቱ፡ እታ ብዘይካ እቲ መምሃሪ እንከለኹ፡ መስዋእቲ ዝኸፍል ብባህሉን ክሳብ እዛ ዘለናያ ዙር፡ ኣባላቶም ቀጻሊ ኣብዚ መጀመርታ ኣብ ርእሰይ ዝነበረት ሓሳብ፡ ካሪክለም፡ ሓድሽ ታሪኹን ከኣ ግዱስ ክኸውን ኣለዎ። ግዜ ትምህርቲ ኣለዉ። እዚ ትምህርቲ ብሰለስተ ቤት ትምህርቲ ክኸውን እንተ ደኣ ሓሳባት ከተኣታቱ ምሕላውን ድስፕሊን’ውን ወሳኒ እዩ። ደረጃታት ዝወሃብ እዩ። እቲ ቐዳማይ 6 ኰይኑ፡ ንድፊ ካሪክለም መምሃሪኡ ግድን ጀሚሩ። ንሱ እንታይ ብጥብቂ ኢና ንከታተሎም። ባዕሎም እውን ወርሒ፣ ካልኣይ ደረጃ ዓመትን ፈረቓን “ኤርትራዊ መንነትን ባህልን ዘማእከለ እዩ፡ እቲ ናይ ምሃር እቶም ተመሃሮ፡ እቲ መምህር እንድሕር ዝወስድ እዩ። ሳልሳይ ደረጃ እንተ ደኣ ክኸውን ኣለዎ” ትብል እያ። ከም’ዚ ምስትምሃር ስልጠናታት ሕቶ - ብቐንዱ ተልእኾ ወይ ዕላማ ቤት ደኣ ነዚ ንብሎ ዘለና ነጥብታት ዘየማልእ በጺሒካ ግን፡ ሓንቲ ወረቐት ብቋንቋ ዓረብ ክኸውን ስለ ዝነበሮ ኸኣ፡ ናይ ቅድሚ ክምዕብል እንተ ደኣ ዀይኑ፡ ክትል ትምህርቲ ቋንቋ ዓረብ እንታይ እዩ? ኰይኑ፡ ኣብቲ እንገብሮ ናይ ነቕፌታን ርእሰ እንተ ደኣ መጺኣትካ፡ ናብ ካልእ ቋንቋታት ሕጂ ብውልቂ ይዅን ብሃገር ደረጃ ኣገዳሲ ምዃኑ እዩ። ኣብኡ ሕጂ ነቕፌታን፡ መአረምታት ይህቡ እዮም። ነቲ ዝመሃር፡ ኣብ’ቲ ዝሰርሓሉ ቦታ፡ እቲ ንኽትርጉማ ጸገም ኣይህልወካን ማለት ብኽፍሊ ሓፈሻዊ ትምህርቲ ዝተገብረ እንታይ ኢና ንገብር፡ መምህራን ዘለዉዎ፡ እዚ ከኣ፡ ነቲ ንብቕዓት እቲ ምሃር ትምህርቲ ሓጋዚ ክዀኖ ዝዓለመ እዩ። እዩ። ኣብ ክንዲ “ኩስቶ ኣበይ ኣሎ” ኢልካ መጽናዕቲ፡ ምርኩስ ብምግባር ክስራሕ ምስቶም ተመሃሮ ብዛዕባ’ቲ ዝኸይድ ዘሎ ምስትማሃርን ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ስራሕ ዓለም ርክባት ሰባት ክትደሊ ትሽገር፡ እቲ ትካል ባዕሉ ከም ዝኽእል ተገንዚበ። ሓቂ ዘረባ ማእከል ምህሮን ኣመሃህራን ኣኼባ ብምግባር ኣለዉ። ሓበሬታት ናይ ከባቢኡን ዓለሙን ክትርጉሙ ዝኽእሉ ሰባት የፍሪ ኣሎ ማለት ክትገብሮ እትኽእል መወከሲ ኣይተረኽበን ርእይቶታት ንሰምዕ። እዚ፡ ንምሕየሻ እቲ ሕቶ - ኣብ’ቲ ምሃር ምስትምሃር ክፈልጥን ክዋሳእን ይሕግዞ። ቋንቋ ዓረብ እዩ። ታርጌትና ድማ እዚ እዩ። ክበሃል ይከኣል። ከም ብሓድሽ ኢና ነዚ ትምህርቲ ኣገዳሲ ስለ ዝዀነ። ኣብ ነፍሲ- እትጥቀሙሎም መወከሲታት እንተለዉ ንምንታይ ኣብ ውሱናት ሰባት ጥራሕ ስራሕ’ዚ፡ ኣብ ምንዳፉን ምስርሑን ኣቲና ወከፍ ዝመሃሩ ዙርያታት ወርሒ-ወርሒ ሕቶ - ብዘይካ ናይ ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ ክትሕብረና ? ተሓጺሩ ይተርፍ። ‘ንዓ ነዚ ተርጉመለይ፡ ክብለካ እኽእል። ኣስታት ሓሙሽተ ናይ ከምዚ ዓይነት መደባት ክገብር ናብ ካልኦት ትካላትን ሚ/ሪታትን ዝተገብረ እንታይ ማለት እዩ’ እናበልካ ካብ ትሽገር፡ ብመሰረት እቲ ንድፊ ካሪክለም፡ እቲ ወርሒ ዝኸውን ድማ፡ ኣብዚ ዕዮ’ዚ ጀሚረ ማለት እዩ። እዚ መስርሕ’ዚ ወፍሪኸ ኣሎዶ? መምህር ዝምህረሉ መወከሲ ኣለና። እዚ ኣለዉ። ድሕሪ ናይ ሚ/ሪ ጕዳያት ወጻኢ፡ ከምቲ ዝበልኩኻ፡ ምስ ባህሊን ስነ-ምግባርን ኣብ ቦታኦም ከይድና ንኣስታት 4 ግዜ ሕብረተ-ሰብና ዝኸይድ እዩ። ካልእ ዝመሃርናዮም፡ ቤት ማእሰርቲን ተሃድሶን ኣገባት’ውን ንጥቀም ኢና። ኣብ ነሓሰ ኤርትራ እዮም። ጠቕላሊ ቤት ጽሕፈት 2023 ኣካየድቲ ቦርድ ብምቛም ክለብ ኦዲተር እውን፡ ኣብ ቦታኦም ምሂርናዮም። ቋንቋ ዓረብ መስሪትና። እቶም ኣካየድቲ ኣባላት ቤት ጽሕፈት ጠቕላሊ ሓለቓ ድማ፡ እቶም መምህራን እዮም። ካብ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ’ውን ተመሃሮ’ውን ኣለዉ። ኣብቲ መጀመርታ ከምኡ ዝሓለፈ 8ይ ዙር ኣብ ቦታኦም ሓላፊ ናይዛ ክለብ ቀሺ ብርሃነ ግርማይ እዩ ምሂርናዮም። ሕጂ እዚ ናይ 9ይ ዙር’ውን ነይሩ። ከምኡ እናበለ ድማ፡ በብመድረኹ ኣብ ቦታኦም እናኸድና ኢና ንምህሮም ክለሳ እናተገብረሉ ክሳብ ሕጂ ሰባት ዘለና። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ቦታኦም እናተቐያየሩ የካይድዎ ኣለዉ። እናኸድና ንምህሮም ዘለና ሚ/ሪ ፍትሒ፡ ሚ/ሪ ሕርሻ፡ ኢሚግረሽን ዜግነትን፡ ይቕጽል. ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር", "char_count": 6010, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 11}
{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00007", "text": "ኢኔስታ፡ ጋንታኡ ጽቡቕ ምህላዋ ተዛሪቡ ኺ ወሳ ተ ሓደ ካብ ወነንቲ ሓዳስ ክለብ ቅድም መዋሊኣ ኮይኑ ይርከብ። በዚ ከኣ፡ እዛ ኣብ ተቐዳደምቲ ዓለም ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይ፡ ብሽክለታ ኤን.ኤስ.ኤን (NSN Cycling ስጳኛ ዝመዓስከራ ክለብ፡ ብናይ ስዊዘርላንድ ዝሓለፈ ሰሙን ብናይ ሰለስተ ዓመታት ውዕል ጥቕሚ “ስፕረይ” እንታይ እዩ? Team) ዝኾነ ኣንድረስ ኢኔስታ፡ እታ ክለብ ልቸንሳ ስማ ቀይራ ንሓዲሽ ዓመተ-ውድር ምፍራማ ይዝከር። ኣብ ብዙሕ መዳያ ጽቡቕ ምህላዋ ተዛሪቡ። ኣብ ምድላው ትርከብ። ናይ ቀዳማይ ዲቪዥን (ዎርልድ ቱር) ኣብቲ ቀጻሊ እንከታተሎ ፍቱው ዓውዲ ስፖርት ዝኾነ ኵዕሶ እግሪ፡ ብዙሓት ጥቕሞም እዛ ክለብ፡ ዝሓለፈ ዓመት እስራኤል ኢኔስታ፡ ብዛዕባ ኩነታት ናይ’ታ ክለብ መወዳደሪ ፍቓድ ካብ ዩሲኣይ ረኺባ ዘላ ወይ ኣበርክቶኦም ክንፈልጦም’ውን ንደሊ ነገራት ንዕዘብ ኢና። ሓንቲ ካብተን ቀጻሊ እንዕዘባ፡ ፕረሜር ቴክ ተባሂላ ትጽዋዕ ምንባራ ይዝከር። ኣብ ዝተዛረበሉ፡ “እዚ ሓዲሽ ስጉምቲ ብዙሕ ኤን.ኤስ.ኤን፡ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ዙር ፈረንሳ ሓካይም ንዝተጐድአ ተጻዋታይ ንምርዳእ ብተደጋሚ ዝጥቀሙላ “ስፕረይ” እያ። እስራኤል ኣብ ፍልስጤም ብእትገብሮ ደረጃታት ትርጉም ዝህብ እዩ። ብዛዕባ ስፖርት ዝርከቦም ኣብ ዓበይቲ ውድራት ክትጻወት እዛ ማጂክ ስፕረይ (Magic spray) ኢሎም ዝጽውዑዋ ቀዳማይ ረዲአት ዝገብሩ ሓካይም ዘላ ደብዳብ፡ ኣብዚ ዓመት’ዚ ኣብ ዝነበራ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዛዕባ ኩሉ ንስፖርት ከቢብዎ ትጽቢት ይግበር። ዝሕዙዋ ነገር፡ ንቃንዛ ፈኮስቲ መጉዳእትታት ከም ምጭብባጥ፡ ምጥዋይ፡ መምናህቲን ጐርጽን ውድራት ብዙሕ ተቓውሞ ስለዘጋጠማ ዘሎ ክብርታት፡ ስምዒታትን ኮሙኒቲን እዩ። ዝሓለፈ ዓመት ጫማኡ ዝሰቐለ ተጻዋታይ ንግዚኡ ንምዝሓል ወይ ምፍዋስ እያ እትጠቅም። ግና፡ መዋሊኣ ዝነበረ ፕሪመር ቴክ ውዕሉ ነዚ ሓዲሽ ምዕራፍ ክሳተፎ ድማ፡ ተሃዊኸ ኵዕሶ እግሪ ዝነበረ ኢኔስታ፡ ምስ ክለቡ ባርሴሎና እዛ ካብ ከም ‘ኤቲል ክሎራይድ’ ዝኣመሰሉ ኣዝሓልቲ ነገራት ብምጥቃም እትስራሕ ከፍርስ ተቐሲቡ። ኢኔስታ፡ ኣብ 2018 ምስ ኣለኹ።” ኢሉ። ሻምፕዮንስ ሊግን ላሊጋን፡ ምስ ሃገሩ እስጳኛ ስፕረይ፡ ንተጻወትቲ ካብ ዝጸንሖም ቃንዛ ኣዝሒላ፡ ብቅልጡፍ ናብ ሜዳ ክምለሱ እያ ጃኤል ቦራስ ዝተባህለ ብዓል ዋኒን ኮይኑ እዛ ክለብ፡ ብሓዲሽ ውዳበ ጀሚራትሉ ከኣ፡ ዋንጫ ዓለምን ኤውሮጳን ዝርከብዎም እትሕግዝ። እትህቦ ዕረፍቲ ወይ ሩፍታ ግና፡ ንሓጺር ግዜ እዩ። ዝመስረቶ ትካል ኤን.ኤስ.ኤን ድማ፡ ሓዲሽ ኣብ ዘላ እዋን፡ ንሓደ ካብ ዝበለጹ ናይ ሽኳ ብርክት ዝበሉ ጽዋኣት ኣልዒሉ እዩ። እዚ ማለት፡ እዛ መሳርሒት ንዓበይቲ መጉዳእቲ ኣይተሕውዮን እያ። ብዘይካ’ዚ፡ በቲ እትህቦ ሓጺር ናይ ቃንዛ ምጉዳል ዓቕሚ፡ ተጻወትቲ ከይተረድኦም ናብ ተወሳኺ ከቢድ መጉዳእቲ ከተምርሖም ስለእትኽእል፡ ኣብ ግምት ኣእትዮም ክጥቀሙላ እዮም ዝመዓዱ። ኣብ ክፉት ቁስሊ’ውን ክጥቀሙላ የብሎምን። “ሳላሕ ተጋግዩ እዩ” ጀራርድ እዩ፣ እዚ ድማ ኣነ የኽብሮ እየ። ነዛ ጋንታ ክሕግዛ እዩ ዝደሊ። ብተመሳሊ ነዚ’ውን ናይ ቅድም ብሉጽ ተጻዋታይ ሊቨርፑል ከም ዝርደኣኒ ሓደ ሰብ ኣብዛ ጋንታ ክህሉ የኽብሮ እየ” ዝበለ እዚ እንግሊዛዊ ናይ ስተቨን ጀራርድ፡ “ሊቨርፑል፡ ናብ ትሕቲ ኣይደልየን ኣሎ። እዛ ክለብ፡ ናብ ትሕቲ ቅድም ኣከፋሊ፡ “ናብ ትሕቲ ኣውቶቡስ ኣውቶቡስ እያ ደርቢያትኒ” ንዝበለ ኣጥቃዓይ ኣውቶቡስ ዝደርበየትኒ ይመስል፣ ከምኡ እዩ እያ ደርቢያትኒ ምባሉ ግና ተጋግዩ። ምስ መሲ፡ ንካልኣይ ዓመት ብሉጽ ናይ’ዛ ጋንታ ሞሓመድ ሳላሕ ‘ተጋግዩ’ ኢሉ። ዝስመዓኒ ዘሎ።” ክብል እዩ ኣምሪሩ ተዛሪቡ። ኣሰልጣኒኡ ንምዝርራብ ቁሩብ ክቝጠብ ሳላሕ፡ ድሕሪ’ቲ ቀዳም ምስ ሊድስ 3ብ3 ድሕር’ዛ ልዑል ሸፈነ ዝረኸበት ቃለ- ነይሩዎ። ነዚ ንምፍታሕ ምስ ሓለቓ ጋንታ ተጻዋታይ ተባሂሉ ዝተፈላለዩሉ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ተቐያሪ ኮይኑ ምልስ፡ ብዙሓት ናይ ቅድም ተጻወትቲ፡ ነዚ ቨርጂል ቫን ዳይክ’ውን ክዘራረብ ነይሩዎ - ድሕሪ ምውዓሉ እዩ፡ ኣዛራቢ ቃለ-መሕት ግብጻዊ ክነቕፉ እዮም ተሰሚዖም። ዝሓለፈ ንደገፍቲ ክብል።” ኢሉ። ገይሩ። ሰኑይ እንግሊዛዊ ዋይን ሩኒ ክነቕፎ እንከሎ፡ ኣብ ሕማቕ ኵነታት ዘላ ሊቨርፑል፡ ሓለቓ ጋንታ ኢንተር ሚያሚ - ሊዮኔል መሲ፡ ንካልኣይ ተኸታሊ ዓመት ‘ብሉጽ እዚ ግብጻዊ፡ “ንጹር እዩ ሓደ ሰብ ትማሊ ከኣ፡ ወዲ ሃገሩ ስተቨን ጀራርድ፡ ድሕሪ’ዛ ቃለ-መሕት፡ ሰኑይ ምስ ኣሰልጣኒኣ ተጻዋታይ ሊግ ኣመሪካ’ ኩሉ ነቐፌታ ከሰክመኒ ይደሊ ኣሎ። ምስ ሳላሕ ‘ቂር’ ዝበሎ ነገር ናብ ኣደባይ ወጺኡ ስሎት ብምርድዳእ፡ ንሳላሕ ኣብ እንግሊዝ ተባሂሉ። ኣሰልጣኒ (ንኣርነ ስሎት እዩ) ጽቡቕ ዝምድና ምዝራቡ ‘ጌጋ’ ምዃኑ ገሊጹ። ገዲፋቶ ናብ ኢጣልያ ምጋሻ ይዝከር። ኣብቲ እዚ ኣርጀንቲናዊ ነይሩና፣ ሃንደበት ግና፡ ዝምድና ኣልቦ ኮይንና። “ንሱ ብዘይምጽዋቱ ክርበሽ ርዱእ ሰሉስ ምሸት ኣንጻር ኢንተር ሚላን ዘካየደቶ ድንቂ ተጻዋታይ፡ ጋንታኡ ሻዱሻይ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ጸወታ ከኣ፡ ኣብ ታሪኻ ንፈለማ ግዜ ፍሎሪያን ቪርትዝ ንዘምጸኣ ፍጹም ቅላዕ፡ ዋንጫ ሊግ ኣመሪካ (እቲ ዶሞኒክ ስዎዝላይ ሃሪሙ ኣቝጺሩዋ፡ ብጸቢብ ሊግ፡ መይጀር ሊግ ሶኮር 1ብ0 ኣገዳሲ ዓወት ኣመዝጊባ። ኣመሪካ እዩ ዝጽዋዕ) እዛ ጋንታ፡ ቀዳም ንብራይተን ዓዲማ ኣብ ክትከውን መሪሕ ተራ እተካይዶ ናይ ፕሪመር ሊግ ጸወታ፡ ዳግማይ ተጻዊታ። መሲ፡ ኣብዚ ክትመልሶ ዲያ ዛጊት ንጹር የለን። እንተ ዓመት ኣብ 28 ግጥማት ስሎት፡ ድሕሪ ናይ ኢጣልያ ዓወቱ፡ ሳላሕ፡ ክለቡ ተሰሊፉ፡ ኣብ 48 ዳግማይ ዝምለስ ጌጋ ምፍጻሙ እንተናሲሑ ሸቶታት እግሩ ሓዊሱ - ምዃኑ የአንፊቱ እዩ። 29 ኣመዝጊቡ 19 ንኣመዝገብቲ ኣቐቢሉ። ንፈለማ ግዜ ኣከታሉ ነዛ ሽልማት ዝዓተራ ተጻዋታይ ድማ ኮይኑ። ማን ዩናይትድ፡ ምስ ራሞስ ትዘራረብ ዘላ - ከም ጸብጻብ ናይ’ዛ ምንጪ። ብዘይካ’ዚ፡ እዚ ወዲ 38 ዓመት ኣጥቃዓይ፡ ብዘመዝገቦ 29 ሸቶታት’ውን ‘ዝለዓለ ራሞስ፡ ናብታ ዝበዝሐን እቲ ዝበለጸን ኣመዝጋቢ ሸቶ’ ተባሂሉ፡ ወርቃዊት ጫማ ተሸሊሙ። ናይ ጸወታ ግዜኡ ዘሕለፈላ ሪያል ማድሪድ ንመሲ ድሕሪ ምጻኣ ርእያቶ ዘይትፈልጥ ዓወታት እተመዝገብ ዘላ ኢንተር ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ንፍሉጥ ተኸላኻሊ መጋቢት 40 ዓመት ዝመልእ እንተኾነ፡ ክምለስ እዩ ድሌቱ። እንተኾነ፡ ፕረዚንደት ሚያሚ፡ ክሳብ ምዝዛም 2028 ዘጽንሖ ውዕል የእትያቶ ትርከብ። ኣብ ዝቕጽሉ ሰርጆ ራሞስ ንምፍራም ትዘራረብ ምህላዋ ጫማኡ ክሰቅል ግና መደብ የብሉን። ኣብ ናይ’ታ ክለብ ፍሎረንቲኖ ፐረዝ፡ ንምላስ ዓመታት ከኣ፡ ተወሰኽቲ ዋናጩ ኣብ ምዕታር ክሕግዛ ትጽቢት ኣሎ። ተሓቢሩ። ዋንጫ ዓለም 2026 ብሃገሩ ስጳኛ ንክምረጽ እዚ ናይ ቅድም ሓለቓኦም ከምዘይተቐበሎ ካብ ለካቲት ናይ’ዛ ዓመት ኣትሒዙ ምስ ድማ፡ ኣብ ስራሕ ይርከብ። በዚ ድማ፡ ካብ ይግለጽ። መክሲካዊት ክለብ ሞንተረይ ዝጻወት ዘሎ ሰሜን ኣመሪካ ተፋንዩ፡ ገና ኣብ ዓቢ ሊግ ቅንጥብጣብ ራሞስ፡ ምስ ምዝዛም’ዛ ዓመት፡ ውዕሉ ከብቅዕ ክጻወት ዓቕሚ ከምዘለዎ ከርኢ ደልዩ ኣሎ። መደብ ጸወታ እዩ፣ በዚ ድማ፡ ናጻ ተጻዋታይ ክኸውን እዩ። ብመሰረት ናይ ስጳኛ ምንጭታት፡ መስመር * ኣብ ወርሒ ጥሪ መስኮት ምስግጋር ተጻወትቲ ክኽፈት ኣብ ዝቃረበሉ ዘሎ እዋን፡ ራሞስ፡ ወላ’ኳ ዝመጽእ ዓመት ወርሒ ምክልኻላ ርጉእን ድልዱልን ንምግባሩ ሎሚ ፈረንሳዊት ክለብ ሊዮን፡ ንተኸላኻሊ ኣርሰናል ታኪሂሮ ታሚያሽ ንምፍራም ተቓሪባ ተባሂሉ። ትሰርሕ ዘላ ማን ዩናይትድ፡ ምስ ሊግ ኤውሮጳ እዚ ጃፓናዊ፡ ኣብዛ መስመር ምክልኻል ብሉጻት ተጻወትቲ ሒዛ ዘላ ክለብ፡ ወላ’ውን ወከልቲ ናይ’ዚ ብዙሕ መሃያ ዲናሞ ዛግረብ - ሪያል በቲስ 8፡45 ድ.ቀ ምስ ምሉእ ጥዕናኡ ኣብ ዝህልወሉ፡ ኣዝዩ ዝወሓደ ናይ ምስላፍ ዕድል እዩ ዝረክብ ዘሎ። ከምዘይሓት ዝግለጽ ምኩር ኡትረችት - ኖቲንግሃም 8፡45 ድ.ቀ * ባርሴሎና፡ ንወሳኒ ተጻዋታይ ራፊንያ ናብ ስዑዲ ዓረብ ንምሻጥ ናይ ቅድመ ስምዕ ተጻዋታይ ትዘራረብ ኣላ። እዛ ኒስ - ብራጋ 8፡45 ድ.ቀ ውዕል ከትገብር መደብ የብላን - ብመሰረት ምንጪታት። ኣብ መሳል ፕሪመር ሊግ ባሰል - ኣስቶን ቪላ 1፡0 ድ.ቀ * ናይ ጸጋም ክንፊ ተኸላኻሊ ሊቨርፑል - ኣንዲ ሮበርትሶን፡ ምስ ሞሓመድ ሳላሕ ሻዱሸይቲ ዘላ ማንቸስተራዊት ብራን - ፈነርባች 1፡0 ድ.ቀ ምጽዋት ከምዝፈቱን ክምለስ ተስፍዩ ምህላዉን ገሊጹ። ክለብ፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ ኣብ ሰልቲክ - ሮማ 1፡0 ድ.ቀ ሳላሕ፡ ድሕሪ’ታ ዝገበራ ቃለ-መሕት፡ ካብ ናይ ሰሉስ ምሸት ጸወታ ተኣልዩ፡ ጉዳዩ ኣብ ዝኽፈት ናይ ሓጋይ መስኮት ፖርቶ - ማልሞ 1፡0 ድ.ቀ ጠልጠል ምህላዉ ይፍለጥ።", "char_count": 4753, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00008", "text": "ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ሸዊት ተኽለ ኣውስትራልያ፡ ኣብ ተጠቃምነት ማሕበራዊ መራኸቢ ገደብ ገይራ “ምርጫ ከካይድ ድሉው እየ” ዘለንስኪ ብምግላጽ፡ እቲ ሕጊ፡ ሓንጸጽቲ ፖሊሲ ጐድናዊ ሳዕቤናት ተጠቃምነት ማሕበራዊ መራኸቢ ክገትእዎ ከም ዝኽእሉ ዘረጋግጽ ምዃኑ ኣብሪሁ። ንሱ ወሲኹ፡ “እዚ ዓቢ ለውጢ ከምጽእ’ዩ፡” ድሕሪ ምባል፡ ኣውስትራልያ ወሲዳቶ ዘላ ስጉምቲ ኣብ መላእ ዓለም ኣድናቖት ዝረክብ ምዃኑ ገሊጹ። ኣልባነዝ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ፡ ቅድሚ’ቲ ኣብ መወዳእታ እዚ ወርሒ ዝጅምር ናይ ሓጋይ ናይ ኣውስትራልያ፡ ንትሕቲ 16 ዓመት ህጻናት ክዓግቱ ወይ ክሳብ 49.5 ሚልዮን ትምህርቲ ዕረፍቲ ኣውስትራልያ፡ ህጻናት ህጻናት ተጠቀምቲ ማሕበራዊ ዶላር ኣውስትራልያ (3 ሚልዮን ዶላር) ሓድሽ ስፖርት፡ ሓድሽ መሳርሒ ክጅምሩ፡ መራኸቢታት ዝኣገደት ፈላመይቲ ሃገር ክቕጽዑ ተኣዚዞም ኣለዉ። ወይ ድማ መጽሓፍ ከንብቡ ኣተሓሳሲቡ። ከም ዝኾነት ተሓቢሩ። እዚ ስጉምቲ፡ ብዙሓት ወለድን መንግስቲ ኣውስትራልያ፡ እቲ ስጉምቲ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ፡ ምርጫ ንምርግጋጽ እንተሓጊዘናኒ፡ በዚ ድማ፡ ካብ ዝሓለፈ ረቡዕ ጀሚሩ ተጣበቕቲ መሰል ህጻናትን ተቐባልነት ኣብ ኣሰራርሓኡ ፍጹም ዘይክኸውን ከም ኣመሪካን ካልኦት መሻርኽቲ ሃገራትን ንምርጫ ድሉው’የ ” ክብል ዘለንስኪ ቲክቶክ፡ ኢንስታግራምን ፌስቡክን እኳ እንተረኸበ፡ ብዓበይቲ ኩባንያታት ዝኽእል እኳ እንተገለጸ፡ ክሳብ ዝሓለፈ ድሕነት መስርሕ ምርጫ ከረጋግጻ እንተ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ ገሊጹ። ዝርከብዎም 10 ዓበይቲ መድረኻት ቴክኖሎጂ ግና ተቐባልነት ኣይረኸበን ረቡዕ ግና ኣስታት 20 ሽሕ ሕሳባት ኽኢለን፡ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ “ድሕሪኡ ድማ ኣብ ዝቕጽሉ ካብ 60 ማሕበራዊ መራኸቢታት፡ ብመሰረት እቲ ኣሎ። ቲክቶክ ተዓጽዮም ኣለዉ። ኣብ ዝቕጽሉ ምርጫ ንምክያድ ድሉው ምዃኑ ክሳብ 90 መዓልታት፡ ዩክሬን ምርጫ ኣብ መላእ ዓለም ተቖጻጸርቲ ብቐረባ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣንቶኒ ኣልባነዝ፡ ሒደት መዓልታት ድማ ኣማኢት ኣሽሓት ኣፍሊጡ። ንምክያድ ድልውቲ ክትከውን እያ፡” ዝከታተልዎ ዘሎ ሓድሽ ሕጊ ተጠቃምነት “ንስድራቤታት ዘኹርዕ መዓልቲ” ክብል ካልኦት ክዕጸዉ እዮም። ዘለንስኪ ነዚ ዘፍለጠ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ክብል እቲ ፕረዚደንት ሓቢሩ። ዶናልድ ትራምፕ፡ መንግስቲ ዩክሬን ኣብ ዘለንስኪ ወሲኹ፡ ኣብ እዋን ወተሃደራዊ ሓማስ መጥቃዕቱ ደው ከብል ከም ዝኽእል ገሊጹ ሃገሩ ዘሎ ኲናት ምርጫ ንኸየካይድ ሕጊ ምርጫ ክካየድ ዘኽእል ሓድሽ ሕጊ ከም መኽነይታ ይጥቀመሉ ከም ዘሎ፡ ንኸዳሉ ንባይቶ ናይ’ታ ሃገር እማመታት ካብ ቃዛ ወጻኢ ዝርከብ ፖለቲካዊ ምስ ሓደ ማዕከን ዜና ኣብ ዝገበሮ ቃለ ከቕርብ ምዃኑ ገሊጹ። መራሒ ዕጡቕ ጉጅለ ሓማስ ካልድ መሕት ድሕሪ ምሕባሩ እዩ። ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት’ዚ፡ ባይቶ መሻል፡ ሓማስ ኣብ ዝመጽእ እዋን፡ ካብ’ቲ ኣብ እዋን ኲናት ዝካየድ ምርጫ ዩክሬን፡ እታ ሃገር ምስ ሩስያ ኣብ ኲናት ኣብ ከበባ ዝርከብ መሬት ፍልስጤም ብመሰረት ሕጊ ዩክሬን ክልኩል ኣብ ዘላትሉ እዋን ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኮይኑ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ክፍጽሞ ምዃኑ ዘነጽሩ ጸብጻባት፡ ዘለንስኪ ናይ ምድንጓይ ሕገ መንግስታዊ ምዃኑ ዝጸንሐ መጥቃዕትታት ደው ከብል ፕረዚደንትነት ግዜኡ ዝሓለፈ ዓመት ከም ብምርግጋጽ፡ ሕጋውነት ናይቲ ኣብ እዋን ዝኽእል ስጉምትታት ክወስድ ምዃኑ ዘብቀዐ የረድኡ። ኲናት ዘለንስኪ ኣብ ስልጣን ክጸንሕ ሓቢሩ። “ኣመሪካ ምስ ኤውሮጳውያን ዘረጋግጽ ውሳነ ብዓቢ ድምጺ ኣጽዲቑ ይዅን’ምበር፡ ሓማስ ዕጥቁ ከውርድ መሻርኽተይ ብምዃን ውሕስነት ናይ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ዝቐርብ ዘሎ ጻውዒታት ንናይ ቓልሲ መንፈስ ናይ’ቲ ጉጅለ ንምቁጽጻር ዝዓለመ ሞሮኮ - ብሓደጋ ምፍራስ ህንጻታት ምዃኑ ብምልካት፡ ነቲ ጻውዒት ከም ዘይቅበሎ ኣብ’ቲ ምስ ኣልጀዚራ ዝገበሮ ብውሕዱ 2 ሰባት ሞይቶም ቃለ መሕት ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ እስራኤል ምጥሓስ ስምዕ ብዛዕባ እቲ ካብ 206 ጀሚሩ ከም ክትምራሕ ሓማስ ከም ዘይቅበሎ ኣብሪሁ። ምቁራጽ ተዅሲ እንተቀጺላቶ፡ እቲ ኣማራጺ ምሕዳር ሓማስ ክኸውን ከም ጋዜጣ ፋይናንሻል ታይምስ ዝሓለፈ ተዅሲ ደው ምባል ንቕድሚት ክስጉም ዝኽእል ክጥቀስ ዝጸንሐን ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ዘውጸአቶ ጸብጻብ፡ ቀዳማይ ከም ዘይክእል ብምግላጽ፡ እቲ ዕርቂ ካብ እዋን ከኣ ብፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ሚኒስተር ዓባይ ብሪጣንያ ነበር ቶኒ ዝሓለፈ 10 ጥቅምቲ ጥራይ ብውሑዱ ትራምፕ ዳግማይ ዝተላዕለን ‘ቦርድ ብሌር፡ ካብ ሓያሎ ሃገራት ዓረብ ዝቐረበሉ 738 ግዜ ከም ዝተጣሕሰ ኣዘኻኺሩ። ሰላም’ ዝብል ሓሳብ ኣመልኪቱ ድማ፡ ተቓውሞ ስዒቡ ካብ ሕጹይነት ናይ’ቲ መሻል ንኣልጀዚራ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ቃዛ ፍልስጤማዊ ብዘይኮነ ኣመሓዳሪ ቦርድ ከም ዝተኣልየ ገሊጻ ኣላ። ሱዳን - ነፋሪት ብምውዳቓ ኩሎም ተሳፈርታ ሞይቶም ሓንቲ ወተሃደራዊት መጎዓዚት ዝነበሩ ሰባት ኩሎም ከም ዝሞቱ ዝርከብ መደበር ኣየር ክትዓልብ ነፋሪት ሱዳን፡ ኣብ ጥቃ ፖርት ሱዳን ተሓቢሩ። ኣብ ዝፈተነትሉ እዋን ብዘጋጠማ ክትዓልብ ኣብ ዝፈተነትሉ እዋን እታ ‘ኢል-76’ ዝዓይነታ ነፋሪት፡ ቴክኒካዊ ጸገም ከም ዝወደቐት ክልተ ብምውዳቓ፡ ኣብ’ታ ነፋሪት ተሳፊሮም ኣብ ጥቓ ፖርት ሱዳን ኣብ ወተሃደራውያን ምንጭታት ንማዕከን ኣብ ታሪኻዊት ከተማ ፌስ - ሞሮኮ ብተመሳሊ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዜና አይ.ኤፍ.ፒ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ብዘጋጠመ ምፍራስ ክልተ ህንጻታት፡ ከተማ ፌስ ብዘጋጠመ ምፍራስ ገዛ ኣረዲኦም። ብውሕዱ 2 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ ሓሙሽተ ሰባት ከም ዝሞቱ ይዝከር። ቤት ጽሕፈት ሓይልታት ምክልኻል 16 ካልኦት ድማ ኣካላዊ ጉድኣት ከም ከምኡ’ውን፡ ኣብ 2016፡ ኣብ ውሽጢ ሱዳን (ሳፍ) ኣብታ ነፋሪት ክንደይ ዝወረዶም፡ ኣገልግሎት ዜና ናይ’ታ ሃገር ሓደ ሰሙን ኣርባዕተ ሰባት ዝቐተለ ሰባት ከም ዝነበሩ እኳ እንተዘይገለጸ፡ ሓቢሩ። ክልተ ምፍራስ ህንጻታት ኣጋጢሙ ካብቲ ሓደጋ ዝደሓነ ሰብ ከም ዘየለ ብሰንኪ’ቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ዘጋጠመ ነይሩ። ግና ሓቢሩ’ሎ። ምፍራስ ናይቲ ኣርባዕተ ደርቢ ዝነበሮ ኣብ 2023፡ ኣብ ሞሮኮ ድሕሪ ዘጋጠመ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት፡ ህንጻታት፡ ካብ’ቶም ዝሞቱ ሰባት ሓያሎ ሰፊሕ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ መንግስቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ዝተፈላለየ ህጻናት ከም ዝርከብዎም ተገሊጹ። ናይ’ታ ሃገር ልዕሊ 12 ሽሕ ህንጻታት ቦታት ፖርት ሱዳን መጥቃዕቲ ብዘይካ’ዚ፡ እቲ ህንጻታት፡ መንበሪ ናይ ንሓደጋ ምፍራስ ተቓላዕቲ ምዃኖም ኣብ ዝፈጸማሉ እዋን፡ እቲ መደበር ሸሞንተ ስድራቤታት ምንባሩ፡ ኣገልግሎት ከም ዘለዮም፡ ጸብጻባት ማዕከናት ዜና ኣየር ተደብዲቡ ምንባሩ ጸብጻባት ሲቪላዊ ድሕነት ናይ’ታ ሃገር ኣረዲኡ። ናይ’ታ ሃገር ይሕብሩ። የመልክቱ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ኢምፔሮ 1/12/2025 ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ ፊት ሲነማ ኢምፔሮ 121480 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3857, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00009", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.89 ቀዳም 13 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 1 ክሰምረለይ ባህርያዊ ድዂዒ፡ ኮምፕስት", "char_count": 99, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00010", "text": "ኣገደስቲ እንዶታት ዞባ ማእከል - መደብ ጸወታ ዜና ኵዕሶ እግሪ ተሰሪዑ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ከተማ ጅዳ ኣትዩ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ናይ ኣብቲ ናይ ምቕባል ስነ-ስርዓት፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ሓይሊ ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ነዚ ዒላማ ንዝገበረ ሃገርን ገስጋሱን ዝምልከት ሕቶታት ንግስነት ስዑድያ ዑደቱ ብምቕጻል፡ ጠቕላሊ ቈንስል ኤርትራ ኣብ ጅዳ ኣቶ ሓርበኝነት ህዝባ ስለዝዀነ፡ ኣብ ወጻኢ ሽርሕታት ብንቕሓት ምክትታልን ድሕሪ ምቕራብ፡ ኣበርክቶኦም ንምዕዛዝ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ-ቐትሪ ከተማ ዓብደልራሕማን ዑስማን ተረኺቡ ነይሩ። ዝርከቡ ዜጋታት ክሰርሑ፡ ሓሻሽነት ምፍሻልን ውሁድ ስራሕ ስለዝሓት፡ ዘለዎም ድልውነት ኣረጋጊጾም። ጅዳ ኣትዩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ጅዳ ኣብ ኣወጊዶም ከዋህልሉን ንደቆም ብግቡእ ዜጋታት ብሓፈሻ መሳርዖም ኣስጢሞም ኣብቲ ርክብ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዝጸንሓሉ ግዜ፡ ኣብ ኣገደስቲ ልምዓታዊ ክከናኸኑን ብምዝኽኻር፡ ማሕበረኮማትን መኸተኦም ከሐይሉ ኣዘኻኺሩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስን ምስኡ ዝተጓዕዘ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ፈጻሚት ጉዳያት ትካላት ዑደት ክገብር’ዩ። ሃገራውያን ውዳበታትን ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ንማሕበረኮም፡ ሃማደኤ፡ ህግደፍን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዑድያ ወ/ሮ ብኻልእ ወገን፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብኣተኵሮ ክሰርሓ ከምዝግባእ ገሊጹ። ሳልሕ ዝርከቦ ልኡኽን ኣህጉራዊ መንእሰያት ህግደፍን ዝወከሉ ተሳተፍቲ ወይኒ ገረዝግሄርን ተረኺቦም ነይሮም። ኣፈወርቂ፡ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ቅድሚመዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ዓብዱልዓዚዝ ኣብ “ባህልና፡ ክብሪታትናን መንእሰያትናን ብወገኖም፡ ንህልው ኩነታት ሃገር ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ብዕድመ ወራስ ቐትሪ ንኣካየድቲ ማሕበረኮምን ዝኣተዉሉ፡ ኣሚር ስዑድ ቢን ሚሽዓል ካብ ምብራዝ ምድሓን፡ ቀንዲ ስራሕ ብመንጽር ዞባውን ዓለማውን ምዕባለታት፡ ዓራት መሓመድ ቢን ሳልማን፡ ካብ 9 ሃገራውያን ውዳበታትን ሪያድን ከባቢኣን ቢን ዓብደልዓዚዝ ምኽትል ኣሚር ዞባ ረኺቡ ኣዘራሪቡ። ወለዲ፡ ማሕበረኮማትን ሃገራውያን ዝምድና ኤርትራን ስዑድያን መጻኢ ታሕሳስ ጀሚሩ ኣብ ስዑድያ ናይ ስራሕ መካ ብናይ ክብሪ ሰልፊ ተቐቢልዎም። ኣብ’ቲ ርክብ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ውዳበታትን ክኸውን ይግባእ” ዝበለ ኣመታቱን፡ ከምኡ’ውን መደባት ህንጸት ምብጻሕ ይፍጽም ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ። ልኡኽ ኤርትራ ኣብ ‘ጉባኤ ኣከባቢ ሕቡራት ሃገራት’ ተሳቲፉ ብኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኬንያን ቀዋሚ ዝምራሕ ትግባረ መደባት ንምብዳሁ እትሰርሓሉ መዳያት ምዃኑ ዘብረሀ ሓመድን፡ ምግራብን ዳግመ-ምግራብን፡ 350 ደሴታት ከምዘለዋን ብምጥቃስ፡ ልኡኽ ኣብ ፕሮግራም ኣከባቢ ሕቡራት ብቀጻሊ ትዓዪ ከምዘላ ኣነጺሩ። ኣምባሳደር በየነ፡ እዞም ወፍርታት ነቶም ኣብ ሕውየት ስርዓተ-ማሕድሮን ውሕስነት እዚ ነቲ ኣብ ከርሲ ባሕሪ ዘሎ ሃብታም ሃገራትን ኣቶ በየነ ርእሶም ዝተመርሐ ብክሊማዊ ለውጢ ዝጽለዉ ዜጋታትን ህይወታዊ ብዙሕነትን ልዑል ኣበርክቶ ጸጋታት ካብ ብከላ ንምክልኻሉ ተወሳኺ ህንጸት ከዘንቲ ማያት፡ ምሕያል ልኡኽ ኤርትራ፡ ኣብቲ “ምስጓም ዘላቒ ከባቢታትን እፎይታ ከምዝፈጥሩ ሓቢሩ። ይገብር ከም ዘሎ ድማ ኣረጋጊጹ። ሓላፍነት ዘሰክም ከምዝዀነን ውሑስ ንጥፈታት ንምብዳህ ደርቂ፡ ምስፋሕ መፍትሒታት ንዳግመ-ሕውየት ዓለም” ብቀጻሊ ዝካየድ ህዝባዊ ወፈራታት ኰይኑ ንኽቕጽል ኣድላዪ ስጉምትታት መስኖኣዊ ሕርሻ ከምኡ’ውን ምርግጋጽ ኣምባሳደር በየነ ብተወሳኺ፡ ኤርትራ ብዝብል ቴማ ካብ 8 ክሳብ 12 ታሕሳስ ከምኡ’ውን ብንጡፍ ተሳትፎ መንእሰያትን ከምዝውሰድን ኣረዲኡ። ቀረብ ጽሩይ ዝስተ ማይ ክሳብ ርሑቕ ሓንቲ ካብተን ነዊሕ ገማግም ቀይሕ ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ዝተቓነዐ ሻብዓይ ተመሃሮን ዝሰላሰሉ መደባት ምዕቃብ ማይን ከባቢታት ሓደ ካብቲ ኤርትራ ብኣተኩሮ ባሕሪ ዝውንና ሃገራት ምዃናን ልዕሊ ኤርትራ ኣብ ጸሓያዊ፡ ንፋሳውን ጉባኤ ኣከባቢ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጂኦተርማውን ጸዓት ወፍሪ ተካይድ ከምዘላ ተሳቲፉ። ዝሓበረ ኣምባሳደር በየነ፡ ትሑት ቊጠባዊ ኣምባሳደር በየነ ርእሶም ኣብ ዘስመዖ ደረጃ ዘለወን ሃገራት ናብ ተካኢ ጸዓት መደረ፡ ኤርትራ ኣብ’ቲ ብደርቂ ንኽሰጋገራ ብዙሕ ርእሰ-ማልን ክኢላዊ ዝጥቃዕ፡ ዘይስሩዕ ዝናብን ልዑል ሙቐት ዓቕምን ስለ ዘድልየን፡ ብማሕንቖታት ዝምዝገበሉን ዞባ ከምእትርከብ፡ እቲ ሓቂ ዘይግደብ ተበጻሒ፡ ተጨባጥን፡ እዋናውን ናይ ዞባናን ዓለምን’ውን እዚ’ኳ እንተዀነ ፍታሕ ክናደ እዋኑ ምዃኑ ኣዘኻኺሩ። ንክሊማዊ ምዝባልን ሳዕቤናቱን ዝወሃብ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣህጉራዊ መልሰ-ግብርን ኣድህቦን ካብቲ ሚስተር ኣንቶንዮ ጉተረሽ ኣብ መኽፈቲ ትጽቢት ዝግበረሉ ኣዝዩ ትሑት ምዃኑ ናይ’ቲ ጉባኤ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ኣገንዚቡ። ዓለምና ካብ ዝዀነ እዋን ንላዕሊ ኣብ ኣምባሳደር በየነ ኣስዒቡ ኣብ ከምዚ ተኣፋፊ ኵነታት ከምዘላ ብምጥቃስ፡ እቲ ዝኣመሰለ ተሃዋሲ ዓለማዊ ኵነት፡ ኤርትራ ጉባኤ ንዳግመ-ሕውየት ዓለምን ፍትሓዊ ኣብ ርእሰ-ምርኰሳ ዝተሰረተ መንገዲ ግዴታን ወፍሪ እንገብረሉን ንምንታይ ብምሕራይ፡ ንኣከባብያዊ ብድሆታት ንቃለስ ከምዘሎና ደጊምና እንግንዘበሉን ብዘቤታዊ ዓቕሚ ከምኡ’ውን ብኮም ከምዝዀነ ኣስሚሩሉ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ዜና ናቕፋ - ቅነ ውዳበ መንእሰያት ተኻዪዱ ኤርትራ፡ ኣብ በይነ-መንግስታዊ ብዓል መዚ ኣብ ንኡስ ዞባ ናቕፋ፡ ብ6ን 7ን ታሕሳስ፡ ከምኡ’ውን ብባህሎምን መንነቶምን ጻዕሪ ንኽሰምር፡ እቲ መደብ ክሳብ ንልምዓት ‘ኢጋድ’ ዝነበራ ኣባልነት ስሒባ ባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ዝዀርዑ መንእሰያት ንምኹስኳስ ምሕዳራት ከባቢ ወሪዱ ብምልኣት ዘጠቓለ፡ ቅነ ውዳበ መንእሰያት ምዃኑ ኣረዲኡ። ክስራሓሉ ኣዘኻኺሩ። ኤርትራ፡ ካብ ኣባልነት በይነ-መንግስታዊ ብዓል መዚ ንልምዓት ማለት ተኻዪዱ። ‘ኢጋድ’ ምውጻኣ፡ ንዋና ጸሓፊ ኢጋድ ብወግዒ ከምዝሓበረት፡ ሚኒስትሪ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣቦ-መንበር ሃማመተኤ ኣብቲ ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ ጉዳያት ወጻኢ ኣብ ዘውጸኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ። ሓላፊ ሃማመተኤ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣቶ ሳልሕ ኣሕመዲን ኣብ ዝሃቦ ቅነ ውዳበ መንእሰያት፡ ውድራት መንእሰይ ኣሕመድ መሓመድ-ስዒድ ሓበሬታ፡ ምሕያል ውዳበታት ማሕበር፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ባህላዊ ትልሂትን ውሳነ መንግስቲ ኤርትራ፡ ካብዞም ዝስዕቡ ምኽንያታት ዝነቐለ’ዩ። ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ዕላማ ናይ’ቲ መደብ፡ ብኽብርታት ሕብረተሰብ ዝተሃንጹ መደረን፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ኣብያተብዅለንትናኦም ብቑዓት መንእሰያት ከምኡ’ውን ሓላፍነታውያን መንእሰያት ትምህርቲ ውድር ትንተና ዘጠቓለሉ ከምዝፍለጥ ኤርትራ፡ ብ193 ኣብ ዳግመ-ሕውየት ኢጋድ ልዑል ንምህናጽ፣ ኣብ መንጎ መንእሰያት ኣብ ምፍራይ ኣበርክቶኡ ልዑል ምዃኑ ንጥፈታት ከምዝተኻየዱ፡ ወኪል ኤሪና ኣበርክቶ ከምዝነበራ፡ ጸኒሓ’ውን ምስ ካልኦት ኣባል ሃገራት ብምትሕብባር፡ ናይ ተወዳርነት መንፈስ ንምዕባል፣ ድሕሪ ምግላጽ፡ ዝካየድ ዘሎ ውሁድ ካብ ናቕፋ ሓቢሩ። ኢጋድ ንምዕዛዝ ዞባዊ ሰላምን ርግኣትን ከም ቀንዲ መሳለጢ ኰይኑ ሰንዓፈ - ነበርቲ ም/ከባቢ ጎሎ ናይ ሓመድ ጽርግያ ንኸገልግል ብኣኡ ኣቢልካ ድማ ተጨባጢ ዞባውን ቊጠባውን ውህደት ንምፍጣር - ንምሕዳሱ ከምኡ’ውን ምርግጋጽ ኣድማዕነቱን ከምዝዓየት ብወፈራ ይጽግኑ ኣዘኻኺሩ። እዚ ይኹን ደኣ’ምበር ድሕሪ ግዜ፡ ብፍላይ ድማ ካብ 205 ኣትሒዙ፡ ኢጋድ ባህግታት ህዝቢ ናይ’ዚ ዞባ ኣብ ምላእ ፈሺሉ ጥራይ ዘይኰነ፡ ናብ ዝተወሰና ኣባል ሃገራት፡ ብፍላይ ድማ ናብ ኤርትራ ዘነጻጸረ ሃሳዪ ተራ ከምዝተጻወተን፣ እዚ ዘይሓላፍነታዊ ተግባራት ድማ፡ ንኤርትራ ኣብ ሚያዝያ 207 ኣባልነታ ከተደስክል ቀሲቡዋ’ዩ። እቲ ውድብ ንተሃድሶ ከምኡ’ውን ሕሉፍ ጌጋታቱ ብጽሞና ከስተብህለሉን ክእርሞን ይኽእል’ዩ ብዝብል ተስፋ፡ ኤርትራ፡ ኣብ ሰነ 2023 ዳግማይ ናብቲ ውድብ ተጸንቢራ። ይኹን’ምበር፡ ኢጋድ ካብ ሕሉፍ ጌጋታቱ ክመሃር ከምዘይከኣለን ሕጋዊ ሓላፍነቱ ከምዝዘንገዐን እቲ መግለጺ የነጽር። በዚ ድማ፡ ኤርትራ ካብቲ ሕጋዊ ሓላፍነቱን ተሓታትነቱ ዝዘንገዐ፡ ንስትራተጂያዊ ረብሓን ርግኣት ናይ’ዚ ዞባ ዘይዓዪን፣ ዞባዊ ውድብ ኣባልነታ ክትስሕብ ከምዝተገደት፡ ጋዜጣዊ መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ የገንዝብ። ኣብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ፡ ነበርቲ ሓሙሽተ ኣወሃሂዶም የሰላስልዎ ከምዘለዉ፡ ሜተር ርሒቓ እትርከብ ኮይና፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዓድታት ምሕዳር ከባቢ ጎሎ፡ ካብ ኣካያዲ ስራሕ ናይ’ቲ ምሕዳር ከባቢ ሓሙሽተ ዓድታት ተጠርኒፎም ዝነብሩ 12 ታሕሳስ 2025 ሰንዓፈ ተበጊሱ ናብ ምሕዳር ከባቢ ኣቶ ኢብራሂም ዑመር ገሊጹ። ኣስታት 1,50 ተቐማጦ ኣለዉዋ። ኣስመራ። ታልሃ-ናርዐ ንዝኣቱ ናይ ሓመድ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ዘካይድዎ ዘለዉ ጽርግያ፡ ብወፈራ ይጽግኑ’ለዉ። ወፈራ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ጸገም መጐዓዝያ ገልዓሎ - ንኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ናይ ምሳሕ እቲ ዝሰላሰል ዘሎ ማእቶታዊ ኣብ ምፍታሕ ዘለዎ ኣበርክቶ፡ ኣብ እንግዶት ተገይሩ ንጥፈታት፡ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ክራማት ማሕበራውን ቁጠባውን ህይወቶም ብዝወቕዐ ብርቱዕ ዝናብ ዝተበላሸወ ዓቢ ረብሓ ከምዘለዎ ሓቢሮም። ጽርግያ ናብ ንቡር ብምላስ፡ ኣብ ኣብ መስመር ዓሰብ-ባጽዕ ኣብ ምጽጋን ንኡስ ዞባ ገልዓሎ ንኣባላት ሓይልታት ከምዘለዎን ዘኻኸረ ኣቶ ማሕሙድ፡ ምሕዳር ከባቢ ጎሎ፡ ካብ ከተማ ምንቅስቓስ ከጋጥሞም ዝጸንሐ ጸገማት ጽርግያን ምስራሕ ድንድላትን ዝሳተፉ ምክልኻል ንዝገበሩሎም እንግዶት ኣብ ምውህሃድ ስራሕ ንዝጸዓሩ ኮሚተን ሰንዓፈ ንሸነኽ ምብራቕ 12 ኪሎንምቅላል ዝዓለመ ኰይኑ፡ ዓቕምታቶም ንዘለዉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ኣመስጊኑ። ነበርትን ኣመስጊኑ። ፕሮጀክት ዓዲሃሎን፡ ብ7 ታሕሳስ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ገልዓሎ ኣቶ ኣብ ልምዓታዊ መደባት ካብ ብነበርቲ ሓውሲ ከተማ ገልዓሎ ናይ ማሕሙድ ኢብራሂም ብግደኡ፡ ኣባላት ዝተሳተፉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ምሳሕ እንግዶት ተገይሩሎም። ሓይልታት ምክልኻልን ፕሮጀክት ብወገኖም፡ ኣብ ሃገራዊ ወፍሪ እጃም ኣብ ከባቢ ማርሳ ፋጥማ ኣብ ዝተኻየደ ዓዲሃሎን፡ ነቲ ጽርግያን ቢንቶታትን ብምብርካቶም ሓበን ከም ዝስመዖም ዋና ኣሰናዳኢ ስነ-ስርዓት፡ ለቴናል ኮሎኔል ጸጋይ ክፍለ ንምሕያሽ ብዘሰላሰልዎ ልምዓታዊ ብምግላጽ፡ ብነበርቲ ዝተገብረሎም ብርሃነ ምሕረትኣብ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ እንግዶት ስርሓት፡ ኣብ ምንቅስቓስ ተሽከርከርቲ ኵለንትናዊ ምትሕብባር ኣብ ስርሖም ምክትል ኣሰናዳኢ መርኣያ ናይ’ቲ ኣብ መንጎ ህዝብን እፎይታ ፈጢሩ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ድርዕን ሓቦን ከምዝኾኖም ኣብሪሆም። ሰራዊትን ዘሎ ፍቕርን ምትሕግጋዝን ዓብደልቃድር ኣሕመድ እቲ ብነበርቲ ዝተወስደ ተበግሶ፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ስነ-ጥበባዊ ከምኡ’ውን ዝወራረስ ዘሎ ክቡር ባህሊ ንሰራዊት ሞራልን ስንቅን ከምዝዀነን መሰናድኦታት ቀሪቡ ነይሩ። ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ምዃኑ ጠቒሱ፡ ህዝብን ምሕዳርን ብኻልኦት ምሕዳራት ከባቢ ክሰዓብ", "char_count": 6025, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00015", "text": "ቍ.ስ.1395-0758045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ሱራፌል ተስፋብሩኽ መጽናዕትኻ ከም እተጥፍእን", "char_count": 121, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00016", "text": "ኣገደስቲ እንዶታት ይገብረካ። ንእኦም ኣፋኒኻ ነቲ 1 ዝነበረካ ሃዋህው ክትመልሶ ንዕዉት ጕዕዞ ትምህርቲ ኣጸጋሚ’ዩ። ስለዚ፡ እተጽንዓሉን እትጻወተሉን ግዜ ካብ ሰዓት ክንደይ ክሳብ ክንደይ ምዃኑ ተመሃሮ ዕዉታት ክዀኑ ካብኡ ክነውሕ ኣይምረጽን። ኣቐዲምካ ንዅሉ ሰብ ፍሉጥ ዝገብሩዎ ልምድታት ግበሮ። 2. ናይ መጽናዕቲ ውሱን ግዜ ኣሎዎም። ነዚ ልምድታት ብምጥቃም፡ ካልኦት ተመሃሮ ምህላዉ 9. ዘይትርደኦ እንተ ኣጋጢምካ ክዕወቱ ይኽእሉ እዮም። ውሱን ናይ መጽናዕቲ ግዜ ምስ ብጾትካ ኴንካ ምፍታን ኣብዚ ብተኻታተሊ ዝቐርብ፡ ይሃሉኻ። ፈተና ኰነ ዕዮ ገዛ ኣብ ዝዀነ ዓውደ ትምህርቲ ካብ ልምድታት ዕዉታት ይሃሉወካ ኣይሃሉወካ ብዘየገድስ ክትርደኦ ዘሸግረካ ጽሑፍ እንተ ተመሃሮ ተመርኲሱ ዝተኣከበ ኵሉ ግዜ ኣብቲ ውሱን ዘዳለኻዮ ኣጋጢሙካ ምስ ብጾትካ ኴንካ እንዶታት፡ ብዙሕ ክጥቀሙ ናይ መጽናዕቲ ግዜ ኣጽንዕ። ፈተና ብሓደ ብምጽናዕ ክተፈትሕ ፈትን። ሕግታት ኒውቶን ንምፍላጥ’ዩ፡ ብምዃኑ፡ ኵሉ ግዜ ከይደኸምካን ተስፋና እዩ። ንሎሚ ሊድያ ክህሉወካ ተጽንዕ ጥራይ እንተ ምኽንያቱ፡ ካብ ብጾትካ ነቲ ጽሑፍ ” ዝብል ሸቶ እንተ ሃልዩካ ናይ ምሉእ ብምሉእ ነቒሕካን እንከለኻ ሰመረ ዝልኣኸትልና ጽሑፍ ኴንካ ጽቡቕ ውጽኢት ክትረክብ ዝፈልጡ ክህልዉ ይኽእሉ’ዮም። መጽናዕቲ ግዜኻ ውጽኢታዊ መጽናዕትኻ ብእኡ ጀምር። ገይርና ክንፍልሞ ኢና፣ ኣብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ካብ ሓደ ርእሲ ክልተ ርእሲ ከም ይኸውን። እዚ ከኣ ነቲ ዝብርትዓካ ዓውደ ዝመጽእ ናትኩም ተመኵሮ ዝበልጽ ዘክር። ምናልባት ብጾትካ 3. ሓደ ሰዓት ናይ መጽናዕቲ ትምህርቲ ምሉእ ኣቓልቦ ሂብካ ክትልእኩልና ክንጽበ ኢና። 5. ኣብ ዝተመደበ ግዜ ዘይፈልጡዎ እንተ ኰይኖም ክተሰርሕ የኽእለካ። ግዜ ምህላው መጽናዕቲ ምጅማር ንመምህርካ ካብ ምሕታት ድሕር 1. ኣብ ሓደ እዋን ብዙሕ ኣእምሮ ንመጽናዕቲ ብቐሊሉ ዝተዋሃበና ዕዮ ገዛ ቀሊል 7. ዕዮ ገዛ ቅድሚ ምስራሕ ኣይትበል።", "char_count": 1083, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00021", "text": "ም ሑ ን ፍ ባ ብ (ኖት) 10. ቀደመ ሰንበት ምጽናዕ ኣብ ሓደ እዋን፡ ብሓንሳብ፡ ካብ ቍሩብ ትጽውት ኣቢለ፡ መጽናዕቲ ሓደ ይዅን። ንኣብነት፥ ካብ ሰዓት ብዙሓት ተመሃሮ ቀዳመ ሰንበት ዕዮ ገዛ ክትሰርሕ እንከለኻ ዓቕምኻ ንላዕሊ ብዙሕ ከተጽንዕ ክጅምር’የ፡” “ሰዓት ገና’ዩ ዘሎ 8 ክሳዕ 1 ከተጽንዕ መደብ ጸወታ’ምበር ውራይ መጽናዕቲ ብልክዕ መልሲ ክትህብን ተወሳኺ ምፍታን፡ ድኻም የስዕበልካ’ሞ አርክበሉ’የ፡” ወዘተ ዝብል ሓሳባት እንሃልዩካ፡ ኵሉ መዓልቲ ኣብዚ ክዝክሩ ኣይደልዩን’ዮም። “ካብ ሓበሬታ ምእንቲ ክትረክብን ብዛዕባ እቲ እተካይዶ ዘለኻ መጽናዕቲ ኣወግድ። ኣብ ትምህርትኻ ዕዉት ግዜ’ዚ ኣጽንዕ። እዚ እንተ ደኣ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ተማሂርና እቲ ተዋሂቡካ ዘሎ ዕዮ ዝምልከት ውጽኢታዊ ኣይከውን። ኣብ ንኽተከውን፡ ንትምህርቲ ቀዳምነት ገይርካ ኣእምሮኻ ይለማመድ እሞ ኢና። ቀዳመ ሰንበትሲ ከነዕርፍ ጽሑፍ ደጊምካ ኣንብቦ። ዝተወሰነ ግዜ፣ ንኣብነት ድሕሪ ሃብ። ብመደብካ መሰረት መጽናዕቲ ኵሉ መዓልቲ ካብ ሰዓት 8 ክሳዕ እባ፡” ይብሉ’ዮም። እዚ ግን ኣብ ሰዓትን ፈረቓን ወይ ክልተ ሰዓት 1 ንመጽናዕቲ ድሉው ይኸውን። እትጅምረሉ ሰዓት 9 እንተ ኰይኑ፡ 8. ናይ መጽናዕቲ ግዜ ትምህርትኻ ጽቡቕ ውጽኢት መጽናዕቲ (ከም ዓቕምኻ) ክሳዕ ኵሉ ግዜ ሰዓት 9 ጀምር። ከምዚ ኣቐዲምካ ንስድራቤትካን ዓርከ ንኸይተምጽእ ይዓግተካ’ዩ። ስለዚ፡ 15 ደቒቕ ሓጺር ናይ ዕረፍቲ ግዜ 4. ውሱን ሸቶ ምህላው ምግባር ካብ ሰዓት ምስ ኣኸላካ መሓዛኻን ምሕባር ሰኑይ ንግሆ ኣእምሮኻ ንትምህርቲ ውሰድ። ዕረፍቲ ምውሳድ ሓይልኻ ብዘይ ሸቶ ኮፍ ኢላካ መጽሓፍቲ ብታህዋኽ ዕዮ ገዛ ትሰርሕ፡ ቀስ “ካብ ሰዓት 8 ክሳዕ 1 ከጽንዕ ድሉው ኰይኑ ናብ ክፍልኻ ከም ዝሕደስን ንዝቕጽል መጽናዕቲ ኢልካ ብጽፈትን ተገዳስነትን ምግንጻል ጥቕሚ የብሉን። ካብ ስለ ዝዀንኩ ኣይወጽእን’የ፡” ኢልካ ክትኣቱ፡ ኣብ ትምህርትኻ’ውን ድማ ድሉው ከም እትኸውን ክትሰርሕ ወይ ከተጽንዕ ይሕግዘካ። መጽናዕቲ ፍረ ክትረክብ ሓደ ንብጾትካ ኣቐዲምካ ንገሮም። ዕዉት ክትከውን እንተ ደሊኻ ይገብረካ። እቲ እትወስዶ ናይ ዝተወሰነ ዕላማ ይሃሉኻ። ንኣብነት፥ 6. በቲ ዝበርተዐ ምጅማር ምኽንያቱ፡ ኣብ መንጎ መጽናዕቲ ቀድመ ሰንበት ውጥን ብምውጻእ ዕረፍቲ ግዜ ካብ 15 ደቒቕ ንላዕሊ “ኣብዚ ኮፍ ኢለ ዘጽንዕ ዘለኹ ኣብ እንከለኻ ኣዕሩኽትኻ እንተ ንጸወታ ጥራይ ዘይኰነ፡ እቲ ዝበርተዐ ዓውደ ትምህርቲ እንተ ኰይኑ እቲ ዝነበረካ ናይ ምዕራፍ ሓደ ብዛዕባ ስርዓተ ዙረት መጺኦም፡ ንሳቶም እናተጻወቱ ንመጽናዕቲ’ውን ተጠቐመሉ። መጽናዕቲ ሃዋህው ስለ ዘጥፍእ፡ ንኽትምልሶ ግዜን ጻዕርን ዝወስድ ደም ንምርዳእ እዩ፡” ወይ “ብዛዕባ ከተጽንዕ ክትሽገርን ሙድ ሊድያ ሰመረ ዓይን ብርሃን ኣፍንጫን ኣገልግሎታን ዓይንና ወይ ናይ ምርኣይ ስምዒትና ምስ ኣፍንጫ ንስርዓተ ምስትንፋስ ዝፍልም ኣካል እዩ። እንስሕቦ ኣየር ከም ብርሃን ሕብርታትን ጥቡቕ ምትእስሳር ኣሎዎ። ኣፍንጫ ናይ መብዛሕትኦም እንስሳታት ንተመሰሳሊ ደሮና፡ ርስሓት፡ ደቀቕቲ ኣብ ቅድሚት ሕብጥ ዝበለ ቅርጺ ገዲፍካ ዓይንና ዕላማ ዝሰርሕ ኰይኑ፡ ኣብ ቅርጺ፡ ግዝፊን ቍመትን ሓሳኹን ካልእን ሓኒቑ ከባብ እያ። እዚ ሕብጥ ዝበለ ብደገ እንርእዮ ከኣ ክፈላለ ይኽእል። ኣፍንጫ ንብዙሓት እንስሳታት የትርፎ። ብተወሳኺ ኣካል ኮረና ዝብሃል ኰይኑ ብርሃን ብመገዱ ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም ኣገዳሲ’ዩ። ኪንዮ ምስትምቓር ድምጽና ምስ ግዝፊ፡ ኣቢሉ ይኣቱ። ምስ ኮረና ለጊቡ ንውህደት ሕብሪ ጨና፡ መግቦም ንምድላይ፡ ጸላእን ፈታውን ንምልላይን ቅርጽን ጥዕናን ዝሕሉ ‘ኣይሪስ’ ዝብሃል ኣካል ኣሎ። እታ ጸላም ካልእ ተወሳኺ ኣገልግሎት ኣሎዎ። ኣፍንጫ ሓርማዝ ከም ኣፍንጫና ዝተኣሳሰር ነጥቢ ብሌን ዓይንና ‘ፑፒል’ ትብሃል። ‘ኣይሪስ’ መሓውሩ ነዊሕ ብምዃኑ ኣክንዲ ኢዱ ኰይኑ ከገልግል ምዃኑኸ ትፈልጡዶ? ነቲ ዝመጽእ ብርትዐ ብርሃን ርእዩ ቅርጽን ግዝፊን ‘ፑፒል’ ይቈጻጸሮ። እንከሎ፡ ንኽሰቲ፡ ነብሱ ማይ ንኽዑን ከም ታራንፐት ንጨና ዝፈልጥ ኣካል ዓይጽና ድሙቕ ብርሃን ንዘሎዎ ኣካል ኣብ ዝዕዘበሉ ‘ፑፒል’ ትንእስ፡ መነቈውን ይጠቕሞ። ኣፍራስን ኣግማልን ልክዕ ከም ኣብ ቅድሚት ዝርከብ ኣፍንጫና ዘይኰነ ኣብ ሰርኖና ደብዛዝ ብርሃን ኣብ ዝዀነሉ ትገዝፍ። ብዝያዳ ኣብ ትገዝፈሉ ከኣ ኣዒንትና ሰምሰም እነብሎ፡ ሓመድ፡ ሑጻ ወይ ደሮና ኰይኑ፡ ‘ኦልፋክቶሪ ነርቭስ’ ዝብሃሉ መትንታት ኣብኡ ክፍለጠና ይኽእል። ዘሎዎ ንፋስ ኣብ ዝህሉወሉ ክዓጽዉዎን ክኸፍቱዎን ስለ ዝርከቡ እዩ። ንጨና ዝውክል ‘ሜለኵል’ ኣብ’ዞም ይኽእሉ። ሳልሞን ዓሳ ድሕሪ ምውላዱ፡ ኣሽሓት ኪሎ ‘ኣይሪስ’ ካብ ብርሃን ክከላኸል ዝኽእል ‘ፒግመንት’ ኣሎዎ። መትንታት ምስ ተንከፈ፡ እዞም መትንታት ድማ ናብ ሜትሮታት ካብ እተወለደሉ ቦታ ተጓዒዙ፡ ንዓመታት ‘ፒግመንት’ ኣብ ቈርበት፡ ጸጕሪ ርእስን ካልእን ዝርከብ ሕብሪ ዝህብ ጥረ ሓንጐልና መልእኽቲ ይሰዱ። ሓንጐልና ከኣ ነቲ ጨና ጸኒሑ ናብታ ዝነበራ ቦታ ብኣፍንጫኡ እናሸተ ክምለስ ኣለልዩ ከም እንዝክሮ ይገብር። ዝበዝሐ ሰብ ክሳብ ነገር እዩ። ገለኡ ሰብ ኣብ ድሕሪት ‘ኣይሪስ’ ፒግመንት ክህሉዎ እንከሎ ይኽእል። ጨና ናይ ምፍላይ ክእለቱ ሓያል’ዩ። ንሕናኸ ዓሰርተ ሽሕ በይኑ ጨና ክፈሊ ወይ ክፈልጥ ይኽእል። ኣብ ገለኦም ከኣ ኣብ ቅድሚ ኣይሪስ ይርከብ። ብርሃን በዚ ፒግመንት ካብ ቤት ትምህርትና ናብ ገዛና ብኣፍንጫና ተሓጊዝና ምሽታት ንናይ ዝዀነ ጣዕሚ ከም ንጥዑም፡ መጺጽ፡ ኣብ ዝሓልፈሉ እዋን፡ ኣብ ብርሃን ካብ ዝርከብ ሕብሪታት (ቀስተ ደበና) ምበጻሓናዶ መስለኩም? ጨዋምን መሪርን ክፈሊ ዝኽእል ኰይኑ፡ ኣፍንጫና ኣብ ንቐይሕን ብጫን ነፍዩ የትርፎ’ሞ እቲ ዝተረፈ ብርሃን ከኣ ብሰማያዊ ናይ ሰብ ኣፍንጫ ብዓጽምን ቆርጠምጠመን ዝቘመን ዝዕበሰሉ ንዝዀነ ኣብ ኣፍና ዝኣቱ ናይ ምስትምቓር ይዕብለል። በዚ ምኽንያት ገለ ሰባት ሰማያዊ ሕብሪ ዓይኒ ይህሉዎም። ብቘርበት እተሸፈነን ኰይኑ፡ ንምትሕልላፍ ኣየር ክእለትና ይጐድል ምዃኑኸ ተስተብህሉዶ? ኣብ ቅድሚት ኣይሪስ እንተ’ልዩ ዝተፈላለየ ዓይነት ሕብሪ ብርሃን’ዩ የገልግለና። ኣብ ኣፍንጫና ዝርከብ ደቂቕ ጸጕሪ፡ ምስ ዝስሕብ። ኣዒንቲ ከምዚ ዓይነት ኣጋጣሚ ዘሎዎም ሰባት፡ በቲ ኣብ ትምኒት ሰመረ ድሕሪ ኣይሪስ ዝበጽሕ ብርሃን ይውሰን። ሓደ ሓደ ግዜ ገለ ሰባት ኣብ ንእስነቶም ናብ ሰማያዊ ዝኸደ ሕብሪ ይጸንሖም’ሞ እናዓበዩ ክኸዱ ጥቕሲ “ክልተ ደረት ኣልቦ ነገራት እዩ ዘሎ፣ ቅጅለትን ድንቍርናን ወዲ እንከለዉ ፒግመንት እንተ ኣማዕቢሎም ናብ ጸሊም ዝኸደ ሕብሪ ዓይኒ እዚ ሰብ። በቲ ካልኣይ ግን ርግጸኛ ኣይኮንኩን።” ሰሙን ይህሉዎም።", "char_count": 3658, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00022", "text": "- Albert Eintein ማክዳ ትንሱእ ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ሸባብ ሃማመተኤ ሕቶ ሸባብ ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ደዋሊ፥ ሄለው፡ ኣገልግሎት ምኽሪ ክሰምረለይ ሕጂ’ውን ክንብል በለ እምበር ብተለፎን? ኣይተኻዕወን ከም ዝብሃል፡ ሓሳባት ደቅኺ ጽን ኢልኪ ብምስማዕ፡ ኣማኻሪ፥ መርሓባ ጽቡቕ ኣለኺ። መን ክብልን ካበይ ትድውልን ደቀይ ቅድሚ 2 ዓመት ናብ ኤርትራ ኣምጺአየን ንዝሓተታኦ ብተገዳስነት ግቡእ ግብረ መልሲ ብምሃብ ክድበስ ትህልዊ? ትጽቢታትኪ ተመሊሱልክዶ ዘይከኣል ኣይኮነን። ምስ መሳቱኺ ደዋሊት፥ ዮርዳኖስ ይብሃል። ኣብ ይኸውን? ተዕልሊ ከም ዘለኺ ፈኰስቲ", "char_count": 577, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00023", "text": "ወጻኢ ሃገር’የ ዝነብር። ሕጂ ግና ቃላት ብምጥቃም፡ ንስምዒታተን ደዋሊት፥ ትጽቢተይ ደኣ ከምቶም ካብ ኣስመራ’የ ዝድውለልካ ዘለኹ። ብምሕላው ምዕባለታተን ምግምጋም ከባቢኦም ምሂሩዎም ምእዙዛት ኣማኻሪ፥ መርሓባ! ሕራይ እንታይ ከድሊ’ዩ። ለውጢ ዘይብሉ ናብራ መንእሰያት ክኾና፡ ባህገይ ሰሚሩ፡ ክሕግዘኪ? ይነብራ እንተ’ለዋ ግና ዳግመ ግምት ካብቲ ናይ ምዕራባውያን ባህሊ ክትገብሪ ይግባእ። ነዚ ንምርግጋጽ ደዋሊት፥ ክልተ ኣብ ፊንላንድ ክገላገላለይ’ዩ ነይሩ። ከኣ ንደቅኺ ኣበየናይ እዋን እንታይ ዝዓበያ ኣዋልድ ኣሎዋኒ። ቀይዲ ኣማኻሪ፥ እሞኸ ኣይሰመረን? ዓይነት ባህሪ ከንጸባርቓ ከም ዘሎወን በተኽ ኣካይዳ ናይቲ ዓዲ ስለ ብዓቕምኺ ይሕግዙኒ’ዮም ዝተባህሉ ደዋሊት፥ ገለ ክፋሉስ ሰሚሩ ግና ዘይፈተኹዎ፡ ደቀይ ቅድሚ ክልተ ጽሑፋት ምንባብ’ውን ሓጋዚ’ዩ። ኵሉ ዘይኮነለይ ሰሲዐ። ዓመት ናብ ኤርትራ ኣምጺአየን።", "char_count": 509, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00024", "text": "ብሓባር ዘይምህላውክን ዝፈጥሮ ኣማኻሪ፥ እሞ ብግልጺ ኣማኻሪ፥ ንስኺኸ ምስአን ኮፍ ከነናዲ ለይትን መዓልትን ብስራሕ ዓዶም ስለ እነላዮም፡ ብንኣሽቱኦም ተዘራሪብክንዶ? ርእሱ ዝኸኣለ ጸገም ከም ዘሎዎ ኢልኪ ማለት ድዩ? ዕረፍቲ ዘይብልና። ሌላ ሒዞም ስለ ዝዓብዩ ብዙሕ ምስትብሃል ኣገዳሲ’ዩ። ሰብን ቦታን ደዋሊት፥ ብግልጺ ከምዚ ትገብራ ደዋሊት፥ ምስ መቕርብ እምበር? ስክፍታ የብልናን። ዝፈጥሮ ለውጢ ዝከሓድ ዋላ እንተ ኣማኻሪ፥ ግዜ ዝውሕደኩም እንተ ኣለኽን ዘይኮነ ንዘይተጻፈ ባህረን ዘይኮነ፡ ጠባይ ደቅኺ ብምጽናዕ፡ ኣማኻሪ፥ ብዘይ ውላድ ብዘይ ኮይኑ ደኣ፡ እዚ ጸገመ ደኣ ብኸመይ ኣማኻሪ፥ ዓዲ ምስ ኣምጻእክየን ምስቶም ዘይቅቡላት ጣባይ ብምሕዋስ ኣብ ኣገባብ ምትብባዕን መቕጻዕትን ወላዲ ምእላይ ከመይ ይመስለኪ? ኣለሊኹሞ? ዝርኣኺዮ ለውጢ ኣሎዶ? ሓደጋ ከም ዘሎዎ እመኽረን’የ። ንስኺ ዝወሰንክዮ ዝያዳ ተዘካሪ ደዋሊት፥ ቀሊል ኣይኮነን እንድዩ፡ ካልእ ኣብዛ ሓጻር እዋን ካብ ህዱእ ደዋሊት፥ ጠባየን ክቀያየር ጀሚሩ። ደዋሊት፥ ብሓቂ ኣብቲ ዝበዝሐ ምዃኑ ምፍለጥ ነዘኻኽር። ንኣተን ኣብቲ ዘለናዮ ዓዲ ግና ደረት ዘይብሉ ልዝብ ሓሊፈ ዝብለን የብለይን። ነገር ተዓዊተ’የ። ክልወጥ ኢለ ክትኣልዪ ዘይከኣልክሉ ምኽንያት፡ ኣማኻሪ፥ ኵነታት መነባብሮኹም ናጽነት ንቘልዑ ስለ ዘሎ፡ ባህሊ ሕብረተሰብ ኤርትራ ብባህሊ፡ ዝገመትኩዎ ዘይዓገብኩሉ ነገራት ሕጽረት ግዜ ምዃኑ ኢኺ ሓቢርኪ። ከመይ’ዩ? ኣሎ ክትብል ኣይትኻልን ኢኻ። ታሪኽን፡ ክብርታትን ኰስኲሱ ግና ኣሎኒ። ስለዚ፡ ንዝዓበያሉ ኵነታት ኣብ ኣብ ዓድና ግና፡ ገለ ክብርታት ደዋሊት፥ እንጀራ ሕሱም ኮይንና፡ ዘዕብዮም ደቁ ምውዓለን ዝረኽባኦ ግምት ኣእቲኺ፡ ብምስትውዓል ኣማኻሪ፥ ኣብነት? ሕብረተሰብ ክምሃራለይ ይኽእላ’የን ዋላ ምስ ብዓልቤተይ በይንና ኢና ረብሓ ስለ ዘሎ እምነተይ ልዑል ዘጋጠመ ክውንነትን ዝነበረ ድሌትን ስለ ዝበልኩ’የ። እንነብር ዘለና። ደዋሊት፥ ዝዓበያሉ ውልቃውነት ብምዃኑ ተስፋ ገይረ’የ ዝፋነወን። ምግምጋሙ የገድስ’ዩ። ዝዓብለሎን ንኣይ ይጥዓመኒ ዝብል ኣማኻሪ፥ ናጽነት ንቘልዑ ሃሳዩ ኣማኻሪ፥ ዕድመአን ክንደይ ኣማኻሪ፥ ቈልዑ ምዕባይ ናይ ገዛእ ብዛዕባ ሓላፍነት ኣብ ኣረኣእያን፡ ዳርጋ ገዲፈን ክሓልያ ድዩ ኮይኑ? ይኸውን? ርእሱ ስነ ፍልጠት ዝሓት’ዩ።", "char_count": 1279, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00025", "text": "እተስተምህርሉ እዋን፡ ርሕቀትኪ ጀሚረን’የን። ኣብቲ መጀመርያ፡ ወለዲ ንደቆም ካብኣቶም ተፈልዮም፡ ደዋሊት፥ ናጽነት ጥራይ ትብሎ፡ ደዋሊት፥ ሕጂ ደኣ 15ን 17ን ክትሕልዊ ጽቡቕ’ዩ። ንደቅኺ እዋኑ ምስቲ ዝለመዳኦ ኣተዓባብያ፡ ስለ ብኽብርታት ሃገሮም እናተዀስኰሱ ኣዘዝቲ ኮይኖም ንሳቶም ብዝበሉኻ ዓመት ገይረን ኣለዋ። ዝሓለወ ናይ ቀልድን ምዝንጋዕን ዘይተሳዅዓለን ምስ ኣለይተን ክዓብዩ ክደልዩዎም ይኽእሉ እዮም። እናተማእዘዝካ ኢኻ እትኸይድ። ግዜ ምፍላይ ከድልየኪ’ዩ። ኣማኻሪ፥ ብኸመይ ኣገባብ ኢኺ ብዙሕ ክሰማምዓ ኣይከኣላን። ድሕሪ እንተኾነ ኵሉ ብሓደ እዋን ዝረጋገጽ ብኣኽብሮትን ብሃናጽን መገዲ፡ ኣማኻሪ፥ እንታይ ለውጢ ከምጽኣ ኣምጺእክየን? ብዙሕ ጻዕሪ ግና መሳቱአን እናርኣያ ዘይምዃኑ ከኣ ክኣምኑ ይግባኦም። ሜላ ኣፈታትሓ ግርጭት፡ ዝምድና ኢኺ ኣምጺእክየን? ለውጢ ገይረን’የን። እቲ ቃሕ ደዋሊት፥ ኣብ እዋን ዕረፍቲ ኣብ መንእሰያት ዝድለ ለውጢ ምስ ምስ ሰባት፡ ተሰማሚዕካ ምንባር ዝበለካ ምግባርን ዘይምእዙዝነትን ደዋሊት፥ ከይሓባእኩ ክነግረካ፣ ንዓደን የምጽአን ስለ ዝነበርኩ ዘለዉዎ ከባቢ ክወሃድን ክእለን ክማሃራ ይከኣል’ዩ። ክርሳዕ ዘይብሉ፡ ግና ቊሩብ ዝተርፈን ኣሎወን። መሓዙት ኣብዚሐን ደገ ደገ ክብላን ብዙሕ ኣይተሸገርኩን። ደሓር ከኣ ዝግበኦ ምዃኑ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። በጺሐንኦ ዘለዋ ዕድመ፡ ጠባየን ኣብ ትምህርቲ’ውን ክሓምቃ ስለ ምስ ቤት ትምህርተን ብዓልቤተይን ኣማኻሪ፥ ምስ ጻዕርኺ ብምዝማድ፡ ካብ ስድራኦም ተፈልዮም ሃገር ናይ ዝቀያየረሉን ከባቢአን ዘለልያሉ’ዩ። ዝተዓዘብኩ፡ ገለ መፍትሒ እንተ ተማኺርና ኢና ወሲንናዮ። ከምቲ ዝደለኺዮ ዘይምዃኑ እንታይ ዝቐየሩ ዝጥረ ከም ዘይኮነ ምግንዛብ ወለደን ኣብ ዝርከቡዎ ብቐረባ ረኸብኩ ኢለ’የ። ካብ ህይወት እንታይ ይመስለኪ? ይግባእ። ናብ ሃገሮም ምጽኦም ኣማኻሪ፥ እሞ ርእይቶአን እንታይ ኵነታተን ንምክትታል ስለ ዝጥዕም፡ ዓድና ክምሃራ፡ ከምኡ ድማ ገለ ገለ ብቐሊሉ ዘይግመት ረብሓታት’ኳ ነይሩ? ደዋሊት፥ ኣቐዲመ ክገብሮ ዝግበኣኒ ክልተ ዓይኒ ካብ ምርኣይ’ውን ስድራቤታት ከምዚ ዓይነት ስጕምቲ እንተ’ለዎ፡ ውጽኢታዊ ኣቀራርባ ዝነበረ ክገብር ዘይምኽኣለይ፡ ነብሰይ ስለ ዘገላግል፡ ብዕቱብ ክትሓስብሉ ወሲዶም ዝተዓወቱ ስለ ዘለዉ ደዋሊት፥ ኣብ ዓደን ክግደሳ ብዘሎዎ መገዲ፡ ንቓና፡ ኣረኣእያን ዝነቕፈሉ ኵነታት ኣሎ። ይግባእ። ንሓሳባተይ ኣራጒዱዎ’ዩ። በብእዋኑ ብዙሕ ጻዕሪ ስለ ዝገበርኩ፡ ሰብኣውነትን ከይተረፈ፡ ምስኦም ኣብቲ ንመላለሰሉ ዝነበርና እዋን ኣማኻሪ፥ ምስ ደቅኺ ዘሎኪ ብዝጠዓም መገዲ ክዋደድ የድሊ። ደዋሊት፥ ዝበዝሐ ምርካበይ ኣማኻሪ፥ ቦታ ምቕያር ንበይኑ መሓዙት ክገብራን ናፍቖት ከሕድራን ምቅርራብ ከመይ ይመስል? ብምጸአን ዕውትቲ’የ። ለውጢ ከምጽእ ይኽእል’ዩ ዝብል ቈልዑ ኣብ ዝዓበዩ ይዕበዩ ወሳኒ ስለ ዝኸኣላ፡ ንኽመጽኣለይ ብዙሕ ደዋሊት፥ ብሰንኪ ናብራ ኣብ ኣማኻሪ፥ እንቋዕ ዝበዝሐ ተረኽበ ግምት ስለ ዝወሰድኪ ድዩ? ግደ ክህሉዎም፡ ኣብ ኵነታት ወለድን ኣይተሸገርኩን። ዓመት ሓደ ወርሒ ዝኸውን ኢና እሞ፡ ዝተረፈ ከኣ ቀስ ኢልኪ ቅዲ ኣተዓባብያኦምን’ዩ ዝምርኰስ። ደዋሊት፥ ሰብ ዝተፈላለየ ዓይነት ኣማኻሪ፥ ብዛዕባ ሓሳባትኪ ዝነበረን ብሓባር እነሕልፎ። ተርክብሉ። ህይወት ክርእይ እንተ ዘይክኢሉ፡ ክኢላታት ስነ ልቦና ከም ኣፍልጦ እንታይ ይመስል? ኣማኻሪ፥ ካብቶም ኣለይተን ደዋሊት፥ ናይ ወለዲት ነገር ኵሉ ክመሃር ኣይክእል’ዩ ስለ ዝበልኩ’የ። ዝሰማምዕሉ፡ ቈልዑ ዝቕየርሉን ኣብ ዓድና ካብ ኣተዓባብያ መዛኖአን ደዋሊት፥ “ዓድና ኵነታት ኣየሩን እትረኽብዮ ግብረ መልሲኸ እንታይ መጻኢኦም ዝልለየሉን ዕድመ ብሓደ ክኾነለይ ተጸብየ እምበር፡ ክምሃራ ስለ ዝደለኹ’የ። ሰቡን ጥዑም’ዩ፡ ኣብኡ ክትነብር ይመስል? ምስ ናይ ደቅኺ ክነጻጸር እንከሎ፡ ደጊም ደኣ ክልተ ዓይኒ ርኢኻ ከም ክትምሃር ኣዝዩ ጽቡቕ’ዩ። ዓድና ደዋሊት፥ ንሳቶም ካብ ትምህርቲ ኣቐዲመን ሓሊፈንኦ’የን። ስለዚ፡ ዘየዋጽእ ተረዲአ ኣለኹ። ኣጕዲለ ኣማኻሪ፥ ኣብኡኸ ክምሃራሉ ሕጂ ፈሊጥክንኦ እንተ ጸኒሕክን ወጻኢ ንዝረኽባኣ ግዜ፡ ምስ ዘሎኪ ትጽቢታት፡ ብገለ ሸነኹ ምህላወይን ጸገመይ ኣለልየ ኣለኹ። ዝኽእላ ኣጋጣሚ ኣይነበረን ድዩ? ብድሕሬና ኣይክትሽገራን ኢኽን፡” መሓዙተን ሻሂ ምስታይ ከም ክሰምር እምበር ምሉእ ብምሉእ ዝተረድኣኒ ኣማራጺ ሓሳባት ደዋሊት፥ ኣብኡ ዝከኣለኒ እናበልኩ እነግረን ነይረ’የ። ዘውትራ ሓቢሮሙኒ። ኣነ ግና ምስ ናብ ዝደለኺዮ መኣዝን ከጥወየልኪ ሂብካኒ ኣለኻ። ናይ ዝመጽእ ሰባት ጽዒረለን’የ። ገለ መለሳ እንተኾነን ኣማኻሪ፥ ብዛዕባ ሃገረን ዝነበረን ዝርእዮ ክውንነት ስለ ዘይተጋጠመለይ ዝከኣል ኣይመስለናን። ምሳኺ ከለዋ ይበለና’ሞ፡ ንዓመታ ደጊመ ክረኽበካ ከኣ ሓሲበ። ሌላ ከመይ ትግምግምዮ? ተጠራጢረ ኣጥቢቐ ምስ ሓተትኩ፡ ብዝደለኺዮ ዘይተኸየደ መገዲ፡ ካልእ ተስፋ እገብር። ሰናዩ! ኣማኻሪ፥ ብዘይ ወለዲ ይሰልጥዶ ናጽነት ዝያዳ ከም ዝደልያን ሓሻሽቲ ሰብ ከዐርየልኪ ምጽባይ ትጽቢት ኣማኻሪ፥ ሕራይ፡ ኣነ’ውን ናይ ደዋሊት፥ ደቂ ሎሚ ዕድለኛታት መስለኪ? ምዃነን ተሓቢረ። ጥራይ ኮይኑ ከይተርፍ ምስትውዓል ብዙሓት ስድራቤታት ዛዕባ ምልዓልኪ እዮም። ኣብ ዘለናዮ ብማሕበረኮም ኣገዳሲ’ዩ። አመስግነኪ።", "char_count": 2893, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00026", "text": "ደዋሊት፥ ንሕና ደኣ እንጀራ ተጠርኒፍና ብዛዕባ ባህልን ልምድን ኣማኻሪ፥ ደቅኺ ካባኺ ብምፍላየን፡ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ፍረ ጻዕሪ ሕርሻን መግብን ሚኒስትሪ ሕርሻ ድዂዒ፡ ትሕዝቶ ፍርያምነት ሓመድ • ደረጃ ብቕዓትን ጽሬትን እተፍርዮ ኣብ ምህብታም፡ ሕጽረት መኣዛዊ ኮምፖስት ምርግጋጽን ጥቡቕ ዝምድና ባህርያዊ ድዂዒ፡ ኮምፕስት መግቢ (ባእታት) ኣትክልቲ ኣብ ምስ ዓማዊል ምህላዉን ምላእን ምውሳኽን ዝያዳ እቶት • መጽናዕቲ ብምክያድ፡ ድሌታትን ንምርካብን ዘገልግል'ዩ። ድዂዒ፡ ጠለባትን ዕዳጋ ምርዳእ ዝተናውሐ ግዜ ንተኽሊ ዝምግብ፣ ማይ ንቕርብ። ድማ፡ ተወሳኺ ማይ ምርብራብ የድሊ። ቀመማውን (ሰብ ዝሰርሖ) ባህርያውን • ፍቓድ ዋኒን ምርካብ ግቡእ ስርዓት ሓመድ እኹል ማይ ክዕቅብ ዘኽእል’ዩ። • ዝነቐጹ ኣቚጽልቲ፡ ቀሪም፡ ጐልጓል፡ ብምባል ኣብ ክልተ ንኸፍሎም። ምክያድን ኮምፖስት ኣብ ምድላዉ፡ ምዕቃን ኮምፖስት ትሕዝቶ ማዕድናት ሓሰር፡ ሳዕሪ፡ ባኮ፡ ወረቓቕቲ ወዘተ ባህርያዊ ድዂዒ፦ ባህርያውያን ጥረስኒ፡ ጠልን ኣየርን መሰረታዊ ነገር'ዩ። ኣብ ምድላው ኮምፖስት፡ ዛጊት ኣብ ናይትሮጅን፣ ፎስፈረስን ፖታስዮምን ንቕርብ። ቀጺልና፡ መጀመሪ 30 ነገራት-ኣትክልቲ፡ ተረፍ-መረፍ ሕርሻን፡ ዘዳለናዮ ኩምራ ኮምፖስት፡ ሕማቕ ሃገርና ዝነጥፋ ትካላት ኣለዋዶ? ኣሎዎ። ኮምፖስት፡ ትሕዝቶ ሓመድ ሰ.ሜ ቀጸላ ንሰርሕ። ኣየር ንምብልላዕ ጐሓፍ ክሽነ፡ ቀልቀል እንስሳታት፣ ዝሞቱ ጨና ምስ ዝገብር፡ ብዝሒ ማይ ከይህሉ እንተለዋ ብዛዕባአን ዝተደኮናሉ ንምሕያሽን ኣብ ዝተናውሐ ግዜ ሓጋዚ ስለዝዀነ፡ ንመስለዂ ኣየር እንስሳታትን ካብ ምንጪ ማዕድናውያን ወይ ኣዝዩ ዝተሰገደ ከይከውን ምፍታሽ ቦታትን ከተብርሃልና? ድማ ፍርያምነት ሓመድ ዘውሕስ እናገደፍና፡ ብቐሸም ወይ ዕንጸይቲ ተመስሪሑ፡ ብመልክዕ ደረቕን ፈሳስን የድሊ። ነዚ ንምእራም ክንግልብጦ፡ ክኸውን እንከሎ፡ ውሑስን ሃብታም ንረብቦ። ቀጺልና ኮምፖስት ንምድላዉ ዝዳሎ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ እዩ። ኮምፖስት ኣፍርየን ንመሸጣ ዝቕርባ ተወሳኺ ድሩቕ ነገር ክንውስኸሉን ባህርያዊ ድዂዒ፡ ዘይከም ቀመማውያን ብኽፍሊ ሕጋትን ቊጽርን ሚኒስትሪ ውጽኢት እንስሳ ማለት ዝሞተ እንስሳ፡ ድዂዒታት፡ ንትሕዝቶን ኣቃውማን ሕርሻ ዝተመዝገባ ክልተ ትካላት ኣለዋ። ስጋ፡ ፎርማጆ፡ ስብሒ ከይህልዎን ሓመድ ብምህብታም፡ ንጥፈታትን እዘን ትካላት እታ ሓንቲ ኣብ ዞባ ማእከል ምፍታሽ የድሊ። ናይ ምብልላዕ ብዝሑነትን ስነ-ህይወታውያን ኣብ - ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ ገሽናሽም፡ እታ መስርሕ ምስ ዘይንርእየሉ ድማ፡ ነቕጺ ሓመድ የሰስን እቶት የደንፍዕን። ካልኣይቲ ድማ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ክህልዎ ስለዝኽእል፡ ኣብ ግዜ ምግልባጥ ክቡራት ኣንበብቲ ዓምድ ፍረ-ጻዕሪ፡ ዞባ ድባርዋ ኣብ ሓልሓለን ይርከባ። ማይ ምውሳኹ። ኮምፖስት እኹል ጠሊ ኣብ ናይ ሎሚ ዓምድና ንሓፈሻዊ እዘን ትካላት ኣብ ሓደ ወቕቲ ክሳዕ 3 እናሃለዎ ማእከሉ’ውን ምዉቕ እንከሎ፡ ፍልጠት ባህርይ ድዅዒ ብፍላይ ድማ ሽሕ ሜ3 ኮምፖስት ከፍርያ ይኽእላ። መስርሕ ምብልላዕ ምስ ዝሕል ኮምፖስት ዝድህስ ትሕዝቶ ምስ ምስ ዘለወን ኮምፖስት ናይ ምድላው ግና፡ ዘዳለናዮ ኩምራ ንኢሱ ከይህሉ ኣቶ ደርማስ ሱልጣን፡ ኣብ ሚኒስትሪ ተመክሮ፡ ጠለብ ኮምፖስት ኣብ ከነዕብዮን ክንገላብጦ፣ ብኣንጻሩ እቲ ሕርሻ፡ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ምርምር፡ ከባቢአን ዝርከቡ ሓረስቶትን ናይ ሕርሻ ኲምራ ገዚፍ ምስ ዝኸውን ድማ፡ ላዕለዋይ ክኢላ ምርምር ሓመድን ትካላትን ከማልኣ ዝኽእላ'ኳ እንተዀና፡ ትሕዝቶ ናይትሮጅን ዘሎዎም ጥሉላት ኣቦ ወንበር ሽማግለ ባህርዊ ድዅዕን ሰሪ ድሩት ኣፍልጦ ሕብረተ-ሰብናን ነገራት ሓዊስና ክንገላብጦ ኣለና። ዝተኻየደ ቃለ መሕት ይስዕብ። ቀጻሊ ናይ ዕዳጋ ማእከልን ስለዘይብልና መኣዛ ዘሎዎን መግቢ ወይ ሕርሻዊ ዝመደብናዮ መሬት፡ ብኣቀላጠፍቲ ምድላው ኮምፖስት፡ ብዓይኒ ንግዳዊ ግዳ፡ ከምቲ ዝድለ ክነጥፋሉ ክጽገማ ባህርያውያን ድዂዒ እንብሎም ብዓል ፍርያት ክንረክብ የኽእለና። ታህዋስያን ዝተዳለወ ማይ ክሳብ ዋኒን ከመይ ትርእዮ? ጸኒሐን ኣለዋ። ኣብዚ ግዜ'ዚ ግን፡ መን'ዮም? ዝጥልቂ ንርብርበሉ። ኣብ ምድላው ኮምፖስት፡ ሓረስቶት ተጠቃምነት ባህርያዊ ድዂዒ ብመጠኑ ባህርያውያን እንብሎም ድዂዒታት፡ • ጥሉል ቆጽለ-መጽሊ ወይ ሳዕሪ፡ ትካል ንግዲ፡ ድዅዒ ካብ መንበሪ ክጥቀምሎም ዘሎዎም ኣገባት…? እናዓበየ ይኸይድ ብምህላዉ፡ ዕዳጋ ኮምፖስት፡ ድዂዒ ገደና፡ ድዂዒ በብ15 ሰ.ሜ ድሕሪ ንቑጽ ብግቡእ ኣባይቲ፡ ትካላት ንግድን ሕርሻን ክፍጠረለን ተስፋ ኣሎ። ዓጽምን ደምን እንስሳታት፡ ድዂዒ ሓረስቶት ኮምፖስ ንምድላው ይርስረስ። ብተወሳኺ፡ ቀልቀል ባህርያዊ ጐሓፍ ብምእካብ፡ ደረጅኡን ዓሳን ጻህያይ ባሕርን፡ ቀጠልያ ክጥቀምሎም ዘለዎም ክልተ ኣገባት፡ እንስሳታት ብረቂቕ ቀጸላ (ካብ 2 ሰ.ሜ ብቕዓቱን ዝሓለወ ኮምፖስት ውጽኢት ብቕዓት ፍርያት ኮምፖስት ድዂዒ፡ ድዂዒ ጐንደራ፡ ድዂዒ ሀ. ጥረ ነገራት፡ ክሳብ 5 ሰ.ሜ) ይብተን። ብምድላዉ፡ ሸይጥካ ኣታዊ ክርከብ እዘን ዝጠቐስካየን ትካላት ዘረጋግጽ ግለት (ጽማቝ ኒም፡ ቦካሺ) ጽማቝ • ትሕዝቶ ካርቦን ዘሎዎም ሰለስተ ሲሶ • ብመባዅዕቲ ዝተዳለወ ማይ፡ ዝግበር ወፍሪ'ዩ። ኮምፖስት ኣብ ኵለን መን'ዩ? ኣትክልትን ፍረታትን፡ ጉዋኖን (ካብ ድሩቕ ቘጽለ-መጽሊ። ኣቚጽልቲ ጠልቅዮም ማይ ንመሬት ሃገራት ምንጪ ኣታዊ ዀይኑ ኣብ ውጽኢት ብቕዓት ፍርያት ኮምፖስት ቀልቀል ረጋቢትን መንካዕን ዝዳሎ) • ሓደ ሲሶ ናይትሮጂን ትሕዝቶ ክልሑኽ ክሳዕ ዝጅምር፡ ኣብ ነፍሲ- ብዙሕ ናይ ንግዲ ትካላት ይሽየጥ። ናይ ምርግጋጽ ሓላፍነት ክፍሊ ክንጠቅስ ንኽእል። ዘሎዎም ጥሉላት ቆጽለ-መጽሊ፡ ንናይ ወከፍ ቀጸላ ይርብረብ። ኮምፖስት ንምድላዉ ዘድልዩ ብቐሊሉን ሕጋትን ቊጽርን ሚኒስትሪ ሕርሻ'ዩ። ደርሆ ሓዊስካ ቀልቀል እንስሳታት • ኣብ ግዜ ምርስራስ፡ እኹል ኣየር ብስማዊ ዋጋ ክንረኽቦም እንኽእል'ኳ ኮምፖስት እንታይ'ዩ? ብምንታይከ ብመምዘኒ ብቕዓት ሓሊፉ ክምስራሕ፡ ዘቤት። ንኽዘዋወር ኣቚጽልቲ ክስገዱ እንተዀኑ፡ ተመስሪሖም ብመልክዕ ይዳሎ? ኣባላቱ ብምልኣኽ ይከታተሎ። መስርሑ • መቀላጠፊ (መባዂዕቲ) ታህዋስያን፡ የብሎምን። ብኸምዚ ኣገባብ፡ 2 ሜትሮ ኮምፖስት ክሽየጡ እንከለዉ ግን፡ ምስወደአ'ውን ቅምሶ ወሲዱ ኣብ ኮምፖስት ሓደ ካብ ባህርያዊ ድዅዒ'ዩ። ፈሳሲ ሽንቲ ከብቲ፡ ጽማቕ (ኣትክልትን ንውሓትን 2 ሜትሮ ድማ ጐድኒ፡ ምስ ዝለዓለ ኣታዊ ዝርከቦም'ዮም። ብኻልእ ላቦራቶሪ ዘድሊ መርመራ የካይደሉ። ካብ ጥሉልን ንቑጽን ኣቚጽልቲ፡ ፍረታትን) ፈሳሲ ድዂዒ ዓሳን ጻህያይ እንደልዮ መጠን ክቀያየር ዝኽእል ኣብ ኣዘራርባ፡ ጐሓፍ መስሪሕካ ብኽቡር ትሕዝቶኡ ብምርኣይ ከኣ ናይ ብቕዓት ጻህያይ፡ ሳዕሪ፣ ቀሪም፡ ጐደፋ፡ ጐልጓል፡ ባሕርን…ምስ ማይ ብምውህሃድ ልዕሊ መሬት ዘድልየና ቁመት ኩምራ ዋጋ ሸይጥካ ዘይተኣደነ መኽሰብ ምስክር ወረቐት ይህቦ። ቀልቀል እንስሳታት (ከብቲ፡ ጤለ-በጊዕን ምትሕውዋሶም። ኮምፖስት ከነዳሉ ንኽእል። ኣዳሊና ከተኻዕብት ምኽኣል ማለት'ዩ። ስለዚ፡ መጽዓኛን ወዘተ) ብተወሳኺ’ውን • መዕቀኒ ረስኒ ተርሞ-ሜተር። ምስወዳእና ድማ፡ መኽደኒ (ቴንዳን ትካላት መፍረ ኮምፖስት፡ ንናይ ሕርሻ ኣብ መወዳእታ ኣብ ምድላው ኮምፖስት ካብ ተረፍ ዝተጓሕፈ መግቢ፡ ዝሞተን • ማይን መትሓዚ ማይ ኣቕሓን ቈጽልን) ክንጥቀም የድልየና። ትካላት፡ ሓረስቶት፡ መዘናግዒ ማእከላትን ኣመልኪትካ፡ ንሓረስቶት ተሕልፎ ዝነቐጸን ዓሳ፡ ክምሽምሹ ዝኽእሉ (ፊስቶ…) • ምግልባጥ ኮምፖስት፡ ጠሊ ማይ ምስ ሕርሻ ኣትክልቲ ዝተኣሳሰር ንግዳዊ መልእኽቲ ወይ ምኽሪ እንተለካ? ዘቤታዊ ጐሓፍን ብሓገዝ ደቀቕቲ • ንመጋማጠሊ ዘገልግሉ ናውቲ እናረኣኻ ረስኑ ክሳዕ ዝውዳእ፡ ሰሙናዊ ትካላትን ክሸጡ፡ ካብዚ ሓሊፎም ልዑል ዓይነቱ ብዘይገድስ መኣዝኡ ዝተዋሕሰ ታህዋስያን (ሰነ-ህይወታውያን)፡ ብሰብ (ባዴላ፡ መስአ፡ ጐዞሞ፡ መሳርሒታትን ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ፡ ካብ ታሕቲ መኽሰብ ዘኻዕብትሉ ንሰደድ ዝዓለመ ምህርቲ ንምኽዕባት፡ ሓረስቶት ብቐረባ ወይ ማሺነሪ ተሓጊዙ ኣብ ዝሓጸረ ማሽነሪታትን)። ናብ ላዕሊ፡ ካብ ማእከል ድማ ንግዳም ከፍርዩን ይኽእሉ። ዝረኽብዎም ጐሓፋት፡ ኮምፖስት ግዜ ብተፈጥሮ ተበላሊዑ ቡናዊ ጽልም • መሸፈኒ (ቴንዳ፡ ጐማ፡ ቈጽለምግልባጥ የድልዮ። እዚ ድሕሪ ምግባር፡ መኽሰብ ዝርከቦ ንግዲ ኮምፖስት መስሪሖም ክጥቀሙ፣ እዚ ምስ ዘይኽእሉ ዝበለ ሕብርን ሽታ ሓመድን ሒዙ መጽሊን) ካልኦትን ብቐሊሉ ኣብ ማይ ምውሳኽ ንብቕዓት ትሕዝቶ ምስራት ዝሕግዙ መገድታት፦ ኸኣ፡ ቀሪም ግራቶም ከም ዘለዎ ኣብ ተመስሪሑ ዝዳሎ ብትሕዝቶ ሃብታም ከባቢና እንረኽቦም ነገራት። ኮምፖስት ስለዘጒድል፡ መፋረዪ • በብዓቐኑ ዓሺግካ ንዝተፈላለያ ትካላት ቦታኡ ብምግዳፍ፡ ትሕዝቶ ፍርያምነት ባህርያዊ ሃብቲ እዩ። ለ. ኣገባብ ምድላዉ ዘይተደልዩ ሕማት ክኸውን'ውን ምሻጥን ብችርቻሮ ምዝርጋሕን። ሓመድ መሬት ሕርሻኦም ከመሓይሹ፣ ስለዝኽእል፡ ማይ ዘይምጥቃም። • ብጅምላ ንናይ ሕርሻ ትካላትን ኮምፖስትን ባህርያዊ ድዂዕን እንታይ'ዩ ኮምፖስት ቅድሚ ምድላውና፡ ተወሳኺ፡ ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝተዳለወ • ሙቐት ኮምፖስት ኣብ መጀመርያ ማሕበራት ልምዓት ጀራዲን…ምቕራብ ፍልዮም? ብቐሊሉ ኣብ ከባቢና እንረኽቦም ጥረ- መወከሲ ጽሑፍ ምርኩስ ዝገበረ፡ ሰሙን ካብ 50 ክሳብ 65 ዲግሪ • ንዓማዊል ዘየቋርጽ ኣገልግሎት ምሃብ ኮምፖስት ሓደ ክፋል ባህርያዊ ነገራት (ጐሓፋት) ድሕሪ ምልላይ፡ ጠለብ ድዂዒ ንምላእ፡ ዝተፈላለዩ ሰንቲግሬድ ክኸውን ኣለዎ። • ጐሓፍ መንበሪ ኣባይቲ፡ ንግዳውያን ድዂዒ ዀይኑ፡ ክምስራሕ ዝተፈላለየ ብኸምዚ ስዒቡ እንሪኦ ኣገባብ ኣብ ባህርያውያን ድዂዒታት ከፍርዩን • ብኸምዚ ኣገባብ ዝተመስርሐ ትካላትን ብውሑድ ክፍሊት ብምእካብ፡ ደረጃታት ዝሓልፍ ምዃኑ'ዩ። ክብ ልዕሊ መሬት ከነዳልዎ ንኽእል። ኣገዳስነት ባህርያዊ ድዂዒ ኣብ ሕርሻ ኮምፖስት፡ ኣብ 45 መዓልቲ መስርሑ ኮምፖስት መስሪሕካ ዝያዳ እቶት ኢሉ ከምዝጠቐስክዎ፡ ካብ ኣኻውሕ • ኣብ መስርሕ ቦታ መዳለዊ ኮምፖስት ብዝግባእ ክግንዘቡን አዘኻኽር። ወዲኡ ንትግባረ ድሉው ይኸውን። ምርካብ ዘኽእል ድልዱል ስርዓት ምልላይ ኣገዳሲ'ዩ። ዝተመርጸ ቦታ፡ ዝምንጭዉ ማዕድናት፡ ዓሳታት፡ ደምን ኣብዚ ክበርህ ዘለዎ፡ ኣብ ሰሙን ምስራት * የቐንየልና ኣቶ ደርማስ ማይ ብቐሊሉ ክንረኽበሉን ጽላል ዓጽምን፡ ድዂዒ ገደና ካብቶም ብቐጥታ እንተወሓደ ሓደ ግዜ ብምግልባጥ፡ ኣየር • ትምህርታዊ ዓውደ መጽናዕቲ ዘሎዎን እንተዀነ ይምረጽ። ምስ ሓመድ ዝሕወሱ ምዃኖም ከምዝረክብ ምግባር። ነቕጺ ምስእንዕዘብ ምክያድ ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) • ብኣቀላጠፍቲ ታህዋስያን ዝተዳለወ ክንዝንግዖ ዘይብልና'ዩ። ኮምፖስት ኣብ ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ! ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምትሕብባር ዝዳሎ ዓምዲ - ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 1825/08371501- ቁ.ሳ.ፖ 1048 (ለይ-ኣውት- ፋጥማ እስማዒል/ ሶፍያ ፍቓዱ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ title ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣቶ ያቆብ ሃብተ ኣብርሃም (ወኪል)፣ ዝተፈቕደሎም ናይ ባር ንግዳዊ ትካሎም ኣነ ዓጣ ያሲን ስዒድ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ም/ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ከባቢ ዕዳጋ እኽሊ “ባር ሃብተ ኣብርሃም” (BAR HABTE ABRHAM) ተባሂሉ ክስየመሎም ማይ ኣፍራስ ጎደና 13-1 ቁ.ገዛ 24 ዚፕ ኮድ 1A13 ፕሎት 7 ፓርሰል ብ/መሰል ወረ/ነፍ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ A1 መለዪ ንብረት ASD02818 ዝነበረ መለዪ ንብረት 35921/53872 ወረ/ነፍሄሪት ኣስመረት ሃብተማርያም፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝርከብ፡ ብመለዪ ቁ.BRASM019632/0 ዕለት 23/9/2025 ዝተመዝገበ ሚኪኤል ዘርእዝጊ ገብረዝጊ፡ ኣብ ርእሲ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ዕለት 28/1/2025 ወረስቲ ዓብዱ መሓመድብርሃን እዚ ብፍ/በ/ዕዳ ሄርሞን ተወልደ ዘርእዝጊ መሓመድ ዝተመዝገበ ስለ ዝዓደግክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ 1.2 ልዋም ተወልደ ዘርእዝጊ 3. መኣዛ ክፍሊ ወሽጣዊ ንግዲ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ 4. ትርሓስ ዘርእዝጊ ዝምከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ገብረዝጊ 5. ንኣምን ዘርእዝጊ ገብረዝጊ፣ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ተቓውሞ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ንፈጽሚ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልኩም ኣብ ከተማ ኣስመራ ዞባ 2 ም/06 ቁ.ፓርቸላ 19 ዝርከብ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ካዳስተርን ክቐርብ እሕብር። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ዋንነት ናብ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ብቁ. ምስክር ወረቐት 19835 መወከሲ ቁጽሪ 1361 ብስም ወ/ሮ ዝፋን ንጉሰ ስመይ ክመሓላለፍ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓት ምዃነይ እሕብር። ተላ፡ ናይ ዝተመዝግበ ኦርጅናል ምስክር ዋንነት ገዛ (ሊብሬቶ) ስለዝጥፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወኪል ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን ዓጣ ያሲን ስዒድ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ 073056 ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ፡ መተካእታኡ ክሓት ምዃነይ እሕብር። ጉዳይኩም ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣቶ ሳሚኤል ብርሃነ ገብረትንሳኤ፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ስነ ጽባቐ ጸጉሪ ርእስን ወ/ሮ ዝፋን ንጉሰ ተላ መምሃሪ ስነ ጽባቐን ንግዳዊ ትካሎም፡ “ኤግል ስነ ጽባቕ ጸጉርን ቤት ትምህርቲ ስነ ሶፍያ የማነ ወልደሚካኤል፡ ብዓል- ጽባቐን ” (EAGLE BEAUTY SALON & MAKE UP SCHOL) ቤተይ ኣማኒኤል ገብረስላሴ መኮነን ተባሂሉ ክስመየሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ኣመልካቲት ቅድስቲ ርእሶም +2 ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ኣባሻውል ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ ዝርከብ ገዛ ASP02047 ASD018408 ስፍሓት መሬት 86 ት/ሜ፡ ይተሓለወይ፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 3 ተሓጋዚ1 ዘጠቓለ ብሽምና ዝተመዝገበ ገዛ ስለ እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ 7ይ መጋባእያ ከም ንምዝግቦ ነፍልጥ። ዝሸጥናዮ’ሞ ናብ ዓደግቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ይቕረብ። ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ የማነ ይስሓቅ ወልዱ፡ ኣዴና ሮማ ይግባይ ዝተበሃለሉ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ኣብ ውሽጢ 30 ክፍለየሱስ መለስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 መዓልታት ይቕረብ። ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ ዓዲ ጸሎት፡ ቁ.ገዛ - ብቁ/ፍቓድ ዋኒን ቅድስቲ ርእሶም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ASL0741፡ ናይ ዱኳን ትካለይ፡ ንወ/ሮ ጸጋ ሰለሙን ተስፋዝጊ፡ ኣድራሻ ዞባ ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ማእከል ን/ዞባ ጎዳይፍ ጎደና፡ ቃሓውታ ቁ.ገዛ 14 ብዕለት 19-1-2025 ቁ መዝ ኣቶ ዮሴፍ ተስፋልደት ገብረማርያም፡ ዝተፈቕደሎም ናይ መሸጢ መጋየጺ 263/2025 ብውህብቶ ስለዝሃብክዎ፡ ብስም ወሃቢ ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ ከሳሲ ወልዳይ ግርማይ ሳሚኤል፡ ተኸሳሲ ኣቕሑን ስፉይ ክዳውንትን ንዳግዊ ትካሎም፡ “ቪታ ቡቲክ”(VITA BOUTIQUE) እዩ ዝብል ኣካል እንተደአ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ተስፋይ ኣስመላሽ ተወልደመድህን፡ ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። ናይ ምልቃቕ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ተቐባሊ ውህብቶ ን2/12/25 ኣብ 5ይ ምጋባእያ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ከምዝመሓላለፍ አፍልጥ። እንተዘይ ቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ነፍልጥ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 9057, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 6}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00027", "text": "ሳራ ገብረእግዚኣብሄር ስባህቱ ክፍሊ ወሽጣዊ ንግዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ክርስትያን ኣነ ኣመልካቲት፡ ነቲ ኣብ ኣስመራ ዞባ 6 ም/05 ቁ.ገዛ 3 ብግዚያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 19356 መወከሲ ቁ. 127042 ብስም ወረ/ነ/ ሄር ኣዝማች ጎይትኦም ተስፋልደት ደበሳይ ዝተመዝገበ፡ ናብ ስመይ ጸጋይ ተስፋዝጊ ሰምሃር ዮሃንስ፡ ስም ት/ዕድመ ጓለይ ጎይትኦም ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ዳናዩ ዘካርያስ ገብረዮሃንስ ምባል ኤርትራ ካብ ዝወጸትሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ተሪፉ፡ ፊዮና ዘካርያስ ገብረዮውሃንስ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 539, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00028", "text": "ጸጋይ ተስፋዝጊ ጎይትኦም 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ወ/ሮ ንግስቲ ኣምሓሮም ግርማይ፡ ኣቶ ሙሉጌታ ተኽሎም ሃብተዝጊ፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ትምህርቲ ምራሕ ስመይ ኣብ መንገሪ መስዋእቲ ብዓል መኪና ንግዳዊ ትካሎም፡ “ድልየት ቤት ትምህርቲ መኪና” (DLIET DRIVቤተይ፡ ማዓሾ ኣምሓሮም ግርማይ ING SCHOL) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ስለዝተመዝገበ ከምኡ ምባል ተሪፉ፡ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ንግስቲ ኣምሓሮም ግርማይ ተባሂሉ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 437, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00029", "text": "ክፍሊ ወሽጣዊ ንግዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ኣቶ ወልደገብርኤል ተወልደመድህን፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ም/ከተማ ከረን ም/ከባቢ 01 ጎደና 107.1/107.2 ስፍሓት ኣሕዋተይ ኣብረሀት ወልደገብርኤል 2.75ት/ሜ ቀንዲ ክፍሊ 3 ተሓጋዚ ክፍሊ 3 ዝተደኮኖ፡ ፕሎት 9B ብቑ. ተወልደመድህን ኣለም ወልደገብርኤል ንብረት 6BRKRN0689/0 ብስም ዓብደረዛቕ መሓመድ ሳልሕ ኢብራሂም ተወልደመድህን ስለዝዓረፉ፡ ሓዳር ዝተመዝግበ ስለ ዝዓደግዎ’ሞ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ይኹን ውላድ ስለ ዘይብለን፡ ኣብ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ውይ’ውን ይግባይ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ተባሂሉ እንተነሩ ውሳነ ሒዙ ቤት ጽሕፈት ካዳስትራል ዞባ ዓንሰባ ከተማ ከረን ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረግገጸለይ ይቕረብ። እንተዘይ ቀሪቡ፡ ብዘለኒ ሰነድ ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 565, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00030", "text": "ኣቶ ማሕሙድ ያሲን መሓመድኑር ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ mance to established procedures and maintain quality records, per aplicable SOPs / STPs • Overse the eficient runing of the Document Control Center database VACANCY ANOUNCEMENT • Pul required documentation from the database and distribute it to the relevant document owner for review and / or apAsmara Mining Share Company is inviting aplicants proval for the folowing position.", "char_count": 483, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00031", "text": "AMSC Busines Executive Asistant & Document Reporting and Filing Controler Number required – (01) • Provide reports on the health of the system and documents Type of contract – Indefinite contained within it • Track pending documents through wekly, monthly, quarterly Major Duties and responsibilities and yearly progres reports and notify the document owner • To control, record, review, update and store documentation for taking apropriate action on the pending documents relating to Asmara Mining Share Company (AMSC), in acordance with AMSC policy, legal requirements and government • Receive al company documents into a database, create the legislation regarding the control, recording and storage of relevant report and file into the apropriate system, facilitate documents. an audit of the system and provide timely fedback TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA • Manage both physical and electronic archives for specified duAdministrative Asistance ration, depending on content • Act as administrative asistant to the General Manager • Cordinate and manage the daily and wekly aprovals Health, Safety and Environment • Scheduling apointments and maintaining calendars • Maintain high health, safety and environmental awarenes • Colecting and distributing mail • Monitor own and pers’ adherence to health and safety mea- • Preparing comunications such as memos, emails, invoices sures, protocols, and standards or reports • Become familiar with and strictly adhere to AMSC’s Health, • Writing and editing leters, reports and instructional docu- Safety and Environmental standards. Act as a role model in ments complying with and suporting these standards and practices • Creating and maintaining electronic and physical filing sys- • Overse that security procedures are folowed to minimize the tems oportunities for theft of documentation material. • Creating and maintaining electronic and physical filing systems Profile: Qualifications and Experience • Higher National BA degre in secretarial Science, Diploma in Administration, Document Control or Document Control Formal Education, related field • Maintain structured and systematic document control pro- Certifications or ceses that provide easy reference to documents that are ac- Equivalents curate and of high quality • Asist in suporting internal and external audits, cordinating Working Experi- • Minimum of 5 – 7 years’ experience in any executive secretarial job and document control environment, prefactivities and ensuring timely response to documentation re- ence – Nature & erably in an NGO ofice. quests for auditors in order to implement systems of control Length • Aditional Experience: • Esential knowledge of administrative, secretarial and • Convert hard-copy work documents such as checklists, per- document control systems and electronic data management mits, log shets and other suporting documentation into • Knowledge of administration and comunication proexisting electronic systems ceses, procedures and systems • Working knowledge of open cut and underground min- • Organize and maintain documents, adhering to the company ing document lifecycle procedures and archive inactive records in Technical Skils • Strong system administration skils acordance with the records retention schedule • Strong typing and document detail capture skils • Review and update al incoming documents regularly • Strong information monitoring and management skils • As a sentry, liaise and cordinate with al departments for • Intermediate comunication (writen and verbal) and document control of al company documents / updates to interpersonal skils maintain active versioning / revision index of documents • Intermediate computer literacy skils - MS Ofice (Word, • Inform document owners of pending document review and Excel, PowerPoint and Outlok) aproval requirements and asist in facilitating the review and aproval proces • Sound planing, organizing and prioritizing skils c • Conduct comprehensive document audits to ensure conforontinued on page 8 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ c ontinued from page 7 NOTICE The notice hereby given to the public that Asmara Mining Share Company is inviting aplicants for the DAHLAK TOURING AGENCY PLCo. on folowing position. its extra ordinary general meting held on 17th AMSC Busines Executive Asistant & Document Controler November 2025 resolved that ATO YEMANE Number required – (01) ESTIFANOS BEYIN holder of 360 shares Type of contract – Indefinite of Nakfa 60.0 each, WE/RO AZIEB GHIRMAZION holder of 240 shares of Nakfa Behavioral Skils • Acuracy 60.0 each, and W/ro SEMIRA YEMANE • Aproachable ESTIFANOS holder of 20 shares of Nakfa • Confidentiality 60.0 each, have sold al their total 620 shares to ATO SELEMON MENGSTEAB MISGNA • Dedicated and WE/RO YORDANOS TEWELDBRHAN • Detail focused YOHANES. • Diligent ATO SELEMON MENGSTEAB MISGNA is • Diplomacy apointed Manager of the Company for indefinite • multi-tasking period with al the powers given to him by the law and Article of asociation of the company. • Pro-Active • Reliable DAHLAK TOURING AGENCY PLCo.", "char_count": 5144, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00033", "text": "ነ ፍ ቅ ሮ ም • Wel organized ክ ቡ ራ ት ወ ለ ድ ና • Results Driven ኣቶ በርሀ • Decision-making skils to work autonomously ሃብተሚካኤል and manage specific tasks ዘገርግሽን", "char_count": 151, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00034", "text": "መ ም / እዝግሃርያ General Information and other requirements: ፍ ቓ ዱ ወልደሚካኤልን ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን Place of Work: AMSC Sites እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ዕረፍቶም ዘቃበርኩምናን ገዛና ብምልላስን ካብ ውሽጢ Type of contract: Indefinite Period ሃገርን ወጻእን ብኣካልን ብቴሌፎን ዘጸናዕኩምናን እናኣመስገንና፡ ሕሰም Salary: As Per company scale ኣይትርከቡ እናበልና፡ ሓዘንና እናዓጸና፡ ልባዊ ምስጋና ነቕርብ። ደቆም 1.ሰመረ በርሀ ሃብተሚካኤል Aditional requirements for Nationals: 2.ቢንያም በርሀ ሃብተሚካኤል • Having fulfiled his/her National Service obligation and provide evidence ምስ ምሉኣት ስድራቤት of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from curent/last employer. • Testimonial documents to be atached (CV, work experience credentials, ኣቶ ዮውሃንስ ዘርእማርያም ሓጎስ ዝተፈቕደሎም ናይ ኤለትሮኒክስ ንግዳዊ a copy of your National Identity Card, etc.). ትካሎም፡ “ኣሜን ኤለትሮኒክስ” (AMIEN ELECTRONICS) ተባሂሉ • Only shortlisted aplicants would be considered a3s potential candidates ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም for an interview. ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። • Aplication documents wil not be returned to the sender. እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ • Al aplications should be sent through the post ofice. ነፍልጥ። • Deadline for aplication: 7 days from the day of publication in the Newspaper. ክፍሊ ወሽጣዊ ንግዲ Adres: Please mail your aplications to: Asmara Mining Share Company, ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ ላምዛ ቁ.ገዛ - ብቁ/ፍቓድ ዋኒን P. O. Box 1068 Asmara, Eritrea ASL038152፡ ናይ ቤት መስተ ትካለይ፡ ንኣቶ ኣቤል ዮውሃንስ ታድዮስ፡ Aplicants shal be required to send a copy to: ኣድራሻ ዞባ ማእከል ንዞባ ጎዳይፍ ጎደና 716-2 ቁ.ገዛ 26 ብዕለት 23-04-2024 Mineral Resources Management ቁ.መዝ 98/2024 ብውህብቶ ስለዝሃብክዎ፡ ብስም ወሃቢ ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ P.O. Box – 272 ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተደአ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት Asmara ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። Note to Eritrean aplicants: እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ተቐባሊ ውህብቶ ከም Please send a copy of your aplication to ዝመሓላለፍ አፍልጥ። Aliens Employment Permit Afairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሜሮን ዮውሃንስ ታድዮስ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) እቲ መርማሪ ቈልዓ ዛንታ መበል 2 ክፋል “እወ ንሱ እዩ። ሓደ ሓሙሽተ ደቒቕ ክረኽቦ “ብዙሓት ዓበይቲ ‘ዕድመ ቍጽሪ እዩ፡’ ክብሉ ደልየ ነይረ። ዝከኣል እንተ ኾይኑ ክረኽቦ ዕድል ሰሚዐ ኣለኹ። ስለዚ፡ ኣነን ንስኻን ብኣተሓሳስባ ክትህበኒ፡” ሳይሞን፡ ነቲ ብደሮና ሕብሩ እንታይ ክንረዳእ እንተ ኽኢልና ዕድመ ብኸመይ ምዃኑ ዘይፍለጥ ክዳውንቲ ናይ’ቲ ኣካያዲ ስራሕ ይዓግተና። ከምዚ ንስኻ ምስ ሓደ ሽማግለ ዘለካ እናረኣየ ብምግራም ተዛረቦ። ዕርክነት ማለት እዩ። ሰመረ ንኣይ ብሸውዓተ “ናይ ደሓን ዲኻ? ገለ ዘጓነፈ ሕማቕ ነገር ኣሎ ዓመት እዩ ዝዓብየኒ። ስለዚ፡ ኣዕሩኽ ምዃንና ድዩ?” እቲ ኣካያዲ ስራሕ ኣብ ስድራ ሰመረ ገለ እንታይ ጸገም ኣለዎ፡” ሳይሞን ክምስ በለ። ሕማቕ ኣጓኒፉ ከይከውን ብስክፍታ ሓተቶ። “ሕጂ ተረዲኡኒ ምስ ሓደ ወዲ 70 ዓመት “ኖ.ኖ. ዘጓነፈ ሕማቕ ነገር የለን። ሰመረ ሽማግለ አዕል ከምዘለኹ። ስለዚ፡ ንሰመረ ንኣይ ዓርከይ እዩ። ኣብ ስራሕ መጺአ ክርእዮ ክሰደልካ እየ። ንዓርክኻ ከተዘራርቦ ዓሰርተ ደቒቕ ቃል ስለ ዝኣተኹ እየ መጺአ፡” ሂበካ ኣለኹ፡” ክምስ እናበለ ናብቲ ጡብ ዝስርሓሉ ኣካያዲ ስራሕ ክርትም ኢሉ ሰሓቐ። ሰሓቑ ቀንዲ ፋብሪካ ገጹ ሰጐመ። እናተቘጻጸረ፡ “የቐንየለይ! ሓሙሽተ ደቒቕ ይኣኽለኒ እዩ። “ንኣኻ ዓርክኻ እዩ። እዚ ከመይ ኢሉ ሰመረ’ኸ ኣብ ስራሕ ንፉዕ ድዩ?” ሳይሞን፡ ብዛዕባ ይኸውን? ንስኻ ንእሽቶ ቈልዓ ኢኻ፡” ብምባል መንፍዓት ሰመረ ክፈልጥ ደለየ። ተዛረበ። “ኣዝዩ ንፉዕ እዩ። ልዕሊ ኵሉ ጥዑም ጠባይ ቊ.ተ ኣሎዎ። ምስ ኵሎም መሳርሕቱ ብፍቕሪ እዩ ተዛረበ። ኣብቲ ዝነበሩዎ ከባቢ ኣግራብ፡ ጡብ ዝመላለስ፡” እናተዛረበ መገዱ ቀጸለ። ከምኡ’ውን ናይቲ ጡብ ዝጥበሰሉ ትኪ ረኣየ። እቲ ኣካያዲ ስራሕ፡ ናብቲ ሰራሕተኛታት ሕማቕ ሽታ እውን ሸተቶ። ዝሰርሑሉ ብምኻድ ንሰመረ ሰብ ከምዝደለዮ “ስራሕ’ሞ ከመይ ኣሎ? ፈቲኻዮዶ?” ሳይሞን ሓቢሩ፡ ዓሰርተ ደቒቕ ከዘራርቦ ፍቓድ ሃቦ። ነቲ ከባቢ እናተዓዘበ ተዛረበ፡ እቲ ከባቢ ፍሉይ ኮይኑ ሰመረ፡ መን ከምጸውዖ እናሓሰበ፡ ኢዱ ተሰመዖ። ክርድኦ ዘይከኣለ ሽታ ድማ ይሽት ንሓድሕደን እናነገፈ ናብ ሳይሞን ቀረበ። ኵሉ ነበረ። ነብሱ ብሓመድ መርኣዪ ኣይነበሮን። ካብ ሓመድ “ስራሕ ቤላ ኣሎ። ኣዝየ ድማ ፈትየዮ። እዚ ተፋሒሩ ዝወጽአ እዩ ዝመስል። ኣብ ህይወተይ ሓሲበዮ ዘይፈልጥ እዩ። ሕጂ ከም “ዓርኩ እንቋዕ ደሓን መጻእካ?” ሰመረ፡ ምስ ድሙቕ ፍሽኽታኡ ኣብ ቅድሚ ሳይሞን ቆመ። ሰብ ክሓስብ ጀሚረ። ንቘቛሕ በጃኻ ኣመስግነለይ። “እንቋዕ ደሓን ጸናሕካ፡” ሳይሞን ሰሓቐ። ሕጂ ርኢኻኒ ኣለኻ፣ ናብ ስራሕ ክምለስ። ታብለት “እንታይ ደኣልካ መሲልካ?” ካብ ጸጒሪ ርእሱ እንተ መጺኣ ‘ስእሊ’ እትብል ዘረባ ምስኣ ኣላ። ክሳብ እግሩ ፈተሾ። ብዘይካ ሓመድ ካልእ ሕብሪ ስለዚ ንሰኣል፡” ሰመረ ካርካር ኢሉ ሰሓቐ። ክርኢ ኣይከኣለን። ገጹ ከይተረፈ ብሓመድ ይቕጽል. ተሸፊኑ ነበረ። “ኣብ ስራሕ እኳ’የ ዘለኹ። ከምዚ እትርእዮ መልሲ ውድር ተርሙማ ዘለኻ ምስ ሓመድ ኢና ክንቃለስ ንውዕል ዘለና። ሀ. ሕቶታት ባህሊ ለ. ሕቶታት ታሪኽ ኤርትራ 1. ብዅራ 1. መጋቢት 1870 ዓም ስራሕ ክብረት እዩ ሳይሞን ዓርከይ፡ ኣብዘን 2 3 . . ቅ ዕጒ ራ ማ ቕ መ ሮ ት 2 3 . . ከ 6 ረ ለ ን ካቲት 189 ዓም 4. ጠም 4. 1 ሓምለ 1930 ዓም ዝሰራሕኩለን መዓልታት ስራሕ ክብረት ምዃኑ 5. ጽግኢ 5. 15-20 ለካቲት 1982 ዓም መ. ሓፈሻዊ ሕቶታት ዝያዳ ተረዲኡኒ፡” ነቲ ከባቢ ብዓይኑ እናፈተሸ 1. መጋቢት 2024 ዓም 2. ናዲን ጎርዲመን 191 ስነ ጽሑፍ ኖቨል (ጻዕዳ)፡ ሐ. ግድል፧ ከምኡውን ጸላም ኣፍሪቃዊት ዋንጋሪ ሙታ ማታይ፡ ናይ ሰላም ኖቨል 204 ዓም ዕዉታት፡ መበል 16 ‘ውድር ተርሙማ’ የቐንየለይ! ቀጺለ ኣብ ውድር ተርሙማ 3 4 5 . . . 4 ሓ ፓ ቂ ሪስ ብፈረስ ዝጉተታ ምዕዋተይ ኣዝየ ተሓጒሰ ኣለኹ። ውድር ዕዉታት ውድር ተርሙማ ተርሙማ ኣዝዩ ጽቡቕ ነይሩ። ኣብዚ ጽንብል ምሉእ ስም ዕዉት ደ. ት ዞባ ተሸሊሞም! ክሳተፍ ካብ ከተማ ተሰነይ መጺአ። ንሕቶታት ተመሃራይ ውድር ተርሙማ ምስ ስድራ 1 ኤሚልያ ዮናታን 3 ማእከል ዝኸበርኩም ኣንበብቲ ዓምዲ ኴንና ኢና ሰሪሕናዮ። ተዓዊትካ 2 ሃና በረኸት 3 ማእከል ተርሙማ፡ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ መበል ምስ ተበሃልኩ ኣዝየ ተሓጒሰ። 3 ለውሃት ምስጉን 3 ዓንሰባ 16 ውድር ተርሙማ ኣካይድና ኣብዚ ጽንብል ንኽሳተፍ ድማ 4 በርቴሌሞስ ዮናታን 4 ማእከል ምንባርና ዝከር እዩ። ዕዉታት ካብ ተሰነይ መጺአ። ኣብ ዝቕጽል 5 ኤሊም ሃይለ 4 ማእከል መበል 16 ውድር ብዕለት ኸኣ ካብዚ ብዝለዓለ ክቕጽል እየ። 6 ኬብሮን ገብረመስቀል 4 ማእከል 7-12-2025 ኣብ ኣዳራሽ ዳዕሮ ብዙሕ ትምህርቲ ንረክብ ስለዘለና 7 ሶፍያ ዮናታን 5 ማእከል ዝተዳለወሎም ሰርቲፍኬት ንምቕባል ቀጽልዎ፡” ብምባል ሓጐሱ ገሊጹ። 8 እሰይ ኤርምያስ 5 ማእከል ጽንብል ተኻይዱ። ብድሕሪ እዚ ምዕዳል ሽልማት 9 ኮኾብ በረኸት 5 ማእከል መደብ ከምቲ ልሙድ ብዝክረ ስዒቡ። ናይ መበል 16 ውድር 10 ብሩኽ ምስጉን 5 ዓንሰባ ሰማእታት ተጀሚሩ። ድሕሪ ዝክረ ናይ ክብሪ ዕድምቲ፡ መንእሰይ 1 ሓልዮት ስዩም ተኽለ 6 ማእከል ሰማእታት ኣዳላዊ ዓምዲ ተርሙማ፡ ደራሲት ክልተ መጻሕፍቲ 12 ብሩኽ ተኪኤ 6 ማእከል ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) መድረኽ ፈሪሓ ኣሕመድ እያ። ፈሪሓ 13 ያፌት ዑቕባይ 6 ማእከል ተረኪቡ፡ ንተዓወትቲ ተመሃሮን ኣቶ ኤርምያስ ጸጋይ፡ “.መጀመርታ ኣሕመድ፡ ‘ደሴት ቍጽርታት1’፡ 14 ያፌት ኤርምያስ 6 ማእከል ‘ደሴት ቍጽርታት 2’ ዝብላ ክልተ ናይ ቈልዑ ወለድን እንቋዕ አሓጐሰኩም ብምባል፡ “. ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ንኣንበብቲ ንምሃርን 15 ዮናታን ገብረመስቀል ወልዳይ 6 ማእከል መጽሓፍቲ ዝደረሰት እያ። ንዕዉታት ተመሃሮ መበል 16 ውድር ተርሙማ ንኡድ ዝኾነ ጽልዋ ንምሕዳርን ንእትገብሮ ዘላ ጻዕሪ ብልቢ 16 ዮኣብ ዮናስ 6 ማእከል ተሳትፎኦም ብምድናቕ ከምዚ ዓይነት ውድር ውጽኢት ዝተመዝገበሉ ውድር እዩ ነይሩ። አመስግን። ኣብ መበል 16 ውድር ሰለስተ 17 ብርሃነ በረኸት 6 ማእከል ንተመሃሮ ኣዝዩ ኣገዳሲ 34 ተመሃሮ ምሉእ ነጥቢ ኣምጺኦም። እዚ ድማ ደቀይ ተዓዊቶም ስለ ዝኾነ ክቕጽል 18 ናይኤል ሄኖክ 6 ማእከል ውድር ተርሙማ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ኣለዉ። እዚ ዓወት ብምልባው፡ ንተመሃሮ 19 ዓላእ ዑመር 6 ዓንሰባ ይኸይድ ብህላዉ የርእየካ።.ኣብ መበል 16 እዚ ኸኣ ንምልእቲ ኣብ ኣብ ንባብ ክገብርዎ 20 ኤልያቭ ጊላሚካኤል 6 ጋሽ ባርካ ውድር 164 ተወዳደርቲ፡ ካብ ሓምሽተ ስድራና ዘሐጐሰና ዘለዎም ሰፊሕ መግለጺ 21 ሆሴእ ኤፍሬም 7 ማእከል ዞባታት ነይሮም። ካብቲ ዝተዋህበ ሕቶታት ባህሊ ዓወት እዩ። ልዕሊ ኵሉ ሂባ፡ 2 ናታን ብርሃነ ጐይትኦም 7 ማእከል 10%፡ ሕቶታት ታሪኽ ኤርትራ 8.2%፡ ግድል ድማ ደቅና መጽሓፍቲ “. ሓንቲ 23 ጳውሎስ ዮሴፍ 8 ማእከል 85.4%፡ ሓፈሻዊ ሕቶታት 83.4% ብጠቕላ ንኽፍትሹን ምስ ካልኦት መጽሓፍ ህይወት ሰብ 24 ሜላብ ኣርዓዶም 8 ማእከል ድማ 89.2% ልክዕ መልሲ ተመሊሱ። ዝበዝሐ ንኽመያየጡን ኣዝዩ ክትቅይር ትኽእል 25 ሃለሉያ ስዩም 8 ማእከል ጌጋ ዝተረኽቦ ሓፈሻዊ ሕቶታት ነይሩ። ኣብ ሓጋዚ እዩ። .ውድር እያ። ብሓፈሻ ንባብ 26 ቤትኤል ዑቕባይ 8 ማእከል ሕቶታት ባህሊ ኸኣ ዝበለጸ ውጽኢት ተመዝጊቡ፡። ተርሙማ ኣብ ኣፍልጦና ንመጻኢ ህይወትኩም ኤልያቭ ጊላሚካኤል 27 ሚካኤል ሄኖክ 8 ማእከል ስንቂ ስለ ዝኾነ ካብ “. ተወዳደርቲ ካብ ሓምሽተ ዞባታት ይዅን ኣተሓሳስባና ዓቢ 28 ሴም ኤርምያስ 8 ማእከል ሕጂ ኣትሒዝኩም መጻሕፍቲ ምንባብ እንተ ኮይኖም፡ ካብ ደ.ቀ.ባሕሪ ተወዳደርቲ ኣይነበሩን። ጽልዋ ትገብር ኣላ። ነዚ ሕቶታት ክንምልስ ጀሚርኩም መጻኢ ህይወትኩም ብሩህ ከም 29 ሰማርያ ዮናስ 8 ማእከል ተዓወትቲ ካብ ሓምሽተ ዞባታት እዮም። .ከም ንብዙሓት ቤተ ሰብ፡ ብዙሓት መጽሓፍቲ ዝኸውን ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኣነ፡ ንባዕለይ 30 ሉልያ ጽጋብ 8 ዓንሰባ ወትሩ ዕላማ ውድር ተርሙማ ኣብ መንጎ ፈቲሽና። ንእግረ መገድና ብዙሕ ፈሊጥና። ናይዚ ኣብነት እየ። ሳላ ተመሃሪት ከለኹ ንባብ 31 ኤፍሬም መብራህቱ 9 ማእከል ተመሃሮ ናይ ምውድዳር መንፈስ ምሕዳርን ናይ ንኣባላት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ንእትገብርዎ ዝጀመርኩ ኣብዚ ግዜ እዚ ጸሓፊት ንክኸውን 32 መጅድ ዮሱፍ 10 ሰቀባሕሪ ንባብ ዝንባለ ንምዕባይን ስለ ዝኾነ 34 ዕዉታት ዘለዅም ጻዕሪ አድንቕ። ቀጽልዎ ንሕና ድማ ሓጊዙኒ ኣሎ። ስለዚ ወትሩ ኣንብቡ። .እዚ 3 መርዋ ዮሱፍ 1 ሰቀባሕሪ ክሽለሙ እዮም። ኣብ ናይ ሎሚ ምዕዳል ተሳትፎና ክንቅጽል ኢና.የቐንየልና!” ብምባል ዓወት እዚ ናይ ጻዕርኹም ውጽኢት እዩ። ነዘን 34 ሲዶና ደበሳይ 1 ደቡብ ሽልማት ካብ ዞባ ጋሽ ባርካ ከተማ ተሰነይን ዞባ ሓሳቡ ብሓጐስ ኣካፊሉ። ሕቶታት ንምላስ መጻሕፍቲ ኣንቢብኩም ተመሃሮን ንተሳተፍቲ ወለድን ብዛዕባ ንባብን ሰ.ቀ.ባሕሪ ከተማ ጊንዳዕን ሽልማት ንምውሳድ ድሕሪ ኣቶ ኤርምያስ ምስ ሰባት ተዘራሪብኩም ጥቕሙን ምዕዶኣ ለጊሳ። ዝመጽኡ ክልተ ዕዉታት ተመሃሮ ዝመጽኡ ጸጋይ - መድረኽ ኣለኹም። እዚ ድማ ኣብ መወዳእታ፡ ዕዉታት ዝተዳለወሎም ኣብ መጻኢ ህይወትኩም ኣለዉ። ብስም ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ድማ ዝተረከበ፡ ዕዉት ምስክር ወረቐት፡ ካብ መንእሰይ ደራሲት ፈሪሓ ክጠቕመኩም እዩ። ስለዚ፡ ልዑል ምስግና ይብጽሓዮም። ውድር ዕዉት ተመሃራይ ኤልያቭ ኣሕመድ ተቐቢሎም። ናይ መጻእቲ መራሕቲ፡ ንክኸውን ዝሰርሑ ኵሎም ስለቲ ዝገበርዎ ጊላሚካኤል፡ ካብ ዞባ ድሕሪ ምዕዳል ሽልማት ድማ መደብ ብሃገራዊ ደረስቲ ንስኻትኩም ስለ ኣበርክቶ ብልቢ ነመስግን!” ብምባል መደርኡ ዓንሰባ ከተማ ተሰነይ መዝሙርን ናይ ስእሊ መደብን ብደስ ዘብል ዝኾንኩም፡ ነዚ ጀሚርኩሞ ዛዚሙ። ዝመጽአ እዩ። ሃዋሁው ተዛዚሙ። ዘለኹም ናይ ንባብ ተበግሶ ድሕሪ ኣዳላዊ ዓምዲ፡ ካብ ከተማ ኣስመራ ተመሃራይ ኤልያቭ ቀጽልዎ። ዘንብ ስለ ኣዳላዊ ዓምድን ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን፡ ዝመጽአ ኣቦ ሰለስተ ዕዉታት፡ ኣቶ ኤርምያስ ምስ ነብሱ ድሕሪ ዝዕንብ፡ ንስኻትኩም ንማእከላይ ቤት ጽሕፈት ሃማመተኤ ከም ወትሩ ጸጋይ መድረኽ ተረኪቡ። ምልላይ፡ “.መጀመርታ ድማ ከም እትዕንብቡ ነመስግን!", "char_count": 7620, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00035", "text": "ኣቶ ኤርምያስ ጸጋይ ምስ ደቁ ርግጸኛ እየ፡” ብምባል ንዕዉታት ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ደቂ ኣንስትዮ ሃ ማ ደ ኤ “ካብ ኣለም በቃኝ ከፍትሖም፡ ነቲ ሓላፊ ‘ሕራይ’ ኣቢለዮ ነይረ” ጓል ሻምበል 2ይ ክፋል ገይራ ገዛ ገዛ እናኸደት ተኸፊላ ስልኪ ወቒዕና ወይ ወረቐት ጽሒፍና ነይረ። ድሓር ግን፡ ሓለፍቲ ስርዓት ተሕርስ ዝነበረት ማ ስላስ ቺና ንሕብሮም፣ ንሳቶም’ውን ከምዛ ደርግ፡ ሓይልታት ሰውራ ወተሃደራዊ እዞም ዝጠቐስክዮም ዓበይቲ ሰብ ሞያ ትበሃል ተባዕ ኣደ፡ ናብ እንዳ ባራቶለ ሓሚሞም ክሕከሙ ኢሎም ዝመጽኡ ስርሒት ፈጺመን ካብቲ ቤት ማእሰርቲ ጥዕና መን’ዩ ዘእስሮምን ዘረሽኖምን እናተመላለሰት እያ ፍርናሽ ዓዲጋ ጓኖት ተመሲሎም ናብቲ ሆስፒታል ከየምልቛኦም ግዲ ሰጊኦም ኮይኖም፡ ነይሩ? ተምጽኣልና ነይራ። ንሕና ከኣ ኣብ ብምእታው፡ ኣማዕድዮም ይርእዩዎም። ንኹሎም ምሩኻት ተጋደልቲ ካብ ደርጊ ዓሲቡ ዘዋፈሮም ኤርትራውያን ገዛኣ ኮይንና ነቲ ፍርናሽ እናቐደድና፡ መታን ንዓና ከየእስሩናን ከየረሽኑናን፡ ሰምበል ናብ ኣለም በቃኝ ኣግዒዞሞም። ሃሱሳት ስለ ዝነበሩ፡ ንሳቶም እዮም ነቲ ጡጥ ኣብ ቲቶ (ዓይነት ኣበጀዲድ ልዑል ጥንቃቐ ብዝመልኦ ኣገባብ’ዮም ምኽንያቱ፡ ጀብሃ ኣቐዲማ ብዘካየደቶ ምሳና እናሰርሑ ዝሕስዉልና ነይሮም። እዩ) ኣእቲና ብምቝጻር ሞዴስ ንሰርሖ ርእዮሞም ዝምለሱ ነይሮም። ስርሒት፡ ካብ ሰምበል ኣሽሓት እሱራት ንኣብነት፡ ኣብ ስራሕና (መካነ ሂወት ነይርና። ጨዓይ ዝበሃል ነይሩ - ንሱ’ዩ ሙሉጌታ ግርማጼን ዝተባህለ ንዓይ ኣፍቲሓ ስለ ዝነበረት። ሆስፒታል)፡ ንዓና ተመሲሎም ክስልዩና ዘዝሰራሕናዮ ሞዴስ ተቐቢሉ ናብ ሓወይ፡ ኣብኡ ምስኦም ተኣሲሩ ነይሩ። ዝውዕሉ ሃሱሳት ነይሮም። እዚኣቶም፡ ነዚ ሓደገኛ ስራሕ ክትሰርሒ ከለኺ፡ ሜዳ ዝልእኮ ነይሩ። ድሓር ግን፡ ኣብ ኣነ ግን ኣብ ሜዳ ዘሎ ደኣሉ ዝመስለኒ ናይ ኩላትና ታሪኽ ህይወትና ስለ ጸላኢ ጠርጢሩኪ ይፈልጥ ዶ? ኤውሮጳ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ነይሩ’ምበር፡ ተማሪኹ ናብ ሰምበል ዝፈልጡ፡ መን’ዩ ምስ ሰውራ ዝተሓባበር ኣነ’ኳ ፈጺመ ተጠርጢረ ኣይፈልጥን ሞዴስ እትሰርሕ ማሽን ልኢኾም ኣብ ምጽኡስ ይፈልጥ ኣይነበርኩን - ዘሎ፡ መን’ያ ሰብኣያ ተጋዳላይ፡ መን እየ። እኳ ደኣ ብኣንጻሩ፡ እምንቲ እያ ብድሕሪኦም ተሪፍኪ? ሜዳ ከም እትከል ምስ ገበሩ፡ ንሕና ድሓር’የ ፈሊጠ። ሓደ ካብኣቶም ግና፡ ምስ መን ትራኸብ ኣላ - ዝርዝራዊ ኢሎም፡ ካብ ስራሕና ምስ ራብዓይ ብዓል ቤተይ - ዮሴፍ ባህታ፡ ኣብ ኣዕሪፍና። እግሩ ዝተቘርጸ፡ ኣብ ኣስመራ ዝዀነ ሓበሬታ ንጸላኢ እናሃቡ ምሒር ርእሰይ ማለት፡ ኣነ፡ ሲስተር ኣኽበረት መጋቢት 1975 እዩ ተሰሊፉ። ከረን ዝፈልጦ ቤተ ሰብ ዘይብሉ ነይሩ። ምስ የሸግሩና ነይሮም። ብዘይካ’ዚኣቶም፡ ብኸመይ ኢኺ ኣባል ሓፋሽ ፍረ (ሓብቱ ን ዶ/ር ክብረኣብ ፍረ)፡ ኣብ ክፍላ 197 ሓራ ምስ ወጸት ከኣ፡ ሙሴ ወዲ ሻለቃ ሃይለ ዝተባህለ ኣነ ‘ለውጢ ሃዋርያ’ ብዝብል ስም ዝፍለጡ ውድባት ኮይንኪ? ሲስተር ግደይ ገ/ዮውሃንስ (ብዓልቲ ብስራሕ ናብታ ከተማ ይመላለስ ስለ ብቐረባ ዝፈልጦ ካልኣዩ እዩ ዝመጽእ ካልኦት’ውን ነይሮም። እቲ ሓደ ሻለቓ ኣብ ስራሕና፡ ሲስተር ኣበባ ትበሃል ቤቱ ን ዶ/ር ፍቓዱ ተኸስተ) ኣብ ዝነበረ፡ መጺአ ኣለኹ ኢሉ መልእኽቲ ነይሩ። ኣብ ርእሲኡ፡ ክዳን ጫማን ሳርፔሳ፡ እቲ ካልኣይ ሻምበል ተስፋይ፡ መሳርሕትና ነይራ። ንዶክተር ሰመረ 1980 ናብ ኣዲስ ኣበባ ተላኢኸ ክልእከለይ እንከሎ፡ ሰላሕ ኢለ ናብ ዓሪቑ መደንገጺ ትርኢት ስለ ዝነበሮ፡ እቲ ሳልሳይ ከኣ ኣስራ ኣለቃ ደመለሽ ፍረ ዓርኩ ስለ ዝኾነት፡ ምስኡ’ያ ካድር ንኽመሃር ጠቊሞምኒ ነይሮም። ከረን እናኸድኩ እርእዮ፣ ምስኡ ኣነን ብጾተይን፡ ክንሕግዞ ኢልና፡ ምስ ይበሃል። እዚኣቶም ቀንዲ ስርሖም፡ ኣብ ኦ.ፒ.ዲ ትሰርሕ ነይራ። ሕጂ ሰለስቴና ከኣ ናብ ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ሳልስቲ ቀንየ ድማ ይምለስ ነይረ። መልኣከ እናተረዳእና፡ ብቐጻሊ ምስ ነቶም ምስ ተጋደልቲ ምትእስሳር ሓደ መዓልቲ ምስኣ እናዕለልና ከለና፡ ኢሰፓ ኣብ ኤርትራ - ሻለቃ ዳዊት ድሓር ግን፡ “ካብ በይነይ ጥራሕ ሙሴ ናብ ስራሕና ከም ዝመላለስ ዝነበረና ሰራሕተኛታት እናተጸናጸንካ “ዘይትውደቢ ግዳ ለምለም?” ትብለኒ። ወልደግዮርጊስ ተጸዊዕና ኬድና። ኣነ እናኸድኩ ዝርእዮ፡ ደቀይሲ ክርእዩዎ ንገብር ነይርና። ምእሳርን ንረሸንቲ ኣሕሊፍካ ምሃብን ኣነ ከኣ፡ “ብዓል ቤተይ ናብ ሜዳ ሽዑ ሓደጋ መኪና ኣጋጢሙኒ እግረይ ምሳይ ዘይማልኦም” ኢለ፡ ንኣርባዕተኦም ምስ ብጾቱ ክመጽእ እንከሎ፡ ኣነ እዩ ነይሩ። ብፍላይ ሻምበል ተስፋይ፡ ከም ዝኸደ ስለ ዝፈለጠት’ያ ኮነ ኢላ ተሃሪመ ስለ ዝነበርኩ፡ “ክቡር ሻለቃ፡ ደቀይ (ጽገሬዳ፡ ኣማኑኤል፡ ፊልሞን፡ ነቶም ሓለውቶም ወተሃደራት (ጦር) “ኣስቤዛ ከምጽኣልክን ገንዘብ ሃባኒ፡” ከተእስረኒ ደልያ፡” ኢለ ብውሽጠይ ካድር ተማሂረ ንሃገረይ ኢትዮጵያ ፌበን) ሒዘዮም ናብ ከረን ከይደ። በብመዓርጎም እናጸዋዕኩ፡ “ሻሂ ዶ እናበለ ንኽንደይ ሰብ’ዩ ብጸሓይ ቀትሪ እስንብድ። ድሕሪ ክንደይ ግን ብተወፋይነት ከገልግል ትምኒተይ እዩ እቲ ዓዲ ስለ ዝፈተዉዎ፡ “ኣብዚ ምስ ከምጽኣልኩም?” ኢለ ይቐድሓሎም። ዝምጅርጥ ነይሩ። “ኩንታል ጣፍ ተእምነኒ’ሞ፡ ብኸመይ ከም ዝውደብ ነይሩ። የግዳስ፡ ከምዚ ትርእዮ ዘለኻ ባ ምቕማጥ ይሕሸና” ኢሎምኒ - ኣብ ርእሲኡ ከኣ፡ ነዚ ናይ ራጂ ከምጽኣልኪ ገንዘብ ሃብኒ” እንተ ኢሉካ፡ ዋላ ሓንቲ ኣፍልጦ ከም ዘይብለይ ከቢድ ማህረምቲ እግሪ ኣጋጢሙኒ ስለ ገዲፈዮም ተመሊሰ። ኣብ ሕዳር 1978 ፊልም ይደልዩዎ እዮም ዝብል “ዋጋ ኩንታል ጣፍ ገንዘብ ሃብኒ እሞ፡ እሕብራ። ብድሕሪ’ዚ፡ ንዓይን ዘሎ፡ ቦርድ ተባሂለ ንዝሓሸ ሕክምና ድማ፡ ከም ኣመለይ ክርእዮም ኢለ ዕላል ኣቐዲመ ይሰምዕ ስለ ዝነበርኩ፡ ሽዑ ኣይክጻብኣክን እየ፡” እዩ ዝብለካ ንኻልኦት ከምዚ ከማይን ናብ ገዛኣ ንወጻኢ ሃገር ክኸይድ እየ ዝዳሎ ዘለኹ፡ ናብ ከረን እኸይድ። ሽዑ፡ ኣነ’ውን ከምኡ እናምጻእኩ፡ ኣልዕል ኣቢለ፡ ዘሎ ማለት’ዩ። እምበር ጣፍ ከምጽኣልካ (ፊት ኣፍ ደገ መካነ ሂወት እዩ) ወሲዳ፡ ” ኢለ ተሪፈ። ሲስተር ኣኽበረት’ውን ብድሕሪ ብዓል ቤተይን ደቀይን “ሓለፍትኹም ነዚ ኣዝዮም’ዮም ኢሉ ኣይኰነን ገንዘብ ዝወስድ። ብዙሕ ምስ ሓደ ዘይንፈልጦ ሰብ ተራኽበና። ናታ ምኽንያት ኣቕሪባ ተሪፋ። ሲስተር ኣብ ኣስመራ ንበይነይ ምንባር ስለ ዝደልዩዎ፣ ኩሉ ግዜ’ዮም ‘ከምዚ ሰብ ከኣ፡ ካብ መዓቱ ክድሕን ኢሉ በዚ ከኣ ንውደብ ማለት’ዩ። ግደይ ከኣ ሕራይ ኢላ ክትመሃር ናብ ዘይተራእየኒ፡ መኪናይን ኩሉ ናይ ገዛ ኣለኪ ዶ?’ ኢሎም ዝሓቱኒ፡” እናበልኩ ዝተኣዘዞ ሕራይ ኢሉ የማልኣሉ ነይሩ። ኣዲስ ኣበባ ከይዳ። ተማሂራ ምስ ኣቕሑተይን ሸይጠ ኣብ ውሽጢ ሓደ እሞ ሓፋሽ ውድባት ኮይንክን፡ ይህቦም። ንሳቶም ከኣ እናተሓጐሱን ተመልሰት ግን፡ ነዊሕ ከይጸንሐት ናብ ወርሒ ጠቕሊለ ክምለሶምን ብእኡ ንስኺ ንባዕልኺ ሽዑ ምስ ተጋደልቲ መድሃኒታትን ሞዴስን ጥራሕ ተውጽኣ እናኣመስገኑን፡ እቲ ኣብ መንኮቦም ዘሎ ሜዳ ብምስላፍ ንብዓል ቤታ ስዒባቶ። ኣቢለ ክጋደልን ወሲነ። በዚ ምስ ዮሴፍ ርክብ ነይሩኪ ማለት ድዩ? ነይርክን ማለት ድዩ? ኣስራ ኣለቃ፡ ኣምሳ ኣለቃ ገለ መለ ኣነ’ውን ብድሕሪኡ ነዊሕ ከይጸናሕኩ ተረዳዲአ፡ ንዕኡን ደቀይን ተፋንየ እወ፣ ካብ 1976 ኣትሒዘ ኣባል ካልእ ተኣፋፊ ስራሕ’ውን ንሰርሕ ዝብል ናይ መዓርግ ምልክት መታን ናብ ስደተይ ኣምሪሐ ማለት’ዩ። ብለይቲ ናብ ኣስመራ ምስ ተበገስኩ ሓፋሽ ውድባት ስለ ዝነበርኩ፡ እቲ ነይርና ኢና። መልኣከ ዝበሃል ሓኪም ከይረስሖምን ከይሃሶምን፡ ነቲ ፊልም ግን፡ ዘይተሓስበ ኩነታት ኣጋጢሙ። ውድብ ካባና ንዝጠልቦ ዕማት ኣብ ኣብ ውሽጢ ቤት ማእሰርቲ ሰምበል ብዓቐን ምስኡ ብላዕሊ ኣልጊቦም እዚ ዝበልክዮ ናይ መኪና ሓደጋ ምፍጻም ከም ሰበይ ብተወፋይነት ነይሩ (ሕጂ’ውን ኣሎ ብህይወት)። ይሰፍዩዎ። እዚ ኩሉ ዝገብረሎም ብኸመይ እዩ ኣጋጢሙኪ? ይቕጽል . . . እዋሳእ ነይረ። በዚ መሰረት፡ ካብቲ ነቶም ተማሪኾም ኣብኡ ተሓዪሮም ዘለኹ፡ መታን ነቶም ተጋደልቲ ሻሂ መርዓ ናይ ሓሙተይ (ሓዉ ነቲ ከድጃ ኢብራሂም ሆስፒታል መድሃኒታት (ፐንሰሊን፡ ዝነበሩ ተጋደልቲ ከኣ፡ ከም ዝሓመሙ ንኽቐድሓሎም ፍቓድ ክህቡኒ ኢለ’የ። ቀዳማይ ብዓል ቤተይ) ኣብ ዝነበረሉ ስትረፕቶማይሲን፡ ተራማይሲን፡ ኣምሲሉ ኮነ ኢሉ ናብ ስራሕና ሽዑ ገለኦም የፍቅዱልካ፡ ገለኦም ከኣ፡ እዋን’ዩ ኣጋጢሙኒ። እታ መኪና፡ ሎሚ ኣብ ERI-TV ቪታሚናት፡ ኢንፍዩዥን፡ ወዘተ.)፡ ከምኡ ይልእኮም (ሪፈር ይብሎም) ነይሩ “እዚኣቶም እኮ ወምበዴታት እዮም፣ ብዓል ቤተይ ናብ ገድሊ ክኸይድ ድማ ካልእ ዝተፈላለየ መሳርሒታት መታን ንፋስ ክረኽቡ ኢሉ። እቶም ሻሂ ፍጹም ኣይግብኦምን እዩ፡” ኢሎም እንከሎ ዝገደፈለይ እያ ነይራ። ሰዓት መደብ ሓቢእና እናውጻእና ናብ ሜዳ ንልእኽ ተጋደልቲ፡ ብሓለውቲ ወተሃደራት ይኣብዩኻ። “መንግስቲ ብዓቢኡ መርዓውቲ ከነፋኑ ኢልና፡ ቤተሰብ 09፡0 ሃገራዊ መዝሙር ነይርና። ሓደ ካብኡ፡ መንዲል ንጽህና ተዓጂቦም እዮም ምስ ሰንሰለቶም ናባና ከሐክሞም ኢሉ እናምጽኦም ደኣ ሻሂ ብዓል ቤተይ ዝዀኑ ሓሙሽተ ኣጋይሽ 09፡05 ኤሮቢክስ (ሞዴስ) እዩ። ኣብቲ እዋን፡ ኣብ ሜዳ ዝመጽኡ ነይሮም። እቶም ኣባላት እንተ ሰተዩ እንታይ ነውሪ ኣለዎ?” ሒዘ ናብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ 09፡35 ሃሎ ቈልዑ ሞዴስ እተፍሪ ማሽን ስለ ዘይነበረት፡ ደቂ ሓፋሽ ውድባት ዝዀንና ከኣ ምስ እናበልኩ መሊስ ኣቀባጢረ ሕራይ እናኸድኩ ከለኹ ከኣ ተገምጢለ። 10፡10 ዶክመንት ኣንስትዮ ተጋደልቲ ምሒር’የን ዝጽገማ መልኣከ ብምርድዳእ፡ ትኽ ኢሎም ከብሎም እፍትን ነይረ። ነቶም መርዓውቲ ከሕልፉ ክብሉ 10፡35 ፓኖራማ ነይረን። ነዚ ጸገማት’ዚ ንምቅላል ከኣ፡ ናብ ዶ/ር ሰመረ ፍረ ከም ዝኣትዉ ሓደ ግዜ ሕጂ፡ እቲ ነቲ ስንኩል ኣባይ ክበጽሑ ሃንደበት ነቲ ጽርግያ 1፡0 ለሰ ስፖርት ንሕና እተን ኣባላት ሓፋሽ ውድባት ንገብር። ሽዑ ዶ/ር ሰመረ በብሓደ ምስ ሒዙዎ ዝመጸ ወተሃደር ሻሂ ምስ ይዓጽዉዎ እሞ፡ ምስቲ ዝነበረኒ ናህሪ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ዝዀንና ሰራሕተኛታት፡ ‘ናይ ኣደታትና መርመሮም፡ ንናትና ምኽሪ ሰሚዑ፡ ቀዳሕኩሉን ናይ ራጂ ፊልም ምስ ሰንቢደ ነቲ ስቴርሶ ብሓይሊ ምስ 12፡5 ጉዳይ ኣብ ዘተ መጺኡና’ ኢልና ካብ’ተን ነርሳት ሕማም ዝበሃል ዘይብሎም ክንሶም፡ ሃብኩዎን፡ “በሊ ከምዛ ዘይበልኩኺ፡ ጠወኹዎ ኣብኣ ከለኹ እግምጠል 13፡30 ዜና (ዓረብ) ናይ እንዳ ሓራሳት ሞዴስ ብዝሒ ኤክስረይ ንኽገብሩ ንጽባሒቱ ክምለሱ ኣብቲ እንዳ ራጂ ኬድኪ ርኸብዮ” ማለት’ዩ። ሽዑ ኣነ እግረይ ተሃሪመ፣ 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር ነውጽእን ተጠዊና ነቶም ዝምልከቶም ወረቐት ይጽሕፈሎም። ንጽባሒቱ ይብለኒ። ከምታ ዝበለኒ ከኣ፡ ነርስ ድሓር ናብ ስዑድያ ምስ ከድኩ 14፡30 ናትራን ተጋደልቲ ነቐብሎምን ነይርና። ብፍላይ ተመሊሶም ናይ ራጂ መርመራ ተመሲለ ናብኡ ብምኻድ ነቲ ስንኩል መጥባሕቲ ገይረያ። ግና፡ ክሳብ ሕጂ 17፡0 መደብ ኣከባቢ ምንያ ጸጋይ ትበሃል ነይራትና ዶክተር ገይሮም ውጽኢት ምስ ተነግሩ ከኣ፡ እረኽቦ። ሽዑ፡ “በል ኣነ ለምለም ትሕዘኒ ኣላ። ድኳን ንጉሰ ዝተባህለት 17፡30 ሳይዳ (ብዓልቲ ቤቱ ን ኣዲ ገብረ)፡ ንባዕላ “ዶክተር፡ ሕጂ’ውን ብውሽጡ ሕማቕ ግርማጽዮን እየ ዝበሃል። ጽባሕ ሰንበት ንዕልተይ ከኣ ኢዳ ተሰይራ። ካልኦት 18፡30 ደረት ቃና ውድብቲ ስለ ዝነበረት፡ ክንልምን ከለና፡ ይስምዖ ኣሎ’ሞ ናይ ሽንቲ መርመራ ምሳሕ ከምጽኣልካ እየ፣ ናይ መን እዩ ግን ዋላ ሓንቲ ከይኮኑ ወጺኦም። እዚ 20፡0 ዜና (ትግረ) ነፍሲ ወከፍና 50 ሓባ ሞዴስ ከም ዘይትእዝዘሉ?” ኢልና፡ መርመራ ሽንቲ ኢልካ ምእንታን ከይትስንብድ፡ ብስም ሓደጋ’ዚ ኣብ 1978 ኮይኑ፡ ደቀይን 20፡13 ፊልም ዳምር እንወሃብ ገይራ ወረቐት ትጽሕፈልና (ላባራቶሪ) ንኽገብሩ ሳልሳይ መዓልቲ ለምለም ግርማጽዮን እንተ መጺኡካ፡ ብዓል ቤተይን ምዝላቕ ኰይኑ ካብ 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ነይራ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ምስ’ተን ብደገ ከም ዝምለሱ ንገብር ነይርና። በቃ ናተይ ምዃኑ ፈሊጥካ ስቕ ኢልካ ከረን ናብ ሳሕል ድሕሪ ምኻዶም 21፡25 ተክ ኢንሳይት ዝነበራ ኣባላትና ብጉልባብ ‘ዕቁብ’ ከምዚኣ እናገበርና ሰሙን ምሉእ ተቐበሎ፡” እብሎ። ብድሕሪኡ፡ ሰንበት ድሕሪ ሒደት ሰሙናት እዩ ዝኸውን 2፡0 ዜና (ዓረብ) ኣብ ገዛ ንእከብ’ሞ፡ ባዕልና ሞዴስ ናብ ስራሕና ነመላልሶም ነይርና ኩሉ ግዜ ምሳሕ እልእከሉ፣ ክዳውንቲ፡ ዘሎ። 2፡10 ኢድኣት እናሰራሕና ነቶም ተጋደልቲ ነረክቦም ማለት’ዩ። ክመላለሱ ከለዉ፡ ንሕና ጫማን ካልእ ዘድልዮ ነገራትን እውን ብዓል ቤትክን ደቅኽን ናብ ሜዳ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ነይርና። ብ ፊያት ሰዪ ቸንቶ መኪናኣ ከኣ ንስድራቤቶም ይኹን መቕርቦም ዓዲገን ካብ ሰብ ለሚነን እሰደሉ ምስ ከዱ ደኣ እንታይ ክትገብሪ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሊድያ በረኸት ከረን - ኣልሳሕልን ዓንሰባን ናብ ፍጻመ ሓሊፈን ዞባ ማእከል - መደብ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ተሰሪዑ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ዓንሰባ ንዝኽሪ ኣብ 70ታት ኣባል ሃገራዊት ጋንታ ዝነበረ ነፍስሄር ንዘይተወሰነ ግዜ ተሰጋጊሩ ዝጸንሐ ሓድሽ ዓመተ ውድር ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል፡ እስማዒል ማሕሙድ ዝሰርዖ ውድራት፡ ሰንበት 14 ታሕሳስ ብጸወታ ሱፐር ካፕ፡ ደንደን ምስ ኢንሹራንስ ብናይ ደቂ-ኣንስትዮ፡ 1 ሕዳር’ውን ቀጺሉ ውዒሉ። ደንደን ምስ ቀይሕ ባሕሪ ድማ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ብዘካይድዎ ግጥም ኣብ ፈለማ ግጥማተን ዘካየዳ ጋንታ ላሳለ ስታድዩም ኣስመራ ክፍልም’ዩ። ምስ ኣልሳሕል እየን። ሓያል ምትህልላኽ በዚ ከኣ፡ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ሰዓት 1:30 ድ.ቀ. ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ 3:30 ድ.ቀ. ዝተራእዮ ጸወታ እኳ እንተኣካየዳ፡ ላሳለ ክካየድ ምዃኑ፡ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል ሓቢሩ። ኣብ ቀዳማይ ርብዒ ሰዓት ቅልጡፋት ክልተ ሸቶታት ብምዝጋብ መሪሕነት ተረኪባ። “ምስ ማን.ዩናይትድ ኣብ ዝፈረምኩሉ ናይ ሞት ድሒራ ዝተበራበረት ኣልሳሕል ጸወታ ናብ ዕረፍቲ ከምርሕ ዓሰርተ ደቓይቕ ምስ ተረፎ", "char_count": 7741, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 11}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00036", "text": "ክልተ ሸቶታት ብምዝጋብ ተመዓራርየን። ምፍርራሕ መጺኡኒ ነይሩ” ሩኒ ድሕሪ ዕረፍቲ ክልቲአን መጋጥምቲ ቅልጡፍ መጥቃዕቲ ኣብ ዘካየዳሉ ቀዲማ መተሃላልኽቲ ክኾና ተገሚተን ዝርከባ ውዳበኣ ዘሐየለት ዓንሰባ ደጋጊማ ልዳት ሸቶ ዝረኸበት ላሳለ’ያ ነይራ፡ ኣልሳሕል ጋንታት ኣልሂላልን ዓንሰባን ተራኺበን። መጋጥምታ ብምዅሕዃሕ ሓያለ እውን ሓሙሽተ ደቒቕ ኣብ ዘይመልእ ብምቅብባልን መጥቃዕትን ዝፈለመ ጸወታ፡ ፈተነታት ኣካየደት፣ ጸወታ ክዛዘም ዓሰርተ ሸቶ ብምርካባ 3ብ3 ተመዓራረያ። ናህሩ ብምዝያድ ኣብ ቀዳሞት ዕስራ ደቓይቕ ምስ ተረፎ ሸቶ ስለ ዘመዝገበት ድሕሪ’ዚ ዝተረኽበ ሸቶ ብዘይምንባሩ ናብ ደቓይቕ ዓንሰባ ልዳት ኣልሂላል ብምድፋር ከኣ ብዓወት ናብ ፍጻመ ኣማዕድያ። ፍጹም ቅላዕ ኣብ ዘምረሓሉ፡ ጸወታ 5ብ4 መሪሕነት ተረኪባ ናብ ዕረፈቲ ወጻ። ኣብ ዝመጽእ ሰንበት ኣብ መንጎ ጋንታት ብዓወት ኣልሳሕል ብምዝዛሙ፡ ናብ ፍጻመ ምልሶት፡ ኣልሂላል መሳርዓ ኣደልዲላ ኣልሳሕልን ዓንሰባን ናይ ፍጻመ ጸወታ ሓሊፋ። ኣተወት። ብመኣዝን ንዝረኸበታ ቅላዕ ናብ ክካየድ ምዃኑ ካብቲ ፈደረሽን ዝተረኸበ ቀጺለን’ውን፡ ንሓድሽ ዓመተ-ጸወታ ሸቶ ብምልዋጥ ተመዓራረየት። ብድሕሪ’ዚ ሓበሬታ የረድእ። ኣርቴታ፡ ጋንታኡ ‘በዓል ልደት ኣብ ልምድ ከተሕልፎ’ ወሲኑ ዓላሚ ናይታ ኣብ ሰሌዳ ፕሪመር ሊግን ስታድዩም ኤሚሬትስ ክትዕድማ’ያ። ኣርቴታ ዕለት’ያ። ዋላ ከምኡ ይኹን፡ ብሰንኪ እዚ ኣጥቃዓይ እንግሊዝ ዝነበረ ዋይን ሩኒ ብቀለም ተጸያይቑ ይጸንሓ ነይሩ። ናብ ሻምፕዮንስ ሊግን ትመርሕ ዘላ ኣርሰናል ግን ልምዳቶም ብዘይምቁራጽ ክቕጽል ናይ ልምድ መደብ ሓያሎ ኣባላት ናይታ ካብ ናይ ቁልዕነቱ ክለብ ኤቨርተን ናብ ማን.ዩናይትድ ስለ ዝኸድኩ’ዩ እቲ ዝኾነ ሚካኤል ኣርቴታ፡ ሎሚ ዓመት ኣብ ምዃኑ ኣስሚሩሉ ኣሎ። ክለብ፡ ከም ቤን ዋይት፡ ቡካዮ ሳካ፡ ኖኒ ማን.ዩናይትድ ድሕሪ ምስግጋሩ ናይ ኩሉ ነገራት ስዒቡ። ናብ ዩናይትድ መዓልቲ ቦክሲንግ ደይ ክጻወቱ መደብ እኳ ጸብጻባት ከም ዝሓበርዎ፡ ተጻወትቲ ማዱከን ኤበረቺ ኤዘን፡ ምስ ስድራ-ቤቶም ሞት ምፍርራሕ ከምዝመጾ ተዛሪቡ። ምግዓዝ ኣጸጋሚ’ዩ ነይሩ። ሊቨርፑልን እንተዘይተገብረ፡ ክለቡ ኣብ መዓልቲ ልደት ኣርሰናል፡ ወጋሕታ ኣብ በዓል ልደት ክጸንሑሉ ዝግባእ መደባቶም ክዘናበል’ዩ። ሩኒ ወዲ 18 ዓመት እንከሎ፡ ካብ ማንቸስተርን ኣብቲ ግዜ’ቲ ዓበይቲ (25 ታሕሳስ) ኣብ ልምድ ከምተሕልፎ ኣብ ለንደን ዝርከብ ናይ ልምድ ቦታ ኣርቴታ ኣብ መዓልቲ ልደት ልምድ ኤቨርተን ንዝቐረበሉ ክብረወሰን መቐናቕንቲ ብምንባረን ኣዝዩ ፈታኒ ገሊጹ። ክርከቡ’ዮም። ተጻወትቲ ድሕሪ ልምድ ከካይዱ ዝመደበሉ ምኽንያት፡ ብዝሒ ዝሓዘ ውዕል ድሕሪ ምንጻጉ፡ ኣብ እዋን’ዩ ነይሩ። እንታይ ከም ዝደሊ ኣርሰናል 27 ታሕሳስ ናብ ግጥማት ናብ ዓዶም ክምለሱ ክፍቀደሎም’ዩ። ኣርቴታ መስበርቲ ተጻወትቲ ኣብታ ክለብ 204 ብ27 ሚልዮን ፓውንድ ምስ እፈልጥ ብምንባረይ፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ፕሪመር ሊግ ክትምለስ ከላ፡ ንብራይተን ኣብ ኣብ ወሳኒ መድረኽ ናይዚ ዓመተ-ጸወታ ነቐፌታት የስዕብ ብምህላዉ፡ ንኩነታት ማን.ዩናይትድ ፈሪሙ። ውሳነይ ተሪር መርገጺ እዩ ነይሩኒ። ልዑል ደረጃ ንምሓዝ ጸቒጡ ክለቡ ንምትዕርራይ ዝወጠኖ ከይኮነ በዚ ድማ፡ ንገለ ደገፍቲ ኤቨርተን እቲ ነውጺ ከኣ፡ ኣብ ከባብየይ ብምንባሩ ይሰርሓሉ ኣሎ። ኣይተርፍን’ዩ። ዋላ እኳ ‘ኣርቴታ ዝኽተሎም ቍጠዐ ፈጢሩ። ኣሰካፊ’ዩ ነይሩ።” ክብል ኣዘንትዩ። ኣርሰናል ኣቐዲማ ዘካየደቶ ጸወታ ኣገባብ ልምዳት ንተጻወትቲ ብዙሕ ዋጋ ሩኒ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብታ ክልተ መዓልታት ጥራይ’ዩ ኣቑጺሩ የኽፍሎም’ዩ’ ንዝብል ቅሬታት እንተነጸጎ፡ ግላዊት ‘ዘ ዋይን ሩኒ ሾው’ እትብል መደብ ጸወታ ዘሎ፣ ርብዒ-ፍጻመ ካራባኦ ካፕ ቁጽሮም እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ተዓዘብቲ ሜድያኡ ኣብ ዝሓበሮ፡ “ናይ ሞት ኣንጻር ክሪስታል ፓላስ 23 ታሕሳስ ግን ድኽመት ዋጋኡ ክርእዮ ጀሚሩ ሎሚ ምፍርራሕ ጎኒፉኑ። ገዛ ወለደይ ከተካይድ’ያ። እዚ ማለት እታ ክለብ ከምዘሎ ይወቕሱ። ብቀለም ተጸያይቑን ተሰባቢሩን። ኣብቲ ፕሪመርሊግ ድሮ ልደት ዕረፍቲ ክህልዋ’ዩ። ሎሚ ንዎልቭስ ትገጥማ ኣርሰናል፡ ንወሰንቲ እዋን’ቲ ኣፍቃሪተይ ዝነበረት ናይ ሕጂ ቸልሲ - ኤቨርተን 6:0 ድ.ቀ. ንብዙሓት ኤውሮጳውያን ክለባት፡ ተኸላኸልታ ዊልያም ሳሊባን ጋብሪኤል ብዓልቲ ቤተይ’ውን መንበሪኣ ዕለታዊ ልደት ብባህሊ ትርጉም ዘለዋ ማግሃላስን ከሲራ ምህላዋ ይፍለጥ። ሊቨርፑል - ብራይተን 6:0 ድ.ቀ. በርንለይ - ፉልሃም 8:30 ድ.ቀ. ሪቻርድ ካራፓዝ ናይ ክብሪ ዶክተሬት ተዓዲሉ ኣርሰናል - ዎልቭስ 1:0 ድ.ቀ. ላሊጋ ኣትለቲኮ ማድሪድ - ቫለንሲያ ዘርእማርይም ከሰተ እዚ ንጉስ ዓቐብ፡ በቲ ንሃገሩ ዘምጸኦ ህይወት ብምዕዳውን ዝለዓለ ትምህርቲ ብሽክለታ መሳርሒት እያ፡ ትምህርቲ ግን ዝናን ኣብ መንእሰያት ዘሕደሮ ጽልዋን፡ ይቕጽል ምህላዉ ገሊጹ። ንህይወት ዝመርሕ እዩ፡” ብምባል እዩ፡ 4:0 ድ.ቀ. ኣብ ዙር ፈረንሳ 2024 ዘደንቕ ኣብ’ዚ ሰሙን እዚ ካብ ላዕለዋይ ትካል ቢንያም ኣብ ዝሃቦ ሓሳብ፡ “ዕድመ ኣገዳስነት ትምህርቲ ገሊጹ። እዚ ናይ ማሎርካ - ኢልቸ 6:15 ድ.ቀ. ብቕዓት ብምርኣይ ‘ንጉስ ዓቐበት’ ተባሂሉ ትምህርቲ ሃገሩ ‘ናይ ክብሪ ዶክትሬት’ ስፖርተዊ ሓጺር እዩ። ኣእጋር ፔዳለ ቢንያም ቅኑዕ ውሳነ፡ መንእሰያት፡ ስፖርት ባርሴሎና - ኦሳሱና 8:30 ድ.ቀ. ማልያ ፖልካ ዶት(ነጠብጣብ ማልያ) (Honorary Doctorate) ተሸሊሙ። ምርጋጽ ደው ምስ ኣበላ፡ ህይወት ግን እናሰርሑ’ውን ትምህርቶም ክቕጽሉ ገታፈ - ኢስፓንዮል 1:0 ድ.ቀ. ዝለበሰ ኤኳዶራዊ ሪቻርድ ካራፓዝ፡ ‘ናይ ካራፓዝ በቲ ኣብ ቅድም ብሽክለታ ትቕጽል እያ። ስለ’ዚ፡ ሓደ ስፖርተኛ ጎኒ ከምዘለዎም ዘኻኽር ግብራዊ ኣብነት ሰንበት ፈለማ ኤኳዶራዊ ዕዉት ኣንበሳ ዓቐብ ዙር ዘርኣዮ ጻዕሪን ዓወትን ናይ ክብሪ ጎኒ እቲ ዘካይዶ ውድር፡ ኣእምሮኡ እዩ። ንቢንያም፡ ኣብ ኩሉ ጕዕዞ ህይወቱ ክሪስታል ፓላስ - ማን.ሲቲ 5:0 ድ.ቀ. ፈረንሳ’ ብምዃኑ፡ ነቲ ዘይከኣል ዝመስል ዶክተሬት ምጕንጻፉ ንኹሉ ስፖርተኛ ብፍልጠትን ትምህርትን ክሃንጽ ኣለዎ። ዓወት ንምነየሉ! ሳንደርላንድ - ኒውካስል 5:0 ድ.ቀ. ዝነበረ ከም ዝከኣል ዓቢ ኣብነት ኮይኑ እዩ። ዓቢይ መልእኽቲ ዘሕልፍ እዩ። ኖቲንግሃም - ቶተንሃም 5:0 ድ.ቀ. ካራፓዝ ኣብ ‘ዙር ፈረንሳ’ ዘምጸኦ ደገፍቲ፡ ዋጋ ትኬት ዋንጫ ዓለም ክንኪ ጸዊዖም ዌስትሃም - ኣስቶን ቪላ 5:0 ድ.ቀ.", "char_count": 3553, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e705e87562eb93276b483683a56caa080814ad082f3f5f2250acbc2102f0f3d4:00037", "text": "ዓወት፡ ኣብ መንእሰያት ኤኳዶር ብረንትፎርድ - ሊድስ ዩናይትድ ምንቕቓሕ ፈጢሩ፡ እንተጽዒርካ 7:30 ድ.ቀ. ዘይብጻሕ ነገር ከምዘየለ ህያው ደገፍቲ ኵዕሶ እግሪ፡ ፊፋ ዋጋ ትኬት መስርሕ መሸጣ ትኬት ደው ክብል ኣብነት ምዃኑ’ዩ ክኢላታት’ታ ሃገር ዋንጫ ዓለም ከጉድሎ ጸዊዖም። እቶም እዮም ዝጠልቡ ዘለዉ። ላሊጋ ዝገልጹ። ብኽብሪ ዋጋታት ትኬት ዘማረሩ እቲ ልዑል ወሰኽ ዋጋ ትኬት፡ ፊፋ፡ ሰቪላ - ኦቪዶ 4:0 ድ.ቀ. ደገፍቲ፡ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኣብ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ንጉጅለታት ሰልታ ቪጎ - ኣትለቲክ ቢልባኦ 6:15 ብኻልእ ወገን፡ ኣብ 2024 ወናኒ ልዕሊ ፊፋ ጸቐጢ ክገብር እዮም ዝሓቱ ደገፍቲ ነፍሲ-ወከፍ ሃገር ዝርዝር ድ.ቀ. ቀጠልያ ማልያ ዙር ፈረንሳ ዝኾነ ዘለዉ። ንሳቶም፡ ማሕበራት ኵዕሶ እግሪ ምቕራሕ ኣብ ዘውጽኡሉ እዋን’ዩ ቪላርያል - ሌቫንተ 8:30 ድ.ቀ. ኤርትራዊ ተቐዳማይ ቢንያም ኤውሮጳ እውን ጽልዋታተን ኣብ ልዕሊ ብወግዒ ተነጺሩ። ኣልቨስ - ርያል ማድሪድ 1:0 ድ.ቀ. ግርማይ፡ ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ኣብ ፊፋ ክጥቀማ እዮም ዝጽውዑ ዘለዉ። ኣብ መዛዘሚ ግጥም እቲ ዝሓሰረ ሰኑይ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ነቲ ኣብ ስፖርት ማሕበር ደገፍቲ ኵዕሶ እግሪ ዋጋ ትኬት 319 ፓውንድ ኮይኑ፡ ፕሪመር ሊግ ዘምጸኦ ዓወት ኣብ ትምህርቲ’ውን ከምዝሓበርዎ፡ መጠን ዋጋ ትኬት እዚ ድማ ካብቲ ኣብ ቀጠር ዝነበረ ማን.ዩናይትድ - ቦርንማውዝ ክደግሞ ተበጊሱ ከምዘሎ ዘነጽር ናይ’ቲ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ኣብ ዋጋ ትኬት ብሸውዓተ ዕጽፊ ዝዓበየ’ዩ። 1:0 ድ.ቀ. እዩ። ቢንያም፡ ዋላ እኳ ኣብ ዝለዓለ ኣመሪካ፡ ካናዳን ሜክሲኮን ዝካየድ ዋላ ንህጻናት’ውን ኣብ ክፍሊት ላሊጋ ጥርዚ ዓወት ይሃሉ፡ ኣገዳስነት ግጥም ኵዕሶ እግሪ ኣዝዩ ተጋኒኑ ዝዀነ ምጉዳል ወይ ሕድገታት ከም ትምህርቲ ብምርዳእን ካብ ኮረሻ ምህላዉ ገሊጾም። ዘየለ እዩ ፊፋ ዝሕብር። ርያል ቤትስ - ራዮ ቫልካኖ ብሽክለታ ድሕሪ ምውራድ ንዘሎ እቶም ደገፍቲ፡ ፍታሕ ክሳብ ዝርከብ 1:0 ድ.ቀ. ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.89 13 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ዮርዳኖስ ጸጋይ ዘለንስኪ፡ መጻኢ ዕድል ዞባ ዶንባስ ብረፈረንደም ክውሰን ጸዊዑ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮለድሚር ንሱ ወሲኹ፡ ሞስኮ፡ ንዞባ ዶንባስ ትራምፕ ዝቐረበ ምሕጽንታ’ኳ እንተ ዘለንስኪ፡ ሃገሩ ቅድሚ ምስ ሞስኮ ኣብ ምሉእ ብምሉእ ናይ ምቁጽጻር ድሌታ ዘይነጸጎ፡ እቲ ምርጫ፡ ሃገራት ምዕራብ ስምዕ ሰላም ምብጻሓ፡ መጻኢ ዕድል ከም ዘይቅበሎ ብምጥቃስ፡ እቲ ውሳነ ንኪየቭ ጽኑዕ ጸጥታዊ ውሕስነት ምስ እቲ ምስኣ ዘሰሓሕባ ዘሎ ዞባ ዶንባስ በቲ ህዝቢ ዩክሬን ዘካይዶ ምርጫ ዝህባኣ ጥራይ ከካይዶ ምዃኑ ግን ንምውሳን፡ ረፈረንደም ከተካይድ ይኹን ረፈረንደም ዝጽሎ ምዃኑ ኣፍሊጡ ኣሎ። ኣድላዪ ምዃኑ ሓቢሩ። ኣፍሊጡ። ሞስኮ፡ ሓደ ካብቲ ምስ ኪየቭ ኣብ ፕረዚደንት ዘለንስኪ ንጋዜጠኛታት እቲ መግለጺ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ስምዕ ሰላም ንኽትበጽሕ ከም ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ኣብ ዝርብ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንፕረዚደንት ቅድመ ኩነት ኣቐሚጣቶ ዘላ ነጥቢ፡ ሰላም ከም ዕንቅፋት ኮይኑ ዘሎ ዘለንስኪ ምርጫ ከካይድ ጸቕጢ ኣብ ዩክሬን ካብ ዞባ ዶንባስ ምሉእ ብምሉእ ግዝኣታዊ ክርክር ዞባ ዶንባስ፡ ብድምጺ ዝገብረሉ ዘሎ እዋን እዩ ዝወሃብ ዘሎ። ከተንሳሕብ ዝጠልብ ምዃኑ እዮም ህዝቢ ክውሰን ዝሓሸ ምዃኑ ገሊጹ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ ነቲ ብፕረዚደንት ምንጭታት ዝሕብሩ። መራሕቲ ኣመሪካን ህንድን ተዘራሪቦም ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ናሬንድራ ንኣህጉራዊ ሰላም፡ ምርግጋእን ሞዲ፡ ኣብ ንግዲ፡ ምክልኻልን ጸዓትን ብልጽግናን ሓቢረን ክሰርሓ ከም ኣተኲሩ ምስ ፕረዚደንት ኣመሪካ ኣብ ክልተኣዊ ዝምድናታቶም እተረዳድኣ ሓቢሩ። ዶናልድ ትራምፕ ብቴለፎን ዝርብ ንዝርአ ዘሎ ምዕባለታት ዳግም ከም ክልተኦም መራሕቲ ሃገራት፡ ኣብ ከም ዘካየደ ሓቢሩ። ዝገምገምዎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ኣብ ንግዲ፡ ቴክኖሎጂ፡ ጸዓት፡ ምክልኻልን ዞባውን ኣህጉራውን ምዕባለታት እውን ጸጥታን ዘለዎም ምትሕብባር እቲ ናይ ቴለፎን ዝርብ፡ ክልተአን ከም ዝተዘራረቡ ገሊጹ። ንምስፋሕ’ውን ከም ዝዘተዩ ክፍለጥ ሃገራት ኣብ ንግዳዊ ስምዕ ንምብጻሕ ተኻኢሉ ኣሎ። ኣብ ተኸታሊ ምይያጥ ተጸሚደን ንሱ ወሲኹ፡ ሃገሩን ኣመሪካን ኣብ ዘለዋሉ እዋን እዩ ተኻይዱ። “ብዘይካ ዘለንስኪ፡ ህዝቢ ዩክሬን ቀዳማይ ሚኒስተር ሞዲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ኤክስ’ ኣብ ንመደበይ ተቐቢልዎ እዩ” ትራምፕ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ ክልተኦም መራሕቲ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ዝጠልብ ምንባሩ እዩ ምስቲ ዛዕባ እስራኤል፡ ኣብ ሊባኖስ መጥቃዕቲ ኣካዪዳ ትራምፕ፡ እቲ ንኲናት ዩክሬን - ቅርበት ዘለዎም ወገናት ዝሕብሩ። ሩስያ ደው ንምባል ዘቕረቦ እማመ ዩክሬን ግን፡ እቲ ዝቐረበላ ናይ ሰራዊት እስራኤል፡ ኣብ ደቡባዊ ክፋል መጥቃዕቲ ንምክያድ ዝጥቀመሉ እስራኤል፡ ነቲ ቅድሚ ዓመት ምስ ሰላም፡ ብዘይካ ብፕረዚደንት ዩክሬን ምንስሓብ ጠለብ፡ ህዝቢ ዩክሬን ሊባኖስ መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ሓቢሩ። ትሕተ ቅርጽታት ምንባሩ ኣነጺራ። ሊባኖስ ዝበጽሐቶ ስምዕ ሰላም ቭላድሚር ዘለንስኪ፡ ብህዝቢ ዩክሬን ብዘካይዶ ምርጫ ኮነ ረፈረንዶም እቲ ሰራዊት ኣብ ሓበሬታኡ፡ እቲ መጥቃዕቲ ህዝቢ ብጻዕቂ ብምጥሓሳ ከም ዘይተሓጎሰት’ኳ እንተ ተቐባልነት ከም ዝረኸበ ገሊጹ። ክውሰን ምዃኑ ኣፍሊጣ ኣላ። እቲ መጥቃዕቲ ዘካየደሉ ቦታት፡ ኣብ ዘይነብረሉ ጎቦታትን ጎላጉልን ገለጸት፡ እቲ መጥቃዕትታት ክካየድ ፕረዚደንት ትራምፕ ንጋዜጠኛታት ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ወተሃደራዊ መሰልጠኒ ማእከላት ዝተፈጸመ ምንባሩ ዝሓበሩ ናይ ዓይኒ ኣድላዪ ምንባሩ ግን ጠቒሳ ኣላ። ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ መንጎ ቭላድሚር ፑቲን ዝሓለፈ ሰሙን ሕዝቦላህ ምዃኑ ገሊጹ። መሰኻኽር፡ እስራኤል ቅድሚ ሕጂ’ውን ሕቡራት ሃገራት፡ እስራኤል ነቲ ኣብ ዩክሬን ፈደረሽን ሩስያን ሰላም ኣብ ህንዲ ዑደት ኣብ ዘካየደሉ እስራኤል፡ እቲ ዒላማ ዝኾነ ቦታት፡ ኣብቲ ከባቢ ተደጋሚ መጥቃዕትታት መወዳእታ 2024 ምስ ሊባኖስ ዝበጽሓቶ ንምስፋን ዘቕረቦ እማመ፡ ህይወት እዋን፡ ዩክሬን ካብቲ ተቖጻጺራቶ ዘላ ሕዝቦላህ ኣብ ልዕሊኣን ዜጋታን ኣካይዳ ምንባራ ኣመልኪቶም። ስምዕ ሰላም ብምጥሓስ፡ ብተደጋሚ ኣሽሓት ሰባት ከድሕን ዝኽእል ቦታት ምስ ዘይተንሳሕብ፡ ሩስያ ነቲ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት ብትሪ ምንባሩ ድሕሪ ምጥቃስ፡ እንተኾነ ዞባ ብሓይሊ ሓራ ከም እተውጽኦ ኮኒንዎ ኣሎ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ ከም ዘይተቐበሎ ምሕባሩ ዝከር እዩ። ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ዘለዎም ወገናት፡ ኣረዲኡ። እቲ እስራኤል ኣብ ሊባኖስ እተካይዶ እቲ ዝሓለፈ ዘላ መጥቃዕትታት፡ ሕዝቦላህ ዕጥቁ ወ ር ሒ ከውርድ ጸቕጢ ንምፍጣር ዝዓለመ ብፕረዚደንት ምዃኑ እዮም ዝገልጹ። ትራምፕ ዝቐረበ ሕዝቦላህ ግን፡ እስራኤል ካብቲ እማመ ሰላም፡ ተቖጻጺራቶ እትርከብ ክፋል ሊባኖስ ዩክሬን ካብቲ ኣብ ከይወጸትን መጥቃዕትታት ከየቋረጸትን፡ ትሕቲ ቁጽራ ዕጥቁ ከም ዘየውርድ እዩ ብተደጋሚ ዝርከብ ክፋል ዞባ ዝሕብር ዘሎ። ዶንባስ ክትወጽእ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ቬንዙዌላ ሓድሽ እገዳ ኣጽዲቓ ኣመሪካ፡ ኣብ ልዕሊ ሽዱሽተ ኩባንያታት መራኽብን ሽዱሽተ ናይ ጽዕነት መራኽብን ቬንዙዌላ እገዳ ከም ዝረሓቐ ጠቐነ ምዃኑ እዩ ዝምጉት። ቬንዙዌላ፡ ካብ ኣመሪካ ክመጽኣ ዘጽደቐት ተሓቢሩ። ክፍሊ ግምጃ ኣመሪካ፡ እተን ንዝኽእል ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ እቲ ሓድሽ እገዳ፡ ኣካል ናይ’ቲ ኣብ እገዳ ተነቢሩለን ዘለዋ ኩባንያታትን ንምክልኻል፡ ሓያሎ ወተሃደራዊ ልዕሊ ፕረዚደንት ቬንዙዌላ ኒኮላስ መራኽብን፡ ኣብ ጽላት ነዳዲ ቬንዙዌላ ልምዳት ተካይድ ምህላዋ እዮም ማዱሮ ጸቕጢ ንምፍጣር ዝካየድ ዘሎ ዝነጥፋ ምዃነን ኣነጺሩ ኣሎ። ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ወተሃደራዊ ስርሒት ምዃኑ እዮም ብተወሳኺ፡ ኣብ ልዕሊ ሰለስተ ቀረባ ዝገልጹ። ምንጭታት ዝገልጹ። ኣዝማድ ፕረዚደንት ማዱሮ እውን ዝሓለፈ ሓሙስ፡ ፕረዚደንት ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ እገዳ ከም ዘጽደቐ፡ እቲ ክፍሊ ወሲኹ ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ምስ ትራምፕ፡ ፕረዚደንት ማዱሮ፡ ሓቢሩ ኣሎ። ፕረዚደንት ማዱሮ ብተሌፎን ኣብ ኣሰጋገርቲ ዕጸ ፋርስ ናብ ሃገሩ ሓሽ ኣመሪካ፡ ካብ ዝሓለፈ መስከረም ዝገበሮ ዝርብ፡ ቬንዙዌላ ንሃገራዊ ንኸስሉኹ ይሕግዞም ከም ዘሎ ይኸስ ጀሚራ፡ ኣብ ልዕሊ ምስ ምስግጋር ረብሓታን ልኡላውነታን ካብ ናይ እኳ እንተ ሃለወ፡ ፕረዚደንት ማዱሮ ዕጸ ፋርስ ምትሕሓዝ ከም ዘለወን ወጻኢ ጸቕጢ ንምክልኻል ንእትወስዶ ግን፡ እቲ ዝቐርበሉ ዘሎ ክሲ ካብ ዝገለጸተን 20 መራኽብ መጥቃዕቲ ዘላ ውሳነታት ደገፉ ከም ዝገለጸ ስልጣን ንምእላዩ ዝተማህዘ ካብ ሓቂ ከም ዘካየደት፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ይሕበር። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ 13/12/25 ጎደና176-3ቁ.8 : ከባቢ ሚ/ሪ ትምህርቲ 12035 ፋርማሲ ናጽነት", "char_count": 4814, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_13122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00039", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.79 ሰሉስ 2 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 8 ገጽ 10 ምቝጣዕ ጥዕናዊ ጸገም ምስ ደራሲ ድቦላ ወዲቑኒ! ካብ ከፈልኩሉ’ስ . . .", "char_count": 123, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00040", "text": "የምጽእ ድዩ፧ መጽሓፍ፡ “ስነ- ዜና ኣገባብ ምርምርን . . . ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ናይ ሱዳን መገሻኡ ዛዚሙ ተመሊሱ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ዝምድና ኤርትራን ሱዳን፡ ምዕባለታት ምስጋን፡ ሓባራዊ ብልጽግና ብዘረጋግጽ ኣልሲ ብተናጸል ኣብ ተመሳሊ ገሊጹ። ብዕድመ ኣቦ-መንበር ልኡላዊ ባይቶ ግጭት ሱዳን ንምፍትሑ ዝካየድ ዘሎ መዳይ ንምድልዳሉን ንምስፍሑን ዛዕባታት ኣብ ዝገበሮ ዘተ፡ ሱዳን ካብ’ዚ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣቦሱዳን ጀነራል ዓብዱልፋታሕ ኣልቡርሃን ጻዕሪን፡ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ኣገዳስነት ከምዝስራሕ ገሊጹ። ኣትያቶ ዘላ ጸገም ንኽትወጽእ፡ ኤርትራ መንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ኣብ ሱዳን ዝገበሮ ናይ ክልተ መዓልታት ኣብ ዘለዎም ዞባውን ዓለማውን ጉዳያት ብተወሳኺ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ምስ ኣበርክቶኣ ከምእትገብር ኣፍሊጡ። ዓብዱልፋታሕ ኣልቡርሃን ብዝገብረሉ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዛዚሙ፡ ብ30 ሕዳር ዘተኰረ ዝርብ ኣካዪዶም። ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዶ/ር ካምል ቀዳማይ ሚኒስተር - ዶ/ር ካምል ዕድመ መሰረት፡ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ድሕሪ-ቐትሪ ተመሊሱ። ጀነራል ኣልቡርሃን ብወገኑ፡ ንመርገጺ እድሪስ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ዳርፎር ምኒ እድሪስ ብወገኑ፡ ህዝቢ ሱዳን ንታሪኻዊ ንምፍጻም፡ ብ29 ሕዳር ኣብ ሰዓታት ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሱዳን ድሕሪ ኣርኮ ሚናዊ፡ ከምኡ’ውን ዶ/ር ኣልትጃኒ መርገጺ ኤርትራ ብሓበን ከምዝጥምቶ ድሕሪ-ቐትሪ’ዩ ፖርት-ሱዳን ኣትዩ።", "char_count": 806, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00041", "text": "ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ዑደቱ፡ ምስ ኣቦ-መንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ዓብዱልፋታሕ ኣልቡርሃን፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ዶ/ር ካምል እድሪስ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ዳርፎር ምኒ ኣርኮ ሚናዊን ካልኦት ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ተራኺቡ፡ ኣብ ምድንፋዕ ክልተኣዊ ዝምድና ኤርትራን ሱዳን፡ ምዕባለታት ግጭት ሱዳን ንምፍትሑ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪን፡ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ኣገዳስነት ኣብ ዘለዎም ዞባውን ዓለማውን ጉዳያት ዘተኰረ ዓሚቚ ዝርብ ኣካዪዱ።", "char_count": 269, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00042", "text": "ዕላማ ናይ’ቲ ምብጻሕ - ጽኑዕን መትከላውን መርገጺን ደገፍን ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ንስምርትን ልኡላዊትን ሱዳን ደጊምካ ንምርግጋጽ ከምዝዀነ ዝገለጸ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ዘላቒ ሰላም ክሳብ ዝረጋገጽ፡ ኤርትራ ኣብ ጐኒ ህዝቢ ሱዳን ሓላፍነት ምርግጋጽ ሓድነታ ዝዓቀበት ርግእቲ ሱዳን ተሰኪሙ ዘሎ መሰጋገሪ ባይቶን ደው ከምእትብልን ዝከኣላ ኩሉ ከምእትገብርን ኣነጺሩ።", "char_count": 233, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00043", "text": "ፕረዚደንት ኢሳይያስን ጀነራል ኣልቡርሃን ኣብ ፖርትሱዳን ኣብ ዘካየድዎ ርክብ፡ ኣብ ምድንፋዕ ክልተኣዊ ከረን - መንእሰያት ብዝተፈላለየ ዓውድታት ሞያ ሰልጢኖም ኣብ ከተማ ከረን፡ ብዓውድታት ስነ- 20 ሽሕ ናቕፋ ወለድ ዘይብሉ ልቓሕ ጽባቐ ጸጉሪ ርእሲ፡ ምልኻዕ (ሜክ ኣፕ)፡ ስለዝተፈቕደሎም፡ ኣብ ምርባሕ ንህቢ፡ ኣሰራርሓ ባህላውን ዘመናውን መግቢ፡ ደርሁን ምስባሕ ኣባጊዕን ተዋፊሮም ከምኡ’ውን ስርሓት ካይላ ዝሰልጠኑ 147 ጽቡቕ ለውጢ ከምዘምጽኡ ሓቢራ። መንእሰያት፡ ብ25 ሕዳር ተመሪቖም። ሓላፊ ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ኣቶ ኣዛዚ እቲ ካብ ሰለስተ ክሳብ ሽዱሽተ በረኸትኣብ ብግደኡ፡ ሃማመተኤ ምስ ኣዋርሕ ብግብርን ክልሰ-ሓሳብን ዝተዋህበ መሻርኽቱ ብምትሕብባር፡ መንእሰያት ትምህርቲ፡ ብሰልጠንቲ ልዑል ተቐባልነት ብቑዕ ሞያ ዓጢቖም ፈጠርቲ ስራሕ ስለዝረኸበ ኣድማዒ ምንባሩ፡ ኣብ ክዀኑን ብቑጠባ ነፍሶም ንክኽእሉን ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ሓላፊት ክፍሊ ብዝለዓለ ከምዝስራሓሉ ብምግላጽ፡ ፕሮጀክት ወ/ሮ ሻምላ ገብረኪዳን ገሊጻ። ሰልጠንቲ ቀሲሞ ንዘለዉ ሞያታት ብግብሪ ክሰርሑሉን ከማዕብልዎን ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት፡ ኣብ ትጽቢት ከምዝግበረሎም ኣረዲኡ።", "char_count": 665, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00044", "text": "ኩለን ንኡሳን ዞባታት ዓንሰባ 1,30 ሰልጠንቲ ብወገኖም፡ ዝቐሰምዎ ሞያ መንእሰያት ብዝተፈላለየ ዓውድታት ኣብ መዓልታዊ መነባብሮኦም ኣዝዩ ሓጋዚ ብሞያ ከምዝሰልጠኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ተመሳሊ ስልጠናታት ንኡሳን ዞባታት ከረን፡ ዒላበርዕድ፡ ገለብን ብቐጻሊ ክውደብ ተላብዮም።", "char_count": 181, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00045", "text": "ዓዲተከሌዛን ዝርከቡ፡ ነፍስ-ወከፎም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ሰ/ቀ/ባሕሪ - ሃማደኤ ምስ መሻርኽቲ ንዘሰላሰሎ መደባት ገምጊሙ ኤችኣይቪ ኣብ ምግታእ ዝተረኸበ ገስጋስ ዓቂብና፡ ንዝተረፈና ዓቲብና ንስራሕ! ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ተኻዪዱሉን። ምእንቲ ክዓቢ፡ ውሁድ ስራሕ ምስ ባሕሪ፡ ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቱ ሓላፊት ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ሰ/ቀ/ መሻርኽቲ እናሓየለ ክኸይድን ንቕሓት ሓድሽ መልከፍቲ ኤችኣይቪን መጠነ ሞትን (ኣብ ዓበይትን ህጻናትን) ካብ ብምትሕብባር ኣብ መዳያት ሕርሻ፡ ባሕሪ ወ/ሮ ጅምዓ ራኪ ብወገና፡ ኣብ ደቂኣንስትዮ ዘበርኽ ጐስጓሳት ብዝሓየለ ግዜ ናብ ግዜ እናጎደለ ይኸይድ ከም ዘሎ፡ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጥዕና፡ ትምህርትን ካልእን ዘሰላሰሎ ምስፋሕ ውዳበታት፡ ምግታእ መርዓ መልክዑ ክድፋኣሉን ኣዘኻኺራ። (UNAIDS) ናይ 2024 ዝዘርግሖ ኣሃዛዊ ጸብጻብ ይሕብር። መደባት፡ ኣብ ዕብየት ደቂኣንስትዮ ትሕቲ ዕድመን ክሽቦ ደቂኣንስትዮን፡ ኣኼበኛታት ኣብ መወዳእታ፡ ተሳትፎ ኤችኣይቪ ኣብ 80ታት ኣብዛ ዓለም ካብ ዝርአ፡ ኣብ ኩሉ ክሊ ዕድመ፡ ጾታ ብዘይፈሊ ናይ ሚልዮናት ህይወት ወሲዱ’ዩ። ብኽኢላታት ኣብ ዝተኻየደ ናይ ለይትን መዓልትን ምርምራዊ ጻዕሪ ግን ዝማዕበለ መርመርን ነቲ ቫይረስ ካብ ምርባሕ ዝድርት መድሃኒትን ተማሂዙ። ከም ውጽኢት ናይዚ ድማ ናይ ሚልዮናት ህይወት ምስቲ ሕማም ዝነብሩ ኣብቲ ሰብ ክነብሮ ዝኽእል ማእከላይ ዕድመ ከም ሰቦም ክነብሩ ጀሚሮም ኣለዉ። ኣብዚ እዋን ኣስታት 40.8 ሚልዮን ህዝቢ ምስ ኤችኣይቪ ይነብሩ ኣለዉ። ካብዚኦም ልዕሊ 31 ሚልዮን ኩሉ መዳያዊ ኣገልግሎት መድሃኒት ይረኽቡ። እዚ ተረኺቡ ዘሎ ኣተባዒ ውጽኢት ግን ዘዛኒ ከም ዘይኮነ’ዩ እቲ ሓበሬታ ዘተንብህ። ምኽንያቱ ብደረጃ ዓለም ኣብ ክሊ ዕድመ (15-49 ዓመት) ዝርከቡ ጉጅለታት (ክልቲኡ ጾታ) ኣተኲሩ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ገና ፍሉይ ቆላሕታን ተበግሶን ምክትታልን ከም ዘድልዮ ውጽኢት ናይቲ መጽናዕቲ ይሕብር። ንኣብነት፡ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ትሕተ-ሰሃራ፡ ኣብ ነብሲ ወከፍ ሰሙን ክሳብ 40 ጎራዙ ኣዋልድ (15-24 ዓመት) ዝዕድመአን ብ ኤችኣይቪ ይልከፋ ኣለዋ። ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት ኤችኣይቪ፡ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ቊጽሪ ሓድሽ መልከፍትን ሞትን እናንቈልቆለ ይመጽእ ኣሎ። እቶም መድሃኒቶም ብጥብቂ እናተኸታተሉ ዝወስዱ ዘለዉ ዜጋታት፡ ኣብ ዝግበረሎም ዓመታዊ መርመራ ቊጽሪ ኣብ ደሞም ዘሎ ቫይረስ እናጎደለ ዳርጋ ኣብ ዘይርኣየሉ እወታዊ ለውጢ ከምዘምጽአ፡ ብ24ን ምድንፋዕ ሞያዊ ስልጠናታትን ደቂኣንስትዮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ደረጃ ብምውራድ፡ ዝኾነ ምልክታት ናይቲ ሕማም ኣየርእዩን። እዚ ድማ፡ 25ን ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ገምጋም ገሊጹ። ተራድኦታትን ደቂኣንስትዮ፡ ከምኡ’ውን ንምዕባይ ውሁድ ስራሕ ክካየድ፣ እቲ ቫይረስ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ይኹን ናብ ካልእ ሰብ ናይ ምትሕልላፍ ኣብ’ቲ ርክብ፡ ሓለፍቲ ሃማደኤ ኣብ ኣብ ምብራኽ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ሓደስቲ ኣባላት ንምውዳብ ዕቱብ ጻዕሪ ተኽእሎ ብ96% የጉድሎ። ብተመሳሊ ካብ ኤችኣይቪ ዘለዋ ኣደ ዝውለዱ ንኡስ ዞባታት ኣብ ዘቕረብኦ ጸብጻብ፡ ካልእን ንዝተሰላሰለ ንጥፈታት ዝምልከት ክግበር፣ ከምኡ’ውን ሕጽረት ክኢላዊ ህጻናት ኣብ ዝግበረሎም ዘሎ መርመራ፡ ካብቲ ሕማም ናጻ ኮይኖም ይውለዱ ኣብ 2025 ኣብ ትግባረ ዝተወጠነ ሰፊሕ መብርሂ ሂባ። ዓቕሚ-ሰብ ኣብ ቦታ ስራሕ ፍታሕ ኣለዉ። እዚ ግን ኣብተን ኣብ ቀዳማይ ኣዋርሕ ናይ ጥንሰን ተመርሚረን መደባት ዝነበረ ብልጫታትን ድኻማትን ወ/ሮ ጅምዓ ኣስዒባ፡ ተሳትፎ ክናደየሉ ዝብልን ካልእን ርእይቶታትን ኤችኣይቪ ኣብ ደመን ተረኺቡ፡ ብኣግኡ መድሃኒት ዝጀመራን፡ ድሕሪ ብዝርዝር ኣቕሪበን ዓሚቚ ዘተ ደቂኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ዓውድታት ለበዋታትን ኣቕሪበን። ሕርሰን ድማ ኣብ ውሽጢ 45 መዓልታት ውላደን ተመርሚሩ ካብ ኤች ኣይቪ ናጻ ምዃኑ ዝተረጋገጸን እዩ። እዚ ኣገባብ ንዘይተኸታተላ ነብሰ-ጾራት ጊንዳዕ - ኣብ ጥዕና ተመሃሮ ዘተኰረ ስልጠና ተዋሂቡ ግን ብዝተፈላለየ መንገዲ ኤች ኣይቪ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ክመሓላለፍ ገፊሕ መንገዲ ኣለዎ። ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ሽዕብን ጊንዳዕን ንዝመጽኡ መምህራን ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ኣብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ ተመሓላለፍትን መምህር መሓመድ ዓብደላ ኣብ ዝሃቦ ዓወት ካብ ከተምጽኦ ንኽትዕቅቦ ዝያዳ ስራሕ ስለ ዝሓት፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ንዘምህሩ መምህራን፡ ኣብ መዳይ ጥዕና ዘይተመሓለፍትን ሕማት ብሓፈሻ፡ መግለጺ፡ ብኣእምሮን ኣካልን ብቑዕ ዝተገለጸ ትስፉው ውጽኢት ንድሕሪት ንኸይምለስ፡ ብፍላይ ኣብ ውሱናት ተመሃሮ ዘተኰረ ስልጠና፡ ካብ 24 ብቐንዱ ድማ ኣብ መላኽዒ ተመሃራይ ምፍራይ ካብ ቀዳምነታት ጉጅለታት ናይ ሕብረተሰብና ከምቲ ዝድለ ናይ ባህሪ ለውጢ ስለ ዘይተራእየ፡ ክሳብ 26 ሕዳር ኣብ ጊንዳዕ ወዲቡ። ከሚካላትን ዘኸትልዎ ጥዕናዊ መስርሕ ምሃርን ምስትምሃርን ንሳቶም ድማ እቲ ሕማም ንኻልኦት ከመሓላልፉ ስለ ዝኽእሉ ኣብኣቶም እቲ ካብ ንኡሳን ዞባታት ዳህላክ፡ ሳዕቤናትን ዘተኰረ ነይሩ። ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ደቂኣንስትዮ ኣተኲርና ከይተዛነና ክንሰርሓሉ ሓላፍነት ዘሰክም’ዩ። ተመሃሮ ሳዕቤናት መላኽዒ ከሚካላት ተገንዚበን ካብ ተጠቃምነቱ ዓለማዊ ዘላቒ ሸቶ ምዕባለ፡ ኣብ 2030 ኤችኣይቪ ካብ ዓለም ከብቅዕ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ክሕየባ ኣዘኻኺሩ። ዝብል መርሓ ክዛዘም ሓሙሸተ ዓመታት ጥራይ’ዩ ተሪፉና ዘሎ። ኣብ ሃገርና፡ ኣብዘን ተሪፈን ዘለዋ ዓመታት ካብቲ ዝሓለፈ ዓመታት ብዝተዓጻጸፈ ሰሪሕና ዋና ኣሰናዳኢ ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ነቲ ሸቶ ክንበጽሖ፡ ካብ ውልቀ ሰብ ዝጅምር፡ ዝምልከተን ሚኒስትሪታት፡ ስልጠና ኣብ ጥዕና ተመሃሮ፡ ብቐንዱ ሲቪል ማሕበራት፡ ናይ ሕቡራት ሃገራት መሻርኽትን ተናቢብና ክንስርሓሉ ብርሃነ ምሕረትኣብ ድማ ኣብ ንጥፈታቶም ሓጋዚ ኮይኑ ብኣጋጣሚ መዓልቲ ኤችኣይቪ ሚኒስትሪ ጥዕና መልእኽቱ የመሓላልፍ። ምክትል ኣሰናዳኢ ከምዝረኸብዎ ብምሕባር፡ እቲ መደብ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ዝያዳ ቈላሕታ ተዋሂብዎ ብሰፊሑ ሚኒስትሪ ጥዕና ክስራሓሉ ተላብዮም። 1 ታሕሳስ 2025 ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ቦርድ ምስንዳእ ጎልጅ - ተጠቃምነት ህዝቢ ኣብ ትካላት ማሕበራዊ", "char_count": 3472, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00046", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ኣገልግሎት ንምዕባይ ይስራሕ ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ ምሕዳር ከባቢ ዓዲ-ሸጋላ - ኣቶ ኣቡበከር ዑስማን ገሊጹ። ኣቶ ሓምድ ዑስማን፡ ናይ ካልኣይ ንኡስ ዞባ ጎልጅ፡ ተጠቃምነት ህዝቢ ሕርሻዊ ምህርቲ ንምዕባይ ዝሕግዝ ደረጃ ትምህርቲ ክኽፈተሎምን ቍ.ስ 201820 (250) ኣብ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣገባት ይተኣታቶ ምህላዉ ኣገልግሎት ተንቀሳቓሲ ቴለፎን ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ክብ ንምባል ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፡ ብምጥቃስ፡ ሽግር ዝስተ ማይ ጥሪት ፍታሕ ክናደየሉን ተላብዩ። ኮም ማእከል ብምግባር ክድፋኣሉ ንምቅላል ኣብ 2024 ዝተሃንጸት ለይ-ኣውት ጻውዒት ቀሪቡ። ዲጋ ዛጊት እኹል ማይ ክተዋህል ሓላፊ መደበር ጥዕና ዓዲሸጋላ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ብዘይምኽኣላ፡ ሽግር ዝስተ ማይ - ተሓጋዚ ነርስ ዓሊ መሓመድ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ንዓድታት ኣሜሎን ባእያይን ምሉእ ብምሉእ ከምዘይተፈትሐ ድማ፡ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ፋጥና ኣድም ዝሓቁፍ ምሕዳር ከባቢ ዓዲ-ሸጋላ፡ ኣረዲኡ። ከምዝወሃብን መረዳእታ ሕብረተሰብ ዛጊት ትካላት ጥዕና፡ ትምህርትን ኣብ ተጠቃምነት ዘመናዊ ቀረብ ጽሩይ ዝስተ ማይን ተዋዲዱሉ፡ ኣብ’ቲ ምሕዳር ከባቢ ሕክምና እናበረኸ ከምዝመጸን ምዝርጋሕ ጋዜጣ ህዝቢ ኣብ ውሑስ ከባቢ ተጠርኒፉ 1,754 ስድራቤታት ከምዘለዋን ብምጥቃስ፡ ቁጽሪ ተገልገልቲ ኣብ ቍ.ስ.1395-0758045 ዝተመሓየሸ መነባብሮ ክመርሓሉ ተጠቃምነት ነበርቲ ኣብ ትካላት ግምት ዘእተወ ወሰኽ ሰብ ሞያ ምልክታ ዝኽእል ባይታ ተፈጢሩሉ ከምዘሎ፡ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ልዑል ጥዕናን ቀረብ መድሃኒትን ክግበር ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ምሕዳር ከባቢ ምዃኑን ዝሓበረ ኣካያዲ ስራሕ ኣዘኻኺሩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ዛዕባ ሎሚ ዛዕባ ሎሚ ብሉይ ሕልሚ ኢትዮጵያን ዘይጽዓድ ኒሕ ኤርትራ ንልኡላውነትን ክፍሊ ምርምርን ሓበሬታን ሚ/ጉ/ወጻኢ ዓጀውጀው ጠሪሱ ዘይዝክሮ ሓቅነታት ተጠቃምነት ጥራይ ምኽንያት ተገይሩ ኣሎ። ብወዝቢ ዘይኮነስ ኮነ ኢሉ እዩ ዝሰግሮ። ነቲ ዝድለ ናይ ስምዕ መለክዒታት ኣብ ኣብዚ ቅንያት’ዚ፡ መጣቓዕቲን ኤርትራ ኣብ ገማግም ባሕራ ልኡላዊ መሰል ግምት ዘየእተወ በይናዊ ስጉምቲ ንመንፈስን ኣጫፈርትን ካብ ዘስፍሩዎ ጽሑፋት ከም ዘለዋ፡ ብዛዕባ ዓለም ለኻዊ ኣፍልጦ ፊደላት ሕግን ዝግህስ እዩ። መርበብ ሓበሬታ ብመራሕቲ ኢትዮጵያን ዘለዎ ዶባታ፡ ኮምሽን ዶብ ክልቲአን ሃገራት ሞግዚቶምን እናተደግመን እናተጋውሐን ኣብ 202 ብዛዕባ ባድመን ከባቢኣን ኣብ ብዓለም ለኸ ፍሉጥ ዝኾነ ልኡላዊ ዝዋናጨፍ ዘሎ ሓተታትን ርእይቶታትን ዝነበረ ክርክር ዝሃቦ ቀያዲ ውሳነ፡ ኢትዮጵያ ዶባት ኤርትራ ናይ ብሕታን ንእኣን ናይ ሓይሊ ምልክት ዘይኮነስ ናይ ዓቕሊ ንውዕል ኣልጀርስን ዓለም ለኻዊ ሕግን ጥራይ ዝምልክት ብማንም ዘይትንከፍ እዩ። ጽበት ጫውጫውታ እዩ። ብምንጻግ ንልኡላዊ መሬት ኤርትራ ን18 ብሸለልታ ይኹን ብድርኺት፡ ነዚ ሓቅታት ዓመታት ጎቢጣ ምሓዛ ፈጺሞም ዘይለዓሉ ማያት ኤርትራ ናብ ረብሓ ኢትዮጵያ እቲ ፖለቲካዊ ትካል፡ ንነዊሕ ግዜ እዮም። ንምቕያር ዝግበር ፈተነ፡ ናብ ልኡላውነት ተቛጺሩ ዝጸንሐ ሕልምታት ምስ እዋናዊ ኤርትራ ዘቕነዐ ቀጥታዊ ተጻብኦ ኮይኑ፡ ኣብ ሓቅታት ከሰማምዕ ክብል ዝፍጠር ቈላሕታ ዝስሕቡ ዝተጋነኑ ስግኣታት፡ ዞባዊ ምሕደራ ማያት ባሕሪ ሓደገኛ ኣብነት ፋሕተርተር እዩ ከኣ እናተጋህደ ዝወጽእ ሽፍትነት ባሕሪ፡ ሓደጋ ሽቦታት መራኸቢ ከስዕብ ዝኽእል እዩ። ዘሎ። ኢትዮጵያ፡ ን75 ዓመታት ዝኣክል ከርሲ ባሕሪ ከም ምስምስ እናኣቕረቡ ቀይሕ ባሕሪ ንምውናን ዝነበራ ጻዕርታትን፡ ኢትዮጵያ ናይዚ ዞባ ጸጥታ ምንቅስቓስ ናብ ባሕሪ ንምብጻሕ ኢትዮጵያ እተቕርቦ ኣብዚ ዞባ ሰላም ዝዘርግ ፖሊሲታት ንግዲ ምእንቲ ከተውሕስ ህልውናኣ ኣብ ምስምስ “ዞባዊ ግዴታ” ንጸጥታ ወይ ከም ዘይተኸተለትን፡ ኣዕናውን ደምሳስን ማያት ባሕሪ ክረጋገጽን ልኡላዊ ኣፍደገ ንምርግጋእ ዝምልከት እውን ኣይኮነን። ነቲ ዝበለቶ ገዚፍ ወተሃደራዊ ወፈራታት ከም ቀይሕ ባሕሪ ክትውን እያ ትጽውዕ ዘላ። ንቡር ኮይኑ ዝጸንሐ ዞባዊ ስርዓታት ከም ዘየካየደትን ብሰንኪ ዝተጠቕመትሉ ሜላታት ጸጥታዊ ስግኣት ከም ኣጽዋር ተጠቒምካ ብሓድሽ ካልእ ቅርጺ ብምትሓዝን፡ ንዓለም ድማ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ ከም ዘይጸነተን፡ ጎበጣ ግዝኣታት ምክያድ ሓድሽ ሜላ ለኻዊ ሕግታት ካልእ ትርጉም ብምሃብን፡ በዚ ሕጂ ተርእዮ ዘላ ናይ ዓቕሊ ጽበት ኣይኮነን። ህርፋን ጂኦፖለቲካ ትምኒታት ንምትግባር ፋሕተርተር፡ ብዛዕባ መሰላት ኣፍደገ ባሕሪን ብታሪኽን ብውዕላትን ዝተቐየደ ልኡላዊ ብዛዕባ ዓለም ለኻዊ ሕግታትን ዘለዋ ቄናን ብቐዳምነት ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝተደኰና መሰላት ጎረባብታ ንምግሃስ ዝፍተን እቲ ርድኢት ጎሊሑ ከም ዝወጽእ ገይሩዎ ሃገራት እየን ሓላፍነት ምሕደራን ምርግጋጽ ቀንዲ ሕመረት ናይዚ ምኽንያት’ዚ እዩ። ብተወሳኺ ኢትዮጵያ ዕላማታ ክትረክብ ‘ቅኑዕ’ ከም ዝኾነ፡ ነዚ ዝቃወም ኣሎ። ካድረታት ሰልፊ ብልጽግና ኣብዚ ጸጥታን ገማግም ዘለወን። ኢትዮጵያ ናይ ሓባር ረብሓ ዝህብ ስትራተጂያዊ ከኣ ‘ዘይፍትሓዊ’ ከም ዝኾነ ዝኣምን ኣብ መወዳእታ ቅንያት ብተደጋሚ ዘርእይዎ ወደብ ኣልቦ ዕጽውቲ ሃገር ከም ምዃና ምሕዳር ኣዲሳበባ ነቲ ክልተኣዊ ጉዳይ ኣገዳስነት ዘለዎ ከም ዝኾነን፡ ኣብ ቀይሕ ጽውጽዋያዊ ፖለቲካ ዝተሰረተ ድርቅና ዘለዉ ተዋስኦታት ድማ ናይዚ መርኣያ እዩ። ኣብቲ ልኡላዊ ግዝኣት ማያት ኤርትራ ከም ናይ ሓባር ረብሓ ብምሳልን ዕላማታ ባሕሪ ዘይምርግጋእን ሽፍትነት ባሕርን ከም እዩ። ከተመሓድር ኣይትኽእልን። እዚ ዝቐርብ “ዞባዊ ግዴታ” ንምፍጻም ከም ዝኾነን ዘሎን፡ ኣብ የመን ዝተወለዐ ግጭት ከም እዚ ብዝተዋደን ስሩዕ ኣገባብን ስግኣታት ንዞባዊ ምትሕግጋዛት ዝጽውዕ ሓቅታት ሸፋፊንካ ዓለም ለኻዊ ኣፍልጦ ምኽንያት ኣገጣጢማ ብሽም ዞባዊ ጸጥታ ካድረታት ሰልፊ ብልጽግና፡ ነቲ ካብ ብተኸታሊ ዝፍኖ ዘሎ ሓተታን ጸብጻባትን፡ ዘይኮነስ ናይ ኢትዮጵያ ዘይሕጋዊ ዕላማ ዘለዎ ልኡላውነት ኤርትራ ብበይናዊ ብሕታዊ ዋንነት ንምእዋጅን እተካይዶ ቀደም ኣትሒዙ ዝጸንሐ ሃተፍተፍ ኢትዮጵያ ቅቡል ዝኾነ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ንኸሐይል ተባሂሉ ዝቕርብ ዘሎ እዩ። ናይ ምስፍሕፋሕ መደባት ንምቕያር እዩ ጠቐነታት ሓደገኛ እዩ። ሕጋዊ መሰልን ሕልምታት ቀትሪ ከም ሓድሽ እናደጋገሙ፡ ብጽሒት ከም ዘለዋ ንምሳል ዝግበር ዝሓስብ። ልኡላውነት ኤርትራን ንጎድኒ ብምጕሳይ፡ ብዛዕባ “ውህደት”፡ “ናይ ሓባር ጸጥታ” ጻውዒት እዩ። የግዳስ እዚ ጸጥታ ንምውሓስ ደገፍቲ ናይዚ ሓሳብ እዚ “ኢትዮጵያ ኢትዮጵያ ዕላማ ጎበጣኣ ምኽንያታዊ ወይ “ቁጠባዊ ኣገዳስነት” ክደጋግሙ እባ፡ ብምኽንያት ቁጠባዊ ኣገዳስነት እባ፡ ዞባዊ ንግዲ ምእንቲ ክትሕሉ” ኣብ ገማግም ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ፡ ወደብ ዘይብላ ንምግባር ታሪኻዊ መረን ጸጥታዊ ይስምዑ ኣለዉ። እዚ እውን ሓድሽ ነገር እናተባህለ ብዝተመርጹ ቃላት ‘ልኡላዊ’ ኤርትራ ቀዋሚ ግዝኣት ባሕሪ ክትውን ዕጽውቲ ሃገር ኣፍ ደገ ባሕሪ ንክትረክብ ምስ ስክፍታን ከም ዘለዋ እትደጋግሞ ታክቲክ ኣይኮነን። ናይ ካልእ ልኡላውነት ኣብ ኣፍደገ ባሕሪ ንምውናን ዝግበር ጻውዒት ከም ዘለዋ ክገልጹ ከለዉ፡ ብግልባጡ ናይ ገማግም ባሕሪ ዘለዋ ጎረቤት ሃገር ብዝካየድ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ እዩ። ግምት ዘየእቱ ዘየባትኽ ትምኒት ኣፍ ደገ ሕጋዊ መሰረት የብሉን። ዘቕርቡዎ ምኽንያት ኤርትራ ልኡላውነት ጠሪሱ ክድምሰስ ልዝብን ብዝግበር ሓባራዊ ስምዕን ባሕሪ እዩ። ኮነ ተባሂሉ ዘይገሃስ መሰል ልኡላውነት፡ ከም ዘለዎ እዩ ዝገልጽ። ብመሰረት ዓለም ጥራይ ምዃኑ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ብንጹርን ኣብ ዝተዛብዐ ስነ ኣእምሮ ዝመላለስ ቻርተር ሕብረት ኣፍሪቃን ውድብ ሕቡራት ለኻዊ ሕጊ ኣፍ ደገ ባሕሪ ዘይብላ ዕጽውቲ ብዘየወላውልን ይገልጽ። ብናይ ሓይሊ ምውናን ማያት ባሕሪ ከም ዕላማ ጥራይ ብዘይካ’ቲ ዓለም ለኻዊ ኣፍልጦ ሃገራትን ዝጠልቦ ሕንጻት ግዝኣታዊ ክብሪ ዘይተዋህቦ ኣብ ግዜ ፈደረሽን ስዒቡ ሃገራትን መሰረታዊ ጭብጥታትን ዝጐሰየ ድማ ግዜ ጎበጣን ኢትዮጵያ ሕጋዊ ዝኾነ እዩ። ሕጋዊ ልምዓታዊ መደባት ምስ ጎበጣ ኣፍ ደገ ባሕሪ ኣጥርያ ኣይትፈልጥን። ተወሳኺ መሬት ዘራኽብ የብሉን። ነዚ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ብምጥሓሳን ድልየት ሕጋዊ ዝገብር ዞባዊ ይኹን ዓለም ለኻዊ ህዝቢ ኤርትራ ብምግሃሳን፡ ኢትዮጵያ መቓን ከኣ የለን። ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዋንነት ዘለዋ ይመስላ ነይሩ። ጸጥታ ንምውሓስ፡ ምርግጋእ ንምፍጣርን ናይዚ መቐጸልታ ዝኾነ ታሪኻዊ ሰልበጣ ብምኽንያት ቁጠባዊ ኣገዳስነትን ከምኡ’ውን ድማ እዩ ኣብዚ እዋን እዚ ብተደጋሚ ‘ብቕርበትን’ ዝኣመሰሉ ምስምሳት፡ “መሰል” ኣፍ ደገ ባሕሪ ከም ዘለዋ ዝስማዕ ብክልተኣዊ ክረአ ዘለዎ ጉዳይ ናብ ኣስገዳድ ዘሎ። ድርኺት ንምዕባሉ ዝግበር ፈተነ እዩ። እዚ ጌጋ ጥራይ ኣይኮነን። ብቐንዱ ሓደገኛ ገማግም ባሕሪ ዋንነት ናይ ወናኒት እዩ። ማያዊ ግዝኣት ዝኾነት ሃገር ከም ዝኾነን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ብታህዲድ ንቡር ዶባትን ዝጸንሐ ልኡላዊ ስርዓታትን ወይ ብሓይሊ ወይ ብፈኸራ ዘይኮነስ ብምጥሓስ “ልኡላዊ ኣፍደገ” ንምውናን ብናይ ሓባር ስምዕ ተጠቀምቲ ክኾና ከም ጉልባብ ዝተጠቕሙሉ ናይ ጸጥታ ከም ዝኽእላ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ብንጹር ምኽንያት ደይ መደይ ኢልካ ዝተነድቀ ኣስፊሩዎ ኣሎ። ኢትዮጵያ ከኣ ነቲ ናይ ሓድሽ መንነት፡ ቀንዲ ሕመረት ናይዚ ሃገር ብመሰጋገሪ ሃገራት ኣቢላ፡ መሰል ፖለቲካ ወይ ብታህዲድ ልኡላውነት ክሰዓር ዘይኮነስ ከም ትዕድልቲ ገይሩ ዝኣምን ጎበጣ ዘበን ዳግማይ ከሊሳ ብጽሒት ከም ወፈራታት ሓሶት እዩ። ብሽም ኣገዳስነት ዞባዊ ተጠቃምነት ኣፍደገ ባሕሪ ክትረክብ ትኽእል ኣይክእልን። ብዘይ ፍቓድ ኤርትራ “ልኡላዊ ካልእ ዝተኸወለ ድልየት ኣሎ። ኣብ ዘለዋ ምፍታና ዘምጸኦ ሓድሽ ነገር የለን። ጸጥታ ነዚ ዕላማታት እዚ እናኣቀባበሉ ዓለም እያ። እዚ መሰል እዚ ግና ምስ ሃገራት መሓላፊ” መሰል ወደብ ወይ ፍሉይ ዞባ ሃጸያዊ ቤተ መንግስቲ ጀሚሩ ናብ ሰልፊ ኤርትራ በይና እያ ሕጋዊትን ልኡላዊት ለኻዊ ሕጊ ፈጺሙ ዝነጽጎን ልኡላዊት ሃገር ገማግም ብዝግበር ናይ ሓባር ስምዕን ንምውናን ዝግበር ፈተነ፡ ነቲ ኣብ ቻርተር ብልጽግና ሰጊሩ ዘሎ ኣብ ኣእምሮ ሰሪጹ ወናኒት ገማግም ባሕራን። እተን ዓመታት ዘይትቕበሎን ነገር ፍሉይ ፍወሳ ተገይሩሉ ውዕልን እዩ ዝፍጸም እምበር ልኡላውነት ሕቡራት ሃገራት ዓንቀጽ 2 (4) ዝሰፈረ ንኣርካናት ኢትዮጵያ ብናፍቖት ቀይሕ ዘይሕጋዊ ጎበጣ እየን እምበኣር፡ ከም ድሕረ ከም ንቡር ተቐባልነት ክረክብ እያ ኢትዮጵያ ዘረክብ ኣይኮነን። ኣብታ ኣአንጋዲት ሃገር ኣንጻር ግዝኣታዊ ሓድነት ካልእ ሃገር ሓይሊ ባሕሪ ኣዐንዚዙ ይርከብ። መበቈል ናይዚ ባይታ ናይዚ ኩሉ ሰልፊ ብልጽግና ዘስመዖ ትጽዕር ዘላ። ወተሃደራዊ መዓስከራት ክኽፈት ወይ ምጥቃም ዝኽልክል፡ ድሕሪ ግልግል ውግእ ናፍቖት እዚ ከኣ፡ ሕጊ ወይ ጂኦግራፊ ቀጻሊ ቄናን ናይ ክሕደት መደረታት። ቀዋሚ ናይ ጸጥታ ሓይሊ ክትከል ወይ ‘ኣብ ኢድካ ዘሎ ኣብ ኢድካ ይጽናሕ’ (uti ኣይኮነን። ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ሰልፊ ብልጽግና ካብቲ ዝርግሖ ስልጣን ክመሓላለፍ ኣይፈቅድን። መሰል posidetis) መትከል ምግሃስ ማለት እዩ። ይቕጽል… ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ጥዕና ሱሌማን ኣሕመድ ሕርቃን ጥዕናዊ ጸገም የምጽእ ድዩ፧ ንደልዮ ነገር ምስ እንስእን ክንሓርቕ ንቡር ንኽንቁጣዕ ዝደፍኣና ምኽንያታት ክኸውን ከርእዮም ካብ ዝኽእል ተወሳኺ ምልክታት፦ እዩ። ምሕራቕ ኣብ ህይወትና ለውጢ ይኽእል እዩ። ምቑጣዕ ሃንደበት ዝትኮስ፡ • ዕረፍቲ ምስኣን፡ ንምጻእ ኣገዳሲ ዝኾነሉ እዋን’ውን ኣሎ። ክትቆጻጸሮ ዘሸግር ብጋህዲ ዝቃላዕ ስምዒት • ናይ ኣድህቦ ጸገም፡ ይኹን’ምበር፡ ምሒር ምስ ዝበዝሕን ብኣገባብ እዩ። ጻዕቂን ስምዒትን ናይቲ ሕርቃን ካብ • ግዜ ብግቡእ ምጥቃምን መደባት ክንኣልዮ ምስ ዘይንኽእልን ከቢድ ጥዕናውን ሰብ ናብ ሰብ ይፈላለ እዩ። ምሕንጻጽን ዘይምኽኣል ወዘተ። ስምዒታውን ጸገም ከምጽአልና ይኽእል እዩ። ብምጽራር ወይ ብሓንጋድ ዝርአ ዕግርግር ደረጃ ሕርቃን ካብን ናብን ሰብ ክፈላለ ቃዝኖት ዘለዎ ሰብ ክሓርቕ እንከሎ ዘርእዮ (Opositional defiant disorder) ይኽእል እዩ። ንዓና ዘሕርቐና ነገር፡ ነቲ ኻልእ ምልክታት ነዞም ዝስዕቡ ዘማልአ እዩ፦ ምንም ከይከውን ይኽእል እዩ። በዚ ደረጃ’ዚ እዚ ናይ ካልኦት ሰባት ሓሳብ ንምቕባል ሓሲብና ክንርእዮ ምስ እንፍትን፡ ንነብስና ካብ • ምንዳር፡ ዝርአ ናይ ምሕንጋድ ስምዒት ኮይኑ ብዙሕ ምሒር ምቝጣዕ ክንገትኣ ክንጅምር ኢና። • ጸኒሑ ዝርአ ምድካም ሓይሊን እምብዛ ግዜ ኣብ ቤት ትምህርቲ ብፍላይ ኣብ ህጻናት እስትንፋስን፡ ይርአ። ካብ ምልክታቱ፦ ዘሕርቐና ነገር ግን እንታይ እዩ፧ • ተስፋ ናይ ምቑራጽ ስምዒት፡ • ምሒር ሕርቃን፡ • ነብስኻ ክትጎድእ ወይ ክተጥፍእ • ዓቕሊ ምጽባብ፡ ምሕራቕ/ ምቑጣዕ ባህርያዊ እዩ። ሰብነትና ምድላይ። • ምንዳር፡ ከም ዝጎድል ይገብር። ‘ተስቶስቶረነ’ (tes- ክትቆጽራ ዝኣመሰሉ ጠባያት ተርኢ። ኣብዚ ብባህሪኡ ዝፈጥሮ ግብረ መልሲ ናይ ዝኾነ • ምቕናእ ወዘተ የጠቓል። tosterone) ንባህሪ ወዲ ተባዕታይ ዘዕቢ፣ ነገራት ብድኽመትካ ከም እተበላሸዉ ስግኣት እዩ። “ከምዚ ከጋጥመኒ/ ከጋጥመና ስርዓት ዘይብሉ ተደጋሚ ዕግርግር (Obsbs- ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘለዎም ህጻናት ብዙሕ ‘ኮርቲስል’ (cortisol) ድማ ንገለ ዘየድልዩ ገይርካ ስለ እትቖጽሮም፡ ካብ ሰባት ክትፍለን ይኽእል እዩ” ኢልና ኢና ንቑጣዕ። ገለ sesive-compulsive disorder) ግዜ ምስ መዛኑኦም ክበኣሱን ከዕገርግሩን ባህርያት ሰብነት ንምፍዋስ ዘገልግል ሆርሞን ነብስኻ ክትጎድእን ትፍትን። ካብ ዓይነታት ምቑጣዕ ንምንባርና ዘገድሱ እዮም ዝረኣዩ። እዩ። ገለ ካብቶም ብሰንኪ ምቑጣዕ ኣብ እዮም። እዚ ሓደ ካብ ጸገማት ስነ-ኣእምሮ ኮይኑ፡ ኣካላትና ዝረኣዩ ምልክታት፦ ልኡም (Pasive):- ኣብዚ ሕርቃንካ ሓያሎ ክኢላታት ስነ-ኣእምሮ፡ “ምሕራቕ ክትቆጻጸሮ ዘይትኽእል ናብ ከቢድ ጉድኣት ሓዘን/Grief • ምውሳኽ ጸቕጢ ደም፡ ብዝግባእ ስለ እትቆጻጸር ንኻልኦት ሰባት ጥቕሚ ዘለዎ ባህሪ ክኸውን ይኽእል እዩ” ዘምርሕ ዓይነት ምቑጣዕ እዩ። ከምዚ ዓይነት ምቑጣዕ/ ምሕራቕ ሓደ ካብ ደረጃታት • ምውሳኽ ህርመት ልቢ፡ ብንጹር ኣይንጸባረቕን እዩ። እቲ ዝሓረቐ ይብሉ። መዓስን ኣብ ከመይ ኩነታትን ጸገም ዘለዎም ሰባት፡ እቲ ዘርእይዎ ዕግርግርን ሓዘን/ ጓሂ እዩ። ሓዘን፡ ንፈትዎ ሰብ ብሞት • ምርባጽ ስምዒት፡ ስቕታ ምብዛሕ፡ ምስቁርቋር ወዘተ ዝኣመሰሉ ብኣገባብ እንተጠቒምካሉ፡ ድሌታትካ ምቑጣዕን ብዘይ ድሌቶም ካብ ስምዒታዊ ብምስኣንና ክመጽእ ይኽእል እዩ። ሓዘን/ ጓሂ • ምሽቕሻቕ ጭዋዳ ወዘት። ስምዒታት የንጸባርቕ እዩ። የግዳስ ብኻልኦት ንምርካብ ወይ ሸቶኻ ንምውቃዕ ብእወታዊ ቁጽሮም ወጻኢ ከም ዝመጾም ይንገር። - ዝሓሰብናዮ ክኾነልና ብዘይምኽኣሉ፡ ኣብ ሰባት ብቐሊሉ ስለ ዘይልለ፡ ንነብሱ’ምበር ኣብ መንገዲ ከሳልየካ ይኽእል እዩ። ዘየድሊ ኣእምሮኦም ትምህርቲ ብምትራፍና፡ ሓዳርና ብሰላማዊ ስምዒታዊ ምልክት (Emotional symp- ካልኦት ዘውርዶ ሃስያ ጉሉሕ ኣይኮነን፡ ዘናውጽ ዘረባ ወይ መንገዲ ብዘይ ምቕጻሉ፡ ብሰንኪ ፍትሕ፡ ካብ tom) ናይ ምቑጣዕ/ ምሕራቕ ባህሪ ኣለካ ዶ፧ ስምዒት፡ ምኽሪ ወይ ስራሕ ብምብራርን ወዘተ ክስዕብ ይኽእል ስኢሊ ናብ ከምዚ እዩ። ምስ ምሕራቕ/ ምቑጣዕ ተኣሳሲሮም ናይ ምቑጣዕ ባህሪ እንተለካ፦ ዓይነት ሕርቃን ዝመጽኡ ስምዒታት ብዙሓት እዮም። ኣብ • ብቐሊሉ ሓራቕ ትኸውን፡ ከምርሖም ይኽእል። ሓዘን ክሓቑፎም ካብ ዝኽእል ካልኦት ሓደ ፍጻመ ናይ ሕርቃን፡ ወይ ቅድሚኡን • ዘቖጥዓካ ነገር ካብ ቁጽጻርካ ወጻኢ ኮይኑ ምልክታት፦ ድሕሪኡን ክመጽኡ ዝኽእሉ ስምዒታት፡- ይስመዓካ፡ ካብ ዓቐን ንላዕሊ • ምንዳር፡ • ዘለካ ዝምድና ብኣሉታ ክጸልዎ ትርኢ፡ ኣልኮላዊ መስተ • ስንባደ/ ራዕዲ፡ • ፍርሒ፡ • ንኻልኦት ሰባት ጎዳኢ ኮይኑ ትረኽቦ፡ ምውሳድ (Alcohol • ምድንዛዝ፡ • ሻቕሎት፡ • እቲ ጉዳይ ኣጣዒሱካ ይቕረታ misuse) • ንነብስኻ ከም ገበነኛ ምውሳድ ወይ • ነድሪ፡ ክትሓት ትደሊ፡ ምጽጻት፡ • ወጥሪ፡ • ዘይተደልየ ቃላትን ጸርፍን ክትድርቢ ኣብ ሓደ እዋን፡ • ጓሂ፡ • ዓቕሊ ምጽባብ፡ ትግደድ። ሓንሳብ ወይ • ብሕቱው ምዃን፡ • ጣዕሳ ወዘተ እዮም። መቆጻጸሪ ኣገባብ ሕርቃን ብተደጋሚ፡ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ኣልኮላዊ • ፈራሕ ምዃን እዮም። ምሕራቕ/ምቑጣዕ ጸገም ዝኸውን መስተ ምውሳድ፡ ብዙሕ ኣልኮላዊ መስተ ዓይነት ስምዒታት ምቑጣዕ ሕርቃንካ ካብ ቁጽርካ ወጻኢ ምዃኑ ንኽትቆጻጸሮ ዓቕሚ ምስ እትስእን እዩ። ምውሳድ ንዝብል ሓሳብ እዩ ዘነጽር። ሓራቓት ሰባት ዘርእይዎ ምልክታት እንተኣስተብሂልካ፡ ከምኡ’ውን ንህይወትካን ክትወጾ ኣብ ዘይትኽእል ከቢድ ጣዕሳን ጓህን መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ኣልኮላዊ ስምዒታት ምቑጣዕ ብዝተፈላለዩ ኣገባት ምስ ሰባት ዘለካ ዝምድናን ብኣሉታ ይጸልዎ ድማ ይሸምመካ። ኣብ 2010፡ ኣብ ኣመሪካ መስተ ምዝውታር ዓመጽ/ መጥቃዕቲ ናይ ምሕራቕ ኣካላውን ስምዒታውን እዩ ዝንጸባረቕ። ኩሎም ዓይነት ሕርቃን ከም ዘሎ እንተገንዚብካ፡ ናብ ክኢላ ክኢላታት ማሕበራዊ ስነ ልቦና ዘካየድዎ ምፍጻም ተኽእሎ የዕቢ እዩ። ብደረጃ ዓለም ምልክታት እዩ ዘለዎ። ናይ ምሕራቕ ጸገም ብተመሳሊ ኣገባብ ኣይንጸባረቑን እዮም። ሕክምና ስነ-ኣእምሮ ብምኻድ ሕክምናዊ መጽናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ ክትቆጻጸሮ ካብ ዝፍጸሙ ገበናት እቶም ልዕሊ ፍርቂ ዘለዎም ሰባት እቲ ዘርይዎ ምልክታት ሱቕ እቲ እነንጸባርቐሉ ኣገባብ ድማ ውሽጣዊ፡ ሓገዝ ክትሓት ይግባእ። ዘይትኽእል ቁጥዐ/ ሕርቃን፡ ኣካላውን ኣልኮላዊ መስተ ዝጠንቆም ምዃኖም’ውን ኢሉ ዝመጸ ዘይኮነ ገለ ኣገጣሚታት ዝፈጠሮ ግዳማዊ ልኡም ተባሂሉ ይኽፈል። ክኢላታት ሕክምና ስነ-ኣእምሮ፡ ዘለካ ኣእምሮኣውን ጉድኣት ከም ዘለዎ የነጽር። እቶም መጽናዕትታት ወሲኾም የረድኡ። ስምዒት እዩ። ዓቐን ናይቲ ስምዒት ግና ካብን ግዳማዊ (Outward):- ኣብዚ እቲ ናይ ጸገም እንታይ ምዃኑን ምስ ኣእምሮ ዘለዎ ሽዑ ንሽዑ፡ ክትቆጻጸሮ ናብ ዘይትኽእል ኣልኮላዊ መስተ ናይ ምሕሳብን ምዝዛን ናብን ሰብን ዘጋጥመሉ እዋናትን ይፈላለ ምቑጣዕ ስምዒታት ወይ ዓመጽ ብዝተፈላለዩ ምትእስሳር ከመይ ከም ዝመስልን ኣብ ኣፋዊ (ጸርፊ) ከምኡ’ውን ኣካላዊ መጥቃዕቲ ዓቕምኻ የጉድል። ከም ሳዕቤኑ ሚዛናዊ እዩ። ኣገባት እዩ ዝንጸባረቕ። ንኣብነት ከም ምልላይ ክሕግዙኻ እዮም። ብኸመይ ኣገባብ ከተካይድ ዝቕስቅስ ስምዒት ብምዃኑ፡ ዝኾነ ስጉምቲ ክትወስድ የጸግመካ። ምጭዳር፡ ምርጋም፡ ምድርባይ ወይ ምስባር ሕርቃንካ ክትቆጻጸር ከም እትኽእል’ውን ገለ ንነብስኻን ኣብ ከባቢኻ ዘለዉ ሰባትን ንተዘዝታዊ ስምዒታት ሰብነትና ስለ ኣካላዊ ምልክት (Physical symptom) ኣቕሓ፡ ከምኡ’ውን ምጽራፍ ወይ ምዝላፍ ፍወሳታት ክገብሩልካ ይኽእሉ እዮም። ብኸቢድ ክትጎድእ ትኽእል። ዝጸልዎ’ውን ምንቅስቓስ ሰብነትካ ክትቆጻጸር ምሕራቕ ንኹሉ ክፍሊ ሰብነት እዩ ዝጸልዎ፡ ዝኣመሰሉ ጠባያት ይረኣዩ። ሕርቃንካ ንምቁጽጻር ዘኽእሉ መንገድታት ናብ ምቑጣዕ ዘምርሑ ጉዳያት እንታይ ኣይትኽእልን። ብዙሕ ግዜ ኣልኮላዊ መስተ እንተላይ ንልቢ፡ ንሓንጎል ከምኡ’ውን ሓያሎ እዮም። ገለ ካብኦም፦ እዮም፧ ሰትዩ ናይ ምቑጣዕ ባህሪ ዘርኢ ሰብ ዝወስዶ ንጭዋዳ። ኣብ 201 ዝተኻየደ መናዕቲ ውሽጣዊ (Inward):- እዚ ዓይነት ሕርቃን’ዚ • መዘናግዒ ኣገባት ምፍጣር፡ ብፍላይ ስጉምቲ ኣዝዩ ከቢድ ክሳራ ዘውርድ እዩ ከም ዘመልክቶ፡ ሕርቃን - ‘ተስቶስቶረነ’ (tes- ብቐጥታ ንባዕልኻ እተጥቀዓሉ ኣገባብ እዩ። ድማ ኣብ እትሓርቀሉ እዋን። ክትቁጣዕ ወይ ክትሓርቕ ዝገብሩ ጉዳያት ዝኸውን። tosterone) ዝተባህለ ሆርሞን ከም ዝውስኽ፡ ንነብስኻ ብኣሉታዊ ነገር ብምጥማት ድማ፡ • ናይ ባህሪ ለውጢ ንምፍጣር ግቡእ ብዙሓት እዮም። ወጥሪ፡ ጸገም ስድራቤት፡ ኣቓልቦ ዘጉድል ኣመና ውዑይ ዕግርግር ‘ኮርቲስል’ (cortisol) ዝተባህለ ህርሞን ድማ ነብስኻ ክተትሕታ ወይ ድኽምቲ ገይርካ ኣእምሮኣዊ ፍወሳ ምክያድ። ስእነት ስራሕ፡ ጉዳይ ቁጠባ ወዘተ። (Atention deficit hyperactivity disor- • ወጥሪ፡ ቃንዝኖትን ጭንቀትን ምስ ኣብ ገለ ሰባት፡ ምቑጣዕ/ ምሕራቕ der) ዝህልዉኻ ብኣግኡ ክትኣልዮም ምኽኣል። መበገሲኡ ባዕሎም ብዘማዕብልዎ ስርዓት • ሕርቃንካ ንምቁጽጻር ካብ ክኢላታት ኣልቦ ልምድታት ኮይኑ ኢና ንረኽቦ። ግዙእ እዚ ኣብ ዋህዮታት ናይ ሓንጎል ማለት ኣእምሮ ግቡእ ምኽሪ ምውሳድ። ኣልኮላዊ መስተ ምዃን ወይ ቃዝኖት ከም ‘ኒውሮንስ’ ብዝርአ ጉድለት ምዕባለታት • ሕርቃንካ ንምቁጽጻር ግቡእ ምውስዋስ ኣብነት ክጥቀስ ይከኣል። ስዒቦም ክንሓርቕ/ ዝፍጠር፡ ናብ ምቑጣዕን ምሕራቕን ኣካላት ምክያድ። ክንቁጣዕ ክገብሩና ዝኽእሉ ኣርእስትታት ዘምርሕ ጸገም እዩ። ብዘይምቕላብ ማለት • ግቡእ ግዜ ብምሃብ ዘድሊ ምዝንጋዕ ተዘርዚሮም ኣለዉ፦ ሃዲእካ ክተስተብህል ብዘይ ምኽኣል፡ ኣመና ክትወስድ ምኽኣል። ቃዝኖት (Depresion) ምውዓይ ብምዃን ከምኡ’ውን ረባሺ ደፋኢ • ሰባት ምሕጋዝ፡ ሞራላዊ ደገፍ ምሃብ ምቑጣዕ ምልክት ናይ ቃዝኖት ክኸውን ሓይሊ ብምውናን ዝኣመሰሉ ምልክታት ወዘተ ዝኣመሰሉ ቅዱስ ልምድታት ይኽእል እዩ። ብውሕዱ ኣብዞም ዝሓለፉ ዘካተ ድማ እዩ። ምዝውታር ንባዕሉ ሞራላዊ ዕረፍቲ ስለ ክልተ ሳምንታት ዘጋጠመና ዘሕዝን ፍጻመ ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘለዎ ሰብ፡ እቲ ዝህበካ ሕርቃንካ ንምቁጽጻር የኽእለካ እዩ። ወይ ክሳራ ዝፈጥረልና ስምዒት ሓደ ካብቲ ምልክታቱ ገና ንእሽቶ እንከሎ ዝጅምር ምንጪ፦ medicalnewstoday ኮይኑ፡ ክሳብ ዕምሩ መላእታ ይቕጽል። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ት ተ ምስ ደራሲ መጽሓፍ፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን”", "char_count": 12072, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00047", "text": "ሕ ኣቶ ተስፋይ ቀለታ መ ለቃ ምኽንያትን ከምኡ’ውን ንሓፈሻዊ ትሕዝቶ ኣብ ኣጸሓሕፋናን ጸሓፍቲን ንዘሎ ሃጓፋት ስለዚ ድማ፡ ከም ርዱእ ክትወስዶ ኣጸጋሚ ናይታ መጽሓፍ ከብርሃልና ተወኪስናዮ ንምእላይን ንምሕጋዝን እትድርኽ 390 ገጻት ይኸውን። እቲ ንሶም ዝሓደጉልና ጽሑፋት ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ነይርና። ጽማቚ ትሕዝቶ ምስኡ ናይ ዘለዋ ርዕዝውቲ (ዓባይ) መጽሓፍ ክትከውን ከነሀብትሞ፡ ዝንቀፍ እንተለዎ ክንነቕፎ፡ ጌጋ ዘካየድናዮ ቃል-መሕተት ቀዳማይ ክፋል ክኢላ። እንተሎ ክንእርሞ ናትና ሓላፍነት ክንሱ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓላፊ ክፍሊ ምርምር ይስዕብ፡- ብዘይካ’ዚ፡ ትልሚ ናይ’ዛ መጽሓፍ፡ ሰባት ከምኡ ምግባር ግን የለን። እቲ ዝገርም፡ ህግደፍ ኮይኑ ዝሰርሕ ዘሎ ገዲም መምህርን ንኽጽሕፉ ንምድራኽ’ዩ። ከመይ እንተድኣ ብዛዕባ ኤርትራ ዝተገብረ መጽናዕቲ • ካብ ነዊሕ ተመክሮኻ ተበጊስካ፡ ነዛ ‘ስነ- ጋዜጠኛን ኣቶ ተስፋይ ቀለታ ደምሳስ፡ ኢልካኒ፡ ኣብ ኤርትራ ዝመጽኡ ወጻእተኛታት እዚ ዘይበሃል’ዩ። ንኣብነት (who is in Erኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን’ ብ1948 ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ። ክሳብ 1 ብዛዕባ ኤርትራ እናጸሓፉ፡ ንሕናን ንዓና itrea) ኣብ እትብል መጽሓፍ ዘሎ ትሕዝቶ ዘርእስታ መጽሓፍ ጽሒፍካ፣ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ክፍሊ ትምህርቱ ኣብ ኣስመራ ተኸታቲሉ። ዝምልከትን ዘየጽሕፍ ምኽንያት እንታይ እንተድኣ ተመልኪትና፡ ብዛዕባ ኤርትራ ዘሎ፡ ድማ ክትዝርጋሕያ። ነዛ መጽሓፍ ክትጽሕፍ ብድሕሪኡ ናብ ኢትዮጵያ-ኣዲስ ኣበባ ኣለና? ሓደ ሰብ ኣብ ሓደ ቦታ ንሓያሎ ማዕድን፡ መሬት፡ ቅርጺ መሬት፡ ሕርሻ፡ እንስሳ ዝደረኸካ ቀንዲ ምኽንያት እንታይ’ዩ? ተጓዒዙ ናይ 12 ክፍሊ ኣብ ላባላቶሪ ስኩል ዓመታት ተቐሚጡ ንዝፈልጦ ኣከባቢን ወዘተ ብሰፊሑ ሰፊሩ ኢና ንረኽቦ። ቀጺሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ናብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣብ ዜና፡ ኣብ መስርሕ ንዘጋጥም ጌጋ ሕብረተሰብን ብመጽናዕቲ ዝተደገፈ ክጽሕፍ • ምስዚ ብምትእስሳር፡ ምርምር ዘድሊ ኣበባ ተጸንቢሩ፡ 4 ዓመት ተማሂሩ ብዓውዲ ይኹን ሃጓፍ ክትእረም ዘኽእል እኹል ግዜ ንምንታይ ኣይክእልን? ኣብ ስራሕ ዘጋጥሞ መዓስ’ዩ? ኣብዚ መዳይ ክጽሕፉ ንዝብገሱ ይፈትሕ ነይሩ? ነዛ መጽሓፍ ከም መወከሲ ጂኦግራፍን ስነ-ፍልጠት ስነ-ልቦናን ድሕሪ ኣይነበረን። ኣብዚ ዘለኽዎ ቦታ ስራሕ ብድሆታት ብመጽናዕቲ ስለምንታይ ወይ ምርምር ከካይዱ ዝደልዩ ሰባት እንታይ ተጠቒሞም ክጽሕፉ ባይታ ኣብ ምጥጣሕ ምራቕ፡ ኣብ ጎንደር ‘ቤገምድር’፡ መምህር ግን፡ ረጊእካን ቀሲንካን ትሰርሓሉ ኩነታት ኣይፈትሕን? እዚ ኣብ ዘለናዮ ክንጽሕፍ’ዩ ክገብሩ ኣለዎም’ዩ ርእይቶኻ? ኣብዚ ብፍሉይ ሓጋዚት’ያ። ኮይኑ ን5 ዓመት ኣገልጊሉ። ኣብ 197 ተፈጢሩለይ። እዚ ዕድል’ዚ ምስ ተረኽበ፡ ዝግበኣና። ኣብዚ ብኣብነት ኣሰኒና ክንጠቕሶ ክትዛረበሉ እትደሊ እንታይ ኣሎ? ናብ ህግሓኤ ንምጽንባር ሜዳ ወሪዱ። ብዝተፈላለዩ ዝፈረዩ በብዓይነቶም መጽሓፍቲ እንኽእል ብዙሕ ኣሎ። ሓደ ካብኡ፡ ብዛዕባ • መጽሓፍካ 4 ክፋላት ሓቚፋ’ያ ወተሃደራውን ፖለቲካውን ትምህርቲ ድሕሪ ክርኢን ከንብን ጀሚረ፣ ብዙሓት ሃጓፋት ብረታዊ ቃልስና ኣይተረኸን ኣይተጻሕፈን ምርምር፡ ዘጋጠመ ሽግር ወይ ግድል ወጺኣ ዘላ። ኣርባዕተ መጽሓፍ ክትከውን ምቕሳም ከኣ ናብ ብርጌድ 4 ተመዲቡ። ምህላዎም ከለሊ ድማ ክኢለ። ካብዚ እረ ኣይተንከፈን። ክንስንዶ ዝግበኣና ንሕና ንምፍታሕ ዘገልግል ሳይነሳዊ መሳርሒ’ዩ። ዘይትኽእለሉ ምኽንያት ዘለዋ ኣይመስለን። ንመጀመርታ ግዜኡ ምስ ኣሃዱኡ ብምዃን ተበጊሰ፡ ነቲ ዝርአ ሃጓፍ ንምእራም፡ ምስ ክንስና፡ መን ክጽሕፈልናን ክትርኸልናን ስለዚ ምርምር ክትገብር ሕቶ ኢኻ ተልዕል። ንምንታይ ኢኻ ብኸምኡ ክትሕዛ ዘይከኣልካ? ኣብ ውግእ ሰምሃር 197 ‘ሰሓጢት’ ኣብ ሓላፊየይ ሓላፊ ምርምርን ስነዳን ህግደፍ፡ ኢና ንጽበ ዘለና? እዛ መጽሓፍ ኣብዚ ነቲ ሕቶ ክትፈትሕ ከኣ፡ ቅድሚ ሕጂ ርእይቶኦም ክህቡኒ ዝረኣዩዋ ዝብሃል ቦታ ውግእ ተኻፊሉ። ቀጺሉ፡ ኣብ ኣቶ ዘምህረት ዮውሃንስ፡ ክዛረበሉ ጀሚረ። ገለ ምቕሉል ኣበርክቶ እንተገበረት ካብ ብዛዕባ’ቲ ኣልዒልካዮ ዘለኻ ዛዕባ ሓበሬታ ክኢላታት ከምኡ መዓስ ዘይበሉ ኮይኖም። ገርሁ ስርናይ (ትግራይ) ኣብ 1ይ ወራር ከም ሓቂ ንዓይ’ምበር፡ ንዘምህረትሲ ዝብል’ውን ገለ ካብቲ ንኽጽሕፋ መበገሲ ንምርካብ ዝተጻሕፉ ጽሑፋት ምፍታሽ በብኽፋል ከተሕትማ ኣለካ ኢሎም ነዊሕ 1978 ውግእ ተኻፊሉ። ኣብቲ ውግእ ከኣ ሓድሽ ነገር ኣይነበረን። ኣቐዲሙ ዝፈልጦ ዝኾነኒ ሓሳብ እዩ ነይሩ። የድልየካ። ነቲ ዝረኸብካዮ ሓበሬታ ከም ዝተኸራኸሩኒ’ውን ነይሮም። ኣነ’ውን ክገብራ መውጋእቲ ኢድ ኣጋጢምዎ። ኣብ 5ይ መበገሲ ወሲድካ ኢኻ ሕቶታትካ ከተዕምቝን ጸገም ኣይነበረን። ክጅምራ ከለኹ ዕላማ ወራር 1979 ኣሃዱኡ ኣብ ማዕሚደ ኣብ ዘድሊ ሓበሬታ ክትእክብን እትኽእል። ኣብ ስለ ዝነበረኒ ዕላማይ ድማ ገንዘብ ንምርካብ ዝገበረቶ መስርሕ ‘ድብያ’፡ መውጋእቲ እግሪ ምርምር ኮነ ጽሑፍ ክዋፈሩ ዝደልዩ ሰባት፡ ኣይኮነን። ኣርባዕቲአን ክፋላት ነሓድሕደን ኣጋጢምዎ። እዚኦም ውሑዳት ኣብነታት ናብዚ ንምብጻሕ ፈለማ፡ እንታይ’ዮም ክጽሕፉ ዘተኣሳስር ዝተኣሳስር ምኽንያት ስለ ዘለወን፡ ካብቶም ኣቶ ተስፋይ ዝተኻፈሎም ውግኣት ወይ ኣብ ምንታይ’ዮም ምርምር ክገብሩ ካብኡ ዝተላዕለ፡ ኣንባቢ ኮነ ተመራማሪ እዮም። ብድሕሪ’ዚ፡ ብ1981፡ ወኪል ድምጺ ደልዮም ዘለዉ፡ ቅድሚ ዝኣገረ ታርጌቶም ንኣርባዕቲአን ክፋላት ብሓደ ተጠሚረን ሓፋሽ ኤርትራ ኣብ ብርጌድ 4 ብምዃን ከነጽሩ ይግባእ። ብድሕሪ’ዚ፡ ንዝረኸቡዎም ክረኽበን ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ክሕተማ ከገልግል ተመዚዙ። ጽሑፋት ኮኑ መወከሲታት፡ ትሕዝቶኦም ወሲነ። ነንበይነን እንተድኣ ተሓቲመን ተጋዳላይ ተስፋይ ወኪል ድምጺ ሓፋሽ ክግምግምዎምን ምኽላስ ዘድልዮም ግን፡ ዝደልዩወን ገለ ረኺቦም ንገሊአን ኮይኑ ኣብ ዝተመደበሉ እዋን፡ ብረድዮ ካብ እንተኾይኑ’ውን ብዕቱብ ምርኣዮም ኣገዳሲ እንተድኣ ስኢኖመን፡ ብርግጽ ኣብ መስርሕ ዝሰምዖ ወይ ጽሑፋት ብምንባብ ዘዋህለሎ ይኸውን። ካብዚ ብምብጋስ፡ ገለ ካብ ምርምራቶም ሃጓፍ ከጋጥሞም ስለ ዝኽእል፡ ፍልጠት እንተዘይኮይኑ፡ ጋዜጠኛ ከብሎ ትዕዝብታተይ ከካፍል፣ መንእሰያት ተመሃሮ ነዚ ንምውጋድ’የ፡ ገንዘብ ከይጠመትኩ ኣብ ዘኽእል ተመክሮ ኣይነበሮን። ‘ክገብሮ ኣለኒ’ ኮለጃትና መረዳእታኦም ኣብ መጽናዕታዊ ሓንቲ መጽሓፍ ተጠሚረን ከምዝሕተማ ዝበለ ልቡ ከየስመረ ስለ ዘይድቅስ ግዳ፡ ጽሑፉ ከመይ ተካይድ፡ ኣድህቦኦም ቃል ዝገበርኩ። ኣብ ሓጺር ግዜ ንፉዕ ጋዜጠኛ ክኽውን መሕተት እምበር፡ ኣብ ኣገባብ ስነ-ምርምርሲ ኣይተጸገመን። ድሕሪ ካልኣይን ሓድነታውን መሰረታዊ ፍልጠት ከምዝጐድሎም • ነዛ መጽሕፍ ኣብ ምድላው ጉባኤ 1987 ድማ ናብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ይረኣየካ። ብርግጽ ቃል-መሕተት ኣድላዪ’ዩ፡ ዝተጠቐምካሎም መወከሲታት እንታይ’ዮም? ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ፡ ሻባይት ተሳሒቡ። ተወሳኺ’ምበር መበገሲን ዛሚን ክኸውን ግን ናትካ ሓሳባትን ነዊሕ ተመክሮን’ከ ከመይ እንደገና ኣብ 198 ከም ሓላፍን ጠርናፊን ኣይግባእን። እቶም መንእሰያት እቲ ዝገብርዎ ተጠቒምካሉ? ናብ ምድላው መጽሔት ሳግም ተቕይሩ። ስራሕ ኣብ ስነ-ኣገባብ ምርምር ተመርኲሶም ቀጺሉ፡ ኣብ 190 ናብ ቤት ትምህርቲ ካድር ኩሉ ግዜ ምርምር ሓደ ግድል ንምፍታሕ፡ ኣይገብርዎን። ስለዚ ድማ፡ ኣብ ሕንፍሽፍሽ ተቐይሩ፡ ኣብ ምድላው መጽሔት ሓርበኛ ካብ ትዕዝብቲን ተመክሮን ናይ ሰባት’ዩ ከእትዎምን ቅኑዕን ዓሚቚን ናይ’ቲ ዝደልይዎ ተመዲቡ። ዝብገስ። ከምቲ ኣቐዲመ ዝጠቐስክዎ፡ ነዊሕ ሓበሬታ ክረኽቡን ኣየኽእሎምን። ናጽነት ኮይኑ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ እዋን ኣብዚ ናይ ጽሕፈት ስራሕ’የ ሰሪሐ። • እዛ መጽሓፍ ኣርባዕተ ክፋላት ዘለዋ’ያ። ኣብ 191 ኣብ ዝጀመረትሉ ከኣ፡ ኣቶ ኣብዚ ናይ ነዊሕ ተመክሮ ናይ ጽሕፈት ኣብ ቀዳማይ ክፋል ብዛዕባ ምርምርን ተስፋይ፡ ጋዜጠኛ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኮይኑ ስራሕ፡ ብዙሕ እወታን ኣሉታን ነይሩኒ። ነዚን ኣገባቱን ኣቕሪባ፣ ኣብቲ ካልኣይ ክፋልን ተመዲቡ። ነዊሕ ከይጸንሐ ዋና ኣሰናዳኢ ካልእን ደሚርካ ናተይ ናይ ነዊሕ ተመክሮ ካልኦት ክፋላትን ከኣ ኣብነታት ናይ ዝተኻየዱ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኮይኑ። ቀጺሉ ሓላፊ ጒዳይ’ዩ ነይሩ። ካብዚ ተበጊስና፡ “እንታይ ኣሎ። መበገሲ ናይ’ዛ መጽሓፍ፡ ተመክሮናን • ናይ ወጻእተኛታት ተመራመርቲን መጽናዕቲ ዝገልጽ ትሕዝቶ ኣካቲታ ኣላ። ጋዜጣታት ኮይኑ ኣገልጊሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ናብ ንግበር” ዝብል ሓሳብ ስዒቡ። “እሞ ነቶም ትዕዝብትናን ኮይኑ፡ በብግዜኡ ዝፈርዩ ኣብ ጸሓፍቲን ካብ ኣልዓልካ፡ ብርኩታት ከምኡ ክትከውን ዝመረጽካሉ ምኽንያት ኣገልግሎት ዜና ተቐይሩ ዋና ዳይረክተር ዝጽሕፉን ኣብ ዓውዲ ምርምርን ከምኡ ዘለዉ መጽሓፍትና ዝረኣዩ ሃጓፋት ኣብ ኣይኹኑ’ምበር፡ ኣብ ዝርዝር ከይኣተና፡ ከም እንታይ’ዩ? ኣብነታት መጽናዕቲ ስነ-ኣገባብ ኣገልግሎት ዜናን ጋዜጣን ኮይኑ ክሳብ 203 ድማ፡ ማሕበራት ተጋደልቲ ዘገልግል፡ ሓጸርቲ ምፍዋስ ክትሕግዝ’ዩ እቲ መደብ። እዚ ከም መወከሲ ንያታዊ ኣነባብራ፡ ባህሊ፡ ሕጊታት ምርምራትንከ ርክቡ እንታይ’ዩ? ኣገልጊሉ። ካብኡ ናብ ምርምርን ስነዳን ኮርሳት ዘይንውድብ ተባሂሉ። ተገይሩ ለውጢ ቀዳማይ ረቛሒ ክኸውን እንከሎ፡ እንዳ ኣባ፡ ባህርያውን ሰብ ዝሰርሖን ጸጋታት እቲ ቀዳማይን ዝሰፍሐን ክፋል ናይ’ዛ ህግደፍ ተቐይሩ፡ ሓላፊ ክፍሊ ዜና (መጽሔት ኣይምጽአን። መወከሲ ዘገልግል ብሩሾር ካልኣይ ረቛሒ ከኣ፡ ነዚ ናይ ኣገባብ (ሃብቲ)ን ወለዶታት ሕብረተሰብ ኤርትራን መጽሓፍ፡ ንኣገባብ ስነ-ምርምር ዝሓቁፍ ሕድሪን መርበብ ሓበሬታ ሻዕብያ ዶት ምድላው ከም ካልኣይ ኣማራጺ ተወሲዱ፡ ስነ-ምርምር ክጽሕፍ እንተድኣ ኮይነ፡ ናይ ዘጕልሑ (ዘገልግሉ) ብወጻእተኛታት ትሕዝቶ ዘለዎ’ዩ። እቲ ካልኣይ ክፋል፡ ኦርግን) ናይቲ ትካል ኮይኑ ንልዕሊ 13 ዓመት እዚ’ውን ተገይሩ ውጽኢት ኣየምጽአን። ኣተገባብራ ምድላው ምርምር ዘገልግሉ ተመራመርቲን ጸሓፍቲን ዝተጻሕፉ ምስኡ ምትእስሳር ዘለዎ፡ ቅድሚ ሕጂ ድሕሪ ምግልጋል፡ ኣብ 2016 ናብዚ ሕጂ እዚ ኩሉ ተፈቲኑ ምስላጥ ካብ ኣበየ፡ ወይ ዝሕግዙ ኣገባት ዝሓቖፉ መወከሲታት መጽሓፍቲ ኣለዉ። ምስቲ ንስኻ ምርምር ብወጻእተኛታት ተመራመርቲ ብዛዕባ ብሓላፍነት ዝሰርሓሉ ዘሎ ክፍሊ ምርምር ካልእ ኣማራጺ ተደልዩ። ስለዚ ኣብ ኣጸሓሕፋ ክውከስ ነይሩኒ። በዚ ድማ ልዕሊ 15 ዝኾኑ ኣካይድካ ኣብ ደረጃ ምሕታም ኣብጺሕካያ ኤርትራ ዝተኻየዱ ዝተፈላለዩ ምርምራትን ህግደፍ ተቐዪሩ። ጽሑፋት ዝርአ ዘሎ ሃጓፍት ብሓፈሻ፡ ኣብ መጽሓፍቲ ኣገባብ ስነ-ምርምር ተወኪሰ። ዘለኻ መጽናዕታዊት መጽሓፍ ብምንጽጻር፡ መጽናዕትታትን ሓቚፉ ንረኽቦ። እቲ ሳልሳይ ገዲም መምህርን ጋዜጠኛን ተስፋይ ቀለታ፡ ኣተኣኻኽባ ሓበሬታን ምጥላል ሓበሬታን ብርግጽ ዓውደይ ኣይኮነን፡ እንተኾነ፡ ‘ክገብሮ ከመይ ትርእዮ ወይ ትገልጾ? ክፋል፡ ህዝባዊ ግንባር ዝገበሮ መጽናዕቲ፡ ኣብ ኣብ ሃገርና ኣብ ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ ድማ ብፍላይ ዝርአ ሃጓፋት፡ ክፍታሕ እንተድኣ ኣለኒ’ ስለ ዝበልኩ፡ ብዙሕ መጽሓፍቲ ራብዓይ ክፋል ከኣ፡ ነዛ መጽሓፍ ንምድላው መጽናዕትታትን ንዘሎ ሃጓፋት ብምልላይ፡ ኾይኑ፡ ዕትብ ዝበለ ስራሕ ከምዘድሊ ክልተ ነገር እዩ። እቲ ሓደ ከምዚ ገይሮም ድሕሪ ምግልባጥ፡ ንቐዳማይ ክፋል ትሕዝቶ ዝተጠቐምኩሎም መወከሲታት ዝሓቘፈ’ዩ። ንጸሓፍቲን ተመራመርቲን ብሓፈሻ፡ ኣብቲ ተገንዚበ። ካብዚ ተበጊሰ ከኣ፡ ነዛ መጽሓፍ ምጽሓፎም ኤርትራ ቅድሚ 20ን 30ን መጽሓፈይ ምስ ተመክሮ እናተኣሳሰርኩ ስለዚ፡ “ኣገባብ ኣጸሓሕፋ፡ ዝጻሓፈሉ ዓውዲ ክነጥፉ ዝደልዩ ብጉሳት መንእሰያት ክጽሕፍ ተደሪኸ። እግሪ መንገዳ ንዕኡ ዓመታት እንታይ ትመስል ምንባራ ክንፈልጥ ክልሰ-ሓሳባዊት ኮይና ጥራይ ከይትቐርብ ዓውዲ እንሀልኩም’ዩ፡” ብቐንዱ ትሕዝቶን ድማ ብፍላይ፡ ‘ሓጋዚት’ ዝበላ፡ ብርክት ዝበሉ ጥራይ ድያ ከተገልግል ዘለዋ? “መምህር ኣብ ኣኽኢሉና። ከምዚ ዝኣመሰለ መጽናዕቲ ስለ ድማ ብኣብነት ኣሰንየ ጽሒፈያ። ዝተረፉ መልእኽትን ናይ’ዛ መጽሓፍ። ምርምር ኣብነታት ተሰንዮም ዝቐረቡ ኣብ ስነ-ኣገባብ መስርሕ ምህርና፡ ኣመሓዳሪ ኣብ ኣገባብ ዝገበሩ ንኻልእ መጽናዕቲ ዝድርኽ መንገዲ ካልኣይ፡ ሳልሳይን ራብዓይን ክፋላት’ውን ክገብሩ ንዝደልዩ ተመሃሮ ኮለጅ ከኣ፡ እንታይ ስነ-ምርምርን ወዘተ ዘተኮረት፡ “ስነ-ኣገባብ ምሕደራ እዚኦምን ካልኦትን እውን ኣብ ጸሪጎምልና’ዮም። እዚ ድማ ሓደ ካብቲ ዓቢ ብተመሳሊ ዝተፈላለዩ ብርክት ዝበሉ ክጸሓፍ ኣለዎ ኣጸቢቓ ክትሕግዞም’ያ። ምርምርን ኣገስቲ መጽናዕትታትን” ዘርእስታ ስራሕ ጸገምኮ የጋጥሞም’ዩ። ሽግሮም ኣብ ብልጫኦም’ዩ። ግን፡ ንሳቶም ኣጠማምታኦም መጽሓፍቲ፡ መወከሲታት፡ ሰነዳት ፈቲሸ ንኣብነት ናይ ቀደም ታሪኽ እንተኾይኑ፡ መጽሓፍ፡ ን5 ታሕሳስ፡ 2025 ከመርቓ’ዩ። ምፍታሕ ክጥቀሙላ ምእንቲ ንዕኦም’ውን ንረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ዘይኮነ ነቲ ዘገልግሎም (ተወኪሰ)፡ ከምኡ’ውን ንሰባት ቃል-መሕተት ናቱ ታሪኽ ኣለዎ። ብዛዕባ ብህዝባዊ ግንባር ኣቶ ተስፋይ ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ቦርድ መወከሲ ኮይኑ ዘገልግል ትሕዝቶ ንምንታይ ዝነበረ ስርዓት ንምርባሕ ኢሎም ዝጽሕፍዎ ብምክያድ ነሓድሕድ ክፋላት ሓያል ዝግበር ዝነበረ ስርሓት ክፈልጡ እንተድኣ ኣወሃዲት ማሕበራት ገድሊ’ውን እዩ። ኣይትሓቊፍን?” ብዝብል፡ ኣብ ፈለማኡ ስለ ዝነበሩ፡ ኩሉ ግዜ ስራሖም ምስ ናቶም ምትእስሳር ብዘለዎ ኣገባት ከዳልዋ ክኢለ። ደልዮም ከኣ፡ ውድብ ሽግራቱ ብኸመይ ንሎም ነዛ መጽሓፍ ክጽሕፍ ዝደረኾ ቀንዲ ንእሽቶ መጽሓፍ ዝተሓሰበት፡ እናሰፍሐት፡ ኣጠማምታን ኣረኣእያን ተኣሳሲሩ ዝርአ’ዩ። ይቕጽል. ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ሕሩይ መንግስ፡ ንስም ምትሕልላፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ትርሓስ ክፍለ ካሕሱ፡ ብዓል ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ቤተይ መስፍን ዮሴፍ ገብርሂወት ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ነፍ እምባየ ገብረትንሳኤ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ሰለሙን ተስፋይ ኣብርሃ ምባል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ 1.ወ/ሮ ሳባ እምባየ 2.ፍረወይኒ እምባየ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ተሪፉ፡ ሰሎሞን ኣለም ኣብርሃም መስለይ ይተሓለወለይ፡ ውላድ ስለ 3.ነ/ፍ ሓረጉ ኣምባየ 4.ገዙ እምባየ ወ/ሮ ኣብርሀት ወልዳይ ተስፋማርያም፡ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዘይገደፈ፡ ወለዱ ድማ ስለዝዓረፉ፡ 5.ነፍ/ሄር ኣልጋነሽ እምባየ 5.1 ብዓል ቤተይ ኣማኑኤል ሃይለ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ 10 ኣሕዋቱ ድማ ወረስቲ ምዃኖም title ዳኒኤል እምባየ 5.2 ኣልማዝ እምባየ ገብረስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምዃኑ ነፍልጥ። 5.3 ታሪኹ እምባየ 6.ነፍ/ሄር በርሀ መጻምዲ መስለይ ይተሓለወለይ፡ 7 እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ እምባየ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ደቅና 2 መወትቲ ተካእቲ ደቆም ዓንደመስቀል ዘርአ ናይእዝጊ፡ ስም ሓየሎም ደምሳስ መሓሪ ምባል ይቕረብ። ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ኣደይ ምሕረት ደበሳይ ሓጎስ ምባል ተሪፉ፡ ኤርምያስ ደምሳስ መሓሪ ተስፋማርያም ዘመደ፡ ተጸዋዒት ቁ.3 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ተሪፉ፡ ምሕረት ሓጎስ ደበሳይ ተባሂሉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ሽዋይነሽ ያቆብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ title ምዃኑ ነፍልጥ። ቁ.49 ይቕረብ። እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናይ ፈጽሚ ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ኤፍሬም ኣሰፋው ተኽለሃይማኖት፡ ዮናስ ፍስሃ ፍካክ፡ ስም ኣደይ ተካ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ጽንዓት ያቆብ ግደኣለም፡ ስም ኣደይ ተኸሳሲ ተስፋይ ኣስመላሽ ኣቶ ኣንጦንዮስ ገብረክርስቶስ ደበሳይ ምባል ተሪፉ፡ ተክኣ ደበሳይ እንተዘይቀሪብኪ ጉዳይኪ ኣብ ልችያ ረድኢ ምባል ተሪፉ፡ ሉቺ ተወልደመድህን፡ ናይ ስም ወልደገብርኤል፡ ሓወይ ኣባ ኣማኑኤል ምስግና ተባሂሉ ይተኣረመለይ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ረድኢ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ገብረክርስቶስ ወልደገብሬል ስለዝዓረፈ፡ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ መሊላ መሓመድዓሊ ሓምድ ምባል ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ሓዳር ይኹን ውላድ ስለ ዘይነበሮ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተሪፉ፡ መሊላ መሓመድዓሊ ፋግር ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቁ.49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣዴና ሃዋርያት ወልደገብርኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ይቕረብ። ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዑቕባይ’ውን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ሳይሞን ፍስሃ ፍካክ፡ ስም ኣደይ ተካ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ 6 ኣሕዋተይ ናይ ኣዴናን ሓውናን ደበሳይ ምባል ተሪፉ፡ ተክኣ ደበሳይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕድመ ብሩኽ ተኸስተ ወረደ፡ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ኣዝመራ እምባየ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ምስግና ተባሂሉ ይተኣረመለይ ወኪል ሰምሃር ሃይለ ገብረንጉስ፡ ስም ሳህለ፡ ወረ/ ስዉእ ዮናስ ሞጎስ ባህታ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ title ኣቦይ ተኸሰተ ወረደ ገብረእየሱስ ዝኾንኩም 1.ሮዳስ ዮናስ ሞጎስ 2.ሻም ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ጓዕዳድ ምባል ተሪፉ፡ ከሰተ ወረደ ገብረእየሱስ ዮናስ ሞጎስ 3.ልዋም ዮናስ ሞጎስ፣ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ናይ ፈጽሚ ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ወ/ሮ ኣስካሉ ገብረጻድቕ ኣባይ፡ ብዓል ት/ዕድመ ኣቢናኣብ ብርሃነ ኣቶ በየነ ዑቕባይ ኪዳነ፡ ኣደይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቤተይ ኣቶ ዮናስ ኣርኣያ ሓጎስ፡ ካብ ወልደዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ኣቢነኣብ ለተሚካኤል ሃብቶም ክፍሎም ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.41 6ይ ወርሒ 09/2023 ዓ/ም ንስራሕ ኢሉ ብርሃነ ወልደዝጊ ተባሂሉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ካብ ሃገር ምስ ወጸ ስለዘይተመልሰ፡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ሰለሙን ዮውሃንስ ወልደእግዚኣብሄር፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ናይ ጥፉእ መረጋገጺ ይወሃበኒ ስለ እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣደይ ለተርፍኤል ሃብተሚካኤል ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለ፣ ተጸዋዒ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዑቕባሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ወኪል 26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ህሉዋት ኣሕዋተይ 1 ስዉእ ተካእቲ ሃብተማርያም ጸጋይ ገብረሚካኤል፡ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ደቁ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ወ/ሮ ሰንበት ግሊኡ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣመልካቲ ኣቶ ዓንደጼን ሞባእ ዑቕባገርግሽ፡ ኣድራሻይ ኣብ ዞባ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ጓልና ሳሌም ሃብተማርያም ጸጋይ ማእከል፡ ብስም ጳውሎስ ግርማይ ፍስሃጽዮን ን/ዞባ ገጀረት ምሕዳር ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ስለዝተሰወአት፡ ንሕና ወለዳ ወረስቲ ተኸሰስቲ ያቆብ ስዩም ነጋሽ 2.ለምለም ከባቢ ሓሊበት ዚፕ ኮድ 1A752 ፕሎት 41 ፓርሰል ሲ/2(C/2) ይቕረብ። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ስዩም ነጋሽ 3.ምሕረት ስዩም ነጋሽ ስፍሓቱ 267.62 ት/ሜ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ/ም/ንብረት 1፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ 4.ንጉሰ ስዩም ነጋሽ ፣ ብከሳሲ ተስፋይ 0634/2 ተመዝጊቡ ዝርከብ ገዛ፡ ክፋሉ ማለት ኣብ 13.81 ት/ሜ ሳባ ተኽለሃይማኖት ሓጎስ፡ ኣደይ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ስዩም ነጋሽ ንምቅሊት ውርሻ ዝምልከት ሰለስተ ክፍልን ሓደ ተሓጋገዝን ዝሓዘ ገዛ ስለዝገዛእክዎ’ሞ ናብ ስመይ እንኳየሽ ኢሳቕ ሰጊድ ስለዝዓረፈት፡ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ዑቕባማርያም ኤሳው ማቴዎስ ምባል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን10/12/25 ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተሪፉ፡ ዑቕባ ኤሳው ማቴዎስ ተባሂሉ ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ቅረቡ። መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተዘይቀሪብኩም፡ ኣብ ዘየለኹምሉ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ቤት ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ጽሕፈት ካዳስተር ወይ ፓብሊክ ኖታሪ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘየለ መጋባእያ ቁ.41 ይቕረብ። ግና ኦርጂናል ሰነዳት ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ሚኪኤል ሃይለማርያም መንገሻ፡ ኣቦና ፍቓዱ ተስፋይ ገብረሚካኤል፡ ብዓል ሃይለማርያም መንገሻ ስለዝዓረፈ፡ ሰላም ተስፋይ ሃብተ፡ ኣደይ ኣልጋነሽ ቤተይ ገብረሚካኤል ገብረዮውሃንስ ኣቶ ዓንደጼን ሞባእ ዑቕባገርግሽ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ኣሰፋው ንጉሰ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ስለ ዝበለት፣ እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣመልካቲት ወ/ሮ ስምረት ክፍለ ወልደገብሪኤልት ኣድራሻይ ኣብ ፍረወይኒ መስፍን ወልደሩፋኤል ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ተሪፉ፡ ወይኒ መስፍን ወልደሩፋኤል 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ዞባ ማእከልት ብስም ጳውሎስ ግርማይ ፍስሃጽዮን ን/ዞባ ገጀረት ክርስትያን ምሕዳር ከባቢ ሓሊበት ዚፕ ኮድ 1A752 ፕሎት 41 ፓርሰል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ እኽሊ ሲ/2(C/2) ስፍሓቱ 267.62 ት/ሜ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ/ም/ንብረት ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ነጪ እዮብ እምባየ ምባል ተሪፉ፡ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ኣልማዝ እምባየ መሓሪ፡ ብዓል 1፡0634/2 ተመዝጊቡ ዝርከብ ገዛ፡ ክፋሉ ማለት ኣብ 13.81 ት/ሜ ሳራ እዮብ እምባየ ተባሂሉ ቤተይ ነጋሲ ተስፋዝጊ ገብረመስቀል ሰለስተ ክፍልን ሓደ ተሓጋገዝን ዝሓዘ ገዛ ስለዝገዛእክዎ’ሞ ናብ ስመይ ጨርሎስ ኣማኑኤል በየነ ምባል ተሪፉ፡ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቄርሎስ ኣማኑኤል በየነ ተባሂሉ መስለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ድማ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ኢሰያስ ኣፈወርቂ፡ ስም ኣደይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወይ ፓብሊክ ኖታሪ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘየለ ግና ኦርጂናል ሂማን ተክለሃይማኖት ምባል ተሪፉ፡ ሰነዳት ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ኣስማይት መስፍን እምባየ፡ ኣደይ ሂማን ተክለማርያም ቀላቲ ተባሂሉ ከሳሲ ይስሓቅ የማነ ገብረመስቀል፡ ሂወት ገብረእግዚኣብሄር ገብረቃል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ወ/ሮ ስምረት ክፍለ ወልደገብሪኤል", "char_count": 13290, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00048", "text": "ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ሄር መንግስትኣብ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ለተሚካኤል ወልደኣብዝጊ ኣማኑኤል ሃይለ ገብረስላሴ፡ ኣዴና እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኬርያ ካሕሳይ ዑመር፡ ብዓል-ቤተይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ወልደሩፋኤል፡ ሓፍትና ፍታል ዑቕባማርያም ተስፋይ ወልደኪዳን ይቕረብ። ነስረዲን ጀሃር ፍሊ ስለዝተሰወአ፡ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወልደኣብዝጊ ዊሂበ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ሓረጉ ክብሮም ገ/ሃንስ፡ ብወኪል ኣነ ምስ 8 ደቀይ ወረስቲ ምዃንና ሩታ ሃይሉ ተኽለኣብ ምባል ተሪፉ፡ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ቀሺ ሃይለ ዑቕባዝጊ፡ ኣደይ ለምለም ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ሩታ ሃይለሚካኤል ተኽልኣብ ተባሂሉ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ኣርኣያ ገ/መድህን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይቕረብ። እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ እንተሎ፡ ን23/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሄርሞን ፍስሃየ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ሄርሞን ሃይለማርያም ፍስሃየ ተባሂሉ ይቕረብ። ጓዕዳድ ሄርሞን ቴድሮስ ዳዊት ምባል ተሪፉ፡ ኤስሮም ዳኒኤል ዳዊት ተባሂሉ ከሳሲት ወ/ሮ ትርሓስ ጸጋይ ተመልሶ፡ ተስፋጊዮርጊስ ሃብተጼን ብርሃነ፡ ኣመልካቲት ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ ን/ዞባ 4 ኣስመራ ዞባ 2 ም/08 ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ተኸሳሲ ኣቶ ሃይሉ ማሕራይ ተ/ ብዓልቲ ቤተይ ኣምለሰት ዳምር ኣስፍሃ ጎደና ’ሀ’ ቁጽሪ ገዛ 28 ዝርከብ፡ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 1849 እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ሚካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ብመወከሲ ቁጽሪ 1328/13839/3578 ብስም ብጽሒት ይቕረብ። ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ነፍ/ሄር ግደይ ሸቃ ኣብርሃ ብዘረጋገጽክዎ ውህብቶ መሰረት ናብ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ 1.ሲዶና ቴድሮስ ዳዊት 2.ኬብሮን ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ካብ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ቴድሮስ ዳዊት 3.ብሩክ ቴድሮስ ዳዊት ኣዳም ተወልደመድህን ዓንደመስቀል፡ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 4.ዲቮራ ቴድሮስ ዳዊት ምባል ተሪፉ፡ ስም ኣደይ ለተብርሃን ወልደኣብዝጊ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ 1.ሲዶና ዳንኤል ዳዊት 2.ኬብሮን ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ ለተብርሃን ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ወ/ሮ ጸጋ ገብረእግዚኣብሄር ነጋሽ፡ ዳንኤል ዳዊት 3.ብሩክ ዳንኤል ገብረኣብዝጊ ክፍለሚካኤል ተባሂሉ ኖታሪን ካዳስተርን ይቕረብ። ወኪል ወ/ሮ መስቀላ መብራህቱ ፍስሃ፡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዳዊት 4.ዲቮራ ዳንኤል ዳዊት ንተጸዋዒ ኣቶ ሰለሙን መብራህቱ ኣብርሃጽዮን ኣብርሃ ወልደሳሙኤል እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተባሂሉ ይተኣረመልና ስለ ዝበሉ፣ በርሀ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ኣቕሪባትልካ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ስለ ዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቤ/ፍ ይቕረብ። ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። መድሃኔ ዓንዶም ተክለ ምባል ተሪፉ፡ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ኣስቴር ገብረንጉስ ሓየሎም፡ ወለድና መድሃኔ ዓንደብርሃን ተክለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣቶ ጸሃየ በርሀ ገብረእግዚኣብሄር፡ ዝተፈቕደሎም ናይ መስተኻኸሊ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ገብረንጉስ ሓየሎምን ለተሚካኤል እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ጸጉሪ-ርእሲ ንግዳዊ ትካሎም፡ ‘’ኣቢነር መስተኻኸሊ ጸጉሪ-ርእሲ በርሀን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወ/ሮ ዮርዳኖስ ወልደማርያም ይቕረብ። ’(ABINER BARBER) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተስፋጽዮን፡ ኣደይ ነፍ/ሄር ሂማን ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 ከሳሲት ኣብርሀት ገ/ሂወት፡ ተኸሳሲ ገረማርያም ወልደጋብር፡ ነቲ ኣብ ንኡስ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። የማነ ምላሽ በራኺ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ዞባ ጋላ ነፍሒ መርሓኖ ብሎክ 2 ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ፓርሰል N ኣብ 50 ት/ሜ ዝተደኮነ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ነፍልጥ። ብሕጋዊ ወኪል ን17/12/25 ኣብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ዝምልከት ድሌት ዮናስ ኣሕፈሮም ምባል ቤ/ፍ ቅረብ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ለበዋ ዝገበረትለይ ይጽደቐለይ ስለ ተሪፉ፡ ሰነድ ዮናስ ኣሕፈሮም ተባሂሉ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ከሳሲ ድናይ በየነ ተ/ገርግስ፡ ተኸሳሲት ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክብራ ተ/ስላሴ ባህታ፡ ናይ ሓዳር እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባደርሆ ይቕረብ። ኣቶ ጸሃየ በርሀ ገብረእግዚኣብሄር፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ህንጻን ሕርሻን ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ኣቕሑት መሸጢ ንግዳዊ ትካሎም፡ ‘’ኣቢነር መሸጢ ናውቲ ህንጻን ወዘነት ተኸስተ፡ ኣደይ በየና ፍስሃየ ወ/ሮ ምንያ ወልዳይ ገብረእግዚኣብሄር ቤ/ፍ ቅረቢ። ሕርሻን’ (ABINER FERAMENTA) ተባሂሉ ክስየመሎም ሓጎስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ምባል ተሪፉ፡ ምንያ ወልዳኣብዝጊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ገብረእግዚኣብሄር ተባሂሉ እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ለተብርሃን ሰለሙን፡ ብዓል ቤተይ በርሀ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ዘርኡ ተክለማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ይቕረብ። ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ኪዳነ ሰለሙን፡ ኣቦይ ሰለሙን 3 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ መንግስቱ ወልደገርግሽን ኣዴና ለተዝጊ ወ/ሮ ሩማና ስራጅ ፡ ተጸዋዕቲ ደቀይ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣለም ምልክየስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1.መንሱር ዓብደላ 2.ከማል ዓብደላ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና 3.ካድራ ዓብደላ 4.ሑሴን ዓብደላ፣ ይቕረብ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም 3 ዓመት ስለ ዝጠፍኡ፡ ናይ ጥፉእ ሓበሬታ እንተሎ፡ ን3/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መረጋገጺ ይወሃበኒ ስለ ዝበለት፣ 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ደረጃ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍዮሪ ሽሻይ ገብረማርያም ምባል ኤርትራ ሳምራዊት ገብረመስቀል ተኽለ ተሪፉ፡ መርሃዊት ሽሻይ ገብረማርያም ምባል ተሪፉ፡ ሳምራዊት ገብረመስቀል ልኡላ ታደሰ፡ ኣደይ ጉዖይ ሓድጉ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ተኽላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ናይዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ስም / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/12/25 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ቤ/ፍ ይቕረብ። ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ እምባደርሆ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ይቕረብ። እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ ቀደማዊት ታደሰ ጉብሳ ምባል ወ/ሮ ይርግኣለም ሃይለ ተኽለ፡ ኣቶ ምስግና ፍስሃየ ተስፋማርያም፡ ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ተሪፉ፡ ቀዳዊት ታደሰ ጉብሳ ተባሂሉ ብዓል ቤተይ መሓሪ ክንፈ መሓሪ ወደይ ፊሊሞን ምስግና ፍስሃየ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ወራሲኡ ምዃነይ ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. እንተሎ፡ ን3/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም com ደረጃ እምባደርሆ ይቕረብ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ይቕረብ። ! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ሸባብ ሃማመተኤ ሕቶ ሸባብ ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ደዋሊት፥ ሄለው ምኽሪ ብተለፎን ድቦላ ወዲቑኒ! እቲ ውሳነ ናትኪ እንተኾነ፡ ካባኺ ድዩ? ግና ሞራልን ሓገዝን’ዩ ዝደሊ።", "char_count": 5391, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00049", "text": "ከም ዝገለጽክዮ’ውን፡ ኮነ ኢሉ ኣማኻሪት፥ እወ ጽቡቕ ኣለኺ፡ ኣይገበሮን። ብዓቢኡ ድማ ጌጋኡ ናብ ኣገልግሎት ምኽሪ ብተለፎን ብዓልቤተይ’ዩ ‘ኤችኣይቪ ኣለካ’ ተባሂሉ ኣሚኑ፡ ንኸይልክመኪ ዝወሰዶ ደዊልኪ ኣለኺ? ሄዋን እበሃል መን ስጉምቲ ንዘለኩም ሓድሕዳዊ ክብል? ደዋሊት፥ ከምቲ ዝበልኩኺ ፍቕርን ምትእምማን ዝገልጽ ስለ ደዋሊት፥ ሰላም እበሃል፡ ካብ ንበዓልቤተይ ኣዝየ ስለ ዘፍቅሮ ዝኾነ፡ ዝሓለፈን ዘሎን ዝመጽእን ኣስመራ’የ ዝድውል ዘለኹ። ካብ ነብሰይ ንላዕሊ’ውን ክብለኪ ህይወትኩም ኣብ ግምት ብምእታው እኽእል። ኵሉ ዝሓለፈን ዘሎን ክትውስኒ ይላበወኪ። ኣማኻሪት፥ ሕራይ ሰላም እንታይ ኣገናዚበ ካብ ንዕኡ ምኽሳር ሓደ ክሕግዘኪ? ደዋሊት፥ ንሱ እንድዩ ደኣ ንኹን ዝብል ሓሳብ ይመጽኣኒ’ዩ። ድንግርግር ኣእትዩለይ ዘሎ። ኵሉ ደዋሊት፥ ብኸመይ ከም ግና እዚ ሕማም ኣዚዩ’ዩ ዘፍርሓኒ፡ ኵነታቱ ኮነ ኢሉ ከም ዘይገበሮን ዝጅምረልኪ እንድዩ ጠፊኡኒ። ሓደ በቃ ከምዛ ምውት ዝብል ኮይኑ’ዩ ኣባይን ኣብ ደቀይን ሓልዮት እንተ ከቢድ ጸገም ኣጋጢሙኒ፡ እንታይ ዝስመዓኒ። ቀደም ንርእዮ ዝነበርና ዘይህልዎ ከምዚ ኣይምገበረን። ግና ከም ዝገብር ጨኒቑኒ’የ ዝድውል ኤይድስ ዝሓመሙ ነብሶም ዝወድኡ ከኣ እዚ ሕማም… ዋእ! እንድዕሉ ዘለኹ። ዓጽሚ ጥራይ ሒዞም ዝተረፉ’ዮም በጃኺ። ነይሮም። በዓልቤተይ ሚዛኑ ደኣ ኣማኻሪት፥ እንታይ ድዩ ኣይጎድልን ድዩ እናበልኩ’የ ወግሐ ኣማኻሪት፥ ኣይትደናገሪ ሰላም። ኣጋጢሙኪ ሰላም? ጸብሐ ዝርእዮ። ብርግጽ ህድእ ኢልኪ ምሕሳብ ብሕቶ ከዋጥሮ ምስ ጀመርኩ ግና ከምዚ ዓይነት ጸገም ከም ዝወደቐን ደዋሊት፥ ኣንቲ እንታይ’ሞ ከድልየኪ’ዩ። ግና ሓደ ክትግንዘብዮ ንሱ’ውን ግዜ ከይወሰደ ክነግረኒ’ዩ ብልቢ ከም ዝተጠዓሰሉን፡ ጌጋኡ ኣማኻሪት፥ ሰላም ኣብዚ እዋን ክብለኪ’የ ዝፈርሖ ዝነበርኩ መጺኡኒ ዘለኪ ነገር ኣብዚ ሕጂ እዋን ዕድመ መሪጹ። እዚ ዅሉ ምኽንያት ነዓይ ኣሚኑ ኣብ እግረይ ወዲቑ ይቕሬታ ብዛዕባ ኤችኣይቪ ዝወጽኡ ጽሑፋት ጓለይ። ኣብ ሓዳረይ ድቦላ ዝኾነ ንጸረ ኤችኣይቪ መድሃኒት። ዓይነት ከይልክም ዝገበሮ ምዃኑን፡ ደቅና ሓቲቱኒ፡ ኣነ ግና ተቐርቂረ። ባዕሉ ይኹኑ ምኽሪ ሞያውያን ኣንቢብኪ ሕማም ወዲቑኒ። ዓኽ! ህይወት ወዲ ሰብ ክመሓየሽ ብዙሕ ክዓብዩ እንተ ደኣ ኮይኖም ኣነ ይፈልጥ ከይብል፡ ከምዛ ክዕልለኪ ወይ ተዓዚብኪዶ ትፈልጢ? ኣማኻሪት፥ ሰላም ህድእ እሞ ጥዕና ክህልወኒ ስለ ዘለዎ ብሓደራ ዝጸናሕኩ’ያ እታ ኣጋጣሚ። ሕራይ ክመሓየሽን ጥዑያት ቈልዑን በሊ፡ በዓልቲ ሓዳር ኢኺ ማለት’ዩ። ንደቀይ ክከታተለሉ፡ ፍቓደኛ እንተ ኢለ ከይቅጽል ድማ እዚ ሕማም ደዋሊት፥ ኦይ! ኣበይ ኣርኪበሉ ክውለዱን ተኻኢሉ’ዩ። ኢልክኒ ኢኺ። ምስ ቈልዑዶ ኮለል ዕድሜኺዶ ምሓበርክኒ? ደኣ ኮይነ ድማ እዚ ምስጢር ኣብ ኣዝዩ’ዩ ዘፍርሓኒ። ካብ ልቡ ከም ደዋሊት፥ መድሃኒት እናወሰድካስ ንብል.። ደዋሊት፥ ሕጂ ደኣ 40 ዓመት መንጎ ክልተና ሒዝና ከም ሰብ ዝተጠዓሰ እናነበዐ ምስ ነገረኒ ጥዑይ ቈልዓ ክውለድ ይኽእል’ዩ መሊአ ኣለኹ። እንታይ እሞ ዕምሪ ሓዳር ክንቅጽል። ንዓይን ንስለ ስምዒተይ ክጻወሮ ኣይከኣልኩን። ኣማኻሪት፥ ሓቅኺ፡ ቅድሚ ገለ ማለት ድዩ? ሕራይ ጥዑይ ዘሕጽር ሕማም እንዶ መጺኡ። ደቀይን ክብል ኣብ መንጎ ሰብኣይን እንታይ ከም ዝገብር ጠፊኡኒ ገለ ዓመታት፡ በዚ ሕማም ዝተለኽፉ ቈልዓስ ይወለድ፡ ንኣደታትከ ሰበይትን ዘሎ ርክብ ኣቋሪጽና እንተ ፈኾሰኒን መፍትሒ ሓሳብ ሰባት፡ ናይ ምክልኻል ዓቕሞም ኣይሓልፈንዶ? ኣማኻሪት፥ እንታይ ድዩ እቲ ንሱ ከም ቀደሙ ሓላፍነት ወሲዱ እንተ ረኸብኩ ኢለ’የ ደዊለ። ምስ ጐደለ መድሃኒት ይጅምሩ ስለ ሕማም? መን እዩ’ኸ ሓሚሙ? ኣማኻሪት፥ እዚ ማለት ክልተ ክኣልየና ከም ዝደልን ሓቢሩኒ። ዝነበሩ ብዝሒ ሞት ይርኣይ ነይሩ’ዩ። ኣማኻሪት፥ ንስኺኸ ኵነታትኪ መጻምድቲ፡ ሓደኦም ጥራይ በዚ ደዋሊት፥ በዓልቤተይ’ዩ፡ ኤችኣይቪ ክቕጽል ኣይደልን ዝብል እንተ ደኣ ኣብዚ እዋን ግና፡ ዝኾነ በዚ ሕማም ፈሊጥኪዶ? ሕማም ዝተለኽፈ ምስ ዝኸውን፡ ኣለካ ተባሂሉ። እዚ ኣምላኽ እንታይ ኮይነ’ውን ክሳብ ካብዛ ዓለም እዚኣ ከም ዝተለኽፈ ዝተረጋገጸ ሰብ’ዩ ግቡእ ዝኾነ ክትል እናተገብረሎም፡ በዲለዮ’የ ወደይ ክንድ’ዚ ጽዕነት እንፍለ ኣብ ጎነይ ደው ከም ዝብልን ደዋሊት፥ ሽሕ’ኳ ንሱ ንዓይ ጸረኤችኣይቪ መድሃኒት ዝጅምር። ቈልዓ ክወልዱ ኣብ ዝወሰንሉ እዋን ዘሰክመኒ። ሓቢሩኒ። እንታይ ከም ዝውስን ከይልክም ልዑል ጥንቃቐ እንተ ስለዚ፡ እቲ ሕማም ከይበኣሰ መድሃኒት ብስሩዕ መድሃኒት እናወሰዱ ካብ ጠፊኡኒ። በቃ ጭንቀት ፈጢሩለይ። ገበረ፡ ለኪምካኒ እናበልኩ ንነብሰይ ይጅምሩ ስለ ዘለዉ፡ ጥዑይን ኣማኻሪት፥ በዓልቤትኪ ብሕክምና ኤችኣይቪ ነጻ ዝኾነ ቈልዓ ክወልዱ ከም ዝተለኸፍኩ ሓሲበ ሕም ሕሙምን ክፈላለይሉ ዘይክእሉ ድዩ ኤችኣይቪ ከም ዘለዎ ተነጊርዎ? ኣማኻሪት፥ እዚ ሕማም ብኸመይ ይኽእሉ’ዮም። ኢለ’የ ቀንየ። ንሱ ግና “ክልክመኪ ደረጃ ተበጺሑ ዘሎ። በዚ ምኽንያት ንስኺኸ ብኸመይ ፈሊጥኪ? ከም ዝሓዞኸ ሓቢሩኪዶ? እንተ ዝደሊ ንምንታይ ነጊረኪ? ድማ ልክዕ ከም ጥዑይ ሰብ ሰሪሖም ስለዚ፡ ኣብዚ እዋን ካልእ ደዋሊት፥ ባዕሉ’ዩ ነጊሩኒ። ኣዚና ደዋሊት፥ ንሱ እንድዩ ደኣ ክጭነቕ ንኽትጥንቀቒዶ ኣይኮንኩን ዝነግረኪ ኣፍረይቲ ዜጋታት ዝኾኑ ዘለዉ። ምኽንያት እንተ ዘይተፈጢሩ ብሰንኪ ኢና ንፋቐር ክሳብ ሕጂ፡ ኣብ ሓዳር ዝገብረኒ ዘሎ። ከመይ ኢሉ ከምዚ ዘለኹ? ደሓር ከኣስ ንኣርባዕተ ብኤችኣይቪ ዝርአ ዝነበረ ምፍልላይ ብኻልእ ወገን ኣብ እዋን ጥንሲ ሓደስቲ እምበር 15 ዓመት ዝገበርና ይገብር፡ ኣባይ እምነት ኣይነበሮን’ድዩ ወርሒ ዝኣክል ካባኽን ካብ ደቀይን ዳርጋ የለን ክበሃል ይከኣል’ዩ። ብዝግበር ዘሎ ዕቱብ ምክትታል፡ ኣይንመስልን ኢና። ብኽፉት ልቢ ኮይኑ ወይስ ዘጕደልኩሉ ነገር ስለ ተፈልየ ይፈልጥ ድየ? ንምንታይ ኣብ ከምዚ ዓይነት ኵነታት ምስ ምስዚ ሕማም ዘለዋ ነብሰ ጾራት ስለ ንዘራረብ ኣብ መንጎና ዝኾነ ዘሎ’ዩ? እዚ ኵሉ ምትእምማን ደኣ ኣብ መገሻ ክንድ’ዚ ደንጒዩ በዓል ሞያ ምዝርራብ ኣገዳሲ’ዩ። ኣለሊኻ መድሃኒት ከም ዝጅምራ ምስጢር ዝበሃል የለን። ብኸምዚ ኣበይ ኣሎ? እናበልኩ ንርእሰይ ኢልኪ ኣይትሓስብን ዲኺ? ንስኺ ምስ ውሽጥኺ ብግቡእ ብምልዛብ፡ ምግባርን፡ ከምኡ’ውን ካብ ክልተ ኣርባዕተ ውሉዳት ኣፍሪና ኣሎና። ብሕቶ ኣዋጢረዮ እነኹልኪ። ዘይትፈልጥዮ ስራሕ ኣለኒ’ድዩ? ኣሉታውን እወታውን ወገናት ምስ ኤችኣይቪ ዘለዉ መጻምድቲ እዚ እናኾነ ግና እዚ ክብለኪ ንኣርባዕተ ወርሒ ዝጸንሕ መገሻ ህይወትክን ህይወት ስድራቤትክን ኣማኻሪት፥ እሞ ሓቲትክዮዶ? ዝውለዱ ህጻናት’ውን እንተኾኑ፡ ዝጸናሕኩ ሕማም ኣጋጢሙ። ርኢኽለይ ትፈልጢ? ክርደኣኪ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ካብ ንሱኸ እንታይ በለኪ? ሳላ ዝግበረሎም ዘሎ ምኽርን ዘለዎ ነገር እንተ ደኣ ሃልዩ ነዓኽን ስምዒታዊ ስጉምቲ ነጻ ኴንኪ፡ ኣማኻሪት፥ ካብ ዝሓም ክንደይ ምእዘናን መድሃኒትን ጥዑያት ደዋሊት፥ ቀቅድሚ ምጋሹ ናይ ንደቀየን ስለ ዝሓለኹ’የ። ኣነስ ብዝርዝር ጽሒፍኪ ኣቐምጥዮ። ገይሩ ኣሎ? ቈልዑ ይውለዱ ኣለው። ብተወሳኺ ድራር እንግዶት ስለ ዝነበሮ ኣብ ሕራይ ብናተይ ጌጋ ሓሚመ ንስኺ ዝሓሸ ዝበልክዮ ኣመዛዚንኪ ድማ ብሚኒስትሪ ጥዕና ብዝካየድ ዘሎ ደዋሊት፥ እንታይ ፈሊጠ ኢልክኒ ሓደ ቦታ ከይዱ ነይሩ። ናይ ግና ብሰንከይ ከይትልከሚ’የ ክሳብ ክትውስኒ እላበወኪ። ጐስጓሳት፡ ንቕሓት ስለ ዝበረኸ፡ ምስ ኢኺ፡ ሕጂ ደኣ ራብዓይ ወርሑ ቀደም መማህርቲ ዝነበሩ ብሓደ ኵነታተይ ዘረጋግጽ እናፈቕክኹም ኤችኣይቪ ዘለዉ ሰባት ዘይከም ደዋሊት፥ በሊ የቐንየለይ! ኣዝየ’የ ኣሕሊፉ ኣሎ። ዝተራኸቡሉ ኣጋጣሚ ብምንባሩ፡ ኣብ መገሻይ ኮፍ ዝበልኩ። ቀደም ኣብ ቅድሚ ሰብ ወጺኦም ዘመስግነኪ። ዋላ’ኳ ኵሉ ኣይኹን ኣማኻሪት፥ እሞ ኣብዚ ኣርባዕተ ቅድሚ ሓዳር ምግባሩ ሓንቲ ኣዝያ ሕጂ’ውን እንተኾነ ንሕክምና ብዛዕባ ሕማሞም ክዛረቡ ኪኢሎም ቍሩብ ግና ፍዅስ ኢሉኒ፡ ብፍላይ ወርሒ ዝኾነ ዘይውሑስ ጾታዊ ትፈትዎ ዝነበረት ሰብ ኣብቲ ምሸት ሒዘኪ ክኸይድ’የ፣ መርመራ ኣለዉ። እታ ዝተፈላለየ ውጽኢት ዘለዎም ርክብ ፈጺምኩም ዲኹም? ምስኦም ነይራ። ሓደ ሓደ ክብሉ ጌርኪ ኵነታትኪ ትፈልጢ፡” ምስ ስድራቤታት ኣለዉ ትብል ሓሳብ፡ ከይተፈለጦ መስተ ምስ ኣብዘሐ፡ በለኒ ፍርሒ ድዩ ድንጋጸ ክርደኣኒ ስለዚ ዝኸበርኪ ሰላም ልክዕ’ዩ፡ ደዋሊት፥ ንኣርባዕተ ወርሒ ገለ ክትፈትሓለይ ትኽእል ኮይኑ ሰታይ ስለ ዘይኮነ ድማ ክጻወሮ ዘይክእል ስምዒታት ክመላለሰኒ ዝኾነ ሰብ ዝኾነ ዓይነት ሕማም ዝኣክል ገይሹ ስለ ዝነበረ ዝኾነ ይስመዓኒ። ዝሓሸ ዝበልክዎ ክውስን ኣይከኣለን። ብድሕሪ መስተ ዘሎ ከኣ ጀሚሩ። ኣዝየ’የ ዘፍቅሮ ግና…። ክሓም ዝመርጽ የለን። ርክብ ኣይነበረናን። ምስ መጽአ ኣምላኽ ይሓግዘኒ ብሩኽ መዓልቲ። ጠፊእኪዶ? ምስኣ ደቂሱ። ንሱ’ውን ይኹን ደኣ’ምበር ንሕማም ስለ ኸኣ ንኸይራኸበኒ ዝኾነ ምኽንያት ኣማኻሪት፥ ንስኺኸ እንታይ እናነበዐ’ዩ ነጊሩኒ። ነቲ ፍጻመ ኮነ ዝኸሓድካዮን ዝፈራሕካዮን ለውጢ ኣማኻሪት፥ ኣነ’ውን ምኽሪ ደሊኺ እናፈጠረ ይከላኸል ነይሩ። ትብሊ ማለተይ ምስ ውሽጥኺ ኢሉ ከም ዘይገበሮ፡ ክገብሮ ዝግቦኦ ተምጽእ ማለት ኣይኮነን። ሽሕ’ኳ ኣገልግሎትና ምርጫኺ ስለ ዝገበርኪ ስለምንታይ ከምኡ ይገብር ከም ዘሎ ተዘራሪብኪዶ? ዝነበረ ጥንቃቐ ብዘይ ምግባሩ ኣብ በዓልቤትኪ፡ ከምቲ ንሱ ዝበሎ አመስግነኪ፣ ብሩኽ መዓልቲ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 መዛነዪ ሃብተሚካኤል ዕቝባስላሴ ናይ ባህሪ ለውጢ ሕቶ እተመሳቐለ ቃላት እተን ቀዳሞት ውድቀትካ’ውን ካብዚ ምኽንያት ኣይሓልፋን እየን። ማለት “ብዘይ ለውጢ ምዕባለ ዝበሃል የለን። ልምዲ ዓዘቕቲ እዩ። ክትኣትዎ እንከለኻ ንትኹል ንጋድም ነቲ ነገር ሳዕቤኑ ናይ ብሓቂ ብደቂቕ እቶም ሓሳባቶም ክቕይሩ ዘይክእሉ ሰባት ኣይርደኣካን። ኣብቲ ሕማቕ ዘሎ ጽቡቕ ክሳብ ክንደይ ተረዲእካን ብመንጽሩ 1. ዓሎቕ፡ ግፍዒ 1. ሰርሐ፡ ወድአ ክቕየሩ ኣይክእሉን እዮም”- ብምባል እዩ ዝመስል’ዩ ዝቆጻጸረካ። ቀስ እናበለ ድማ፡ ድማ ከተወግዶ ተበጊስካሉን፡ ኩሉ 2. መቑረጺ ጣውላ፡ ገረብ ዝኸውን 3. ውዳሰ፡ ስብሓት ጆርጅ በርናርድ ሻው ንለውጢ ዝገልጾ። ሒዙ የስጥመካ። ዓይነት ለውጢ ዋጋ ይሓት እዩ። ንዕኡ 4. መሰጣሕ፡ ሽሓኒ፡ ሓሊብ 6. ናእዳ፡ ሞጐስ፡ ኣድንቘ ከም ሰባት - ብዝሕ ዝበሉ ዘድልዩናን ሕማቕ ባህሪና ክንገድፎ ወይ ምሕያሽ ክትገድፎ ኣብ ትጅምረሉ ዝስመዓካ ሓያል 5. ሕጻናዊ፡ ዕሸላዊ 7. ሰፈር ረጋቢት ዘየድልዩናን፡ ተረዲኡና ዘምጻእናዮምን ክንገብር እንተኾይንና ግን፡ ባህርያዊ ለውጢ ቀጨውጨውታ ግዝያዊ ሕማም ርእሲ… 6. ሕልፈት ህይወት 9. እትወት፡ ምእታው ከይተረደኣና ዝለገብናዮምን ሃነጽቲ ክነምጽእ ክንግደድ ኢና። ነዚ ንምትግባር ካልእ ከም ውሁብ ወሲድካ። ከምኡ’ውን 8. ዓይነት ጒጠት፡ ቆንጣጢ መስማር፡ 1. ትክዝ፡ ኣብ ሓሳብ ምጥሓል ይኹኑ ኣዕነውቲ ባህሪያት ሒዝና ኢና ከኣ፡ ፈለማ ዝመጽእ ኣብ ኣእምሮና ናይ ካብቲ ነቲ ወልፊ ዘኻኽር ሰብ ይኹን ጒጤት 12. መንጐኛ፡ ኣራኻቢ፡ ኣላዛቢ እንጐዓዝ። እወታውያን ልምድታትና ለውጢ ሓሳብ ምስራጽ እዩ። ሓሳቡ ክቕይር ከባቢ ክትርሕቕን ካልእ ናብኡ ንኽትምለስ 10. ናይ ቃንዛ ድምጺ 15. መቐመጢ ክዳውንቲ ካብ ዝደፋፍኡኻ ክትእለን ድሉውነትካ 12. ከተ፡ ኣእተወ፡ ረጒረጐ 17. ከም ንጋድም ቁጽሪ 17 ፈትሽ። ነዚ ሚዛን ሓይልኻን ከጋጥመካ 13. ንርእሲ ተሰኪሙ ዝርከብ ኣካልና 18. ንፋለጥ፡ ምሕዝነት ንፍጠር ዝኽእል ነገራትን ከይዳህሰስካ ዝግበር ተበግሶ 14. ምንባር፡ ምጽናሕ 20. ቀይሕ ፈሳሲ ናይ ኣካልና ለውጢ ዕዉት ከይከውን ዘለዎ ተኽእሎ 16. ክንዲ ስም ናይ ጓል 21. እከይ፡ ደላይ ሕማቕ ዓቢ እዩ። ስለዚ ካብ’ቲ ሕሉፍ ውድቀትካ 17. ሞዶሻ 2. ብኣጋጣሚ፡ ዘይተሓስበ ተማሂርካ፡ ዕቱብ ዝኾነ ተበግሶ ውሑስ 18. ካብ ኣዒንቲ ዝወጽእ ፈሳሲ 25. ኣሕረ፡ ተዀሰ፡ ቀምረ ሂወት ክትገብር ይምረጽ። ምጅማር ዓቢ 19. መልሓሱ ዘልዘል ኣበለ፡ ኣዝዩ 28. ፋኑስ፡ ቀንዴል ዕማም’ዩ፣ እቲ ምንታይ፡ ቀዳመይቲ ስጉምቲ ደኸመ 31. ሓዘን፡ ጓሂ ከይከድካ፡ ካልኣይቲ ክትደግም ዝከኣል 23. ድምጺ መኪና 3. ካብ ሰርሰር 2/4 ስለ ዘይኮነ። ስጉምትታትካ ተደሚረን 24. ዓሌት ድሙ ዝኾነ እንስሳ 34. ካብ ዓይነት ፈትሊ ድማ‘የን ናብቲ ብማዕዶ ዝርኣየካ ሕልምኻ 26. ደንደስ ውሕጅ (ሩባ) 35. ደም እትጭንጉዕ ህዋስና ከብጽሓኻ ዝኽእላ። ጌጋኻ ተመሃረሉ ደኣ 27. ፈረሻ፡ ተቆጻጸራ፡ መርመራ 37. ስላዕ፡ መህረሚ ዝኸውን በቶም ዘየድልዩና ሕማቕ ልምድታት ዘይከኣለ ሰብ ባርያቱ ክቕየር ኣይክእልን እምበር ኣውዲቑ ክረግጸካስ ኣይትግደፎ። 28. ኣለባሚ፡ ኣፍላጢ፡ ኣሰልጣኒ 39. ድምጺ ኣበርቲዕካ ምዝራብ እናተዓብለሉ ዝኸዱሉ ግዜ’ውን ውሑድ እዩ። ምናልባት እታ ንእሽቶ ለውጢ ሽዑ ጌጋታት መናብርቲ ሰባት ክሳብ ዝኾኑ 29. ናይ ሕጂ፡ ግዜዚ፡ እዋናዊ 40. ፖስጣ ኣይኮነን። ንኣብነት፡ ዝዀነ ወልፊ ጐዳኢ ንሽዑ ዓቢ ጽልዋ ዘይክህልዋ ትኽእል እያ፣ ሓንሳብ ተጋግየ እየ ኢልካ ተስፋ ክትቆርጽን 30. ዓባይ ሰዓል 42. መኪና ክትግበስ እተስምዖ ድምጺ ምዃኑ እናፈለጥናዮ፡ ካብ ምዝውታሩ ዓዲ የግዳስ ምሕያሽ ግድን እዩ ንለውጢ ንነብስኻ ከም ዘይዕደለኛ ክትወስዳን 32. ስእሊ ቅርጺ መሬት 43. ዓይኒ ምዕማት ኣይንውዕልን። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ ተኸቲሉ ክመጽእ። እቶም ብዕምቆተ- ኣይግባእን። ኣብ እትጋገየሉ እዋን ሕማቕ 36. ገዛ 46. ካብ ኣልኮላዊ መስተ ድማ፡ ካብ ሓደ ጽቡቕ ተግባር ንኽትለምዶ ትንታነ ዝሓሰቡን ንኹሉ መሰናኽላት ክስመዓካ ይኽእል’ዩ። ንጌጋታትካ ልዕሊ 38. ንግርቲ፡ ግምት 47. ቃላት ኣብ ወረቐት ኣንበረ እቲ ሕማቕ ዝቐለ ኰይኑ ይጸንሓካ። ከም ክብዳህ ዘለዎ ክዉንነታዊ ዓቐን ክብሪ ሂብካ ግን ክትንብርከኸሎምን 39. ጓዕጸ፡ ጨባበጠ 49. ህሉው ግዜ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብፍላይ ኣዕሩኽካ፡ መዛኑኻ፡ መሳርሕትኻ፡ ብድሆ ተረዲኦም ዝተበገሱን ነዚ ኩነት ክትሰግደሎምን ውዒልካ ኣይትሕደር። 40. ጸገም፡ ሽግር 50. መወልዒ ሓዊ ምናልባት እውን ናይ ቀረባ ኣባላት ስድራ ተዓዊቶምሉ እዮም። እቲ ሕቶ፡ ክሳብ ሓንሳብ ከም ዝተጋገኻ ኣሚንካ፡ ይቕረ 41. ንአድሪ መላጋግቦ 51. ጥሜት፡ ደርቂ ቤትካ ዘውትርዎ እንተዀይኑ፡ ናባኻ’ውን ክንደይ ብዕምቆት ኣስተንቲንካ ህይወትካ እንተ ኢልካ ካብቲ ጌጋ ጥራይ ደኣ ተመሃር 4. ብላኻ ዝስራሕ ጌጽ ናይ ምሕላፍ ዕድሉ ዝዓበየ እዩ። ሕማቕ ንምቕያር ተበጊስካ ኣለኻ ዝብል’ዩ። ንማለቱ እምበር፡ ኣቲኻ ወጺኻስ፡ ኣይትዘክሮ። 45. ሰንቢድካ ምትንሳእ 48. ትብዓት፡ ቈራጽነት፡ መንፍዓት “ሕጽረት ግዜ ዘይኰነስ፡ ኣንፈት ምሕደራ ግዜ ዘይምህላው እዩ እቲ ጸገም። ንኩላትና 1 2 3 4 5 6 ኣብ መዓልቲ ዕስራን ኣርባዕተን ሰዓታት ዝጅምር። ንውሓት ዕድመና ኸኣ፡ በቲ ህይወትና ንእሽቶይ ዝመስለና ካብ ግዜና 7 8 9 10 ኣለና” - ዚግ ዚግላር። ዝደቐ መዐቀኒ ግዜ ይፍልም። ህይወት፡ ቀዳምነታት ብምሃብ ንሰባት ንምሕጋዝ 1 12 13 ሰብ መዋቲ’ዩ፡ እንተዀነ ነቶም ሕማቕ ጠባያት ንምእራም እኹል ግዜ እንህቦ ሓገዝ ኣብቶም ሰባት እነመዓራርዮ ብድሕሪኡ ዝተርፉ ሰባት ዘገድሶም፡ እቲ ኣለዋ። ስለዚ፡ ዝዀነ ሰብ መደባቱ ብግቡእ ክፋል ህይወት፡ እነብርሆ ጸላምን እንፈጥሮ 14 15 16 17 ሰብ ክንደይ ዓመት ከም ዝጸንሐ ዘይኮነ፡ ሓንጺጹ ክምርሽ ይግባእ። ሰላምን መዘና ኣልቦ እዩ። ነዚ ሓቂ’ዚ 18 19 20 21 ኣብ ዕድመኡ እንታይ ከም ዝሰርሐን ንግዜኻ ብግቡእ ብምጥቃምካ ክትረኽቦ ተረዲእና ኣብ ነፍሲ ወከፍ ካልኢት ንዘሎ ከም ዘበርከተን እዩ። በዚ መገዲ’ዚ ሓደ 2 23 24 እትኽእል ውልቃውን ማሕበራውን ናይ ግዜ ረብሓ ብምስትውዓልን ኣብታ ሰብ ካብ ነብሱ ሓሊፉ ንኻልኦት’ውን ክብርታትን ዓወትን ኣዝዩ ብዙሕ እዩ። ኣብ 25 26 27 28 29 30 እዋን እቲኣ ነቶም ኣገዳሲ ይኸውን እዩ። ካብቲ ግዜኡ ሰባት እንህቦም ሓገዝ 31 32 3 34 35 ብኸንቱ ኣባኺኑ፡ ንነብሱን ዓለምን ሓንቲ ኣብ ህይወት ክህልዎ ኣበርክቶ ከይገበረ ኣሪጉ ዝሞተ፡ እቲ 36 37 38 39 ዝኽእል ተራ ግዜኡ ብግቡእ ኣመቓሪሑ ብምዕያይ ንዘንትእለት ዘክሮ ኣበርክቶ ሓዲጉ ሓዊ- ብምግንዛብን፡ ንግዜና 40 41 42 43 4 ሓዊ እናሸተ መንእሰይ ከሎ ዝሓለፈ ብግቡእ እናተጠቐምና 45 46 47 48 ብዕጽፍታት ይበልጽ። ንቕሓትን ብዝለዓለ ክንረብሓሉ 49 50 51 ልቦናን ደቂ ሰብ ብምቕራሕ ብግዜ’ዩ ምስ እንጽዕር ውጽኢቱ ዝምዘን። ነዊሕ ጕዕዞ ብሓንቲ ስጕምቲ’ዩ ብኣጋ ክንርእዮ ኢና።", "char_count": 9073, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00050", "text": "ጥቕስታት ፍርሒ ሳይንስ የጠቓል እዩ። ኢኮሎጂ፡ ውጽኢት ኤርንስት ሃከል ኣየር ዝዀኑ ከም ካርቦን ዳይኦክሳይድን • “ፍርሒ፡ ኣእምሮኻ ንኽድርተካ ዝፈጠሮ ምትላል እዩ።” - ካርል ዩንግ ኦክሲጂን፡ ምስ ህይወታውያን ዘለዎም ብ16 ለካቲት 1834 ኣብ ፖትስዳም - ዝምድናን ህይወታውያን ዝድህስ • “ፍርሒ ንመጻኢ ፍጹም ኣይሃንጾን እዩ። ንመጻኢ ተስፋ እዩ ዝሃንጾ።” - ዝምድና ዝፍትሽ ኮይኑ፡ ንኣነባብራን ጀርመን ዝተወልደ ኤርንስት ሃከል፡ ኣብ ምርምር ንመጀመርታ እዋን፡ ኣብ 186 ዘይተፈልጠ ምድራዊ ዝምድናን ህይወታውያን እውን መጽናዕቲ ኢኮሎጂ፡ መሪሕ ተራ ከም እዩ ብጀርመናዊ ተመራማሪ ባዮሎጂ • “ሰሓቕ፡ መርዚ ናይ ፍርሒ እዩ።” - ጆርጅ ማርቲን። ዘጽንዕ እዩ። ዝተጻወተ እዩ ዝንገረሉ። ኤርንስት ሃከል ተኣታትዩ። ኢኮሎጂ፡ ዝብል • “ምዝንጋዕ ኣብ ህይወት ንዘጋጥም ፍርሒ የቃልሎ እዩ።” - ዲን ካቫናግ ኢኮሎጂ፡ ኣብ ልምድታት ህይወታውያን ቃል’ውን ካብ ግሪኻዊ ቋንቋ ‘ኦይኮስ’ • “ኣብ መንእሰይ ወዲ ተባዕታይ፡ ቀዳማይ ምልክት ፍቕሪ ፍርሒ እዩ፡ ኣብ ጓልብሕልፊ ድማ ምስ ከባቢኦም ዘለዎም ዝተወስደ ኰይኑ፡ ‘ኣብ ትሕቲ ሓደ ኣንስተይቲ ከኣ ድፍረት።” - ቪክቶር ሁጎ ዝምድና ዘተኩር ናይ ዓውዲ ስነ-ህይወት መነባብሮ ዝተጠርነፉ ስድራን ዝምድናን’ • “ሕሉፍ ታሪኽካ ብዘይ ጣዕሳ ተቐበሎ፡ ህሉው ኩነታትካ ብርእሰ ተኣማንነት ጨንፈር እዩ። ሓደ ካብ ስነ-ፍልጠታዊ ዝብል ትርጒም ኣለዎ። ዓውዲ ኢኮሎጂ፡ ተታሓዞ፡ ንመጻኢ ድማ ብዘይ ፍርሒ ኣቋምት።” - ጆን ግራዝ ምርምር ኢኮሎጂ ብቐንዱ ንዝምድና ኣብ ተምሳጥን ተወሳኺ ምርምርን ናይ’ቲ • “ሽግር ምእንቲ ከይገጥመካ ብእትፈጥሮ ፍርሂ ዝያዳ ከም እትሽገር ንልብኻ ንገራ፣ ህይወታውያን ብሓፈሻ፡ ንዝምድና ውሩይ ፈላስፋን ባዮሎጂካዊ ምርምራትን ምኽንያቱ ሕልማ ንምንዳይ ዝወፈረት ልቢ ክትሽገር ተራእያ ኣይትፈልጥን’ያ።” - እንስሳታትን ኣትክልትን ድማ ብፍላይ ቻርለስ ዳርዊን ዝተመርኰሰ ኰይኑ፡ ፓውሎ ኰልዮ የጽንዕ። እዚ ንዝምድና ኣካላዊ ወይ ኣብ ከም ፊዚክስ፡ ኬሚስትሪን ባዮሎጂን • “ስጉምቲ ከይወሰድካ፡ ናይ ፍርሒ ሓሳብ ንጸገም ኣይስዕሮን እዩ።” - ክሌመንት", "char_count": 1208, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00051", "text": "ነገራዊ ትሕዝቶ ምድርን ንባዮሎጂያዊ ዝኣመሰሉ ዓውድታት ንዘሎ ዝምድና ናይ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ካብ ከፈልኩሉ’ስ . . . ኣልጋነሽ ተስፋልደት ሚኒስትሪ ፍትሒ ቅድሚ ወርሒ ኣቢሉ ይኸውን፣ ኢለ ምመዓድክዎ፧ ኣባኻኒ ኮይነ ከይረአ ሓንቲ መሓዛና ብዛዕባ ኣብ ሓንቲ ቤት ድየ ዝፈርሕ ዘለኹ፧ እዚ ፍርሒ’ኸ መግቢ ዝተመገበታ ‘ጥዕምቲ’ መግቢ ወድዓዊ ድዩ፧’ ቀጺልና ኣብ መጻኢ ትነግረና’ሞ ኣስዒብ ኣቢላ ከኣ ንሕና’ውን ጥራይ ብምትኳር ንዝኾነ ውሳነ ንሕጅን ግድን ክንጥዕማ ከም ዘለና ትላበወና። ብሕጅን ጥራይ እነውጽኣሉ ወጻኢታትን ብድሕሪኡ ሓንቲ ካባና ንመሳርሕታ እንረኽበሉ ረብሓን ሓሲብና ንወስኖ፣ መሪሓተን ብሓባር ናብታ ዝተባህለት ቤት ናይ ሕሉፍ ኣየገድሰናን’ዩ። “እዚ ኹሉ መግቢ ብምኻድ ነታ ‘ጥዕምቲ’ መግቢ ኣብዚ በጺሐ ደኣ . . .”፣ “ሕጂ ደኣ’ሞ ኣዘዛ። ይኹን’ምበር ከም ትጽቢተን ዝበዝሕ ክፋላት ተኸታቲለዮ እንድየ . . ክትከውን’ሲ ይትረፍ ወላ ተጻዊረን .”፣ “ እሞ ዳርጋ ክልተ ዓመት እንድየ ክበልዓኣ’ውን ኣይከኣላን። ካብ ኩላተን ኣጥፊአላ . . .”፣ “ገንዘበይ ጫሕ ኣቢለ እታ ዝወሰደተን መሓዛና ጥራይ ብሓይሊ ከብቅዕ ደኣ . . .” ወዘተ ዝብሉ ሓረጋት በሊዓታ። “ስለምንታይ ጸሊእክዮ ከለኺ ነስተውዕለሎም። ብግጉይ መጎተ ጥሑል ትበልዕዮ፧ ዘይትገድፍዮ ዝነበርኪ፧” ምስ ወጻኢታት ንጽሎ ከም ዘለና ዘርእዩ በልናያ “እንታይ ደኣ’ሞ ክገብር፣ ከፊለሉ ምልክታት እዮም። ብተወሳኺ፣ ንነፍሲ እንድየ። ኣማራጺ የብለይን፡” ክትብል እያ ወከፍ ውሳነ ኣብ ሕሉፍ ዝገበርናሉ ወፍሪ ዝመለሰትልና። ዕሽ ብምባል፣ ልክዕ ከም ሓድሽ ምርጫ ንርኣዮ። ንኣብነት፣ ዝገዝእካዮ መግቢ፣ ንሕጂ እምበኣር ብዛዕባ’ዛ መሓዛይ ከም ዝኣብዩን እዩ። ኣብ ዝምድናታት ኮይኑ እቲ ኣቐዲምና ዘውጻእናዮ ሃሰያ ከውርደልና ይኽእል። ብኡ ዝኸፈልካሉ ዋጋ ብዘየገድስ ንክትበልዖን ዝበለታ “ስለ ዝኸፈልኩሉስ ክበልዖ ግድን እንተመጺና’ውን እዚ ግጉይ መጎተ’ዚ ወጻኢታት ክሳራ ኮይኑ ንኸይተርፍ ተደሪኽና ውሳነ ኣብ ንፍጽመሉ ግዜ፣ ክትገድፎን ሓድሽ ምርጫ እዩ ዘለካ። እዩ” ዝዓይነቱ ሓሳብ ክዛረበላ እደሊ። ንሳ፡ ቀሊል ዘይኮነ ጽልዋ ኣለዎ። ተስፋ ኣብ ብምሕሳብ፡ ኣብቲ ሒዝናዮ ዘለና ንጥፈት ንዓና ዝጎድእ ጌጋ ውሳነ ኢና ንወስድ። ሕሳብ ስለ ዝኸፈልካሉ ግድን ክትምገቦ ነታ መግቢ ንኸይትበልዓ ኣማራጺ ነይሩዋ ዘይብሉ ምሕዝነት ወይ ዕርክነት፣ “ነዚ እናጸላእናዮ ንቕጽል። ንኣብነት ዘድሊ ኣብ ክንዲ ብወድዓውነት ንሓስብ ኣደዳ ኣለካ ዝብል ወጣጢ የብልካን። ከፊልካ እዩ። ሓንሳብ ጥዒማ ስለ ዝጸልኣታ’ውን ዝምድና ብዙሕ እየ ሓብሒበዮ፣ ስለዚ ገንዘብ ብምኽፋል ሓደ ሞያ ክንመሃር ናይ ሰንካም ዑደት ኢና ንኸውን። ምእዛዝካ ሓደ ውሳነ እዩ። ክትምገቦን ካብ ዘይምችኡነት እናተሰምዓ ትበልዓ፣ ኣብ ሕጂ በጺሐ ክገድፎ ኣይክእልን እየ፡ ንጅምር። እንተኾነ ድሕሪ ግዜ፣ ምሳና ግዜና፣ ገንዘብናን ጸዓትናን ምውፋር ዘይክትምገቦን ከኣ ነብሱ ዝኸኣለ ካልእ እንተትገድፋ ትኽእል ነይራ’ያ። ” ብምባል ጥራይ ትልኽ እናበለ ነሳልዮ ከም ዘይከይድን ኣብ ልዕሊኡ ዝኾነ ንቕጽሎ። ግን ከኣ ንዘይንረብሓሉን ምርጫ እዩ። ክልቲኦም ውሳነታት ይኹን’ምበር ነዚ ኣማራጺ’ዚ ከይትርኢ ውሑዳት ኣይኮንናን። ኣብ ውልቀ ሰባትን ተገዳስነት ከም ዘይብልናን ንግንዘብ። ከምዘይንረብሓሉ ከኣ ንፈልጦን ጉዳይ። ዘራኽብ የብሎምን። ክራኸቡላ ዝኽእሉ እታ “ሕሳብ ከፊለሉ እንድየ” ትብል ትካላትን ከይተሓጸርና ሃገራት’ውን በዚ ስለዚ ከነቋርጾ እዩ ዝግብኣና። እንተኾነ ካብ ጀመርናዮ ኢልና ንውድኦ መገዲ ሓንቲ እያ፡ መገዲ ‘ግጉይ መጎተ መጎተ ጋሪዳታ ኣላ። እዚ መጎተ’ዚ ግጉይ መጎተ ተደሪኸን ሓያለ ግጉይ እተን ዝኸፈልናየን ገንዘብን ግዜን ስለ ፊልምታት ተኣኻኺቡ ካብ ዕድመና ጥሑል ወጻኢታት’። ኣብ መወዳእታ፣ ኣብ ስነ ልቦና ‘ግጉይ መጎተ ጥሑል ውሳነታት እየን ዝወስዳ። ዘሕምማና ነቲ ትምህርቲ ስቕ ኢልና እዩ ግዜ ዝሸርፈልና። ንዓመታት እንዲና ዝጠፍአ ከም ዝጠፍአ ተገንዚብና፣ ወጻኢታት’ (sunk cost falacy) ተባሂሉ ንቕጽሎ፣ ምኽንያቱ ምቁራጽ ማለት ነቲ ብሓደ ዜርና ኢልና ንቕጽሎ ዝምድና ብኣግኡ ምቁራጽ ካብ ተወሳኺ ብኽነት ይጽዋዕ። ጥሑል ወጻኢታት ኣቐዲምና ንኣብነት፡ ኲናት ኣብ ዝኽሰተሉ ኣቐዲምና ዝኸፈልናዮ ከም ምኽሳር ኮይኑ ናብ ቀጻሊ ስቓይን ዘይሕጉስ ህይወትን ዘገላግል ምርጫ ምዃኑ ምርዳእ የድሊ። ስለ ዝስመዓና። ኣብዚ ክንዝንግዖ ዘይብልና እዩ ዘቃልዓና። ብዙሕ እንድየ ጽዒረሉ ከምቲ ዝብልዎ፣ ምስ ዝጠሓለት መርከብ ግን ነቲ ትምህርቲ ስለ ዝቐጸልናዮ ነቲ ኢልና እንደፍኣሉ ፕሮጀክት ካብ ፍሽለት ኣይንጥሓል። ኣቐዲምና ዝኸፈልናዮ ወጻኢታት ናብ ፍሽለት ጥራይ እዩ ዘሰጋግረና። እቲ ንመልሶ ማለት ኣይኮነን። ንቐጽል ነቋርጽ ዝኸፍአ ክፋሉ፣ መጠን ናይቲ እነውፍሮ ኣብ ሕብረተሰብና’ውን ካብዚ መልከፍቲ ብዘየገድስ እቲ ዝኽሰር ተኸሲሩ እዩ። ኣብ ዝውስኸሉ፣ መጠን ናይቲ ኣብቲ ናይ ‘ግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት’ ስለዚ ውሳነና ኣብ ናይ ሕጂ ድሌታትናን ንጥፈት እንጸንሓሉ ግዜ ከኣ ይውስኽ። ክንጥንቀቕ እተዘኻኽር ምስላ ኣላትና፣ ናይ መጻኢ ረብሓናን ደኣ’ምበር ኣብ ናይ ብኡ መንጽር ከነቋርጽ ዘለና ተኽእሎ “ዓሻ’ስ ገበጣ ክሳብ ዝውዳእ ይጻወት።” ሕሉፍ ክፍሊት ኣይኮነን ክምርኮስ ዘለዎ። ይትሕት። አምበኣርከስ ነዛ ጽሕፍቲ ክሳብ እዛ እቲ ካልኣይ፡ ዘይምውህሃድ ርድኢት መወዳእታ፣ ናይ ብሓቂ መሲጣትኩም ግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት፣ ዋላ’ኳ ዝበሃል ኮይኑ ኣብ ኣእምሮና ብእንሕዞ ደኣ’ምበር ‘ካብ ጀመርኩዋ’ ኢልኩም ሳዕቤኑ ከምዚ ዝረኣናዮ እንተኾነ ክውገድ ተገራጫዊ እምነት ዝፍጠር እዩ። ግዜኹም ኣባኺንኩም ኣንቢብኩማ ዘይከኣል ግን ኣይኮነን። ብዛዕባኡ ዘጽንዑ ንሓደ ዝጀመርናዮ ዘየርብሓና ንጥፈት ከይትኾኑ ተስፋ እገብር። ምሁራት ነዞም ዝስዕቡ መፍትሒታት ዘውጻእናዮም ወይ ዝኸፈልናዮምን ኣብ ወላ’ውን እቶም ይዕወቱ ከም ዘየለዉን ንኸይነቋርጾ፣ መንነትና ከይትንክፈልና የቕርቡ። እቲ ቀዳማይ መገዲ ብዛዕባኡ መጻኢ እንወስዶ ውሳነ ብዘየገድስ ከኣ ንመጻኢ’ውን ከም ዘይዕወቱ ዝፈልጡን ስለ ንሰግእ ንቕጽሎ። ንኣብነት ንነብስና ምፍላጥ’ዩ። እዚ ግጉይ መጎተ’ዚ ከም ክምለስ ዘይክእል ዋጋ እዩ። ንገንዘብ፣ ግዜ፣ ብኣግኡ ከቋርጹ ዘለዎም ተኽእሎ ኣዝዩ ከም በላሕቲ እንድሕር ንሓስባ ኮይንና፣ ኣምር ከም ዘሎ እንተፈሊጥና ጥራይ ሓደ ሎሚ ኣብ ERI-TV ጻዕሪ፣ ጸዓት ወዘተ ከኣ የጠቓል። ንኣብነት ትሑት’ዩ። ‘ክንድ’ዚ ሰብን ኣጽዋርን ንዝጀመርናዮ ነገር ከነቋርጾ ከለና ስጉሚ ንቕድሚት እዩ። ንብድሕሪ ሕጂ ሓንቲ 10 ደቓይቕ ዝንውሓታ ፊልም ኣጥፊእና፣ ሕጂ ንድሕሪት ኣይንምለስን ኣቐዲምና ክንጅምሮ ከለና’ውን ጌጋ ውሳነ እንወስዶም ውሳነታት’ውን ብኡ ንጽሎ ክንርኢ ንጅምር። ንኣስታት 20 ደቓይቕ ኢና’ ብዝብል ሓሳብ ንህዝቦም ኣብ ወሲድና ከም ዝነበርና እዩ ዘስምዕ። ስለዚ ሰዓት መደብ ከይንህሉ ከነስተውዕል ንኽእል ኢና። ነዚ ርኢና ከነብቅዕ ግን ፍጹም ክትምስጠና ታኼላ ይሸምሙ። እቲ ኣብነታት ብዙሕ ‘በሊሕ እንከለኹ ከመይ ጌረ ጌጋ ውሳነ 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ንምትግባር፣ ውሳነ ኣብ ንወስደሉ ነዞም ኣይከኣለትን። ስለዚ ነቋርጻ’ዶ ንቐጽላ፧ እዩ፣ ግጉይ መጎተ “ጥሑል ወጻኢታት” ክወስድ ይኽእል፧ ወይ በሊሕ ኣይኮንኩን 12፡02 ዘዋሪት ካሜራ ሕቶታት ንነብስና ንሕተታ፥ ‘እንታይ ዝብል ክልተ ኣማራጺታት ኣለና። ነዚ ከኣ ኣብ መዓልታዊ ህይወትና ጽልዋ ማለት’ዩ’ ናብ ዝብል ምግርጫው ስለ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ከይከስር እየ ዝፈርሕ ዘለኹ፧ እዚ ፍርሒ’ዚ ንምውሳን ኣብ ግምት ከነእትዎ ዝግብኣና ዘለዎ እዩ። ንኣቱ፣ ንመንነትና ክንከላኸል ክንብል 12፡50 ዜና ስፖርት ኸ ከመይ ኢሉ’ዩ ንድሕሪት ዝውጥጠኒ እታ ፊልም በዚ ዘላቶ’ዶ ትቕጽል ኣብቲ ንጥፈት ንቕጽል። 12፡5 ጩራ ጥዕና እዚ ግጉይ መጎተ’ዚ ካብ ክልተ ዘሎ፧ ጻዕረይ ክዕወት ክሳብ ክንደይ ሓቀኛ ትኸውን ወላስ ኣብዘን ዝተረፋ ደቓይቕ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ረቛሒታት ከም ዝምንጩ ይንገር። ግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት ኣብ ተኽእሎ ኣለዎ፧ ኣብ ቦታይ ካልእ ሰብ ዝሓሸ ትሕዝቶ ይህልዋ ይኸውን ዝብል እቲ ቀዳማይ፡ ጽልኣት ክሳራ ዝበሃል ህይወትና ካብ ዝነኣሰ ክሳብ እቲ ዝዓበየ ኮይኑ የውፍር እንተዝህሉ፣ እንታይ 13፡40 ለሰ ስፖርት እዩ። እቲ ኣቐዲምና ዘጥፋእናዮ 20 15፡15 ዶክመንታሪ ደቓይቕ ክንመልሶ ኣይንኽእልን ኢና። 15፡40 ዳህሳስ ሕትመት ‘ካብ ጀመርኩዋ’ስ ክውደኣ ደኣ’ ብምባል 16፡15 ሰሙናዊ ስፖርት ግዳ ነተን ዝተረፋ 80 ደቓይቕ ክንርእየን 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ምስ ንውስን ግን ኣብ 20 ደቓይቕ ከቋርጽ 17፡15 ዕላል ተመክሮ ዝግብኦ ዝነበረ ብኽነት ግዜ ናብ ናይ 10 17፡30 ዜና (ዓረብ) ደቓይቕ ብኽነት ይቕየር። ብተመሳሊ፣ 17፡45 ዶክተራት ኣብ ኣብ ንግዲ ዘይምሕር ክሳራ ኣጋጢሙና ስትድዮ ከብቅዕ፣ ኣብ ክንዲ ካልእ መፍትሒታት 18፡25 ዶክመንታሪ ሃሰው ንብል፣ ዝኸሰርናዮ ከነምልስ 19፡25 ሃሎ ቈልዑ ክንብል ኣብታ ዝሓዝናያ ንደርቕን ዝያዳ 20፡0 ዜና (ትግረ) ወፍሪ ንገብርን። ገለ ትካላት፡ መኽሰብ 20፡15 መደብ ዋልታ", "char_count": 5052, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00055", "text": "2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ነታ ብርኪ ሒዞማ ከም ዝቕጽሉን ምሻጥ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኤርትራዊ ተቐዳማይ - ቢንያም ግርማይ፡ ቢንያም፡ ብሉጽ ተቐዳማይ ኣፍሪቃ ተባሂሉ ቀዳም 29 ሕዳር ኣብ ርዋንዳ ከተማ ኪጋሊ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፡ ኣብ ናይ ዓበይቲ ‘ዝበለጸ ተቐዳማይ ኣፍሪቃ 2025’ ተባሂሉ። ኤርትራ፡ ዝበለጸት ሃገራዊት ጋንታ ተሰምያ ኣብታ ሽልማት፡ ኣቐዲሞም ሽዱሽተ ኤርትራውያን ዝርከብዎም 21 ተቐዳደምቲ መዓልታት 10,46 ኪሎሜተር ተሓጽዮም ነይሮም። ቢንያም ግርማይ፡ ሄኖክ ግርማይ ከኣ ተዓዊቱላ። ተቐዳደምቲ ነይሩ። ሸፊኑ። 1646 ናይ ዩሲኣይ ነጥቢ ምሉእብርሃን ሚልክያስ ማእከልን፡ ናይ ቢንያም፡ ኣብ 2024 ኣብ ዙር ፈረንሳ ሰለስተ ይዅን እምበር፡ ሓንቲ ናይ መድረኽ ድማ፡ ንዕኡ፡ ንሃገሩን ክለቡ ዝነበረት መወዳእታ ሰለስተ ሕጹያት ብምትራፎም፡ እዛ ናይ መድረኽ ዓወታት፣ ብዓቢኡ ከኣ፡ ተዓዋቲ ዓወት ከየመዝገበ እዩ ነዛ ወቕቲ ወዲኡዋ። እዚ ኢንተርማርሸን ኣዋህሊሉ። እዚ ካብ ሽልማት ናብ ኤርትራ ከምእተብል ተረጋጊጹ ቀጠልያ ናይ ሽኳ ማልያ ብምዃኑ፡ ኣብ 2025 እናኾነ ግና፡ እዚ ብርክት ዝበለ ግዜ ካልኣይ ኩሎም ኣፍሪቃውያን ተቐዳደምቲ እዩ ነይሩ። ኦሎምፒካዊ ተቐዳማይ ቢንያም ካብቶም ልዑል ትጽቢት ተነቢሩሎም ዝነበሩ ዝኣተወ ሸዃይ፡ ነዛ ሽልማት ካብ ምዕታር ጸብለል ዘበሎ ነጥቢ ድማ፡ ካብቲ ነዛ ኣይተዓንቀጸን። ሽልማት ክዕወተላ ዘኽኣሎ እዩ። ኣፍቂዱ ኣብቲ መደብ ዘይተሳተፈን ብቪድዮ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብቲ ንፈለማ ግዜኡ ሓጎሱ ዝገለጸን ቢንያም፡ ነዛ ሽልማት፡ ንሓሙሻይ ዝተዋህበ ናይ ሃገራት ሽልማት፡ ግዜኡ እዩ ዝዕወተላ ዘሎ - ብተኸታሊ ኣብ ኤርትራ፡ ንማውሪሸስን ርዋንዳን 2020፡ 2021ን 202ን ከምኡ’ውን ዓሚ በሊጻ፡ ‘ናይዚ ዓመት ዝበለጸት 2024 ተዓዊቱላ ነይሩ። ኣብ መንጎ ማለት ሃገራዊት ጋንታ’ ተባሂላ። ናይዚ ኣብ 2023፡ መዘናኡ ኤርትራዊ ተቐዳማይ ኣህጉር ዓብላሊት ሃገር ዝኾነት ሄኖክ ምሉእብርሃን እዩ ተጸዊዑላ ነይሩ። ሄኖክ፡ ኤርትራ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ሻምፕዮን ኣብዛ ናይ ሎሚ ዓመት ከኣ፡ ካልኣይ ዝበለጸ ኣፍሪቃ 2025 ምዃና ይዝከር። ተቐዳማይ ተባሂሉ። ኣብ ዝቕጽል ዓመታት መዓልታት ንብጫ ማልያ ለቢሳታ ነይራ። ኣብዚ ካብ ሎሚ ዓመት ጀሚሩ ብፈደረሽን ኣሰር ናይዞም ብሉጻት ተቐዳደምቲ ብምሓዝ እዚ ሎሚ ዓመት ‘ሽልማት ብሉጽነት ቅድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ዝውደብ ዘሎ ዓበይቲ ዓወታት ከመዝግብ ትጽቢት ዝግበረሉ ቅድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ’ (Africa Cycling ሽልማት፡ ንተቐዳደምቲ ዝተፈላለየ ዕድመ፡ ሚልክያስ ማእከለ ድማ ሳልሳይ ደረጃ ሒዙ። Excelence Award) ዝብል ስም ብሓዲሽ ንኣሰልጠንቲን ሃገራትን እዩ፡ ንብሉጻት ናይ ዝሓለፈ ዓርቢ ምስ ክለቡ ኢንተርማርሸ ኣወዳድባ ዝተገበሰ ሽልማት፡ ኣብ 2012 ጀሚሩ ኣፍልጦ ሽልማት ተዓዲሉ። ኣብ ናይ ዓበይቲ ዝተፈላለየ ቢንያም፡ ኣብዛ ናይ መወዳእታ ንደቂ ተባዕትዮ ይዕደል ነይሩ። ቦኽሪ ዕዉት ደቂ ኣንስትዮ ከኣ፡ ጓል ማውሪሸስ ኪምበር ንቢንያምን ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራን ወኪሉ ሽልማት ዝተቐበለ ፕ/ሃ/ፈ/ቅ/ብ/ ኤርትራ ኣቶ ወርሒ በጺሓ ዘላ ዓመት፡ 21 መድረኻት ናይዚ ሽልማት ከኣ፡ ኤርትራዊ ናትናኤል ብርሃነ ለ ኮርት ዝበለጸት ተቐዳሚት ተሰምያ። ተመስገን ረዳእ ዙር ፈረንሳ ዝርከቦም፡ ኣብ 60 ናይ ውድር ነይሩ። 2014 መኽሰብ ደበሳይ፡ 2015 ዳኒኤል እዛ ጓል 29 ዓመት ተቐዳሚት፡ ‘ኣብ ዙር ተኽለሃይማኖት፡ ኣብ 2016 ድማ፡ ተስፎም ፈረንሳ መድረኽ ዝተዓወተትን ብጫ ማልያ ቢንያም፡ ናብ ኤን.ኤስ.ኤን ተሰጋጊሩ ዑቕባማርያም ተዓዊቶምሉ ነይሮም። ብሓፈሻ ዝለበሰትን ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊት’ ኮይና እያ - ኤርትራ፡ 10 ግዜ ብተቐዳደምታ ተጸዊዓ። ንሓሙሸይቲ መድረኽ 2025 ድሕሪ ምዕዋታ።", "char_count": 2128, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00056", "text": "ደቡብ ኣፍሪቃውያን ሰለስተ፡ ርዋንዳ ሓንሳብ “እዚ ንመጻኢየይ ዝበለጸ ነገር ኮይኑ እስመዓኒ” ቢንያም ኪምበር ለ፡ ድሕሪ’ታ ዓወት ንኣርባዕተ ተሰምየን ኣለዋ። ጋንታ ድማ፡ ዝዓበየ ዕድል እዩ ዝረኣየኒ።” ኢሉ። ኤርትራዊ ተቐዳማይ ቢንያም ግርማይ፡ ማእከል - ሻምፕዮን ኵዕሶ ኣካያዲ ናይ’ዛ ጋንታ ጀል ካርልስትሮም ትማሊ ሰኑይ 1 ታሕሳስ፡ ናብ ሓዳስ ክለብ ብወገኑ፡ “ቢንያም ምጽኡ ኣዚና ፍናን ኤን.ኤስ.ኤን (NSN Cycling Team) ብወግዒ ረኺብና። ቢንያም፡ ኩሉ ብዛዕባ ብሽክለታ ሰኪዐት ተዛዚሙ ተሰጋጊሩ፡ ናይ ሰለስተ ዓመታት ውዕል ፈሪሙ። እንፈትዎ ዘጠቓለ እዩ። ብቕዓቱ ጒሉሕ ቢንያም፡ ጋንታኡ ዝነበረት ኢንተርማርሸ እዩ፣ ዘለዎ ትሕትናን ቆራጽነትን ድማ ፍሉይ ምስ ሎቶ ድሕሪ ምሕዋሳ፡ ዝሓለፈ ዓርቢ፡ ተቐዳማይ ይገብሮ። ኣብ ቀዳማይ ዝርብና፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት ናይ ዝሓለፈ ዓመት ዝጀመረ ሻምፕዮን ኵዕሶ ሰኪዐት ዞባ ክሳብ 2028 ዘጽንሖ ዝነበረ ውዕል ብናይ ኣብ ብሽክለታን ካብ ብሽክለታ ወጻኢን ዘለና ማእከል 2024/25፡ ቀዳም 29 ሕዳር መጋረጃኡ ዓጽዩ። ሓባር ምርድዳእ ከምዘፍረሶ ይፍለጥ። ትማሊ ራኢ ፈሊጥዎ እዩ። ብምሉእ ከምዝበቕዖን፡ ኣብዚ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ዝኸደ ውድር፡ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ኣብ ክልተ ድማ፡ ምስዛ ስማ ካብ እስራኤል ፕሪመር-ቴክ ሓደ ካብ መራሕቲ ጋንታናን ንተቐዳደምትና ምድብ ተኸፋፊለን ዓሰርተ ኣርባዕተ ጋንታት ክጻወታ እንከለዋ፡ ኣብ መንጎአን ናይ ናብ ኤን.ኤስ.ኤን ዝቐየረቶ ክለብ ክሳብ 2028 ዘጽንሖ ውዕል ፈሪሙ። “እዚ ንመጻኢየይ ሃዋሁውን ምብጋስን። ናይዛ ጋንታ ናይ ሽኳ ዘበራትዕን ከምዝኸውን ድማ ኣይጠራጠርን።” ክልተ ዙር ውድራት ዘካየዳ ሸሞንተ ጋንታት ከኣ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ተሳቲፈን። ዝበለጸ ነገር ኮይኑ እስመዓኒ” ክብል ድማ፡ ነዚ ዓቕማ ወትሩ ኣዝዩ ሓያል እዩ፣ ብፍላይ ብሓደ ብምባል፡ ልዑል ትጽቢት ከምዝገብሩሉ ገሊጹ። ከካብ ምድበን ዝሓለፋን ዝለዓለ ነጥቢ ዘዋህለላን ጋንታት ብዘካየድኦ ግጥም ድማ፡ ካብ 2021 ክሳብ’ዚ ዓመት ምስ ውዕል’ዚ ድሕሪ ፈረመ ተዛሪቡ - እዚ ቀዳም ሓቢሮም ንሓድሕዶም ክደጋገፉ እንከለዉ ኢንተርማርች ክወዳደር ዝጸንሐ ቢንያም፡ ምሸት ናይ 2025 ዝበለጸ ተቐዳማይ ኣፍሪቃ ሓያላት እዮም። ኣብ እዋን ውድር ብዙሕ ምስዛ ሓዳስ ክለቡ ብዙሕ ዓወታት ክጐናጸፍ ዝተሰምየ ኦሎምፒካዊ ተቐዳማይ። ግዜ ንሓድሕዶም ‘ኣጆኻ’ ክበሃሉ ሰሚዐዮም ትምኒቱ ምዃኑ እዩ ዝዛረብ። እዛ ናይ ቀዳማይ ንሱ፡ “ኣብዚ ምህላወይ ሕጉስ እየ፣ እየ። ብሓፈሻ ሓያል ናይ ጋንታ መንፈስ ኣሎ። ዲቪዥን (ዎርልድ ቱር) ጋንታ ድማ፡ ኣብ እዋን ብፍላይ፡ ንዓይን ነዛ ጋንታን ብዘሎ ምስ ሓዲሽ ምስኦም ክሰርሕ ድማ ተሃዊኸ ኣለኹ። ምስዛ ሽኳ ንምዕዋቱ ዝሰርሑ ብሉጻት ተቐዳደምቲ ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ጾመ ልጓሙ ፈቲሑ ኣብ ዙርያኡ ኣኽቢባ፡ ናብ ዓወት ክትመልሶ ትጽቢት ይግበር። እዛ ጋንታ፡ ስማ ካብ እስራኤል ፕሪመር-ቴክ ኣብዚ ወቕቲ ናብ ሊቨርፑል ዝተሰጋገረ - ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ሰንበት ንዌስትሃም 2ብ0 ኣብ ዝቐየረትሉ ምኽንያት፡ ኣብዚ ዓመት ብፍላይ ዝሰዓሩሉ ጸወታ፡ ቀዳመይቲ ናይ ፕሪመር ሊግ ሸቶኡ ብማልያ ናይ’ዛ ክለብ ኣመዝጊቡ። ኣብ ቮልታ ስጳኛ፡ ምስ ደብዳብ እስራኤል እዚ ኤርትራዊ ሽወደናዊ ኣጥቃዓይ፡ ኣብዚ ወቕቲ ‘ዝኸበረ ተጻዋታይ ፕሪመር ሊግ’ ብዝሰርዖ ኣብ ልዕሊ ፍልስጤም ብዝተኣሳሰር ድሕሪ መጠነ ገንዘብ፡ ካብ ኒውካስል ናብ ሊቨርፑል ምስግጋሩ ይዝከር። ኣብ ኒውካስል እንከሎ ምስ ሰኪዐት ዘጋጠማ ተቓውሞ እዩ። ዝምውላ ዝነበረ ዝነበሮ ጥቡቕ ዝምድና ኣብዛ ጋንታ ብምቕጻል ድማ፡ ሓደ ካብ ወሰንቲ ተጻወትታ ክኸውን ፕሪመር-ቴክ ዝነበሮ ውዕል ድሕሪ ምፍራሱ ትጽቢት ተነቢሩሉ ነይሩ። ድማ፡ ኣብ ስጳኛ ዝመደበሩ ኩባንያ ኤን.ኤስ. ይዅን እምበር፡ “ኣዴኻ ከምዝለኣኸትኻ ዘይኮነ፡ ዕዳጋ ከምዝጸንሓካ” ከም ዝበሃል፡ ብዝተፈላለዩ ኤስ (NSN ኣሕጽሮት ቃል ናይ Never Say ቀዳም ደንደን ምስ ሲቲ-ሰንተር ብደቂ-ኣንስትዮ፡ ሲቲ ሰንተር ምስ ምሕዳር ኣርባዕተ ምኽንያት ካብ ግምት ወጻኢ ብቕዓቱ ገዲሉ፡ ናይ ሊግ ሸቶ ከየመዝገበ እዩ ጸኒሑ። ኣሌክሳንደር፡ Never) ሒዙዋ ኣሎ። ናይ ቅድም ተጻዋታይ ኣስመራ ናይ ፍጻመ ግጥም ኣካይደን። ብቕድሚ ትማሊ 30 ሕዳር፡ ሊቨርፑል ናብ ዌስት ሃም ተጓዒዛ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም ግና፡ ድሕሪ ባርሴሎናን ሃገራዊት ጋንታ ስጳኛን - ኣንድረስ ፈለማ ጸወታአን ዘካየዳ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታት እየን። ሲቲ-ሰንተር፡ ገዳይምን ዕረፍቲ መሪሕነት ዘትሓዘታ ሸቶ ብምዝጋብ፡ ጾመ ልጓሙ ፈቲሑ። ጋክፖ፡ ኣብ ተወሳኺ ደቒቕ ኢኔስታ፡ ሓደ ካብ መስረትቲ ናይ’ዚ ኩባንያ ምኩራትን ተጻወትቲን ዝሓዘት ጋንታ ብምዃና ክትዕወት ትጽቢት እኳ እንተ ነበረ፡ እተን ሸቶ ኣመዝጊቡ፡ ኣብ ሕማቕ ዘላ ሊቨርፑል 2ብ0 ተዓዊታ፡ ካብ ዝቐነየቶ ወጥሪ ቁሩብ ኣስተንፊሳ። ምዃኑ ይፍለጥ። ንኣሽቱን ቅልጡፋትን ተጻወትቲ ደንደን 36ብ27 ብምርታዕ ሻምፕዮን ኮይነን። “ነዊሕ ግዜ ምዃኑ ይርደኣኒ እዩ። ናብ ብሉጽ ብቕዓተይ መደብ ጸወታ ልዑል ትጽቢት ዝተገበረሉ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ሲቲ-ሰንተርን ምሕዳር ኣርባዕተ ክምለስ ክጽዕር ጸኒሐ፣ ገና’ውን ኣብ መገዲ እየ ኣስመራን፡ ስዒቡ ተኻይዱ። ኣባላት ክልተአን ጋንታት ተመሳሊ ኣካላዊ ቊመናን ዝርከብ። እንተኾነ፡ ሸቶ ምዝጋበይ ሕጉስ እየ” ብቕዓት ኣጸዋውታን ዝሓዙ ብምንባሮም፡ ብኣጋኡ ዕውትቲ መን ምዃና ክትግምት ዝበለ ኢሳቕ፡ ኣብ ዝቕጽል ግጥማት ብዙሕ ሎሚ ዘሸግር’ዩ ነይሩ። ንተዓዘብቲ ዝመሰጠ ተመጣኒ ጸወታ ድሕሪ ምክያድ ከኣ፡ ኣርባዕተ ተመሓይሹ ኣበርክቶኡ ከዕቢ ተስፋ ከምዘለዎ ፕሪመር ሊግ ናይ መበል 13 ሰሙን ኣስመራ 56ብ54 ተዓዊታ ሻምፕዮን 2024/25 ኮይና። ብተወሳኺ፡ ኣብ ናይ ናጻ ዳርባ፡ ገሊጹ። ፉልሃም - ማን ሲቲ 10፡30 ድ.ቀ ኣብ ናይ ሰለስተ ሳቤላ ካብ ንስሪ፡ ኤቨን ካብ ሰንጥቕ ክዕወቱ እንከለዉ፡ ‘ዳንክ’ ኣብ ኣብዛ ጸወታ፡ መሓመድ ሳላሕ፡ ንፈለማ ግዜ ቦርንማውዝ - ኤቨርተን 10፡30 ድ.ቀ ምግባር ድማ፡ ሙሴ ጸጋይ ካብ ኣርባዕተ ኣስመራ ተዓዊቱ። ኣብ ፕሪመር ሊግ ተቐይሩ ክወጽእ ተራእዩ። ኒውካስል - ቶተንሃም 1፡15 ድ.ቀ ኣብ መዛዘሚ ዝተርኣየ ልዑል ደገፍ ኣፍቀርትን ተሳትፎ ምሕዳራትን ኮሚተ ሳላሕ፡ ኣብዚ ወቕቲ ኣብ’ቲ ዝልለየሉ ብሉጽ ላ’ሊጋ ናይ መበል 15 ሰሙን ስፖርት ምሕዳራትን ክቕጽል፡ ፈደረሽን ኵዕሶ ሰኪዐት ዞባ ማእከል ድማ፡ ስሩዕ ቁመና የለን። ባርሴሎና - ኣትለቲኮ ማድሪድ 1፡0 ድ.ቀ ውድራት ክሰርዕ ንላቦ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.79 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም", "char_count": 3643, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00057", "text": "ማርታ ክብሮም “ኤውሮጳ ካብ ዝርብ ሰላም ዩክሬን ወጺኣ’ያ” “ኣመሪካ ንቬነዙዌላ ንምጥቃዕ ላቭሮቭ ትዳሎ” ዎል ስትሪት ጆርናል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርጌይ ያኑኮቪችን (ፕረዚደንት ዩክሬን ላቭሮቭ፡ ምዕራብ ኤውሮጳ ርእይቶኣ ነበር) ተቓወምቱን ዝነበረ ናይ ኣብ ኩነታት ዩክሬን ካብ ቅድሚ ነዊሕ ፈለማ ስምዕ ኣበላሽያቶ እያ። ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ቬነዙዌላ መጥቃዕቲ ክልቲኦም ወገናት፡ እቲ ናይ ቴለፎን እዋን ኣትሒዙ ተሰማዕነት ድሕሪ ምስኣኑ፡ ዋላ’ኳ ኣብቲ ወግዓዊ ስምዕ ነፈርቲ ንምክያድ ልምድ ተካይድ ርክብ ከም ዝተኻየደ እኳ እንተ ዘይገለጹ፡ ባዕላ ካብቲ ጉዳይ ኢዳ ክትስሕብ ከም ከም መንጎኛ ኮይና እንተ ምህላዋ፡ ጋዜጣ ዎል ስትሪት ጆርናል ፕረዚደንት ትራምፕ ግን፡ “ቅድሚ እተገደት ገሊጹ። ተዋስአት፡ ድሕሪ እቲ ስምዕ ንሰበ ስልጣን ምክልኻልን ምክትታል ሕጂ ንፕረዚደንት ማዱሮ ብሓይሊ እቲ ላዕለዋይ ዲፕሎማሰኛ ዝሓለፈ ተቓወምቲ ንኹለን ትካላት ሰንበት ነዚ መግለጺ ዝሃበ፡ ኤውሮጳ መንግስቲ ምስ ሓዙ ግን ዝኾነ ግጭት ዩክሬን ንምፍታሕ ኣብ ዝግበር ነገር ክትገብር ኣይከኣለትን፡” ዝርብ ተራኣ ትጻወት ኣላ ድያ የላን ኣትሒዛ፡ ኣብ ጉዳይ ዩክሬን ኢዳ ከተእቱ ክብል ኣረዲኡ። ተባሂሉ ድሕሪ ምሕታቱ እዩ። ዕድላት ከም ዝነበራ ዝሓበረ ላቭሮቭ፡ ካብ ብዙሓት መራሕትን ትካላትን ኤውሮጳ፡ ላቭሮቭ፡ “እዚ ንኹሉ ሰብ ርዱእ እዩ መጀመርታኡ ግን ነቲ ዕድላት ብግቡእ ጉዳይ ዩክሬን ንምፍታሕ ዝዳሎ ዝኾነ ዝብል እምነት ኣለኒ። ኤውሮጳ ድሮ ካብቲ ክትጥቀመሉ ከም ዘይከኣለት ኣገንዚቡ። ይኹን እማመ ሰላም ንሕብረት ኤውሮጳ ዝርብ ባዕላ ወጺኣ ኣላ፡” ክብል መሊሱ። ላቭሮቭ ቀጺሉ፡ “ኤውሮጳ፡ ነቲ ኣብ ዘሳትፍ ክኸውን ከም ዘለዎ ክገልጹ ከም ኤውሮጳ ካብ ቅድሚ ነዊሕ እዋን ለካቲት 2014 ኣብ መንጎ ቪክቶር ዝጸንሑ ይፍለጥ። ቁጽሪ ግዳያት ዕልቕልቕ ሃገራት ኤስያ ይውስኽ ኣብ ኢንዶነዥያ፡ ስሪላንካ፡ ታይላንድን ዝሞቱ ድሕሪ ምሕባር፡ ስሪላንካ ኣህጉራዊ በዳህን ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ ኣጋጢሙና ማሌዥያን ብዝወቅዕ ዘሎ ሓያል ዝናብን ሓገዝ ክወሃባ ኣተሓሳሲቦም። ኣሎ፡” ድሕሪ ምባል፡ ሃገሩ ነቲ በዳሂ ካብ ስልጣኑ ክትኣልዮ ፈቲንካ ኔርካ፡” ንሱ ዘስዓቦ ምህማም መሬትን፡ ቁጽሪ ናይ እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም፡ ብሰንኪ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ ክትብድህ ህጹጽ ናይ በረራታትን ኣመሪካ ብምጥቃስ ሓቢራ። ክብል ንዝቐረበሉ ክሲ ከም ዝኸሓዶ እዩ ዝሞቱ ሰባት ናብ ልዕሊ 10 ክብ ከም እቲ ዕልቕልቕን ምህማም መሬትን ናብ ሓደጋ እዋን ኣዊጃ ከም ዘላ ገሊጹ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ዝሓለፈ ዝግለጽ። ዝበለ መርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ሓቢሩ። ግዳያት ብመሬት ሓገዝ ክለኣኽ ከም ሰብ መዚ ታይላንድ ትማሊ ሰኑይ ኣብ መዓልታት ክሊ ኣየር ቨነዙዌላ ንበረራ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ብወገኑ፡ ብትእዛዝ ፕረዚደንት ኢንዶነዥያ ፕራቦዎ ዘይተኻእለን፡ ብሄሊኮፕተራት ግና ናብቲ ዝሃብዎ መግለጺ ድማ፡ ኣብ ደቡባዊ ዕጹው ከምዝኾነ ዝሕብር መግለጺ ፕረዚደንት ትራምፕ ካብ ዝሓለፈ ሱብያንቶ፡ ቁጽሪ ግዳያት ሃገሩ ልዕሊ 50 ኣዝዩ ዝተሃስየ ቦታት ረዲኤት ይልእኩ ክፋል ናይ’ታ ሃገር ብዝቕጽል ዘሎ ብርቱዕ ድሕሪ ምዝርግሑ፡ ፕረዚደንት ቨነዙዌላ፡ መስከረም ኣትሒዙ ኣብ ባሕሪ ካሪብያን በጺሑ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ መንግስቲ ከም ዘለዉ ሓቢሮም። ዝናብን ዕልቕልቕን፡ ቁጽሪ ናይ ዝሞቱ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊኡ ዕልዋ ንምፍጻም ብምዕስካር፡ ንልዕሊ 20 ኣብ ዘይሕጋዊ ኣድላዪ ሓገዛት ናብ ግዳያት ዕልቕልቕ ፕረዚደንት ስሪላንካ ኣኑራ ኩማራ ሰባት ብውሕዱ ናብ 176 ክብ ከም ዝበለ ትንቀሳቐስ ከምዘላ ምኽሳሱ ይፍለጥ። ምስግጋር ዕጸ ፋርስ ክሳተፋ ከም ዝጸንሓ ንምብጻሕ ቀዳምነት ሂቡ ይሰርሓሉ ከም ዲሳናያከ፡ “ኣብ ታሪኽና እቲ ዝዓበየን ሓቢሮም። ጋዜጣ ዎል ስትሪት ጆርናል፡ ትራምፕ ዝገለጸን ጀላቡ ቬነዙዌላ መጥቃዕቲ ከም ዘሎ ትማሊ ሰኑይ ኣፍሊጡ። ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ፕረዚደንት ዝፈጸመ ኣፍሊጡ። ንሱ ወሲኹ፡ ሰራሕተኛታት ህይወት ቬንዙዌላ ኒኮላስ ማዱሮ ምስጢራዊ ኣድሕን ብነፈርቲ ተሓጊዞም ናብቲ ኣዝዩ ርክብ ቴሌፎን ከም ዘካየደን፡ ማዱሮ ፕረዚደንት ማዱሮ፡ ብኣመሪካ ዝተሃስየ ከባቢታት ረዲኤት ይልእኩ ከም ብፍቓዱ ካብ ስልጣኑ እንተ ዘይወሪዱ፡ ንዝቕረርበሉ ዘሎ ክሲ ብምንጻግ፡ ሰራዊቱ ዘለዉ ኣረዲኡ። ኣመሪካ ሓይሊ ተጠቒማ ከተውርዶ ኣብ ልዑል ተጠንቀቕ ከም ዘሎን ንዝኾነ ብዘይካ’ዚ፡ መንግስቲ ኢንዶነዥያ ከም እትኽእል ከም ዘጠምቀቖን ክመጽእ ዝኽእል ወራር ክምክት ድማ ክልተ ናይ ሆስፒታል መራኽብን ሰለስተ ጸብጺባ። ድሉው ምህላዉን ኣፍሊጡ ኣሎ። ረዲኤት ዝጸዓና መራኽብ ውግእን ናብ ገለ በቲ ሓደጋ ዝተሃስየ ከባቢታት ልኢኹ ሩስያ - ዜጋታት ቻይና ብዘይ ቪዛ ከም ዘሎ፡ እቲ መርበብ ሓበሬታ ወሲኹ ኣመልኪቱ። ክኣትዉ ኣፍቂዳ ሰብ መዚ ስሪላንካ ብወገኖም፡ ኣብታ ሃገር 35 ሰባት በቲ ባህርያዊ ሓደጋ ከም ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ሩስያ ወሲዳቶ ዘላ ዜጋታት ቻይና ፑቲን፡ ዜጋታት ቻይና ብዘይ ቪዛ ናብ ብዘይ ቪዛ ክኣትዉ ዘፍቅድ ስጉምቲ፡ ናይጀርያ - ደቂ ኣንስትዮ ብዕጡቓት ተጨውየን ሩስያ ክኣትዉን ክሳብ 30 መዓልታት ካብ ትማሊ ሓደ ታሕሳስ ጀሚሩ ክሳብ ኣብታ ሃገር ክጸንሑን ዘፍቅድ ሕጊ 14 መስከረም 2026 ተግባራዊ ከም ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ናይጀርያ - ቻቾ ንዓድና ወሪሮም ሓንቲ መርዓትን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን፡ ዕጡቓት ከም ዘጽደቐ ሓቢሩ። ዝኸውን ገሊጻ። ኣብ ዝተባህለት ቁሸት፡ ናብ ሰንበት ኣብ ናጽላን ዝርከብአን ደቂ ኣንስትዮ ኣብታ ሃገር ማለት ኣብ ዞባ ኪቢ 25 ሩስያ ነዚ ስጉምቲ ትወስድ ዘላ፡ ቻይና ፕረዚደንት ፑቲን ኣቐዲሙ፡ ዘውግሐ ለይቲ መንነቶም ዘይተፈልጡ ጨውዮም፡” ክብል ቃሉ ሂቡ። ተመሃሮ፡ ኣብ ዞባ ኒጀር ድማ ልዕሊ ኣቐዲማ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ቻይና ኣቐዲማ ሩስያውያን ብዘይ ዕጡቓት ሓንቲ ናጽላ ትርከበን 14 ንሱ ቀጺሉ፡ “ሕጂ ነዘን ሰባት ናጻ 30 ተመሃሮ ከም ዝጨወዩ ዝከር ዜጋታት ሩስያ ብዘይ ቪዛ ክኣትዉ ቪዛ ክኣትዉ ምፍቃዳ ብሓጎስ ከም ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝጨወዩ፡ መርበብ ከነውጽአን እንተ ኮይንና፡ ነቶም ኮይኑ፡ እቶም ካብ ዞባ ኒጀር ዝተጨውዩ ድሕሪ ምፍቃዳ እዩ። ዝተቐበሎ ብምግላጽ፡ እቲ ስጉምቲ ኣብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ሓቢሩ። ዕጡቓት ገንዘብ ክንከፍል ክንግደድ ኩሎም ናጻ ተለቒቖም ምስ ስድራ ዝሓለፈ መስከረም፡ መንግስቲ ቻይና፡ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዘሎ ባህላውን ሓደ ነባሪ ናይ’ታ ቁሸት ንኣልጀዚራ ኢና። ብተደጋሚ ተመሳሊ ጸገም ቤቶም ክራኸቡ ከለዉ፡ ነቶም ኣብ ዞባ ኣብ መንጎ ክልተአን መሻርኽቲ ቁጠባውን ርክብ ንምትራር ከም ዝሕግዝ፡ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ሸፋቱ፡ ምሸት የጋጥመና ኣሎ፡” ኢሉ። ኪቢ ዝተጨውዩ ንምድላይ ድማ ኣብ ሃገራት ዝግበር ጉዕዞ ዝያዳ ንምችቻእ ሞስኮ ድማ ተመሳሊ ስጕምቲ ከም ጽዑቕ ስራሕ ተጸሚዱ ከም ዘሎ ፖሊስ ንሓደ ዓመት ዝቕጽል መደብ ከም እትወስድ ቃል ኣትዩ ምንባሩ ጸብጻባት ናይጀርያ ሓቢሩ። ዘተኣታተወ ይሕበር። ናይ’ታ ሃገር ይጠቕሱ።", "char_count": 3829, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00058", "text": "ዘመልክቱ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ’ውን ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብታ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ኣብ ልዕሊ ሰዓብቲ እምነት ክርስትና ዝወርድ ዘሎ ዓመጽ ደው ንምባል ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ወተሃደራዊ ስጕምቲ ከም ዝወስድ ኣፈራሪሑ ምንባሩ ዝከር እዩ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት መረብ 02/12/2025 ጎደና ዓይገት ቁ.ገዛ 17፡ ከባቢ ሲነማ ሓማሴን 123690 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 308, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00059", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.80 ረቡዕ 3 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 9 ገጽ 1 ዜና ብሉይ ሕልሚ ኢትዮጵያን ሓረስታይን ቀውዒን ፕሪመር ሊግ - ኣብ ዝመጽእ ዘይጸዓድ ኒሕ ኤርትራ . . . ክራማት ተኸታሊ .", "char_count": 154, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00060", "text": "እቲ ዘይሕለል ቀባኣይ ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ምብራቕ ስዑዲ-ዓረብ ተኻዪዱ ደማምን ከባቢኣን - ምብራቕ ስዑዲዓረብ፡ ብ27 ሕዳር ብልዑል መዓርግ ሃገራት ዞባናን ክንዮኡን ንምዕባል ተኻዪዱ። ትገብሮ ዘላ ዲፕሎማሲያውን ፓለቲካውን ምቕሉል ጻዕሪ፡ ፍረ ይህብ እቲ ብፈጻሚት ጉዳያት ኤምባሲ ከምዘሎ ገሊጻ። ኤርትራ ኣብ ስዑዲ-ዓረብ ወ/ሮ ወይኒ ገረዝግሄር ዝተኸፍተ ዓመታዊ ሃገራዊ ኣቦ-መንበር ማሕበረኮም ኤርትራ ኣብ ምትእኽኻብ፡ ብምርኢት ህጻናት፡ ስነ- ደማምን ከባቢኣን ኣቶ ገብረመስቀል ጥበባውን ባህላውን መሰናድኦታት፡ ኪዳነ ብወገኑ፡ ኣባላት ማሕበረኮም ኣብ ከምኡ’ውን ብኣደታት ዝተዳለወ ጎኒ መንግስቶምን ህዝቦምን ብምዃን ምርኢት ባህላዊ ኣልባሳት ዘጠቓለ ንዓወት ሃገራዊ መደባት ንዝገብርዎ ነይሩ። ዘለዉ ኣበርክቶ ብምጓስ፡ መሳርዖም ኣስጢሞምን ሓድነቶም ኣደልዲሎምን ወ/ሮ ወይኒ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ኣብ’ዚ ተሳትፎኦም ከዕዝዙ ኣዘኻኺሩ። ጂኦፓለቲካዊ ኩነታት ዞባናን ዓለምን ቅልጡፍ ምቅይያርን ምዕባለታትን እቲ ጽንብል፡ ሙዚቀኛታት ርያድ ዘርእየሉ ዘሎ መድረኽ፡ ኤርትራ ኣብ ባንድ ዘሰነይዎም ህቡባት ድምጻውያን ምኽባር ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ኣሕመድ መሓመድ (ወዲ ሼኽ) ሓድነትን ሓድሕድ ዝተሰረተን ንናይ ን ገብረልኡል ኣፈወርቂን ብዘቕረብዎ ሓባር ረብሓ ዘገልግልን ሽርክነት ምስ ባህላዊ መደብ ደሚቑ ነይሩ። 1 ታሕሳስ - ኣህጉራዊ መዓልቲ ኣህጉራዊ መዓልቲ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ፡ ብደረጃ ግዜ ተዘኪራ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ፡ “ተመዝጊቡ ዘሎ ገስጋስ ዓቂብና፣ ንዝተረፈና ዓቲብና ኣብ ደሞም ናብ’ቲ ብላቦራቶሪ ክልለየሉ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊት ኣሃዱ ስጉምትታትን ገስጋሱን ብዝምልከት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ፡ ናይ ንስራሕ” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ሃገር ዘይክእል ደረጃ ከምዝበጽሐ ኣረዲኡ። ምቊጽጻር ኤች.ኣይ.ቪን ብጾታዊ መግለጺ ክተቕርብ እንከላ፣ ኣባላት ድጋፍ ቃል ኣስሚዖም። ንመበል 3 ግዜ ኣብ ኣስመራ ተዘኪራ። ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማትን ሲስተር ማሕበር ሓካይም ኤርትራ ድማ ሓባራዊ ኣብ መወዳእታ፡ ወለንታውያን ኣባላት ተመዝጊቡ ዘሎ ገስጋስ ዘሐብን ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዳይረክተር ንግስቲ ተስፋሚካኤል ድማ፡ ንመጠን ዘተ ኣካዪዶም። ማሕበር ብድሆ፡ ብዛዕባ’ቲ ሕማምን ዘኹርዕን’ኳ እንተዀነ፡ ኣብ ሓደጨንፈር ምቊጽጻር ተመሓላለፍቲ ዝርግሐ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ ኣብ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ወከልቲ ማዕከን ውልቃዊ ተመክሮኦምን ቃል ምስክርነት ሓደ ክፋላት ሕብረተሰብና ብሰንኪ ሕማት ዶ/ር ኣርኣያ ብርሃነ፡ እቲ ሃገርናን ንምክልኻሉ ዝውሰድ ዘሎ ህጻናትን ማዕከን ህዝቢን ውድብ ሂቦም።", "char_count": 1458, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00062", "text": "ንእነካይዶ መኸተ እንግምግመሉን ከይተዛነና ካብ ኤች.ኣይ.ቪ ናጻ ዝዀነ መብጽዓና እነሕድሰሉን ምዃኑ ሕብረተሰብ ንምፍጣር ክንሰርሕ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ከምዝግባእ ኣዘኻኺሩ። መጠን መልከፍቲ ኣብ ክሊ ዕድመ ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ 15 ክሳብ 54 ዓመት ብ50 ሚእታዊት ኤርትራ ዶ/ር ሜሪ ስተፈን ብግደኣ፡ ነክዩ ናብ 0.35 ሚእታዊት ከምዝጐደለ፣ ኤርትራ ኣብ ምግታእ ኤች.ኣይ.ቪ/ ሓድሽ መልከፍቲ ኣብ ክሊ ዕድመ 15 ኤይድስ ንዘመዝገበቶ ገስጋስ ብምጓስ፡ ክሳብ 24 ዓመት መንእሰያትን ሞት ኣብ 2024 ኣስታት 1.3 ሚልዮን ሓድሽ ብሰንኪ ኤይድስን ድማ ናብ ዝተሓተ መልከፍቲ ብምዝጋቡ፡ ብደረጃ ዓለም ደረጃ ከምዝወረደ ገሊጹ። ኣስታት 40.8 ሚልዮን ሰባት ተሰከምቲ ብዘይካ’ዚ፡ መልከፍቲ ካብ ኣደ ናብ ኤች.ኣይ.ቪ ከምዝነበሩ፣ ኣስታት ህጻን ዳርጋ ናብ ባዶ ከምዝወረደ፣ ምስ 630 ሽሕ ድማ በዚ ሕማን ምስኡ ኤች.ኣይ.ቪ ዝነብሩ ዜጋታት ድማ፡ ጸረዝተኣሳሰር ሓልክታትን ከምዝሞቱ ቫይረስ መድሃኒት ብናጻ እናወሰዱ፡ 95 ኣገንዚባ። ሚእታዊት ካብኣቶም ብዝሒ ቫይረስ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ምስ ኣመሓደርቲ ከባቢ ርክብ ኣካዪዱ ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ፡ ተራ ኣመሓደርቲ ከባቢን ኣነባበርቲ ዓድን ኣብ ምዕዋት ድማ ብፍላይ ንዝተሰከምዎ ረዚን ኣመሓደርቲ ከባቢ ብወገኖም፡ ትሑት ድሕነታውን መደባት ብምዃኑ ክነጥፉን ጸዊዑ። መደባት ልምዓትን ምላእ ሕጽረታት ሓላፍነት ተገንዚቦም፡ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ተሳትፎ ህዝቢ ኣብ መደባት ምዕቃብ ብዝለዓለ ክስራሓሉ ከምዝግባእ ዝሓበረ ተሳተፍቲ ድማ፡ ናይ ሕርሻን ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ጸቒጦም ክሰርሑ ኣተሓሳሲቡ። ሓመድን ማይን፣ ዋሕዲ ሰብ ሞያ ኣምባሳደር ማሕሙድ፡ ኣመሓደርቲ መገሃጫን መሬት ብግቡእ ክንጸር፣ ንምዕባይ ዝዓለመ ርክብ፡ ብ29 ሕዳር ጥዕናን መምህራን፣ ትሑት ተሳታፍነት ከባብን ኣነባበርቲን ብዕቱብ ክሰርሑሉ፣ ንምሕደራን መዓላን ናይ ሕርሻ መሬት ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ጽላት ሕርሻ፡ ኣብ መንሱራ ኣካዪዱ። ተመሃሮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ፣ ሽግር ኣብ ምቁጽጻር ዘይሕጋዊ ተግባራትን እትከታተል ኮሚተ ክትቀውም፣ ሽግር ጥዕና፡ ትምህርቲ፡ ቁጠባዊ ልምዓት፡ ዝስተ ማይ ዓድታትን ምድንጓይ ብርሰት ኣግራብን ብንቕሓት ክዋስኡ፣ መጐዓዝያ ቈላሕታ ክግበረሉ፣ ህንጻዊ ዝውጠን ልምዓታዊ መደባት ብዘይ ከምኡ’ውን ዕቃበ ኣግራብን እንስሳ ምጅማር ኣገልግሎት ቅድመ-ትምህርትን ግብሪ ኣብ እዋኑ ዝእከበሉ ሜላ ስራሓት ዝከታተሉ ሞያውያን ክምደቡ፣ ንቑሕ ተሳትፎ ሕብረተሰብ ክዕወት ዘገዳምን ብደረጃ ንኡስ ዞባ ዝተግበረ ቈላሕታ ዘድልዮም ብድሆታት ክፈጥሩ፣ ከምኡ’ውን ንዘለውኦም ከምኡ’ውን ብክራይ ዝለምዕ ክረምታዊ ስለዘይክእል፡ ወከልቲ ህዝቢ ብሓፈሻ መደባትን ዘሎ ሕጽረታትን ዝምልከት ምዃኖም ገሊጾም። ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብግቡእ ሕርሻ መግትኢ ክግበረሉ ዝብል ኣመሓደርቲ ከባቢን ኣነባበርቲ ዓድን ሓበሬታ፡ ብዝምልከቶም ሓለፍቲ ቀሪቡ። ኣበርክቶ ኮም ሕመረት ልምዓታውን ክጥቀሙለን ዝጎደለን ኣብ ምላእ ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 መግለጺ ብምኽንያት 3 ታሕሳስ ኣህጉራዊ መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ/ራ ሰባት ሎሚ ሰለስተ ታሕሳስ ኣህጉራዊ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝኽሪ ዝጸንሑ ኣከባቢያዊ ዕንቅፋታት ይኹን ኣገባትን ብዝሰፍሐ መልክዑ ናይ ተመኩሮን እወታዊ ኣተሓሳስባ መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ/ራ መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ/ራ ማሕበራዊ ማሕንቖታት ንምቅላል፡ ምክያድ ጻዕሪ፡ ቀጻልነቱ ኩሉ ዝምልከቶ ንምዕባይ፡ ኣገዳስን ወሳን ግደ ይጻወቱ ሰባት ኮይኑ፡ ኣብ ዓለም ንመበል 34 ዜጋታት ኣህጉራዊ መልክዕ ቅድሚ ኣድላይ ወጻኢታት ብምግባር ክካየድ ክደፍኣሉ ዘለዎ ጉዳይ እዩ። ኣለዉ። እዚ ንዘላቒ ምዕባለ ቁጠባውን ግዜ፡ ኣብ ሃገርና ድማ “ንኩለንትናዊ ምሓዙ፡ ምዕሩይ መሰልን ሰብኣዊ ዝጸንሐን ዘሎን መደባትን ንጥፈታትን ማሕበራውን ተሃድሶ፡ ብምትሕብባርን ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነት፡ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ልምዓት” ኣብ ክብረቶምን ዝሕሉ ቅድሚ ነዊሕ ዘተባብዕ ኮይኑ፡ ስንኩላን ብዝተኻእለ ውህደትን ብምሉእ ዓቕሞም ንጡፍ ሃገራውያን ማሕበራት ስንኩላን ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ንመበል 30 ግዜ ዓመታት ዝወጹ ያታውያን ሕግታት ንዘሎ ዕድላትን ጸጋታትን ተጠቀምቲ ተራ ንኽጻወቱ ዝውሰድ ዘሎ መባእታዊ በብእዋኑ ብቐንዱ ኣብ መትከል ርእሰኣብ መላእ ሃገር ተዘኪሩ ይውዕል ኣለውዎ። ብተወሳኺ፡ ጾር ስንክልና ካብ ንምዃን ኣኽኢሉ ኣሎ። መድረኽ፡ ሓጋዚ ብምዃኑ፡ ንዕብየቱን ምርኮሳ ዝተሃንጸ፡ ምስ ስንክልና ንዝነብሩ/ራ ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ፡ ሚኒስትሪ ዕዮን ኣእምሮ ብኣጋ ዝሃስን ዝርሕቕን’ኳ ቀጻልነቱን ናይ ሓባር ጻዕሪ ከድሊ እዩ። ካብ’ዚ ሓሊፉ’ውን ኣብ ሕቶ ስንክልና ዜጋታት ኣብ ህይወቶም ሓገዝቲ ዝኾኑ ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ንኩሉ ምስ እንተ ዘይኮነ፡ ኣብ ውሑስ ሰላም ብክብረት ንዝጸንሐ ትሑት ኣፍልጦን ንቕሓትን ጥበባት ሰኒቖም ንኽጎዓዙ፡ ምስ ዘመናዊ ኣብ መደምደምታ፡ “ንኩለንትናዊ ስንክልና ዝነብር ሰብ ዮሃናኡ ይገልጽ። ንክንነብር ኣካሎም ዝኸፈሉ ሓርበኛታት ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ኣብ ሕብረተሰብና፡ ሓበሬታ ተኽኖሎጂ ብምልላይ ሞያ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ልምዓት” ምስ ስንክልና ምንባር፡ ብሰንኪ ንዘኽኣሉና ብምዝካር፡ ገና’ውን ብዘሎ ቅኑዕ መረዳእታ ንኽህሉ ክካየድ ዝጸንሐ ከጥርዩ ዝሕግዝ ስልጠናታት ንኽቀስሙ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ባህርያዊ ወይ ተወርሶኣዊ ወይ ኣካላቶምን ዓቕሞምን ንኹሉ ምስ ጎስጓሳት ብኹሉ መልኽዓቱ ማለት ከም ዘካይዶ ዘሎ ዕማት፡ ኣርባሒ ተመኩሮ ምስ መሻርኽቱ ንዝጸንሐ ተራ ኮማት ድማ ሰብ ሰርሖ ምኽንያታት፡ ስንክልና ዝነብር ኣርኣያ ብምዃን፡ ኣብ ኣኼባታት፡ ዓውደ-ዘተታት፡ ብመንገዲ ማለት ሞያን ብቕዓትን ንምድራዕ፡ ብምብራኽ፡ ተሳታፍነተን ኣብ ምህዳስን ንኣካላዊ፡ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን፡ ሃገራዊ ልምዓት ከይተሓለሉ ዝጽዕቱ ኮማዊ ሰረት ተሃድሶን ልምዓትን፡ ኣታዊታተን ንከዕብን ከሐይልን፡ ምንጪ ምሕያልን ስንኩላን ንኸዕዝዛ ኩሉ ሳይኮለጂካዊ፡ ማሕበራዊ፡ ናይ ኣፍልጦ ንዘለዉ ጀጋኑ ሓርበኛታት ፍቕርናን ከምኡ’ውን ብመራኸቢ ብዙሓን ስራሕን ኣታዊታት ኣብ ምሕያሽ ዝከኣሎ ደገፍ ከም ዝገብር ደጊሙ ወይ ካልእ ሕጽረታት፡ ኣብ ኩሉ ሓልዮትናን እንሕድሰላ፡ ሓለፋ መዓልቲ ዝርጋሕ መደባት፡ ኣርቲስቲካዊ ርኡይ ብልጫ ከም ዘለዎ ተነጺሩ ኣሎ። የረጋግጽ። መዳያት ማሕበራዊ ሂወት ብምልኣት ሓበን ከም ዝኾነት፡ ብምእማን ብኽብሪ ንጥፈታትን ብቐጻሊ ኣብ ምክያድ እዚ ምቕሉል ኣበርክቶ ተሳትፎ ስንኩላን ምስጋና ንኹሎም መሻርኽቲ ብሓፈሻ፡ ዕድላትካ ንከይትጥቀም ድሩትነት ንጽንብላ ኣለና። ይርከብ። ከም ውጽኢቱ ካብ ከጋጥም ኣብ ወፍሪ ልምዓት እጃሙ ኣብ ነዚ መደብ ክዉን ንምግባር ዝነጠፉ ምህላው ማለት ኮይኑ፡ ንተሳትፎን ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ዝኽእል ስንክልና ንምክልኻል፡ ንስንኩላን ምብርካት ስለዝርከብ፡ ብዝሰፍሐ ኣገባብን ድማ ብፍላይ፡ ብስም ሚኒስትሪ ዕዮን ኣበርክቶን፡ ንትምህርትን ሞያን፡ ምስ ዝምልከተን ጽላታት መንግስቲ ግቡእ ቦታኦም ኣብ ሕብረተሰብ ክጻወቱ ጻዕርን ንኽስርሓሉ ዝድርኽ እዩ። ማሕበራዊ ድሕነትን የቕርብ። ንማሕበራዊ ዝምድናን ምትእስሳርን ብምስናይ፡ ብቀንዱ ምስ ስንክልና ዝነብሩ ዝድርኽ፡ ነቲ ብሰሪ ዝጸንሐ ኣሉታዊ ብኻልእ መንገዲ፡ ሃገራውያን ወዘተ ዝኾልፍን ዝድርትን እዩ። “ንኩለንትናዊ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ዘማእከለ ኮም ዝሰረቱ ውዳበታት፡ ካልኦት ኣጠማምታ፡ ኣብ ስንኩላን ዝርአ ነብሰ- ማሕበራት ስንኩላን፡ ካብ ኣታዊታተን ስለዚ ዝተጠቕሱ ጸገማት ንምፍታሕን ልምዓት” መሻርኽቲ ሃገራውያን ማሕበራት ምትሓት ክገትእ፡ ካልእ ተመሳሰልቲ ውሱን ደገፍ ካብ ሚኒስትሪ ዕዮን ንምእላይን ብዕቱብነትን ብዕምቆትን ስንኩላን፡ ኣህጉራውያን ትካላትን ዕንቅፋታት ንምእላይ ንቕሓት ድማ ሕበራዊ ድሕነትን ዝረኽብኦ፡ ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና! ምርኣይ፡ ንህሉው ብድሆታት ካልኦትን ብውህደትን ምልላእን ሕብረተሰብ ንምብራኽ ዝተኻየደ ኣብ “ዳግመ ህንጸት ሃገርን ወፍሪ ዓወት ንሓፋሽ! ስንክልናን ዘኸትሎ ሳዕቤናትን ይሰርሕ ኣሎ። ጠንቅን ሳዕቤናትን ስርሓት እወታዊ ውጽኢት ይርከቦ ኣሎ። ልምዓትን” ኩለንትናዊ ተሳትፎ ስንኩላን ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ንምግታእ ምስራሕ ኣገዳሲ ይኸውን። ስንክልና ብምግንዛብ፡ ንስንኩላን ከጋጥሙ እዚ ኣገዳሲ ዕማም ብቐጻልን ብሓድሽ ንምርግጋጽ፡ ምስግጋር ሕድሕዳዊ 3 ታሕሳስ 2025 ደ/ቀ/ባሕሪ - ተጠቃምነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዕብየት ከምዘመዝገበ ተገሊጹ ኣብ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ፡ ተጠቃምነት ትምህርትን ጥዕናን ንምሕያልን ዝተፈላለየ መዳያት ብደረጃ ዞባ ደቂኣንስትዮን ብዝለዓለ ከምዝድፋኣሉ ማሕበር ንምዕባይ ገና ጻዕሪ ዝሓት ደቂኣንስትዮ ኣብ ትካላት ማሕበራዊ ኣበርክቶአን ኣብ ልምዓታዊ መደባት ንዝተመዝገበ ገስጋስ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣረጋጊጻ። ዕዮ ስለዝዀነ፡ ልዑል ኣድህቦ ተዋሂቡ ኣገልግሎት ዕብየት ከምዘመዝገበ፡ ንምዕዛዝን ዝተኻየደ ጻዕሪ፡ እወታዊ ምሕያል ውዳበታትን ሞያዊ ዓቕሚ ወ/ሮ ሳዕድያ ኣስዒባ፡ ቁጠባዊ ዓቕሚ ክስራሓሉ ኣዘኻኺራ። ጨንፈር ሃማደኤ ኣብ ዓሰብ ኣብ ለውጢ ከምእተረኽቦ ኣብሪሀን። መስመር ኣስመራ - ባጽዕ ይጽገን ኣሎ ዝገበሮ ገምጋም ገሊጹ። ንሳተን ኣስዒበን፡ በብግዜኡ ዝወሃብ ዘሎ ኣብ’ቲ ገምጋም፡ ሓለፍቲ ንኡሳን ሞያዊ ስልጠናታትን ኣስተምህሮታትን ኣብ ቀንዲ መስመር ኣስመራ - ባጽዕ ኣብ ምስራሕን ምጽጋን ናይ ቅጥራን ዓቕሚ-ሰብን ማሽነሪታትን ኣዋፊሮም፡ እቲ ዞባታት - ኣብ 2025 ናይ ዝተኻየደ ብዝፈጠሮ ርድኢት፡ ኣብ መብዛሕትኡ ንተሽከርከርቲ ከጸግም ዝጸንሐ ቦታት፡ ቸሜንቶን ጽርግያታት፣ ከምኡ’ውን ስራሕ ብጽቡቕ ይሰላሰል ከምዘሎ ገሊጹ። ንጥፈታት ጸብጻብ ብመንጽር ከባቢታት ደቂኣንስትዮ ኣብ መነባብሮአን ብማሽነሪ ዝተደገፈ ጽገና ይግበረሉ’ሎ። ኣብ ምጽጋን ምግፋሕን ድንድላት ኣብ’ቲ መስመር ዝንቀሳቐሱ መራሕቲ ዝነበረ ብልጫታትን ሕጽረታትን ለውጢ ከርእያ ከምዝበቕዓ፣ ጎዳእቲ ከምዝነጥፉ ኣረዲኡ። ተሽከርከርቲ ብግደኦም፡ እቲ ጽርግያ ኣብ ኩባንያ ህንጻ ኣስቤኮ - ሓላፊ ኣብ ዘቕረባሉ፡ ውዳበ ደቂኣንስትዮ ልምድታት ንምውጋድ ድማ ኣተባዒ ነቲ ካብ ደንጎሎ-ላዕላይ ክሳብ ሰይድሺ ብምብልሻዉ ምንቅስቓሳቶም ብኣሉታ ፕሮጀክት መስመር ኣስመራ - ባጽዕ ንምሕያል፡ ድሕነት ኣደን ዕሸልን ስራሕ ከምእተዓመ ብምሕባር፡ ተራ ንዝሰላሰል ዘሎ ናይ ጽገና መስርሕ ተጸልዩ ምጽንሑ ብምሕባር፡ በቲ ኩባንያ ኢንጂነር ዓንደማርያም ገበያ ንኤሪና ኣብ ንምውሓስ፡ ተጠቃምነት መጸበዪ መሻርኽቲ ኣካላት ክዓዝ ኣዘኻኺረን። ኣመልኪቱ፡ ኢንጂነር ዓንደማርያም፡ እኹል ንዝሰላሰል ዘሎ ዕማም መጒሶም። ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ካብ ኣስመራ ክሳብ ባጽዕ ነፍሰ-ጾራት ንምዕባይ፡ ከምኡ’ውን ሓላፊት ጨንፈር ሃማደኤ ወ/ሮ ማእከላይ ባይቶ ማሕበር መምህራን ኤርትራ፡ ኣብ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ሳዕዲያ ኢብራሂም ብወገና፡ ኣብ መርሓ ጎደና ዘትዩ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ማእከላይ ባይቶ ማሕበር መምህራን መሓሪ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ዕላማ ማሕበር እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ኤርትራ፡ ኣብ ናይ ኣርባዕተ ዓመታት - ንክብሪ፡ መሰልን ረብሓን መምህራን ጠቕላሊ ኦዲተር ኤርትራ ሓላፊ ምዕባል ዋና ኣሰናዳኢ መርሓ ጎደና ዝዘተየ ርክብ፡ ብ28ን 29ን ምስራሕ፣ ንዕብየትን ምዕባለን ትምህርቲ ዓቕሚ-ሰብ ኣቶ ገብረስላሴ መሓሪ፡ ብ29 ሕዳር ኣብ ኣስመራ ኣቃኒዑ። ምጽዓር፣ መምህራን ሓሳባት ክለዋወጡን ሕዳር ንኣባላት ተቘጻሪት ሽማግለ፡ ብርሃነ ምሕረትኣብ ኣብ’ቲ ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ፡ ማእከላይ ከውግዑን፡ ከምኡ’ውን ክብርታት ማእከላይ ቤት-ጽሕፈትን ዞባታትን ኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ ቤት-ጽሕፈትን ጨናፍር ዞባታትን ንምዕቃብን ብዛዕባ ሃገራዊ ጉዳያት ስርሖም ዝሕግዞም ስልጠና ኣካዪዱ። ዓብደልቃድር ኣሕመድ ዝተረኽቡሉ ኣኼባ፡ ኣብ 8ይ ጉባኤ ኣብ ንምዝታይን ባይታ ምፍጣር ከምዘጠቓል ማሕበር መምህራን ኤርትራ፡ ድሕሪ ቅዋም ማሕበር ኣብ ዝተገብረ ምሕያሻት፡ ሓቢሩ። ናጽነት - ኣብ 191 ብመሰጋገሪ ሕጊ ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ኣብ ኣቀራርባ ጸብጻብ፡ ኣበዓዕላ መዓልቲ ተሳተፍቲ ኣብ ዝቐረቡ ዛዕባታት ኤርትራ ዓንቀጽ 404 ዳግማይ ከም ናጻ መምህራን፡ ክፍሊት ኣባልነት ማሕበርን ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ ንዝመጽእ ኣርባዕተ ሃገራዊ ማሕበር ሕጋዊ ሰብነት ረኺቡ ቦርድ ምስንዳእ ካልኦት ዛዕባታትን ብዕምቈት ተዘትዩ። ዓመታት ንማሕበር ዘካይድ መርሓ-ጎደና ንጥፈታቱ ኣብ ምስልሳል ዝርከብ ዘሎ ዮሴፍ ሃይለማርያም ኣቦ-መንበር ማሕበር መምህራን ስምኦን ኣጽዲቖም። ኰይኑ፡ ኣስታት 30 ሽሕ ኣባላት ኣለዉዎ።", "char_count": 6973, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00067", "text": "ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ዛዕባ ሎሚ ዛዕባ ሎሚ ብሉይ ሕልሚ ኢትዮጵያን ዘይጸዓድ ኒሕ ኤርትራ ንልኡላውነትን ክፍሊ ምርምርን ሓበሬታን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ (2ይን መወዳእታን ክፋል) ከም ዘይረኸበሉ ኣብ ዘቕርቦ ዝነበረ ጸብጻባት ክንዲ ብግዲ ኣብ ምክብባር ብዝተመርኰሰ መሳርሒ ብምግባር ብመንነቱ ዝሕበን ህዝቢ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ሰልፊ ብልጽግና ብቐጻሊ ይሕብር ነይሩ እዩ። ኢትዮጵያ ምስ ምትሕግጋዝ፡ ኣብ ክንዲ ብምትህልላኽ ከም መሳርሒ ተጠቒምካ “ዝምድና ዓፋርነት” “ልዝብ” ክግበር ዘካየዶ ጻውዒት ናይ ተንኮል ኣብዚ ቀረባ ግዜ ሚኒስተር ጉዳያት ኣብ ብራስለስን ዋሽንግተን ካልኦት ናብ ብምትሕብባር ቅኑዕ ዝኾነ ሽርክነት እዩ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ግዝኣትን መጻወድያ ምዃኑ ዘይሰሓት እዩ። ኣጽዋር ወጻኢ ኢትዮጵያ፡ ንዝምድናታት ኤርትራን ኤርትራ ኣሉታዊ ኣረኣእያ ምስ ዝነበሮም ዝምዕብል-ኣተኣማኒ ምርግጋእ ካብ ወደብን ክትሕዝ ዘኽእል ምኽንያት ይመስላ እናኣከበን ነቲ ውሑድ ህዝቢ ኤርትራ ኢትዮጵያን ዝምልከት ካብ ዝተመርጹ ጉጅለታት ብምትሕብባር፡ ነዚ ሓሶታት’ዚ ሓድሕዳዊ ምክብባርን በቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣሎ። ብሚልዮናት ሰራዊት ንምዕባጥ እናፈከረን ፖለቲካዊ ሓረጋት ዝተለጋገበ፡ ፍርቂ ሓቂ ኣብ ምሃዝ ግዲኣ ኣብርኪታ እያ። ዝኣምኖ ምክብባር ልኡላውነት፡ ማዕርነትን ናይ ሰላም ቋንቋ ከስምዕ ቀንዩ ኣሎ። እቲ ኣገላልጻ ንፈደረሽን ጎበጣን ምስምስ ብዘለዎ ተዘክሮታት ክምድር ተሰሚዑ። እቲ ንኤርትራ ንምንጻል ምስ ካልኦት ሓይልታት ኣብ ሓድሕድ ምትእትታው ብዘየፍቅድ ንጂኦፖለቲካዊ ዕላማ ህይወት መንእሰያቱ ክፈጥር ሃይለስላሰ ባህላዊ ተመሳልነት ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ን75 ዓመታት ዝጸንሐ ኢድን ጓንትን ኮይና ከም ዘይዓየት፡ ነቲ መንፈስ እዩ ዝፍጠር። እዚ ከኣ ሻራ ዘይብሉ ከም ተሓሻሺ ንብረትን ከም ነዳዲን ክኣጉድ ከምዘሎ ዝገልጾ ካብ ዝነበረ ዝፍለ ኣይኮነን። ጎንጺ ከይዘከረ ስለ ዝገደፎ ድማ ዓንዲ ሓሳብ ባዕላ ዝሃንደሰቶ ጸይቂ ስራሕ “ክመሓየሽ” ንኹሉ ዝምልክት ናይ ሓባር ተቐባልነት ድሕር ዘይብል እዩ። ዘስመዖ ፈኸራታት ሰልፊ ብልጽግና ኸኣ “ዞባዊ ምርግጋእ” ናብ ዝሰኣነ መደረኡ ምቛም ስኢኑ ክወድቕ ብምግባራ ድማ ምስጋና ከም ዝግበኣ እያ ዘለዎ እዩ።” ይብል ብዓመጽ ክሕዞ ንዝምነ ቦታ ህዝቡ ክስውእ ዝብል ጉልባብ ዳግማይ መስሪሑ ይጥቀመሉ ተራእዩ። ጉዳይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ትገልጽ ዘላ። ግርምቢጥ። ድልዊ ምዃኑ እዩ ዘመልክት። እዚ ቃላት እዝን ካብ ኢትዮጵያ ዝረአ ኣሎ። ማሕበረሰብ ዓፋር መጣልዒ ኣይኮነን። “ረቛሒ ኣገዳስነት ዘለዎ” ምዃኑ ገሊጹ ወፈራታት ምድዋን ልምዲ ምትእትታዋትን ናይ ሓባር ቀቢላዊ መንነት ድማ ንክብሪ ክንየው እቲ ዓሰርተታት ዓመታት ዝወሰደ ከብቅዕ፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ጸገም ጎበጣ ካልእ ታሪኻውን ሕጋውን መሰረት ዘራኽብ የብሉን። ናይ ኣቶ ብሩክ ጽሑፍ ዓለም ለኻዊ ዶባት ኣየፍርስን። ገማግም ባሕሪ ወራርን ጃህራን ኤርትራ ኣብ ልኡላውነታ ኢትዮጵያ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ከም ዘይብሉ ኣበሃህላ “ኤርትራ ብባዕዳውያን ከም ዝእምቶ “ምርግጋእን” “ጸጥታን” ናይ ኤርትራ ዘይገሃስ ልኡላዊ ዋንነት ኤርትራ ጸኒዓ ኣላ። ግጭት ዘይኮነስ ልምዓትን ሰላምን ዝኾነ ጎስዩ ገዲፉዎ። ብናይ ግዳም ሓብሓብቲ ገዛእቲ ዝተታሕዘትሉ ምኽንያት፡ ኢትዮጵያ ቀደም ዕላማታት ንምሽፋን ዘገልግላ ሓደስቲ እዩ። ኢትዮጵያ ነቲ ናይ ምስፍሕፋሕ ናይ ዝደልዩ ድንድል ተስፋ ኢትዮጵያውያን እናተደገፈት፡ ኢትዮጵያ ነቲ ብሕቡራት ምእንቲ ኣፍደገ ባሕሪ ከይትረክብ” ተባሂሉ ኣልባሳት እየን። ኣብዚ ዞባና ናይ ዓብላልነት ዕላማኣ፡ ሓባራዊውን ጸጥታውን ኣገዳስነት ዘፈራርሶ ዘሎ ድማ ሰልፊ ብልጽግና እዩ። ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተጻዕነ ፈደረሽን ከም ዝኾነ ሓደ ካብቲ ዳግማይ ዝምስራሕ ዕላማታት ንምኽዋል ከም ኢትዮጵያ ገይሩ ብዝብል ሓድሽ ቁጻር እተቕርቦ ሸቐጥ፡ መሪሕነት ሰልፊ ብልጽግና ‘መደመር’ ዝብሎ ኣፍሪሳ፡ ዓለም ለኻዊ ግዴታት ጥሒሳ፡ ዘሎ ናይ ሓሶት ታሪኽ እዩ። ዶባት ኤርትራ ፍልስፍና ከም ምንጪ ሰላምን ምርግጋእን እዩ ንውሳነ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብምግሃስ፡ ዝመስሎ። ዘመዝገቦ ታሪኽ እንተራእዩ ግና ኣብዚ ዘመንና፡ ንካልእ ኣፍሪቃዊት ሃገር ካልእ እዩ ዝምስክር። ብዘይካ ሞትን ዕንወትን ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዝሓዘት ናይ መጀመርታ ምዝባል ሚልዮናት ህዝብታትን ዘውረዶ ቀዳመይቲ ኣፍሪቃዊት ሃገር ኮይና እያ። እዚ ካልእ ነገር የለን። እቲ ናይ ምውርዛይ ነጸላ ተግባራት’ዚ ከኣ ኤርትራ ን30 ዓመታት እንድሕር ተቐንጢጡ፡ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ሓርነታዊ ኲናት ከተካይድ ኣገዲዱዋ እዩ። ብዝሒ ብልሽውና ናይ ልቓሕ ዕዳን ግዕዙይ ኤርትራ ኣብ 191 ናጽነት ምስ ጨበጠት ምሕደራን መሽሚሻ ናብ ጸድፊ ክትወድቕ እውን እንተኾነ፡ እቲ ካብ 198 ክሳብ ጠልጠል ዝበለት ሃገር እያ ትረአ። 20 ዝተኻየደ ዳግማይ ውግእ ዝወለዓቶ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጊደዮን ኢትዮጵያ እያ። ስምዕ ኣልጀርስ ነቲ ጢመቴዎስ “ናቕፋ” ኣልዒሉ ከባጩ ፈቲኑ ውግእ ጠው ምስ ኣበሎ እውን፡ ኢትዮጵያ ነይሩ። ናቕፋ ኣብነት ርእሰ ምርኮሳ፡ ስነ ነቲ ብኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ስርዓት፡ ጽንዓት፡ ጅግንነትን ሃገራዊ ሓድነትን ዝተዋህበ ቀያድን ወሳን ፍርዲ ብምንጻግ ዘርኢ እዩ። ኤርትራ ነቲ ኩሉ ወራት ሰጊራ ካብ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ 18 ዓመታት ብልኡላውነትን ብርግኣትን ክትጸንዕ ከም ምልቃቕ ኣብያ ምጽንሓ ዝፍለጥ እዩ። ዝኸኣለት ዝምስክር መርኣያ እዩ። ኤርትራ ንትሽዓተ ዓመት ብባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ብስነ ስርዓትን ብሃገራዊ ሓድነትን ተረጋጊኣ ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንዝተሸነ እገዳ ትቕጽል ምህላዋ ኢትዮጵያ ዝስመዓ ቀንዲ መዋደዲትን ደራኺትን ኢትዮጵያ ቀጨውጨውታ ጊደዎን ከሺሕዎ ኣሎ። እያ ነይራ። እዚ ኣቓልቦ ዘይተዋህቦን ኣልያ ብመሰረት ዓለም ለኻዊ ውዕላትን ብግቡእ መደመር ካብ ቃል ዘይሓልፍ ትምኒት እዩ። ዘይተገብረሉን ተደጋሚ ጥሕሰታት እዩ ከምዚ ዓይነት ቋንቋ ብቐጻልነት ዝተጠቕመ ታሪኻዊ ጥልመት ዘለዎን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ መስርሕ ኣመሰራርታ ሃገራት ኣፍሪቃን ናቕፋ ግና ኤርትራ እትነብረሉ ሓቂ እዩ። እምበኣር “ረቛሒ ኣገዳስነት” ክበሃል ዝግብኦ። የለን። ሃጸያዊ ስርዓት ይኹን ወተሃደራዊ ንዘሎ ሕጋዊ ስርዓታት ቀጥታዊ ዝርገት እዩ ተሓንጺጹ። ኤርትራ፡ ንኢትዮጵያ መሰረት ህላወን ብቕዓት ምሕደራን ጅግንነት ደርግ ወይ ድሕሪኡ ዝተጋህዱ ፈደራላዊ ዝፈጥርን እዩ። ሕጋውን ቀያድን ሓቅነት እምበኣር እቲ ክትጻረራ ተባሂላ ዝተደኰነት ኣይኰነትን። ህዝብን ሃገርን ዘርኢ እዩ - ታሪኽ ናቕፋ። ስርዓታት ናይ ምስፍሕፋሕ ዕላማታት ብከም ክንየው እቲ “ዝምድና” ዝብሉዎ ኢትዮጵያ ንኣስታት ክልተ ዓመት ዝነጸገቶ ካብ ተኸታተልቲ ባዕዳውያን ገዛእቲ ንጹር “ሓድነት” “ምርግጋእ” ወይ “ኣፍሪቃዊ ድኹም ምኽንያት፡ ተኸታተልቲ ስርዓታት ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝሃቦ ብዝኾነ ታሪኻውን ሕጋውን መስርሕ ፍታሕ” ዝብል ሓረጋት ክሸፋፍንዎ እዮም ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ፡ ሰብኣዊ በደላት ውሳነ እዩ። ኮምሽን ዶብ ድማ፡ ጠንቂ ኮይና ሓሊፋ፡ ብዘይፍታዋ ኣብ ፈደረሽን ተቘሪና፡ ተራእዮም። ብምፍጻም፡ ብምድምሳስ ዓድታትን ምቅጻል ንእትዝከር ባድመ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከም ንዘይሕጋዊ ጎበጣ ተቓዊማ፡ ብዓለም ለኸ ሎሚ ኣብ ERI-TV ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ሕርሻታትን ማሕበራውን ቁጠባውን ህይወት እትርከብ መስኪሩ እዩ። ኢትዮጵያ ንውዕል ተዓዛብነት ረፈረንደም ኣካይዳ፡ ኣባል ውድብ ዋና ኣካያዲ ጉዳያት ኣፍሪቃ ዘሪሁን ኣበ ብምዕናው ብዙሕ ግፍዕታት ፈጺሞም ኣልጀርስ ተቐቢላ ዝወሃብ ውሳነታት ቀያድን ሕቡራት ሃገራት ዝኾነት ሃገር እያ። “ኢትዮጵያ ብናይ ሓባር ህዝብታት ጸጋታትን እዮም። ቅርበት ወይ “ዝምድና” ኢሎም ናይ መወዳእታን ምዃኑ ኣቐዲማ ተሰማሚዓ ሰዓት መደብ ኤርትራ “መሳርሒት ጸላእቲ ኢትዮጵያ” ትሕተ-ቅርጽን ምስ ጎረባብታ ዝተኣሳሰረት ዝደጋግምዋ ቃል ሓድነት ኣይተመልክትን። እኳ እንተነበረት፡ እቲ ውጽኢት ምስ ተቓልሐ 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ከም ዝኾነት ዘስምዕዎ ክሲ ዘስሕቕ ላግጺ ትኹን ደኣ እምበር እናተነጸለት እንድሕር መሸፈኒት ናይ ዕብለላ እያ። ሕጂ ዘለዓዕሉዋ ግና ክትነጽጎ እያ ተራእያ። ኣህጉራዊ ሕጊ 12፡02 ድራማ እዩ። ካብ ውግእ ኮርያ ኣትሒዙ ክሳብ ቀጺላ ወናኒ ዘይብሉ ስልማት እናኾነት እያ ዘለዉ እውን ብልኡም ባህላዊ ኣበሃህላ ነቲ ግን ብሓንቲ ትንፋስ ተቐቢልካ ብካልኣይቲ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ዝሑል ኲናትን ድሕሪ 9/1 ኣብ ዝተፈጥረ ትኸይድ” ይብል። ናይ ምስፍሕፋሕ ዕላማ ንምኽዋል እዩ። ትነጽጎ ኣይኮነን። ውዕል ብዘይምጥላም እዩ 12፡50 ዜና ስፖርት ኩነታትን ኢትዮጵያ ንዕብለላ ዓለማዊ ጎረባብቲ ሃገራት ንሃንቀውታ ኢትዮጵያ ሃይለስላሰ፡ ኤርትራ ንምጕባጥ ኣቐድም ድማ ተኣማንነት ዝረጋገጽ። 12፡5 TECH IN-SIGHTE ሓይልታት ከም ቀንዲ መሳርሒ ክትከውን ንምንብርካኽ ልኡላዊ መሰላተን ግድን ኣቢሉ ዝተጠቕመሉ ሜላ፡ መሪሕነት 13፡30 ዜና (ዓረብ) ኢትዮጵያ፡ ዓለም ለኸ ኣረኣእያ ኤርትራ ከም ዝጸንሐት ተኸታሊ ታሪኻ ዝምስክሮ ኣሕሊፈን ክህባ ከምዘለወን ካድረታት ሰልፊ ሰልፊ ብልጽግና እውን መንነት ዓፋር 13፡40 ገለብ ድሓን ንምጽላምን ውሽጣዊ ድኽመታ እዩ። ንሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን ምስ ብልጽግና ኣብዚ ቅንያት’ዚ “ሓድሕዳዊ ንጂኦፖለቲካዊ ረብሓኦም ከም መሳርሒ ንምሽፋን ን25 ዓመታት ናብ ኤርትራ ምዕራባውያን ተሓለቕቲ ብምዃን ብውድብ ምድግጋፍ” ዝብል መጎልበቢ ሓረግ ክጥቀሙሉ ይፍትኑ ኣለዉ። 14፡20 ቀስተ ድሕነት ዘቕነዐ ናይ ምድዋን ወፈራታት እናኣካየደት፡ ሕቡራት ሃገራት ኣብ 209 ኣብ ልዕሊ ክደጋግሙ ይረኣዩ ኣለዉ። እዚ ሓድሽ ነገር ስግረ ዶብ ዝምድናታት ኣብ ኣፍሪቃ 14፡45 ፍረ ጻዕሪ ኤርትራ “ጸገም” ከም ዝኾነት ክትገልጽ ኤርትራ እገዳ ክእወጅ ዘዋደት ኢትዮጵያ ኣይኮነን። “ግዝኣት ይብጸሓኒ” ንምባል ካብ ዝነበረን ዘሎን እዩ፡ ንጎበጣ መሰል ዝህብ 15፡15 ህርመት ጸኒሓ እያ። እዚ ሕጂ ዝረአ ዘሎ ወፈራታት እያ። ብምጥቃን ካብ ተሓታትነት ክህደም ቀደም “ኣሕዋት ኢና” ዝብልዎ ዳግማይ ማለት ግና ኣይኮነን። ንጎበጣ መሰል ዝርከቦ 16፡25 ካብ ዞባታት መቐጸልታ ናይቲ ዝጸንሐ ጐስጓሳት እዩ። እቲ ኣይከኣልን። ዝተመስረሐ ኣዘራርባ እዩ። ሃይለስላሰ ሃገር እንድሕር ኮይኑ፡ ኢትዮጵያ ንባዕላ ኣብ 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ሚኒስተር፡ ኢትዮጵያ ኣብ 2018 ብዝወሰደቶ ኣብ ካልእ ጽሑፍ ከኣ፡ ኣምባሳደር ክጎብጥን ብዘይ ከልካሊ ኣፍደገ ባሕሪ ባልካን ከም ዘለዋ ሃገራት ክትበታተን ትኽእል 17፡15 ደርፊ ደፋር ስጉምቲ “ኤርትራ ብደረጃ ዓለም ኢትዮጵያ ኣብ ብሪጣንያን ኣየርላንድን ክውን ኤርትራውያን “ብዓሌት፡ ብባህልን እያ። ብማዕድን ነዳዲ ሃብታም ዝኾነት 17፡30 ዜና (ዓረብ) ንዝነበራ ግምት ክብ ከብሎ ከም ዝኸኣለ” ብሩክ መኰነን “ኢትዮጵያ፡ ኣብ ውሽጣዊ ብደምን ቋንቋን ሃይማኖትን” ደቂ ኢትዮጵያ ኦጋዴን ናብ ሶማል በኒሻንጉል ከኣ ናብ 17፡45 ማእገር ዘስመዖ ርእሰ ውዳሰ፡ ኣንፈቱ ዝሰሓተ መጋገዪ ጉዳያት ካልኦት ሃገራት ምትእትታው ከም ዝኾኑ ኣምሲሉ ዝደጋግሞ ዝነበረ ቃላት ደቡብ ሱዳን ክጥቕለላ ይኽእላ እየን ከም 20፡0 ዜና ትግረ እዩ። ኤርትራ ብናይ ኢትዮጵያ ልግሲ ዘይትፈቅድ፡ ብልኡላውነትን ሓድሕዳዊ እዩ። ማለት እዩ። ናይ ዓፋር መንነት ምኽንያት 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር ዝወሰኸቶ ተቐባልነት ኣይነበረን። ዓለም ምክብባርን እትኣምን” ከም ዝኾነት ይገልጽ። ብምግባር እያ እምበኣር ኢትዮጵያ ልኡላዊ 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ኣብዚ እዋን’ዚ ኢትዮጵያ “ሕቶ ዓፋር” ለኻዊ ማሕበረሰብ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ኢትዮጵያ ብሓቂ ኣብዚ መርገጺታት እዚ ገማግም ኤርትራ ከም ዝብጸሓ ትጽውዕ ዘላ። 21፡25 መደብ ኣከባቢ እናበለት ትደጋግሞ ከም ብሓቂ ግዝኣታዊ ዝነበረ እገዳታት ብቑዕ ምኽንያት ከም እንተትኣምን ቀጻሊ ዝኾነ ዋሕዚ መጋገዪ የግዳስ ሃገርነትን ዋንነት ባሕርን ኣብ ሕጊ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ሓድነት ኤርትራ ንምፍራስን ኣብ ቀይሕ ዘይነበሮ ብምእማኑ ዝተፈጥረ ሃዋህው እዩ ሓተታ “ልኡላዊ ኣፍደገ ባሕሪ” ክትፍኑ ወይ ዝተመስረተ እምበር፡ ብስምዒትን ብዝርጋሐ ባሕሪ ልኡላዊ ዋንነት ከምዘለዋን ዝተማህዘ 2፡15 መደብ ቆላሕታ ነይሩ። ሞኒተሪንግ ግሩፕ እናተባህለ ዝፍለጥ ቀጻሊ ጸረ ኤርትራ መደረታት ክተቃልሕ ህዝቢን ኣይኮነን ዝፍጠር። ግዝፊ ኢትዮጵያ ሓድሽ ናይ ፈጠራ ምስምስ እዩ። ነቲ ስግር 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) መርማሪ ጉጅለ ብተደጋሚ እቲ ኣብ ልዕሊ ኣይምተራእየትን። ወሲኹ ከኣ “ቀርኒ ከኣ ንዕጽውቲ ኣፍደገ ናብ ወናኒት ገማግም ዶባት ዝርከብ ህዝቢ ዓፋር ናይ ፖለቲካ 2፡40 ፈንቕል ኤርትራ ዝቐርብ ዝነበረ ክስታት ጭብጢ ኣፍሪቃን መሓላለፊ ቀይሕ ባሕርን ኣብ ኣይቅይራን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ማሕበራዊ ዕብየት ብምትሕብባር ሚ/ዕ/ማ/ድሕነት ዝዳሎ ወልደዝጊ ገ/ቃል እቲ ዘይሕለል ቀባኣይ ምሒር ድሌት ኣለዎ። ካልኦት ስንኩላን ሚኒ/ዕ/ማ/ድሕነትን ድማ ኣሰሩ ክስዕቡ ኣርኣያ ኮይኑ ይመርሕ “ጽመቱ፡ ውሽጣዊ ጽባቐኡን ምንጪ ዓወቱን እዩ” ኣሎ። እታ ካብ ስእልታቱ ዝመሰጠትኒ፡ ብ1975፡ ኣብታ ጥንታዊ ስነ-ቅርጺን ኣርማ መሶብ ኤርትራ ንዝኾነት ዞባ ጋሽ ዘመናዊ ታሪኽን ኣብ ከርሳ ዝሓቖፈት፡ ትምህርቲ ዓወት ድሒሩ ድማ ኣብ ቤት ኣብ ውሽጡ ዝዓቖሮ ምሒር ድሌትን ባዕሎም ክሓዅርዎ፡ ክኸዱዎን ክሰርሑዎን ባርካ ንምግላጽ፡ ብቕዲ ከምዘለዎ ዝገልጽ ብዕሙራት ኣግራብ ግርማ ለቢሳ ብበረኽቲ ትምህርቲ ሰማእታት ኣካዳሚያዊ ትምህርቱ ባህግን ዝንባለን ክዉን ንምግባር ግቡእ ርሒብ ዕድል ትፈጥር። ኣብ መወዳእታ፡ ሓቀኛ ስነጥበብ (realism) ማእከል ገይሩ እምባታት ተኸቢባ መርሓባ እትብለካ ቀሲሙ። ድሕሪ ምዝዛም ትምህርቱ ናብ ስልጠና ክወስድ ተበጊሱ። መጀመርታ፡ ኣብ እቲ ዝተሓላለኸን ዝጸልመተን ዝመስል ዝሰኣላ፡ ኣብ ትሕቲ ዓባይ ገረብ ዘጽል ውቅብቲ ከተማ ሰገነይቲ’ዩ ተወሊዱ ዓብዩ። ስነጥበብ ዓለም’ዩ ኣምሪሑ። ብዓቢኡ’ውን ቤት ትምህርቲ ማይተስፋ፡ ናይ ክልተ ዓመት ብድሆታት ስንክልና፡ ብናይ ሓባር ተበግሶን ዘሎ ሓርማዝ፡ ጽላሎቱ ድማ ኣብ ዲጋ ውልድ ምስ በለ፡ ‘ኣይትሙቱኒ’ ወለዱ ኣብቲ ንጽሙማን ዜጋታት ዝጣበቕ ናይ ካይላ፡ ቅርጻን ቅብኣን ስልጠና ቀሲሙ፡ ጻዕርን መሰረታውን ዘላቕን ፍታሕ ክረክብ ዝርአ ዘሎ ሓርማዝ እያ። እዛ ስእሊ፡ ስለዝሞቱ፡ ንዓለም ብዝኽትምና’ዩ ተላልዩዋ። ትካል ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኤርትራ ኣብ 209 ብዲፕሎማ ተመሪቑ። ቀጺሉ፡ ይኽእል። ኣግራብና ምንጪ ህይወትናን ህይወታዊ ንብዓል ነጎዳ ሓዊ ደብሶ ከም ዝበሃል፡ ክምሕበርን ንሂወቱ ከማእዝን ዝኽእል ኣብ ኣልያንስ ፍራንስ ወቒርካ ምጽሓፍ ስምኦን ደስታ፡ ካብቶም ነዚ መድረኽ’ዚ ብዙሕነትን እዮም እሞ ንዓቅቦም ዝብል ንዝኽትምናኡ ስንክልና ተወሲኽዎ፡ ምስ መሰላት ክረክብ፡ መንቋሕቋሕታ ክህልዎን (Engraving) ስልጠና ወሲዱ። ብተወሳኺ፡ ሓሊፎም ኣብ ዓወት ዝበጽሑ ዜጋታት እዩ። ረዚን መልእኽቲ ዘለዋ እያ። ነዛ ስእሊ፡ ፈተናታት ሂወት ፊትንፊት ተፋጢጡ። ነብሱ ክመርሕን ምቹእ ባይታ ፈጢሮምሉ። ኣብ ፓቮኒ ሶሻል ሰንተር ናይ ጥረዛ (Bindi- ነዊሕ ዓመታት ዘገም እናበለ ክጐዓዝ ድሕሪ ሰባት ብክቡር ዋጋ ክገዙኡዋ፡ ብዙሕ ግዜ ወዲ ትሽዓተ ዓመት ምስ ኮነ፡ ኣብ 2ይ ስነጥበብ ኣድማሳዊ ቋንቋ እዩ። ንጽሙማን ing) ናይ ክልተ ዓመት ግቡእ ስልጠና ምጽናሕ፡ ተዓቃኒ ውጽኢት ኣብ ምዝጋብ ሓቲቶሙላ እዮም። እንተኾነ፡ ንቱሪዝማዊ ክፍሊ ምስ በጽሐ’ዩ ብሰንኪ ንፍዮ ናይ ነቶም ብዓይኖም ዝሰምዑ ብኢዶም ዝዛረቡ ወሲዱ፣ እቶት ዘኻዕብት ስራሕ ከበግስ በጺሑ ኣሎ። ጽልዋ ናይ ማሕበራዊ ደገፋት ስሕበት እትሕግዝ ቅርሲ ስለዝኾነት፡ ማሕበር ምስማዕ ጸገም ኣጓኒፉዎ። ኣብ ጉዕዞ ህይወት ናይ ርእየት ሰባት፡ ስነጥበብ፡ ስእልን ቅብኣን ድሉው ኮይኑ። ብሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኣብ ነዊሕ እዋናት እዮም ጎሊሖም ዝረኣዩ። ኣብ ኣደራሹ ክሰቕላ ስለዝሓሰበ፡ ብኽብሪ ኣቋራጭ ዝበሃል የለን። ሕጊ ተፈጥሮ ኮይኑ፡ ሕልፊ ካልኦት ጥዑምን ውህደት ዘለዎን ኤርትራ ዝተዳለዉ ዝተፈላለዩ ስልጠናታት ብግቡእ ዓቲቦም እንተሰሪሖምሉ ድማ፡ ደቂ ሰብ ኩሉ ጊዜ ብፈተናታትን ዕድላትን ሙዚቃ’ዩ። ሓጎሶም፡ ጓሂኦም ስምዒቶም ድማ በብእዋኑ ተረባሒ ኮይኑ። ወነንቲ ንዕምሮም ምሉእ ዝኸይድ ሞያ ምስ ተኸበብና ኢና። ምስጢር ዓወት ደቂ ብስእሊ ይገልጹ። ፈጠራ፡ መሃዝነት፡ ብዘይካ’ዚ፡ ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ክእለትን ጸጋን ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ሰብ ግን ወዲቕካ ምትሳእን ንፈተናታት ስነጥበብን ፍልስፍናን ድማ ንጽሙማን’ዩ ኤርትራ፡ ከም መቕጸልታ ምስ ሚኒስትሪ ዕዮን ካብ ዓሳ ክህቡኻ ዓሳ ምግፋፍ ክምህሩኻ ብትብዓት ምስጋርን እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ ተፈጢሩ። ስምኦን መሃዝን ፈጠራዊን ሰብ ማሕበራዊ ድሕነትን ካልኦት መሻርኽትን ይበልጽ ከምዝበሃል፡ ባዕሎም ሰሪሖም ነብሶም ንዘለዎ ስንክልና፡ ፈተናታት፡ ብድሆታትን እዩ። ስንክልና ንስምኦን ካልእ ሕብሪ’ዩ። ከካይዶ ዝጸንሐን ዘሎን፡ ንኣባላቱ ናይ ዝኽእሉ ንልኦት ጽልዋ ዘሕድሩ ዜጋታት መሰናኽላትን ዓለም፡ ኢዱ ከይሃበ ብትብዓት ከምቲ ሓንቲ ሕብሪ ዘለዎ ዕምባ ምስ ምዕባል፡ ምስልጣን ምልማልን መደባት፡ ምልማል ኣገዳሲ እዩ። እዚ መሪሕ ዕላማ ብምግጣም ናብ መስመር ዓወት’ዩ ክጥምት ካልኦት ሕብረታት ተደሚራ ምሉእነት ምስ ሚ/ሕርሻ ብምትሕብባር ኣብ ዝወደቦ እዚ ካብ ቀንዲ መርሓ-ጎደና ማክሮ ፖሊሲ ጀሚሩ - ስነጥበኛ መንእሰይ ስምኦን ጽባቐ እትፈጥር፡ ስንክልናኡ ልክዕ ከምቲ ናይ ምርባሕ ንህቢ ስልጠና ኣሰራርሓ ሃገርና እዩ። ደስታ። ዝተፈላለየ ሕብርታት ዕምባ ዘለዋ ሓንቲ ጋብላዊ ቆፎን፡ ስምኦን ተኻፋልን ተረባሕን ስምኦን ነዚ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ንኽበቅዕ እታ ትዓርብ ጸሓይ፡ ንግሆ መታን ጽብቕቲ ሕብሪ ዕምባ እዩ ዝቖጽራ። ናይ’ቲ መደብ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ምሻጥ መዓር ኣብ 204 ብምትብባዕ ሃገራዊ ማሕበር ስንክልና ምንጪ ውሽጣዊ በጺሑ፡ ናብራኡ ኣብ ምሕያሽ ይርከብ ጽሙማን ኤርትራ ኣብ ካዛደሊኢታሊ፣ ኣብ ጽባቐኡን ምስጢር ዓወቱን ኣሎ። ስምኦን ነቲ ብሚ/ሕርሻ ዝተኣታተወ 208 ድማ ኣብ ኣደራሽ ኤሪትሮ-ጀርመን ስነ-ጥበኛ ስምኦን ደስታ ሓይሉን እዩ። ዘለዎ ስንክልና ኣድማዕን ውጽኢታውን ኮይኑ ብሃገር ልዕሊ ሚእቲ ዝኾኑ ናይ ቅብኣን ካይላን ተቐሚጣ ኣላ። እዚ ስራሕ እዚ፡ ውሑድ ካብ ዋላ ሓንቲ ከትርፎ ደረጃ ዝስራሓሉ ዘሎ ዘቤታዊ ሕርሻዊ ስርሓት ሒዙ ንፈለማ ጊዜ ናብ ህዝቢ ካብቲ ንሱ ዘበርከቶ ስነጥበባዊ ስርሓት ኮይኑ፡ ኣይክእልን’ዩ። እኳ ደኣ ከምቲ ሜላ ብምኽታል፡ ንጥፈታቱ ከስፍሕ መደብ ምርኢት ኣቕሪቡ። ማሕበር ድማ ንዘለዎ ይበል ዘብል ክተባዕ ዝግቦኦ ፋይዳ ዘለዎ ጽሙም ኣመሪካዊ ኣቦ ምህዞ ኣለዎ። ናይ ፈጠራ ክእለትን ብሩህ ስነጥበባዊ ስራሕ እዩ! መብራህቲ ቶማስ ኣልባ ነዚ መደብ’ዚ ንምዕዋት ግን፡ ዓውዲ መጻኢኡን ኣብ ግምት ብምእታው፡ በቲ እዚ ተረኺቡ ዘሎ ዘነይት ስራሕ፡ ሳላ ኤዲሰን፡ ወለዱ መጥባሕቲ ስንክልና በይንኻ ዝጉየዮ ጥጡሕ ሜዳ ናይ ገዛእ ርእሱ ንኡስ መጠን ነብሰ-ምኽኣል ሓቛፊ፡ ኣማእዛኒን ኣማዕባልን ፖሊሲ ናይ እዝኒ ብምግባር ክትሰምዕ ኣይኮነን። ንባዕልኻ ብቑዕ ፍልጠትን ክእለትን ፕሮጀክት (start-up ecosystem pilot ስንኩላን፡ ከምኡ ድማ ሓያል ውህደት ክንሕግዘካ ምስ በልዎ፡ “ኣነ ዓጢቕካ፡ ንላዕሊ ደይብካ ንታሕቲ ወሪድካ scheme) ናይ ልዕሊ 10 ኩንታል ጀሶን ሚኒስትሪን ሃገራውያን ማሕበራትን እዩ። ከም ዘለኹዎ ጽቡቕን ካልኦት ከተደይብ ኣለካ። እቲ ዝበለጸ ድማ፡ ካልእ መበገስን ደገፍቲ መሳለጥያታት ተዋዲዱ ብዘሎ ምቹእ ሃዋህው፡ ኣብ’ዚ ሕጂ ግሩምን ፍጡር’የ፣ ዘለኒ ኣኽኣልቲ፡ መልመልትን ሞዴልን ዝኾኑ ስነጥበብን ምትብባዕን ደገፍ ገይሩሉ። ብቑዕ እዋን ሕቶ ስንክልና እናተቓለን ግቡእ ዝምባለን ፈጠራዊ ክእለትን ስንኩላን ፈጢርካ፡ ንኻልኦት መንገዲ ስልጠና ቀሲሙ ጥቕስታት፡ ቅብኣን ቅርጻን መልክዑ እናሓዘን ስለ ዝመጽአ፡ ስንኩላን ከይከስሮን ከይጠፍኣን ክሰምዕ ክትሕብር ምኽኣል እዩ። ስምኦን ሓደ ካይላን ብምስራሕ፡ ነብሱ ኣብ ምኽኣል፡ ባዕሎም ዝመርሑሉን ዘለዎም ስንክልና ኣይደልን’የ’ ዝበሎም፡ ስምኦን ካብቶም ህሉው ሕጽረታት ከይደረቶም ስድራቤቱ ኣብ ምጥዋርን ሂወቱ ኣብ ንምቅላል ዝመራመሩሉን ዝምህዙሉን ድማ ‘ዘይምስማዕ ብዘይካ ብዘለዎ ዝከኣሎ ዝገብር ኣብነታዊ ስነጥበባዊ ምራሕን ኣበጊሱዎን ኣዕጢቕዎን ኣሎ። ደረጃ ተበጺሑ ኣሎ። ዝፍጠር ዘሎ ሓድሽ ጫውጫውታን ረበሻን ካልእ እዩ። በቲ መበገሲ ተጠቒሙ ድማ ብርክት ቴክኖሎጂ ድማ እናበረኸን ኣብ ምዕባለ እንታይ ይተርፈኒ። ኣብ ክንዲ መብዛሕትኦም ደገፋት ይኹኑ ዝበሉ ብዝተፈላዩ ቋንቋታት ዝተጻሕፉ ስንኩላን ዘይንዓቕ ኣበርክርቶ ይገብርን ዝተመርጸት ቅብኣ ናይ ስምኦን ኣእዛነይ፡ ኩሉ ዝዓያ ኣዒንቲ ፕሮጀክትታት ማሕበራዊ ጉዳያት ንመርዓን ህያባትን ዝኾኑ ጥቕሲታት ኣብ ምህላዉ ዓቢ ተስፋ’ዩ። ኣብ ቀጻሊ ድማ ንስሪ ዝኾና ኣዒንቲ ፈጢሩለይ ክትዕቅኖም ኣሸገርቲ’ዮም። መጀመርታ ስተሽነሪታት ይሸጥን የከፋፍልን፣ ብርክት ስንክልና ከም ብድሆ ዘይኮነ ከም ጽባቐን ክትበርቕ’ዩ ዝበለ ሮበርት ብራዊንግ፡ ከምኡ ኣሎ። ኣብ ክንዲ ኣፈይ ድማ ዝዛረባ ንቕሓትን መረዳእታን ሕብረተሰብን ዝበሉ ቅርጻታትን ሓወልትታትን ኣብ ጸጋን ሕዙእ ናይ ፈጠራን ፍልስፍናን ድማ ብርሃን ኣብ ውሽጢ ኩሉና ኣሎ። እቲ ኣእዳው ኣለዋኒ። ጽመተይ ጽባቐይ ምንጪ ተጠቀምትን ከተዕብን ከተበርኽን ኣለካ። ኣባይቲ ድማ ይሰርሕ። ብዓቢኡ ድማ ኣብ ዓውዲ ተራእዩ፡ በብሞያኦምን ዝምባለኦምን ምስጢር ግን፡ ብኸመይ ነብርሆ እዩ ዝበለ ፍልስፍናይን ፈጠራዊ ስርሐይን እዩ፡” ዝብል ካብዚ ቅዱስ ዕላማ ብምብካስ ድማ፡ ግዜ ክረምቲ ነቲ ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኣብ ወፍርን ምዕባለን ሃገርና ዕዙዝ ኣበርክቶ ኬነዲ። ስነጥበባዊ ስምኦን ብዘለዎ ስንክልና ጽኑዕ እምነትን መትከልን ኣለዎ። መንግስቲ ኤርትራ ብፍሉይ ድማ ሚኒስትሪ ኤርትራ ንትሕቲ ዕድመ ጽሙማን ቈልዑት ክገብሩ ዓቢ ትጽቢት ይግበር፣ ብፍላይ ድማ ከይተሸገረ ናይ መፍትሒታት ካልእ በሪ፡ ስምኦን ብሰንኪ ናይ ምብህሃል ጸገም፡ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ መነባብሮ ኣብ ኣስመራ ዝህቦ ስልጠና መሪሑ ከም ኣብ ዓውዲ ስነ ጥበብ። ካብ’ዚ ንላዕሊ፡ ብርሃን ናይ ምዕባለ ጩራን’ዩ ክኸፍት ድሩት ዝርግሐን ወግዓውነትን ቋንቋ ስንኩላን ንምሕያሽ፡ ክሳብ ዓዲታት ኣሰልጣኒ ቅብኣን ስእልን ኮይኑ፡ ሞያኡ ኣድማዒን ዕዉትን ስራሕ ንምብርካት፡ ሓሊኑ። በታ ዝጎደለት እዝኑ ከየስተማሰለ፡ ምልክት፡ ህሉው ሕጽረታት፡ ንጽሙማን ዝወርድ መዋቕር ዘለዎ ስትራተጂ ኮም ንኻልኦት ምስ ስንክልና ዝነብሩ ወገናቱ ከም ብዓል ስምኦን ፈርዮም፡ ዝተወሃደን ፈጣሪ ዝመጠወሉ ካልኦት ህዋሳቱ ኣራቢሑ፡ ዝሕግዝ ሜላ ኣመሃህራ ዘይምህላው፡ ድሩት ዝሰረቱ ናይ ተሃድሶ መደባት ሓንጺጹ ካብ (ጽሙማን) ኣብ ምውራስ ይሰርሕ ኣሎ። ፈጠራዊ ዝኾነን ብርቂ ስነጥበባዊ ስራሕ ክሰርሓሎምን ክጥቀመሎምን ተላዒሉ። ትሕተ ቅርጻውን ሰብኣውን ዓቕምታት፡ ዝሰርሕ ብዙሕ ዓመታት ኣቝጺሩን ይሰርሕ ብተወሳኺ ስምኦን ኣብ ቤት ትምህርቲ ከበርክቱ፡ ደገፍን ምትብባዕን መሻርኽትን ድሕሪ ስንክልናኡ ስምኦን ናይ ትምህርቲ ትምህርቱ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ክቕጽል ኣሎን። ብሳላ’ዚ ከኣ፡ ሕብረተሰብ ማሕበራዊ ጽሙማን ኣስመራ ኣኽርያ (እንዳሽወደን) ካልኦት ኣካላትን ኣገዳሲ እዩ። ከም’ቲ፡ ናይ ዕድል ንምርካብ ኣብ ኣስመራ ናብ ዝርከቡ ኣይከኣለን። ምስ ዝሰምዑ ተጸምቢሩ ዛዕባታት ኣብ ምብራኽ ብፍላይ ድማ ኣብ ከም መምህርን ክኢላን ስእልን ቅብኣን ኮይኑ፡ ስነ ልቦና ፈሊጣት፡ ብድሆታት እንተሃለዉ፡ ኣኮታቱን ሓትኖታቱን’ዩ ኣምሪሑ። ይመሃር ስለ ዝነበረ፡ ትምህርቱ ኣብ 1 ክፍሊ ኣተኣላልያ ስንኩላን፡ ዓቢ ዝላ እዩ ኣመዝጊቡ። ኣብ ምዕባል መምሃሪን መሳለጥያታትን ይኽበዱ ይፍኮሱ፡ ልክዕ ከም ቡን ኣብ ኣኮታቱን ሓትኖታቱን ድማ ኣይሓመቑን፣ ኣቋሪጹ፡ ኣብ ሞያዊ ክእለት ኣድሂቡ። ኣብ እዚ መደብ ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ናይ’ቲ ቤት ትምህርቲ ተመዲቡ ብቐዋሚ ውዑይን ኣብ ዝሑልን ማይ ኣትዩ ቁመናኡ ብዝግባእ ተኸናኺኖም’ዮም ኣዕቢዮምዎን ዓውዲ ስነጥበብ ኩሉ ግዜ ሓድሽ ሓሳብን ኣፍልጦን መረዳእታን ሕብረተስብን ኣብ ይሰርሕ ኣሎ። ኣብ ማሕበር ዝዳለዉ ናይ ከይቀየረ ተሪሩ’ዩ ዝወጽእ ዝብልዎ፡ ስምኦን ናይ ትምህርቲ ዕድል ንኽረክብ ዝከኣሎም ምህዞን ምስ ኣንቀለን ምስ ተፈላሰፈን እዩ። ምሕብሓብ ስንኩላን ወገናትን ነብሶም መሰልጠን መምሃርን መዝገበ ቃላትን ድማ ብማዕበላት፡ ነውጽን ብድሆታት፡ ጽዒሮምሉን። ስምኦን፡ መጀመርታ ኣብ ቤት ካብዚ ፍሉይ ተውህቦን ትዕድልትን ተበጊሱ፡ ዝኽእልሉ ባይታ ኣብ ምፍጣርን ዘይነዓቕ ዝሕግዝ ናይ ቋንቋ ምልክት መጻሕፍቲ፡ ስንልክናን ዝኽትምናን ኢዱ ከይሃበ ነዚ ኣበርክቶ ገይሩ’ዩ። ይኹን ደኣ’ምበር ደገፋት ጭርሖታትን ባነራትን ኣብ ምድላውን በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ክበጽሕ ክኢሉ’ዩ። ኣብ ማሕበራዊ ጉዳያት ብቕልጡፍ ውጽቶም ኣብ ምርዓምን ልዑል ኣበርክቶ ይገብር ቀረባ እዋን ድማ ንድሕሪት ከይበለ ናቱ ኣብ ባይታ ክትርኢ ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣሎ። ብውልቁ ድማ፡ ኣብ ናይ ውልቂ ስቱድዮ መስሪቱ ክዓብን ምርኢት ፍርያቱ ውጽኢቶምን ጽልዋኦምን ክትዕቅኖምን ኣባይቲ፡ ኣብያተ ጸሎትን ካልኦት ህንጻታትን፡ ከቕርብን፡ ካልኦት ኣሰሩ ክኽተሉን ተመስጦ ብኣሃዝ ክትቅምሮምን ቀለልቲ ኣይኮኑን። ብቅርጻን ብኮምፕዩተርን ተሰንዩ፡ ሓወልትን ከሕድሩን ተበጊሱ ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ፡ ውጽኢቱ ነዊሕ ዓመታት ዝወስድ ኣርማታትን ይሰርሕ ኣሎ። ናይ ካይላ ንዘለዎ ፍሉይ ናይ መሃዝነትን ፈጠራን ዘገምታዊ መስርሕ እዩ። ብቐጻልን ጽዑቕን መስርሒ ማሽን ትሰርሕ ባዕሉ ኣማዕቢሉ፡ ብሉጽ ክእለት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ስልጠናታት፡ ምኽሪታት፡ ኣነቓሕትን ብእግሪ እትዘውር ሰሪሑ ኣሎ። ስምኦን ንኻልኦት ስንኩላን ሞዴል ኮይኑ ሞራል ዘበርኹን ጎስጓሳትን ኣስተምህሮታትን ኣብ ቀረባ መጻኢ ድማ፡ ብውልቁ ይኹን ክጸሉን፡ ንሃገር ዘርብሕ ስራሕ ክገድፍ ንጽሙማን እተንጸባርቕ ቅብኣ ሪያሊዝም ገይርካ፡ ኣብ ምሕያሽ ሂወቶም ክትኣቱ ምስ ካልኦት ጽሙማን ተቛሪኑ፡ ዓቢ ስነ ዝኽእልን ዓቢ ስነጥበባዊ ከም ዝኸውን ስራሓት ካይላ ኣለካ። ድሕሪኡ፡ ነቲ ናይ ምዕባለ መሳል፡ ጥበባዊ ምርኢት ናይ ካይላን ቅብኣን ከርኢ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ቃለ- መሕተት ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ምስ ደራሲ መጽሓፍ፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን” ኣቶ ተስፋይ ቀለታ ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ክፍሊ ረድዮ ኮይኑ ሰሪሑ። ካብ 203 ብዙሕ ክፈልጥ ክኢለ። ካበይ ትረኽቦ? ፍለጥ። ነዚ ገይርካ፡ ንሽግርካ ከኣ፡ ናብ’ዚ ዝተጠቕሰ ትካል ተቐይሩ፡ ኣብቲ • ካብ 328 ክሳብ 390 ገጻት ትሕዝቶ ክፈትሓልካ ዝኽእል ዝኣክል ሓበሬታ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓላፊ ክፍሊ ምርምር ትካል ሓላፊ ክፍሊ ዜና (መጽሔት ሕድሪን መጽሓፍካ፡ ንምድላው ዝተጠቀምካሎም ረኺብካን ኣኪብካን ኣለኻ። ንዝረኸብካዮ ህግደፍ ኮይኑ ዝሰርሕ ዘሎ ገዲም መምህርን መርበብ ሓበሬታ ሻዕብያ ዶት ኦርግን) ኮይኑ ዝርዝር ማእለያ ዘይብሎም መወከሲታት ሓበሬታ ንዘድልየካን ዘየድልየካን ወድቦ። ጋዜጠኛን ኣቶ ተስፋይ ቀለታ ደምሳስ፡ ንልዕሊ 13 ዓመት ድሕሪ ምግልጋል፡ ኣብ ሓቚፋ ኢና እንረኽባ። ብኸምዚ ኣገባብ ንዘየድልየካ ኣሊኻ፡ ዘድልየካ ፈሊኻ ናብ ብ1948 ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ። ክሳብ 1 2016 ናብዚ ሕጂ ብሓላፍነት ዝሰርሓሉ ሓያል ጻዕሪ ገይርካ ዘዳለኻዮ ስራሕ መስርሕ ብምስግጋር፡ ብቐጻሊ ከተሀብትሞን ክፍሊ ትምህርቱ ኣብ ኣስመራ ተኸታቲሉ። ዘሎ ክፍሊ ምርምር ህግደፍ ተቐዪሩ። ውጽኢቱ ኣየጠራጥርን። እዚ ብመቓን ናይ ምትርጓሙን የድልየካ። እዚ ድሕሪ ምግባር፡ ብድሕሪኡ ናብ ኢትዮጵያ-ኣዲስ ኣበባ ገዲም መምህርን ጋዜጠኛን ተስፋይ ግዜ ክልካዕ ክንደይ ወሲዳትልካ? ናብ መስርሕ ትግባረ ትሰጋገር። እዚ ክበሃል ተጓዒዙ ናይ 12 ክፍሊ ኣብ ላባላቶሪ ስኩል ቀለታ፡ ኣብ ሃገርና ኣብ ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣብ ግዜ ኮሮና የበግሳ’ምበር፡ ዓቲበ እንከሎ ግን፡ እቲ እተካይዶ መጽናዕቲ ቀጺሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ናብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣገደስቲ መጽናዕትታትን ንዘሎ ሃጓፋት ዝሓዝኩዋ ግን ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ጥበባዊ፡ ጓሕጓሒ፡ ሓቅነቱ ንምጥላል ኣበባ ተጸንቢሩ፡ 4 ዓመት ተማሂሩ ብዓውዲ ብምልላይ፡ ንጸሓፍቲን ተመራመርቲን ሰለስተ ዓመታት’የ። ተጸሚደ ክሕዛ ክመሳኸር ኣለዎ። ኣብ መደምደምታ ጂኦግራፍን ስነ-ፍልጠት ስነ-ልቦናን ድሕሪ ብሓፈሻ፡ ኣብቲ ዓውዲ ክነጥፉ ዝደልዩ ዝደረኸ ምኽንያት ነይሩ፣ ንሱ ድማ፡ ምስ በጻሕካ ከኣ፡ ክድገም ይኽእል ድዩ? ምራቕ፡ ኣብ ጎንደር ‘ቤገምድር’፡ መምህር ብጉሳት መንእሰያት ድማ ብፍላይ፡ ‘ሓጋዚት’ በብእዋኑ ዝጽሕፎም ዝነበርኩ ጽሑፋት፡ ዝብሉ ኣገደስቲ ኣምራት ኣገባት መጽናዕቲ ኮይኑ ን5 ዓመት ኣገልጊሉ። ኣብ 197 ዝበላ፡ ብርክት ዝበሉ ኣብነታት ተሰንዮም ንርእይቶ ክኢላታት ንሰባት ይህቦም ኣማሊኡዶ ምርግጋጽ የድልየካ። ዝረኽቦም ነገራት ክኸውን ኣይግባእን። ናብ ህግሓኤ ንምጽንባር ሜዳ ወሪዱ። ዝቐረቡ ኣብ ስነ-ኣገባብ ስነ-ምርምርን ወዘተ ነበርኩ። ካብኦም ዝረኸብክዎ ግብረ-መልሲ ካልእ ኣብ ምርምር፡ መጽሓፍቲ ምርኣይ • መጽሓፍ መግቢ ኣእምሮ’ዩ፡ ኣብ ሃገርና ወተሃደራውን ፖለቲካውን ትምህርቲ ድሕሪ ዘተኮረት፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ ትሕዝቶ መጽሓፈይ ንምዕማቝን ደጋጊመ ወይ ምውካስ ምቕዳሕ ኮይኑ ዝስምዖም ድማ በብእዋኑ ክፈርዩ ንዕዘብ ኣለና። ኣብ ምቕሳም ከኣ ናብ ብርጌድ 4 ተመዲቡ። መጽናዕትታትን” ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ን5 ክፍትሽን ተወሳኺ ብመጽናዕቲ ክድርዖን ኣለዉ። እቲ ሓቂ ንሱ ዘይኮነ ብኣንጻሩ’ዩ። ኢድ ኩሉ ኣንባቢ ክበጽሑ እንታይ ክግበር ንመጀመርታ ግዜኡ ምስ ኣሃዱኡ ብምዃን ታሕሳስ፡ 2025 ከመርቓ’ዩ። ኣቶ ተስፋይ ኣኽኢሉኒ’ዩ። ነዚ ኩሉ ገይረ ቀዳማይ ምርምር ከተካይድ፡ መጽሓፍቲ’ምበር ኣለዎ ትብል? ኣብ ውግእ ሰምሃር 197 ‘ሰሓጢት’ ኣብ ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ቦርድ ኣወሃዲት ንድፊ መጽሓፈይ ምስ ዛዘምኩ፡ ብምሁራን ክትውከስ ኣለካ። ክኸውን ዘይብሉ፡ ከምቲ ዝተጠቕሰ መጽሓፍ መግቢ ዝብሃል ቦታ ውግእ ተኻፊሉ። ቀጺሉ፡ ማሕበራት ገድሊ’ውን እዩ። ንሎም ክኢላታትን ብሓፈሻ፡ በቲ ዓውዲ ዝተመረቑ ካብኡ ዝረኸብካዮ ሓበሬታ ክትጠቅስ ኣእምሮ’ዩ። ተጻሒፎም ሰብ ከንብቦም ኣብ ገርሁ ስርናይ (ትግራይ) ኣብ 1ይ ነዛ መጽሓፍ ክጽሕፍ ዝደረኾ ቀንዲ ድማ ብፍላይ፡ ከምእትግምገም’የ ገይረ። ዘይምኽኣል’ዩ። እዚኣ እታ ንሕና ክሳብ ክመሃረሎምን ክነቕሓሎምን እንተዘይ ወራር 1978 ውግእ ተኻፊሉ። ኣብቲ ምኽንያትን ከምኡ’ውን ንሓፈሻዊ ትሕዝቶ ገለ ካብቲ ዝረኸብክዎ ርእይቶን ገምጋምን ሕጂ ክንገብራ ዘይንኽእል ዘለና’ያ። ክኢሉ ግን ዳርጋ ዘይተጻሕፉ’ዩ። ሕብረተውግእ ከኣ መውጋእቲ ኢድ ኣጋጢምዎ። ናይታ መጽሓፍ ከብርሃልና ተወኪስናዮ ድማ፡ ኣብ ስርሐይ ብዙሕ’ዩ ሓጊዙኒ። ልዕሊ ብድፉኑ ካብ ኣርካይቭ ተወኪሰ ኢልካ’ዩ ሰብ ክትሃንጾን ከተማዕብሎን ብትምህርቲ ኣብ 5ይ ወራር 1979 ኣብ ‘መእድነ’ ነይርና። ጽማቚ ትሕዝቶ ምስኡ ናይ ኩሉ ከኣ፡ “እዚኣ ከምዚኣ፡ እዚኣ ወስኸላ…” ዝሕለፍ። እዚ ኸኣ ብመሰረቱ ጌጋን ክእረም ኢኻ ትሃንጾ። ንትምህርቲ ዝሃንጹልካ ከኣ መውጋእቲ እግሪ ኣጋጢምዎ። እዚኦም ዘካየድናዮ ቃል-መሕተት ካልኣይን እናበለ፡ ብሉጽን ዓሚቝን ሃብታም ትሕዝቶን ዘለዎን ኣረዳድኣ’ዩ። ስለ’ዚ፡ ኣብ መስርሕ መጽሓቲ’ዮም። ብቐንዱ’ውን መጽሓፍ ውሑዳት ኣብነታት ካብቶም ኣቶ ተስፋይ መወዳእታን ክፋሉ ይስዕብ፡ ዘለዋ መጽሓፍ ክትከውን ግደን ኣበርክቶን ምርምር፡ ይጠቕመኒ’ዩ ዝበልካዮ ዝረኸብካዮ ንመምሃሪ ሰባት ተባሂሉ’ዩ ዝጸሓፍ። ስለዚ፡ ዝተኻፈሎም ውግኣት እዮም። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣቶ ዘምህረት ዮውሃንስ ዕዙዝ ነይሩ። ሓበሬታ፡ ኣብ መጽናዕትኻ ከተስፍር፡ ቅስጠት መጽሓፍ ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ኣንባቢ ብ1981፡ ወኪል ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ኣብ • መጽሓፍ፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን •ካብ ተመክሮኻ መጽሓፍ ምድላው (ስርቂ) ክህሉ የብሉን፡ ኣብ ክንድኡ ናትካ ብቐሊሉ ከም ዝረኽቦን ከምዝዕድጎን ክግበር ብርጌድ 4 ብምዃን ከገልግል ተመዚዙ። ኣገደስቲ መጽናዕትታትን” ፋልመይቲ ከመይ ትገልጾ? ከምዘይኮነን ካበይ ከምዝረኸብካዮን ብንጹር ክኽእል ኣለዎ። እዚ ብዘይ ምዃኑ፡ ሰባት ተጋዳላይ ተስፋይ ወኪል ድምጺ ሓፋሽ ስራሕካ’ያ ትኸውን ዘላ። ኣብ መስርሕ ካብ ተመክሮይ፡ ምድላው መጽሓፍ ክትጠቅስ ኣለካ። ክረብሑሉ ዝኽእሉ መጻሕፍቲ እናሃለዉ፡ ኮይኑ ኣብ ዝተመደበሉ እዋን፡ ብረድዮ ካብ ምድላዋ፡ ዘጸገመካ ወይ ዝበድሃካ እንታይ ስራሕ ናይ ሓደ ሰብ ዘይኮነ፡ ተሳትፎ • መልእኽቲ ወይ ትሕዝቶ ናይዛ ክረኽቡዎምን ክዕድጉዎምን ይተባብዑ ዝሰምዖ ወይ ጽሑፋት ብምንባብ ዘዋህለሎ ነይሩ? ብዙሓት ሰባት ዝሓት’ዩ። ጠቓሚ ዝኸውን መጽሓፍ ብቐንዱ ናብ መን ዝቐንዐ’ዩ? ናብ የለዉን። ንኸምዚ ዝኣመሰለ ፍርያት ፍልጠት እንተዘይኮይኑ፡ ጋዜጠኛ ከብሎ መጽሓፍ ክትጽሕፍ፡ ድሌት፡ ባህግን ድማ ብኽፉት ልቢ ንብዙሓት ክኢላታት ደረስቲ፡ ጋዜጠኛታት፡ መጽናዕቲ ዘካይዱ መንግስቲ ድጋፍ ክገብር ኣለዎ። እዚ ምስ ዘኽእል ተመክሮ ኣይነበሮን። ‘ክገብሮ ኣለኒ’ ዕግበትን ክህልወካ ኣለዎ። ኣነ ድማ እዞም ምክፋልን ካብኦም እትረኽቦ ሓሳባትን ወይስ ስነ-ጥበኛታት? ዝግበር ጥራይ ድማ’ዩ ኣንበብቲ ክተባብዑ፡ ዝበለ ልቡ ከየስመረ ስለ ዘይድቅስ ግዳ፡ ዝጠቐስኩዎም ሰለስቲኦም ረቛሒታት ስለ ርእይቶታትን ብኽፉት ልቢ ተቐቢልካ ኣብ እዛ መጽሓፍ፡ ንኹሉ ከተገልግል ጸሓፍቲ’ውን ክጽሕፉ ክተባብዑ ዝኽእሉ። ኣብ ሓጺር ግዜ ንፉዕ ጋዜጠኛ ክኽውን ዘለዉኒ፡ ነዛ መጽሓፍ ከዳልዋ ክኢለ ኣለኹ። ግብሪ ከተውዕሎ ምስ እትኽእልን’ዩ። ስለዚ ብምሕሳብ’ያ ተዳልያ። ከመይ ገይርካ ከም ሳልሳይ ነጥቢ ከኣ፡ መንእሰያት ክጽሕፉ ኣይተጸገመን። ድሕሪ ካልኣይን ሓድነታውን ኣብ ምድላው ዝጥቀስ ጸገም ኣየጓነፈን። ብወገነይ፡ ነዛ መጽሓፍ ከዳልዋ ዝኸኣልኩ መጽናዕቲ ትገብር ብኣብነት ተሰንዩ ክኽእሉ ኣለዎም። ምስ ዘሎ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ጉባኤ 1987 ድማ ናብ ማእከላይ ቤት ልክዕ’ዩ፡ ከይጠቐስክዎ ክሓልፍ ዘይብለይ፡ ንካብ ብዙሓት ነንበይኑ ኩርናዕ ርእየት ዝተዳለወላ ስለ ዝኾነት፡ ንተመራመርቲ፡ ዝወዳደር፡ ማዕረ-ማዕረኡ ዝስጉምን ዝብድህን ጽሕፈት ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ፡ ሻባይት ምስ ዕለታዊ ንጥፈታት ስራሕን ህይወት ዘለዎም ክኢላታትን ምሁራትን ዝረኸብክዎ ታሪኽና ኣይተጻሕፈን ዝብል ተጋዳላይ፡ ነገራት ከምጽኡ ክኽእሉ ኣለዎም። ተሳሒቡ። እንደገና ኣብ 198 ከም ሓላፍን ስድራን ብምዝማድ፡ ብግዜ ይጫረተኒ ርእይቶን ሓሳባትን ኣብ ግምት ኣእትየ’የ ተባቢዑ ታሪኹ ክጽሕፍ፡ ዋርሳይ’ውን • ኣብ መወዳእታ ዕላልና፡ ኣብ መጻኢ ጠርናፊን ናብ ምድላው መጽሔት ሳግም ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን፣ ከም ዓቢ ጽሒፈያ። ከምኡ ዘይተመዝገበ ውዕሎ ጅግንነቱ ካባኻ እንታይ ኢና ክንጽበ? ተቕይሩ። ቀጺሉ፡ ኣብ 190 ናብ ቤት ዕንቅፋት ግን ዝጥመት ኣይኮነን። ብዓቢኡ • ብመሰረት ክሳብ ሕጂ ከተካይዶ ጸኒሕካን ክስንድ፣ ኣመሓደርቲ ኣብ ምሕዳሮም ምስ ገዲም ጋዜጠኛን ጸሓፊን መስፍን ትምህርቲ ካድር ተቐይሩ፡ ኣብ ምድላው ዘሀውኽ’ውን ስለዘይነበረኒ፡ ቀሲነ ብዘገምታ ዘለኻን ውህሉል ተመክሮ፡ ኩሉ ዓይነት ዘሎ ጸገማት ህዝቢ፡ መምህር’ውን ኣብ ተስፋይ፡ ብሓባር እንሰርሓ ዘለና፡ ኣብ ደረጃ መጽሔት ሓርበኛ ተመዲቡ። ረዲአ’የ ሒዘያ። በዚ ድማ ብዝዓግበሉ መንገዲ ምርምር ሓደ ሽቶ (ዕላማ) ንምውቃዕ ሓደ ተመሃሮኡ ዝርአ ሃጓፋት ብስነ-ፍልጠት ምዝዛም ዝበጽሐት፡ “ዕላል ምስ ታሪኽ” ናጽነት ኮይኑ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ክዛዝማ ክኢለ። ካልእ፡ ነዛ መጽሓፍ ብጽቡቕ ኣንቅዶ ሒዙ’ዩ ዝብገስ ክንብል ንኽእልዶ? ክፈትሕ፡ ኣብ ንግዲ ይኹን ሕርሻ ዝነጥፍ ዘርእስታ መጽሓፍ ኣብ ምድላው ኣለና። 191 ኣብ ዝጀመረትሉ ከኣ፡ ኣቶ ተስፋይ፡ ጀሚረ ክዛዝማ ዝሓገዘኒ እንተነይሩ፡ ከምቲ መጽናዕቲ-መጽናዕቲ ክበሃልከ ብጭቡጥ ሰባት ኣብ ስራሕ ዘጋጥሞም ጸገም፡ እንታይን ካልእ፡ ብምትሕብባር ምስ ማሕበራት ጋዜጠኛ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኮይኑ ዝጠቐስኩዎ፡ መኽዘን ሓበሬታ (ኣርካይቭ)፡ እንታይ ረቛሒታት ከማልእ ኣለዎ? ስለምንታይን ኣንቢቦም ጸገማቶም ክፈትሑ፡ ተጋደልቲ’ውን መጽሓፍቲ ንምድላው ተመዲቡ። ነዊሕ ከይጸንሐ ዋና ኣሰናዳኢ መጽሓፍቲ፡ ሰነዳት ናይ ጸላኢ ስለ ዘለና፡ ኩሉ ግዜ መጽናዕቲ ክትገብር ከለኻ፡ ኮታ ንኹሉ ዝተማህረን ዘይተማህረን ናይ ሓባር ሓሳብን ውጥን ኣሎ። ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኮይኑ። ቀጺሉ ሓላፊ ከምኡ’ውን ተመክሮኦምን ፍልጠቶምን ብመሰረቱ፡ ክፍታሕ ዘለዎ ሕቶ ዘበግስ ኣብ ዝነጥፈሉ ዓውዲ ንዘለዎ ዕግበትን ንኹሉ ኹሉ ከነረኻኽበሉን ንኻልኣይን ጋዜጣታት ኮይኑ ኣገልጊሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ዘካፍሉ ክኢላታት ስለ ዝረኸብኩ፡ ኣብ ግድል ክህሉ (ከጋጥም) ኣለዎ። ነታ ዘጋጠመ ዘይዕግበትን ክጥቀመላ ብዝኽእል ኣገባብ ሳልሳይን ግዜ ምስ ኣንበብቲ ክንራኸብን ናብ ኣገልግሎት ዜና ተቐይሩ ዋና መስርሕ ምርምር ኣይተጸገምኩን ክብል ሕቶ ክትፈትሕ እንታይ እንተገብረ ኣብ ተዳልያ ኢለ እሓስብ። ድማ፡ ዕድመን ጥዕናን ይሃበና። ብዝተረፈ ዳይረክተር ኣገልግሎት ዜናን ጋዜጣን ኮይኑ ይኽእል። ምባል ኢኻ ትኣቱ። ኣብ ፈለማ ክግበር • ጸሓፍቲ ታሪኽ ኮነ መጽናዕቲን የቐንየለይ። ኣገልጊሉ። ካብ 198 ክሳብ 203 ቅድሚ • ኣቶ ተስፋይ፡ ተመራማሪ ክትከውን ዘለዎ፡ ነቲ ሕቶ ኣብ ምፍታሕ ክሕግዙ ምርምርን ዘካይዱ ኣካላት፡ ካብዛ መጽሓፍ ንሕና’ውን ንትሕዝቶ መጽሓፍካ ናብ’ዚ ሕጂ ዝሰርሓሉ ዘሎ ምርምርን ስነዳን እንታይ የድልየካ? ዝኽእሉ መወከሲታት ምውካስ የድልየካ። እንታይ ክረብሑ ይኽእሉ ትብል? ምስዚ ኣመልኪትካ ሰፊሕን ዓሚቚን ሃናጺን ህግደፍ ምቕያሩ ድማ፡ ዋና ዳይረክተር ተመራማሪ ክትከውን ቀዳማይ ነገር ብኸምዚ ኣገባብ ገይርካ ዝረኸብካዮ ሓበሬታ ኣተኣሳሲርካ ተሕልፎ ለበዋ እንተሎካ? ሓበሬታ ስለ ዝሃብካና፡ ብስም ኣንበብቲ ኣብ ስራሕካ ድሌትን ብውጽኢት ትእክቦ። ካበይን እንታይን ረኺብካ ምንጪ ዕላማ ናይዛ መጽሕፍ - ናብ ጸሓፍቲ፡ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ነመስግነካ። ስራሕካ ድማ ዕጉብ ክትከውን ሓበሬታኻ ኣበየናይ ገጽ ከይተረፈ ብንጹር ተመራመርቲ… ብቐንዱ እምነተይ፡ ኣለካ። እቲ ትገብሮ ስራሕ ከተስፍር ኣለካ። ከምኡ ምግባር ካብ ብዙሕ ስርሓትና ብመጽናዕቲ ዝተደገፈ ክኸውን መኣረምታ ምርምር ትጸልኦ ክኸውን የብሉን፣ ሃልኪን ድኻምን’ዩ ዘድሕነካ። ብዘይካ’ዚ፡ ምስ ዝኽእል’ዩ ካብ ብዙሕ ጉድለታት ብልቢ ትፈትዎ ክኸውን ኣለዎ። ንኻልኦት ክውከሱ ንዝደልዩ ሰባት’ውን ብምድሓን ውጽኢት’ውን ዝህልዎ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይ’ዚ ጽሑፍ፡ ኣነ ድማ ኣብዚ ዓውዲ ፍትወት ንጹር ሓበሬታ ይኾኖም። ዝብል’ዩ። እዛ መጽሓፍ ድማ፡ ነዚ ክትበቅዕ ኣብ 5ይ ወራር፡ 1979 ‘ኣብ ማዕሚደ ስለ ዘለኒ’ሞ ሓንቲ መጽሓፍ • ነዚ ዝጠቐስካዮ ሕቶ ንምላስ ብዙሕ ትኽእል’ያ ካብ ዝብል’ዩ ክትዳሎ ተደልያ። መውጋእቲ እግሪ ኣጋጢምዎ’ ተባሂሉ ክጽሕፍ ኣለኒ ኢለ ድማ ስለ ተወኪስካን ክሕግዙኻ ዝኽእሉ ሓበሬታ’ውን ስለዚ ውጽኢት ዘለዎ ምርምር ክትገብር፡ ዘሎ፡ ኣብ ‘መእድነ’ ብዝብል ክእረም፡ 4ይ ዝተበገስኩ፡ ኣብ መጽናዕቲ ምስ ረኺብካን። ብኸመይ ትምስርሖ? ከምቲ ደጋጊመ ዝጠቐስክዎ ስነ-ኣገባብ ክፋል ትሕዝቶ ናይ’ዛ መጽሓፍ፡ ደራሲ ኣተኹ፡ እናዓመቚኩ ሓድሽ ሓበሬታ ክትረኽበሎም እትኽእል ምርምርን መጽናዕቲን ምፍላጥ የድልየካ። ንምድላዋ ዝተጠቐመሎም መወከሲታት ሓሳብ እናረኸብኩ ምስ ከድኩ ረኺብካ ኣለኻ። ቀጺልካ ሕቶኻ ኢኻ ከመይሲ ስነ-ኣገባብ ምርምር ምፍላጥ ካብ ዝሓቘፈት ዝብል ዘሎ፡ ብዛዕባ ኤርትራን ንመስርሕ ምርምር መሊሰ ተነጽር። ቀጺልካ ክትገብሮ ተበጊስካሉ ብዙሕ ሃልኪ ኣድሒኑ እተካይዶ መጽናዕቲ ከባቢናን ዝተጻሕፉ መጽሓፍቲ ብዝብል እናፈተኽዎ’የ ከይደ። ዘይፈልጦ ዘለኻ ምርምር ዓይነታዊ ድዩ ወይ ዓቐናዊ ከምዝቐልለካ ስለ ዝገብር። ካልኣይ ከም ክእረም፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ዝተዘለ ዝነበርኩ ማእለያ ዘይብሉ ኣነጽር። ብድሕሪ’ዚ፡ እትደልዮ ዘለኻ ተመራማሪ ወይ ጸሓፊ፡ ውጽኢታዊ ስራሕ ካብ 198 ክሳብ 203 ዋና ዳይረክተር ፍልጠት ከኻዕብት ድማ ክኢለ። ሓበሬታ ካብ መጻሕፍቲ ዲኻ፡ ምስ ዝፈልጡ ንኽትሰርሕ፡ ዕግበትካ እወታዊ ውጽኢት ክፍሊ ረድዮ ኮይኑ ኣገልጊሉ ተወሲኽዎ ናይ ቀደም ይትረፍ፡ ዘይፈልጦ ዝበልካዮም ሰባት ቃል-መሕተት ብምክያድ ስራሕካ’ምበር፡ ገንዘብ ወይ ንዋት ክኸውን ክንበብን ክእረምን ብኣኽብሮት ዝነበርኩ ስርሓትን ዕማትን ዲኻ ትረኽቦ፡ ኢንተርነት ተወኪስካ ዲኻ የብሉን። ጸሓፊ ታሪኽ ብፍላይ፡ ዕግበቱ ንሓት። ናይ’ቲ ዝነበርክዎን ዝተቓለስክሉን ትረኽቦ፣ ሰነዳት ብምውካስ ዲኻ ትረኽቦ፣ ንሕብረተሰቡ ዘበርክቶ ክኸውን’ምበር፡ ካብ ውድብ ህዝባዊ ግንባር’ውን ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE • Provide reports on corective actions COMPANY • Provide reports on quality improvement projects Abo Stret, No. 178, House No. 16 • Provide reports on quality improvement initiatives Gejeret, P.O. Box 1068 Tel. +291-1-153986 • Provide reports on customer fedback Asmara, Eritrea • Other reports as may be required for management review. VACANCY ANOUNCEMENT Management • Establish quality objectives and targets in line with the organization’s overal strategy. Asmara Mining Share Company is inviting aplicants for the folowing position; • Identify and track key quality metrics to measure performance. • Develop quality competencies and ensure staf are competent in their roles. QAQC Chemist • Evaluate quality performance of staf and provide fedback. Number required – (01) • Comunicate quality objectives and targets to the team. Type of contract – Indefinite Profile: Qualifications and Experience Major Duties and responsibilities Formal Education, Certifications or Equivalents • Bachelor’s degre in a relevant field • The primary purpose of a Quality Control & Quality Asurance Chemist is to (e.g., chemistry, biology, quality management) ensure that the laboratory operates in compliance with quality management standards, Working Experience – Nature & Length regulations, and policies. • Minimum 3 years of experience in a quality management role • The position requires a god understanding of analytical instrument techniques. • Relevant experience in laboratory operations, quality asurance, or a related field The incumbent must have a god understanding of workflow proceses and sound • judgement. Technical Skils • Knowledge of quality management principles, standards, and regulations TASK DESCRIPTION Expanded TO CORE PERFORMANCE AREAS • Familiarity with laboratory operations, procedures, and instrumentation SHEC • Understanding of statistical proces control and quality asurance techniques • Ensure that al employes are aware of their SHEC responsibilities and folow company policies and procedures. Quality Management Skils • Development, implementation, and maintenance of • Develop a risk management aproach to team activities and ensure that high risk quality management systems controls are in place. • Conducting internal audits and management reviews • Suport the creation of a workplace where staf are comited to working safely. • Identifying and adresing quality isues and nonconformities • Ensure that al SHEC actions are completed on time and to the required standard. • Developing and implementing corective and preventive actions Planing Comunication and Interpersonal Skils • Efective comunication and • Develop, implement, and maintain a quality management system (QMS) that mets interpersonal skils regulatory requirements and industry standards. • Ability to work with laboratory staf, management, and external stakeholders • Plan, cordinate, and monitor quality control activities, including proficiency testing, • Strong problem-solving and conflict resolution skils internal audits, and corective actions. • Ability to lead and manage quality improvement initiatives • Establish and maintain a document control system, ensuring that al documents are • Strong organizational and time management skils acurate, up-to-date, and easily acesible • Ability to prioritize tasks and manage multiple projects • Develop and implement training programs to ensure that laboratory staf are competent and aware of quality policies and procedures. General Information and other requirements: • Identify areas for improvement and implement changes to enhance the overal quality of laboratory operations. • Place of Work: AMSC Site • Develop and implement training programs to ensure that laboratory staf are • Type of contract: Indefinite Period competent and aware of quality policies and procedures. • Salary: As per the Company salary scale • Identify and implement quality improvement projects to enhance laboratory operations. Aditional requirements for Nationals: Implementation • Having fulfiled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper • Participate in proficiency testing programs to evaluate laboratory performance from the Ministry of Defense. • Conduct internal audits to evaluate compliance with quality policies and procedures. • Present clearance paper from curent/last employer. • Investigate and implement corective actions for quality isues. • Testimonial documents to be atached (CV, work experience credentials, a copy of your • Track and analyze quality metrics to identify areas for improvement. National Identity Card, etc.). • Conduct competency asesments to evaluate laboratory staf knowledge and skils. • Only shortlisted aplicants would be considered as potential candidates for an interview. • Solicit customer fedback to identify areas for improvement. • Aplication documents wil not be returned to the sender. • Participate in benchmarking activities to compare laboratory performance with • Al aplications should be sent through the post ofice. industry standards. • Deadline for aplication: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Quality • Develop and maintain a quality manual that outlines the laboratory’s QMS. • Adres: Please mail your aplications to; • Establish and maintain SOPs for al laboratory proceses. Asmara Mining Share Company, • Develop and comunicate quality policies to laboratory staf. P. O. Box 1068 Asmara, Eritrea • Establish a document control system to ensure that al documents are acurate, up- • Aplicants shal be required to send a copy to: to-date, and easily acesible. Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Reporting Asmara • Provide a monthly report on quality control and quality asurance performance • Note to Eritrean aplicants: • Provide a monthly report on quality metrics, including: eror rates, turnaround time, Please send a copy of your aplication to • Provide a quarterly report on quality trends Aliens Employment Permit Afairs, • Provide reports on internal audits", "char_count": 28386, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 6}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00068", "text": "P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ተጸዋዕቲ ወራ/ነፍ ደግ/ጆርጆ ሃብቲን 5. በርከት ኣብርሃም ተወልደ 6. ኣስመረት ም/ ከባቢ 05 ዝርከብ ስፍሓቱ 30 ትብለጽ ገብረእግዝኣብሄር ፍስሓጼን፡ ነፍ/ት ኣስማይትን ትኩእን፡ 2. ክፍሎም ኣብርሃም ተወልደ 7. ዘውዲ ተወልደ ት/ሜ ዝኾነ ኣብ ልዕሊኡ 01 ክፍሊ ምባል ተሪፉ፡ ትብለጽ ገብረየሱስ ሸሪዓ ጆርጆ ሃብቲት፡ 3. ኣቶ ደሞኒኮ ጆርጆ ኣምበሳጀር፡ ብርሃነ ተወልደ፡ 10. ቅሳነት ክሽንነን ሽቓቕን ምስ ብራንዳን፡ ካንሸሎን ፍስሓጼን፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ሑርያ ኣሕመድ ሳልሕ፡ bዓል ቤተይ ሃብቲት፡ 4. ልኡል ጆርጆ ሃብቲት፡ 5. ብርሃነ ተወልደ፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ ክሲ ዘለዎ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ዓብዱ ኢብራሂም ዓብድላህ ስለዝተሰውአ፡ ነፍ/ በየነ ጆርጆ ሃብቲት፡ 5.1 መኣዛ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወረስቲ ኣነ ሕሩያ ኣሕመድ ሳልሕ በየነ ጆርጆ፡ 5.2 ክብረት በየነ ጆርጆ 5.3 ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ምስ 3 ደቁን ኣዲኡ ፋጥማ ሱልማን ሃብቲት በየነ ጆርጆ 5.4 ዮሴፍ በየነ ጆርጆ፡ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዑመር ኢብራሄም ዓብዱ ኢብራሂም፡ 5.5 ርብቃ በየነ ጆርጆ፡ 5.6 እስክንድር በየነ ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሙልቂ ተሰነይ ሙራድ ዓብዱ ኢብራሂም ነቢል ዓብዱ ጆርጆ፡ 5.7 ሰላም በየነ ጆርጆ፡ ወራ/ነፍ ኢብራሂም፡ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣቶ ኤፍሬም ኣብርሃም፡ ወ/ት ወሓዚት 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወ/ሮ ንግስቲ ተስፋስላሴ ገብረመስቀል፡ ወ/ሮ ሱዒድ ዑስማን ኢብራህም ምባል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኤፍሬም ኣብርሃም፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ ደቀምሓረ ብዓል ቤተይ ፍስሃ ወልደስላሴ ባህታ ተሪፉ፡ ሱዓድ ዑስማን ኢብራህም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ከሰስቲ ወረ/ነፍሄት ደመቀሽ ሰለሙን መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ከኣ ወረስቲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረቡ። ተጋ/ተስፋሚካኤል ኣፈወርቂ፡ ወይኒ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ ይቕረብ። ማእከል ኣስመራ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ኣፈወርቂ፣ ተኸሳሲት ኣልጋነሽ ስዩም፡ ናይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ሽሻይ ተኽለ መንግስቱ፡ ብዓል ቤተይ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ገዛ ምልቃቕ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ቁ/32 ይቕረብ። ፍረወይኒ ዳኒኤል ተስፋሚካኤል፡ ወደይ ኣቶ የማነ ሃብቲት ዘርኣክርስቶስ ካብ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/12/25 መዋእል ተከስተ ደብረጼን ስለዝዓረፈ፡ ኣቶ ገብረሚካኤል ካሕሳይ ተወልደ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ምልኣት ኢሳቕ ቃልኣብ ምባል 2012 ዓ/ም ምስ ወጸ ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋቱ ወረስቲ ምዃንና ሓፍትና ነፍ/ሪት ምንያ ካሕሳይ ተወልደ ተሪፉ፡ ሰላም ኢሳቕ ቃልኣብ ተባሂሉ ጥፉእ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1. ሃይማኖት ከሳሲ ሰለሙን ለገሰ ሓጎስ፡ ተኸሳሲት ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝበለት ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ካሕሳይ 2. ነፍ/ተስፋይ ካሕሳይ 2.1 ረዘነ ወ/ሮ ወይኒ ተኽለ ገብረክርስቶስ፡ ናይ እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ተስፋይ 2.2 ተወልደብርሃን ተስፋይ 3 ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ከሳሲ ቤንሁር ሃብቶም ምሕረት፡ ነፍ/ ተስፋንኪኤል ካሕሳይ 3.1 ብርሃነ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን19/12/25 ኣብ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሴም እያሱ ምስግና፡ ዓባየይ ኣደ ኣቦይ ተኸሳሲ ዳንኤል ዓንዳይ ባህልቢ፡ ቤ/ፍ ቅረቢ። ተስፋንኪኤል ካሕሳይ ወረስቲ ምዃኖም ነፍ/ሄሪት ርብቃ ገብረኣብ ናይኣዝጊ ቶኾምብያ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ክረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ስለዝዓረፈት፡ 6 ደቃ ሓደ መዋቲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 2512, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00086", "text": "ጉ ብ ዳ ር ይ ። ካ ኣብ ዘየለኻሉ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣሕመድዑስማን ኢብራሂም እድሪስ ከሳሲት ወ/ሮ ልዋም ብርሃነ ተወልደ፡ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ኣሕመድ ዑስማን ተኸሳሲ ኣቶ ጥበብ ዋካ ገብሩ፡ ናይ ዕዳጋ እኽሊ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/32 ይቕረብ። ኢብራሂም እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወ/ሮ ትርሓስ መኮነን ገብረገርግስ፡ ት/ዕ ከሳሲ መጸዋዕታ ቤ/ፍ ክሲ ምስ መርትዖታቱ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን29/12/25 ኣብ ብፍ/በ/ዕዳ ሄርሞን ተወልደ ዘርእዝጊ ጓለይ ሄዋን መኮነን መንግስቱ ምባል ኣማሊኦም ተኸሰስቲ ከብጽሑን፡ ተኸሰስቲ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ቅረብ። 1.2 ልዋም ተወልደ ዝረኣዝጊ 3. መኣዛ ተሪፉ፡ ስሊቫና መኮነን መንግስቱ ተባሂሉ መልሶም ሒዞም ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተወልደ ዘርእዝጊ 4. ትርሓዝ ዘርእዝጊ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወ/ሮ ትምኒት ሃብተ ጊልያዝጊ ምስ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ክቐርቡ። 2. ኣብ ገብረዝጊ 5. ንኣምን ዘርእዝጊ ገብረዝጊ፣ እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተጸዋዒ ኣቶ መድሃኔ ስምና ዓንዲት መንጎ ኣቶ ሜሮን ጊላሚካኤልን ተኸሰስቲ ድባርዋ ንፈጽሚ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልኩም ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ወረ/ነፍ/ጽሃይቱ ወለስላሴን ዘሎ ናይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ፡ ተኸሰስቲ ቁ3.3.1 ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ከሳሲ ት/ዕድመ ሩፍታ ኢሳቕ፡ ወኪል ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ኪዳነ ገብረሂወት በርሀ፡ 3.3.2 ኣማኑኤል ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ብሞግዚቱ ርግኣት ተስፋይ፡ ተኸሰስቲ ጎልጅ ን15/12/25 ኣብቤ/ፍ ቅረብ። ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ገብረሂወት በርሀ 3.3.5 ኢሳያስ ገብረሂወት እሰይ ኢሳቕ ተኽሉ፡ ኣቢዳራ ኢሳቕ ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። በርሀ 3.4.1 ዘቢብ ጊላሚካኤል በርሀ፡ 3.4.2 ተኽሉ፡ ሰምሃር ኢሳቕ ተኽሉ፣ ናይ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ 4+ ኣስመራ ዚፕ ኮድ 1A138 ፕሎት 18 ፓርሰል R ጎደና ናጽነት ጊላሚካኤል በርሀ፡ 3.4.6 ዮርዳኖስ ምቅሊት ውርሲ ዝምልከት ፋይል 138-3 ቁ/ገዛ 29 ስፍሓቱ 78.13 ት/ሜ ኮይኑ፡ 2 ቀንዲ ምስ 2 ተሓጋገዝቲ ከሳሲ ዓሊ የሱፍ ዓሊ 1. ነጃት መሓመድ ጊላሚካኤል በርሀ፡ 4.1ሳራ ጊላሚካኤል ተኸፊቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ክፍልታት ዘጠቓለ ተራ ገዛ፡ ዋንነቱ ኣብ ቤ/ጽ ካድስተር ብመለይ ቁ.ንብረት 1፡ 2. ሓሰን ዓሊ የሱፍ 3. መሓመድ ዓሊ ወልደስላሴን 4.2 ዳኒኤል ገብረመድህን ብሕጋዊ ወኪል ን15/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 04036 ብስም ቀሺ እዮብ ኣብርሃም ዘርአ ዝተመዝገበ፡ ናብ ስም ዓዳጊት ለምለም የሱፍ 4. ከማል ዓሊ የሱፍ 5. ዓቢር ዓሊ ወልደስላሴን ንጹር ኣድራሻኹም ዝለ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ወ/ጋብር ከመሓላልፎ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ የሱፍ፡ ወኪል ዓቢር ዓሊ የሱፍ፣ ተኸሳሲ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሕጊ ብዛዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ ተኽላይ ገብረየውሃንስ ኣድራሻኻ ስለ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ወኪል ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ቁ/32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጸሮና ቀሺ እዮብ ኣብርሃም ጉዳይኩም ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲት ወ/ሮ ዮርዳኖስ ጠዓመ ዘውደ፡ ንሕብር። ተኸሳሲ ተስፋማርያም ብርሃነ ረዳ፡ ብዓልቲ ወ/ሮ ሆሳእና ዮናስ ስዩም፡ ዝተፈቕደለን ናይ መሸጢ ኣቕሑ ገዛ ንግዳዊ ትካለን፡ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰልን ብፍ/በ/ዕዳን ነጋሲ ብርሃነ ገብረሚካኤል፡ ወለድና ቤትካ ናይ ሓዳር ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለ ዘላ፡ “ካሌብ መሸጢ ኣቕሑ ገዛ” (KALIEB HOUSEHOLD APLIANCES) ዘሎ ናይ ፈጽሚ ክርክር፡ ብፍ/በ/ዕዳ ብርሃነ ገብረሚካኤልን ንግስቲ እልፉን ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ተባሂሉ ክስየመለን ስለ ዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ቁጽሪ 1 ግደይ ብርሃነ ቁ/3 ዮዲት ብርሃነ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። ቁ/5 ሰረቀ ብርሃነ ቁ/6 ኣማኑኤል ብርሃነ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ቁ/8 ሳምሶም ብርሃነ፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር እንተሎ፡ ን10/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ነፍልጥ። ዘየለዉ ንጹር ኣድራሻ ዘይብሎምን ስለ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝኾኑ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዖም ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ናቕፋ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ጽገወይኒ ገብረእግዚኣብሄር ገብረዓቓ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/35 ይቕረቡ። ምባል ተሪፉ፡ ጽገወይኒ ገብረእግዚኣብሄር መሓመድ እድሪስ ማሕሙድ ዑስማን እንተዘይቀሪቦም፡ ጉዳዮም ኣብ ዘየለዉሉ ገብሩ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ምባል ተሪፉ፡ እድሪስ ማሕመድ ዑስማን ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ሰምበል ዚፕ ኮድ 1A868 ፕሎት 16 K ጎደና 868-725 ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስፍሓቱ 252 ት/ሜ ኮይኑ 9 ቀንዲ ምስ 7 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለ G+1 ወ/ሮ ለምለም በርሀ መስፍን፡ ብዓል 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ገዛ፡ ዋንነቱ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለይ ቁ.ንብረት 1BRASM013793/1 ብስም ቤተይ ግደ ኣልኣዛር ተስፋሚካኤል ቢንያም በረኸት ፍረዝጊ ዝተመዝገበ፡ ናብ ስም ዓዳጊ ቀሺ እዮብ ኣብርሃም ከመሓላልፎ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ከኣ ወረስቲ ክርስትያን ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ከረን ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ነፍ ተወልደ ገብረመድህን፡ ተጸዋዕቲ ወ/ሮ ትምኒት ግርማጽዮን ጸጋይ፡ ኣደይ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ኢሳቕ ተወልደ ገብረመድህን 2. ራህዋ ቢንያም በረኸት ኬማ ኣቡበክር ጀሚል፡ ብሂወት ከላ ኣብርሃም ተወልደ 3. መጐስ ኣብርሃም ወኪል ሳምሶን ርእሶም ብዕለት 14/4/2025 ዓ/ም ዝሃበትኒ ህያብ ወ/ራ ነፍ/ ኤፍሬም ኣብርሃም፡ ሉልያ ተወልደ 4. ፍሊሞን ኣብርሃም ተወልደ ናይ ቀዋሚ ንብረት ኣብ ከተማ ከረን", "char_count": 4079, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00087", "text": "ኤፍሬም ኣብርሃም ብመንገዲ ጠበቓኣ፡ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ዋሕዚ ዓወት ክንሶም፡ ምፍሻሎም ዘይፈልጡ ወቕዑ ብእኡ ንብኡ ዓዒቦም ናብ “እቲ ካብ ዓቕመይ ንታሕቲ ክሰርሕ ውሑዳት ኣይኰኑን። ናይ ከምዚኦም ምስትርሓው እዮም ዘምርሑ። ከም ዘማኽረኒ፡ ናይ ብሓቂ ዓርከ-መሓዛይ ዓይነት ሰባት ጸገም፡ ብዙሕ እዩ። ሳዕቤኑ፡ ጸኒሑ ኣብ ሓጺር ግዜ ናይ ኣይኰነን ወይ ዝተወጃበረ ክኸውን ሓደ ካብኡ ንጹር ራእይ ዘይምህላው ምፍሻል ሓደጋ የንጸላልዎም። ኣለዎ።” - ግራንት ካርዶን ክኸውን ይኽእል እዩ። ራእይ ዘይብሉ ገለ ሰባት ኣብ ዓወት ዘለዎም “ነፍሲ ወከፍ ዓወት፡ ንኽትውስን ሰብ፡ ናበይ ክበጽሕ ከም ዘለዎ እውን፡ ኣረኣእያ ኣሉታዊ እዩ። “ኣነ ደረት ኣልቦ ብምፍታን እዩ ዝጅምር።” - ጆን ኤፍ ኣይፈልጥን እዩ። ዓወት ኣይደልን እየ”፡ “ዓወት ኩሉ ነገር ከነዲ ኣብ ዓለምና ኣብ መዳይ ዋኒን ኣይኰነን”፡ “ኣነ ሕጕስ እምበር፡ ዕዉት ዕዉታት ክዀኑ ዝበቕዑ ከም ብዓል ቢል ክኸውን ኣይደልን እየ”፡ “ዝተዓወቱ ገሌና ናይ ብሓቂ ንዓቕምና ጌትስ፡ ኢሎን ማስክ፡ ዋረን ባፈት፡ ስቲቭ እሞ እንታይ ክገብሩ ርኢናዮም”፡ … ኣይንፈልጦን ኢና። ንእሽቶ ዓወት ጆብስ፡ መስረትቲ ፈይስቡክን ግጉልን ዝብሉ ሰባት ኣብ ዕለታዊ ህይወትና እንተ ኣመዝጊብና፡ ነታ ዓወት ኣብ … ምስጢር ዓወቶም ተመሳሊ እዩ። የጋጥሙና እዮም። ምዕቃብ ጥራይ ተሓጺርና እንተርፍ ኣዒንቶም ከይሓሰዩ እዮም ዝጥቀምሉ። እቶም ኣብ መዳይ ዓወት ንሓያሎ እወ ፍልይ ዝበለ ኣተሓሳስባ ከማዕብሉ ንሳቶም ከም እዚ ዓይነት ምኽኒት ሰባት ውሑዳት ኣይኰንናን። ኣብ እዛ ‘ጽባሕ የርክበሉ’ ዝብል ዘረባ ምስኦም ዓመታት ሰፊሕን ዓሚቝን መጽናዕቲ ትብዓት ስለ ዘጥረዩ እዮም። ዘምልቝ፡ ነቲ ብዘይምዕዋቶም ከም ሕሱም እትሕንበብ ዘላ ዓለም፡ ኣይከይድን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ሎሚ ዘካየዱ ሊቃውንቲ ስነ ልቦና፡ ብዛዕባ ንህይወት በቲ ቅኑዕ ዝንባለ-ኣእምሮ ብውሽጦም ዝሓቕዮም ስምዒት ከደዓዕሱ ብዝተኻእለካ ዓቐሚ ክትወዳደር እንተ ዕድል ንዓኻ እንተ ኣጋጢማትካ፡ ጽባሕ ኣገዳስነት ትልሚ ሸቶ፡ ዲስፕሊን፡ (mind-set) ክንቀርባ ይግባእ። ካብ ክብሉ እዮም። ምኽንያቱ፡ ንሳቶም ዘይክኢልካ፡ እታ ንእሽቶ ዓወትካ ኣብ ናይ ካልኦት ክትከውን ትኽእል እያ። ዘይምሕላል፡ ኣድህቦ፡ ምሕደራ ግዜ፡ እቲ ናይ ፈለማ ሕልምና ብዓሰርተ ከይተፈለጦም እኮ ብዘይምዕዋቶም ሓደጋ እያ እትወድቕ። ናይ መብዛሕትና ጸገም ዝኸውን ዘሎ፡ ምስ ጻዕራማት ሰባት ምስራሕ፡ ስርዓተዕጽፊ ዝገዝፍ ዒላማ ክንወቅዕ፡ ጻዕርናን የማርሩ እዮም። ኣብ ኣእምሮኣዊ፡ መንፈሳዊ፡ ኣካላዊ፡ ቀጻሊ ንገዛእ ርእስና ስለ ዘይንግምግም መርበብ፡ … ማእለያ ዘይብሎም ኣተሓሳስባናን ክብ ከነብል ይግባእ። ቅንዕና ጽቡቕ እዩ። ክትዕወት እንተ ስምዒታዊ፡ ፊናንሳዊ፡ ስድራ ቤታዊ፡ እዩ። ዝበዝሐ ግዜና ንኻልኦት ሰባት ኣብ መጽሓፍቲ ኣበርኪቶምልና ኣለዉ። ኣብ ስራሕ ጌጋ ከጋጥም ንቡር ዘይክኢልካ፡ ብኸመይ ክትዕወት ከም … መዳይ እተመዝግቦ ዓወት፡ ቀጻሊ ምግምጋም ኢና እነባኽኖ ዘለና። ብዛዕባ ብዕድል ጥራይ ዓወት ከተመዝግብ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንጌጋኻ ምትዕብባይ ዘለካ ሜላኻ ምልዋጥ እዩ ዘድልየካ ብዓሰርተ ዕጽፊ ከተበርኾ ይግባእ። ዓወታት ካልኦት ሰባት ክንጽብጽብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ዝበለጸ ዓወት ኣየድልን እዩ። ምኽንያቱ ከምኡ እምበር፡ ንኣገዳስነት ዓወት ኣይኰንካን ጻዕርኻን ኣተሓሳስባኻን ቀጻሊ ከተዕቢ ክንብል፡ ንገዛእ ዓወትና ክብ ኣብ ምባል ከተመዝግብ እንተ ደሊኻ፡ ካብ እዚ ሕጂ ምግባር ኣየዋጽኣካን ወይ ኣየርብሓካን ከተነኣእሶ ዘለካ። ዝዓበየ ዝንባለ ኣእምሮ፡ እንተ ኽኢልካ፡ ኣብ እቲ ንስኻ ክትበጽሖ ንበኵር ኣለና። እትሰርሓሉ ዘለኻ ኣገባብ፡ ብዓሰርተ ዕጽፊ እዩ። ንጌጋኻ ተቐቢልካ፡ ኣብ ሓጺር ዝያዳ ፍትነት፡ ዝያዳ ጉልበት (horseእትደሊ ዝለዓለ ደረጃ ካብ ምብጻሕ እቲ ንገዛእ ርእሱ ዘነኣእስ ሰብ፡ ዝበረኸ እተዛይደሉ መንገዲ ኢኻ ክትእልሽ ግዜ ብዝበለጸ መንገዲ ምስ እተመሓይሾ power)፡ … ብምጥራይ ኢኻ ንስራሕካ ዝዕንቅጸካ መሰናኽል ኣይህሉን እዩ። ዓወት ንኸመዝግብ ስጕምቲ ወይ ተብግሶ ዘለካ። ካብ ካልኦት ሰባት ንላዕሊ፡ ዝበለጸ ጥራይ ኢኻ ናብ ደንበ ዕዉታት ናብ እቲ ዝቕጽል ደረጃ ክብ ከተብሎ ዕዉታት ሰባት ንኹሉ ዘጋጥሞም ክወስድ ትጽቢት ኣይተንብረሉን ኢኻ። ኣተሓሳስባ ንምጥራይ ከይተሓለልካ ክትጽንበር እትኽእል። እትኽእል። ዕድል ጓሕጕሕካ ኣብ ምጥቃም፡ እምበረ እቲ ምንታይሲ፡ ንሱ ዝበረኸ ዓወት ኣገደስቲ መጽሓፍትን መጽናዕታውያን እቶም እምብዛ ዕዉታት ሰባት ‘ክንዮ ኣብ እዚ ዘለኻዮ ስለምንታይ ከም መጠን ክኢላታት እዮም። ንሳቶም ንኸመዝግብ ኢሉ ዝትልሞ ሸቶ ዳርጋ ጽሑፋትን ከተንብ ይግባእ። ደረት’ (extraordinary levels) ናይ ዘለኻ ዝውስኑ፡ ተግባራትካን ሓሳባትካን ዕድል ማለት ሳሕቲ ጥራይ ዘጋጥም የብሉን። ንስእለ ኣእምሮኡ ብዝግባእ ስለ ገለ ሰባት ዋላ ተዓዊቶም እንከለዉ፡ ምስጋር ብቕዓት ኣለዎም። ብመንጽሩ ምዃኖም ክትዝንግዕ ኣይግባእን። ክንዲ ምዃኑ፡ ኣዳዕዲዖም እዮም ዝፈልጥዎ። ዘይጥቀመሉ፡ ኩሉ ነገር ዘይከኣል ኰይኑ ከም ዝተዓወቱ ዘይፈልጡ ኣለዉ። እቶም ተራ ሰባት ደረት ሸቶኦም ጸቢብ ዝዀነ፡ ንሓሳባትካን ተግባራትካን ከቶ ክንዲ ዝዀነ፡ ዕድል ከጋጥሞም እንከሎ፡ እዩ ዝስምዖ። ብመንጽሩ ካልኦት ሰባት ፈሺሎም ስለ ዝዀነ፡ ቀልጢፎም ሸቶኦም ምስ ሸለል ክትብሎም ኣይግባእን። ዓወት ክበሃል እንከሎ፡ ንሓደ ጕዳይ ምርባሕ ዓወት ጥራይ ዝምልከት ውሳነ እዩ። ትሓትቶም። ጥራይ ዝምልከት ኣይኰነን። ንሓደ ሰብ ንዓወት በቲ ድሮ ዝዓመምካዮ እቲ መልሲ እምብዛ ቀሊል እዩ። ዓወት ማለት፡ ኣብ ባንክ ቀጻሊ ገንዘብ ስራሕ ከተጽንዖ ትኽእል ኢኻ። እቶም እምበረ መጠን ዕዉታት ምውህላል ክኸውን ይኽእል እዩ። በቶም ድሕሪ ሕጂ ክትዓምሞም ሰባት፡ ሓድሽ ዓወት ከመዝግቡ እንተ ንኻልኦት ዓወት ማለት ብትምህርቲ መዲብካዮም ዘለኻ እውን፡ ንዓወትካ ዀይኖም፡ ቀጻሊ ጻዕሪ ክገብሩ ከም ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ምብጻሕ እዩ። ንገለ ከተጽንዖ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ዓወት ዘለዎም ኣዳዕዲዖም ይግንዘቡ እዮም። ሰባት ዓወት ማለት ቅርጺ ሰብነትካ እቲ ዝያዳ ኣገዳሲ ነገር፡ ልክዕ ከም ሓንሳእ ነቲ እትብህጎ ሸቶ ካብ ምህዳን ምሕላው ክኸውን ይኽእል እዩ። ምስትንፋስ ኣየር ምዃኑ እዩ። ዋላ እኳ እንተ ተበቲኽካ፡ ዓንኬል ዓወትካ ካልኦት ኣብ ትካሎም ሓላፍነት እንተ እቲ ናይ መወዳእታ ዘስተንፈስካዮ ናብ ምኽታም እዩ ዝመጽእ። ሓደ ዘይወሲኾም፡ ዝተዓወቱ ዘይመስሎም ኣየር ኣገዳሲ እንተዀነ፡ ክንዲ እቲ ሰብ ናብ ሓደ ዕዉት ሰብ ብምኻድ፡ ኣለዉ። ዓወት ማለት እትምእምኣካ ቀጺልካ እተስተንፍሶ ኣየር ግዳ ኣገዳሲ “ንስኻ ንመነባብሮኻ ዝኸውን ኣኺሉ መጻምድቲ ምርካብ ምዃኑ ዝኣምኑ ኣይከውን እዩ። ዝተርፍ ገንዘብ ኣዋህሊልካ ኣለኻ። እውን፡ ውሑዳት ኣይኰኑን። ዛጊት ዘመዝገብካዮ ዓወት ብዘየገድስ፡ እሞ ደኣ ስለምንታይ ኢኻ ገና ኣብ ህይወት ዝተፈላለዩ ኵርናዓት ኣብ መጻኢ እውን ተወሰኽቲ ንጡፍ ስራሕካ ትደፍእ ዘለኻ?” ኣለዉዋ። እንተ ኽኢልካ ኣብ ኩሎም ዓወታት ከተመዝግብ ባህጊ ተሕድር ብምባል ሓቲትዎ። ኵርናዓት ህይወት ምዕዋት ዝበለጸ ኢኻ። ቀጻሊ ዓወት ካብ ምዝጋብ ንሱ፡ “እቲ ምንታይሲ፡ ንዓይ እቲ እዩ። እቲ ኣብ ፊናንሳዊ መዳይ ነዚ ሎሚ ኣመዝጊብካዮ ብምሉእ ትጥቀመሉ ምህላውካን እንተ ተቘጢብካ፡ ልክዕ ኣብ ዝቕጽል ዝቕጽል እስትንፋስ ናይ ዓወት ዝተዓወትካሉ ሜላ ዓወት፡ ኣብ መዳይ ዘለኻ ዓወት፡ ጽባሕ ናብ ዝቕጽል ዘይምህላውካን ካባኻ ሓሊፉ ክፈልጥ ህይወትካ ኣየር ካብ ምስትንፋስ ተሰቢሉኒ እዩ። ኣነ ኣብ እዛ ዓለም ሓዳር ዘይክሰርሕ ይኽእል እዩ። ኣብ ምዕባለ ከተሰጋግሮ እንተ ወጢንካ፡ ዝኽእል ሰብ ክህሉ ኣይክእልን እዩ። ኣቋሪጽካ ኣለኻ ማለት እዩ። ደሚቕ ውርሻ ክገድፍ ኣለኒ። ኣብ እዛ እዚ ኢና እምበኣር፡ እምበረ መጠን ንደረት ኣልቦ ዓወት ብዝግባእ ክንዲ ዝዀነ፡ ዋላ ሓደ ሰብ ንዓወትካ ነገራት ቀጻሊ እዮም ዝልወጡ። ፕላነት እወታዊ ኣሰር ክፈጥር ኣለኒ። ጥንቃቐ ክንገብር ዘለና። ነቲ ኣብ ተገንዚብካዮ ኣለኻ ማለት እዩ። ናይ ብሓቂ ክፈርድ ወይ ክግምግም ዝዀነ ነገር ከም እቲ ሎሚ ዘለዎ ነቲ ዝብህጎ ዓወት እንተ ዘየመዝጊበ፡ ፊናንሳዊ መዳይ ዘዐወተካ ሜላ፡ ከም ንዓወትካ ናይ ግድን ኣይኰንካን ምስ ዝኽእል የለን። ኰይኑ ከቶ ኣይቅጽልን እዩ። ነገራት ምሒር ጕሁይ እየ ክኸውን። ዘለዎ ኣብ ሓዳርካ ክትጥቀመሉ እንተ ናይ ካልኦት ሰባት ዓወት ከተወዳድሮ። ንስኻ ንዓወት ብልክዕ ክትርድኦን ክዕቀቡ እንተ ዀይኖም፡ ኣድህቦን ብመንጽሩ፡ ኣብ ጥርዚ ብቕዓተይን ሃቂንካ፡ ሓዳርካ ክብተነካ ይእኽል እዩ። ናይ ትማሊ ዓወትካ ምስ ናይ ሎሚ ክትገልጾን ይግባእ። ገለ ሊቃውንቲ ስጕምትን ይሓትቱ። ዋላ ኣብ ሓዳር፡ ክእለተይን ከብጽሕ እንከለኹ፡ እምብዛ ኣብ ፊናንሳዊ መዳይ ንኽትዕወት ዓወትካ ከተወዳድሮ ወይ ከተነጻጽሮ ስነ ልቦና፡ “ዓወት ማለት መጠን ነቲ ኣብ ዕለተ መርዓ እተስተማቕሮ ሕጕስ እየ ዝኸውን።” ክብል እዩ ልዑል ውድር ከም ዝሓትተካ ግዳ፡ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ነቲ ወይ መለክዒ ናይ ገለ ክትጭብጦ ፍቕሪ ክሳብ መጠረሽታ ኣይትዕቅቦን መሊሱሉ። ርዱእ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ዝያዳ ኣብ መጻኢ ከተመዝግቦ ወጢንካዮ እትብህጎ ሸቶ ወይ መወዳእታ እዩ።” ኢኻ። የግዳስ እቶም ኣብ ሞያውን ዓወት ንኸተመዝግብ ኣላሽ ከይበልካ ዘለኻ ዓወት ኣቐዲምካ ኣብ ኣእምሮኻ ብምባል እዮም ዝትርጕምዎ። ሓንሳእ ውልቃውን ህይወቶም ልዑል ዓወት “ካብ ፍሽለት፡ ዓወት ኣማዕብል። ክትወዳደር ይግባእ። የግዳስ ኣብ ንኽትስእሎ ክሕግዘካ ይኽእል እዩ። ነቲ እትብህጎ ሸቶ ምስ ጨበጥካዮ፡ ዘመዝግቡ ሰባት፡ ዋላ ዘይተኣደነ ሃብቲ ተስፋ ምቝራጽን ፍሽለትን እቶም ሓዳርካ ምስ ብዓልቲ ቤትካን ደቅኻን ብዛዕባ ዓወትካ ምናልባት ኣብኡ ተብቅዕ ማለት ኣይኰነን። የጥርዩ፡ ከይተሓለሉ እዮም ዘፍርዩን ክልተ ርግጸኛታት መንጠሪ ባይታ ኣብ ምውድዳር እንተ ተጸሚድካ፡ ኣብ ካልኦት ሰባት ናቶም ርእይቶ ካብኡ ናብ ብኸመይ ንዓወትካ ትዕቅቦ ዝምህዙን። ናብ ዓወት እዮም።” - ዴል ካርነጊ እቲ ውድር ዋላ እንተ ተዓዊትካ ክህልዎም ይኽእል እዩ። ኣብ ወይ ተራብሖ ኢኻ እትሰግር። ነቲ ዓለም ነዞም ከምዚኦም ሰባት “ካብ ቅዳሕ ኴንካ ክትዕወት፡ ከም እተሰዓርካ ክትግንዘብ ግዜ መወዳእታ ግዳ፡ ናትካ ውሳነ እዩ ዘመዝገብካዮ ውጽኢት ንምዕቃብ፡ ብኣንክሮ እያ እትጥምቶም። ካብ መበቈላዊ ኴንካ ክትፈሽል ይበልጽ።” - ኣይወስደልካን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ዘገድስ። እቲ ምንታይሲ፡ ነቲ ናይ ተመሳሊ ስጕምቲ ዲኻ ክትወስድ ምሕታቶም ከኣ፡ ዓዲ ኣይትውዕልን ሀርማን መንቪል ኣብ ሓዳር ንምልላእ እምበር፡ ብሓቂ ብቕዓትካ ንስኻ ጥራይ ዘለካ ዋላስ ዝሓሸ እትብሎ ስጕምቲ እያ። “ስለምንታይ ኢኹም ቀጻሊ ንምውድዳር ዝኸውን ባይታ የለን። ኢኻ እትፈልጦ። ንብቕዓትካ ምሉእ ኢኻ ክትወስድ ዘለካ? እዚ ንዓኻ ከይተሓለልኩም እትሰርሑ?” ኢላ ይቕጽል ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ሓረስታይን ቀውዒን ልማድያ ዝብል ፍቲ ፍቲ። ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ልማድያ ቈልዓ ዝባን ደብሪ ልማድያ ቈልዓ ማይ ሓራሳት ልማድያ ዝንቊ ከም ነብሪ። ልማድያ ዝዓጽዱ ከም እሳት። ሓደ ሕብረተ-ሰብ ናተይ ዝብሎ ባህልን ልማድያ ቈልዓ ኩዶፈላሲ ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ወኪ ልምድታትን፡ ወግዒታትን ክብርታትን ልማድያ ከም ሓዊ ኰላሲ። ልማድያ ንሰብኡት ዘብኪ። ኣለዎ። እዚኦም ኩሎም ነጸብራቕ ህላውነቱ፡ ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ቁሸት ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ዛግር ክዉንነቱ፡ መነባብሮኡ፡ ታሪኹን ባህግታቱን፡ ልማድያ ኣቢልዎም ሸትሸት። ልማድያ ከም ኣርሓ ይግዕር። ሕልምታቱን መጻኢኡን፡ ያታቱን ጥበባቱን፡ ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ዑበል ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ባሕሪ ጅግንነቱን ቅያታቱን እዮም። ንጥፈታትን ልማድያ ዝሃድን ከም ገበል። ልማድያቲ’ ዓጺዱ ፍቕሪ። ክብርታትን ኣተሓሳስባኡ ዝውክሉ እዮም። ልማድያ ቈልዓ ሰገነይቲ ልማድያ ቈልዓ ናይ ሃዘጋ ነዞም ዝጠቐስናዮም ዝገልጸሉ ዝተፈላለዩ ልማድያ ዘይትተርፎ ሓንቲ። ልማድያ ዝዓጽዱ በድራጋ። ድንቂ ጥበባትን ክእለታትን’ውን ኣለውዎ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ማይምነ ልማድያ ቈልዓ ጐሖ ጨዓ እዚዞም ጥበባት እዚኣቶም ድማ፡ ኣብ ልማድያ ንቕድሚት ሓነ። ልማድያ ዝውድእ ብሽዓ። ሕሉፍ ህይወቱን መነባብሮኡን ካብ ጥንቲ ልማድያ ቈልዓ ናይ ተኾንዳዕ ልማድያ ቈልዓ ሓዲሽ ዓዲ እናወረሶምን እናማዕበሎምን ዝመጽኡ ልማድያ ሓሊፍካ ምናዕ። ልማድያ ወዲኦማ ግዲ። ትውፊታት እዮም። ብሓፈሻ ንዝኸዶ ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ሓላይ ልማድያ ቈልዓ እምባ ደርሆ ጕዕዞ ህይወትን መስርሓቱን ዝትንትነሉን ልማድያ ሕጂ ኰነ ሊላይ። ልማድያ ቀለስቲ ከም ዎሆ። ዝገልጸሉን ናይ ባዕሉ ተመኵሮን ጥበባትን ሓረስታይ ክእክቦም እንከሎ ዘውትሮ ግራት መላፍንቲ፡ ከይትተርፍ ሓንቲ ልማድያ ቈልዓ ናይ ጐንበሎ ልማድያ ቈልዓ ናይ ኣፍደዩ ኣለዉዎ። እዚ ድማ፡ ነቲ ሕብረተ-ሰብ ያታዊ ደርፍታት ኣለውዎ። ሓደ ካብኣቶም ከይበልዓኣ ከብቲ፡ ክሰምዑኻ ማዕዶ ልማድያ ክንደይከ ይኽእሎ። ልማድያ ብተውለ ዝዓዩ። ናይ ገዛእ ርእሱ ፍሉይነት ኣብ ባህሉን ድማ፡ ወግዒ ዓጺድ እዩ። ኣብ ዓጺድ ከም ጐበዝ ጓዝም እንዶ ልማድያ ቈልዓ ሽመጃና ልማድያ ቈልዓ ዳዕሮ ኩንዓት ልምድታቱን ዘጉልሓሉ ትዕድልታት እዮም። መሳለጥያ ተባሂሉ ድቋ ስዋ፡ ቅጫ፡ ሃንዛ፡ ጐበዝ ንምሸቱ፡ ሓንጋሪ ኣያታቱ። ልማድያ ከፋቲ መንቀና። ልማድያ መጽረይ ዝራብዓት። ሓደ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ጕዕዞኡ ቃተኛ፡ ጮማ. ዝኣመሰለ ትሕዝቶ ሽሻይ ኣጆኻ ጐበዝየ ልማድያ ቈልዓ ናይ ዓረታይ ልማድያ ቈልዓ ዓቴከሌዛን ንእንታይነቱን መንነቱን ዝገልጹ ሕላገታት ንዓጻዶ ይቕረበሎም እዩ። እቲ ምንታይ ብርኪ ከይደንዘ ልማድያ ይዘል ከም ኣብታይ። ልማድያ ኣእተወሎም ዛንዛን። እናማዕበለ እዩ ዝመጽእ። እዚኦም ድማ፡ ካብ ኣካላት ዓጻዶ ሓፊስ ስዋ እንተ ደኣ ረኺቡ ዓይኒ ከይፈዘ ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ባርካ ልማድያ ቈልዓ ማይ ድማ ወለዶ ናብ ወለዶ እናሰጋገሮም ዝመጽአ ክውዒን ክረስን ስለ ዝጅምር። ከይተረደኦም ተቐበል ንኣፍካ ልማድያ ኣርእየኒ ዓጺድካ። ልማድያ ዝዓጽዱ በልማ። ነጸብራቑ እዮም። ቀዳሞት ሕብረተሰባት፡ ርእሶም ኣዚሩ ብኣጋኦም ዕዮኦም ከም ጮማዶ ወቲፍካ ልማድያ ቈልዓ ዒላበርዕድ ልማድያ ቈልዓ ናይ ሃዘሞ ንመዓልታዊ ንጥፈታቶምን ምንቅስቓሳቶምን ዘሳልጡ ስለ ዝገብር። ስለ’ዚ እዩ ድማ፡ ኣብ ዘይትቕበለኒ ዘካሪዶ ኢልካኒ። ብኣፋዊ ያታቱ ኣቢሎም ናይ ምግላጽ ዓጺድ ስዋ ወሃቢ ሓይሊ እናተባሃለ ዝግለጽ። ኣጆኹም ኣጆና ክእለታት ነበሮም። እዚ ማለት ብምሕሸ ኣብ እዋን ምእካብ ምህርቲ፡ ዓጺድ ነዚኣ ወዲእና ኣቢሎም ይጭፍሩን ይቈጻጸዩን፡ ብኣውሎ ናቱ ኣገባብን ኣካይዳን ኣለዎ። ሓረስታይ ክንከይድ ገዛና ገይሮም ይምጉሱን ይንእዱን፡ ብመልቀስ ማዕጺዱ ብምድላው ንመሸላ ክጐንእ፡ ክንበልዕ ጮማና ኣቢሎም የጸናንዑን ሞራል ይህቡን፡ ብዒደረ ንከም ብዓል ዳጉሻ፡ ጣፍ፡ ስገም፡ ስርናይን ክንሰቲ ዱቋና ድማ ንዝተጋገየ ይግስጹን ይእርሙን፡ ካልኦትን ዝኣመሰሉ ዓይነታት ዘራእቲ ንወዲ ሕንጥሎ ምሸት ክንምንጥሎ ብጥበባት ተምሳሌትን ምስላታትን እናገበሩ ድማ፡ እንተስ ብርፍዶት፡ ምስዮት፡ ውዕሎ ንወዲ ሰስሖ ንግሆ ክንምስሖ ድማ ዓበይቲ ግድላት ይፈትሑ። ብያታዊ ክዓጽድ ይኽእል። ሓረስታይ፡ ኣብ እዋን ንወዲ ሕብሮ ምሸት ክንድረሮ። ደርፍታትን ጨፈራታትን’ውን ምስ’ቲ ምእካብ ኣእካሉ እንተስ ብልፍንቲ መዓልተይ ኣጆኻ ጸጋማይ ማዕጺድካ ጐማይ ኩነታትን ንጥፈታትን ብዝሳነ ጥዑም መዓልትኻ ወይ ወፈራ ብምግባር’ዩ ኣእካሉ በዓል ሳኩ ማኩ ደርፍታት እናገበረ ውራያትን ድግሳትን፡ ዝዓጽድ። ኣብ ወፈራ፡ ሓደ ሓረስታይ ከም ብጸሓይ ዝመኩ ማእቶትን ወፈራታትን፡ ሃይማኖታዊ በዓላትን ግፍሕን ስፍሓትን ግራቱ፡ ካብ 20 ክሳብ 50 ብደበና ይዓኩ ግደፍ ተዛራቢ ደሓር መንገብገቢ። ልማድያ ብዓጺድ ዝዓብድ። ልማድያ ማዕጺዶም ጐዘሞ. ልማድያ ኣታ ከዱ ከዱ ልማድያ ቈልዓ ናይ ዓንሰባ እናበሉ፡ ከም ንስሪ ንየው ነጀው እናበሉ ልማድያ በታ ዝለመዱ። ልማድያ ዝዋጋእ ሓብሓባ። ብዓጺድ ክጻፍዑ እንከለዉ፡ ንተዓዛቢ ልማድያ ልማድያ ዕዮ ልማድያ ቈልዓ ሰረጀቓ ኣዝዩ ዘደንቕ ነገራት እዩ። ኣብ ላዕሊ ከም ግራት እገለ እያ ዘይብላ ማእለያ ልማድያ ዝወድቆም ወደቓ። ዝተጠቕሰ ዓጻዶ ካብ ዝተፈላለየ ዓድታት ንበለላ ያ። ልማድያ ናይ ጽልማ ስለዝመጽኡ፡ ከራይ ብጥዑም ድምጺን ኣጆኹም ኣጆኹም ልማድያ ዝዓጽድ ኣልማ። ንነፍሲ-ወከፍ ተሳተፍቲ ዓጺድ ንጅግንነት ትዓጽድዋ ኣለኹም ልማድያ ቈልዓ ደቂ ሸሓይ ዓጺዶም እናመጐሰ ብግጥሚ እናመረሐ ግራት ናይ ሓውኹም ልማድያ ከም ነብሪ ነብሓይ። ንሰውነቶም ክሳብ ዝርስዑ ይገብሮም። ግራት የማናይ ጸጋማይ ኣለኻ ገምጋማይ ልማድያ ቈልዓ ናይ ተኸላ ድማ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ህንኩት ትብል። ጐበዝየ ዕባዳ ውረዶ እንዶ ሜዳ። ልማድያ ይድብል ደበላ። እቲ ግራት ቀልጢፉ ከም ዝውዳእ ዝዀነሉ ብተወሳኺ ወፊሮም ዘለዉ ዓጻዶ፡ ልማድያ ቈልዓ ናይ ሕምብርቲ ምኽንያት፡ እቶም ኣብቲ ግራት ዝወፈሩ ካብ ዝተፈላለያ ዓድታትን ቁሸታትን ልማድያ ይንቊ ከም ዛርቲ። ጭፍራ ኣጉባዝ፡ ንሓድሕዶም ስለዝወዳደሩ ባህላዊ ፈስቲቫላትን የዐውትን የሳልጥን ዝተኣኻኸቡ ክዀኑ ስለዝኽእሉ፡ ከራይ ልማድያ ቈልዓ ዓይላ ጉንደት እዮም። እታ ዓዲ ብስሞም ስለትጽዋዕን ነይሩ። ሰብኣይ ዓጻዶ ከውዕል ይኽእል። ዓጺድ ንወኒ ዓጺዶም እናረኣየ በብዓዶም ልማድያ ኣብ ማእከል ዝስኽተት። ትውከልን ዓዶም ከየጽርፉ ክብሉ ናብ እዞም ያታዊ ደርፍታት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኣብ እዋን ዓጺድ፡ ዓጻዶ የማን ጸጋም እናኣድነቐን ከምዚ ዝስዕብ ይብል። ልማድያ ቈልዓ ናይ ጠቐራ ሓዊ እዮም ዝቕየሩ። ብስርዓት ከም ኢራብ እዋናት ዝሕደሙን ዝድረፉን እዮም። እናበሉ፡ ዓቲሮም ዝዓጸድዎ ኣእካል ዝእክባ እተን ዘጐልብዋ ዘለዋ ኣንስቲ ድማ፡ ልማድያ ልዕሊ ኩሎም ኣውራ። ንየማን ንጸጋም እናዘለሉ ከም ኣንበሳ ንምጥቃስ፡ ኣብ ከም መርዓን ደርዓን ማለት መገልበውቲ ዝበሃላ ደቂ-ኣንስትዮ ኣለዋ። ነቲ ንፍናን ናይቶም ዓጻዶ ብምድናቕ ዕል ልማድያ ቈልዓ ናይ ኣትካሮ ይግዕሩ። ድምጺ’ውን ፍርቂ ሓይሊ ናይቲ ምቕንጣጥ፡ ዝል፡ ሕልፎት፡ ምፍናው ዝተኣከበ ግብላዎ ድማ፡ ኣብ ምሸት ንምሸቱ ይብላ። ብኡ ድማ፡ እቲ ስራሕ መሊሱ ልማድያ ወዲኦማ ድሮ። ስራሕን ምልክት ሓይሎምን ጉብዝናኦምን መርዓውን መርዓትን፡ ጓይላ፡ ቅንያት ሃንሰ እቶም ዓጻዶ ብመልክዕ ኩልስቲ ማለት ይደምቕን ይሰልጥን። ስምዒትን ወኒን ልማድያ ቈልዓ ማይ ዕዳጋ ስለ ዝዀነ። ካብ ምርሳን ሰውነቶም ዝተላዕለ መስቀለ፡ ጻህያይ፡ ምርራው ቈልዓ፡ ኣብ ቅሚጦ ኢደይ ኢድካ ኢሎም ብውሕልነት ወፋሮ ድማ ይግንፍል። ንመረዳእታ ልማድያ ይወድቆም ሓደጋ። ገለ ኣጉባዝ ከይተረደኦም ኣጻብዕቲ ኢዶም ምጥሓን ምልንቃጥን እኽሊ፡ ቤት ሕጽኖት፡ ይሰርሕዎ። ብሓፈሻ ወፋሮ ኣብ’ቲ ዝዕጸድ ክዀነና ከምዚ ዝስዕብ ክበሃል ይከኣል። ልማድያ ቈልዓ ዓደብዑር ዝቘርጹ መሊኦም እዮም። ስዋ ሓገዞ ሓባራዊ ወፈራን ማእቶትን.ዝግበሩ ዘሎ ግራት ዝደርፍዎ ያታዊ ደርፍታት ልማድያ-ልማድያ ዕዮ ልማድያ ኣብ ኩሉ ዝስዕር። ስለዝዀነ። ከምኡ ኰይኖም እንከለዉ ግን፡ ንጥፈታት እዮም። ንኣሳልጦ ዝግበር ኰይኑ፡ ዓጻዶ ብሓደ ኣዝዩ ኣበይ ኣለኻ ቈልዓ ናይ በለዛ ልማድያ ቈልዓ ዛይደኮሎም ካብ መዛኑኦም ዓጻዶ ብፍጹም ኣይተርፉን። ብሓፈሻ ግን ያታዊ ሕብረተ-ሰብና፡ ዘካርን ንፉዕ ከራይን ተሰንዮም እዮም ልማድያ ዝነፍር ከም ራዛ። ልማድያ ኣርሓ ልዕሊ ኩሎም። ብድሕሪ ግራት ምውዳኡ ትኽ ኢሎም ብኣፋዊ ስነ-ግጥሚ ኣቢሉ፡ ንፍናኑን ንያቱን፡ ዕዮኦም ዘሰላስሉ። እቲ ልቢ-ወፋሮን ሕብረተ- ልማድያ ቈልዓ ናይ ቋሓይቶ ልማድያ ቈልዓ ናይ ዓመጺ ናብ ገዛኦም ወይ ገዛ ብዓል ግራት ኣይኰኑን ንሓቅታቱን ጅግንነቱን፡ ንኹርዓቱን ሓበኑን፡ ሰብን ዝምስጥ ዝነበረ ተናፋቒ ደርፍታት ልማድያ ክንደይ’ከ ይፍቶ። ልማድያ ብዓጺድ ዝፋጺ። ዝኸዱ። ኣብ’ቲ ዝዓጽዱሉ ከባቢ ናይ ንጻዕሩን ሓርኰትኰቱን፡ ንስኒቱን ሓድነቱን፡ ኣዝዩ ብዙሕ እዩ። ገለ ካብኡ ንምጥቃስ፡ ልማድያ ቈልዓ እምኒ ሓይሊ ልማድያ ቈልዓ ናይ ብርኪቶ ዝተጸገመት ስድራ እንተደኣ ኣላ፡ ብህጁም ንጽባቐኡን ፍቕሩን፡ ንኽዉንነቱን ንምስሉን ብእምባ ሽላ ወረደ፡ እምብያለይ፡ ኣልቢነይ፡ ልማድያ ዘይብሉ ከልካሊ። ልማድያ ዝነፍር ባሪቶ። ኣትዮም ኣብ ውሽጢ ደቓይቕ ይዓጽዱላን በዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም መለዪ ልማድያ ዕዮ፡ ምዘየ፡ ማዕጺደይ፡ ለይፋይ. ልማድያ ቈልዓ ሎጎ ሳርዳ ልማድያ ቈልዓ ናይ ሰሓርቲ ካብ’ቲ ጸገም ከም ትገላገል ይገብሩን። ምርቓ ክብርታት ኣቢሉ እዩ ንህላውነቱ ዝሕብር ምዝካር ይከኣል። እስከ ብኣብነት ኣሰኒና ልማድያ ዘውጽእ መንጉዳ። ድማ የትርፉ። እዚ ከኣ ካብ’ቲ ጽቡቕ ናይ ዝነበረን ዘሎን። እዚ ድማ፡ ነቲ ሕብረተ-ሰብ ንርእዮ። ምትሕግጋዝን ባህልን ያታን ግብሪ ሕብረተንጭውነቱን ደረጃ ኣተሓሳስባኡን ዝውክል ልማድያ ልማድያ ዕዮ ሰብ ኤርትራ እዩ። ብድሕሪ’ዚ ኣብ ግራት ሕላገት እዩ። እዞም ዘውትሮም ዝተፈላለዩ ክሰልጠካ ዕዮ ንየማን ረኣዮ ዝወዓሉ ዓጻዶ ዋና ግራት ሒዝዎም ንገዛኡ ንጥፈታት ድማ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ወቕትታት ማእከል ዝወዓለ፡ ድራሩ ሓኸለ ይኸይድ። ኣብ ገዛ ድማ ኣጋንእን ዓታሩን እዮም ዝካየዱ። ጸጋም ዝወዓለ፡ ጽፋዕ መሰንገለ ዝመልአ ዱቋ ስዋ፡ ደዓኛ ብምሕራድ ሽሻይ ንሎሚ እምበኣር ኣብ ሕብረተሰብና፡ ካብኡ ወሰን ዝወዓለ፡ ይበልዕ በጊዕ ጤለ ኣዳልዩ ይጸንሖም። ንሶም ድማ፡ ማዕጺድ ናብኡ ድማ፡ ኣብ ብሄረ ትግርኛ ኣብ’ዚ ንእግርኻ ኪዶ ብዓል ወኒ ይዓጽዶ። ኣብ ኢዶም ብምሓዝ ንበሪ ወይ ዛሬባ ናይ’ቲ ወቕትን ቅንያትን’ዚ ዝካየዱ ንጥፈታት ልማድያ ንቅድመኻ ሰጒድ ገዛ ኣብ ዝኣትዉሉ፡ ክንድህስ ኢና። ልማድያ ድራርካ ክረጉድ። ርኢኹምዶ ዝደኩዑየ ወቕቲ ቀውዒ ሓረስታይ ነቶም ካብ እዋን ኣብዚ እንሀ ለይቲ ብቅጫ ክጻፍዑ’የ። ገርፊ (እዋን ኣዝመራ) ክመጽእ እንከሎ ክሳብ ክሕረድ ምክቲ እናበሉ ብደበላን ጨፈራን ናብ ገዛ ዋና ወርሒ ነሓሰ ኣቢሉ ዝዘርኦም ዝተፈላለዩ ክሕንጸብ ውሕጭሕቲ ግራት ይኣትዉ። ኣብኡ ድማ ብላዕ ወስተ ዓይነት ዘራእትን ኣእካልን ኣብ’ዚ ቅንያት እዚ ዓጻዳይ ክሰቲ፡ ወጋሕ ትበል ለይቲ ይኸውን። ምሉእ ለይቲ ድማ ክጭፍሩን እዩ ዝእክቦም። ኣእካል ሸዊቶም ምስ ነቐጹ፡ ልማድ እዛ ጥዕምቲ፡ ኣካቢት ዘራእቲ ክጻወቱን ይሓድሩ ነበሩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ሪ የ", "char_count": 12284, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00088", "text": "ዳ ዳየሪ ሱራፌል ተስፋብሩኽ ዝርኣየ ዓይኑ ይብራህ ዝርኣየ ዓይኑ ይብራህ! ካብ ብርሃን ዝዓቢ እንታይ ኣሎ፣ ዓይኒ ብዘይ ብርሃን እንታይ ዋጋ ኣሎዋ፧ ኣነ ከኣ ዓይነይ’የ ተደፊነ። መፈጠርካ ብርሃን ዘይትፈልጥ እንተ ኴንካ፡ ኪንዮ ህንጡይነትካ ንምስማር፡ ብርሃን ዝዓብሰልካ የብሉን። ኣነ ግን ብርሃን ርእየ እየ። ናይ ዘይልኣለም ብርሃን ዓይነይ ክኸውን ከኣ ብሂገ።", "char_count": 228, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00089", "text": "ንግሆ ንግሆ፥ “ኣቲ ብርሃን ዓይነይ፡ ከመይ’ልኪ ሓዲርኪ፡ ሃየ ’ስኪ ኣዕልሊ እናኽጥምታኻ፡ ክፉእካ ጒሒፍካ ዓይነይሲ ርእዩኪ፡ ዳህሲሰ ክኣምን ሕለፈላ፡ ሕለየላ፡ ተኸባኸባ ይመጻካ። ንዒ’ስኪ ሕቝፍቁፍ በልኒ ቍመታ፡ መሸላ’የ ሰለል ዝበለት፣ ሰገነይቲ። ጸጕሪ ሎሚ ደኣ ብማዕዶ (.) እንታይ ክመስል መዓልተይ", "char_count": 192, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00091", "text": "ሸቐልቀል ምዀነ ከም መርዓ ዝዳወብ ከኣ ይበጽሕ። በዚ ሎሚ ክረምቲ.” ኣፍ ካትም ከም ጽባቐ ኣይውሰድን፣ እናበልኩ፡ ደርፊ ግርማይ ዓንዶም ግዳ ክትፈቱ ከም ግንኻ’ዩ፡ ፈታዊ ብር እናኽትብል፡ ቋሕ እናኽትብል ጅልዒቶ ዝነርኩ ፈተኹዋ። ልስሉስ ክዝምረላ ምነበርኩ። ቈርበታ፡ ብስክፍታ ኣፍኲስካ ሓንሳእ ክልተ ሳዕ’የ ርእየያ። ዝድህሰስ ሕያዋይ’ዩ ዝመስል። እቲ እንድዒ ልዕሊኡ’ውን ይኸውን። ኣከዳድናኣ ከኣ ቅንጥስጥስ ኢላ ቀያሕ እያ፡ ጥፍንቕ ኢላ፡ ክትከይድ’ዩ ዝሕግዛ፣ ስውንዋኖ። ስፍሕ ዘበለ ገጻ። ፍርይቲ ዓይኒ፡ መቸም፡ ኣዒንታ እናኽርኢ፡ እንታይ ዓይና ምስ ተኸፍታ ሰም ዝብላ ምዃነይ ዝተበደለት፡ ብወዲ ደም ዘይመስላ፣ እናኽጥምታኻ መናድቕ ዝነበዐት’ያ ትመስለኒ’ሞ፡ ሓብሕባ፡ ግብዝናኻ ኣፍሪሰን፡ ሕልናኻ ሓቀኛ ባህርያት ወዲ ኣርኢኻ ኰርኲረን ሰብእነትካ የዘኻኽራኻ፣ ንሓላልካ ግበራ ይመጽኣኒ።", "char_count": 500, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00093", "text": "ሪ የ ዳ 25 ሕዳር 2025 ኣብ ልበይ ከም ዘይነበርካ 01 ሕዳር 2025 07፡30 ቅ.ቐ. - ኣስመራ ሓዚነልካ። እምበርዶ ክትክሎ ኢኻ። ኣተረድኣካን እምበር፡ ኣብ ልብኻ ፍቕሪ ክነድቅ’የ ዝጽዕር ነይረ። ኣነ ዘይኰንኩ፡ ልብኻ’ያ ክትከሰካ። ኣብዛ ክሕደትን ጥልመት ዝመልኣ ዓለም፡ ሓቀኛ ፍቕርን ህይወትን ዘይኣነስ ብድልቲ ልቢ ሒዘ ክዛውን ከተስተማቕር ተዓዲመካ ከመይ ሸለል ኢልካዮ! ሕሹዅታ ውሽጥኻ ዝጸንናሕኩ። ምተኣባበድና! ብዘይ መንፈሰይ ሰሚዑዎ። ቃልዓለም፡ ቃንዛ ልቢ እትፈልጥ ልቢ እፈርሓልካ። እምነ ነይረ’የ፣ ከምኡ ትግበረለይ ካብታ ዝተፈለኹልካ ዕለት ኣትሒዘ፡ ጣዕሳኻ ይስማዓኒ ነይሩ፣ ኢለ ክጽልይ ደልየ ኣለኹ። ንዘልኣለም ዘይወጽዕ ጣዕሳ። ኣብ ኵለን ሄዋናት ንኣይ ክትደሊ ኢኻ፣ ሕጂ ግን ካብ ጐደና ሓርነት ግን ከኣ ኣይክትረኽበን ኢኻ። ልብኻ’ውን ክትርብሸካ’ያ፣ ምለሰለይ ጠፊኣትኒ፣ ካብቲ ጐፍ ትብለኒ እወ ምለሰለይ ክትብለካ’ያ፣ ምእባዳ’ውን ክኸፍኣካ’ዩ። ከም ጥዑም ዝነበረት ኣጋጣሚታት ተሰዊራትኒ፣ ሕልሚ፡ መዓልታዊ ክትሓልመኒ ኢኻ። ዘይግሃድ ሕልሚ ከባህርረካ’ዩ። መገለል ካፑቹኖ ሞድካ መንያቶ ግዲ ተኸዊላትኒ ኣላ። ዝርኣየ እንተ’ሎ፡ እመነኒ። ‘እዝጊ ብርሃን ዓይኑ ይምላእ ንገሩኒ፡ ሓቀኛ ፍቕሪ ካብ ኢድካ ተሞሊቑ፡ ብሓቀኛ ቃንዛ’ዩ ዝትካእ። ’ ኢለ ኣብ ጐደና ክልጥፍ እሓስብ ካብ መረጽካዮ’ሞ አንታይ ክብል!፧ ኣነ፡ ኣይትሓዘለይ፡ ኣዕሚቘ ስለ ኣለኹ። ሓቂ፡ እዝጊ እንተ ፈትዩ ዘፍቀርኩኻ፡ ኣርሒቐ ከኣ ክፍለየካ’የ። መወዳታኡ፡ ክልተና ተዓዊትና። ባዕሉ ከምጽኣ’ዩ ኢለ፡ ስማ፡ ተለፎና፡ ንስኻ ብዘይ ብኣኻ ከም ዝነብር ትጽዕር ነይርካ፣ ኣብ ልበይ ከኣ ከም ስርሓ፡. ኣየጣየቕኩን፣ ንእዝጊ ከም ዘይነበርካ ንዘልኣለም ተደምሲስካ። ኣነ ከኣ ኣብ ልብኻ ክነግስ ጽዒረ፣ ዘይሃብኩዎ ግን ዓቕሊ ምግባር ከም ጻዕረይ ከኣ ኣኽሊል ልብኻ ደፊአ ንዘልኣለም ክነብር’የ። ንግስቲ ስኢነ። ልብኻ . ዋናኣ ካልእ .። ጃምቦ ሚካል A. ይዝምርን ከም ዝነበረ ይዝከር።", "char_count": 1116, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00094", "text": "ዝኽሪ መተዓብይቲ ወደ-ባ ሓበሽ ካብ ክልተ ሃይማኖት እስልምናን ክርስትናን ዝነበሮም ፡ ሕዳር 2025 ኣስመራ 07 38 ቅ.ቐ. ወለዱ ዝውለድ ምስ ምንባሩ፡ ኣብ ናይ ክልተኡ ኣጋጣሚታትን ኣብ ከተማ ኣስመራ ምሕዳር ዓዲ፡ ዕዳጋ ዓርቢ፡ ብዓል እንዳ ሞይ፡ ዓበይቲ ሃይማኖታዊ በዓላትን፡ ነቲ ንኡስ ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ፡ ምሕዳር እንዳ ዓባየይ፡ ኣመተ ኣድጎይን በዓል ዘንጸባርቕ ኣልባሳት ክዳን ከባቢ ማይ-ኣፍራስ፡ ብፍላይ እንዳ ጫሕማን፣ ኪድ ማይ-ጭሆት ሓበሻን ጻዕዳ ቀምሽን ብምልባስ፡ ድማ ኣብዚ ናይ ሕጂ ምውፋር እንዳ ጭልን ብውሕልነተን ዝከራ ምስ ዝነበሮ ግሩም መልክዕ ሰሓቢ ኣውቶቡስ ሓራት ዞባ ደቡብ፡ ፊት ኪኖ ጣዕሚ ስዋአን፡ ፋዱስ ምስ ቆርበት፡ ፍረ-መልክዑ፡ ዘይጥምቶ ባር ኣስመላሽ፡ ጐድኒ ቤት ቍርሲ ኮነ ዝሰርሓኦ ጠስሚ ዝወረሮ ዝግኒ ሰብ ኣይነበረን። መዛኖኡ ዝክሩዋ ስምኦን፡ ኮታ ፊት ዕዳጋ ቈርበት፡ እንተላይ ሽሮ፣ እንተ ተፈተኻ ተገርመኒ ኣጋጣሚ ኣላ፣ ሓደ ሓደ ካብቲ መተዓብይተይ ድልዱል ዝዋሃበካ ግንዖ ብያቲ ዝዋሃበካ። እዋን ደርግ ኣሲሮም ምቕጥቃጥ ሕውነቶምን ፍቕሮምን ብሓባር ምልስ ክብል ንዕዳጋ ሓሙስ ኣብዝሕሉ’ሞ፡ “ኣብ ገዛይ ቦምባ ብምዃን ዝገልጽሉ ዝነበሩ ቦታ እዩ። መተዓብይቲ ወሓለታት ነይረን ልቡ ዝመልአ እዩ። ዝነበረ፣ ኣሎ፡” በሎም። ንሳቶም ከኣ ኣበይ ብዓል ኣደይ ጫርም ዘንዶ ጸጕረን፡ እቲ’ኳ ሞዴል ዕላት መሽጐራጕር ከም ዘሎ ከርእዮም ዓጂቦም ናብ ገለ ካብ ተዘክሮ ድማ፤ እቲ ብዕድመ ፈለጥቱን መተዓብይቱን ከም ማ ሓዳስ ጻዕዳ ፊት ዕዳጋ ሓሙስ፣ ናይታ ኣደ ምትቝቛፍ ዝዀነት ገዛኡ ኣምጽኡዎ። ገዛኡ ምስ ኣተዉ፡ ዝመርሐ፡ ብሱል ኣተሓሳስባኡ ብስነ- ዘዕልሉዎ፡ ብዝነበሮ ክቱር ሃገራዊ ብዘይ ቀጠልያ ባንዴራ ዝስተ ስዋአን፡ ስፍራ - ኣባሻውል፡ ብውሑድ ቍሩብ ናብቲ ኣብ ከብሒ መጽሓፍቱ ፍልጠት ዝተመልአ፣ ኣብ ግዜ ሓዘን ስምዒት ከም ኵሉ መንእሰይ ብዛዕባ ማ ለተንኪኤል፡ እንዳ ወዲ ገለታይ ቍራቦ ገንዘባዊ ወጻኢታት ጥዑምን መሊኡ ዝነበረ መጽሓፍቲ ይደብስኩም፡ ከም ካህን ዲያቆን ኣባት ብረታዊ ቃልሲ ምጻእ ናጽነት ኣደ መብሪቆ ብርሃነ ሄለን፡ ብዓይንኻ ሓፊስን ዱቋ ስዋ ምስ መኽፈልቲ ብምልካት፡ “እዚ’ዩ ቦምባታተይ፡ ነብሲ ተመሲሉ፡ ልዑል ክእለት ናይ ምስቶም ብዕድመ መዛኖኡን ንኣሽቱ ከይሰተኻ ትዓግብ። ወለላ ልሕሶ ሸዊት ባለንጓ፡ በርበረ ዝተለኽየ ” በሎም። ግብሩ ዘስደመሞም ምጽንናዕ ዝነበሮ፣ እቲ እኳ ኣብ ኣሕዋት መተዓብይትን ብምዃን፡ መዓር ዝዀነ ጥዑም ስዋአን፣ ፍቕሪ በሊዕካ ዘይጽገብ ብቍልቲ፡ ብንእሽቶ መርመርቲ፡ “እብድ ነው! ቀውሲ ቤት ማሕቡስ ስርዓት ደርግ ብምሒር ጸሓይ በሪቓ ክሳብ ትዓርብ ይዕልን ነይረን ኣደታት ኣስመራ። ሻሓኒ ፉል፡ ዕላል ይወርድ ምስ ነው!” ብምባል ሰደዱዎ። ምቕጥቃጥን ዳር ግፍዕታት ጸላኢን ይጕስጉስን ዝነበረ፣ ኣሎ ዝተባህለ ጃሕጃሕ ዝብል ስሓቕን ጭርቃን፣ ጐድኒ ጐድኒ እቲ ዘቢብ ዝጥዕም ኣእምሮኡ ዝሰሓተ፣ ካዕቦ ፍልጠቱ ቀለም ዝጸገበ ኩሉ ዓይነት ፍልጠት ወደ-ባ ሓበሽን መተዓብይቲ ዕዳጋ ጭዋሕዋሕ ናይ መለሊኽ፡ ጸርዩን ስዋአን፡ ኣብ ምቅልጣፍ ምጻእ ኣሎ ዝተባህለ ቋንቋታት እዛ እዛ ዓለም ክፈልጥን ክመሃርን ሓሙስ ነፍስሄር የማነ ገብረማርያም ነጺሁን ንኻልእ ጋሻ ክኸውን፣ ናይ ሓርነት ግደአን ይገብራ ነይረን። ዓለም ከም ቋንቋ ኣደኡ ዝመልኽ፣ ዝኸኣለ፣ ክቡር ሓው፡ ኣያ፡ ኣቦ፡ (ሸያብ)፡ ኣባ ወዲ ፖሊስን፡ ቴድሮስ ሽዑ ኮማሮ ኣደታት ሸቃጦ ስዋ ነቶም ንናጽነት ክብሉ ኣብ ከርሲ እናሻዕ ክዝክሮ ዘደንቐኒ፣ ጐደናታት መተዓብይቲ ዝኾነ ነፍስሄር የዕብዮ ብላዕን፡ ፍስሃየ ካራን፡ ኤለን ጣዕስን ከም ብዓል ኣደይ ለታይን ለተን ጸላኢ ብምዃን ዝሰርሑ ዝነበሩ ኣስመራን እንተላይ ዓበይቲ ዑመር (ወዲ ኣባ ሓበሽ)። ደቂ ፍትዊ፡ መድሃኔ ወዲ ተወልደ፡ ጉዖይን ኣሰፋሽ ኪዳነ-ምሕረት ሓባ ውፍያት፡ ምስጢር ኣብ ምዕቃብን ኣጋጣሚታት ሓጐሰን ሓዘን ኣብ የማነ (ኣረማስ)፡ ኮሎኔል ጴጥሮስ ኣያናን ሓውናን ነፍስሄር የዕብዮ መሻይፍ፡ እንዳ ጓል ሱዳን ቤንቲ ካብን ናብን ምትሕልላፍ መልእኽትን ግዜ ሓዘን ጸሊም ጋውን ብምኽዳን ጭኩን ተጋዳላይ ጎንደሬ ሓው ዑመር (ወዲ-ባ ሓበሽ)፡ ዝበዝሐ ኡኖ ኣዝመራን ሓፍታ ኩመል ዓቢ ተራ ይጻወታ ነይረን። ኣብ ኣፍልቡ ብዕንጨይቲ ዝተሰርሐ ቡርጣና ሽደን፡ ዳዊት ሃመርን፡ ዳዊት ግዜ ኣብ ዕዳጋ ሓሙስን ከባቢኣን ሓሊፉ ንእስነት! ኣብቲ ሽዑ ግዜ’ዩ፡ እወ ካብ ዓቢ መስቀል ብምንጥልጣል ዑቕባልደትን፡ ካልኦት መተዓብይቲ ዘጋጥም ሞት ሓዘን ወዓል ሕደር እቲ’ኳ ብገንዘብካ እናሰተኻ ተዘክሮ መተዓብይቲ ዕዳጋ ሓሙስ ሕዙን ከጸናንዕ ይጅምር እሞ፡ ነታ ዘይተጠቅሱን ሞዴል ዕዳጋ ሓሙስ ዘይብላ፡ ኣብ ቦታ ሓዘን ዳስ ንጥዑም ስዋ ዝበልካዮ ጥዑም ዘይሃስ ወርቃዊ እናተዀልዐ ብሓሳብን ብርቱዕን መሪርን ናይ መተዓብይትን ብሓበን ብፍቕርን ብምርካብ ሕዙን ንምጽንናዕ ጸሎት ገንዘብ ዝብል ዝዋሃበካ መልሲ፡ ዝነብር፡ ዝበዝሑ መንእሰይ 70ታት፡ ሓዘን ብኽያት ዝተዋሓጠት ስድራ እዝክሮም ኣለኹ። ብዝተፈላለየ ቋንቋታት እዛ ዓለም እናሻዕ ይናፈቕ። ሎሚ ኰይኑ 80ታትን 90ታትን ኣፈፌት ናጽነት ከጸናንዕ ይጅምር፣ ኵሉ ተኻፋሊ ብምግባር ምስኡ ዝኸይድ መዝሙር ዮናታን - ዕዳጋ ሓሙስ ይርኣየካ። ውርድ ትብል ንሓድሽ በዚ ዝኽሪ መተዓብይቲ ማሕፉዳ ናይቲ ሓዘን ብኣንክሮ ዝሰምዖ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሊድያ በረኸት ፕሪመር ሊግ - ኣብ ዝመጽእ ክራማት ተኸታሊ ጸወታት ከካይድ ይውጥን ፕሪመር ሊግ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ውድር የካይድ’ዩ። ሃገሩን ኣብ 71 ውድር ጸወታት ኣብ ግጥማት ተኸታሊ ኣብ ኤስያ ኣርባዕተ ክለባት ዝሓቖፈ ናይ ኣብ ርሑቕ ምብራቕ ክሳብ 2019 ተሳቲፉ፡ እዚ ድማ ካብ ዝኾነ ተጻዋታይ ክራማት ሰለስተ ጸወታት ክረምቲ ተኸታሊ ጸወታት ንምክያድ ተኻይዱ፡ ኣብ 2021 ብሰንኪ ኮቪድ- ንላዕሊ ጻዕቂ ውድራት ከምዘካየደ ገሊጹ። ክካየድ ይኽእል እዩ። እዚ ውጥን ገይሩ ተባሂሉ። 19 ድሕሪ ምስንኻሉ፡ ኣብ 2023 ኣብ ኣብ ዝሓለፉ ቀረባ ዓመተ-ጸወታት ማለት ዝኾነ ተጻዋታይ ሃገሩ ብመሰረት ቢሲ ስፖርት ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ሕ.መ.ኣመሪካ ምስ ተኻየደ፡ ብሓድሽ ስም ምስፍሕፋሕ ክለባት ኤውሮጳን ኣህጉራዊ ኣብ መወዳእታ ቅድሚ ዛጊት ግብራዊ ውጥን እኳ እንተዘየለ፡ ተኸታሊ ክራማት (Sumer Series) ውድራትን ጻዕቂ ግጥማትን ይዛይድ ርብዒ-ፍጻመ ዋንጫ ዓለም ክለባት ውትናተን ክዉን ንምግባር ተባሂሉ ዳግማይ ፈሊሙ። ኣሎ። ዝተኣልየት ምስ እትኸውን፡ ከምዝተራኸባን ሆንግ ኮንግን ኣብ ጥቓኣ ንፈለማ እዋን ኣብ ክራማት ዓቢ ኣብዚ ክራማት ዝካየድ ዋንጫ ዓለም ግዴታዊ ናይ ሰለስተ ሰሙን እትርከብ ቻይናዊት ከተማ ሸንዘን ከም ኣህጉራዊ ውድር ክካየድ ተኽእሎ’ኳ ንፈለማ እዋን 48 ጋንታት ዝሳተፋሉ ዕረፍቲ ክህልዎን፡ ቅድሚ ኣአንገድቲ ቦታት ናይቲ ግጥም ክኾና እንተሎ፡ ብዛዕባ ጻዕቂ ስራሕ ተጻወትቲ ክኸውን ከሎ፡ ናይ መወዳእታ ጸወታ ተኸታሊ ክራማት ጠመተ ተገይሩለን ከም ዘሎን ድማ እዩ ዝያዳ ሕቶታት ከለዓዕል ግን ግድን’ዩ። ድማ 19 ሓምለ ክካየድ እዩ። በዚ መሰረት ምጅማሩ ድማ ዳርጋ ንሓደ ዝንገር። ዓለምለኻዊ ማሕበር ተጻወትቲ ፊፍፕሮ ፕሪመር ሊግ ዓመተ-ጸወታ 2026/27 ክሳብ ሰሙን ንምጅማር ልምድ ፕሪመር ሊግ ካብ 203 ጀሚሩ ኣብ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ኣጥቃዓይ ሊቨርፑልን 2 ነሓሰ ከምዘይጅምር ተረጋጊጹ ኣሎ። ቅድመ-ውድር ክምለስን ክልተ ዓመት ዝካየድ ግጥማት ቅድመ- ሆላንድን ኮዲ ጋክፖ፡ ኣብ 2024 ንክለቡን ብክልሰ-ሓሳብ፡ ኣብ መንጎ 1ን8ን ነሓሰ ይኽእል ማለት’ዩ። ዓላሚ ካሜሮን ካብ ስርሑ ተባሪሩ! እንግሊዛዊ ተጻዋታይ ነበር ብፈተነ ኦና ካብ ኣፍኮን ወጺኡ . ዓመጽ ይቕየድ ኣንድሬ ኦና ካብ ሃገራዊት ጋንታ ካሜሮን ኣብ ልዕሊ ብረይስ ዝቐርብ ‘ፕሮፈሽናላዊ እዋናት ኣመሓዲሩ እዩ። ንዋንጫ ኣፍሪቃ (ኣፍኮን) ገዲፉ ክወጽእ ከሎ፡ ውድቀት’ ዝብል ክስታት ነዊሕ ዝርዝር ይኹን እምበር ብሰሪ እቲ ዝተኻየደ ነውጺ፡ ሓደ ስሙ ዝተዓቀበሉ እንግሊዛዊ ተጻዋታይ ፕሪመር ሊግ ነበር፡ ብፈተነ ዓመጽ ተጠርጢሩ ዋና ኣሰልጣኒ በልጁማዊ ማርክ ብረይስ ድማ ዝሓዘ ኮይኑ፡ ተጻወትቲ ንፌካፉት ክቃወምዎ ኣብቲ ካብ 21 ታሕሳስ ዝጅምር ኣብ ሞሮኮ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣቱ ተቐሲቡ’ሎ። ተንኮል ኣሊሙ ተባሂሉ ካብ ስርሑ ድሕሪ ምልዕዓል ክገብሩ ብምትብባዑን ኣብ ውሽጢ ዝካየድ ውድር ኣፍኮን፡ 28 ተጻወትቲ እቲ ኣብ 2010 ዓመተ-ጸወታ ምስ እንግሊዝ ተሰሊፉ ዝተጻወተ ጥርጡር፡ ኣብ መዓርፎ ፌካፉት ምስ ዘይተፈልጡ ውልቀ- ዝሓቖፈት ሃገራዊት ጋንታ ካሜሮን ሓያሎ ነፈርቲ ስታንስተድ ተታሒዙ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝኣተወ ተሓቢሩ። ሰባት ንጡፍ ምትሕብባር ገይሩ ወሰንቲ ኣስማት ዘለዎም ተጻወትቲ ከሲራ ኣላ። ዝርዝራት ከምዝሕብርዎ፡ ኣብ ብዝብልን ክሲ ኣቕሪቦሙሉ። ካብዚኣቶም ሓላዊ ልዳት ኦና፡ ሓለቓ ጋንታ ቀረባ እዋን ብዝይተፈጸመ ፈተነ እዚ ቤልጁማዊ ኣብ ሚያዝያ 2024 ቪንሰንት ኣቡባካር፡ ኣከፋሊ ናፖሊ ኣንድሬዓመጽ ብዝብል ክሲ ብፖሊስ ብሚኒስትሪ ስፖርት ካሜሩን ዝተመዘ ፍራንክ ዛምቦ ኣንጉይሳን ተኸላኻላይ ማይክል ይድለ ከምዝነበረ ተሓቢሩ። ኮይኑ፡ ኤቶ ብኡ ንብኡ ነቲ ውሳነ ንጋዴውን ይርከብዎም። ፖሊስ ነዚ ኣመልኪቱ፡ “እዚ ንድሕሪት ክመልሶ ፈቲኑ’ዩ። ኣንጉይሳ ብማህረምቲ ክኸውን እንከሎ፡ ጥርጡር መርመራታትና ብተወሳኺ ኣብ ኣኼባታት ዝተረፉ ካልኦት ግን ዝኾነ ምኽንያት እናቀጸልና ክሳብ መወዳእታ ዘይምስታፉ፡ መደባት ልምዱ ኣየቕረቡን። ለካቲት 2026 ብዋሕስ ከነጽንሖ ምግላጽ ምእዳሙ፡ ምስ ኢና” ኢሉ።", "char_count": 5245, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00095", "text": "መወልቲ ዘለዎ ዝምድና ኣብ እቲ ተጻዋታይ፡ ሰንበት ኣብ ሓደጋ ብምእታዉ፡ ምርጫ ነፋሪት ቅድሚ ምድያቡ ኣብ መቆጻጸሪ ፓስፖርት ብሓይልታት ጸጥታ ክተሓዝ ክኢሉ። ጋንታቱ ኣብ ግዜኡ ምብራሩ፡ እታ ጋንታ ኣብ ዕግርግር ተሸሚማ ብዘይምሕባሩን ጋዜጣዊ መግለጺታት ትርከብ። ብዘይምሃቡን ተኸሲሱ። ካሜሮናዊ ተጻዋታይ ነበር ሳሙኤል ኤቶን ብረይስ ብሓደ ካብ ተሓጋገዝቱ “ፓኲታ ብዝቐረበሉ ክሲ ፈጻሚት ሽማግለኡን ዳግማይ ፕረዚደንት ነበር ዴቪድ ፓጉ ዝተባህለ ምኩር ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ካሜሮን (ፌካፉት) ኮይኑ ካሜሩናዊ ኣሰልጣኒ ቦታኡ ተኪኡ ተጸልዩ’ሎ” ኑኖ ድሕሪ ምራጹ፡ ንዓላሚ ብረይስ ካብ ስራሕ ይርከብ። ንሱ ኣብ ላዕለዋይ ደረጃታት ከምዘባረርዎ ገሊጾም። ንዝርከባ ክለባት ናይ’ታ ሃገር ንሓያሎ ኣብ ልዕሊ ኣከፋሊ ዌስትሃም ሉካስ ብጫ ካርድታት ድሕሪ ምውሳድ፡ ፓኲታ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ግጥም ኣንጻር ዌስትሃም ምስ ቦርንማውዝ 2ብ2 ኣብ ሊቨርፑል ዝወሰዶ ቀይሕ ካርድ፡ ብማሕበር ዝተመዓራረየትሉ ግጥም፡ ኣብ መቐየሪ ተኸላኻላይ ባርሴሎና ‘ኣራውጆ’ ናይ ኣእምሮ ኵዕሶ እግሪ (ኤፍ.ኤ.) ዝቐረበሉ ክሲ ‘ስነ- መንበር ኮይኑ ድሕሪ ምሕላፍ፡ ኣብ ኣእምሮኣዊ ጽልዋ ከምዝገበረሉ ዓላሚኡ ፈላሚት ጸወትኡ ድማ ብቀይሕ ተባሪሩ። ሕክምና ከካይድ ሓቲቱ ኑኖ ኤስፒሪቶ ገሊጹ። “ምሉእ ክኸውን ዘይምኽኣለይ ይቕረታ” እዚ ብራዚላዊ ኣህጉራዊ ተጻዋታይ፡ ኣብ ይብል ፓኲታ። መዛዘሚ መድረኽ ዌስትሃም ኣብ ስታድዩም ኑኖ ንኩነታቱ ናይዚ ተጻዋታይ ኣመልኪቱ፡ ኡራጋያዊ ተኸላኻላይ ባርሴሎና ኣለና። ክምለሰና ድማ ብሃንቀውታ ብሕታዊነቱ ከኽብራ ጥራይ እዩ ሓቲቱ። ለንደን 2ብ0 ኣብ ዝተሳዕረትሉ ጸወታ እዩ “ጽቡቕ የለን፡ ብተስፋ ምቑራጽ ይሳቐ’ሎ። ሮናልድ ኣራውጆ፡ ንጥዕና ኣእምሮኡ ንጽበዮ” ኢላ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ባርሳ ንርያል ማድሪድ ብቀይሕ ተባሪሩ። እቲ ዝገበሮ ጌጋ ተገንዚቡ ንቕድሚት ቀዳምነት ንምሃብ ናይ ዕረፍቲ ፍቓድ ኣራውጆ፡ ዝሓለፈ ዝሰሙን ባርሳ ኣብ ብሓደ ነጥቢ ብምብላጽ ንላሊጋ ክትመርሖ ፓኲታ ኣብ ልዕሊ ዳኛ ዳረን ኢንግላንድ ክስጉም ፍቓደኛ’ዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ሰባት ተዋሂብዎ። ግጥማት ሻምፕዮንስ ሊግ ብቸልሲ 3ብ0 ከላ፡ ኣትለቲኮ ድማ ካብዛ ካታሎንያዊት ብዝተፈጥረ ተቓውሞ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ነቲ ተጻወትቲ ኵዕሶ እግሪ ዝጻወርዎ ጸገማት እዚ ወዲ 26 ዓመት መንእሰይ፡ ኣብ ዝተሳዕረትሉ ግጥም ኣብ መበል ክለብ ብሰለስተ ነጥቢ ድሒራ ኣብ ደቒቕ ክልተ ብጫ ካርድታት ብምርካብ ኣይፈልጡዎን’ዮም። ግን ነዚ ኩነታት ኣእምራዊ ጥዕንኡ ንምክንኻን፡ ሞያዊ 4 ደቒቕ ብክልተ ብጫ ካርድ ካብ ራብዓይ ደረጃ ትርከብ። እዩ፡ ብቀይሕ ካርድ ተባሪሩ። ክሰግሮ’ዩ ዝብል ግምት ኣለኒ” ኢሉ። ሕክምናን ክንክን ንምርካብ ንገለ ሜዳ ተባሩ። እዚ ኡራጋያዊ ኣህጉራዊ እዚ ብራዚላዊ ኣብ ግንቦት 2024 ‘ንዕዳጋ ፓኲታ ኣብ 202 ክራማት እዩ ካብ መዓልታት ዕረፍቲ ሓቲቱ’ሎ። ተጻዋታይ፡ ትማሊ ሰንበት እውን ባርሳ መደብ ጸወታ መሸጣ ንምጽላው ዘይግቡእ ኮነ ኢሉ ልዮን ናብ ዌስትሃም መጺኡ። ብሰንክ’ዚ ባርሴሎና ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ “መላእ ኣብ ሜዳኣ ኣንጻር ኣላቨስ 3ብ1 ኣብ ምዝገባ ረኺቡ ብዝብል ክሲ ኣብ ዓይኒ ናይ መወዳእታ መቕጻዕቱ፡ ዌስትሃም ናብ ክለብ፡ ደቂ-ጋንትኡን ሰራሕተኛታትን ዝሰዓረትሉ ግጥም፡ ኣብ መቐየሪ መንበር ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኣትዩ ጸኒሑ’ዩ። ይኹን ማን.ዩናይትድ ተጓዒዛ ኣብ እተካይዶ ግጥም ናይዛ ክለብ ምሉእ ደገፍና ሂብና’ዮ ኮይኑ እዩ ንዓወት ክለቡ ጸንቢሉ። ሎሚ እምበር ኣብ ወርሒ ሓምለ ናይዚ ዓመት ኣይክህሉን’ዩ። ሰንበት ምስ ብራይተን ኣብ ዓላሚ ናይ’ታ ክለብ ጉዳዩ ብተቖጻሪ ኮምሽን ኣብ ቤት-ፍርዲ እተካይዶ ግጥም ግን ክሳተፍ እዩ። ሃንሲ ፍሊክ፡ ኣራውጆ ፕሪመር ሊግ ውዱቕ ኮይኑ’ዩ። ፓኲታ ምስታ ክለብ ዘለዎ ጻንሖት ኣብ ኣብ ናይ ሰሉስ ጸወታ ብራይተን - ኣስቶንቪላ 10:30 ድ.ቀ. ኑኖ፡ “በቲ ኣቐዲሙ ዝቐረበሉ ክሲ ኩነታቱ ዝተሓተሉ፡ ሕጉስ ምዃኑን ምስኣ ከም ላሊጋ ኣንጻር ኣትለቲኮ በርንለይ - ክሪስታል ፓላስ 10:30 ድ.ቀ. ዝጽሎ ዘሎ ይመስለኒ ግን ንቕድሚት ዝቕጽልን ገሊጹ ኣሎ። ማድሪድ ምስታፉ ኣርሰናል - ብረንትፎርድ 10:30 ድ.ቀ. ክስጉምን፡ ነዚ ንጎኒ ገዲፉ ኵዕሶ እግሪ ኣመልኪቱ፡ “ኣራውጆ ዎልቭስ - ኖቲንግሃም 10:30 ድ.ቀ. ክቕጽልን ድሉው’ዩ” ኢሉ። ድሉው ኣይኮነን። ሊድስ ዩናይትድ - ቸልሲ 1:15 ድ.ቀ. ፓኲታ ገበነኛ ኮይኑ እንተዝርከብ ናይ ብሕቲ ኩነታት’ዩ ንዕድመ ምሉእ ካብ ኵዕሶ እግሪ ክእገድ ከካይድ” ኢሉ። ሊቨርፑል - ሳንደርላንድ 1:15 ድ.ቀ. ይኽእል እንተነበረ፡ እቲ ተቖጻሪ ፍሊክ ብዛዕባ ኩነታት ላሊጋ (መበል 15 ሰሙን) ኮሚሽን ግን ነቶም ኣብ ልዕሊኡ ዝቐረቡ ኣራውጆ ተወሳኺ ርያል ማድሪድ - ኣትለቲክ ቢልባኦ 9:0 ኣርባዕተ ክስታት “ዘይተረጋገጹ” ዝርዝር ሓበሬታ ድ.ቀ. ኮይኖም እዩ ረኺብዎም።", "char_count": 2676, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00096", "text": "ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.80 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ሸዊት ተኽለ ንዘቕርቦ ዘሎ ምስ ዕጸ ፋርስ ዝተሓዝ “ቨነዙዌላ ናይ ጊላነት ሰላም ኣይትደልን እያ” ፕረዚደንት ማዱሮ ገበናዊ ክስታት ብምንጻግ፡ ኣመሪካ፡ ነዳዲ ዝርከቦ ሰፊሕ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ ምትፍናን ኣመሪካን ቨነዙዌላን ኣብ ዝቐጸለ ወተሃደራዊ ጥሕሰት ኣመሪካ መጥቃዕቲ ንምክያድ ቬነዙዌላ ንምቁጽጻር ኣብ ካራካስ ናይ ዝኸረሉ ዘሎ እዋን፡ ፕረዚደንት ቬነዙዌላ ‘ስነ-ኣእምሮኣዊ ግብረ ሽበራ’ ተባሂሉ ብዝብል ምኽንያት፡ ኣብ ስርዓት ለውጢ ክግበር ትደሊ ከም ዘላ ኒኮላስ ማዱሮ፡ ሃገሩ ‘ናይ ጊላነት ሰላም’ ክግለጽ ከም ዝኽእል ኣመልኪቱ። ዞባ ካሪብያን ህላወኣ እዩ ዝኸስ። ከም ዘይትደሊ ዝሓለፈ ሰኑይ ንደገፍቱ ማዱሮ ወሲኹ፡ ዕላማኡ፡ ሰላም ብዘለዎ ንምውሓስ ትሰርሕ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ፡ ካብ ዝሓለፈ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። መንገዲ ልኡላውነትን ፖለቲካዊ ናጽነትን ከም ዘላ እያ ቨነዙዌላ መስከረም ጀሚሩ ኣብ ባሕሪ ካሪብያን “ሰላም ንደሊ ኢና፣ ግን ከኣ ሰላም ምስ ሃገሩ ምሕላው ምዃኑ ኣስሚሩሉ። ትወቅስ። ሰላማዊ ውቅያኖስን ኣብ ልዕሊ ዝንቀሳቐሳ ልኡላውነት፡ ማዕርነትን ናጽነትን ደኣ’ምበር፡ ኣመሪካ፡ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ፕረዚደንት ማዱሮ ዝነበራ ሓያለ ጀላቡ መጥቃዕቲ ናይ ባሮት ሰላም ኣይንደልን ኢና፡” ጀሚሩ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ዕጸ ፋርስ ዝመርሖ መንግስቲ፡ ብምፍጻም፡ ብውሕዱ 83 ሰባት ቀቲሉ ዝበለ እቲ ፕረዚደንት፡ ን2 ሰሙናት ከም ዝነጥፋ ኣብ ልዕሊ ዝተጠርጠራ ጀላቡ ምሕዳር ትራምፕ ከም ዘሎ ጸብጻባት ይሕብሩ። ው/ሕ/ሃገራት፡ መጠን ባጀት 2026 ክንኪ ምዃኑ ኣፍሊጡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ 2026 ንዓመታዊ ባጀቱን ቁጽሪ ሰራሕተኛታቱን ባጀት ክነጻጸር እንከሎ፡ ዘይጎደለ፡ እቲ ዋና ጸሓፊ ወሲኹ ገሊጹ። ከም ዝነከየ ተገሊጹ ኣሎ። ከጉድል ምዃኑ፡ ዋና ጸሓፊ ናይ’ቲ ናይ 57 ሚልዮን ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ልምዓትን ምዕባለን ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ መወዳእታ ውድብ ኣንቶንዮ ጉተረዝ ሓቢሩ። ዶላር ፍልይ ከም ኣፍሪቃ ዝውዕል ባጀት’ውን፡ ካብ’ቲ ኣብ 2027 ምስ መንግስቲ ኣመሪካ ዘለዎ እቲ ዋና ጸሓፊ ነዚ ዝሓበረ፡ ኣባላት ዘለዎ ጸብጻባት 2025 ዝነበረ መጠን ከይነከየ ክቕጽል ክልተ ውዕላት ክስርዝ መደብ ከም ዘለዎ፡ ናይ’ቲ ውድብ ዝዀና ሃገራት ዘይከፈላኦ ኣመልኪቶም። ምዃኑ፡ እቲ ብዓል ስልጣን ኣረዲኡ። እዚ ድማ እቲ ውድብ ዓመታዊ 24.5 መጠን ክፍሊት ናብ 1.59 ትሪልዮን ይኹን’ምበር፡ ኣብ ብተወሳኺ፡ ንፍሉይ ፖለቲካዊ ሚልዮን ዶላር ክቑጥብ ከም ዘኽእሎ፡ ዶላር ድሕሪ ምድያቡ እዩ። ፍልስጤም ብዘሎ ተልእኾታት ዝውዕል ባጀት እውን፡ ኣብ ጉተረዝ ገሊጹ። በዚ ድማ፡ እቲ ውድብ ንመጠን ባጀቱ ልዑል ጠለብ ህጹጽ 2026 ናብ 543.6 ሚልዮን ዶላር ለጠቕ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ካብ 2017 ብ15.1 ሚእታዊት፡ ንቑጽሪ ሰራሕተኛታቱ ረዳኤት፡ ትካላት ክብል ምዃኑ፡ እዚ ድማ ካብቲ ቅድሚ ጀሚሩ ኣብ ኒው ዮርክ ንዝነበሩ ኣብያተ ከኣ ብ18.8 ሚእታዊት ክንኪ ክግደድ 2026 ባጀት 3.24 ቢልዮን ዶላር ከም ሕቡራት ሃገራት ንፍልስጤማውያን ሓደ ዓመት ዝነበረ መጠን ብ149.5 ጽሕፈቱ ብምዕጻው፡ ድሮ 126 ሚልዮን ምዃኑ ኣፍሊጡ ኣሎ። ዝኾነ ሓቢሩ ኣሎ። ተመዛበልቲ ዝስልዓኦ መጠን ባጀት ከም ሚልዮን ዶላር ወይ 21.6 ሚእታዊት ዶላር ክቚጥብ ከም ዝኸኣለ እዩ ዝሕብር። በዚ መሰረት፡ ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ ናይ እዚ ድማ፡ ምስ ናይ 2025 ዝነበረ መጠን ሚኒስተር ምክልኻል ናይጀርያ መዝነቱ ሓዲጉ ሚኒስተር ምክልኻል ናይጀርያ መጥቃዕቲታን ምላሽ ንምሃብ ናይ መሓመድ ባዳሩ ኣቡበከር፡ ኣብታ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ድሕሪ ምትሕልላፉ ኣስታት 236 ሚልዮን ህዝቢ ዘለዋ ቤት ጽሕፈት ናይ’ቲ ፕረዚደንት ኣብ 2023 ኣብ ዝነበረ እዋን ንኽልተ ስልጣኑ ይገድፍ ብምህላዉ፡ እቲ ዝወሰዶ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ግብረ ሽበራዊ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ። እብረ ኣመሓዳሪ ሰሜናዊ ምዕራብ ስጉምቲ ካልእ ፖለቲካዊ ድርኺት መጥቃዕትን ጭውያታትን እናወሰኸ እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ ፕረዚደንት ክፋል ናይ’ታ ሃገር ከም ዝነበረ፡ ካብ ክህልዎ ከም ዝኽእል’ዮም ምስ’ቲ ጉዳይ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ብሰንኪ ጥዕናዊ ቲኑቡ ኣብ መወዳእታ እዚ ሰሙን’ዚ ነሓሰ 2023 ኣትሒዙ ድማ ንልዕሊ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ዘረድኡ። ምኽንያታት ሃንደበት ካብ ስልጣኑ ከም ብዛዕባ ምትካእ ኣቡበከር ኣመልኪቱ ክልተ ዓመታት ሚኒስተር ምክልኻል ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ናይጀርያ፡ ዝወረደ ተገሊጹ። ንላዕለዋይ ባይቶ ሃገሩ ከፍልጥ ትጽቢት ናይጀርያ ኮይኑ ከም ዘገልገለ ይሕበር። ካብ መፋርቕ ናይ ዝሓለፈ ሕዳር ፕረዚደንት ናይጀርያ ቦላ ቲኑቡ፡ እቲ ከም ዘሎ ኣመልኪቱ። ይዅን’ምበር፡ እቲ ሚኒስተር፡ ንደሓር ጥራሕ ብውሕዱ 402 ሰባት ሚኒስተር ንዝወሰዶ ካብ ስልጣኑ ናይ ቀንዲ መሻርኽቲ ፕረዚደንት ቲኑቡ ፕረዚደንት ቲኑቡ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ተጨውዮም ከም ዘለዉ፡ ሕቡራት ምልቃቕ ስጉምቲ ከም ዝተቐበሎን፡ ስለ’ቲ ምንባሩ ዝንገረሉ ወዲ 63 ዓመት ናይጀርያ ብዕጡቓት ጉጅለታት ሃገራት ብ25 ሕዳር ኣብ ዘውጸኦ ጸብጻብ ንሃገሩ ዝገበሮ ኣገልግሎት ከም ዘመስገኖን፡ ሚኒስተር ኣቡበከር፡ ካብ 2015 ክሳብ ዝፍጸም ዘሎ ጃምላዊ ጭውያታትን ኣመልኪቱ። ሆንግ ኮንግ - ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንዘጋጠመ ሓደጋ ባርዕ እትምርምር ኮሚተ ቆይማ ጠንቂ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዞባ፡ ኣብ’ቲ ልዕሊ 4 ሽሕ ሰባት ዝቕመጡሉ እቲ ባርዕ ድሕሪ ናይ ኣስታት 40 ሰዓታት ሆንግ ኮንግ ዘጋጠመ - ኣብ ውሽጢ ዝነበሩ ብዓል ሸሞንተ ደርቢ ህንጻ፡ እቲ ጻዕሪታት ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ዓሰርተታት ዓመታት እቲ ዝኸፍአ ምዃኑ ባርዕ ብቕልጡፍ ናብ ሸውዓተ ደርቢታት ቊጽር ከም ዝኣተወ ዘመልክቱ ጸብጻባት፡ ዝተገልጸ - ሓደጋ ባርዕ እትምርምር ብዳያኑ ክልሕም ቀንዲ ምኽንያት ዝዀነ፡ ነቲ ህንጻ ንምጥፍኡ ልዕሊ 2 ሽሕ ሰራሕተኛታት እትምራሕ ናጻ ኮሚተ ከም ዝቖመት፡ ንምሕዳስ ዝተጠቕመሉ ደረጃኡ ዘይሓለወ መጥፋእቲ ሓዊ ከም እተዋፈሩ ኣረዲኦም። ኣመሓዳሪ ናይ’ታ ዞባ ገሊጹ። ናይ ፕላስቲክ መትረብን ሰፍነግን ምዃኑ ኣብ ሆንግ ኮንግ፡ ካልኣይ ዝኸፍአ ሰባዊ ፖሊስ ናይ’ታ ዞባ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣመልኪቶም። ዕንወት ዘውረደ ተባሂሉ ኣብ መዝገብ ብዝገበሮ ገበናዊ መርመራ፡ ምስ’ቲ ክሳብ ሕጂ ተኻይዶም ብዘለዉ ዝሰፈረ ባርዕ ኣብ 1948 ዘጋጠመ ኮይኑ፡ ባርዕ ብዝተኣሳሰር ምኽንያት ዛጊት 15 መርመራታት መሰረት፡ 156 ሰባት በቲ ህይወት 176 ሰባት ከም ዝቐዘፈ ይሕበር። ጥርጡራት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከእቱ ባርዕ ከም ዝሞቱ እኳ እንተ ተረጋገጸ፡ ገና እቲ ቀዳማይ ዝኸፍአ ሓደጋ ባርዕ ግና ኣብ እንከሎ፡ 12 ካልኦት ድማ ብልሽውና ክልተ ደርቢታት ከም ዘይተፈተሻን ኣስታት 1918 ኣብ ሃፒ ቫሊ ዝተባህለ መጻወቲ ሜዳ ተኸሲሶም ከም ዘለዉ ኣነጺሩ። 30 ሰባት ድማ ደሃዮም ጠፊኡ ከም ዘሎን ዝተኸስተን ህይወት ናይ ልዕሊ 60 ሰባት ሰብ መዚ ናይ’ታ ርእሰ ምሕዳራዊት እዩ ዝሕበር። ዝለከመን ባርዕ ምዃኑ፡ ሰነዳት የመልክቱ። ስሪላንካ - ብህቦብላዊ ዝናብ ናይ ዝሞቱ ሰባት ቁጽሪ ወሲኹ ኣብ ስሪላንካ ብሰንኪ ተኸሲቱ ዘሎ ድማ ምሉእ ብምሉእ ከም ዝዓነዉ ሰበ ስልጣን ስሪላንካ፡ መዓልታዊ ህቦብላዊ ዝናብ ዝዓብለሎ ጽንኩር ተሓቢሩ። ንጥፈታት ናብ ንቡር ንምላስ ኩነታት ኣየር፡ ናይ ዝሞቱ ሰባት ቁጽሪ ፑታላም፡ ማናርን ጋምፓሃን ከቢድን ግዜ ዝወስድን ክኸውን ከም 410 ከም ዝበጽሐን፡ 36 ካልኦት ዝርከብአን ገለ ካብ’ተን ኣብ ገማግም ዝኽእል ብምሕባር፡ ዝዓቖረ ማይ ድማ ደሃዮም ጠፊኡ ከም ዘሎን፡ ባሕርን ሰሜናዊ ክፋል ናይ’ታ ሃገርን ለበዳዊ ሕማት ከየበግስ ዜጋታት ማእከል ምሕደራ ሓደጋ ናይ’ታ ሃገር ዝርከባ ኣውራጃታት ሰፊሕ ዕንወት ናይ’ታ ሃገር ክጥንቀቑ ኣተሓሳሲቦም። ዝሓለፈ ሰሉስ ኣፍሊጡ። ከም ዘጋጠመን ተገሊጹ። በቲ ካብ ዝሓለፈ መዓልታት ጀሚሩ በቲ ባህርያዊ ሓደጋ፡ ኣብ መላእ 25 ህይወት ናይ ምድሓን ጻዕርታት ኣብ ደቡባውን ደቡባዊ ምብራቕን ኣውራጃታት ናይ’ታ ሃገር ልዕሊ 1.4 ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፡ ዛጊት ልዕሊ ኤስያ ዝዘንብ ዘሎ ህቦብላዊ ዝናብ፡ ሚልዮን ሰባት ክመዛበሉ እንከለዉ፡ 23 ሽሕ ሰባት ናብ ውሑስ ቦታት ዛጊት ልዕሊ 1250 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ልዕሊ 20 ሽሕ መንበሪ ኣባይቲ ግዒዞም ከም ዘለዉ’ውን ተሓቢሩ። ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 4587, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00097", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.81 ሓሙስ 4 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 1 ኣገዳስነት ልምዓታዊ . ሕብረተሰባት ካበይ ናበይ ብኸመይ፧ ወልፊ ሓሶት ይፍወስዶ ፊፋ ስልጠና ላዕለዎት. ዜና ኣመሓዳሪ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ፡ ምስ ሰራሕተኛታትን ተመሃሮን ዘትዩ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ዘትዩ። ተሳትፎኦም ንኸረጋግጹ፡ ተራን ተማሕጺኑ። ጸዊዖም። ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ኣብ ኩሉ ምሕዳራዊ ጽፍሕታት ምትብባዕን መምህራን፡ ወለዲን ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ሃማመተኤ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊ ማንታይ፡ ኣብ ን/ዞባ ማእከል ደንካልያ ዝወሃብ ኣገልግሎታት ስሉጥን መሻርኽትን ክዓዝ ተላብዩ። ኣቶ ዑስማን ዓብዱቓድርን ሓላፊ ጨንፈር ጥዕና ዶ/ር ዓሊ ሓሎ፡ መሰረት ምስ ዝነጥፉ ሰራሕተኛታት ትካላት ጽፉፍን ንክኸውን፡ ብዕቱብ ክስራሓሉ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ናይ ኩሉ ምዕባለ ትምህርቲ ከምዝዀነ መንግስቲ ከምኡ’ውን ተመሃሮ ከምዝግባእ ድማ ኣዘኻኺሩ። ፍስሃየ ኪዳነ ብወገኑ፡ ብቑዕ መምህር ገብረሂወት ተስፋይን ብግደኦም፡ ብምጥቃስ፡ ኣብ ትምህርቲ ንዝግበር ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣፋምቦ፡ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ብቑዕ ተመሃራይ ስለዝሃንጽ፡ መምህራን ንቕሓት ህዝቢ ኣብ ተጠቃምነት ዘሎ ወፍሪ፡ ህዝቢ ብሓፈሻ መንእሰያት ኣብ ትግባረ መደባት ልምዓትን ኣስዒቡ፡ ተመሃሮ ድሌትን ተገዳስነትን ሓላፍነታውያን ክዀኑ፣ ወለዲ ድማ ዝተዋደ ትካላት ንምብራኽ፡ ድማ ብቐንዱ ዕላማኡ ተገንዚቦም ተጠቃምነት ህዝቢ ኣብ ትካላት ብምዕባይ ክሳብ’ቲ ዝለዓለ ደረጃ ንደቆም ክከታተሉን ከተባብዑን ሰራሕተኛታት ተራኦም ክብ ከብሉ ብግቡእ ክጥቀሙሉ ኣዘኻኺሩ። ዓንሰባ - ንኣለይቲ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ስልጠና ተዋሂቡ ሃገራዊ ማሕበር ኣእምሮኣውን ስልጠና ናቱ ኣካል ከምዝኾነ ኣነጺራ። ምዕባለኣውን ስንኩላን ጨንፈር ዞባ ሓላፊ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ዓንሰባ፡ ምስ ሚኒስትሪ ጥዕና ብምውህሃድ፡ ድሕነትን ኣቶ ተኸስተ ዘርኣይ ብወገኑ፡ ብ24ን 25ን ሕዳር ኣብ ንኡሳን ዞባታት ሕብረተሰብ ኣድላይነትን ኣገዳስነትን ሓልሓልን ኣስማጥን ንኣለይቲ ስንኩላን፡ ምውዳብ ኣብ ማሕበር ብግቡእ ተገንዚቡ ኣባላት ማሕበር፡ ኣመሓደርቲ ከባቢን ደቁ ክሰድ ምኽኣሉ፡ መርኣያ እናበረኸ መሻርኽትን ስልጠና ወዲቡ። ዝመጸ ደረጃ ንቕሓት ከምዝዀነ እቲ ብክኢላታት ጥዕና ዝተዋህበ ብምግላጽ፡ ብማሕበር ዝካየድ ንጥፈታት ስልጠና፡ ሜላታት ምልላይ ስንክልና ንምዕዋት ብውህደት ክስራሕ ተላብዩ። ዘለዎም ቈልዑ፣ ኣተኣላልያ፡ ኣመጋግባን ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ኣስማጥ ኣቶ ክንክን ጽሬትን ምስ ኣእምሮኣውን መሓረና ተኽልኣብ ድማ፡ እቲ ስልጠና ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ወገናት፣ ንዝጸንሐ ኣረዳድኣን ኣተኣላልያን ከምኡ’ውን ካልእ ተዛማዲ ዛዕባታት ስንኩላን ዘማእዝን ምዃኑ ብምሕባር፡ ዘጠቓለ ነይሩ። ሰልጠንቲ ብዝግባእ ክሰርሑሉን ነቲ ኣደ-መንበር ማሕበር ወ/ሮ ገነት ሃብተ፡ ፍልጠት ናብ ካልኦት ከመሓላልፍዎን ማሕበር - ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ካብ ተማሕጺኑ። ሕብረተሰብ ተገሊሎም ጾር ስድራቤትን ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ልዕሊ 1 ሽሕን 36 ሃገርን ንኸይኮኑ ኣበርቲዑ ክሰርሕ ኣብ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ እቲ ዝተዋህበ ስንኩላን ዝተጠርነፉ ወገናት ኣለዉ። ሓጋዝ - ኣስታት 50 ሽሕ ጥሪት ተኸቲበን ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ - ምሕዳራት ሃብቲ እንስሳ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ ከባቢ ሸበቕ፡ ዓድ-ዑመርን ዓድ-ኣረይን ወነንቲ ጥሪትን ንቕሓቶም ኣብ ክታበት ብምስጋን፡ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብ ከባቢ ሓሽሻይ፡ ባዶብ፡ ፋና፡ ዓድ-ፋካይ፡ 18 ነቝጣታት ኣብ ዝተኻየደ መደብ፡ ዝመጽእ ሳምንታት ክካየድ ምዃኑ፡ እቲ ብምብራኽ ጥሪቶም ኣብ ዝተመደበ ጥሪት ዝርአ ዝነበረ ሕማት ከምዝጎደለ ኢዳምር፡ ዓዳለት፡ ሓርነት፡ ኣወንጀሊ፡ 35 ሽሕ ጤለ-በጊዕ ጸረ-ጉልሓይ መሰል ዝተረኽበ ሓበሬታ ወሲኹ ኣብሪሁ። ግዜን ቦታን ከቕርቡ፣ ተርእዮ ሕማም ሓቢሮም። ኣሸራ፡ ግላስን እንጭናቕን፡ ካብ 24 ሕማም፣ 12,40 ከብቲ ጸረ ሕማም ምስ ዘጓንፎም ድማ ተቐላጢፎም ሞያዊ ክሳብ 28 ሕዳር ወፍሪ ክታበት ጥሪት ፍሮማይ፣ ልዕሊ 60 ኣኽላባት ድማ ሰብ-ሞያ ሕርሻ ኣብ ዝሃብዎ ሓገዝ ክሓቱ ተላብዮም። ወፍሪ ክታበት ጥሪት፡ ኣብ መላእ ተኻዪዱ። ጸረ-ሕማም ዕቡድ ከልቢ ተኸቲበን። መግለጺ፡ ዕላማ ናይ’ቲ ክታበት - ጥዕና ዞባ ዓንሰባ ይካየድ ከምዘሎን ውጽኢታዊ ጥሪት ብምውሓስ ድሕነት ሕብረተሰብ ወነንቲ ጥሪት ኣብ ዝሃብዎ ከምዝዀነን፡ እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ብመሰረት ሓበሬታ ቤት-ጽሕፈት እቲ ወፍሪ፡ ኣብ ምሕዳራት ምርግጋጽ ምዃኑ ጠቒሶም፡ ጓሶትን ርእይቶ፡ ስለ’ቲ ብናጻ ዝወሃብ ክታበት የነጽር። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ርእይቶ ርእይቶ ብመጽሓፍ “ዖናን በስክዲራን” ተደቢስና፡ ሓዘንና’ውን ዓጺና! ኢብራሂም ሓጅ ሜልቦርን ኣውስትራልያ ክነብዕ ይግደድ። ብፍሉይ ኣስማት ግዳያት ዘይኮነ መሰናኽላት ተሓሊፉ.” ይብል ከበሳታት ኤርትራን ኢትዮጵያን.ንዖና ሎሚ! በዛ ታሪኻዊት መጽሓፍ፡ ኣቦይ ዑመር፡ ኣቦይ ኣረይ፡ ኣደይ ኣመተ. እሞ ቀጺሉ “.ኣብ’ዚ መጽሓፍ ቀሪቡ ረጊጹ ዝሓልፍ ዕሙር መስመር ንግዲ “ዖናን በስክዲራ” ተደቢስናን ሓዘንና ወዘተረፈ. እናበለ ምዝንታዉ ንነብሱ ከም ዘሎ ዛንታት፡ ሓደ ጸሓፊ ካብ ብዙሓት ነይሩዋ.” ይብል። ዓጺናን! ደራሲን ተመራማሪን ነጸረኣብ ኣካሎም ኮይኑ ይሰርሖ ምንባሩ ንዕዘብ። ኣዘንተውቲ ዝኣከቦ ሓበሬታ ብናይ ውልቁ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታ ናይ’ታ ኣብ ኣዛዚ ኣብዛ ብልጽትን ብርቂን ዝኾነት ንውሽጣዊ ስምዒቱ ድማ በዘን ዝስዕባ ኩርናዕ perspective ከቕርቦ ዝፈተነ ትሕቲ ሰሃራ ብጥንታውነት ኣብ ቀዳማይ ታሪኻዊት መጽሓፉ “ዖናን በስክዲራን” ቃላት ክገልጽ ከሎ ንረኽቦ፥ ጥራሕ ምዃኑ ምግንዛብ ከድሊ እዩ.” ደረጃ ትስራዕ፡ ገዳም ማርያም፡ ኣብ ሰፊሕ ምርምርን መጽናዕትን ከም ዘካየደ ይብል። “.ብዛዕባ’ቲ ኣብ በስክዲራ ዘጋጠመ ደብረሲና እያ ትርከብ። 474 ድሕሪ ነታ መጽሓፍ ዘንበ ብልዑልን ልባውን ኣሰቃቒ ህልቂት እንክሰምዕ፡ ሓደ ካብ ልደት ክርስቶስ ድማ ተመስሪታ። ሓቂ ኣድንቖት ከም ዘስተማቕራ ኣይጠራጠርን። ስነ ጽሑፋዊ ጽባቐ ናይ ካልእ ዝበኣሰ ስለዝኾነ ኣእምሮይ ይሓይሽ፡ ከምዚ ዘኹርዕ ዛንታ ዘለዎ ገዳም እቲ ዘካየዶ መጽናዕቲ ኣዝዩ ደቂቕን ብጭንቀት ይናወጽ። ብፍላይ ነቲ ምስ ከም እንውን ጨሪሸ ኣይፈልጥን ነይረ። ዓሚቚን ምዃኑ፡ እቲ ምስ 12 ሰባት ደራሲ ነቲ ናይ ስነዳ ዕዮ ብስነግዳያትን ስድራ ቤት ግዳያትን ዘካየድኩዎ ብድርኺት መጽሓፍ ዖናን በሲክዲራን ዘካየዶ ቃለ-መጠይቕ ዘረጋግጾ ህያው ፍልጠታውን ኣካዳሚያውን ኣገባብ ኣብ ቃለ መሕተት ደጊመ ክሰምዖ ከለኹ፡ ድማ ነዚ ጥንታዊ ገዳም ንኸበጽሕ ጭብጢ እዩ። ኣነ ካብዛ ሒደት ተወዳደርቲ ርእሲ ምቕራቡ፡ ነቲ ኣብቲ መጽሓፍ ብጓሂ ውሽጠይ ተቓጺሉ ነቢዐ ጥራይ ተሃንጥየ ኣለኹ! ዝርከቡዋ፡ ታሪኻዊት ዝኾነት ሰናዲት ተጠቒምሉ ዘሎ ስነጥበባዊ ኣቀራርባ ብፕሬዚደንተ ኩቢሸት ተነጊሩዎ” ብምባል ከይሰራሕኩ ተዓዚመ ዘሕለፍኩወን መጽሓፍ “ዖናን በስክዲራ”፡ ዘዋህለልኩዎ ምስ ካልእ ታሪኻዊ ፍጻመ ኣተኣሳሲሩ መዓልታት ውሑዳት ኣይኮናን.” ገለ ካብ ዘሕዝን ዛንታት ሓፈሻዊ ጦብላሕታይ ገምጋም ክህብ ይገልጾ። ከለኹ፡ ምስዚ ብርቂ ዝኾነ ናይ ስነዳ ግዳያት፡ ነዚ መጽሓፍ ክንዮ ምስናድ ድሕሪ’ዚ ደራሲ ናብ ቀንዲ ትሕዝቶ ሓንቲ ካብቶም ውጻእ መዓት በስክዲራ ዕዮ ዝመጣጠን ተኽእሎ ከም ዘይውን ኩነታቶም ንኽፈልጥ ዝሓት ሰብ ናይቲ መጽሓፍ ብምእታው ከም ግብረ ዝኾነት መርየም ዘርኦም (ነጸረኣብ ‘ይማ ኣቐዲመ እመን። ምርካቦም ከም ደበስ እዮም ዝቖጽሩዎ። መልሲ ናይዚ ወተሃደራዊ ስርሒት’ዚ፡ መርየም’ ኢሉ እዩ ዝጽወዓ) ዘሕዝን በዚ ድማ’ዩ ገለ ካብቶም ንቃለ-መጠይቕ ዕላማ ናይዛ ታሪኻዊት ብርቂ ሃጸይ ሃይለስላሰን ኣዘዝቲ ሰራዊቱን ኣብ ተዘክሮታ በዚ ዝስዕብ ትጸውዮ፥ ዝቐረቡ ውጻእ መዓትን መቕርብ ዝሃለቑን፡ መጽሓፍ፡ ብክፍሊ ምርምርን ስነዳን፡ ልዕሊ ዓድታት ሰንሒት ዝፈጸምዎ ህልቂት እዚ ናይ ስነዳ ዕዮ ዘሕደረሎም ውሽጣዊ “ዒድ’ዩ ነይሩ፡ ንግሆ ምስቶም ካብ ኣሕተምቲ ሕድሪ፡ ብኸምዚ ዝስዕብ ቃላት ብዘሕዝን ቃላት ይትርኽ። ኣርእስቲ ናይታ ስምዒት ብከምዚ ዝስዕብ ዝገልጽዎ፥ ኩሉ ዓድታት ዝመጹ ብሓባር ኣኪቦምና። ተገሊጹ ኣሎ፥ መጽሓፍ ከኣ በተን ኣብቲ ህልቂት ክልተ ኣዝዮም ነዋሕቲ ወተሃደራት “.ሎሚ እንታይ እዩ ጎኒፍኩም ዝብል ዝለዓለ ዋጋ ዝኸፈላ ማንታ ዓድታት ‘ዖናን “.ታሪኽ ግፍዕታት ኣብ ምስናድ፡ መጺኦም፡ ‘ወንበዴታት ርኢኹም’ዶ?’ ብምርካብና ብሓቂ ተደቢስና፡ ሞትናን በስክዲራን’ ተሰምዩ ንረኽቦ። ዕላማና ጽልእን ቅርሕንትን ንምስሳይ ኢሎም ሓቲቶምና። ‘ኣይረኣናን’ ሕሰምናን እንቋዕ ተደፊኑ ኣይተረፈ. ዘይኮነ፡ ካብዚ ሕሱም ታሪኽ’ዚ ኣድላዪ ኢልናዮም። ዳሕራይ፡ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ሎሚ ተፈዊስና.” ከኣ ይብሉ። ስነ-ልቦናዊ መጐት ትምህርቲ ብምውሳድ ኣብ መጻኢ ዓባይ ገረብ ተኣኪብና ውዒልና። ንኸይድገም ውሕስነት ዝኸውን ታሪኻዊ ንሕና’ውን ከም ነበብቲ በዚ ኣዝዩ ዓቢ ቆልዑ ብጽምኢ ምስ ግዓሩ. ናይ ምሸት ደራሲ ንህልቂት ካብ ዘስዓቦ ሓዘን ንቕሓት ምዅስኳስ እዩ። ታሪኽና ናይ ስነዳ ስራሕ “ተደቢስና፡ ሓዘንና ዓጺና” ምስ ኮነ፡ ‘ነፋሪት ትመጽእ ኣላ’ ተባሂሉ ጓህን ቊሩብ ፍንት ኢሉ ከም ተዓዛባይ ዘይምርሳዕን ምዝጋብን ከኣ፡ ነቲ ምስ እንተበልኩ ምግናን ኣይኮነን። (an undercurent literary touch) ስነ- መስጊድ ኣተና። ‘ኣጣቕዑ’ ኢሎምና ነዚ ዝስዕብ ሰብኣዊ መጎት ኣልዒሉ ንነባቢ ጎረባብትና ህዝብታት ክህልወና እንብህጎ፡ ጥበብ ንዘስተማቕር ነባቢ ከም ዝምስጥ ኣጣቒዕና፡ ‘ዕል’ በሉ’ውን ተባሂልና። ምስ እቲ ስራሕ ኣዝዩ በዳሂ ምንባሩ፡ ደራሲ ይዕድም፥ ንነባሪ ሰላምን ምልላእን እነካይዶ ቀጻሊ ኣይጠራጠርን። ጎኒ ንጎኒ እቲ ኣሰቃቒ ዓለልና ረሽሪሾምና!” ኣብ መስርሕ ስነዳ ሓበሬታ ናይ ምእካብ ቃልሲ መበገሲ እዩ።” ዝኾነ ዛንታ፡ እቲ ውሕሉል ስነ-ጥበባዊ ብድሆታት ከምዝነበሮ በዚ ዝስዕብ ይገልጾ፥ “.መቸም ነዚ ዝመስል ዛንታ ሰሚዕካ፡ እቲ ብኣልማ (indiscriminate) ኣቀራርባ፡ ንነባቢ እንሓንሳእ፡ ካብቲ ዘሕዝን ደራሲ ኣብዛ መጽሓፍ’ዚኣ፡ ከም “.ፍርቂ ዘመን ሓሊፉ፡ ናይ ኩሎም ብዛዕባ ግዳያት ጥራይ ተዛሪብካ ምሕላፍ፡ ዝተፈጸመ መርሸንቲ ክሳብ ክንደይ ዘሰክሕ ፍጻመታት ግዝያዊ እፎይታ ወይ ምዅላፍ ሰናዲን ተመራማሪን ጥራይ ዘይኮነስ ከም ውጻእ መዓት ምስክርነት ክትረክብ ንምሉእነት ናይቲ ዛንታ የጉድሎ እዩ። ምዃኑ ደራሲ ጽቡቕ ገይሩ ገሊጹዎ ኣሎ። (distraction) ዕድል ፈጢሩ ከም እተዕርፍ ኣባል ስድራ ቤት ናይቶም ዝሃለቑን ውጻእ ኢልካ ዘይሕሰብ’ዩ። ካብቲ ኣሰቃቒ ናይቶም ነዚ ኣሰቃቒ ህልቂት ዝፈጸሙ “ከም ዝፍለጥ ኣብ ውሽጢ መስጊድ ይገብር። ደራሲ፡ ነባቢ ናይቲ ዝስዓበ መዓትን ኮይኑ እዩ ዝቐርብ። ስለዝኾነ ግፍዒ ብዕድል ዝደሓኑ፡ ሎሚ ዳርጋ ቀተልቲ ስነ-ልቦና ወይ ሃቀናኸ እንታይ በስክዲራ ዝሃለቑ፡ ካብ ኩሉ ክሊ ዕድመ ኣሰቃቒ ህልቂት ምሉእ ስእሊ ምእንቲ ድማ እዩ ምስቶም ስድራቤት ግዳያትን መብዛሕትኦም ብህይወት የለዉን። እቶም ነይሩ? ኢልካ ክትሓስብ ግዲ ይኸውን። እዮም ነይሮም። ኣብ ማህጸን ኣዴታቶም ክህልዎ፡ ከም ድሕረ ባይታ ንወተሃደራዊ ውጻእ መዓትን ሓቢሩ ክነብዕ ንዕዘቦ። ብህይወት ዘለዉ እውን ከም ደቂ ዛግራ ኣብዚ “ቅተል” ተባሂሎም “ስለምንታይ” ዝነበሩ፡ መዓልታት ጥራይ ዝቖጸሩ ዕሸላት፡ ስርሒት ቅትለት ሜጀር ጀነራል ተሾመ ነባይ እውን ከይፈተወ ምስኦም ሓቢሩ ፈቐዶኡ ተበታቲኖም፡ ንኽርከቡ ቀሊል ከይበሉ ትእዛዝ ከተግብሩ ግዴታ ናይ ቆልዑ፡ ጎራዙት፡ ኣባጽሕ፡ ኣቦታት፡ ኣደታት፡ እርገቱ ብጽፉፍ ኣገባብ ብምቕራብ ዝነበሮም ተራ ወተሃደራት ኩነተ-ኣእምሮ ኣረጋውያን እዮም።” ብምባል ይገልጾ። ዛንታኡ ይፍልም። ከም ሳዕቤን ናይ’ቲ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ኣይኮነን ዘገድስ። ሃንደስትን ኣዘዝትን ብተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብዛዕባ እታ ካብ ህልቂት በስክዲራ ናይቲ ህልቂት ከመይ ዝበለ ስነ-ልቦና ዝተቐንጸለ ዓቢ ጀነራል፡ ዓበይቲ ኣዘዝቲ ብህይወት ወጺኣ ዕጫኣ ዝኽትምናን ዋና ኣሰናዳኢ ነይሩዎም ኢልካ ምሕታት እዩ እቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ሃጸይ ስንክልናን ዝኾነ መድህን ሑመድ፡ ኣገዳሲ.” ብምባል ይምጉት። ብርሃነ ምሕረትኣብ ሃይለስላሰ ከይተረፈ ኣእምሮኣዊ ጭንቀትን ኩነታት ክገልጽ ከሎ ድማ “.መድህን ምክትል ኣሰናዳኢ ፍርሕን ከም ዘሕደረሉ፡ ብዘደንቕ ጥበብ እታ መጽሓፍ ብዛዕባ እቲ ዘሰቅቕ ድሕሪ ነዊሕ ክንክን ካብ ሆስፒታል ተገሊጹ ኣሎ። ዛንታ ህልቂት ብዝርዝር ትገልጽ’ኳ ወጺኣ ምስ ድሌታ ዘየጉድሉ ኣዝማዳ ዓብደልቃድር ኣሕመድ እንተኾነት፡ ንእግረ መገድኻ ትረኽቦ እያ ተጸጊዓ። ድሕሪ ወለዳ ጠምያ ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ሜጀር ጀነራል ተሾመ እርገቱ፡ ብ21 ፍልጠት ውሑድ ኣይኮነን። ንኣብነት፡ ኣይሓደረትን ዓሪቓ’ውን ጥራይ ዝባና ሕዳር 1970 ብመኪና ካብ ኣስመራ ናብ “በስክዲራ” ዝብል ቃል እንታይ ማለት ኣይተረኣየትን። እዚ ግን ብጩግራፍ ቦርድ ምስንዳእ ከረን ኣብ ዝጐዓዘሉ ዝነበረ ብስዉእ ጀግና ምዃኑ በስክ=ዒቃ፡ ዲራ = ዱማ. ካብ ከባቢ ዝኽትምናን ስንክልናን ካብ ምልብላብ ገብረሂወት ገብረስላሰ (ወዲ ሕምብርቲ) ዮሴፍ ሃይለማርያም እታ ዓዲ ዝርከብ ገና ኣሰሩ ዘይጠፍአ ኣየድሓናን። ስንክልናን ዝኽትምናን ብእትምራሕ ናይ ተሓኤ ሓይሊ (3) ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ገረብ ዒቃን ዱማን ዝረዓመቶ ስም ምዃኑ ኣማእኪለንኣ እያ ዓብያ። ብፍቕሪ ወለዲ ተቐቲሉ። ሃጸይ ሃይለስላሰ ንቅትለት ተስፋኣለም የማነ ትፈልጥ። ብተመሳሊ ብዛዕባ ታሪኻዊ ኣይማመቖትን፣ ኣብ ቁልዕነታ ምስ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ጀነራል ብኸመይ ከም ዝሰመዖ ደራሲ በዚ ድሕረ ባይታ ዖና “እቲ ዖና ዝብል ቃል መሳቱኣ ክትዘል ኣይተዓደለትን። ዝስዕብ ይገልጾ፡ “ሜጀር ጀነራል ተሾመ ቍ.ስ 201820 (250) ብትግርኛን ትግራይትን፡ ቀደም ዝተገድፈ ንእግራ ስንክልና ንውሽጢ ድማ ሕሱም ኣብ ዝተቐትለሉ እዋን ንጉስ ሃይለስላሰ ኣብ ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ወይ ዝባደመ” ማለት ከም ዝኾነ ኣብታ ዝኽትምና መቚሖም ቀይዶማ” እናበለ ሃረር ወተሃደራዊ ኣካዳሚ፡ ኣብ ጽንብል መጽሓፍ ተገሊጹ ኣሎ። ብእንግሊዘኛ ንመከራኣ ይጸዊ። ለይ-ኣውት መረቕታ መኰነናት ተጸሚዱ ነበረ። ነቲ ምናልባሽ፡ ነቲ “forsaken/deserted” ናይ መርድእ መልእኽቲ ብሕሹኽታ ምስ ኣብ ትሕቲ እቲ “ህልቂት በስክዲራ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ዝብል ቃል ዝትክእ ቃል ክኸውን ዝኽእል ነገሩዎ፡ ካብ መቐመጢኡ ብድ ኢሉ ካብ ልሳን ግፉዓት” ዝብል ኣርእስቲ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ይመስለኒ። ቀጺሉ ቅድሚ ዖና ምባላ ሽማ ንደገ ወጸ።. ሃጸይ ሃይስላሰ፡ ኣብ ከምዚ ዝጸሓፈን ልቢ ዝትንክፋ ዛንታት ቆጺርካ ፋጥና ኣድም “ሻካት” እዩ ነይሩ ይብል። ብተደጋሚ ናይ ክብሪ እንግዶት እናሃለወ ሕማቕ ዘይውዳእ ኣሰቃቒ ዛንታት ትነብ። ወራት ዓንያ ስማ ናብ ዖና ከም ዝተቐየረ ዜና ክሰምዕ መጀመርታኡ ኣይነበረን። ትስዕብ ዛንታ ድማ ካብታ ቅድመኣ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ድማ ይሕብር። ኣብቲ መጽሓፍ ተገሊጹ እቲ ኣብ 1960 በቶም ክልተ ኣሕዋት ዝነበረት ብዝያዳ ተንበዓካ። ቍ.ስ.1395-0758045 ከምዘሎ፡ “ዖና ነዊሕ ድሕረ ባይታ ንግዳዊ (መንግስቱ ንዋይን ግርማሜ ንዋይን) ምልክታ ንጥፈታት ዝነበራ እያ። ካብ ሳሕል ክሳብ ዝተፈተነ መፈንቅለ መንግስቲ፡ እቲ ንጉስ ይቕጽል . . . ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሰዋኪን .ካብ ባርካ ክሳብ ስናር፡ ካብ ባጽዕን ነቲ ሕማቕ ዜና ኣብ ብራዚል እንከሎ እዩ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ተስፊት ሓጐስ ኣገዳስነት ልምዓታዊ ፖሊሲታት ንቑጠባዊ ዕብየት ሉል ተስፋይ ሚ/ዕ/ማ/ድሕነትን ጂያን ባፕቲሰት ሳይ፡ ፍረደሪክ ቮን ሃየክ፡ ሰፊሕን ካብ ዝዳህሰሱ ሰባት ሓደ ድማ ኣህጉራዊ ፖለቲካዊ ስርዓት ኣብ ናጻ ዕዳጋ መተካእታ ዘይብሉ ስነሓሳብ ሚልቶን ፍሪድማን ዝኣመሰሉ ሊቃውንቲ ኣመሪካዊ ምሁር ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት ምዕባለ ሃገራት ዓቢ ድርኺት ዘለዎ’ዩ። ምዃኑ፡ ሃገራት ድማ ንዕኡ ብምኽታል ስነቑጠባ ካብ ዓበይትን ጸለውትን ስነቁጠባ ድማ ነቲ ርእሰማልነት እንኮ ቻልመርስ ጆንሰን ይጥቀስ። ቻልመርስ ኣኪማትሱ ካናሚ ዝተባህለ ጃፓናዊ ክኢላ ጥራይ ቁጠባዊ ምዕባለ ከምዘረጋግጻ ዝገልጽ ዓውድታት ማሕበራዊ ስነፍልጠት ምዃኑ ሓዲድ ምዕባለ’ዩ ዝብል ኣጠማምታ ጆንሰን ኣብታ ኣብ 1982 ዘሕተማ ቁጠባ ኣብቲ ሞዴል ኣናፍራ ዓ (ጊዝ) ብርክት ዝበለ መጻሕፍቲ ተሓትመ። ኣብ ይጥቀስ። እዚ ዓውዲ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዝድርዕ ምሁራዊ ጽሑፋትን ስነሓሳብን ‘ሚኒስትሪ ኣህጉራዊ ንግድን ኢንዱስትርን፡ ዝብል ስነሓሳቡ፡ ኣብ ላዕሊ ንዝተጠቕሰ 190፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዝነበረ ጆርጅ መድረኻትን ማሕበረ-ቁጠባዊ ኣወዳድባን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጽሑ ዓቢ ተራ ቁጠባዊ ተኣምር ጃፓን’ ዘርእስታ ሓሳብ ጌርሺንክሮን ዝሰማዕሉ ይኹን ዳብሊዩ ቡሽ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ “ዓለም ሕብረተሰብ ዓለም ንዝተመዝገበ ቁጠባዊ ምጽዋቶም ይግለጽ። ኣብ ምዕራባዊ መጽሓፉ ንቕልጡፍ ቁጠባዊ ገስጋስ እምበር ኣብ ቁጠባዊ ምዕባለ ሃገር፡ ናብ ናብ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ትሰጋገር ኣላ” ፍጻመታት ንምድህሳስን ምርዳእን’ውን ዓለም ዝተጻሕፈ ብርክት ዝበለ ቁጠባዊ ጃፓን ካብ 1950ታት ክሳብ 1980ታት ሰደድ ዝጠመተ ኢንዱስትርያዊ ፍርያት ምስ በለ፡ “እዚ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ኣገልጊሉ’ዩ። ማሕበረ-ቁጠባዊ ኣወዳድባ ጽሑፋት ድማ ነቲ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ዳህሲስዎ ይርከብ። ቻልመርስ ጆንሰን፡ ኣገዳሲ ምዃኑ ይጠቅስ። ብኣመሪካ ዝምራሕ፡ ናጻ ዕዳጋን ሊበራላዊ ሕብረተሰብ ዓለም ኣብ ዝተፈላለየ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ፈረንሳ፡ ነቲ ጃፓን ዝተጠቕመትሉ ፖሊሲታት ኣብ ልምዓታዊ መንግሰቲ መጽናዕቲ ደሞክራሲን ከም ኣዕኑድ ዘቕውምዎ” ምድባት’ዩ ዝኽፈል። እቲ ምድባት በልጂዩም፡ ነዘርላንድስን ካልኦትን ዝተራእየ “ልምዓታዊ መንግስቲ” ዝብል ስያመ ዘካየዱ ብርክት ዝበሉ ምሁራት፡ ኣብዚ ምዃኑ ገሊጹ። እቲ ካብ 1980 ዝጀመረ ድማ ፍልመ-ዴሳዊ፡ ጊልያዊ፡ መስፍናዊ፡ ቁጠባዊ ገስጋስ፡ ርእሰማልነትን ናጻ ዕዳጋን ዝሃበ’ዩ። ነዚ ስያመ መሰረት ብምግባር ኣምር ዝጠቓለሉ ብርክት ዝበሉ ብስምዕ ዋሺንግቶን ዝፍለጥ ኣተሓሳስባ ርእሰማላዊ፡ ዴሳዊ፡ ድሕረ-ዘመናዊ ወይ ዝወለዶ ቁጠባዊ ገስጋስ ምዃኑ ንምርኣይ ድማ ካብቲ እዋን ኣትሒዙ ኣብ ሃገራት ልምዓታዊ ፖሊሲታት ጠቒሶም ኣለዉ። ድማ ንጽላት ኣገልግሎት (ሰርቪስ) ድሕረ-ኢንዱስትርያዊ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ብምህቃን ዝተዳለወ’ዩ። ክንዲ ዝኾነ ኤስያ ማለት ኣብ ደቡብ ኮርያ፡ ታይላንድ፡ ካብቲ ፖሊሲታት ብቐዳምነት ዝመጽእ ቀዳምነት ብምሃብ መንግስታት ኣብ ኣቦ ዘመናዊ ስነቑጠባ ተባሂሉ ዝጥቀስ ድማ ኣብ ልምዓታዊ ገስጋስ ብርክት ማሌዥያ፡ ሲንጋፖር፡ ቬትናምን ቻይናን ብመንግስቲ ዝምራሕ ማክሮ ቁጠባዊ ምድራኽ ቁጠባዊ ዕብየት ዝነበሮም ንጡፍ ስኮትላንዳዊ ኣዳም ስሚዝ እዩ። እታ፡ ዝበላ ሃገራት ምዕራብ ዓቢ ተራ ንዝነበሮ ንዝተመዝገበ ማሕበረ-ቁጠባዊ ለውጥታት፡ ፖሊሲታት ምዃኑ ድማ ይገልጹ። ከም ምትእትታው ብፍላይ ድማ ኣብ መስንዕ ኣብ 176 ዘሕተማ “ዳህሳስ፡ ንባህርን ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲ ሃገራት ፈጺሙ ልምዓታውያን መንግስታት ዝፈጠርዎ ገንዘባዊ ፖሊሲ፡ ንግዳዊ ፖሊሲ፡ ፊስካላዊ ክድርት ጀሚሩ። እንተኾነ እቲ ሓድሽ መንቀሊታትን ሃብቲ ሃገራት” (ኣን ኣይጠቅስን። ናይዚ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ ቁጠባዊ ገስጋስ ተባሂሉ ይጥቀስ። ምዕባይ ፖሊሲ ዝበሉ ዓበይቲ ኣዕኑድ ማክሮ ቁጠባዊ ዝተባህለ ዓለማዊ ስርዓት ነዊሕ ከይጸንሐ ኢንኳየሪ ኢንቱ ዘ ኔቸር ኤንድ ከውዝስ እቲ ቅኑዕ ሞደል ቁጠባዊ ምዕባለ ብኻልኦት ልምዓታዊ መንግስቲ ከም ስነሓሳብ፡ ፖሊሲታት ብመንግስቲ ክምርሑ ከም ክፈራኸሽ ብምጅማሩ ኣድላይነት ኦፍ ወልዝ ኦፍ ኔሽንስ) ዘርእስታ ሃገራት ከይፍለጥ’ሞ ነቲ መገዲ ቁጠባዊ ነቲ ምትእትታው መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ዘለዎም ከኣ ይጠቕሱ። ምህናጽ ብቑዕን ልምዓታዊ ፖሊሲታት ካብ ቀዳማይ ዕቑድ መጽሓፉ፡ ኣብ ዓውዲ ስነቑጠባ ፈላሚት ገስጋስ ካልኦት ሃገራት ከይመሃራሉን ዘይሃናጽን ዓንቃፍን እዩ ዝብል ንሓያለ ኣፍራይን ትካላት መንግስቲ፡ ውህደት ናይ 21 ዘመን ኣትሒዙ ክሕደስ ጀሚሩ መጽሓፍ ምዃና ብዙሓት ይሰማምዑ። ይርከብ። ዶክተር ኣዳም ስሚዝ፡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ሓደ ቁጠባዊ ስነሓሳብ ኣገዳስነቱ ኣብ ግላስጎው (ስኮትላንድ) ከም መምህር ዝተፈላለየ መድረኻት ክዓዝ ወይ ክሃስ ሞራላዊ ፍልስፍና ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ’ዩ። ይኽእል’ዩ። ኣብ ሓደ መድረኽ ኣገዳስነቱ እታ፡ ድሒራ “ሃብቲ ሃገራት” ዝብል ናይ ስለ ዝሃሰ ግን ንኹሉ ግዜ ኣብቂዑ ማለት ኣሕጽሮት ስያመ ዝተገብረላ ኣስታት ኣይኮነን። ልምዓታዊ መንግስቲ ከም ሓደ ሽሕ ገጽ ዘለዋ መጽሓፉ ድማ ኣምር ሓቚፍዎ ዝርከብ ናይ ልምዓት ኣብ ዘመናዊ ዓውዲ ስነቑጠባ እታ ኣዝያ ፖሊሲታት ብመንግስቲ ዝምእከል ንጡፍ ኣገዳሲት መጽሓፍን ኣቦ ዘመናዊ ስነቑጠባ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ክህሉ ዘተባብዕን ባይታ ተባሂሉ ክጽዋዕ ዘኽኣለቶን እያ። ዝፈጥርን እዩ። በዚ መሰረት፡ ዘይማዕበላ ኣብዛ መጽሓፍ፡ ንርእሰማልነት ከም ሃገራት ነዚ ፖሊሲታት ከም ኣድላይነቱ ስነሓሳብ መሰረት ዝገበሩ ብዙሓት ኣምራት ብምትግባር ቁጠባዊ ገስጋስ ከመዝግባ ክሕቈፉ በቒዖም እዮም። ድሕሪ 70 ዓመት ከምዝኽእላ ዘየማትእ ሓቂ ኮይኑ ይርከብ። ምሕታም ናይዛ መጽሓፍ ከኣ ርእሰማልነት መሪሕ ቁጠባዊ ስነሓሳብ ብምዃን ኣብ መወከሲ፡ Developmental States ብ ምዕራብ ኤውሮጳ ከስፋሕፍሕ ግዜ Stefan Hagard ኣይወሰደን። ዘመነ ምንቕቓሕ ዝወለዶ ከይደግምኦን እዩ። ዓመታት ቅቡል ዝተወስደ ኣጠማምታ ኣብ ስራሕ ኣብ መንጎ ትካላት መንግስቲ፡ ሃናጺ Big 3 in Economics ብ Mark ሓሳባት ማለት መሰል ውልቀሰብ እምነ ሃገራት ምዕራብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ምልዋጥ ዓቢ ተራ ተጻዊቱ’ዩ። ዝምድና ኣብ መንጎ ብሕታውን ህዝባውን Scousen ኩርናዕ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራውን ቁጠባውን ዝተኸተልኦ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲታት፡ ቻልመርስ ጆንሰን ኣብ መጽሓፉ ጽላት፡ ቁጽር ቀጥታዊ ግዳማዊ ወፍሪ፡ ስርዓት ናይ ሃገራት ክኸውን ኣለዎ ዝብል ብርክት ዝበለ ስትራተጂታት ዝሓቘፈ’ዩ። ኣስፊሩዎ ዘሎ መሰረታዊ ሓሳብ፡ ሚኒስትሪ ጥቡቕ ዝምድና ኣብ መንጎ ማሕበራት ኣተሓሳስባ ኣብ ኣዳም ስሚዝ’ውን ጽልዋ ሎሚ ኣብ ERI-TV ገለ ካብቲ ኣብ ተግባር ዝወዓለ ንጡፍ ኣህጉራዊ ንግድን ኢንዱስትርን ጃፓን ሰራሕተኛታትን መንግስትን ድማ ከም ፈጢሩ’ዩ። ልምዓታዊ ፖሊሲታት ድማ ጸወንታዊ ኣብ ምእዛን ቁጠባዊ ዕብየት ናይቲ ሃገር ተወሰኽቲ ካብ ዝረኣዩ ፖሊሲታት እቲ፡ ኣብ ፈረንሳ ንዝነበረ መስፍናዊ (ፕሮተክሺንስት) ንግዳዊ ፖሊሲታት፡ ዓቢ ተራ ከምዝተጻወት ዘመልክት’ዩ። እዮም። ብዘይካ’ዚ ጠመተ ኣብ መስንዕን ሰዓት መደብ ስርዓት ንምዕላው ኣብ 1789 ጀሚሩ ዕቱብ ቁጽር ኣብ ፋይናንሳዊ ጽላት፡ ብዘይካ’ዚ ተኸታተልቲ መንግስታት ሰደድን፡ ምጥቃም ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ፡ 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ኣብ 179 ዝተዛዘመ ሰውራ ፈረንሳ ህንጸት ወሰንቲ ትሕተ-ቕርጺ ብመንግስቲ፡ ጃፓን ካብ ሕልኽላኻት ማሕበርነትን ምኽታል ኣብ ዜግነት መሰረት ዝገበረ 12፡02 መቓልሕ መንእሰያት ድማ ከም ሞንተስኲ፡ ሩሶ፡ ቮልታይር ወፍሪ ኣብ ስነ-ፍልጠታዊ ምርምር፡ ድጎማ ርእሰማልነትን ናጻ ብምዃን ኣብ ክዉንነት ፖለቲካ’ውን ወሰንቲ ምዃኖም ይግለጽ። 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ዝኣመሰሉ ፈላስፋታት ዝጉስጉሱሎም ንሕርሻውን ኢንዱስትርያውን ፍርያት፡ ህዝቦምን ሃገሮምን ዝተሰረተ ልምዓታዊ ንልምዓታዊ ፖሊሲታት ክቃወሙ 12፡50 ዜና ስፖርት ዝነበሩ ማዕርነት፡ ሓርነት፡ ፍትሒ ዝብሉ ኣቕርቦት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ቀረጽ ፖሊሲታት ምኽታሎም’ውን ይሕብር። ዝጸንሑ ኣካላት ድማ መንቀሊት 12፡5 መደብ ቡያ ኣምራት ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዝሃቀነ’ዩ። ኣልቦ እታው ንኣገደስቲ ተክኖሎጅያዊ ምዕባል ስነሓሳብ ልምዓታዊ መንግስቲ ልምዓታዊ መንግስቲ ተባሂላ ኣብ ትግለጽ 13፡30 (ዜና ዓረብ) ምፍልላይ መንግስትን ሃይማኖትን ኣብ ፍርያት ምጥቃስ ይከኣል። እዚ ዝተጠቕሰ ከም ቁጠባዊ ኣምር፡ ኣብ መንጎ ልምዓታዊ ጃፓን፡ ካብ 190ታት ጀሚሩ ዘጋጠመ 13፡45 ዕላል ጥበባት ፖለቲካ፡ ምድራት ስልጣን መስፍናዊ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ድሕሪ ምዝዛም ፖሊሲታትን ቁጠባዊ ገስጋስን ንዘሎ ቁጠባዊ ጸገማት ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ 14፡20 ቴክ ኢንሳይት ስርዓታትን ምስራት ንህዝቢ ዝውክል ካልኣይ ኲናት ዓለም፡ ዓቢ ቁጠባዊ ገስጋስ ምትእስሳር ንምርዳእ ዝሕግዝ’ዩ። ሃገራት 197 ዝተኸስተ ፊናንሳዊ ቅልውላው 15፡0 ዶክመንት ፖለቲካዊ ስርዓት፡ ስነፍልጠታዊ ርትዒ፡ ብዘመዝገባ ሃገራት ርሑቕ ምብራቕ ዘመዝግብኦ ቁጠባዊ ገስጋስ ንምርዳእ ሃገራት ኤስያ ጠንቁ ስነሓሳብ ልምዓታዊ 15፡30 ፓናሮማ ወድዓውነትን ምኽባር መሰል ውልቀሰብን ኤስያ’ውን ኣብ ትግባረ ዝወዓለ’ዩ። ታሪኻዊ ድሕረ ባይታአን ኣገዳሲ መንግስቲ’ዩ ብምባል ኢዶም ከወጣውጡ 16፡10 ናትራን 1ይ ክፋል እዞም ፈላስፋታት ካብ ዘበገስዎም ሓሳባት ጃፓን ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ድሕሪ ምዃኑ’ውን ቻልመርስ ጆንሰን የመልክት። ተራእዩ። ብሕልፊ ከኣ ድሕሪ 191፡ ምስ 17፡0 ዜና (ትግርኛ) እዮም። በዚ ኣተሓሳስባታት ዝተጸልወ ዘጋጠማ ወተሃደራዊ ፍሽለት ኣብ ቁጠባዊ ከም ኣሊስ ኣምስደን፡ ዳኒ ሮድሪክ፡ ፒተር ምስፍሕፋሕ ናጻ ዕዳጋ ኣብ መላእ ዓለም 17፡15 ደርፊ ኣዳም ስሚዝ፡ ንርእሰማልነት ከም ቁጠባዊ ዳግመ-ሕውየት ብምድሃብ ተኣምራታዊ ኢቫንስ፡ ሃ ጁን ቻንግ፡ ጆሴፍ ስቲግሊትዝ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ከም ዘይኣድላይን 17፡30 ዜና(ዓረብ) ስነሓሳብ ከበግስ እንከሎ ሓቀኛ ለውጢ ዝተባህለ ቁጠባዊ ዕብየት ዘመዝገበት ዝኣመሰሉ ክኢላታት ቁጠባ’ውን ኣብ ሃናጽን ስለ ዝተቖጽረ መንግስታት 17፡40 ናትራን 2ይ ክፋል ኣብ ሕብረተሰብ ንምግሃድ ውልቃዊ ሃገር’ያ። ጃፓን፡ ኣብ ፈለማ 1950ታት ካብ ምዕባለ እዚ ስነሓሳብ ወሳኒ ተራ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ካብ ምእዛን ቁጠባ 19፡15 ፊዮሪና መሰል ዋንነት ንብረት ከምኡ’ውን ዝገጠማ ውድቀት ብምትንሳእ ዘመዝገበቶ ዝተጻወቱ ምዃኖም ይግለጽ። ሃገራቶም ኢዶም ክሕይቡ ተነግሮም። 20፡0 ዜና (ትግረ) ብሕታዊ ጽላት ኣገደስቲ ነገራት ዕብየት ኣቓልቦ ብርክት ዝበሉ ምሁራት ኣብ 1989፡ ጃፓናዊ መበቆል ብዘለዎ 20፡15 ተኸታሊት ፊልም ምዃኖም’ዩ ኣስፊሩ። እቲ ኣብ ዓባይ ክስሕብ ክኢሉ’ዩ። እቲ ብመሪሕነት ኣሌክሳንደር ጌርሺንክሮን ዝተባህለ ክኢላ ኣመሪካዊ ሊቕ ፍራንሲስ ፍኩያማ ክብረት ብሪጣንያ ዝጀመረ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢክሀዳን ሊበራላዊ ስነቁጠባ፡ ‘ቁጠባዊ ድሕረት ብመንጽር ንዝተጻሕፈት “መፈጸምታ ታሪኽ” 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ናብ ካልእ ክፍሊ ዓለም ብምልሓም ኣብ ዲሞክራስያዊ ፓርትን ዘመዝገበቶ ታሪኻዊ ርእየት’ (ኢኮኖሚክ ባክዎርድነስ (ዘ ኢንድ ኦፍ ሂስትሪ) ዝተሰምየት 21፡25 ፊልም ፈንቕል ጥርዚ ምስ ምብጽሑ ድማ ርእሰማልነት ኢንዱስትራዊ ገስጋስ ድማ መርኣያ ናይቲ ኢን ሂስቶሪካል ፐርስፐክቲቨ) ኣብ ዘርእስታ ጽሑፍ ከም መወከሲ ብምውሳድ 2፡0 ዜና (ዓረብ) መተካእታ-ኣልቦ ቁጠባዊ ስነሓሳብ’ዩ ዝብል ዝተኸተለቶ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲታት መጽሓፉ ተቐያሪ ዓለማዊ ፖለቲካውን ድማ ማሕበርነት፡ ማሕበራዊ ደሞክራሲ፡ 2፡15 መደብ ቆላሕታ ኣመለኻኽታ ዓብላሊ እናኾነ መጺኡ’ዩ። እዩ። ቁጠባውን ስርዓት ኣብ ምዕባለ ሃገራት ዓቢ ካይነስያዊ ቁጠባ፡ ልምዓታዊ መንግስቲ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ንኣዳም ስሚዝ ስዒቦም ዝመጹ ከም ንልምዓታዊ ገስጋስ ጃፓን ብዕቱብን ተራ ከምዘለዎ የመልክት። ክንዲ ዝኾነ ዝብል ኣምራት ከም ዘኽተመ ተኣወጀ። 2፡40 እትመት ሲት- ኮም", "char_count": 15192, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00099", "text": "ሕብረተሰባት ካበይ ናበይ ብኸመይ፧ ሲራክ ክፍለ መበል 70 ክፋል ድኻማት ደሞክራሲ ንምግላጽ ብኣንጻሩ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ምርጫን ድምጺን ዘለወን መረዳእታ ሰልፊታት ኣውስትራልያን ሰልፊ ዊንስቶን ቸርችል፡ “ደሞክራሲ እቲ ኣዝዩ ኣመሪካ ሰልፊ ሕጹያት ናይ ምራጽ ምስ ርእይቶ ቸርቺል ይኹን ኣድመጽቲ ሊበራል (Liberal Party) ስም ምቕያር ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት፡ ሓድሽ ማሕበራዊ ዝኸፍአ ዓይነት መንግስቲ እዩ ይበሃል፡ ዘለዎ ስልጣን ውሱን ኮይኑ፡ ናይ በልጁም ዝሳነ ኣይኮነን። ድምጺ መረጽቲ ንኣድመጽቲ ከደናግር እዩ ብምባል ምሕደራን ቢሮክራስን ዝብል ኣምራት ካብቲ ካልእ ዝተፈተነ ኣማራጺታት ግን ሰልፊ ሕጹያት ንምዃን’ውን ውሽጣዊ ትርጉም የብሉን ንምባል ኣይኮነን። ተሪር ተቓውሞ ገይራ። ኮምሽን ምርጫ ምዕራባዊ ዓለም ትሕዝቶኡ ብዝርዝር ዝሓሸ እዩ።” ይብል። ውድር (primary election) ይካየድ ድምጺ መረጽቲ ትርጉም ንኽህልዎ ግን ኣቤቱታ ሰልፊ ሊበራል ነጺጉዎ። ተመልኪትና። ኤርትራ ካብ ጥንቲ እዩ። ብተዛማዲ ሰባት ሕጹያት ንምዃን ግን ጻዕርን ዕቱብ ስራሕን ከም ዝሓት “ህዝብና ንቑሕ እዩ፡ ኣብ መንጎ ሊበራል ቸርቺል ኣየናይ ዓይነት ደሞክራሲያዊ ኣትሒዙ ንማሕበራዊ ፍትሕን ማሕበራዊ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንምንጻር ጥራይ እዩ። ደሞክራስያዊ ሰልፍን (LDP) ሊበራል መንግስቲ ምስ ኣየናይ ዓይነት ካልእ ኣገልግሎትን ዓቢ ግምት ዝህብ ምሕደራ ዝሓሸ ዕድል ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ሰልፍን (LP) ዘሎ ፍልይ ይርድኦ እዩ” መንግስቲ የወዳድር ከምዝነበረ፡ ዓደ ኣቦ ከምዝነበራ ጠቒስና ድማ፡ ከም ይኹን’ምበር፡ ጸኒሕና ከም እንርእዮ ቶኒ ብራክስ ንምርጫ ኣውስትራልያ ኢሉ። ብድሕሪ’ዚ ውሳነ’ዚ፡ ህይወት ከምኡ’ውን ብዛዕባ መስርሕ ደሞክራሲ ኣብነት ካብ ዝተፈላለየ ሕግታት እንዳባ ገለ እዚ’ውን ድኻማት ኣለዎ። ኣመልኪቱ ኣብ ገጽ 70 ናይ መጽሓፉ ከም ቀደሙ ቀጺሉ። ክሳብ እቲ ስዒቡ ድዩ ወይስ ውጽኢት ደሞክራሲ ዝዛረብ ዓንቀጻትን ንኡሳን ዓንቀጻትን ኣቕሪብና እዚ ዝስዕብ ክልተ ድሩትነት ይጠቅስ፥ ዝመጽእ ምርጫ። ኣብቲ ዝቐጸለ ምርጫ፡ ነይሩ ንጹር ኣይኮነን። ከም ዝፍለጥ ናይ ነይርና። ዕማት መንግስቲ ኣብዚ ምዕራባውያን ክኢላታት፡ ንደሞክራሲ ዘይተገዳስነት መረጽቲ እቲ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት 89 ድምጺ ብሪጣንያ ቅዋምን ደሞክራሲን ካብ ናይ ዘመን’ዚ ከምኡ’ውን መትከል፡ ቅዋም፡ ካብ ካልእ ዓይነት መንግስቲ ዝሓሸ ዝረኸበ ዳቪድ ተዓዊቱ። LDP ከኣ ኣብ ካልኦት ሃገራት ፍልይ ዝበለ እዩ። ገለ ደሞክራሲ፡ ህንጸት ሃገርን ሃገርነትን ዝብሉ ዘብሎ፡ ህዝቢ ባዕሉ ኣብ ናጻን ርትዓውን “ፖለቲካዊ ዘይተገዳስነት ተድላ ናይ ዞባ ምርጫ 434,0 (9.5%) ድምጺ ኣብነታት ከነቕርብ፡- ኣምራት እውን ብመጠኑ ተናኺፍና። ወይ ጸጋ ናይቶም ኣስጋኢ ኩነታት ረኺባ። ናይ 610% ዕብየት እዩ። ጉዳዩ መትከላት ፖለቲካዊ ስርዓትን ስርዓት ዘይብሉ፡ ዝበዝሕ ድልየቱ ዝተማልኣሉ ተጸኒዑ ብዙሓት ኣድመጽቲ ብናይ ዋንነትን ኤርትራ ብመንጽር ጽሑፍ ሃብታም ሕብረተሰብ እዩ። ድላይካ ሽም ጌጋ ከም ዝመረጹ ተረጋጊጹ። ንሱ ክኢላ ስነ-ቁጠባ ፈረንሳዊ ቶማስ ፒከት ኣብ እትረኽበሉ ኩነታት፡ ዘይተገዳስነት ጥራይ ዘይኮነ ብልምዲ ደሞክራሲያዊ ክንርእዮ ፈቲንና። ብተወሳኺ ታሪኽ ርዱእን ትጽበዮን ምናልባት’ውን ኣገባብ ዝርዝር ኣስማት ሕጹያትን ኣመዓባብላ ቅዋማዊ ስርዓት ኣብ ሃገራት ርትዓዊ እዩ።” ኣስዒቡ ከኣ፡ “ልዕሊ ሰልፊታትን ብዕጫ እዩ ዝዳሎ። ግዜ’ኺ ምዕራብ ተመልኪትና። መቐጸልታኡ ቅጥዒ-ኣልቦነትን ምልክን ንዘይተገዳስነት እዩ ዝበላ ሰልፊ LDP ቀዳማይ ዕጫ ስለ ይስዕብ፦ ምቅዋም ዝያዳ ኣገዳሲ እዩ። ከመይሲ ዝበጽሓ ኣስማት ሕጹያታ ኣብቲ ዝርዝር * ዘይተገዳስነት ብዘይጥርጥር ቅጥዒ- ኣብ ላዕሊ እዩ ነይሩ። ቅዋማዊ ስርዓት ሃገራት ኣልቦነት ወይ ምልኪ ስለ ዘስዕብ።” ኣብ ኣፍሪቃ ከምዚ ዓይነት ነገር ምዕራብ ኣብ ተግባር እቲ ቀዳማይ ጥቕሲ ንሃገራት ምዕራብ እንተ ዝፍጸም፡ ንምንታይ ዝብል ደሞክራሲ ካብ ቅዋማዊ ስርዓት ነጺልካ ዝምልከት ይመስል። ይኹን’ምበር ሕቶ’ውን ኣይምተላዕለን። እቶም ናይ ምርኣዩ ብዙሕ ትርጉም ዝህብ ኣይኮነን። ፖለቲካዊ ዘይተገዳስነት ጸጋ ድዩ መርገም፡ ምርጫ መስከርቲ ብቐንዱ ምዕራባውያን ከመይሲ፡ ቅዋም ምስ ልኡላውነት ህዝቢ ዳርጋ ንኹሉ ሕብረተሰብ ዝገልጽ እዩ። ምጥፍፋእ እዩ ምበሉ። ኣብ ሓንቲ ናይ ዝተሓዝን ንልኡላውነት ህዝቢ ዝገልጽን ኣብ ኩለን ሃገራት ሓፈሻዊ ዜጋ ኣብ ኣማኢት ዓመታት ተመክሮ ምርጫ ዘለዋ እዩ። ህዝቢ ግን ብእኩብ ባዕሉ ንባዕሉ ፖለቲካ ብዙሕ ኣይግደስን እዩ። እቲ ሃገር ግን መን ክደፍር፧ እቲ ናይ ብሓቂ ከመሓድር ግብራዊ ኣይኮነን። በዚ ድማ ካልኣይ ጥቕሲ ብልቦና ክንበብ ዘለዎ እዩ። ጸገም፡ ማለት ድኻማት ደሞክራሲያዊ ምርጫ ወከልቱ ስለ ዝመርጽ እዩ ብገዛእ ፍቓዱ ዝውክሎን ዘመሓድሮን ናይ ምዕራብ ኣማኸርቲ ንኣፍሪቃውያን ምርጫ ተቓሊዑ። ቶኒ ብራክስ፡ “እቲ ይብሉ። ካብኡ ሓሊፎም፡ ሓደ ካብቲ መንግስቲ ይምዝ። መስርሕ ውክልና ኣብ ብሪጣንያ መንግስቲ ኣርባዕተ ኣብ ክንዲ ፖለቲካዊ ተገዳስነት ህዝቢ ጸገም መረጽቲ ኣብ ግዜ ምድማጽ ቀንዲ ሕማቕ ናይ ማሕበርነታዊ ስልጣን ካብ ህዝቢ ናብ ኣመሓደርቲ ኣካላት - ንጉሳዊ፡ ሓጋጊ (ክልተ ገዛ)፡ ፈጻሚ፡ ክብ ብምባል ዘገምታዊ ለውጢ ኣምጽኡ ውሑድ ግዜ ስለ ዘለዎም ጥራይ ኣይኮነን፣ ስርዓት፡ ንኣብነት ኣብ ቻይና፡ መን ድማ እዩ - ደሞክራሲ። ስለዚ ቅዋም ኣብ ፈራዲ - ዝሓዘ ኮይኑ፡ ኣብ መብዛሕትአን ዝብሉዎም፡ ንምልኪ ተቓለሱን ቅጽበታዊ ሕጹያትን ፖሊሲታትን ክግምግሙ ንስልጣን ይሕጸን ይምረጽን ዝውስን መንጎ ህዝብን መራሕትን (መንግስቲ) ደሞክራሲያውያን ሃገራት ሰለስተ ኣካላት ለውጢ ኣምጽኡን ኢሎም እዮም እውን እኹል ግዜ የብሎምን።” ይብል። እቲ ዴሳዊ ሰልፊ እዩ ይብሉ። ኣብ ላዕሊ ዝእቶ ቃልኪዳን እዩ። መራሕቲ በቲ ጥራይ እዩ። ናይ ብሪጣንያ ላዕለዋይ ዝምዕዱ። ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ሕጹያት፡ ፖለቲከኛታት፡ ከም ዝረኣናዮ ግን ኣብ መብዛሕትአን ቅዋም ዝሃቦም ስልጣን፡ ነቲ ዝመረጾም ሓጋጊ ኣካል ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ኣብ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ከም ኣክትቪስት፡ ሰልፊታት ክሳብ ክንደይ ሃገራት ኤውሮጳ ሕጹያት ብሰልፊ ክፋል ሕብረተሰብ ጥራይ ዘይኮነ ንረብሓ ዝሰጋገር ርስቲ ኮይኑ፡ ኣብ ዝበዝሕ ታሪኽ ዝተራእየ ድማ፡ ፖለቲካዊ ተገዳስነትን ይግዓራ ብዘየገድስ ሓፈሻዊ ዜጋ ንኹሉ እዮም ዝምረጹ። ምናልባት እቲ ቀንዲ መላእ ህዝቢ ይሰርሑ። ናይ ግዜ ገደብ ብሪጣንያ ዓቢ ስልጣን ዝነበሮ እዩ። ድሕሪ ንቕሓትን ኣብ ዘይብሉ ሕብረተሰብ፡ ዝተባህለ ክሰምዕን ክመምን ግዜ ይኹን ፍልይ ኣብ መንጎ ቻይናን ሃገራት ምስ ኣኸለ ከኣ ምርጫ የካይዱ፡ እንተ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ዝበዝሕ ስልጣኑ ንምልኪ ተቓለሱ ምባል ካልእ ምልኪ ዓቕሚ የብሉን። መረጽቲ ድሩት ግዜን ኤውሮጳን፡ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ተሳዒሮም ብሰላም ስልጣን የሰጋግሩ ስለ ዝተመንጠለ ግን ክሳብ ካልኣይ ውግእ ወይ ዝኸፍአ ቅጥዒ-ኣልቦነት እዩ ዘስዕብ። ፖለቲካዊ ኣፍልጦን እዩ ዘለዎም ምባል ብዙሕነት ሰልፊታት ፍቑድ ኮይኑ፡ ወዘተ.። ዓለም ብዙሕ ስልጣን ኣይነበሮን። ሎሚ ቶኒ ዘቕርቦ ኣብነት ናይ ኣውስትራልያ መሪር እዩ። ግን ሓቂ እዩ። ሓፈሻዊ ኣብ ማሕበነታውያን ሃገራት ግን እንኮ ዳርጋ ኩሉ ስልጣን ሓጋጊ ኣካል ኣብ ኣሎ። ዜጋ መዓልታዊ ምስ ነብሱን ስድርኡን እዚ መግለጺ’ዚ ብክልሰሓሳብ ደረጃ ሰልፊ ጥራይ እያ ትፍቀድ። ብዛዕባ ታሕተዋይ ገዛ (ብህዝቢ ዝምረጹ) እዩ። ዝተሓዝ ብድሆታት ኣለዎ። ኣብ እዩ። ኣብ ተግባር ግን ክሳብ ክንድኡ ብዙሕነት ሰልፊታት ጸኒሕና ክንምለሶ ይኹን’ምበር፡ ላዕለዋይ ገዛ ዘይሰማዓሉ ጉዳይ 89 ድምጽታት ኩለን ሃገራት እቶም ብሓቂ ተገዲሶም ቀሊል ኣይኮነን። ኣብ ዝኾነ ሃገር ቅዋምን ኢና። ፈለማ ግን ብዛዕባ ምርጫ ቁሩብ ውሳነ ክሳብ ዓመት ናይ ምድንጓይ ናይ ውሽጥን ግዳምን ፖሊሲታትን ደሞክራሲን በቲ ክልሰሓሳባዊ መግለጺኡ ክንድህስ። ስልጣን ኣለዎ። ኣብ ከተማ ሲድኒ፡ ቤነሎንግ ኣብ ትግባረኡን ዝከታተሉ ኣዝዮም ውሑዳት ኣይሰርሕን እዩ። ቅዋማዊ ደሞክራሲያዊ ዊንስቶን ቸርቺል ብዛዕባ ድምጺ ዝበሃል ንቑጣ ምርጫ እዩ። ዳቪድ እዮም። ስርዓት ብዙሕ ሓላፍ ዘላፍ ዘለዎ፡ ምስ ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኣብ ኣመልኪቱ፡ “ዝበለጸ መጎተ ኣንጻር ለይንሆልም ዝበሃል ኣባል ሰልፊ ሓርነትን ንቕሓት ህዝብን ተመክሮን ዝምዕብል ፓርላማ ንምውድዳር ሕጹያት ኣብቲ ዝተኻየዱ መጽናዕቲታት ከም ደሞክራሲ ናይ ሓሙሽተ-ደቒቕ ደሞክራሲን (Liberty and Democraእዩ። ናይ ኣማኢት ዓመታት ታሪኽ ዝወዳደሩሉ ከባቢ ንገለ ውሱን ግዜ ዘረጋገጽዎ፡ ኣብታ ናይ ልዕሊ 250 ምይጥ ምስ ሓፈሻዊ ኣድማጺ እዩ።” cy Party: LDP) ኣብ 207 ንምርጫ ቅዋማዊን ደሞክራሲያውን ስርዓት ክነብሩ ዝግደዱ ኮይኖም (ንስሙ ኣድራሻ ዓመታት ደሞክራሲያዊ ስርዓት ኣሎኒ ይብል። ተወዳዲሩ ካብ 90,0 ኣድመጽቲ 89 ዘለወን ሃገራት፡ ናብዚ ክልሰሓሳባዊ ዝገብሩ ከምዘለዉ ይፍለጥ) ኣብ ብሪጣንያ እትብል ሃገር ሕቡራት መንግስታት ዊንስተን ቸርቺል ኣብ ብዙሕ ድምጺ ጥራይ ረኺቡ፡ ብገፊሕ ተሳዒሩ። መግለጺ’ዚ ዝቐርብ ምዕባለ ከመዝግባ ግን ግድን ኣይኮነን። ገለ ሰባት’ውን ኣብ ኣመሪካ፡ 50% ኣመሪካውያን ነፍሲ ወከፍ ምርጫ ተወዳዲሩ ምስ ዓሰርተታት ሰልፊ LDP ኣብቲ ናይ ነቑጣ ምርጫ እንከለዋ፡ መብዛሕትአን ሃገራት ከኣ ገና ሓደ ከባቢ እንተ ዘይሰለጦም ኣብ ዝስዕብ ስተይት ክልተ ኣባላት ሰኔት ከም ዘለዉዋ ኣሽሓት መረጽቲ ዝተዘራረበ፡ መረጽቲ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ መላእ ናይቲ ዞባ ኣብ ጉዕዞ እየን ዘለዋ። ምርጫ ኣብ ካልእ ከባቢ ይወዳደሩ። ኣብ ኣይፈልጡን እዮም። 75% ከኣ ገደብ ንምንታይ ድምጾም ይህቡ ኣዐርዩ ምርጫ 72 ድምጺ ጥራይ ረኺባ። ብሪጣንያ ከም መብዛሕትአን ሃገራት ግዜ ሰኔት ክንደይ ዓመታት እዩ እንዶ ብዛዕባ ድኻማት ቅዋማዊ ስርዓትን ዝፈልጥ፡ ናይ ልዕሊ ፍርቂ ዘመን እዚ ከኣ 0.19% ካብ ጠቕላ ኣድመጽቲ ኤውሮጳ፡ ሓሊፉ እንተ ዘይኮይኑ፡ የብሎምን። ልዕሊ 50% ኣመሪካውያን ደሞክራሲን ሃገራት ኣፍሪቃ ብዙሕ ተመክሮ ዘለዎ ምኩር ፖለቲከኛ’ዩ። ናይቲ ዞባ ኮይኑ፡ ትሕቲ 2 ድምጺ ካብ መብዛሕትኦም ተወዳደርቲ ብፖለቲካዊ ኣብ ኮንግረስ ወካሊኦም መን ምዃኑ ተጻሒፉሉ እዩ። ብዙሕ ዘይጸሓፈሉ ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ 10 ኣድመጽቲ ማለት እዩ። ብሓጺሩ ሰልፊ እዮም ከም ሕጹያት ዝቐርቡ። ኣይፈልጡን እዮም። ከምኡ’ውን ልዕሊ ድኻማት ቅዋማዊ ስርዓትን ደሞክራሲን ኣድመጽቲ ኣብ በልጁም ብዛዕባ LDP ደገፍ ኣድመጽቲ ኣይነበራን። ናይዚ ሳዕቤን ከኣ ፖለቲካዊ ሰልፊ 50% ኣመሪካውያን ኣብ ኮንግረስ ሃገራት ምዕራብ እዩ። ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ ደሞክራሲ ዘለዎም መረዳእታ፣ (ኣብ ተግባር ውሑዳት ሓለፍቲ ሰልፊ) ድሕሪ’ዚ ሰፊሕ ስዕረት ኣብ ዝውክሎም ሰብ ኣባል ኣየነይቲ ሰልፊ ብቕሉዕ ዝገልጹ ገለ መጽሓፍቲ ባጀላ ደሞክራሲ ዝህባ ናይ ምዕራብ መን ይምረጽ ናይ ምውሳን ስልጣን ውሽጢ ሒደት ኣዋርሕ ሰልፊ ምዃኑ ኣይፈልጡን እዮም። ብሓጺሩ፡ ኣይተሳእኑን። ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ናይ ቶኒ ግብረሰናይ ትካላት፣ ደሞክራሲ ብኸመይ ኣለዎም ማለት እዩ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ሓርነትን ደሞክራሲን ስማ ናብ ሊበራል ንቕሓትን ግዳሰን ህዝቢ እንተዘየሎ፡ ብራክስ “መፍትሒ ንደሞክራሲ” (Solvi- ይዕቅና፧ ርኢና ነይርና። ቸርቺል ብዛዕባ ብተግባር ህዝቢ ሰልፊ እምበር ደስ ደሞክራሲያዊ ሰልፊ (Liberal Demo- ምርጫ ምክያድ፡ ድምጺ ምሃብ ትርጉም ing for Democracy: Tony Bracks ኣድመጽቲ ዝብሎ ሓፈሻዊ ኮይኑ፡ ምስ ዝብሉዎ ሕጹያት ኣይኮነን ዝመርጽ። cratic Party) ክትቅይር ንኮምሽን የብሉን። 2017) ክንውከስ ኢና። መግለጺ ኣድመጽቲ በልጁም ዝሳነ በዚ እዩ ከኣ፡ ገለ ስድራቤታት ብቐጻሊ ምርጫ ፍቓድ ሓቲታ። እታ ብዙሓት እዩ። ብኣንጻሩ እተን ባጀላ ደሞክራሲ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ኣባላት ፓርላማን ደገፍቲ ዘለውዋን ሓንቲ ካብተን ዓበይቲ ይቕጽል . . . ድኻማት ኣብ ተግባር ዝህባ ገበረቲ ሰናይ ትካላት ኣብ መንግስቲን ዝኾኑ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ሸባብ ሃማመተኤ", "char_count": 6673, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00101", "text": "ንሓሳዊ፡ ንሰራቒ፡ ንመዋቕዒ…፡” ንእስነት ኰለፈታ ሓትኖይ፡ ነታ ካብ ዝባና ዘይፈልያ ጀለብያ እናተዓራረየት። ኣዱሊስ ተስፋይ ከይወዳእና ግን ሓትኖይ ሳራ፡ ካብ “ቈርበት ተበላሽያ መኣስ ኣብ ገደናኣ ቀንጢባ ዝጸመቘቶ ከኩባያና ምጥብሓ እዩ ዝበሃል። ቈልዓ ሓትኖይ ሳራ፡ መሓዙተይ ሒዘ ዘይትሁን ኣቐበለትና። ከም እንደገና ብርሕሱ ቈርበት ብንእሱ፡ ገረብ ቀዳም ድሕሪ ቀትሪ ክመጽእ ስለ ናብ ክሽነ ምስ ተመልሰት ሓድሕድ ብፈልሱ ብልክዕ መልክዕ እንተ ዝዓደመት፡ ሰዓት ዓሰርተ ሓደ ናብ ተጠማመትና። ቅድሚ እቲ እዋን ዘይሒዙ፡ ድሓር ኣኺሉዎ እዩ፡” ገዛኣ በጺሕና። ካንሸሎ ከፊታ ናብ ብማይ ለሚን እያ ትቕበለና ነይራ። ምስላ ይፈልጥ እየ ብዘስምዕ ቃና መቐበል ኣጋይሽ ክንኣቱ ሓቢራ “ሓሲበሉ እንድየ ብኣሞሆይ፡ መግለጺኣ ኣዛየደት ሓትኖይ ሳራ። ናብ ክሽተ ተኸተት። ሓሙሽተ ደቒቕ ብዘይ ዘረባ ጸናሕና። ጽምዋ ‘ሓሶት ኣይትበሊ ተጋጊኺ በሊ’ “ሓቂ እዩ። ዝምድና’ውን ወሳኒ ዝቐንጽዓን ዓቕሊ ስቕታ ዝሰኣነትን ዶ ኢልክኒ እዛ ጓለይ፡” ናብ ሄለን እዩ። ግን እቲ ዝሓሸ ልዙብ ቃላት ሚካል መሓዛይ፡ “ሓትኖኺ በጊዕ እናጠመተት ዕላል ከፈተት። ብርእሰ እዩ። ሕሩይ ቃል ምጥቃም ንኣፍካ ድያ!” ሰሓቐት። ተኣማንነት ስክፍታ ኣይነበረን። ወለላ ንሰማዒ ከኣ መዓር እዩ፡” “እቲ ኣጠቓቕማ ቃላት እዩ። ፌሩዝ ንሄለን ደገፈታ። ፍሉይ ጠባይ ዝተዓደለት ሓትኖይ ሳራ፡ ትኽ ብትኽ ናይ ምዝራብን ቃላት ልቢ ይሰብሩ፡ ልቢ ይጽግኑ “ግን ስለምንታይ ‘ሓሳዊት’ ባህሪ ዝተዓደለት እያ። ‘ነገራት ብዝዓይነቱ ሜላ ትሰጎ። ካብኡ ንላዕሊ “እንታይ ይብሉ? ናይ መዝገበ እዮም። ልዙብ ቃላት ኣብ ዝነድ ኢልክናአን?” ሚካል ናብቲ ቀንዲ ብልክዕን ብመስመሩን ክኸይድ ግን ልዙብ ቋንቋ ኣይትጥቀምን ቃላት ለውጢ ገይሮም ድዮም?” ስምዒት ናይ መጥፋእቲ ሓዊ ዝኣክል ዛዕባ መለሰታ። ኣለዎ፡’ ዝብል እምነት ጥራይ ዘይኮነ፡ እያ። ኣብ ዝሓለፈ ግዜ፡ “ኣንትን እናመለሰት፡ እንተስ መለስለሲ ልሳን ግደ ኣሎዎም። ምኽንያቱ፡ ንሓደ “ሓሳዊ ኣዳራሽ ገዛ መዕነዊ ድዩ ከም ጭርሖ’ውን እያ ትደጋግሞ። ክንደይ ትሕስዋ፡” ኢላ ንጎረቤት እንተስ መዕጸው ኣርእስቲ ቸኮላታ ሰብ ኣብ ቅድሚ ሰባት “ሓሳዊ” ዝበለ ደራፋይ። እዛ ጎረቤተይ ሰማዒ ዝዓደመቶ ዘይኮነ ሃንደበት ዝመጽእ ክትምልሰለን ዝሰምዐት ሄለን ዓደለትና። እንተ ድኣ ኢልካዮ፡ ተዋርዶን እዝኒ እንተ ድኣ ረኺባ ዓዲ ምልእቲ ጋሻ ክትቅበል እያ ትሽገር። መሓዛይ፡ “ማ ሳራ፡ ካብ ሓሳዊት ሓትኖይ ድርቕ ዝበለ ቃላት ተሕስሮን ኢኻ። ኣብ ክብሩን እያ ተናዕብ። ወልፈኛ!” ብሓሶታ “እንታይ ክትገብር መጺእካ?” ምባል፡ ተጋጊኽንዶ ኣይሓይሽን፡” ገዲፍካ ግን ጥዑም ዕላል ኣሎዋ። ስብእናኡን ዝፈጥረሉ ነብሰ ምትሓት ዘኸተለቶ ዕንወት ኣብ ኣእምሮኣ ዝብል ሕቶኣ ንብዙሓት ኣዝማድና ኢላታ። ልዕሊ ኵሉ ሓሶት እያ ትጸልእ። ቀሊል ኣይኮነን። ተጋጊኻ እንተ ከም ዝተቐርጸ፡ ስና ነኺሳ ስቕ ኢልካዮ ግን፡ እቲ ስምዒት ልዝብ ዘሰንበደ ጠባይ እዩ። ንሳ ግን “እንታይ ማለት እዩ ተጋጊኺ? ባዕላ ትምህዞ ዝመስል ‘ዛንታ ሓሶት’ በለት። ይብል። መብርሂ ወይ መረጋገጺ እዩ ሕብእብእን ኣምሰሉነትን ኣይትፈቱን ሓስያ እንድያ።” ካባይ ሓሊፉ ንመሓዙተይ ክስሕበን “ሓሶትከ ይውለፍ ድዩ?” ሰማዒት ዝሓት። ንኣኻ’ውን ይኣመለካ። እያ። “እቲ ቃላት ልዝብ እንተ በለ ጀሚሩ። ፈታዊት ዋዛ ዝኾነት ክቕየር ስለ ዘይደለኹን ንስቕታ ካብ ዘየድሊ ኵራ፡ ቂምታን ጽልእን “ጥዕና ሰብ፡ ብፕሮግራም ምንባር ይሓይሽ ኢለ እየ።” ሚካል መሓዛይ፡ “ንእግረ መገድናዶ ሓትኖይ ሳራ ክሰብርን ሓተትኩዋ። የድሕነካ።” ካብ መጽሓፍ እናርኣየ ንትኣትለ፡” ዝብል ቃላት ኣይትፈልን እዩ ዝፍጠር፡” ትብል። ዝተፈልየ “ኖእ ንሓሶት ሓሶት፡ ንሓቂ ሓቂ፡ ከይመለሰትለይ፡ ናብ ክሽነ በጺሓ ብዓውታ ዘንብ ሸምዳዲ ተመሃራይ እያ። እዚ ናይ ሎሚ ምብጻሕ ግን ጠባያ ከም ፍጮ ስኒ ካብ ጎረባብታ ንቕኑዕ ቅኑዕ፡ ንጌጋ ጌጋ እዩ ዝብሃል ባኮ ቸኮላታ ሒዛ ተመልሰት። ድሮ ተር ከም ዓተር እናመለሰት፡ ነታ ካብ ዕድመ ሓትኖይ ሳራ እዩ። ፈላልዩዋ። ድሕሪ ፍርቂ መዓልቲ፡ እምበር…፡” ኣፍኲስ ኣቢላ ነቲ ጽማቚና ወዲእና ነበርና። ኢዳ ዘይትፈልያ ኣይፓድ ከፊታ፡ ኣብ ናይ ድቃስ ሰዓታ ካንሸሎኣ ጕዳይ ርኣየቶ። “ሎሚ ምክታዕ ኣየድልይን እዩ። “ምግናን ናይ ዕላል ጥበብ ኣነቓሕቲ ዛንታ ገንጸለት። ዝዅሕኵሕ ሰብ፡ ፈጣሪ ዝጸልኣሉ “ማ ሳራ፡ እቲ ሓቂ ንሱ እንድዩ ሎሚ ስለምንታይ ንሓሶትን ፈጠርቲ የዘናግዓካ እምበር ብዙሕ “ጽቡቕ ኣለኺ እዛ ጓለይ ግን ጋሻ እዩ ዝቕየር። ዘይስገር ሰብ መጽሓፍቲ ስነ ልቦና እንታይ ሓሶትን ከም ትጸልእ ክንፈልጥ ኣሎና፡ ኣይጐድኣካን እዩ። ምስ ግዜ ግን እዚ ቃላት ‘ናይ ማይ ማዮ’ እዩ እንተ ኮይኑ’ውን ካብ ኣፍደገ፡ ‘ኪድ ይመኽሩ…፡” ፌሩዝ ንምሽምጋልን ” ሄለን ቅድመ ምድላው ክንገብር ተኣማንነት የጕድል። ክብሪ’ውን ዝብሃል። ትብዓት ዘይብሎም ሰባት ኣይትበሎ ከም ዝኸይድ ግበሮ’ ንምቅርራብን ኣፋ ከፈተት። መኸረትና። ገና ናይ ምኽሪ ዕላል ኣይህብን እዩ። ሓሶት ግን ሓሶት ዝጥቀምሉ መሳመሲ እዩ። ጻዕዳን እዩ። ሓሶት ሰንሰለት ቃል ኪዳን እዩ ዘብትኽ። ሓዳር ይበታትን። ዕዳጋ “ቀዳማይ ዓመት ካብዚ ዝበልጽ ይሕምስ። ዝምድናታት የብርስ። ልቦና ኣነቓሒ ዛንታ ውጽኢት ክህልወካ ጽቡቕ ነይሩ። ሰላም ቅሳነትን ርግኣትን የጥፍእ። ምኽንያቱ፡ ኣብዚ ዝተረፈ ዓመታት ሓሶት እኮ፡ ካብ ሕልና ክሳብ ኣካል እንታይ ይገጥመካ ስለ ዘይትፈልጥ። እዩ ዝቐትል። ሓሶት’ኮ እቲ ካብ ሱራፌል ተ. ሕቶ ‘ብቑዕ ምዃን’ ጂ.ፒ.አ. እንተ ነፋዕካ ብውሑድ ውልቀ ሰብ ክሳብ ሃገር እዩ ናብ ይውስኽ፡ እንተ ሓመቕካ እውን ናይ ኮለጅ ናይ ቀዳማይ ዓመት ተሰመዖ። ውሽጡ ተጐድአ። ኲናት ዘእቱ። ዛንታ ፈላሲት ዑና ብእኡ መጠን ይጐድል። እዚ ትምህርቱ ምስ ዛዘመ፡ ንዕረፍቲ ናብ ኣብቲ ናይ ክራማት ዕረፍቲ፡ ጉዶ ክበሃል ሰሚዕክንዶ?” ናብ ዝመጽእ ዓመታት ዝያዳ ክብድሃክ ገዝኡ ክኸይድ ኣይደለየን። ኣብቲ ከመይ ኢሉ ናብ ገዛኡ ከም ያታን ባህልን ናይ ምፍላጥ ዓቕምና ምዃኑ ፍለጥ። ብዓንደ-ርእሱ ግን ኮለጅ ድሕሪ መማህርቱ ተረፈ። ዝኸይድ ጨነቖ። ፈተሸትና። እቲ ካብዚ እትመሃሮ ነገር፡ ምሕላፍ ኵሎም ነናብ ቤቶም ካብ ዝኸዱ ዘይተረፈካ ጋሻ ኣጥቢቕካ ወይ ምትራፍ ኣይኰነን። ሕቶ ጽዋ ናይ ሓንቲ ናብ ክልተ ካልኣይ መዓልቲ ሓለፈ። ናይ ቀዳማይ ሰዓሞ ከም ዝብሃል፡ ጥኒኑ ‘ብቑዕ ምዃን’ እዩ። ህይወትካ ዓዲ ብምኻድ ዝብልኹም ዘለዉ ዓመት ውጽኢቱ ምስ ተዋህበ፡ ነታ ገዝኡ ክኣቱ፡ ግብረ-መልሲ በዚ ሕጂ እትመሃሮ ክትነብራ እናበለት ዘጣፍአት ሰበይቲ ምዃኑ ዓመት ክሰግራ ብምኽኣሉ፡ ኣዕሚቑ ኣቦኡ ሰሚዑ ኸኣ ካብ ገዛኡ ትኽእል ዘይክትነብራ’ውን ትኽእል፣ መለሰትላ ሄለን። ሓትኖይ ሳራ ድሕሪ ምስትንፋስ ኣመስገነ። ጸኒሑ ክሕክል እናሓሰበ ገዝኡ ጽባሕ ትሰርሓሉ ዓውደ-ሞያ ካብ ብሓበን ኣኽመስመሰት። ግን ሓደ ነገር ዘከረ። ብምሕላፉ ኣብ ኸደ። ከምቲ ዝገመቶ፡ ምስ ትምህርትኻ ዝተፈልየ ክኸውን ገጹ ዓሲሉ ዝነበረ ብርሃን፡ እናቐሃመ ተበልዐ። እታ ልዕሊ ኣቦ እትቃጻዕን ኣቦኡ ተራኸበ። ይኽእል’ዩ። ህይወት ብቕድሜኻ “እዛ ሰበይቲ ወልፈኛ ዝበልኩዋ ከደ፣ ተደወነ ኸኣ። ስድራቤቱ፡ ምኽንያት ከኣ፡ ወረ ተቐቢላ እትከታተልን ኣደኡ ብህይወት “ከመይ ነይሩ ትምህርቲ?” ትቕርበልካ ኣይትፈልጦን ኢኻ። ግን ብፍላይ እቲ ናይ ዩኒቨርሲቲ ከየራብሐት እንተ ድኣ ውዒላ ርእሳ ክትህልወሉ ተመነየ፣ ንሳ እንተ ትህሉ፡ “ድሓን’ዩ ኣቦ።” ኵሉ ሳዕ ብቑዕ ንምዃን ትሰርሕን ትምህርቱ ዛዚሙ፡ ኣብ ስራሕ ዓለም እያ ትሓም። ዓቕላ ተጽብ። ጽቡቕ ውጽኢት ናይ ዘይምጽኡ ትጽዕርን ሰብ እንተ ዄንካ ኣብ ስምን ዝናን ዘጥረየ ኣቦኡ፡ እቲ “ድሓን’ዩ ካብ በልካ ደኣ.፡” ዘረባ ትፈዝን ትድንዝን። ወልፊ ካብኡ ድርኺት ካልእ ትርጕም ኣይምሃለዎን። ዝኣተኻዮ ኣይክትወድቕን ኢኻ። ውጽኢት ምስ ረኣየ እንታይ ከም “ድሕሪኣሲ ዝከታተሎም ስኢኖም ዲኻ ኣንጠልጢሉ ትም በለ ኣቦ። ወዲ ደጊም ከምቲ ካልኣይ ደረጃ ከለኻ ሓሊፉ እንታይዶ ይገብረካ እዩ። ዝብሎ ኣብ ዓይነ-ሕልናኡ ቀረጾ። ከተብለኒ ደሊኻ፡” ክብል ድምጺ ኣቦኡ ኣብ ብጫፍ መቐመጫኡ ኮፍ ኢሉ ኣይኮንካን፣ ሎሚ ሰብኣይ ኢኻ። ወልፊ ሓሶት እቲ ዝዓበየ ሕማም’ውን ነበረ። “ውጽኢትከ? ክንደይ ኮነልካ ‘ከመይ ነበረ ትምህርቲ?’ እናሻዕ ኣብ ኣእዛኑ የቃልሕ ነበረ። ነታ ብቑዕ ሰብኣይ ኴንካ ክትወጽእ ከኣ እዩ። ወልፈኛታት ሓሶት ክህደሱን ጂ.ፒ.አ.?” ‘ድሓን’ዩ ኣቦ።’ ዓመት ዘስግሮ ነጥቢ ኣመዝጊቡ’ዩ፣ ናትካ ሓላፍነት እዩ። እቲ ካባይ ክሕጸቡን ከቢድ እዩ። ግን ከምዛ “2.24፡” ንሓደኣ ሰንደዋ። ኣቦ ‘ድሓን እንተ ኢልካ ጽቡቕ ግና ውሑስ ከም ዘይኰነ ጽቡቕ ትደልዮ ኵሉ ክቕርበልካ እኽእል’የ፣ ናተይ፡ “ኣይፋል ከምኡ ኣይኮነን፣ ንታሕቲ እናጠመተ ትም በለ። ንሱ ኣይነበረን ማለት’ዩ፣ ጂ.ፒ.አ. እስከ ገይሩ ንዝፈልጥ ወላዲ ከዐሽዎ’ውን ብቑዕ ሰብ ክትከውን ግን ናትካ ሓሲኻ እዚ ጻዕዳ ሓሶት፡” ኢልካ ግን ድሮ ርሃጽ ብኽልተ መታልሑ ኣርእየኒ፡’ ክብሎ ክረኣዮን ትንፋስ ኣይክእልን። ኵሉ ተደማሚሩ ኸኣ ጻዕርን ትግሃትን’ዩ ዘድልየካ። ኣጆኻ ግትር ኢልካ ወልፎም ትሰብረሎም፡” ወረር የብል ነበረ። ድሕሪ ነዊሕ ስቕታ ክሓጽሮን ሓደ ይኸውን ነበረ። እዝን ንስድራኡ፡ ኣውራ ኸኣ ንኣደኡ፡ በርትዕ!” ኣብ ዝባኑ ጠብጢቡዎ ከደ። በለትና ሓትኖይ፡ ዝመጽኡዋ ኣጋይሽ ኣዕሙቑ ኣስተንፈሰ ኣቦ። በለ ድማ፤ ዝጠለመ፡ ዘሕነኸ፡ ዘንዓቐ ኰይኑ ወዲ ኸምዝን እናሓሰበ ብጭንቀት ከም ዘለዉ ብምሕባር እናፈነወትና። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ሰበነ ገብረየውሃንስ ወልደሚካኤል፡ ወ/ሮ ዘውዲ ዘርአ ሃብተማርያም፡ ሳባ ወልደገርግሽ ሃብተማርያም ተባሂሉ ኣስመራ ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ቢልዎ ስለዝዓረፈ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ገብረክርስቶስ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይቕረብ። ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ክንፍ ዘማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ወ/ሮ ኣበባ ተስፋይ ተድላ፡ ሓፍትና ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ምስግነት ሰናይት ተስፋይ ተድላ ስለዝተሰወአት፡ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ስዩም ኣድሓኖምን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እልታ ፍስሃየ ዑቕበ ምባል ተሪፉ፡ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ጀማል ኑርሑሴን መሓመድን ዘሎ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ናርዶስ ፍስሃየ ዑቕበ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ መጋባእያ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ደረጃ ቁ.32 ይቕረብ። ጀማል ኑርሑሴን መሓመድ ንጹር ሲስተር ኣብርሃት ፍስሃየ ገብረመስቀል፡ እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ብዓል ቤተይ ኣርኣያ ተስፋማርያም ተኪኤ ርእሶም ዘሞ፡ ኣደይ ኣረጋሽ መጋባእያ ይቕረብ። ቁዱሳን ተኽሉ ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ገብረገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ተኸስተ መረሳ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ቁዱሳን ተኽሉ ክብርኣብ ተባሂሉ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ቤትኤል መብራህቱ ተኽላይ፡ ስም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣደይ ሰናይት ገብራይ መስመር ምባል እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ተሪፉ፡ ሰናይት ገብረ መስመር ተባሂሉ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። እንተሎ፡ ን8/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሳባ ዘሚካኤል፡ ስም ኣቦይ ዘሚኪኤል ጌታቸው ጸጋይ ሃብተ፡ ኣቦና ጸጋይ እኽሊ መጋባእያ ይቕረብ። ዮውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ብርሃነ ግደይ ሓጎስ ገብረስላሴ፡ ብዓል ሃብተ ተኪኤ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ገብረዮውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ተጸዋዒት ወ/ሮ ክብራ እምባየ፡ ቤተይ ቀሺ ተስፋዝጊ ኢትባረኽ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ናእሚ ተኽሎም በርሀ፡ ኣደይ ግደይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣመልካቲት ለምለም እምባየ፡ ናይ ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ንዓይ ናይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ጎይትኦም ፍስሃየ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ውህብቶ ምጽዳቕ ክሲ ተመስሪቱልኪ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም መጋባእያ ይቕረብ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣቶ ሰርጂዮ ቶኒ ኣንቶንዮ፡ ኣቦይ ቶኒ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣንቶንዮ ደሃይ ካብ ዘይገብር 70 ዓመት ሰለሙን ግደይ ሃይለሚካኤል፡ ኣቦሓጎይ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ስለ ዝገበረ፡ ናይ ጥፉእ ውሳነ ይወሃበኒ ሃይለሚካኤል ወልደሚካኤልን ዓባየይ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መጋባእያ ይቕረብ። ስለ ዝበለ፣ ርእየዮ ወይ ብዛዕብኡ ሰሚዐ ጀመር ዑቕባሚካኤልን ስለዝዓረፉ፡ ወ/ት ናሄር በየነ ወልደየሱስ፡ ኣቦይ ዝብል እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ምሕረት ተስፋሚካኤል ገብረመድህን፡ ኣነ ምስ 4 ሓወቦታተይን ኣሞታተይን በየነ ወልደየሱስ ሃይለማርያም ኣብ ወረ/ነፍ ኣብርሃም ተኽለማርያም ቁ.47 ይቕረብ። ኣቦና ተስፋሚካኤል ገብረመድህን 4 ኣሕዋተይን ወረስቲ ምዃንና ዕዳጋ ዓርቢ ክነብር ድሕሪ ምጽናሕ፡ ወ/ሮ ኣበባ ኣብርሃም፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ ስለዝዓረፈ፡ ንኣዴና ወ/ሮ ደመት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ለበዋ ኮነ ኑዛዜ ከይገደፈ ስለዝዓረፈ፡ ነፍ እዮብ ኣሕፈሮም ኣስገዶም፡ ናይ ከሳሲት ወ/ሮ ኣስቴር ኣማኑኤል፡ ሃይለሚካኤል ጎይትኦም ናይ እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልኩም ተኸሳሲ ኣቶ ሓጎስ ልኡላይ፡ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ መጋባእያ ይቕረብ። ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ደሃብ ተኽለሃይማኖት፡ ብዓል ቤተይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም መጋባእያ ይቕረብ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ቅረብ። እምነቱ ሰረቐ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ መጋባእያ ይቕረብ። መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ምብራቕ ፍቓድ ዑቕባሚካኤል፡ ብዓል ክርስትያን ስምረት ገብራይ ኣባይ፡ ብዓል ቤተይ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቤተይ ሚካኤል ጎይትኦም ገብረገርግሽ ኒምሮድ ሳሙኤል ማሞ ምባል ዮናስ ማትያስ ሓድጉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ራሄል ነጋሽ ጐይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተሪፉ፡ ሰናይ ሳሙኤል ማሞ ተባሂሉ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ መጋባእያ ይቕረብ። ማሙቕ ነጋሽ ጎይትኦም ተባሂሉ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣሰፋሽ ሃይለ ወልደገሪማ፡ ብዓል ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ቤተይ ሓጎስ ገብረስላሴ ወልደማርያም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ መጋባእያ ይቕረብ። ሪም ገብረመድህን ገብረሂወት፡ ኣደይ ይተሓለወለይ ፡10 ደቅና ድማ ወረስቲ ብርሃና ደሳለኝ ኣስገዶም ምባል ገብርኤላ ጸጋይ ፍስሃየ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ተኽኣ ኣብርሃ ሃይለማርያም፡ ብዓል ወ/ሮ ሰናይት ኣብርሃ፡ ብዓል ቤተይ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ተሪፉ፡ ብርሃነ ደሳለኝ ትካቦ ተባሂሉ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ቤተይ ጸጋይ ሓድገምበስ ተሰማ የውሃንስ ኣፈወርቂ ገብረማርያም ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ይቕረብ። ቁ.47 ይቕረብ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ሶፍያ የማነ ወልደሚካኤል፡ ብዓል ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን/1/26 ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ቤተይ ኣማኑኤል ገብረስላሴ መኮነን ተክለብርሃን ወልደሚካኤል፡ ኣደይ ዛይድ የማነ ደበሳይ፡ ኣቦይ የማነ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዝማም ሃብተሚካኤል ዓንዱ ደበሳይ ኣስገዶም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ኤልሳ እስጢፋኖስ፡ ሓፍተይ ሮዚና ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ኣበሰሮም ዮናስ መንግስትኣብ ምባል ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እስጢፋኖስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተሪፉ፡ ኣቤሰሎም ዮናስ መንግስትኣብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ኣሕዋተይን 2 ተካእቲ ደቂ ሓወይን ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 10359, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00102", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ን29/12/25 ኣብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ተኽሎም መንግስትኣብ ገብረክርስቶስ፡ ከሳሲ ኣቶ ያሪድ በርሀ፡ ተኸሳሲ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣቦና መንግስትኣብ ገብረክርስቶስ ብስራት ሚኪኤል፡ ንሲቪል ዝምልከት ጓዕዳድ ክፍለማርያም ጊለ ደባስ፡ ሓወቦይ ተክለገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንኣዴና ወ/ሮ ክሲ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ተጸዋዒ ዮናታን ወልደጋብር፡ ተስፋስላሴ ደባስ ዘርኢት ቅድሚ 70 ቅድስቲ ወልደእየሱስ ናይ መጻምዲ ምሕረት በርሀ ካሕሳይ፡ ወለደይ በርሀ ብሕጋዊ ወኪል ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ብኣመልካቲት ፊልማዊት ኣብራሃም ዓመት ስለዝዓረፈ፡ ዝኾነ ውላድ ወይ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 7 ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ገብረሂወት ናይ ሞግዚት ክሲ ካሕሳይ ብሩን ጽጋይ ዘርኡ ቀሺ ድማ ሓዳር ስለ ዘይብሉ፡ ኣነ ምስ 12 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ተስፉን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ህሉዋት መወትቲ 5 ተካእቲ ደቆም ምስ 15 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ብሕጋዊ ወኪል ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣሕዋተይ 3 መወትቲ ተካእቲ ኣቶ ዳኒኤል ኣብርሃም ተስፋስላሴ፡ ኣዴና ህሉዋት ሓወቦታተይን ኣሞታተይን እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ 7ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ደቆምን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣበባ ገብረመስቀል ወልደሚካኤል ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ መጋባእያ ይቕረብ። ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ነፍልጥ። ሳባ ወልደገርግሽ ወልዱ ምባል ተሪፉ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 1040, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00103", "text": "ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ጓዕዳድ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ት/ዕድመ መብርሂት ገ/ዝግሄር ምባል ዛህራ ኣሕመድ ሓሰን ሑመድ ምባል ግደይ ተኽሊት ግሻት ምባል ተሪፉ፡ ኣቶ በረኸት ሓድጉ ካሕሳይ፡ ኣደይ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ ወሓዚት ገ/ዝግሄር ተባሂሉ ተሪፉ፡ ዛህራ ኣሕመድ ማሕሙድ ግደይ ተኽሊት ገሻት ተባሂሉ የሹ ወልዳይ ኣድከመ ስለዝዓረፈት፡ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሓሰን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ሮማ ገ/ስላሴ ክፍለ፡ ነፍ/ሄሪት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይቕረብ። ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ለተንጉስ ኪዳነ ግደይ ብለበዋ ዝሃባኒ እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ደቀምሓረ ብስመን ዘሎ መሸጢ ኣምለሰት ገ/ጻድቕ መስገን፡ ኣደይ ሮማ ወ/ሮ ነብያት ጠዓመ ኣርኣያ፡ ብዓል ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ እንዳ ኮንጎ ምስ ባንኩ ክጸድቀለይ ስለ ገብረስላሴ ወልደጋብር ስለዝዓረፈት፡ ቤተይ ሽሻይ ባህታ ገብረ ስለዝዓረፈ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ምቆት መዓሾ ክፍላይ ምባል ተሪፉ፡ እምባደርሆ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ቴድሮስ መዓሾ ክፍላይ ተባሂሉ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ማቲዎስ ተከስተ ተስፋሚካኤል፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ወለድና ተከስተ ተስፋሚካኤልን ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሳልሕ ዑስማን መሓመድ፡ ስም ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። መዘንግዕ ገብራትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ኣቦይ ዑስማን መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ኤልያስ ቢንያም ሃይለ ምባል ኣመተ ንጉሰ መረሳ፡ ብዓል ቤተይ ኣቤል መድሃኔ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል መሓመድዑስማን መሓመድዓሊ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ተሪፉ፡ ሃኒባል ቢንያም ሃይለ ተባሂሉ ኣብርሃ ምሕረቱ ሃብተ ስለዝዓረፈ፡ ዓደለ ሃይለ ሚካኤል ተባሂሉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ወረስቲ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ኢሰያስ ስዩም፡ ጓልና ሂወት ኢሰያስ ይቕረብ። ስለዝዓረፈት፡ ምስ ብዓልቲ ቤተይ መም/ ኣኽበረት ዮሃንስ ማዕሩፍ፡ ገብረእግዚኣብሄር መብራህቱ ዘውደ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ርሻን ገብረእየሱስ ወረስቲ ምዃንና ብዓል ቤተይ መም/ ሰሎምን ምባል ተሪፉ፡ ገብረእግዚኣብሄር ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ጸጋይ ዘርኡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መብራህቶም ዘውደ ተባሂሉ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ኣቶ ምስግና ቦኽረጽዮን በየነ፡ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ደቅና ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ወደይ ኣቤል ምስግና ቦኽረጽዮን ይቕረብ። እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ መሓመድ ዑስማን ዓሊከራር ምባል ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃኖም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ኣዲኡ ወ/ሮ ይቕረብ። ተሪፉ፡ መሓመድዑስማን ዓሊከራር ኤፍሬም ሳምኤል ተስፋማርያም ምባል ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሰናይት በርሀ ገብረስላሴ ወረስቲ ተሪፉ፡ ፋኑኤል ሳምኤል ተስፋማርያም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተኸሳሲ ጋይም በራኺ ተስፉ፡ ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ይቕረብ። ከሳሲት ብዓልቲ ቤትካ ኣብርሀት ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/12/25 ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ምላሽ ገብረስላሴ፡ ንዓኻ ዝምልከት ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ተስፋዮውሃንስ ክፍሎም ነጋ፡ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ጓለይ ፍርቱና ተስፋዮውሃንስ ክፍሎም ብሕጋዊ ወኪል ን17/12/25 ኣብ ዓዚዝ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደላ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ብዓልቲ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ብስም ኣዳነሽ ሃብተ ክፍላይ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL043546 ዓዚዝ ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ቤተይ ብርጭቆ ኣብራሃ ሃልኪ፡ ኣብ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ፈንጋ ቁ.ገዛ 2 ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ዝርከብ ናይ ብሽክለታ መዓረይን መሸጥን (ቺክሊስታ) ትካለይ፡ ንኣቶ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ መብርሂት የማነ ነጋሽ ምባል ጸጋይ ተስፋገርግሽ ኣባይ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ፓራዲዞ ጎደና ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ተሪፉ፡ ኤለም የማነ ነጋሽ ተባሂሉ 582-46 ቁ.ገዛ - ካብ ዕለት 01/10/2025 ክሳብ ዕለት 30/09/2030 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ሃንሱ ዑቕበ ምሕጽንቱ ምባል ተሪፉ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጸሮና ይቕረብ። ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ሃንሱ ዑቕባይ ምሕጽንቱ ተባሂሉ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወ/ሮ ባህርነሽ ኣበ መስገን፡ ብዓል መለስ ፍትዊ ገብረሃንስ፡ ስም ኣደይ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን27/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቤተይ መድሃኔ ፍስሃየ ወልደኪዳን ዳዊት ደመወዝ ገብረመስቀል ምባል ይቕረብ። ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተሪፉ፡ ኣስገደሽ ገ/ሚካኤል ገብራይ ኣዳነሽ ሃብተ ክፍላይ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኣዜብ ዘሙይ ገብረዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ሰምሃር ዘሚኪኤል ገብረዝጊ ተባሂሉ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓበሬታ እንተሎ፡ ን20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ጽገ ገ/ስላሴ ካሕሱ፡ ብዓል ቤተይ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ገብረኪዳን ንጉሰ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ 2 ደቅና ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ኤርትራ ወ/ሮ ተበርህ ሳህለ ገብረሚካኤል፡ ብዓል ኣረጋዊት መለስ ስብሃቱ፡ ብዓል ቤተይ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ቤተይ ኣፍወርቂ ገብረእግዚኣብሄር ኪዳነ ገብረስላሴ ደስታ ስለዝተሰወአ፡ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ይቕረብ። ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ ኣቶ መሓመድ ኢብራሂም እድሪስ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ዛይድ ኪዳነ ገብረወልድ፡ ብዓል ቤተይ ስም ኣደይ ኣምና ዑመር መሓመድ ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ገብረመድህን ገ/የሱስ መዓሾ ስለዝዓረፈ፡ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ኣምና መሓመድ ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. ለተስላሴ ብርሃነ ሃይለ፡ ብዓል ኣነ ምስ 2 ደቅና ኣብ ዝንቀሳቐስ ዑመር ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ com ቤተይ ቀሺ ዑቕቢት ዓንደብርሃን ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ክፍለማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ ይቕረብ። ! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ማእከል ኣስመራ ምልክታ ጨረታ ጀማል ኢብራሂም ዓሊ፡ ስም ኣደይ ስቲ ጸጋይ ፍስሃጽዮን በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ቢንያም ሃይለ እምባየ፡ ኣቦይ ሃይለ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ስዒዳ ዑመር ናስር ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ናይ ተመሃሮ ተረፍ መረፍ ጸጋይ ፍስሃ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ እምባየ ረዳ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መግቢ (ማኛ) ዝወስዱ ከጫርት ስለ ዝመደበ፡ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ነዚ ዝስዕብ ረቛሒታት ዘማልኡ ሕጋውያን ነጋዶ ክጫረቱ ይዕድም። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/12/25 1. ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን፡ ናይ 2024 ግብሪ ከም ኢንጅ ኣብያን ፍስሃየ ወልደዮውሃንስ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ዝኸፈሉ መረጋገጺ ካብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገርን ወረቐት መንነትን ወለደይ መም/ ፍስሃየ ወልደዮውሃንስን ቅዳሕን። ሳልሕ ዓማር ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ ኤልሳ ሃይለ ተስፋማርያምን ስለዝዓረፉ፡ መንግስታኣብ ወልደሩፋኤል ተፈሪ፡ 2. ብቑዓት ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ ዕማሮ ስዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ወለደይ ቀሺ ወልደሩፋኤል ተፈሪ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሽፋረን ወ/ሮ ክብራ ወልደማርያም 3. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክፍሉን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡0 ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ያዲኣል ደሳለ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ቅ.ቀ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ያዲኤል ደሱ ተኪኤ ተባሂሉ ምስ ዘይከውን ድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ መዓልቲ ይኽፈት) ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ መድህን ስልሰለ ኣረይ፡ ኣቦና ደንጉዩ ዝቐርብ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ ሕጋውያን እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ስልሰለ ኣረይ ገብራይ ስለዝዓረፈ፡ ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን ስነ- ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ኣቶ ገብረእግዚኣብሄር ሃብቶም መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ Conference Rom መንገሻ፡ ጓልና ወ/ት መርሃዊት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ቁ.109 ሰዓት 10፡0 ቅ፡ቀ ብግልጺ ይኽፈት። ኣፍራሕ ኢብራሂም ዑመር ምባል ገብረእግዚኣብሄር ሃብቶም መንገሻ እንተሎ፡ ን10/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 4. መኽበሪ ጨረታ 15,0 (ዓሰርተ ሓሙሽተ ሽሕ) ናቕፋ cpo ተሪፉ፡ሊድያ ኢብራሂም ዑመር ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ኣዲኣ ወረስቲ ይቕረብ። የትሕዙ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ 5. ንዝርዝር መግለጽን ሓበሬታን ካብ ቤት ጽሕፈት ምሕዳርን 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ፋይናንስን ኮለጅ ሕክምናን ስነ -ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ክፍሊ ዕድጊ ምውካስ ይከኣል። መወከሲ ቁ.ቴሊፎን 163834/163467 መሓመድ ኣሽማዳ ሑመድ ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ብርሃነ ሃብተ ነጋሽ፡ ብዓልቲ ቤተይ 6. ቤት ጽሕፈትና ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ናይ ምስራዝ ተሪፉ፡ ማሕሙድ ዑመር ሑመድ ወ/ሮ ንግስቲ የማነ ወልደገብሪኤል እኽሊ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።", "char_count": 7295, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00104", "text": "ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ሰላማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ኣብርሃም ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣነ ምስ ሓደ ወደይ ወረስቲ ምዃንና ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንኻልኣይ ግዜ ዝወጸአ ምልክታ ጨረታ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣንገሶም ገብረዮሃንስ፡ ኣደይ ወ/ሮ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ኮለጅ ሕክምናን ስነ -ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ኣብ ውሽጢ ኮለጅ ዝርከብ ኣብርሄት ሸገራ ባራንክኤል ስለዝዓረፈት፡ ፍረወይኒ ጸጋይ ጊላሚካኤል፡ ኣደይ እንዳ ሻሂ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ንተመሃሮን ሰራሕተኛታትን ኣገልግሎት ወ/ሮ ንግስቲ በርሀ፡ ስም ት/ዕድመ ንኣቦና ናይ መጻምዲ መሰሉ ዛይድ ምስግና ኢማን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ዝውዕል ኣጫሪቱ ከካርዮ ስለ ዝደለየ፡ ምስ’ዚ ቀሪቡ ዘሎ ጨረታ ንግዲ ጓለይ ትርሓስ ተስፋዝጊ ብሩ ምባል ይተሓለወሉ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ድማ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ፍቓድ ዘለዎም ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም፦ ተሪፉ፡ ርሕስቲ ተስፋዝጊ ብሩ ተባሂሉ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1.ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን ቅዳሕ እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መንነትን ከምኡ’ውን ዓመታዊ ግብሪ ናይ 2024 ዓ.ም ዝኸፈሉ ሰነድ መጋባእያ ይቕረብ። ይቕረብ። የቕርቡ። ተስፋኣለም እዮብ ሃብተማርያም፡ ስም ጽገረዳ ሃብተማርያም ስብሃቱ፡ ብዓል 2.ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ወ/ሮ ግምጃ ስልጣን ገብረኪዳን፡ ብዓል ኣደይ ሰንበቱ ግርማጼን ተስፋዝጊ ምባል ቤተይ ገብረእግዚኣብሄር ብርሃነ ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። ቤተይ ሓለቓ 10 ነጋሽ ተስፋይ ሓጎስ ተሪፉ፡ ሃነጻ ወልደማርያም ገብረክርስቶስ ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ 3. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ኮለጅ ሕክምናን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ክፍሊ ዕድጊ 163467/163834 ናይ ጨረታ ይተሓለወለይ፡ 10 ደቅና ድማ ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 4. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቶኾምብያ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ምስ ዘይከውን ገነት ወልደስላሴ የሲዲቅ፡ ብዓል ቤተይ ድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ መዓልቲ ይኽፈት) ደንጉዩ ዝቐርብ ገብረስላሴ ገብረኪዳን መብራህቱ ከሳሲት ወ/ሮ ሰዊት ሃብተ ነጋሽ፡ ተኸሳሲ ወ/ሮ ሓረጉ ታድዮስ ገብረማርያም፡ ኣደይ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ኣቶ በርሀ በይን ተመልሶ፡ ናይ ሓዳር ጽገረዳ ሃብተስላሴ ስብሃቱ ስለዝዓረፈት፡ ዝደሊ ሰብን ስነ- ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ Conference Rom ቁ.109 ሰዓት 10፡0 ቅ፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ብሕጋዊ ውኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቀ ብግልጺ ይኽፈት። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/1/26 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/32 ይቕረብ። 5. መኽበሪ ጨረታ 25,0 (ዒስራን ሓሙሽተን ሽሕ) cpo የትሕዙ። ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዘየለኻሉ 6. ጨረታ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓሰብ ሳባ ሰለሙን፡ ሓትነይ ህድኣት ፍስሃጽዮን መሰረት ይካየድ። ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይን ከሳሲት ትርሓስ ተወልደ፡ ተኸሳሲ ሓሚዳ ኣሕመድ ሓንፋድ ምባል 7. ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮ ብምሉእ ወይ ብከፊል ሓፍታ ንመዋቲትን ስዉእ ሓዋ መንግስትኣብ ካሳ ነጋሽ፡ ናይ ሓዳር ተሪፉ፡ ሓሚዳ ሓንፋድ ኣሕመድ ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ንመዋቲትን ምስ ተካኢቱ ወረስቲ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ብሕጋዊ ውኪል ን25/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/12/25 ኣብ ኣስመራ ኤርትራ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 2936, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00105", "text": "ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቁ.163834 5ይ መጋባእያ ይቕረብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ስድራቤት ዮሴፍ ሃይለማርያም “ዘርኣኹምና ሕያውነትን ጭውነትን፡ ደቢሱና እዩ” ስድራቤት መዋቲ ጌጋ መናብርቲ ደቂ-ሰብ’ዩ። ኣብ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ፡ ክብል ቃሉ ኣስሚዑ። ልግዐ ዕድመኡን፡ ንኣሽቱ ህጻናት ገዲፉ ዝተፈጸመ ሓደጋ ስለ ዝኾነ፡ ነቲ ጉዳይ ዕለታዊ ሂወትና ክንጋገን ክንብድልን ወለዱ፡ ካህናትን ቤተሰቡን ኣምሪሑ’ዩ ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ብኸምዚ ኣገባብ ካብ መንጎና ምፍላዩ፡ ብምሕረትን ዕርቅን ክንፍጽሞ ወሲንና ድማ ንቡር’ዩ። ስለ ዝኾነ፡ ኣብ መንጎና ኣብ ቅድሚ ስድራቤት ነፍሲሄር ኣቶ ደበሳይ ወልዱ ብግደኡ፡ “ምሕረት ኣመና ኣሕዚኑና’ዩ። እንተ ኾነ፡ ኣምላኽ ኣለና። ኣምላኽ ከኣ፡ መሓርቲ ምሕረት ፍቕሪን ምሕረትን ክህልወና ንግደድ። መንግስ ተኸስተ ቀሪቡ። ነቲ ናይ ዕርቂ ምግባር ኣሽንኳይ ንፈጻሚ ገበን፡ ንሰማዒኡ ዝሓሰቦ ኣይምለስን’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ሰመረኣብ ክረኽቡ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም ስለ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዙሓት መደብ ብጸሎት ዝኸፈትዎ ብጹእ ኣቡነ ከይተረፈ’ዩ ባህታን ፍስሃን ዝፈጥር። ኮነ ኢሉ ንመንግስ ክቐትል ኣይመጸን፡ ዝበለና፡ ነዚ ፍጻመ ብምሕረት ክንፍጽሞ መዳርግቲ ዘይብሎም ክብርታት ኣለዉ። ጎርጎርዮስ ድማ፡ ተቛጺሮም ምርኻቦም ኣምላኽና’ውን ‘መሓርቲ ምሕረት መንግስ’ውን ክቕተል ኣይከደን - ምውሳንና፡ ሕብንቲ እየ። ንመንግስ ወደይ እዞም ክብርታት ናብ ወለዶ ንምስግጋሮም ንፈጣሪ ድሕሪ ምስጋን፡ ብስድራቤት ክረኽቡ እዮም እሞ፡ ብጹኣን እዮም’ ዘይትሰግር መዓልቲ’ያ ኣራኺባቶም። ኣብ መንግስተ ሰማይ፡ ነቶም ብሂወት ዘለና ከኣ ሓላፍነት ናይ ኵሉ ይኸውን። ሓደ መዋቲ ንዝተገብረ ኵሉ መዳያዊ እናበለ፡ ንዝበደሉና ምሕረት ክንገብርን መወዳእታ ግን፡ እቲ ጉዳይ፡ ሰብን እዝግን ድማ ጽንዓት ይሃበና” ኢለን። ካብ’ዞም ንጽባቐ ሕብረተሰብና ኣጕሊሖም ምስኦም ክንዕረቕን ስለዝእዝዘና፡ ፍቓድ ብዝፈትዎ፡ ሕልና ብዘቕስን፡ ብዘኹርዕ ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ ዘርእዩ ክብርታት፡ ድንገት ኣብ ዘጋጥም ኣምላኽ ብምፍጻምኩም ሕቡናት ኢና። እምነትን ባህልን ብዕርቂ ፈጺምናዮ መብራህቱ ድማ፡ ንዝተገብረሉ ምሕረት ሞት ዝግበር ኣገባብ ምሕረትን ዕርቅን’ዩ። ሂብኩምና ዘለኹም ምሕረት ድማ፡ ኣለና’ሞ፡ ንመንግስ መንግስተ ሰማይ፡ ንዓና ከምዚ ክብል ገሊጹ -“ኣምላኽ ኣባኹም ቀጺልና እምበኣር፡ ነቶም ነዚ ረዚን ብምድሪን ሰማይን ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ። ከኣ ጽንዓት ይሃበና” ክብል ተዛሪቡ። ኣብ’ዞም ጥዑማት ገዛ ስለዘውደቐኒ፡ ባህሊ’ዚ ዘተግብርዎ መርኣያ ክብረቶምን ወሲድኩምዎ ዘለኹም ስጕምቲ፡ ኣቶ ተወልደ ስዩም፡ ኣቶ ተስፋጋብር ኣዝየ’የ ዘመስግኖ። ናይ ብሓቂ፡ ርዝነቶምን ስለዝዀነ ቀጽልዎ ንምባሎም፡ ንሃገርናን ንህዝብናን ጽቡቕ ኣብነት ክፍለ፡ ኣቶ ሰለሙን ፍስሃጽዮን፡ ኣቶ ፍጹም ብሰናይ ድሌትን ምርድዳእን ስድራቤት ብምዃኑ ድማ፡ ኵሉ ዜጋ ክኽተሎ ዘለዎ ቀሺ ኣርኣያ ከምኡ’ውን ኣቶ ዳኒኤል መዋቲ ብምዕሩግ ኣገባብ ዕርቂን ረዚን ኤርትራዊ ባህሊ’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ንነ/ ሃይለ ድማ፡ “ኩልና ከም እንፈልጦ፡ ሓደጋ ምሕረትን ናይ ዝደቀሰ፡ ሞት ዘስዓበ ሄር መንግስ ተኸስተ መንግስተ ሰማይ፡ ወዝቢ’ዩ፣ የግዳ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ሓደጋ ነስዕበልኩም። ንብዓልቲ ቤቱን ቤተሰቡን ምሉእ ጽንዓት፡ ስለዘይክእል ክቡር ሓውናን ወድናን ንደቁ ድማ ኣምላኽ ዕድመን ጥዕናን ሂቡ ብሓደጋ ተፈልዩና። ሕጂ ከኣ፡ እምነትናን እቲ ናይ ሞት ሓደጋ፡ ኣብ ኣስመራ - ተካእቱ ይግበሮም” ኢሉ። ኣቦታትና ዘጽንሑልና ክቡር ባህልናን ም/ን/ዞ/ቲራቮሎ ከባቢ ጎደና ዋርሳይ’ዩ ብስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ እኹል ናይ ምሕረት ስለዝኾነ፡ ፍቕሪን ምሕረትን ብዕለት 20 ነሓሰ 2025 ከባቢ ሰዓት 6፡ ኣቶ መንግስ ተኸስተ (መዋቲ) ምስጋና ቃል ምስ ቀረበ፡ ካብ ስድራቤት ተገይሩ ኣሎ። እዚ ከኣ፡ መሊሱ 0 ድ.ቐ ኣጋጢሙ። መራሒ መኪና መዋቲ ቀሺ ሚኪኤል ገ/ክርስቶስ’ዩ ዘሐጕሰካ፣ ህዝብናን መንግስትናን ዝነበረ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ፡ ኣቀባብላን ኣኽብሮትን ኣመስጊኖም። ተዛሪቡ። ቀሺ ሚኪኤል፡ “መንግስ ዝድግፎ፡ ብዓቢኡ’ውን ኣምላኽ ዝድግፎ ብሽክለታ ይጐዓዝ ንዝነበረ ኣቶ መንግስ ስድራቤት መዋቲ፡ ነታ ኣብ ምድሪ ኰነ ወድና ክቕተል ሰመረኣብ ድማ ክቐትል ቅዱስ ተግባር ስለዝዀነ፡ ክንምሕር ሓይሊ ኣቶ የማነ ገብረንጉስ ተኸስተ ነማርያም ብመኪና ሃሪሙ ሞት ኣብ ሰማይ መለክዒ ዘይብላ ምሕረት ኣይወፈሩን፣ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ንዝሃበና ፈጣሪ ነመስግን፡” ክብሉ ነቲ ዘብጽሐ ሓደጋ ኣውሪዱሉ። ኣቶ መንግስ ምራጾም ድማ፡ መርኣያ እምነቶምን ስለዘይክእል ሓደጋ ኣጋጢሙዎም። ዝተገብረ ዕርቂ ዝድርዕ ሓሳባት ተዛሪቦም። ተኸስተ ድማ፡ ንጽባሕቱ ዕለት 21 ነሓሰ ብሃገር ደረጃ ዝግለጽ ኣብነታዊ ቅዱስ ንስኻትኩም ከኣ፡ ካብታ ወድና ብመኪና ነፍ/ሄር መንግስ ተኸስተ፡ ኣቦ ሓሙሽተ 2025፡ ኣብ መካነ መቓብር ሓርበኛታት ተግባሮምን ምዃኑ ሓቢሮም። ዝሞተላ ኣትሒዝኩም፡ ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ቈልዑ’ዩ ነይሩ። እታ ዝዓበየት ውላዱ ጓል ኣስመራ - ጸራት ብኽብ ዝበለ ስነ- ቀጺሎም በቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ካባና ከይተፈለኹም ብግቡእ ስለ 19 ዓመት ክትከውን ከላ፡ እታ ዝነኣሰት ስርዓት ሓመድ ኣዳም ለቢሱ። ፈጻሚ ዕርቂ ዝተሰምዖም ሩፍታን ባህታን ዝደበስኩምና የቐንየልና። ዘርኣኹምና ድማ፡ ንሱ ኣብ መበል 20 መዓልታ ሓደጋ’ውን ብሳላ ምሕረት ስድራቤት ቃሎም ዘስምዑ ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሕያውነትን ገጽን ደቢሱና’ዩ። ካብዚ ብሞት ዝተፈልያ፡ ሕጂ ጓል ሰማንያ ሓደጋ ኮ/ል ኣይንኣለም ዘርአ’ዩ። ኮ/ል ዝገበርኩምዎ ዝዓቢ ደበስን ምጕያይን መዓልታ ኮይና ተጠሚቓ ዘላ ጓሉ’ያ። ኣይንኣለም፡ “ሰብ ብገንዘብ ዘይኮነ ብሰላም፡ የለን። ገንዘብ ዝገብረልካ የብሉን፣ ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ኮኾብ ሰለሙን ነቲ ብፍቕሪ፡ ብምሕረት እዩ ዝትመን። ሕልናዊ ሩፍታን ደበስን ከምጽኣልካ’ውን ዝተገብረ ምሕረት ኣመልኪታ ከምዚ ንስኻትኩም ድማ ሓሲብኩምን ኣይክእልን። ካብ ገንዘብ ግን ፍቕሪን ክትብል ገሊጻልትና - “መንግስ፡ ብሩኽ፡ መኺርኩምን፡ መርኣያ እምነትኩም ዝኾነ ምሕረትን ይዓቢ። ምሉእ ጽንዓት’ውን ለዋህ፡ ፈታዊ ደቁን ሰብን እዩ ነይሩ። ሕጂ ምሕረት ምራጽኩም፡ ጻማኹም ካብ ይሃበና” ክብል ተዛሪቡ። ከኣ፡ ስድራቤት ወዲኦምዎ’ዮም። ምሕረት ኣቶ ሰለሙን ባይሩ ኣምላኽ ርኸብዎ። ጌርኩምዎ ዘለኹም ኣኮ መዋቲ ኣቶ የማነ ገብረንጉስ መወዳድርቲ ስለዘይብላ፡ ኣብ’ቲ ንሶም ቅዱስ ተግባር ድማ፡ ንዘንትእለት መግለጺ ድማ፡ “ብሰንኪ’ቲ ዘጋጠመ ሃንደበታዊ ዝበልዎ ዝውስኾ ወይ ዘጉድሎ የብለይን። ሕያዎትን ጥዑማትን ገዛ ኢኹም። ብሩህ ክብረትኩምን እምነትኩምን ኮይኑ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ኣዚና ኢና ሓዚንና። ልክዕ’ዩ፡ ብዓል ቤተይ ተፈልዩኒ’ዩ፣ ምስ ገጽኩምን ኣቀባብላኹምን፡ ኣጸናኒዑኒ፣ ንወለዶታት ክዝንቶ’ዩ” ኢሉ። ይኹን’ምበር፡ እቲ ፍጻመ ምስ ኣጋጠመ፡ ደቀይን ስድራቤተይን ቤተሰበይን መሪር ንኽብረትኩምን ጭውነትኩምን ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ተስፋይ ተኣኪብናን መኺርናን፡ ነቲ ጉዳይ ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተ ኾነ፡ ፍቕርን ኣርእዩኒ’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ስለቲ ዝገበርኩምለይ ወልደሚካኤል ብወገኑ፡ “ሓደጋ ወዝቢ’ኳ ብዕርቅን ምሕረትን ክንዛዝሞ ምብቃዕና፡ ስኒትን ስለ ንደሊ፡ ምስ ኩሎም ቤተሰብ ምሕረት፡ የቐንየለይ፡ ሓጐሰይ መግለጺ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ (ፈጻሚ ሓደጋ) እንተዀነ፡ በቲ ዘይተሓስበ ፍጻመ ኣዚና ኣዝዩ ዝድነቕ’ዩ። ዕርቅን ምሕረትን ምሕረት ኣዚዝና ኣለና። ድሮ’ውን፡ የብሉን። ተጻዒኑኒ ዝነበረ ጭንቀትን ኢና ጕሂና፣ ግን ዘይምለስ ኰይኑና። ድማ፡ ንሰብ መለዪኡን ግርማኡን ስለ ብዓልቲ ቤቱ ንሰመረኣብ ነጸርኣብ፡ ነዛ ሓሳባትን ንእለቱ ካባይ ተቐንጢጡ መዋቲ፡ ኣብ ሳልስቱ ካብ ቤት ማእሰርቲ ኣምላኽ ግን ኣባኹም ኣብ ሕያዎት፡ ዝኾና፡ እዚ ተወሲዱ ዘሎ ተግባር፡ ንኹሉ ህጻን ጓልና ብልግነት ሒዛታ ኣላ። ኣብ ተኣልዩለይ ኣሎ፣ ኢድኩም ካብ ኣምላኽ ብዋሕስ ከምዝወጽእ ተገይሩ። ፈቃራትን ምሕረት ዘቐድሙን ስድራቤት ኣብነት’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ መንግስ ወድና መጻኢ ከኣ፡ ብፍቕሪ ክንከይድ’የ ዝደሊ፡” ርኸብዎ” ኢሉ። ነዚ ዝተፈጸመ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ስለዘውደቐና፡ ሩፍታ ተሰሚዑና። ኣፍኩም ብገንዘብ ስለ ዘይትመን፡ ንዓና እቲ ዝዓበየ፡ ክትብል ገሊጻ። ኣቶ ፍጹም ኣርኣያ ገ/ማርያም፡ መዕለቢ ንምግባር፡ ክልቲኦም ስድራቤታት ክንመልእ ኣብ ዝተመላለስናሉ፡ ነቲ ከቢድ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ ምሕረት ወላዲቱ ንመንግስ ወ/ሮ ጽገ ገብረንጉስ ኣመሓዳሪ ም/ከባቢ ዳዕሮ ጳውሎስ ብመንገዲ ካብ ክልቲኦም ዝወጽአት ሓዘን ተጻዊርኩም ብጽቡቕ መልሓስን መሪጽና ኣለና። ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ብግደአን፡ “መንግስ ወደይ፡ ኣባል 7ይ ብወገኑ፡ “እዚ፡ ተወሲዱ ዘሎ ምሕረት፡ ናይ ዕርቂ ኮሚቴ ዘድሊ ምርድዳእ ምስ ጽቡቕ ግብርን ኢኹም ተቐቢልኩምና። ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር ከአ፡ ዙርያ እዩ። ምስ ኩሎም ጀጋኑ ብጾቱ መርኣያ ክቡር ባህሊናን እምነትናን ኰይኑ፡ ተገብረ፡ ብዕለት፡ ብ2 ሕዳር 2025፡ ኣብ ናይ ብሓቂ ከኣ ኣመስጊንና። ነዚ፡ ሕውነት መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን ብምዃኑ፡ ነዚ ብምዃን ከኣ፡ ልኡላውነት ሃገር ኣብ ምሕረትን ፍቕሪን ካብ ኵሉ ነገር ዝዓቢ መንጎ’ዞም ክልተ ስድራቤታት ወግዓዊ ክንተኽለሉን ፍቕሪ ክንትክኣሉን እምነ። ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ምኽባር፡ ኩሉ ወራት ብተወፋይነት ምዃኑ ዘነጽር’ዩ። በዚ ብስድራቤት ነፍ/ሄር ናይ ዕርቂ ስነ-ስርዓት ተፈጺሙ ኣሎ። ነቲ ጕዳይ ብዕርቂን ምሉእ ምሕረትን ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን በዚ ዝተሳተፈ ጅግና’ዩ። እዚ፡ ሕያዋይ፡ ኣቶ መንግስ ተኸስተ ነማርያም ተፈጺሙ ነቲ ዕርቂ ዝምልከት ስምዕ ዕርቂ’ውን ምዝዛምኩም ከኣ፡ መርኣያ ክብረትኩምን ኣጋጣሚ አዘኻኽር” ኢሉ። ለዋህ፡ ቦቕባቕ፡ ፈቃር ውላደይ ከምዚ ዘሎ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ ሰናይ ተነቢቡ። ጭዋ ባህልናን ስለዝዀነ፡ ወትሩ ሓሙ መዋቲ ኣቶ ሰለሙን ባይሩ ኢሉ ብሞት ክፍለየና ከሎ፡ መሪር ተግባር ከኣ፡ ኵርዓትን ሕልናዊ ቅሳነትን ኣብ’ቲ ናይ ዕርቂ ዕለት፡ ፈጻሚ ሓደጋ እናተዘከርኩም ክትነብሩ ክገብረኩም’ዩ” ብወገኑ፡ “መንግስ ወድና ብንእስነቱ ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተ ኾነ፡ ብወዝቢ ይስመዓና። ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር ከአ፡ መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን ብምዃኑ፡ ነዚ ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን አዘኻኽር። ከምኡ’ውን ንሓውና ነፍ/ሄር መንግስት ተኸስተ መንግስተ ሰማይ፡ ንዓና ጽንዓት ይሃበና” ክብል ገሊጹ። እቲ ናይ ዕርቂ ስነ ስርዓት ብምዕሩግ ኣገባብ ምስ ተፈጸመ፡ ክልቲኦም ስድራቤታት፡ ንዝተዳለወ እኽለ ማይ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ስድራቤት መዋቲ ብሓባር ተቛዲሶም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዕብየት፡ ውጽኢት ሓያል ጻዕሪ ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ተቐማጢ መሬት ሕርሻይ ተኸቲሩ ኣብ ምትራፍን ጽቡቕ’ዩ ዝበቊል። ኣብ ደረጃ ፍረ • ንኽንደይ ዝኣኽሉ ዜጋታት ሽቕለት ዓረዛ’ዩ። ካብ 194 ጀሚሩ ተወሊዱ ኣብ ልዑል ግደ ኣለዎ። እዚ ክብል እንከለኹ ምስ በጽሐ ስለ ዝፈኵስ ግን፡ ከምቲ ትጽበዮ ስራሕ ፈጢርካ ኣለኻ? ዝዓበየላ ዝርቤን ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ኣብ ልምዓት ንመከላኸሊ ውሕጅ ጥራይ ይጥቀመሉ ኣይኹን’ምበር፡ ካብ ሄክታር ብገምጋም 6 “ነዃዕ ዝዓቕማ ትቚነን፡” ከም ዝበሃል፡ ጀርዲን ዝነጥፍ ዘሎ ሃብሮም ሓረስታይ እዩ። ማለት ግን ኣይኮነን። ብዓቢኡ እቲ ዝዘርኦ ክሳብ 7 ኵንታል ይረኽበሉ’የ። እኽሊ ዘይኮነ ኣብ ግዜ ምትካል ፈልሲ፡ ጻህያይን ምሕፋስ ንሱ፡ ናብ ልምዓት መስኖ ቅድሚ ምቁማቱ፡ ዕፉን ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝወሃበኒ ምሩጽ ግን፡ እቲ ካብኡ ዝረኽቦ ንቐለብ ጥሪተይ ምህርቲን ኵነታት ስራሕና ዝጠልቦ ብዙሕ ነጋዳይ’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ግዜ ግን፡ ነቲ ነዊሕ ዘርኢ ኮይኑ፡ ካብ ሄክታር 25 ኵንታልን ዝኾነኒ ሓሰር’የ ኣብሊጸ ዝርእዮ። ዓያዪ ጉልበት ነበርቲ ዓዲታት ናይ’ዚ ከባቢ ዓመት ዝጸዓረሉን ዘጓሕ ዝበለሉን ስራሕ ልዕሊኡን ምህርቲ ዝረኽበሉ’ዩ። ቃንጫኡ • ኣብ ጀርዲንካ እትጥቀመሎም ዓይነት ብምስታፍ ኢና ንዓምሞ። ኣብ ምእላይ ንግዲ ረጥሪጡ ኣብ ጀርዲን ወፍሪ ክገብር ድማ፡ ንመዓላ መግቢ እንስሳ የውዕሎ። ዕፉን ድዅዒ፡ ጸረ-ጻህያይን ጸረ-ባልዓትን? ጀርዲን ከብቲን ዝነጥፉ ብቐዋምነት ኣንቂዱ። ካብ ቈልዕነቱ ዝንባለ ናይ ሕርሻ ምስ ተኣከበ፡ ገለ ክፋል ናይቲ ዕፉን ዝተዘርኦ ጸረ-ባልዕ ይዅን ጸረ-ጻህያይ ክንጥቀም ዝሰርሑ 4 ደቂ-ተባዕትዮ ሰራሕተኛታት ከም ዝነበሮ ዝሕብር ሓረስታይ ዓንደመስቀል፡ ቦታ ዓተር ዝተረፈ ከኣ ካልእ ይዘርኦ። ብሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ኣይኮነን። ኣብ ኣለዉኒ። “ዕብየት፡ ውጽኢት ሓያል ጻዕሪ፡” ምዃኑን፡ • እዚ ከባቢ ውዑይ’ዩ። ኣብዚ ቦታ ዓተር ከም ብዓል ካውሎ ዝኣመሰሉ ኣሕምልቲ ገና፡ • ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ ይነጥፈሉ ኣብ ዘሎ ልምዓት ጀርዲን ዝተርፎ ምዝራእ ውጽኢቱ ከመይ’ዩ? ኣብ እግሪ ተኽሉ ከሎ ባልዓት ከጋጥሙና ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ’ውን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ፍልጠትን ክእለትን ድማ ካብ ሞያውያን ከምቲ ዝበልካዮ እዚ ከባቢ ውዑይ እንከለዉ፡ ብኣፍልጦ፡ ምኽርን ደገፍን ኢኻ። ነዚ ኣመልኪትካ ሓጺር መብርሂ ልምዓት መስኖ ብዝረኽቦ ደገፍ ተሓጊዙ ስለዝዀነ ቀልጢፉ’ዩ ሸባዕታ ዘጋጥሞ። ዓተር ሞያውያን ሕርሻ መድሃኒት ዝጥቀመሎም ክትህበና? ንምብጽሑ ድማ፡ ነዞም ዝተጠቕሱ ኣልማዕቲ ሓሳብ ልቡ ከምዘስምር ኣሚኑ እዩ ተበጊሱ። ክዘርኦ ዝድርኹኒ ክልተ ምኽንያት እዮም። እዋናት ኣለዉ። ካብዚ ወጻኢ ግን፡ ካብ ኣብ ንኡስ ዞባና፡ 175 ምዝጉባት ኣልማዕቲ ቈላሕታን ደገፍን ዝምልከቶ ኣካል የድልዮም ተጠቃምነት ቀመማውያን ጀርዲን ሓረስቶትን 238.75 ሄክታር ዝለምዐ ኣሎ። ጸረ-ባልዓትን ጻህያይን ቦታን ኣሎ። እዚኦም ኣልማዕቲ ገሊኦም • ኣብ መወዳእታ ተሕልፎ መልእኽቲ? ወጺአ፡ ድዅዒ ጥሪተይ’የ ኣብ መለሳ መሬትን ኮንቸሴነን ተባሂሎም ሓረስታይ ሃብቲ ሃገር እዩ። እዚ ዝኾነሉ ዝጥቀም። ጉድል ክብለኒ ደረጃታት ዘለዎም’ዮም። እቲ ኣብዚ ንኡስ ምኽንያት፡ ብውልቁ ሰሪሑ ዝረኽቦ ምህርቲ እንከሎ ድማ፡ ኣብ ከባቢና ዞባ ዝፈሪ ኣሕምልቲን ፍረታትን ድማ፡ ኣብ ጥቕሚ ሓፋሽ ስለዝውዕል። መንግስቲ ካብ ዘለዉ ሓረስቶት ወነንቲ ጠለብ ዕዳጋታት ናይ’ዚ ንኡስ ዞባ ኣውሒሱ ነዚ ተረዲኡ፡ ሓረስታይ ኣብ ክንዲ ብውልቁ ጥሪት ይውስኽ። ብኸምቲ ንኻልእ ዕዳጋታት ከባቢና ኣብ ምርግጋእ ብመልክዕ ማሕበራት ተወዲቡ ቤት ጽሕፈት ዝጠቐስክዎ ዑደት ዘርኢ ልዑል ግደ ኣለዎ። ክብ ኢለ ዝጠቐስክዎም ሃልይዎ መበገሲ ዝኾኖ ሰኒቑ ክብገስ ጻህያይን ባልዓት ኣብ ናይ ምሩጽ ዘርኢ፡ መድሃኒት እንስሳታት ሓደ ካብ ዕላማታቱ’ዩ። ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ምጒዳልን ከምኡ’ውን ወዘተ፡ ሕቶ ነፍሲ-ወከፍ ኣልማዕቲ ጀርዲን ብማሕበር ዝተወደቡ ሓረስቶት ኣልማዕቲ ፍርያምነት ሓመድ ኣብ ኮይኑ ይቕጽል’ኳ እንተሎ፡ እዚ ኣብ ጠለብን ቀረብን ዕዳጋ ኣብ ምርዋይ ዓቲቦም ምህብታም ዘለዎ ግደ፡ ዝፍተሓሉ ፍርያት ኣልማዕቲ ጀርዲን ክጽዕቱ፡ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ፡ ካብ ታሕቲ ኣቃሊልካ ዝርአ ስለ ዘይኮነ፡ ንኡስ ዞባና እንታይ ክመስል ከም ዝኽእል ንላዕሊ ዝድይብ ሞራላዊ ምትብባዕ ስለ ብኣገባብ’የ ዝጥቀመሉ። ይረኣየካ። ጠለብን ቀረብን ልምዓት መስኖ ዘድልዮም፡ ከምቲ ደጋጊመ’ውን ዝጠቐስክዎ መግቢ እንስሳ ኣብ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ጻህያይ ክብርትዓና ከሎ፡ ከም ብዙሕ ከባቢታት ከረጋግእ ዝኽእል ምህርቲ ኣብዚ መዳይ ቈላሕታን ደገፍን ዝምልከቶ ተጻባኢ ዘይኮነ፡ ከም ጸጋ ክሕፈስ ከም ዝኽእል’የ ዝኣምን። ነዚ ክዓዝ እምሕጸን። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ልዕሊ 4 ሄክታር ንምህርቲን ፍርያምነት ሓመድ ንምስሳን። ንመሳገሊ ግዜ ቀለብ ንጥሪት ይጥቀመሉ። ዝስፍሓቱ መሬት ልምዓት መስኖኡ፡ ከምዚ ገይረ፡ ካብ ሄክታር ብገምጋም ካብ • ኣብ ምርባሕ ንህቢ’ውን ወፍሪ ንምክያድ ኣብቲ ኣጋጣሚ ንሓላፊ ሕርሻ ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ኣቶ ምሕረቱ ኣርኣያ፡ ብዛዕባ ኣልማዒ ኣሕምልቲ ካውሎ፡ ሽጉርቲ፡ ድንሽ…፡ 8 ክሳብ 10 ኵንታል ምህርቲን ዘይተኣደነ ተበጊስካ ኣለኻ። መዓስ ኢኻ ጀሚርካዮ፣ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ዘለዎ ትዕዝብትን ርእይቶን ቃል ምስክርነቱ ከካፍለና ተወኪስናዮ ዘይቱን ዝኣመሰሉ ካብ ፍረታት፡ ንመግቢ ቡቕቡቕ መግቢ እንስሳይን ድማ እረክብ። ናይ መጻኢ ውጥን ኣብዚ ዓውዲ ከመይ’ዩ ነይርና። ዝሃበና መልሲ ድማ ይስዕብ። እንስሳታት ዘገልግሉ በብዓይነቶም መግቢ ኣብ ጀርዲን ካብ ኣሕምልቲን ፍረታትን ክመስል? “ዓንደመስቀል፡ ካብ 194 ጀሚሩ ኣብ ልምዓት መስኖ ዝነጥፍ ዘሎን ቀረብን ቀለብን እንስሳ ሳዕሪ፡ ካብ ኣእካል ድማ ጣፍ፡ ዕፉን ወጻኢ ኣእካልን ካልእን ክዝራእ ብመምርሒ ሕርሻ ንህቢ ብዙሕ ዘየህልኽን ኣሕምልቲ፡ ጸባን ፍረታትን ምሕዳራት ወዘተ ንዓይኒ ብዝማርኽ ለሚዑ ይርአ። ሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ድዩ? ውጽኢታውን ወፍሪ’ዩ። ኣብዚ ቀረባ ከባቢታት ዓደበዛ፡ ዓዲ ጒልቲ፡ ሓጺና፡ ዓረዛ፡ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ብዘይካ’ዚ፡ ከም ብመሰረት መምርሒ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ እዋን ብ5 ቆፎ ጀሚረዮ ኣለኹ። ዘለዉኒ ማይድማን መንደፈራን ከማልእን ከረጋግእን ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ ኣፍረይቲ ፍቑድ ኣይኮነን። ኩነታት ከምቲ ትደልዮ ኣናህብ ንፉዓት’ዮም ዘተባብዕ ውጽኢት ከኣ ዝጽዕት ዘሎን ንፉዕ ሓረስታይ’ዩ። ብሕጽር ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ ምዃን ምስ ኣበየካን፡ እቲ እትደልዮ ምስ ረኺበሎም ኣለኹ። ንህቢ መዓር ጥራይ ዝበለ፡ ሕርሻኡ ምሕዱር፡ ጽፉፍ፡ ዝተወሃደ፡ ከምኡ’ውን ተሓዚ ገንዘብ ማሕበር ተራድኦ ዘይትረኽቦን ግን ናብዚ ዝጠቕሰልካ ዘለኹ ዘይኮነ፡ ካብን ናብን ኣብ መስርሕ ወሲብ ወቕቱ ዝሓለወ ኣገባብ ዝኽተል፡ እቲ ካብ ኣፍረይቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ዞባ ደቡብ መንገዲ ከተላግስን ክትገብርን ትድረኽ። ምስግጋር ጽገ ኣትክልቲ ግደኡ ዕዙዝ’ዩ። ነዚ ሕርሻ ክርከብ ዝግብኦ መኣዛዊ መግቢ ኵሉ እዩ። ንሎም ነቲ ንኣስታት 30 ዓመት ተዋፊሩ በዚ መሰረት፡ ድሕሪ ኣሕምልቲ፡ ጣፍ ኣብ ግምት ኣእትየ እየ፡ ማዕረ-ማዕረ ልምዓት ኣብ ግራቱ ክትረኽቦ ዘይትጽገም ውሕሉል ዝነጥፈሉ ዘሎ ልምዓት መስኖ ኣመልኪቱ ንዘርኣሉ እዋን ኣሎ። ጣፍ ብዘይ ምኽንያት መስኖይ ክነጥፈሉ ዘበገስክዎ። ሓረስታይ’ዩ። በዚ ድማ ንሱ መምህር፡ ዝሃበና ሓበሬታ ቀዳማይ ክፋል ኣብ ዝሓለፈ ኣይኮንኩን ኣብ ጀርዲነይ ዝዘርኦ። ንኽልተ • ኣብ ምርባሕ ደርሁ ክትነጥፍ መደብ ሕርሻኡ ድማ ቤት ትምህርቲ ሓረስቶት ሰሙን ናባኹም ምባልና ይዝከር። ካልኣይን ዕላማ ጠሚተ’የ ዝዘርኦ። ንመከላኸሊ ጸረ- ከምዘለካ’ውን ሰሚዐ ኣለኹ። እዚ ከተበግሶ ብምባል እገልጾ። መወዳእታን ክፋሉ ይስዕብ፦ ባልዓትን፡ ትሕዝቶን ቅርጺን ፍርያምነት መዲብካዮ ዘለኻ ወፍሪ ኣብ ከመይ ደረጃ • ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ ሓመድ ንምህብታምን ንምቕያርን ክብል ኣብጺሕካዮ ኣለኻ? “ቀንዲ ብልጫ ሓረስታይ ዓንደመስቀል፡ ዘሪእካ ዝተጠቀምካሉ ቦታ፡ ኣብ ክረምቲ ሓሲበ’የ ዝዘርኦ። ጣፍ ምስ ሓፈስኩ ከኣ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ኣብ ኣሕምልቲን ፍርያቱ ንኸባቢኡ ቀዳምነት ሂቡ ዝሰርሕ ዕፉን ከምእትዘርኦ ገሊጽካ። ነዚ ንኽትገብር ድንሽ እዘርኦ። እዚ ብውልቂ ተመኲረ ፍረታትን ጥራይ ከይተደረትና፡ እንተላይ ምዃኑ’ዩ። ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ናብ ጀርዲኑ ዝድርኸካ እንታይ’ዩ? ውጽኢቱኸ ከመይ ዝጥቀመሉን የዐውተኒ ኢለ ዝኣመንኩሉን ኣብ ናይ ጸባ ከብቲ፡ ደርሁ፡ ንህቢን ካልእን ዘወር ምስ እትብል፡ ኣብ ማእከል ጀርዲኑ ኣቶ ምሕረቱ ኣርኣያ ሓላፊ ትገልጾ? ኣገባብ ዑደት ዘርኢ’ዩ። ወፍሪ ክንገብር’ዩ ዘተባብዕ። ካብዚ ተበጊሰ፡ ጠለብን ቀረብን ፍርያቱ ከማልእ ዓማዊሉ ሕርሻ ን/ዞባ ዓረዛ ዕፉን ክዘርኦ ዝድርኸኒ ምስ ውሕጅ • ኣብ ጀርዲንካ ጣፍ ምዝራእ ባልዓት ንዝወሃበኒ ምኽሪ ኣብ ባይታ ከተግብር ክሳሲ ላዕሊን ታሕቲን ክብል’ዩ ዝጸንሓካ። ክረምቲ ተኣሳሲሩ ዝግለጽ ባህርያዊ ከምዝከላኸል፡ ትሕዝቶ ሓመድ’ውን ብምሕላን ኣብ መፍረ ደርሆ ወፍሪ ክገብር “ፍርያት ሓረስታይ ዓንደመስቀል ኩሉ ኦርጋኒክ እዩ። ዓቕሚ ባጀት ይሓጽር’ምበር፡ ኣቀማምጣ ናይቲ ቦታ እዩ። ኣብ ክረምቲ ከምዘሀብተም ግብራዊ ምርምር ኣካይድካ ኣንቂደን ቦታ ፈልየ ተበጊሰን ኣለኹ። ንሓደ ሓረስታይ ካብ ኣብ ክፍሊ፡ ኣብ ቦታ ሕርሻ ከም ብዓል ሓረስታይ ዓንደመስቀል ዘጋጥም ብማእከል ግራተይ ዝሓልፍ ከምእተዓወትካ ገሊጽካ። ከምኡ ገይርካ ንዕአን ዝበቅዕ ስፍራን ካልእን ብምልኣት ግብራዊ ትምህርቲ ክትምህሮ ክሳብ ክንድምንታይ ኣኽሳቢ ምዃኑ ይረኣየካ። ሕርሻ ውሕጅ ኣብ ምህዳእ ኮነ ፍግረ መሬት ኣብ እትረኽቦ ምህርቲ ጣፍ ካብ ሄክታር ክንደይ ኣብ ዘዋደድኩሉ ግዜ ድማ፡ ደርሁ ክወሃባኒ ዓንደመስቀል ዝተደኮነሉ ቦታ ከውሊ ግን ከኣ፡ ምዕሩግ ጽባቐ ዘለዎ ከባቢ ኮይኑ፡ ሞሶብ ምክልኻልን ዝመጽእ ልሙዕ ሓመድ ኣብ ይበጽሕ? ሕቶ ናብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከቕርብ ናብኡ ናይ’ቲ ከባቢ’ዩ ኢልካ ክግለጽ ይከኣል። ዘብጽሓኒ መንገዲ ኣብ ምጽራግ “እዚ ይዅን’ምበር፡ እዚ ሓረስታይ’ዚ፡ ኣብ ክረምቲ ልምዓት ካብ ዝጅምር ክሳብ ሕጂ ይርከብ። ዘይተፈትሐ ሓደ ዓቢ ግድሉ፡ ብማእከል ግራቱ ሓፊሱን ለሚሙን ዝሓልፍ ውሕጅ’ዩ። • ኣብዚ ናይ ነዊሕ ዓመት ዘለዎ ዓቕሚን ክእለትን ኣወሃሂዱ ነገራት ናብ ንቡር ንምላስ ዝሕለል’ኳ እንተ ዘይኮነ፡ ጉዕዞ ናይ ሕርሻ ቃልስኻ ዓመታዊ ኣብ ልዕሊ ጀርዲኑን ዒላኡን ንዝወረደ ጕድኣት ንምሕዋይ፡ ብዙሕ ባጀት ክስልዕ ብፍሉይ ክመሓየሽ ኣለዎ ኢና ንዕዘብ። እዚ ሓደ ካብ ዓበይቲ ብድሆታቱ ኮይኑ ዝቕጽል ዘሎ’ዩ።” ብምባል፡ ኣቶ እትብሎ እንተሎ? ምሕረቱ ንገዲም ኣልማዒ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ገሊጽዎ። ጸገምና መንግስቲ ቈላሕታ ሓረስቶት ኣልማዕቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ክንደይ ወጻኢ ገይሮም? ክንደይ ይሸጡ? ሂቡ ክፈትሓልና እንጽበዮ ካብ ማንም ዝኽወል ኣይኮነን። ዕገበቶም ዕግበት ሓፋሽ ምዃኑ ተረዲኦም፡ “ከሲርና ንሸይጥ ኣቕርቦት ኣብ ምሩጽ ዘርኢ፡ ኣለና፡” ኢሎም ከማርሩ ኣይስምዑን፣ ኣብ ክንድኡ፡ ከም ብዓል ዓንደመስቀል ዝኣመሰሉ መድሃኒት እንስሳታት፡ ፍሩስካ መግቢ እንስሳ ወዘተ ኣብዚ ሓኾተታት ሓረስቶት፡ ተገልጋሊ ዝደልዮ ፍርያት ቀሪብና ከመይ ነዕግቦን ነረጋግኦን ጸገም ኣሎና። ብቐረባ ክፍታሕ ብዝብል ናይ ነዊሕ ትልሚ ሓንጺጾም ምህርቶም ንምኽዕባት ክነጥፉ ክትዕዘብ ከለኻ ድማ ንዝምልከቶ ጻውዒተይ ዕግበት ይስመዓካ። በዚ ኣጋጣሚ ሕብረተሰብና እኹልን ውሑስን መኣዛዊ መግቢ ክምገብ፡ ገረብ ቱፋሕ ኣብ ጀርዲን ኣቶ ዓንደመስቀል አቕርብ። ከም ብዓል ዓንደመስቀል ክስኑልና ድማ እምነ! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣትለቲክስ፡ ሻምፕዮን ክለባትን ፊፋ፡ ስልጠና ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ኣካይዱ ንኡሳን ዞባታትን ማእከል ሻምፕዮን ኣትለቲክስ ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል፡ ጽባሕ ሓሙሽተ ታሕሳስ ኣብ ስታድዩም ኣሰመራ ክፍልም’ዩ። እዚ ሓደ ካብ ስሩዕ ውድራት ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል ዝዀነ ሻምፕዮን ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል፡ ብክልተኡ ጾታ ዝካየድ ኰይኑ፡ ካብ 10 ሜትሮ ክሳዕ 10 ሽሕ ናይ ትራክን ተግባራት ሜዳን ዘጠቓለ ውድር ተሰሪዑ ይርከብ። እዚ ውድር ኣብ መንጎ 16 ንኡሳን ዞባታት ማእከልን ሰለስተ ክለባት ዞባ ማእከልን ንሰለስተ መዓልታት ዝካየድ ኰይኑ፡ ኣትለታት ብዝዓትርዎ ብዝሒ መዳልያታት ጎብለል ዝዀነት ክለብ ወይ ንኡስ ዞባ ክትሽለም’ያ። ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ዝልኣኸልና ሓበሬታ፡ ንቀዳመይቲ 40 ሽሕ ናቕፋ፡ ንኻልኣይቲ 25 ሽሕ ናቕፋ፡ ንሳልሰይቲ ድማ፡ 12 ሽሕ ናቕፋ ሽልማት ኣዳልዩ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ላዕለዋይ ተጸዋዒ ኵዕሶ እግሪ ዓለም ፊፋ ንምሕደራ ጸወታን ካልእ ኣርእስትታትን ንዘለዎም ፍልጠትን ተመኵሮን ብግቡእ እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ዝመጽእ ሰሙን’ውን ኣብ ጎደናታት ኣስመራ፡ ደቂ-ተባዕትዮ 25 ኪሎ ምስ ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ዘጠቓል ብክልሰ-ሓሳብን ግብራዊን ንምትሕልላፍ ንዘርኣይዎ ትግሃትን ጻዕሪን ብምውህሃድ ናይ ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ኣስተምህሮታት ተሰንዩ፡ ብኢንስትራክተራት ሜተር፡ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ 10 ኪሎ ሜተር ኣብ ጽርግያ ዘካይዱዎ ወድር ተሰሪዑሎም ብምስጋን፡ ሰልጠንቲ ነቲ ዝቐሰምዎ ሞያ ስልጠና ካብ 26 ክሳዕ 30 ሕዳር 2025 ኣብ ፊፋ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ሚስተር ካርሎስ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ብግብራዊ ስራሕ ብምዕባል ደረጃ ዕብየት ኣስመራ ሂቡ። ሄንሪኬዝን ማላዊ ሚስተር ማርክ ማዚንጎን’ዩ ዳንነት ኵዕሶ እግሪ ሃገርና ክብ ንምባል ኣብ ሃላንድ፡ እቲ ማሽን ሸቶታት ኣብቲ ካብ መላእ ሃገር ዝተዋጽኡ ሓሙሽተ ተዋሂቡ። ዝካየድ ዕማም ተራኦም ክጻወቱን ተላብዩ። ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከብኦም 35 ደያኑን ኣብ መዛዘሚ’ቲ ናይ ስልጠና መደብ፡ ፊፋ ኣቐዲሙ’ውን ንመንእሰያት ደያኑ ኮሚሽነራትን ዝተሳተፍዎ መደብ ስልጠና፡ ፕረሲደንት ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርሊንግ ሃላንድ፡ ኣብቲ ጋንትኡ ዝዓለመ ተመሳሊ ስልጠና ኣብ ኣስመራ ንሓደስቲን ዝተመሓየሹን ሕጋት ኵዕሶ ኤርትራ ኣቶ ጳውሎስ ወልደሃይማኖት፡ ነቲ ንፉልሃም 5ብ4 ዝሰዓረትሉ ናይ ወዲቡ ምንባሩ ይዝከር። እግሪ፡ ንፈተና ኣካላዊ ብቕዓት ከምኡ’ውን ስልጠና ዝመርሑ ኢንስትራክተራት ፊፋ ሰሉስ ምሸት ግጥም ሸቶ ብምቚጻሩ፡ ብኲራት ካሴዶ፡ ሕማም መርዘን ንቸልሲ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ ቀልጢፉ 10 ሸቶታት ዝበጽሕ ኣጥቃዓይ ብምዃን፡ ናይ ኣላን ሽረር ክብረቸልሲ እታ መኽዘን ቀይሕ ካርድ ወሰን ኣመሓይሽዎ። ሃላንድ፡ ኣብቲ ጋንትኡ ኣሰልጣኒ ቸልሲ ኤንዞ ማሬስካ፡ ኣገዳስነት ስፖርት ይሰማምዕሉ። ብኒውካስልን ባየር ለቨርኩሰን ሸቶታት ብምዝጋቡ ንነዊሕ ዓመታት ሒዝዎ ሞይሰስ ካሴዶ ኣዳዕዲዑ’ዩ ዝፈልጦ። ማሬስካ፡ እዚ ብኣሰልጣኒ ቸልሲ፡ ምስ ናይ ማንቸስተር ዝተረትዓሉ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ድማ፡ ንሊድስ ዝጸንሐ ክብረ-ወሰን፡ ኣብ 1 ግጥማት ክበጽሖ ንቸልሲ መሪሑ ካብ ዘካየዶ 51 ግጥማት፡ ነዚ ሲቲ ተጻዋታይ ሮድሪ፡ ክልተ ዝበለጹ እናከፋፈሉ ዝሰዓረትሉ ግጥም፡ ዘይኣመሉ ኣብ ሰለስተኡ ብምኽኣሉ እዩ ነዚ ክብሪ በቒዑ ዝርከብ። ማሸን ኤኳዶርያዊ ኣከፋሊ ኣብ 50 ግጥማት ምስ ዝከላኸሉ ተጻወትቲ ዝብል ስያመ ከውሃቦ ዝበቐዐ ተኸታሊ ግጥማት ካብ ሸቶ ርሒቑ’ዩ ናብ ሸቶታት ዝዀነ ሃላንድ፡ በዚ ዝኸዶ ዘሎ ሸቶ ናይ ቀዳሞት ተሰለፍቲ ናብ ሜዳ ኣውሪድዎ ይርከብ። ካሴዶ፡ ዝሓለፈ ዓመት፡ ዝበለጸ ተጻዋታይ ክለብን ግጥም ምስ ፉልሃም ኣምሪሑ። እንተ ዀነ ሰሉስ ምቝጻር ዓቕሚ፡ ብዝሒ ሸቶታት ዘመዝገበ ሕጂ ግን፡ ኣብቲ ቸልሲ ምስ ኣርሰናል 1ብ1 ምርጫ ደገፍትን ናይ ቸልሲ ዝብል ሽልማት ምሸት፡ ኣብ መበል 17 ደቒቕ ካብ ጀረሚ ደኩ ዝብል ክብረ-ወሰን’ውን ኣብ ሓጺር ግዜ ክበጽሖ ዝወጽኣትሉ ናይ ሰንበት ግጥም፡ ካሴዶ፡ ቀይሕ ክረክብ ዝኸኣለ’ዩ። ዝመጽኣቶ ኵዕሶ ምስ ሰኪዐት ብምርኻቡ፡ ናይ ትጽቢት ይግበረሉ። ካርድ ብምውሳዱ፡ ኣንጻር ሊድስ (ትማሊ)፡ ‘ኦፕታ’ ንኣገዳስነት ካሴዶ፡ ኣመልኪታ ኣብ ሸቶ ጽምኡ ብምርዋይ ክብረ-ወሰን ኣጽሒፉ። እዚ ሸቶ ምስ ኣቝጸረ ብናይ ‘ሮበት’ ምንቅስቓስ ቦርንማውዝ ከምኡ’ውን ኤቨርተን እተካይዶ ዝሃበቶ ፍርዲ ኸኣ፣ እዚ ኣብ 202 ካብ ቦርስያ ዶርቱሞንድ ጽንብል ዘካይድ ኣጥቃዓይ፡ ነዚ በጺሕዎ ዘሎ ሰለስተ ግጥማት ክበኵር’ዩ። ቸልሲ፡ ኣብዛ ዓመት ካሴዶ፡ ኣብዚ ወቕቲ 28 ምንጣቕ (ታክል)፡ ናብ ሲቲ ዝተሰጋገረ ኣጥቃዓይ፡ እንግሊዛዊ ክብሪ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ኣብ ኣብ ኵሉ ግጥማት ዘካየደቶ 20 ግጥማት 18 ምዅላፍ ብምግባሩ ኣብ ሓሙሽተ ዝዓበየ ኣጥቃዓዊ ኣለን ሽረር፡ ኣብ 124 ግጥማት 10 መሳርዕ 10 ሸቶታት ዘቝጸሩ ኣብ ሓጺር ግዜ ሽዱሽተ ቀይሕ ካርድ ክትወስድ እንከላ፡ ካብዚ ሊግ ኤውሮጳ ካብ ዝርከቦ ኣከፋፈልቲ እቲ ቸልሲ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ወሓለ ማእከል ሜዳ እቲ ኣርባዕተ ኣብ 13 ግጥማት ፕሪመር ሊግ ዝልዓለ’ዩ። እዚ 28 ምንጣቕ ከኣ፡ 23% ናይ ክትኣቱ፡ ዘዅርዕን ዘሐጒስን’ዩ። ከምቲ ደጋጊመ ንሰለስተ ግጥማት ትኸስር ብምህላዋ፡ ኣብቲ መደብ ጸወታ ዝበልኩዎ፡ ናይ ሲቲ ኣጥቃዓይ እንተ ዀይንካ ዝረኸበቶ’ዩ። ዝሓለፈ ሰንበት ካሴዶ፡ ቀይሕ ካርድ ቸልሲ ዝሕዝ’ዩ። እዚ ውጽኢት ኦፕታ ምስናድ መሪሕነት ፕሪመር ሊግ ንምጭባጥ እትገብሮ ዘላ ብምውሳዱ ኸኣ ንቸልሲ፡ ‘መኽዘን ቀይሕ ካርድ’ ተግባራት ተጻወትቲ ካብ ትጅምር ካልኣይ ደረጃ ብዝሒ ሸቶታት ክተቝጽር ኣሎካ፡ ናተይ ስራሕ ጻዕሪ ዕንቅፋት ክፈጥረላ’ዩ። ዝብል ስም ክውህባ ዝገደ’ዩ። ዝሕዝ’ዩ። ካሴዶ፡ ብዝገበሮ ዝልዓለ ምንጣቕን ሎሚ ፕሪመር ሊግ ድማ እዚ’ዩ፡ ሕማቕ’ውን ኣይኰንኩን፡” ኢሉ። ኤንዞ ማሬስካ ድማ፡ ከም መተካእታ ካሴዶ ካሴዶ፡ ኣብዚ ዓመት ወሳኒ ተጻዋታይ ኣብ ቅልስ ምዕዋትን 59% ዝሕዝ ብምዃኑ፡ ኣብ ወዲ 25 ዓመት ሃላንድ፡ ሎሚ ዓመት ኣብ ብቀዳማይ ደረጃ ንኣንድርይ ሳንቶስ ክጥቀመሉ ሰማያውያን ምዃኑ ኣመስኪሩ ብምህላዉ ድማ፡ ፕሪመር ሊግ ልዕሊ’ቶም ብሉጻት ኣከፋፈልቲ ማንቸስተር ዩናይትድ - ዌስትሃም ኵሉ ግጥማት፡ ካብ ዘካየዶ 19 ጸወታት 20 ክውስን እንከሎ፡ ንኢንዞ ፈርናንደዝ፡ ማሎ ጉስቶ፡ ንቸልሲ ብዘይ እዚ ተጻዋታይ እተካይዶ ሰለስተ ዝብሃሉ ናይ ኣርሰናል ዴክላን ራይስን ናይ ዮናይትድ 1፡0 ድ.ቐ ሸቶታት ኣቝጺሩ ይርከብ። ጆስ ኣቼፖንግ ከኣ ከም ኣማራጺ ክርእዮም ግጥማት ሕማም መርዘን ክዀና ምዃኑ ተንተንቲ ሊቨርፑል ርያን ግራቨንበርች ዝሰርዖ’ዩ። ተገዲዱ ኣሎ። ካ ብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት • ኣርሰናል፡ ኤኳዶራውያን መናቱ ክተፈርም ብሎሚንግን ርያል ኦሩሮን ዝተበሃላ ክለባት ሓደሽቲ ተጻወትቲ ናይ ምቝጻር ስትራተጂ ቦሊቭያ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ጸወታ ፍርቂ ፍጻመ ቀይራ ዘላ ኣርሰናል፡ ኣተኵሮኣ ኣብ መላእ ዓለም ናይ ኮፓ ቦሊቭያ የካይዳ ነበራ። እታ ኣብ ጸወታ 2027 ምስ ክለቦም ኢንዲፐንደንተ ደል-ቫል ኣል ሂላል፡ ዝመጽእ ክራማት ነዚ ተጻዋታይ ንምውሓስ፡ ነይማር ድማ ካብ መጒዳእቲ ዝርከቡ ትስፉዋት ተጻወትቲ ኣቕኒዓ ትርከብ። ቀዳማይ እግሪ 2ብ1 ዝተዓወተት ርያል ኦሩሮ፡ ክጻወቱ ክጸንሑ እዮም። ኣካዳሚ ንምፍራም ክትብገስ እንከላ፡ ኣል ቃዲሳ እውን ንምሕዋይ ዝገብሩዎ ዘለዉ ቃልሲ ከኣ፡ ኢንተር ንናይ ካልኣይ እግሪ ጸወታ 2ብ2 ስለ ዝዛመቶ ኢንዲፐንደንተ ደል-ቫል፡ ንምስግጋሩ ተበግሶ ተርእይ ኣላ። ሚያሚ ኣብ ልዕሊ እዚ ተጻዋታይ ዘሎዋ ናብ ዝቕጽል ጸወታ ምሕላፋ ክተረጋግጽ ትስፉዋት ተጻወትቲ ብምፍራይ ሳላሕ፡ ዝሓለፈ ዓመት ካብዘን ናይ ማእከላይ ተገዳስነት ገሊጻ ትርከብ። ክኢላ። እንተዀነ ዓወታ ኣብ ሜዳ ክትጽንብል ዝተመስገነ ኰይኑ፡ ፔሮ ሂንካፔ፡ ምብራቕ ክለባት ናይ 50 ሚልዮን ፓውንድ ኢንተር ሚያም፡ ንነይማር ኣብ ሕቝፎኣ እንተ ኣይተዓደለትን። ሞይሰስ ካሴዶ፡ ኬድሪ ፓኢዝ ጠለብ ቀሪቡሉ ነይሩ’ዩ። ሳላሕ ግን ፍቓደኛ ኣእትያቶ ኸኣ፡ ደጊሙ ምስቲ ኣብ ባርሴሎና ተጻወትቲ ክልተአን ጋንታት ብምጕርፋጦም ካብዚ ኣካዳሚ ዝበቘሉ’ዮም። ኣይነበረን። ምስ ሊቨርፑል ናይ ሓደ ዓመት ወዲ ጋንትኡ ዝነበረ መሲ ሓቢሩ ናይ ምጽዋት እሞ፡ ክንዮ ናይ ቃላት ቈይቊ ናብ ኢድ እዞም ኣርሰናል ኣፈሪማቶም ውዕል ዝተረፎ ሳላሕ፡ ምስ ክለቡ ዘለዎ ዕድል ክረክብ’ዩ። ምውርዋር ብምእታዎም፡ ሜዳ ኵዕሶ እግሪ ናብ ዘላ ማናቱ፡ ኤድዊን፡ ኣብ ዘይምስምዕ እንተ ቐጺሉ፡ ኣብ ክራማት ናብ • 17 ቀይሕ ካርድ ዝተርኣየሉ ግጥም ማእከል ዕግርግር ቀይሮሞ። የማናይ ክንፊ ዝጻወት ክኸውን ስዑድያ ምስጋሩ ዳርጋ ዘይተርፍ ይመስል። ዝሓለፈ ሰሙን ዓለም ‘ዕግርግር ኣብ ኵዕሶ ነቲ ጸወታ ዝመርሕ ዝነበረ ዳኛ ኸኣ፡ ንኣርባዕተ እንከሎ፡ ሆልገርን ድማ፡ እናጥቀዐ • ነይማር ምስ መሲ ክሓብር እግሪ’ ክትብል ዝሰመየቶ ክስተት ኣብ ቦሊቭያ ተጻወትቲ ኦሩሮን ንሸውዓተ ተጻወትቲ በዚ ወጢናቶ ዘላ ኣገባብ ድማ፡ ደቂ 16 ዓመት ዘከፋፍል እዩ። ኢንተር ሚያም፡ ኣብ ሓጋይ ዝካየድ መስኮት ኣጓኒፉ። ብሎሚንግን ቀይሕ ካርድ ከርኢ እንከሎ፡ • ክለባት ስዑድያ ንሳላሕ የቋምታ ምስግጋር ምስ ተኸፍተ፡ ንብራዚላዊ ኣጥቅዓይ ንኣሰልጣኒ ርያል ኦሩሮ ሓዊስካ ኤኳዶራውያን ተጻወትቲ ኤድዊን ሆልገርን ክለባት ስዑድያ ንኣጥቃዓይ ሊቨርፑል ነይማር ናይ ምፍራም ተኽእሎ ከም ዘሎዋ ንሽዱሽተ ሰራሕተኛታት ድማ ኣብ ኣርሰናል ፌርማኦም ንምንባር ኣብዛ ሰሙን መሓመድ ሳላሕ ንምፍራም፡ ንሊቨርፑል ተገሊጹ። ብሰንኪ መጒዳእቲ ኣብ ኣል-ሂላል ቀይሕ ካርድ ሂቡ። ናብ ሎንደን ክጐዓዙ እዮም። ክፍትናኣ ከም ዝወሰና ተገሊጹ። እዚ ግብጻዊ ሕማቕ እዋን ዘሕለፈ ነይማር፡ ምስታ ክለብ ነዚ ዕግርግር፡ ፖሊስ ዘንብዕ ጋዝ እዞም ክልተ መናቱ ኣሕዋት፡ ካብ ነሓሰ 2027 ኣጥቃዓይ፡ ኣብቲ ጋንታኡ ኣብ ልዕሊ ዌስት ሓባራዊ ስምዕ ምስራዝ ውዕል ብምግባር ብምጥቃም ክህድእዎ እንከለዉ፡ ዓመት ዝጅምር ምስ ኣርሰናል ዘጽንሖም ናይ ሃም 2ብ0 ዝተዓወተትሉ ግጥም ናብ ሜዳ ተሰናቢቱ። ንሓጺር እዋን ብምባል ናብ ኣብዚ ባእሲ መንቃዕቲ ዓጽሚ ሓሙሽተ ዓመት ውዕል ክፍርሙ እዮም። ብዘይምውራዱ፡ ምስዛ ክለብ ዘሎዎ መጻኢ ኣብ ናይ ሃገሩ ክለብ ሳንቶስ እኳ እንተ ተጸንበረ፡ ምዕጒርቲ ዘጋጠሞም ተጻወትቲ ብመሰረት ሕጊ ፊፋ፡ ኰተቴ ተጻወትቲ 18 ሕቶ ምልክት ከም ዝኣቱ ገይርዎ ይርከብ። ተመሳሊ መጒዳእቲ ግን ኣይተጋደፎን ጸኒሑ። ሓዊስካ ብርክት ዝበሉ ሰባት ኣብ ዓመት ከይመልኡ ኣህጒር ተሳጊሮም ክጻወቱ ነዚ ተጻወታይ ኣብ ራዳራ የእትያቶ ዝጸንሐት ኣብዚ ክለቡ፡ ‘ሰረ ኣ’ ብራዚል ህላወኣ ሆስፒታል ተዓቚቦም ይርከቡ።", "char_count": 18342, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00106", "text": "ስለ ዘይፈቅድ፡ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ክሳዕ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.81 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ሸዊት ተኽለ መስርሕ ድልያ ዝጠፍአት ነፋሪት ማለዥያ ዳግማይ ይጅምር ብዘይ ፍረ ከም እተዛዘመ ዝከር ኮይኑ፡ ኣብ 2018 ድማ ብተመሳሊ ‘ኦሽያን መስርሕ ድልያ ናይ’ታ ቅድሚ 1 እዩ ኣጋጢሙ። ዝተገምገሙ ከባቢታት ዘተኮረ ክኸውን’ዩ፡ ቅድሚ ሕጂ፡ ነታ ነፋሪት ንምድላይ ካብ ኢንፊኒቲ’ ብዝተባህለ ኩባንያ ዝተገብረ ዓመታት ዝጠፍአት ‘ቦይንግ 7’ ዝዓይነታ መስርሕ ምድላይ ናይ’ታ 239 ሰባት ” ክብል ሓቢሩ። 26 ሃገራት ዝመጽኣ 60 መራኽብን 50 ጻዕሪ ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ ብዘይ ፍረ ነፋሪት ማሌዥያ፡ ኣብ መወዳእታ ናይ’ዚ ኣሳፊራ ከላ ዝጠፍአት ብቑጽሪ በረራ “እዚ ሓድሽ ናይ ምድላይ ጻዕሪ መንግስቲ ነፈርትን ዝተሳተፍኦ ንጥፈታት ኣብ 2017 ምዝዛሙ ይፍለጥ። ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ዳግማይ ክጅምር ‘MH370’ ተመዝጊባ ዝነበረት ነፋሪት፡ ኣብ ማለዥያ፡ ነቶም በቲ ሓደጋ ዝተሃስዩ ስድራ ምዃኑ፡ ሚኒስትሪ መጐዓዝያ ናይ’ታ ሃገር ዝሓለፈ መጋቢት ዳግማይ ተጀሚሩ እኳ ቤታት መልሲ ንምሃብ ዘለዎ ተወፋይነት ኣፍሊጡ። እንተ ነበረ፡ ነዊሕ ከይቀጸለ ግን ብሰንኪ ዘጉልሕ’ዩ፡” ክብል ድማ ኣገልግሎት ዜና እቲ ሓደ ካብ ዓበይቲ መስተንክር ሕማቕ ኩነታት ኣየር ተቛሪጹ ምጽንሑ ናይ’ታ ሃገር ኣመልኪቱ። ፍጻመታት በረራ ዓለምና ኮይኑ ተመዝጊቡ ዝከር እዩ። ክልተ ሲሶ ካብ’ቶም ኣብታ ነፋሪት ዝነበሩ ዝርከብ ሓደጋ፡ እታ ነፋሪት ብ8 መጋቢት ሚኒስትሪ መጐዓዝያ ማለዥያ ዝሓለፈ ተጐዓዝቲ ቻይናውያን ክኾኑ እንከለዉ፡ 2014 ካብ ርእሰ ከተማ ማሌዥያ - ኩዋላ ረቡዕ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “እቲ እቶም ካልኦት ዝተረፉ ድማ ካብ ማለዥያ፡ ላምፑር ተበጊሳ ናብ ቻይና ኣብ እትኸደሉ ናይ ምድላይ ንጥፈታት፡ እታ ነፋሪት ኢንዶነዥያ፡ ኣውስትራልያን ካልኦት ዝነበረት እዋን ካብ ራዳር ድሕሪ ምስዋራ ወዲቓትሉ ክትከውን ከም እትኽእል ኣብ ሃገራትን ዝመጽኡ እዮም ነይሮም። ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ዝተኻየደ ዝርብ ዕዉት ከም ዘይነበረ ተገሊጹ ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ላዕለዋይ ልኡኽ ፕረዚደንት እማመታት ከም ዝነጸገን፡ ሩስያ ኣብ ኤውሮጳ ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን፡ ሕብረት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን ንሓሙሽተ ስምዕ ንምብጻሕ ዝወሰደ ግዜ ይውሰድ ኤውሮጳ ኣብ 2027 እታው ባህርያዊ ጋዝ ሰዓታት ዝተኻየደ ዝርብ ሰላም ዩክሬን፡ ምስ ኣመሪካውያን ልኡኻት ክትራኸብ ሩስያ ንምቁራጽ ኣብ ግዝያዊ ስምዕ ከም ዕዉት ነይሩ ክበሃል ብዘይከኣል መንገዲ ድልውቲ ምዃና ድማ ከም ዝሓበረን ዝበጽሐ ገሊጻ። ከም እተዛዘመ ተሓቢሩ። ኣረዲኡ። ኣቐዲሙ ፑቲን፡ መራሕቲ ኤውሮጳ ይዅን’ምበር፡ ፕረዚደንት ፑቲን ብኣመሪካ ሰበ ስልጣን ሩስያ፡ እቲ ዝርብ ሃናጺ ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ንዘቕረቡዎ ንዝቐረበ ኣብ ዩክሬን ዝካየድ ዘሎ ኲናት እኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ ገለ ንመሬታዊ ጠለባት “ቅቡል ኣይኮነን፡” ብምባል ከብቅዕ ንዝጠልብ ገለ እማመታት ከም ግዝኣታት ክልተአን ሃገራት ዝምልከት ድሕሪ ምንጻግ፡ “ምስ ኤውሮጳ ክንዋጋእ ዝተቐበሎ፡ ቤት ጽሕፈት ክረምሊን ዝሓለፈ ወሰንቲ ነጥብታት ግና ኣብ ስምዕ ከም ኣይኮንናን፣ ኤውሮጳ ምሳና ክትዋጋእ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። ዘይተበጽሐ ሓቢሮም። እንተደልያ ግን፡ ንሕና’ውን ድሉዋት ኢና፡” እቲ ቤት ጽሕፈት ወሲኹ፡ ፕረዚደንት እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊት ሕብረት ክብል ኣጠንቂቑ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ፑቲን ንኻልኦት ዘይተሰማምዓሎም ሰበ ስልጣን ኣፍጋኒስታን ፓኪስታን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ይራኸቡ ሰበ ስልጣን ጣሊባን ናይ ኣፍጋኒስታን ፓኪስታን፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ሓድሽ ዝርብ ሰላም ብምክያድ፡ ነቲ ኣቐዲሙ ሰበ ስልጣን ንሮይተርስ ብዝሃብዎ ሓበሬታ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣብ መንጎ ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተኹሲ መሰረት እዩ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ወተሃደራት ፓኪስታን ኣፍጋኒስታን ንምዕቃብ ከም እተሰማምዑ፡ ምንጪታት ይዅን’ምበር፡ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ዘጋጠመ ግጭት፡ ጣሊባን ኣብ 2021 ክልተአን ሃገራት ሓቢሮም። ወጻኢን ሚኒስትሪ ምክልኻልን ፓኪስታን፡ ዳግማይ ናብ ስልጣን ካብ ዝምለስ ንደሓር ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣፍጋኒስታን ኣፈኛ ጣሊባን መንግስቲ ስዑዲ ዓረብን፡ ኣብ ዶባት ክልተአን ሃገራት ካብ ዘጋጠሙ ፓኪስታን ደማዊ ግጭት ድሕሪ ነቲ ርክብ ኣመልኪቱ ካብ ሮይተርስ ግርጭታት እቲ ዝኸፍአ ከም ዝኾነ ጸብጻባት ምክያደን፡ ብመንጐኛነት ቀጠርን ቱርኪን ንዝቐረበሎም ሕቶ መልሲ ኣይሃቡሉን የመልክቱ። ኣብ ዝተኻየደ ዝርብ ዋላ’ኳ ክልተአን ዘለዉ። ክልተኦም ወገናት ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ሃገራት ኣብ ስምዕ ሰላም ክበጽሓ እንተ እቲ ዝርብ፡ ድሕሪ ተበግሶ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዶሓ - ቐጠር ተራኺቦም ግጭት ደው ዘይከኣላ፡ ተዅሲ ደው ከብላ ግና ከም ዝተኻየደ ምዃኑ ዝሓበረ ሓደ ካብ ላዕለዎት ከብሉ እኳ እንተ ተሰማምዑ፡ ኣብ ዝሓለፈ እተረዳድኣ ዝከር እዩ። ሰበ ስልጣን ጣሊባን፡ ምሕዳር ጣሊባን ሕዳር ኣብ ኢስታንቡል - ቱርኪ ዝተኻየደ እቲ ሓድሽ ዝርብ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከም እወታዊ ውጽኢት ንምርኣይ ንዝያዳ ካልኣይ ዙርያ ዝርብ ግን ብዘይ ዝኾነ ናይ ዝተኻየደ፡ ኣፍጋናውያን ፓኪስታናውያን ርክባት ድሉው ምዃኑ ኣብሪሁ። ነዊሕ ግዜ ስምዕ ከም እተበተነ’ዩ ዝፍለጥ። ፕረዚደንት ደ/ኮርያ፡ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ክሓት ከም ዝደሊ ሓቢሩ እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ብመስመር ራፋሕ ክወጹ ተፍቅድ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ሊ ጄ ሚዩንግ፡ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ሊ ፕረዚደንት ኮይኑ ምስ ተሸመ ምስ ቅድሚኡ ብዝነበረ ፕረዚደንት ናይ’ታ ክበራ ኣዚዙ ብዝብል ምጉት እዩ ንሰሜን ሰሜን ኮርያ ዝርብ ከካይድ ሓቲቱ’ኳ እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ኣብ ዝመጽእ ክትከፍቶ ቃል ብምእታዋ ግን፡ ንገለ ክፋል ሃገር ተፈጢሩ ብዝበሎ ስግረ ዶባዊ ኮርያ ይቕረታ ምሕታት ስርዓት ዘለዎ እንተ ነበረ፡ ዘቕረቦ ዕድመ ግና ብመራሒ ቀረባ መዓልታት ዳግማይ ክኽፈት ምዃኑ ናይ’ቲ ውጥን ንቕድሚት ተሰጉሞ ከም ዘላ ምልዕዓል፡ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ክሓት ኮይኑ ከም ዝተሰምዖ ዝገለጸ። ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ዕሽ ከም ብዝገለጸቶ መስመር ‘ራፋሕ’ ኣቢሎም ካብ ዘመልክት ምዃኑ ኣረዲኦም። ይሓስብ ከም ዘሎ ሓቢሩ። እቲ ፕረዚደንት ነዚ ርእይቶ ዘቕረበ፡ እተባህለ እዩ ዝሕብር። ወሽመጥ ቓዛ ክወጹ ከተፍቅድ ምዃና ገሊጻ። ቀዳማይ ምዕራፍ ናይ’ቲ ዝተበጽሐ ስምዕ ሊ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንደቡብ ኮርያ ኣብ ሊ ኣብ ስዮል ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ ዋላ’ኳ ዕጡቕ ጉጅለ ሓማስ ኣብ ዝሓለፈ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ምስ ምላስ ናይቶም ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ፕረዚደንት ዓሚቝ ቅልውላው ከም ዘእተዋ ዝተገልጸ መግለጺ፡ “ይቕረታ ክሓት ዝግበኣኒ መዓልታት ገለ ክፋል ኣካላት ናይ’ቶም ዝተረፉ ክልተ ጅሆታት ክዛዘም እዩ ዝግባእ ደቡብ ኮርያ ነበር ዩን ሱክ-ዮል፡ ወጥሪ ብፕረዚደንት ነበር ዩን ዝተመሓላለፈ ኮይኑ ይስምዓኒ፣ ዓው ኢለ ክዛረብ ግን ጅሆ ተታሒዞም ዝነበሩ እስራኤላውያን ነይሩ። ይዅን’ምበር፡ ሓይልታት ፍልስጤም ንምልዕዓልን ፖለቲካዊ ደገፉ ንምዕባይን፡ ወተሃደራዊ ሕጊ ኣብ ዝከረትሉ እዋን ኣይደፍርን፡” ኢሉ። እንተ ኣረከበ፡ መንግስቲ እስራኤል ግና በቲ ነቲ ተረፍ ኣካላት ኣብ’ታ ብኲናት ዝተሃስየት ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ዝሓዛ ሰብ እዩ። ንሱ ወሲኹ፡ “ከምኡ እንተ ገይረ፡ ‘ስነ ቓዛ ዘሎ ፍርስራስ ኣባይቲ ይደልይዎ ከም ብመንጎኛነት መንግስቲ ኣመሪካ ዝተበጽሐ ሓሳባዊ ውግኣት ከለዓዕል ወይ’ውን ደጋፊ ዘለዉ እዮም ዝሕብሩ። ስምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ክቕየድ ምዃኑ እዩ ሰሜን ኮርያ እዩ ዝብል ክሲ ክገጥመኒ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ንዝሓሸ ሕክምናዊ ዝሕብር ዘሎ። ይኽእል እዩ’ ዝብል ስክፍታ ኣለኒ” ክብል ክንክን ካብ ቓዛ ክወጹ ዘለዎም ልዕሊ 16,50 ብሰንኪ’ቲ ዝጠፍአ ክፋል ኣካላት ናይ ክልተ ገሊጹ። ዝሓመሙን ዝተወግኡን ፍልስጤማውያን ጅሆ ተታሒዞም ዝነበሩ እስራኤላውያን፡ ሰሜን ኮርያ፡ መንግስቲ ዩን ኣብ ጥቅምቲ ከም ዘለዉ እዩ ዝገልጽ።", "char_count": 4391, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00108", "text": "ሰማያት ከተማ ፒዮንግያንግ ሰለስተ ግዜ እስራኤልን ሓማስን ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ከም ዝደርበየ ዝተበጽሐ ስምዕ ከሲሳ ምንባራ ይፍለጥ።", "char_count": 86, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:00109", "text": "ምቁራጽ ተኹሲ ብዘይካ’ዚ፡ ማዕከናት ዜና ደቡብ ኮርያ ደው ከይብል ተሰጊኡ ኣብ ዝዘርግሓኦ ሓበሬታ፡ ዩን ኣብ ስልጣን ምጽንሑ ዘመልክቱ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ናይ ፕሮፖጋንዳ", "char_count": 107, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00111", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.82 ዓርቢ 5 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 5 ገጽ 8 ገጽ 1 ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ወራር ቀይሕ ብመጽሓፍ ኣጠቓቕማ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት . . . ኮኾብን “ዖናን ሞባይል ዜና ታኼላ በስክዲራን” ብተመሃሮ ቀይሕ ተደቢስና፡ ናበይ መስመርን ሓዘንና’ውን ገጹ’ዩ? ዓጺና! ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ወረቐት ስራሕ 12 ኣምባሳደራት ተቐቢሉ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣሕመድ ዓብዱልባሪን ኣምባሳደር ትማሊ 4 ታሕሳስ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ- ሕብረት ኤውሮጳ ሚስ ጆዋና ቐትሪ፡ ወረቐት ስራሕ 12 ኣምባሳደራት ዳርማኒን ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ተቐቢሉ። ሕውነታውን ድልዱልን ዝምድና ምስ ኤርትራ ንምዕባልን ሽርክነታዊ ኣብ’ቲ ኣብ መቐበሊ ኣጋይሽ ደንደን ምትሕግጋዝ ንምዕዛዝን ንዘሎ ድሌትን ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ወረቐት ስርሖም ድልውነትን ሃገራቶም ገሊጾም። ዘረከቡ፡ ኣምባሳደር ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ሚሽዓል ቢን ሓምዳን ኣልሮቒ፡ ኣምባሳደር ኣምባሳደር ኣልፎንሶ ዲ ሪሶ ብተወሳኺ፡ ሪፓብሊክ ኢጣልያ ሚስተር ኣልፎንሶ ዲ ዝምድና ኤርትራን ኢጣልያን ታሪኻውን ሪሶ፡ ኣምባሳደር ፈደረሽን ሩስያ ሚስተር ጽኑዕን ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ምስ ኦሌግ ፔትሬንኮ፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝያዳ ንምድንፍዑ ሱዳን ኡሳማ ኣሕመድ ዓብዱልባሪ፡ ከምእተዘራረቡ ኣፍሊጡ።", "char_count": 774, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00112", "text": "ኣምባሳደር ልኡኽ ሕብረት ኤውሮጳ ኣምባሳደር ኡሳማ ኣሕመድ ዓብዱልባሪ ሚስ ጆዋና ዳርማኒን፡ ኣምባሳደር ብወገኑ፡ ሰላምታን ምስጋናን ኣቦኣውስትራልያ ዶ/ር ኣሌክስ ካርስቴን፡ መንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ፖላንድ ሚስተር", "char_count": 154, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00114", "text": "ሪፓብሊክ ዛምብያ ሚስተር ኣልፍሬድ ታሪኻዊ ዝምድናታት ብዝበለጸ ንምዕዛዝን ሙሴሙና፡ ኣምባሳደር እስላማዊት ንምስፋሕን ከምዝሰርሕ ኣነጺሩ። ሪፓብሊክ ማውሪታንያ ሚስተር ሑሴን ሲዲ ዓብደላ፡ ኣምባሳደር ኮት ዲ’ቭዋር ኣምባሳደር ሕብረት ኤውሮጳ ሚስ ሚስተር ዶለ ጉ ኣልበርት፡ ኣምባሳደር ጆዋና ዳርማኒን ድማ፡ ምስ ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ርዋንዳ ሚስተር ኤርነስት ኢሳይያስ ኣብ ዞባዊ ሰላምን ምርግጋእን ሩዋሙክዮ፡ ከምኡ’ውን ኣምባሳደር ዘተኰረ ዘተ ከምዘካየደት ብምግላጽ፡ ሪፓብሊክ ስሪላንካ ሚስተር ኣፑሃሚገ ኤርትራ ኣብ’ዚ ከባቢ ብዘለዋ ተራን ሲራ እዮም። ተመክሮን ንሕብረት ኤውሮጳ ኣዝያ ኣገዳሲት ብምዃና፡ ንሰላምን ምርግጋእን እቶም ኣምባሳደራት፡ ሰላምታን ዞባታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ሰናይ ምንዮትን መራሕቶም ድሕሪ ብዝምልከት ምስ ኤርትራ ክሰርሑ ምቕራብ፡ ዝምድና ሃገራቶም ምስ ከምዝደልዩ ኣረጋጊጻ። ኤርትራ ንምድንፋዕ ክሰርሑ ምዃኖም ኣረጋጊጾም። ኣብ’ቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝተረኽቦ ስነ-ስርዓት", "char_count": 585, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00115", "text": "ኣምባሳደር ስዑዲ-ዓረብ ሚሽዓል ቢን ወረቐት ስርሖም ዘቕረቡ ኣምባሳደራት፡ ሓምዳን ኣልሮቒ፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ እቶም 5 ቀወምቲ ክዀኑ ከለዉ፡ እቶም ኢጣልያ ሚስተር ኣልፎንሶ ዲ ሪሶ፡ 7 ድማ ተንቀሳቐስቲ’ዮም።", "char_count": 133, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00116", "text": "ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ሱዳን ኡሳማ ኣፋምቦ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ንምርጋግጽ ዘተ ተኻዪዱ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ደ/ቀ/ ባህሊ ክህልዎምን ተላብዩ። ባሕሪ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ተራን ንምርግጋጽ ዝዓለመ ዘተ፡ ምስ ኣበርክቶን መሻርኽቲ ኣካላትን መምህራን ኣፋምቦን ዕዲን ኮሚተ ቤት-ትምህርትን ክዓዝ ኣካዪዱ። ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር መምህር ሓላፊ ጨንፈር ሃማመተኤ ፍስሃየ ኪዳነ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣቶ ብምርግጋጽ ውጽኢት ተመሃሮ ዑስማን ዓብዱልቓድር ብግደኡ፡ ናብ ልዕሊ 75 ሚእታዊት ንምዕባይ ትሑት ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ፡ መምህራን ወሳኒ ንምሕያሽ ኣብ ዝካየድ ጎስጓስ፡ እጃም ስለዘለዎም፡ ኣብ ዘሰላስልዎ ተራ መምህራን ክዓቢ ብምጽዋዕ፡ ንጥፈታት ዕቱባት ክዀኑ፡ ብውጥን ሃማመተኤ ካብኡ ዝሕተት እጃም ክምርሑን ነብሶም ናይ ምዕባል ከምዝገብር ኣረጋጊጹ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ጥዕና ሱሌማን ኣሕመድ “ኣብ ምግታእ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝተረኽበ ገስጋስ ዓቂብና፡ ንዝተረፈና ዓቲብና ንስራሕ” እቲ ሕማም ዘውርዶ ዕንወት ብቕልጡፍ ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ገይሩ ምህላዉ ዶክተር prophylaxis) ይኹን ድሕሪ-ምቅላዕ (post-ex- ዓለም ዶክተር ሜሪ ስቴፈን ኣብ ዘስመዓቶ ተገንዚቡ፡ ብመንገዲ ሚኒስትሪ ጥዕናን ካልኦት ኣርኣያ ብርሃነ ብተወሳኺ ገሊጹ። posure prophylaxis) ጸረ ቫይረስ መድሃኒት ቃል፡ ካብ 2010 ንደሓር፡ ኣብ ኣፍሪቃ ሓደስቲ መሻርኽትን ቁጽሪ ግዳያት ናብ ዝተሓተ ኤርትራ ሃገርና ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ኣብ ከም ኣድላይነቱ ኣብ መዓላ ብምውዓሉን እዩ መልከፍቲ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ን ብሕማም ኤይድስ ደረጃ ንምውራዱ ሓያሎ መደባት ሰሪዑ ምቁጽጻር ተርእዮ ዘላ ገስጋስ፡ ውጽኢት እቲ ዓወት ክጭበጥ ተኻኢሉ ዘሎ። ናይ ዝሰዓበ ሞትን መጠን ብፍርቂ ከም ልዑል ጻዕሪ የካይድ ኣሎ። ናይቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ኣብ መወዳእታ በቲ ተመዝጊቡ ዘሎ ዝጎደለ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብታ ኣህጉር ምስ ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ እንታይ እዩ? እትሕንጽጾ ስትራተጂካዊ ውጥን፡ ብመሪሕነት ዓወታት ክንዛነ ዘይኮነ፡ ንምዕቃቡን ነቲ ሕማም ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ኣስታት 21.7 ሚልዮን ኤይድስ - ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ብዝተባህለ ሚኒስትሪ ጥዕናን ኩለን መሻርኽቲ ምሉእ ብምሉእ ንምጥፍኡን ኩሉ ዜጋ ግዳያት ስሩዕ ጸረ-ቫይረስ መድሃኒት ይረኽቡ ብዓይንና ብዘይርአ ቫይረስ ዝመጽእ ሕማም ሚኒስትሪታትን፡ ማሕበራትን ኣህጉራውያን ኣበርትዑ ክሰርሕ ከም ዘለዎ ዶክተር ኣርኣያ ከም ዘለዉ ኣነጺራ። ኤርትራ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ እዩ። ብፍኑው ጾታዊ ርክብ፡ ብግቡእ ትካላትን ከምኡ’ውን ህዝቢ ብዕቱብ ይዋስኣሉ ብርሃነ ኣስሚሩሉ። ንምቁጽጻር ተርእዮ ዘላ ገስጋስ ብቐዳምነት ዘይመኸኑ በላሕቲ መሳርሒታት ብምጥቃም፡ ዝጥቀስ ኣብነት ምዃኑ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል (ኣብ ግዜ ጥንሲ፡ ሕርሲ ድማ ዶክተር ሜሪ ስቴፈን ከምኡ’ውን ብጸባ ጡብ)፡ ዘይውሑስ ዝተለገሰ ኣስሚራትሉ። ደምን ብኻልኦት ኣገባብን ካብ ሰብ ናብ ሰብ ወኪሊ ማዕከን ህጻናት ይመሓላለፍ። እዚ ቫይረስ’ዚ ሓንሳብ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ማለት ዶክተር ኣርኣያ ብርሃነ ሰብነት ምስ ኣተወ፡ ንስርዓተ-ምክልኻል ሕማም ‘ዩኒሴፍ’ ሚስተር ዓብዱላሂ ኣካላትና ብምድኻም፡ ዓቕሚ ተጻዋርነት መሓመድ ዩሱፍ ብወገኑ፡ ኣብ 2024 ብደረጃ ዓለም ብዝተኻየደ ሰብነትና ንኻልኦት ሕማት ከም ዝቃላዕ ብደረጃ ዓለም ምስ ‘ኤች. መጽናዕቲ፡ ምስ ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ ዝገብር ሕማም እዩ። ኣይ.ቪ’ ናይ ዝነብሩ ዘለዉ ናይ ዝነበሩ ሰባት ቁጽሪ ኣስታት 40.8 ሚልዮን ከም ዝበጽሕ፡ ኣብ ተመሳሊ ዓመት ሎሚ ዓመት፡ 1 ታሕሳስ መዓልቲ ዘተ ማሕበር ሓካይም ህጻናት ቁጽሪ 1.4 ሚልዮን ከም ‘ኤይድስ’፡ “ኣብ ምግታእ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝበጽሕን መብዛሕትኦም’ውን ዝተራእየ ቁጽሪ መልከፍቲ 1.3 ሚልዮን ዝተረኽበ ገስጋስ ዓቂብና፡ ንዝተረፈና ዓቲብና ቅልጡፍ ዝኾነ መርመራን ክኸውን እንከሎ፡ በቲ ሕማም ናይ ዝሞቱ ንስራሕ” ብዝብል ቴማ እዩ ብደረጃ ሃገር ብምህላዉ እዩ። ገለ ንምጥቃስ፦ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚን ቁጽሪ ፍወሳን ሰኣን ምርካቦም ንዝበኣሰ ጥዕናዊ ጸገም ግዳያት ቁጽሪ ድማ ኣስታት 630 ሽሕ ከም ንመበል 3 ግዜኡ ተዘኪሩ። ኣብቲ ኣብ ኣዳራሽ - ኣፍልጦን ንቕሓትን ሕብረተሰብ ‘ሲዲ4’ ዋህዮታትን ከም ዝቃልዑን ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ ውድብ ጥዕና ዓለም የመልክት። ቀንዲ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ዝተኻየደ ኣብ ምትሕልላፍን ምክልኻልን ‘ኤች. ኣይ. ነጸርታ ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ ኣብ ኩለን ነፍሰ-ጾራት ዝግበር መርመራ ‘ኤች. ስነ-ስርዓት፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዳይረክተር ቪ.’ ስለ ዝለዓለ፡ ብቕዓት ‘ሲዲ4’ ኣብ ደም ከም ዝምርኮስ ኣይ.ቪ’፡ ዕሸላት ካብቲ ሕማም ናጻ ኮይኖም ጨንፈር ምቁጽጻር ተመሓለልፍቲ ሕማት - መርመራ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ናብቲ እዮም ተመራመርቲ ዝሕብሩ። ክውለዱ ናይ ዘሎ ተኽእሎ ዝለዓለ ምዃኑ ዶክተር ኣርኣያ ብርሃነ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ከይተረፈ ስለ ዝተዘርግሐን ቁጽሪ ወይ ዓቐን ዋህዮታት ‘ሲዲ4’፡ ሞጊሱ። ኣብ ነፍሰ-ጾር ዝርአ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ኤርትራ ኣብዘን ዝሓለፋ 10 ዓመታት፡ ካብ ሰባት ብናጻ ኣብ ዝደለይዎ እዋን ክምርመሩ ኣብ ሓደ ኩቦ ሚሊሜተር ደም ብዝህሉ ኣብ 205 ካብ ዝነበረ 2.5 ሚእታዊት፡ ኣብ 15 ክሳብ 54 ኣብ ዝዕድመኦም ዝተራእየ ስለ ዝኸኣሉ፡ ብዝሒ ዋህዮታት እዩ ዝልካዕ። እዚ እቲ ኣዝዩ 2024 ናብ 0.13 ሚእታዊት ምውራዱ ናይዚ መጠን መልከፍቲ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ብ50 - ካብ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’፡ ቫይረሳት ዝተሓተ ናይ ደም ቅምሶ እዩ። በዚ መንጽር መርኣያ ምዃኑ ኣነጺሩ። ሚእታዊት ብምንካይ ካብ 0.7 ሚእታዊት ነድሪ ጸላም ከብዲ ብፍላይ ሄፓታይተስ ‘ቢ’ን ድማ ኣብ መላእ ኣካላትና ዝህሉ ዓቐን ወይ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊት ኣሃዱ ናብ 0.35 ሚእታዊት ከም ዝጎደለ፣ ብዘይካዚ፡ ‘ሲ’ን፡ ከምኡ’ውን ፍንጣ ተመርሚሩ ናጻ ቁጽሪ ዋህዮታት ‘ሲዲ4’ ክግመት ይከኣል። ምቁጽጻር ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ን ብጾታዊ ርክብ ኣብዘን ዝሓለፋ 10 ዓመታት ኣስታት ፍርቂ ዝኾነን ውሕስነቱ ዘተኣማምን ደም ስለ ዝለዓለ ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምህላው ድማ ዝሓየለ ዝመሓለልፉ ሕማትን ሲስተር ንግስቲ ሚልዮን ዜጋታት ናብ መርመሪ ማእከላት ዝተቐረበ፡ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚ የመልክት። ተስፋሚካኤል ድማ፡ ንመጠን ዝርግሐ ‘ኤች. መጺኦም ኩነታቶም ክፈልጡ እንከለዉ፡ ዳርጋ - ብወሲብ ዝመሓላለፉ ሕማት • ብሕማም ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ኣይ.ቪ - ኤይድስ’ ኣብ ሃገርናን ንምክልኻሉ ኩለን ነፍሰ-ጾራት ስሩዕ መርመራ ‘ኤች. ኣይ. ብኣግኡ ተለልዮም ኣብ ዝኾነ ትካል ጥዕና ዘይተለኽፈ ሰብ ካብ 50 ክሳብ 150 ቁጽሪ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምትታትን ገስጋሱን ቪ.’ እናወሰዳ፡ መልከፍቲ ዝተረኽበን ዘድሊ ክፍወሱ ብምኽኣሎም፡ ‘ሲዲ4’ ይህልዎ። ብዝምልከት ኣብ ዘቕረበቶ መግለጺ፡ ብሓፈሽኡ ዶክተር ሜሪ ስቴፈን ፍወሳ እናረኸባ፡ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ዝርአ - ብቕዓቱ ዝተረጋገጸ ኮንዶም • ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ሰባት ዝርግሐ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ኣብ ሃገርና ናብ 0.31 ዝነበረ መልከፍቲ የለን ናብ ዝበሃለሉ ደረጃ ብናጻን ብርትዓዊ ክፍሊትን ኣብ ኩሉ ልዕሊ 50 ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምስ ዝህልዎም ኣብ ሚእታዊት ወሪዱ ከም ዘሎ ብምልካት፡ ግዳያት ናይዚ ሕማም እቶም ኣፍረይቲ ወሪዱ ከም ዘሎ ኣብሪሁ። መንእሰያት ምዃኖም’ዮም ጸብጻባት ምስ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝነብሩ ዜጋታት ጸረዘመልክቱ። ኣብ ሃገርና’ውን፡ ወላ’ኳ ምስ ቫይረስ መድሃኒት ብናጻ እናወሰዱ፡ ኣስታት ካልኦት ሃገራት ብምዝማድ ትሑት እንተኾነ፡ 95 ሚእታዊት ካብቶም ግዳያት፡ ብዝሒ እቲ ሕማም ካብ ዝገሃድ ንደሓር ኣውሪድዎ ናይቲ ቫይረስ ኣብ ደሞም፡ ኣብ ላባራቶሪ ዘሎ ዕንወት ብቐሊሉ ዝርአ ኣይኮነን። ህይወት ክልለየሉ ናብ ዘይክእል ደረጃ (undetectብዙሓት ወለዶታት ከውሕሱ ዝኽእሉ able level) ወሪዱ ብምህላዉ፡ ኣብ ጥዕንኦም መንእሰያት ቆጽዩ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ይኹን ኣብ ምትሕልላፍ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ", "char_count": 4495, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00117", "text": "ዋና ኣሰናዳኢ ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ቦርድ ምስንዳእ ከባቢታት ሃገርና ስለ ዝተዘርግሐን፡ ደሓን ደረጃ ጥዕና ይህልዉ። ክሳብ ምሉእ ብምሉእ ዝጠፍእ ክንዛነ ከም - ኩለን ነፍሰ-ጾራት ብስሩዕ መርመራ • ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ እናነበሩ ትሕቲ ዘይብልና ኣብሪሃ። ዮሴፍ ሃይለማርያም ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ከም ዝገብራን፡ መልከፍቲ 20 ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምስ ዝህልዎም፡ ብዝተፈላለዩ ኣብቲ ኣጋጣሚ ማሕበር ሓካይም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ዝተረኽበን ብኣግኡ ጸረ-ቫይረስ መድሃኒት ስለ ከበድቲ ሕማት ክጥቅዑ ዘለዎም ተኽእሎ ኤርትራ፡ ኣብ ኣድላይነት መረመራ ‘ኤች. ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዝወስዳን፡ ጥዕንአን ኣውሒሰን ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ኣዝዩ ዝለዓለ እዩ። በዚ እዩ ድማ ምስ ‘ኤች. ኣይ.ቪ’፣ ኣብ ምክትታልን ብስሩዕ ምውሳድን ቍ.ስ 201820 (250) ናብ ዕሸል ከይመሓለልፍ ስለ ዝሓገዘን፡ ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ሰባት ኣብ ኣካላቶም ዝህሉ ጸረ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ መድሃኒትን ዘሎ ኣረኣእያ፣ - ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ካብ ዘለወን ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ንምህብታም ብግቡእ ሕክምና ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ምትእስሳር ዘለዎም ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣዴታት ዝውለዱ ህጻናት፡ ውልድ ምስ በሉ ክገብሩ ብተደጋሚ ጻውዒት ዝግበር። ዝተፈላለዩ ሕማት፣ ኣብ ተመሓላለፍትን ለይ-ኣውት መከላኸሊ መድሃኒት ክወስዱ ስለ ዝተገብረ፡ ‘ኤች ኣይ ቪ ምስ ዝህልወካ እሞ ድማ ዘይተመሓላለፍትን ሕማት ክግበሩ ዘለዎም - ብ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝተለኽፉ ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን ምስ ዘይትገብር ቁጽሪ ጥንቃቐታት፣ ረብሓታት ምክትታል ጸረ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ዜጋታት ፍቕዲ ‘ሲዲ4’ ይኹን ጥዕናዊ ‘ሲዲ4’ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናጎድለ ስለ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ መድሃኒት ከምኡ’ውን ምስ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ኩነታቶም ብዘየገድስ ጸረ ቫይረስ መድሃኒት ዝኸይድ ኣብ ሓጺር ግዜ ክትዳኸም ትኽእል። ምቁራጽ እቲ መድሃኒት ክፍጠር ዝኽእል ፋጥና ኣድም ከም ዝጅምሩ፡ መድሃኒቶም ብስሩዕ ዝተሓተ ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምህላው ዝተሓተ ሳዕቤናትን ኣብ ዝብሉ ኣርእስትታት ሓባራዊ ኣከታቲሎም ብምውሳድ ብዝሒ ‘ኤች. ኣይ. ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ምውናን ስለ ዘተ ኣካይዶም። ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቪ.’ ቫይረስ ኣብ ደሞም ክልለየሉ ናብ ዘይክል ዝኾነ ንሕማም ዝተቓላዕካ ትኸውን። ኣብ መወዳእታ ወለንታውያን ኣባላት ቍ.ስ.1395-0758045 ደረጃ ክወርድ ብምኽኣሉ፡ ኣብቲ ኣብ ኣዳራሽ ሆስፒታል ኦሮታ ማሕበር ብድሆ፡ ብዛዕባ’ቲ ሕማምን ዘለዎም ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 - ቅድመ-ምቅላዕ (pre-exposure ዝተኻየደ ስነ ስርዓት፡ ወኪል ውድብ ጥዕና ውልቃዊ ተመክሮን ቃል ምስክርነት ሂቦም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ትንታነ ዜና ትንታነ ዜና ሚርያም ኣብርሃም ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት ክዕወት ድዩ? ራብዓይ ዓመቱ ኣቑጺሩ ዘሎ ኲናት ሃገራት ኤውሮጳን፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዩክሬን ደው ንምባል፡ ብፕረዚደንት ዝቐረበ 28 ነጥብታት ዝሓዘ እማመ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሰላም ምሕያሽ ክግበረሉ ክጽውዓ ዶናልድ ትራምፕ ዝተማእክለ ዘተ ጸኒሐን እየን። በዚ ከኣ፡ እዚ ቅድሚ ሰላም ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ክፍለ ሃገር ሰሙናት ዝተዳለወ እማመ ሰላም፡ ፍሎሪዳ - ኣመሪካ ከም ዝተኻየደ ሓያሎ ምሕያሻት ተገይሩሉ ቀሪቡ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣቃሊሐን እየን። ምህላዉ እዩ ዝሕበር ዘሎ። እንተኾነ፡ ኣብቲ ውጽኢታዊ ምንባሩ ዝተነግረሉ ፕረዚደንት ፑቲን፡ ሃገራት ኤውሮጳዊ ዝርብ፡ ጸሓፊ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ሕብረትን ዩክሬን ኣብቲ ብኣመሪካ ኣመሪካ ማርክ ሩብዮ፡ ምስ ሓድሽ ዋና ተዳልዩ ዝነበረ እማመ ሰላም ዝገበራኦ ተዛታይ ኲናት ዩክሬን ኮይኑ ዝተመዘ ለውጢ ግቡእ ከም ዘይኮነ ብምሕባር፡ ጸሓፊ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ገለ ክፋል ናይቲ እማመ ሰላም ብወገን ዩክሬን ዝኾነ ሩስተም ኡመሮቭን ሃገሩ ፍጹም ተቐባልነት ከም ዘይብሉ ልኡኽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ስቲፍ ኣነጺሩ። ዊትኮፍን ተሳቲፎም ነይሮም። ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ እዞም ልኡኻት፡ ኲናት ይኹን’ምበር፡ ፕረዚደንት ቪላድሚር ዩክሬን ብሰላም ንኸብቅዕ ባይታ ፑቲን፡ ንገለ ነጥብታት ካብቲ ከጣጥሕ ኣብ ዝኽእል መንገዲ እዮም ተመሓይሹ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ተዘራሪቦም። በዚ ከኣ፡ እቲ ዝተኻየደ ተቐቢልዎ እዩ። ፕረዚደንት ፑቲን ዝርብ፡ እቲ ኲናት ብዘተ ክዓርፍ ኣብቲ ምስ ፍሉይ ልኡኽ ፕረዚደንት ድሌት ኣብ ዘለዎም ሓያለ ወገናት ትራምፕ ዘካየዶ ዝርብ፡ ኲናት ዩክሬን ዞባታት ሉሃንስክን ዶነስክን ኣካል ሩስያ ሕብረት ኤውሮጳ ንኹሉ እታው ዳንኤል ድሪስኮል፡ ምስ ላዕለዎት ዓቢ ተስፋ ከሕድር እዩ ተራእዩ። ንኸብቅዕ፡ ዝወሰደ ግዜ ይውሰድ ምስ ምዃነን ኣፍልጦ ናይ ምሃብ መደብ ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ደው ንምባል ሓለፍቲ ዩክሬን ኣብቲ ጉዳይ ኣመሪካ ክሰርሕ ድሉው ከም ዘሎ እዩ ብትሪ ተቓዊመንኦ እየን። በዚ ከኣ፡ ኣብ ግዝያዊ ስምዕ ከም ዝበጽሐ ኣመልኪቱ ክዘራረብ ምዃኑ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት፡ ኣረጋጊጹ። ድሕሪ’ቲ ን5 ሰዓታት ፕረዚደንት ፑቲን ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ኣፍሊጣ ኣላ። ንሳ ወሲኻ፡ ኤውሮጳ ብዘይካ’ዚ፡ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቶም ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ብኣመሪካ ዝቐጸለ ዝርብ፡ ክረምሊን ንገለ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ ጽግዕተኛነት ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ዝተዳለወ 28 ነጥብታት ዝሓዘ እማመ ነጥብታት ከም ዝተሰማምዓሉ፡ ንገለ ሕብረት፡ ኲናት ዩክሬን ብሰላም ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ከም ዝረሓቐት ኔቶ፡ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ከተማ ሰላም፡ ልሒኹ ከም ዝወጸ ዝከር ነጥብታት ግን ከም ዝነጸጎ፡ ላዕለዋይ ንኸይዓርፍ ደይ መደይ ኢለን ዓንቃፊ ገሊጻ። እንተኾነ፡ ሓያሎ ምስቲ ጉዳይ ብራስለስ - ቤልጅዩም ተራኺቦም እዩ። ብመሰረት እቲ ልሒኹ ዝወጸ ተሓጋዚ ፕረዚደንት ፑቲን ዩሪ ጻዕርታት የካይዳ ምህላወን ወቒሱ። ቅርበት ዘለዎም ወገናት፡ ኤውሮጳ ክዘራረቡ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ። እማመ ሰላም፡ ዩክሬን ናብ ኪዳን ሰሜን ኡሻኮቭ ብወግዒ ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ንሱ ወሲኹ፡ እተን ሃገራት፡ ኣብቲ ካብ ጽግዕተኛነት ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ካብ ኣትላንቲክ (ኔቶ) ናይ ምጽንባር ድሌታ ኲናት ዩክሬን ብዘላቕነት ደው ንምባል ተዳልዩ ዘሎ እማመ ሰላም፡ ብወገን ርሒቓ ብቐሊሉ ነብሳ ከም ዘይትኽእል መጀመርያ ጥሪ 202 ኣትሒዘን ደው ከተብሎ፡ ምብራቓዊ ክፋል ዝተኻየደ ዝርብ ሃናጺ ምንባሩ’ኳ ሩስያ ፍጹም ተቐባልነት ዘይብሉ ይገልጹ ኣለዉ። ሃገራዊ ትካል ጸዓት ብጠቕላ ልዕሊ 130 ቢልዮን ዶላር ዞባ ዶንባስ ምሉእ ብምሉእ ንሩስያ እንተ ጠቐሰ፡ ዛጊት ኣብ ሓደ መዕለቢ ነጥብታት ከም ዝጠቓለል ብምግባር፡ ሩስያ ዝኾነ ‘ጋዝፕሮም’፡ ኣብ ዝሓለፈ ዝዋግኡ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ናብ ክትሓድገላ፡ ከምኡ ድማ ጠቕላ ከም ዘይተበጽሐን ብድሕሪ ሕጂ’ውን ነቲ ዝርብ ሰላም የምክናኦ ከም ዘለዋ እዋናት፡ ካብ’ቶም ባህርያዊ ጋዝ ዩክሬን ጓሪተን ከም ዘለዋ’ዩ ዝግለጽ። ቁጽሪ ወተሃደራታ ድማ ናብ 60 ብዙሕ ስራሕ ከም ዘድልን ኣረዲኡ። ከሲሱ። ቀንዲ መሓዙት ዩክሬን ዝኾና ብዝሒ ናብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ብሓፈሻ፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ ሽሕ ከተውርዶ ዝብሉ ነጥብታት ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ሃገራት ኤውሮጳ ዘቕርባኦ ዘለዋ እማመ ሕብረት ዘቕርቡ ትካላት ምንባሩ ዓመታት፡ ኣመሪካ እትርከበን ሃገራት ዘጠቓለ እዩ። ወጻኢ ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ፡ ኤውሮጳ ሰላም ብሩስያ ተቐባልነት ከም ዘይብሉ፡ ይዝከር። እዚ ዓርሞሽሻዊ ትካል ምዕራብ ብድምር ልዕሊ 380 ቢልዮን ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ንኲናት ዩክሬን እኳ ደኣ ኣብ መንጎ ድሌታት እዘን ጸዓት፡ ናብ 25 ሃገራት ኤውሮጳ እዩ ዶላር ዝዋጋኡ ወተሃደራዊ ኣጽዋር እንተኾነ፡ እቲ ዝወጸ እማመ ሰላም ዝምልከት ዘተ ሰላም ትሳተፍ ከም ሃገራትን ሩስያን ገፊሕ ፍልይ ከም ባህርያዊ ጋዝ ክልእኽ ጸኒሑ። ኣብ ናብ ዩክሬን ልኢኸን ኣለዋ - ብመሰረት ብኣባላት ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝኾና ዘየላ’ዩ ኣፍሊጡ። ሃገራት ኤውሮጳዊ ዘሎ እዮም ብዙሓት ወገናት ዝሕብሩ ዝሓለፈ ዓመት ጥራሕ፡ ጋዝፕሮም፡ ጸብጻባት። ሃገራትን ዩክሬን ተቓውሞ ክገጥሞ ሕብረት፡ ኣብቲ ኣብ መንጎ ሩስያን ዘለዉ። ፕረዚደንት ፑቲን ኣቐዲሙ ልዕሊ 31.1 ቢልዮን ሜትሮ ኩቦ ጋዝ፡ እዩ ተራእዩ። በዚ ከኣ ላዕለዎት ሰበ ዩክሬን ዝካየድ ዘሎ ደማዊ ውግእ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ምስ ኤውሮጳ ብመንገዲ ሻምብቆታት ነዳዲ ቱርኪ ስልጣን ዩክሬን ኣመሪካን ድሕሪ ጸግዒ ዩክሬን ብምሓዝ፡ ናብታ ሃገር ኣብ ኲናት ክትኣቱ ሃገሩ ድሌት (ተርክስትሪም) ኣቢሉ ናብ ሃገራት ሎሚኣብ ERI-TV ዘካየድዎ ናይ ክልተ መዓልቲ ዝርብ፡ ዘይተኣደነ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ክልእካ ከም ዘይብላ፡ ኤውሮጳ ናብ ውግእ ኤውሮጳዊ ሕብረት ከም ዝለኣኸ ካልእ 19 ነጥብታት ዝሓዘ ዝተመሓየሸ ጸኒሐን እየን። በዚ ከኣ፡ እተን ሃገራት ክትኣቱ እንተ ደልያ ግን፡ ሃገሩ ብኹሉ ይሕብር። እማም ሰላም ተነዲፉ ኣሎ። እዚ ንዩክሬን ብምድጋፍ፡ ነዚ ብኣመሪካ መዳይ ድልውቲ ምህላዋ ምጥንቃቑ ሰዓት መደብ ብመሰረት ጸብጻባት ቤት ጽሕፈት ሕጂ ተመሓይሹ ወጺኡ ዘሎ እማም ዝተዳለወ እማመታት ሰላም “ንረብሓ ዝከር እዩ። 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ፔንታጎን፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ ሰላም፡ ዛጊት ሒዙዎ ዘሎ ነጥብታት ሩስያ ጥራሕ ዘገልግል እዩ” ብምባል 12፡02 ካብ ሰነዳት እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊት ኣመሪካ ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል እኳ ብወግዒ እንተ ዘይተገልጸ፡ ክነጽግኦ እየን ተሰሚዐን። ሃገራት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ሕብረት ኤውሮጳ ኦርሱላ ቮንድር ተካይዶ ዘላ ሓያል ምዃኑ ዝገለጸቶ ብወገን ዩክሬን ግን ተቐባልነት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ብዘይካ’ቲ ኣብ 12፡50 ዜና ስፖርት ሌየን፡ ካብ ዝመጽእ ሕዳር 2027 ጻዕርታት፡ ጸሓፊ ሰራዊት ኣመሪካ ረኺቡ ኣሎ። ፕረዚደንት ዶናልድ ላዕሊ ዝተጠቕሰ፡ ኣመሪካ ንዘውጸኣቶ 12፡5 ካብ ዞባታት ትራምፕ ብወገኑ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ", "char_count": 5486, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00119", "text": "ዘሎ ብምሕባር፡ ክልተአን ሃገራት ኣብ 15፡30 ዶክመንታሪ ስምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ንኽበጽሓ 16፡04 ሞዛይክ 1ይ ዘኽእለን ጽቡቕ ዕድል ከም ዘሎ ኣፍሊጡ።", "char_count": 95, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00125", "text": "21፡25 ፊልም ጾር’ታ ዓዲ ንኻልኣይ ግዜኡ ተመሓይሹ ዝቐረበ 2፡0 ዜና (ዓረብ) እማመ ሰላም ምሉእ ብምሉእ ከም 2፡10 ድራማ ዘይተሰማምዐን እዩ ዝግለጽ ዘሎ።", "char_count": 101, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00126", "text": "2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ዩክሬን ቀንዲ መሻርኽታ ዝኾና 2፡40 እንዳ ዝማም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ምብራኽ ኣፍልጦ ውሑስ ቴክኖሎጅያዊ ስርዓተ-ሓበሬታ ዥ ታ ር ፖ ሪ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብዚ ምሕዳር ዝርከብ ከምኡ’ውን፡ ኩሉ ኣባል ናይ’ዚ ምሕዳር ነይሩ። ንኣብነት፡ ኣብቲ ዞባ ልዕሊ 30 ምግባርን ምርግጋጽን ከምኡ ድማ፡ ፖሊሲ ሰርቨራት’ውን፡ በብግዜኡ ምስ ዝዓቢ ዘሎ ኣፍልጦኡ በሪኹ ኣብ ምክልኻል ኮምፕዩተራት ኣብ ንጡፍ ስራሕ ይርከባ። ተጠቃምነት ቴክኖሎጂ ምንዳፍን ግዱድ ስርዓተ ሓበሬታን ቴክኖሎጅን ንምስፍሑ ዲጂታላውን ፊዝካላውን ጸጋታት ናይ’ዚ ብተወሳኺ፡ ዝተዘርገሐ ሰርቨራትን ተግባራዊ ምግባርን፡ ኣብ ኩሉ ትሕተኣበርቲዕና ንሰርሕ ኣለና። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ምሕዳር ንጡፍ ተወሳኣይ ዝዀነሉ መሳርሒታት ኔትዎርክን ተገሊጹ። እቲ ቅርጺ ዘየቋርጽ ወፍሪ ምግባርን ካልእ ዳህላክ ነጋሲ ዓቕሚ ሰብ ከይዓበየ ዝዕወት ሸቶ ስለ ባይታ ንምጥጣሕ እዩ። ካልእ፡ ሓለፍትን ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ንህዝብን ንውሽጥን ዘይተጠቕሰ ጥንቃቐታትን ምክትታል ስእሊ- ዮውሃንስ መብራህቱ ዘየለ፡ እዚ ክፍሊ ምስ መሻርኽቲ ኣካላት ሰራሕተኛታትን ክስዕብ ንዝኽእል ጥራይ ዝዓለመ ዘይኰነ፡ ንመሻርኽቲ የድሊ። ኣብ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ እቲ ብምውህሃድ ኣብዚ ዓመት ኣብ ክልተ ሓደጋታት ብኣጋ ኣለልዮም ክከላኸልዎን፡ ኣካላት’ውን ሓበሬታ ድሉው ይገብር። ኣልፋን ኦሜጋን ምርግጋጽ ውሕስነት ብረቡዕ 3 ታሕሳስ፡ ክፍሊ ስታቲስቲክስን ዓውድታት ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ዝሰሎኸ ሓደጋ ምስ ዝህሉ ድማ፡ ከቢድ እቲ ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ብስልኪ-ኣልቦ ሓደን ፍሉጡን ኰይኑ፡ ንሱ ድማ ጆግራፍያዊ ስርዓተ ሓበሬታን ዞባ ዘተኰረ ስልጠና ከም ዝወደበ ይዝከር። ዕንወት ከይሰዓበ እንከሎ ንምድራቱ ወይ ዝተሓዘ እዩ። የግዳስ፡ እዚ ከኣ ንሓደጋ መተካእታ (backup) ምቕማጥ’ዩ። ካልእ፡ ማእከል ምስ ትካል ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ እንሆ ሕጂ’ውን፡ ምስ መሻርኽቲ ትካል ንምግትኡ ዝዓለመ እዩ። ዝተቓለዐ እዩ። ብሓፈሻ፡ ምሕዳር ዞባ መጥቃዕቲ ንምክልኻል ኵሉ ተጠቃሚ ብምውህሃድ፡ ኣብ ምዕባይ ውሕስነት ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ብምትሕብባር ማእከል ብውሑድ ጸጋታት ዓቢ ስራሕ እንተወሓደ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ቴክኖሎጂ ዘተኰረ ሰሚናር ኣብ ኣዳራሽ ዞባ ኣገዳሲ ሰሚናር ሰሪዑ ይርከብ። እዚ ናይ ንገለ ዓበይቲ ሓደጋታት ቴክኖሎጂ ይዓዪ ኣሎ። ቃል-ምስጢር (pasword) ክቕይርን ማእከል ኣካይዱ። ኣብቲ ብክኢላታት ናይቲ ሎሚ ሰሚናር ብቐንዱ ኣብ ቴክኖሎጂ ሓበሬታ ዝገልጹ ውሑዳት ኣብነታት ብግቡእ ክዓጹን ይግባእ። ዘይንቡር ዓውዲ ዝተዋህበ ሰሚናር ካብ ዝተፈላለያ ስርዓተ ሓበሬታ ዘሎ ውሕስነት፡ ስግኣትን ኣብቲ ሰሚናር ተጠቒሶም ነይሮም። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ሰለስተ ኣዕኑድ ውሕስነት ምንቅስቓስ ኣብ ዝህልወሉ፡ ብቕልጡፍ ንኡሳን ዞባታት፡ ጨንፈራትን ክፍልታትን ኣገባብ ምክልኻሉን ዘተኰረ እዩ። ንኣብነት፡ ስቱክስነት ኣብ 2010 ዝተፈጸመ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ንምስጢራውነት፡ ምሕዳር ዞባ ማእከል ዝተዋጽኡ ኣስታት ኣዝዩ ዝተራቐ ናይ ሳይበር መጥቃዕቲ ጽሩይነትን ቅሩብነትን ዘጠቓልሉ እዮም። 40 ሰባት ተሳቲፎም። ዘለናዮ ዘመነ ኣብዚ ሰሚናር ካብ ዝለዓሉ ኣርእስትታት ኰይኑ፡ ንፕሮግራም ምህብታም ኒዩክለራዊ ካብ’ቶም ሰለስተ ኣዕኑድ ዋላ’ውን ሓዲኦም ቴክኖሎጅን ሓበሬታን ብቐጥታ ይዅን ብኸፊል ምስ እንዕዘብ፦ ምዕባይ ኣፍልጦ ጸዓት ኢራን ዒላማ ዝገበረ ነይሩ። ብመገዲ ምስ ዘይረጋገጽ፡ ውሕስነት ቴክኖሎጂ ብተዘዋሪ ንዕለታዊ ንጥፈታት ደቂ-ሰብ ምዕባለ ቴክኖሎጅን ኣንፈታቱን፡ ኣገዳስነት ናይ ኮምፕዩተር ቫይረስ ንኢንዱስትርያዊ ስርዓተ ሓበሬታ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ። ዝጸሉ ብምዃኑ፡ እቲ ኣስተምህሮ ንኣፍልጦ ድሕነት ሓበሬታ፡ ልሙዳት ሓደጋታትን ስርዓት ምቍጽጻር ናይ’ቲ መንጨዊ እቶም ዘጋጥሙ ሓደጋታት ሰብ ዝሰርሖን ተበጺሑ ዘሎ ቴክኖሎጂ ዘላሊ፡ ውሑስን ተቓላዕነት ምልላይን፡ ዓለምለኻዊ ተቐባልነት ጸዓት ንምዕንቃፍ ዝዓለመ ነይሩ። እቲ ተፈጥሮኣዊን ክዀኑ ይኽእሉ። እቲ ስልጡን ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ዝገልጽ ዘለዎ ተጠቃምነት ስርዓት ሓበሬታ መጥቃዕቲ ብልምዲ ፍላሽ-ሜሞሪ ተባሂሉ ሓደጋታት ምናልባት ብዘይ ፍላጥ ኣገዳስን እዋናውን ሓበሬታ ዝሓቘፈ ነይሩ። ምትግባር፡ ምስ ውሕስነት ዝተኣሳሰር ብዝጽዋዕ መሳርሒ ከም ዝተፈጸመ ከጋጥም ይኽእል። ካልእ፡ ግቡእ ኣገባብን ፍጻመታት ምልላይን ምላሽ ንምሃብ ዘኽእል ይፍለጥ። ብዘይካ’ዚ፡ ካልኦት ዓበይቲ መጽናዕትን ብሰንኪ ዘይምኽታል ከጋጥም ኣብቲ ሰሚናር ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ፍልጠት ምዕባልን፡ ኣብ ውሽጢ ትካል ኣብነታት ብምቕራብ፡ መጥቃዕቲ ሳይበር እንከሎ ብዘይካ’ዚ፡ ብመደብ ኮነ ኢልካ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ናይ ውሕስነት ንቕሓት (ባህሊ) ምኹስኳስን ከኸትሎ ዝኽእል ዕንወት ብቐሊሉ ከም ብዕሱባት ሰባት ዝፍጸም ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ሓበሬታን ዞባ ማእከል ኣቶ ቴድሮስ ተኽለ ካልእ ትሕዝቶ ዘካተን እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ዘይግመት ብሰፊሑ ተዘሪቡሉ። ኣብ ብተፈጥሮኣዊ ሓደጋታት ከም በርቂ፡ ኣብ ዘስመዖ ናይ መኽፈቲ ቃል፡ ኣብዚ ዓለም ብቴክኖሎጂ እትሕንበሉ ዘላ ዘመን፡ ዓቕምኻ ዘፍቅዶ ማዕረ’ቲ ግዜ ክትጐዓዝ ዘገድ መድረኽ ተበጺሑ ከም ዘሎ ምዝኽኻር ዘድልዮ ከም ዘይኰነ ብምግላጽ፡ ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን እዚ ከኣ ነቲ ደው ኢሉ ዘይጽበ መንኮርኮር ንክኢላታት ኮምፕዩተር ምሕባር። ክንዲ ምዕባለ ቴክኖሎጂ፡ ብመዓልታት ዘይኰነ ዝዀነ፡ ክኢላታት ኮምፕዩተር ከኣ፡ ደድሕሪ ብደቓይቕ ኣብ ዝለዋወጠሉ ሃዋህው ከም ቫይረስ ክኸዱ ዘይኰነ፡ ከይመጽአ እንከሎ ዝርከብ ሓቢሩ። ማእከል ስርዓተ ሓበሬታ ክከላኸልዎ ኣለዎም። ዞባ ማእከል፡ ሸሞንተ ናይ ስርዓተ ሓበሬታ ፕሮግራማት ብምትእትታው፡ ንማእከላይ ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብዚ ኣህጉርና ብኮምፕዩተር ቤት ጽሕፈት ምሕዳር ዞባ ማእከልን ቴክኖሎጂ ብቕጽበታዊ ምዕባለን ለውጥን ንኡሳን ዞባታትን፡ ንቤት-ጽሕፈት ክፍሊ ንቕድሚት እትምርሸሉ ዘላ መዋእል ህንጻዊ ልምዓት (ፖብሊክ ኖታሪን ጨንፈር ተመሳሊ ሰሚናራት ኣብ ካልኦት", "char_count": 3321, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00127", "text": "መሬትን)፡ ንቤት-ጽሕፈት ጨንፈር ህዝባዊ ዞባታትን ትካላትን ብሰፊሑ ብቐጻሊ መዝገብ፡ ንቤት-ጽሕፈት ክራይ ኣባይቲ ክወሃብ ከምኡ ድማ፡ ካብዛ እንሕንበብ መንግስቲ፡ ንቤት-ጽሕፈት ኣታዊ ግብሪ ዘላ ዓለም ተነጺልካ ምንባር ስለ ዘይክኣል፡ መንእሰያት ብምስልጣን ምዕቡል ስርዓተ እዚ ኣስተምህሮ ኣገዳስን እዋናውን ከም ርእሲ’ዚ፡ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ቅድም፡ ሕጅን ምዃኑ መጠን፡ እቶም ብደረጃ ሓላፍነት ኣብ ኣንፈት መጻኢኡን ካብ DOS ክሳብ ዕልቕልቕ፡ ምንቅጥቃጥ መሬትን ካልእን ምራሕ ትካላት እትነጥፉ ሓለፍቲ፡ ኣብ ሰብ-ስርሖ ብልሒ (AI) ብሕጽር ዝበለ ንዕንወት ክቃላዕ ይኽእል። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እትመርሕዎ ትካል ከተግብርዎ ዝግባእ ተገሊጹ። ስለዚ፡ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ቀንዲ ኣተገበርቲ ናይቲ ሓደጋታት ወይ ጥንቃቐታትን ኣተሓሕዛን ከምኡ ድማ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ቅልጡፍ ምዕባለ ከም መጥቃዕቲ ዕሉላት ናይ ሳይበር ገበነኛታት፡ እቶም ብሞያዊ ክእለት እትዋስኡ ክኢላታት ዘርኣየ ይፍለጥ። ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ መንግስታት፡ ሰራሕተኛታት ወይ ካብ ተሳተፍቲ ነቶም ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሓደጋታትን ዓመታት ኣብቲ መዳይ ተኣሳሲሩ ምስ መሻርኽቲ ኣካላት፡ ኣክቲቪስት ፖለቲካዊ ኣቶ ቴድሮስ ተኽለ ኣገባብ ምክልኻሎምን ከተኵሩ ዝመጸ ምዕባለታት ተሓሒዙ፡ ንኹሉ ኣጀንዳ ዘለዎም ኣካላት፡ ህንጡያት ቈልዑ ሓበሬታ ምኽታልን ዝብሉ ርእይቶታት ከምኡ’ውን፡ ንተጠቀምቲ ምክፍፋል ብተወሳኺ፡ ተሳተፍቲ ናይ’ዚ ኣስተምሮ ንምቁጽጻር ኰነ ንምክልኻል ከቢድ ወይ መንእሰያት ክዀኑ ከም ዝኽእሉ ካብ ተሳተፍቲ ቀሪቡ። ካልእ፡ ብተደጋሚ ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታት ጽፉፍን ውሑስን እናዀና ይመጽእ ኣሎ። ይፍለጥ። መብዛሕትኡ እዋን ብመገዲ ንዘጋጥም መጥቃዕቲ ሳይበር ንምክልኻል ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ሓጋዚ ከም ዝዀነ ሰራሕተኛታት ዝፍጸም መጥቃዕቲ 83% እንታይ ኣማራጺታት ወይ ጥንቃቐታት ተገንዚብኩም ብኣተኵሮ ክትከታተልዎ ብተወሳኺ፡ ኣብዚ እዋን ሰብ-ሰርሖ ይሽፍን። ምኽታል የድልን ካልእ ብርክት ዝበሉ እላቦ” ብምባል ሰፊሕ መግለጺ ብዛዕባ ክፍሊ ብልሒ (AI) ብተደጋሚ ክለዓል ሕቶታትን ኣብቲ መድረኽ ክቐርቡ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ሓበሬታን ይስማዕ ኣሎ። ዓርሞሽ ትካላት በቲ እዚ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ መንግስታውያን እንከለዉ፡ ዘድሊ ምላሽ ድማ ተዋሂብዎም። ዞባ ማእከል ሂቡ። ውጽኢት ቴክኖሎጂ ኵሉ ንጥፈታት ብሕታውን ትካላት ዝፍጸሙ ከሰላስል ይረኣያ ኣለዋ። በዚ ከኣ ኣብ መጥቃዕትታት ንምክልኻል ቅልጡፍ ኣብ ምዝዛም ናይ’ቲ ሰሚናር ዋና ነቲ ሰሚናር ዝመርሐ ኣብ ዓውደ-ሞያ መንጎ ሓያላት ሃገራት ሓያል ምትፍናን ግብረ-መልሲ ናይ ምሃብ ዓቕሚ ክድለብ ኣካያዲ ስራሕ ምሕዳር ዞባ ማእከል ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ንሓያሎ ዓመታት ተፈጢሩ ከም ዘሎ ይፍለጥ። እዚ ኣለዎ። በዚ ከኣ፡ ሓለፍቲ ይዅኑ ተራ ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን ብወገኑ፡ ዝነጠፈ ኣካያዲ ስራሕ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ስለዝዀነ፡ ኣብ ዝመጽእ ቀረባ ዓመታት ሰራሕተኛታት ወትሩ ጭብጥታት ኣብ እቲ ዝቐረበ ሰሚናር ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣቶ ሮቤል ወልደሚካኤል ኣቶ ሮቤል ወልደሚካኤል እዩ ነይሩ። ኣብቲ ብምህዞ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂን ካልእ ምእካብ፡ ንዝምልከቶ ኣካል ብቕልጡፍ ምዃኑን ብቐጻሊ ክሰፍሕ ከም ዘለዎን ኣብ ትሕቲ “ምብራኽ ኣፍልጦ ውሕስነት ምዕባለታትን ንቑጠባ ኣህጉርና መን ሓበሬታ ኣብ ምትሕልላፍ፡ ኣብ ምጽራይ ብምግላጽ፡ እቲ ተበግሶ መጀመርያ እምበር ሕድርን ካልእን ዝሓቁፍ ዕማቱ ብንጥፈት ቴክኖሎጂ ስርዓተ-ሓበሬታ” ዝብል ኣርእስቲ ይመርሖ ግዜ ዝምልሶ ክኸውን እዩ። ትሕተ-ቅርጺ፡ ኣብ ንቡር ምልላስን መፈጸምታ ከም ዘይኰነ ተኣሚኑሉ ዘካይድ ዓቢ ማእከል ሓበሬታ ከም ዝዀነ ዝቐረበ ሰሚናር ብሰፊሑ ካብ ዝተላዕሉ ኣብ ሃገርና ዘሎ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ከመይ ሪፖርት ኣብ ምቕራብን ተመኵሮ ኣብ ቀጻሊ ክኢላታት መንእሰያት ጠቒሱ። ኣርእስትታት ብኸፊሉ ምስ እንምልከት፦ ይመስል? ህሉው ስግኣትን ኣንፈት ክድልቡ ይግባእ። ልዕሊ ዝዀነ፡ ብዝያዳ ብምስልጣን ከጋጥም ዝኽእል ዕላማ ናይዚ ሰሚናር ትሕተ-ቅርጺ ምዕባለኡን ብኸመይ ይግምገም? እዚ ምስ ሓደጋታትን መጥቃዕትታትን ንኸይክሰት መጥቃዕትታት ብኣጋኡ ምክልኻል ከም ኣቶ ቴድሮስ ካብዚ ቀጺሉ፡ “ክፍሊ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ተዋሒሱ እቲ ኢንተርነት ዝተሓዝ ኣምር (Cloud ብቐጻሊ ኩሉ ዓይነት ሃርድዌርን ዝከኣል ኣረዲኡ። እቲ ሰሚናር መባእታዊ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ኹሉ ተገልጋላይ ዝጽበዮ ኣገልግሎት ብዘይ Computing) ኣብ ግምት ብምእታው ሶፍትዌርን እዋኖም ምርግጋጽ፡ ላዕለዋይ ኣፍልጦ ኣብ ምድላብ ሓጋዚ ከም ዝነበረ ሓበሬታን ዞባ ማእከል ኣብ ዝቕጽል ዓመት፡ ምቁራጽ መታን ክረክብ ኩሎም ሓለፍቲ ዝብሉ ኣርእስታት’ውን ቀሪቡ ነይሩ። ኣካል ምሉእ ሓላፍነት ከምዝወስድ ብምሕባር፡ ተመሳሊ ኣስተምህሮታት ነቲ ገና ብኔትዎርክ ዘይተኣሳሰረ ጨንፈራት ኣብ ዝባኖም ዘሎ ከቢድ ሓላፍነትን ጾርን ካልእ፡ ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ምሕዳር ምግባር፡ ኩሉ ኣባልን መሻርኽትን ኣካል ክውደብን እቲ ዝመሓላለፍ ትምህርቲ ኣብ ከም ጨንፈር ሕግን ስርዓትን ኣብ መርበብ ዘዛኒ ከም ዘይኮነ ንምዝኽኻር ዝዓለመ ኰይኑ ዞባ ማእከል ብኸፊሉ ተጠቒሱ ናይ’ዚ ዘየቋርጽ ዕማም ተዋሳእቲ ከምዝኾኑ ባይታ ክስረሓሉን ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 2872, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00128", "text": "ሓበሬታ ንምጽንባሩ መደብ ተታሒዙ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ማህደር ጀጋኑ ማህደር ጀጋኑ ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል 4ይ ክፋል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን ስጉምቲ ወሰዱ። ነቶም ተሳልዮም ክጐዓዙ ዝኽእሉ ሓደ ውጉእ ብምስናይ፡ ምንቅስቓስን ሓደገኛን ኮይኑ ኣይተራእዮን። ዑስማን ሬዶ፡ ስዉእ መሓመድ ኣሕመድ ፈሰ። እቶም “ንጀብሃ ኣይንእመና” ዝብሉ እናተደጋገፉ ናብ ሓንቲ ዕብሪ ዘላታ ኣብ ኵነታት 2-ውድባት ኤርትራ ኣብ “ድሓን ኣበይ ከይበጽሑ’ሞ፡ ገለ እንተ ካብ ክፍሊ ህዝቢ፡ ሰለስቲኦም ኮሚተ ዕርቂ ዝነበሩ ብዓል ዓልዮ‘ውን ኣብቲ ውግእ ወሰን ባሕሪ ትርከብ ንእሽቶይ ዓዲ በጽሑ። ድሮ 6ይ ወራር፦ ኢሎም ደማሲስናዮም ክንከይድ ኢና” ኢሉ፡ ብምዃን ንዘተ ተዳልዮም ነይሮም። እዚኦም፡ ተሰዊኦም እዮም። ካብ ኣባላት ሃንደሳ ኣብታ ዕብሪ ምስ በጽሑ’ውን ብሰንኪ ኣብ ዓንቀጽ 3ይ ክፋል ናይዚ ነቲ ኣስተምህሮ ቀጸሎ። ነቲ ብዛዕባ ዕርቂ ትሕዝቶ ዝነበሮ ጽሑፍ፡ ብዓል ፍስሃየ እስቲፋኖስ፡ ስብሃቱ ፍስሃጽዮን፡ ምጋሽ ማይ ባሕሪ - ማይ ባሕሪ ጎዲሉ - ኣርእስቲ’ዚ፡ ብዛዕባ ኣብ ደቡብ (ጎደይቲ) እታ መስርዕ መጽሔታ ኣንቢባ ወዲኣ ንተጋዳላይ ከንብቡሉ ኣምስዩ። ግን፡ በቶም ብርሃነ ምስግና ገለ ካብቶም ኣብ ኢንገል ብምጽንሑ፡ እታ ዕብሪ ኣብ መሬት ኮፍ ንስምዕ 20 ጥቅምቲ ዘፍርስን ንውግእ ንቦታኣ (ናብ ድሉሕ) ክትምለስ ተበገሰት። ዝሰምዑ ዝነበሩ ተጋደልቲ ዝእመን ዘተስፉ ዝተሰውኡ እዮም። ኣብ ፎሮ ድማ ዳኒኤል ኢላ ጸንሐት። ባሕሪ ክሳብ ዝመልእ ሕድሕድ ዝቕስቅስን ተግባራት ሰራዊት ጀብሃ፡ ነዛ መስርዕ ኣብ ዕጹው ዜናን ኣይነበረን። ኣብ ግዜ ኣስተምህሮ ወልደማርያም፡ ተስፋይ ኣብርሃ ዝርከቡዎም ክጽበዩ ኸኣ ነዊሕ ሰዓታት ሓለፈ። እቲ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ.ከም ዝተገልጸ፣ ከም ሳንዱቕ ኣእትዮም ኣኽበቡዋ። እታ መስርዕ ኣግሂዶም ነቲ ዝበሃል ዝነበረ ተበግሶታት ተሰዊኦም። ግን፡ ኣብ ፎሮ ንሰራዊት ተ.ሓ.ኤ ሰራዊት ዕድል ዝገበሮ ግን ሰራዊት ጀብሃ ሳዕቤኑ ድማ ኣብ ማይዓይኒ (ዓዲ ባሪን) ብሬን ኣርቢጂን ዝዓጠቐት ምኩሓት ክኣምኑዎ ከም ዘይግባእ ርእይቶኦም ዝገለጹ ኣይሰለጦን። ብኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር ደድሕሪኦም ኣይሰዓበን። እምበር፡ ዝርካቦም ናይ ሕድሕድ ወተሃደራዊ ረጽሚ ከም ተጋደልቲ ነበሩዋ። ዓቕሚ ሰባ’ውን ክሳብ ነበሩዎም። ዘጋጠመ፣ ንሱ ጥራይ ከይኣክል ኣብ 14 ሰባት ኣቢሉ ይበጽሕ ነበረ። ግን፡ ሓደ ካብቶም ኣትሪሮም ዝተቓወሙ ምብራቕ (ፎሮን ከባቢ ኢንገልን) ኣብ ሰራዊት ጀብሃ ብዝሒ ነይሩዎም። ነቲ ተጋደልቲ፡ ገዲም ተጋዳላይ ዓልዮ ከም ልዕሊ ዝነጥፉ ዝነበሩ ክፍሊ ህዝብን መጥቃዕቲ ምስ ከፈቱዎ መስርዕ ኣብ ከበባ ዝነበረ እዮም ብጾቱ ዝገልጹዎ። ዓልዮ፡ ምስ ሓፋሽ ውድባትን ናይ ህዝባዊ ግንባር ኣትያ ክሳብ መወዳእታ ተታኾሰት። ግን፡ ጀብሃን ሻዕብያን - ኣብ ክልተኡ ውድባት ምትንዃላት ጀብሃ ስለ ዝበዝሐ፡ ካብ መውጽኢ መንገዲ ኣይረኸበትን። ሰራዊት - ዝተጋደለ፡ ንባህርያት ውድባት ዝፈልጥ ሃንደሳ ውድብ ሓይልታት ብርጌድ ተ.ሓ.ኤ.፡ እታ መስርዕ ክሳብ ጠያይታን ሰባን ኣባል ክፍሊ ህዝቢ ስንኩል ተጋዳላይ እዩ። 4 ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ናብ ዝጽንቀቕ እናተበራረዩ ደምሰሱዋ። “ጀብሃ ከተታልለኩም’ምበር ናብ ዕርቂ ምብራቕ ከም ዝተንቀሳቐሳ ተሪኽና መራሒ ጋንታ ሸሪፎ ንመስርዕ ጸጋይ ሰላም ቅርብቲ ስለ ዘላ ኣይኮነን፣ መንእሰያት ነይርና። መቐጸልታ ናቱ እንሆ፦ ሃንስ ክረድእ ነታ ምስኡ ዝነበረት ካልኣይቲ ደቅና ክትልክም’ምበር ኣይንእመና!” ኢሉ መስርዕ ሒዙ ናብቲ ውግእ’ኳ ክጽጋዕ እንተ ጸቒጡ ተቓውሞኡ ኣስሚዑ። ድሕሪ’ቲ ኣባላት ብ.4-1 ነበር ተስፋንኪኤል (ወዲ ሸቃ) ፡ ዮሃንስ ኣብርሃ (ጆን) ካብተን ክልተ መሳርዕ ንፎሮ ዝኣተዋ ናይ ፈተነ፡ ግን ምስ ብዝሒ ሰራዊት ተጻራሪ ኣስተምህሮ ሽዑ ንዝተቐመጠ ብረት M14 ሃንደሳ፡ እታ ሓንቲ መስርዕ ቀጥታ ናብ ወገን መእተዊ ሰኣነሉ። ቀሺ ሓድሽ ዝሓዛ ኣውጺኡ ብምዕጣቕ ምስ ኣባላት ሃንደሳ ተጸፊዖም ንድሕሪት ተመልሱ። ጠያይት’ውን ወዲኦም ስለ ዝነበሩ ብኢዶም ኢንገል ሰገረት። ኣብ ማይዓይኒ ኣብ ውግእ መስርዕ ሃንደሳ፡ ካብ ክፍሊ ህዝቢ’ውን ብወዲ ኣብ ድፋዕ ወጺኡ ሓለዋ ሓደረ። ኣብ ደንከል፡ ናይ ሕድሕድ ወተሃደራዊ ክተሓዙ ይኽእሉ ነይሮም። ዓዲ ባሪን ምስ ሃንደሳ ደቡብ ዝተሳተፋ ሸኽ ትጥርነፍ መሳርዕ ክረድኡ ናብቲ ካልእ’ውን፡ መሓመድ እድሪስ ዝተባህለ ረጽሚ ኣብ ዝተወላዓሉ ግዜ፡ ኣብ ማእከላይ ድሕሪ ነዊሕ ትጽቢት ባሕሪ መሊኡ እታ ክልተ ጋንታት ናይ ሓይሊ 12 ብርጌድ ዓውደ ውግእ ክኣትዉ እንተፈተኑ፡ ኣንፈት ካብቶም ክፍልታት ውድብ ዜና፡ ኣብቲ ወተሃደራዊ ጽፍሒ ካብ ዝነበሩ ኣባላት ዕብሪ’ውን ጸንበለል ክትብል ጀመረት። 4 እውን ናብ ፎሮ ኣተዋ። ካብተን ክልተ ናይ’ቲ ውግእ ተሓዋዊሱ ጽንኩር ኮነ። ዝበሃል ዝነበረ ጕዳይ ዕርቂ ስክፍታኡ ገለጸ፣ ተ.ሓ.ኤ. ነበር ነዚ ታሪኽ ክዝክሩ ከለዉ፡ ኣብኣ ተሰቒሎም ናብ ውሽጢ ባሕሪ ርሕቕ ጋንታት ጋንታ ሸሪፎ፡ ጸጥታ ኣባላት ብጾቶም ንምድሓን ግድን ክኣትዉዎ ስለ “እዚ ዝእመን ኣይኮነን፣ ንዓና ንምትላል’ያ “ምስ ህዝባዊ ግንባር ብሓንሳብ ንሰላም ኢሎም ሓደሩ። ካብታ ዕብሪ ወሪዶም ኣብ ጀማሂርን ሓፋሽ ውድባትን ንምውሓስ፡ ኣብ ዝነበሮም ብዝመስሎም መጥቃዕቲ ከፈቱ። ጀብሃ ሰላም ትብል ዘላ፡” ኢሉ ተቓዊሙ። ክትሰርሕ ኣብ ደንከል ዝቖመት ሓንቲ ወሰናስን ባሕሪ እንታይ ምዕባለ ከም ዘሎ ርእሲ መስርዕ ሃንደሳ ናብ ኢንገል ተደረበት። ወዲ ሸኽን ዓሲንባን ከኣ ተወግኡ። ወዲ ክልተኦም ተጋደልቲ ኣትሪሮም ተቓዊሞም። ቍጠባዊት ኮሚተ ነበረት’ሞ፡ ግን፡ እታ ኣሃዱ ክፈልጡ ዕድላት ኣይነበሮምን። ዓቕሚ ንሳ፡ ካብ ኢንገል ሓሊፋ ኣብ ድሉሕ ኮፍ ሸኽ ሽዑ ተሰውአ። እዘን ንደገፍ ዝተሰለፋ መሓመድ እድሪስ ምስቶም ኣርባዕተ ካብ ዝተዋህባ ዕማም ገዲፋ ብኣንጻሩ ነቶም ናይ ሰቦም ተዳኺሙ፡ ተኳሲ ወዲኦም፡ በለት። ብዘይካ ኣሃዱታት ሃንደሳን ናይ መሳርዕ፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ገዚፍ ሓይሊ ሰራዊት ክፍሊ ህዝብን ሃንደሳን ተዋጺኦም ከባቢ ህዝባዊ ግንባር ኣባላት ሃሪማቶም። እቲ መራኸቢ ራድዮ’ውን ኣብቲ ውግእ ብርጌድ 4ን፡ ካብ ቍጠባን ክፍሊ ህዝብን ጀብሃ ሃሪመን ከድምዓን ለውጢ ከምጽኣን ክከታተሉ ዝሓደሩ ብምዃን ሓለዋ ወጺኡ ኣብቲ ዞባ ሓላፊ ቁጠባዊት ኮሚተ ዝነበረ ስለ ዝጠፍአ፡ ህሉው ምዕባለን ኵነታትን ክፍልታት ውድብ ዝተዋጽአት መስርዕ’ውን ስለ ዘይከኣላ፡ ውጉኣተን ሒዘን ንድሕሪት ሓደረ። ወደልናዝር፡ ‘ህዝባዊ ግንባር ይሃርሙና ንምፍላጥ ዘኽእል ዕድል ኣይነበሮምን። ምስኣተን ተወደበት። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ለይቲ፡ ተመልሳ። ብመሰረት ኣብ ወርሒ ግንቦት 1980 ኣለዉ፡’ ኢሉ ብዕለት 7/6/1980 ኣብ ፎርቶ ኣብ ልዕሊ ዕብሪ ተሳፊሮም ኣብ ውሽጢ ካብዘን መሳርዕ’ዚኣተን ክልተ መሳርዕ ካብ ኣብ መወዳእታ፡ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ዝግፈፍ ኣሃዱታት ብርጌድ 61 ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ሳዋ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ዓብደላ ባሕሪ ብምዃን፡ ነተን ኣብ ከባቢ ድሉሕ መዓስከራት ወጺአን ንሓለዋ ተንቀሳቒሰን ዕጥቂ ናይታ ዝተደምሰት መስርዕ ወሲዱ ዘርኣያኦ ፍሉይ ምንቅስቓስ፡ እቲ ዅነታት እድሪስ ንዝተዓደመ ሰሚናር ይመርሕ ዝነበራ (ጋንታ ብዓል ሸሪፎ) እንተ ሰዓባኦም ይሓድራ ነበራ። ዝተረፉ፡ ኣብ ከባቢ ዒላ ናብ መበገሲ መዓስከሩ ተመልሰ። ድሕሪኡ ኣንፈት ሰላም ኣይነበሮን። እቲ ሰራዊት፡ ንዝነበረ ሓደ ኣባል ላዕለዋ መሪሕነት ሓበረ። ብዓቕሊ ተጸበዩ። ወላ’ኳ መንካዕሊለ ካብ ኢንገል ምስ ክፍልታት ይሓድሩ ነበሩ። እተን መሳርዕ ናይ ህዝባዊ ግንባር ስዉኣተን በቲ ኣብ መንጎ ድሉሕን ዶርዓስን ዝፈጸሞ እቲ ኣባል ላዕለዋይ መሪሕነት ከኣ፡ ከምዚ ኢንገል ናይ ክልተ ሰለስተ ሰዓታት ርሕቀት ኣብ ወርሒ 5/1980 ኣቢሉ’ዩ፣ ዳዊት ከልዕላ ናብ ቦታ ፍጻመ ከዳ። እዚ ውግእ’ዚ መጥቃዕቲ ዝኣኸሎ ኣይመስልን። ድሕሪ ዝበለ መልእኽቲ ካብ ደንከል ምስ በጽሖ እንተ ሃለዎ፡ ብኡ ወገን’ውን ዝመጽእ ወገን ዝበሃል ብዛዕባ’ቲ ከባቢ ኮነ ብዛዕባ ህዝብን ኣብ መንጎ ድሉሕን ዶርዓስን ኮይኑ ፍጻመ ከባቢ ድሉሕ፡ ቦጦሎኒ 107 ብርጌድ ቀጥታ ናብ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ (ናይ እንተ ተረኽበ ኣብቲ ባሕሪ ኮይኖም ተጸበዩ። ቋንቋን ጽቡቕ ምልከትን ሌላን ዝነበሮ ሬሳታት ናይታ መስርዕ ኣብ ሓንቲ ስንጭሮ 61 ናይ መሓመድ እብራሂም ካብ ከባቢ ህዝባዊ ግንባር) ብቴለግራም ‘ኣብ ደንከል ናይ ክልተ ወይ ሰለስተ ሰዓታት ተጓዒዝካ ምኩር ኣባል ክፍሊ ህዝቢ፡ ካብ ጋንታ ተጸፍጺፉ ክፉእ ትርኢት ኮነ። መሪሕን ጸሮና ተላዒላ ናብ ሰሜን ደንከል ወረደት። ትሃርሙና ኣለኹም’ በሎ። ኢሳይያስ ቀጥታ ናብ ዙላ ኣፍታ ምስጋር ዕድል’ኳ ሸሪፎ ንመስርዕ ጸጋይ ሃንስ (ወዲ ሃንስ) ወዲ ምኪኤልን ምስ ሓደ ሳልሳዮም ማንጁስ ኩመይለ ይዅን ብሓፈሻ ሰሜን ደንከል ኣፈወርቂ ብወገኑ፡ ‘ሓሶት!’ ኢሉ ቀጥታ እንተ ነበሮም፡ ግን ነቶም ብድሕሪት ዘለዉ ሒዙዋ ካብ ድሉሕ ሓሊፉ ናብ ዶርዓስ ካብ መንጎ’ታ ዝተደምሰት መስርዕ ዓይኒ ብርጌድ 64 ናይቲ ውድብ ዝንቀሳቐሶን ኣብ ሓጻር መልሲ ሃበ፡” ይብሉ’ሞ፡ ብምቕጻል፡ ብጾት ክጽበዩ ነይሩዎም። እንተ ኸፍአ ሸነኽ ተንቀሳቐሰ። ከም ልምዲ፡ ንግሆ- የብለይ ስኒ ፈንጢሶም ወጽኡ። ሓደ ማንጁስ ቍጽሩ ዝነበረን ከባቢ እዩ። ቦጦሎኒ 107 “እቶም ኣብቲ ሰሚናር ክንሳተፍ ዝመጻእና እታ ዕብሪ ውጉኣት ክትማላእ። ምስ’ቶም ንግሆ መጽሔትን ካልእ ፖለቲካዊ ጠቀስን ከኣ ብደም ተሓጺቡ ኣብ መንጎ ስዉኣት ከኣ ናብቲ ከባቢ ብምድራብ ኣብ ኩመይለ ሓለፍትን ካድራትን ከኣ ሽዑ ኢና ውግእ ድሕሪት ዝተረፉ ብጾቶም ተወዳዲብካ ይንበብን ይመሃሩን ስለ ዝነበሩ፡ ንግሆኡ፡ ኣጽቂጡ ብህይወት ጸኒሑ። ሰለሙን ንሓጺር ግዜ ኣዕረፈት። ጸኒሓ፡ ሓንቲ ጋንታ ሕድሕድ ብደንከል ተወሊዑ ከም ዘሎ ዝግበር ካልእ ስጉምቲ ንምውሳድ ዕድላት ዋርድያ ኣብ ገረብ ደይቡ ከም ዝሕሉ (ቀንጠብ) ዝተባህለ’ውን መጋባይ ኮይኑ ኣብኡ ገዲፋ ንኢራፋለ ገጻ ተንቀሳቐሰት። ዝፈለጥና። ቅድሚኡ ብትሒም ትሒም እንተሃልዩ’ውን ምስኣቶም ንምኽኻር ገይሮም ክመሃሩ ጀመሩ። ዋርድያ፡ ሰራዊት ዝጸንሐ ራብዓዮም ብህይወት ተሪፎም’ምበር ኣብ ኢራፋለ ምስ በጽሐት ሓንቲ እምበር፡ ዝበዝሕ ሰብ ብወግዒ ክፈልጥ ዕላማ ገይሮም ክጽበዩ መሬት ክሳብ ዝወግሕ ጀብሃ ክመጽኡዎም ተዓዘበ’ሞ ንዳዊት መስርዕ ኩላ’ያ ጠፊኣ። ሓይልን ሓንቲ ጋንታን ካብታ ቦጦሎኒ ኣይጸንሐን። እቲ ጉዳይ ከኣ ኣብቲ ሰሚናር ኣብ ባሕሪ ተጸበዩ። ብድሕሪት ዝስዕብ ሓበሮ። ዳዊት፡ ኣብ መጀመርታ ከቢድ ድሕሪ’ዚ ካብ ፎሮ ተወሰኸቲ ጋንታት ኣብ ጀላቡ ተሰቒለን ንኢንገል ኣንሳፈፋ። ተወሳኺ ሓድሽ ኣጀንዳ ኮይኑ ኣዛራቢ ኮነ ተጋዳላይ ምስ ሰኣኑ ግን ቀቢጾም ናብ ዙላ ተደረባ። ካብ ሓይሊ ተኪኤ ሓንቲ ሓይልን ሓንቲ ጋንታን ከኣ ብእግሪ …” ይብሉ። (ደጀን) ሰገሩ። ገረዝጊሄር (እንዳ ቀጣን፡) ካብ ኣብ ቦርደሊ ከጥቅዓ ናብኡ ተጓዒዘን። ነዘን እዚ ዛንታ’ዚ ከም ዘመልክቶ፡ ምውላዕ ኣብ ዙላ፡ ብዓል ኣቦይ ተስፋይ በየነ (መራሒ እንዳ 4 እየን። ካብ እንዳ ዓድታት’ዚአን ህዝባዊ ግንባር’ያ ክትቆጻጸሮ ውግእ ሕድሕድ ዝተወሰኑ ዋናታት ሓይሊ 1፡) ናይ ሃንደሳ ድማ መራሒ 4 መሳርዕ ሸሪፎን ካልእን ጸኒሓ። ዝነበሩዎ’ምበር፡ ሓፋሽ ተጋዳላይስ ናይ’ቲ መስርዕ ቀሺ ሓድሽን ተቐበሉዎም። እዞም ጋንታ ትኸውን ኣብ ድሉሕ እተን ብዕብሪ ኢንገል ዝተጸግዓ ሓይልታት ውድብ ዕረ እናጠዓሞ ከም ዝተጸንበሮ’ዩ ሓለፍቲ፡ ኣብ ኢንገል ዘጋጠመ ኩነታት ምስ ኮፍ በለት። 2-መሳርዕ ቀጣን ተጋድሎ ሓርነት፡ ናብ 6 ሰነ 1980 ኣብ ዘመልክተልና። ተሓበሮም፡ ድሃይ ብጾቶም ክፈልጡ በታ ድማ ኣብ መንካዕሊለ ሓዛ፣ ዘውግሐ ሰዓት 4፡0 ኣብ ልዕሊ’ቲ እቶም ኣብ ኢንገል ኮይኖም ክከላኸሉ ዕብሪ ናብ ድሉሕ ተመልሱ። ግን፡ ብዓል 1-መስርዕ ቀጣን ኣብ ኢንገል። ውሑድ ዓቕሚ ኣሃዱታት ህዝባዊ ዝወዓሉ፡ መስዋእቲ ምስ በዝሖም ኣብ ኣቦይ ተስፋይ ዝገበሩዎ ብጾቶም ናይ ምርዳእ ብተወሳኺ፡ 1-መስርዕ ቍጠባን ግንባር መጥቃዕቲ ብምኽፋት ንኢንገል ሓደ ንምጥርናፍ እቶም ብሸነኽ ዓዲ ፈተነ ኣይተዓወቱን ኣይረኸቡዎምን። ክፍሊ ህዝቢ ምስ ናይ ሃንደሳን ተቖጻጸራኣ። እዚ ግን ድሕሪ ናይ ምሉእ ዝነበሩ ናብቶም ኣብ ከባቢ ዒላ ዝነበሩ ኣብ መንካዕሊለ ዓሪዶም ኣንጻር መጥቃዕቲ ኣብኡ ነበራ። ኣብ ኢንገል መዓልቲ ውግእ’የን ናብታ ዓዲ ዝኣተዋ። ኣባላት ሓይሊ ቀጣን ተጠርነፉ። መራሒ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ዝመከቱ፡ ዳርጋ ብምሉኦም ክልተ ቦታ ስለ ዝኾነ፡ እተን እተን ካብ ኢራፋለ ንቦርደሊ ዝገስገሳ ሓንቲ ጋንታ ቀጣን ኣርቢጂ ዝተባህለ’ዩ ነይሩ። ድሓን ወጺኦም፣ ግን፡ ሓደ ኦፕሬተርን ሓደ መሳርዕ ኣብ ክልተ ቦታት ሓይልን ጋንታን ተ.ሓ.ኤ እውን ንቦርደሊ እዚኦም’ውን ካብ መራሒ ጋንታ ኣርቢጂ ካብ ኣባላት ክፍሊ ህዝብን ተሰዊኦሞም። ተኸፋፊለን ቦታ ሓዛ። ኣብ ኣጥቂዐን ተቖጻጸራ። ኣብ መንካዕሊለ’ውን ጀሚርካ ኣብቲ ዝተወላዓሎም መጥቃዕቲ እታ ራድዮ ርክብ’ውን ቦምባ ኣርፒጂ ስለ ቤት ጽሕፈት ኢሳያስን ብተመሳሊ መጥቃዕቲ ነዘን ዓድታት ኣብ ጠፊኦም’ዮም። መስዋእቲ በዚሑ። ዝሃረማ ኣብኡ ዓንያ። ኣብ ኢንገል ዝነበሩ (ማእከል ዓድን) ኣብ ከባቢ ዒላ ትሕቲ ቍጽራ ኣእተወት። ተሓኤ፡ ነዘን ኣሃዱታት ኢንገል፡ ኣብታ ዒላ ምስ መስርዕ ሃንደሳ፡ ክፍሊ ህዝቢ፡ ቁጠባን ቀጣን ዘለዎን። ዝተጠቕሳ ዓድታት ክትቆጻጸር እንከላ ምሉእ ተጠርነፉ’ውን ጠያይት ወድኡ። 12 ግን ዝያዳ ተሃስዮም። ብምሉኡ ንብረትን ኣብ ድሮ 6 ሰነ 1980 “ሰላም መዓልቲ ናይ ምትህልላኽ ውግእ ስለ ዝወዓለ ጥዑያት 12 ውጉኣት ተረፉ። ሓለፍቶም ሓንቲ ድልድልቲ ዕብሪን ብጀብሃ ተወሲዱ። ይበሃል ኣሎ፣ ስምረት ይበሃል ካብ ክልቲኡ ወገናት ብዙሕ ተጋዳላይ ብመስዋእትን መውጋእትን ምስ ተዳኸሙ፡ ካብ የማን ካልኣይ - በርሀ ኣስፍሃ ኣባል ሃንደሳ ኣሎ” ተባሂሉ፡ ብዓል ኢሳያስ፡ ተሰውአ። ብፍላይ ኣብ ኢንገል፡ ዛራ ደም እቶም ተራ ተጋደልቲ ባዕላቶም ዝመስሎም ይቕጽል ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ማእከል ኣስመራ ወ/ሮ ሂወት ገብረመድህን ኣቶ ነጋሲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ኑርዓይኒ ኢብራሂም መሓመድኑር፡ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ወልደስላሴን፡ ስም ናይ ት/ዕድመ ወድና ሃብተሚካኤል ነጋሲ ወልደስላሴ ምባል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ተኸሳሲ ሰሚር ኣደም ባልቃ፡ ብዓልቲ ቤትካ ክርስትያን ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ሃብተ ገብረመስቀል ምራጭ፡ ሓፍተይ ተሪፉ፡ ሚልክያስ ነጋሲ ወልደስላሴ ተባሂሉ ሞልቂ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/12/25 ለተብርሃን ገብረመስቀል ምራጭ ሄብሮን ሃብቶም ከሰተ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሞን ይተኣረመሉ ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ሃብቶም ከሰተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፊኖ ኢሳቅ ቃልኣብ ምባል ተሪፉ፡ ሰላም ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ኢሳቅ ቃልኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ፌሩዝ ምባል ተሪፉ፡ ኣርሴማ ኤፍሬም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ጊላስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሊካ ማሕመድዓሊ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ማእከል ኣስመራ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ መሊካ መሓመድዓሊ ፋግር ተባሂሉ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብፍ/በ/መሰል ሃይለ ገብረመድህን እኽሊ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ተሰነይ እንተሎ፡ 18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልደስላሴ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣኑር ሑሴን ሰለማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ ኣብርሃም ኣልሐሰን፡ ናይ ፈጽሚ ምልክታ ቀሪቡልካ ኣቶ የዕብዮ ወልዳይ ዑ/ሚካኤል፡ ኣቦሓጎና ወ/ሮ ትምኒት ሃብተ ጊልያዝጊ፡ ተጸዋዒ ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሓደ ሳራ ቴድሮስ ተክላይ ምባል ተሪፉ፡ ሳሮን ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ነፍ/ሄር ዑቕባሚካኤል ተስፋጽዮን ዓሊ ኣቶ መድሃኔ ስምና ዓንዲት፡ ናይ ሓዳር ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ቴድሮስ ተክላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ በኺት ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 ቁ/39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ምስ 05 ሓወቦታትናን ወረስቲ ምዃንና ብሕጋዊ ወኪል ን15/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቅረብ። ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በረከት ኢሳይያስ መዓሾ፡ ኣቦይ ኢሳይያስ ከሰስቲ ነፍ/ሄር ገብረሚካኤል መብራህቱ ሃብተስላሴ ላልሽ ተወልደ፡ ኣደይ ኣምለሰት ወ/ሮ ዮርድኖስ ገብረስላሴ፡ ኣደይ ለተብርሃን መዓሾ ሓለፋ ስለዝዓረፈ፡ ከምኡ ድማ ገብረመድህን፡ ኣዝመራ ገብረሚካኤል ተኽለማርያም ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወ/ሮ ራህዋ ሃ/ማርያም ተስፉ፡ ብመንገዲ ሽሻይ ስብሃትልኣብ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣደይ ትበርህ ሃብተ መድህን ስለዝዓረፈት፡ መብራህቱ፡ ተኸሰስቲ ነፍ/ሄር ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ሕጋዊ ወኪላ፡ ብዓል ቤተይ ወልደትንሳኤ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ገብረሚካኤል መራብህቱ ገብረመድህን ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተስፉ ዑቕባጋብር ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/12/25 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 1. ንግስቲ ገብረሚካኤል 2. ነፍ/ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። የውሃንስ ገብረሚካኤል መብራህቱ 2.2 ሳሙኤል ባይሩ ፍስሃየ፡ ኣደይ ግደይ በርሀ ሰምሃር ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.3 ተኽሊት መሓሪ ርእሶም፡ ብዓልቲ ቤተይ ምልክታ ጨረታ ገብረትንሳኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ሜሮን ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.4", "char_count": 10292, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00129", "text": "ዮርሳሌም ኣቶብርሃን ተኸስተ ስለዝዓረፈት፡ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ሳሙኤል ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.5 ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ኣብ (TI) ንዝርከብ ቤት ሻሂ ዳኒኤል ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2. 4 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ካብ 01/12/25 ክሳብ 31/12/2027 ንክልተ ዓመት ከካርዮ ስለዝደለየ፡ ተወዳደርቲ ሳምራዊት የውሃንስ ገብረሚካኤል 3. ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ንጨረታ ይዕድም። እሰያስ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 4. ኤልሳ እስቲፋኖስ፡ ሓፍተይ ሮዚና ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙሴ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 5. እስቲፋኖስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ቅጥዕታት ቶማስ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 6. ሳባ ለተሚካኤል ኣስካለ ዑቕባስላሰ፡ ወለድና ኣሕዋተይን 3 ተካእቲ ደዊ ሓወይን 1. ተጫረትቲ ናይ ቤት ሻሂ ሊቸንሳ ዘለዎምን ሃገራዊ ግቡኦም ዘማልኡን ክኾኑ ገብረሚካኤል መብራህቱ 7. ለተንስኤ ኣስካለ ዑቕባስላሴ ወልደገርግሽን ነገሰት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ኣለዎም፡ መረጋገጺ የቕርቡ። ገብረሚካኤል መብራህቱ ተኸሰስቲ ካብ ወልደማርያም ገብረጻድቕን ስለዝዓረፉ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2. ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ንግዲ ፍቓድ የቕርቡ። ቁ/1 ክሳብ 7 ንዓኹም ዝምልከት ናይ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። 3. ናይ ዓመተ 2024 ግብሪ ዝኽፈሉ፡ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 4. ንኣገልግሎት ዝውዕል መሳለጥያታትን ንብረትን ባዕሎም የቕርቡ። ይካየድ ስለዘሎ፡ ናይ ምቅሊት ውርሻ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝምልከት ጉዳይ ስለ ዘለኩም፡ ን9/12/25 5. መንነት ወረቐትን ነባርነትን ፎቶ ኮፒ የቕርቡ። ጓዕዳድ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ልክዕ ሰዓት 10፡0 ቅ/ቀ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ወ/ሮ ፍረወይኒ ተፈሪ ገብረትንሳኤ፡ ኣደይ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ዝርከብ ጨ/ቤ/ጽ/ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ቐይሕ ንሕብር። ኣረጋሽ ገብረሂወት ሃብቱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ብወግዒ ጨረታ ይኽፈት። ምስ 7 ኣሕዋተይ 2 ተካእቲ ደቂ ስዉእ ከሳሲት ወ/ሮ ክብረት ሃብተማርያም ካሳ፡ 7. መኽበሪ ጨረታ (10,0) ናቕፋ ብCPO የትሕዙ። ተኸሰስቲ ወ/ነፍ ገብረሂወት መብራህቱ ሓወይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተኸሳሲ ኣቶ ሳልሕ ዑስማን እድሪስ፡ ንዓኻ 8. ተጫረትቲ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ሰነድ ጨረታ ወ/ነፍ ትብለጽ ወልደገርግስ፡ 1. ወ/ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ዝምልከት ናይ ገዛ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ክወስዱ ይኽእሉ። ነፍ ከሰተብርሃን ገብረሂወት 1.1 ኣሉላ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/1/26 9. ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርስቲ ጨ/ቤ/ጽ/ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ከሰተብርሃን 1.2 ኤርትራ ከሰተብርሃን፡ 2. / ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ብምጻእ ወይ ድማ ብቁ/ተሌፎን 0837138/073109 ነፍ የማነብርሃን ገብረሂወት፡ 2.1 ሰለማዊት ወ/ሮ እዝግሃርያ ዘሚካኤል ዑቕባዝጊ፡ ብምድዋል ክትውከሱ ትኽእሉ። የማነብርሃን ገብረሂወት 2.2 ኣውገት ብዓል ቤተይ ኣስራት ተስፋማርያም ወ/ሮ ኣበባ ሓጎስ ብርሃነ፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ነ/ሄር ሓበሬታ ንዝደሊ፡ ፎርም ናይ ጨረታ ኣብ ቁ.308 ወይ ድማ ኣብ ቁ.309 ጨ/ቤ/ጽ/ የማንብርሃን ገብረሂወት፣ ብመንገዲ ነማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ኣድሓኖም ምስጉን ነ/ሪት ወ/ሮ ሓጉሽ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ብምጻእ ክትወስዱ ከሰስቲ ወ/ነፍ ገብረሂወት መብራህቱ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ሓድጉን 1. መብራህቶም ኣድሓኖም +4 ትኽእሉ። ወ/ነፍ ትብለጽ ወልደገርግስ፡ ወኪል ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ተካኢ ወዲ ወረ/ነሄር ሃይለ ኣድሓኖም 1. 10. ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ዓዲ-ቐይሕ ዝሓሸ ኣማራጺ ምስ ወ/ረ ኣስካለማርያም ገበሂወት 3. ወ/ረ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ዓወት ሃይለ ኣድሓኖም፣ ንዓኻ ዝምልከት ዝረክብ፡ ጨረታ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ኣስካለማርያም ገብረሂወት ናይ ምቅሊት ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናይ ትእዛዝ ፋይል ቀሪቡ ስለዘሎ፡ ብኣካል ውርሲ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልኩም ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ተኽለሰንበት ስዩም ቴድሮስ፡ ወለድና ስዩም ቤ/ፍ ቅረብ። ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቴድሮስ ሰረቐን ዑቕባምርያም ማናን ቁ/39 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞ/ ማእከል ከተማ ጎደና 194 ቁ. ገዛ 12 ቁ/ምስክር ወረቐት መንደፈራ ንሕብር። እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 12656 መወከሲ ቁጽሪ 126534 ፕሎት 42 ፓርሰል A ስፍሓት መሬት 389.78 ኣቶ ሙሴ ገብረመድህን፡ ኣደይ ግደይ ት/ሜ 4 ክፍልታት 8 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዝተደኮኖ፡ ብስም ደገዝማች ተስፋሚካኤል ኣቶ ኪዳነ ክፍለማርያም ይመስገን፡ ኣደይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ገብረእግዚኣብሄር ስእሉ ስለዝዓረፈት፡ ወርቀን ነፍ/ሄር ሓረጉ ገብረሂወትን ዝተመዝገበ፡ ወ/ሮ ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ምስ መዓሾ ኣስመሮም ጭሮም ስለዝዓረፈት፡ እምባ ደርሆ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና 1 ኣሕዋተይ ዝተመዝገበ ብጽሒት ናይ ነፍ/ሄሪት ሓረጉ ገብረሂወት ናብ ስም ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መኣገዲ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣበሳሪ ሙሉብርሃን ዑቕባስላሴ ምባል ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሑዙ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ናብ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ተሪፉ፡ ዮሴፍ ሙሉብርሃን ዑቕባስላሴ ይቕረብ። ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሰነዳት ጉዳይ ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ኪዳነ ክፍለማርያም ይመስገን፡ ሓፍተይ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣስመሮም ወልዳይ ሃይለስላሴ ምባል ለምለም ክፍለማርያም ይመስገን ጸጋይ ኣብርሃም፡ ኣቦይ ኣብርሃም ሃይሉ ተሪፉ፡ ኣስመሮም ወልዳይ ሃብተስላሴ የማነ ተስፋሚካኤል ወርቀ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ማእከል ኣስመራ ወ/ሮ ሂወት ገብረመድህን ኣቶ ነጋሲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ኑርዓይኒ ኢብራሂም መሓመድኑር፡ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ወልደስላሴን፡ ስም ናይ ት/ዕድመ ወድና ሃብተሚካኤል ነጋሲ ወልደስላሴ ምባል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ተኸሳሲ ሰሚር ኣደም ባልቃ፡ ብዓልቲ ቤትካ ክርስትያን ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ሃብተ ገብረመስቀል ምራጭ፡ ሓፍተይ ተሪፉ፡ ሚልክያስ ነጋሲ ወልደስላሴ ተባሂሉ ሞልቂ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/12/25 ለተብርሃን ገብረመስቀል ምራጭ ሄብሮን ሃብቶም ከሰተ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሞን ይተኣረመሉ ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ሃብቶም ከሰተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፊኖ ኢሳቅ ቃልኣብ ምባል ተሪፉ፡ ሰላም ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ኢሳቅ ቃልኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ፌሩዝ ምባል ተሪፉ፡ ኣርሴማ ኤፍሬም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ጊላስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሊካ ማሕመድዓሊ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ማእከል ኣስመራ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ መሊካ መሓመድዓሊ ፋግር ተባሂሉ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብፍ/በ/መሰል ሃይለ ገብረመድህን እኽሊ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ተሰነይ እንተሎ፡ 18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልደስላሴ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣኑር ሑሴን ሰለማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ ኣብርሃም ኣልሐሰን፡ ናይ ፈጽሚ ምልክታ ቀሪቡልካ ኣቶ የዕብዮ ወልዳይ ዑ/ሚካኤል፡ ኣቦሓጎና ወ/ሮ ትምኒት ሃብተ ጊልያዝጊ፡ ተጸዋዒ ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሓደ ሳራ ቴድሮስ ተክላይ ምባል ተሪፉ፡ ሳሮን ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ነፍ/ሄር ዑቕባሚካኤል ተስፋጽዮን ዓሊ ኣቶ መድሃኔ ስምና ዓንዲት፡ ናይ ሓዳር ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ቴድሮስ ተክላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ በኺት ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 ቁ/39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ምስ 05 ሓወቦታትናን ወረስቲ ምዃንና ብሕጋዊ ወኪል ን15/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቅረብ። ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በረከት ኢሳይያስ መዓሾ፡ ኣቦይ ኢሳይያስ ከሰስቲ ነፍ/ሄር ገብረሚካኤል መብራህቱ ሃብተስላሴ ላልሽ ተወልደ፡ ኣደይ ኣምለሰት ወ/ሮ ዮርድኖስ ገብረስላሴ፡ ኣደይ ለተብርሃን መዓሾ ሓለፋ ስለዝዓረፈ፡ ከምኡ ድማ ገብረመድህን፡ ኣዝመራ ገብረሚካኤል ተኽለማርያም ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወ/ሮ ራህዋ ሃ/ማርያም ተስፉ፡ ብመንገዲ ሽሻይ ስብሃትልኣብ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣደይ ትበርህ ሃብተ መድህን ስለዝዓረፈት፡ መብራህቱ፡ ተኸሰስቲ ነፍ/ሄር ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ሕጋዊ ወኪላ፡ ብዓል ቤተይ ወልደትንሳኤ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ገብረሚካኤል መራብህቱ ገብረመድህን ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተስፉ ዑቕባጋብር ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/12/25 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 1. ንግስቲ ገብረሚካኤል 2. ነፍ/ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። የውሃንስ ገብረሚካኤል መብራህቱ 2.2 ሳሙኤል ባይሩ ፍስሃየ፡ ኣደይ ግደይ በርሀ ሰምሃር ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.3 ተኽሊት መሓሪ ርእሶም፡ ብዓልቲ ቤተይ ምልክታ ጨረታ ገብረትንሳኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ሜሮን ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.4", "char_count": 6600, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:00132", "text": "ቀሪቡ ኣሎ። ገለ ካብኡ ከምዚ ዝመጹን ዝምልከት ድሕረ ባይታ “ሰኑይ 30 ሕዳር፡ 1970 መዓልቲ ይብል፥ “.ጉዳይ ኣብ ዖና ዝወደቑ የቕርብ። ፍርዲ በስክዲራ ኣኺሉ፡ ወተሃደራት ሬሳታት ግን ተንጠልጢሉ ነበረ። ኢትዮጵያ ካብ ሩባ ዓንሰባ ናብታ ዓዲ ኣብ መጨረሽታ ብሲዲ ዓብዱላሂ ወጻእተኛታት ገጾም ገስገሱ። ኣደይ ኣመተ ኢሻቕ፡ ሲዲ ጃዕፈር ዝምርሑ ዓበይቲ እቲ ኣብ ዖና ዝተፈጸመ ህልቂት ሰለስተ ዓመት ዝገብር ተኽላይ ወደን ዓዲ፡ ናብ ኣዛዚ 31 ሻለቃ፡ ሌተና ክንዮ ደቀባት እቲ ከባቢ ንጸዓዱ ኣብ ዝባነን፡ ናይ ኣዋርሕ ጥንሲ ድማ ኰሎኔል ወላና ጅዳ ብምኻድ.ሬሳ ከይተረፉ ከም ዘርከበሎም ኣብዛ ኣብ ማህጸነን ተሰኪመን፡ ኣብ መንጎ ወጻእተኛ ክቕበር (ኣብ ዖና ዝተቐትለ መጽሓፍ ነንብ። ነዚ ኣብ ትሕቲ ሞትን ህይወትን ተቐርቂረን ውዒለን ኢጣልያዊ ኣልፈንሶ ሎኮማረ ጆቫኒ “ኢጣልያዊ ግዳይ ህልቂት ዖና” ኣማስያኡ ናብታ ንመቕተሊት ሬሳ ኣብ መዓልቲ ህልቂት ከባቢ ዝብል ኣርእስቲ ነንብቦ። እቲ ኣብ ዝተመርጸት መስጊድ ኣተዋ”. ፍርቂ መዓልቲ ተላዒሉ ነይሩ) ናይ ጀርዲን ኦርተላ ዝተቐትለ ጣልያናዊ ይብል እሞ፡ “ካብ መስግድ ብህይወት ደቂ ሃገር ኣራዊት ክበልዖ” ይብሉዎ ሎኮማረ ጆቫኒ ዝበሃል እዩ ነይሩ። ምስ ወጸት ድማ “.ብደምን ፈርስን እሞ፡ ሽዑ ወላና ነቶም ብዘይገበሩዎ ብኻልእ ሸነኽ ምቕታል ናይቲ ተሓጺባ ሬሳታት እናረገጸት ንፈርሔን፡ ዝተቐትሉ ንጹሃት ክቕበሩ ከም ጣልያን፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዖና ዝወረደ ካብኡ ንከረን፡ ካብኡ እናሰጎመት እንዳ ዝፈቐደ ይገልጽ። ቀጺሉ፡ ነቲ ዝነኣድ ግፍዒ ብማሕበረ ሰብ ኢጣልያውያን ኣቦሓጎኣ ዖና በጽሐት.ካብ ሞት ንስክላ ታሪኸ ሲዲ ዓብዱላሂ ብኸምዚ ንክኹነን ከምዝደረኸ ደራሲ የብርህ። ወጺኣ ናብ ሞት (ዖና) ዝተደቕደቐት ይገልጾ፡ “.ሲዲ ዓብዱላሂ ነቲ ክዕቆብ ኣብ ትሕቲ “ህልቂት ዖናን ሚስተር ኣደይ ኣመተ ዳግማይ ንዕድላ ዝመጸ ህዝቢ ምዕንጋሉ ፍሉይ ተርእዮ ሂዩን” ዝብል ኣርእስቲ ድማ፡ እቲ ረገመት. ግን ዕድለኛ ኮይና .ሓዊ ኣይቆጸሮን። ግቡእ ስለ ዝነበረ ከኣ ስለ ሚስተር ሂዩ ዘበርከቶ ዝነኣድ ዓቢ ትተፍእ ካብ ዝነበረት ዖና ብሰላም እቲ ዝተገፍዐ ህዝቢ ክጣበቕ’ውን ሰብኣዊ ሓገዝ ብሰፊሕ ተገሊጹ ኣሎ። ወጸት. ኣደይ ኣመተ ስነ ኣእምሮኣዊ ሓላፍነት ሲዲ ነበረ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ካብቶም ሚስተር ሂዩ ዘበርከቶም ሃስያ ስለ ዝበጽሓ ምስ ህጻን ወዳ ሲዲ ዓብዱላሂ ንሰላምታ ኢዱ ሰብኣዊ ተግባራት ምስራት መዕበዪ ተኽላይ ናብ መዕበያ ዘኽታማት ዝዘርጋሓሎም ኰሎኔል “ኢድካ ዘኽታማት ክኸውን ከሎ፡ እቲ ካልኣይ ላልምባ ከም እትኣቱ ተገብረ። ሕርሳ ብደም ንጹሃት ረኺሱ እዩ። ንሕና ድማ ምህናጽ ሆስፒታል እዩ። እዘን ኣኺሉ ወዲ ወሊዳ ሓድጉ ሰመየቶ። ኣስከሬን ህዝብና ክንቀብር ጥራይ ክልተ ትካላት፡ ነቶም ኣብ እዋን ሉተር ኪንግን ኣንጻር ኣድልዎ ውዕለቱ ምስጋና ብምቕራብ እዩ ሓድጉ ብመገዲ ሚስተር ሁዩ ናብ ክፍቀደልና ኢና መጺእናካ” ብምባል ህልቂት ዖና ዝተጎድኡ ግዳያት ኣብ ጸለምቲ ኣብ ዝግበር ዝነበረ ቃልሲ ካብ ዝፍልማ። ካብኣቶም ነቲ ብፍሉይ ዘርዓምዎ ጸለምቲ ኣመሪካውያን ብሕርቃን ከም ዝተዛረቡዎ ይዕለል። ምሕካምን ነቶም ናይ ዝኽትምና ዕጫ ዘስምዕዎ መደረ ዝሕይል ቃል እዮም ምስጋና ዝጠቕሶ ንሓላፊ ክፍሊ ንቃኘው ኣስመራ ተወሲዱ፡ ጸኒሑ ሲዲ ዓብዱላሂ በዚ ውዕለት’ዚ ዝወረዶም ህጻናት ኣብ ምንባይን፡ ኣስሚዖም። ፍልዩ ኣቡነ ኣብረሃ ምርምርን ስነዳን ንተጋዳላይ ዘምህረት ድማ እቶም ኣርዓምቱ ሒዞሞ ንመዋእል ብኽብሪ እናተዘከሩ ይነብሩ ዘደንቕ ግደ ከም እተጻወታ ኣብ ኣብ ቅድሚ ከይትዛረብ ዝኽልክሉ ዮሃንስ እዩ። “.ብጻይ ዘምህረት፡ ንኣመሪካ ምስ ከዱ ድሕሪኡ ዝረኣዮ ኣለዉ። ንሶም ቅድሚን ድሕሪን “ዖናን በስክዲራን” ተሰኒዱ ንረኽቦ። ቀተልቲ ተዛሪቦም ብህይወት ክቕጽሉ ንህልቂት ዖናን በስክዲራን ተገዲሰ ቤተሰብ የለን። ተኽላይ ንመጨረሽታ ህልቂት ዖና ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከለዉ፡ እቶም ጸለምቲ ኣመሪካውያን ክሰርሓሉ ሓሳብ ኣንቂሉ ጥራይ ግዜ ሓዉ ንዘረኣየላ ህሞት ብትካዘ ዓቢ ኣበርክቶን ደገፍን ዝገበሩ ሓርበኛ ግደ መራሕቲ ሃይማኖት ግን ዝተረኣየካ ኣብ ትዛረበሉ ዓለም ዘይኮነ፡ ብቪድዩ ምስክርነታት ክስንድ ይዝክር፥ ነበሩ እናበለ የዘንቱ። ንመሰሎም ተጣቢቖም ምቕታሎም ሓይሊ ሰብን መሳለጥያን ኣኽቲቱ እቲ ኣዝዩ ዝነኣድ ዓቢ ሰብኣዊ ጥራይ እዩ” ከኣ ይብል። ደራኺ ተራ ተጻዊቱ እዩ።.ኮታስ “ብንእሽቶይ ከለኹ ቤንቲሺተ ታሪኽ ንምፍታሽ ዝተሓልፈ ነዊሕ ግደ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓንዲ ሕቖ ናይዚ ዕዮ’ዚ ነይሩ፡” ሓሚመ ኣብ ቃኘው መጥባሕቲ ገይረ ጉዕዞ፡ ጸሓፊ፡ ንውጻእ መዓትን ስድራ ዓድን ኣብዚ መጽሓፍ ጎሊሑ ብዛዕባ ቋንቋ ዝምልከት ኢሉ ገሊጽዎ ኣሎ። ንሕና እውን፡ ነይረ። ሽዑ ንሓወይ ዘርዓሙ ጸለምቲ ቤት ናይ ዝሃለቑን ንኽረክብ ዝተጓዕዞ ተሰኒዱ ኣሎ። ብሰንኪ እቲ ኣብ ልዕሊ ከም ነበብቲ፡ ንሓውና ዘምህረት እዚ ኣመሪካውያን ክርእዩኒ መጺኦም፡ ዓድታት ውሑድ ኣይኮነን። ንካርቱም ሰላማውያን ህዝቢ ዖናን በስክዲራን ኣብ መደምደምታ ብዛዕባ እቲ ታሪኻዊ ሰነድ ንምስናድ ዝወሰዶ ምስ ሓድጉ ተራኣኢና።” ድሕሪ’ዚ ከይተረፈ ንከዲጃ እተባህለት ውጻእ ዝወረደ ግፍዒ ተቘጢዖም ናብ ዓበይቲ ኣብዛ መጽሓፍ ዝተዓዘብኩዎም ገለ ስጉምቲን ንደራሲ ምድጋፉን ካብ ተኽላይ ንኽጋደል ብ1979 ንሜዳ መዓት መስጊድ በስክዲራ ንኽረክብ ሰበ-ስልጣን ከይዶም ተቓውምኦም ገለ ፍሉያት ቃላት ክጠቅስ እፈቱ፡ ልቢ ነመስግኖ። ወጺኡ ብ191 ነጻነት ኤርትራ ምስ በጺሑ። ካርቱም ካብ በልና፡ ደራሲ ካብ ዘስመዑ መራሕቲ ሃይማኖት - ደራሲ ኣብዛ ብትግርኛ እተጻሕፈት ኮነ፡ ናብ ዓዱ ምስ ተመልሰ ዝሓደሮ ንእግረ-መንገዱ ብዛዕባ’ዛ ሱዳናዊት ኣባ ኣጎስቲኖ ተድላ፡ “.ናብ ኣስራተ መጽሓፉ፡ ገለገለ ናይ ትግረ/ዓረብ/ መደምደምታ ዘሕዝን ስምዒት፡ ከምዚ ዝስዕብ ርእሰ-ከተማ ስእላዊ መግለጺ ሂቡና ካሳ ከይዶም.እዚ ኣብ ግዝኣትኩም ብሊን ቃላት ክጥቀም ንዕዘቦ። እዚ ይገልጾ፡ “.ተኽላይ ካብ መስዋእቲ ኣሎ። ከም’ዚ ዝስዕብ ይብል፥ “እቲ ዝፍጸም ዘሎ ህልቂት ትሰምዕዎ ድማ እቲ ቦታ (seting) ከባቢ ከረን ኣብ መወዳእታ ጸሓፊ ነጸረኣብ ተሪፉ ናጽነት ምርኣዩ፡ ልዕሊ’ቲ ንእኡ ንካርቱም ምስ እምድዱርማን ኣለኹም። ወተሃደራትኩም ሓንቲ ምዃኑ ኣብቲ ከባቢ ዋላ ተዛረብቲ ኣዛዚ፡ ነዚ ኣዝዩ መስተንክር ዝኾነ ናይ ዳግማይ ከም እተወልደ ዝፈጠረሉ ዘራኽብ ድልድል፡ ጻዕዳ ኒል ካብ ኣበሳ ንዘይብሉ ሰላማዊ ህዝቢ ትግርኛ ዘውትሩዎ ቃላት ብምዃኑ ስነዳ ዕዮ ወዲእካ ንመጽሓፍካ ኣብ ባህታ፡ ብጅግንነት ወዱ ዝኾርዕ ኣቦ ቀላይ ቪክቶርያ ሰማያዊ ኒል ድማ ብሳንጃን ብጥይትን እናህለቑን ደም ርትዓዊ ይገብሮ። - ሕማቕ ነሲብ ምሕታም ምብቃዕካ ዮሃና! ንሕናን ንኣምላኽ ሞሳ ትመልስ ወላዲት ካብ ቀላይ ጣና ተበጊሶም ዝሓብሩላ ንጹሃት እናፍሰሱን ትም ኢልኩም (ሕማቕ ዕድል/ዕጫ) ዝበጸሖም ቤተ ሰብ ግዳያትን በዚ ስራሕ’ዚ፡ ብዘይምህላዋ ምሉእነት ሰኣነሉ። “ሙግረን” ተባሂሉ ዝጽዋዕ መራኸቢ ትዕዘብዎም ኣለኹም። እንተኾነ - መንሹራት - ማሕወል ኡሚያ ተደቢስናን ሓዘንና ዓጺናን። ኣብ ብጅግንነት ሓዉ ዝሕበን ወዲ እኖ ቦታ’ዩ” ይብል። ከምዚ ዓይነት ዕላል ደም ንጹሃት ሃየንታ ኣለዎ” ብምባል (ምጥፋእ መሃይምነት) - ተወዝዐ (ምስ መጻኢ፡ ትጽቢትና ካባኻ ዓቢ እዩ። ብዘይምርካቡ ባዶነት ተሰመዖ። ካብቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ዘንብዕን melod- ገዲፎምዎ ወጹ። ደራሲ፡ ነዚ ካብ ጸላኢ ምስ ዝቃለሱ ብጾት ተወዝዐ እቲ ዝጽበየካ ዓቢ ብድሆ፡ Yodu have ተኽላይ ‘ኣነ ካብ ዝተርፍ ኣደታቶም dramatic ዕላል ቊሩብ ግዝያዊ መጽሓፍ “ሆስፒታል መካነ ሕይወት ) - ፈርሻ እኽሊ - እንዳ ሓዳደን raised the bar and set a lodfty ብሃንቀውታ ዝጽበይኦም ስዉኣት እፎይታ (distractiodn) ዝህብ ጥራይ ንጎረሮኣ ትመስክር” እትብል ብኣባ - ጅብኡ ብማል ሓራም መልኣ - standard that might prodve cha-l ሓደ ተሪፉ እንተዝኸውን’ ክሳብ ዘይኮነ ጎኒ ጎኑ’ውን ሕቡእ ስነ ጥበባዊ ጠዓመ ገብረዮሃንስ ዝተጻሕፈት ነቶም ኣብአን ዝነበሩ (ኣትሚሙ) lenging tod live up tod as yodu ምባል በጺሑ ነይሩ። ተኽላይ ነቶም ምልከት ናይቲ ደራሲ ዘንጸባርቕ መጽሓፍ እዩ ተወኪስዎ። ተቓውሞ ናብ ሳልሳይ ዘቕነዐ - ወርቅን ፍዳን embark odn future literary enካብ ዝኽሩ ዝሃሰሱ ኣቦኡን ኣደኡን እዩ። ቀንዲ ትሕዝቶ ናይዛ ብልጽቲ ኣቡነ ኣብርሃ ፍራንሰዋ እውን (ሓሪጣ) ሃበቶ - ተመዲደን ወዓላ - deavodurs. ኣይኮኑን ተጸብዩ። ንእንኮ ወድንኡ መጽሓፉ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ብሰፊሑ ኣብዛ ታሪኻዊት መጽሓፍ ብክንደይ ምትሕላይ - ኣብ እዝና የቐንየለይ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ካብ ዞባታት ካብ ዞባታት ብስራት ተመስገን ኣጠቓቕማ ሞባይል ብተመሃሮ ናበይ ገጹ’ዩ? ዘመናውያን መሳርሒታት ብዝተፈላለየ መንገዲ ናብ ቤትና ብምእታው፡ ቀለስቲ ሓዳርን ደቅናን ክኾኑ ካብ ዝርኣዩ ሓጺር ኣይኮነን። ብዙሓት ኤለክትሮኒካዊ ኣቑሑ ንደቂ ሰብ ናብራ የቕልሉ ዝተባህሉ፡ ናብ ዕዳጋ ወሪዶም ብህዝቢ ተቐባልነት ዝረኸቡ ውሑዳት ኣይኮኑን። ተንቀሳቓሲት ተሌፎን ማለት ሞባይል’ውን ናይ’ዚ ኣብነት እያ። ሎሚ ብዓለም ደረጃ ካብ ዝነኣሰ ክሳብ ዝዓበየ ነዛ መሳርሒ ዘይዓጠቐ ፍጡር ወዲ ኣዳም የለን ክበሃል ይከኣል። ሎሚ ሓበሬታ ኣብ ኢድ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብቕል ዝበለ መንገዲ ክበጽሕ መም/ ኣስመሮም ታደሰ ክኢሉ ኣሎ። ሓበሬታ ከኣ ልክዕ ከም ሓደ ኣለዉ። እዚ ከኣ ብሰሪ እዛ ኣብ ኢዶም ሞባይል ምሓዞም፡ ምስኦም ዘዕልሉ ግዜ ቀረብ ጥራይ ይተኣሳሰር ማለት’ዩ። ወለዱ ብምንጽጻር ዝወጽአ ኮይኑ፡ እዚ ዝስዕብ’ዩ፦ በሊሕ ካራ እዩ፣ ጽቡቕ ጎድን ሕማቕ ትረክብ ሞባይል ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ ስኢኖም ኣለዉ። ብሰንኪ’ዚ ከኣ፡ ደቆም ዘየማእዘንዎ ቈልዓ ግን እንታይ መጻኢ • ካብ ዕድመ 2 ዓመት ንታሕቲ ጎድን ኣለዎ። ኣብ መንበረ ሚዛን እቲ እዩ። መስምዒ ድምጺ (ኢርፎን) ኣብ እዝኖም ክህልዎ ይኽእል? ዘተሓሳስብ ሕቶ’ዩ። ዝዕድመኦም ህጻናት፡ ብፍጹም ሞባይል ኣሉታዊ ጎድኒ ካብቲ እወታዊ ጎድኒ እንተ ኣብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት፡ እንትርፎ ወቲፎም ዝተፈላለዩ ነገራት ክዕዘቡ ከለዉ፡ ስለዚ፡ ውሕሉል ኣጠቓቕማ ሞባይል እንተ ክጥቀሙ የብሎምን። ዛዪዱ፡ ኣብ ምድንፋዕ እወታዊ ጎድኒ ብዙሕ ኣብ ናይ ኮምፕዩተር ትምህርቲ፡ ኣብ ካልእ ወለዲ ድማ ቡኖም ኣፍሊሖም ቴለቭዥን ዘይተገይሩ፡ ዕንወቱ ዓቢ ከም ዝኸውን’ዩ • ካብ 2 ክሳብ 5 ዓመት ስራሕ ከም ዘድልየና ንምልከት። ግዜ ሞባይል ሒዝካ ናብ ቤት ትምህርቲ እናረኣዩ ይዘናግዑ። እዚ ከኣ፡ ነቲ ናይ መምህር ዓብዱኑር ስክፍታኡ ዝገልጽ። ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት፡ ምጻእ ኣይፍቀድን እዩ። ተመሃሮ ሞባይል ስድራቤት ወግዒ፡ ወራር ዘእቱ መሳርሒ እዛ ዘመናዊት መሳርሒ ሞባይል፡ ሽሕ’ኳ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ ኣብ ሃገራዊ መርመራ ሒዞም ኣብ ቀጽሪ ቤት ትምህርቲ እንተ እዩ ኢልካ ክትገልጾ ከም ዝከኣል መም/ ጥቕማን ረብሓኣን ዕዙዝ እንተ ኾነ፡ 2024/2025 ካብ ዝተሳተፉ 24 ተመሃሮኣ፡ ተረኺቦም፡ ብሕጊ ናይ’ታ ቤት ትምህርቲ ዓብደኑር ሓሚድ ይገልጽ። ስለዚ፡ ወለዲ ነዚ ሰፍ ዘይብል ኣዕናዊ ኣሉታዊ ሳዕቤናት እቶም 13 ተመሃሮ ማለት 50.1% ከም ዝቕጽዑ መም/ ኣስመሮም ይገልጽ። ምብህሃል ኣብ መንጎ ኣባላት ስድራቤታት ከተውርድ እውን ትኽእል እያ። ንኣብነት፡ መሕለፊ ነጥቢ ረኺቦም። ካብ’ዚኣቶም፡ “ሎሚ ዝበዝሑ ተመሃሮ፡ ካብ ከንብቡ ዘርሕቕ ተርእዮ ክነቕሑሉ ይግባእ። ብዙሓት ህጻናት፡ ንውሕ ዝበለ ሰዓታት እቶም 13 ተመሃሮ ምሉእ ነጥቢ (4.0) ክርእዩን ክሰምዑን’ዮም ዝደልዩ። እዚ ከኣ፡ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ፡ ካብ ክሊ ዕድመ ሞባይል ይጥቀሙ’ዮም። እዚ ከኣ ኣብ ዘምጽኡ እዮም። በዚ ውጽኢት ተሓጊዛ፡ ነቲ ናይ ንባብ ሸውሃቶም ብትኽክል ዓጽዩዎ 15 ክሳብ 18 ዘለዉ እዮም። እዚ ከኣ፡ ኣእምሮኦምን ኣቃውማ ኣካላቶምን ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ተዓዋቲት እዩ። ተመሃራይ እንተ ዘይኣንቢቡን እንተ እቲ ውዑይ ግዜ ጕብዝና ወይ ግርዝውና ዘንይቡር ተርእዮ ዝፈጥር’ዩ። ብተዛማዲ፡ ናይ’ቲ ብደረጃ ዞባ ደቡብ ዝዕደል ሽልማት ዘይተመራሚሩን ግን፡ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ እዩ። ኣብ’ዚ፡ መንእሰያት ኣብ ምንቃሕ ኣብ ዘይንቡር ዕድመኦም፡ ብዝሒ ቃንዛ ደንደን ኮይና። በዚ ከኣ፡ ኣብነታዊት ቤት ኣይበጽሕን’ዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጽቡቕ መጻኢ ዘለና ተራ ክዓቢ የድሊ። ምኽንያቱ፡ ዓንዲ ሕቖ፡ ከምኡ’ውን ምጭብባጥ ክሳድን ትምህርቲ ዘስምያ፡ ደረጃ ተጐናጺፋ። ክህልዎ’ውን ኣይክእልን’ዩ። ምኽንያቱ፡ እንታይ ይጎድኦም እንታይ ከ ይጠቕሞም መንኩብን ከጓንፎም ይርአ። ምስኡ’ውን፡ መም/ ዓብደኑር ሓሚድ ናይ ሎሚ ትሕዝቶ ዓምዲ ካብ ዞባታት፡ ንባብን ምርምርን፡ ብርሃን ናይ ሂወት ስለ ግንዛበኦም ድሩት ስለ ዝኾነ። ዕድመ ናይ ዓይኒ ሕማም (digital eye syndንተጠቃምነት ሞባይል ኣብ ተመሃሮ ዝኾና። ለባማት ኣቦዋት’ውን፡ ‘ዘንብ ብዝደረኾ ታህዋኽ፡ መንእሰያት ተመሃሮ drome) ይሓሙ። ምልክታት ናይዚ ዝዕድመኦም ህጻናት፡ ሞባይል ዝጥቀሙሉ ዝምልከት’ዩ ክኸውን። እዚ ከኣ፡ ሞባይል ይዕንብ’ ክብሉ፡ ጥቕሚ ንባብ ንሓንጎልን ንኹሉ ኣቋራጭ ክገብርዎ እዮም ዝደልዩ። ሕማም፡ ድርቀት ዓይኒ፡ ዘይንጹር ርእየትን ግዜ፡ ኣብ መዓልቲ ካብ ሓደ ሰዓት ዝውሕድ ንተመሃሮ ሓጋዚት ድያ ኣዕናዊት ኣብ ምዕባለን ተመሃራይ መሰረታዊ ከም ዝኾነ ንኣብነት፡ መምህር ኣብ ሰሌዳ ይጽሕፎ፣ ሕማም ርእስን እዮም። እዚ ኩሉ ተደማሚሩ እንተ ኾነ ተመራጺ እዩ። ዝብል፡ ናብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ኣነጺሮምዎ እዮም። ስለዚ፡ መጻኢ ደቅና ንሳቶም ግን ኣብ ክላስ ክንዲ ዝጽሕፍዎ፡ ነቲ ከኣ፡ ኣብ ሂወቶም ድኹም ጭዋዳን • ካብ 5 ዓመት ንላዕሊ ብምኻድ ንዳይረክተር መም/ ኣስመሮም መታን ጽቡቕ ክዓዝ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ መምህሮም ዝጸሓፎ ስእሊ ብምውሳድ፡ ኣብ ድኹም ምርድዳእ ምስ ሕብረተሰብን፡ ዝዕድመኦም ህጻናት ከኣ፡ ሞባይል ክጥቀሙ ታደሰ፣ ከምኡ’ውን ንኣቦ መንበር ኮሚቴ ሞባይላቶም፡ ዕቱብ ቁጽርን ምክትታልን ገዛኦም ክጽሕፍዎ ንዕዘብ። ኣብ ክላስ ደኣ ምኽራሽን ዘይተደልየ ወልፍን የስዕበሎም። ከለዉ፡ ኣብ ብሉጽ ትሕዝቶ ኣብ ዘለዎ ወለዲ ናይ’ታ ቤት ትምህርቲ መም/ ክግበረሎም ይግባእ” ድማ ይብል መም/ እንታይ ይገብሩ ማለት እዩ? እንተ ተባሂሉ፡ ማዕረ ማዕሪኡ፡ ክገብር’የ ዝብል ስምዒት ትምህርትታት ከድህቡ ይመክር። ዓብደኑር ሓሚድ ሓሰን ተወኪስና ዘዳለናዮ ኣስመሮም። ሓደ ካብ’ቲ መልሲ፡ መምህር ከይርእዮም ፈጠራውነትን ብልሕን ህጻናት ዘጥፍእ ስለ • ብተወሳኺ፡ ካብ ምጥቃም ክኸውን’ዩ። ስለዚ፡ ኣብ ኣልያ ተመሃሮን ዝበዝሓ ናይ ተመሃሮ ሞባይላት እናተሓብኡ የዕልሉን ይዘናግዑን ማለት’ዩ። ዝኾነ፡ ክውገድ ዘለዎ እዩ። ኣብ ክንድኡ፡ ሞባይል ናጻ ግዜ ምውናን፣ ከምኡ’ውን እዋናዊ መፍትሒኡን ኣመልኪትና ብስድራኦም ኣይፍተሻን’የን። ኣብ ኣብ’ዚ ዲሲፕሊን ተመሃሮ ከጉድሎ ደቅና ኣብ ገዛውቶም ሓቢሮም ዝጻወቱሉ ኣብ ግዜ ቁርሲ፡ ምሳሕን ድራርን ሞባይል ዝገበርናዮ ዕላል ናባኹም ከነብሎ ኢና። ሞባይሎም እንታይ ቪድዮታት እሎ፣ ይኽእል እዩ። ሽሕ እኳ ተመሃሮ ሞባይል ኣጋጣሚ ክፈጥር ኣለዎ። ዘይምጥቃም። ካልእ፡ ክልተ ሰዓት ቅድሚ ኣብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ዝበዝሑ እንታይ ኣፕሊከሽን ኣሎ፣ ጽዩፍ ስእልታት ሒዞም ክመጽኡ መምርሒ ናይ’ቲ ቤት ዕንወትን ተስፋ ምቑራጽን ኣብ ኣእምሮ ምድቃስና፡ ሞባይል እንተዘይ ተጠቐምና ተመሃሮ ናይ ገዛእ ርእሶም ሞባይል ከ ኣሎ ዲዩ? ብሓፈሻ፡ ክፍተሽ ኣለዎ። ትምህርቲ ዘፍቅድ ኣይኹን፡ ተመሃሮ ግን ዝውዳእ ሓሳብ’ዩ። ልዕሊ ዓቐን ሞባይል ተመራጺ እዩ። ይውንኑ። እቶም ሞባይል ዘይሓዙ ክንደይ ወለዲ እዮም ከ ንሞባይል ተሓቢኦም ክጥቀሙ ይርከቡ ምዃኖም’ዩ ምጥቃም ድማ፡ ኣብ ኣእምሮ ተጠቃማይ • ህጻናት፡ መታን ክዘናግዑ ተመሃሮ’ውን ብርቱዕ ጸቕጢ መዘና ብዝግባእ ዝመልኩዋ እንተ ኢልና፡ ነፍሲ መምህር ዓብደኑር ዝጠቅስ። ተመሳሊ ሃስያ’ዩ ዘውርድ። ኣብ ብዙሓት ሞባይል ሒዞም ናብ መደቀሲ ክፍሎም ኣለዎም። ተመሃሮ ንሞባይል ንኣድማዒ ወከፍና ወለዲ ክንምልሶ ንኽእል ሕቶ’ዩ። ንኣሽቱ ቈልዑ ኣብ ገዛ ምስ ዝርብሹ፡ ሃገራት ዝተገብረ መጽናዕቲ ከም ዘነጽሮ፡ ከይከዱ ምክትታል። መዓላ ይጥቀሙላ’ዶ ንዝብል ሕቶ፡ መም/ ሞባይል ብዙሕ መሕብኢ ኣፕሊከሽናት ምእንቲ ሱቕ ክብሉልካ ሞባይል ምሃብ ተመሃሮ ሻድሻይን ሻውዓይን ክፍሊ፡ ቢሮ • ህጻናት ኣብ ግዳም (ሜዳ) ኣስመሮም ክገልጽ ከሎ፡ ዝበዝሑ ተመሃሮ ስለ ዘለዋ፡ ነቲ ዝደለኻዮ ደኩመንት፡ ሰብ ልሙድ’ዩ። በዚ ከኣ ነቲ ብኽያቶም ይኹን ርሳስ ተጠቒሞም ኣብ ጥራውዝቶም ወጺኦም፡ ከም ኩዕሶ እግሪ፡ ኣጓያይን ካልእን ንሞባይላቶም ንብልሒ ዝሃስዩ ኣፕሊኸሽናት ዘይርእዮ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ። ስለዚ፡ ተዐግሶ። እዚ ዝፈጠሮ ልማድ፡ እቲ ቈልዓ፡ ክጽሕፉ ከም ዝሽገሩ ተሓቢሩ። ዝጻወቱሉ ዕድል ምፍጣር። ወይ ሶፍትዌራት ከም ዝጽዕኑወን፣ ምስኡ ተመሃሮ’ውን ካብ ስነ ምግባርን ክብርታትን ምስ ዝሓርቕ ሞባይል ክጥቀም’ዩ ዝደሊ። ውድብ ጥዕና ዓለም (WHO)፡ ነቲ ኣሰካፊ • ህጻናት፡ ጥዕናኦም ዘውሕስሉ ድማ፡ ግዜኦም ዘቃጽለሎም ብዙሕ ቲክቶክን ሕብረተሰብ ወጻኢ ነገራት ክሓብኡላ ስለ ጽንሕ ኢሉ ከኣ ናቱ ሞባይል ክውን እናኾነ ዝመጽእ ዘሎ ሕሉፍ ኣጠቓቕማ መዓልታዊ ኣካላዊ ንጥፈታት ከዘውትሩ ፊልምታትን ከም ዝሕዙለን ይሕብር። እዚ ዝኽእሉ፡ ስድራቤታት ነዚ ኣብ ምግንዛብ ይህንጠ። ሞባይል ከኣ ከም ሞግዚት ኣደ ሞባይል ብመንእሰያትን ህጻናትን ኣመልኪቱ፡ ምትብባዕ። ድማ፡ ንስርዓተ ምሃርን ምስትምሃርን ከም ክድንጉዩ ኣይግባእን። ኮይና ክትምህሮ ትጅምር። ተራ ወለዲ እዞም ዝስዕቡ ጠቐምቲ ሓበሬታት ዘርጊሑ ዘመናውያን ቴክኖሎጂያዊ መሳርሒታት ዘጐናድቦ የመልክት። እዞም ኣብ ዕዳጋ ካልእ፡ ወለዲ ብሰንኪ ተመሃሮ ደቆም ኣብ ምዕባይ እቲ ቈልዓ ምስ ሎጂስቲካዊ ኣሎ። እቲ ሓበሬታ ምስ ክሊ ዕድመ ህጻናት ዝበሃሉ ከም ሞባይል፡ ታብለት፡ ላፕቶፕ፡ ዝርከቡ ሓጸርቲ ቪድዮታትን ፊልምታትን፡ ቴለቪዥን ካልኦትን ኮይኖም፡ ብዙሕ መሰጥቲ ብምዃኖም፡ ንተመሃሮ ብቐሊሉ ዕድላት ትምህርቲ ዝፈጥሩ እዮም። ነብሶም ክገትኡ ከም ዘጸግምዎም ከኣ መም/ ጸገማት ምልከት ቋንቋ ኣብ ምፍታሕ፡ ኣስመሮም ወሲኹ የረድእ። በዚ ከኣ፡ ነቲ ሓፈሻዊ ፍልጠት ኣብ ምዕባይ’ውን ዕዙዝ ዝሸመትዎ ፊልምታት ምሉእ ምሸት ተራ ይጻወቱ። ገለ’ውን ብልሒ ኣእምሮ ክርእይዎ ከም ዘምስዩ፣ ብሰንኪ’ዚ፡ ብዙሓት ተባሂሎም ዝዳለዉ መዘናግዒታት ሶፍትዌር ተመሃሮ ኣብ ሰዓታት ትምህርቶም ከም ስለ ዘለዉ፡ ንተመሃሮ ግድላት ኣብ ምፍታሕ ዝድንጉዩ የብርህ። እዚ ክበሃል ከሎ ግን፡ ልዑል ኣበርክቶ ዝህቡ እዮም። ስለዚ፡ ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ተመሃሮ ንሞባይላቶም ጥቕምታት ሞባይል ብዙሕ’ዩ። የግዳ፡ ደቅና ኣብ ጽቡቕ መዓላ ዘውዕሉ ከም ዘለዉ ኣብ ኣጠቓቕማ ሞባይል ሓላፍነታውያን ምዝካር ከም ዘድሊ መም/ ኣስመሮም ክኾኑ ስለ ዘለዎም፡ ናይ ኩላትና ደገፍ ይሕብር። ዝሓት’ዩ። እንተ ተኻኢሉ’ውን፡ ካብ ካብ’ዚ መም/ ኣስመሮም ዝበሎ ከይወጻእና፡ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ናይ ተመሃሮ ኣብ ኣንጎሎታት ሞባይላቶም ትምህርቲ መዓልታት ስለ ዝኾነ፡ ተመሃሮ ሒዞም ገይም ክጻወቱ፡ ፊልምታት ክርእዩን ደቅና ሞባይላቶም ዘወግዱሉ መድረኽ ንሓድሕዶም ክተሓላለፉን ንዕዘብ ኢና። ክንፈጥር፣ ኣብ ቀዳመ ሰንበት ድማ ብኣንጻሩ፡ ኣብ ገዛውቶም ኩዕሶ ዝጻወቱን ንዝተወሰነ ግዜ፡ ንትምህርቶም ዝጠቕሞም ካልእ ንጥፈታት ዘካይዱን መንእሰያት፡ ነገራት ክጥቀሙላ ከነፍቅደሎም፡ መምህር ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናወሓዱ ይመጽኡ ኣስመሮም ታደሰ ይመክር። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ሄለን መኸታ ኣብ ገዛኡ ድሙ ርእዩ ዘይፈልጥ ግብራዊ ኣርኣያ ቈልዓ፡ ኣብ ካልእ ገዛ ከይዱ መን’ዩ ኣብነታዊ ሰብ? ንመጀመርያ ግዜ ድሙ ምስ ኣብነታዊ ሰብ መሃሪ ድዩ? ኣብ ዓለም እልቢ ዘይብሉ ዕዉትን ኣብነታውን ሰብ ኣሎ። ኣብ ርኣየ ብስምባደ ኣብ ሕቝፎ ህይወትና ኣብነታዊ ኢልና እነሓስቦ ግን ካብ ሓደ ወይ ክልተ ሰብ ኣደኡ ሽጕጥ በለ። ኣደኡ እታ ዘይሓልፍ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ፡ ብማሕበራዊ፡ ሞያዊ፡ ኣካዳምያዊ፡ ስነ ድሙ ዝኾነ ነገር ከም ዘይትገብሮ ምግባራውን ካልእ ረቛሒታትን እተሃንጸ ኣርኣያ ወይ ሞደል እዩ። ብምንጋር ክትንክፋ ኣተባብዓቶ፣ እዚ ረቛሒታት ፈለማ ሕብረተሰብ እዩ ዘቝሞ፣ ዕድመን ተመኵሮን እንተኾነ እቲ ቈልዓ ኣቕበጸ። እናደለብና ምስ ከድና ናይ ውልቅና ረቛሒታት ክንውስኸሉ ንጅምር። ብዘረባኣ ክተኣማመን ከም ዘይከኣለ ቈልዑ፡ ንወለዶምን መምህራኖም ከም ኣብነታውያን ሰባት ይርእዩዎም። ምስ ኣስተብሃለት፡ ነታ ድሙ ምስ ዓበዩ ግን ብመንጽር እቲ ዝመርሑዎ ህይወት ንኻልኦት ከድንቑን ሓቚፋ ክትደራርዛ ጀመረት። ቀስ ክመስሉን ይፍትኑ። ገለ ሰብ ካብ ግዜ ቍልዑነቱ ከም ኣብነት ዝወስዶ በቐስ ከኣ ብኢዱ ከም ዝትንክፋ ሰብ ሓደ ክኸውን እንከሎ፡ ገለ ከኣ ኣብ ዝተፈላለየ ግዜን ኣጋጣምን ብምግባር፡ ምስታ ድሙ ከም ዝተፈላለዩ ኣብነታውያን ሰባት ክህሉውዎ ይኽእል። ኣብ ህይወትና ዝለማመድ ገበረት። እዚ ኣገባብ ኣብነታዊ ኮይኑ ዝስመዓና ሰብ፡ ብዘይካ እቲ ዘሎዎ ጸላዊ ዛንታን ንብዙሓት ወለዲ ዘደንቕ ጥበብ ዝገበሮ ኣበርክቶን፡ ነብስና ኣብ ውሽጢ ዛንታኡ ኣእቲና ክንርእየሉ ኣይኮነን፣ ዝበዝሐ ግዜ ዝጥቀምሉ እንኽእል ዓይነት ሰብ ክኸውን ኣለዎ። ተመራመርቲ ስነ ልቦና፡ ስለዝኾነ። ውላድና፡ ኣርእዮዎ “ኣርኣያ ወይ ኣብነታዊ ክኸውን ዝኽእል ሰብ፡ ብቑዕን ምሳና ትርጉም ዘይፈልጥ ተግባር ምስ ዘርእየና ዘሎዎ ተመሳልነት እንረኽበሉን ሰብ እዩ፡” ይብሉ። ኣብ ደቡባዊ ፈለማ እንሓቶ ሕቶ፡ “ኣበይ ክእለት ስለ ዘሎዎ። ሓንጐልና ኣብነት ዝኾነሉ ትሕዝቶ ወይ ባህሪ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣራዕታ ዝዓበኹ ቈልዓ እንተ ኮይነ፡ ንኣይ ርእይኻዮ?” ወይ ከኣ “መን ‘ሚረር ኑውሮ ስይስተም’ ዝተባህለ ዝተሰረተ’ዩ። እምበር ሰብሲ ካብ ክትምስጥ እትኽእል ኣብነታዊ ሰብ፡ ተመሳሊ ብድሆታት ዝሓለፈትን ከምኡ ክገብር ርኢኻ?” እዩ። ሰብ ዝተራቐ መርበብ ኣሎዎ። ኩሉ ነገር እዩ ዝመሃር፣ ካብ እሩም ተመኵሮ ዘሎዋን ጓል ኣንስተይቲ እያ። ብሓፈሻኡ፡ ቈልዓ ከኣ ብፍላይ እዚ ከኣ ካብ ዝርኣናዮን ኣብ ተግባር ከምኡ እውን ካብ ዘይእሩም ብዝርኣዮ ከም ዝጽሎ ይርድኣና ከባቢና ዝርከብን ነገር ክንመሃር፡ ተግባር። ኣብነታዊ ወይ ኣርኣያ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ኵርናዕ ኤርትራ ተማሂረን ክዓብያ ሓያል እዩ። ብኸመይ ግብራዊ ስራሕ ማሕበራውን ሞያውን ክእለታት እንብሎ ሰብ፡ ብግብሩ እወታዊ ስራሕ ይካየድ እዩ። ኣብ ገጠራት ወይ ካብ ማእከላይ ቦታ ዝረሓቐ ይጸልወና ግን እንፈልጥ ውሑዳ ከነዕቢ፡ ምስ እኩብ ሰብ ከንብረና ጽልዋ ከሕድርን ክምህርን ዝኽእል ዓዲ፡ ተማሂራ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ዝበጽሐት ጓል ኣንስተይቲ፡ ኣብቲ ኢና። ስለምንታይ እቲ ቈልዓ ካብ ዝኽእል ስነ ምግባርን ክብርን ሰብ ማለት እዩ። ‘ኣብነታዊ’ ወይ ዝዓበይትሉ ቦታ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ከተሕድሮ እትኽእል ጽልዋ ዘረባ ኣደኡ ንላዕሊ ግብሪ ናይ ከነዕቢ፡ … የኽእል። ‘ኣርኣያ’ ሰብ ዝብል ማሕበራዊ መዐቀኒ የብሉን። እዛ ጓል ኣንስተይቲ፡ ንኹሉ ብድሆታት መኪትካ ኣደኡ ኣተኣማሚኑዎ? ዝበዛሕና ደረጃ፡ ካብ እምነትን ዕግበትን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክብጻሕ ከም ዝከኣል ግብራዊት ኣርኣያ እያ። ንኻልእ ሰብ ናይ ምቕዳሕ ምርኣይ ምእማን ስለዝኾነ ክመስለና ውልቀሰብን ሕብረተሰብን ዝወሃብ እዚ ከኣ ልዕሊ እቲ መዓልታዊ ወለድን መምህራን ዝብሉዎ ሓቂ፡ ተፈጥሮኣዊ ክእለትና ግን እወታዊ ይኽእል እዩ። ካብ ዝሰማዕናዮ፡ ሽመት እዩ። ኣብነታውያን ተኣማን ጸላውን ይገብሮ። እዚ ጽልዋ፡ ኣብ ኮለጅን ዩኒቨርሲትን’ውን ወይ ኣሉታዊ ሳዕቤን ክህልዎ ዝርኣናዮ ነገር ዝያዳ ከም ምዃኖም ዘይፈልጡ ብዙሓት ይርአ እዩ። ተማሂረን ናብ ዝለዓለ ደረጃ ትምህርቲ ዝቕጽላ ደቂ ይኽእል። ጽልዋ ዘዝርኣናዮ ዘተኣማምነናን ዝምህረናን ርዱእ ኣብነታውያን ሰባት ኣለዉ። ኣብ ኣንስትዮ ዝበዝሐ ዝመርጻኦ ዓውዲ ትምህርቲ፡ እቲ ብዝሒ ደቂ ምቕዳሕ፡ ኣብቲ እንርእዮ እዩ እዩ። እቲ ምኽንያት ግን ኣብዚ ዝበዝሐ ኣጋጣሚ፡ ኣርኣያ ዝኾኑ ኣንስትዮ ፕሮፈሰራትን ዶካትርን ዝርከቦኦ ዓውዲ እዩ። ኣብ ዓውዲ ዝምርኰስ። ኣብ ከባቢና ዝቕዳሕ ዝሕጸር ኣይኮነን። ኩሉ ዓይነት ሰባት እቲ ዝመርጹዎ መገዲ ስለ ተክኖሎጂ፡ ምህንድስናን ቍጽርን ዝምህራ መምህራን እንተ ዘየልይን፡ እወታዊ ንጥፈታትን ግብርን ምስ ምሃር ምስ ብልሒ ኣእምሮን ዝኣምኑሉ እምበር ኣብነታውያን በዚ ዓውዲ ክቕጽላ ዝተባብዓ ደቂ ኣንስትዮ ኣይህልዋን ወይ ውሑዳት ዝህሉ፡ እወታዊ ጽልዋ ክህልዎ ክፉትነት ይተኣሳሰር እዩ። ሰብ ኣብ ንምዃን ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት ክኾና ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ፡ ከምቲ ንቘልዓ ካብ ዝፈርሖን ይኽእል። ብኣንጻሩ ምስ ዝኸውን ግዜ ቍልዕነትን ኵትናን ዝያዳ ከኣ ትሕትና ዘሎዎም ኮይኖም ዘይተኣማመነሉን ንጥፈት ንምእዛን ኣርኣያ ዘድሊ፡ እኹል ዕድመ፡ ከኣ ኣሉታዊ ውጽኢት ንረኽበሉ። ናይ ምሃር ዓቕምን ክፉትነት ይጸንሑ። እዚ ማለት ግን ብዕላማ ትምህርትን ንቕሓትን ዝወነ መንእሰይ ኣብ ምእዛን’ውን ኣርኣያ በዚ ምኽንያት’ዚ እዩ ከኣ ብግብሪ ስለ ዘሎዎ፡ ቈልዑን ኮተቴን ዝያዳ ኣርኣያ ክትከውን ምጽዓር ኣበር የድሊ እዩ። ክምህር ዝኽእል እወታዊ ኣካይዳ ናይ ምሃር ዕድል ኣሎዎም። ኣሎዎ ማለት ኣይኮነን። ስራሕናን ዘሎዎ ኣብነታዊ ሰብ ዘገድስ። ኣብነታዊ ሰብ ብመገዲ ዛንታኡን ተመኵሮኡን ኣቢሉ፡ ብግብሪ ካብ ኩሉ ኣገባት ትምህርቲ ከኣ፡ ተመኵሮናን ንኻልኦት ኣርኣያ ‘ኣብነታዊ ሰብ’ ናይ ምሃርን ምትእምማን ዝፈጥር ዓይኒ ማይ ተስፋ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ ብዘይካ እቲ እቲ ብግብራዊ ኣርኣያ ዝተሰነየ ይኸውን ከም ዘሎ ምስ ፈለጥና፡ ምጽላውን ሓይሊ ኣሎዎ። ሕብረተሰብ ዝህቦ ትርጕም፡ ካብ ካልእ ሰብ ዝፈልዮ ረቛሒታት ኣሎዎ። ትምህርቲ ኣድማዒ እዩ። ምኽንያቱ ብዕላማ ሓላፍነትና ክንዋጽኦ ፍሉይነት ኣብነታዊ ሰብ ክምህርን ሓደ ካብቲ ረቛሒ፡ ዕላማኡ ብግብሪ ዘመስክር ስለዝኾነ እዩ። ሓደ ወይ ሓንጐልና ናይ ምቕዳሕ ልዑል ኣካል’ቲ ኣርኣያ ምዃን እዩ። ክጸሉን ስለ ዝኽእል ዘይኮነ፡ ኣብቲ ክልተ ግዜ ጥራይ ዘይኮነ ብተደጋሚ፡ ተስፋ ብዘይ ምቝራጽ፡ ኣብ ግብራዊ ስራሕ ተጸሚዱ እንረኽቦ ዓይነት ሰብ እዩ። ካልኣይ መለዪ ባህሪ ኣብነታዊ ሰብ፡ ተበግሶ ምውሳድ እዩ። ካብ ብምእዛዝ ብግብሪ ጸላዊ ሰብ ኣብነታዊ ድዩ? ጸላዊ ሰብ ኣብነታዊ ምስ ከርእይ ዝሰልጦ ዓይነት ሰብ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ፡ ዝሓሰቦ ብግብሪ ዘይከውንከ? ናይ ምርግጋጽ ባህሪ ስለ ዘሎዎ፡ ዝበዝሐ ግዜ ካብ ሕልማዊ ህይወት ግብራዊ ስራሕ ልዑል ናይ ብግብሪ ከየርኣኻ፡ ከይሰራሕካን ኣብ ኩሉ ሞያ፡ ብቐጥታ ወይ ዝተደናገረ ህይወትን መንነትን ዝረሓቐ እዩ። ከረድእን ክበሃልን ምጽላው ክእለት ኣሎዎ፣ ስለዚ፡ ከይጸዓርካን ጻላዊ ሰብ ክትኮነሉ ይኹን ብተዘዋሪ ኣብነታውን ዘይጽገም’ውን እዩ። ምኽንያቱ፡ ብግብሪ ኣርኣያ ምዃን፡ ንነገራት ኣብነታዊ ሰብ ጸላዊ እዩ። ኣብ እትኽእለሉ እዋን ስለ ዘለና፡ ሓላፍነታውን ክትከውን ዘገድ ብዕምቈት ክትርዳእ ዝያዳ ዕድል ስለ ዝፈጥር። ብተወሳኺ፡ ካብ ካልእ ይኹን እምበር ኩሉ ጸላዊ ሰብ ባህሪ ሰባት ኣብ ምልማል በዳሂ ማሕበራውን ትካላውን ባህሊ ሰብ ንላዕሊ ዓቃልን ልዑል ናይ ምስማዕን ምርዳእን ክእለት ዘሎዎን ኣብነታዊ ክበሃል ኣይከኣልን። ስራሕ ኮይኑ ይርከብ። ጸላዊ ኣሎ። ሰፊሕ ጽልዋን ዝርገሐን እዩ። ኣብ ትምህርቲ፡ ፍልጠት፡ ሞያን ተመኵሮን ልዑል ኣኽብሮት ብፍላይ ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ ጽልዋን ሰብ፡ ትሕዝቶኡ ብዘየገድስ፡ ናይ ኣብ ዘሎዎ ዓውዲ ስነ ጥበብ፡ ኣሎዎ። ክብደት ስራሕ ዝርድኦ፡ ዘይከኣል ነገር ከም ዘየለ ዝተኣማመን፡ ተፈላጥነትን ብዝተፈላለየ ኣገባብ ምሃርን ምጽላውን ክእለት ስለ ዓለምና ከተሻሩ ንርእያ ኣለና። ኣብ ሓባራዊ ስራሕን ምትሕግጋዝን ዝኣምን፡ ኣንነት ኣልቦን ለዋህን ይርከብ ስለ ዘሎ፡ ጽልዋ ዘሎዎ ዘሎዎ፡ ሳዕቤኑ ኣብ ኣሰካፊ ደረጃ ነዚ ዘይሓላፍነታዊ ተግባር’ዚ እዩ። እዚን ካልእን ባህርያት ምውናን፡ ኣገዳስን ንምርካቡ ከቢድን ሰብ ኩሉ ኣብነታዊ ወይ እወታዊ በጺሑ ኣሎ። ስለዚ፡ ኣብነታዊ ሰብ ዘጓሃህር ከኣ መራኸቢ ብዙሓን፡ እዩ፣ በዚ ምኽንያት ከኣ’ዩ ኣብነታዊ ሰብ ከም ምሩጽ ዘርኢ ተሃራፊ ትሕዝቶ ኣሎዎ ክበሃል ኣጸጋሚ ምህናጽ ልዕሊ ካልእ ግዜ ኣገዳሲ ብፍላይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝገብሮ። እዩ። ኣብዚ ዘመነ ተክኖሎጅን ኮይኑ ይርከብ። ልዕሊ ኩሉ ነገር እዩ። ኣሉታዊ ጽልዋ ናይዘን ማሕበራዊ መረኸቢታትን፡ ግን ጸላዊ ዝበሃል ሰብ፡ ኣብነታውን ዘይሓላፍነታውያን ትካላትን ‘ኣብነታዊ’ ዝብል ቃል ሃሲሱ ሓላፍነት ዝስከምን ኣብ ምግባሩ ሰባትን ንውጋድ ዝለዓለ ንቕሓት ‘ጸላዊ’ ዝብል ቃል ብኣጋንኖ ካልእ ጸዕሪ ከም ዘድሊ ብሩህ ኮይኑ ይሓት። ይኹን እምበር ክንጥቀመሉ ንስማዕ ኣለና። ኣሎ። ተሓታትነት ክህሉ ኣገዳሲ እዩ። ኣብዚ ቅነ’ዚ ዝተፈላለያ “እቶም ናይ ትምህርቲ፡ ሞያን ተመኵሮን፡ ስልጣን ሃገራት ማሕበራዊ መራኸቢታት ንትሕቲ ዕድመ ዝኽልክል ሕጊ ከይተረፈ፡ ክንረክብ ዕድል ዝረኽብና፡ ንመራሕቲ መጻኢ ወልዶ ከተኣታቱዋ ጀሚረን ኣለዋ። ኣብነታውያን ክንከውን ሓላፍነት ኣሎና።” ክሰዓብ ዘሎዎ ኣብነታዊ ስጉምቲ - Wangari Mathai እዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል ተሰሪዑ ኣርኖልድ፡ ን2025 ተፋንዩዋ ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ (ኢንሹራንስ) ተበጊሱ - ባር ቶሪኖ - ሰንበት 21 ታሕሳስ ድማ፡ ኣብ ካማቪንጋ፡ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ማእከል 2025፡ ሰንበት 7 ታሕሳስ፡ ዳኒኤል ፋስት ፉድ - ሲቲ ፓርክ - ተመሳሊ መስመር ሆቴል ሳንሻይን ኣብ እንዳ ማርያም ኩለን ዲቪዥናት ሓወልቲ ሽዳ - ቤት ጽሕፈት ዲ.ኤች. (ከባቢ ኢንሹራንስ) መዛዘሚት ዕለት ተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ - ትረንት ካማቪንጋ’ውን፡ ናይ ዓንካሪቶ መግመይቲ ብዝሳተፋኦ ናይ መዳለዊ ጸወታ ኤል - ሰናይ ላተሪያ - ባር ዚሊ ተሰሪዑ ኣሎ። ኣሌክሳንደር ኣርኖልድ፡ ብሰንኪ’ቲ ረቡዕ ኣጋጢምዎ ተቐይሩ ወጺኡ እዩ። እዚ ምሸት ዘጋጠሞ መጉዳእቲ፡ ዳግማይ ኣብዛ ፈረንሳዊ፡ ኣብዚ ወቕቲ ብሰንኪተደጋሚ ክፍልም ምዃኑ፡ ፈደረሽን ቅድም - ሓወልቲ ሽዳ ኣቢሉ ኣብ መበገሲ ብዘይካ’ዚ፡ ተቐዳደምቲ ማውንቴን ናብ ምዝዛም ትኸይድ ዘላ ዓመት ክጻወት መጉዳእቲ፡ ብርክት ዝበሉ ግጥማት ከሲሩ ብሽክለታ ዞባ ማእከል ሓቢሩ። ቦታ ኣብ ዝዛዘም ጸወታ ከካይድ እዩ። ባይክ ናይ ሻምፕዮን ውድሮም፡ ከምዘይኮነ ተገሊጹ። እዩ። እዚ ናይ ሕጂ ግና፡ ንሓጺር ግዜ እዚ ውድር፡ ድሕሪ ሰሙን 19 ታሕሳስ’ውን፡ ብናይ ውልቂ ናይ ጽባሕ ቀዳም ኣብ ከባቢ ጸራት፣ 13 ኣርኖልድ፡ ኣብቲ ንኣትለቲኮ ቢልባኦ 3ብ0 ክኸውን ተስፊያ ኣላ - ሰንበት ንሰልታ ሰንበት 14 ታሕሳስ ከኣ፡ ስሩዕ ግዜ ውድር (ክሮኖሜተር) ኣብ ማይ ታሕሳስ ከኣ፡ ኣብ ከባቢ ሓሙሻይ ዝሰዓሩሉን ብማልያ ማድሪድ ቀዳመይቲ ናይ ቪጎ እትዕድማን ካብ መራሒት ባርሴሎና ውድር፡ ካብ ሆቴል ሳንሻይን ደምነት ክቕጽል እዩ። መደበር ፖሊስ ከካይዱ እዮም። ሸቶ ቀረብ ዝገበረሉን ናይ ሊግ ጸወታ እዩ፡ ብሓንቲ ነጥቢ ድሒራ ካልአይቲ ዘላን ሪያል ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ኣብ ማድሪድ። መሲ፡ ንጓርድዮላ “ዝበለጸ” ኢልዎ መበል 5 ደቒቕ ተቐይሩ ወጺኡ። ኣርኖልድ ድንቂ ተጻዋታይ ኵዕሶ እግሪ - ናይ’ታ ጋንታ ነይሩ - መሲ። ኣብ ባየር ሙኒክ እውን ከምኡ። ወላ’ኳ ብመሰረት ሊዮኔል መሲ፡ ንናይ ቅድም ዓላሚኡ እዚ ኣርጀንቲናዊ፡ ምስ’ታ ብሰፊሕ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣይተዓወት፡ ኣብ ምንጪታት ከኣ፡ ፐ ጓርድዮላ፡ “ናይ ኩሉ ግዜ ዝበለጸ እትዝርጋሕ ኤ.ኤስ.ፒ.ኤስ ዝገበሮ ቃለ- ጀርመን ዝጽወት ዝነበረ ቅዲ ቀይሩዎ ዛጊት ወላ’ኳ ክሳብ ኣሰልጣኒ” ክብል ኣድኒቕዎ። መሕት እዩ፡ ብዛዕባ ጓርድዮላ ተሓቲቱ። እዩ። ንማን ሲቲ መሪሑ ድማ፡ ኣብ መዓስ ካብ ጸወታ ከምዝርሕቕ ብልክዕ ጓርድዮላ፡ ኣብ 208 ንባርሴሎና “ንዓይ ጓርድዮላ ፍሉይ እዩ። ኣዝዮም እንግሊዝ ተመሳሊ ስራሕ ዓሚሙ።” እንተዘይተፈልጠ፡ ኣብዛ ክዕልማ መዝነት ምስ ተቐበለ፡ ንጸለውቲ ብሉጻት ዓለምቲ ኣለዉ፣ እንተኾነ፡ ንሱ ኢሉ። ናይ መወዳእታ ወርሒ ተጻወትቲ ዝነበሩ ሮናልዲኖን ዴኮን፡ ደፋር ገለ ፍሉይ ነገር ኣለዎ። ንዓይ ከኣ፡ ልዕሊ እዚ እስጳኛዊ ዓላሚ፡ ኣብ ሰለስተ 2025 ግና፡ ዳግማይ ውሳነ ብምውሳድ ካብ መሳርዕ ምዕላዩ ኩሎም ዝበለጸ እዩ። ኣብ ባርሳ ምሳና ወቕቲታት ምስ ሙኒክ፡ ንኩለን ናይ ኣይክጻወትን እዩ። ይዝከር። ኣብቲ እዋን ወዲ 21 ዓመት ምንባሩ ዕድለኛታት ኢና።” ክብል ቡንደስሊጋ ሊግ ዋናጩ ኣልዒሉ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ንዝነበረ ሊዮኔል መሲ ድማ፡ ምሉእ ገሊጽዎ። ኣብ 2016 ናብ ማን ሲቲ ካብ ዝግዕዝ ኣብታ ጸወታ ሸቶ ኣቓልቦ ብምሃብ፡ ዕቑር ዓቕሙ ብዝግባእ ጓርድዮላ፡ ንጸወታ ኣብ ምድላውን ንደሓር ከኣ፡ ሽዱሽተ ፕሪመር ሊግን ዘመዝገበ ኤድዋርዶ ክጥቀመሉ ሓጊዝዎ እዩ። ክሳብ 2012 ምስ ተጻወትቲ ዘለዎ ናይ ምብህሃል ሓንቲ ሻምፕዮንስ ሊግን ዝርከቦም ዛጊት ባርሴሎና ንኵዕሶ እግሪ ስጳኛን ኤውሮጳን ዓቕሚን ‘ምሉእ’ ምዃኑ ዝግልጽ መሲ፡ 18 ዋናጩ ኣልዒሉ። እዚ ወዲ 54 ማርቲነዝ፡ ብዛዕባ ኩነተ-ኣእምሮ ሮናልዶ . . . ኣብ ዝዓብለትሉን 14 ዓበይቲ ዋናጩ “ብዓወታቱ ጥራይ ኣይኮንኩን ዝግረም፡ ዓመት ኣሰልጣኒ፡ ዝሓለፈ ወርሒ መበል ኣብ ዝዓተረትሉን እዋን ከኣ፡ ቀንዲ ዓንዲ ኣብ ዝኸዶ ቦታ ኣሰሩ ስለዝገድፍ እየ። 10 ግጥሙ ጸምቢሉ እዩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ መሲ፡ ኣብ ዓላሚ ሃገራዊት ጋንታ ፖርቱጋል ዝመጽእ ዓመት ምስ ሃገሩ ተወሳኺ - ሮበርቶ ማርቲነዝ፡ ንተጻዋታዩ ዓወታት ከመዝግብ ተስፍዩ ምህላዉ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ ፍሉይ ዝገበሮ ሓቢሩ። ዋንጫ ዓለም ምዕዋት ግና፡ ኣዝዩ ‘ኩነተ ኣእምሮኡ/ኣተሓሳስባኡ’ ከቢድ ምዃኑ እዩ ዝገልጽ። ኣርጀንቲና፡ ምዃኑ ገሊጹ። ናይ ዓሚ ክብራ ንምዕቃብ እያ፡ ናብቲ ዝመጽእ ዓመት ወርሒ ለካቲት ኣብ ሰለስተ ሃገራት - ኣመሪካ፡ መክሲኮን 41 ዓመት ዝመልእ ሮናልዶ፡ ናይ ድኻም ምልክት ከየርኣየ፡ ኣብ ክለቡ ካናዳን ዝካየድ ዋንጫ ዓለም 2026 ኣል-ነስርን ሃገሩ ፖርቱጋልን ብቀጻሊ ከተምርሕ። ዕጫ ናይ’ዚ ውድር፡ ሎሚ እናተሰለፈ፡ ጽልዋኡ ይቕጽል ኣሎ። ዓርቢ ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ክወድቕ እዩ። እዚ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ 954 ሸቶታት ኣመዝጊቡ “ናይ ዋንጫ ውድር ፕሪመር ሊግ ተዛዚሙ እዩ” ኪን ዘሎን 10 ንምብጻሑ ዓሊሙ ኣብ ምጽዋት ዝርከብን ብርቂ ማዕረ’ታ ናይ መወዳእታ ፊስካ ዝተነፍሓትላ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማንቸስተር ሰሙን ኣይ ሳልስቲ’፡ ቃናኦም ክቕይሩ ብምርትዓ፡ ንኣርሰናል ዓቢ ዕድል ተጻዋታይ፡ ፍሉይ ኣተሓሳስባ ኣለዎ እዩ፡ ንቀጻሊት ጸወታ ዝዳለወላ። እዚ ከኣ፡ ዩናይትድ - ሮይ ኪን፡ ናይ ዋንጫ ቀሲባቶም ትርከብ። ከፊታትላ። - ብመሰረት ዓላሚኡ። ሓደ ካብቲ ንነዊሕ ዓመታት ብቕዓት ውድር ፕሪመር ሊግ እንግሊዝ ኣርሰናል፡ ኣብ ዝሓለፉ ሳምንቲ፡ ነዚ ዝተዓዘቡ ሓደ ካብ ተንተንቲ ማርቲነዝ፡ “ንዓይ ብዘይጥርጥር፡ ዓወታቱ ክጻወት ዝሓገዞ እዩ።” ኢሉ። ኣብ ቀጻሊ ስርሑ ንዘለዎ ተወፋይነት ከምዝተዛዘመ ተዛሪቡ - ድሕሪ’ቲ ቸልሲ ኣብ ፕሪመር ሊግ ኣንጻር ናይ ለንደን ናይዚ ውድር ሮይ ኪን፡ “እዚ ሊግ ንሱ ቀጺሉ፡ “ከምቲ ኩሉ ግዜ ዝብሎ፡ ኣይቅይሮን እዩ። ሓደ ነገር ምስ እትዕወት፡ ብሊድስ ተሳዒራ ካብ መራሒት ኣርሰናል መቐናቕንታ ቶተንሃምን ቸልሲን፡ ኣብ ተዛዚሙ እዩ።” ክብል፡ ጌጋ ኩለን ክለባት፡ ተጻዋታይ ጥሮታ ዝወጽእ፡ ኣካሉ ንኣእምሮ ኣብ ዝቕጽል ዕለት ናይ ዓወት ሸውሃትካ ብትሽዓት ነጥቢ ምድሓራ። ሻምፕዮንስ ሊግ ከኣ፡ ኣንጻር ባየር ነፍሲ ወከፈን 24 ግጥማት ተሪፉወን “ወዲአ እየ” ምስ ዝብሎ እዩ። ኣብ ይጎድል እዩ። ክሪስቲያኖ፡ ሰብ እዩ፣ ከም እዚ ውድር፡ ኣብ ማእከላይ ሰሙን ሙኒክ ከቢድ ግጥማት ስለዝነበራ፡ ኣዝያ እንከሎ፡ ኣርሰናል ዋንጫ ከምእተልዕል ሮናልዶ ከምዝተመሃርክዎ ግና፡ ብኣንጻሩ ተጻዋታይ ትማሊ ብዘጋጠመ ዝኾነ ነገር፡ ኣብ ዝቐጸለሉ፡ ረቡዕ ምሸት፡ ኣርሰናል ክትፍተን ተገሚታ ነይራ እያ። ብድፍረት ተዛሪቡ። እዩ። ኣእምሮ እዩ፡ ንኣካሉ ዝውደኣሉ ግዜ ሎሚ ኣይጸልዎን እዩ። ምስኡ ዝተፈጥረ ንብረንትፎርድ ዓዲማ 2ብ0 ተዓዊታ። ይዅን እምበር፡ ንቶንሃም 4ብ1፡ ጂሚ ካራገር ብወገኑ፡ “ኣርሰናል፡ ባህሪ እንተኾይኑ ኣይፈልጥን እየ። ሎሚ ምዃኑ ዝነግሮ። ኩሉ ግዜ ዝበለጸ ተጻዋታይ ቸልሲ ግና፡ ካብ ትጽቢት ወጻኢ ብሊድስ ንሙኒክ 3ብ1 ክትረትዐን እንከላ፡ ምስ ልዕሊ ዝኾነት ክለብ ኣዝያ ብልጽቲ ሃትሪክ (ሰለስተ ሸቶታት እንተኣመዝጊቡ) ናይ ምዃን ዓቕሚ ኣለዎ። ብፍጹም ከም ዩናይትድ 3ብ1 ተረቲዓ። ቸልሲ 1ብ1 ተፈላልያ። ኣብታ ግጥም ኣላ። እንተኾነ፡ ማን ሲቲ ገና ኣብ እንተሰሪሑ፡ ወይ ሸቶ እንተዘየመዝጊቡን ናቱ ሸውሃት ርእየ ኣይፈልጥን።” ክብል ኣድኒቕዎ። ቸልሲ፡ ዝሓለፈ ሰንበት ምስ ኣርሰናል ወሳኒ ተጻዋታይ ቸልሲ ማይሰስ ካይሴዶ ውድር ኣላ። ክሳብ ሕጂ ኣብቲ ዝበለጸ ዕድላት እንተስሒቱን ኣይግድሶን እዩ። ብጎደሎ ተጻወትቲ 1ብ1 ብምፍልላያ ብቀይሕ ካርድ ወጺኡ እንከሎ ክትረትዓ ብቕዓቶም ኣይተጻወቱን፣ ኣብ ቀረባ ተመጒሳ እያ፡ ብዙሓት ወገናት ዘይምኽኣላ፡ እቲ ሞጎስ ናብ ቸልሲ እዩ እዮም ግና ዘለዉ። ስለዚ ነዊሕ መገዲ ዜና ብሓጺሩ እውን ንዋንጫ ኣብ ዝግበር ዘሎ ቅልስ ኣቕኒዑ። ቸልሲ ግና፡ ረቡዕ ምሸት እዩ ዘሎ።” ክብል፡ ሲቲ ምህላዋ ክዝንጋዕ ተወዳሪት ምዃና ተገሊጻ ነይራ። ባዕላ ክሳዳ ሓኒቓ ክበሃል ብዝከኣል፡ ከምዘይብሉ ገሊጹ። * ዓላሚ ሳንደርላንድ - ረጊስ ለ ብሪስ፡ ተጻወትቱ ብታክቲክ ብፍላይ ከኣ ዋሕዲ ጸቕጢ ብቕድሚ ትማሊ ብምስዓራ ግና፡ ‘ኣይ በታ ንኸይትወርድ ትቃለስ ዘላ ሊድስ ዛጊት ካብ 14 ግጥማት ሓንሳብ (Pres) ተጻወትቲ ሊቨርፑል ከምዝተገረሙ ገሊጹ። ንሱ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ሜዳ ኣንፊልድ ናይ ሊቨርፑል 1ብ1 ምፍልላዮም እዩ፡ ዘይተጸበዩዎ ጥራይ ተሳዒራ ሸውዓተ ሸቶታት ጥራይ ዋሕዲ ጸቕጢ ከምዝጸንሖም ገሊጹ። ከኣ ዝተመዝገባ ኣርሰናል፡ ብ3 ነጥቢ ሰንበት ንዌስት ሃም 2ብ0 ብምስዓር ትንፋስ ዝመለሰት ሊቨርፑል፡ ማዕረ ብምውጻኣ መሪሕነት ሒዛ ኣላ። ማን ሲቲን ኣስቶን ንህሉው ድኹም ቁመናኣ መሊሱ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእቱ እዩ። ንዓላሚኣ ኣርነ ስሎት ቪላን፡ ብቕደም ተኸተል ብሓሙሽተን ከኣ፡ ኣብ ተወሳኺ ወጥሪ ዘእቱ እዩ። ሽዱሽተን ነጥቢ ተፈንቲተን ይስዕባኣ። * ረቡዕ ምሸት መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ከይከውን ተሰጊኡ ዝነበረ ኣከፋሊ ኣርሰናል ካልአይቲ ዝቐነየት ቸልሲ፡ ብትሽዓት - ደክላን ራይስ፡ ደሓን ምዃኑን ጽባሕ ቀዳም ኣንጻር ኣስቶን ቪላ ክስለፍ ከምዝኾነን ነጥቢ ድሒራ ራብዐይቲ ትርከብ። ብምሕባሩ፡ ንደገፍቲ ናይ’ዛ ጋንታ እፎይታ ሂቡ። ንወሰንቲ ተኸላኸልታ ጋብሪኤልን ኣርሰናልን ኣስቶን ቪላን፡ ጽባሕ ሳሊባን ከሲራ ዘላ ኣርሰናል፡ ኣብ ቦታኡ ዝጻወት ሙስኬራ ኣብቲ ምሸት ሰሪ መጉዳእቲ ኣብ ቪላ ፓርክ (ሜዳ ኣስቶን ቪላ) ስለዝወጸ፡ ኣብ ወጥሪ እያ ትርከብ። ብመጠኑ እናኣከፋፈለ ነቲ መስመር ዝሽፍን ራይስ ኣብ ደረጃአን ለውጢ ከምጽእ ትጽቢት ምስ ዘይህልው ድማ፡ ዝያዳ ክትግዳዕ ትኽእል እያ። ብሓፈሻ ኣብቲ ዓንዲ ሕቖኣ ዝኾነ ዝግበረሉ ወሳኒ ጸወታ ይጽበየን። መስመር ዝስለፉ ተጻወትታ ኣብዚ ወሳኒ እዋን ክምለሱዋ ብሃንቀውታ እያ ትጽበ ዘላ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.82 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ዮርዳኖስ ጸጋይ ሜታ - ንትሕቲ ዕድመ ኣውስትራልያውያን ካብ ዩክሬን፡ ኣንጻር ቋንቋ ሩስያ ዝቐንዐ ሓድሽ ሕጊ ኣጽዲቓ ማሕበራዊ መራኸቢታት ክስርዞም ጀሚሩ ባይቶ ዩክሬን፡ ኤውሮጳዊ ቻርተር፡ ነቲ ቋንቋ ሩስያ ኣብ ገለ ዞባታትን ውሑዳት ኩባንያ ቴክኖሎጂ ሜታ፡ ትሕቲ 16 ኣውስትራልያውያን ትሕቲ ዕድመ ኣባላት ዘለዎ ማሕበረ ሰብን ዩክሬን ዓመት ዝዕድመኦም ኣውስትራልያውያን ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ንኽዝረብ ኣፍቂድዎ ዝጸንሐ ሕጊ ዝኣሊ ቈልዑ፡ ካብ ከም ኢንስታግራምን ፌይስቡክን ንኽስርዝ ግዜን ስራሕን ከም ዘድልዮ ሓድሽ እማመ ከም ዘጽደቐ ተሓቢሩ። ዝኣመሰሉ ወግዓውያን ማሕበራዊ ኣረዲኣ። ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመት፡ ዩክሬን፡ መራኸቢታቱ፡ ካብ ትማሊ ሓሙስ ጀሚሩ ብተወሳኺ፡ ከም ዩቱብ፡ ኤክስ፡ ቲክ-ቶክ፡ ቋንቋ ሩስያ ኣብ ህዝባዊ ቦታት፡ መራኸቢ ሕሳባቶም ክስርዞ ከም ዝጀመረ ተሓቢሩ። ስናፕቻት፡ ሬዲት፡ ኪክን ትዊችን ዝኣመሰላ ብዙሓን፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ መንግስታዊ በቲ ሓዲሽ ስጉምቲ፡ ኣስታት 150 ሽሕ ካልኦት ማሕበራዊ መራኸቢታት እውን፡ ኣገልግሎታት ዝህባ ካልኦት ትካላትን ተጠቀምቲ ፌይስቡክ፡ ከምኡ’ውን ከባቢ በቲ እገዳ ከም ዝተጸልዋ ተፈሊጡ ኣሎ። ኢንዳስትሪታትን ከም ወግዓዊ ቋንቋ 350 ሽሕ ዝኾኑ ተጠቀምቲ ኢንስታግራም መንግስቲ ኣውስትራልያ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ከይዝረብ ከም ዝኸልከለት፡ ምንጭታት ይሕብሩ። ቋንቋ ዩክሬን ከም መንግስታዊ ቋንቋ ኮይኑ ሓደ ካብቲ ሞስኮ ኣብ ስምዕ ሰላም ይኹን እምበር፡ ቋንቋ ሩስያ ብፍላይ ኣብ ንኸገልግል ባይታ ዘጣጥሕ ከም ዝኾነ ዩክሬን - ሩስያ ከም ቅድመ ኩነት ኣቕሪባቶ ምብራቓዊ ክፋልን ዓበይቲ ከተማታትን ኣረዲኣ። ዘላ ነጥቢ፡ ኪየቭ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ኣብታ ዩክሬን ከም ቀዳማይ ቋንቋ ኮይኑ የገልግል ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሃገር ዝርከቡ ተዛረብቲ ቋንቋ ሩስያ ዝዀኑ ምህላዉ እዩ ዝግለጽ። ማርያ ዛካሮቫ ብወገና፡ እቲ ብዩክሬን ኣንጻር ሕብረተሰብ ኣንቢራቶ ዘላ ንሰብኣዊ ሚኒስተር ባህሊ ዩክሬን ታትያና በረዝናያ፡ ቋንቋ ሩስያ ዝጸደቐ ሓድሽ እማመ ኣንጻራዊ መሰላቶም ዝግህስ ሕግታት ክትስርዝ እቲ ብባይቶ ናይ’ታ ሃገር ዝጸደቐ እማመ፡ ውጽኢት ክህልዎ ከም ዝኽእል ኣጠንቂቓ። ዝጠልብ ምዃኑ እዩ ዝሕበር። እስራኤልን ሊባኖስን ናይ ፈለማ ቀጥታዊ ዝርብ ኣካይደን እስራኤልን ሊባኖስን፡ ከም ኣካል ናይቲ ብመንጎኛነት ኣመሪካ ዝበጽሓኦ ስምዕ ክጽለዉ ትጽቢት ከም ዘሎ ድማ ተገሊጹ። ትሕቲ ዕድመ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ናይ መጀመርያ ቀጥታዊ ኣውስትራልያ፡ ትሕቲ ዕድመ ካብ መራኸቢታት ኣጽዲቕዎ ዘሎ እገዳ፡ ነቶም ዝርብ ከም ዘካየዳ ተሓቢሩ። ተጠቃምነት ማሕበራዊ መራኸቢታት ቈልዑ ካብ ኣሉታዊ ጎድኒ ማሕበራዊ ሲቪላውያን ወከልቲ ክልተአን ሃገራት፡ ክእገዱ ዝወሰነት ናይ መጀመርያ ሃገር መራኸቢታት ንምክልኻል ዝዓለመ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ከተማ ናቆራ - ሊባኖስ ምዃና እዩ ዝፍለጥ። ምዃኑ እኳ ይገልጽ እንተ ሃለወ፡ ነቲ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ዓቃብ ሰላም ኣውስትራልያ ካብ ዝመጽእ 10 ታሕሳስ ሓሳብ ዘይተቐበልዎ ገለ ወገናት ግና፡ እቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ዝተራኸቡ፡ ጀሚራ፡ ንትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድመኦም እገዳ ነቶም ንጹል ማሕበራዊ ህይወት ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ዜጋታ ኣገልግሎት ክትህብ ዘፍቀደት ዝመርሑ ተጠቀምቲ ክጎድእ ከም ዝኽእል ኣፍሊጡ። ዝኾነት ናይ ማሕበራዊ መራኸቢ ኩባንያ፡ ኣጠንቂቖም። ኣፈኛ ቀዳማይ ሚኒስተር በንያሚን ክሳብ 32.7 ሚልዮን ዶላር መቕጻዕቲ ካብ 10-15 ዓመት ዝዕድመኦም 96 ናታንያሁ፡ ነቲ ዝተኻየደ ኣኼባ “ታሪኻዊ” ሊባኖስ ንልዕሊ ዓመት ዝቐጸለ መጥቃዕቲ ሊባኖስ ብወገና፡ እስራኤል ኣብ መሬታ ክትውስነላ ምዃና ኣፍሊጣ ኣላ። ሚእታዊት ኣውስትራልያውያን ቈልዑ፡ ክትብል ብምግላጽ፡ ኣብ መጻኢ ክህሉ ከም ዘካየደት እዩ ዝሕበር። እተካይዶ ዘላ ተደጋሚ መጥቃዕትታት ኣፈኛ ኩባንያ ሜታ፡ እቲ ዓርሞሽ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ንዝኽእል ምትሕብባር ባይታ ዘጣጥሕ ናይ ኣብ 2024 ብመንጎኛነት ኣመሪካ፡ ናብ “ሓድሽ ኲናት” ከምርሕ ከም ዝኽእል ናይ ቴክኖሎጂ ኩባንያ፡ ንሕሳብ ኩሎም ምዃኖም ጸብጻባት የመልክቱ። መጀመርያ ስጉምቲ ምንባሩ ኣረዲኣ። እስራኤልን ሕዝቡላህን ተጻብኦ ደው ኣጠንቂቓ ኣላ። እቲ ቀጥታዊ ዝርብ፡ ኣመሪካ ድሕሪ ማክሮን፡ ፈረንሳን ቻይናን ኣብ መንጎአን ከብሉ’ኳ እንተ ተሰማምዑ፡ ክልተኦም እስራኤልን ሊባኖስን ኣብ 1983፡ ናይ ኣብ’ተን ሃገራት ዘካየደቶ ጸቕጢ ክብጻሕ ወገናት ግን ብጥሕሰት እቲ ስምዕ መወዳእታ ቀጥታዊ ዝርብ ከም ዘካየዳ ንዘሎ ‘ፍልያት’ ከጽብባ ጸዊዑ ከም ዝተኻእለ እዮም ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ብተደጋሚ ነሓድሕዶም ክወቓቐሱ እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ። ዘለዎም ወገናት ዝገልጹ። ምጽንሖም፡ ጸብጻባት የመልክቱ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ትማሊ ሓሙስ ናይ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል እንተ ዘይተፈልጠ፡ ማክሮን ዝርከቦም ሕዝቡላህ፡ እስራኤል ኣብ ወሽመጥ ቓዛ ኣብቲ ኣኼባ፡ እስራኤል፡ ሰራዊት ሊባኖስ ምሸት፡ ነፈርቲ ውግእ እስራኤል ኣብ ደቡባዊ ማክሮን፡ ኣብ ቁጠባውን ጂኦፖለቲካውን ብዙሓት መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳ ግን፡ ንእተካይዶ ዘላ ደማዊ ኲናት ንምቅዋም፡ ዘይከምቲ ዝተበጽሐ ስምዕ፡ ኣብ ምዕናው ክፋል ሊባኖስ ከም ዝደብደባ ተገሊጹ። ምትሕብባር ዘተኮረ ዑደት ኣብ ቤጂንግ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ግጭት ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር መጥቃዕትታት ከም ትሕተ ቅርጺ ሕዝቡላህ ኣኹል ስጉምቲ እቲ ደብዳብ ገና ክቕጽል ምዃኑ’ውን፡ ኣብ ዘካይደሉ እዋን፡ ሃገሩን ቻይናን ኣብ ዩክሬን ንፈደረሽን ሩስያ ትሕግዝ ኣላ ዝጀመረ፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ እስራኤል ኣብ ብዘይምውሳዱ ወቒሳ። እስራኤል ኣጠንቂቓ ኣላ። መንጎአን ንዘሎ ፍልያት ንምጽባብ ምስ ክብላ ብተደጋሚ ክኸሳ ምጽንሐን እዩ ፕረዚደንት ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ሺ ዝሕበር። ዒራቕ፡ ንሕዝቡላህን ሑቲን ካብ ‘ዝርዝር ኣስማት ገንዘቦም ጂንፒንግ ከም ዝተዘራረበ ተሓቢሩ። ፕረዚደንት ማክሮን፡ ናብ ስልጣን ካብ ዝደስከለ ጉጅለታት’ ኣልያቶ ክልተኦም መራሕቲ ሃገራት ዝሓለፈ ዝድይብ ሕጂ ንራብዓይ ግዜኡ እዩ ኣብ ሓሙስ ኣብ ቤጂንግ - ርእሰ ከተማ ቻይና ቻይና ዑደት ዘካይድ ዘሎ። ዒራቕ፡ ቅሙጥ ገንዘብ ናይ’ቶም ብኢራን ተራኺቦም፡ ኣብ ምቁራጽ ኲናት ዩክሬን ክልተኦም መራሕቲ ድሕሪ ዘካየድዎ ከም ዝድገፉ ዝገለጸቶም ዕጡቓት ጉጅለታት - ሩስያን ዓለማዊ ቁጠባዊ ዘይምዕሩይነትን ሰፊሕ ዝርብ፡ ኣብ ክልተኣዊ ወፍሪ፡ ዝኾኑ ሕዝቡላህን ሑቲን ከም እተደስክል ዘተኮረ ሰፊሕ ዝርብ ከም ዘካየዱ ተገሊጹ። ንዩክሌሳዊ ጸዓት፡ ዕቃበ ፓንዳን ካልኦት ዝገልጽ ሓበሬታ ግጉይ ምንባሩ ብምሕባር፡ መዓልቦ ናይ’ቲ ኣብ ምጽባብ ፍልያት ዛዕባታትን ዘተኮረ 12 ናይ ምትሕግጋዝ ኣስማት ናይ’ቶም ዕጡቓት ጉጅለታት ካብ ናይ’ተን ሃገራት ዝተኻየደ ዝርብ’ኳ ስምዓት ከም ዝኸተሙ ተሓቢሩ። ዝርዝር ኣስማት ናይ’ቶም ቅሙጥ ገንዘቦም ክድስክል ምዃኑ ዝተገልጹ ጉጅለታትን ኣካላትን ክእለ ምዃኑ ኣነጺራ ኣላ። እቲ ኣቐዲሙ ብሓንቲ መንግስታዊት ጋዜጣ ናይ’ታ ሃገር ዝወጸ ግጉይ ሓበሬታ ቀዳማይ ሚኒስተር ዒራቕ መሓመድ ሺያ ንሱ ወሲኹ፡ ምስቲ ግጉይ ሕትመት ብዙሕ ነቐፌታትን ዘይምርድዳእን ከም ኣል ሱዳኒ፡ ሃገሩ፡ ብመሰረት ካብ ማሌዥያ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ነቲ ዝተፈጥረ ዝፈጠረ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ዝቐረበላ ምሕጽንታ፡ እቲ ናይ ምድስካል ዘይምርድዳእ ሓላፍነት ክወስዱሉ ምዃኖም እዚ ኣቐዲሙ ብጌጋ ዝወጸ ሓበሬታ፡ ስጉምቲ ነቶም ምስ ኣልቃዒዳን እስላማዊ ከኣ ገሊጹ ኣሎ። ብኣመሪካ ተቐባልነት ክረክብ ዝነበሮ መንግስትን ምትሕሓዝ ዘለዎም ውልቀ ሕዝቡላህን ሑቲን፡ ኣብቲ ዛዕባ ተኽእሎ ኣዝዩ ልዑል ምንባሩ እዮም ናይ ሰባት ጥራይ ዝምልከት ምዃኑ ኣረዲኡ ኣመልኪቶም ዛጊት ዝኾነ ርእይቶ ኣይሃቡን ቀረባ ተዓዘብቲ ዝገልጹ። ኣሎ። ዘለዉ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ሚለንዩም 5/12/25 ጎደና ባሕሪ ባራ 191 ቁ.ገዛ 8፡ማይ ጭሆት ትሕቲ መስጊድ 0715348 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 25986, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 12}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00133", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.83 ቀዳም 6 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 5 ገጽ 9 ገጽ 1 ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ. ሞባይል፡ ተዘናግዓና ዶ ተዘንግዐና፧ ጥዑይ ሓመድ ንጥዑይ . እታ ዘይትኣርግ ‘ኣረጊት .", "char_count": 148, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00134", "text": "ዜና ከረን - ዝኽሪ ግፍዕታት ስርዓታት ኢትዮጵያ ዝኽሪ ኣረሜናዊ ግፍዕታት መግዛእታዊ ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዓድታት ዞባ ዓንሰባ ብሓፈሻ፡ ቅድሚ 5 ዓመታት ናይ ዝተፈጸመ ድማ ብፍላይ፡ ብ2 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ከረን ተኻዪዱ።", "char_count": 145, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00135", "text": "ኣብ’ቲ “ኣይረሳዕናዮን፡ ኣረሜንነት መግዛእቲ ኢትዮጵያ” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ኣምባሳደር ዓብደላ ሙሳ ኣብ መካነ-መቓብር ግዳያት ዖና ኣኽሊል ዕንባ ከንብር ከሎ፡ ኣስማትን ቁጽሪ ግዳያትን ናይተን 67 ግፍዒ ዝተኻየደለን ዓድታት ብዝተጻሕፎ ከምእተቐትሉ ሓቢሩ። ታቤላታትን ባንድ ምረሻ ሃማመተኤን ኣምባሳደር ዓብደላ ሙሳ ብግደኡ፡ ዝተመርሐ ናይ እግሪ ጉዕዞ፡ ክሳብ ንህዝቢ ኤርትራ ብምንብርካኽ ሓርነታዊ ስታድዩም ከረን ተኻዪዱ። ቃልሱ ንምድኻም፡ መግዛእታዊ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣረሜናዊ ግፍዕታት ኣቶ ስራጅ ሓጂ፡ ቅድሚ 5 ዓመታት ከምዝፈጸሙ ብምጥቃስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ባርባራዊ ግፍዒ ኣብ ዝተፈጸመለን ግን ቂም ሒዙ ሕነ ክፈዲ ከይበለ፡ ኣብ ብፍላይ ድማ ኣብ 67 ዝባደማ ዓድታት፡ ዛሚ ኲናት ንዝማረኾም ልዕሊ 130 እቲ ዝተፈጸመ ግፍዒ፡ ኣብ ታሪኽ ዓብደላ፡ ኣብ’ተን ህልቂት ዝተፈጸመለን ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ብውጻእ መዓት ክሳብ ሕጂ ዝቕጽል ዘሎ መጽናዕቲ ሽሕ ወተሃደራት፡ ብሰብኣዊ ርህራሀ ሒዙ ሓወልቲ ኮይኑ ንኽነብር፡ ኩሉ ዜጋ ዓድታት ዝርከብ ኣሰራትን መቓብራትን ምስክርነት ክወሃብ ከሎ፣ ስነ-ጥበባዊ ከምዘረጋግጾ፡ 3,107 ንጹሃን ኤርትራውያን ብሰላም ከምዘፋነዎም ገሊጹ። እጃሙ ከበርክት ዘኻኸረ ኣምባሳደር ብክንክን ክተሓዝ ተላብዩ። መሰናድኦታት ቀሪቡ። ማእከል - ሰሚናር ብዛዕባ ስርዓተ ሓበሬታ ምሕዳር ዞባ ማእከል ምስ ብሕታዊ ልሙዳት ሓደጋታትን ተቓላዕነትን፣ ትካል ‘ኮምፕዩተር ቴክ’ ብምውህሃድ ምትግባር ዓለምለኻዊ ተቐባልነት ዝወደቦ፡ ኣብ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ዘለዎ ስርዓተ ሓበሬታ፣ ከምኡ’ውን ዘሎ ናይ ውሕስነት ስግኣታትን ኣገባብ ኣብ ውሽጢ ትካል ክዝውተር ዘለዎ ምክልኻሉን ዘተኰረ ሰሚናር፡ ብ3 መስርሕ ውሕስነት ዝብል ኣርእስትታት ታሕሳስ ንሓለፍቲ ክፍልታት፡ ጨናፍር፡ ዘጠቓለ ነይሩ። ኣሃዱታትን ክኢላታት ስርዓተ ሓበሬታን ንኣገዳስነናይ’ቲ ሰሚናር ዝጠቐሱ ወዲቡ። ተሳተፍቲ፡ ቴክኖሎጂ ሓበሬታ ኣብ ቀጻሊ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ስታትስቲክስን ምዕባለ ስለዝርከብ፡ ተመሳሊ ሰሚናራት ስርዓተ ጂኦግራፊያዊ ሓበሬታን ኣቶ ብቐጻሊ ክውደብ ተላብዮም። ቴድሮስ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ምሕዳር ዞባ እቲ ሰሚናር - ሓለፍቲ ኣብ ምራሕ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን ትካል ክገብርዎ ዘለዎም ጥንቃቐን ብወገኑ፡ ነቲ እዋናዊ ሰሚናር ንዝወደቡ ኣተሓሕዛን፣ ክኢላታት ስርዓተ ሓበሬታ ኣካላት ብምስጋን፡ ተሳተፍቲ ኣብ ድማ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሓደጋታትን ጽፉፍን ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ባይታ ክሰርሑሉን ከማዕብልዎን ኣገባብ ምክልኻሎምን ብምስትምሃር፡ ከምዝዀነ ሓቢሩ። ቴክ’ ኣቶ ሮቤል ወልደሚካኤል ዝተዋህበ ቴክኖሎጂን ናይ መጻኢ ኣንፈቱን፣ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታቶም ውሑስን እቲ ብኣካያዲ ስራሕ ትካል ‘ኮምፕዩተር ሰሚናር፡ ኣብ ምዕባይ ኣፍልጦ ገስጋስ ኣገዳስነት ድሕነት ሓበሬታ፣ ምልላይ ኣህጉራዊ መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ፡ ብደረጃ ሃገር ተዘኪራ 3 ታሕሳስ - ኣህጉራዊ መዓልቲ ምስ ከምዝጸንሖ ብምጥቃስ፡ እታ ዕለት - ህሉው ንምግታእ ብውህደት ንምስራሕ ከም ወኪል ማዕከን ህጻናት ሕቡራት ሃገራት መሓመድ ብግደኡ፡ ብዓለም ደረጃ - ስንክልና ዝነብሩ ወገናት፡ “ንኹሉንትናዊ ብድሆታት ስንክልና ብምግንዛብ ሳዕቤናቱ እተዘኻኽር ሓቢሩ። (ዩኒሴፍ) ኣብ ኤርትራ ኣቶ ዓብዱላሂ ስንኩላን መሃዝቲ፡ ኣፍረይትን ቀለስቲ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ልምዓት” ብዝብል ለውጢን ክኾኑ፣ ስንኩላን ቈልዑ ድማ ቴማ፡ ብደረጃ ሃገር ንመበል 30 ግዜኣ ኣብ ብፍላይ ማዕረ ዕድላት ትምህርትን ክንክን ኣስመራ ተዘኪራ። ጥዕናን ንክረኽቡ ዝካየድ ቃልሲ ቀጻሊ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ዕዮን ከምዝዀነ ኣረጋጊጹ። ማሕበራዊ ድሕነትን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ኣቶ ዓብዱላሂ ወሲኹ፡ ኣብ ኤርትራ ማሕበራዊ ድሕነት ኣቶ ምሕረትኣብ ስንኩላን ማዕረ ዕድላት ክረኽቡ ዝካየድ ዘሎ ፍስሃየ፡ ሕብረተሰብ ኤርትራ - ዝኽሪ ኮም ዝሰረቱ መደባት ተሃድሶ ንምሕያል መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ንዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲታት መጒሱ። ቅድሚ ኣህጉራዊ መልክዕ ምሓዙ፡ ምዕሩይ ኣብ’ቲ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ብስንኩላን መሰላቶምን ሰብኣዊ ክብረቶምን ዝሕሉ ዝፈረየ ናይ ቅብኣ፡ ስርሓት ላኻን ማእለማን ናይ ነዊሕ ዓመታት ያታዊ ሕግታት ትሕዝቶ ንምርኢት ቀሪቡ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ኤርትራውያን ነበርቲ ስካንዲናቭያን ዓባይ-ብሪጣንያን፡ ንጥፈታቶም ንምድንፋዕ ይዝትዩ ቤት-ምኽሪ ኣወሃዲት ሽማግለ ዓመት ነቲ ጨንፈር እትመርሕ ኣካያዲት ሃገራዊ በዓላት ስካንዲናቪያ፡ ኣብ ኣካል ተመሪጻ። 2025 ንዝተቓንዐ መበል 27 ፈስቲቫል ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያን ኣየርላንድን ኣቶ ተወልደ ዝገምገመን ኣብ ናይ መጻኢ መደባት ዮውሃንስ ኣብ ዝሃቦ መዕጸዊ ቃል፡ ውዳበ ዝዘተየን ኣኼባ ኣካዪዱ። መንእሰያት ኣብ ኩሉ ዕማት ሃገርን ኣብ’ቲ ወከልቲ ማሕበረኮማት፡ ዞባታትን ማሕበረኮማትን መሪሕ ተርኡ ንኽቕጽል፡ ከተማታትን ዝተሳተፍዎ ገምጋም፡ ኣቦኣባላት ክብርታት ህዝባዊ ግንባር ተላቢሶም መንበር ኣወሃዲት ሽማግለ ሃገራዊ ክነጥፉ ኣዘኻኺሩ። በዓላት ኣብ ስካንዲናቪያ ኣቶ ኣለም እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊ ህዝባውን ተኽለገርግሽ፡ ንተመክሮ 26 ዓመታት ኮማውን ጉዳያት ኣቶ ተወልደ ዮውሃንስ፡ ጉዕዞ ፈስቲቫል ዝትርኽ ትንታነ ድሕሪ ካብ 16 ክሳብ 30 ሕዳር ኣብ ከተማታት ምቕራብ፡ ፈስቲቫል ካብ ቀንዲ መለዪን ሊቨርፑል፡ ኮቨንትሪን ኖቲንግሃምን ኣብ መግለጽን ባህልን መንነትን ስለዝዀነ፡ ህሉው ኩነታት ሃገርን ዞባናን ዘተኰረ መድረኽ ሓድነትን ድልድል ታሪኽን ህዝባዊ ሰሚናራት ኣካዪዱ። ኮይኑ ንኽቕጽል ብዝለዓለ ከምዝስራሕ ብተመሳሊ፡ ሃገራዊ ሽማግለ ዓባይኣረጋጊጹ። ብሪጣንያ ብ30 ሕዳር፡ ሓለፍቲ ውዳበታት፡ ጸሓፊት ኣወሃዲት ሽማግለ ወ/ሮ ብኻልእ ወገን፡ ውዳበ መንእሰያት በርሚንግሃም 4ይ ጉባኤ ኣቃኒዑ። ተጋባእቲ ኣብ ዝቐረበ ጸብጻብ ማሕበራትን ማሕበረኮማትን ከተማታት ጽገሬዳ በርሀ ብግደኣ፡ “ኤርትራውያን ጨንፈር ዓባይ-ብሪጣንያ፡ ወከልቲ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣቶ ክልተ ዓመት ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ በርሚንግሃም፡ ኮቨንትሪ፡ ሸፊልድ፡ ሊድስ፡ ማሕበረኮማት፡ ግምጃ ትውፊት ኤርትራን ጉጅለታት፡ ሓለፍቲ ኤምባሲ ኤርትራ ሳልሕ ዓብደላ ኣብ ዘስመዖ መኽፈቲ ቃል፡ ምስ ዕላማታትን ኣገባት ኣሰራርሓን ኒውካስል፡ ማንቸስተር፡ ኖቲንግሃምን ኤርትራውነትን’የን” ድሕሪ ምባል፡ ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያን ኣየርላንድን፡ ውዳበ መንእሰያት ዓባይ-ብሪጣንያ ኣብ ውዳበ መንእሰያት ዞባ ኤውሮጳ ዘላሊ፣ ለስተርን ኣብ ዝተረኽቡሉ፡ ኣብ ዝሰላሰል ድምቀት ፈስቲቫል ኣብ ምዅላዕን ሃገራዊ ወከልቲ ውዳበ መንእሰያት ዞባ ኤውሮጳ፡ ኩሉ ክካየድ ዝጸንሐ ማሕበረኮማውን ከምኡ’ውን ንኣገዳስነት ምብራኽ ንጥፈታት ሓባራዊ መረዳእታ ንምፍጣር፣ ጥምረት ኣብ ምድራዕን ብኣብነት ዝጥቀስ ከምኡ’ውን ወከልቲ ውዳበታት፡ ሃገራዊ ሃገራውን ዕማት ኣድማዒ ተሳትፎን ንቕሓትን ምሕያል ውዳበን ዘነጽር ከምኡ’ውን ሃገራዊ ፈስቲቫል ኣድማዕነቱ ተራ ከምዘለወን ብምጥቃስ፡ ቤት-ምኽሪ ሽማግለ፡ ማሕበራትን ካልኦትን ኣብ ኣበርክቶን ክገብር ምጽንሑ ብምሕባር፡ ኣስተምህሮ ብኣካየድቲ ኣካላት ቀሪቡ። ንምብራኽ ዝዓለመ ዓውደ-ዘተ፡ ኣብ ከተማ ሃናጺ ገምጋሙ ክልግሰለን ኣዘኻኺራ። ዝተረኽቡሉ፡ ብ29 ሕዳር ኣብ ከተማ ዕዉት ጉባኤ ተመንዩ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ንዝመጽእ ክልተ ኖቲንግሃም ወዲቡ። ዒላበርዕድ - ኣስተምህሮ ኣብ ረብሓታት ‘ምሩጽ ዘርኢ መሸላ’ ኣብ ምሕዳር ከባቢ ዓዲበርበረ - ንኡስ ብድሆታት ተዛትዮም ከምዝፈትሑ፣ ዞባ ዒላበርዕድ፡ ውጽኢት ምሩጽ ዘርኢ ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ድማ ምስ መሸላ ንምግምጋም ዝዓለመ ኣስተምህሮ፡ ክኢላታት ሕርሻ ተላዚቦም መፍትሒ ብ29 ሕዳር ተዋሂቡ። ከምዘናድዩ ንምግባር፡ ዓቢ ኣቓልቦ ተዋሂቡ ዝስራሓሉ ዘሎ ከምዝዀነ እቲ ገምጋም፡ ቅድሚ ሕጂ ብቤት- ገሊጹ። ትምህርቲ ግራት ሓረስቶት ናብ ዝተጠርነፉ 30 ሓረስቶት ዝተዘርግሐ ኣብ መወዳእታ፡ ሓረስቶት ‘ሰዓረ’ ዝተሰምየ ምሩጽ ዘርኢ መሸላ ንዝተጎናጸፍዎ ዓወት ንምትብባዕ፡ ናውቲ እቲ ዝድለ ውጽኢት ስለዘይተረኽቦ፡ ነቲ ሕርሻ ተዓዲልዎም። ጸገም ብምልላይ መፍትሒ ንምንዳይ ዝዓለመ’ዩ ነይሩ። ሓረስቶት ብወገኖም፡ እቲ ካብ ንሓድሕዶም ዝቐሰምዎ ትምህርትን ሓላፊ ኣሃዱ ስነ-ዘራእቲ ኣቶ ተስፋብርሃን ምስ ክኢላታት ዝገበርዎ ልምድን ኣብ ሓጎስ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ሓረስቶት እቶም ዝምስገን ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ ብጉጅለ ተጠርኒፎም ኣብ ሓደ ዓይነት ብምሕባር፡ ከም’ዚ ዓይነት ኣስተምህሮ ንጥፈት ኣተኩሮ ብምግባር፡ ንዘለዎም ቀጻልነት ክህልዎ ተላብዮም። ሞልቊ - ሃብቲ ገረብ ይስን ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ሎሚ ኣብ ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ፡ ሃብቲ ገረብን ኣብ ቁጽር ሃብቲ ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ERI-TV ዋና ኣሰናዳኢ እንስሳ ዘገዳምን ንምዕቃብን ንምስሳን ዝተዋፈሩ ኣባላት ውጽኢታዊ ስራሕ ክውሰድ ዝጸንሐ ስጉምቲታት ዘተባብዕ ይዓሙ ከምዘለዉ ዝሓበረ ኣቶ ጉዕሽ፡ እቲ ብርሃነ ምሕረትኣብ ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ፡ ወኪል ብዓል- ንኡስ ዞባ ጎቦታት ዝበዝሖ ብምዃኑ፡ ናይ ቀዳም 05/12/2025 ምክትል ኣሰናዳኢ ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ኣቶ መጐዓዝያ ሽግር ብድሆ ኮይኑዎም ከምዘሎ ሰዓት መደብ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ጉዕሽ ተወልደ ሓቢሩ። ኣፍሊጡ። 09፡0 ሃገራዊ መዝሙር ብውህደት መሻርኽቲ ኣካላት ብዝካየድ ኣብ ምሕዳር ከባቢ ፋውሊና ኣብ ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) 09፡05 ኤሮቢክስ ዘሎ ዕቱብ ቁጽራዊ ንጥፈታትን ንቕሓት ምቁጽጻር ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን 09፡35 ሃሎ ቈልዑ ሕብረተሰብ ንምብራኽ ብዝውደብ ዝተዋፈሩ ብወገኖም፡ ዝካየድ ውሁድ ቦርድ ምስንዳእ 10፡10 ዶክመንታሪ ዘሎ ኣስተምህሮታትን፡ ሓደጋ ምጽናት ጻዕሪ ውጽኢቱ እናጎልሐ ይመጽእ ከምዘሎ 10፡35 ፓኖራማ ዮሴፍ ሃይለማርያም ኣንጸላልይዎም ዝነበሩ ዓይነታት ኣግራብን ብምግላጽ፡ መገሃጫን ናይ ሕርሻ ቦታን 1፡0 ለሰ ስፖርት ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል እንስሳታትን ናብ ንቡር ይምለሱ ከምዘለዉ እንተዝፍለን ሕብረተሰብ ናይ ቁጽር 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ተስፋኣለም የማነ ብምጥቃስ፡ ኣብ ልዕሊ ኣግራብ ዘብርሱ መምርሒታት ብግቡእ እንተዝኽተልን፡ 12፡5 ጩራ ጥዕና ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዝውሰድ ዘሎ ኣራሚ ስጉምቲ’ውን ዝበለጸ ውጽኢት ክርከብ ዘሎ ተኽእሎ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ቍ.ስ 201820 (250) ኣስተዋጽኦ ይገብር ከምዘሎ ገሊጹ። ልዑል ምዃኑ ኣብሪሆም። 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 14፡30 ናትራን 17፡0 መደብ መኣዝን", "char_count": 5854, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00140", "text": "ምልክታ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዓይኒ ጋዜጣታት ሱዳን መሓመድኑር ያሕያ ዞባ ንምክልኻል እቲ እንኮ ኣማራጺ ምዃኑ ክግንዘባ ጀሚረን ምህላወን ዘርኢ እዩ። እቲ ብዙሓት ጋዜጣታት ሱዳን ነቲ ፕረዚደንት ዑደት ኣገዳሲ ሞራላውን ፖለቲካውን ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ29 ሕዳር 2025 ድርኺት ዝህብ፡ ኣብ ዝቕጽል መድረኽ ናብታ ግዝያዊት ምሕዳራዊት ርእሰ ንሰፊሕ ምትሕብባር በሪ ዝኸፍት፡ ኣብ’ቲ ዞባ ከተማ ፖርት ሱዳን ዝገበሮ ዑደትን ዘሎ ናይ ሓይሊ ምዕሪት ዳግማይ ይተዓራረ ብመንግስትን ህዝብን ሱዳን ዝተገብረሉ ከምዘሎ ዘረጋግጽ፡ ሱዳን ድማ ቀንዲን ድሙቕን ምዕሩግን ኣቀባብላን ሰፊሕ ሸፈነ ዘይትንጸልን ኣካል ናይዚ ምዕሪት’ዚ ምዃና ሂበናኦ። እቲ ብህዝብን መንግስትን ሱዳን ዘነጽር እዩ።” ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተገብረሉ ኣብ መደምደምታ፡ ከምቲ ብጋዜጣታትን ክብሪ ዝመልኦ ኣቀባብላ፡ መንቀሊኡ ካብ ጸሓፍትን ዝተገልጸ፡ ኣብዚ ሱዳን ብጽንኩር ሓልዮት ንህዝቢ ሱዳን ዝብገስ መርገጺን መድረኽ እትሓልፈሉ ዘላ እዋን፡ ዑደት ኣተሓሕዛን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዙሕ ሓድነትን መንነትን ሃገረ ሱዳን እዩ። ትርጉማት ዘለዎ እዩ። እቲ ዑደት ብግዜ ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ሱዳን ሓጺር እኳ እንተ ነበረ፡ ብዙሕ ጠቓሚ ሓንቲ ካብተን ፍሉጣት ሃገራትን መሰረታዊ ስርሓት ተዓሚሙ እዩ። ገለ ካብቲ ዓንዲ ሚዛን ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ብዙሕ ንምጥቃስ መኣዝን ኣብ ምውሳን፡ ምዃናን፡ ኣብ ምርግጋእ መላእ ዞባና ድማ መስመር ኣብ ምቕናዕ፡ ምስ ኩሉ ሽግራትን ዓቢ ኣበርክቶ ከም ዘለዋን መልእኽቲ ብድሆታትን ዝካየዱ ተጻብኦታትን፡ ጽኑዕን ዘመሓላለፈ እዩ ነይሩ። መትከላውን መርገጺ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ምስ አሕዋት ሱዳናውያን ዳግም እተን ጋዜጣታት፡ ዕዙዝ ኣገዳስነት ናይቲ ኣረጋጊጹ እዩ። ዑደት፡ ኣድላይነቱን ትርጉምን ዘመሓላልፎ ምርዳእ ብቕዓት ዘለዎም መራሕቲ እዩ። ዑደት እዩ ፈጺሙ። ፍጻመ ዘይኮነ፡ ኣብዚ ኣዝዩ ተኣፋፊ ህሞት መልእኽትን ንምግላጽ ዓምድታተን ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ካይሮ እቲ ካብ መጀመርታኡ ንኹሉ ዓይነት ኣብ ታሪኽ ዘመናዊት ሱዳን፡ ዓሚቝ ገጻተን ወፍየን እየን። “ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብጉዳይ ሱዳን ኣብ ዝዘተየ ዋዕላ ድሕሪ ሃጸያዊ ዕብለላ ዝተቓወመ መራሒ፡ ሕጂ ፖለቲካውን ጸጥታውን መልእኽትታት በዚ ራእይ’ዚ፡ ሓደ ካብቶም ውሑዳት ምስታፋ፡ ምስ ዝተረፋ ጎረባብቲ ሃገራት ጋዜጣ “ኣልዋን”፡”ኣልቡርሃን ኣፈወርቂን እውን ነቲ ብምግባት ወደባትን ናይ ዝሓዘ ስጉምቲ’ዩ። እዚ ዑደት’ዚ፡ መጻኢ ጂኦፖለቲካዊ ንቕሓት ናይቲ ዞባ ንምላስ፡ ሱዳን ብምትሕብባር፣ ናይ ደገ ምትእትታው ተራኺቦም” ብዝብል ኣርእስቲ ብዛዕባ ዕዙዝ ወርቂ ሃብቲን ምዋል ህውከትን ዝኣቱ ዕድል ናይ’ታ ሃገር ብኲናት ክውሰን ኣብ ካብ ማዕበል ምብትታን ንምክልኻል፡ ንምክልኻል ኣበርቲዓ ሰሪሓ እያ። ምኽንያቱ ኣገዳስነት ናይቲ ዑደት ሰፊሕ ጸብጻብ ዘሎ ሓድሽ ማዕበል መግዛእቲ ጸኒዑ ይገጥሞ ዝድለየሉ ዘሎ እዋን፡ ሱዳን ሕጂ’ውን ከምኡ’ውን ሱዳን ወሳኒ ተራ ዘለዋ ሃገር ኤርትራ ቀንዲ ድሌታ፡ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብቲ ኣዳልያ። እቲ ርክብ ንመስርሕ ምድልዳል ኣሎ። መርገጺ ኢሳይያስ፡ ንሃገራዊ ውሳነታት ነቲ ኩነታት ዝርድኡን ምርግጋእ ሱዳን፡ ብምዃና ብዘይካኣ እቲ ዞባ ርጉእ ክኸውን ብሓይልታት ክፍኣትን ተጻብኦን ዝውልዕዎ ስትራተጂያዊ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት ካብ ሃገራት እቲ ዞባ ንምንዛዕ ዝግበር መሰረት ምርግጋእ መላእ እቲ ዞባ ምዃኑ ከም ዘይክእል ብምግንዛብ፡ ሱዳን ምስ ኩሉ ኲናትን ግጭታትን ዘስዕቦ ዘሎ ቀጻሊ ጸገምን ከም ዝገምገመ እውን ጸብጺባ። ጋዜጣ ዝኾነ ይኹን ፈተነ፡ ግጭት ብምውላዕ ዝግንዘቡን ዞባዊ መሓዙት ከምዘለዉዋ ቁስላ ናብ ባህርያዊ ቦታኣ ንምላሳ ዝጽዕሩ መከራን ምግልጋል እዩ። እዚ ድማ ድሌት ‘’ኣልተያር’ ብወገና፡ ኣብ ቀዳማይ ገጻ፡ ኮነ፡ ስትራተጂያዊ ገማግም ባሕሪ ብናይ ዘጉልሐ’ዩ። ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናብ ዘለዉ ወገናት ሓደ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ።” ኩሎም እቶም ንጸጥታን ሰላምን ምርግጋእን “ፕረዚደንት ኣፈወርቂ ምስ ካምል እድሪስ ምቁጽጻር ህርፋን ዝቐርብ መተሃራረፊ፡ ፖርት ሱዳን ምእታዉን ዝረኸቦ ወግዓውን ናይዚ ዞባ ዝህንጠዩ እዩ። ኤርትራ ካብ ተዘራሪቡ” ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘ ዜና ብግልጺ ዝነጽግ እዩ። ጋዜጠኛ መሓመድ ዑስማን ኣልራዲ ህዝባውን ኣቀባብላን፡ ብኽልቲኡ ወገን ጽባሕ ናጽነት ጀሚራ ኣብዚ ዞባ ንጸጥታን ሒዛ ወጺኣ። “ኣል-ኒል ኢንተርናሽናል” ብወገኑ “ዑደት ፕረዚደንት ኤርትራ ኣብ ምውህሃድ ንምዕባይን ሓባራዊ ረብሓታት “ኣብ ታሪኽ ሱዳን ኣብ ኣዝዩ ተኣፋፊ ምርግጋእን መሰረት ንምንጻፍ ብቐጻሊ ዝተባህለት ጋዜጣ ከኣ፡ “ፕረዚደንት ሃገረ ሱዳን” ብዝብል ኣርእስቲ ከምዚ ዝስዕብ ንምሕያልን ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ጸጥታን ህሞት፡ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ምብትታን ሱዳን ክትጽዕር ጸኒሓን ኣላን። ብኢትዮጵያ ዝወረዳ ኤርትራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ፖርት ጽሒፉ፥ ዶባትን፡ ከምኡ’ውን ነቲ ሱዳን ሕጂ ካብ ኣብ መላእ ዞባ መዋቕራዊ ዘይምርግጋእ ህልቂት ዜጋታትን ምንዳድ ዓድታትን፡ ሱዳን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ዘድልያ ዘሎ ቁጠባዊ ጸብጻብ ኣቕሪባ። “ጋዜጣ ኣል-ካራማ” ከም ዘስዕብ ብምግንዛብ፡ ሓደ ካብቶም “ፕረዚደንት ኤርትራ፡ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ምትሕብባር መገዲ ዝኸፍት እዩ። ምፍጻም ዓበይቲ ገበናት ኲናትን ዝኣመሰለ ብወገና፡ ብድሙቕ ኣርእስቲ “ኣልቡርሃን ሓድነትን ስምረትን ሃገረ ሱዳን ንምዕቃብ እቲ ኲናት ምስ ተወልዐ፡ ብኡ ንብኡ መዝገብ ታሪኽ ዓጽያ፡ ንረብሓ ህዝብታት ኣፈወርቂን ኣብ ህሉው ምዕባለታት ሱዳን ብግልጺ ዝተቓለሱ ውሑዳት መራሕቲ ንጹርን ህዝባውን መርገጺኡ ዝኣወጀ እንኮ “ኤርትራ፡ ምስቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናይ’ዚ ዞባ ምእንቲ ክሰርሕ ኣካይዳ ዞባዊ ይዛተዩ፡ ክልተኣዊ ዝምድናታት የሐይሉ፡ እዩ። ነቲ ቅልውላው ወገን ብምሓዝ ፕረዚደንት ኮይኑ፡ ሕጂ’ውን ብዘይ ደረትን ዘለዋ ስትራተጂያዊ ኣቀማምጣን ፖለቲካዊ ውድብ ኢጋድ ከተስተኻኽል ጻዕሪ ኣካይዳ ኣብ ናይ ሓባር ረብሓ ዘለዎም ዞባዊ ኣይርእዮን እዩ። ኣብ ሱዳን ህውከት እንተ ኣብ ኩሉ ዓውድታትን፡ ብዘይ ምጥርጣር ርዝነትን፡ ብሃውሪ ኣይትሰርሕን እያ። እያ። ጉዳያት ሓሳብ ይለዋወጡ” ኣብ ትሕቲ ኣስፋሕፊሑ ሃልሃልታኡ ኣብ ውሽጢ ብግልጺ ዝርአ ንሱዳን ዝድግፍ ጽኑዕ እዚ ዑደት’ዚ ንመንግስቲ ሱዳን ዝድግፍ ኤርትራ፡ ዋላ ድሕሪ’ቲ ኣብ 198 ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ነቲ ዑደት ሰፊሕ ጸብጻብ ዶባት ከም ዘይሕጽር ብዝኣምን መርገጺ መርገጺኡ ዓቂቡ ይርከብ። እዚ ዑደት’ዚ ቀጥታዊ መልእኽቲ ኮይኑ፡ እቲ ዞባዊ ማዕጾ ልዕሊኣ ዝተፈጸመ ቅሉዕ ወራር ኢትዮጵያን ጽሒፋትሉ። እዩ ዝጥምቶ። እቲ ዞባ ናብ ግጭትን ተራ ዑደት ኮይኑ ዝሓልፍ ዝመስሎ እንተሎ ከምቲ ገሊኦም ዝሓስብዎ ከምዘይተዓጽወ ክሳብ 2018 ዝቐጸለ ተጻብኦታትን ከይተረፈ፡ ሕንፍሽፍሽን ከይሽመም፡ ሱዳን ኣብ ንኸይደናገር እቲ ሓቂ ምዝራብ የድሊ። ዘረጋግጽ እዩ። ብተወሳኺ እዚ ዑደት ኣብ ርእሲኣ ዝተፈጸመ ገበናት እናሃለወ፡ ኩለን እዘን ጋዜጣታት ንምብጻሕ ምርግጋእ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ዓቢ ተራ ከም ዞባውን ኣህጉራውን ሚዛን ሓይሊ ዝልውጥ እዚ፡ ኣብቲ ዞባ ሓድሽ ፖለቲካዊ ኣሰላልፋ ኣብ ወርሓት ሓምለን መስከረምን ናይ’ቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ሱዳን፡ ዘለዋ መጠን፡ ኩነታ ናብ ንቡር ዝመልስ እንኮ ዑደት እዩ። ዝበዝሕ እዋን ርክባት ምጅማሩ ዘመልክት ኮይኑ፡ ነቲ ኣብ ዓመት’ቲ ምስ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ምስ እዋናውነቱን ትርጉሙን ዕዙዝ ምዃኑ ፍታሕ ንምርካብ ዘካይዶ ዘሎ ጻዕሪ ድማ መራሕቲ ብምስጢር ዝትሓዝን ብቕሉዕ ቅልውላው ሱዳን ጽልዋ ከሕድር ዝህቅን ሶማል ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ንሰላምን ብምጥቃስ፣ ምስ ሰበስልጣን ሱዳን ዘካየዶ ጉሉሕ እዩ። ዝንገርን ዛዕባታት ዘለዎ ብምዃኑ፡ ዝፍለጥ ኣህጉራውን ዞባውን ምትእትታዋት ኣብ ምትሕብባርን ንምስራሕ ኣኽናፋ ዘርጊሓ ዘተ ብዜና መልክዕ ካብ ምግላጽ ሓሊፈን ኩሉ ይንገር ማለት ኣይኮነን። ፕረዚደንት ጥዑይ ሓዲዱ ዝመልስ እዩ። ብተወሳኺ “ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብዚ እያ። ብዘይካ’ዚ፡ ኤርትራ ኣብዚ ቀረባ እዋን ብዛዕባ’ቲ ዑደትን ክልቲኦም መራሕቲ ኤርትራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንህዝቢ ሱዳን ክልቲኦም ወገናት ዋላ’ኳ እቲ ኲናት ቀረባ እዋን ዘካየዶ ዑደትን ምስ መሪሕነት ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ካይሮ፡ ቅድሚኡ’ውን ዝተዘራረቡሉ ዛዕባታትን ተንቲነን እየን። ገለ ሓቀኛ ፍቕሪ ኣብ ምልጋስን ተወፋይነት እንተሃለወ፡ ኣብ ውሽጢ ሱዳን ገለ ኣገደስቲ ሱዳን ዘካየዶ ርክብን፡ ናይ ፕሮቶኮል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝተገብረ ስምዕ ጸሓፍቲ ከኣ ብዛዕባ እቲ ምብጻሕ፡ ኣገዳስነቱ፡ ኣብ ምርኣይን ብተግባር ዝሰርሐን ዝሰርሕ ጽላታት ንምብርባር ክሕግዙ ዝኽእሉ ናይ ምብጻሕ ጥራይ ኣይኮነን። እቲ ጉዕዞ ኣስመራ፡ ንፕረዚደንታት ዓረባዊት ሪፓብሊክ ግዜኡ፡ ዕላማታቱን ኣብ ውጽኢቱ ዘለዎም ዘሎን እዩ። ጸኒሕ ምስላ ከም ዝብሎ “ሓቀኛ ቁጠባን ንግዳውን ምትሕብባር መገድታት ሓባራዊ ምዃኑን፡ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ ግብጺን (ምስሪ) ፈደራላዊት ደሞክራስያዊት ትጽቢታትን ጽሒፎም። ዓርኪ ኣብ ግዜ ሽግርካ ዝሕግዝ እዩ!” ክኸፍቱ ተሰማሚዖም ኣለዉ። ብኻልእ እኩይ ምትእትታው ናጻ ዝኾነ ናይ ጸጥታ ሪፓብሊክ ሶማልን ሃገረ ኤርትራን ኣብ ኣዘራርባ፡ እቲ ዑደት ፖለቲካዊ ደገፍ ጋዜጠኛ ራሻን ኦሺ፡ “ኢሳይያስ ሃዋህው ፈጢረን ዳግማይ ክህነጻ ከምዘለወን ኣብ ዩኒቨርስቲ ዓብደልለጢፍ ኣልሐመድ ሓደ ዘራኸበ ተራ ተጻዊታ’ያ። ነዚ ከምዚ ንምሃብን ምሕዝነት ንምሕያልን ዝዓለመ ኣፈወርቂ. ጂኦግራፊ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዓይኒ ጽኑዕ እምነት ዝተንጸባረቐሉ እዩ። ኢሳይያስ፡ ዝምህር መምህር ኑርኣዲን ዓሊ ብወገኑ፡ ዝኣመሰለ ጻዕርታት ንምዕንቃፍ ብዙሕ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ሱዳን ኣብ ቃልሳ በይና ታሪኽ ዘንብ መራሒ እዩ” ኣብ ትሕቲ ልኡላውነት ብግዝያዊ ቁጠባዊ ሓለፋታት ንዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣመልኪቱ እኩይ ተግባራት ዝካየድ እኳ እንተኾነ፡ ከምዘይኮነት ዘነጽር መልእኽቲ’ውን ዘለዎ ዝብል ኣርእስቲ ከምዚ ዝስዕብ ጽሒፋ፥ ክቕየር ከምዘይክእል፡ መጻኢ ምብራቕ ኣብ ዝጸሓፎ ዓንቀጽ ከምዚ ክብል ገሊጹ፥ ኤርትራውያን ከም ሃገርን ህዝብን ተስፋ እዩ። ከምኡ’ውን እዚ ዑደት’ዚ ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ብናጻ ድሌት ህዝብታት ኣይንቘርጽን ኢና። ኣብዚ ዞባ ሰላምን “ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ናይ’ቲ ዞባ ምንዋሕ ኲናት ንዝኾነ ወገን ጥራይ ክምእዘን ከምዘለዎ ንምርግጋጽ፡ እቲ “ዑደት ፕረዚደንት ኤርትራ ኢሳይያስ ምርግጋእን ንምርግጋጽ ብትግሃት ክንሰርሕ ኣፈወርቂ ሓደ ካብቶም ዝተሓላለኸ ብእወታ ከም ዘየገልግል፡ ምስ መንግስቲ ሰፊሕ ተመኩሮኡ ምስክር ምዃኑ ዘረጋገጸ ኣፈወርቂ ኣብ ሱዳን፡ ግዝያዊ ዲፕሎማስያዊ ኢና። ዓወት ድማ ወትሩ ምሳና እዩ።", "char_count": 6005, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00141", "text": "ዳይናሚክስ ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ሱዳን ደው ምባል ንርግኣትን ምብትታን ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ሱራፌል ተስፋብሩኽ ስነ-ፍልጠት * ህላወ ካርቦን-ዳይ-ኦክሳይድ ብኸመይ ኣብ ገዛና ንፈልጥ?", "char_count": 149, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00142", "text": "ውሽጣዊ ፍልጠትካ ገዛና ጽባሕ ክልቕለቕ (ሕብሪ ስምዓዮ “ሜሪ?” በለት ማ፣ “ሜሪ ክልከ) እዩ። እቲ ዝልቕልቖ ናይ 20 ክፍለ ዘመን ብሉጽ ስነ ጓለይ! ሓይልን ምቘትን ካብ ፍልጠተኛ ኣልበርት ኣይነስታይን፡", "char_count": 129, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00143", "text": "ሰብኣይ ኣብ ቍራጽ ፊስቶ ኖራ ምንታይ ንረክብ?” ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ከሎ፡ ናይ ክኣልኽ ጸኒሑና። ሎሚ ባሕቲ “ካብ መግቢ።” ምሃር ጸገም ኣሎዎ ተባሂሉ (ግእዝ) ብምዃኑ ኣብ ገዛና ጥቖን “እቲ ምቘትከ ብኸመይ ካብ ቤት ትምህርቲ ተባሪሩ። ሽምዓን ዘይፍለያ፡ ፍልይቲ ቡን ይመጽእ?” ቤተሰቡ፡ ነዚ ዝተባህሎም ክቕበሉ እያ ትቝሎ። ኣብ ገበላና (ብራንዳ) ስለ ዘጸገሞም ብዝሉጽ ትምህርቲ ኴንና ቡን እናሰተና፡ እቲ ሰብኣይ “እቲ መግቢ ምስ ተቓጸለ።” ናብ ዝረኽበሉ ቦታ ንኽወስዱዎ ከኣ ኖራ ይኣልኽ ነይሩ። “ብምንታይ ድዩ’ሞ ዝቃጸል?” ተገዲዶም ነይሮም። “ኖራ ክእለኽ እንከሎ እንታይ “ኣሃ! ኦ…ክ…ሲ…ጀ…ን!” ብተመሳሊ፡ ዶር. ኣልበርት ከም ዝኸውን ርኣዩዎ። ሃፋ ክጅምር በለት ሜሪ እናዘለት።", "char_count": 434, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00144", "text": "ሽወዘር፡ ዓቕሚ ትምህርቲ ስለ እንከሎ ርሕቕ በሉ፡ ብኢድኩም ኦክሲጀን ክንስሕብ እንከለና ዘይብሉ፡ ኣብ ስርሓት ምስናዕ ጫማ ድማ ኣይትሓዙዎ፡” በለት ማ። ናበይ ይኸይድ ተረዲኡዋ ኣሎ ንኽዋፈርን ኣዝዩ ኣተኣማመኒ ኣታዊ ንሕና ከኣ ተጠንቂቕና ቀረብና። መስለኒ። ናብ ባ ተመለስና። እታ ክረክብ ከም ዝኽእልን ዝተነግሮም ክንርኢ ኢና፡” በለና። ቅድሚ ገለ ሽምዓ ኣብቲ ገፊሕ ሸሓኒ ደው “ኣብ ዝሑል ማይ ኣትዩ ክነሱ ዝግ ክትብል ዝሓደግናያ ጥርሙዝ ወለዱ፡ ዕድል ምቕጻል ትምህርቲ እዋን ብዛዕባ ኣየር ማ ገሊጻትልና ኣበላ። ነታ ሸሓኒ ድማ ማይ ከመይ ገይሩ ከምዛ ዝፈለሐ ስብቆ ናይ ኣረቂ ኣርኣየና። ኣብ ታሕቲ ከፊቶምሉስ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ነይራ። ንኦክሲጀን ሕልፊ ኵሎም መልኣ። ነቲ ሽምዓ ዝውሕጥ ግን ይቕየር ኣሎ?” ኢልና ሓሲብና። ኖራ ዝግ ኢሉ፡ እቲ ጸንበለል ዝበለ ክበጽሕ ክኢሉ። ባእታት ዳርጋ ክሰርዖ ተደናዲነ ኣይኰነን። ነታ ሽምዓ በቲ ናይ ንዅላትና ገሪማትና ናብ ኮፍ ማይ ከኣ ቍሩብ ጽዕድው ኢሉ እየ። ንኽንነብር ዘድልየና መሰረታዊ ማልማላታ ጥርሙዝ ገይሩ ክዓብጣ ንሱን ኣይነስታይን ኣብ ዕድመ መበሊና ተመለስና። ማ ብዛዕባኡ ነበረ። ነታ ናይ ማልማላታ ማይ ጠለብ ወዲ ሰብ ስለዝዀነ ጥራይ እንከሎ፡ ኣፍ ናይታ ጥርሙዝ ኣብቲ ዕስራታት ከለው’ዮም ማዕርግ ክትገልጸልና’ያ ኢለ እሓስብ ነይረ። ገበረላ’ሞ፡ ካብታ ናይ ኣረቂ ከኣ ኣይኰንኩን። ኣብ ሓንቲ ታኒካ ማይ ተዋሕጠ። እዛ ሽምዓ ተዓቢጣ ድኵትርና ክረኽቡን ኣብ ታሪኽ ግን ባ፡ ጥርሑ ናይ ኣረቅን ናይ ቍሩብ ኣንቈርቈረ። ሓንሳእ ሓቝኑ ቍሩብ ማይ ጌርና ሓንቲ ጭላፍ እንከላ ትበርህ ነይራ። ከይደንጐየት መበል 20 ክ.ዘ. ብኽብሪ ክሰፍሩ ማልማላታን ጥርሙዝ፡ ከምኡ’ውን ክንርእያ ሃበና። ጻዕድዩ ነይሩ። ንእሽተይ ሓጺን ብምእታው ንገለ ግን ገብ… ገብ… ገብገብ ክትብል ዝበቕዑ። ግፍሕ ዝበለ ሸሓኒ ከምጽእ “ኣብዚሕና እንተ ንሕውሰሉ ጸባ መዓልታት ከነቐምጣ ሓቲታትና ጸኒሓ፡ ግብ በለት። “ርኢኹማዶ?” ለኣኸኒ። ካብቲ ኖራ ከኣ ቍሩብ ምመሰለ። ከምዛ ሽምዓ፡ ዝዀነ ነገር ኣብ ስራሓት ቢዝነስ ዝተዋፈሩ ነይራ። ቅንይ ኢልና መጺእና በለ ባ። ባዕሉ ኣምጽአ። ክቃጸል እንከሎ፡ ነቲ ኣብ ኣየር ሰባት ንዘጋጥሞም ጸገም ትምህርቲ እቲ ኖራ ናብታ ጥርሙዝ ናይ ርኢናያ። እቲ ማይ ጸፊፉ፡ ካብቲ “እዛ ሽምዓ ንውሑድ ግዜ ዘሎ ኦክሲጀን’ዩ ዝጥቀመሉ። ከም ኣመልኪቱ መጽሔት ፎርቹን ኣብ ኣረቂ ገምጠሎ። ጸኒሑ ማይ ዝነበሮ ንላዕሊ ብውሳኽ ሕላገት ጥራይ እያ በሪሃ። እኹል ኣየር ውጽኢቱ ከኣ ካርቦን-ዳይ-ኦክሳይድ ዘውጽኦ መጽናዕቲ፡ ኣብ ፎርቹን መልኦ። እቲ ኣብታ ጥርሙዝ ዘሎ ገዲፉ፡ እታ ታኒካን እቲ ሓጺን እንተ ዘይረኺባ ነዊሕ ክትቅጽል ጋዝ ይፍጠር። እዚ ጋዝ’ዚ፡ ነዚ ናይ ዝተመዝገባ 50 ኮርፖረሽናት ማይ ኵሉ ሓደ ሕብሪ ክሳዕ ዝሕዝ መሪቶም ጸኒሖሙና። እዚ ኵሉ ኣይትኽእልን እያ። ከምቲ ለንቅነ ማይ ጻዕዳ ገይሩዎ ይርከብ። ኣብ ብዙሓት መራሕትን ኣፈጸምቲ ሓቘኖ። ዝገበረ መን’ዩ? ኦክሲጀን። “ናይ ኦክሲጀን ንሓጺን ከመርቶ ዝዀነ ግዜ እዚ ጋዝ ኣብ ከባቢና ስራሕን፡ ኣብ እዋን ኣካዳምያዊ ኦክሲጀን ተኣምራት እዚ ጥራይ ዝርኣኹሞ፡ ንሽምዓ ክትበርህ ምህላው’ውን ክንፈልጥ ንኽእል ትምህርቶም በላሕትን ንፉዓትን “ሕጂ ንገለ ደቓይቕ ክሳዕ ዝግ ኣይኰነን፡” ኢላትና ነይራ ማ። ዝሕግዛ ከኣ ኦክሲጀን እዩ። እኹል ኢና።” ከም ዘይነበሩ ገሊጹ። ይኹን’ምበር፡ ዝብል ክንጽበዮ ኢና። ክሳብ ሽዑ ባ ከኣ ነዛ ተወሊዓ ዝነበረት ኦክሲጀን እንተ ዘይረኺባ ክትበርህ ብውልቃዊ ጻዕሮም ኣብ ዝተዋፈሩሉ ግን ሓንቲ ናይ ኣየር ግብራዊ ፈተነ “ሕጂ ኣብ ኣየር ካርቦን-ዳይኣይትኽእል እያ። ኵሉ ዝቃጸልን ዓውዲ ልዑል ውጽኢት ከመዝግቡ ኦክሳይድ ኣሎዶ?” ሓተት ሜሪ። ዝምርትን ዘበለ ብኦክሲጀን እዩ ክኢሎም። “እወ። ኵሉ ግዜ ውሑድ ዓቐን ልሙዳት ስሕተታት ኣብ እንግሊዝኛ ከምኡ ክኸውን ዝከኣሎ። ሕጂ እታ ቶማስ ኤዲሰን ንባዕሉ፡ ሻድሻይ ካርቦን-ዳይ-ኦክሳይድ ኣሎ። ኣብ ጥርሙዝ ኣቐብሉኒ። ከይትዝረግ COMON MISTAKES IN ENGLISH ብያቲ ቍሩብ ካብቲ ናይ ኖራ ክፍሊ ከሎ’ዩ ካብ ቤት ትምህርቲ ቀስ ጌርካ ኣቐብለኒ፡” በለኒ ባ። ተባሪሩ። እቲ ቈልዓ በሊሕን ዓቕሚ MISUSED FORMS ማይ ክንገድፍ ኢና። ጸኒሑ ናብ እናቐበልኩዎ እንከለኹ፥ ዘሎዎን ስለ ዘይኮነ፡ ቤተሰቡ ንእኡ THE USE OF A WRONG TENSE ጸባ ክልወጥ እዩ።” ኵሉ ሰብ ንምሃር ክብሉ ገንዘብ እንተ ብዙሕ ዕንጨይቲ፡ ፈሓም፡ ወዘተ. Using the past tense with a recent action, instead of the present ሓሳብ ፈለማ ዘየባኸኑ ከም ዝሕሾም ብመምህራኑ ከንድ እናወዓለ ከመይ ኢሉ perfect. ተሓቢሩዎም። ይኹን’ምበር ብውሑድ ዓቐን ክህሉ ይኽእል Don’t say: The clock struck. …ቀዳመይቲ ብሶላ ኣይተዋሕጠለይን። ንባ ከምኡ ኤዲሰን ኣብ ዘመናዊት ዓለም ካብ ዝነበሩ ውሩያት መሃዝቲ ሓደ Say: The clock has struck. ተጓዓዝቲ ባሕሪ ብዘይ ብሶላ ምስ በልኩዎ፡ “ጽቡቕ ኣለኻ። ግን ክኸውን ክኢሉ’ዩ። ከምዚ ዓይነት ኣብቲ ቋሕ ኢልካ ሰማይ ቋሕ ኢልካ እዛ ቢያቲ ኣብ ልዳት መስኰትና If we are speaking of an action just finished, we must use ታሪኽ ብዙሕ ግዜ ብምድግጋም ባሕሪ ጥራይ እትርእየሉ ዉቅያኖስ ክንገብራ እንዲና፡ ጽባሕ ንግሆ the present perfect instead of the past tense. For instance, ተገሊጹ’ዩ። ክጓዓዙ ክንዲ ምንታይ ክኸብድ ክንርእያ ኢና። ሽዑ መልስኻ imediately after the clock strikes, we should not say “The እዩ። ቀዳሞት ሰባት ብከዋኽብቲ ክትረክብ ኢኻ፡” በለኒ። ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ብዘጓነፈ ነገር clock stuck,” but “The clock has struck.” ይምርሑ ነበሩ። መዓስን ብኸመይን ወይ ብዝተዋህበ ርእይቶ ጥራይ፡ ባ ኣብ ሳይነስ ክንዲኡ ወሓለ ብሶላ ከም ዝጀመረ ዝፈልጥ የለን። ኣብ ነብሰ ደረት ንኽትኣቱ ክትግደድ Using the simple present instead of the present perfect. ይመስለኒ ኣይነበረን። ድላይ እዚ ከም ዝግለጽ ግን ኣብ መወዳእታ ትኽእል ኢኻ። ብዙሓት ሰባት Don’t say: I am in this schol two years. ኵሉ ግዜ ትም ኢሉ’ዩ ውዒሉ። 1 ክፍለ ዘመን ሓባራዊ መዋእል ኣብ ዘይተጸበዩዎ ዓውዲ ልዑል “ሳይነስ’ባ ድሓን ኢኹም?” በሎ። Say: I have ben in this schol two years. (ድ.ል.ክ.) ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ናይ ውጽኢት ኣመዝጊቦም ንነብሶም ቻይናውያን ብሶላ ከም ዝጥቀሙ “እንታይ ከም ትደሊ ክሳዕ ከይተረፉ ዘገርሙ ከም ዘለው * ዝነበሩ ዝሕብር ጽሑፍ ተረኽበ። ዘይነጸረልካ ኣብ ኵሉ ንፉዕ ምዃን ታሪኽ ኣርእዩና እዩ። ከምዚ ዓይነት ምንጪ፣ ካብ መጽሓፍ ‘COMON MISTAKES IN ENGLISH’ ኤውሮጳውያን ብ1345 እዮም ኣይጽላእን እዩ። ኣብ ከምዚ ግዜ ነገር ኣጋጢሙካ ይኸውን’ዩ። ብሶላ ክጥቀሙ ዝጀመሩ። ልብኻ ዝፈልጥኩዎ እዩ፡” በለና። ኣይፈልጦን’የ እትብሎ ኣብ ዝነበርካ ዳእላ ተመሃሮ ኣውዲቕካ እትጓዓዘላ ብሶላ ኣብ 19 ዓውዲ ዝገበርካዮ ነብሰ ደረት፡ * ክፍለ ዘመን እያ ተሰሪሓ። መሰረት ከም ዘይነበሮ ሃንደበት ATeacher : if you want to make your character ከተረጋግጽ ትኽእል ኢኻ። god, then say al woman ‘Mother’. Student: wel that wil make my character god, ጥቕሲ “እቲ ዘይቍጥብ፡ ጐሃዪ እዩ።” * but what about my Father? ምንጪ፤ ብኢሰይያስ ዑቕባይ", "char_count": 4247, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00145", "text": "እ ዚ * - Confucius ኣርኣያ ካብ እተርጐመ መጽሓፍ፡ ሰሙን ሜሪ ማና “ኩን- ከምቲ እትደልዮ”፣ ካብ ገጽ 46-47 እተወስደ።", "char_count": 83, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00146", "text": "ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ሸባብ ሃማመተኤ ሓሳባት ሞባይል፡ ተዘናግዓናዶ ተዘንግዓና፧ ንህቢ ብጥንቃቐ እንተ ዘይሒዙዎ ንግዳሰን ውጽኢታውነትን ተመሃሮ መሓሪ ዑቕባሚካኤል (ጠዊል) ግዳይ ሕንዚ ክኸውን ምዃኑ ብልዑል መጠን ብኣሉታ ከም ኩባንያ ሞቶረላ ብመንገዲ መሃዚ ይፈልጥ። ንህቢ መዓርን ሕንዝን ዝጸለዎ የረድእ። ኣብ ዝተፈላለየ ማርቲን ኩፐር ኣቢሉ ክሳብ ክልተ ኣለዎ። ሞባይል እውን ጽቡቕን ኣዕኑድ ናይቲ ሕብረተሰብ ንዝርከቡ ኪሎ ኣቢላ እትምዘን ተንቀሳቓሲት ሕማቕን ኣለዋ። ንፈልጥ ዲኹም ንጥፈታት ኣድማዕነቶም ብልዕሊ ስልኪ ብ1973 ከም ዝመሃዘ ዝበልኩም፧ ኣነ እውን ከም ትፈልጡ 17% ከም ዝጐድል ገይሩ። ይንገር። ዕላማ ናይቲ ምህዞ፡ ነቲ እፈልጥ እየ። እቲ ቀሊል ሕቶን ክብርታት እቶም ሕብረተሰባት ኩባንያታት ኣብ ምድርን ባሕርን ከቢድ መልስን እውን ኣብዚ እዩ ብርቀት ብዝተሰርሑ ሳሙናን ማይን ዘካይዳኦ ዝነበራ ንግድን ምሳኡ ዝጅምር። ክንደይ ካብ መንእሰያት እናተሓጽቡ ካብ ኣእዳው ዝውንዎም ዝተሓዝ ዘይዝረቦ ስርሒታትን እዮም ሞባይል ከምቲ እትጠቕሞም፡ ሕብረተሰባት ብውሕጅ ተወሲዶም። ንምስላጥ ነበረ። ብድሕሪ’ዚ ሓደ ኣብ ብዙሓት ዘይጠቕሙ ነገራት ሓደ ካብቶም ነቲ ድህሰሳ ዘካየዱ ‘DynaTAC 80X’ ዝተባህለ እውን ከም እትጸምዶም ኣጸቢቖም ቶም ብረይል ዝተባህለ እንግሊዛዊ፡ ትካል ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታት ዝፈልጡን ነቲ ኵነታት ናብ ብፍላይ ሕብረተሰባትን ብባህሎምን ወዲሰብ ዘገልግላ ናይ ኢድ ረብሓኦም ንምቕያር ዝሰርሑን፧ ህዝብታቶምን ዝግደሱ መራሕትን ሞባይላት ካብ 1983 ኣትሒዙ ናብ ክንደይ ካብ መንእሰያት እዮም ድማ ብቐንዱ፡ እቲ ወትሩ ብርቀት እዩ። ወዲ 41 ዓመት ናይጀርያዊ ምሁር ዕዳጋ ኣውረደ። ከማይን ከምዚ ሞባይል ከምቲ ትህበካ ትወስደልካ ዝካየድ ምብራዝ ባህልን ምዝመዛ ስነ ሕብረተሰብ፡ ኣብ 9 ኣብቲ ከማኹምን ድማ ጣምጣም ክብለን እውን ምዃና ዘስተውዕሉ፧ ሞባይል ኣደታት ዝደርፋኦ ኣፋዊ ግጥሚ ጸጋታትን ደው ዝበለ ክመስሎም ሃገር ካብ ዝርከባ ዩኒቨርሲታት እዚ ጀመረ። እዚ ትካል ንተጠላብነት ከምቲ እተራኽበካ ኣጸቢቓ እውን ከምጽእ እሞ እዚ ኣርእስቲ ዝያዳ ከም ዘይብሉ ይምሕጸን። እኳ ድኣ፡ ዝስዕብ ውጽኢት ረኸበ። ኣብተን ፍርያቱ ብምስትብሃል ክሳዕ 2014 ትፈላልየካ ምዃና ኣየናይ መንእሰይ መብርሂ እንተ ረኸበ። እቲ ደርፊ እዚ ብዘይ ድፋዕን ዓረርን ዝካየድ ዩኒቨርሲታት ካብ ዝነበሩ 280 ኣብ ዝነበረ ግዜ ሸውዓተ ቢልዮን ኣዕሚቑ ይሓስበሉ ይኸውን፧ ሞባይል ምስ ሞባይል ዝተሓዝ ስለዝዀነ’የ። ዘሎ ወራር ተክኖሎጂ፡ እቲ ዝሰረመን ተመሃሮ፡ ኣብ ክልተ ዓመት 13 ሞባይላት ኣብ ኢድ ነብሲ ወከፍ ዘይቅቡላት ልምድታት (ንኣብነት ኣደታት ደቀን ኣብ ደገ ኰይኖም ኣመና ሰላሕታውን ኲናት ምዃኑ ተመሃሮ ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ነባሪ እዛ ዓለም ከብጽሕ መደብ ሓሶት፡ ምትላል፡ ምኽኒት፡ ወዘተ) ይምርዓዉ ኣለዉ ምስ ሰምዓ፥ ይገልጽ። ሓለፈ። ካብቶም 13 ተመሃሮ ኣውጽአ። እቲ ምስ ትካላት ጸጥታ ተኣታቱ ከም ዘላ ዘስተብህል ሃቡኒ ትሞባይለ እቶም 6 ኣብ ግዜ ሓደጋ ኣብ ከለል(ሓያል) ላም ክትሓልቡ ናይ ኣሜሪካ ምቅርራብ ነይሩዎ መንእሰይ ክሳብ ክንደይ ይኸውን፧ ርሑስ ጋማ ኽብለ። ክልተ ኣእዛኖም ምስ ሞባይሎም ጥቓ ቐርኒ ኣይትቕረቡ እናተባህለ፡ ክሳዕ እዚ ግዜ ዝሕመ ልክዕ’ዩ እቲ ጸገም ናይ ኣጠቓቕማን ብዘይ ገመድ ዝተሓዝ (ቡሉቱዝ ዘሎ መፍረ ኣቑሑት ኤለክትሮኒክስ፡ ግንዛበን ሽግር ድኣ’ምበር ሞባይል ሞባይለ ሞባይለ ይብሃል። ጓሳ ንላም ዝሕልዋን ዲኹም ትብሉዎ) መስምዒ ዝሰዂዑ ፍርያቱ ናብ መላእ ዓለም ንምብጻሕ ባዕላ እተምጽኦ ኣሉታዊ ተርእዮ ዝቕልባን ካብኣ ንኽጥቀም ተሓጕሸ ኽብል ኢለ። ነበሩ። ብዙሓት ተመሃሮ ካብ ክላስ ዋጋአን ብልዕሊ ፍርቂ ኣጕደሎ። ኣይኰነን ዝብል ኣንባቢ ብቐንዱ ድማ እዩ። እንኽሓልባ ካብ ቀርናን ዘብኩሩሉ ካብ ዝነበሩ ምኽንያት ነተን በብግዜኡ ዘማዕብለን ዝነበረ መንእሰይ ምህላዉ ነጋሪ ኣየድልን። ኢለን ደረፋ። ደቀን ኣብ ርግሒታን ክጥንቀቕ ግና ኣገዳሲ ሓደ እውን ብሰንኪ ሞባይል ምዃኑ ሞባይላት ድማ ኣብ ርእሲ እቲ እቲ ሞባይልን ካልእ ተክኖሎጅን ደምበአን ዳሰን ጥራይ ክምርዓዉ እዩ። ዝሓለኻን ዝቐለብካን ክፈልጥ ከኣለ። “መምህር ክምህር ልሙድን ዘናግዕን ኣገልግሎተን፡ ዝኽተሉዎ ጥበብ ድማ ካብዚ ሓሳብ ስለ ዘይክኣሉ፡ ካብቲ ወግዕን ሓጐስን ሰብ ኢኻ ኢላ ካብ ምውጋእ ዓዲ እንከሎ ሪከርድ ግበሮ ወይ ቅድሓዮ” ንሰባት ዘንግዕ መተግበሪታት እውን እዩ ዝጅምር። ሞባይል ብግቡእ ክፍለያ ኣይደለያን። ነቲ ክንደይ ኣይትውዕልን። እተን ሰልድና ብዝብል ምኽንያት። ማኬና፡ ቅድሚ ወሳሰኸለን። ብፍላይ ካብ 2016 ይጥቀመላ ኣለኹ እናበለ ከይተረድኦ ተጓዒዝካን ዘይቊጸር ከፊልካን ሂብና ዝገዛእናየን ሞባይላት እውን ሰዓት 10 ናይ ንግሆ ኣብ ዝርከብ ወድሓር “ስማርት ፎን” ዝብሃላ ኣብ ዘይጠቕሙ መተግበሪታትን ዝብጻሕ ናይ ደገ መርዓ፡ ኣብ ሰሪ ብግቡእ ዘይምጥቃም፡ ቀርነን ናይ ግዜ ሰሌዳ ዝኣትዉ ተመሃሮ፡ ንኢድን ጁባን ዝሰማምዓ ሞባይላት ትሕዝቶታትን ሞባይል ዝእለ ግና ምድሪ ቤተን ውሻጠአን ኰይነን ኣውጺአን ከይወግኣና ብጥበብ ድኻም ዝርኣዮምን ትዅረት ምስ ማዕበላ፡ ሓደ ሰብ ሓንቲ ልብን ማእለያ የብሉን። ነዚ ሓሳብ በቲ ሳላ ሞባይል ተሳቲፈናኦ። ነቲ ኣብ ንሕለበን። ዝውሕዶም ምዃኖምን ክፈልጥ ሓንቲ ሞባይልን ክሕዝ ግድን መርዓ ብኣካል እንተ ሃለኻ እትብሎ ካብ ዕምበባ ተኽሊ ዕረ እውን መዓር ከኣለ። ተመሃሮ ልዕሊ እቲ ንምህሮ ኰነ። ሞባይላት ኪንዮ እቲ ዝህባኦ ቀንዲ መልእኽቲ፡ ብመገዲ ሞባይል ይስራሕ እዩ ዝብል ሓሳብ ከራጕዶ። ዝህቡዎ ግዜ፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ኣገልግሎት ጕዳይ ተጠቃምነተን ኢለናኦ። ሓጐስን ሰናይ ምንዮትን ጥቕሲታት ምንቕቓሕ ዝበዝሕ ክፋል ተኽሊ ዕረ፡ ዕረ ተሰጢሖም ከም ዝውዕሉ ክርዳእ ዓለማዊ ጽልዋአን ኣርእስቲ ምግላጽ። ኣብ ደርፊ ኣደታት ዝጥዕም እንተ ኰይኑ፡ ኣብ ዕምበባኡ", "char_count": 3316, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00147", "text": "ከኣለ። እዚ ኵሉ ብሰንኪ እተን ክኸውን ጀመረ። ኣነን ክጽሕፍ ብሞባይል፥ ግና ሽኮራዊ ትሕዝቶ ኣይሰኣን። ኣብ ኣእዳዎም ዘለዋ ሞባይላትን “እቲ ዝዓበየ ቍምነገር፡ ንስኻትኩም እውን ንኽትነቡስ በዚ እቲ ንሞባይለይ ብዝግባእ እየ እዛ ሰይቲ ወድና ካልኦት መሰልቲ መሳርሒታትን ፍጹም ዘይምውዳቕ ዘይኰነ፡ ኣርእስቲ እንዳኣልና ተራኺብና። ዝጥቀመላ ዝብል ሰብ እውን፡ እንታይ ዓይነት ተኸዲና ምዃኑ ኣብቲ ብ2023 ዝዘርግሖ ድሕሪ ምውዳቕካ ክንደይ ግዜ እምበር ኣብ ሕሩስዶ ኣብ ቃድራ ናብቲ ግቡእ ኣጠቓቕማኡ ሰሊኾም “Technology In Africa” ዝብል ተዋጢጥና ነይርና። ዝኣትዉ ዘይጠቕሙዎ ትሕዝቶታት ዝብል ግጥሚ ኣይርከብን። ተንሲእካ’ዩ።’ መጽሓፉ ጽሒፉዎ ኣሎ። ካልእ ነዚ ጽሑፍ ብጥበብ ሰንካላይ ከም ዘለዉ ክርዳእ ጽቡቕ እዩ። እዚ አረ ንኣይ እውን ከመይ ኢሉ ጉድ እንተ ደሊኹም ነቲ መጽሓፍ - Vise Lombardi ከራጕዶ ደልየ። ሰንካላይ፡ ካብ ንህቢ ግና ምስ ሞባይል ዘይምጥቃም እዩ መጺኡለይ። ኣደታት ኣብቲ ብምልኣት ንበቡዎ። ነቲ መጽሓፍ መዓር ዝብርብር ክኢላ እዩ። ንባዕሉን ዝሓይሽ ዝብል ሓሳብ ክተሓዝ ብምኽንያት መርዓ ዝግበር ደወል፡ ዝነበብክሙዎ ግና ኣውሒድካዮ “ዓወት ክብሃል ከሎ እትገብሮ ንጨወ በርበረኡን ዝኸውን መዓር። የብሉን። ከምኡ ዝብል ምጕት ዘሎዎ ኣብ ዓደን ተመርዕዮም ዝተፋትሑ ወይ ንምባሉ ተሰኪፍካ ትብሉ ምፍታዉ፡ ብኸመይ ትገብሮ ንህቢ ንመዓር ንባዕሉ ኢሉ’ዩ ቅጫ ነባቢ እንተ ሃልዩ ከኣ ብኣጋኡ ርቱዕ መንእሰያት ከም ዘለዉ ኣይነግራን። ምህላውኩም ይርደኣኒ። ስኩፍ ገይሩ እቲ ካብ ደገ ዝድውል ወይ ምፍታውን ገዛእ ርእስኻ ሰፍዩ ምጸምጸ ዝሸነሉ። ወይለይ ፈጢሩኒ ደቀይ! ትድውል ቅድሚ ምድዋሉ፡ ኣብቲ እቲ ቃል ከኣ ባህ ኣይብለኩምን ምፍታውን እዩ።’ ዓዲ ንሓደ ኣድጊ ዝብኢ ጐይዎ ክፍሊ ትምህርትን ባህልን ይኸውን። ግዳ ከምኡ እዩ ዝብሃል። ከም ዝነበረ ኣይነግራን። ኣብ ወርሒ መራኸቢታትን ውድብ ሕቡራት - Maya Angelou እቲ ንህቢ ዝሽኖ ዝብሃል መዓር ጥሪ ኣብ ቅንያት መርዓን ደርዓን፡ ሃገራት (UNESCO) ንጽልዋ እዩ። መዓር ወለላ። እቲ ጥበብ ድማ “ናባይ ገጸይ እጥምት ኣለኹ ዝናብ ደንጕዩና ኣይብላን። ሞባይል ተክኖሎጂ፡ ብፍላይ ድማ ሞባይላትን ካብዚ እዩ ዝጅምር። መዓር ብንህብን ከይፈለጥኩ፡ ከመይ ኣቢለ እተዘንግዐን ኣደታት ውሑዳት እየን ኣይፖዳትን፡ ብቐንዱ ኣብ ዘይማዕበላ ንህብን ተባሂሉ ከም ዝስራሕ ክብሃል ይከኣል። ካብዚ ብምንቃል ሃገራት ኣመልኪቱ ብ2021 ዝዘርግሖ ንቕድሚት እኸይድ።’ ምፍላጥ። ሰንካላይ ንህቢ ክብርብር ከሎ መኣስን ብኸመይን፡ ቀጻሊ ድማ’የን “ይኣኽለካ ዝወደይ፣ ሓበሬታ፡ ተክኖሎጂ ብሓፈሻ እዘን - John Lenon ገንዘብካ ይውዳእ ኣሎ፡ ይኣኽለኪ ዝተጠቕሳን መሰልተን ፍርያት መዓር ንምርካብ ንህቢ እንታይ እዛ ጓለይ ካልእ መዓልቲ ኸኣ ድማ ብኣውራኡ፡ “ሰላሕታውያን “መጽሓፍ ኣብ ጁባኻ ዝተሓዝ ክገብረሉ ከም ዘለዎ፡ እቲ ዝበርበሮ ልትድውሊ፡” ወዘተ ዝብላ። ወረርቲ” ብምባል ገሊጹወን መዓር ክሳዕ ካልእ ግዜ ዝብርብር ጀርዲን እዩ።’ ይርከብ። ብፍላይ ኣብ ኣፍሪቃን ብኸመይ የማሕድሮ፡ ወዘተ ንዝብሉ ኢዎብ ማኬና ዝተባህለ “ጽልዋ ደቡብ ኣሜሪካን ውጽኢት ተክኖሎጂ - China proverb ነጥብታት ኣቐዲሙ ይልብመሉ። ተክኖሎጂ ኣብ መንእሰያት” ዘጽንዕ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ title", "char_count": 1900, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00148", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣስመራ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ከረን ከባቢ 03(5) ዞን 2 ዚፕ ኮድ 6K-1381 ፕሎት ብስም ሳምራዊት ሃይለ ተወልደብርሃን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL043512 104 ፕርሰል POP104 ብመለዪ ቁ/ንብረት 6BRKRN015/0 ዝተመዝገበ ናትናኤል የማነ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእክል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና ዓዲ ሽሩም ቁ.ገዛ 10 ዝርከብ ናይ ስፍሓት መሬት 167.16 ት/ሜተር ኣብ ልዕሊኡ 3 ቀንዲ ክፍልታት፡3 ተሓጋገዝቲ የማነ ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ቡቲክ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ኣልጋነሽ ክብርኣብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል (3 ክፍሊ፡1ክሽነ/ሞጎ፡ 1ዓይኒ ምድሪ፡ 1መኽዘን ዘለዎ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ናይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ን/ዞባ 4 ኣስመራ ጎደና ገዛ ከኒሻ ቁ.ገዛ 6 ካብ ዕለት 01/1/2025 ክሳብ ዕለት መንበሪ ገዛ) ብውህብቶ ካብ ብዓልቤተይ ኣቶ በርሀ ዮውሃንስ ርስቶም ዝተወሃበኒ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። 01/1/2031 ከካአዮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሄርሞላ ኣማኑኤል ሃብተኣብ ምባል ተሪፉ፡ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲክ ስልጣን ንዘለዎም ቤት ፍርዲ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ ሄርሜላ ኣማኑአል ሃብትኣብ ተባሂሉ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑክ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ይቕረብ። ሳምራዊት ሃይለ ተወልደብርሃን ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ሊድያ የማነ ዮውሃንስ፡ ተጸዋዒ ቶማስ ሃይለሚካኤል መብራህቱ ናይ ሞግዚት ኣብ ኣስመራ ከባቢ/ዚፕ ኮድ ማይ ተመናይ 1A149 ቁ.ፓርሰል/ዞን ወ/ሮ ሸውሃት ፍስሃየ ገብረሚካኤል ጉዳይ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ASP015982 ፓርሰል B ናይ ዝርከብ ኣብ ቤ/ጽ/ካዳስተር ብመለዪ ቁ.ንብረት ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ 9ይ 1፡04038 ብስም ኢሳቕ ምናሴ ኣድሓኖም ዝተመዝገበ ኦርጂናል ምስክር ዋንነት መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ገዛ (ሊብሬቶ) ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 071752 ክሕብረኒ፣ እንተዘይ ኮይኑ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ዞባ 8 ምሕዳር 02 ጎደና - ቁ.ገዛ - ቁ.ሎታ ዮውሃንስ ኣርኣያ ቢተው፡ ወለድና ኣርኣያ መተካእታኡ ክሕእት ምዃነይ እሕብር። 8 ቁ. ፓርሰል ዲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኮምሽን ኣባይቲ ብግዝያዊ ምስክር ዋንነት ቢተወን ኣዴና ለገሳ ኣብርሃ ዑቕበ ኣባይቲ ከተማ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 19024 መወከሲ ቁጽሪ 102676 ንስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ኣቶ ኢሳቕ ምናሴ ኣድሓኖም ብስም ኣቶ ፈረጃ ኣልሚን ሕመድ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ)፡ ብዕለት ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም 12/1/2025 ዓ.ም ወረስቲ ነ/ፍ ፈረጃ ኣልኣሚን ሑመድ፡ ኣብ ቅድሚ ቤት እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ 9ይ መጋባእያ ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ማእከል ቀሪቦም እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ገዛ ዋንነተይ ምዃኑ ይቕረብ። ወ/ሮ ትርሓስ ሽሻይ ፍረ፡ ዝተፈቕደለን ናይ መውዓሊ ህጻናት ንግዳዊ ትካለን፡ ኣረጋጊጾም፣ በዚ መሰረት ስም ዋንነት ናይዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ገዛ ናብ ስመይ “ካንታሪ መውዓሊ ህጻናት” (KANTARI KINDERGARTEN) ተባሂሉ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ዝስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ናብ ዓንሰባ ከረን እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። ቤት ጽሕፈት ኖታሪ ዞባ ማእክልን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነጃት መሓመድ ሑሴን፡ ስም ወላዲተይ ነፍልጥ። ወ/ሮ ራሕማ ፈረጅ ኣልኣሚን ፋጥና ዑስማን መሓመድዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ፋጥና ዑስማን ኖረዲን ተባሂሉ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ብሽም ኣቦና ኣቶ ሃይለማርያም ዮሴፍ መድሃኔ፡ ብኮምሽን ኣባይቲ ብቑጽሪ እንተሎ፡ ን14/1/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምስክር ወረቐት 10242 መወከሲ ቁጽሪ 124164/124165 ዝተመዝገበ፡ ከሳሲት ነብያት ሃብተጼን ምስግና፡ ተኸሳሲ ኣቶ መብራህቶም ዑቕባይ ገብረሚካኤል ዝተበሃልኩ፡ ኣብ ም/ን/ዞባ ገጀረት ኦርጂናል ሰነድ ስለዝጥፈኣና፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ዮናስ ደበሳይ ምካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ዝርከብ ብስም ኣልፎርማዮ ጋራጅ ዝፍለጥ ኣብ ውሽጢ ትካለይ ኣልፎርማዮ ቴሌፎን 0715174 ደዊሉ ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ ግን መተካእታኡ ክሓት ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ እንዳ ሰራሕኩ ከለኹ ዘረከብኩምኒ መካይን፡ ዘለወን ዕዳ ከፊልኩም ንብረትኩም ምዃነይ እሕብር። ወኪልካ ን24/12/25 እንተዘይ ቀሪብካ፡ ክትርከቡ እሕብር። እዚ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝተቓላሓሉ ኣብ ውሽጢ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ 1ወርሒ ንብረትኩም ኣልዒልኩም ምስ ዘይ ትወስዱ፡ ኣነ ኣመልካቲ ተሓታቲ ከም ኣቶ ኣፈወርቂ ሃይሉ ዮሴፍ ነፍልጥ። ዘይኮንኩ አፍልጥ ኣለኹ።", "char_count": 3262, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00149", "text": "ጨረታ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ኣቶ መብራህቶም ዑቕባይ ገብረሚካኤል ቀይሕ ምሕዳር ዞባ ማእከል፡ ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ ኣሃዱ ማሕበራዊ ተሃድሶ (ማይ ተመናይ ብእንዳ ሰዓል ዝፍለጥ) ዝርከብ ንጥፈታት ክካየደሉ ዝጸነሐ ቦታ ሕርሻ፡ ሓደ ሄክታር ሰሚራ ይተባረኽ መድሃኔ ምባል ተሪፉ፡ ብስም ፋጥማ ኢርበ መሓመድ +2 ዝተመዝገበ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ኣስመራ 7 ስፍሓት ዘለዎ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ማይ ድሪል ዒላ (Bore hole) ምስ 2.2kw ሳምሩ ይተባረኽ መድሃኔ ተባሂሉ ምሕዳር 09 ኣብ ግዝያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ከተማ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት ግራንድፋስ ሳብመርሲል ፓምፕ ዘለዎ ከካርዮ ስለ ዝደለየ፣ ግዱሳት ተጫረትቲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 17954 ከምኡ’ውን ብመወከሲ ቁጽሪ 14589 ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ይዕድም፦ እንተሎ፡ ን24/12/25 ይቕረብ። ብውርሲ ዝረኸብክዎ ገዛ፡ ካብ ስም ኣውራሲተይ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃውም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ 1.ተወዳደርቲ ሃገራዊ ግቡእ ዘማልአ/ት ወይ ዘይምልከቶ/ታ ክኸውን ይግባእ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝወጸሉ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ 2. ተወዳደርቲ ኣብ ተመሳሊ ስራሕ ሕርሻ ተሞክሮን ብቕዓትን ዘለዎም ምዃኖም ጎልጅ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት መረጋገጺ ከቕርቡ ተደላዪ እዩ። ጽሕፈት ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳትና 3. ተጫረትቲ መኽበሪ ጨረታ ናቕፋ 5.0.0 (ሓሙሽተ ሽሕ) ብቸክ ወይ ወ/ሮ ሰማይነሽ ሃብትኣብ፡ ስም ትሕቲ ኣቕሪብና ጉዳይና ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር። C.P.O የትሕዙ። ዕድመ ጓለይ ሆላንዲስ ተክሊት ኣብርሃም 4. ተጫረትቲ ሰነድ ዝርዝር መጫረቲ ወረቐት፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ምሕዳር ዞባ ምባል ተሪፉ፡ ሶልያና ተክሊት ኣብርሃም ኣቶ እስማዒል ኢብራሂም ያሲን ማእከል ካብ ኣሃዱ ዕድጊ ቁ.36 ዘይምለስ 50.0 (ሓምሳ) ናቕፋ ኣብ ሰዓታት ስራሕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ከፊሎም ክወስዱ ይከኣል። ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5. ተወሳኺ ሓበሬታ ወይ መብርሂ ወይ ብኣካል ነቲ ቦታ ንምርኣይ፡ ኣብዚ ይቕረብ። ዝተጠቕሰ ቤት ጽሕፈት ምውካስን ኣብቲ ቦታ ብምኻድን ክረአ ይከኣል። ንሕና ሰልማ ዓውድ ሳሊም +7 ዋንነትና ዝኾነ ገዛ ብሽምና ዝተመዝገበ፡ ኣብ 6. ተዓዋቲ፡ ንውሕስነት ንብረት ዝኸውን 50.0.0 (ሓምሳ ሽሕ) የትሕዝ። ኣስመራ ን/ዞባ/ማእክል ከተማ፡ ጎደና፡17-15 ቁ.ገዛ 2A ቁ.ፕሎት 63 ፓርሰል ኣቤል ተክሊት ኣብርሃም ምባል ተሪፉ፡ 7. ተወዳደርቲ ዓመታዊ መጠን ክራይ መሬት ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ኣሃዱ ዕድጊ ASP039795 መለዪ ገዛ ASD03578 ስፍሓት 15 ት/ሜተር ቁ. ናኦድ ተክሊት ኣብርሃም ተባሂሉ ክፍሊ ቁጽሪ 36 ኣብ ሳጹን ጨረታ የእትዉ። ምዝገባ ንብረት፡ 1፡0421/2 (ካዳስተር) ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ክንሸጦ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 8. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝውጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 መዓልታት ስራሕ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸትሉ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ዘሎ መዓልቲ ስራሕ ልክዕ ሰዓት 9፡45 ቅ.ቀ ሳንዱቕ ጨረታ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምከልቶ ይዕጾ። ኣብታ መዓልቲ ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ኣብ ዝተረኽቡሉ ሳንዱቕ ጨረታ ኣብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ምሕዳርን እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ፋይናንስን ይኽፈት። ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ኬቨን ሹመንዲ ገብረኪዳን ምባል ተሪፉ፡ ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ናኦድ ሹመንዲ ገብረኪዳን ተባሂሉ ምሕዳር ዞባ ማእከል፡ ነዚ ቀሪቡ ዘሎ ጨረታ ብምሉእ ወይ ብከፊል ናይ ምስራዝ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።", "char_count": 2320, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00150", "text": "ሰልማ ዓውድ ሳሊም +7 እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምሕዳር ዞባ ማእከል ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ 6ይ ደቅና ድማ ኣብ ቀዋምን ተንቀሳቓስን ኣድም እድሪስ ስለዝተሰወአ፡ ሓዳር ኣስመራ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ መጋባእያ ይቕረብ። ንብረት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ይኹን ውላድ ስለ ዘይብሉ፡ ኣብ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ቀዋምን ተንቀሳቓስን ንብረት ወረሲት ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ 7ይ ዳናይት ሃብቶም ሓጎስ፡ ስም ኣደይ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ብርኽቲ ኣማኒኤል መብራህቱ ምባል መጋባእያ ይቕረብ። እዝጊሃርያ ዑቅባካድር ሓጎስ ምባል ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ ብርኽቲ ኣይምኖን መብራህቱ ተሪፉ፡ ኬርያ ዑቅባካድር ሓጎስ ተባሂሉ ወ/ሮ ዓሻ ኣድም እድሪስ፡ ወደይ ዓሊ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሰናይት ዳዊት ካሕሳይ፡ ወለድና ዳዊት ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ 9ይ ካሕሳይ ዓንዶምን ሓዳስ ዑቕባጼን እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ 9ይ መጋባእያ ኣብ ዞባ ማእከል ንዞባ 1ምሕዳር 05 ጎዳና ዳግማዊት ኤሳቤጥ ብቁ.ምስክር ወረቐት መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ገብረስላሴን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ ቁ.32 ይቕረብ። 14315 መወከሲ ቁ.126526 ብሎክ 10 ፓርሰል A ስፍሓት መሬት 54.03ት/ሜ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና 2 ቀንዲ ክፍሊ 1 ተሓጋዚ ክፍሊ ዝተደኮኖ፡ ብስም ደጃ.ተስፋሚካኤል ወርቀን 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወን እንተሎ፡ ን23/12/25 ነፍ/ሄር ሓረጉ ገብረሂወትን ዝተመዝገበ፡ ወ/ሮ ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ምስ 1 እኽሊ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። መንደፈራ ኣሕዋት ብጽሒት ናይ ነፍ/ሄር ሓረጉ ገብረሂወት ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተስፋኣለም ሰመረ ዑቕባስላሴ፡ ወላዲትና ሶፍያ የማነ ወልደሚካኤል፡ ብዓል-ቤተይ ሞጎስ ተወልደ ብርሃነ ዑቕቡ፡ ብወለድና ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሑዙ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ትዕበ ሓደራ ገብረትንሳኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣማኒኤል ገብረስላሴ መኮነን ስለዝዓረፈ፡ ሻምበል ተወልደ ብርሃነ ዑቕቡን ኣረጋሽ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ሰነዳት ጉዳይ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወይ፡ በርሀ ተላን ዝተወሃበ ለበዋ ክጸድቀልና ስለ ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/12/25 ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 10/12/25 ኣብ ን29/12/25 ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ኣብ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። 2ይ መጋባእያ ይቕረብ። የማነ ተስፋሚካኤል ወርቀ ኣብ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ያስሚን ሳልሕ ኣድም ምባል ተሪፉ፡ ከሳሲ ሚኪኤል ዓንዶም መረስዕ፡ ያስሚን መሓመድሳልሕ መሓመድ ሰረጀቓ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ኣኽርያ ጎደና 168-9 ቁ.ገዛ 79፣ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ተኸሳሲት ጽገረዳ ሕድሩ ረድኢ፡ ንገንዘብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኤርትራ ብቁ/ም/ወ 10372መ/ቁ 14254 ብቁ/ምዝገባ ንብረት ካዳስተር ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ 5ይ ዘርእዝጊ በየነ ተኽለገርግሽ ምባል ተሪፉ፡ 1BRASM016852 ተመዝጊቡ ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ብውርሲ ናብ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/12/25 ኣብ መጋባእያ ይቕረብ። ዘርኢት በየነ ተኽለገርግሽ ተባሂሉ ስምና ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ 8ይ መጋባእያ ቅረቢ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ ሮዳስ ተኽልኣብ ዑቕባሚካኤል ምባል እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሰረት፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍርዲ ናይ መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ገነት ተኽለ ህብትዝጊ፡ ብዓል-ቤተይ ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ ተኽልኣብ ዑቕባሚካኤል ናብ ቤ/ጽ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይ ቀሪቡ ዓንደብርሃን ግርማጼን መብራህቱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ግን ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ምዃንና ነረጋግጽ። ጊንዳዕ ኣቶ ኒያት ታደሰ ሃይለ፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ኤለትሮኒክስ ንግዳዊ ትካሎም፡ ወረ/ነፍ/ ሓጎስ ገብረመድህን እማን “መዓረይ ኤለትሮኒክስ” (MEAREY ELECTRONICS) ተባሂሉ ነብያት ጠዓመ ኣርኣያ፡ ብዓል-ቤተይ ክስየመሎም ስለ ዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ሽሻይ ባህታ ገብረ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወይ፡ 5 ደቅና ኣነ ኣቶ ዮሴፍ ካሕሳይ ክፍሉ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ም/ን/ዞባ 4 ኣስመራ ከባቢ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ዚፕ-ኮድ ገዛ-ከንሻ 1A137 ፕሎት 8 ፓርሰል ASP01206 Q ዝርከብ፡ ኣብ ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሚኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባቢን ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለይ ቁጽሪ ንብረት 29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1፡02848 ብስም ወላዲተይ ነፍ/ሄር ኣሰፋሽ ይሕደጎ ኣረይ ተመዝጊቡ ዋንነቱ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ዝተረጋገጸ ኦርጅናል ዋንነት ሰነድ ስለዝጠፈኣኒ፡ መተካእታ ቅዳሕ ከወጽእ ስለ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝደለኹ፣ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ሃይኮታ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07149439 ክሕብረኒ፣ እንተዘይ ኮይኑ ድማ ካብ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ቅዳሕ ከውጽእ ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ሱዓድ ነጋሽ ወንዴ፡ ብዓል-ቤተይ ያሲን ዓሊ ጅምዕ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ኣቶ ዮሴፍ ካሕሳይ ክፍሉ ናይ መጻምዲ መሰለይ ተሓለወለይ፡ 2 ሀ. ዘለውና ሞያዊ ስልጠናታት (Courses) ➢ Computer aplication ➢ Computer maintenance, upgrading and troubleshoting ➢ Enginering Graphics ➢ Electronics Level-1 • Graphics Level-1 Electronics Level-2 • Graphics Level-2 Electronics Level-3 ➢ Video/film shoting & ➢ Editing (Pinacle, Adobe Photography (ምስኣል ብደረቕን premiere pro after-efect) ንኹሎም ተማሃሮን ሰራሕተኛታትን ተንቀሳቓሲ ካሜራ) ኣብ ዘዝጥዕሞም ጊዜን ሰዓትን ➢ Principle of Acounting, ➢ Mobile software and", "char_count": 3905, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00151", "text": "Taly and Peachtre ኣብዞም ዝስዕቡ ሞያዊ ስልጠናታት hardware maintenance software ስልጠንኡ ቀጺሉን ንሓደስቲ ➢ Solar Instalation ➢ Management training ሰልጠንቲ ምዝገባ ጀሚሩ ከምዘሎን • Busines management", "char_count": 169, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00152", "text": "ብሓጎስ ይሕብር። ➢ Electrical line • Ofice management instalation ኣድራሻና፥ ኣብ ማእከል ከተማ • Project management ድሕሪ ካርቱም ሆቴል ➢ Printer and Photocopier • Customers service ጎድኒ Red Sea Corporation maintenance management (09) ፊት ዶር. ማሕሙድ ሕክምና ➢ Software maintenance • Tour, travel and", "char_count": 269, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00153", "text": "ስኒ’ዩ and programing with ticketing management ብ ተወሳኺ’ውን ብቁ. ቴሌፎናትና Python 0720451/07218432/124 ንኹሎም ሰልጠንቲ ምትካል ድሽ ብነጻ ንምህር ክትረኽቡና ትኽእሉ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ብስም ብርሃነ ክፍለማርያም ገብረታትዮስ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL05438 ማእከል ኣስመራ ኣመልካቲት ወ/ሮ ዑቕባ ገብረሂወት ዓስቡ፡ ኣብ ምሕዳር ድባርዋ 03 ብስም ነፍ/ ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰምበል ጎደና ሰሓርቲ ቁ.ገዛ 71 ዝርከብ ናይ ዱኳን ቀሺ ተኽለሚካኤል ዑቕባዝጊ ዑቕባሚካኤል ዝተመዝገበ፡ ኣብ ዞን 2 ፕሎት Ma ኣቶ ሃይለሚካኤል ዑቕቡ ፍስሃየ፡ ኣቦይ እንዳ ስጋን ትካለይ፡ ንኣቶ ቢንያም በርሀ ገብረ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰምበል (ኤም ኤይ) ፓርሰል 3 ዝርከብ ስፍሓት መሬት 276 ት/ሜ ዝኾነ ሰነድ ውዕል ዑቕቡ ፍስሃየ ወልደገብሪኤል፡ ብዕለት ጎደና 831-10 ቁ.ገዛ 16 ካብ ዕለት 01/10/2025 ክሳብ ዕለት 30/09/2023 ኣጠቓቕማ ክራይ መሬት (ውዕል 50 ዓመት) ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ 10/05/2013 ነቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከባቢ ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ሒዘዮ ዝብል እንተልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁጽሪ ቴሌፎን 0714623 ካምቦሎ ጎደና ተጋደልቲ -178 ቁጽሪ 19 ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ ኣብ ዝምልከቶ መተካእታ ክሓት ምዃነይ እሕብር። ዝርከብ ሳትረብ ትካል ስነ ጥበብ፡ ብቁጽሪ እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ወ/ሮ ዑቕባ ገብረሂወት ዓስቡ ፍቓድ ንግዲ ASL03460 ቁጽሪ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ።", "char_count": 1086, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00154", "text": "መዝገብ ASR03184 ዝተመዝገበ ብርሃነ ክፍለማርያም ገብረታትዮስ ዋንነቱ ዝኾነ፡ ኣብ ቅድሚ ኣርባዕተ መሰኻኽር ረጂስትራር ቤት ፍርድን ወ/ሮ ጀሚላ ኢብራሂም መሓመድ፡ ዝተፈቕደለን ናይ ቤት መስተ ንግዳዊ ትካለን፡ ብውዕል ውህብቶ ስለ ዝሃበኒ፡ ስም ዋንነት “ባር ባጽዕ” BAR BATSE) ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ናይ ንግዳዊ ትካል ካብ ኣቦይ ወሃቢ ህያብ ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ፡ ጎደና 1-6 ቁ.ገዛ 01 ብቁ/ፍቓድ ናይ ስም ተቐባሊ ህያብ ኣመልካቲ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ዋኒን ASL03620 ናይ መከፋፈሊ ኣልኮላዊ መስተ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ስምረት ክሰጋገረለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ኣስመሮም ኪዳነ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣኽርያ ጎደና ግራት ቁ.ገዛ 197 ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ብዕለት 24-7-2025 ቁ.መዝ176/2025 ብውህብቶ ስለ ዝሃብኩዋ፡ ብስም ወሃቢ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ቁ/32 ይቕረብ። ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተደኣ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ከሳሲ ይሕደጎ ቀለታ ተወልደ፡ ተኸሳሲ ምልክታ ጨረታ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ጀማል በሺር ፍትዊ፡ ናይ ገንዘብ ክሲ ተቐባሊ ውህብቶ ከምዝመሓላለፍ አፍልጥ። ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ሚኒስትሪ ቱሪዝም፡ ምሕዳር ሆቴላት መንግስቲ፡ ኣብ ቅንያት ሓድሽ ዓመት ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ኤርምያስ ዘርኣይ ተስፋጽዮን 2026 ከምኡ’ውን መበል 36 ዓመት ጽምብል ዝኽሪ ስርሒት ፈንቅልን፡ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ገርግሱም ቢች ሆቴል ባጽዕ ኣብ ዘሎ ክፉት ቦታ (Open Area) ብክራይ ናይ ምዝንጋዕ መደባት ከዳልዉ ንዝደልዩ ግዱሳት ይዕድም። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ብስም ሰለማዊት ተኸስተ ተወልደ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL035342 ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ረቛሒታት ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና 198-7 ቁ.ገዛ 45 ዝርከብ ናይ ባር * ተጫረትቲ ናይ 2024 ዝተሓደሰ ናይ ለይታዊ ትልሂትን ተዛማዲ ንጥፈትን ኣኽሊሉ ተኽለሃይማኖት ሃብተማርያም ትካለይ፡ ንወ/ሮ ጸጋ ጉርጃ ኣርኣያ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጸራት ጎደና ፍቓድ ዋኒን ዘለዎም፡ ምባል ተሪፉ፡ ሃብተማርያም ሰለሙን 127-1 ቁ.ገዛ 1 ካብ ዕለት 01/7/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2025 ኣካርየዮ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ናይ 2024 ካብ ዕዳ ነጻ ምዃኖም ዝገልጽ ሰነድ ካብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር እንተሎ፡ ን25/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ሰልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። የቕርቡ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ *መኽበሪ ጨረታ ዝምለስ ናቕፋ 50,0.0 (ሓምሳ ሽሕ ናቕፋ) ብCPO ፍትሓዊ ኣብርሃለይ ሃብቶም ምባል ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። የትሕዙ። ተሪፉ፡ ፊልሞን ኣብርሃለ ሃብቶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሰለማዊት ተኸስተ ተወልደ *ምልክታ ጨረታ ካብ ዝወጸሉ ግዜ ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ሰነድ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጨረታ (መግለጽን ዝምላእ ቅጥዕን) ኣብ ኣስመራ፡ ኣብ ደንበ ሰምበል (እንዳ ኮርያ) ዝርከብ ህንጻ ሚኒስትሪ ቱሪዝም ቤ/ጽ ም/ሆ/መንግስቲ፡ ኣብ ናይ ስራሕ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰዓታት ዘይምለስ ናቕፋ 50.0 (ሓምሳ ናቕፋ) ብምኽፋል ክውሰድ ይከኣል። ዓዲ ዃላ ኣቶ ኪዳነ ቦኽረድንግል ገብራት ዝተበሃልኩ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ከተማ ደቀምሓረ *ጨረታ ድሕሪ ምዕጻው ቀጺላ ኣብ ዘላ ናይ ስራሕ መዓልቲ፡ ሰዓት 10.0 ቅ/ቀ ብቁ/ንግዲ ፍቓድ SEL027 ብቁ/ንግዲ መዝገብ DER0273 ኣምለሰት ርእሳት ዓንደጼን ምባል ተሳተፍቲ ኣብ ዝተረኽብሉ ይኽፈት፡ ዝተመዝገበ ንግዲ ፍቓድ ናይ ጽገና ሞተር (ሞተሪስታ) ትካለይ፡ ካብ ዕለት ተሪፉ፡ ሃኒት ርእሳት ዓንደጼን ተባሂሉ 09/10/2014 ዓ/ም ጀሚሩ ንግዲ ፍቓደይ ኣሰሪዘ ትካለይ ዓጽየዮ ምዃነይ * ሚኒስትሪ ቱሪዝም ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ብምሉእ ይኹን ብኸፊል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እሕብር። ይኹን እምበር ኣብዚ ትካለይ ክዕረያን ክጽገናን ኢልኩም ሞተረታት ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይኹና ገለ ክፋል ናይ ሞተረታት ዘእተኹም ውልቀ ሰባት ንኣስታት 1 ዓመት ብዛዕባ ንብረትኩም ዝኾነ ሕቶ ስለ ዘየቕረብኩም፡ እቲ ንብረት ድማ ኣብ መኽዘን ሚኒስትሪ ቱሪዝም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣትዩ ቦታ ሒዙለይ ስለዘሎ፡ ዝኾነ ንብረት ኣሎኒ ዝብል ዓሚል ክሳብ 31/12/2025 ም/ሆ/መንግስቲ ሓጋዝ ኣብ ዘሎ ግዜ ንብረቱ ክወስድ እናሓበርኩ፡ ካብዚ ዝተጠቕሰ ግዜ ንደሓር ግን እቲ ንብረት ክውግኖ ስለ ዝኾንኩ፡ ድሕሪ እዚ ንዝመጽእ ሕቶ ከም ዘይቅበል፡ በዚ ሃናእ ኣሕመድ ኣልጃምዕ ምባል ምልክታ እዚ አፍልጥ ኣለኹ። ተሪፉ፡ ሃናእ ኣሕመድ ዓሊጃምዕ ተባሂሉ በርከለሳብ ሕርሻ ሓ.ዝ.ብ.ማ በዞም ዝስዕቡ ኣባላት ተመስሪቱ ከምዘሎ ንህዝቢ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣቶ ኪዳነ ቦኽረድንግል የፍልጥ። ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣስማት ኣባላት ኣድራሻ ብርኪ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1. ኣቶ ኣቡበከር ከራር ኣደም ዓሊበኪት 30 ባረንቱ ንሕና ሸየጥቲ ኣቶ ኣርኣያ ኪዳነማርያም ለባሲን ወ/ሮ ግደይ ሃብተማርያም 2 ኣቶ ዑመር መሓመድኑር ፈረጅ ኣቑርደት 30 ወልደስላሴን ሰብ ሓዳር፡ ምስ ዓዳጊት ወ/ሮ ኣዜብ ፋሲል ወልደስላሴ ኣብ መንጎና ድምር 60 ወ/ሮ ማርገሬታ ኣውካ ጋሲን፡ ወለደይ ብዝገበርናዮ መተኣማመኒ ሰነድ፡ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ማእከል ከተማ ከባቢ ኣብ ቀንዲ ቤ/ጽሕፈት ኣብ ዓዲ-ኢብርሂም (ከባቢ ኣቑርደት) ኮይኑ፡ ጨናፍር ኣብ ኣውካ ጋሲን ዓወት ገላይን ስለዝዓረፉ፡ መንጎና ብዝገበርናዮ መተኣማመኒ ሰነድ፡ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ማእከል ከተማ ከባቢ ኤርትራን ወጻእን ክምስረት ይከኣል። ርእሰ-ማል ማሕበር ናቕፋ 60,0 እዩ። ኣብ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃና ሜዳ ኤርትራ ጎደና 176-5 ቁ/ገዛ 18 ፕሎት 49 ፓርሰል 5Z ዚፕ ኮድ 1A176 1,0 ብርክታት ዝተመቕለ ብጥረ-ገንዘብን ብዓይነትን ዝተኸፍለን ዝተመዝገበን ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዝርከብ ኣብ ሚኒስትሪ መሬት ማይን ኣከባብን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተር ርእሰ-ማል ኣለዎ። ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብመለዪ ቁ/ንብረት 1BRASM015639/0 ናይ ዕለት 05/08/2019 ዝተመዝገበ ዕላማ ናይዚ ማሕበር ምክያድ ንጥፈታት፦ ዋንነትና ዝኾነ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ) ብመሸጣ ከነተሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ሄለን ርእሶም፡ ስም ት/ዕድመ ወደይ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ 1. ዝተፈላለዩ ፍረታትን ኣሕምልትን ከም በና-ለሚን-ዘይቱን-ኮሚደረ-ሽጉርቲብርሃነ ጸጋዝጊ ዑቕባይ ምባል ተሪፉ፡ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ ባምያ ወዘተ ምፍራይን ሜላሄር ጸጋዝጊ ዑቕባይ ተባሂሉ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ ኣንተኾይኑ) ሒዙ፡ ምዝርጋሕን ምሻጥን ይተኣረመሉ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። 2. ምርባሕን ምስባሕን ምሻጥን ከብትን ጤለ-በጊዕን እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦሪጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም 3. ምሻጥን ምዝርጋሕን ስጋን ውጽኢት ጸባን ወዘተ እዩ። ወ/ሮ ኣደምደሚ ፋሉ መርመ፡ ኣደይ ምንዃና ንሕብር። ኣካየዲ ስራሕ ኣቶ ዑመር መሓመድኑር ፈረጅ እዩ። ከዲጃ ሎንጊ ኣዋታ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣቶ ኣርኣያ ኪዳነማርያም ለባሲ እዚ ማሕበር ንዘይተወሰነ ጊዜ ተመስሪቱ ኣሎ። ሓደ ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ወ/ሮ ግደይ ሃብተማርያም ወልደስላሴ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 በርከለሳብ ሕርሻ ሓ.ዝ.ብ.ማ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ፍረ ጻዕሪ ሕርሻን መግብን ሚኒስትሪ ሕርሻ ክሳዕ ሕጂ ኣብ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ሓመድ ንምክያድ ተሳታፍነት እተፈላለዩ ‘ጥዑይ ሓመድ ንጥዑይ ሕብረተሰብ’ ምርምር ሓልሓለ ልዕሊ 15 ሽሕ ክኢላታት ኣገዳሲ ስለ ዝዀነ። ምኽንያቱ ቅምሶታት ሓመድ ምርመራ ተኻይድሎም፡ ሓበሬታ ሓመድ ንኹሉ ኣካል ስለ ዘድሊ። ንዝምልከቶም ኣካላት ድማ እኹል ሓበሬታ * ንሓረስቶት ዝምልከትከ? ተዋሂብዎም ይርከብ። ብተወሳኺ ምርመራ ማይ፡ ኣትክልቲ፡ ድዅዒ’ውን ከም ኣብ ሃ/ት/ሕ/ምርምር - ሓልሓለ ብምጻእ ኣገዳስነቱ ይካየድ እዩ። ብደረጃ ሃገር፡ ምርመራ ሓመዶምን ማዮምን ብስማዊ ኩነታት ሓመድ ንፍላጥ ድማ ኣብ ከባቢ ክፍሊት ክገብሩ ይኽእሉ፡ ዘድሊ ሓበሬታን ዲጋታት ንዝለምዕ ቦታት መጽናዕቲ ለበዋን ድማ ይረኽቡ። ኩነታት ሓመዶም ብምክያድ፡ እቲ ዘድሊ ሓበሬታ ከምዝዋሃብ ብምፍላጥ፡ እንታይ ዓይነት ዘራእቲ ተገይሩ እዩ። ብሓፈሻ ኣብ ልዕሊ 40 ሽሕ ክተኽሉ ከምዘለዎም፡ ክንደይ ዝኣክል ሄ/ር መጽናዕቲ ተገይሩ። ብዝልዓለ ብደረጃ ድዅዒ ክጥቀሙን ኣማቲ እቶትን ክንክን ሃገር፡ ማለት ብዞባ፡ ንኡስ ዞባን ዓድን ከዘውትሩ ከምዘለዎምን ድማ ሓበሬታ ንምክያድ ግን ብምእኩል ደረጃ ዝካየድ ክወስዱ ይኽእሉ። ስለ ዝዀነ፡ ሓገዝ ናይ ኩለን መሻርኽቲ ኣገዳሲ ይገብሮ። ንመጻኢ በዚ ኣገባብ * የቐንየልና ኣቶ ደርማስ። ምስ ዝካየድ ድማ እቲ ስራሕ ውጽኢታዊ ክኸውን ይሕግዝ። ምኽንያቱ መጽናዕቲ ብርሃነ ዓንደመስቀል ሕቶ ፍረ ጻዕሪ ሓመድ ንዝተፈላለየ ኣገልግሎት * ዓይነታት ሓመድ ብኸመይ ይግለጽ? ዘራእቲ፡ ምቑጣብ ተጠቃምነት ካብ መጠን ሓመድ ብኸመይ ነመርምሮ፧ ስለዝውዕል ነናቱ መግለጺ ኣሎዎ። ንላዕሊ ቀመማዊ ድዅዒ፡ ምሕላው ብሓፈሻ ኣብ ዓለም 32 ዓይነታት ሓመድ ብሕርሻዊ መዳይ ምስ ዝግለጽ ግን ምጸተ-ምረት ሓመድ ካብ 6.5 ክሳዕ 7.5 1. ኣብ ቤት-ፈተነ ኣለዉ። ኣብ ሃገርና ድማ 12 ካብዚኦም ንዕብየትን ፍርያትን ኣትክልቲ ዘገድሱ (ነዚ ንምትግባር ኖራ ወይ ድማ ሳልፈር ምርመራ ሓመድ ኣብ ቤት-ፈተነ ንዝተፈላለዩ ጠባያትን ባህርያትን ትሕዝቶን ሓመድ ክንረክብ ንኽእል። እቶም ዝያዳ ሸፈነ ማዕድናትን ማይን ሓቚፉ፡ ኣብ ላዕለዋይ ምጥቃም)፡ ምሕያሽ ጨዋምነት ሓመድን ንምግምጋም ተባሂሉ ዝካየድ ኮይኑ ኣብ ምሕደራ መሬትን ሕርሻዊ ንጥፈታትን ዘለዎም ግና 6 እዮም። ንሳቶም ድማ ቀጸላ ናይ መሬት ዝርከብ ድሕሪ ማይ ስርዓተ መስኖን፡ ብዝተፈላለዩ ኣገባት እኹል ሓበሬታ ንምሃብ የገልግል። እዞም ዝስዕቡ ኣብ መርመራ ሓመድ ላቦራቶሪ ለፕቶሶል (50%)፡ ካምቢሶል (20%)፡ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ዝስራዕ ባህርያዊ ሃብቲ ምክልኻል ፍግረ-መሬት (ምዕቃብ ሓመድን ኣገደስቲ ዝኾኑ ኣገባትን መስርሓትን እዮም፡ ፍሉቪሶልስ (10%)፡ ቨርቲሶልስ (10%)፡ እዩ። ክቡራት ኣንበብቲ ዓምዲ ፍረ-ጻዕሪ፡ ማይን፡ ብዝሒ ምትካል ኣግራብ)፡ ዕቁብ ሶሎንቻንክስን( 0.5-1%) ረጎሶልስን (3%) • ምውሳድ ቅምሶ ሓመድ ኣብ ናይ ሎሚ ዓምድና፡ ብምኽንያት 5 ሕርሻ ምዝውታር (ምንካይ ማሕረስ)፡ እዮም። ብሓፈሻ ሓረስቶትና ዋላኻ፡ ዱኻ፡ • ፊዚካዊ ምርመራ ሓመድ ታሕሳስ ዓለምለኻዊ መዓልቲ ፍርያምነት ኣግራብን ኣትክልትን ብሓባር ምትካል፡ ሑጻ ኢሎም ይኸፍልዎ፣ ወይ ድማ ልዑል፡ • ኬሚካዊ ምርመራ ሓመድ ሓመድ፡ ንሓፈሻዊ ሓበሬታ ሓመድ፡ ተኽሊ ኣብ ግዚኡ ምትካል ከምኡ’ውን ማእከላይ፡ ትሑት ኢሎም ብደረጃ ብቕዓቱ • ስነ-ህይወታዊ/ባዮሎጂካዊ ምርመራ ሓመድ ዝምልከት ምስ ኣቶ ደርማስ ሱልጣን፡ ኣብ ብመስመር ምዝራእን ጻህያይ ምክትታልን፡ ይኸፋፍልዎ እዮም። እቲ ዘገድስ ግና ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ምሃርን ንቕሓት ሕብረተሰብ ምዕባይን። እዚ ምርመራ ከም ምርመራ ማይክሮብያዊ ንጥፈታት፡ እንስሳታት ሓመድ፡ ምርመራ ኩነታት፡ ባህርያቱን ትሕዝትኡን ኣለሊኻ ምርምር፡ ላዕለዋይ ክኢላ ምርምር ሓመድ በከልቲ ነገራት፡ እዚ ምርመራ’ዚ ብፍሉይ ኣገባብ ንከበድቲ ሓጺናትን ጸረ-ባልዓትን ኣገባብ ምሕደርኡ ብግቡእ ምትግባር እዩ። • ስለምንታይ ክንክን ሓመድ ኣገዳሲ ዘካየድናዮ ሓጺር ቃለ መሕት ይስዕብ። ካልኦት በከልቲ ባእታትን ምርማር ማለት ኢዩ፣ ምኽንያቱ እዞም ባእታት ኣብ ሃገርና ንትሕዝትኡ ዝምልከት ፡ ትሑት ይኸውን? እዚኣቶም ኣትክልቲ ምስ ዝወስድዎም ኣብ ጥዕና ዓቢ ሃስያ ከውርዱልና ይኽእሉ። * ኣቃውማ ሓመድ ብኸመይ ይግለጽ? ባህርያዊ ትሕዝቶ ደረጃ ናይትሮጅን፡ ኣብ - ሓመድ፡ ካብቶም ዳግም ዝሕደሱ፡ ሃብቲ ገለ ቦታት ድማ ፖታስየም፡ ማእከላይ ወይ ጸጋ እዩ። እንተዀነ ተባሕጒጉ ብመጀምርያ ሓመድ ካብ ኣኻውሕ እዩ 2. ኣብ ግራት ዝካየድ ምርመራ ሓመድ ደረጃ ፎስፈረስ፡ ልዑል ምጸተ-ምረት፡ ክጠፍእ ከሎ ኣብ ደቓይቕ፡ ዳግማይ ዝምስረት፡ ናይ ማዕድናት ትሕዝቶኦም ትሑት ደረጃ ኤልክትሪካዊ ምትሕልላፍ ናብ ንቡር ተመስሪሑ ክቐውም ድማ ኣብ ግራት ዝግበር ምርመራ ሓመድ ኣብ ቦታኡ ኩነታት ሓመድ ንምግምጋምን፡ ድማ ዝተፈላለየ እዩ። ስለዚ ጠባያት (ጨዋምነት)፡ ኣብ ገለ ቦታት ድማ ዓመታት ይወስደሉ። ንኣብነት 1 ሰ.ሜ ጥዕንኡን ፍርያምነቱን ንምፍላጥ ተባሂሉ ዝካየድ ኢዩ። እዚ ንቕልጡፍ ሓበሬታ ሓመድ ካብዚኦም ኣኻውሕ ዝብገስ ምዃኑ ኣዝዩ ልዑል፡ ልዑል ትሕዝቶ ካልስዩምን ሓመድ ንኽምስራሕ ልዕሊ 10 ዓመት ሓመድካ ንምፍላጥ ዝሕግዝ ኰይኑ ንምሕደርኡ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኢዩ። ኣብ ክንፈልጥ ኣለና። ብድሕሪኡ ኩነታት ማግነዝዩምን ይርከብ እዩ። እዚ ምርመራ ይወስደሉ። ነዚ ንውሓት ግዜ ኣብ ግምት ግራት ዝግበር ምርመራ ሓመድ ነዞም ዝስዕቡ ሜላታትን ምጥቃም ይከኣል፤ ክሊማ ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ፡ ኣብ ብዝሒ ብምክያድ ክፍለጥ ይኽእል እዩ። ዘድሊ ብምእታው ድማ ምስ ክትክኡ ዘይክእሉ ዝናብን ረስን ዝርከብ ጠባያት ናይ ምሕደራ ንምክያድ ድማ ይሕግዝ። ባህርያውያን ሃብትና ክምደብ ይኽእል። • ትዕዝብታዊ ግምገማ ሓመድ ምክያድ ሓመድ ካብቶም ኣብ በረድ ዝበዝሖ ዘለዉ • ቅኑዕ ቅምሶ ሓመድ ምውሳድ ዓይነታት ሓመድን ምስቶም ኣብ ትሑት * ፍርያምነት ሓመድ እንታይ ማለት እዩ? • ኣገዳስነት ምርመራ ሓመድን ዝተገብሩ • መሰረታዊ ፈተነታት ኣብ ግራት ምትግባር ዝናብ ዝረኽቡን ዝተፈላለዩ እዮም። ስለዚ ንምሕደርኡ ዝምልከት’ከ? ንጥፈታትንከ ከመይ ይመስሉ? • ገምጋም ብቕዓት ዘራእቲ፡ ጥዕና ዘራእቲ ክሊማ ኣብ ስረተ ባህርያት ሓመድ ዓቢ ፍርያምነት ሓመድ ክንብል ከለና ምስ ኣገዳስነት ምርመራ ሓመድ፡ ዓቕሚ • ሓበሬታ ስነ-ህይወታውያን ግደ ኣለዎ። ኩነታት ባህርያውያን ነገራት፡ ትሕዝቶን ባህርያትን ሓመድ ዝተኣሳሰር መሬትካ ንምግምጋምን ተኽእሎ ኣብ • ሰነድ፡ በብግዚኡ ዝተዓዘብካዮን ዝመርመርካዮን ብመልክዕ ሰነድ ክተሓዝ ኣለዎ ቀላጥ ቦታ፡ ጫካ ዝኾነ ቦታ፡ እዚኣቶም ኰይኑ ኣብ ፊዚካዊ፡ ከሚካውን ሕርሻዊ መዓላን ወይውን ንኻልኦት • ምስ ምርመራ ቤት-ፈተነ ምውህሃድ ድማ ኣብ ምቕያር ጠባያት ሓመድ ናቶም ባዮሎጂካውን ትሕዝትኡ ድማ ብዝያዳ ኣገልግሎታት ንኽውዕል ውሳነ ንምሃብ፡ ምንጪ መወከሲ መጽሓፍ ተራ ይጻወቱ። ቅርጺ መሬት፡ ኣብ ጸዳፍ ይግለጽ። እዚ ኣብ እቶት ዘራእቲ ብዝያዳ መምርሒታትን መወከሲታትን ኣገባብ ምርመራ ሓመድን ስሕርሻዊ ኣገዳስነቱን ቦታ ዝተመስረተ ሓመድ ካብቲ ኣብ ጎላጉል ክትግምግሞ ትኽእል። ምኽንያቱ ፍርያቱ ኣጠቓቕማ ድዅዒ ብመንጽር ድሌታት ዘሎ ዝተፈለየ ጠባይን ትሕዝቶን ኣለዎ፡ ከየጉደለ፡ ንኣትክልቲ ዘድሊ መኣዛ ወይ ዘራእቲ ንምድላው (እዚ ዝንቕ ኣብ ህላወ ስለዚ እዚ’ውን ኣብ ኣቃውማ ሓመድ መግቢ ክቕርብ ዝኽእል፡ ማይ ክዕቅብ ማዕድናት ሓመድ ከምዝህሉ ይገብር)፡ ዓቢ ጽልዋ ኣሎዎ ክንብል ንኽእል። ዝኽእል፡ ሃብታም ዝኾነ ታህዋስያን ጸገማት ሓመድ ንምልላይን ንምቕማርን እኹል ግዜ ወሲዱ ዝተመስረሐ ሓመድ ምስዝሓቁፍን እኹል ዝኾነ ባህርያዊ ከምኡ’ውን ዘድሊ ናይ ምእራም ስጉምቲ ኣብ ኣቃውምኡ ፍልይ ኣለዎ፡ ዋላ’ውን ነገራት ዝሓዘ ምስዝኸውን ፍርያም ንምውሳድ፡ ክትል ኣብ ፍርያምነት እቶም ቀጸላታት ሓደ ብሓደ ከይተሸገርካ ሓመድ ክንብሎ ንኽእል። ሓመድ ንምትግባር፡ ድኽመት ዘራእቲ ከተለልዮም ትኽእል ኢኻ፡ ኣብ ባህርያትን ንምልላይን ዘድሊ ስጉምቲ ንምውሳድን፡ ንምሕደርኡ ዝምልከት ድማ ብሓፈሻ ትሕዝቶን ድማ ግድን ፍልይ የምጽእ።", "char_count": 9191, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00155", "text": "እኹል ሓፈሻዊ መረዳእታን ሓበሬታን ኣገባብ ውሁድ ምሕደራ ፍርያምነት ንጥፈታት ደቂ-ሰባት’ውን ኣብ መስርሕ ብዛዕባ ሓመድካ ንምፍላጥ፡ ምስ ግዜ ሓመድ ምትግባር ኣገዳሲ ይኸውን። ገለ ኣቃውማ ሓመድ፡ ባህርያቱን ትሕዝትኡን ምሕያሽ ሓመድካ ንምክትታልን ኣገባት ምስ እንጠቅስ፡ ምውሳኽ ባህርያዊ ኣብ ምልዋጥ ናቶም ዝዀነ ግደ ኣሎዎም። ይሕግዝ። ድዅዒ፡ ዑደት ዘራእቲ፡ ምጥቃም ሽፋን ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ! ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምትሕብባር ዝዳሎ ዓምዲ - ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 1825/08371501- ቁ.ሳ.ፖ 1048 (ለይ-ኣውት- ፋጥማ እስማዒል/ ሶፍያ ፍቓዱ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ደቂ ኣንስትዮ ሃ ማ ደ ኤ “ካብ ኣለም በቃኝ ከፍትሖም፡ ነቲ ሓላፊ ‘ሕራይ’ ኣቢለዮ ነይረ” ት ት ጓል ሻምበል ሕ መ ቃለኣይሸረፈትን” ምስ በሎ፡ ኣቦይ ድማ፡ “ኣንታ ጀነራል ተፈቲነ ምስ ሓለፍኩ፡ ናይ ካልኣይ ብዓልቲ ሞያ ስነ ኣመጋግባ ኮይነ ኣብ ክትስሕቕ ኣይኰነትን ክትሕረድ እያ…. ደረጃ ትምህርተይ ቀጺለ። 9ይ ክፍሊ ፈለማ 1969 እየ ኣብቲ ሆስፒታል ስራሕ ዋጋ ጥራሕ ንገረኒ!” ኢሉ ይምልሰሉ’ሞ፡ ኣብ ልኡል መኮን (ናይ ሎሚ ኣስመራ ጀሚረ። በዚ ሞያ’ዚ ን8 ዓመታት ምስ ሚርያም ዮሴፍ ሽዑ ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ሰባት ክሳብ ዝቖስሉ ሓፈሻዊ) ምስ ተማሃርኩ፡ ኣብ ሆስፒታል ሰራሕኩ ግን፡ ምስቲ 12 ክፍሊ ዝበጻሕኩዎ፡ ስሒቖም። ኣቦይ፡ ፈጺሙ ኣፍካ ዘየኽድን መካነ ህይወት (ናይ ሎሚ ሆስፒታል ካብ ክሽነ ወጺአ ናብ ክፍሊ ፋይናንስ ናይቲ ለምለም መን’ያ ዝብል ሕቶ ዶ ከቐድም? ኣዝዩ ተዋዛያይ እውን’ዩ ነይሩ። ኦሮታ ማለት’ዩ) ኣብ ዝነበረ ተሓጋገዝቲ ሆስፒታል ተቐይረ። ምክትል ሓላፊ ናይቲ ሕራይ ጽቡቕ፣ ኣነ ለምለም ግርማጽዮን ነርሳት ዘፍሪ ቤት ትምህርቲ ጥዕና ንሓደ ክፍሊ ሃብቶም ኣብርሃ ኮይነ ድማ ክሰርሕ እበሃል። ዝበዝሕ ሰብ ግን ብ ጓል ሻምበል ትምህርቲ ኣለኪ ድዩ? ዓመት ዝኣክል ብዛዕባ ስነ ኣመጋግባ ጀሚረ። እዩ ዝፈልጠኒ። ኣብ ግንቦት 1945 ድማ ኣብ ዝምልከት ትምህርቲ ቀሲመ። ብድሕሪ’ዚ ኣስመራ ተወሊደ። ዓቕመይ ኣለኒ። ኣቦይ ፖሊስ ናይ እንግሊዝ ናይ ስነ ኣመጋግባ ብዓልቲ ሞያ (dietitian) ብዛዕባ’ቲ ኣብ እዋን ዕግርግር ኣስመራ ስለ ዝነበረ፡ ብስራሕ ምኽንያት ካብ ኣስመራ ስለ ዝኾንኩ፡ ምስኡ ከኣ ልዑል ጽባቐ ዝነበረ ግፍዒታት ተዘክሮ ይህልወኪ ዶ ሕጂ ጓል 80 ዓመት ኮይንኪ ኣለኺ ማለት ናብ ደቀምሓረ ምስ ተቐየረ፡ ኣነ’ውን ቈልዓ ጽሕፈትን ምስ ሰባት ጽቡቕ ዝምድናን ይኸውን? ድዩ? እንከለኹ ምስ ስድራይ ናብ ደቀምሓረ ስለ ዝነበረኒ፡ ሓላፊት ክሽነ ናይቲ ሆስፒታል ግዒዘ። ኣቦይ ፈታዊ ትምህርቲ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ኣብ 1975፡ ብዙሓት ኤርትራውያን እወ ኣይተጋገኻን፣ ዝሓለፈ ግንቦት ልክዕ ኮይነ ክሰርሕ (ንሕሙማት መምስ ኩነታት ደቀምሓረ ቀልጢፉ ትምህርቲ ኣመዝጊቡኒ። ብግፍዓዊ ኣገባብ ክቕተሉን ሬሳኦም 80 ዓመተይ መሊአ። ጥዕናኦም ዝሳነ ዓይነታት መግቢ ኣብ እንብሎም ተጋደልቲ ጀብሃ እዝክር። ካብ ኣዚለ ክሳብ 2ይ ክፍሊ’ውን ኣብኡ ከም ዝሞተ ከልቢ ክድርበን ብዓይነይ ምድላው ብሓላፍነት ክዓዪ) ብሓለፍቲ ሓደ ግዜ ድማ፡ ነብያት ዝተባህለት ምሳና ተማሂረ፣ ኣብዚ ሕጂ ዕርዲ ዓወት ዝበሃል ዘሎ ተዓዚበ እየ። ብፍላይ ኮሎኔል ብሹ ዝበሃል እንታይ ደኣሉ’ሞ ገጽክን ዕድመኽን ናይቲ ሆስፒታል ስለ ዝተሓተትኩ፡ ኣባል ሓፋሽ ውድባት ዝነበረት፡ ብዓልቲ ቤቱ ቤት ትምህርቲ ማለት’ዩ። ኣቦይ መሊሱ ናብ ምኩሕ ወተሃደራዊ ብዓል ስልጣን ደርግ ፈጺሙ ዘይሳነ? ናይ’ዘን ደቂ ግዜ ዘመናዊ ሕራይ ኢለ ስራሕ ጀሚረ። ነቲ ሓካይም ንኮሎኔል ተኽለ ዓንደለ (ኣብ ኣጂብ ዝሰርሕ ኣስመራ ምስ ተቐየረ ድማ፡ ኩላትና ኣባላት ኣብ ማእከል ኣስመራ ብኣባላት ፈዳኢን ኩሕለ ምሕሊ (ኮስመቲክስ) ትጥቀሚ ዲኺ? ንሕሙማቶም ብዛዕባ ዘድልዮም መኣዛታት ዝነበረ) ማለት’ዩ፡ ኣብርሃም ዝተባህለ ወዳ ስድራ ተጠርኒፍና ናብ ኣስመራ ተመሊስና። ምስ ተቐትለ፡ “ተዝካር ብሹ፡ ኣብ ክንዲ ተውሳኸይ፣ ክልተ ጸጕሪ ኣብቊለ፡ ደቀይን ኣነ ከኣ ኣብዚ ሕጂ ቤት ትምህርቲ ኣዱሊስ ኣመልኪቶም በብእዋኑ ዝልእኩለይ ጸብጻብ ብዕራይ፡ ሰባት ብምሕራድ ኢና ከነሕልፎ!” ተጋዳላይ ኮይኑ ብስራሕ ምኽንያት ኣስመራ ደቂ ደቀይን ዝረኣኹ እኖሓጎ ኮይነ ደኣ ዝበሃል ዘሎ (ሽዑ ቤት ትምህርቲ ኣዋልድ እዩ (report) መሰረት ገይረ ከኣ፡ ንነፍሲ ወከፍ ክብሉ ወተሃደራት ደርግ ሓንሒኖም ስለ ምስ ኣተወ፡ ኣብ ዕዳጋ ሓሙስ ወተሃደራት ከመይ ገይረ ሕጂ ኮስመቲክስ ክጥቀም። ዝበሃል ነይሩ) ኣትየ ትምህርተይ ቀጺለዮ። ናይ ሕሙም እንታይ ዓይነት መኣዛዊ መግቢ ዝነበሩ፡ እቲ ዝቕጽል ኩነታት ‘እዝግዮ ደርግ ተኲሶም ይወግኡዎ። ከም ተራ ሰብ ግና ብዙሕ ሰብ’ዩ ከምዚ ዝበልካዮ ዝብለኒ። 5ይ ክፍሊ ትምህርተይ ከይወዳእኩ ከለኹ ክዳለወሉ ኣለዎ ነተን ከሸንቲ እናሓበርኩ፡ መሓረና’ ዘብል ከም ዝኸውን ርዱእ’ዩ ርእዮም እዮም’ምበር፡ ተጋዳላይ ምዃኑ ስለ ከዕልለካሲ፡ ቢንያም ግርማይ ኣብ ቱር ዲ ግን፡ ዘይሓሰብኩዎ ኩነታት ኣጋጢሙኒ። ገና መምስ ኩነታት ሕማሞም ዝኸይድ መግቢ ነይሩ። ከምቲ ህዝቢ ኣስመራ ዝፈርሆ ዝፈለጡ ኣይኮኑን ወጊኦሞ። ተወጊኡ ምስ ፍራንስ ተዓዊቱ ምስ ተመልሰ፡ ጽብቕቲ ጓል 14 ዓመት እንከለኹ፡ ወለደይ ደጊም ከም ዝቕረበሎምን ቀልጢፎም ሓውዮም ከኣ፡ እቶም ወተሃደራት ናብ ዝተፈላለየ ወደቐ፡ ኣልዒሎም ናብ ስራሕና የምጽኡዎ’ሞ፡ ግጥሚ ገጢመሉ። ብሬድዮ ክትንበለይ ኣኺላ እያ ኢሎም ንመርዓ ኣሕጽዮምኒ። ኣብ ናብ ቤቶም ከም ዝፋነዉን ንገብር ነይርና። ቦታት ኣስመራ እናተንቀሳቐሱ ንብዙሓት ክሕከም እንከሎ ወዲ ኮሎኔል ተኽለ ዓንደለ ኢለ ድማ ሒዘያ ናብ እንዳ ዜና (ፎርቶ) 15 ዓመት ዕድመይ ከኣ፡ ምስቲ ኣብ 1965 ናይ ቀትሪ ኣብኡ እናሰራሕኩ ከኣ፡ ምሸታዊ ንጹሃን ኤርትራውያን ብዘይ ዝዀነ ሕቶ ምዃኑ ንፈልጥ። ሽዑ፡ “እሞ ብኸመይ ደኣ ብምድያብ፡ ምስ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሻምፕዮን ኤርትራ ዘበለ ውሩይ ተቐዳማይ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርተይ ኣብ ቤት ብዓረር ጥይት ቆሊቦሞም እዮም። ኣብዛ ጸላኢ ከይፈለጦ እንከሎ ካብዚ ኣምሊቝና ሬድዮ ኣቶ ግርማይ በርሀ (ዓሲምባ) ተራኺበ። ብሽክለታ ወልዳይ ወልደሰማእቲ ተመርዕየ። ትምህርቲ ልኡል መኮን ክሳብ 12 ክፍሊ ሕጂ ቦቾፊላ ቅድሚ ምብጻሕካ ዘላ ስየ ከነውጽኦ ኢና?” ዝብል ሕቶ ምስ ተላዕለ፡ ሽዑ ዓሲምባ ቀው ኢሉ ይጥምተኒ’ሞ፡ “ጓል ቀጺለዮ። ግና፡ ናይ 12 ክፍሊ ባጀላ ክሕዝ (ጂራፍዮሪ) ጥራሕ፡ ሬሳ ኣብ ዝተፈላለየ መሳርሕትና ሲስተር ትእከል ተኸስተ (ሕጂ ክንደይ ዓመት ኢኺ ለምለም?” ኢሉ ስለዚ ናይ ትምህርቲ ጉዕዞኺ ብምኽንያት ኣይከኣልኩን። ቦታት ብተመልከተለይ ናይ ዝቐተሉዎም ኣብ ሆስፒታል ኢናኤል ንዝሰርሕ ዘሎ ወዲ ይሓተኒ። “ሕጂ ደኣ ጓል 79 ዓመት ኮይነ መርዓ ኣብ 5ይ ክፍሊ ተቖጽዩ ማለት’ዩ? 45 ኤርትራውያን ከም ዕንጸይቲ ተጸፍጺፉ ሀይስ ብዓልቲ ቤቱ ዝነበረት እያ) ተጣቢባ ኣለኹ፡” ምስ በልኩዎ፡ ገሪሙዎ። “ፈጺመ ስለ ምንታይ ክትሕዚ ዘይክኣልኪ? ብዓይነይ ርእየ እየ። ኣውጺኣቶ። ምስ ኣውጽኣቶ፡ ጸላኢ ብሃሱሳቱ ኖ፡ ቀጺለዮ’ምበር። ኣማኑኤልን (ስዉእ ኣይኣምን እየ፡” ኢሉ፡ ንኹሎም መሳርሕቱ እቶም ናይ ቀትሪ ተመሃሮ፡ ዓመት ምሉእ ሽዑ ኣነ ኣብ ሆስፒታል መካነ ህይወት ኣቢሉ ከይፈልጣ’ሞ ከይርሽና ስለ ዝሰግአት፡ እዩ) ጽገረዳን ዝበሃሉ ወድን ጓልን ምስ ጸዊዑ፡ “እዛ ሰበይቲ ክንደይ ዓመት ዝገበረት (9 ወርሒ) ተማሂሮም እዮም ባጀላ ዝሕዙ ይሰርሕ ስለ ዝነበርኩ፡ ሬሳ ናይ’ቶም ኣብ ሽዓኣ ብእግራ ናብ ሱዳን፡ ካብኡ ድማ ናብ ወለድና፡ እቲ ምስ ብዓል ገ/ሄር ወልደታትዮስ፡ ትመስል?” ይብሎም። ንሳቶም ድማ ነይሮም። እቶም ምሸታዊ እንመሃር ግን፡ ፈቐዶኡ ዝቕተሉ ዝነበሩ ኤርትራውያን ኣመሪካ ምስ ከደት፡ ክሳብ ሕጂ ኣብኡ ትነብር ኣብርሃ ገብረታትዮስ፡ ኣልኣዛር ክፍሉን ካብ ጽፍሪ እግረይ ክሳብ ጸጕሪ ርእሰይ ኣብ ትምህርቲ ማዕረኦም ክንስጉም ስለ ኣብ ስራሕና’ውን ይርእዮ ነይረ እየ። ኩላትና ኣላ። ካልኦት ተቐዳደምትን ኮይኑ ዝወዳደር ዝነበረ እናጠመቱ፡ 60፡ 63፡ 65፡ 68፡ 70፡ 72 ክብሉ ዘይንኽእል ዝነበርና፡ ማለት ነቲ ንሳቶም ሰራሕተኛታት ናይቲ ሆስፒታል፡ ኩሉ ግዜ ብድሕሪ’ዚ ፍጻመ’ዚ፡ ወተሃደራት ደርግ ብዓል ቤተይ ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ብሓደጋ በብወገኖም ግምታቶም ሃቡ። 79 ዓመት ከም ኣብ 9 ወርሒ ዝወድኡዎ ትምህርቲ ንሕና ንግሆ ስራሕ እትው ምስ በልና፡ “ሕጂ ኸ ንሓደ ካብ’ቶም ቀንዲ ሓካይም ናይቲ ስለ ዝሞተ (ሽዑ ኣነ ጓል 19 ዓመት እየ ነይረ)፡ ዝገበርኩ ምስ ነገሮም፡ ንሳቶም’ውን ክኣምኑ ብ9 ወርሒ ክንሽፍኖ ስለ ዘይንኽእል፡ ኣብ ብዓል መን ኮን ተቐቲሎም ሓዲሮም ይኾኑ?” ሆስፒታል ዝነበረ ዶ/ር ኢሳቕ፡ “ንደልየካ ደቀይ ሒዘ ምስ ስድራይ ክቕመጥ ጀሚረ። ኣይከኣሉን። ስለዚ፡ ሓቅኻ ኢኻ ገጸይ ካብ 12 ክፍሊ ዓመትን መንፈቕን ክንመሃር እናበልና ከብድና ሓቚፍና ንቕድም ናብቲ ኣሎና” ኢሎም ወሲዶም ረሺኖሞ። እንደገና ሽዑ ነቦይ፡ “ኣብ ትምህርቲ ካብ መሓዙተይን ዕድመይ ንእስ ዝበለ እዩ ዝመስል። ቁሩብ ተወሲኑ። ገና ነቲ ትምህርቲ ከይዛዘምናዮ እንዳ ሬሳ ኢና ንኸይድ ነይርና። ሽዑ ንኽልተ ሓለፍቲ ፋርማሲ (ፈለማ ንመስፍን መተዓብይተይን ኣትሪፍካ ኣብ ንእስነተይ እዛ ማህረምቲ ናይ እግረይ ደኣ ደልዓስዓስ ከለና ከኣ፡ እዋኑ 1975 ስለ ዝነበረ፡ ዕግርግር ኣፍንጫና ብማስክ ሸፊንና በብሓደ ንርእዮም ባርያጋብር፡ ብድሕሪኡ ከኣ ንታፈሪ ስለ ዘመርዓኻኒ፡ ሕጂ ትምህርተይ ክቕጽሎን ከም ዝብል ገይራትኒ እምበር፡ ውሽጣዊ ናይ ኣስመራ ኣርኪቡ ቶግ ቶግ ኮይኑ፣ ኣነ እሞ፡ ቤተ ሰብና፡ ጐረባብትና ወይ ብቐረባ ኣስመሮም) ብምውሳድ፡ ኣሲሮምን ኣሳቕዮምን ተማሂረ ክሰርሕን ከተፍቅደለይ ኣለካ፡” መንፈሰይ እውን ከም ገጸይ ገና’ዩ ዘሎ - ከኣ በዚ ምኽንያት ነቲ ትምህርቲ ኣቋሪጸዮ ንፈልጦም ሰባት ኰይኖም ክጸንሑና ረሺኖሞም። ቀጺሎም፡ ንሲስተር ሰማይነሽ እብሎ። ንሱ ከኣ፡ “ወሸለ ተማሂርክን ሰሪሕክን፡ ሕልናይ ኣየዕረብኩን ዘለኹ። ማለት’ዩ። ከለዉ፡ ጓሂና ንውሽጢ ዓቢጥና ንቤተ ሰቦም ዝተባህለት ድረሰር ወሲዶም ረሺኖማ። ኣብቲ ጥራሕ ምስ ቈልዑ ምዕባይ ዝጥዕመኪ ቀጽሪ ኣትክልትን ዕምባታትን ዝከናኸን ዝነበረ ንነግረሎም። ከምኡ’ውን ኣብ ኣስመራ ይኹን’ምበር…” ኢሉ ኣተባቢዑኒ። በዚ ከኣ እቲ ምስጢር ካብ ምንታይ ይኸውን? ካብ ኣብ ሆስፒታል መካነ ህይወት ንኽንደይ ክፍጽሙዎ ዝሓሰቡ ስርሒት ምስ ፈሸሎም ፍስሃየ ዝበሃል’ውን ተረሺኑ። ከምኡ’ውን ምስኦም እናተቐመጥኩ ክሳብ 8ይ ክፍሊ ኣብ ኣመጋግባኺ? ዓመታት ኢኺ ሰሪሕኪ? ኣብ ኢድ ጸላኢ ኣትዮም ዝተቐትሉ’ሞ፡ ተኽለሃይማኖት ዝተባህለ ዋርድያ ናይ ቤት ትምህርቲ ኣግኣዝያን ተማሂረ። ክፍሊ መወለዳን (እንዳ ሓራሳት)፡ ሓደ ሬሳኦም ናባና ዝተላእከ ‘ጨጓር ዳንጋ’ ኣይመስለን፣ ምናልባት ግን፡ ኣነ ኣብ ወተሃደር መጺኡ፡ “ሰበይተይ ክትሓርስ ናብዚ ህይወተይ ብዘጋጥመኒ ዝዀነ ይኹን ክፍሊ ኣትያ ኣላ’ሞ ደድሕሪኣ ክኣቱ እየ፡” መኻልፍ ብዙሕ ስለ ዘይጕህን ዘይጭነቕን፡ ይብሎ። እቲ ኤርትራዊ ዋርድያ ከኣ፡ “ናብዚ ንሱ ተራ ክህሉዎ ይኽእል’ዩ ዝብል እምነት እንዳ ሓራሳት ብዘይካ እታ ትሓርስ ሰብ፡ ዝኾነ ኣሎኒ። እምበር ኣብ ኣመጋግባስ ከም ኣሰናዪ ክኣቱ ፍቑድ ስለ ዘይኮነ፡ ኣየእትወካን ሰበይ እየ፣ ፓስታ፡ ሽሮ፡ ዓደስ፡ ወዘተ. እየ እየ፡” ኢሉ ይኽልክሎ’ሞ፡ እቲ ወተሃደር ኣዘውቲረ ዝምገብ። እንተ ረኺበ ከኣ ኩሉ ከኣ በዚኣ ተቖጢዑ፡ ብረቱ ኣቀባቢሉ ኣብኣ ዓይነት መግቢ ክምገብ ኣይጸልእን እየ። ምስ ብደዉ ከሎ ይርሽኖ። ሬሳኡ ድማ ናብ ቤት ስጋ ግን ሕልፍ ዝበለ ፍቕሪ’ዩ ዘለኒ። ስጋ ገርግሽ ወሲዶም ጉሒፎሞ። እንተ ረኺበ፡ ናብ ዝብኢ ክቕየር ቁሩብ’ዩ ብዘይካ’ዚ፡ ከም ብዓል ዶ/ር ይትባርኽ፡ ዝተርፈኒ። ዶ/ር ዓብደልቃድርን ፋርማሲስት ሰናይ ድሓር ከኣ ኣቦይ - ኣቦይ ሻምበል ብቐጻሊ ክፍለየሱስን ዝኣመሰሉ ንወተሃደራት ደርግ በጊዕ ይሓርደልና ስለ ዝነበረ፡ እቲ ፍቕሪ ምስ ክሕክሙ ዕረፍቲ ዘይነበሮም ካልኦት ሓያለ ስጋ ካብኡ’ዩ ዝብገስ። ቀዳም ቀዳም እዩ ካብ ሰብ ሞያ ጥዕና ግደ ማእሰርቲ፡ ምቕጥቃጥን ዕዳጋ በጊዕ ዝዕድገልና ነይሩ። ይዝከረኒ፡ ሓደ ምስርጣይን ክኾኑ ከለዉ፡ ዶ/ር ተኸስተ ቀዳም በጊዕ ክዕድግ ኢሉ ናብ ዕዳጋ ምስ ፍቓዱ፡ ዶ/ር ንርኣዮ ተኽለሃይማኖት፡ ዶ/ር ከደ፡ ሓደ ጽብቕቲ በጊዕ ዝሓዘ ሰብኣይ፡ ሚካኤል ገ/ሂወት፡ ዶ/ር ኣለሙ፡ ፋርማሲስት “ኣቦይ ሻምበል፡ ኣቦይ ሻምበል…” ክብሉዎ ሰናይ፡ ብዓል ሞያ ኤክስረይ ባዩ፡ ሲስተር ምስ ሰምዐ፡ “ኣቦይ ሻምበል፡ እዛ ናተይ ነጪ ባህታን ሲስተር የሻረግ መንግስተኣብን በጊዕ ከኣ ጽብቕቲ እያ ርኣዩዋ” ይብሎም። ዝርከቡዎም ካልኦት ብዙሓት ሰብ ሞያ ብኢዳ ሓፍ ኣቢሉ’ውን፡ “ኣቦይ ሻምበል፡ ናይቲ ሆስፒታል ከኣ፡ ምስርጣይን ማእሰርትን ርኣዩዋ ዋላ፡ ዝወጻ የብላን” ኢሉ ከምእኖ ምስ በዝሖም ስርሖም ጠንጢኖም ናብ ሜዳ ይፍትን። ኣቦይ ከኣ፡ “ኣንታ ርኤያ ኣለኹ ተሰሊፎም። ዋጋ ጥራይ ተዛረብ፡” ይብሎ። “ንቕድም ለምለም፡ ብምኽንያት ዝኽሪ ብዓል ቤታ ዝተዳለወ ዋንጫን ገንዘባዊ ሓገዝን እናተበርከተላ እንከሎ (ነጸላ ተጐልቢባ ዘላ) እሞ ርኣዩዋ….” ኢሉ ኣፋ ከፊቱ፡ “ርኣዩዋ ይቕጽል… ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሊድያ በረኸት ዞባ ማእከል - መደባት ኵዕሶ እግሪን እታ ዘይትኣርግ ‘ኣረጊት ወይዘሮ’ መን እያ? ቅድም ብሽክለታን ተሰጋጊሩ ዘርእማርያም ከሰተ ናይ ሓድሽ ዓመተ-ውድር ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል፡ ሰንበት 7 ታሕሳስ ብግጥም ኣብ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ኢጣልያ፡ ክንድ’ዛ ናይ ዋንጫ ጸወታ ሱፐር ካፕ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ደንደን ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ፡ ‘ወይዘሮ’ ዝተፈተወት፡ ማዕረ ማዕሪኡ ድማ ደንደን ምስ ኢንሹራንስ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ክፍልም ተመዲቡ ነይሩ። እንተኾነ ዝተጸልአት ክለብ የላን። መልክዓ ግርማ ንዘይተወሰነ ግዜ ተሰጋጊሩ ምህላዉ፡ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል ሓቢሩ። ዝመልኦ፣ ታሪኻ ነዊሕ፣ መንፈሳ ድማ ካብ ናይ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ተመሳሊ ዕለት መዳለዊ ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል መንእሰይ ዝተረ እዩ። ንሳ ዕድመኣ ልዕሊ 2025 ክሰላሰል ተሓሲቡ ነይሩ እዩ። እዚ ውድር’ውን፡ ብተክኒካዊ ጉዳይ ምስራዙ፡ ክፍለ-ዘመን እዩ፣ ግን ድማ ኣይትኣርግን እያ። ወትሩ ተሓዲሳን ተመላሊኣን፡ ኣብ’ቲ ፈደረሽን ቅድም ብሽክለታ ናይ’ዚ ዞባ ሓቢሩ። ዝለዓለ መድረኽ ናይ ክብሪ ቦታ ትነብር ኣላ። ንሳ ኣብ’ታ ናይ ኢንዱስትሪ ከተማ እያ ተወሊዳ። ክዳና ፍሉይ እዩ፤ ጸሊምን ጻዕዳን፡ መጅብሪ፡ ንኣርባዕተ ግጥማት ተኣጊዱ እቲ ጸሊም ነቲ ዘሕለፈቶ መሪር እዋናት፣ እቲ ጻዕዳ ድማ ነቲ ብሩህ ዓወታት ዝውክል እዩ። ብዙሓት ‘ናይ ኢጣልያ መርዓት’ ኣከፋሊ በርንሊ ሃኒባል መጅብሪ፡ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ልዕሊ ደገፍቲ ሊድስ ኢሎም እዮም ዝጽውዕዋ። ገሊኦም ድማ፡ ዩናይትድ ንዕቀት ዘርኢ ምልክት ብምርኣዩ፡ ንኣርባዕተ ጸወታት ክእገድን 15 ሽሕ ብቅንኢ ‘መላኺት’ ይብልዋ። ንሳ ግን ፓውንድ ክቕጻዕን ተወሲኑሉ። ንኹሉ ተጻዊራ፡ ወዲቓ ትንስእ፣ ተደፊኣ ወዲ 2 ዓመት መጅብሪ፡ ካብ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ንዝቐረበሉ ክሲ ዘይእሩም ተግባራት ድማ ተንሲኣ ትኽ ኢላ ትኸይድ። ንሳ መን ተኣሚኑ ኣሎ። ብመሰረት ዝተዋህበ ውሳነ ድማ፡ ክሳብ 30 ታሕሳስ ክለቡ ኣብ ሜዳኣ ምስ ምዃና ፈሊጥኩም’ዶ? ንሳ እታ ‘ላ ቬክያ ኒውካስል ኣብ እተካይዶ ናይ ፕሪመር ሊግ ግጥም ኣይክሳተፍን’ዩ። ሲኞራ’ (La Vechia Signora) ወይ ድማ ሃኒባል መጅብሪ፡ ኣብቲ በርንለይ ብ18 ጥቅምቲ ንሊድስ 2ብ0 ዝሰዓረትሉ ግጥም’ዩ፡ ኣብ እታ ዘይትኣርግ ወይዘሮ ኢጣልያዊት ዓባይ ማእከል ሜዳ ናብ ደገፍቲ ሊድስ እናኣመልከተ ዓኽታ ብምትፍኡ እዩ ተቐጺዑ። ክለብ ጁቬንቱስ እያ! ሕብሩ ይብለል ስለ ዝነበረ፡ ሓደ ካብቶም ደጊማ ዝተመልሰት ጁቬንቱስ፡ ካብ 201ኣብ ዓለም ኵዕሶ እግሪ፡ ከም ጁቬንቱስ ተጻወትቲ ዝነበረ እንግሊዛዊ ጆን ሳቫጅ ካብ 12 ክሳብ 2019-20 ንትሽዓተ ተኸታሊ ንእገዳ መጅብሪ ኣመልኪቱ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “እቲ ተጻዋታይ ገዚፍ ታሪኽ ዘለወን ጋንታት ውሑዳት ዓዱ ዘይብለል ማልያ ክሰደሎም ንሓደ ዓርኩ ዓመታት ዋንጫ ሰሪ’ኣ ብምልዓል ቀጸለቶ። ኣብ መበል 67 ደቒቕ ኣብ ልዕሊ ደገፍቲ ሊድስ ዩናይትድ ዘይስነ-ምግባራዊ ተግባር’ዩ እየን። እዛ ኣብ ሰሜናዊ ኢጣልያ ከተማ ቱሪን ሓተቶ። ኣብ ክራማት 2018 ድማ፡ ኮኾብ ተጻዋታይ ተደኲና ትርከብ ክለብ፡ ኣብ’ዚ ሎሚ ኮይንካ ዓርኩ ድማ፡ ብጌጋ ይኹን ብኣጋጣሚ፡ ዓለም ክርስቲያኖ ሮናልዶ ናብዛ ጋንታ ድሕሪ ነቲ ታሪኽ ምስ እትዕዘቦ ዘደንቕ ዓወት ኢልካ ናይ’ታ ኣብ ዓዱ ንሱ ዝድግፋ ዝነበረት ኖትስ ምጽኡ፡ ንግስነታ ዝያዳ ኣድመቖ። ትገልጾ። ታሪኽ ኣመሰራርታኣ ግና፡ ዘገርምን ካውንቲ ዝተባህለት ጋንታ እትለብሶ ዝነበረት ታሪኽ ጁቬንቱስ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ካብ ካልኦት ዝተፈልየን እዩ። ጸሊምን ጻዕዳን ማልያ ሰደሎም። ጁቬንቱስ ጥራይ ኣይኮነን። ታሪኽ ምውዳቕን ታሪኽ ጁቬንቱስ ዝጅምር፡ ብሃብታማት መማረጺ ስለዘይነበራ ነቲ ማልያ ለበሰቶ፣ ከም ምትንሳእን፣ ታሪኽ እምነትን ጽንዓትን እዩ። ወይ ብዓበይቲ ሰባት ዘይኮነስ፡ ብተመሃሮ እዩ። ቅጽበት ከኣ፡ ዓወታ ክዛሪ ጀመረ። ካብ ሽዑ ነዛ ኣረጊት’ ክትፈትዋ ወይ ክትጸልኣ ትኽእል ብ1 ሕዳር 1897፡ ኣብ ከተማ ቱሪን ዝርከብ ጀሚሩ ድማ ጸሊምን ጻዕዳን ከም ምልክት ኢኻ፡ ታሪኻን ዕብየታን ግን ክትክሕዶ ‘ማሲሞ ዳዜልዮ’ ዝበሃል ቤት ትምህርቲ መንነታ ኮይኑ ቀረበ። ኣይትኽእልን! ዝመሃሩ መንእሰያት፡ ድሕሪ ትምህርቲ ኣብ ጁቬንቱስ ዝብል ስም ትርጉሙ ንኡስነት እምበኣር፡ እታ ኣብ መናብር ተመሃሮ ሓንቲ መናፈሻ ብምእካብ እዮም ነዛ ጋንታ ክነሱ፡ ስለምንታይ ዓለም ‘እታ ኣረጊት ዝተጠነሰት ጋንታ፡ ሎሚ ካብ ዓበይቲ ክለባት መስሪቶማ። እቲ ዘገርም፡ ኩሎም ካብ 14 ወይዘሮ’ ኢላ ትጽውዓ? እዚ ፍሉይ ቅጽል ኵዕሶ እግሪ ዓለም ኮይና፡ ታሪኽን ዝናን ክሳብ 17 ዝዕድመኦም መንእሰያት እዮም ኣብ 1930ታት እዩ መጺኡ። ‘ኣረጊት’ ተሓንጊጣ፡ ንሚልዮናት ደገፍታን ኣድነቕታን ነይሮም። ዕላማኦም ድማ፡ ንምዝንጋዕ ኣብ ዝተባህለሉ ምኽንያት፡ እታ ጋንታ ነዊሕ እናኣዘናግዐት ትኸይድ ዘላ ታሪኻዊት ክለብ ነንሕድሕዶም ኵዕሶ ክጻወቱ ምድላይ ጥራይ ዕድመ ዘለዋን ኣብ ታሪኽ ኢጣልያ እያ። ተጠቒሙ። ሃኒባል መጅብሪ ነቲ ክሲ ተኣሚኑሉ እዩ፡ ብተቘጻሪ ኮሚሽን ድማ ኣርባዕተ እዩ ነይሩ። ቀዳመይቲ ዝተመስረተት ስለዝኾነትን ጸወታት እገዳን 15 ሽሕ ፓውንድ መቕጻዕትን ተበይኑሉ” ኢሉ። እዞም ተመሃሮ ነታ ጋንታ ስም ከውጽኡላ ንምኽባራ ዝውክል እዩ። ‘ወይዘሮ’ ድማ፡ መጅብሪ ምስ በርንለይ ኣብ ዝተሳተፈን 50 ጸወታት ሓንቲ ሸቶ ጥራይ’ዩ ኣመዝጊቡ። ክመያየጡ ከለዉ፡ ብዙሕ ምርጫታት ነታ ጋንታ ከም ክብርቲ ኣደን ንግስትን ስለ መደብ ጸወታ እዚ ቱኒዝያዊ ተጻዋታይ፡ ኣብ ነሓሰ 2024 ካብ ማን.ዩናይትድ ናብ ክላሬትስ ብ9.4 ቀሪቡ ነይሩ። ኣብ መወዳእታ ግና፡ ኩሎም ዝርእዩዋ፡ ብፍቕሪ ዝወጸላ ስም እዩ። ሚልዮን ፓውንድ ምጽንባሩ ይፍለጥ። መንእሰያት ብምዃኖምን ኣብ ቤት ጉዕዞ ጁቬንቱስ ኩሉ ግዜ ዓወት ጥራይ ብመሰረት ዝተበየነሉ መቕጻዕቲ፡ ጋንታኡ ምስ ኒውካስል፡ ፉልሃም፡ ቦርንማውዝን ትምህርቶም ቋንቋ ላቲን ይምሃሩ ስለዝነበሩን፡ ኣይነበረን። ኣብ 206 ምስ ደያኑ ብዝነበራ ሎሚ ኤቨርተን ንእተካይዶ ኣርባዕተ ግጥማት ሊግ ክኸስረን’ዩ። ጁቬንቱስ ዝብል ስም መረጹ። እዚ ቃል እዚ ሕቡእ ርክብ ‘ካልቾፖሊ’ ብዝበሃል ክሲ ገበነኛ ፕሪመር ሊግ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ፕሪመር ሊግ ዝደየበት በርንለይ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ጸወታት ብላቲን ንእስነት (Youth) ማለት እዩ። እታ ኮይና ስለ ዝተረከበት፡ ናብ ካልኣይ ዲቪዝዮን ኣስቶን ቪላ - ኣርሰናል 3:30 ድ.ቀ. ስለ ዝተሳዕረት፡ ኣብ መበል 19 ደረጃ ትርከብ። ብስም ንእስነት ዝተመስረተት ጋንታ፡ ሎሚ ክትወርድ ተፈረደት። ናይ 204-05 ናይ ኒውካስል - በርንለይ 6:0 ድ.ቀ. ብዕድመ ዝዓበየት፡ ዝበልጸገትን ዝሓየለትን ሰሪ’ኣ ዓወታ’ውን ተሰረዘ። ብዙሓት ከም ማን.ሲቲ - ሳንደርላንድ 6:0 ድ.ቀ. ንወርሒ ጥሪ ዘማዕዱ ዘሎ ኣርቴታ ጋንታ ኮይና ትቕጽል ኣላ። ብዓል ዝላታን ኢብራሂሞቪች ክገድፉዋ ቶተንሃም - ብረንትፎርድ 6:0 ድ.ቀ. ብዙሓት ሰባት ጁቬንቱስ ካብ ጥንቲ እንከለዉ፡ እቶም ጀጋኑ ዝተጸውዑ ከም ብዓል ኤቨርተን - ኖቲንግሃም 6:0 ድ.ቀ. ኣትሒዛ ጸሊምን ጻዕዳን ማልያ ትለብስ ጂ ቡፎን፡ ዴሊ ፒሮ፡ ነድቨድን ትረዘገን ግና፡ ቦርንማውዝ - ቸልሲ 6:0 ድ.ቀ. ዝነበረት ይመስሎም ይኸውን እዩ። እቲ ሓቂ ካብ ጁቬንቱስ ኣይንፍለየን ኢሎም ታሪኽ ላሊጋ ግና፡ ዝተፈልየ እዩ። ካብ 1897 ክሳብ 1903 ሰርሑ። እዚ ድማ ንመንፈስ እታ ጋንታ ኣዝዩ ቪላርያል - ገታፈ 4:0 ድ.ቀ. ሮዛ ሕብሪ ዘለዎ ማልያ እያ ትለብስ ነይራ። ኣበርትዖ። ኣላቨስ - ርያል ሶሲዳድ 6:15 ድ.ቀ. ይኹን እምበር፡ እቲ ማልያ ምስ ተሓጽበ ካብ ካልኣይ ዲቪዥን ሻምፕዮን ኮይና ርያል ቤትስ - ባርሴሎና 8:30 ድ.ቀ. ኣትለቲኮ ቢልባኦ - ኣትለቲኮ ማድሪድ ምህላዋ ይፍለጥ። እዚ ድማ፡ ነዚ ብጽቡቕ 1:0 ድ.ቀ. ሊግ ንምዕታር ኣብ ትገብሮ ዘላ ጻዕሪ ዛጊት ዝጀመረቶ ዓመተ-ጸወታ፡ ከይትኸስሮ ዘስግእ ሰንበት ብዓወት ትግስግስ ኣላ። ምዃኑ ይግለጽ። ኣርቴታ ግን ኣብ ወርሒ ፕሪመር ሊግ ቅድሚ ሰለስተ መዓልቲ ኣንጻር ብሬንትፎርድ ጥሪ ወሰንቲ ተጻወትቲ ብምዕዳግ ነታ ጋንታ ብራይተን - ዌስትሃም 5:0 ድ.ቀ. ኣብ ዝተጻወተትሉ፡ ጽቡቕ ምንቅስቓስ ከደልድላ ይሓስብ ከምዘሎ’ዩ ዝሕብር። ፉልሃም - ክሪስታል ፓላስ 7:30 ድ.ቀ. ኣርእያ ተዓዊታ። ሎሚ ከኣ ኣንጻር ኣስቶን ኣርቴታ፡ “ኩሉ ግዜ ድሉዋት ክንከውን ላሊጋ ዓ ላሚ ኣርሰናል ሚካኤል ኣርቴታ፡ እናበኣሰ ሳሊባን ጋብሪኤል ማጋልሃስን ተጸንቢሩ ኣብ ቪላ ክትገጥም’ያ። ይኹን እምበር ኣርቴታ ኣለና። ነታ ጋንታ ንምሕያሽ ወይ ድማ ጂሮና - ኢልች 4:0 ድ.ቀ. ንዝመጽእ ዘሎ ብዝሒ መስበርቲ ተጻወትቱ ሕክምናዊ ክንክን ይርከብ። ተጻወትቱ ብግቡእ ንኽሓውዩ ግዜ ንምርካብ ነታ ጋንታ ንምክልኻል ኣማራጺ ንደልየሉ ቫለንስያ - ሰቪላ 6:15 ድ.ቀ. ንምፍታሕ፡ ናብ ዕዳጋ ምስግጋር ተጻወትቲ ካልእ ተሰይሩ ዝርከብ ደክላን ራይስ’ውን መደብ ጸወታት ክፈናተት ከምዝምነ ኣብ ዘለናሉ ህሞት፡ ክመጽኣና ዝኽእል ብድሆ ኢስፓንዮል - ቫልካኖ 8:30 ድ.ቀ. ወርሒ ጥሪ የቋምት ከምዘሎ ገሊጹ። ብተመሳሊ ኣብቲ ምስ ኣስቶን ቪላ ዝካየድ ኣረዲኡ’ሎ። ኣይንፈልጥን ኢና። ብዝግባእ ክንዳሎ ይግባእ” ርያል ማድሪድ - ሰልታ ቪጎ 1:0 ድ.ቀ. ኣብ መፋርቕ ናይዚ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ግጥም ክበኩር ይኽእል እዩ። ንሱ፡ “እቲ እንኮ ክብሎ ዝደሊ፡ ብዝተኻእለ ኢሉ። ሰኑይ ብሬንትፎርድ 2ብ0 ዝተዓወተትሉ ግጥም፡ ኣርሰናል ኣብ ዝሓለፈ ክራማት ንከም ቪክቶር መጠን ነዞም ተጻወትቲ ልዑል ብቕዓቶም ጅዮከረስ፡ ማርቲን ኦደጋርድን ማዱኤከን ፕሪመርሊግ ክሪስቲያን ሞስኩራ ተሰይሩ ካብ ጸወታ ክወጽእ ጂዮከረስ፡ ማርቲን ዙቢመንዲ፡ ኖኒ ማዱኤከን ንምንጽብራቕ ተወሳኺ መዓልቲ ወይ ድማ ማህረምቲ ኣጋጢምዎም እኳ እንተነበረ፡ ሕጂ ማን.ዩናይትድ - ዎልቭስ 1:0 ድ.ቀ. ተገዲዱ። ንሱ፡ ንኣርሰናል ብሓሙሽተ ነጥቢ ኤበረቺ ኤዘን ዝኣመሰሉ ተጻወትቲ ብገዚፍ ሰዓታት ክወሃቦም ምተገብአ። ይኹን እምበር ግን ናብ ጸወታ ተመሊሶም ኣለዉ፡ ኣርሰናል ላሊጋ ኣብ ቀዳማይ ተርታ ፕሪመር ሊግ ክትስራዕ ፋይናንስያዊ ወጻኢታት እኳ እንተኣምጽአቶም፡ ንዝመጽእ ጸወታ ብርግጽ ድሉዋት ኢና” ድሕሪ 204 ንፈለማ እዋን ዋንጫ ፕሪመር ኦሳሱና - ለቫንተ 1:0 ድ.ቀ. ዘኽኣለ ኮይኑ፡ ምስ ተኸላኸልቲ ዊልያም ብሰንኪ መስበርቲ ሓያሎ ተጻወትቲ ከሲራ ኢሉ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ዮርዳኖስ ጸጋይ ው/ሕ/ሃገራት፡ እስራኤል ኣብ ሊባኖስ መራሕቲ ሩስያን ህንድን ኣብ ጉዳይ ንግድን ሰላምን ዘትዮም", "char_count": 13179, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 12}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00156", "text": "ንዘካየደቶ መጥቃዕቲ ኮኒኑ ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ኣብ ሊባኖስ ዝርከብ ግዝያዊ ሓይሊ ሕቡራት ሃገራት (ዩኒፊል)፡ እስራኤል ናሬንድራ ሞዲን፡ ኣብ ጉዳይ ንግድን ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ወተሃደራት ዓቃብ ሰላም ንዝፈጸመቶ ሰላምን ኣተኲሮም ከም ዝዘተዩ ተሓቢሩ። መጥቃዕቲ ብትሪ ኮኒንዎ። ፕረዚደንት ፑቲን፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመታት ንመጀመርያ እቶም ኣባላት ዓቃብ ሰላም፡ ኣብተን ስርሒት ዘካይዱለን ብርክት ዝበላ ዓድታት እዋን ናብ ህንዲ ምብጻሕ ከም ዘካየደ እዩ ተደጋሚ መጥቃዕትታት እስራኤል ከም ዝተዓዘቡ እዮም ዝገልጹ። ዝግለጽ ዘሎ። ዩኒፊል፡ ሰበ ስልጣን ሊባኖስ፡ ንድሕነት ናይ’ቶም ወተሃደራት ዓቃብ ሰላም ፕረዚደንት ፑቲን፡ እቲ ምብጻሕ፡ ሃገሩ ክሰርሑን ነቲ ዘጋጠመ መጥቃዕትታት ከኣ ብቕልጡፍ ክምርምሩን ጸዊዑ። ምስታ ኣብ መዳይ ዕድጊ ኣጽዋርን ነዳድን ዝዓበየት መሻርኽታ ዝኾነት ህንዲ ዘለዋ ንግዳዊ ምትሕብባር ንምዕባይ ዝዓለመ ምዃኑ ኣረዲኡ። ናይ’ተን ሃገራት እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ትጽቢት ከም ዘሎ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ። ናረንድራ ሞዲ ኣብቲ ምስ ሩስያዊ ዘሎ እዋን፡ ናይ ምትሕብባር ዕድላተን ሚኒስተር ምክልኻል ሩስያ ኣንድሬይ መዘናኡ ዘካየዶ ዝርብ፡ ሃገሩ ኣብ እውን ብኡ መጠን እናሰፍሐ ይኸይድ ቤሉሶቭ ከኣ፡ ህንዲ ኣብ ጽላት ምክልኻል ኲናት ዩክሬን - ሩስያ ጸግዒ ከም ምህላዉ ኣረዲኡ። ርእሳ ክኢላ ንኽትወጽእ፡ ኢንዱስትሪ ዘይሓዘትን ጸግዓ ምስ ሰላም ጥራሕ ብተወሳኺ፡ እቶም ክልተ መራሕቲ ምክልኻል ሃገሩ ሓገዙ ከበርክት ድሉው ምዃኑን ኣፍሊጡ። ኣብ ጉዳይ ሰራሕተኛታትን ሲቪላዊ ምህላዉ ከም ዘነጸረ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል ፕረዚደንት ፑቲን ብወገኑ፡ ቁጠባ ንዩክለሳዊ ጸዓትን ኣመልኪቶም ክዘራረቡ ህንዲ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ። ዲ.ሪ.ኮንጎን ሩዋንዳን ስምዕ ሰላም ከቲመን መራሕቲ ርዋንዳን ዲሞክራስያዊት እቲ ስምዕ ሰላም፡ ነቲ ብርዋንዳ ከም ዝፍጽሙዎ መጥቃዕቲታት ሓገዛ ከተበርክት ሪፓብሊክ ኮንጎን፡ ነቲ ኣብ መንጎ ሃገራቶም ዝድገፍ ዝንገረሉ ዕጡቕ ጉጅለ ኤም-23 ኣብ እያ። ዘሎ ግጭት ንምዕራፍ ዘኽእሎም ስምዕ ምብራቓዊ ክፋል ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ብተወሳኺ፡ ክልተአን ሃገራት፡ ሓድሕዳዊ ሰላም፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ኮንጎ ዘካይዶ ዘሎ ኣሰቃቒ መጥቃዕትታት ግዝኣታዊ ሓድነተን ክከባበራ ከም ግሪኽ ዝተራቐ ኣጽዋር ትሽምት ከም ዝኸተሙ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ናብ ውግእ ከይማዕበለ እንከሎ ደው ከብሎ ዝተሰማምዓ እውን ተሓቢሩ ኣሎ። ትራምፕ ኣፍሊጡ። ልዑል ተስፋ ከም ዘሎ፡ ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ፕረዚደንት ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኣብ መንጎ እተን ሃገራት ዘሎ ግጭት ዘለዎም ወገናት ሓቢሮም። ኮንጎ - ትሺሰከዲ፡ እቲ ስምዕ ኣብ ሞንጎ ኣባላት ባይቶ ግሪኽ፡ ሃገሮም ዋጋ ንምሕዳስ ኣስታት 32.6 ቢልዮን ገና ዘየብቅዐ’ኳ እንተኾነ፡ እቲ ብመንጎኛነት ብመሰረት እቲ ስምዕ፡ ርዋንዳ ንዕጡቕ ሃገሩን ርዋንዳን ሓድሽ ናይ ምሕዝነት፡ 757.84 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ፓልስ ዶላር ባጀት ክትስልዕ ምዃና ኣፍሊጣ ኣመሪካ ኣብ ወረቐት ተኸቲሙ ዘሎ ስምዕ ጉጅለ ኤም-23 እትህቦ ደገፍ ከብቅዕ፡ ምትሕብባርን ብልጽግናን መድረኽ ከም ዝተባህለ ብሓደ ግዜ ሓያለ ሮኬታት ኣላ። ሰላም ግን፡ ኣብቲ ዞባ ሓዲሽ ምዕራፍ ክኸፍት ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ከኣ ኣብ ዝኸፍት ገሊጹ። ዝውንጭፍ ዝተራቐ ወተሃደራዊ ግሪኽን እስራኤልን ሓያል ቁጠባውን ትጽቢት ተነቢሩሉ ከም ዘሎ፡ ፕረዚደንት ምካን እቲ ብ‘ዲሞክራስያዊ ሓይልታት ፕረዚደንት ርዋንዳ ፖል ካጋመ ብወገኑ፡ መሳርሒታት ካብ እስራኤል ክትዕድግ ዲፕሎማስያውን ርክብ ዘለወን ኮይነን፡ ትራምፕ ወሲኹ ኣረዲኡ። ንሓርነት ርዋንዳ’ ዝፍለጡ ሚሊሻታት ሁቱ እቲ ስምዕ ተግባራዊ ክኸውን እንተደኣ ከም ዝወሰኑ፡ ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ካብ ዝሓለፈ ዓመታት ጀሚረን ሓያሎ ኮይኑ፡ ኣብ ቀጻሊ ጻዕርን ተወፋይነትን ዘለዎም ወገናት ሓቢሮም። ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምዳት ከካይዳ ናይ’ተን ሃገራት ከም ዝምርኮስ ኣነጺሩ። ግሪኽ፡ ካብቲ ካብ 209 ክሳብ 2018 ምጽንሐን ጸብጻባት የመልክቱ። ፕረዚደንት ትራምፕ ድማ፡ ሃገሩ ካብ ኣትያቶ ዝነበረት ቅልውላው ናይ ብተወሳኺ፡ ግሪኽ፡ ዋጋ 3.4 ቢልዮን ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎን ርዋንዳን ዕዳ ወጺኣ ምስ ታሪኻዊት መጻርታ ዶላር ዝግመት ጸረ ነፈርትን መከላኸሊ ብርቂ ማዕድናት ንምሽማት፡ ምስ’ተን ሃገራት ዝኾነት ቱርኪ ኣብ እትወዳደረሉ ዘላ ሚሳይልን ንምዕባል ምስ እስራኤል ክልተኣዊ ስምዓት ክትክትም ምዃና እዋን፡ ክሳብ 2036 ንጽላት ምክልኻላ ዝርብ ተካይድ ከም ዘላ ተሓቢሩ። ኣፍሊጡ ኣሎ። ንሱ ወሲኹ፡ ኣብ ዝሓጸረ እዋን፡ ኣብ ምዕዳን ብርቂ ማዕድናት ዝነጥፋ ዓበይቲ ኩባንያታት ኣመሪካ ናብ ክልተአን ሃገራት ክልእኽ ምዃኑ ሓቢሩ ኣሎ።", "char_count": 2645, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "cec27fea926691417f297ed158d339816bdb73f5c5745b1d09bae78c5c170bdc:00157", "text": "እስራኤል፡ ንዩክሬናውያን ከም እትጥርዝ ኣፍሊጣ እስራኤል፡ ነቶም ኣብ መሬታ ተዓቚቦም ዝርከቡ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዩክሬናውያን ስደተኛታት፡ ካብ ዝመጽእ ወርሒ ጀሚራ ናብ ሃገሮም ክትጥርዞም ከም እትኽእል፡ ‘ሃረትዝ’ ዝተባህለት ጋዜጣ ናይ’ታ ዝሓጸረ እዋን መንግስቲ ውሳነ ክህበሉ ድሕነት ክፍሊት፡ ካብ 2026 ጀሚራ ሃገር ሓቢራ። ምዃኑ ኣፍሊጣ። ደው ከተብሎ ምዃና ኣፍሊጡ ኣሎ። እቲ ን25 ሽሕ ዩክሬናውያን ክጸሉ ዝበዝሑ ዩክሬናውያን ከም ዘአንግዳ ድሕሪ ምጅማር ኲናት ዩክሬን - ከም ዝኽእል ዝግለጽ ዘሎ ሓድሽ ዝንገረለን ጀርመን ፖላንድን እውን፡ ሩስያ፡ ዜጋታት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ውሳነ፡ መንግስቲ እስራኤል ኣብታ ንዩክሬናውያን ስደተኛታት ክህባኦ ኣብ ልዕሊ ዩክሬናውያን ስደተኛታት ሃገር ንዝጸንሑሉ ግዜ ከናውሖ ዝጸንሓ ሓለፋታት ብኸፊሉ የጉድላኦ ዝነበሮም ኣረኣእያ ኣሉታዊ ብዘይምኽኣሉ ዝሰዓበ ምዃኑ፡ እታ ከም ዘለዋ፡ ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ዘለዎም እናኾነ ብምጽኡ፡ መንግስታቶም ጋዜጣ ወሲኻ ገሊጻ። ወገናት ይሕብሩ። ንዩክሬናውያን ዝገብሩዎ ሓለፋታት ብዓል መዚ ህዝብን ኢሚግሬሽን ፕረዚደንት ፖላንድ ካሮል ናውሮኪ፡ ከቋርጽዎ ብተደጋሚ ይጠልቡ እስራኤል ንጉዳይ ናይቶም ሃገሩ ንዩክሬናውያን ስደተኛታት ምህላዎም እዮም ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ ዩክሬናውያን ስደተኛታት ይግምግሞ ክትህቦ ዝጸንሐት ናይ ማሕበራዊ ዝገልጹ። ከም ዘሎ ዝገለጸት እታ ጋዜጣ፡ ኣብ ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት ብርሃን 06/12/2025 ጎደና ሓርነት ቁ.121፡ ከባቢ ሲነማ ኢምፔሮ 120253", "char_count": 874, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00159", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.84 ሰንበት 7 ታሕሳስ 2025 ገጻት 8 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 7 ኣበየናይ ቦታ ኢኻ ኣገዳሲ ዕድላትን ብድሆታትን ጕዕዞ . “ንዝቐሰምናዮ ስልጠና፡ ብግብሪ .", "char_count": 132, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00160", "text": "እቲ ዜና ኻልእ ገድሊ ንናጽነት ማእከል - ልዕሊ 90 ሰራሕተኛታት ጽሬት ሰልጢኖም ምሕዳር ዞባ ማእከል፡ ምስ ጨንፈር ሓላፊ ኣሃዱ ምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ሚኒስትሪ ጥዕና ብምትሕብባር ብምሕደራ ኣቶ በረኸት ታደሰ ብወገኑ፡ እቲ ስልጠና ደረቕን ፈሳስን ጎሓፍ ኣብ ትሽዓተ እብረ ዓቕምን ፍልጠትን ሰራሕተኛታት ጽሬት ዘሰልጠኖም ልዕሊ 90 ሰራሕተኛታት ኣብ ምሕደራ ጎሓፍ ክብ ኣቢልካ፡ ብግቡእ ጽሬት፡ ብ4 ታሕሳስ ኣመሪቑ። ዝእከበሉን ዝውገደሉን ኣገባብ ብምፍጣር፡ እቲ ስልጠና - ኣብ ዘቤታዊ፡ ጽሩይን ጽፉፍን ከባቢ ብምውሓስ ጥዕና", "char_count": 328, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00161", "text": "ኢንዱስትርያውን ሕክምናውን ጎሓፍ፣ ሕብረተሰብ ንምርግጋጽ ዝዓለመ ምዃኑ ከሚካላትን ኣብ ማይ፡ ሓመድን ኣየርን ሓቢሩ። ዘስዕብዎ ብከላን፣ ንጽህና መግቢ፣ ወኪል ሰልጠንቲ ብወገና፡ እቲ ስልጠና - ምፍልላይ ጎሓፍ፣ ውልቃዊ ጽሬት፣ ነቲ ብተመኩሮ ጥራይ ክሰርሑሉ ዝጸንሑ ምክልኻል ሓሸራት፣ ከምኡ’ውን ጽሬት ኣተኣላልያ ጎሓፍ፡ ብስነ-ፍልጠታዊ መንገዲ ትካላት ዝብልን ተዛማድን ኣርእስትታት ከምዝደርዖ ብምጥቃስ፡ እናተሓደሰን ዝሸፈነ ነይሩ። እናሰፍሐን ክውደብ ተላብያ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ምሕዳርን ጽሬት፡ ምስ ሂወትን ጥዕናን ሕብረተሰብ ፋይናንስን ኣቶ ተኪኤ ቀለታ ኣብ ስለዝተኣሳሰር ናይ ቀዳምነታት ቀዳምነት ዘስመዖ ቃል፡ ጽሬት ከባቢናን ከተማናን ናይ ምርግጋጽን ምዕቃብን ዕማም ከምዝዀነ ዝገለጸ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ንሰራሕተኛታት ጽሬት ጥራይ ዝግደፍ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኮሎኔል ገብረሃንስ ስለዘይኰነ፡ ኩሉ ኣካል መንግስትን ሕብረተ- ወልደገርግሽ ድማ፡ ሰልጠንቲ ብንቕሓት ሰብን እጃሙ ከበርክት ኣተሓሳሲቡ። ክዋስኡ ኣዘኻኺሩ። ባጽዕ - ኣብ ዳህሳስን ስነዳን ጥንታዊ ህንጻታት ዘተ ተኻዪዱ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ምስ ክፍሊ ኣምርን ጥበብ ስነ-ህንጻ ደቂ-ሰብ፣ ምሕደራ ክድህስዎን ክጥቀሙሉን ብምኽእሎም፡ ገሊጹ። ተክኖሎጂን ዝተፈላለዩ ክኢላታትን ዝተሰነየ ባህልን ስፖትን ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ ብምውህሃድ፡ ባህላዊ ውርሻ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ኩነታት ዓቢ ድርኺት ከምዝገበረ ኣገንዚቡ። ካብ ቅድሚ 130 ዓመታት ሰብ ክሰፍራ ግብራዊ ስራሕ፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ዓውደኣብ ዳህሳስን ስነዳን ጥንታዊ ህንጻታት ምንቅጥቃጥ መሬት ኣብ ዞባታት ሓላፊ ኣሃዱ ዕቃበ ቅርስታትን ታሪኻዊ ዝጀመረ ባጽዕ፡ ዞባውን ኣህጉራውን ዘተ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ነቲ ህንጻታት ከተማ ባጽዕ ዘተኰረ፣ ብምልውዋጥ ሰሜናውን ደቡባውን ቀይሕ ባሕሪን ቦታትን ኣቶ ትዕግስቲ ብኢዱ ድማ፡ ካብ ኣገዳስነት ዘለዋ ወደብ ኰይና ከምዝዓበየት ንምስናድን ብዕምቈት ንምፍላጥን ሓጋዚ ተመኵሮን ግብራዊ ትምህርትን ዝተሰነየ ተዛማዲ ዛዕባታትን ዘተኰረ 9 መጽናዕታዊ 2015 ኣትሒዙ፡ ብዓይኒ ታሪኻዊ ኣገዳስነቱ ዝገለጸ ካብ ቤተ-መዘክር ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ምንባሩ ኣረዲኡ። ዓውደ-ዘተ፡ ካብ 20 ሕዳር ክሳብ 3 ወረቓቕቲ ቀሪቡ። ተራእዩ ናይ ዕቃበን ስነዳን ስራሓት ባሕሪ መንእሰይ ዮታም ገዛኢ፡ ምስ ግዜ ኣብ ካብ ቤት-ጽሕፈት ውርሻ ኣስመራ ታሕሳስ ወዲቡ። ካብ ኣመሪካ ዝመጸ ‘ኣርክቴክት’ ክካየድ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ እዚ ሕጂ ህንጻታ ዝተራእየ ምቅይያራት ስለዘሎ፡ መሃንድስ በሪሁ ተኽለኣብ ድማ፡ ከም ኣመሓዳሪት ዞባ ወ/ሮ ኣስመረት ኣብርሃ ተስፋይ በራኺ፡ ንዳህሳዊ መጽናዕትን ብምዕቡል ቴክኖሎጂ ተሰንዩ ዝሰላሰል ዘሎ ውህሉል ስርዓተ ሓበሬታ ከምዝዳሎ ኣካል ናይ’ቲ መጽናዕታዊ ስራሓት፡ ካብ እትርከቦም ሰብ-መዚ ኣብ ዝተሳተፍዎ መስርሕ ዕቃበን ከተማ ባጽዕ ኣመልኪቱ መጽናዕትታት፡ ክኽተልዎ ኣብ ዝጸንሑ ምግባር፡ ንምጽጋኖም ንዝወጽእ ውጥን 1938 ኣትሒዙ ኣብ ምሕዳር ከተማ ዓውደ-ዘተ፡ ኣብ ሓፈሻዊ ድሕረ-ባይታን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ብምዕቡል ኣገባት ስራሕ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ ሓጋዚ ምዃኑ፡ ብተወሳኺ ኣረዲኡ። ባጽዕ ተዓቂቡ ንዝጸንሐ ሃብታም ሰነዳት ዓለምለኻዊ መዓልቲ ፍርያምነት ሓመድ ተዘኪራ ዓለምለኻዊ መዓልቲ ፍርያምነት ሓመድ፡ ምቅይያራትን ብዝተኣሳሰረ፡ ኣብ ጸጋታት “ጥዑይ ሓመድ ንጥዑይ ሕብረተሰብ” ሓመድን ማይን እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ብዝብል ቴማ ብደረጃ ሃገር ን2ይ ግዜ ብ5 ጸቕጢ ቀሊል ከምዘይኮነ ብምጥቃስ፡ ህዝባዊ ታሕሳስ ኣብ ሓልሓለ ተዘኪራ። ንቕሓት ብምብራኽ ብዘላቕነት ክስራሓሉ ኣብ’ቲ ሓለፍቲ ክፍልታት ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ኣዘኻኺራ። ወኪል ውድብ መግብን ሕርሻን ሕቡራት ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ተራ ባህርያዊ ድዂዒ ሃገራት፡ ወከልቲ መሻርኽቲ ሚኒስትሪታትን (ኮምፖስት) ኣብ ጥዕና ሓመድ፣ ኣገዳስነት ካብ ዞባታት ዝመጹ ክኢላታት ሚኒስትሪ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ኣብ ምድንፋዕ ሕርሻን ዝተረኽቡሉ መደብ፡ ሓላፊ ሃገራዊ እቶታውነት ዘራእቲ፣ ጽልዋ ሕርሻዊ ቀመማት ትካል ሕርሻዊ ምርምር ኣቶ ጸጋይ ብርሃነ ኣብ ጥዕና ሓመድ፣ ከምኡ’ውን ጽልዋ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ሓመድና ጠቐምትን ተጻባእትን ታህዋስያን ኣብ ጥዕና ብክሊማዊ ለውጢ፡ ምድካይ መሬት፡ ብከላን ብቝልን ሓመድን ኣብ ዝብሉ ኣርእስታት፡ ንጥፈታት ደቂ-ሰብን ሓደጋ ኣንጸላልዩ ብክኢላታት ወረቓቕቲ ቀሪቡን ተዘትዩሉን። ከምዝርከብ ብምጥቃስ፡ ሓመድ ሓንሳብ ብዘይካ’ዚ ኣብ ዝተላዕለ ዛዕባታት ሓባራዊ እንተጠፊኡ ንምትክኡ ዘመናት ስለዝወስድ፡ ዘተ ክካየድ ከሎ፣ ንዓለምለኻዊ መዓልቲ ኣረኣእያናን ርድኢትናን ክነስፍሕ ከምዝግባእ ፍርያምነት ሓመድ ዝገልጽ ሓጸርቲ ኣገንዚቡ። ቪድዮታት፣ ካብ ባህርያዊ ሕርሻ ዝፈረየ ወኪል ውድብ መግብን ሕርሻን ኣብ መኣዛዊ ትሕዝቶ ዘሎዎ መግቢታት፣ ኤርትራ ሚስ ኣርየላ ግሊኒ ብወገና፡ ኣብ ከምኡ’ውን ንምርምራዊ ስርሓት ኣብ ኤርትራ ምስ ምስፍሕፋሕ ከተማታት፡ ሓመድን ምድላው ኮምፖስትን ውጽኢቱን ለውጥታት ኣብ ኣጠቓቕማ መሬትን ክሊማዊ ዝምልከት ምርኢት ቀሪቡ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ማእከል - ስልጠና ሙዚቃ፡ ትልሂትን ድራማን ተዋሂቡ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ከም ወከልቲ ንጥፈታት ባህሊ ንዝሰርሑ መምህራን፡ ኣብ ሙዚቃ፡ ትልሂትን ድራማን ዘተኰረ ስልጠና ወዲቡ። እቲ ካብ 1 ክሳብ 4 ታሕሳስ ንኣስታት 30 መምህራን፡ ሱፐርቫይዘራትን ሓለፍቲ ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባታትን", "char_count": 3029, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00162", "text": "ዝተዋሃበ ስልጠና፡ መሰረታዊ ኣምር ሙዚቃን ኣጠቓቕማ ባህላውን ዘመናውን መሳርሒታት ሙዚቃን፣ ትልሂት ትሽዓተ ብሄራት ኤርትራ፣ ከምኡ’ውን ኣጸሓሕፋን ኣወሳስኣን ናይ መድረኽ ድራማ ዘጠቓለ ነይሩ። ምዂስኳስ ሃገራውነት ልዑል ግደ ስለዘለዎ፡ ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ማእከል ሓላፊ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብዕቱብ ይሰርሓሉ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ከምዘሎ ገሊጹ። እስቲፋኖስ ገብረሃዋርያት ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር በላይ ንተመሃሮ ጎኒ-ጎኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቶም ሃብተጋብር ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ዝወሃቦም ተወሳኺ ንጥፈታት ባህሊ፡ ኣብ መባእታዊ ፍልጠት ብጻዕሮም ከዕምቕዎ ምስራጽ ባህልን ክብሪታትን ከምኡ’ውን ድሕሪ ምልባው፡ ሕጽረታት መሳርሒታት ደቡብ - ተጠቃምነት ምሩጽ ኣዝርእቲ እናዓበየ ይመጽእ ባህሊ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ከም ቀዳምነቱ ንምፍታሕ ይስራሕ ከምዘሎ ኣረጋጊጹ። ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ተጠቃምነት ምሩጻት ልምዳዊ ንጥፈታት ሕርሻ ናብ ሓረስቶት ዝዀነ ንዘርኢ ዝጥቀሙሉ ሓረስቶት ዝርግሑ ከምዘለዉ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመተ-ትምህርቲ፡ ንኣስታት ኣዝርእቲ እናዓበየ ምጽኡ፡ ኣብ ጨንፈር ዘመናዊ ንምቕያር፡ ምሩጻት ኣዝርእቲ እኽሊ ንበይኑን ብዝግባእን ክዕቅቡ ዝተላበወ ምሩጻት ኣዝርእቲ መሸላ፡ ዕፉን፡ ስገምን 30 መምህራን ተመሳሊ ስልጠና ተዋሂቡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ክኢላታት’ቲ ዓውዲ ብምትእትታውን ካልእ መደባት ኣቶ ክፍለማርያም፡ ኣብ’ዚ እዋን ዝስራሓሉ ስርናይን ብሓረስቶት ልዑል ተቐባልነት ምንባሩ ይዝከር። ሓቢሮም። ብምትግባርን ይስራሓሉ ከምዘሎ ጠቒሱ ዘሎ ዝተዳቐለ ዕፉን ንሓደ ግዜ ጥራይ ከምዝረኸቡ ሓቢሩ። መደብ ቴለቪዥን ሓላፊ ኣሃዱ ልምዓት ብቚሊ ኣቶ ድማ፡ ምሩጻት ኣዝርእቲ ምስቶም ብርኩት ምህርቲ ዝህብ፣ ምስ ዝድገም ዝዀነ ዘርኢ ዝተፈላለየ መስርሓት ሓሊፉ ክፍለማርያም ዓንደብርሃን ኣብ ዝሃቦ መበቈላውያን ብምንጽጻር ተዓጻፊ እቶት ድማ እቶታውነቱ ዝጎድል ከምዝዀነ፡ ናብ ደረጃ ምሩጽ ዘርኢ ከምዝሓልፍ ሰዓት መደብ ሓበሬታ፡ ካብ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ከምዝህቡ ኣፍሊጡ። ሓረስቶት ብዝግባኣ ክርድኡ ኣዘኻኺሩ። ብምንጻር፡ ሓረስቶት ነዚ ብምርዳእን ዝህቦ 09፡0 ሃገራዊ መዝሙር ምርምር ሓልሓለ ዝርከቡ ምሩጻት ከም ኣብነት፡ ስርናይ ካብ ሄክታር 8 ኣብ’ቲ ጨንፈር ክኢላ ልምዓት ዘራእቲ ብርኩት ምህርቲ ኣብ ግምት ብምእታውን 09፡05 ኤሮቢክስ ኣዝርእቲ፡ ንከባቢ ብዝግባእ ዝተለማመዱ፡ ኩንታል እቶት ዝርከብ ዝነበረ፡ ምሩጻት ኣቶ ብርሃነ ፍረዝጊ ብወገኑ፡ ካብ 2017 ብዕቱብ ክሰርሑሉ፣ ከምኡ’ውን ክኢላታት 09፡35 ፊዮሪና ከምኡ’ውን ባልዓትን ሕማትን ተጻዊሮም ኣዝርእቲ ብምጥቃም ካብ 30 ክሳብ 60 ኣትሒዞም ብስሩዕ ኣብ ዞባ ደቡብ ዝፈርዩ፡ ንዝህብዎም መምርሒታት ክኽተሉ 10፡20 ፓኖራማ ብርኩት እቶት ዝህቡ ምዃኖም ገሊጹ። ኩንታል ክሕፈስ ከምዝከኣል ኣነጺሩ። ከምኡ’ውን ብሓረስቶት ተባዚሖም ናብ ተላብዩ። 1፡0 ማእገር 1፡0 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ ተሰነይ - ኣስታት 74 ሽሕ ጥሪት ተኸቲበን 1፡40 ቀስተ ድሕነት ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ኣብ ንኡስ ዞባ ዕቡድ ከልቢ ከምእተኸትቡ ገሊጹ። 14፡0 ሞዛይክ ተሰነይ፡ ሕማት ብምክልኻል ጥዕና ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ኣስታት 13 17፡0 እንዳ ዝማም ጥሪት ንምውሓስ፡ ምስ ኣሃዱ ሃብቲ እንስሳ ሽሕ ጥሪት ዝተፈላለየ ሕክምናዊ ኣገልግሎት 17፡05 ፍረ ጻዕሪ ብምውህሃድ ንኣስታት 74 ሽሕ ጥሪት ከምዝረኸባ ዝሓበረ ኣቶ ኤልያስ፡ ንምትሕብባር 17፡30 ፈንቅል ክታበት ሂቡ። ጓሶትን ወነንቲ ጥሪትን መጒሱ። 18፡15 መደብ ዋልታ ሓላፊ ኣሃዱ ሃብቲ እንስሳ ኣቶ ኤልያስ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ብጠቕላ 350 ሽሕ 18፡50 ህርመት ምናሰ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ንክልተ ሰሙን ጥሪት ከምዘለዋ ብምጥቃስ ድማ፡ እኹል 20፡0 ዜና (ትግረ) ዝቐጸለ ወፍሪ ክታበት፡ ጥሪት ኣብ ዝርከባሉ መግብን ማይን ብቐረባ ስለዝረኽባ፡ ጽቡቕ 20፡15 ፊልም እትመት ቦታ መጓሰን ደምበታትን ከምእተዋህበ ይስና ከምዘለዋ ሓቢሩ። 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ብምግላጽ፡ 69,70 ጤለ-በጊዕ ጸረ-ጉልሓይ ሓኪም እንስሳ ኣቶ ጊላሚካኤል 21፡25 መደብ ቡያ መሰል፡ 2,80 ከብቲ ጸረ-ፍሮማይ፡ ዑቕባሚካኤል ብወገኑ፡ ጥሪት ጥዕናአን 2፡0 ዜና (ዓረብ) ከምኡ’ውን ልዕሊ 40 ኣኽላባት ጸረ ሕማም ተሓልዩ ጽቡቕ ምህርቲ ንኽህባን ንኽስናን፡", "char_count": 2395, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00164", "text": "ሰኑይ ሚኒስትሪ ሕርሻ እኹል መድሃኒት ምናሰ ኣብ መወዳእታ፡ ብሰንኪ ሸለልትነት ዋና ኣሰናዳኢ ብምቕራብ ነጻ ኣገልግሎት ከምዝህብ ጠቒሱ፡ ኣብ መጋሃጫታት ተደጋሚ ባርዕ የጋጥም ብርሃነ ምሕረትኣብ ሰዓት መደብ ወነንቲ ኣኽላባት ብግቡእ ከኽትብዎምን ኣብ ከምዘሎ፣ እዚ ድማ ኣብ ጥሪትን ኣከባብን 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ምክትል ኣሰናዳኢ ገዛ እኹል ምክትታል ክገብሩሎምን ጸዊዑ። ኣሉታዊ ሳዕቤን ስለዘለዎ፡ ጓሶትን ወነንቲ 12፡02 ዘዋሪት ካሜራ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ጥሪትን ኣብ በረኻታት ዝተጠቕሙሉ ሓዊ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ሓላፊ ኣሃዱ ሃብቲ እንስሳ ኣቶ ኤልያስ ብግቡእ ከጥፍኡ ኣተሓሳሲቡ። ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) 12፡50 ዜና ስፖርት ኣብ ኮ/ሆስፒታል ጎዳይፍ፡ ሓድሽ 12፡5 ዕላል ጥበባት ቦርድ ምስንዳእ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ዮሴፍ ሃይለማርያም ክፍሊ መወልዳን ተዋዲዱ 13፡45 ሄሎ ደባይዋ ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል 15፡30 ዶክመንት ተስፋኣለም የማነ ኣብ ኮማዊ ሆስፒታል ጎዳይፍ ዝተዋደ ሓድሽ ክፍሊ መወልዳን፡ ዘድሊ መሳርሒታት 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ተማሊኡሉ ንኣገልግሎት ድልው ኮይኑ ከምዘሎ፡ ሓላፊ ምሕዳር’ቲ ሆስፒታል ኣቶ 17፡15 ፍኖተ ህይወት ቍ.ስ 201820 (250) ተስፋልደት ገብረኣምላኽ ሓቢሩ።", "char_count": 755, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00166", "text": "ብዘይካ’ዚ፡ ኣገልግሎት ክህብ ዝጸንሐ ኣርባዕተ ክፍልታት ምስ መሻርኽቲ ብምትሕብባር 19፡10 ሳይዳ ለይ-ኣውት ምሉእ ጽገና ከምእተገብረሉ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ክፍሊ ሓድሽ ዓይኒ-ምድሪ 20፡0 ዜና (ትግረ) ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ከምእተሃንጸ ኣብሪሁ።", "char_count": 169, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00167", "text": "20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ስፖርት ፋጥና ኣድም ሓላፊ ክፍሊ መወልዳን ነርስ ገብረሂወት ኣርኣያ ብወገኑ፡ ኣቐዲሞም ኣገልግሎታት ክትል 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ቅድመ-ሕርሲ፡ ከምኡ’ውን መርመራ ማህጸን ካንሰርን ይህቡ ከምዝነበሩ፡ ምስ ምውዳድ ናይ’ዚ 21፡25 ድሃይ ሕትመት ምዝርጋሕ ጋዜጣ ሓድሽ ክፍልታት ድማ ኣገልግሎት ሕርሲ ንምሃብ ምድላዋቶም ኣጻፊፎም ከምዘለዉ ገሊጹ።", "char_count": 253, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00168", "text": "2፡0 ዜና (ዓረብ) ቍ.ስ.1395-0758045 2፡10 መደብ ጥበብ ምልክታ ኮማዊ ሆስፒታል ጎዳይፍ፡ ንነበርቲ ንኡስ ዞባታት ጎዳይፍ፡ ገጀረት፡ ሰምበልን ጋላ-ነፍሒን ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣገልግሎት ይህብ። 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 መዛነዪ መዛነዪ መርሃዊ ገብረሚካኤል ኣበየናይ ቦታ ኢኻ ኣገዳሲ ዝነግር መልእኽቲ ሰደሎም። ነዚ ዝተዓዘቡ ዋናታት ናይታ መርከብ፡ እቲ ክኢላ መካኒክ ዘቕርቦ መጠን ገንዘብ ኣብ ዓለም ንኸንቱ ዝፍጠር ሰብ የለን። መርከብ ዝነበሩ ብዙሓት ክኢላታት ከንጸርጽሩ ተሰምዑ። ብኣካል ረኾቦም ድማ ሰብ ብምዃኑ ጥራይ ክቡር ፍጡር ምዃኑ ከዐርዩዋ’ኳ እንተ ፈተኑ፡ ጸገማ ኣበየናይ ብዛዕባ’ቲ ዝገበሮ ኣበርክቶ እናመስገኑ፡ “ነዛ እኹል እዩ። ነንፍሲ ወከፍ ሰብ ድማ ኣብ ምዃኑ ብንጹር ከለይዎን ከዐርዩዋን መርከብ ብልክዕ ኣዐሪኻያ ኢኻ። እንተ ኾነ ታሪኽ እዛ ዓለም ኣብ ዝተፈልየ ዓውዲ ኣይከኣሉን። ካፒተን ናይታ መርከብ ነዛ ኣብ ሓንቲ ፍልይቲ ቦታ ዝሃረምካያ ኣገዳሲ ምዕራፍ ወይ ቦታ ኣለዎ። እዚ ብዝገበሮ ሓያል ጻዕሪ ግን፡ እታ መርከብ ቦታ ክንድ’ዚ መጠን ገንዘብ ክትሓተና ይኹን እምበር፡ እቲ ቐንዲ ኣዛራቢን ናብታ ደሴት ከም ትጽጋዕ ብምግባር፡ ግቡእ ኣይኮነን”። ንምዃኑ እንታይ ፍሉይ ኣካታዕን ነገር ግን፡ ኣበየናይ ቦታን ኩነታትን ተሳፈርቲ ኣብታ ደሴት ከም ዝጸንሑ ዝገበርካዮ ነገር ስለ ዘሎ ኢኻ ክንድዚ ኢኻ ኣገዳሲ ምፍላጥ ልቦና ምዃኑ ተገብረ። ተሳፈርቲን መራሕቲን ናይ’ታ ሓቲትካ?” ክብሉ’ውን ተወከሱዎ። ንሱ ዘይምርሳዕ። መርከብ ኣብታ ደሴት ክልተ መዓልቲ ምስ ድማ፡ “ክልተ ዶላር ናይቲ ዝሰራሕክዎ፡ ሓንቲ ዓባይ መርከብ ኣብ ማእከል ገበሩ ግን ዓቕሎም ከጽብቡን ከዕገርግሩን እቲ መካኒክ ነታ መርከብ ብዙርያ ብድሕሪ’ዚ እታ መርከብን ተሳፈርትን እቲ 98 ዶላር ድማ ናይቲ ኣበየናይ ባሕሪ እናተጓዕዘት እንከላ ኣብ ጥቓ ሓንቲ ተሰምዑ። በዚ መሰረት ናብ ሓደ ኣብ ድሕሪ ምርኣይ ዝተበላሸወ ቦታ ክረኽቦ ናብቲ ዝደልይዎ ቦታ በጽሑ። ኣብ ዝቐጸለ ቦታ ከም ዝተበላሸወትን ከም ዝህረምን ደሴት ምስ በጽሐት ሃንደበት ተበላሸወት። ርሑቕ ከተማ ዝነብር ክኢላ መካኒክ ኣየጸገሞን። ሓንቲ ምሳር ከቐብልዎ መዓልታት እቲ ክኢላ መካኒክ ናይ 10 ዝፈለጥክዎ” ክብል መለሰሎም ይበሃል። በዚ ምኽንያት ድማ ናብ ዝኾነ ኣንፈት ብምድዋል ብቕልጡፍ ከም ዝመጾም ጥራይ ብምሕታት ድማ፡ ኣብ ውሱን ቦታ ሽሕ ቸክ ወረቐት ብምጽሓፍ ንዋናታት በዚ መሰረት ድማ እቲ ዝተሓቱዎ ዋጋ ክትንቀሳቐስ ኣኻእሎ ሰኣነት። ኣብታ ገበሩ። ሓሙሽተ ግዜ ብምህራም ከም ትዕረ ገበረ። ናይ’ታ መርከብ ክኸፍልዎ ከም ዘለዎም ክኸፍሉ ተገደዱ። መርዓ ትሕቲ ዕድመን ኣሉታዊ ሳዕቤናቱን መርዓ ትሕቲ ዕድመ ኣብ ብዙሕ ትኸውን። ሕብረተሰብ ይካየድ እዩ። መርዓ • ጎሎኣ ብግቡእ ስለ ዘይዓበየ፡ ትሕቲ ዕድመ ክንብል ከለና። ንኣብነት ይኽእል። ኣብ እዋን ሕርሲ ካብ ኣብ ግዜ ሕርሲ ዕሸል ንታሕቲ ገጹ ህብቲ እንግሊዛዊ ደራፊት ሞደልስት ዘጋጥሙ ጸገማት ሓደ ብሰንኪ ክሓልፍ ኣይክእልን - ዕጉት ሕርሲ ማንዲ ስሚዝ ጓል 13 እንከላ እያ ብግቡእ ዘይዓበየ ጎሎ ዘጋጥም ጽበት ድማ ከጋጥማ ይኽእል። ዕጉት ሕርሲ ኰይኑ፡ ዕሸል ነቲ መስርሕ ሓልዩ ተመርዕያ። ዋላ’ኳ ሳዕቤኑ ዝያዳ ንደቂ ሓደ ካብቶም ቀንዲ ጠንቂ ሞት ብጽቡቕ ናብ መትረብ ክወርድ ስለ ኣንስትዮ ዝሃሲ እንተዀነ፡ ዳርጋ ኩሉ ኣደታት እዩ። ዘይክእል ከይወረደ ንብዙሕ ሰዓታት ቅድሚ 18 ዓመት ዝግበር መርዓ • ኣብ ግዜ ጥንሲ ንዘጋጥማ ባህርያዊ ወይ መዓልታት ይጸንሕ። ከም ሳዕቤኑ፡ ንኽልቲኡ ጾታት ዝምልከት ሃስያ ለውጥታት ክትጻወሮ ዓቕሚ የብላን። ሕርሲ ብንቡር ክውዳእ ኣይክእልን። ከምዘለዎን እቲ ሓዳር ናይ ምቕጻል • ኣብ ሓዳር እውን ግቡእ ሓላፍነት ኣብ ዕሸልን ኣደን ክሳብ ናብ ሞት ተኽእሎኡ ዝወሓደን ምዃኑ’ዮም ወሲዳ ንደቃ ክትከናኸን ዓቕሚን ዝበጽሕ ሓደጋ ክወርድ ይኽእል። ሞያውያን ዝገልጹ። ጥበብን ይውሕዳ። • ናይ መፍረ ኣካላታ ብግቡእ ሓንቲ ጓልኣንስተይቲ ቅድሚ እዚ ይኹን እምበር፡ ኣብ ብዙሕ ስለ ዘይዓበየን ዘይተዳለወን ኣብ ግዜ 18 ዓመት ክትምርዖ ኣይግባእን። ሕብረተሰባት መርዓ ትሕቲ ዕድመ ጾታዊ ርክብ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ምኽንያቱ፡ ደቂኣንስትዮ ኣብ ይረአ እዩ። ብፍላይ ኣብተን ዘይማዕበላ ማህሰይቲ ክወርድ ይኽእል። ከም ማእከላይን መወዳእታን ደረጃታት ሃገራት ብዝሒ ክረአ እንከሎ፡ ኣብተን ፌስቱላን ካልእን ሕማት እውን ግርዝውና ኣብ ሞንጎ 14ን 18ን ንምዃን ዘብቅዐን ኣካላውን ስነ- ድልውቲ ክትከውን ትኽእል። ምዕቡላትን ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ክስዕብ ይኽእል። ዓመት ብኣካልን ብኣእምሮን እኹላት ኣእምሮኣውን ዕብየት ክሳብ ዘኻዕብታ ሳዕቤናት መርዓ ትሕቲ ዕድመ ኣብ ከም ዝጣበቓ ዝገልጻ ሃገራት’ውን • ጎሎኣ ኣብቲ ዝድለ ምዕባለን ኣይኮናን። ኣብዚ ዕድመ’ዚ፡ ኣዝዩ ግዜ ክወሃበን የድሊ። ድሕሪ 17 ዓመት ደቀንስትዮ ከይተረፈ፡ እዚ ተርእዮ’ዚ ብዝሒ ዕብየትን ስለዘይበጽሐ ነቲ ዘጋጥም ቅልጡፍ ዕቤትን ምዕባለን ስለ ዘርእያ፡ ዝርአ ናይ መወዳእታ ደረጃ ግርዝውና • ጸገማት ሕርሲ የጋጥም። ሓንቲ ጥንሲ ክጻወሮ ኣይክእልን። ከም ዘሎ እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ቅድሚ ኣደታት ምዃነን፡ ኣደታት ምስ ሓለፈት ኢያ ንመርዓን ውላድን ትሕቲ ዕድመ ጓለንስተይቲ፡ ኣካላታ • ብሰንኪ ጥንስን ሕርስን ከጋጥማ የነጽር። ኣብ ኣመሪካ ጥራይ ኣብ ብግቡእ ስለዘይዓብን ዘይዳሎን ኣብ ዝሓለፈ 15 ዓመታት ልዕሊ 20 ሽሕ ናይ ዝኽእል ሳዕቤናት ግዳይ ግ ሕ ግዜ ሕርሲ ብዙሕ ጸገማት ከጋጥም ትሕቲ ዕድመ መርዓ ከም ዝተራእየ ዜን ነን ሰነዳት ናይ’ታ ሃገር የነጽሩ። ግዳስ ካብ ብሱል ጥረ ስለ ዘይሰኣን፡ መሲሉ ክርአ ስለ ዝኽእል። ስለዚ ምናልባት ክርከብ’ውን ተኽእሎ ኣሎ። ኣብ ህይወት ዘጋጠመ የጋጥም ንግዜ ሕነ ውጽኢት ሕማቕ ኣተሓሳስባን ካብ ዝኸፍአ ናብ ዝበኣሰ ኣንፈት መልሲ ናይ ዝሓለፈ ግድል ሱዶኩ ብመሰረት ክኢላታት ናይ’ዚ ዓውዲ፡ ክንገድፎ ይሓይሽ። ግዚያዊ ስምዒትን እዩ ዝብሉ ንኸምርሑ እምበር ዝፈጥሮ ውሽጣዊ ዝተበደለ ሰብ መርኣያ ሓያልን ብሱልን ግዜ ይርሓቕ ይቕረብ ሕነ ናይቲ ወገናት ኣለዉ። ሰባት ኣብ ልዕሊ ሰላም ኮነ ንዋታዊ ረብሓ የብሉን። ኣተሓሳስባኡ ክልተ ነገራት ጥራይ እዩ ዝበደልካዮ ይኹን ዝተበደልካዮ ሕማቕ ንዝገበርዎም ሰባት ሕነ ናይ ሓደ ሰብ ክብደል ወይ ክብድል ዝመሃር። “ንጸላእትኻ ይቕረ በለሎም፡ ከየርኣየካ ኣይተርፍን እዩ። ከመይሲ፡ ምፍዳይ ስጉምትታት ከካይዱ’ውን ኣጋጣሚ ዝፈጠሮ ኩነት እንተ ዘይኮይኑ፡ በደሎም ግን ኣይትረስዕ” ክብሉ ድማ ሓንቲ ዑፍ ብህይወት እንከላ ንጻጸ ይረኣዩ እዮም። እንተ ኾነ ውጽኢት ኮነ ኢሉ ንከምኡ ዓይነት ንጥፈት ይስምዑ። ትርጉም ናይቲ ዘረባ ግን ትበልዖ እያ። እታ ዑፍ ምስ ሞተት ሕነ ምፍዳይ ነገራትን ኩነታትን ዝብገስ መቸም ክንደየናይ ከይርከብ። ኣብ ልብኻ ንበደሎም እናኳማሳዕካ ድማ ጻጸ ነታ ዑፍ’ዩ ዝበልዓ። ክትነብር’ዩ ዝዕድም። እዚ ብመሰረቱ ስለዚ ግዜን ኩነታትን ኣብ ዝኾነ እዋን ቅቡል ኣይኮነን። ምኽንያቱ ንበዳሊኻ፡ ክቕየር ይኽእል እዩ። ኣብ ህይወት ይቕረ ኢልካሉ ክንስኻ ብዛዕባ ዝሓለፈ ንዝኾነ ሰብ ክብሩ ኣይተጉድሎ፡ በደል ምዝካር ንምንታይ የድልየካ? ኣይትጉድኣዮ፡ ኣይትበድሎ። ሎሚ ብኻልእ ኣበሃህላ’ውን ኣብ ዝጥዕመካ ሓያል ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ግዜን ኩነታትን ሕነ ናይ ምፍዳይ ግዜ ግን ካባኻ ንላዕሊ ሓያል ምዃኑ ስጉምቲ ክትወስድ ዝደፋፍእ ብሂል ኣይትረስዕ። ንፍሽኽታ ሮበርት ሙጋበ ሓደ ካብቶም ብተረካቢ ዘረባኦም ዓለም ዘዛረበ ክኢላን በሊሕን መራሒ እዩ ነይሩ። ኣብ ሓደ እዋን ብዛዕባ ግዜ ደሞዝን መነባብሮ ደቂ ሰብን ኣመልኪቱ ካብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ሓንቲ ፈይ ክነብል። “ሰባት ወርሒ ምሉእ ምስ ሰርሑን ደሞዝ ምስ ተቐበሉን ከም መርኣያ ጻዕሮም ደርሆ እዮም ዝበልዑ። ሰሙን ምስ ሓለፈ ድማ ደሞዝ ክጓደላ ስለ ዝጅምራ፡ ናብ ፍርያት ደርሆ ዝኾነ እንቋቝሖ ይወርዱ። ኣብ ሳልሳይ ሰሙን እተን ዝረኸቡወን ደሞዝ መሊሰን ስለ ዘንቆልቁላ ድማ፡ ናብ ደርሆ እትምገቦ ጥረ ምረ ክወድቁ ይግደዱ። ኣብ መወዳእታ ራብዐይቲ ሰሙን ድማ ኣብ ኢዶም ዝነበራ ገንዘብ ፍጹም ስለ ዝጽንቀቓ ናይ’ታ ትስዕብ ወርሒ ደሞዝ ክሳብ ተርክበሎም ከም ደርሆ ዝረኸብዎ ክበልዑ ካብን ናብን ክብሉ ይጅምሩ” ይብል። ዋዛ ሮበትር ሙጋበ ሓቂ ዶ ትብልዎ? ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዕድላትን ብድሆታትን ጕዕዞ 30 ዓመት ኣህጉራዊ ውዕል መርሓ መኸተ ክሊማዊ ለውጢ ኢን. ጠዓመ ተኽለኣብ ስምዕ ፕሮቶኮል ክዮቶ፡ እዚ’ውን ክዕወት ኣይከኣለን። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ክፍሊ ኣከባቢ - ሚ/መ/ማይን ኣከባብን ትፋእ በከልቲ ጋዛት ብ14 ሚእታዊት ካልኣይ ክፋል ክዛይድ’ዩ ተራእዩ። ካብዚ እንመሃሮ ወይ እነስተውዕሎ ነገር እንተሎ፡ እዚ ሃብታማት ኣብ 197 ኣብ ጃፓን ከተማ ክዮቶ ሃገራት ዝኽተለኦ ዘለዋ መስመር፡ ካብ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ (COP3)፡ ቀዳማይ ኣብ ጽሑፍ ዝሰፍር ስምዕ ዝሓልፍ ስጕምቲ ኣብ ምጉዳል ትፋእ በከልቲ ከምዘይኮነ ዘርኢ ሓቂ’ዩ። ሳዕቤኑ ድማ ኣብ ጋዛት ዘተኰረ ፕሮቶኮል ክዮቶ እዩ መንጎ ሃብታማትን ኣብ ምዕባል ዝርከባ ጸዲቑ። ፕሮቶኮል ክዮቶ፡ ብኢንዱስትሪ ሃገራትን ፍልያት ፈጢሩ፡ “ተግባር’ምበር፡ ዝበልጸጋ ሃገራት ትፋእ በከልቲ ጋዛት፡ ሰናይ መብጸዓን ድልየትን ኣየድልየናን፡ ካብቲ 190 ዝነበሮ ደረጃ ብ5 ሚእታዊት ” ዝብል ድምጺ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ክንክያ ዝተሰማዓሉ ዝዓበየ መብጽዓ እዩ። ከምኡ ድማ ኣብ ትሑት ደረጃ ምዕባለ እቶም ብነውጺ ክሊማ ዝያዳ ዝጽለዉ ዝርከባ ሃገራትን ሃገራት ጉጅለ-7ን ተሪር ሰባት እቶም ኣብ ምብኣስ ክሊማዊ ተቓውሞ ክልዓል ጀሚሩ። ለውጢ ዝወሓደ ኣበርክቶ ዝገበሩ እዮም። ብሰንኪ ቊጠባዊ ውድርን ኣብ ምእንቲ ሰብኣውነትን ሰላምን ድሕነትን መንጎ ሃገራት ዘሎ ዘይምትእምማን (COP13)፡ ንኹሎም ወገናት ዘሳትፍ ናይ ለውጢ ኩነታት ኣየር ዘስዓቦ ከቢድ ብራዚል ተኻይዱ። ዓለም፡ እዞም ርህራሀ ዘይብሎም ተግባራት እቲ ዝተኣተወ መብጽዓ’ኳ እንተ ክልተ ዓመት ዘተ መርሓ ጎደና ኣውጺኡ። ሳዕቤናት ክሊማዊ ነውጺ ኣብ ግምት ኣባላት ሃገራት ኣብ ስምዕ ፓሪስ ናይ ብቕጽበት ደው ክብሉ፡ ዓበይቲ ሓይልታት፡ ዘይተዓወተ፡ ናብ ተሓዳሲ ጸዓት ኣብ ነዚ እትከታተል ግዝያዊት ጉጅለ ስራሕ ብምእታው፡ ምዕቡላት ሃገራት ናብ ኣከባቢ ገዛእ ርእሰን ሃገራዊ ውጥን ምካት ክሊማዊ ስለ’ቲ ብሰላምን ናጽነትን ናይ ምንባር ምስግጋር፡ ዘላቒ ልምዓት፡ ምርምርን ኣጣይሱ። ዝትፋእ ጋዛት ንምንካይ ዘለዎም ስነ- ለውጢ ዝሓዘ ጥሙሕ ሰነድ ከዳልዋ ቃል መሰል ዝተነፍጎ ዝበዝሕ ሕብረተ-ሰብ ምህዞን ኣብ ምስጓምን ግን በሪ ከፊቱ ብወገን ስምዕ ኮፐንሃገን (COP15)፡ ምግባራዊ ሓላፍነት ንምሽፋን ዝጥቀማሉ ኣትየን። ምጉዳል ትፋእ በከልቲ ጋዛት ዓለም ፍትሓዊ ስጉምቲ ክወስዱ ግዴታ እዩ። ፕሮቶኮል ክዮቶ ብዘይካ’ዚ፡ ብሕጋዊ ሓድሽ ሕጋዊ ቀያዲ ውዕል ክህሉ ቊጠባውን ቴክኖሎጅያዊን ምኽንያታትን ዝዓለመ ስምዕ ፓሪስ ንምዕዋትን፡ መጠን ኣለዎም። ጠንቂ ዝለዓለ ትፋእ ጋዝ መንገዲ ቀያዲ ሸቶታት ምንካይ ልቀት ትጽቢት ዝተገበረሉ እኳ እንተነበረ፡ ብሰንኪ መርትዖታትን ተቐባልነት ከምዘይብሉ፡ ተጻዋርነት ጽልዋ ክሊማዊ ለውጢ ምዕባይ ሓምላይ ገዛ (GHG) ኣብ ኣየር፡ ካብተን ብምቕማጥ፡ ንመትከል (CBDR) ኣብ ፖለቲካዊ ድራማ ወግዓዊ ውሳነታት እተን ሃገራት ዝኣተውኦ መብጽዓ ብህጹጽ ዘኽእል ኣገባብ ምትእትታውን ዝሓዘ ሰነድ ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ዝመጽእ ግብሪ ኣውዒልዎን ንሃብታማት ሃገራት ሃገራዊ ስትራተጂ እዩ። ምድላው NDC ስለዝኾነ፡ ቀዳማይ ናይ ምፍዋስ ስጕምቲ ንጹርን ግልጽን ዕላማ ዋላ’ኳ እንተለዎ፡ ድማ ብእአን ክጅምር ፍትሓዊ’ዩ ነይሩ። ኣብ ዋዕላ ክሊማ ዱባይ (COP28)፡ 2023 ኩሉ ዕማትን ውሳነታትን ፕሮቶኮል ዝተኻየደ ዓለማዊ ገምጋም ትግባረ ከም ክዮቶ፡ ኣብ ትሕቲ ድንጋገታት ሓባራዊ ዝሕብሮ ግን፡ ብኣባላት ሃገራት ተታሒዞም መትከል ውዕል መርሓ ሕቡራት ሃገራት ዘለዉ ስትራተጂ ስምዕ ፓሪስ ዘዐውቱ ኣብ ክሊማዊ ለውጢ (UNFC) ከም ዘይኮኑ ግልጺ ገይሩ እዩ። ክተሓዝ ኣድማዒ ክኸውን ስለ ዘይክእል፡ ብመሰረት እቲ ዝቐረበ ገምጋም፡ ሕጋዊ ቀይድታትን ዕላማታትን ዘለዎ ሃገራት ንዝለዓለ ጥሙሕ ሓድሽ ሳልሳይ ፕሮቶኮል ንምዕዋትን ገስጋስ ናይ’ቲ ወለዶ ሃገራዊ ውጥን ምካት ክሊማዊ ስምዕ ንምግምጋምን ኣድላዪ ምስ ለውጢ (NDC3.0) ከዳልዋ ኣብ ስምዕ ዝኸውን ድማ፡ ንምኽላስን ተወሳኺ በጺሐን። ኣብ ምጅማር ዋዕላ ክሊማ መምርሒታት ንምውጻእን፡ ኣኼባ ኣባላት በለም (COP30) 13 ሓድሽ ናይ ሳልሳይ ናይ’ቲ ፕሮቶኮል ምስ ዓመታዊ ጉባኤ ወለዶ ሃገራዊ ውጥን ምካት ክሊማዊ ኣባል ሃገራት (COP) ተታሓሒዙ ብቐጻሊ ለውጢ (NDC3.0) ከም ዘመልክቶ ክካየድ ተወሲኑ። ሎም ዓመት ናይ መበል ድማ፡ ዋላ’ኳ ገለ ምዕባለታት እንተራእየ፡ 20 ግዜ ኣኼባ ኣባል ሃገራት ፕሮቶኮል ኣብዚ እዋን’ዚ ክሳብ 2030 ዝተኣትዉ ክዮቶ (CMP20) ተኻይዱ። ብተወሳኺ፡ መብጽዓታት ምንካይ ትፋእ በከልቲ ኣብ ፕሮቶኮል ክዮቶ ዝተኣተወ መብጽዓ ክሓልፉ ኣይከኣሉን። ይኹን’ምበር፡ ንኣሽቱ ከተግብራ ጥራይ ከምዘለወን ድማ ኣብ ጋዛት፡ ነቲ ኣብ ስምዕ ፓሪስ ዝተቐመጠ ስለዘይተዓወተ፡ ኣባል ሃገራት ኣብ ዶሓ ሓላፍነት ኣሰኪሙን እዩ። ብተወሳኺ፡ ጉጅለ መራሕቲ ንውዕል ኮፐንሃገን ኣፍርዩ ዝተፈላለየ ዋዕላ ክሊማ ተሪር ነቐፌታ ሸቶታት ምንካይ ሙቐት ንምላእ እኹል (COP18) ብኢንዱስትሪ ዝበልጸጋ ሃገራት፡ ምስ ኩሉ ሕጽረታቱ ኣብ ኣህጉራዊ እዩ። ውጽኢቱ ፖለቲካዊ’ምበር፡ ሕጋዊ ክወርደን ጸኒሑን ኣሎን። ከምዘይኮነ ይሕብር። ካልኣይ መብጽዓ ኣብ ምጉዳል ትፋእ ንግዲ ትፋእ ካርቦን፡ ሃገራት ንገለ ክፋል ስምዕ ኣይነበረን። እንተኾነ፡ መጠን ስምዕ ፓሪስ (COP21) 2015፡ እንተኾነ ሓደጋታት ክሊማዊ ነውጺ በከልቲ ጋዛት ቃል ኣትየን። ኣብዚ ካልኣይ ናይቲ ዝተመደበለን ትፋእ ካርቦን ክነግዳ ምውሳኽ ሙቐት ዓለም፡ ልዕሊ’ቲ ቅድሚ ሃገራት ተስፋ ዘንበራሉ ታሪኻውን ትርጉም ብሰንኪ ወሰኽ ዓለማዊ ሙቐት እናበኣሰ መአረምታ (Second Amendment) ከምኡ’ውን፡ ሃብታማትን ኣብ ምዕባል ኢንዱስትሪያዊ ሰውራ ዝነበረ ደረጃ ናብ ዘለዎን ስምዕ ክሊማ ተባሂሉ ካብ ዝጥቀስ ይኸይድ ምህላዉ መጽናዕትታት የረድኡ። ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ዝተኣተወ ንዝርከባ ሃገራትን ትፋእ ካርቦን ዘጉድል 2 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ንምድራት ዝዓለመ ሓደ እዩ። ዕላማ ናይዚ ዋዕላ፡ ምውሳኽ ኣብዚ ሃገራት ዕቱብን ዘየዳግምን ስጉምቲ መብጽዓ ካብ 2013 ክሳብ 2020 ኣብ ፕሮጀክትታት ኣብ ምሕጋዝን ምትግባርን ሳይንሳዊ መረዳእታት ኣቕሪቡን ማእከላይ ሙቐት ዓለም ካብቲ ቅድሚ እንተ ዘይወሲደን፡ እቲ ከጋጥም ዝኽእል ዘሎ ግዜ፡ ትፋእ በከልቲ ጋዛት ካብ’ቲ መንገዲ ከፊቱ’ዩ። ድሩትነት ፕሮቶኮል ኣፍልጦ ሂቡን። ማዕከን ገንዘብ ክሊማ ኢንዱስትሪያዊ ሰውራ ዝነበረ ደረጃ ኣብ ጥፍኣትን ዕንወትን ካብ ዝኸፍአ ናብ ዝበኣሰ 190 ዝነበሮ ደረጃ፡ ብ18 ሚእታዊት ክዮቶን፡ ህጹጽነት ቅልውላው ክሊማን፡ ብግደኡ፡ ኣብ ዓመት 10 ቢልዮን ዶላር ትሕቲ 2 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ክድረት እንተ ተሰጋጊሩ ሳዕቤኑ ከቢድ ከምዝኸውን ምንካይ ዝብል ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ ከምቲ ንኹሉ ዝሓቍፍ ስምዕ ክግበር ሓድሽ ካብ ሃብታማት ሃገራት ናብ ኣብ ምዕባል ተኻኢሉ ድማ መጠን ወሰኽ ሙቐት እቶም መጽናዕትታት ወሲኾም የጠንቅቑ። ቀዲሙ ከይተዓወተ ዝተረፈ ቀዳማይ ዘተ ከፊቱ። እቲ ዘተ፡ ኣብ ስምዕ ባሊ ዝርከባ ሃገራት ዝበጽሕ ናብ 1.5 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ንምድራት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ነቲ ግዜኡ ኣብ 2020 ደገፍ (ሓገዝ) ጻዕርታት ምክያድን ዝብል እዩ። መበገሲ ዝሓለፎን ዘይስሉጥን ብረስኒ ዝሰርሕ ጸዓት ክግበር ቃል ተኣትዩ ነይሩ። ናይዚ ዋዕላ፡ ህዝቢ ዓለም ይኹን ህይወታዊ ዝትክኡ መሳለጥያታት ምትካልን ምዕባይ እንተኾነ፡ ዝተኣተወ መብጽዓ ብዙሕነት ብሰንኪ’ቲ ኣብቲ እዋን በጺሑ ተሓዳሲ ጸዓትን ከምኡ’ውን ነዚ ሓድሽ ሓገዝ ኣብቲ ዝተለመሉ ዝነበረ ወሰኽ ሙቖት ዓለም ዘስዕቦ ዝነበረ ስርዓታት ጸዓት ናብ ኩሉ ከምዝባጻሕ ግዜ ናብ ዝተመደበለን ጥፍኣትን ዕንወትን ነውጺ ክሊማ ምርኩስ ንምግባር፡ ካብዚ ዝብገስ ዓቢ ወፍሪ ሃገራት ኣይበጽሐን። ከም ብምግባር፡ ንወሰኽ ልዕሊ 1.5 ዲግሪ ክግበር መጸዋዕታ ክቐርብ ጸኒሑን ኣሎን። ውጽኢቱ፡ ዝዓበየ ክፋሉ ሰንቲግሬድ ክጻወር ዝኽእል ዓቕሚ ብዘይካ’ዚ በቲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበኣሰ ብልቓሕን ፖለቲካዊ ከምዘይብሉ ብምርዳእ እዩ። ስምዕ ዝኸይድ ዘሎ ዓለማዊ ቅልውላው ክሊማ፡ ተልእኾ ብዘለዎ በይናዊ ፓሪስ፡ ልክዕ ከም ፕሮቶኮል ክዮቶ ድሕሪ ምእንቲ ድሕነት ብቢልዮናት ዝቚጸሩ ምትሕግጋዝን ብምዃኑ፡ ምጽዳቑ፡ ዓመታዊ ኣኼባ ኣባል ሃገራት ህዝቢ ዓለም፡ ናብ ቅልጡፍ ምቁራጽ ኣብ ገለ ውሑዳት ሃገራት ናይቲ ስምዕ ምስ ጉባኤ ኣባላት ሃገራት ክብጻሕ መሰረታዊ መዋጽኦ ክግበረሉ ተወሳኺ ዕዳ ከምዘስዓበን (COP) ኣብ ክሊማዊ ለውጢ ተታሓሒዙ ለበዋታት ክወሃብ ጸኒሑ‘ዩ። ጸቕጢ ከምዝፈጠረለን ኣብ ብቐጻሊ ይካየድ ኣሎ። ሎሚ ዓመት ድማ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት መበል 7ይ ኣኼባ ወኪል ኣባላት ሃገራት ይቕጽል… ክግለጽ ጸኒሑ። ኣህጉራዊ ኣብ ስምዕ ፓሪስ (CMA7) ኣብ በለም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ካብ ታሪኽ ሰውራና መሓመድ እድሪስ ቀያሕቲ ዕንባ ንድሕሪት ምስ ተጐዓዙ፡ እቲ ኻልእ ገድሊ ንናጽነት ኣብያተ ትምህርቲ እናኣማዕበሉን ኣብቲ ዝተኣጒደ ሓዊ ርኣዩ። ኣብ ከቢድ ወጥሪ ሕብረተሰብ ዘይሃስ ባህላዊ ቅርሲ ኣትዮም ከለዉ ድማ፡ ናብታ ሓዊ ከዱ። ኣመሓላሊፎም። ጉጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ካብ ዓሬርብ ክሳብ ካርቱም ሓደ ብኸብቲ ዝተኸበ ጓሳ ድማ ረኸቡ። እቶም ኣብ ማእከላይ ጉጅለ ባህልን እቲ ጓሳ ካብኦም ፈሪሑ። ንሳቶም እውን ጉጅለታት ባህሊ ክፍላተ ሰራዊትን እወ፡ ሰውራዊ ባህሊ ኣብ ነጋሽ ዝፍለጥ 8ይ ወራር ድማ፡ ኣባላታ ናብ ካብኡ ፈሪሖም። እቲ ከባቢ ዘፍርህ ድሕሪ ዝተመደቡ ድማ፡ ኣብቲ ዝያዳ ሞያኦም ዘመነ ሓርነታዊ ገድሊ፡ ግንባራት፡ ናብ ማእከላይ ጕጅለ ባህሊ፡ ናብ መስመር ጸላኢ ስለ ዝዀነ። እንተዀነ እቲ ዝዀነ ንጥፈታት ባህሊ ብሙዚቃን እቲ ኻልእ ገጽ ናይቲ ዘመተ ምጥፋእ መሃይምነት ተመደቡ። ብዓል ከብቲን እቶም ቀያሕቲ ዕንባን ኣብ ደርፍን ዓቢ ተራ ተጻዊቶም። ክሳብ ናጽነት ቃልሲ ነይሩ። ንኣብነት እታ ንዓመታት ከም ሓንቲ ጥርንፍቲ ጥርጣረ ኣትዮም ከለዉ፡ መንገዲ መሪሖም ድማ፡ ኩሎም ኣብ ዝተመደቡዎ ቦታት ሓደ ኣቦ ኣብ ብዓል ቆረሞ፡ ስድራ ዝነበረት ጕጅለ ባህሊ ድማ፡ ዓቢ ዘማችን ቀያሕቲ ዕንባን ልክዕ መንገዲ ከም ብትግሃትን ተወፋይነትን ሰሪሖም። ቀያሕቲ “ካብ እዞም ክፍሊ ህዝቢ ታሪኽ ሰሪሓ፡ ካልእ ተወሳኺ ታሪኽ ዘትሓዞም ምስ ኣረጋገጹ፡ ነቲ ገባር ኣመት ንኽንደይ ዓመት ቦሎቲካ ጅግንነትን መስዋእትን ክትሳተፍ፡ ናብቲ ዕንባ ኣብ ግንባርን ደጀን ንሃገራዊ ጥሪቱ ምእንቲ ክገብር ክምለስ ፈቐዱሉ። ካልእ ገጽ ናይቲ ገድሊ ተጸንበረት። ናጽነት ከይተሓለሉ ሰርሑ። ከም መርኣያ ክምህሩና ዓንገረር ዝበልዋስ ድሕሪ’ዚ ኣብቲ ዘይውዳእ ምዕራባዊ እንተኾነ ኣባላት ጕጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ናይዚ ድማ ካብቲ ብዕለት 03/09/1984 እዚ ትማል ለይቲ ዝረኣናዮ ጎላጉል ጀጋሕ ክብሉ መሬት ወጊሑ። ዕንባ ብውድባዊ ኣድላይነት ፋሕፋሕ ዝተሰወአ ፈላሚ ስዉእ ኣባል ጉጅለ ባህሊ ምርኢት ክንደይ ጸሓይ ኣብ ልዕሊኦም ተሰቕለት። ብርቱዕ እንተበሉ፡ ኩሎም ኣብቲ ዝተመደቡሉ ቀያሕቲ ዕንባ ጊደዎን ኢያሱ፡ ክሳብ ምሂሩና” ዝበልዎ፡ ምርኢት ሙቐት ኣቃጸሎም። ማይ ክጸምኡ ጀመሩ። ኣሃዱታት ዝሰርሑዎ ቅያን መስዋእትን ናጽነት ግንቦት 191 ኣስታት ሓደ ሲሶ ባህሊ እናኣዘናግዐ ናብ የግዳስ ማይ ኣይነበሮምን። ማይ ንምድላይ ዝርሳዕ ኣይኰነን። እቶም ኣብ ግንባራት ኣባላት ናይታ 3 ዝኣባላታ ጉጅለ ባህሊ ሓንጎል ዝሰርጽ መልእኽቲ ኣብቲ ከባቢ ጠው-መጠው ክብሉ ዝተመደቡ ኣብ ውግእ ጀጋኑ፡ እቶም ከም ቀያሕቲ ዕንባ፡ ንናጽነትን ሓርነትን ህዝቦም ዘሕልፍ ሓያል መሳርሒ ኣይደለዩን። ጸላኢ ሓበሬታ እንተ ረኺቡ፡ መምህራን ኰይኖም ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ ክብርቲ ህይወቶም ኣወፍዮም’ዮም። ንናጽነት ነይሩ። ጕጅለ ገና ብቐሊሉ ክስዕቦም ኣብ ዝኽእለሉ ቦታ ዝተመደቡ’ውን ነቶም ዝምህሩዎም ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ካብ መወከሲ፦ ታሪኽን ፍርያትን እስቲፋኖስ እዮም ነይሮም። ብኸምዚ ድማ፡ ኣብ መንጎ ተመሃሮ፡ እናመሃሩን ከም ተወሳኺ እቲ ተሰነይ ሳዋ ኣተወት። ኣብ ኣብርሃም(ዘማች) ጸላኢን ባህርን ተቐርቂሮም’ዮም ንቕድሚት ንዓመታት ዝላደዩሉ ዜማታት ናብቶም ሳዋ ቁሩብ ልምድ ድሕሪ ዝምርሹ ዝነበሩ። መንገዲ ነዊሑዎም። ተመሃሮ እናስረጹን፡ ጉጅለታ ባህሊ ብግርማይ ተኽለ(ጓዕዳድ) ምግባር ከም እንደገና", "char_count": 11426, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 5}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00169", "text": "ብመንጽሩ ጸሓይ መታሕት’ውን ንሕስያ ናብ ሳሕል ነቐለት። ናይ ኣይገበረትሎምን። ካብ መጠን ንላዕሊ ካብ ቅርስታት ገድሊ ድሕሪ መስመር ዑደታ ኣቃጸለቶም። መንገዲ ክውድኡዎ ዝነበሩ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ኤርትራውያን፡ ዛዚማ፡ ኣብ መወዳእታ 1984 ናብ ሳሕል ኣይከኣሉን - ነዊሕዎም። ነዊሕ ምስ ንምጻእ እታ ጕጅለ ባህሊ ብሃንቀውታ ተመልሰት። ብኡንብኡ ኣብ ሱዳን ንዝርከቡ እቶም ኣብ ሓደ ውግእ ዝተሰውኡ፡ 3 ኣርካናት ቤት ትምህርቲ ሰውራ ተጐዓዙ ጽምኢ ማይ ኣሰኒፍዎም። ገለ ይጽበይዎ ነይሮም። ምርኢቶም ብዓዲ ኤርትራውያን ምርኢት ክተቕርብ መደብ ካብቶም ቈልዑ ብጽምኢ ማይ ተሰኒፎም ጸር ጀሚሮም፡ ኣብ ዓዲ ሃገራይ፡ ዓዲ ተዋህባ። ምስ ምስራት ቤት ትምህርቲ ሰውራ እቶም ካብ ደገን ውሽጢ ሃገርን ካብ ደጀን ክወድቁ ጀመሩ። ተኽላይ፡ ሽራሮ፡ ዓዲ ነብሪ ብኢድን ቀያሕቲ ዕንባ ካብ ዓሬርብ ነቒሎም ግንባርን ዝመጽኡ ኣለይትን መምህራን ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ነቶም ካብ ዝተፈላለየ ዘማች ዓቕሉ ምስ ጸበቦ ገለ ካብቶም ደሓን ካልእን ኣብ ዘቕረቡዎ ሽዱሽተ ምርኢታት ሱዳን ኣተዉ። ዘገርም’ዩ ክልተ ገጽ ናይቲ ቦታት ናብታ ቤት ትምህርቲ ዝውሕዙ ዝነበሩ ተመሃሮ ከም ኣቦታትን ኣደታትን፡ ከም ዝነበሩ ቈልዑ ማይ ከናድዩ ለኣኸ። እቶም ልዕሊ 25 ሽሕ ህዝቢ ተዓዚቡዎ። ነዚ ኣብ ድሕሪ መስመር ጸላእን ውሽጢ መምህራን ኣለይትን ኰይኖም’ዮም ንዓመታት ብኽንክን ሰውራዊ ስነ-ምግባር ከም ማይ ክደልዩ ዝተለኣኹ ሰለስተ ፊተውራሪ ባህላዊ ምርኢታት’ዚ ተዓዚቡ ናብ ሰውራ መሬት ሱዳን ዝተገብረ ዑደት። እቲ ዝዅስኰሱ ዝገብሩ ዝነበሩ። ንባዕሎም ኣይከኣሉን። ኣብ መንገዲ ዝተጸንበረ መንእሰይ ውሑድ ኣይኰነን። ኣብ ውሽጢ መስመር ጸላኢ ዝነበረ ምስ ወደቑ። እቶም ቀያሕቲ ዕንባ ዓቕሎም ዜማታት ቀያሕቲ ዕንባ ድማ፡ ንብዙሓት ጸላኢ እናተቖራቘስካን ነፍስኻ ኣብ ሓደጋ እምበኣር ካብዞም ብዙሓት መምህራን ኣለይትን ምስ ጸበቦም፡ ገሊኦም ዘይቲ ገሊኦም ድማ መንእሰያት፡ ናጽነት ንምጻእ ኣጋዲሉ’ዩ።” ኣእቲኻ ነዊሕ ጕዕዞ ብእግርን መጽዓኛን ንሰለስተ ሰማእታት ክንዝክር። ተኸስተ ጎይትኦም ኢንፍዩዥን ክሰትዩ ተራእዩ። ኣብ ከምዚ ጉጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ብሓፈሻ፡ ካብ ነፈርትን ዓይኒ ሓሳዳት ንምድሓን (ትሪሎ) ሓደ ካብቶም ብዕድመ ዝደፍኡ ቀደም ከለዉ ድማ’ዮም፡ ሃይለ መብራህቱ ዝተባህለ እቲ ካብ ወርሒ ጥቅምቲ 1983 ክሳብ ድማ ጕዕዞ ብለይቲ ዝነበረሉ እዋን ሓሊፉ፡ ኣብ ኣስመራ ተጻወታይ ኩዕሶ እግሪ ዝነበረ፡ ከም ተጋዳላይ ነቲ ኵነታት ምስ ሰምዐ ክልተ መወዳእታ 1984 ጥራይ ኣብ ድሕሪ እታ ጉጅለ ባህሊ ናብ መሬት ሱዳን ኣላይን መምህር ስፖርትን ኰይኑ ዝተመደበን፡ ጀሪካን ማይ ኣብ ኣድጊ ጽዒኑ ዝረድኦም። መስመር ምስ ተጻብኦታት ጸላኢ ምስ ኣተወት፡ ኣብቲ ምቹእ ኮፍ መበሊ ፍቱው መስሓቕ ተጻወታይ ኣቦ ተመሃሮ ቤት ድሕሪ’ዚ፡ ቀያሕቲ ዕንባ ቁሩብ ኣዕሪፎም እናተቖራቖሰት ናብ ህዝቢ ዘቕረበቶ ልዕሊ ዘለዎ መካይን ተሰቒላ፡ ኩርባን ሩባን ትምህርቲ ሰውራ ነይሩ። ኣብ 9ይ ዙርያ ካድር ጕዕዞኦም ቀጸሉ። እንደገና ብእግሪ ነዊሕ 65 ምርኢታት ቀሊል ኣይነበረን። ቀያሕቲ ከይበለት ኣብቲ ሰጣሕ ለጥ ዝበለ ኣማኢት ናብ ቤት ትምህርቲ ካድር ምስ ከደ ምስቲ ዘጋጠመ ስዉእ ተኸስተ ጎይትኦም (ትሪሎ) ተጐዓዙ። ኣብ መወዳእታ መካይን ኣብ ዕንባ ምርኢቶም ኣብ ህዝቢ ከቕርቡ ካብ ኪሎሚተራት ዝርጋሕ ሰጣሕ ጎላጉል ብርቱዕ ኲናት ባጽዕ ከቲቱ ኣብ 1978 ብጅግንነት ዝርከበሉ ቦታ ከባቢ መረብ በጽሑ። ድሕሪ ዝጅምሩ፡ ኣብ ጎቦታት ደምበላስ እትርከብ ሱዳን ነቲ ካትራመ ዝተለበጠ ጽርግያታት እናተዋግአ ንሃገሩን ህዝቡን በጃ ዝሓለፈ ኣስታት ዓመት ዝኸውን ግዜ ድማ፡ ንፈለማ ደምበ ክሳድ ክሳብ ርሑቕ መሬት እናኣማረጸት ነቲ ኣብ ውሽጢ ሱዳን ዝነብር ጅግና’ዩ። እዋን መኪና ተዋሂበቶም ብሽላሎ ገይሮም ደንካልያ፡ ባዳን ኢንገልን ንተቐማጦ ስደተኛ ኤርትራዊ ምርኢት ከተቐርብ ናብ ተሰነይ ኣምርሑ። እቲ ግዜ ኣብ 1984 ደሴታት ሓሬና ኣብ ገልዓሎ፡ ባና ኣስመራ እስማዒል መሓመድ (ወዲ መሓመድ) ኣብ እዩ። ተሰነይ ሓራ ወጺኣ ኣብ ትሕቲ 1974 ካብ ኣፍዓበት ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ቍጽር ህ.ግ. ነበረት። ዘማች ካብ በቕሊ ዝተጸንበረን ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ድማ፡ ከም ወሪዱ ኣብ መኪና ምስ ተሰቕለ ሩፍታ ኣላዪ ወይ ኣቦ ናይቶም ብፊተውራሪ ዝፍለጡ ተሰመዖ። እቲ ብበቕሊ ዝኸዶ ኣዝዩ ነዊሕ ዓበይቲ ተመሃሮ ዝነበረ’ዩ። ወዲ መሓመድ ጕዕዞ ኣድኪሙዎ እዩ። ንበቕሉ ቻው ኢሉ ብኹሎም ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣፋነዋ። ፍቱውን ምስጉን ነበረ። ካብ ቀንዲ ባህርያቱ ስዉእ እስማዒል መሓመድ ቶምቦሳ ኣስመላሽ ሓደ ካብ ጕጅለ ምስቶም ዝመርሖም ፊተውራሪ ኰይኑ፡ ምጽዋት (ወዲ መሓመድ) ቀያሕቲ ዕንባ’ዩ። ኣብታ ብኣጋጣሚ ጓይላ፡ ዎሶሚያ፡ ቢብ ወዘተ’ዩ። መሰታ ናይቶም ብሩራዊ ኢዮቤል ምስራት ቤት ዓበይቲ ፊተውራሪ ስለ ዝነበረ ድማ፡ ነቶም ፊተውራሪ ትምህርቲ ሰውራ 201 ዝተገብረ በዓል ብዙሕ ኣይከብዶምን’ዩ። ኣብ 1978 ናብ 9ይ ዙርያ ዝወጸት መጽሔት ፊተውራሪ ካብ ዘስፈሮ፡ ካድር ምስ ከደ ምስቲ ኣብ ባጽዕ ዝካየድ ዝነበረ ርሱን እቲ ኣብ ድሕሪ መስመር ዝተገብረ ኲናት ከቲቱ ኣብ ባጽዕ ተሰዊኡ። ዑደት ናይታ ጕጅለ ባህልን ዘጋጠመ ሙዚቀኛታት ጉጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ መሰናኽላትን ገሊጹዎ ኣሎ። ቶምቦሳ ይብል ራህዋ ገብረሚካኤል፡ ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት “እታ ጉጅለ ባህሊ ኣብ ድሕሪ መስመር እናደጕሖም ካብ ኣፍንጫ ጸላኢ ኣብ ከላ፡ ኣብዚ’ውን ክንደይ መናእሰያት ዝተሰለፈት፡ ምስ ምቛም ቤት ትምህርቲ ሰውራ ድማ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ኣብ መሬት ኤርትራ ናይ ሒደት ኪሎሜተራት ርሕቀት በቲ ሰውራዊ ባህሊ ተጸልዮም ናብ ሜዳ ከም ኣላዪት ቈልዑ ኮይና፡ ናይ ኣደን መምህርን ጥራይ ዘይኰነ፡ ኣብ ውሽጢ መሬት ምርኢት ዘቕረቡላ ኣድግና፡ ኣብ ዶብ ዘይውጽኡ። ሓላፍነት ተሰኪማ፡ ነቶም ሕቚፊ ኣደኦም ከይጸገቡ ትግራይ ዝነበረ ኤርትራዊ’ውን ምርኢት ሱዳን ክሳብ ዓሊግድርን ታለታዓሸርን፡ ኣብ እምበርኣር ጕጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ብሰንኪ መግዛእቲ ኣብታ ቤት ትምህርቲ ዝኣተዉ ኣቕሪባ’ያ። እዚ’ውን ምስቲ ምስ ወያኔ ማእከል ሱዳን ክሳብ ካርቱም፡ ፖርትሱዳን፡ ናይ ሱዳን ዑደታ ዛዚማ ናብ ሜዳ ምስ ህጻናት ብርህራሀ ትሕብሕብ ዝነበረት እያ። ራህዋ’ውን ስውእቲ ራህዋ ገ/ሚካኤል ዝነበረ ሓርፋፍ ዝምድና ሓደገኛ ነይሩ። መዓስከራት ስደኛታት ሱኪ ፈታሕ ተመልሰት፡ ነቲ ሃንቀው ትብሎ ዝነበረት ምስ ብዓል ትሪሎን ወዲ መሓመድን ናብ 9ይ ዙርያ ግን ንህዝብኻ ክትብል ንኹሉ ዘጋጥም ኣርሕማን ካልእን ተንቀሳቒሶም ናብ ህዝቢ ናብ ግንባራት ናይ ምውዛዕ ባህጋ ሰመረላ። ካድር ድሕሪ ምስታፍ ኣብ ውግእ ሰምሃር 1978 ኣብ ባጽዕ ብጅግንነት እናተዋግኣት መሰናኽል ጥሒሳ ኣብ ውሽጢ መሬት ዘቕረብዎ ምርኢታት እቲ ኻልእ ገድሊ ኣብ ድሮ ናይቲ ናይ መወዳእታ ብባሕሪ ዝተሰወኣት ሓርበኛ’ያ። ትግራይ ኣብ ዓድታት ታሕታይ ኣድያቦ ንናጽነት ምዃኑ’ዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላክ - ሳምራዊት መለስ 1. Position: HME Boilermaker VACANCY ANOUNCEMENT Department: Mining Bisha Mining Share Company is inviting aplicants for Number required: One (01) the folowing position for Bisha site project. Primary Purpose Position: Acountant • To execute al general “Boilermaker / Welding / Fabrication” work/repairs on HME within Department: FITS/Finance BMSC safe work policies at aceptable quality. Number Required: One (01) Esential functions: Primary Purpose • HME boilermaker fundamental duties include general inspections and repairing structural isues on various HME such as dump trucks, excavators, loaders etc. • Asisting Senior acountant and Analysts in • Responsible for welding, cuting, and shaping metal parts to ensure the machinery operates daily, wekly and monthly acounting activities eficiently and safely. as required. • Performs regular inspections, preventive maintenance, and emergency repairs to Esential Function minimize downtime and ensure compliance with safety standards. This role demands a • Asisting Senior Acountants and Analysts dep understanding of mining equipment, welding techniques, and the ability to work in chalenging environments. • Asist in preparing Reports • Responsible for selecting the corect grade of metal and welding wires for the corect • Maintain aset and project register aplication. • Asist in preparing GL acount reconciliations • • Drafting of various reports. Qualifications TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Planing Degre or Diploma in Acounting / Finance • Implementation of the Plan Knowledge and Experience: • Report Writing & Data control Two Years or more experience in an acounting • Manage the operations teams environment. Unique requirements/other information • Candidate must be physicaly and medicaly fit. Knowledge of acounting principles and Acounting Qualifications: Knowledge and Experience Software is desirable. Technical Skils Behavioural Skils o Formal Trade Certificate for Boilermaker / o Minimum 5 years’ experience in Heavy Computer Literacy (MS Comunication welding Mining Equipment (HME) welding Ofice – Intermediate) (English and local Technical Schol Certificate maintenance with heavy metals. Mathematical Ability & language) Must be a holder of a drivers license o Experience in Line Boring machines and analytical skil Asertivenes & auto welder wil be advantageous. Atention to detail & confidentiality o Minimum 5 years’ experience on open pit Acounting Principles Interpersonal Relations mine sites. Problem solving skil & Ability to work towards o GET Aplications and management wil Financial Acumen strict deadlines be advantageous. Understanding of GAP, High level of acuracy Technical Skils Behavioral Skils IFRS & IAS Discretion & Integrity Mining HME Boilermaker & Welding Comunication (English) o o Compliance to acounting Experienced Integrity standards o Proficiency in various welding techniques o Prioritizing skils & multi-skiling (MIG, TIG, stick welding) Ability to work towards strict General Information and other requirements: o Competent in heavy metal welding procedures deadlines (Preheating etc.) High level of acuracy Salary: As per Company salary Proficiency in various cuting methods (oxy- o Self-motivation scale. acetylene, plasma cuting, Air Carbon) o Type of Contract: Indefinite Line boring experience is compulsory o Must be a team player Place of work: Bisha Competent in the reading of construction o Must be able to share knowledge and drawings skils with the national workforce. Aditional requirements for Nationals: Computer Literacy (MS Ofice – Having fulfiled his/her National Service obligation Intermediate) and provided evidence of release paper from the Problem solving skil Ministry of Defense. Atention to detail Present clearance paper from curent/last employer. General Information and other requirements: Testimonial documents to be atached (CV, work • Place of Work: Bisha. experience credentials, a copy of your National • Salary: As per Company salary scale. Identity Card etc.). • Type of Contract: Indefinite Only shortlisted aplicants wil be considered as Aditional requirements for Nationals: potential candidates for an interview. • Having fulfiled his/her National Service obligation and provide evidence of Aplication documents wil not be returned to the release paper from the Ministry of Defense. sender. • Present clearance paper from curent/last employer. Al aplications should be sent through the post • Testimonial documents to be atached (CV, work experience credentials, a copy ofice. of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted aplicants wil be considered as potential candidates for an Deadline for aplication: 10 days from the day of interview. publication in the Newspaper. • Aplication documents wil not be returned to sender. Adres: Please mail your aplications to. • Al aplications should be sent through the post ofice. Bisha Mining Share Company, • Deadline for aplication: 10 days from the day of publication in the Newspaper. P. O. Box 4276 Adres: Please mail your aplications to:- Asmara, Eritrea Bisha Mining Share Company, Note to Eritrean aplicants: P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Please send a copy of your aplication to Note to Eritrean aplicants: 1.Aliens Employment permits Afairs, Please send a copy of your aplication to: P. O. Box 7940 1. Aliens Employment permits Afairs, Asmara, Eritrea. P. O. Box 7940 2.Mineral Resources Management Asmara, Eritrea. P. O. Box 272 2. Mineral Resources Management Asmara, Eritrea P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 “ዝቐሰምናዮ ስልጠና ብግብሪ ክንዓይየሉ ኢና” ወኪል ሰልጠንቲ ዳህላክ ነጋሲ ለውጢ ከምጽእ ዝኽእል ትምህርቲ ከም ከምኡ’ውን፡ ወጻኢታት ብምጉዳል ዝሓቘፈ ገሊጹ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እቶም ቊጽሪ ሰራሕተኛታት ንምቕናስ ስእሊ- የውሃንስ መብራህቱ ሰልጠንቲ ዝደለብዎ ፍልጠት ብዝያዳ ዝሕግዝ እዩ። ካልእ፡ እቲ ዘድሊ ንብረት ኣብ ባይታ እናሰርሑሉ ምስ ዝመጹ፡ ብዓይነትን ብዝሕን ምፍላጥ ወይ ምፍላይ ኣብ መፈጸምታ እቲ ድምር ውጽኢት እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ኣብቲ ስነ-ስርዓተ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ፡ ብምሕደራ ኣብ ሃገራዊ ዕማም ቀሊል ኣበርክቶ ከም መረቕታ ካብ ዝተላዕሉ ኣርእስታት ንብረት ዘሰልጠኖም ኣብ እተፈላለያ ዘይህልዎ ልዑል እምነት ከም ዘለዎም ድማ፡ ሜላታት ወይ ቴክኒክ ግቡእ ትካላት መንግስቲ ዝዓይዩ ሰራሕተኛታት ሓቢሩ። ወሲኹ፡ ንዝቐሰምዎ ስልጠና፡ ኣቀማምጣ መኽዘን እዩ። ኣብ መኽዘን ብሰሉስ 2 ታሕሳስ ኣመሪቑ። እቲ ብተግባር ከም ዝዓዩሉ ኣረጋጊጹ። ዝቕመጥ ንብረት ብዓቐን ወይ ቅርጺ፡ ብመለክዒ ኩባንያታት ኣፍረይቲ ምንቅስቓስ ብዝጥዕም ኣገባብ፡ ብክብደት ተሽከርከርቲ ዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ ስነኣቶ ግርማይ ኣብረሀ ካብኡ ብምቕጻል፡ ሰልጠንቲ ብዛዕባ ናይቲ ኣቕሓ፡ ብማእከላይ ቁመት ፍልጠታዊ ምሕደራ ንብረትን መቀያየሪ ዝቐሰምዎ ምህሮ በብተራ መግለጺ ሰራሕተኛታትን ካልእ መለክዒታትን ኣቝሑን ዘተኰረ ነይሩ። እቲ ስልጠና ኢንጅነር ታደሰ ሞሳዝጊ ኤርትራ፡ ኣስቤኮ፡ ቤት-ዕዮ ምህንድስና ኣቕሪቦም። ንገለ ውሑድ ካብቲ ዝቐረበ ክቕመጥ ከም ዘለዎ ተገሊጹ። ስለዚ፡ ብኽልሰ-ሓሳብን ግብርን ዝተሰነየ ቤት-ገርግሽ፡ ምሕዳር ዞባ ማእከልን ኣርእስታት ብኸፊሉ ምስ እንድህስ፡ መኽዘን ወይ ሸልፍ ምቕማጥ እዩ። ግቡእ ኣቀማምጣ መኽዘን ንብረት ኰይኑ፡ ካብ ሸውዓተ ትካላት መንግስቲ ኤሪ-ተልን ዝተዋጽኡ ኣስታት 19 ደቂ- TPM - ማለት ካብቲ ዝለዓለ ሓላፊ ነቶም ዘየድልዩና ንብረት ምጉሓፍ ካብን ናብን ንኽንቀሳቐስ ከም ዝሕግዝ ዝተዋጽኡ ሰልጠንቲ ተሳቲፎሞ። ኣንስትዮ ዝርከቦኦም 50 ሰራሕተኛታት ወይ ምውጋድ ማለት እዩ። ካልኣይ፡ ከምኡ’ውን፡ ብዙሕ ባጀት ካብ ከም ዝተሳተፍዎ ወሲኹ ጠቒሱ። እቶም እንጥቀመሎም ብግቡእ ከም ምብኻን ዘገላግል፡ ድሕነትን ውሕስነት ጋራጅ ዓንበርበብ፡ ኣብ እዋን ብረታዊ ኣድላይነቶም ኣብ ቅድሚት ምስራዕ ሰራሕተኛታት ዘረጋግጽ ከም ዝዀነ ቃልሲ ብ1984 ‘ዓንበርበብ’ ኣብ እቲ ዝተዋህበ ስልጠናታት ኣብ እዩ። ሳልሳይ፡ ንብረት፡ መሳርሒታትን ተሓቢሩ። ዝበሃል ቦታ’ዩ ተመስሪቱ። ድሕሪ ሸሞንተ ንኡስ ኣርእስታት ዘተኰረ ከባብን ብጽሬት ከምኡ ድማ፡ ብጽፈት ኣካያዲ ስራሕ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ናጽነት ኣብ 192 ዳግም ከም ትካል ኰይኑ፡ ንምሕዳራ ንብረት፡ Esential ወይ ኢንተርፕራዝ ከም ዝቘመ ሰነዳት ምሓዝ እዩ። ብተወሳኺ፡ ኣከዳድናን ኣቶ ግርማይ ኣብረሀ ብወገኑ፡ “ሰልጠንቲ for eficient parts management፡ ናይ’ቲ ትካል ይሕብሩ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ቁመናን ንስራሕ ዝውክል ክኸውን ኣብ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ረኺብኩሞ ካይዘን፡ ክፍልታት ቊጽር፡ part sup195 ዘድሊ ዓንቀጻት ብምንዳፍ ትካላዊ ይግባእ። ራብዓይ፡ ነቶም ልዒሎም ዘለኹም ስልጠና፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣብ ply logistics chain፡ ቍጽር ዝርዝራዊ ዝዀነ ኣሰራርሓ ብምውጣን፡ ደረጃኡ ዝተጠቕሱ ሰለስተ ነጥብታት ግድነት እትሰርሑሉ ትካል ዝጸናሕኩም ብሓደ ፍቕዲ (inventory control)፡ ፍልስፍና ዝሓለወ ብርካዊ ትካል ንምዃን በቒዑ። ብቐጻሊ ኣብ ቦታ ስራሕ ምትግባር ወገን፡ በቲ ኻልእ ከኣ ኣብ ልዕሊ 5sን TPMን ዘጠቓል ከም ዝነበረ ኣቶ በዚ ከኣ ወግዓዊ ስሙ ዓንበርበብ ሼር እዩ። ሓሙሻይ፡ እቲ ኣሰራርሓ ሕጋውን ዝጸንሓኩም ውልቃዊ ፍልጠት ካምፓኒ ተባሂሉ ክጽዋዕ ጀሚሩ። ካብዚ ሰሎሙን ኣስዒቡ ገሊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኣቶ ሰሎሞን ነጋሽ ግድነታውን ምዃኑ ምግንዛብ ኰይኑ፡ መላእታ እዩ። ከም ዝፍለጥ፡ ውልቃዊ ካልእ እዋናት ካብ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ቀጺሉ’ውን፡ ኣብ 196 ምስ ዓርሞሽ ቀጻልነቶም ምርግጋጽ ዝብሉ ነጥብታት ፍልጠትን ክእለትን ኣብ መዓላ እንተ ትካል መፍረ መኪና ‘ቶዮታ’ ስምዕ ወጻኢ ዝተዋህበ ስልጠናታት Apropri- ክሳብ እቲ ዝተሓተ ኣባል ቤት-ዕዮ ዝሓቘፉ እዮም። ውዒሉ፡ ክልተ ረብሓታት ኣለዎ። እቲ ate Technology ማለት ተክኒክ ጥራይ ዝሳተፍዎ ናይ ዕቃበ ንብረት መሳርሒ ብምኽታም፡ ወግዓዊ ወኪል ኣብ ኤርትራ ቐዳማይ፡ ሃብቲ ሃገር ክኸውን እንከሎ፡ ክኸውን ክኢሉ። ብዘካይ’ዚ፡ ኣብ 198 ዘይኰነ እንተላይ ምሕደራ ንብረትን ቤት- ኰይኑ፡ ውጽኢታውነት ንምርግጋጽ ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ብዛዕባ ቍጽር ካልኣይ ከኣ ውልቃዊ ሃብቲ እዩ። ምስ ዓበይቲ ትካላት ኮማትሱን (KOM- ዕዮታትን ናብ ሕብረተ-ሰብ ንምትሕልላፍ ዘገልግል ኣሰራርሓ ምዃኑ ተገሊጹ። ዝርዝራዊ ፍቕዲ (inventory control) ክንዲ ዝዀነ፡ ሃብቲ ሃገር ማለት ኣብቲ ATSU) ያምሃን (YAMAHA) ስምዕ ተዋፊርኩምሉ ዘለኹም ዕዮ ምቕሉል ብምፍጻም ወግዓዊ ወኪል ኣብ ሃገርና ተራ ክህልዎ እንከሎ፡ ካልእ ናይ ክኸውን በቒዑ። እዚ ትካል ኣብ እዋን ውልቅኹም ትካል ምስ እትኸፍቱ ከኣ ሓርነታዊ ቃልሲ ኣብ ሓራ መሬት ኣኽሳቢ ትካል ክትውንኑ ትኽእሉ። ተመስሪቱ፡ ኣብ መዳይ መጐዓዝያ ድማ ዝለዓለ ኣበርክቶ ነይሩዎ። ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ፡ ብግስ ካብ ዝብል ኣትሒዙ ዝሓንጸጾን ዘተግብሮ ድሕሪ ናጽነት’ውን እንተዀነ፡ ምስ ዘሎን ተልእኾ Apropriate Technoloዓበይቲ ኣህጉራውያን ትካላት ውዕላት gy ንሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ንምትሕልላፍ ብምኽታም፡ ኣብ መሸጣ መካይን እዩ። Apropriate Technology ማለት ሞተር ሳይክልን፡ መሸጣ መቀያየሪ ተክኒክ ጥራይ ዘይኰነ እንተላይ ምሕዳራ ኣቝሑ፡ ጽገና መካይን ሞተር ሳይክልን ንብረትን ቤት-ዕዮታትን ዘጠቓለ እዩ። ይነጥፍ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ሞያዊ ዓቕሚ ካብዚ ብምብጋስ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ሰብ ንምብራኽ በብእዋኑ እተፈላለየ ብዙሕ ሰሪሑሉ እዩ። እዚ ሎሚ ዝካየድ ስልጠናታት ብምውዳብ፡ ብፍላይ ዘሎ ስነ-ስርዓት መረቕታ እውን ኣካሉ መንእሰያት ሞያዊ ብቕዓት ንኽዓጥቑ ወይ መቐጸልታኡ ኰይኑ፡ ብድሕሪ ብትግሃት ዝሰርሕ ዘሎ ትካል እዩ። ሕጂ’ውን ክቕጽል እዩ” ብምባል ክንዲ ዝዀነ ድማ’ዩ፡ ከም መቐጻልታ መግለጺኡ ዛዚሙ። ብቐጻሊ ዝሰርዖም ስልጠናታት፡ ነቶም ንኽልተ ሳምንቲ ብእተፈላለየ ዓውዲ ቀንዲ ተልእኾ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ፡ ዘሰልጠኖም ኣብ ነንበይኑ ትካላት ዝዓዩ ከም ወግዓዊ ወኪል ቶዮታ፡ ኮማትሱን ዓሊሙ ከም ዝተኻየደ ብምሕባር፡ እዚ ብዘይካ’ዚ፡ 5s ሓደ ኣሃዱ ናይ ካይዘን ዝገልጽ መግለጺ እውን፡ ብተመረቕቲ ሰራሕተኛታት ንምራቕ ዝበቐዐ። ያምሃን ከም ምዃኑ መጠን ኣብ ሃገርና ድማ ከም ሃገራዊ ኩባንያ ኣብ ህንጸት ኰይኑ፡ ንኣፍራይነት ይዅን ብሉጽነት ቀሪቡ ነይሩ። ኣብ መኽዘን ዝቕመጥ ዝተፈላለዩ ፍርያት ምጻእን ምሻጥን ሃገር እጃሙ ንምብርካት ኣተኲሩ ከም ኣገዳሲ ምዃኑ ብሰልጠንቲ ተሓቢሩ። ንብረት ብኸመይ ኣገባብ ክቕመጥ ኣብቲ ስነ-ስርዓት መረቕታ ሓላፊ እዩ። ካልእ፡ ውጽኢታዊ፡ ኣተኣማን ዝሰርሕ ኣብሪሁ። ቀጺሉ፡ ንሓይሊ ባሕሪ ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታት ይዅን ኣለዎ? ንዓማዊል ዘድልዩ ንብረት ክፍሊ መቀያየሪ ኣቝሑ ዓንበርበብ ሼር ኣዕጋብን ናይ ድሕረ መሸጣ ጽገና ትካል ኣብ ገደም፡ ንኩባንያ ህንጻ ሰገን ኣብ ህይወት ድማ ክዝውተር ዘለዎ ኣካይዳ ብኸመይ ኣብ እዋኖም ክርከቡ ኣለዎም? ካምፓኒ ኣቶ ሰሎሞን ነጋሽ ኣብ ዘስመዖ ቶዮታ፡ ኮማትሱን ያምሃን ምርግጋጽ ቤት-ገርግሽ ከምኡ’ውን ንሓይሊ ባሕሪ እዩ። ዝርዝራት 5s ምስ እንጠቅስ፡ ዝብሉ ካልኦት ነጥብታት ዘጠቓል እዩ። ናይ መኽፈቲ ቃል፡ ነቲ ብካሪክለም እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ንዝተፈላለያ ዝውክለን ኣብ ደንጎሎ ዝተፈላለየ ስልጠናታት ከም ቀዳማይ ዘድልየካን ዘየድልየካን ንብረት ብመንጽሩ፡ ብኸመይ ኣታዊታት ትካላት ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ዝውክለን ትካላት ኣገልግሎት ምሃብ እዩ። ማዕረዝተዋህበ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ውሽጢ ትካል ምማይ እዩ። ነቶም ኣብታ ግዜ ይዓቢ ምግንዛብ እዩ። ቀንዲ ዕላማ ናይ’ዚ፡ ኩባንያታት ዝተወደበ ስልጠና ክከታተሉ ማዕረ’ዚ፡ ራእይ ናይ’ቲ ካምፓኒ ድማ፡ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ’ውን ክወሃብ እንጥቀመሎም ምቕራብ ክኸውን ኣብ መኽዘን ንብረት ንምውሓድ ድሕሪ ምጽናሕ ንመረቕታ ዝበጽሑ ከም ሃገራዊ ትካል መጠን ኣፍራዪ፡ ከም ዝጸንሐ ኣብሪሁ። ንሱ ኣስዒቡ፡ እንከሎ፡ ነቶም ዘየድልዩና ከኣ ኣብ ሰልጠንቲ “እንቋዕ ሓጐሰኩም” ብምባል፡ ብቑዕን ብዓል-ሞያን ዝዀነ መንእሰይ “እዚ ካምፓኒ ነቲ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ንኣባላት ዝውክለን ምልማል እዩ። ብተወሳኺ፡ ኣታዊታቱ ምዕባለ ኣብ ሃገርና ንዝርከባ ትካላት ኩባንያታት ከምኡ’ውን፡ ንዝተፈላለያ ንምዕባይ ኣብ ቀረባ እዋን ደረጅኡ ንምትሕልላፍ ወትሩ ማዕጾኡ ርሑው ትካላት በብግዜኡ ስልጠናታት ክህብ ዝሓለወ ሰፊሕ ትካል ንምስራት እዩ” ክብል ድልውነቱ ኣረጋጊጹ። ከም ዝጸንሐ ኣፍሊጡ። እቲ ክወሃብ መደብ ሓንጺጹ ይርከብ። ብዘይካ’ዚ፡ ዝቐነየ ስልጠና ብዓይነቱ ፍሉይ ዝዀነ ዝርገሐኡ ንምስፋሕ ኣብ ዞባ ማእከል ብድሕሪ’ዚ፡ ወኪል ተመረቕቲ ምሕደራ መቀያየሪ ኣቑሑት ጥራይ ጥራይ ተሓጺሩ ዝጸንሐ ኣገልግሎት፡ ኢንጅነር ታደሰ ሞሳዝጊ ብወገኑ ኣብ ዘይኰነ፡ እንተላይ ብዛዕባ ፍልስፍና ናብ ምሉእ ሃገር ብምስፋሕ ተወሰኽቲ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ስልጠና ኣብ ምሕደራ ካይዘን፡ 5S፡ TPM ኮታስ ብዛዕባ ሓፈሻዊ ጨንፈራት ንምስራት መደብ ኣለዎ። ንብረት፡ ዕድጊን ሓፈሻዊ ምቅይያር ምሕደራ ንብረት ከም ዘጠቓል ገሊጹ። ከምኡ’ውን፡ ምስ ዓውዲ ኣውቶሞቲቭ ንብረት መካይን ዘተኰረ ኰይኑ፡ እቲ ኣብቲ ስልጠና ካብ ህዝባዊ መጐዓዝያ ዝተኣሳሰሩ ኣፍረይቲ ትካላት ምህዞን ዝተዋህበ ትምህርቲ ኣብ ዝሰርሑሉ ከተማታት፡ ሳዋ ኩባንያ ህንጻ፡ ፖሊስ ሰንዓን ምስራት እዩ።", "char_count": 14879, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 7}
{"id": "7a67471878f28b87a221bf2319b99b30af2120f3b38bf48b129c2591a5b4d668:00170", "text": "ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ስፖርት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሮናልዶን ካፉን ብዛዕባ ነይማር . . . ዕጫ ዋንጫ ዓለም 2026 ወዲቑ ዕጫ ዋንጫ ዓለም ደቂ ተባዕትዮ 2026፡ ወከፍ ሸሞንተ ምድባት ዝነበራ ጋንታት ሳልሳይ ደረጃ ዝሓዛ ሃገራት፡ እተን ዝለዓለ ናይ ቅድም ከዋኽብቲ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ዋና ከተማ ኣመሪካ - ንሓድሕደን ሰለስተ ግጥማት ድሕሪ ነጥቢ ዘለወን ሸሞንተ ሃገራት ናብ ዝቕጽል ተጻወትቲ ሃገራዊት ጋንታ ዋሺንግተን ዲሲ ወዲቑ። ምክያድ፡ ክልተ ቀዳሞት ናብ ዙር 16 መድረኽ ክሓልፋ እየን። ኣቐዲሙ ናይ ብራዚል ሮናልዶን ካፉን፡ እዚ ተበሃጊ ዓለምለኻዊ ውድር ኵዕሶ ይሓልፋ ምንባረን ይፍለጥ። ኣውዲቕኻ ምሕላፍ ዙር 16 ዝበሃል ብዛዕባ ህሉው ብቕዓት ወዲ እግሪ፡ ኣብቲ ናይ 96 ዓመታት ጉዕዞኡ፡ ኣብዚ ናይ 2026 መሰናድኦ ግና፡ ዝነበራ ከኣ 32 ክኸውን እዩ። ብምቕጻል፡ ሃገሮም - ነይማር ጁንየር ተሳተፍቲ ሃገራት ንፈለማ ግዜኡ ካብ 32 ምስ ምውሳኽ 16 ሃገራውያን ጋንታት፡ ብኣውዲቕካ ምሕላፍ ናብ ዙር 16፡ ርብዒ ዝተፈላለየ ሓሳብ ሂቦም። ሃገራት ናብ 48 ክብ ኢሉ ክሰላሰል እዩ። ፍልይ ዝበለ መስርሕ ክሓልፋን ሓንቲ ፍጻመን ፍርቂ ፍጻመን ሓሊፈን ከኣ፡ ኣብዚ እዋን ካብ ኤውሮጳ ብዘይካ’ዚ፡ ንፈለማ ግዜኡ እዩ ኣብ ሰለስተ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ተወሲኻን ክልተ ኣብ መዛዘሚ ክበጽሓ እየን። ወጺኡ ኣብ ናይ ሃገሩ ክለብ ሃገራት ክካየድ - ኣብ ሕቡራት መንግስታት ትርከብ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ምድብ፡ ኣቐዲመን ናብ ፍጻመ (እንተላይ ሳንቶስ ዝጻወት ዘሎ ነይማር፡ ኣመሪካ፡ ካናዳን መክሲኮን። ንሓድሕደን ሰለስተ ግጥማት ድሕሪ ንደረጃ) ዝበጽሓ ዝነበራ ክልተ ጋንታት፡ ሰሪ ተደጋሚ መጉዳእቲ ብዝሒ ሃገራውያን ጋንታት ናብ ምክያድ፡ ካብ ነፍሲ ወከፍ 12 ምድብ ብድምር ሸውዓተ ግጥማት ጥራይ እየን ብርክት ዝበሉ ግጥማት ክእለ 48 ክብ ብምባሉ ከኣ፡ እቲ ኣብ ሸሞንተ ክልተ ቀዳሞት ብቐጥታ ብምሕላፍ 24 ዘካዪዳ ነይረን። ሕጂ ግን ናብ ሸሞንተ ተቐሲቡ ይርከብ። መጻኢኡ ምድብ ዝነበረ፡ 12 ምድብ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ሃገራውያን ጋንታት ናብ ካልኣይ ዙር ግጥማት ክብ ኢሉ ኣሎ። ብሓፈሻ ብዝሒ ኣብታ ንዋንጫ ዓለም 2026 ውድር፡ ኣብ 198 ናብ 32 ሃገራውት ክሓልፋ እየን። እዚ ብዝሒ ንኣውዲቕኻ ግጥማት ከኣ፡ ካብ 64 ናብ 104 ክብ ኢሉ እትዳሎ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ ክብ ምስ በለ ክሳብ 202፡ ካብ ነፍሲ ምሕላፍ ስለዘይጥዕም ድማ፡ ካብተን 12 ኣሎ። ብራዚል’ውን፡ ኣዛረቢ ኮይኑ ፕረዚንደት ኵዕሶ እግሪ ዓለም ማለት ይርከብ። ሮናልዶን ካፉን፡ ኣብቲ ዋንጫ ዓለም 202 ዘልዓልሉ እዋን ምድብ 1 ምድብ 2 ምድብ 3 መክሲኮ ካናዳ ብራዚል ፊፋ ዝኾነ ጂያኒ ኢንፋንቲኖ፡ “እዚ እቲ ብተዳጋሚ መጉዳእቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ቀጠር ሞሮኮ ገሊጹ ኣሎ። ዝዓበየ ዋንጫ ዓለም ክኸውን እዩ፣ ዝዓበየ ዝሳቐ ነይማር፡ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ-ሰለስተ ደቡብ ኮርያ ስዊዘርላንድ ሀይቲ ካፉ፡ “ኣብ ዝሓለፉ 15 ዓመታት፡ ነይማር ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ስኮትላንድ ፍጻመ ግጥም ኵዕሶ እግሪ” ክብል ንዕብየቱ ግጥማት ክለቡ፡ ቁመናኡ ኣዝዩ ተመሓይሹ መዳርግቲ ዘይርከቦ ኮኾብ ብራዚል ኮይኑ’ዩ ገሊጽዎ። ምህላዉ ኣርእዩ እዩ። ብፍላይ ዝሓለፈ ሓሙስ ምድብ 4 ምድብ 5 ምድብ 6 ቀጺሉ። ዓቢ ሓላፍነትን ትጽቢትን ኣብ ኣመሪካ ጀርመን ሆላንድ በዚ ኮይኑ በቲ፡ ቅድሚ’ዚ ናይ ቅድሚ ንጁቨንቱደ ዝተባህለት ክለብ 3ብ0 ኣብ ፓራጓይ ኩራሳኦ ጃፓን ትማሊ ዕጫ፡ ምሕላፈን ዘረጋገጻ ሃገራውያን ዝሰዓርሉ ጸወታ ንኩለን ሸቶታት ብምዝጋብ እንግደዐኡ ከኣ ተሰኪሙ። እንተኾነ፡ ሓደ ኣውስትራልያ ኣይቮሪኮስት ቱኒዝያ ተጻዋታይ ንበይኑ ዋንጫ ዓለም ኣየዕትረካን ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ኤኻዶር ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ጋንታት 42 እየን። እቲ ተሪፉ ዘሎ ሃትሪክ ሰሪሑ፣ ንክለቡ ካብ ዝነበረቶ ናይ ሽዱሽተ ኮታ ከኣ፡ ዝመጽእ ወርሒ መጋቢት ምውራድ ሓደጋ ድማ ኣገላጊልዋ። እዩ። ኣብዚ እዋን’ውን እንተኾነ ኩሉ ተስፋና ምድብ 7 ምድብ 8 ምድብ 9 ኣብኡ ምግባር፡ ከቢድ እዩ፣ ምኽንያቱ፡ ናይ ክልተ እግሪ መጻረዪ ጸወታ (ፕለይ-ኦፍ) ነይማር፡ ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ዕቑድ፡ እቲ ቤልጁም ስጻኛ ፈረንሳ ግብጺ ኬብ ቨርደ ስፔጋል ዝተዓወታ ሃገራት ክመልአኦ እየን። እተን ዝያዳ ቆላሕታ ዝወሃቦን ኣዝያ ኣገዳሲን ንሰለስተ ግጥማት ብተኸታሊ እኳ ክጻወት ኢራን ሱዑዲ ዓረብ ኖርወይ ስለዘይከኣለ” ኢሉ። ንዋንጫ ዓለም ሓሊፈን ዘለዋ ሃገራት ከኣ፡ ተጻዋታይ ብራዚል እዩ። ኣብ ሃገሮም ኣብ ኒው ዚላንድ ኡራጎይ ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ብኣጋኡ መጋጥምተን ፈሊጠን ኣለዋ። ዝተኻየደ ዋንጫ ዓለም 2014፡ ኣብ ርብዒ ብኣንጻሩ፡ ኣብ ፍጻመ ጸወታ 202 ብራዚል ምድብ 10 ምድብ 1 ምድብ 12 ንጀርመን 2ብ0 ስዒራ፡ ዋንጫ ከተልዕል እዚ ንፈለማ ግዜ ኣብ ሰለስተ ሃገራት ፍጻመ ኣንጻር ኮሎምብያ ከቢድ ናይ ሕቖ ኣርጀንቲና ፖርቱጋል እንግሊዝ እንከላ፡ ንኽልተአን ዘመዝገበን ሮናልዶ፡ ኣልጀርያ ኡዘፕኪስታን ኩሮኤሽያ ዝካየድ ዋንጫ ዓለም 2026፡ 1 ሰነ ጀሚሩ መጉዳእቲ ገጢምዎ እምበር፡ ክሳብ’ቲ ዝለዓለ ኦስትሪያ ኮሎምቢያ ጋና ሕጂ’ውን እንተኾነ ኣብ ልዕሊ ነይማር ምሉእ 19 ሓምለ ክዛዘም መደብ ተታሒዙ ኣሎ። ደረጃ ከብጽሓ ዘኽእሎ ብሉጽ ዓቕሚ ጆርዳን ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ፓናማ እምነት ከምዘለዎ ገሊጹ። “ነይማር፡ ኣዝዩ ነይርዎም እዩ። ኣብቲ እዋን ብማህረምቲ እዚ ኣገዳሲ ተጻዋታይ እዩ ንብራዚል - ክንዳኡ ፖጋቻ፡ ብሉጽ ተቐዳማይ ዓለም 2025 ተባሂሉ ተጻዋታይ ኣዝያ ዝተሃስየት ብራዚል፡ ኣብ ዝኸውን የለን።” ዝበለ ሮናልዶ፡ ነይማር ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ብጀርመን 7ብ1 ተሳዒራ፣ ኣብ ልክዕ መስመር ምህላዉ ከም ዝኣምን ገሊጹ። ናይ ደረጃ ከኣ፡ ብሆላንድ ተረቲዓ ራብዐይቲ ስሎቬንያዊ ተቐዳማይ ብሽክለታ - ኣልበርቶ ኮንታዶር እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ዓላሚ እዛ ምውደኣ ይዝከር። ነይማር፡ ኣብ ኦሎምፒካ ታደይ ፖጋቻ፡ ዓርቢ ምሸት፡ ንብሉጽ እዩ። ጋንታ ካርሎ ኣንቸሎቲ፡ ብዛዕባ ነይማር ኣብ 2016፡ ንሃገሩ መሪሑ ወርቂ መዳልያ ኣምጺኡ ወዲ ተባዕታይ ተቐዳማይ ዓለም 2025 ፖጋቻ፡ ኣብቲ ዝተሓተሉ፡ “ብራዚል ምስ ነይማር፡ ወይ እዩ። ብተኸታሊ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2018ን ዝዕደል ሽልማት ‘ቨሎ ዲ’ኦር’ ዓቲሩ። ምሸት ሽልማት ‘ኢዲ ብዘይ ነይማር ክንሓስብ ኣለና። ውድር ሰነ 202ን እዋን፡ እቲ መሪሕ ተጻዋታይ ንሱ እዩ ፖጋቻ፡ ኣብዛ ዓመት ንዙር ፈረንሳ መርክስ’ እውን እዩ፣ ገና ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ኢና ዘለና። ኣነ ነይሩ። ክዕወተሉ እንከሎ፡ ሻምፕዮን ኤውሮጳን ተዓዊቱ እዩ - ኣብ ከኣ፡ ኣብ ግንቦት እየ ክመርጽ። ስለዚ ነይማር ይዂን እምበር፡ ሓደ እዋን ካብቶም ዓለም’ውን ክኸውን በቒዑ። እዚ ናይ ሓደ መዓልቲ ጽቡቕ እንተሃሊዩን ዝግብኦ እንተኾይኑን ዝበለጹ ተጻወትቲ ዓለም ዝነበረ እዚ ወዲ 3 ወዲ 27 ዓመት ጐብለል ተቐዳማይ፡ ውድር ብዝነበሮ ክጻወት እዩ። እንተ ኣነ ንዝኾነ ሰብ ዕዳ የብለን፡ ዓመት ኣጣቃዓይ፡ ኣብዚ እዋን ብመጉዳእትን ንሰለስተ ናይ ሞኑመንት (ክላሲክ ኮይኖም ጸብለልታ። ” ኢሉ። እዚ ኢጣልያዊ፡ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ምኽንያትን፡ ቁመናኡ ብዕብየቶም ሓሙሽተ ንበይኖም ዝጽውዑ) ብዘይካ’ዚ፡ ንነይማርን ቪንስየስን ኣብዛ ጋንታ ክምረጹ ከምቲ ናይ ቀደሙ ከምዘየለ ይግለጽ። ብራዚል ውድራት ሎምባርዲያ፡ ሌዥ ባስቶን ኣብ ናይ ደቂ እንተኾይኖም 10 ሚእታዊት ኣብ ብቕዓት ዋንጫ ዓለም ኣብ 202 ከተልዕል እንከላ ሌዥን ስትራዳ ብያንክን ተዓዊቱሎም። ኣንስትዮ ፈረንሳዊት ክህልዉ ከም ዘድሊ ገሊጹ ነይሩ። ሓለቓኣ ዝነበረ ካፉ ብዛዕባ ነይማር ስክፍታኡ ብሓፈሻ ኣብዚ ዓመት 17 ናይ መድረኽ ተቐዳሚት ፓውሊን ዓወታት ኣመዝጊቡ። ፈራድ-ፕረቮት “ንጓርድዮል፡ ከም ተመን እምበር ከም እዚ ተቐዳማይ ዩ.ኤይ.ኢ ኢማራትስ፡ ‘ብልጽቲ’ ተሰምያ። ነዚ ዓሚ’ውን ዝተዓወተሉ ሽልማት ሰብ ኣይርእዮን እየ” ቶረ ወሲኽካ ንሳልሳይ ግዜኡ’ዩ ሽልማት “ቨሎ ፖቸቲኖ፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ዲኦር” ዓቲሩ። በዚ ከኣ፡ ምስ ክሪስቶፈር ኣይቮሪያዊ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማን ሲቲ ኣብ 2016፡ ጓርድዮላ ናብ ማን ሲቲ ድሕሪ ፍሩም ተመዓራሪዩ ኣሎ። ብኣርባዕተ - ያ ቶረ፡ ዓላሚኡ ንዝነበረ ፐፕ ጓርድዮላ ምጻኡ ከኣ፡ ቶረ ኣብታ ጋንታ ብምንባሩ ክምለስ ከም ዝደሊ ገሊጹ ዓወታት መራሒ ዘሎ ግን ስጳኛዊ ‘ተመን’ ክብል ገሊጽዎ። ደጊሞም ተራኺቦም። ኣብ ግንቦት 2018 ግና፡ ጓርድዮላ፡ ኣብ 208 መዝነት ምዕላም ወሳኒ ተጻዋታይ ሲቲ ዝነበረ ቶረ ካብታ ክለብ ናይ ቅድም ዓላሚ እንግሊዛዊት ክለብ ቶተንሃም - ማውሪሺዮ ፖቸቲኖ፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ባርሴሎና ድሕሪ ምሓዙ፡ ኣብ 2010 ንሰርጂዮ ተፋንዩ። ወኪል ቶረ ዝነበረ ዲሚትሪ ሰሉክ፡ መደብ ጸወታ ክምለስ ከም ዝደሊ ገሊጹ። ቡስኬት ካብ ካልአይቲ ክለብ ባርሴሎና (ቢ) ዋላ’ኳ ድሒሩ ይቕሬታ እንተሓተሉ፡ ኣብ ፖቸቲኖ፡ ንቶተንሃም ሒዙ ኣብ 2019 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ኣብ ፍጻመ በጺሑ እኳ ኣምጺኡ፡ ምእንቲ ዕድል ክረክብ ኢሉ፡ ኣብ ኣተሓሕዛ እቲ ተጻዋታይ ንጓርድዮላ ዝነቅፍ እንተነበረ፡ ብሊቨርፑል ምስዓሩ ይዝከር። እዋኑ ጸላዊ ተጻዋታይ ንዝነበረ ያ ቶረ ከም ብቓልዕ ተዛሪቡ ነይሩ። ሎሚ ፖቸቲኖ፡ ወላ’ኳ ኣብዚ እዋን ንሃገራዊት ጋንታ ደቂ ተባዕትዮ ኣመሪካ ኣብ ምዕላም ዝሸጦ ይዝከር። ቶረ’ውን፡ ወላ’ኳ ኣብቲ ግዜ ቂም ሒዙ ፕሪመር ሊግ መበል 15 ሰሙን ሕጉስ ከምዘሎ እንተገለጸ፡ “ፕሪመር ሊግ፡ ዝበለጸ ኣብ ዓለም እዩ። ብልክዕ ይናፍቖ እየ። ሓደ ዝወጸ ኣይምሰል፡ ኣብዚ ብራይቶን - ዌስት ሃም 5፡0 ድ.ቀ መዓልቲ ክምለሶ ኩሉ ግዜ እዩ ዝሓስብ። ክምለስ ድማ እየ ዝደሊ፡” ኢሉ። እዋን’ዚ ግና፡ “ንጓርድዮላ፡ ፉልሃም - ክሪስታል ፓላስ 7፡30 ድ.ቀ ከም ተመን እምበር ላ’ሊጋ መበል 16 ሰሙን ብራዚልን ፈረንሳን ኣብ ናይ ምሕዝነት ጸወታ . . . ከም ሰብ ኣይርእዮን ሪያል ማድሪድ - ሰልታ ቪጎ 1፡0 ድ.ቀ እየ” ክብል፡ ብዙሕ ከም ሰሪ’ኣ መበል 14 ሰሙን ዘጉሃዮ ተዛሪቡ። በዓልቲ ናፖሊ - ጁቬንቱስ 10፡45 ድ.ቀ ዓበይቲን ዕዉታት ዋንጫ ዓለም ዝኾና ሃገራውያን ጋንታት ብራዚልን ፈረንሳን፡ ኣብ ቤት ቶረ’ውን ብግደኣ ሰኑይ ወርሒ መጋቢት ኣብ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ክራኸባ እየን። ነቲ ስጳኛዊ ዓላሚ ፕሪመር ሊግ መበል 15 ሰሙን በዚ ከኣ፡ ኣብ ሪያል ማድሪድ ደቂ ጋንታኡ ዝኾነ ብራዚላውያን ቪንስየስ፡ ሮድሪን ‘ተንኮለኛ’ዩ’ ክትብል ዎልቨስ - ማን ዩናይትድ 1፡0 ድ.ቀ ሚልታኦን፡ ኣንጻር ፈረንሳውያን ናይ ምባፐ፡ ካማቪንጋን ቾመኒን ክራኸቡ እዮም። ምግላጻ ይንገር። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓይገት ቁ.ገዛ 214 ከባቢ ፖስጣ ዕዳጋ ዓርቢ ፋርማሲ ኖቫ 07/12/2025 ጎደና ናቅፋ ቁ.18-20፡ ፊት ከረን ሆቴል 07120574 ፋርማሲ ሰንትራል ጎደና ዓዲ ኣበይቶ ቁ.315፡ ከባቢ ቤተ ክርስትያን ኣቡነ ኣረጋዊ 120730 ፋርማሲ ማይ ተመናይ ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 08370134", "char_count": 6052, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_07122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00171", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.85 ሰሉስ 9 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 9 ገጽ 1 ናበይ ኢና? ጥዕና ኣእምሮና ብኸመይ ንዕቅቦ፧ ንነብስኻ ምሳል ኣትለቲክስ - ሻምፕዮን ክለባትን ልዕለት ንኡሳን ዞባታትን . . .", "char_count": 156, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00172", "text": "ናይቲ ውዕለት ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ንፍሉይ ልኡኽ ህ/ሪ/ቻይና ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ 8 ታሕሳስ ኣብ ሰዓታት ንግሆ ንፍሉይ ልኡኽ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ሚስተር ሁ ቻንግቹን ኣብ ዓዲ-ሃሎ ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ። ኣብ’ቲ ርክብ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣብ’ዚ ዓለምና ትርከበሉ ዘላ ናይ ለውጢ መድረኽ፡ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ክትጻወቶ ዘለዋ ተራ፡ ምስ ሃገራት ምዕራብ ምውድዳር ዘይኮነ፡ ሽርክነት ብምፍጣር ዓቕሚ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ምድላብን ምሕያልን ዘተኰረ ክኸውን ከምዝግባእ ገሊጹ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ፡ ነቲ ብሰንኪ ምትእትታው ሓያላን ሃገራት ምዕራብ ኣብ ዞባና ተኸሲቱ ዘሎ ግጭታት ብምጥቃስ፡ መሰረታውን ዘላቕን ፍታሕ ንምንዳይ ተራ ቻይና ክዓዝ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ኤርትራ ምስ ቻይና ዘለዋ ዝምድና ኣረጋጊጹ። ሽርክነት ናብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጻሕ ድማ ብፍላይ ንዘለዋ ተራን ኣበርክቶን ሕቡራት ሃገራትን ማለት ሓድሕድ ልዕሊ 70 ዓመታት ዝገበረ ድልዱል ፍሉይ ልኡኽ ቻይና ሚስተር ሁ ከምእትደፍኣሉ፣ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ብዝያዳ ከምእትሰርሓሉ ኣነጺሩ። ምክብባር ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሰረት ዘለዎ ከምዝኾነ ጠቒሱ ድማ፡ ቻንግቹን ብወገኑ፡ ሰላምታን ሰናይ ዘለዋ ዝምድና ድማ ኣብ ምሕያል ሓድነትን ከምዝምርኰስ ጽኑዕ ሚስተር ሁ ኣስዒቡ፡ ህዝባዊት ንዝጸንሐ ኩሉመዳያዊ ሽርክነታዊ ምንዮትን ፕረዚደንት ሺ ጂንፒንግ ናብ ዓቕምን ምርግጋጽ ርእሰ-ምርኰሳን መርገጺኣ ደጊሙ ኣረጋጊጹ። ሪፓብሊክ ቻይና፡ ኣብ መንጎ ሃገራት መደባት ናብ ዝበረኸ ደረጃ ንምድያብ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ድሕሪ ምብጻሕ፡ ዘተኰረ ምዃኑ ብምሕባር፡ ኣብ ኣህጉር ዝምዕብል ዝምድናታት ኣብ’ቶም ኣብ’ቲ ርክብ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ብዕቱብ ከምእትሰርሕ ቻይና ምስ ኤርትራ ዘለዋ ስትራተጂካዊ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንጹራት ኣዕኑድ ሃገራዊ ሕግን ቻርተር ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ተሳቲፉ ነይሩ። ኣፍዓበት - ኣቦ መንበር ሃማመተኤ ንመንእሰያት ሰራሕተኛታት ሰሚናር ኣካዪዱ ኣቦ-መንበር ሃማመተኤ ኣቶ ሳልሕ ውዱባትን መንእሰያት ዘለዉዋ ሃገር ከም ቃልሲ ንናጽነትን ምኽባር መንእሰያት ከምዝሓት ብምሕባር ብውፉይ ኣበርክቶ መንእሰያትና ኣሕመዲን፡ ብ7 ታሕሳስ ኣብ ኣፍዓበት መጻኢኣ ብሩህ ከምዝዀነ ብዝርዝር ልኡላውነትን፡ ቃልሲ ኣንጻር ድኽነትን ድማ፡ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ዝካየድ ዘሎን ከምዝሰምር ዘጠራጥር ከምዘየለ ንመንእሰያት ሰራሕተኛታት፡ “ተራ ኣብሪሁ። መሃይምነትን እውን ዕዙዝ ተሳትፎ ኣብ መጻኢ ዝትግበርን መደባት፡ ኣረዲኡ። መንእሰያት ኣብ መኸተን ህንጸት ኣቶ ሳልሕ ኣስዒቡ፡ ሃገርን” ብዝብል ኣርእስቲ ሰሚናር ዕድመ ንእስነት፡ ዕድመ ኣካዪዱ። ዕቑር ጸዓትን ምትግባርን፡", "char_count": 1535, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00175", "text": "መወዳእታ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ሰሚናር እዋናውን ኣገዳስን ከምዝዀነ ኤርትራ ሃገርና ካብ መግዛእቲ ብምጥቃስ፡ መንእሰያት ተላቒቓ ናጽነታ ክተረጋግጽ ንዝተዋህበ መግለጺ ከም ንዝሓለፈቶ መድረኻት ብምጥቃስ፡ መርሓ ወሲዶም ውፉይ ተራን ኣበርክቶን መንእሰያት ልዑልን ኣበርክቶ ክህልዎም ወሳኒን ከምዝነበረ ዝገለጸ ኣቶ ሳልሕ፡ ትጽቢት ከምዝግበረሎም ብቑዕ ፍልጠት ዝቐሰሙ ንቑሓትን ኣዘኻኺሩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ጽውጽዋይ “ዝጠፍአ ገማግም ባሕሪ” ኣብ ዝሓለፈ ሳምንታት፡ ላዕለዎት ሕግን ምጉዕጻጽ ሕጋዊ መሰል ህዝቢ መሰል ርእሰ-ምሕዳር ዘፍቅድ ዝነበረ ኣይነበረን። ንዝሰረቖ ድግስ ገይሩ ናብ ንምርጋእን ግዝኣቱ ንምርግጋጽን፡ ሰበ-ስልጣን ብልጽግናን ተንተንቲ ኤርትራ ንናጽነትን ጥራይ’ዩ። ነዚ ግጉይ “ውዕል ፈደረሽን” ብምፍራስ፡ ኣብ ዋንኡ ዝመልስ፡ ኣብ ታሪኽ ተራእዩን ከምኡ’ውን ነቲ ብሰንኪ ዘይቅርዑይ ዝተሰምዩ ኣጋዋሕትን፡ ኤርትራ ትረኻ ንምእራም እምበኣር፡ ታሪኻውን 1962 ንኤርትራ ብሓይሊ ጐቢጣ ኣብ ተሰሚዑን ኣይፈልጥን። ከም’ቲ ገለ ሃገራት ምሕደርኡ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ናጻ ንዝወጸትሉ ዓመት እናጠቐሱ፡ ሕጋውን ድሕረ-ባይታ ናጽነት ኤርትራ ትሕቲ ግዝኣታ ኣእተወታ። ካብ’ዚ ኣብ እዋን መግዛእቲ ንዝበደልኦ ኣህዛብ - ነታ ሃገር ናብ ሃው ዝበለ ገደል “ኢትዮጵያ መስኮት ባሕሪ ዝሰኣነትሉ ምግላጽ ኣገዳሲ ይኸውን። ታሪኻዊ ክዉንነት ብምብጋስ፡ ናጽነት ብኸፊል ክኽሕሳን ንዝዘመትኦ ቅርስታት ዝመርሓ ዘሎ ውሽጣዊ ግጭታት ኣገባብ ዘረጋግጽ ሰነድ፡ መርትዖ ኤርትራ ጉዳይ “ምፍንጫል” ካብ ክመልሳን ዝርኣያ፡ ገዛእቲ ስርዓታት ንምጥምዛዝ፡ ታሪኻዊ ይኹን ሕጋዊ ናጽነት ኤርትራ፡ ን30 ዓመታት ይኹን ሕጋዊ ጽሑፋዊ ምስክርነት ኢትዮጵያ ከምዘይኰነ ንምርግጋጽ ኢትዮጵያ ልቦና እንተዝህልዎምን ባይታ ዘይብሉ ጽውጽዋይ ብምፍጣር፡ ብዝቐጸለ፡ ኣብ 191 ንገዛእቲ ሓይልታት ኣይረኸብናን” ንዝብል ዘንቀደ ዓቐብ ኣይከውን። ቃልሲ ኤርትራ፡ ንሰናይ ጉርብትና ዝሓስቡ እንተዝዀኑን፡ መታለሊ ምንቅስቓሳት ክገብር ኢትዮጵያ ዝጸራረገ ነዊሕ ቃልስን ኣጀንዳ፡ ተቐባቢሎምን ደጋጊሞምን ነቲ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ዝተመንዝዐ ከምኡ ክገብሩ ምተገብአ። የግዳስ፡ እቲ ጸኒሑ’ሎ። ሓደ ካብ’ቲ ዘልዓሎ መስተንክራዊ ወተሃደራዊ ዓወትን ከቃልሑ ተሰሚዖም። እዚ ስግንጢር ሕጋዊ መሰል ንምላስ፡ ኣንጻር ጎበጣ ክዉንነት ብኣንጻሩ ኰይኑ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣጀንዳታት ድማ፡ ምስ ልኡላውነት ዝተረጋገጸ’ዩ። ሕጋውነት ሕቶ ኤርትራ ዘመተ’ዚ፡ መበገሲኡ እቲ ቀዳማይ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ፍትሓዊ ቃልሲ’ዩ። ዝተኸተሎ ሰላማዊ ቃልሲ ብዓረር ኤርትራን “ዝጠፍአ ገማግም ባሕሪ” ንናጻ ሃገር ግና፡ ቅድሚ ብረታዊ ቃልስን ሚኒስተር ኣቢ ኣብ ፓርላማ ዝኣወጆ መዛግብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት’ውን፡ ምስ ተመለሰሉ፡ ብሓይሊ ንዝተመንዝዐ ዝብልዎን ዝተሓዘ’ዩ። ኢትዮጵያ ናይ መወዳእታ ዓወትን ዝነበረ’ዩ። “ዘይዕዉት ድልያ ሰነዳት” ዘጠቓል፣ ነዚ ታሪኻውን ሕጋውን ክዉንነት መሰሉ ብሓይሊ ክመልስ’ዩ ተላዒሉ። ልኡላዊ ኣፍደገ ባሕሪ ከምዝነበራን እንተዀነ፡ ድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ ንሕጋውነት ናጽነትን ልኡላውነትን ብዘየወላውል የረጋግጾ’ዩ። ከቢድ ዋጋ ከፊሉ ድማ ዘውዲ ዓወትን ብውዲት ከምዝኸሰረቶን ኣምሲልካ ኲናት ዓለም፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ብሓፈሻ ኤርትራ ዘነጻጸረ መርዛም መደረ’ዩ። ክብረትን ደፊኡ። ብምድንጋር፡ ናይ ምስፍሕፋሕን ከም ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት፡ ዕብለላን ሕልምኻ ንምስማር ዝተኣልመ እዚ በቲ ቀዳማይ ሚኒስተርን ጥልያን ዝነበራ ሊብያን ሶማልያን ድማ ዝተመንዝዐ መሰል ንምላስ ዝዓለመ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ድሕሪ’ቲ ብደሙ ሓደገኛ ኣጀንዳ። እዚ “ንኤርትራ ኣጋፈርቱን ዝተፈብረኸ ጽዋ፡ ብፍላይ ናጽነተን ኣብ ዝረኽባሉ ዝነበራ ቃልሲ ንሃገራዊ ናጽነት እምበር፡ ዘረጋገጾ ሓርነት፡ ረፈረንደም ከካይድ ንምዅላስ ወይ ንምቕላስ” ዝሕመረቱ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ንዘለዎ እዋን፡ እቲ ተዓዊቱ ዝወጸ ሓይሊ - “ውሽጣዊ ኲናት ሓድሕድ ኢትዮጵያ” ግድን ኣይነበረን። ይኹን’ምበር፡ ኣርሒቑ ከይሲ ሕልሚ፡ ንኢትዮጵያን ነቲ ዞባ ልኡላውነት ኤርትራ፡ “ድልዱል “ብዓይኒ ፍትሒ ክርአ ከሎ፡ ርእይቶ ኣይነበረን። ስለዝዀነ፡ ኤርትራ ኣብ 193 ዝጥምት መሪሕነቱ፡ ኣብ 1981 (10 ዓመት ብሓፈሻን ሓደገኛ ሳዕቤናት ከምዘለዎ ሕጋዊ መሰረት” የብሉን ኣብ ዝብል ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ክኣቱ ይግባእ ናጻን ልኡላዊትን ሃገር ክትከውን ከላ፡ ቅድሚ ዛሚ ዓወት)፡ ረፈረንደም ክግበር ብኣጋ ዝተፈልጠ’ዩ። ኣዝዩ ዝምቡዕ ታሪኻውን ሕጋውን ነይሩ። የግዳስ፡ ንስትራተጅያዊ ረብሓ እቲ መስርሕ ባርኾት ወይ ኣፍልጦ ናይ ወሲኑ ነይሩ። እዚ ድማ፡ ነቲ ብደሙ ፈጠራ ዝተሰረተ’ዩ። ብታሪኽ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ዞባ ኢትዮጵያ ዘድልዮ ኣይነበረን። ኣህጉራዊ ዘረጋገጾ ዘይንፈግ መሰሉ፡ ብድምጹ ኣብ እምበኣርከስ፡ ኢትዮጵያ ካብ ቀጻሊ ዘይቅኑዕ፣ ብሕጊ ድማ ክትምጉተሉ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኤርትራ ምስ’ታ መሓዛና ሕጊ’ውን፡ ካብ መግዛእቲ ናጻ ክትከውን ቅድሚ ኣህጉራዊ ሕጊን ኣህጉራውያን ውሽጣዊ ግጭታትን ሳዕቤናቱን ዘይከኣል’ዩ። ኢትዮጵያ ንዘይትውንኖ ዝዀነት ኢትዮጵያ ክትቊረን ኣገዳሲ እትኽተሎ መስርሕ፡ ግድን በቲ ገዛኢ ተዓዘብትን መኸተምታ ክገብረሉ እትድሕን፡ ካብ’ቲ ከም ፖለቲካዊ ዝነበረት “ከምዝኸሰረቶ” ከተረጋግጽ፡ ይኸውን።” ስለዝበለ፡ መሰረታዊ ሰብኣዊ ሓይሊ “ክጸድቕ ኣለዎ” ኣይብልን። ዝዓለመ’ዩ። ካብ 23 ክሳብ 25 ሚያዝያ ያታ ክትክተሎ ዝጸንሐት መታለሊ ሰነድ ኰነ ባርኾት ዘድልዮ ጉዳይ’ውን መሰል ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት ተነፊጉ፡ 193 ኣብ ዝተኻየደ ረፈረንደም ድማ፡ ጽውጽዋያት ወጺኣ፡ ኣብ ሓቂ፡ ስለ’ዚ ድማ፡ ኤርትራ ኣብ 193 ነቲ ኣይኰነን። ኤርትራን ህዝባን - ኣንጻር ድሌቶምን 9.8% “እወ ንናጽነት” ብምድማጽ፡ ርትዕን ተሓታትነትን ዝተሰረተ ጸንባሪ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተዓዘቦን ባህጎምን፡ ብጉልባብ “ፈደረሽን” ነቲ ኣብ 191 ዘረጋገጾ ወተሃደራዊ ስርዓት ምስ እትተክልን እትኽተልን፣ እቲ ተጠቒሱ ዘሎ ግዝኣት፡ ካብ ውጽኢቱ ዘረጋገጾን ናጻን ፍትሓውን ንዳግማይ መግዛእቲ ኣብ ትሕቲ ዘውዳዊ ዓወት፡ ብሕጋዊ መዳይ ድልዱል ሰረት ከምኡ’ውን መግዛእታዊ ዶባት ጥንቲ ጥቅምቲ ናይ ኤርትራ’ዩ - ረፈረንደም ተኸቲላ ናጽነታን ስርዓት ኢትዮጵያ ክቚረኑ ተፈሪዶም - ሃገርነት ኣትሒዝዎ። ኣኸለ! ተቐቢላ፡ ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ናይ ኤርትራ ኰይኑ ድማ ክነብር’ዩ። ልኡላውነታን ክትእውጅ ከላ፡ ኣህጉራዊ ብዓመጽ። ሓድነትን ጐረባብታን ኣህጉራዊ ሕግን ዝዀነ ዝለዓል ሕቶ ከኣ፡ ቅሉዕ ተፈላጥነት ንኽትረክብ፡ ግድን ናይ ኣብ 2018 ብዝተፈጥረ “ዕድል” ናብ ምስ እተኽብር ጥራይ’ዩ! ምጥምዛዝ ታሪኽ፡ ምጥሓስ ኣህጉራዊ እዚ ከይኣክል፡ ኢትዮጵያ ነቲ ንኤርትራ መንግስቲ ኢትዮጵያ ባርኾት ዘድልያ ስልጣን ዝደየበ ሰልፊ ብልጽግና፡ ስርዓቱ ዜና ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ፡ ሰራሕተኛታት ኣሰልጢኑ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ፡ ንክልተ ሰሙን ብምጥቃስ፡ ተመረቕቲ ንዘርኣይዎ ድሌትን ብሓፈሻዊ ምሕደራ ንብረት ዘሰልጠኖም፡ ተበግሶን መጒሱ። ካብ 7 መንግስታውያን ትካላት ዝተዋጽኡ ኣብ መወዳእታ ሰልጠንቲ፡ ንዝቐሰምዎ 50 ሰራሕተኛታት፡ ብ2 ታሕሳስ ኣመሪቑ። ፍልጠት ዘንጸባርቕ ትሕዝቶ ኣቕሪቦም። እቲ ብግብርን ክለሳ-ሓሳብን ዝተሰነየ ኣካያዲ ስራሕ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ኣቶ ስልጠና፡ ኣብ ስነ-ፍልጠታዊ ምሕደራ ግርማይ ኣብረሀ ኣብ ዘስመዖ መዛዘሚ ቃል፡ ንብረትን ኣብያተ-ዕዮን፡ ከምኡ’ውን ምሕደራ እቲ ስልጠና መቐጸልታ ናይ’ቲ ዓቕሚታት መቀያየሪ ኣቕሑት ዘጠቓለ’ዩ ነይሩ። ኣባላትን መሻርኽትን ንምብራኽ ዝውደብ ኣብ’ቲ ኩባንያ ሓላፊ ክፍሊ ምሕደራ ስልጠናታት ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ንብረት ኣቶ ሰለሙን ነጋሽ ኣብ ዘስመዖ ኣብ ዝተመደቡሉ ቦታ ስራሕ ብዝግባእ ቃል፡ እቲ ስልጠና ብዓይነቱ ፍሉይ ከምዝኾነ ከንጸባርቕዎ ተላብዩ። ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ዋና ኣሰናዳኢ ድባርዋ - ብሞያ ዝሰልጠኑ መንእሰያት ተመሪቖም ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ብዝተፈላለየ ምንቃሽን ዘጠቓለ ነይሩ። ኣካያዲ ስራሕ ምሕዳር ንኡስ ዞባ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ዓውድታት ሞያ ዝሰልጠኑ 125 መንእሰያት፡ ሓላፊ ፕሮጀክትታት ሃማመተኤ ዞባ ድባርዋ ኣቶ ተኽለማርያም ገብረየሱስ ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ብ2 ታሕሳስ ተመሪቖም። ደቡብ ኣቶ ሕሩይ ተስፋዮውሃንስ ኣብ ዝሃቦ ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ፍልጠትን እዚ ካብ ክልተ ክሳብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ቃል፡ እቲ ዕላማ - ዓቕሚታት መንእሰያት ሞያን ብስራሕ ንምዕባይ ክሰርሑ ተላብዩ። ቦርድ ምስንዳእ ብግብርን ክልሰ-ሓሳብን ዝተዋህበ ስልጠና፡ ሃኒጽካ ኣፍረይትን ፈጠርቲ ስራሕን ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ኣብ’ዚ ዓመት ልዕሊ ሙዚቃ፡ ስነ-ጽባቐ ጸጉሪ ርእሲ፡ ምልኻዕን ንምግባሮም ከምዝዀነ ገሊጹ። 60 መንእሰያት ብሞያ ተመሪቖም ኣለዉ።", "char_count": 4907, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00180", "text": "ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓዳስ ስ ኤ ኤርትራ መበል 351 ዓመት ቁ .ቁ85.86 9 ታሕሳስ 20215 - ገጽ 53 ሸባብ ሸባብ", "char_count": 94, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00181", "text": "ሃማመተኤ ናብታ ዕላማና ንምብጻሕ እትወስደና መገዲ ቅድሜና ከይድዋ ዝፈልጥ ሓሳባት ናበይ ኢና? ሰብ ስለዘየለ ጥራይ እዩ። ዝበዝሕ እዋን፡ ካብ ሓድሽ ነገር ክንፍትን ነቲ ቅድሚ ሕጂ እንፈልጦ ኣስቴር የማነ ‘መገዲ’፡ መገዲ ኮይኑ ኣይፍጠርን እዩ። ነገር ክንደግሞ እዩ ዝፎዅሰና። ወላ’ውን ብውልቂ ፈቲንናዮ ናበይ ኢኺ/ኢኻ፧ እትብል ሕቶ፡ ኮለል ክትብል እንተ ውዒልካ፡ ኣደዳ ኣይንፍለጥ፡ ቅድሜና ዝፈተኖ ሕጂ ኣብዛ እነንብበላ ዘለና ህሞት ዘይተደልየ ሃልክን ድኻምን ኴንካ ሰብ እንተ’ልዩ ዝያዳ ውሕስነት እዚኣ እንተ ንሕተት፡ መልስና ንገዛኻ ከም እትምለስ ርጉጽ እዩ። ይስመዓና። ካብ ናትና ሓድሽ ነገር እንታይ ምኾነ፧ ገሌና ኣብ መገዲ “እቶም ናብ ቤት-ትምህርቲ ክንፈጥር፡ ነቲ ካልእ ሰብ ዝሓለፎ እናኸድና፡ ገሌና ኣብ ናይ ስራሕ እናኸዱ ኣብ መገዲ ዝጠፍኡ መገዲ ተኸቲልና ኣብ ዓወት ቦታና፡ ገሌና ኣብ ገዛና ኮፍ ኢልና፡ ሰባት፡ ነቲ መገዲ ምሉእ ህይወቶም ክንበጽሕ ንመርጽ። እንተኾነ፡ ዝኾነ ገሌና ኣብ ናይ መዘናግዒ ቦታ፡ ገሌና ኣይረኽብዎን እዮም፡” ዝብል ጥቕሲ ‘መገዲ’፡ መገዲ ኮይኑ ኣይፍጠርን ኣብ. ኴንና ኢና ነንብ እንህሉ። ጀርመናውያን ኣሎ። ሒዝካዮ እዩ። እቲ ነታ እንደግማ ዘለና መገዲ እዚ ዘለናዮ ንፈልጦ ኢና። ናበይ ዘለኻ መገዲ ናበይ እዩ ከብጽሓካ፧ ዝጀመረ ሰብ’ውን እኮ ዝተጸርገት ምዃንና’ውን ንጹር መልሲ ኣሎና። ንምንታይ ዕላማ ኢኻ ትኸዶ ዘለኻ፧ መገዲ ኮይና ከም ዘይጸንሓቶ ሓቀይ፧ ስለዝኾነስ፡ “ናበይ ኢና፧” ንዕብየትካ ድዩ ስለምኻድ፧ ምስ ክንስሕቶ ዘይብልና ሓቂ እዩ። ማለት፡ ኢለ ምስ ዝሓት “ናብ.” ዝብል በጻሕካ ኸ እንታይ ኢኻ ክትረክብ፧ ናይ መገዲ ቅርጺ ሒዙ መገዲ መልሲ ኣይስእን እየ። እዚታት ከይመለስካ ምስ እትጐዓዝ፡ ንክኸውን ሰብ ክመላለሰሉ ኣለዎ። ናብ እነብሎ ዘይብልና፡ ኣብ ዘለናዮ ሓደ መዓልቲ ሽኩሹኳ ክወስደካ ሽዑ መገዲ ሙዃኑ ተፈሊጡ፡ ብዘይ ዝኾነ ካብን ናብን ምንቅስቓስ እዩ። ናበይ ከም ዝኸይድ ከየነጸርኩ ጥጡሕ መላለሲ ይኸውን። እንውዕል’ውን ኣይንሰኣን እንዲና፡ ዝተጓዓዝኩወን ግዜያት፡ ኣብ ልዕሊ ናብ ዓወትና እትወስደና መገዲ፡ ብኣንጻር’ዚ ብዘይ ዕረፍቲ ካብቲን ሚእቲ ካብ ሚእቲ ርግጸኛታት ዕላማ ክህልወና ኣድላዪ እዩ። እቲ ግዜይ ብኸንቱ ምጥፍኡ፡ ማዕረ ኣንፈታ ናብ ዕላማና ብምግባር ናብቲን ክብል ዝውዕል ሰብ ድማ ንኸይንኸውን ገለ ሚእታዊት ምኽንያት ንጹር ስለዝኾነ መልሲ ክንደይ ኣሰልከይቲ ከም ዝነበራ ጸሪግና እንኸዳ ንሕና እቶም ሰብ መሊኡ። ሓደ ኣብ ግምት ከነእትዎ የጕድል እንተ ኾነ፡ ናበይ ከም ካባይ ትጽበዩ ኣይብልን እየ። ብዘይ ድማ ኣነ ምስክር ኣለኹልኩም። ዕላማ ኢና። ብፍላይ ከኣ እቶም ዘለና ግን ባህሪ ስራሕ ስለዝፈላለ፡ እነብል ግን ንፈልጥ ኢና። ወላ’ውን ዕላማ ምጕዓዝ ዘስዕበልና ሃልኪ “ናብ ከምዚኣ ክበጽሕ ኣለኒ፡ ናብኣ ምስ ምሉእ ናይ ምትግባር ሓይልና ሓደ ሰብ ኣብ ሓደ ቦታ ኮፍ ኣብ መንገድና ዘይሓሰብናዮ ብቕል ዝበለ ኣብነት ግን ንርአ፤ ንኽበጽሕ ከኣ.፡” ኢለ እታ ናተይ ዘለና መንእሰያት። እንተወሓደስ፡ ስለዝበለ ጥራይ ኣይሰርሕን ኣሎ ዝኣልየና ነገር ረኺብና ናይ ሽዓ ንኸተማ ወጺእካ ተዛዊርካ ጥራይ መገዲ ንኸጣጥሕ ላዕሊን ታሕቲን ንሕና ዝተጓዓዝናዮ መገዲ ዓወት ክንብል ኣይንደፍርን። ብኾፍካ’ውን ጕዕዞና ከብዅረና ዝኽእል እንተ ክትምለስ ኢልካ እስከ ተበገስ። ዝበልኩሉ እዋናት እዩ ጥዑምን ብምርኣይ፡ ነታ ንሕና ዘውጻእናያ ዝሰላሰልን ዝዕመምን መሊኡ ስለዘሎ። ኾነ፡ ናበይ ኢልና ከም ዝተበገስና ኣብ ከተማ ምስ በጻሕካ በየን በየን ውጽኢታውን ነይሩ። መገዲ ብምኽታል ኣሰርና ዝስዕብ ሓደ ሰብ’ውን ምሉእ መዓልቲ ኮለል ግን ኣይጠፍኣናን። እዚ ግን ካብ ቦታት ክትሓልፍን፡ ኣበይ ኮፍ ኣፉ ኣጽርዩ ክዛረብ ዝጀመረ ህጻን ተጓዓዚ ኣይሰኣን። ክብል ስለዝወዓለ ጥራይ ስርሑ ክንብገስ እንከለና ናበይ ኢልና ከም ኢልካ ሻሂ ከም እትሰቲን ከይመደብካ ከይተረፈ፡ ሒዝካዮ ካብ ገዛ እንተ ካልእ ሰብ ብዝሒ ናብ ሓደ የሳልጥ ኣሎ ማለት ኣይኮነን። ብዘይ ዝወጻእና ርግጸኛታት ምስ እንኸውን ድማ ወጺእካ ኣለኻ። ኣብኡ ምስ ወጺእካ፡ “ናበይ ኢና፧” ኢሉ እዩ ዓይነት ዕላማን ዓወትን ስለዝበጽሐ ፍረ ዘወን. ዘወንወን ምባል’ውን እዩ። እምበር. ብዘይ መደብ ስቕ በጻሕካ፡ ስቕ ኢልካ ፍቐድኡ ኮለል ዝሓተካ። ኣንፈትካ ናይ ምፍላጥ ጥራይ ግን ኵልና ሓደ ዓይነት ስለዘሎ። ብሓጺሩ፡ ካብ ቤትና ዲና ኢልና እንተ ወጺእናስ ኣብ መገዲ ከም እትብል ፍሉጥ እዩ። ናብ ናይ ባህጊ ምሳና ዝተፈጥረ ከይኮነ ዕላማ ክንገብር ኣለና ማለት ናብ ግዳም ክንወፍር፡ ወይስ ካብ ኣላዪና ብዙሕ ከም ዝኸውን ፍሉጥ ሸቐጥ ጐደናታት ዲኻ ከተብል፡ ኣይተርፍን። ናበይ ምዃናስ ሕራይ ኣይኮነን። ንኣብነትሲ ሓደ ኣብ ዝወፈርናዮ ኢና ንቤትና ክንኣቱ፡ እዩ። ናብ ናይ መዘናግዒ ጐደናታት ፈሊጥና ኣለና ንበል፣ መንገድና ጸወታ ኵዕሶ-እግሪ ንፉዕን ፈጣን ናብ ‘እንኸዶ’ ቦታስ ይህልወና ናበይ ኢኺ/ኢኻ፧ ናብ ትምህርቲ፧ ዲኻ፡ ናብ’ቶም ስራሓቶም ርኢኻ ኸ ከመይ ይመስል፧ ናብቲ ክንከዶ ዝኾነ ሰብ፡ ናይ ጕያ ኣትለታት እዩ። ተረዳዲእና እንተ’ለና፡ ናብ ናብ ስራሕ፧ ናብ ዕላማኻ/ኺ፧ ናብ እተድንቖም ህንጻታት ዲኻ ከተብል፡ እንሓስብ ዘለና ዝወስደና/ ዘብጽሓና ብዝሒ ክሽለሙ ስለዝረኣየ፡ ነቲ እንዓየሉን እነፍርየሉን ፍረ-ጻዕርና መገሻ፧ ናብ ምዝንጋዕ፧ ናብ ምብጻሕ ወላስ ናብቶም ውሑድ ምንቅስቓስ ንሱ ካብ ኮነ፡ ብዝተኻእለ መጠን ዛጊት ኣብ ናይ ሽልማት መድረኽ እውን እንርእየሉን ቦታ ምኻድ እየ ቤተ-ሰብ፧. ናበይ ኢኺ፧ ናበይ ኢኻ፧ ናይ ሰባት ዘለዎም ጐደናታት ኬድካ መንገድና እንተ ኣጣሕና ክሕሸና ዘይበጽሓሉ ሞይኡ ብምቕያር ነቲ ዝብል ዘለኹ። ናበይ ኢና፧ ብውልቂ ናበይ ምዃነይ ኢኻ ምስ ነብስኻ ከተዕል፧ እዚታት እዩ። ንኣብነትሲ ፍልይ ዝበለ ሓሳብ ናይ ምጕያይ ዓቕሙ መጣጢጡ፡ እቲ ሕጂ ዘለናዮ ቦታ ብርግጽ እንተ መሊሰ፡ ብድምር ኣነን ከይሓሰብካሉ እንተ ወጺእካ፡ ኣልዒልና ናብ ዝለዓለ ደረጃኣ ክንዲ’ቲ ናይቶም ኣትለታት ስለእንፈልጦ ኣበይ ከምዘለና ንስኹምን ናበይ ከም እንኸይድ ኣብኡ ምስ በጻሕካ ብዝኸድካዮ ከነብጽሓ ኢልና ንሓስብን ንምድብን ብቕዓት ክመጽእ እንተ ደለየስ ርግጸኛታት ኴንና ክንምልስ ንምግማቱ ዘሸግር ኣይመስለን። ጐደና ኣድህቦኻ ዝሓት ነገራትን ኢና። እታ ዝመደብናያ፡ ቅድሜና መወዳእትኡ እንታይ እዩ ክኸውን፧ ኣይንጽገምን። ወላ’ኳ ነገር ኣንፈትካ ክቕይር ዝፍትን ነገራትን ካልእ ሰብ ገይርዋ ዘይፈልጥ እንተ ከም ሰብ፡ ብፍላይ ከኣ ከም “ሕልምታትና ጋህዲ ዝኾኑ፡ ኣሰር ኣጋጣሚታት፡ ናበይ ከም ዝኾንና ምስ ረኸብካ እንታይ ኢኻ ክትገብር፧ ኾይኑ ኸኣ ዝያዳ ክብደት ይስመዓና። መንእሰያት መጠን፡ ክንበጽሖ እንደሊ ኣሰሮም ንምስዓብ ዘኽእል ድፍረት መቸም እግርኻ ናብ ዝመርሓካ እቲ ምኽንያት ካልእ ኣይኮነን፣ እታ ምስ ዝህልወና ጥራይ እዩ፡” ደስኒይ ዋልት ኣብ ዕላማና ንኽንበጽሕ፡ እቲ ግዜኻ፡ ግዜኻ ጥራይ እዩ፣ ጽኑዓት ክንከውን ከም ዘለና ክምህር ልቦና ኣነቓሒ ዛንታ ኣኸለ። ዝበሎ እዩ።", "char_count": 3867, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00182", "text": "ከምቲ ንገንዘብካ ኣበይ ከም ካልእ እንተ ተረፈስ፡ “ባ/ እተውዕሎ ትሓስበሉን ትውስነሉን፡ ማ. ናበይ ዲኻ/ዲኺ፧” ኢልና ጀሚል ስዒድ ኢድካ ዘይምሃብ ግዜኻ ኣበይ ከም እተሕልፎ’ውን ዝሓተትናዮም ወለድና፡ “ንስራሕ፡ ክትሓስበሉን ክትውስነሉን ዘለካ ኣብ ናይ ባንክ ሕሳብካ 86,40 ንግሆ-ንግሆ 86,40 ካልኢታት ኣብ ካብ ናይ ዝመጽእ መዓልታት ቅጫ ከምጽእ ’ዛ ጓለይ/’ዚ ወደይ፡” ንስኻ ኢኻ። ናቕፋ መዓልታዊ ይቕመጠልካ ኣሎ። ሕሳብካ ይወሃበካ። መቝን እንተ ደለኻ’ውን ክትረኽቦ ኢሎም እናመለሱ፡ ኣርኣያ እናኾኑ እዚ ንመዓልቲ ግድን ትጥቀመሉ’ዩ፣ ኣይከኣልን። ካብ ናይ ካልእ ሰብ’ውን እዘን ናይ መዓልቲ ብጽሒትካ፡ መገዲ ብዘትሓዙና ስድራ ኢና ካብዚ እቲ ዘይተጠቐምካሉ ገንዘብ ዝሓድር ወይ ዝውህለል ገንዘብ ክትወስድ ኣይትኽእልን፣ ካብ ክሳብ ዝከኣለካ ክትቀመለን ዓቢና። እቲ ሓቂ እዚ እናኾነ፡ ሕጂ (ካልኢት)፡ ብላሽ ወይ ኮንቱ ተባሂሉ የብልካን። ምሸት-ምሸት እቲ ይስረዝ። ካብተን ናይ መዓልቲ ናትካ’ውን ክትህብ ኣይትኽእልን። ኣይትተሓለል። ኣንፈትና ጠፊኡና ዕንክይክይ ክንብል ዘይተጠቐምካሉ ገንዘብ ካብ ሕሳብካ መቝንካ፡ ንላዕሊ ክትልቃሕ ወይ ዘምሕረልና ኣይኮነን። እሞ. ንሕና ክእለ እዩ። እሞ በዚ ሰልዲ እንታይ ልዕሊአን ክትጥቀም ኣይከኣልን። ኸ ኣንፈትናን እንበጽሖን ኣነጺርናዶ ምገበርካ? ነፍሲ ወከፍ ናቕፋ ካብ ነፍሲ-ወከፍ መዓልቲ፡ ባንክ ሕሳብካ ፈሊጥና ኣለና፧ ‘ናበይ ኢና፧’ ነዛ ሕቶ ሕሳብካ ኣውጺእካዶ ምተጠቐምካሉ? ይሕደስ፣ ነፍሲ-ወከፍ ምሸት ከኣ ባንክ ነፍሲ-ወከፍና ክንምልሳ ናባኹም ቅድሚ ንባብ ምቕጻልካ’ባ ንእሽተይ ሕሳብካ ባዶ ይኸውን። ንመዓልቲ ኣብ ይገድፋ። ናበይ ኢኻ/ኢኺ፧ ናበይ ሕሰብ! ሕሳብካ ዝተቐመጠልካ ገንዘብ እንተ ኢና፧ ዝሓሸ ንስኻ/ንስኺ ንምስራሕ፧ “መን’ሞ ክህበኒ?” ዶ ኢልካ!? ሓሪሩ፡ ውድቀትካ ወይ ስዕረትካ’ዩ ዝሓሸ ሕብረተሰብ ንምስራሕ፧ ካብዚ ተመሳሊ ባንክ ንዅልና ኣሎና። ዘመልክት። ይግባይ ኢልካ እውን ሕጂ ዘላቶ ደረጃ ዝያዳ ዝማዕበለትን “ግዜ” ድማ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ክምለስ ኣይከኣልን እዩ። ዝበልጸገትን ሃገር ንምስራሕ፧ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ጥዕና ሱሌማን ኣሕመድ", "char_count": 1239, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00183", "text": "ጥዕና ኣእምሮና ብኸመይ ንዕቅቦ፧ ጥዕና ኣእምሮ ማለት፡ ኣእምሮና ንምሕሳብ፡ ንምሃር፡ ንምዝካር፡ ስምዒታት ሰሙን ካብ 150 ክሳብ 30 ደቓይቕ፡ ከም ገለ ዓይነት ሕማት፡ ኣብ ኣተሓሳስባናን ንምንባብ፡ ከምኡ’ውን ንምንቅስቓስ ዘለዎ ብእግሪ ምጉዓዝ፡ ኤውሮቢክስ፡ ምሕንባስ ዝኽረትናን ጸገማት ናይ ምፍጣር ዓቕሚ ክሳብ ክንደይ ሓያል እዩ ብዝብል ዝኣመሰሉ ስሩዕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ተኽእሎታት ኣለዎ። ናብ ሓንጎል ኣምር ይልካዕ። ብህይወት ንኽንነብር ምክያድ፡ ናይ ምዝካር ዓቕሚ ሓንጎልና ንዝርግሑ ሻምብቆታት ደም ናይ ኣካላትና ዝጠልቦ ኩሉ ብመንገዲ ኣብ ምሕያል ልዑል ጥቕሚ ኣለዎ። ምዕናው ተኽሎታት’ውን የዕብይዎ ሓንጎልና እዩ ዝሓልፍ። ስለዚ፡ ኣእምሮና ኩነተ-ኣእምሮና ከም ዝሕደስ ስለ ዝገብር እዮም። ገለ ካብቶም ንሓንጎልና ዝፈታትኑ ስሩዕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ብምክያድ፡ ድማ፡ ጭንቀትን ጽላለን ከጋጥመና ንዘሎ ዓይነት ሕማት - ሽኮር፡ ዝተፈላለዩ ዘድሊ መኣዛዊ መግብታት ብምጋብ፡ ተኽእሎ የጉድሎ። ጸገማት ልብን ጸቕጢ ደምን ምጥቃስ እኹል ድቃስን ዕረፍትን ብምርካብ፡ ይከኣል። ስለዚ፡ ኣብዞም ሕዱር ሕማት • ኣመጋግባ፦ ካብ ስብሓዊ ኣእምሮ ዘነቓቕሑ ግድላትን መጻሕፍትን ግቡእ ክንክን ምስ እንገብር፡ ንሶም መግብታት ምቑጣብ፡ ከምኡ’ውን ንወስዶ ብምስራሕን ምንባብን፡ ብተወሳኺ ምስ ከስዕቡልና ኣብ ዝኽእሉ ጸገማት ጥዕና ዓቐን ጨው ምጉዳል፡ ንጥዕና ሓንጎል ቤተሰብን ሕብረተሰበን ጥቡቕ ዝኾነ ንምጉዳል ዝበለጸ ኣገባብ እዩ። ኣገዳሲ እዩ። ዝተዓሸጉ መግብታት ካብ ሙቐት ዝኣመሰሉ ኣብ ደጋዊ ክፍሊ ዓብላሊ ክፍሊ ሓንጎል ኣብ ንጥፈታት ማሕበራዊ ርክብ ብምክያድ ክነቓቕሖ ምውሳድ ምሕራም። ምዝናይ ሰብነትና ዝፍጠሩ ሓበሬታ እኩቡ ግብረ ቋንቋን ናይ ምዝራብ ክእለትናን ዝያዳ ይግባእ። • ድቃስ፦ ኣብ መዓልቲ ካብ 7 መልሲ ይህብ። ኣብ ዝተፈላለዩ ኣካላትና ጸላዊ ዝኸውን። ግዜ ሂብካ፡ ምስ ኣዕሩክትኻ ወይ ካብ መለክዒታት ጥዕና ኣእምሮ፦ ክሳብ 9 ሰዓታት እኹል ድቃስ ምርካብ፡ ዝኽሰቱ ስምዒታት/ ጸገማት’ውን መቕርብካን ቤተሰብካን ትገብሮ ምዝንጋዕ፡ ንሓንጎል ሸፊኑ ዝርክብ ዓጽምን ቲሹን ናይ ምዝካር ዓቕሚ ሓንጎልና የሐይሎ ቅጽበታዊ ዝኾነ ግብረ መልሲ ይፈጥር። • ተገንዝቦኣዊ (Cognitive):- ብስራሕ ይኹን ብኽብደት ናብራ እዩ። ኣተሓሳስባና ክዓቢ’ውን ይገብር። ንሓንጎል ሸፊኑ ዝርከብ ሽክና ‘ክራንዩም’ ግቡእ ምሕሳብ፡ ምሃር፡ ምዝካር፡ ሽግር ስነ-መዛርዕ ሓንጎል • ኣእምሮ ከም ዝበላሓት (cranium) እዩ ዝበሃል። ‘ክራንዩም’ ኣካል ምፍታሕ። ምግባር፦ ሓያሎ መጽሓፍቲ ምንባብን ስነ-ቕርጺ ናይ ስርዓተ ዓጽሚ ሰብነትና እዩ። ንሓንጎልና • ህዋሳዊ (Sensory)፦ ብግቡእ ሓዲሽ ፈጠራታት ክትምህዝ ምፍታን ሓንጎል ዝተሓላለኸ ካብ መጉዳእቲ ይከላኸለሉ። ኣብ መንጎ ምልካት፡ ምስማዕ፡ ምድህሳስ፡ ሚዛን ሓንጎል ከም ዝነቓሕ ዝገብር ኣገባብ እዩ። ሰለስተ ኣገደስቲ እዚ ሽክና ርእስን ሓንጎልን ሰለስተ ምሕላውን ምንቅስቓስን። እዩ። ክፍልታት ድማ ቀጸላታት ቲሹ ኣለዉ። • ስምዒታዊ/ ባህርያዊ (Emoኣለዎ። - ‘ዱራ ማተር’ (Dura mater):- እዚ tional/Behavioral):- ስምዒታት ንጡፍ ምዃን - ‘ሰረብሩም (cere- ንምሉእ ሽክና ርእሲ ብውሽጣዊ ሸነኹ ምልላይን ምእዛን፡ ምስ ሽግራትን ብዕለታዊ ስራሕ ይኹን ብምዱብ brum)፦ ንምርኣይ፡ ሸፊኑ ዝርከብ ቲሹ እዩ። ተዓጻጺፉ ጸቕጥን ብግቡእ ምግጣምን ምእላይን። ኣካላዊ ምንቅስቓስ ኣብ ንጡፍ ድምጽን ምድህሳስን ብምቛም ድማ የማናይ ሸነኽ ሓንጎል ካብ ኣተሓሳስባና፡ ምንቅስቓስና፡ ስምዒታትና ምውስዋስ ዝርከቡ ሰባት ሓንጎሎም ዝኣመሰሉ ምልክታት ጸገማይ ሸነኽ ከም ዝፈላለ ይገብር። ኩሉ ብሓንጎልና እዩ ዝምእዘን። በሊሕ ምዃኑ መጽናዕትታት የመልክቱ። የነጽር። ስምዕታት፡ - ‘ኣራክኖይድ’ (Arachnoid):- ማእከላይ ክብደት ሓንጎልና ካብ 1.4 ኪሎ ግራም ስሩዕ ዝኾነ ምውስዋስ ኣካላት ምክያድ፡ ምኽንያትን ምሃርን ቀጸላ ናይ ሽፋን ሓንጎል ኮይኑ፡ ኣዝዩ ኣይዛይድን እዩ። ግን ከኣ ምንጪ ሓይሊ ሚዛን ሰብነትካ ከተመሓይሽ ይገብር። ዝኣመሰሉ ስምዒታት ረቂቕ ብቐሊሉ ክብሳዕ ዝኽእል ቲሹ እዩ። ኩሉ ሰብነትና እዩ። እዚ ንኡስ ኣካል’ዚ፡ ዝተዓጻጸፍን ድልዱልን ጭዋዳ ክትውን ድማ ይቆጻጸር። 80 ንመላእ ሓንጎል ሸፊኑ ድማ ይርከብ። ንኹሉ እንታይነትና (personality) ስለ ዘኽእለካ፡ ኩነተ-ኣእምሮኻን ሓይልኻን ሚእታዊት ካብ ክፍሊ ከምኡ’ውን ንኹሉ ዝኽረትና (memo- ንዝጸንሓካ ወጥርን ቃንዝኖትን ኣብ - ‘ፒያ ማተር’ (Pia mater):- ውሽጣዊ ኩሉ ሳዕ ምስ ተሓደሰ እዩ። እዚ ድማ ሓንጎል ይሽፍን። ries) ክኢልዎን ጸይሩዎን ይኸይድ። ምንካይ ልዑል ተራ እዩ ዘለዎ። ቃዝኖትን ኣገዳሲ ቀጸላ ናይ ሓንጎል እዩ። ኣብ ሓንጎል ሓደ ካብቲ ንጥፈታት ኒውሮንስ ብዝግባእ ሓንጎልና፡ ካብ እንፍጠር ኣትሒዝና ወጥርን እቶም ቀንዲ ኣብ ንጥፈታት - ‘ሰረበሉም’ (cerebelum)፦ ሚዛን ደም ዘበጻጽሑ ነኣሽቱ ሻምብቆታት ደም ከሰላሰል ዝገብር መንገዲ እዩ። ንዘካየድናዮ ንጥፈታት፡ ምንቅስቓስን ሓንጎል ከቢድ ዕንወት ከውርዱ ዝኽእሉ ሰብነትና፡ ቅርጽና፡ ብዝግባእ ክንቀሳቐስ ዝሓዘ እዩ። ኣብ መንጎ ‘ኣራክኖይድ’ ኣተሓሳስባን ክነከናውን ዘኽኣለና ሞተር መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ጎዳእቲ ስምዒታት እዮም። ምስ ሰባት ዘመዓራርየና ክፍሊ ሓንጎል እዩ። ኣብ ከምኡ’ውን ‘ፒያ ማተር’ ሃጓፍ ቦታ ኣሎ። ኣካላትና እዩ። ምውስዋስ ኣካላት ሕማም ረሲዕ ምሕባር፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ዳሕረዋይ ሸነኽ ናይ ሓንጎልና ይርከብ። እዚቦታ’ዚ ‘ሰረብሮስፒናል’ (cerebrospiክተማዕብል ንዘለካ ተኽእሎ የጉድሎ ንጥፈታት ምስታፍ ገለ ካብቶም ሓንጎልና - ‘ብሬይንስተም’ (brainstem)፡- እዚ nal) ብዝተባህለ ፈሳሲ ዝመልአ እዩ። እዚ ኣብ ሓንጎልና ብቢልዮናት ዝቑጸሩ እዩ። ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ጥዕና ዝርከቡ ንምንቕቓሕ ዝሕግዙ ገለ ኣገባት እዮም። ኣብ ኣካላትና ብቕጽበት/ ኣውቶማቲክ ናብ መትንታት ዓንዲ ሕቖ ዝፈስ ፈሳሲ ዋህዮታት መትኒ (nerve cels) መንእሰያት ኣብ ሰሙን እንተወሓደ ሻምብቆታት ደምና ጥዕንኦም ምሕላው ንዝፍጸም ነገራት ወይ ስምዒታት እዩ እዩ። ይርከቡ። ኩሉ ንኽንነብር ንደልዮ ነገር ን150 ደቓይቕ ዝኣክል፡ ከም ብእግርኻ ሻምብቆታት ኣርተሪን ቨይን ጥዑያት ዝከታተል። እዚ ዓይነት ኣውቶማቲካዊ ክዉን ዝኸውን በዞም ዋህዮታት’ዚኦም ቅልጥፍ-ቅልጥፍ ኢልካ ምጉዓዝ ምዃኖም ካብ ልቢ ሓሊፎም፡ ዝያዳ ንሓንጎል ስምዒት’ዚ ኮነ ኢልና ክንቆጻጸሮ ዝከኣል ሎሚ ኣብ ERI-TV እዩ። እዞም ዋህዮታት’ዚኦም ‘ኒውሮንስ’ ዝኣመሰለ ማእከላይ ምውስዋስ ኣካላት እዮም ዘገድሱ። ስለዚ - ጸቕጢ ደም፡ ኣብ ኣይኮነን - ንኣብነት ህርመት ልቢ፡ (neurons) እዮም ዝበሃሉ። ናብ ኩሉ ከካይዱ ይምከሩ። እቲ ተካይዶ ዓይነት ደም ዘሎ መጠን ሽኮር ከምኡ’ውን ኣብ ምስትንፋስ፡ ድቃስ፡ ካብ ድቃስ ምብርባር፡ ሰዓት መደብ ክፍሊ ሰብነትና መልእኽቲ ብምስዳድ ምውስዋስ ኣካላት ከም ዘብ-ዘብ ምባል ደም ዘሎ መጠን ኮሌስትሮል ምክትታል ምውሓጥ ወዘተ ምጥቃስ ይከኣል። 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ድሌታትና ክንዓዪ የኽእሉና። እዞም ዘለዎ ክብድ ዝበለ ምስ ዝኸውን፡ ኣብ ኣገዳሲ እዩ። ምውስዋስ ኣካላት ምክያድ፡ ‘ብሬይንስተም’ ኣብ ታሕተዋይ ኣካል 12፡02 መደብ ቈላሕታ ‘ኒውሮንስ’ እዚኦም ብዝግባእ ክነጥፉ ሰሙን ንኣስታት 70 ክሳብ 80 ደቓይቕ ኣብ ኣመጋግባኻ ኣድህቦ ምግባር፡ ናይ ሓንጎል እዩ ዝርከብ። ሓንጎልና ምስ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) እንተዘይክኢሎም፡ ጭዋዳታትና ክኸውን ተመራጺ እዩ። ከምኡ’ውን ትወስዶ መጠን ጨው ዕትብቲ ዓንዲ ሕቖና ድማ የራኽብ። 12፡50 ዜና ስፖርት ከነንቀሳቕስ ምናልባት ኣይምኸኣልናን፣ ምጉዳል ኮሎስትሮል ኣጥፊኡ ጸቕጢ 12፡5 ጉዳይ ኣብ ዘተ ክነስተማቕር’ውን ኣይምኸኣልናን፣ ሽክና ርእስኻ ምሕላው የማናይን ጸጋማይን ሓንጎል ደምካ ንቡር ክኸውን ይሕግዝ። 13፡30 ዜና (ዓረብ) ኣተሓሳስባና’ውን ምደኸመ ወይ ደው ኣብ ርእሲ ዘጋጥም ሓደጋ፡ ክፍወስ ‘ሰረብሩም’ (cerebrum) ኣብ ክልተ 13፡40 ለሰስፖርት ምበለ። ሓንጎል እንታይ እዩ? ከቢድ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ጥዕና ከቢድ ዝኾነ፡ ፍርቂ እዩ ዝኽፈል - የማናይን ጸጋማይን 15፡15 ዶክመንት ኣእምሮና ንዝዓነዉ ወይ ንዝተጎድኡ ክሳብ መወዳእታ ዕድመ ዝፈታትን ናይ ሓንጎል ኣገዳሲ ኣካል ሰብነትና እዩ። ንፍቀ ክቢ። እዞም ክልተ ፍርቂ ክቢ፡ 15፡40 ዳህሳስ ሕትመት ‘ኒውሮንስ’ ክትክኦም ኣይክእልን እዩ። ነዊሕ ዓመታት ጽልዋ እዩ ዘለዎ። ኣብ ሓደ ካብቲ ፍሉይ ፍጥረት ዝገብረና ‘ነርቭ ፋይበር’ (nerve fiber) ብዝተባህለ 16፡15 ሰሙናዊ ስፖርት ስለዚ፡ ንኸይጉድኡ ወይ ከይሞቱ ዝግባእ ርእሲ ዘጋጥም መጉዳእቲ - ኣተሓስባና፡ ነገር ሓንጎልና እዩ - ክንዮ ኣተሕሳስባናን መትኒ እዮም ዝራኸቡ። እቲ የማናይ 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ክንክን ክንገብር ኣለና። መጉዳእቲ ርእሲ፡ ዝኽረትና፡ ምውህሃድና፡ ኣዘራርባናን ኣረዳድኣናን፡ ስምዒትና፡ ተመስጦና፡ ባህግና ሸነኽ ‘ሰረብሩም’ ኣብ ጸጋማይ ሸነኽ 17፡15 ዕላል ተመክሮ ብዝሒ ኣልኮልን ሽጋራን ምውሳድ፡ ስምዒታትናን ብዘይ መጠን እዩ ዝጸልዎ። ዝቆጻጸር ፍሉይ ኣካል ስለ ዝኾነ። ንዝካየድ ምንቅስቓስና ክቆጻጸር እንከሎ፡ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ከም ሕማም ረሲዕ፡ ከምኡ’ውን ሕማም ስለዚ፡ ንሓደጋ ኣብ ዝተቓለዐ ከባቢ ምስ ሓንጎልና ሓደ ኣካል ናይ ማእከል እቲ ጸጋማይ ሸነኽ ‘ሰረብሩም’ድማ ነቲ 17፡45 ዶክተራት ኣብ ምንቅጥቃጥ መትኒ ዝኣመሰሉ ሕማት፡ እንህሉ፣ ወይ ስራሕና ንሓደጋ ዘቃልዕ ስርዓተ መትኒ እዩ። ምስ ዕትብቲ ዓንዲ ኣብ የማናይ ሸነኽ ክፍሊ ሰብነትና ዝካየድ ስትድዮ ኣብ ልዕሊ ዋህዮታት ሓንጎል መጉዳእቲ ምስ ዝኸውን፣ ወይ ብመኪና ናብ ርሑቕ ሕቖ ተራኺቡ ናብ ኩሎም ኣብ መላእ ምንቅስቓስ ይከታተል። 18፡25 ዶክመንት ወይ ምሉእ ዕንወት እዮም ዘውርዱ። ከባቢታት ኣብ እንገሸሉ እዋን ብፍላይ፡ ሰብነትና ተዘርጊሖም ዝርከቡ ክፋላት ጸጋማይ ፍርቂ ክቢ ናይ ሓንጎልና ዝያዳ 19፡25 ሃሎ ቈልዑ ጥዕና ሓንጎልና ክንሕሉ፡ ኣብ ኣነባብራናን ካብ መጉዳእቲ ዝከላኸለልና ተሪር ቆብዕ ስርዓተ-መትኒ ይዝርጋሕ። ዓብላሊ እዩ - እዚ ግን ኣብ ኩሉ ሰብ ሓደ 20፡0 ዜና (ትግረ) ኣመጋግባናን ከምኡ’ውን ኣብ ዕለታዊ (ካስኮ) ክንውዲ ተመራጺ እዩ። ንኣብነት ኣይኮነን። መብዛሕትኦም የማኖት (የማናይ 20፡15 ሄራር ጥቕሚ ናይ ሓንጎል ንጥፈታትናን ኣካይዳናን ጥንቁቓት ብሽክለታ ወይ ሞተር ብሽክለታ ኣብ ሸንኽ ኢዶም ዝጥቀሙ) ሰባት፡ ንጡፍ 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ክንከውን የድሊ። እትዝወረሉ እዋን፣ ወይ ኣብ ናይ ህንጻ ሓንጎልና ካብ ሓሙሽተ ህዋሳትና - ካብ ጸጋማይ ንፍቀ ክቢ ሓንጎል ክህልዎም 21፡25 እንዳዝማም ስርሓት ትነጥፍ ምስ እትህሉ ወዘተ ካስኮ ምርኣይ፡ ምስማዕ፡ ምስትምቓር፡ ምሽታትን እንከሎ፡ ገለ ዓኼሎት ሰባት ድማ የማናይ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ጥዕና ሓንጎልና ብኸመይ ነሀብትሞ? ምውዳይ የድልየካ። ምድህሳስን መልእኽቲ ይቕበል። ሓንጎልና ንፍቀ ክቢ ናይ ሓንጎልም ንጡፍ ኮይኑ 2፡10 ሌላ • ምውስዋስ ኣካላት፦ ኣብ ብዛዕባ መላእ ጥዕና ኣካላትካ ምግዳስ - ምሓዝ፡ ምንብድባድ፡ ቃንዛ፡ ከምኡ’ውን ይጸንሕ። ኣብ መብዛሕትኡ እዋን እቲ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ባህልን ስነ-ጥበብን ባህልን ስነ-ጥበብን ኤፍረም ሃብተጽዮን ልዕለት ናይቲ ውዕለት ስም ናይ ገለ ሰብ ኣብ ዝለዓለሉ፡ ምስኡ ቲን ቲን ከብላ ጀመረ። ቀጺሉ፡ ብኣልያ ጽልዋኡ ኣብ ሙዚቃ ሃገርና እምነ ኩርናዕ ክዝከር ክነብር’ዩ፡” ብምባል ዝገለጾ፡ ገዲም ስነ- ኣብዛ ዓለም ክልቲኡ’ሎ ተኣሳሲሩ ዝርአ ነገር ኣሎ። ቅብኣ እንተ ምዕባዩ ሃረምቲ ክራር፡ መለኻን ካብ ኢዱ ምዃኑ ብዙሓት ብቐሊሉ ይሰማምዑ። ጥበኛ እስቲፋኖስ ኣብርሃም (ዘማች) እዩ። ደረት ኣልቦ’ዩ ምስጢራት ምድሪ ኢልካ፡ ንኣብነት፡ ዓቢ ቀባኣይ ቅጅል ይብለካ። ምፍላይ ኣበየን። ምስ ሻምብቆ እናኣበራረየ ድሕሪ ዕረፍቲ ናይዚ ኣቦ ዜማ ሃገር፡ ራእሲ በቲ ጽልኢ’ሎ በቲ ድማ ፍቕሪ ኲናት እንተ ደኣ ኢልካ፡ ሓያል ተዋጋኢ ኣብ ድማ ተሃኑ ከውጽእ ተራእየ። ሃገራዊ ባህሊ ዝብል ሽመት ዝረኸበ፡ በሃር “ንሜዳ ምስ ወጽአ ኣብ ‘ሃገራዊት ክፍሊ በቲ’ሎ ሰላም በቲ ነውሪ ኣእምሮኻ ይቕረጽ። ደርፊ ምስ በልካ ከኣ እዚ ተግባራት ወይ ስልባ ብስነ-ጥበብ ግን በረኸት መንግስትኣብ፡ ፈለጥቱ፡ መሳርሕቱ፡ ምንቕቓሕ ሙዚቃን ትያትርን’ ተሓኤ እቲ ዝኸውን ምዃኑ ዘይቀሪ ውጽእ ዝበለ ስም ዘሎዎ ሰብ ትስእል። ኣብ ብስድራቤቱ ዝፍቶን ዝድገፍን ኣይነበረን። ኣዕሩኽቱ ብዛዕባኡ ብዙሕ በሉ። መን’ዩ ተመዲቡ ብርክት ዝበለ፡ ከም ‘ብሌን ዓይነይ’፡ ርጋእ ልበይ ኩን ተጻዋሪ።” ኩሉ ሞያታት፡ እቶም ውጽእ ዝበለ ኣበርክቶ ኣብቲ ግዜ’ቲ፡ ኩሉ ወቓዕ ክራርን ደራፍን በረኸት መግስትኣብ፧ ዝብል ቀሊል ዝመስል ‘ስምረት’፡ ‘ሎሚ ኣይኮነን ዓሚ’፡ ‘ብናይ ደርጊ ዝገበሩ’ዮም ወትሩ ዝከሩን ቅድሚ ብዙሓት ከም “ሓሜን”፡ “ሰኽራም”፡ “ዕዋላ”. . . ግን ከቢድ ሕቶ ብምልዓል እስኪ ንገለ ፈኸራ’፡ ‘እናተቓለስና ሃገር ከነዕሪ’፡ ‘እናበርሀ ብምባል ዝገለጾ፡ ፍጹም (ጃምቦ ግላስ) ካልኦት ዝጥቀሱን። ስነ-ጥበብ ናይ ክኢላታት፡ ይቝጸር ስለ ዝነበረ፡ ኮተቴ በረኸት ከቢድ ካብቲ ዝተባህለ ንርአ፥ ከይዱ ቅኑዕ መትከል’፡ ወዘተ ዝብል ዝርከቦ እዩ። እቲ መግለጺታት ዝኽርን ፍቕርን ናይ ሰብ ተውህቦ፡ ናይ ብሞያዊ ድስፕሊን ብድሆ ገጠሞ። ወለዱ ጭዋ ነበሩ’ሞ፡ “በረኸት ደኣ ‘መለይ’፡ ‘ሃሪ ማዕተበይ’፡ ሓያል ደርፍታት ኣፍርዩ፡ መንፈስ ገድልን ዝተፈላለየን ብዙሕን’ዩ። ከም ስነ-ጥበኛ፡ ዝግዝኡ ሰባት ዓውዲ’ዩ። ካብዚ ወጻኢ፡ ነዚ “ሓሜን” ክኸውን ዘንቀደ ጎበዝ ፍጹም ‘ሰማያዊት መንዲል’፡ ‘ብስምኩም’፡ ‘ተቐበሉኒ ተጋደልትን ጸልዩ እዩ፡” ብምባል ዝገለጾ ንስነ-ጥበብ ምስ እትውፈን ብዝለዓለ ምስ ናይ ተልመዴን፡ ናይ ንነፍሶም ባዕላቶም ስነ- ተቓወሙዎ። ኣቦኡ፡ ኣብ ማይ ኣጥሊቑ ብረተይ’፡ ‘ንሕና ሃገር’፡ ‘ኣዕዋፍ ክራማት’፡ ገዲም ስነ-ጥበኛ ተወልደ ገብረእግዚኣብሄር እትሰርሓሉን ተውህቦኻ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ክገድፋ ከሰክሖ ዝወሰዶ ስጉምቲ ከይተረፈ . . . እዩ፡” ንብዙሕ ካብ ደርፍታቱ ብሉጽ ኣፍራዪነት ይበጽሕ። ብርግጽ፡ ንበሃር ኣይሰርሐን፣ ኣቦሓጎኡ ኣድሒኑዎ፡ ካብ ብምጥቃስ ዝበለኒ ሓደ ኣብ ዳስ ሓዘን በረኸት መንግስትኣብ ማይክሮፎን ኣልዒሉ ከቢድ ሓደጋ ከም ዝደሓነ ይግለጽ። ዝመጽአ በረኸት መንግስትኣብ ዝረኸብኩዎ ሰብ፡ ስለ ዝደረፈ ኣይኮንናን ብሓበን እንዝክሮ፣ ተጻብኦ እንተ መጽኦ ግን ካብ ድሌቱ ከም ብዙሕ ኣሕሲቡኑ። ሰብ ብስርሑን ግብሩን ስለቲ ብሉጽ ስነ-ጥበባዊ ፍርያቱ ደኣ’ምበር። ዘይዕገት ዝሓረነ በረኸት፡ ንሃዘጋ ራሕሪሑ እዩ ዝግለጽ። “ሰሚዕካ’ለኻ እታ ‘ኣዕዋፍ ኣስመራ መጽአ። ኣብ ኣስመራ በቲ ዝነበሮ ክራማት’ እትብል ደርፉ ዘይደርፋ ደራፋይ ሰብ ጥበብ ኣብ ዓለም፡ እቶም ንጥበብ ናይ ጽርበት ክእለት፡ ፈለማ ፈለኛሞ ደሓር ኣሎ ድዩ፧” ብምባል ሕቶ ኣልዓለ’ሞ፡ ክደርፋ ዝውፈዩ እዮም። ልዕለት ናይቲ ውዕለት ከኣ - ኩሉ ጽርበት - ባርቤሪ ኮይኑ እናሰርሐ፡ ጀመረ፥ ድማ’ዩ ተዘከርቲ ዝገብሮም። ክብሪ ንሰብ ወኒ ምህራም ክራሩ ቀጸለ። እቲ ዛንታ ኣዕዋፍ ክራማት ቀደም ዝገሻ ግብሪ! ነዊሕ፡ ዝተሓላለኸን እናማዕበለ ዝኸደን’ዩ። ተመሊሰንዶ ኩለን ብሓፈሻ እቲ ፈለማታት ግን፡ ከም ንዝበዝሑ ናይቲ ደሃየንሲ’ኳ ሰሚዐ ነይረ ኣብ ድበኻን እዋን ደረፍቲ ዝገጥሞም ዝነበረ ተነጽሎ ብዕላል ዕላል መጺኡ ወረ ቤተሰብ፡ ንበረኸት’ውን ኣይነሓፎን። ‘ታይ ደኣ ኮይነን ደንጕየና ዕርገትካን ካብ ኣስመራ ናብ ኣዲስ-ኣበባ ከደ። ኣብ ፍር-ፍር ዘይብላ በዚ ገደና. . . ምዕባለ ስነ-ጥበባዊ ዕዮኡ፡ ኣዲስ-ኣበባ ዓቢ መሰረት ኣለዋ። ብድሕሪኣ፡ ሜዳ ኤርትራ፡ ከምዝን ከም ካልእን’ዩ በረኸት! ጽቡቕ ኣብ ድበኻ፥ ጥበኛታት ኢና ዝብሉዋ ኮይኑ’ዩ ዝተርፍ። ቀጺላ ስዑዲ-ዓረብ፣ ደሓር ከኣ ናጻ ኤርትራ። ጌርኩም ግለጹዎ በጃኹም!” ብምባል ናብ እዩ። ተወልደ ኣብ ሜዳን ኣብ ስዑድያን ምስ ተልእኾ ምድሪ ዝዓመ ድምጽኻ፣ ካልኣይ ሰሙኒ ሒዙ ዘሎ ዕረፍቲ ዓቢ ኣብዚ ንልዕሊ 65 ዓመት ዝርጋሕ ናይ ዓሚቝ ሓሳብ ጠሓለ። ኣነ’ውን ኣብ ሓሳብ በረኸት ነበረ። ደጊማ ዘጋውሓቶ ስነ-ጥበኛ በረኸት መንግስትኣብ ምስ ሞያ ጉዕዞኡ፡ ብኣማኢት ዝቝጸር ደርፍታት ጥሒለ፡ ዝተዋህበኒ ዕማም ምጽሓፍ ዛንታ ፋሕሮ - ፍሕሮኣ የስምሮ። ተሰምዐ፡ ዳርጋ ንኹላትና ዘሰማመዓና እቲ ብዓልቲ ቤቱ፡ ወ/ሮ ጽገ ገብረሃንስ፡ ካብ ተልእኾ ሰማይ ዝፍልም ሓርነትካ መዳርግቲ ኣልቦ ኣበርክቶኡ - ብዝሕን 1979 ክሳዕ 1986 ንሸውዓተ ዓመት ኣብታ ቀዲማ ዝኣወጀቶ ብዓይነትን - ኣብ ዘመናውን ባህላውን ጸይቀ-ዕልቲ ቤት ማእሰርቲ ኣለም-በቃኝ ለዃዂቶ - ደሓን ትእቶ! ሙዚቃ ሃገርና እዩ። ኣብ ደርፍታትና፡ ናይ ኢትዮጵያ ዝተኣስረት’ያ። መእሰሪኣ፡ በረኸት ፍሉይ ሕላገት’ዩ ኣንቢሩ። ክራርን ብዓል-ቤታን ተሳትፎኣ ኣብ ምስጢራዊ ኣቤት! ወኒ ኣተሃራርማኣን ኣደራርፋን ፍሉይ ገድሊ ሰውራ ኤርትራን ነበረ። ድሮ’ቲ ብቝዘማ እናተዋናጀረት መለዪኡ እዩ። ሽራ፡ ያታዊ ኣልባስ፡ ብዓል ቤታ ንሜዳ ዝውጽኣሉ፡ በረኸት፡ ከብዲ ቀባሮ በልዐት ድማ ኣብ መድረኽ ካብ ዝብርሆ። ጽዋ “ጸላኢ እንተ ሓዘካዶ ይሓይሽ በረኻ ዓድኻ ብሓዘን እናልቀሰት መኸተን ጅግንነትን እናሰምዐ ስለ ዝዓበየ፡ ምኻድ፧” ዝብል ሕቶ ከም ዘልዓለላ ብምግላጽ፡ ልቢ ኹሉ ወኒ ዘለዓዕል፡ ፍናን ዘበርኽ ደርፍታት ውስጠዘኣዊ ትሕዝቶ ደርፍታቱ ጸላኢ ኣብ ናይ ጓሂ ቀስተ-ደበና’ንጠልጠለት ክደርፍ ይርአ። ኣብ መንጎ ካልኦት፡ ዓባዩ የጽንዖን ይምርምሮን ስለ ዝነበረ፡ ቀልጢፉ ኩምብራዛ - ዑድካ፡ ክራርካ ዘወዛውዛ። እያ ቀንዲ ዛንታት እተዘንትወሉ ዝነበረት። ንሜዳ ክወጽእ ከም ዝወሰነ ትገልጽ። “ቱታ! ቱታ!” ብምባል ድማ ተጨነቕ ኣብ ጥርዚ ባህሊ ምሕኳርካ - ሰማይ ተጨነቕ ባይታ ይብል። ኣብ ሃገራዊ፡ በረኸት መንግስትኣብ ብዛዕባ ጽልዋ ብቖቓሕ-በዓቲ ተመስከረ፥ ያታዊ፡ ፍቕራዊ፡ ማሕበራዊ፡ . . . ጉዳያት ሙዚቃ ክዛረብ እንከሎ፡ “ሙዚቃ ናብ ባዕልኻ ዜማ - ባዕልኻ ግጥሚ ዘተኩር ብፍቕድን ዓይነትን መዳርግቲ ኣልቦ ኣእምሮኻ ኣትዩ፡ እቲ ስምዒት ኣጸቢቑ ምስ ባዕልኻ ቋንቋ - ባዕልኻ ባህሊ ደርፍታት ኣፍርዩን ንብዙሓት መሳቱኡን ኣፍርዩ። ደርፍታቱ፡ ልቢ ሰማዒ ተንኪፉ ህይወት በረኸት ከሰላስል ናብ ካልእ ዕማም ዓሞቐን ምስቲ ግጥምታት ምስ ተወሃደን በሃረ! ኣሚናትልካ ቅርቅረ። ድሕሪኡ ዝሰዓቡን ጸልዩን ኣርኣያ ኮይኑን። ዝሰፍር ብምዃኑ፡ ኣብ ዓውዱ ዝደረፎ ኣበልኩ። ኣብ ሓንጎልካ ምስ ተሳእለን፡ ልክዕ ትቕየር ብዙሓት ካብ ደርፍታቱ፡ ብዙሓት ደረፍቲ ሓያል ጽልዋ ዝፈጥር ነበረ። ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ኢኻ . . . ኣብኡ ትወሓጥ፡” በለ ኣብ ሓደ ኣብ ድበኻ፥ ተደጊሙን ብቐጻሊ - ብፍላይ ኣብ ውራያት እንከሎ ምሒር ናፍቖት ዓዱ/ሃገሩ ከም ዝነበሮ ኣብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት ብዛዕባ ቃለ-መጠይቕ። ቀባራይ መሪሐን ሓመድ ኣዳም ዘልበሳ - ቀሪቡን። ብደርፍታቱ ገለጸ። ሜዳ ምስ ወጽአ ንገድሊ፡ በረኸት መንግስትኣብ ዝተባህለ መወዳእታ ኣዕዋፍ ክራማት - ሓጋይ ዝገሻ በሃር በረኸት መንግስትኣብ፡ ካብታ ኣብ ተጋደልትን ህዝብን ዝጸለወ ብርኩት ዕዮታት የብሉን። ብሓቂ ክብሪ ዘውህቦ ሸፈነ ድማ ካብ ምስራት ማሕበር ኤርትራውያን ተመሊሰን - ተመላሊሰናልካ። ዓዱ፡ ደቂ ዓዱ - ፈለማ ሻምብቆ፡ ደሓር ኣፍረየ። ኣብ ስደት እንከሎ፡ ባህሊ ሃገርን ነበረ። ሙዚቀኛታት ኣብ 195 ክሳዕ ዕለተ-መስዋእቱ ኣእዳወን ጠውየን በኸያ ክራርን እምብልታን - ክሃርሙ ዝረኣየላ ህዝባዊ ቃልስን ዘደንፍዕ ደርፍታት ኣውሓዘ። ብንጡፍ ተሳታፍነት ኣባል ኣካያዲት ኣካል ‘ተን ንኽዝምራ ዝዘመርካለን - እዋን ቍልዕነቱ ክሳዕ’ዛ ካብ ዓለም ዝተፈለየላ ድሕሪ ናጽነት፡ ንልምዓት፡ ዳግመ-ህንጻ ሃገርን “ሎሚ ሓደ ዓቢ፡ ክኢላ፡ ኣቦ ጥበብ፡ ርእሲ ናይቲ ማሕበር ኮይኑ ሰሪሑ’ዩ። ኣቦ-መንበር ደቂ መዛምርትኻ። መዓልቲ፡ ካብቲ ጸዋዕታ ልቡ ዝሰለበ ደርፊ ምትእኽኻብ ኣብ ናጽነትን ዝገልጽ ዕዮታት ሃገራዊ ባህሊ፡ ዶክተር፡ ኣርቲስት በረኸት ናይቲ ማሕበር፡ ገዲም ስነ-ጥበኛ መሓመድ ነጸላ ከቢድ ደበና ገምጢለን ከይተፈልየ ብዝለዓለ ደረጃ ክእለትን ጽባቐን ኣፍረየ። ኣብ መኸተ ምኽባር ልኡላውነት፡ መንግስትኣብ ንሕልፈት ይፍለየና ኣሎ። ዑስማን ንበረኸት ክገልጾ እንከሎ፡ “በረኸት፡ ብምውንዛፍ ዝተገዝኣሉ’ዩ። ካብቲ ኣብ ቍልዕነቱ ደቂ በረኸት ከም ኩሎም ንምክልኻል ሃገር በሃር በረኸት መንግስትኣብ ኣብ ዝጸንሓለን ካብ መስረትቲ ዘመናዊ ሙዚቃ ኤርትራ’ዩ። ኣይሂ ንብዓት ኣዝኒበን ኣጽሓያ ዓዱ ክራር ክሃርሙ ዝረኣየሉ እዋን፡ ነታ ዝኸተቱ መዛኑኡን ደቁን፡ ንሱን ክራሩን ኣብ ዓመታት ምሒር ስንብራት ዝገደፈ ብዙሕ ኣብ ቅኒት፡ ህርመት፡ ያታ፡ . . . ዕሙቕ ሕንጸ ምስ ዋሪ - ክራር ኣብ ዓይኑ ብምስኣል፡ ኣቐዲሙ ቅድመ-ግንባር ተሰሊፎም ኣብ ልቢ ህዝቦም ስርሓት ሙዚቃ ንሃገርን ህዝብን ኣበርኪቱ’ዩ። ዝበለ ኣፍልጦን ኣብ መጽናዕቲ ዝተመርኮሰ ‘ተን ጉራምራ። ውሕሉል ጸራቢ በትሪ፡ መሰንተርን ናውቲ ዝሓደረ ዋልታ ድሕነት ሃገር ዝምር ኣሽሓት መንእሰያት ኤርትራ (60ታት፡ መረዳእታን ነይሩዎ። ኣብ ጓይላ ትግርኛ ማሕረስን ስለ ዝነበረ፡ ጥሪት ክጓሲ በረኻ ምስ ደርፍታት ኣፍረየ። ኣብ ኩሉ ጉዕዞኡ 70ታት) ብጽልዋ ሙዚቃኡን ድርሰታቱን ብቕዱ ዝልለ ሞዴል ድማ’ዩ፡” ይብል። ኣብ ዕርገትካ፥ ወፈረ፡ ንኣካላት ናይታ ኣብ ዓይኑ ዝሰኣላ በረኸት መንግስትኣብ፡ “ኣፍራዪነት” እዩ ናብ ብረታዊ ተጋድሎ ውሒዞም’ዮም። “በረኸት፡ ኣብ ዛዕባታት ፍቕሪ፡ ሓድነት፡ ኢድ ሃገር ተነስአ፣ ክራር፡ ገረብ መሪጹ ብምቝራጽን ምጽራብን ቀንዲ መለዪኡ። ኣብ ፍቕሪ፡ ያታ፡ መኸተ፡ ልኡላውነት ኣብ ምኽባር ዘበርከቶም ጥበባዊ ፍልስፍና ህይወት፡ ቃልሲ፡ ጅግንነት፡ ያታ ከበሮ ኪነት ተደሰቐ - ተለኽዐ ዓዲ ሒዙወን ኣተወ። ኣዲኡ ንመጽረጊ ሓዊ ማሕበራዊ ህይወት፡ . . . ውጽእ ዝበለ፡ ኣብ ስራሓት’ውን ናይ ትማሊ ተዘክሮ’ዮም። ኮታ፡ ዝደረፈ ፍላስፋ’ዩ። ንኣብነት፡ እታ ‘ምናይ’ መዳፍዕ ጥበብ ተኮሰ - ተባርዐ። እትጥቀመሉ ዝኣረገ ድስቲ፡ ናይ ኣቦሓጎኡ ሰማዕቱ ጽልዋ ዘሕድር፡ ብዙሓት ዝድገምን በሃር በረኸት መንግስትኣብ ኩሉ’ቲ ሓደ እትብል ደርፉ ንዓይ ፍልይቲ’ያ፥", "char_count": 12261, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00184", "text": "ኣብ ዕርገትካ፥ ዝለፍዐ ቈርበት፡ ኣብ ከባቢ ዓዶም ወርቂ ካብ ዝከርን ብርኩትን ዓይነታውን ደርፍታት ኣርቲስት ኣብ ሕማቕን ጽቡቕን ፈታኒ እዋን በተግ! በተግተግታ ኣኽናፍ ዝዕድኑ ዝነበሩ ጣልያን ስልኪ ተማልኡለይ ወለደ። ይገጥም፡ ይዝይም፡ መሳርሒታት ንሃገሩን ህዝቡን ከበርክቶ ዝግባእ ስርሓት ካብ ክፉእ ጽቡቕ ምናይ ብር! ትንሳኤ ዝደቀሳ ኣዕዋፍ። ኢሉ ሓንቲ ክራር ሰርሐ። ቅኒትን ምቅናይን ሙዚቃ ይሃርም፡ ሙዚቃ የቀናብር፡ . . . ዘበርከተ ኣብነታዊ ዜጋ’ዩ። በቲ ክቡር ሞያኡ ሰናይ እዩ ሰናይ ከይተረድኦ፡ ከምቲ ምዕባዩ ክገብሩዎ ዝረኣዮ፡ ተውለ ድማ ነበረ። ድምር ናይዚታት፡ ከኣ ኣብ ልብን መንፈስን ኤርትራዊ ብኽብሪ ንኹሉ ነገር ግን ተዳሎ ኣሮን ተስፋኣለም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ጽጋይ ወልደገርግሽ ቀለታ ምባል 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸልና ስለ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ተሪፉ፡ ሉቹያ ሃብተሚካኤል ብርሃነ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/1/26 እኽሊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝፋን የውሃንስ ዑቕባገርግሽ፡ ሓፍተይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጸጋይ ፍስሃጽዮን በርሀ ምባል ለተብርሃን ዘውደ ተኽለ፡ ብዓል ከበደሽ ሓጎስ ገብሩ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ተሪፉ፡ ጸጋይ ፍስሃ በርሀ ተባሂሉ ከሳሲት ሰናይት ካሕሳይ ተሰማ፡ ቤተይ ኣቶ ዓንደብርሃን ወልደሂወት ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ፌቨን ተስፋዝጊ ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ተጸዋዒ ገብረእግዚኣብሄር ሃይለ ተኽለገርግስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እንተሎ፡ ን20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ፌቨን ተስፋዝጊ ወልደገርግሽ ተባሂሉ መሓሪ ናይ ፍትሕ ምጽዳቕ ክሲ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ንግስቲ ጎይትኦም፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተጸዋዒት ነብያት ተኪኤ ጸጋይ፡ መጋባእያ ይቕረብ። ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ይቕረብ። ብከሳሲ ኣቶ ሃብተየሱስ ጸጋይ ናይ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 ምሕረት ዑቕባገብርኤል፡ ብዓል ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልኪ ስለዘሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ለተብርሃን ኢሳቕ ዘርኣይ፡ ቤተይ ብርሃነ ሃብተጽዮን ተድላ ኣስመሮም ተኽላይ ገብረኣብ፡ ኣቦይ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ብዓል ቤተይ ኣቶ ሃብተ ገብረገርግስ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተኽላይ ገብረኣብ ተስፋጋብርን ኣደይ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሃይለ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ድማ ውዳሰ ገብረማርያምን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ መንደፈራ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣክራም ምባል ተሪፉ፡ ዓብደልከሪም ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ራሄል በየነ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዓብደራሕማን ዑስማን ተባሂሉ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓፍተይ ሳባ በየነ ገብረእግዚኣብሄር ይቕረብ።", "char_count": 2191, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00185", "text": "ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሙሉ ገብረመድህን ገብረሚካኤል፡ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ብዓል ቤተይ ገብረእግዚኣብሄር ኣንገሶም ወልደርፋኤል ተሰማ፡ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተስፋይ ገብሩ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ኣደይ ኣብርሀት ገብረማርያም ዘሞ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣቶ ቢንያም ድራር ዓሸራ፡ ወለድና መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድራር ዓሸራን ማዴሌና ኣድጎይ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም 3 ደቂ መዋቲ ኣሕዋተይን ወረስቲ ፍስሃየ ገብረሃንስ ቀለታ፡ ነፍ/ሪት ኣደይ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ደቀምሓረ ኣድሓናን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና መኣዛ ተወልደ ተስፋይ ቅድሚ ሕጂ እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ፍቕረ ነጋሲ ማሕራይ፡ ብዓልቲ ቤተይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣብ ረጂስተራል ቤ/ፍ ዞ/ማእከል ቀሪባ መጋባእያ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብርሀት ታደሰ ዘርኡ ስለዝዓረፈት፡ እንተሎ፡ ን12/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ኣስመራ ዞባ 06 ም/09 ዝርከብ ገዛን ኣብ ንግዳዊ ባንክን ኣብ ባንክ ጸጋ ሃብተማርያም፡ ብዓል ቤተይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይቕረብ። ኣባይትን ንግድን ጨንፈር ማእከላይ ቴድሮስ ዳዊት ወልደማርያም ጓዕዳድ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ወ/ሮ ኣልጋነሽ ኪዳነ ገብረክርስቶስ፡ ዝርከብ ባንክ ቡክ ብለበዋ ስለ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ኣደይ ዝማም ተወልደ ጉዳም ዘውረሰትኒ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለ፣ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወ/ሮ ኣዜብ ብርሃነ ሓድጉ፡ ኣቦይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ስለዝዓረፈት፡ ብሂወት ከላ ዘጥረየቶ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ብርሃነ ሓድጉ ተሰማን፡ ኣደይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ለተኺዳን ገብረኪዳን ተሰማን ንብረት ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ከሳሲ ሽማይ ኣብርሃም ጸጋይ፡ ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣልማዝ ተኽለ ዓንደማሪያም፡ ብዓል ተኸሳሲት ትርሓስ ሃብተዮናስ ኣስፍሃ፡ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቤተይ ኣፈወርቂ ደስታ ኪዳነ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ክርስትያን ይቕረብ። ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል መሰለይ ይተሓለወለይ ስለ ዝበለት፣ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ትዕግስቲ ኣሕመድ መሓመድኑር፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ገነት ወልዳይ ወልደኣረጋይ ወ/ሮ ባና ተስፋይ ተኽሉ፡ ተጸዋዒ ኣቶ ኣቦና ኣሕመድ መሓመድኑር ሕመድ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ገነት ገብረማርያም ኤዛና ሃይለማርያም ናይ ሞግዚትነት ከሳሲ ሕሉፍ ምኪኤል ሃይሉ፡ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወልደኣረጋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ን23/12/25 ተኸሳሲት ዝፋን ተ/ማርያም፡ ናይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዮናስ ሚካኤል ሓጎስ፡ ዮርዳኖስ መሓሪ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብርሃም፡ ወድና መድሃኔ ዮናስ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሚካኤል ስለዝተሰወአ፡ ንሕና ወለዱ ነፍልጥ። ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ሳቤላ ተወልደመድህን ሰለሙን ምባል ሰላም ገብረብርሃን መርከ ምባል ተሪፉ፡ ተጸዋዒት ወ/ሮ ኣብርሀት በርሀ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ተሪፉ፡ ሄለን ተወልደመድህን ሰለሙን ሰለማዊት ገብረብርሃን መርከ ተባሂሉ ጸሃይ ተስፋማርያም ቦጋጼን፡ ወደይ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ጎይትኦም፡ ብኣመልካቲት ወ/ሮ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዮናስ ክፍለማርያም ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ኣረጋሽ ሃይለ ካሕሳይ ናይ ውክልና እንተሎ፡ ን12/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ሰለማዊት ግርማይ ዘጎ፡ ኣቦይ ግርማይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምስራዝ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ይቕረብ። ዘጎ ንጉሰን ኣደይ ተመርጻ እምባየ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዘውደን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ሄራን ጀማል ተክለሃይማኖት ምባል ብስም ተወልደብርሃን ግርማይ ተስፋጋብር ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ኣሕዋተይን 2 ተካእቲ ደቂ ሓወይን ተሪፉ፡ ሄራን ጀማል ኢብራሂም ተወልደብርሃን ጸጋይ ኣርኣያ ምባል ASL04062 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና ፈልከት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ተሪፉ፡ ኣስመሮም ጸጋይ ኣርኣያ ሻይብ ቁ.ገዛ - ዝርከብ ናይ መዓረይን መሸጢን ብሽክለታን መቀያየሪ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለዝበለ፣ ኣቕሑትን ትካለይ፡ ንወ/ሮ ኣርሴማ ዘርኣይ ወልደ፡ ኣድራሻ ዘባ ማእከል ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ን/ዞባ ኣኽርያ ጎደና 135-8 ቁ.ገዛ 280 ካብ ዕለት 01/01/2025 ክሳብ ሳሙኤል ገብርኣብ፡ ኣደይ ኣሰፋሽ ሄዋን በረኸት ተስፋልደት ምባል ቤ/ፍ ይቕረብ። ዕለት 31/12/2026 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ኣጽብሃ ተስፉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ተሪፉ፡ ትዕግስቲ በረኸት ተስፋልደት ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ኣሕዋተይን 1 ተካኢት ጓል ሓወይን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ቤ/ፍ ይቕረብ። ለተሚካኤል ወልደኣብዝጊ ነፍልጥ ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወልደሩፋኤል፡ ሓፍትና ፍታል ተወልደብርሃን ግርማይ ተስፋጋብር ቀሺ ደሳለ ኣርኣያ፡ ኣደይ ዘነበሽ ወልደኣብዝጊ ወልደሩፋኤል ፌቨን ተስፋዝጊ ግርማይ፡ ስም ኣደይ ክብርኣብ ካሳ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ሸሪዓ ዞባ ማእከል ተኸሳሲት ልዋም ሃይለ ተስፋሚካኤል፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ዓዋጥፍ ማሕፋዝ ኣሕመድ ተባሂሉ ኣስመራ ንዓኺ ዝምልከት ናይ ስም ምትሕልላፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ሰለማዊት ኣብርሃም ሰጊድ፡ ኢንጅ ፋጥማ ጅምዕ መሓመድ፡ ብዓል ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቢ። መጋባእያ ይቕረብ። ኣብርሃም ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ የማነ ይስሃቅ ወሉ ምባል ተሪፉ፡ የማነ ቤተይ ዓብዱ ዑስማን መሓመድ እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ኣነ ምስ ሓደ ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይስሓቅ ወልዱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ፡ ከሳሲ ሚኪኤል ተኽለማርያም፡ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 6 ደቀይ ወረስቲ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስም ኣደይ ድማ ሮማ ክፍለየሱስ ተኸሳሲ ተስፋልደት ተኽለ ኣብራሃ፡ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ሮዳስ ዘርኣይ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ካሕሳይ ምባል ተሪፉ፡ ሮማ ክፍለየሱስ ናይ ገንዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ኣድራሻኻ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ሮድያናስ ዘርኣይ ተኽለ ተባሂሉ መጋባእያ ይቕረብ። መለስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ ወኪል ን12/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወ/ሮ ምልእተ ተስፋልደት 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ደብረጽዮን፡ ብዓል ቤተይ ቀሺ ምስግና ቴድሮስ መንግስቱ ዘርኢት፡ ኣደይ ደረጃ ቁ.49 ይቕረብ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተኽለ ኣብርሃም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ከሳሲት ወ/ሮ ፈቨን ብርሃነ፡ ተኸሳሲ ድምቃ በላይ ጻድቕ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወ/ሮ ሃይማኖት ተኽላይ ገብረሚካኤል፡ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ቴድሮስ ገብረኣምላኽ ወልደትንሳኤ፡ ወ/ሮ ለተኺዳን ክፍለ ተፈሪ፡ ስም ምስ 10 ህሉዋት ኣሕዋተይ ወረስቲ ብዓል ቤተይ ገብረእግዚኣብሄር 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ኣደይ ታቦቱ ንጉሰ ምባል ተሪፉ፡ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ኣስገዶም ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ለተርፍኤል ገብረኪዳን ተባሂሉ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ እንተሎ፡ ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ መጋባእያ ይቕረብ። ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ኣብ መንጎ ከሳሲ ኣቶ ሃብቶም ተወልደ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መጋባእያ ይቕረብ። ኣብርሀት ክፍለማርያም፡ ኣደይ ብርሃነ፡ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ ለተድንግል ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ በላይነሽ ጎይትኦም ተወልደብርሃን ፋሲል ኣለምሰገድ ኢዮኣስ፡ ኣቦና ብርሃነ ባይረ ኣነንያ፡ ኣደይ ለተብርሃን ይፍጠር 1.ጎይትኦም ተወልደ ብርሃነ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ኣለምሰገድ ኢዮኣስ ወልደሚካኤል ተስፋሁነይ ጎበዜ ስለዝዓረፈት፡ 2 +5 ዘሎ ናይ ምቅሊት ውርሻ፡ ተኸሰስቲ ቁ.4.ኣቶ ሃይለ ተወልደ ብርሃነ 5.ወ/ሮ ኣቶ ዮውሃንስ ኣርኣያ ቢተው፡ 2 ተካእቲ ወረስቲ ምዃንና ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ኣሕዋተይ’ውን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ትብለጽ ተወልደ ብርሃነን 6.1 ወ/ት ወለድና ኣርኣያ ቢተው ክፍለን ለገሳ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ሊድያ በራኺ ተወልደን ንጹር ኣብርሃ ዑቕባጽዮን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣድራሻኹም ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና መጋባእያ ይቕረብ። ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሄኖክ ፍጹም፡ ኣቦይ ፍጹም ለተብርሃን ብርሃነ ኪዳነ፡ ብዓል ቤተይ ትርሓስ ኪሮስ ኣብራሃ፡ ብዓል ቤተይ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ተወልደመድህን ገብረኪዳን ሃይለ ገብረስላሴ ስብሃቱ ስለዝዓረፈ፡ ኣሸብር ርእሶም በርሀ ስለዝተሰወአ፡ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቡ። መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ኣበባ ተኽሉ ብርሃነ፡ ብዓል ቤተይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ድማ ወረስቲ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ጆሜ/ጴጥሮስ ስብሓት ተላ ስለዝዓረፈ፡ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ መጋባእያ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ዓወት ገብረብርሃን ግርማጽዮን፡ ኣደይ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ዝቃወም እንተሎ፡ 8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ገነት ገብረንጉስ ጽገየሱስ ስለዝዓረፈት፡ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ምንያ ጸጋይ ተኽለማርያም፡ ጓልና ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ሳሊና ጸሃየ ኣብርሃ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ተኽኣ ገብረገርግሽ፡ ኣደይ ማሪያም ክብረኣብ፡ ኣቦይ ክብርኣብ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ምስ ኣቦኣ ኣቶ ጸሃየ ኣብርሃ ኑር ለተጊዮርጊስ ሃብቱ ዑቕባይ ኣርኣያ ሃብተዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይን ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ቁ.47 ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 4 ተካእቲ ደቂ ኣሕዋተይን ወረስቲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ስምረት ሚኪኤል ሃብተጊዮርጊስ ምባል እኽሊ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ ራሄል ሚኪኤል ሃብተጊዮርጊስ ይቕረብ። ዳናይት ብርሃነ፡ ኣደይ ጽርሃ ኣርኣያ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ብፍ/በ/ዕዳ ሄርሞን ተወልደ ዘርእዝጊ መረስዕ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ራሄል መሓሪ በርሀ፡ ሓወይ ኢሳቕ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ 1.2 ልዋም ተወልደ ዘርእዝጊ 3. ወራሲታ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ተመስገን ጠዓመ ዘርኣይ ምባል ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። መኣዛ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ 4. ትርሓዝ መሓሪ በርሀ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ተሪፉ፡ ዮኤል ጠዓመ ዘርኣይ ተባሂሉ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ዘርእዝጊ ገብረዝጊ 5. ንኣምን ዘርእዝጊ ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዮናታን ሚኪኤል ሃብተጊዮርጊስ ምባል ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ገብረዝጊ፣ ንፈጽሚ ዝምልከት ክሲ እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ተሪፉ፡ ሴም ሚኪኤል ሃብተጊዮርጊስ ተመስሪቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ፍረወይኒ ተኽለ ተስፋይ፡ ስም ኣደይ መጋባእያ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ መጋባእያ ይቕረብ። ፍቓዱ ሓድሽ ምስጉን ምባል ተሪፉ፡ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/12/25 ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቅረቡ። ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኣቶ መድሃኔ ሃብቶም ተወልደ፡ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዓባይና ንጽህቲ ሞሳዝጊ ወልደሚካኤል ሓበሬታ ቀሺ ገብሩ ነጋሽ ክፍለ፡ ሓወይ መርጌታ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ 4 ደቂ ደቃ ዘብርሃን ነጋሽ ክፍለ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ንዓባይናን 1ኣሞናን ወረስቲ ምዃንና ሲስተር ኣብርሃት ፍስሃየ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኤርትራ ገብረመስቀል፡ ብዓል ቤተይ መም/ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ኣርኣያ ተስፋማርያም ገብረገርግሽ ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ መጋባእያ ይቕረብ። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይቕረብ። / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ናትናኤል ሻሎም ምባል ተሪፉ፡ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት መልኣከብርሃን ወልደሚካኤል ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ናትናኤል ክፍሎም ተኸስተ ተባሂሉ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ገብረየሱስ፡ ኣቦና ወልደሚካኤል ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – ገብረየሱስ ዘርኡ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ 8 ህሉዋት ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ተኽኣ ኣብርሃ ሃይለማርያም፡ ብዓል መጋባእያ ይቕረብ። ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ቤተይ ጸጋይ ሓድገምበስ ተሰማ ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ከሳሲ ዓንደ ምሑር ሃብተሚካኤል፡ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ተኸሳሲ ጃዕፈር እድሪስ፡ ናይ ፈጽሚ com ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ከሳሲት ተኽኣ ኣብርሃም በራኺ፡ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ !", "char_count": 9611, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00186", "text": "ብሕጋዊ ወኪል ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ኣነ ሉዊጂ ፊኖቶ፡ ናይ ወላዲተይ ነፍ/ሪት ሚኪኤልና በያኑ ብውርሲ ማእከል ኣስመራ ኣነ ዮዲት ወልደየውሃንስ ገብረዝጊ፡ ብስም ኣደይ ነ/ሄር ለተብርሃን ዝረኸብክዎ ኣብ ከተማ ኣስመራ ገጀረት ፕሎት 1 ፓርሰል D ዑቕባገብርኤል ጉዕባ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣብ ምሕዳር ወ/ሮ ሰማይነሽ ኣብርሃ ፍስሓጽዮን፡ ሓፍተይ ዚፕ ኮድ 1A171 ጎደና ዶጋሊ ቁ.ገዛ 10 ብቁጽሪ መለዪ ንብረት 1፡ ማእከል ከተማ ጐደና- ደንደን ቁ.ገዛ 34 ብቁ.ምስክር ወረቐት 19548 ቅድስቲ ኣብርሃ ፍስሓጽዮን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ 07020 ዕለት 16/07/2013 ዝተመዝገበ ገዛ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ መወከሲ ቁጽሪ 125745 ኣብ 1ይ ደርቢ ዝኾነ ክልተ መደቀስን ክሽነን ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ካብ ዝተቓልሓሉ ዕለት ዓይኒ ምድሪን፡ ብመልክዕ ውህብቶ ስለዝተዋህበኒ’ሞ ናብ ስመይ ስም ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ምትሕልላፍ ክገብር ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ዝምልከቶ ቤተ ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ተቓውሞ ሒዙ ናብ ቤት ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካዳስተርን ክቐርብ እሕብር። ናይ መወዳእታ ውሳነ/ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ/ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት እኽሊ ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ዋንነት ናብ ስመይ ክመሓላለፈለይ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳት ኣቕሪብና ጉዳይና ክንፍጽም ምዃንና ንዝምልከቶ ኣካል ክሓት ምዃነይ እሕብር። ኣብርሃም ተኽላይ ጸጋይ፡ ኣቦና ተኽላይ ንሕብር። ኣቶ ሉዊጂ ፊኖቶ ጸጋይ ገብረሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይን 2 ተካእትን ወረስቲ ዮዲት ወልደየውሃንስ ገብረዝጊ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣቶ ዓድል ኣድም በሽር +5፣ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ኣነ ሉዊጂ ፊኖቶ፡ ካብ ወላዲተይ ነፍ/ሪት ሚኪኤልና በያኑ ብውርሲ ሜዳ ኤርትራ ዚፕ 1A19 ጎደና ዓዲ ቐይሕ ቁ.ገዛ 120 ብቁጽሪ ዝረኸብክዎ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 02 ፕሎት 76 ዚፕ ኮድ 6K1398 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ንብረት 1BRASM 019689 ዝተመዝገበ ገዛ፡ ስፍሓት መሬት 101.58 ጎደና 237 ብቁጽሪ መለዪ ንብረት 6BRKRN0376/0 ዝተመዝገበ ክርስትያን ቁ.ፓርሰል ASP03494 ብዝሒ ገዛ ቀንዲ 6 ተሓጋገዝቲ 3 ክፍሊ ገዘ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ዝሓዘ ክንሸጦ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ምልክታ ካብ ዝተቓልሓሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ብርሃና ደሳለኝ ኣስገዶም ምባል ተሪፉ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤተ ፍርዲ ናይ መአገዲ ብርሃና ደሳለኝ ትካቦ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካዳስተርን ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክቐርብ እሕብር። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ዋንነት ናብ ኣቶ ዓድል ኣድም በሽር +5 ስመይ ክመሓላለፈለይ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓት ምዃነይ እሕብር።", "char_count": 2241, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00187", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ እምባደርሆ ኣቶ ሉዊጂ ፊኖቶ ጸጋይ ኣብርሃም፡ ኣቦይ ኣብርሃም ሃይሉ ኣቶ ዓድል ኣድም በሽር +5፣ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ኣኽርያ ዚፕ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ 2/A 134 ጎደና ዑመር ኣጃዝ ቁ.7 ብቁጽሪ ንብረት BRASM 01510 ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝተመዝገበ ገዛ፡ ስፍሓት መሬት 101.58 ቁ.ፓርሰል ASP024160 እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብዝሒ ገዛ ቀንዲ 4 ተሓጋገዝቲ 3 ክፍሊ ዝሓዘ ክንሸጦ ስለ ዝደለና፣ ምልክታ ጨረታ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ሚኒስትሪ ቱሪዝም፡ ኣብ ኣስመራን ባጽዕን ንዝርከባ ሆቴላት መንግስቲ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ከኮብ ሃብቶም ምባል ተሪፉ፡ ቅሳኔት (እምባሶይራ/ሓማሴን ንያላ፡ ሰንትራል ኣስመራ፡ ገርግሱም ቢች ሆቴል፡ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ሃብቶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ሬድ-ሲን ሰንትራል ሆቴል ባጽዕን) ክሳብ 30/06/2026 ዝጸንሕ ቀረብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣቶ ዓድል ኣድም በሽር+5 ስጋ፡ ኣሕምልትን ፍረታትን እንቋቑሖን ከቕርቡ ንዝኽእሉ ሕጋውያን ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ነጋዶ ንጨረታ ይዕድም። ወ/ሮ ወይኒ ሰለሙን ሓጐስ፡ ብዓል ቤተይ ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ዓንደብርሃን የውሃንስ ተወልደብርሃን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ኣብ ዞባ ማእከል ከባቢ /ዚፕ ኮድ ዓዲ ጓዕዳድ ቁ.ፓርሰል/ዞን O ዝርከብ፡ * ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን ናይ 2024 መረጋገጺ ካብ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ወረስቲ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለዪ ቁ.ንብረት 1፡010638 ብስም ተስፋሂወት ዕዳ ነጻ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ርእሶም ባይሩ ናይ ዝተመዝገበ ኦርጂናል ምስክር ዋንነት ገዛ (ሊብሬቶ) * መኽበሪ ጨረታ 10,0.0 (ዓሰርተ ሽሕ) ናቕፋ ብ cpo የትሕዙ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተልዩ፡ ኣብ ውሽጢ *ተጫራታይ ሃገራዊ ግቡኡ ዝፈጸመ ወይ ዘይምልከቶ ክኸውን ይቕረብ። 30 መዓልታት ብቁጽሪ ተሌፎን 071362 ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ፡ ይግባእ። መተካእታኡ ክሓት ምዃነይ እሕብር። * ምልክታ ጨረታ ካብ ዝወጸሉ ግዜ ጀሚሩ ን 10 መዓልታት ክፉት ወ/ሮ ጽገሃና ነጋሲ በርሀ፡ ኣደይ ብርሃና ወልደኣብዝጊ ገብረስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣቶ ተስፋሂወት ርእሶም ባይሩ ኮይኑ፡ ሰነድ ጨረታ (መግለጽን ዝምላእ ቅጥዕን) ኣብ ኣስመራ ኣብ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ደንበ ሰምበል (እንዳ ኮርያ) ዝርከብ ህንጻ ሚኒስትሪ ቱሪዝም ቤ/ጽ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ም/ሆ/መንግስቲ ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ዘይምለሰ ናቕፋ 50.0 እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። (ሓምሳ) ብምኽፋል ክውሰድ ይከኣል። ወ/ሮ ሩታ መስፍን ፍረ፡ ዝተፈቕደለን ናይ ኤለትሮኒክስ ንግዳዊ ትካለን፡ * ጨረታ ድሕሪ ምዕጻው ቀጺላ ኣብ ዘላ ናይ ስራሕ መዓልቲ ሰዓት 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ‘’ክንድሽሕ ኤሌትሮኒክ’ስ’ (KNDSHIH ELECTRONICS) ተባሂሉ 10፡0 ቅ.ቀ ተሳተፍቲ ወይ ወኪል ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ ህንጻ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ሚኒስትሪ ቱሪዝም ቤ/ጽ ም/ሆ/መንግስቲ ይኽፈት። ሂወት ዓርኩ ምራጭ፡ ብዓል ቤተይ ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ *ሚኒስትሪ ቱሪዝም ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ ብምሉእ ይኹን መንግስቱ ኣባዲ ስለዝተሰወአ፡ ኣብ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ብኸፊል ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ኣነ ምስ 5 ደቀይ ወረስቲ ምዃንና ሚኒስትሪ ቱሪዝም ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ እንተሎ፡ ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 መዛነዪ ሃብተሚካኤል ዕቝባስላሴ ንነብስኻ ምሳል ከኣ ክተዕብዮ ይከኣል። ሓበሬታ ከም ምዕባል ዝሕግዙ ብዙሓት ረቛሒታት ዘይብልካ ብኣዘራርባኻ ክትፍለጥ ትኽእል እኳ እንተሃለዉ፡ ዝበዝሑ ፈላጣት ግን፡ ኣረኣእያ ኣብ ህይወት ወሳኒ እዩ። ሰባት ንኽተመሓይሾ ክትጽዕር ኢኻ። ሓበሬታ ዘይብሉ ሰብ ኣብ ክንዲ ርእሰ-ተኣማንነት ቀዳማይ መእተዊ ንነብሰ ሓደ ካብቲ ናብ ውድቀት ዝመርሓና፡ ኣለካ። በቲ እተካይዶ ኣብ ሓሳባት ኣብ ሰባት ኣተኲሩ ክዛረብ ምዕባል ምዃኑ ይገልጹ መጽሓፍ፡ ደቂ ህይወትና ብሕሉፍ ተመክሮታት ጥራይ ዋላ ንእሽቶ ለውጢ ግድነት እዩ። ፍልጠት ዘይብሉ፡ ንፉዕ ሰበ ነብሶም ንምዕባል ዝሕግዞም ከምኡ ክንርእያ ምፍታን’ዩ። ከምዚ ዓይነት ብመንነትካ ክትኰርዕን ኣዕላይ ኣይኮነን። ኣብ ብዙሓት ኣብያተ- እውን ልቦናኦም ዘዕቢ ሓያልን ዘይነጽፍን ኣረኣእያ፡ ንመጻኢ ዕድላትና ማዕረ’ቲ ክትተባዕን ይግበኣካ። ንባብ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ’ቲ ምዕቡል ዓለም ምንጪ እዩ። ስለ’ዚ ነብስና ንምዕባይን ዝሓለፈ ጥራይ ገይርና ከምእንጥምቶ’ዩ ስለዚ መንነትካ ኣብ ነብሰ ምዕባል ወይ ነብሰ-ምሕጋዝ ፍልጠት ንኽንረክብን ጠቐምቲ ዝገብር። ‘ኣነ ውጽኢት ሕሉፍ’የ’ ንምሽፋን እትገብሮ ዘተኵሩ ብዙሓት መጻሕፍቲ ቦታ መጻሕፍቲ ምንባብ የድልየና። ኢልካ ንነብስኻ ምስ እትግምግማ፡ መጠኑ ዝሓለፈ ጕርሒ ተፈልዩሎም ክንበቡ ምርኣይ ልሙድ ንነብስኻ ምስ መሰልካን ንሓቀኛ ንዝመጽእ እትጐናጽፎ ዕብየት ድሩትነት ናብ ዝወስደካ የብሉን። እዩ። መንነትካ ዝገልጽ ሓሳባት ምስ ወነንካን ምቕማጥ’ዩ። ስለዚ ንሕሉፍ ከም ኣምሰሉ ኣቀራርባኻ ነብሰ-ምዕባል፡ ንውልቀ ሰብ ጥራይ ሽዑ ሰባት ከኽብሩኻ እዮም። ንነብስኻ መምሃሪ እናወሰድካ፡ ኣብ መጻኢ፡ ካብቲ ንግዜኡ ዘዐውተካ ከንቱ ፈተነ እዮም ክኽዕቡኻ። ኣብ ዘይኮነ፡ እንተላይ ንሕብረተሰብ ኣገዳሲ እንተድኣ መሲልካ ከኣ ኣብ ዝዀነ ዝሓለፍካዮ ንዝበለጸ እናቋመትካ ምኻድ ክመስለካ ይኽእል እዩ። ድሕሪ ግዜ ዙርያኻ ንዘለዉ ክትምስጥ ዝተዛረብካዮ፡ እዩ። ሓደ ሰብ ነብሱ ምስ ዘማዕብል ከምትዕወት ዘጠራጥር ኣይኰነን። ተመራጺ’ዩ። ግና እቲ ሓቀኛ መንነትካ ምፍላጡ ዘዕለልካዮ ኩሉ ባዶሽ ምንባሩ’ውን ሽዑ ኣብቲ ዝነብረሉ ሕብረተሰብ ዝህልዎ ሰባት ንገዛእ ርእሶም እንተመሲሎም ንስኻ እቲ ዝነበርካዮ ኢኻ። እቲ ዝዀንካዮ ኣይተርፍን። እቶም ብኣኻ ዝተመሰጡን እዩ ዝገሃድ። ተደላይነት እናዓበየ ይኸይድ። ንነብሰ ጥራይ’ዮም ክብሪ ዝረኽቡ። ኢኻ። እቲ ብሕጂ እትዀኖ’ውን ኢኻ። ዝተሳሕቡን ኵሎም ክርሕቁኻ ምዃኖም ፍልጠት ወይ ሓበሬታ፡ ዘረባኻ ዘይንስኻ ብምሳል እትኸስቦ ነገር ዘይምዝንጋዕ። ሰባት፡ ሓቀኛ መንነትካ ኣብ ሚዛን ንኽህሉዎ ዝሕግዝ መሳርሒ ባህርያት ማይ ኣመና ውሑድን ቀጻልነት ዘይብሉን ዝፈልጡሉ እዋን፡ ብመንነትካ ዘይኰኑ እዩ። ብምንባብ፡ ብምዕዛብ፡ ብትምህርቲ እዩ። መንነትካ “ዘየዅርዓካ” እንተዀይኑ፡ በቲ ንመንነትካ ክትሓብእ ዝሃለኽካዮ ማይ ንህይወት ወሳኒ ነገር ብምዃኑ ናይ ምትግባር ልምዲ ምዕባይ ብዘይካኡ ክንነብር ከቶ ዘይሕሰብ እዩ። ማይ ብዘርእዮ ፍልይ ዝበለ ባህርያት ኣብ ዝዀነ ሞያ እቶም ጸብለል ዝብሉ ብዛዕብኦም ምሕሳብ ምትግባሮም ጽባሕ እናተክኡ ናይ መጠረሽታ ዕለት ንብዙሓት ሕግታት ስነ-ቐመም (chemiሰባት ካብቶም ካልኦት ዝፈልዮም ነገር ተላመድ። እንታይ ክትሰርሕ ከም ዘለካ ንበጽሕ። istry) እዩ ዘፍርስ። ማይ ከምዝፍለጥ፡ እንተ’ሎ ናይ ምትግባር ብቕዓቶም ምሕሳብ ደኣ እምበር ብዛዕባ ዝመጽእ • ሓሳባት ንበይኖም ዓወት ከም ብሰለስተ ልሙዳት ደረጃታት ናይ እዩ። እዚ ክእለቶም’ዩ ድማ ንብልሖምን ሓሲብካ ዘይምህዉታት። ኩላትና ከም ዘየምጽኡ ዘክር። ሓሳባት ኣዝዮም ነገራት ይህሉ - ብፈሳሲ፡ ብሃፋን ተውህቦኦምን ዝውስኖ። እንፈልጦ፡ እቲ ክንቆጻጸሮን ብግቡእ ኣገደስቲ’ዮም፡ እንተዀነ ዋጋ ዝህልዎም ብደረቕን። ብመሰረት ሕግታት ስነ- • ኩነታት ፍጹማት ክሳብ ዝዀኑልካ ክንጥቀመሉን እንኽእል ግዜ እቲ ኣብ ተግባር ምስ ወዓሉ ጥራይ እዮም። ቐመም፡ ዝበዝሑ ነገራት (substance) ኣይትጸበ ነገራት ክሳብ ፍጹማት ዘለናዮ ግዜ ወይ ሕጂ እዩ። ጽባሕ፡ ሓሳባት ሓድሽ ስራሕ ክንረክብ፡ ካብ ፈሳሲ ናብ ደረቕ ደረጃ ክቕየሩ ዝዀኑልካ ክትጅምር ትጽበ እንተ ደኣ ዝመጽእ ሰሙን፡ ወርሒ ወይ ዓመት ዝምድናታትና ከነመሓይሽን ዝያዳ እንከለዉ፡ እቶም ዘቖምዎም ነገራት ኴንካ ብፍጹም ዘይክትግብር’ውን እንታይ የጋጥመና ኣይንፈልጥን ኢና። ኣታዊ ክህልወናን ህይወትና ክጽብቕን ስለ ዝእከቡ፡ ዝያዳ ጻዕቂ (density) ትኽእል ኢኻ። ሓደ ነገር ኵሉ ግዜ እዚ ደኣ ይዅን እቲ ሓቂ እምበር - ክሕግዘና ይኽእል እዩ። ኩሉ እዚ ግን፡ ይህልዎም። ማይ ግና ነዚ ኣገባብ’ዚ ባዕሉ ከምቲ ትደልዮ ፍጹም ወይ ልክዕ ንጽባሕ፡ ንዓመታ… ወዘተ ካብ ምባል ብሓደ ረፍዲ ዝፍጠር ነገር ኣይኰነን። ኣይክተልን እዩ። ከምኡ እንተዝኸውን፡ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ኣይንቦክርን ኢና። ግዜ እንከለና ግዜ ንጽበ። እኹል ግዜ ይደሊ። ማዕረ ኽንደይ ኣብ ኣብ ዝኾነ ፈሳሲ ዝኣቱ ቁራጽ በረድ • ተግባሪ ዅን። ንመደባትካ ካብ ካብ ምጅማርን ምትግባርን መደባትና እትገብሮ ጻዕሪ ሓቀኛን ትዅረት ኣለካን ምጠሓለ ነይሩ። ብኣንጻር’ዚ ግን በረድ ዝተሓተ ናይ ምፍላሕ ደረጃ እንተዝህልዎ ንሃድም። ከምዚ ድማ’ዩ ዝምርኮስ። ስለዚ ዓወት ክንጐናጸፍ ኣብ ማይ ምስዝኣቱ፡ ከንሳፍ እዩ ዝረአ። ነይሩ ውቅያኖሳትን ባሕርታትን ዓይነት ሰባት ምእንቲ፡ ነዚ ዝተጠቕሰ ኣገባብ ተጠቒምና እዚ ዝኾነሉ ድማ፡ ማይ ናብ ደረቕ ነገር ቀልጢፎም ሃፊፎም ምተወድኡ ነይሮም። ዝዀንና ኣብ ሓይሊ ሓሳባትና ተግባራዊ ክንገብሮ ስለ ክቕየር እንከሎ ዘቖምዎ ሞለኲዩላት ተመራመርቲ፡ ማይ ነዚ ፍሉይ ጠባይ ትማሊ ንነብር። እንኽእል ንጠቐመሉ። ይዝርግሑ እዮም። ክውን ዝኸኣለ ሃይድሮጅን ዝተባህለ ሎሚ ብምውንዛፍ ዝበዝሑ ደረቕ ነገራት፡ ብደጋዊ ሓይሊ ባእታ ስለዘለዎ ምዃኑ ይገልጹ። • ፍርሒ ንምፍዋስ ስጕምቲ ውሰድ። ንጽባሕ ዓበይትን ምስ ዝጽቀጡ ወይ ምስ ዝጭፍለቑ ማይ ኣብ 10 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (ወይ ፍርሒ፡ ደቂ ሰብ ድሌታቶም ኮነ ብዙሓትን መደባት ዝጸዓቑ ይኾኑ ወይ ይስበሩ። ማይ ግን ኣብ 212 ዲግሪ ፋራናይት) ይፈልሕ ወይ ሕልምታቶም ግሁድ ንኸይገብሩ ዝዓግት ንሰርዕ። ኣብ ኣብ ከምዚ ናብ ፈሳሲ እዩ ዝቕየር። ነቲ ይሃፍ። እዚ ደረጃ ግን ኣብ ጽፍሒ ወይ ንድሕሪት ዝጎት ዓንቃጺ ባህሪ ጽባሕ ክትግበሩ ጸቕጢ ምስ እተልዕሎ መሊሱ ናብ በረድ ባሕሪ ጥራሕ እዩ ዝሰርሕ። ኣብ ዝለዓለ እዩ። ፍርሒ ብዙሕ መዳያት ክፍጠር ዝ ተ መ ደ ቡ ክምለስ ይኽእል። ብራኸ እንተኾይኑ ካብዚ ይትሕት እዩ። ወይ ክቀላቐል ይኽእል እዩ። ፍርሒ ካብ መደባት ብኻልእ ማይ ካብ ካልኦት ሳብስታንሳት ዝተፈልየ ኣብ ህዋ፡ ማይ ብውሑድ ዓቐን ምቖት ውድቀት፡ ፍርሒ ካብ ጌጋ ምፍጻም ዝለዓለ ናይ ምህፋፍ ደረጃ ኣለዎ። እዚ እዩ ዝሃፍ። ከም ፈሳሲ ገይሩ ክዕቅቦ ካልኦትን። ፍርሒ ብተወሳኺ ከም መልሲ እተመሳቐለ ቃላት ንደቂ ሰብ ጽቡቕ ነገር እዩ። ምኽንያቱ ዝኽእል ዝኾነ ጸቕጢ የልቦን። ብርቱዕ ስምዒት ኰይኑ፡ ኣእምሮኣውን መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ኣካላውን በሰላ ከውርድ ይኽእል። ፍርሒ ጥቕስታት ለውጢ ሽሕ’ኳ ኣሉታዊ ጽልዋ ዘለዎ ጎዳኢ ዓ መ መ ም ስ ጋ ና ሞ ሳ ስምዒት እንተዀነ፡ ብልክዕ እንታይነቱን መ ጋ ቢ ያ ብ ጽ ሓ ት መንቀሊኡን እንተ ተለልዩ ንምውጋዱ • “ኣጠማምታ ዓቢ ለውጢ ዘምጽእ ንእሽቶ ነገር እዩ።” - ዊልያም ቸርል ጽ ዝ ን ደ ላ ላ ይ ክ ኣዝዩ ቀሊል’ዩ። • “ለውጢ ኩሉ ሳዕ ህያብ ሒዙልካ እዩ ዝመጽእ።”- ዘይተፈልጠ • ኣብ ሎሚ ንበር። ምሉእ ኣድህቦኻ • “ምስጢር ለውጢ ኩሉ ጸዓትካ ምስቲ ኣረጊት ዘይምቅላስ ኣብ ምህናጽ እቲ ህ ሳ ን ዱ ቕ ዊ ማ ሳ ኣብ’ዛ ህሞት እዚኣ ክትገብሮ ወጢንካዮ ሓድሽ ምትኳር እዩ።” ሶቅራጦስ ን ላ ለ ሳ ደ ም ሓ ሳ ድ ኣብ ዘለኻ ዕዮ ግበሮ። ዝተፈላለዩ • “ኣብ ሕማቕ ልምዲታት ለውጢ ምስ ተካይድ ኣብ ህይወት ርኡይ ለውጢ መደባት ሓንጺጽና ተበግሶ ምስ ንወስድ ኢኻ ተምጽእ።” - ጀኒ ክሬግ ብ ወ ዝ ቢ ቐ ነ ክንዕወተሎም ንኽእል ኢና። እዚ • “ብዘይ ቃልሲ ምዕባለን ውጽኢትን የለን። ኩሉ ምብታኽ ሕማቕ ልምዲ ዓ ለ ብ ለ በ መ ብ ራ ህ ቲ ግን፡ ንዕላማና ብዝግባእ ክንጽዕተሉን ለውጢ’ዩ ዘምጽእ።” - ጆርጅ ጉርድጂፍ ት ካ ዘ ሰ ር ሃ ሪ ል ቢ ግዜ ክንውፍየሉን ምስ ጀመርና’ዩ • “ሓቀኛ ናይ ባህሪ ለውጢ ምክያድ ናይ መንነት ለውጢ’ዩ።”- ጀይምስ ክሊር ዝብጻሕ። ንኽንውንኖ ግን፡ ኣብ ሓደ • “ኣብ ኣካላዊ መትከላት፡ ማለት ኣቀራርባኻ፡ ጠባይካ፡ ኣዘራርባኻ፡ ለውጢ ክትገብር ር ቤ በ ት ሪ ዓ ው ሓቂ ክንህልው ኣለና፡ ኣብ ሎሚ። ሎሚ እንተደኣ ደሊኻ ብመጀመርታ ኣብ ኣተሓሳስባኻ ለውጢ ግበር።”- ቪክቶር ኢማኑ ሰ ታ ሪ ት ራ ን ሰ ም ስ ምስጢር ኩሎም ዓወታት እያ። ኣብ ኤል ሎሚ ክንነብር ምስ እንጅምር ንህይወት • “ነገራት ኩሉ ግዜ ካብቲ ክዀኑዎ ዝኽእሉ ዝተፈልዩ እዮም። ባዕሎም ክቕየሩ ለ ሕ ብ ቢ ራ ጸ ሓ ፈ ከነስተማቕራ ንበቅዕ። እንተጸቢኻዮም ፈጺምካ ዋላ ሓንቲ ለውጢ ኣይክትርእይን ኢኻ።” - ሄንሪ ጀምስ ሎ ሚ ክ ር ቢ ት ዓ ጸ ቦ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ዛዕባ ሎሚ ዛዕባ ሎሚ ስዉር ሓደጋ ማሕበራዊ ሚድያ ናትናኤል ግርማይ (ሜጋ) ሚኒስትሪ ፍትሒ “ናብ ፍጡራት ዝኣቱ ዝኾነ ነገር፡ ብዘይ ኣበር ኣይኮነን” እዚ ጽሑፍ’ዚ ካብ ዝተፈላለዩ ነይረ። ሓቂ እዩ ሳላ እዞም መሳርሒታት፡ ሰነዳዊ ፊልምታትን መጽናዕታዊ ኣዝዮም ትርጉም ዘለዎ ለውጥታት ኣብ ወረቓቕትን ዝተረኽበ ኮይኑ፡ ብጸሓፊ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም መጺኡ እዩ። ተኣኪቡ ተወሰኽቲ ሓሳባት ተማሊኡሉ እዞም መሳርሒታት ዝጠፍኡ ኣባላት ዝቐረበ እዩ።", "char_count": 7627, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 10}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00188", "text": "ስድራቤት ኣራኺቦም፣ ዝሓመሙ ናብ ቀንዲ ትሕዝቶ ጽሑፈይ ሰባት ቅያር ናውቲ ኣካላት ንኽረኽቡ ቅድሚ ምእታው፡ ፈለማ ኣብ ምዕባለ ሓጊዞም፣ ግን እወታውያን ጥራይ እዮም ቴክኖሎጂ ማሕበራዊ ሚድያ ዝጥቀስ ነይሮም ክንብል ንኽእል’ዶ፧. . . ቲም ኣበርክቶ ዝገበሩ ሰባት ዝተዛረቡዎ ኬንዳል። ክጠቅስ። ነቲ ኩሉ እወታውን ኣሉታውን • ካብ 201 ክሳብ 2012 ንሓደ ውጽኢት ማሕበራዊ ሚድያ፡ ደይ ዓመት ዝኸውን ኣብ ፈይስቡክ ሰሪሐ፣ መደይ ኢሉ ሓሲቡ ዘምጽኦ ሰብ ኣሎ እዘን መሳርሒታት ዝፈጠረኦ ብዙሕ ክትብል ከቢድ እዩ።.እሞ. ከመይ ጽቡቕ ነገራት ክትርስዕ ዝገብር ብዙሕ ከመይ ደኣሉ፧ መወዳእታኡ’ኸ ናበይ ሕማቕ ነገራት እዩ ዘሎ። . . . .ትሪስታን ገጹ እዩ፧ ነዚ ሕቶታት’ዚ ንጹርን ልክዕን ሃሪስ። መልሲ ክትረኽበሉ ኣሸጋሪ’ዩ። ትካላት ማሕበራዊ ሚድያ ተሪር ነቕፌታ • ሓደ ካብ ቀዳሞት ይዘንበን እኳ እንተሎ፡ መሊሰን እየን ሰራሕተኛታት ናይ ኢንስታግራም እየ። ዝዓብያ ዘለዋ። ብዓቢኡ እቲ ናይ ብዕምቈት ክሓስቦ ከለኹ እዚ ዘጋጥም ናይ ሓበሬታ ቴክኖሎጂ ሰራዉሩ ነዊሕን እዞም ሰባት ዘይርድኡዎ ሓቂ ግን እዞም ምስክርነቱ ሂቡ። ቴክኖሎጂ ኢንዱስትሪ ናብ ሓድሽን ዘሎ ሳዕቤናት፡ ኮነ ኢሉ ዝሓሰቦ ውልቀ ሓደገኛን ምዃኑ ዝእምት እዩ። ኣብዚ ክልተ ማሕበራዊ መራኸቢታት ናትና ዝዓበየን ደረጃ ቁጽር እዩ ዝኣቱ ዘሎ። ኣብ ታሪኽ ወዲ ሰብ ኣጋጢሙ ሰብ ኣሎ ክብል ኣዝዩ ኣጸጋሚ እዩ። . . ሓሶት ዝነገሰሉ ዘመን፣ ከም ኣብነት ኣቓልቦ ንኽብሕቱ ኣብ ቀጻሊ ውድር እዞም ትሕት ኢሎም ዘለዉ ዜናታት ካብ ዘይፈልጥ ነገር የጋጥም ኣሎ። ካብ 20 . .ጃሮን ላኔር። “ናይ ቻይና መግቢ እንተበሊዕካ ኮሮና ዘለዉ ምዃኖም’ዩ። ፈይስቡክ፡ ትዊተር፡ ግዜ ናብ ግዜ እናሰማዕናዮም ዝመጻእና ክሳብ 35 ዝዕድመኦም 50 ዝኾኑ ጸዓዱ • ኣብ ጎግል ከምኡ’ውን ኣብ ኢና። ክትሓም ትኽእል’ዶ፧” ዝብሉ ገዘፍቲ ስናፕቻት፡ ኢንስታግራም፡ ዩ-ቲዩብ፡ ደቂ ተባዕትዮ፡ ነደፍቲ ወይ ሃንደስቲ ዩ-ቲዩብ እሰርሕ ነይረ። ሕጂ ክሓስቦ ኣርእስትታት ብምልዓል፡ ኣእምሮን ጎግልን ቲክቶክን ካልኦት ማሕበራውያን ቴክኖሎጂ፡ ኣብ ካሊፎርኒያ ኣመሪካ ከለኹ ብዛዕባ ካልእ ገጽ ናይቲ ሳንቲም “ኣብ መንጎ ማሕበራዊ ሚድያን ግዜን ሰባት ምቁጽጻር ጥበብን ሞያን መራኸቢታትን - ንድፊ ንግዶም (busiኮይኖም ዝወሰንዎ ውሳነ፡ ንክልተ ቢልዮን ገርሀኛታት ኢና ነይርና። እዞም ነገራት ኣእምሮኣዊ ጥዕናን ኣዝዩ ጥቡቕ ርክብ ኮይኑ ኣሎ። ብሓጺሩ ካብ ዘመነ ርትዓዊ nes model) ቃል ብቓሉ ሰባት ኣብ ሰባት ይጸሉ። እዞም ክልተ ቢልዮን ሰባት፡ ምስ ፈነኻዮም ክትቆጻጸሮ ዘይትኽእል ምህላዉ ሓዲሽ መጽናዕቲ የነጽር፣ ሓበሬታ ናብ ዘመነ ሓበሬታ ሓሶት ስክሪን ተጸሚዶም ከምዝውዕሉ ምግባር ኣብ ሓንጎሎም ዘይጸንሐ ጋሻ ሓሳባት ናቶም ህይወት ዝፈጥሩ እዮም።. . . ሚሊዮናት ኣመሪካውያን ውሉፋት ኢና ንኸይድ ዘለና። እቲ መክሒ እዩ። ክሓስቡ ይግደዱ። ምኽንያቱ ሓደ ነዳፊ፡ ጃስቲን ሮዘንስቴን። ማሕበራዊ መራኸቢ ኮይኖም ኣለዉ፣ ምዕራባውያን ዝኾነ ደሞክራሲ ድማ ብዙሓት ሰባት ነዚ፡ “ምጽንጻን ኣብ ጎግል ኮይኑ፡ ኣብታ ዝኾነ ሰብ ብሳላ ቴክኖሎጂ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኣብ ትሕቲ ከቢድ መጥቃዕቲ እዩ ዘሎ። • ሞዚላ ክጅምር ሓጊዘ፣ ናይ ብሕትኻ ዓለም ብዘይ ዝኾነ ርክብ ከም ዝርድኣኒ ኣብዚ ሕጂ እዋን ርእሰማልነት” (survailance capital- ቅድሚ ቁርሲ ዝርእያ ስክሪን፡ ብኸም’ዚ ብድሕሪኡ ናብ ፋየር-ፎክስ ሰጊረ። ምስ ዝኾነ ሰብ ክትነብር ትኽእል ኢኻ፣ ዝመሃዙ ዘለዉ መሳርሒታት፡ ማሕበራዊ ism) ኢሎም’ዮም ዝሰምይዎ። “ዓበይቲ መንገዲ እዩ ሓበሬታት (notification) ብኸመይ ኣብ ጥቕሚ ይውዕሉ ዘገርም ዝተፈብረኸ ዜናታት ጠገለ ብዘይብሉ መሰረት ወይ ኣዕኑድ ህዝብታት ካብ ትካላት ማሕበራዊ መራኸቢ፡ ጉዕዞን ክሰርሕ ዘለዎ ስለዝበለ፡ ብኡ እዩ ዝኸይድ እዩ፣ ካብ ትጽቢትካ ኣዝዩ ዝተፈልየ እዩ።. መገዲ ሰፊሑ ንብዙሓት ማሕበረ-ሰባት ሱሩ ዝምሕቑ እዮም። ቦታን ነፍሲወከፍ ተጠቃሚ፡ ደረት ዘሎ። ካብዚ ተበጊሱ፡ ትሪስታን ሃሪስ . . ኣዛ ራስኪን። ሕልኽላኽ (complex) ኮይኑዎም ብዘይብሉ መገዲ ዝቆጻጸሩሉ ብልሓት ‘ንሕና ኣብ ጎግል ዘለና፡ ነዚ ብናይ ሓደ ሎሚ ንዝኾነ ሰብ ቴክኖሎጂ እዩ” ድማ ይብሉ። እዚ ሓደ ስቱር ሰብ ሓንጎልን ርድየትን ዝኸይድ ዘሎ • ኣብ ትዊተር እሰርሕ ኣሎ፣ ሰበ ስልጣን ኣመሪካ ‘መጥቃዕቲ ሓበሬታ እንታይ ጸገም ኣለዎ ወይ ዕላማ ክኸውን ይኽእል። ብጋህዲ ግን ጸገም እዚ ክንፈትሕ፡ ሞራላዊ ሓላፍነት ነይረ፣ መወዳእታ ኣብቲ ትካል ኣብ ሳይበር ሩስያ ከቋርጽ ዝኽእለሉ ቅቡል እንታይ ጸገማት ትርእየሉ፧ እንተድኣ መወዓውዒ ዘካይዱ ትካላትን ውልቀ ኣለና’ ክብል ናይ ጽሑፍ ጥርዓን ናብ ዝሰርሓኩሉ ምክትል ፕረዚደንት ምኽንያት የለን’ ይብሉ፣ ሳላ ማሕበራዊ ኢልካዮ፡ ዝተፈላለዩ ቅሬታትን መረን ሰባትን ክረብሑሉ ኢና እንዕዘብ። ርግእ ኩሎም ኣባላት ናይቲ ትካል፣ ብፍሉይ ምህንድስና ነይረ። ፈለማ ናይ ምዕባለ መራኸቢታት፡ ሓድሽ ኣገባብ መጥባሕቲ እዩ ዘስምዓካ። ገለ ካብኡ፡ ‘ዳታና ወይ ኢልካ ከባቢኻ እንተ ጠሚትካ ዓለም ድማ ናብ ሓለፍቲ ናይ’ቲ ትካል ከም ገጽ ናይቲ ማሕበራዊ መራኸቢ ባዕለይ ገጽ ህቡብነት ኣጥርዩ፡ ኣብ መንእሰያት ሓበሬታና ተሰሪቑ። ዘይምሕር ወልፊ ብዓለሙ ዝተጸለ ኮይኑ እዩ ዝስምዓካ። ዝበጽሕ ዝገበረ። እንተኾነ ዝኾነ መልሲ የዳለዎ ነይረ፣ ድሕሪኡ ሓላፊ ክፍሊ ‘ነብሰ ጽልኣት’ (snapchat dysmorቴክኖሎጂ ኣሕዲርና። ብናይ ሓሶት ባዕልኻ ንነብስኻ ክትሓት እዩ ከይተዋህበ እንሆ 15 ዓመታት ሓሊፉ። ፍርያት ዓማዊል ኮይነ ሰሪሐ። ኣብኡ phia) ይፈጥር ኣሎ፣ ማለት መንእሰያት ዜና ተዓብሊዅና። ተጻራሪ ወይ ክዕረቕ ዝድርኸካ። እዚ ማሕበራዊ መራኸቢ’ዚ ኣብ ዝነበርኩሉ ብመሰረቱ ናይ ለውጢ ልክዕ ከምቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ሰባት መዓስ ጽምዋ ተሰሚዑዎም ዘይክእል ፖለቲካዊ ኣተሕሳስባታት ንቡር ናይ ርክብ መሳርሒ ድዩ ወይስ ሓይሊ ዝኾንኩ ኮይኑ ይስምዓኒ ነይሩ፣ (ስናፕቻት) ዘሎ ብመጸባበቒ ዝቖናጆ ኣሎ፧ መዓስ እዮም ተጨኒቖም ዘለዉ፧ ገኒኑ። ፕረዚደንታዊ ምርጫ ብሰርሰርቲ ኣብ ገለ መስተፋቕራዊ ዓለም እዩ እንተ ሕጂ ኣይግድን። ብሰንኪ ሞራላዊ (ዝምልክዕ) ስእሊ ክመስሉ ህርድግ ይብሉ መዓስ እዮም ስእልታት ናይ ሕሉፍ ተጠቒዑን ተሰሪቑን’ ዝብሉን ካልኦትን ዘእትወና ዘሎ፧ ብርግጽ ድማ ኩሉ ሰብ ጉዳያት ኣብ ሰነ 2017 ካብ ጎግል ስራሕ ኣለዉ፣ ብመገዲ ምጽንጻን ርእሰማልነትን ፍቕራዊ መጻምድቶም ዝርእዩ ዘለዉ፧ ይርከብዎ። እንተኾነ እቲ ጸገማት ከስተውዕለሉ ዝግባእ እዩ በሃላይ እየ። ክለቅቕ ተገዲደ። ግን ኣብ ጎግል ጥራይ (survailance capitalism)፣ ብዙሓት ለይቲ እንታይ ትገብር፧ ስቕ በሃላይ እናፈለጦ እውን፡ ንሓደ ኮተቴ ቲክ-ቶክ ዘይኮነ ብሓፈሻ ካብ ኢንዱስትሪ ሰባት ብዘይግምትዎ መገዲ፡ ፖለቲካዊ ትሪስታን ሃሪስ (ኣብ ጎግል ናይ ዲኻ ወይስ ተዛራባይ፧ ጠባይካ እንታይ ከወግድ እንተ ሓቲትካዮ ከተግብሮ ዘሎ ቴክኖሎጂ’ውን በዚ ምኽንያት እየ ቅርጽን ባህልን ህዝቢ ዓለም እናተጸልወን ስነ ምግባራዊ ምህንድስና ሓላፊ ነበር፡ እዩ፧ ኣየኖት ነገራት የሕርቑኻ፧ ትካላት ተኽእሎ ኣዝዩ ጸቢብ’ዩ። ክወጽእ ተገዲደ።. . . ጄፍ ሴበርት። እናተቐየረን ይኸይድ ኣሎ። እስላማዊ ከምኡ’ውን መስራቲ ማእከል ሰብኣዊ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብዝርዝር ጥሩፍ ምንቅስቓስ (ዳዕሽ) ንማሕበራዊ ኩሎም እዞም ዝተጠቕሱ ጸገማት ቴክኖሎጂ ) “ኣብ ጂ-መይል (g-mail) ይፈልጡ እዮም (ብዛዕባ’ዚ ኣይትገረሙ)። • ፕረዚደንት ናይ ፒንተረስት ሚድያ ሰዓብቲ ንምውዳብ ብሰፊሑ ዝፈጥር ዘሎ ሓደ ጠንቂ ኣሎ። ኣብ ዝሰርሓሉ ኣብ ዝነበርኩ እዋን፡ ኩሉ ኩሎም’ቶም ዝተዓዘብናዮም ቪድዮታት፡ ነይረ፣ ቅድሚኡ ድማ ን5 ዓመት ይጥቀምሉ ነይሮምን ኣለዉን፣ ሕጂ ስም የብሉን ግን ምንጩ ሓደ እዩ። ነገር ክስልችወኒ ጀሚሩ፣ ምኽንያቱ ላይክ ዝገበርናዮም ተኣኪቦም ብዝነጸረ ዳይረክተር ፋይናንስ ኣብ ፈይስቡክ ድማ ኣብ ዓብላልነት ጸዓዱ (white su- ብቐጥታ ዘይኮነ ብተዘዋሪ መልሱ እዚ ብዛዕባ ናይ ውሽጢ ሳንዱቕ እንታይ ንድፊ ክምስርሑ እዮም ዝውዕሉ። እታ premacist) ዝኣምኑ፡ ዝስዕብ’ዩ፥ “ነቲ ትግልገለሉ ዘለኻ ንብረት ዓይነት ቅርጺ ክህልዎ ኣለዎ፣ እንታይ ንጽርቲ ዝኾነት ንድፊ ምስ ሓዙ ድማ፡ ሰዓብቲ ኣብ ምውዳብ ዘይትኸፍለሉ እንተሊኻ፣ ንስኻ ኢኻ እቲ ዓይነት ሕብሪ ክሕዝ ኣለዎ ኣብ ዝብል ሓደ ሰብ እንታይ ዓይነት ነገራት እዩ ይጥቀሙሉ ኣለዉ፣ ንብረት።” ተጸሚድና ነዊሕ ሰዓታት ንሰርሕ ኣብ ክገብር ትጽቢት ዝግበረሉ ንምግማት ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ኣብ ዝነበርናሉ እዋን ዘስተብሃልክሉ ነገር ይጥቀምሉ። ካብኡ ተበጊሶም፡ እንታይ ንሰባት “ማሕበራዊ መራኸቢ ህንዲ፡ ብኢንተርነት እንተነይሩ፡ ውሉፍ ናይ ኢ-መይል ዓይነት ቪድዮ ኢኻ ክትዕዘብ ዘለካ፧ ናበይ እንታይ እዩ፧” ኢልካ ምስ እትሓቶም ዘፈራርሑ ሃደድቲ ምዃነይ ጥራይ ዘይኮነ መሳርሕተይ ኢኻ ክትከይድ፧ ኣየኖት ተርእዮታት ‘ሓበሬታ እትጉርጉረሉ፡ ከም ስሙ ጉጅለታት (mob እውን ውሉፋት ምንባሮም እዩ። እቲ እዮም ንዝኾነ ነገር ክትገብር ዝቕስቅሱኻ ማሕበራዊ መራኸቢ እዩ። ፈይስቡክ groups) ኣስታት ዘገርም ድማ ዝኾነ ኣብ ጎግል ዝሰርሕ ክነድፉልካ ይኽእሉ። እውን ንጥፈታት መቕርብካ፡ ደርዘን ዝኾኑ ሰባት ዝነበረ ሰብ፡ ነቲ ቴክኖሎጂ ከም ዘየወልፍ ኣዕሩኽትን መሓዙትካን እትከታተለሉን ቀቲሎም ወዘተ.” ገይሩ ንክሰርሖ ወይ ክቕይሮ ተበግሶ ይቕጽል . . . ግብረ መልሲ እትህበሉን ባይታ እዩ’ እዚ ዜናታት’ዚ ዝወሰደ ዘይምንባሩ እዩ” ክብል ብምባል’ዮም ልሙድ መልስታት ዝህቡ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ መንጎ ንኡሳን ዞባታትን ክለባትን ማእከል ኣትለቲክስ - ሻምፕዮን ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል ተዛዚሙ ክካየድ ዝቐነየ ውድር ኣትለቲክስን ተግባራት ሜዳን ተዛዚሙ። ፍረ-ጻዕሪ፡ ሻምፕዮን ኮይና እዚ ካብ 5 ክሳዕ 7 ታሕሳስ ኣብ ስታድዩም ኣስመራን ሆስቴልን ዝተኻየደ ውድር፡ ካብ 10 ሜተሮ ክሳዕ 10 ሽሕ ብክልተኡ ጾታ ዝተኻየደ ዀይኑ፡ ዓሰርተ ሓደ ንኡሳን ዞባታት ማእከልን ሰለስተ ክለባት ዞባ ማእከልን ተሳቲፈን። በዚ መሰረት፡ ኣብ 10 ሜትሮ ዮርሳሌም በየነ ካብ ኢንሹራንስ፡ ሓርነት ፋሲል ካብ ፍረ ጻዕሪ፡ ፌሩዝ ዓንዶም ካብ ጋላ ነፍሒ ተዓዊተን። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ፡ ቤትኤል ባስኳል - ሰገን፡ ኣማኑኤል መሓመድንጉስ - ፍረ-ጻዕሪ፡ ዑስማን ሱሌማን - ሰገን ቀዳሞት ዕዉታት ኮይኖም። ኣብ 20 ሜትሮ፣ ሰን ሚኪኤል - ፍረጻዕሪ፡ ዮርሳሌም በየነ - ኢንሹራንስ፡ ሓርነት ፋሲል - ፍረ ጻዕሪ፣ ፍትሓዊ ዛይድ - ፍረ-ጻዕሪ፡ ገብረሚካኤል - ኢንሹራንስ፣ ያፌት ምስግናን ተስፋገርግሽ ካብ ፍረ-ጻዕሪ፡ ኦሎምፒካዊ ኣትለት ገብረትንሳኤ - ጸራት፣ መሓመድ መንሱር - ፍረ ጻዕሪ ከኣ፡ ብድምር ሻምፕዮን ናብዚ ቢላል መሓመድ - ጋላ ነፍሒ፡ ቤትኤል ባስኳል ሄኖስ ሃብቶምን - ፍረ ጻዕሪ፡ ሴም ይክኣሎ - ዑቕበ ክብሮም ካብ ገዛ-ባንዳ ተዓዊቶም። ኣርባዕተ ኣስመራ፡ ዮናታን ዓንዶም - ጸራት፡ ውድር ኮይና። - ሰገን ኣብ ጾታኦም ተዓዊቶም። ገዛ-ባንዳ ተዓዊቶም። ኣብ ሰለስተ ሽሕ ሜትሮ፡ ኣብ ውድራት ተግባራት ሜዳ ድማ፡ ሴም ገብረስላሴ - ጋላ ነፍሒ ተዓዊቶም። ኣብዚ ናይ ሰለስተ መዓልታት ውድር፡ ኣብ 40 ሜትሮ፡ ሰን ሚኪኤል - ፍረ- ድያና ሽሻይ - ፍረ ጻዕሪ፡ ሚካል ገብረሚካኤልን ኣብ ዳርባ ዓረር፡ ተርታ ተኽለብርሃን ባና ኣብ መሬት ዝላ፡ ፌሩዝ ዓንዶም ካብ ጋላ- ንኡሳን ዞባታት ኣኽርያ፡ ቲራቮሎ፡ ማይ-ተመናይ፡ ጻዕሪ፡ ሚድያም ተኽሉን ቅሳነት ፍስሃየን ካብ ኣድያም ይሕደጎን - ኢንሹራንስ፡ ከምኡ’ውን ጎይትኦምን - ጸራት፡ ሳብሪን ኣወልኬር - ነፍሒ፡ ያኔት ተኽለኣብን ዮርሳሌም በየነን ካብ ገጀረትን በሪኽን ብዝተፈላለየ ምኽንያት ኢንሹራንስ፣ ብደቂ-ተባዕትዮ ከኣ፡ ብስራት ኦሎምፒካዊ ኣትለት ዳዊት ሰዓረን ሄኖስ ኣርባዕተ ኣስመራ፣ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ኢንሹራንስ፣ ከምኡ ድማ፡ ኤስሮም ተስፉ ካብ ክበዅራ እንከለዋ፡ ሓንቲ ካብ ዓበይቲ ክለባት ፍስሃየን ወጊሑ ተበራን - ፍረ-ጻዕሪ፡ ቢላል ጃምዕ ሃብቶምን ካብ ፍረ-ጻዕሪ፡ ሄኖክ ተኽለ ካብ ሰገን ዮናታን ኣንጎሶም - ኣርባዕተ ኣስመራ፡ ናሆም ገዛ-ባንዳ፡ ደጎል ጸጋይ ካብ ጋላ-ነፍሒ፡ ኣቢሰሎም ዞባ ማእከል ዝኾነት ሰገን ድማ፡ ኣባላታ ካብ - ማእከል ከተማ ዕዉታት ኮይኖም። ተዓዊቶም። ዳኒኤልን ዶኒክ ሰመረን ካብ ጸራት ተዓዊቶም። ኣስመሮም ካብ ዕዳጋ ሓሙስ ተዓዊቶም። ብደቂ- ስልጠና ደንጒዮም ብምጽኦም፡ ብምሉእነት ኣብ 80 ሜትሮ፡ ፋጥማ ኣሕመድ - ኣብ ሓሙሽተ ሽሕ ሜትሮ፡ ዲያና ሽሻይ፡ ኣብ ዳርባ ‘ዲስካስ’፡ ተርታን ባናን ካብ ኣንስትዮ ጥራይ ኣብ ዝተኻየድ ውድር ክሳተፉ ኣይከኣሉን። ፍረ-ጻዕሪ፡ ሰገን ያቆብ - ጎዳይፍ፡ ቅሳነት ፍስሃየ ፍዮሪ ገብረህይወት ካብ ገዛ-ባንዳ፡ ሰላም ዘሙይ ጸራት ከምኡ’ውን ምስጋና ወልዱ ካብ ጋላ- ልዕለት ዝላ፡ ያኔት ተኽለኣብ ካብ ኢንሹራንስ፡ እዚ ውድር፡ ንኡሳን ዞባታት ዓቕመን - ኢንሹራንስ፡ ከምኡ’ውን ፍትሓዊ ዛይድ - - ጎዳይፍ፣ ዳዊት ሰዓረ፡ ሳይሞን መብራህቱ - ነፍሒ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ወጺአን። ዮሳን መሓሪ ካብ ፍረ-ጻዕሪ፡ ዮርሳሌም ጎይትኦም ክፍትሻ ዘኽኣለን ተዛማዲ ተወዳርነት ፍረ-ጻዕሪ፡ ያፌት ሙሴ - ሰገን፡ ቢላል ጃምዕ ጎዳይፍ፡ ማርዶካይ መሓሪ ካብ ገዛ-ባንዳ ኣብ ዮናታን ኣንጎሶም፡ ሜሮን ጸሃየ - ጸራት፡ ተዓዊተን። ዝተርኣየሉን ምንባሩ፡ ህዝባዊ ርክባት ሓቢሩ። ጸጾታኦም ስዒሮም። መሓመድ መንሱር - ኣርባዕተ ኣስመራ እዋን - ማእከል ከተማ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ኣብ 10 ሽሕ ሜትሮ፡ ፍዮሪ ገብረህይወት - ተመሳሊ ደረጃ ሒዞም። ደረጃ ሒዞም። “ሳላሕ፡ ትውፊቱ እዩ ዘዕኑ ዘሎ” ገዛ ባንዳ፡ ኣርያም ሓድሽ - ካብ ጎዳይፍ፡ ሳምራ ኣብ ናይ ዳርባ ጭማራ፡ ምስጋና ወልዱ፡ ሩኒ ኣብ 150 ሜትሮ፡ ካናሪ ተኽለማርያምን ዓንዶም - ፍረ ጻዕሪ፣ ሳይሞን መብራህቱ፡ ሳይሞን ሳብሪን ዓብዱ - ኣርባዕተ ኣስመራ፡ ፌቨን ፋጥማ ኣሕመድን - ፍረ ጻዕሪ፡ ሚካል ናይ ቅድም ኣጥቃዓይ ማንቸስተር ስፖርታዊ ንጥፈታት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ፈሊሙ ዩናይትድ - ዋይን ሩኒ፡ ተጻዋታይ ሊቨርፑል ብጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ሓላይ ንሰሓርቲ 15ብ0፡ ጻዕዳ ክርስትያን ሓፈሻዊ ንጻዕዳ ክርስትያን፡ ደቅሰብ ንሚናበ መሓመድ ሳላሕ፡ ተወዲቡ ኣብ መንጎ 2 ናይ ካልኣይ ንባርካ 1ብ0 ስዒረንአን። ዘርኣይ፡ እምባሃራ ንሰምበል ብተመሳሊ 2ብ0፡ ኣብታ ክለብ ዝሃነጾ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ዝካየድ ስፖርታዊ ብወገን ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ቀይሕ ድያእ ንቀይሕ ባሕሪ፡ ማይ ነፍሒ ንርእሲ ዝናን ትውፊትን ንጥፈታት ኵዕሶ እግሪ፡ መርበብን ሰኪዐትን ባሕሪ ንርእሲ ዓዲ 3ብ1፡ ሰምበል ንእምባሃራ ዓዲ፡ ሓርነት ንልምዓት ድማ፡ ብተመሳሊ ባዕሉ የዕንዎ ምህላዉ ናይ ክልተኡ ጾታ፡ ሰንበት 7 ሕዳር ኣብ 3ብ0፡ ሰማእታት ንኣስመራ ሓፈሻዊ 2ብ0፡ 2ብ1 ስዒረንአን። ተዛሪቡ። ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ኣብ ሜዳታት ካልኣይ ልምዓት ንደንደን 1ብ0፡ ሓርነት ንቶኮር 8ብ0፡ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ፡ ባርካ ንሰማእታት፡ ሳላሕ፡ ጋንታኡ ቃለ-መሕት ምስ ኣድናቒኡ ዝኾነ ጋዜጠኛ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ቀይሕ ባሕሪ፡ ባርካ፡ ኢብራሂም ሱልጣን ንደምበ ሰምበል 1ብ0 ደቅሰብ ንሚናበ ዘርኣይ፡ ርእሲ ዓዲ ንማይ ዝሓለፈ ቀዳም ምስ ሊድስ 3ብ3 ኣብ ፕሪስ ሞርጋን ብምግባር፡ ‘ዩናይትድ ጠሊማትኒ፣ ደንደን፡ እምባሃራን ሓላይን ፈሊሙ። ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ነፍሒ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ንኢብራሂም ዝተፈላለየትሉ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ምሉእ ጸወታ ተን ሃግ ስለዘየኽብረኒ ኣየኽብሮን እየ . . .’ ምባሉ በዚ መሰረት፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ሓላይን፡ ከምኡ’ውን ባርካን ጻዕዳ ክርስትያን ሱልጣን፡ ደምበ ሰምበል ንሰሓርቲ፡ ልምዓት ተቐያሪ ኮይኑ እዩ ውዒሉ። ድሕሪ ጸወታ፡ ኣብ ይዝከር። ድሕሪ’ታ ቃለ-መሕት ከኣ፡ ካብታ ኣንስትዮ፡ ቀይሕ ባሕሪ ንሰምበል 2ብ1፡ ብተመሳሊ 0ብ0 ተፈላልየን። ንሓርነት ብተመሳሊ 2ብ0 ስዒረንአን። ዝገበሮ ቃለ-መሕት ከኣ፡ ሕጉስ ከምዘየለን ክለብ ተፋንዩ ናብ ስዑዲ ዓረብ ኣቕኒዑ። ኣስመራ ሓፈሻዊ ንሰማእታት 3ብ0፡ ደንደን ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደንደን ሰምበል ንእምባሃራ፡ ድያእ ንቀይሕ ባሕሪ፡ ካልእን ብምዝራቡ፡ ዛዕባ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ዝሓለፈ ክረምቲ ናይ ክልተ ዓመታት ውዕል ንልምዓት 2ብ1፡ ሓርነት ንቶኮር 9ብ0፡ ኢሳቕ ንቶኮር፡ ደምበ ሰምበል ንኢብራሂም ሱልጣን፡ ጻዕዳ ክርስትያን ንኣስመራ ሓፈሻዊ፡ ቶኮር “ንጹር እዩ፡ ሓደ ሰብ ኩሉ ነቐፌታ ከሰክመኒ ዝፈረመ ሳላሕ ከኣ፡ በዛ ዝገበራ ቃለ-መሕት ተወልደመድህን ንኢብራሂም ሱልጣን 2ብ0፡ ሓላይ ንሰሓርቲ፡ ባርካ ንሰማእታት፡ ኣስመራ ንደንደን ብተመሳሊ 2ብ1 ስዒረነአን። ይደሊ ኣሎ መስለኒ፡” ዝበለ ንሰለስተ ተኸታልቲ ይወጽእ ዶ ወላስ ነገራት ተስተኻኺሎም ናብ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኵዕሶ ሰኪዔት ደቂ ግጥማት ተቐያሪ ዝኾነ ሳላሕ፡ “ቅድሚ ሕጂ ንቡር ይምለሱ? ግዜ ክምልሶ እዩ። ድሕሪ’ዚ፡ ኣንስትዮ፡ ደንደን ንእምባሃራ 27ብ26 ፡ ብዙሕ ግዜ ከምዝበልኩዎ ምስ ኣሰልጣኒ (ንኣርነ እዚ ግብጻዊ ምስ ኣብ ልምድ ይርከብዶ ባርካ ንልምዓት 3ብ14፡ ሓርነት ንኣስመራ ስሎት እዩ) ጽቡቕ ዝምድና ነይሩና፣ ሃንደበት ይኸውን ወላስ ይእለ ንምርኣይ ተሃንጥየን ዝነበራ ሓፈሻዊ 28ብ13፡ ደምበ ሰምበል ንሓላይ ግና፡ ዝምድና ተበቲኹ። ከም ዝርደኣኒ ሓደ ካሜራታት ማዕከናት ዜና ከኣ፡ ትማሊ ምስ ደቂ 30ብ0፡ ሰማእታት ንኢሳቕ ተወልደመድህን ሰብ፡ ኣብዛ ጋንታ ክህሉ ኣይደልየን ኣሎ። እዛ ጋንታኡ እናሰሓቐ ክለማመድ ሰኒደን። እቲ 3ብ12 ስዒረንአን። ክለብ፡ ናብ ትሕቲ ኣውቶቡስ ዝደርበየትኒ እያ ዝዓበየ ሕቶ ግና፡ ስሎት፡ ሎሚ ኣንጻር ኢንተር ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ቀይሕ ትመስል፣ ከምኡ እዩ ዝስመዓኒ ዘሎ።” ክብል ሚላን ኣብ ዘካይድዎ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ባሕሪ ንሰምበል 80ብ13፡ ደንደን ንእምባሃራ ኣማሪሩ። ጸወታ፡ ከም’ቲ ሩኒ ዝበሎ ስልጣኑ ንምርኣይ ቅያር 52ብ47፡ ባርካ ንልምዓት 43ብ34፡ ሓርነት ገለ ናይ ቅድም ተጻወትቲ ከኣ፡ ሳላሕ ናብ ይገብሮ ዶ ወላስ ነገራት ንምትህድዳኣ የሰለፎ ንኣስመራ ሓፈሻዊ 51ብ35፡ ኢሳቕ ግዳም ወጺኡ ከምኡ ክብል ከምዘይነበሮ ይገልጹ፣ እዩ። ድሒሩ ኣብ ዝወጸ ዜና ግና፡ ሳላሕ፡ ካብቲ ተወልደመድህን ንሓላይ 39ብ27፡ ሰማእታት ሓደ ካብኣቶም ዋይን ሩኒ እዩ። እዚ እንግሊዛዊ፡ ዓቢ ግጥም ብምእላዩ ናብ ኢጣልያ ኣይተጓዕዘን - ንደምበ ሰምበል 36ብ27 ከምዝሰዓረአን፡ “ስሎት፡ ስልጣኑ ከርኢ ኣለዎ። ‘ምስዛ ጋንታ ቦርድን ስሎትን ብምርድዳእ ብዝወሰኑዎ። ካብ’ቲ ጨንፈር ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። ኣይትጐዓዝን ኢኻ፣ ዝተዛረብካዮ ቅቡል ኣይኮነን’ ክብሎ ኣለዎ። ናብ ዋንጫ ኣፍሪቃ ሰዲድካ ኩሉ መደብ ጸወታ ውድር ዘዋሪት ዋንጫ ባይታ ተኒስ ዞባ ማእከል ጀሚሩ ነገር ከምዝሃድእ ግበር። ኣነ ነይረ እንተዝኸውን፡ ናብዛ ጋንታ ዝመጻሉ መገዲ ኣይምሃለወን።” ሎሚ ውድር ዘዋሪት ዋንጫ ባይታ ተኒስ ዞባ ተዓዋቲት ናይዚ ውድር ትኸውን። ነጥቢ ሒዛ ኣላ። ኣብ ናይ ትሕቲ 18 ዓመት፡ ኢሉ። ማእከል ዓመተ 2025፡ ብ6 ታሕሳስ ኣብ በዚ መሰረት፡ 6ን 7ን ታሕሳስ ኣብ ዝነበረ ማሕበር ተኒስ ኣስመራን ደንበ ሰምበልን ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ሻዱሻይ ሰሙን ብዘይካ’ዚ፡ ሳላሕ፡ ስለምንታይ ናብ ግዳም ክለብ ደንበ ሰንበል ጀሚሩ። እዚ ዓመታዊ ጸወታ፡ ኣብ መንጎ ማሕበር ተኒስ ኣስመራን ዘካየዳኦ ጸወታ፡ ደንበ ሰምበል ብሽዱሽተ ወጺኡ ከምዝነቐፈ’ውን ዝገረሞ ሩኒ፡ “ኣብ ካይራት - ኦሎምፒያኮስ 6፡30 ድ.ቀ ዝካየድ ውድር፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ሓይሊ ኣየርን ትሕቲ 12 ዓመት ኣብ ንጽል፡ ነጥቢ፡ ማሕበር ተኒስ ኣስመራ ሰለስተ ነጥቢ ሊቨርፑል ዝሃነጾ ዝና ፍጹም የዕንዎ ኣሎ። ከምኡ ባየር ሙኒክ - ስፖርቲን 8፡45 ድ.ቀ ብክልተ ክለባት ማለት ማሕበር ተኒስ ኣስመራ ጽምዲን ሕውስዋስን ብምሉእ ነጥቢ ማሕበር ኣዋህሊለን ኣለዋ። ምግባሩ ተጋግዩ። ምስ ስሎት ዘለዎ ፍልይ ኢንተር ሚላን - ሊቨርፑል 1፡0 ድ.ቀ (ቤት ገርግሽ) ከምኡ’ውን ደንበ ሰንበል ተኒስ ኣስመራ 9ብ0 ስዒራ። ኣብ መንጎ ክለብ ብዘይካ’ዚ፡ ማሕበር ተኒስ ኣስመራን ከዐርዮ ወይ ክወጽእ ኣለዎ፡” ወሲኹ። ኣታላንታ - ቸልሲ 1፡0 ድ.ቀ ይካየድ ነይሩ። ኣብዚ እዋን ግን ሓይሊ ኣየር ደንበ ሰንበልን ማሕበር ተኒስ ኣስመራን ኣብ ሓይሊ ኣየርን ኣብ ክሊ ዕድመ 19-40 ሎሚ ዓመት ትሑት ብቕዓት ዘርኢ ዘሎን ሞናኮ - ጋላታሳራይ 1፡0 ድ.ቀ ተሓዊሳቶ ኣላ። ትሕቲ 14 ዓመት ከኣ፡ ማሕበር ተኒስ ኣስመራ ተራኺበን። ማሕበር ተኒስ ኣስመራ ሽዱሽተ ድሕሪ 1 ሕዳር ሸቶ ዘየመዝገበን ሳላሕ፡ ዝገበራ ሰይትን ጊሎስ - ማርሴ 1፡0 ድ.ቀ ኣብ ናይ ጋንታ ግጥም፡ ኣብ ነፍሲ 6ብ3 ተዓዊታ። ነጥቢ ከተዋህል እንከላ፡ ሓይሊ ኣየር ሓንቲ ቃለ-መሕት፡ ናብ ሕዳር 202 ብምላስ፡ ፒኤስቪ - ኣትለቲኮ ማድሪድ 1፡0 ድ.ቀ ወከፍ ክለብ ካብ ትሕቲ 12 ክሳብ ልዕሊ 50 ኣብ ትሕቲ 16 ዓመት፡ ደንበ ሰንበልን ነጥቢ ኣምጺኣ ኣላ። እዚ ውድር፡ ዝመጽእ ናይ’ቲ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ ንዩናይትድ ዝነቐፈሉ ባርሴሎና - ኢንትራክ ፍራንክፈርት ዓመት ገዳይም ተጻወትቲ እዩ ዝካየድ ዘሎ። ሓይሊ ኣየርን ተራኺበን። ኣብ ኩሉ 13ን 14ን ታሕሳስ ክቕጽል ምዃኑ ህዝባዊ ኣገባብ እተዘኻኽር እያ። ኣብቲ እዋን ምስ 1፡0 ድ.ቀ ውድር ዙርያ (ራውንዳ ሮቢን) ድማ እዩ ጸወታት ከኣ፡ ደንበ ሰንበል ሸሞንተ ነጥቢ ርክባት ፈደረሽን ባይታ ተኒስ ዞባ ማእከል ኣሰልጣኒ ዩናይትድ ኤሪክ ተን ሃግ ዘይተሰማምዐን ቶተንሃም - ስላቪያ ፕራግ 1፡0 ድ.ቀ ዝጽወት። ውህሉል ነጥቢ ዝሓዘት ክለብ ከኣ፡ ክትሕዝ እንከላ፡ ሓይሊ ኣየር ድማ ሓንቲ ሓቢራ።", "char_count": 11977, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "7dd52edb799b37a3b5b5e068c6f68d31a58b89ce1295d51691121fff88cf1b63:00189", "text": "ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.85 9 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ማርታ ክብሮም ታይላንድን ካምቦድያን ነቲ ኣቐዲመን ኣፈኛ ሚኒስትሪ ምክልኻል ካምቦድያ ኣብ ዶብ ታይላንድን ካምቦድያን ግጭት ተወሊዑ ብመንጎኛነት ኣመሪካ ዝበጽሓኦ ስምዕ ሌተናል ጀነራል ማሊ ሶቸታ ብወገና ኣብ ምቁራጽ ተኹሲ ብምጥሓስ ንሓድሕደን ዝሃበቶ መግለጺ፡ ሰራዊት ታይላንድ ንኣሽቱ ወተሃደራት ካምቦድያ ኣብ ልዕሊ ኣብ ዝካሰሳሉ ዘለዋ እዋን፡ ትማሊ ሰኑይ ኣጽዋር፡ ሞርታራትን ታንክታትን ተጠቒሙ ወተሃደራት ታይላንድ ተኹሲ ብምኽፋት፡ ታይላንድ ኣብ ልዕሊ ካምቦድያ መጥቃዕቲ ኣብ ወተሃደራዊ መዓስከራት ካምቦድያ ኣብ ዶብ ክልተአን ሃገራት ሓድሽ ግጭት ነፈርቲ ከም ዘካየደት፡ መርበብ ሓበሬታ ራሻ ብዙሕ መጥቃዕትታት ከም ዘካየደ ከሲሳ። ከም ዘለዓሉ ከሲሱ። ቱደይ ሓቢሩ። ንሳ ወሲኻ፡ ነቲ ታይላንድ ኣንጻር በቲ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዘጋጠመ ክልተአን ጎረባብቲ ሃገራት፡ ኣብ ዝሓለፈ ካምቦድያ ተስምዖ ዘላ ክሲ፡ “መሰረት ሓድሽ ግጭት፡ ሓደ ወተሃደር ታይላንድ ሓምለ፡ ብሰንኪ እቲ ንልዕሊ ፍርቂ ዘይብሉ ውጹእ ሓሶት” ክትብል ነጺጋቶ። ክቕተል እንከሎ፡ ካልኦት ኣርባዕተ ድማ ዘመን ዝቐጸለ ኣብ መንጎአን ዘሎ ዶባዊ ንነዊሕ እዋን ዝቐጸለ ዶባዊ ምስሓሕብ ከም ዝቖሰሉ ሰራዊት ታይላንድ ሓቢሩ። ምስሕሓብ ናብ ጐንጺ ከም ዝኣተዋ፡ ድሕሪ ታይላንድን ካምቦድያን፡ በቲ ኣብ ኣፈኛ ሓይሊ ኣየር ታይላንድ ማርሻል ናይ ሓሙሽተ መዓልታት ኲናት ድማ ዝሓለፈ ሓምለ ዘጋጠመ ግጭት ጥራሕ ጃክሪት ታማቪቻይ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ብሽምግልና ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሰባት ክቕተሉ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኤፍ-16 ዝዓይነተን ነፈርቲ ትራምፕ እቲ ወጥሪ ክሃድእ ከም ዝኸኣለ እንከለዉ፡ ልዕሊ 20 ሽሕ ነበርቲ ድማ ውግእ ሃገሩ ንወተሃደራዊ ዓቕሚ ካምቦድያ ይዝከር። ብኽልተኡ ወገን ከም እተመዛበሉ ጸብጻባት ናብ ዝተሓተ ደረጃ ንምውራድ ይሰርሓ ሰራዊት ታይላንድ፡ ዝሓለፈ ሰንበት የመልክቱ። ከም ዘለዋ ገሊጹ። ጀርመናውያን ብኣካይዳ መንግስቶም ከም ዘይተሓጐሱ ይገልጹ ክልተ ሲሶ ጀርመናውያን፡ ብመሪሕነት ቻንስለር ፍሪድሪክ መርዝ ዕጉባት ከም ሓላፊ ኢንሳ ሄርማን ቢንከርት፡ “ካብ ዝሓለፈ ዓርቢ፡ መንግስቲ ጀርመን፡ ዘይኮኑ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብታ ሃገር ኩሉ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ዝተመዝገበ ኣሽሓት ተወሰኽቲ መንእሰያት ኣብ ዝተኻየደ መጽናዕቲ ኣነጺሩ። ውጽኢታት፡ እዚ ሎሚ ተረኺቡ ዘሎ ውትህድርና ንምልማል ዝዓለመ ብዙሕ ብመሰረት እቲ ዝሓለፈ ቀዳም ብጋዜጣ ውጽኢት ዝኸፍአ እዩ፡” ክብል ገሊጹ። ክትዕ ዝተኻየደሉ ወተሃደራዊ ሕጊ ቢልድ ዝተዘርግሐ መጽናዕቲ ኢንሳ፡ 70 ቻንስለር መርዝ፡ ቁጠባ ሃገሩ ዳግማይ ኣጽዲቑ ከም ዘሎ፡ እቲ መጽናዕቲ የነጽር። ሚእታዊት ካብ’ቶም 105 ዝተሓተቱ ንምብርባር ኢሉ ንዝኣተዎ መብጽዓታት እንተ ኾነ፡ እቲ ሓድሽ ሕጊ ኣብ በርሊን ጀርመናውያን፡ ንኣካይዳ መንግስቶም ከም ከም ዘየተግበረ ኣብ ዝንቀፈሉ ዘሎ እዋን፡ ሰፊሕ ተቓውሞታት ኣለዓዒሉ ከም ዘሎ’ዩ ዘይቅበልዎ ክገልጹ ከለዉ፡ 21 ሚእታዊት ኣብ ህዝቢ ዝነበሮ ተቐባልነት እናነከየ ዝሕበር። ግና፡ ብፖሊሲ ናይ’ቲ መንግስቲ ዕጉባት ይኸየድ ከም ዘሎ እዩ ዝሕበር። ወዳቢ ናይ’ቲ ሰልፊ ዝኾነ ሮንጃ ራህ፡ ከም ዝዀኑ ገሊጾም። መርዝ፡ ነቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ስግኣት ብዙሕ ገንዘብ ኣብ ወተሃደራዊ ጽላት እቲ መጽናዕቲ፡ ተቐባልነት ቻንስለር ሩስያ ንምካት፡ ኣብ ኤውሮጳ ዝሓየለ ይውዕል ከም ዘሎ ብምውቃስ፡ ነቲ መርዝ ኣብ ህዝቢ፡ ናብ 23 ሚእታዊት ሰራዊት ከም ዝሃንጽ ቃል ከም ዝኣተወ፡ ዘይሓላፍነታዊ ክብል ዝገለጾ ኣካይዳ ከም ዝወረደ’ዩ ዘነጽር። ጸብጻባት ናይ’ታ ሃገር ይጠቕሱ። መሪሕነት ቻንስለር መርዝ ብትሪ ኮኒኑ። ኣብ ህንዲ ኣብ ዝርከብ ሓደ ፍሉጥ ህንዲ - ኣብ ለይታዊ ትልሂት 25 ሰባት ሞይቶም ለይታዊ ትልሂት ብዘጋጠመ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ፡ ብውሕዱ 25 ሰባት ከም ዝሞቱ ሰበ ስጉምቲ ክውሰድን ትእዛዝ ኣመሓላሊፎም 20 ሽሕ ሩፒ (2,20 ዶላር)፡ በቲ ሓደጋ መዚ ናይ’ታ ሃገር ሓቢሮም። ከም ዘለዉ ተፈሊጡ። ንዝቘሰሉ ወገናት ድማ ነፍሲ ወከፎም 50 ጠንቂ ናይ’ቲ ባርዕ፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ማዕከናት ዜና ህንዲ፡ ካልኦት ኣስታት ሽሕ ሩፒ (50 ዶላር) ካሕሳ ከም ዝህብ ህንጻ ዘጋጠመ ምፍንጃር ዕትሮ ጋዝ ከም 50 ሰባት’ውን በቲ ሓደጋ ቆሲሎም ከም ገሊጹ። ዝኾነ ድማ፡ ማዕከናት ዜና ህንዲ ንፖሊስ ዘለዉ ኣቃሊሐን። ኣብ ህንዲ፡ ብሰንኪ ድኹም ኣሰራርሓ ናይ’ቲ ከባቢ ብምጥቃስ ጸብጺበን። ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ናረንድራ ህንጻታትን ልዕሊ ዓቐን ጽቕጥቅጥን ባርዕ ካብ’ቶም ግዳያት ኣርባዕተ በጻሕትን ሞዲ፡ ምስ ሰብ መዚ ናይ’ቲ ከባቢ ከም ሓዊ ከጋጥም ልሙድ ተርእዮ ከም ዝኾነ 14 ኣባላት ናይ’ቲ ለይታዊ ክለብን ከም ዝተዘራረበን፡ ንስድራ ግዳያት ናይ ጽንዓት እዩ ዝግለጽ። ዝርከብዎም ከኣ፡ ፖሊስ ጎዋ ኣረዲኡ። ይሃብኩም መልእኽቲ ከም ዘመሓላለፈን ኣብ ዝሓለፈ ግንቦት፡ ኣብ ከተማ ኣመሓደርቲ ናይታ ክፍለ ሃገር፡ ነቲ ሓደጋ ኣፍሊጡ። ሃይደራባድ ኣብ ዝርከብ ብዓል ሰለስተ ንምጽራይ ቅልጡፍ መርመራ ክካየድን እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ማሕበራዊ ደርቢ ህንጻ ባርዕ ሓዊ ድሕሪ ምኽሳቱ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ነቲ ትራጀድያዊ ፍጻመ መራኸቢታት ኣብ ዝርግሖ መልእኽቲ፡ 17 ሰባት ከም ዝሞቱ ናይ ሽዑ ጸብጻባት ሓላፍነት ዝወስዱ ኣካላት ድማ ተሪር ቤት ጽሕፈቱ ንነፍሲ ወከፍ ስድራ ግዳይ የመልክቱ። ቤኒን - ፈተነ ዕልዋ ፈሺሉ “ሕ/ኤውሮጳ ኣንጻር ሩስያ ናብ ኲናት ክኣቱ ፕረዚደንት በኒን ፓትሪስ ታሎን፡ እሙን ኰይኑ ዝጸንሐ ሰራዊትና ብዘርኣዮ ሃገር ናይጀርያ ናብ ክሊ ኣየር በኒን ከም ይኽእል’ዩ” ቀዳማይ ሚኒስተር ሃንጋሪ ዝሓለፈ ሰንበት ኣንጻሩ ዝቐንዐ ፍሹል ተወፋይነት ከመስግኖ እፈቱ፡” ኢሉ። ዝኣተዋን፡ ኣሃዱ ምክትታል በረራታት ፈተነ ዕልዋ ከም ዝተኻየደን እቲ ኩነታት ንሱ ቀጺሉ፡ “እቲ ኩነታት ሕጂ ምሉእ ናይ’ታ ሃገር ኣረዲኡ። ቀዳማይ ሚኒስተር ሃንጋሪ ቪክቶር ኦርባን፡ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ቁጽር ከም ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ቁጽር ኣትዩ እንተ ኾነ፡ ኣፈኛ ፕረዚደንት ናይጀርያ ሕብረት ኤውሮጳ ኣንጻር ሩስያ ንዂናት ዝኣተወን ገሊጹ። ከም ዘሎ ከረጋግጸልኩም እፈቱ። ስለዚ፡ ድሒሩ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እተን ይዳሎ ከም ዘሎን፡ ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ እቲ መራሒ ድሕሪ’ቲ ፈተነ ዕልዋ ቀሲንኩም ናብ ስራሕኩም ውፈሩ ነፈርቲ ውግእ፡ ነቶም ዕልዋ መንግስቲ ግዜ ነቲ ክመጽእ ዝኽእል ኲናት ድሉው ብቀጥታዊ ፈነወ ቴሌቪዥን ሃገሩ ኣብ ክብለኩም እደሊ፡” ክብል ገሊጹ። ዝፈተኑ ወተሃደራት ኣብ ትሕቲ ቁጽር ክኸውን መደብ ከም ዘለዎን ገሊጹ። ዘሕለፎ መልእኽቲ፡ “እቲ ንሃገርና መንግስቲ፡ ገለ ጕጅለ ወተሃደራት ናብ ንምእታውን፡ ክሊ ኣየር በኒን ንምቁጽጻርን ኦርባን፡ ኤውሮጳ ምስ ሩስያ ኣብ ቀጥታዊ መስኮት ተለቪዥን ናይ’ታ ክብላ ከም ዝኣተዋ ኣፍሊጡ። ወተሃደራዊ ኲናት ንምእታው ስጉምትታት ሃገር ቀሪቦም ንፕረዚደንት ጐረቤት በኒን ዝዀነት ናይጀርያ፡ ነቲ ትወስድ ከም ዘላ’ውን ወሲኹ ኣረዲኡ። ፓትሪስ ፓሎን ስልጣን ከም ኣብ ልዕሊ እቲ ፕረዚደንት ዝተፈተነ ንሱ ኣስዒቡ፡ ሃገራት ኤውሮጳ ናብ ዘሕደግዎ ድሕሪ ምእዋጆም ዕልዋ፡ “ኣብ ልዕሊ ደሞክራሲ ዝተፈጸመ ኤውሮጳ ኣብ ግጭት ዩክሬን ብተደጋሚ ‘ቁጠባ ኲናት’ ገጸን ይሰጋገራ ከም ዘለዋ ድሕሪ ሰዓታት እዩ ነቲ ፈተነ ቀጥታዊ መጥቃዕቲ” ክትብል ንሃንደስቲ ክነቅፍ ከም ዝጸንሐ እዩ ዝሕበር። ድሕሪ ምግላጽ፡ ገለ ኣባላት ሃገራት ዕልዋ ከም ዘፍሸሎ ገሊጹ። እቲ ዕልዋ ኮኒና። ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን፡ ሞስኮ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ጽላት መጐዓዝያን ብሰንበት ኣብ ሰዓታት ኣፈኛ ፕረዚደንት በኒን - ዊልፍሪድ ኣንጻር ኤውሮጳዊ ሕብረት ይኹን ኔቶ ኢንዱስትሪን ንዝገብራኦ ዝነበራ ወፍሪ ድሕሪ ቀትሪ ድማ፡ ኣብ ሊያንድረ ሆንግቤድጂ ንሮይተርስ ናብ ኲናት ክትኣቱ መደብ ከም ዘይብላ ገዲፈን፡ ናብ ምፍራይ ኣጽዋር ተሰጋጊረን ከተማ ኮቶኑ ተኹሲ ከም ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምስቲ ፈተነ ዕልዋ ብምግላጽ፡ ምዕራባውያን ሃገራት ኣንጻር ከም ዘለዋ ኣፍሊጡ። ዝተሰምዐን ሰለስተ ነፈርቲ መንግስቲ ብዝተኣሳሰር 14 ሰባት ኣብ ሩስያ ኲናት እንተ ጀሚረን ግን፡ ሃገሩ ግቡእ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ንመርገጺ ሕብረት ውግእ ከኣ ካብ ጐረቤት ቀይዲ ኣትዮም ከም ዘለዉ ገሊጹ። ምላሽ ከም እትህበሉ’ዩ ዘጠንቅቕ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት ገነት 09/12/2025 ጎደና ኣፍዓበት ቁ.209፡ ፊት ሆስፒታል ዕዳጋ ሓሙስ 125154 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 4738, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_09122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00190", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.86 ረቡዕ 10 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 5 ገጽ 9 ገጽ 1 ስዉር ሓደጋ ማሕበራዊ ሚድያ ሓልዮትን ምትሕግጋዝን - ሕልና ዋሕዚ ዓወት ኤርትራ ኣብ ውድር ኦሊምፒክ ዘቕስን ጭዋ ባህሊ መንእሰያት ኣፍሪቃ . . . ዜና ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ይፍጽም ኣሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ወራስ ዓራት ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ኣሚር መሓመድ ቢን ሳልማን ብዝገበረሉ ዕድመ መሰረት፡ ትማሊ ከተማ ሪያድ ኣትዩ።", "char_count": 310, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00191", "text": "ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ኻልድ ኣብ ዝኣተወሉ፡ ኣሚር መሓመድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣልስዑድ ምኽትል ኣሚር ዞባ ሪያድ፡ ኣብ መቐበሊ ዓበይቲ ኣጋይሽ (Royal Terminal) ብናይ ክብሪ ሰልፍን ሰላምታን ተቐቢልዎ።", "char_count": 150, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00192", "text": "ኣብቲ ናይ ምቕባል ስነ-ስርዓት ፈጻሚት ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዑድያ ወ/ሮ ወይኒ ገረዝግሄርን ኣምባሳደር ስዑድያ ኣብ ኤርትራ ምሽዓል ሓምዳን እልሮቒን ተረኺቦም ነይሮም። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ሪያድ ኣብ ዝጸንሓሉ ግዜ፡ ምስ ኣሚር ክልተኣዊ ዝምድና ኤርትራን ጉዳያትን ምዕባለታትን ክዝቲዩ ዑስማን ሳልሕ’ውን ምስ ፕረዚደንት ናይ 4 መዓልታት ናይ ስራሕ መሓመድ ቢን ሳልማን ካልኦት ስዑድያን ሓባራዊ ኣገዳስነት ኣብ እዮም። ኢሳይያስ ተጓዒዙ ኣሎ። ዑደት ንምፍጻም’ዩ ትማሊ ቅድሚ ሰበ-ስልጣን ኣብ ምዕባል ዘለዎም ዞባውን ኣህጉራውን ቐትሪ ናብ ሪያድ ገይሹ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ መንደፈራ - ቤት-ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ነርስ ዘሰልጠነቶም ኣጋር ሓካይም፡ ተመሪቖም ቤት-ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ነርስ ከምዝዀኑ ብምሕባር፡ ንዝተመደበሎም ዳይረክተር ክፍሊ ፖሊሲ፡ ውጥን ሰልጢኖም ናብ ስራሕ ዝተዋፈሩ ኣጋር ካብ 2019 ስልጠና ኣጋር ሓካይም መንደፈራ፡ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ክልሰ-ሓሳባውን ግብራውን ትምህርቲ ምዕባል ዓቕሚ ሰብን ዶ/ር ብርሃነ ሓካይም ዝምስገን ኣገልግሎት ይህቡ ትህብ ዘላ ቤት-ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ዘሰልጠነቶም 17 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም ብዓወት ከምዝዛዘሙ ገሊጹ። ደብሩ ድማ፡ ብደረጃ ሃገር ዝርግሐ ከምዘለዉ ብምርግጋጽ ድማ፡ ብፍላይ ነርስ መንደፈራ፡ ዛጊት 87 ኣጋር ሓካይም 25 ኣጋር ሓካይም፡ ብ6 ታሕሳስ ትካላት ጥዕና 80 ሚእታዊት በጺሑ ኣብ ምካት ሕማት ዓሶን ቲቢን ኣሰልጢና ናብ ስራሕ ከምዘዋፈረት፡ ንዝተፈጥረሎም ዕድል ዘመስገነት ኣመሪቓ። ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ኣብ’ተን ካብ ትካል ተራኦም ልዑል ከምዝኾነ ኣብሪሁ። ሰነዳታ የነጽር። ወኪል ተመረቕቲ ብወገና፡ ብዝቐሰምዎ ጥዕና ምሕድግ ዝበላ ከባቢታት ብመንገዲ ዳይረክተር ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ ሞያ ንሕብረተሰቦም ንምግልጋልን ኣጋር ሓካይም መሰረታዊ ኣገልግሎት ፎሮ - ኣብ ተመሓላለፍቲ ሕማት መምህር በረኸት ፍስሃየ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ብግብራዊ ስራሕ ንምዕባሉን ድሉዋት ንምሃብ ብዕቱብ ይስራሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ሰልጠንቲ ካብ ዞባታት ደቡብ፡ ማእከልን ምዃኖም ኣረጋጊጻ። ኣስተምህሮ ተዋሂቡ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪን ዝተዋጽኡ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ግዝያዊ ዋና ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ኣብ ንኡስ ንዞባ ፎሮ፡ ኣፍልጦ ወለንታዊ መርመራ ደም ከምዝካየድ ሕብረተሰብ ኣብ ተመሓላለፍቲ ሕማት ጠቒሱ ድማ፡ ሓድሽ መልከፍቲ ብሓፈሻ፡ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስን ነድሪ ንምግታእ ብውህደት ምስራሕ ከምዘድሊ ጸላም ከብድን ድማ ብፍላይ ክብ ኣብ ኣገንዚቡ። ምባል ዘተኰረ ኣስተምህሮ፡ ብ3 ታሕሳስ ነድሪ ጸላም ከብዲ ብዝሒ ይርአ ንነበርትን ወነንቲ ትካላትን ተዋሂቡ። ከምዘሎን ብሕክምናዊ መርመራ ጥራይ ሓላፊ ትካላት ጥዕና ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ከምዝረጋገጽን ብምሕባር፡ ብባህላዊ ፍወሳ ነርስ መሓሪ ቃልኣብ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ንምሕካሙ ዝግበር ፈተነታት ነቲ ሕማም ምስ መሻርኽቲ ብምውህሃድ ዝካየድ ስለዘጋድዶ፡ ንቕሓት ኮም ክብ ክብል ጎስጓሳትን ኣስተምህሮታትን፡ ነቶም ተማሕጺኑ። ሕማት ንምቊጽጻር ዓቢ ኣስተዋጽኦ ሓላፊ ህዝባዊ ጥዕና ኢብራሂም ከምዘለዎ ገሊጹ። መሓመድ-ኣድም ብወገኑ፡ ኣብ ድሕነት ኣብ ትካላት ጥዕና ንዝመላለሳ ነፍሰ- መግቢ፡ ብከላ ኣከባቢ፡ ከምኡ’ውን ጠንቅን ጾራትን ናይ መርዓ መደብ ንዘለዎም ሳዕቤናትን መግቢ-ወለድ ሕማት ኣብ ዜጋታትን ኣብ ኩለን ትካላት ጥዕና ዝብሉ ዛዕባታት ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ዜና ኣብ ዓንሰባን ጋሽ-ባርካን፡ ‘ክለባት ኣከባቢ’ ንምስራት ዓውደ-ዘተ ተኻዪዱ ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ክለባት ኣከባቢ ንምስራት ዝዓለመ ዓውደ-ዘተ፡ ብ3 ታሕሳስ ኣብ ከረን ተኻዪዱ። ወኪል ክፍሊ ሕርሻን መሬትን ኣቶ ገረመስቀል ተወልደ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ጥዑይን ውሑስን ኣከባቢ ብልዑል ተሳትፎ ተመሃሮ ክረጋገጽ ስለዘለዎ፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ማእከል ኮይነን ድሕነት ዕቃበ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ፡ ምግራብ፡ ጽሬት ኣከባቢ ንምርግጋጽ መሪሕ ተራ ክህልወን ማይን ኣከባብን፡ ምካት ሳዕቤናት ክሊማዊ ኣዘኻኺሩ። ለውጢ፡ ኣተሓሕዛን ኣወጋግዳን ጎሓፋት ብሓፈሻ ፕላስቲካዊ ጎሓፋት ድማ ብፍላይ ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኣተኲረን ምስ ዝነጥፋ፡ ኣብ ምጻእ መምህር ተኽለሰንበት ዘርኣይ ብወገኑ፡ ለውጢ ኣስተዋጽኦ ከምዝገብራ ኣረዲኡ። ብሰንኪ ዘይቅርዑይ ኣተሓሕዛ ወዲ-ሰብ ኣብ’ቲ መምህራን ተመሃሮን ጎስጓስን ዝነጥፉ ብወገኖም፡ ብዛዕባ ኣከባቢን ብምጥቃስ፡ ተሳተፍቲ ኣብ ኣብያተኣብ ኣከባቢ ንዝወርድ ዘሎ ከቢድ ዕንወት ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ መንጎ ካብ ትሽዓተ ዝተሳተፍዎ ዓውደ-ዘተ፡ ዋና ዳይረክተር ጽልውኡ ኣብ ጥዕና ሕብረተሰብን ትምህርቲ ንምስራጹ ክሰርሑ ብምጥቃስ፡ ክለባት ኣከባቢ ኣብ ኣብያተ- ንኡሳን ዞባታት ዝመጽኡ ኣብነታውያን ክፍሊ ሕርሻን መሬትን ኣቶ ኣቡበከር ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ፡ ክሊማዊ ኣተሓሳሲቡ። ትምህርቲ ንምስራት፡ ኣብ ምብራኽ ተመሃሮ፡ ኣብ ኩነታት ኣከባቢን ድሕነቱን ዑስማን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣፍልጦ ለውጢ፣ ምብራስ ኣግራብን ስነ-ሂወታዊ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ደረጃ ንቕሓት ኣፍልጦን ንቕሓትን ዘተኰረ ጎስጓሳት ዘተኰረ ውድር ሓፈሻዊ ፍልጠት ተመሃሮ ኣብ ኣገዳስነት ምዕቃብ ባህርያዊ ብዙሕነትን፣ ብከላ ኣየር፡ ሓመድን መንእሰያት ተመሃሮ ኣብ ኣከባቢ ክብ ብዝለዓለ ክስራሓሉ ጸዊዑ። ከምእተኻየደ ተሓቢሩ። ሃብትን ምውጋድ ተጠቃምነት ረቂቕ ማይን፣ ምዝባል ወቕቲ፣ ምጉዳል ንምባል ዝሕግዝ፡ ውድር ሓፈሻዊ ፌስታልን ክብ ምባል፡ ግቡእ ተራኦም ወይ ምውሳኽ ብራኸ ጽፍሒ ባሕሪ፣ ኣብ ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ምስዚ ኣብ ዝተኣሳሰር፡ ኣብ ዞባ ጋሽ- ፍልጠት ተኻዪዱ። ንኽጻወቱ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ምንቊልቋል ትሕዝቶ ትሕተ-ባይታዊ - ሓላፊ ጨንፈር ኣከባብያዊ ሓበሬታን ባርካ፡ ብምትሕብባር ሚኒስትሪ መሬት፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ላዕላይ-ጋሽ፡ ሞልቊን ማይ፣ ምጽናት እንስሳታት ዘገዳም፣ ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ ውሑስ ጎስጓስን ኣቶ ኣማን ሳልሕ ብግደኡ፡ እቲ ማይን ኣከባቢን ሚኒስትሪ ትምህርትን ድገን ክለባት ኣከባቢ ተመስሪተን ናይ ከምኡ’ውን ብዝሒ ህዝብን ጠለባቱን፡ ካብ ኣከባቢ ንምርግጋጽ ናብ ደረጃ ዓውደ-ዘተ - ተመሃሮ ኣብ ኣከባቢ ዘለዎም ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተስልጠና መደባት ይትግበር ከምዘሎ ቀንዲ ብድሆታት ምዃኖም ሓቢሮም። ምሕዳራት ከባቢ ወሪድካ ክስራሕ፣ ናይ ንቕሓትን ተገዳስነትን ክብ ብምባል ትምህርቲ ክለባት ኣከባቢ ብምስራት ገሊጹ። ምግራብ መደባት ክድፋኣሉ፣ ከምኡ’ውን ተራኦም ንምዕዛዝ ዝህልዎ ተራ ብቐሊል ውሑስ ኣከባቢ ንምርግጋጽ ዝዓለመ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር ኣብ ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባቢን ሳዕቤናት ረቂቕ ፌስታል ንምብዳህ፡ ተራ ከምዘይጥመት ሓቢሩ። ዓውደ-ዘተ፡ ብ5 ታሕሳስ ኣብ ባረንቱ ያሲን መሓመድ ብወገኑ፡ ንኣገዳስነት ኣብ ጨንፈር ኣከባቢያዊ ሓበሬታን ኣመሓዳርቲ ከባቢ ክዓዝ ተላብዮም። ኣቶ ኣማን ወሲኹ፡ ክለባት ተመሃሮ ኣብ ተኻዪዱ። ናይ’ቲ ብክኢላታት ዝተዋህበ ሓበሬታ ደቡብ - መደባት ትምህርቲ ንዓበይቲ ንምሕያል ተዘትዩ ኣብ ዞባ ደቡብ፡ መደባት ትምህርቲ መሃይምነት ከምዘጥፍኡን ከምዘርክቡን ኣለሊኻን ተረዲእካን ኣብ ተግባር ብደረጃ ዓድታት ክርአ ከሎ፡ 745 ብምስጋን፡ ትምህርቲ ቋንቋ እንግሊዝን ንዓበይቲ ንምሕያልን ንምስፋሕን ንምግባር ኣገዳሲ ከምዝዀነ ዝሓበረ ብምትኳር፡ ናይ ዝቕጽል 5 ዓመታት መደባት ትምህርቲ ንዓበይቲ ዝወድኣ፡ ሞያዊ ስልጠናታትን ንምትእትታው ዝዓለመ ዓውደ-ዘተ፡ ብ4ን 5ን ታሕሳስ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ማሕበራዊ ውጥን ንምድላው ባይታ ከምዘጣጥሕ 202 ኣብ ምጽፋፍ ዝርከባ፡ 8 ድማ ገና ከምዝስራሓሉ ኣብሪሁ። ኣብ መንደፈራ ተቓኒዑ። ኣገልግሎት ኣቶ ቃልኣብ ተስፋስላሴ፡ ገሊጹ። ዘይጀመራ ምዃነን ሓቢሩ። ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃብተኣብ ምሸታዊ ትምህርቲ ንምትብባዕ’ውን ኣብ’ቲ ኣመሓዳሪ ዞባን ንኡሳን ንገስጋስ መደባት ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዋና ተስፋጽዮን ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ክስራሕ ኣዘኻኺሩ። ዞባታትን፡ ሓለፍቲ ጨንፈር ትምህርትን ኣብ’ቲ ዞባ ካብ 2016 ክሳብ 2025 ዳይረክተር ክፍሊ ትምህርቲ ንዓበይትን ምሕዳር ዞባ ኣብ ምዕዋት መደባት መሻርኽትን ዝተሳተፍዎ ዓውደ-ዘተ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኣወሃዲ ኣመልኪቱ ጸብጻብ ዘቕረበ መምህር ሚድያን ኣቶ ገብረዝጊ ድማም ድማ፡ ትምህርቲ ብሓፈሻ ትምህርቲ ንዓበይቲ ካብ 2016 ክሳብ 2025 ንዝነበረ ገስጋስ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣቶ በላይ ኑርሕሸን ብወገኑ፡ እቲ መደብ ኣብ መምርሒታት ትምህርቲ ንዓበይቲ ድማ ብፍላይ ብዝለዓለ ከምዝሰርሕ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ዝምልከት ትኳቦ ኣይሙት ብወገኑ፡ እቲ ዓውደ- ደሓን ኩነታት ከምዝርከብ ብምጥቃስ፡ ንምሕያሽ ንዝቐረበ ርእይቶ ኣረጋጊጹ። ጸብጻባት በብንኡስ ዞባኡ ቀሪቡ። ዘተ በብዞብኡ ዝተቐስመ ተመኩሮ፡ ከምኡ’ውን ከጋጥም ዝጸንሐ እቲ መደብ፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ሕጽረታትን ብድሆታትን ብግቡእ ናይ ትምህርቲ ዕድል ዝሓለፎም ዜጋታት ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ", "char_count": 5001, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00196", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ጊንዳዕ - ሸፈነ ኣገልግሎት ጥዕና እናዓበየ ይመጽእ ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ፡ ንቕሓት በጺሑ’ሎ። ጥዕና ብምጻእ ክኽተቡ ብዕቱብ ለይ-ኣውት ተገልገልቲ ኣብ ተጠቃምነት ትካላት ይስራሕ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ነርስ መኮነን ኣስዒቡ፡ ኣብ ትካል ጥዕና ብምብራኹ፡ ሸፈነ እናዓበየ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ጥዕና ናይ ዝሓርሳ ኣዴታት መጠን 68 ኣብ መወዳእታ፡ ምስ ዝነበረ ህጡር ከምዝመጸ፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ጥዕና ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ሚእታዊት በጺሑ’ኳ እንተሎ፡ ልዕለኡ ክራማት ከበሳ፡ ተርእዮ ሕማም ዓሶ ፋጥና ኣድም ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ነርስ መኮነን ንክብርኽ ጽዑቕ ጎስጓስ ይካየድ ከምዘሎ ብምህላዉ፡ ኣብ ቀረባ ግዜ መድሃኒት ገብረመድህን ገሊጹ። ኣነጺሩ። ናይ ምንጻግ መደባት ክካየድ ምዃኑ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ብመሰረት ሓበሬታ ነርስ መኮነን፡ ኣነጺሩ።", "char_count": 529, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00197", "text": "ብዘይካ’ዚ፡ ኣገልግሎት ክታበት ቍ.ስ.1395-0758045 ክታበት ህጻናት 98 ሚእታዊት፣ ምልክታ ቴታኑስን መንሽሮ ክሳድ ማህጸን ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ፡ ሓንቲ ዞባዊ ምክትታል ቅድመ-ሕርሲ ናይ ዝገበራ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ክንዮ’ቲ ብመልክዕ ወፍሪ ዝካየድ፡ መወከሲ ሆስፒታል፡ 2 ማእከላትን 7 ነፍሰ-ጾራት መጠን ድማ 90 ሚእታዊት ተገልገልቲ ብወለንትኦም ናብ ትካላት መደበራት ጥዕናን ኣለዋ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ዛዕባ ሎሚ ዛዕባ ሎሚ ስዉር ሓደጋ ማሕበራዊ ሚድያ 2ይ ክፋል) ኮይኑ እውን ኣይፈልጥን። ናትና ናይ ናትናኤል ግርማይ (ሜጋ) “ናብ ፍጡራት ዝኣቱ ዝኾነ ነገር፡ ብዘይ ኣበር ኣይኮነን” ተጠቀምቲ ሓበሬታ ብዙሕ ኣገዳስነት ዘለዎ ኣይኮነን። ነቲ ናትና ሓበሬታ ሚኒስትሪ ፍትሒ ሰብ ኬድካ “10 ሚልዮን ዶላር ሃበኒ’ሞ ንምንታይ ይጥቀምሉ፧ እንተድኣ ኢልና፡ ንዓለም ብ1% ናብቲ እትደልዮ ኣንፈት እቲ መልሲ - ኣብ መጻኢ ክንገብሮም እዚ ጽሑፍ’ዚ ካብ ዝተፈላለዩ ሰነዳዊ ክቕይረልካ እየ” እንተ ድኣ ኢልካዮ፡ እንኽእል ንጥፈታትን ተግባራትን ፊልምታትን መጽናዕታዊ ወረቓቕትን ኣዝዩ ብርቂ ነገር እዩ። ምኽንያቱ እዛ ዝህልወና ባህርያትን ጠባያትን ብልዑል ዝተረኽበ ኮይኑ፡ ብጸሓፊ ተኣኪቡ 1% ንእሽተይ ትምሰል’ምበር ብዛዕባ ብቕዓት ክግምት ዝኽእል ንድፊ ተወሰኽቲ ሓሳባት ተማሊኡሉ ዝቐረበ ዓለምለኻዊ ለውጢ ንዛረብ ስለ ዘለና 10 ንኽሃንጹሉ ጥራይ እዩ። እቲ ዝበለጸ እዩ። ሚልዮን ውሒድዎ’ኳ ክንብል ንኽእል። ንድፊ (ሞደል) ዝሓዘ ድማ ተዓዊቱ ማሕበራዊ ሚድያ፡ ብፍላይ እዞም ማለት’ዩ። ልክዕ ከም ኣብ ድሕሪ ስክሪን ኣእማኒ ቴክኖሎጂ ነኣሽቱ ወለዶ ከም ኣገዳሲ ባእታ ናይ ሞባይልና ንኣና ዝመስል ባምቡላ ዝበዝሓ ናይ እዋንና ትካላት ቴክኖሎጂ ህይወቶም ገይሮም ዝርእዩሉ ዓለም ሰሪሖም ፈተነታት ዘካይዱሉ ዓይነት ሓበሬታ፡ ሰለስተ ዓበይቲ ዕላማታት እየን እዩ ፈጢሩ ዘሎ። ብዘይ’ዚ መራኸቢ ማለት እዩ። ዘተግብራ። ቴክኖሎጂ ክነብሩ የሸግሮም እዩ። ግን ኣብ ኢንተርነት ዝተፈላለዩ ነጻ ዝመስሉ ወይ ፈላጣት ናይዚ ቴክኖሎጂ፡ በዚ ክትሓታ ኣለካ። ነታ ስእሊ ንምርኣይ ቀዳማይ፥ ናይ ጽምዶ ዕላማ ከኣ ኣብዚ ዓለም ክልተ ሰባት ክራኸቡ ኣገልግሎታት ኣለዉ። ግን ነጻ ኣይኮኑን። ቤተ ምርምር ዝሓለፉ ኮይኖም ንሓደ ዝቐለ መንገዲ፡ እታ መልእኽቲ ምስታ ኮይኑ፡ ተጠቃምነት ንምዕባይን ኣብ ከለዉ ሓደ ሕቡእ ምትላል ዝስርሑ ብኣዋዓዋዕቲ ተኸፊሎም ዝመጽኡና ቴክኖሎጂ ብኸመይ መንገዲ ኣዝዩ ስእሊ ምስ እትመጽእ እዩ። ፈይስቡክ ገጽ ማሕበራዊ መራኸቢ (aplica- ሳልሳይ ኣካል ኣሎ። ስለዚ ኣብዚ ሕጂ እዮም። ስለምንታይ ኣዋዓዋዕቲ ኣእማኒ ትገብሮ ዘጽንዑ እዮም። ነዛ ንድፊ ወይ ምህዞ እዚኣ ምስ ረኸቡ፡ tion or platform) ንነዊሕ ሰዓታት እዋን ዘለዉ ወለዶ፡ እቲ ቀንዲ ትርጉም ይኸፍሉሎም እንተ ድኣ ኢልና፡ እቲ ብዝለዓለ ዓቐን እዮም መዝሚዞማ። ተፍትሽ (scrol) እናገበርካ ተቖሪንካ ተጠቃማይ፡ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ናይ ርክብን ትርጉም ባህልን፡ ምትላል ዘወዓውዕዎ ንሕና ንኽንርእዮ እዮም ምኽንያቱ ስእሊ ምልጋብ ተጠቃምነት ከምእትውዕል ምግባርን እዩ። ካልኣይ፥ ናይ ዝጸሓፍካዮ ወይ ዝሃብካዮ ሓሳባት ኣብ ዝኾነሉ ዓለም እዮም ዝዓብዩ ዘለዉ። ዝኸፍሉ። ስለዚ ንሕና ኢና፡ እቲ ኣብ ምዕባይ ግዙፍ ጽልዋ ስለ ዘለዎ እዩ። ምውሓስ ቀጻሊ ዕብየት ማሕበራዊ ግብረመልሲ መዓስ ትረክብ ወይ ግብረ ማለት ተንኮልን ምትላልን ማእከል ናይ ዝሽየጥ ዘሎ ንብረት ወይ ድማ ናትና ሰባት ነንሓድሕዶም ስእሊ እናለጋገቡ መራኸቢ ኮይኑ፡ ሰብ ከም ብዙሕ ማይ መልሲ ክትረክብ ዲኻ ኣይትረክብን ኩሎም ንጥፈታትና ኮይኖም ኣለዉ ኣድህቦ ወይ ትዕዝብቲ እዩ ንኣዋዓዋዕቲ (taging) እንተ ውዒሎም ተጠቃምነት ሰትዩ እናሻዕ ናብ ሽቓቕ ዝመላለስ ናብ ኣይትፈልጥን ኢኻ። ልክዕ ከም ኣብ ላስ ማለት እዩ። ዝሽየጠሎም ዘሎ። እዚ ዓይነት ቢዝነስ የዕቢ’ዩ ኢሎም ስለ ዝኣመኑ እዩ። ማሕበራዊ መራኸቢ መድረኸ (social ቬጋስ ኣመሪካ ዝርከብ ናይ ጠላዕ ጸወታ “እዚ ዘሎ ቴክኖሎጂ ሓበሬታን እዚ’ዩ ብርጉጽነት ከም ንብረት ዝሽየጥ media platform) ብቐጻሊ ከምዝስሓብ እዩ። ንስኻ ከም ተጠቃሚ፡ ብዛዕባ’ቲ ሓደ ርእሱ ዝኸኣለ ዓውዲ ኣሎ። ማሕበራዊ ሚድያን ካብ ስረያ ወይ ሽሑር ዘሎ። ኣብዚ ንግዲ እዚ ዕዉት ክትከውን ምግባር፡ ንበይኑ ጥራይ ዘይኮነ ድማ ብድሕሪ መጋረጃ ናይቲ ቴክኖሎጂ ንሱ ድማ “ብራኸ ስርሰራ” (growth (magic) ዝፈሊ ዋላ ሓንቲ የብሉን።” እንተደሊኻ ድማ ብሉጽ ግምት ክህብ ናብ ኣዕሩኽን መሓዙትን መልእኽቲ ዘሎ ነገር ንቑሕ ክትከውን የብልካን። hacking) ይበሃል። እዚ ዓውዲ እዚ እዚ ኣርተር ክላርክ ዝበሎ’ዩ። ሰረይቲ ዝኽእል ንድፊ ክህልወካ ኣለዎ። እናሰደ (friend request) ከምዝዕድሞም ኣይድለን’ዩ። እቲ ምስጢር፡ ናብቲ ብዝተፈላለዩ ኢንጅነራት ዝማዕበለ (magicians) እቶም ናይ መጀመርታ ብሉጽ ግምት፡ ብሓደ ኣገዳሲ ባእታ እዩ ብምግባር፡ ዕብየት ናይቲ ማሕበራዊ ዝዓሞቘ ክፋል ሓንጎል ዘሎ ዋህዮታት ኮይኑ፡ ቀንዲ ዕላማኡ ናይ ሰባት ስነ ተመራመርቲ ስነ ኣእምሮ ወይ ስነ ዝጅምር። ንሱ ኸኣ ብዝሒ ሓበሬታ መራኸቢ ብቐጻልነት ምውሓስ እዩ። ብምእታው ትሕተ ውኖኣዊ ዝኾነ ልምዲ ኣእምሮ ምስርሳር እዩ። እዚ ድማ ሓንጎል (neuroscientists) ኮይኖም፡ (data) ክህልወካ ወይ ክትውን ኣለካ። ሳልሳይን ቀንዲን ድማ፣ ገንዘባዊ ዕላማ ምዝራእ እዩ። ብዝዓሞቘ ኣገባብ ትቕረጽ ዕብየት ተጠቃምነት ምውሓስ፡ ብዝሒ ብኸመይ መንገዲ ናይ ሰባት ሓንጎል ኮይኑ፡ ብመጠን ብዝሒ ተኸታተልትኻ ወይ ፕሮግራምድ ትኸውን ማለት እዩ። ምዝገባ (sign up) ተጠቀምቲ ከም እዚ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዓለምና ይሰርሕ ዝተረድኡ እዮም። ብዝተፈላለዩ መወዓውዒታት ብምስሓብ (Advertise) ብባራኪና ከም ዝተሓጽበ ክዳን፡ ንሓንጎል ዝህሉ ብምግባር ሰባት ኣብ ማሕበራዊ ተራእዩ ዘይፈልጥ ሓድሽ ዓይነት ሽጣራታት ብዙሕ ነገራት ኣብ ሓንጎል ግዙፍ ገንዘባዊ ኣታዊ ምኽዕባት እዩ። ሰብ ምሕጻብ እዩ እቲ ስራሕ። እዚ መራኸቢታት ጸሚድካ ምሓዝ እዩ። ዕዳጋ ኮይኑ፡ ፍሉይነቱ ኣብ ኣእምሮ ወዲ ሰብ ዝፍትኑ እዮም። ሰረይቲ ዝኾነ ወዲሰብ ብርኪ ንምዕዳግ ዘካይድ ግን ተጠቃሚ ብዘይርደኦ መንገዲ እዩ ብተወሳኺ’ውን ንካልኦት ሰባት ከም ኣብ ቤተ ምርምር ስታንፎርድ፡ ንቡር ሰብ ዘይርድኦ ወይ ዘይነቕሓሉ ምዃኑ እዩ። ማለት ዝበዝሑ ተጠቀምቲ ዝካየድ። ነፍሲ ወከፍ ናይ መልእኽቲ እትዕድም ብምግባር ብዝሒ ተጠቀምቲ ተመሃሮ ምህንድስና ኣእማኒ ቴክኖሎጂ ክፋል ሓንጎልና ዝፈለጡን ዝተረድኡን ዘለውዎ ማሕበራዊ መራኸቢ ኣብ ድምጺ፡ ገለ ንዓኻ ዝጠቅም ነገር ሒዛ ምብርካት እዩ። (persuasive technology) ዝመሃሩ፡ እዮም። ስለዚ እዩ ድማ ስረያ (magic ኣእምሮ ወዲሰብ ዓቢ ብርኪ ይውን ዝመጸት ኮይኑ እዩ ዝስምዐካ። ስለዚ “ኩሉ’ቲ ንኣእምሮ ወዲ ሰብ ዝስሕብ፡ ናብ ቲም ኬንዳ፡ ኣብ ፈይስቡክ ዳይረክተር trick) ክሰርሕ ዝኸእል። ዶክተራት፣ ማለት’ዩ። ልክዕ ከምቲ ናይ ነዳዲ ብርኪ ግድን ዓይንኻ ክትተኽለላ (ክትርእያ) ቴክኖሎጂ ንቐይሮ” ዝብል እዩ መርሓ ክፍሊ ገንዘብ (monetization) እዩ ነይሩ። ኢንጅነራት፣ ስነ-ፍልጠታውያን ናይ ማለትዩ። በዚ ዝተጠቕሰ ኣገባብ’ዚ፡ ትግደድ። እዚ ከኣ፡ ብኣጋጣሚ ዘይኮነ፡ ናይቲ ዝወሃቦም ትምህርቲ። ቀንዲ ሸቶ “ቀንዲ ስራሕና፡ ሓደ ምህዞ ብኸመይ ኑክሌር ተመራመርትን ኣእምሮኦም እዘን ኩባንያታት ትሪልዮናት ዶላራት ውጽኢት ቴክኒካዊ ንድፊ ፈላጣት ናይቲ ቤተ ምርምር፡ ብኸመይ መንገዲ መንገዲ ገንዘባዊ ኣታዊ ወይ ፋይናንስያዊ ክሳብ ክንደይ ተነቃፍን ተጎዳእን ከም ኣታዊታት ብምእታው፡ ካብተን ጭቡጥ ኣእማኒ ቴክኖሎጂ እዩ። ጠባያትን ባህርያትን ሰባት ኣጽኒዕካ ረብሓ ንረኽበሉ እዩ። እቲ ዝሓሸን ዝኾነ ኣይፈልጡን እዮም። ምኽንያቱ ነገር ዘፍርያ ትካላት ንላዕሊ ኣብ ታሪኽ ምቁጽጻሩ ዝብል እዩ። ኣብቲ ብዙሓት ሓደ ኣብነት፥ ስእሊ ምልጋብ (photo ብዙሕ ኣታዊ ክንረኽበሉ እንኽእልን ነዚ ምፍላጥ ርእሱ ዝኸኣለ ንኹሉ ወዲ-ሰብ ዝሃብተማ ክኾና ክኢለን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጂ ዝርከባሉ taging) ክንጠቅስ። መሓዛኻ/ኺ ኣብ ድማ፡ እቲ ናይ መወዓውዒ ንድፊ እዩ። ሰብ ዝጸሉ ዓውዲ ስለ ዝኾነ። ካብዚ ኣለዋ። ኣብ ታሪኽ ወዲ ሰብ ተገሚቱ ናይ ኣመሪካ ቦታ፡ ስንጭሮ ሲሊኮን ስእሉ/ላ ኣልጊብካ/ኪ ዝብል ኢመይል ሓደ ሓድሽ መንገዲ ክንረክብ ሓደ መረዳእታ ተበጊስና ድማ፡ ቴክኖሎጂ ብዘይፈልጥ መንገዲ ኣዝዩ ብዙሕ (silicon valey) ዝርከቡ ኣርካናት ይመጽኣካ’ሞ፡ ነገረ-ስጋ ኮይኑካ፡ ግድን ሕቶ ክንምልስ የድልየና። ሓደ ሰብ ካብ ኣብዚ ዘለናዮ እዋን እንታይ ዓይነት ዝኾነ ናይ ተጠቀምቲ ሓበሬታ እውን ትርኢ። ነቲ ስምዒት መዓልታዊ ሰዓታቱ ብኸመይ ዝበዝሐ ጽልዋ ኣለዎ ዝተፈልየ መረዳእታ ክእክባ ክኢለን። ንዝለዓለ ቢዝነስ ንድፊ ሸለል ኢልካ ወይ ንኣና ክህበና ይኽእል ወይ ብኸመይ ክንወስድ ንኽእል። ንምቕያስ ተባሂሉ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ተሳጊርካ ክትሓልፎ መንገዲ ዝበዝሐ ክፋል ካብ ህይወቱ ኣብ መጀመርታ ዓመታት ዝገብሮ ተግባር በዘን ትካላት ብደቂቕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ክንውንኖ ንኽእል ኢና ንሓስብ። ኣብ ሲሊኮን ቫሊይ ሃርድዌርን ሶፍትዌርን ተጸኒዑ ይምዝገብ እዩ። እቲ ቴክኖሎጂ እዩ። ምኽንያቱ ፈይስቡክ ኣብ ዝነበርኩሉ ብዛዕባ እዚ ሰሪሑ ይሸይጥ ነይሩ። ንዝሓለፉ ብልክዕ ኣየናይ ምስሊ ደጋጊምካ ትርኢ፡ ንሓደ ዓሚቚ ዝሰረቱ ክንዘራረብ ይዝከረኒ። መፍትሕ ናይቲ ዓሰርተ ዓመታት ግን፡ ኣብ ክንዲ ንኽንደይ ደቓይቕ ትርኢ ከይተረፈ እዩ ባህርያት ወዲ ሰብ ንድፊ ድማ ማርክ ዙከርበርግ (መስራቲን ኣቚሑ፡ ንተጠቀምቲ ኣብ ምሻጥ እዩ ዝምዝግብ። እዩ ዝትንክፍ ዘሎ። ኣካያዲን ፈይስቡክ) ይወንኖ ንብል ተዋፊሩ። ሓደ ንጹር ክንግንዘቦ ዝግባእ ዝኾነ ማሕበራዊ መራኸቢ ብፍላይ ሰባት ኣዕሩኽቶም ነይርና።” ይብል።", "char_count": 5475, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00198", "text": "ነገር ኣሎ። ተጠቀምቲ ነቲ ንግልገለሉ ኢንስታግራምን ፈይስቡክን ኣብ ብዛዕብኦም እንታይ ከም ብዓል ጎግልን ፈይስቡክን ዘለና ኣገልግሎት ኣይንኸፍለሉን እንጥቀመሉ፡ ካብ ላዕለዋይ ስክሪን ይሓስቡ ክፈልጡ ዝኣመሰላ ኩባንያታት ኣብ ዓለም ኢና። ኣዋዓዋዕቲ ግን ይኸፍልሉ። ሞባይልና ንታሕቲ ምስ እነብሎ፡ እቲ ይደልዩ እዮም። ዝሃብተማ እየን። እቲ ዘገርም ዝወሓዱ ስለዚ ኣዋዓዋዕቲ እዮም እቶም ቀንዲ ከፊትናዮ ዝጸናሕና ገጽ ይሕደስ ወይ ስለምንታይ እያ ግን፡ ሰራሕተኛታት እዮም ዘለዉወን። ብዙሕ ዓማዊል። እቲ ዝሽየጥ ዘሎ ኣቕሓ ድማ ሪፍረሽ እናኾነ እዩ ዝኸይድ። ሓድሽ እታ ኢመይል ስእሊ ኢንዱስትርያዊ ንብረት የብሎምን። ንሕና እቶም ተጠቀምቲ ኢና።", "char_count": 404, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00199", "text": "ስእሊ እዩ ዝመጽእ። ምስ እንደጋግሞ ኮይና ዘይመጸት፧ ገንዘብ እተጥሪ ዓባይ ኮምፕዩተር ጥራሕ ዝበዝሑ ሰባት፡ ኣታዊታት ድማ መሊሱ እናተሓደሰ ይኸይድ። ስለምንታይ ግድን እያ ዘላቶም። ፍርያቶም ድማ ደረጃ ትካላት ማሕበራዊ መራኸቢ፡ ካብ እዚ ብሳይኮሎጂ፡ ብዘየቋርጽ ዋሕዚ ኣብታ ኢመይል ምስ ብደረጃ ንጠባይን ኣጠማምታን ደቂ ሰብ ምሻጥ ሓበሬታን ካብ ተጠቀምቲን እወታዊ ምትብባዕ (positive intermitእትጥውቕ ጥራይ ምልዋጥ እዩ። ብርግጽ ንምዝራብ ከኣ ይመስሎም ነይሩ። እንተኾነ ክንጽር tent reinforcement) ምፍጣር ማለት እታ ስእሊ ትመጽእ፧ እቲ ዝለዓለ ገንዘባዊ እቶት ክርከቦ ዝኽእል ዘለዎ ጉዳይ፡ ኣብ ትካል ፈይስቡክ እዩ። ኢልካ ንነብስኻ ስራሕ ከኣ ንሱ ጥራይ እዩ። ናብ ሓደ ምሻጥ ሓበሬታ፡ ንግዲ ኣይኮነን። ይቕጽል. . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ጸጋታት ባሕሪ ኣገዳስነት ጸጋታት ባሕሪ ኣብ ጽላት ጸዓትን ማዕድን ተመስገን ገብረመስቀል ባሕሪ ማእለያ ዘይብሉ ህይወታውን ባሕሪ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ዝኽሰት ዝትከሉ ብሓይሊ ንፋስ እናተዘወሩ ሓይሊ ዘይህይወታውን ጸጋታት ሒዙ ዝርከብ ተርእዮ ኰይኑ፡ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኤለትሪክ ዘመንጭዉ ማእከላት ምትካል ባህርያዊ ትዕድልቲ እዩ። ንሎሚ ከም ብማእከላይ ገምጋም ኣብ 6 ሰዓት ክልተ እውን፡ ከም ካልእ ዝሓሸ ኣማራጺ መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፋት ግዜ ብምላእን ክልተ ግዜ ብምጉዳልን ክውሰድ ይከኣል እዩ። ዓምዲ ጸጋታት ባሕሪና ክቐርብ ዝጸንሐ ይኽሰት። እዚ ማለት ባሕሪ ንግሆ ሰዓት 3. ምንጫው ጸዓት ካብ ትሕተ- ትሕዝቶ ኣገዳስነት ጸጋታት ባሕሪ ኣብ 6:0 መሊኡ ከም ዘሎ ሓሲብና ከም ማያዊ ዋሕዚ ማይ ባሕሪ ምድንፋዕ ጽላት ጸዓትን ማዕድን መወከሲ እንተ ደኣ ወሲድና፡ ልክዕ ፍርቂ ይስዕብ። መዓልቲ ይጎድል። መሊሱ ልክዕ ሰዓት ካብ’ዞም ክልተ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም 6:0 ድሕሪ ቀትሪ ይመልእ። ልክዕ ፍርቂ ምንቅስቓሳት ማይ ዝተፈልየ ድማ፡ ሀ. ጸዓት ለይቲ ድማ ይጎድል ማለት’ዩ። ንጽባሒቱ ትሕተ-ማያዊ ዋሕዚ ማይ ባሕሪ እዩ። ኩለንትናዊ ምዕባለ ሓንቲ ሃገር ብዘይ ሰዓት 6:0 ድማ ይመልእ። ምእንቲ’ዚ፡ እዚ ብባሕረኛታት ሃገርና “መድ” ተባሂሉ ውሑስ ቀረብ ጸዓት ክረጋገጽ ከም ኣብ 24 ሰዓት ክልተ ግዜ ይመልእ፡ ክልተ ዝጽዋዕ ምንቅስቓስ ማይ እዚ፡ ብሰንኪ ዘይክእል ርዱእ እዩ። ብፍላይ ኣብ’ዚ ሕጂ ግዜ ከኣ ይጎድል ማለት’ዩ። ፍልይ መጠነ ቅጥነተ-ሕፍሰት ማይ ኣብ ማእከል ባሕሪ ተኺሉ ብንፋስ ዝሰርሕ መንጨዊ ሓይሊ ኤለትሪክ ዘለናዮ ዘመነ ቴክኖሎጂ ዳርጋ ነፍሲ ወከፍ ባሕሪ ዝኽሰት ተርእዮ ኰይኑ፡ ማይ ባሕሪ ሰብ መዓልታዊ ንጥፈታቱ ንምክያድ ኣብ ዝበዝሐ ክፋል ገማግም ባሕሪ ብውሽጢ-ውሽጢ ልክዕ ከም ወሓዚ ሩባ ዝጥቀመሉ መሳለጥያታት ብጸዓት ምላእን ምጉዳልን ባሕሪ ሰዓታት ካብ ሓደ ብተዛማዲ ዝለዓለ ሕፍሰት ወይ ብፍላይ ከኣ ብሓይሊ ኤለትሪክ ዝንቀሳቐስ ዝወስድ ክስተት ስለ ዝዀነ፡ ምጽእ ኢልካ ጻዕቂ ዘለዎ ቦታ ናብ ዝወሓደ ሕፍሰት ወይ ዝሰርሕ እናዀነ ኣብ ዝመጽኣሉ ዘሎ ይመልእ ድዩ ዘሎ ወላስ ይጎድል ክትፈልጥ ወይ ጻዕቂ ዘለዎ ቦታ ዝውሕዘሉ ክስተት እዋን፡ ምውሓስ ቀረብ እኹል ጸዓት ካብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣብ ገለ መጻብቦታት፡ ድማ እዩ። መጠን እቲ ዝውሕዝ ማይን ቀንዲ ቀዳምነታት ሃገራት ኰይኑ ንረኽቦ። ከም መጻብቦ ደሴት ናኹራን ካልእን ግና ሓይሉን ዝፈላለ ደኣ ይዅን እምበር፡ ካብ እዋን ኢንዱስትሪያዊ ሰውራ ጀሚሩ ማይ ባሕሪ ብርቱዕ ዋሕዚ በቲ መጻብቦ ትሕተ-ማያዊ ዋሕዚ ዝኽሰተሎም ቦታት ድማ፡ በብመድረኹ ምንጪ ጸዓት ክኣቱን ክወጽእን ክንዕዘብ ንኽእል። ኣብ ፍሉጣት እዮም ክበሃል ይከኣል። እቶም እናተመሓየሸን እናሰፍሐን ክመጽእ ከም’ዚ ዝኣመሰለ መጻብቦ እምበኣር እዩ፡ ብርቱዕ ትሕተ-ማያዊ ዋሕዚ ዝኽሰተሎም ጸኒሑ ኣሎ። ይዅን ደኣ እምበር፡ በቲ ድፍኢት ናይ’ቲ ዝውሕዝ ማይ ቦታት ብምጽናዕ ድማ፡ በቲ ዋሕዚ ማይ ዝበዝሐ ምንጭታት ጸዓት ከም ቀንዲ ተደፊኡ ክንቀሳቐስ ዝኽእል ሓይሊ ተደፊኦም ዝሰርሑ መንጨዊ ተካኢ ብማዕበል ተደፊኡ ዝሰርሕ መንጨዊ ሓይሊ ኤለትሪክ ምኽንያት ምውሳኽ ዓለማዊ ሙቐትን ኤሌክትሪክ ዘመንጩ ሞተር ብምትካል ጸዓት ክትከሉ ይከኣል። ንሱ ዘኸተሎ ምዝንባዕ ክሊማን ኰይኑ ስለ ጸዓት ክምንጩ ዝከኣል። ምልኣት ባሕሪ ወርቂ” እናተባህለ ዝጽዋዕ ሓደ ካብ’ቶም ጽጹይ መጽናዕቲ ብምክያድ ክረጋገጽ ዝርከብ፡ ዓለምና ኣብ ምንዳይ ኣማራጺ ዘየቋርጽ ክስተት ስለ ዝዀነ ድማ፡ ምስ’ቲ 4. ምንጫው ጸዓት ካብ ኣዝዮም ኣገደስትን ዓቢ ቁጠባዊ ረብሓን ይኽእል። ምንጭታት ተካኢ ጸዓት ከም ናይ ኵነታት ዝሰማዕ ቴክኖሎጂ ብምውዳድ ፍልይ ሙቐት ቀጸላታት ማይ ባሕሪ ዝርከበሎም ማዕድናት ባሕሪ እዩ። ኣብ ባሕሪ ብባህሪኡ ካብ መሬት ኣዝዩ ጸሓይ፡ ንፋስ፡ ባህርያውን ሰብ ዝሰርሖን ከም ቀዋሚ ምንጪ ተካኢ ጸዓት ኰይኑ ጩራ ብርሃን ጸሓይ ንላዕለዋይ ጽፍሒ ርእሲ’ዚ ከም’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓምዲ ዝተፈልየ ባህርያዊ ኵነታት ዘለዎ ኰይኑ፡ መንጫዕጫዕታትን ካልእን ተዋፊራ ከገልግል ይኽእል። ባሕሪ ብቐጥታ ስለ ዝረኽቦ፡ ላዕለዋይ ጸጋታት ባሕርና ብዝሰፍሐ ተገሊጹ ኣብኡ ዝግበር ንጥፈታት ዕደና ይዅን ትርከብ። 2. ምንጫው ጸዓት ካብ ማዕበል ክፋል ማይ ባሕሪ ብቕልጡፍ እዩ ሙቐት እንረኽቦ ሑጻ፡ እምኒ ዕምባ ባሕርን ካልእ ወፍርታት ብዕምቈት ክሕሰበሉን ካልእ ኣብ ጽላት ህንጻ ዓቢ ተራ ዘለዎም ሎሚ እንዛረበሉ ዛዕባ ድማ፡ ባሕሪ ባሕሪ ዝውስኽ። እቲ ኣብ ታሕቲ ዝርከብ ማይ ኣብ ህይወታዊ ብዙሕነት ከምጽኦ ጥረ-ንዋት እውን፡ ካብ ባሕሪ ክዕደኑ ከም ምንጪ ተካኢ ጸዓት ንምዃን ግና፡ ሙቐት ጸሓይ ስለ ዘይረኽቦ ኩሉ ዝኽእል ኣሉታዊ ጽልዋ ብኣጋኡ ካልእ ምንጪ ተካኢ ጸዓት ኰይኑ ይኽእሉ እዮም። ዘለዎ ተኽእሎ ከተኵር እዩ። ብዙሓት ግዜ ዝሑል እዩ። ነዚ ምዉቕ ኣብ ክውገደሉ ዝኽእል ኣማራጺ ምድላውን ከገልግል ዝኽእል ድማ፡ ማዕበል ባሕሪ ኣብ ደረጃ መጽናዕትን ፈተነን ዘለዉ ጽፍሒ ባሕሪ ዝርከብ ማይ ብሻምብቆታት ክንዮ እዞም ዝተገልጹ ብተለምዶ ትሕት መሰረታዊ ዕዮ ምዃኑ እናዘኻኸርና፡ ኣብ እዩ። ማዕበል ንፋስ ነቲ ላዕለዋይ ክፋል ስነ-ፍልጠታውን ቴክኖሎጂያውን ተደፊኡ ንከም ብዓል ኣሞንያ ዝኣመሰሉ ዝበለ ግምት ዝወሃቦም ማዕድናት ኣዝዮም ዝስዕብ ጽሑፍ ኣገዳስነት ጸጋታት ባሕሪ ባሕሪ ምስ ዝደፍኦ ዝኽሰት ካልእ ዓይነት ርኽበታት ከም ዘለዉ ርዱእ ኰይኑ፡ ብቕልጡፍ ናብ ሃፋ ዝቕየሩ ፈሰስቲ ዝኸበሩ ማዕድናት ከም ዚንክ፡ ነሓስ፡ ኒከል፡ ኣብ ጽላት ቱሪዝም ንግድን ኢንዱስትርን ምንቅስቓስ ማይ ባሕሪ እዩ። ነቲ ሓፍንሎሚ ኣርባዕተ ኣብነት ክንጠቅስ ኢና። ከም ዘፍልሕ ብምግባር፡ በቲ ዝተፈጥረ ኮባልት፡ ማንጋነዝን ካልኦትን’ውን፡ ካብ ዝድህሰስ ጽሑፍ ሒዝና ክንቀርብ ኢና። ኮፍ ዝብል ምንቅስቓስ ናይ ማዕበል ካብ’ቲ ኹሉ ብዓለም ደረጃ ማዕቢሉ ሃፋ ናይ ኣሞንያ ሓደ ብሃፋ ዝሰርሕ ባሕሪ ይዕደኑ እዮም። እዞም ማዕድናት ኣብ ጸዓት ዝቕይር ቴክኖሎጂ ማዕቢሉ ዘሎ ቴክኖሎጂ ነቶም ኣብ ግብሪ ጽቡቕ ሞተር መንጨዊ ሓይሊ ኤለትሪክ ከም እዚኦም ከም ኩሉ ናይ ዕደና መስርሕ ኣብ ስራሕ ይርከብ። ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ውጽኢት ዝተረኽቦምን ምስ ኵነታት ዘዝውር ይግበር። ረቂቕ ቴክኖሎጅን ዓቢ ወፍሪ ርእሰማልን ሎሚ ኣብ ERI-TV ብሓፈሻ ኣርባዕተ ንፋሳት ማለት ካብ ባሕሪና ዝዛመዱን ኣለሊና ክንጥቀመሎም ሰሜን ናብ ደቡብ ዝነፍስ ሽማል፡ ካብ እቲ ነቲ ሞተር ዘዞረ ሃፋ ድማ፡ ዳግማይ ዝሓትቱ ኰይኖም ኣብ ትሕተ-ማያዊ ንኽንክእል ድማ፡ ናይ’ቶም ኣብ’ዚ ዓውዲ ደቡብ ናብ ሰሜን ዝነፍስ ኣዜብ፡ ካብ ፈሊሑ ነቲ መስርሕ ክቕጽሎ ምእንቲ ባይታ ባሕሪ ብዝሒ ዝርከቡ ማዕድናት ሰዓት መደብ ዝያዳ ፍልጠትን ተመኵሮን ዘለዎም ምብራቕ ናብ ምዕራብ ዝነፍስ ርዱድን፡ ዝሑል ማይ ባሕሪ ካብ ታሕቲ ብኻልእ ምዃኖም መጽናዕትታት የረጋግጹ። ካልእ 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ክኢላታት ሓገዝ የድሊ። ካብ ምዕራብ ናብ ምብራቕ ዝነፍስ በርያን ሻምብቆ ተደፊኡ ይመጽእ እሞ፡ ነቲ ብዓለም ደረጃ ዓቢ ግምት ዝወሃቦ ዕደና 12፡02 ዓለም ስነ ጥበብ ባሕሪ ምውጻእ ነዳዲ እዩ። ባሕሪታት 1. ምንጫው ጸዓት ካብ ከም ዘለዉ ዝፍለጥ ኰይኑ፡ ብርትዐ ሃፋ ናይ ኣሞንያ ኣዝሒሉ ናብ ፈሳሲ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ልዑል መጠን ክዙን ባህርያዊ ጋዝን ምልኣት ባሕሪ ድማ ንፋስ ኣዜብ ንፋስ ሽማል ኣኸቲሉ ከም ዝምለስ ይገብሮ። በዚ ኸም’ዚ ድማ፡ 12፡50 ዜና ስፖርት ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ይስራዕ። ንፋስ ኣዜብ እቲ መስርሕ ምህፋፍን ምዝሓልን ፈሳሲ ነዳድን ከም ዘለዎም ዝፍለጥ ኰይኑ፡ 12፡5 ተክ ኢንሳይት ምልኣት ባሕሪ ማለት ማይ ባሕሪ ብርቱዕ ማዕበል ዝፈጥር ንፋስ ኰይኑ፡ ኣሞንያ ብዘይ ካልእ ሃልኪ ጸዓት ማለት ዝተፈላለያ ሃገራት ብዙሕ ወጻኢታት 13፡30 ዜና (ዓረብ) ኣብ መንጎ መሬትን ወርሕን ዘሎ ነቲ በዚ ንፋስ እዚ ዝኽሰት ማዕበል ነቲ ፍልይ ሙቐት ቀጸላታት ማይ ባሕሪ እናገበራ ዳህሳስ ብምክያድ ዘለወን መጠን 13፡40 ቴራብ ሓይሊ ስሕበት ተደሪኹ ክሳብ ጫፍ ዕቑር ባህርያዊ ጋዝን ነዳድን ኣብ ምጽናዕ 14፡20 ቀስተ ድሕነት ኣብ ጸዓት ብምቕያር ድማ፡ ተካኢ ጥራይ ብምጥቃም ሞተር ከም ዘዝውር ደንደስ ባሕሪ ክመልእን ካብኡ ንታሕቲ ይርከባ። 14፡45 ፍረ ጻዕሪ ጸዓት ክርከብ ይከኣል። ኣብ ርእሲ’ዚ ኣብ ብምግባር ተካኢ ጸዓት ክምንጮ ከም ተመሊሱ ክጎድል እንከሎን እዩ። ምልኣት 15፡15 ህርመት ማእክል ባሕሪ ይዅን ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝከኣል መጽናዕትታት የረጋግጹ። ብሓፈሻ ክርአ እንከሎ ቀይሕ ባሕሪ", "char_count": 5219, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00204", "text": "ዝርከቡ ክዀኑ እንከለዉ፡ ገሊኦም ብዝያዳ ዳህሳዊ መጽናዕትታት ብምክያድ 20፡0 ዜና (ትግረ) ኣብ ባሕሪ ይርከቡ። ንጥፈት ዕደና ድማ፡ ኣብ ማያዊ ግዝኣት ኤርትራ 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር ማዕድናት ኣብ ባሕሪ ካብ ማይን ካብ ዝርከብ ማዕድናት ምጽናዕ የድሊ። ገለ 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ባይታ ባሕርን ክካየድ ይኽእል። ሓደ ገለ ደሴታትና’ውን፡ ዕቑር ባህርያዊ ሃብቲ 21፡25 መደብ መኣዝን ልምዓት ጭቡጥ ኣብነት ዕደና ካብ ማይ ባሕሪ ጋዝን ነዳድን ከም ዘለወን ኣፈታሪኻዊ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ምፍራይ ጨው ኰይኑ፡ ጨው “ጻዕዳ ዕላት ኣብ መንጎ ነበርተን ዝስማዕ ኰይኑ 2፡15 መደብ ጥበብ ብምትሕብባር ሃብቲ ባሕሪ ዝዳሎ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) 2፡40 ፈንቅል", "char_count": 417, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00205", "text": "ብምልኣት ባሕሪ ዝሰርሕ መንጨዊ ሓይሊ ኤለትሪክ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ዮናታን የዕብዮ ሓልዮትን ምትሕግጋዝን - ሕልና ዘቕስን ጭዋ ባህሊ", "char_count": 116, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00206", "text": "ኣገ/ዜ/ዞባ ማእከል ሰኣላይ - ሳሙኤል ንጉሰ ጸጉሪ ርእሰን ክትኩሰለን መለስለሲ ቅብኣት ክትለኽየን ተዓዚብናያ። ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ሰናይ ዕዮ ተዋፊራ ማሕበራዊ ምትሕግጋዝ፡ ሓደ ካብ’ቲ ኣበርክቶ ምግባራ፡ ሕልናዊ ዕግበት ከም", "char_count": 141, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00207", "text": "ቅዱስ ኤርትራዊ ባህሊ’ዩ። ብፍላይ ዝተሰመዓ ድማ ትሕብር። ካልኦት ሰብ ንዝተጸገሙ ምሕጋዝን ምትብባዕን፡ ሞያ ዜጋታት’ውን፡ ንጽጉማት ወገናት ሕላገት ክብርታት ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ንምሕጋዝ፡ እጃሞም ከበርክቱ ኣዘኻኺራ።", "char_count": 137, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00208", "text": "ሓደ ካብ’ቲ ዝካየድ ማሕበራዊ መምህር ገብረእግዚኣብሄር ገብረእየሱስ ምትሕግጋዝ፡ ኣብ ውሽጥን ደገን ዝነብር ርእሰ መምህር ቤት ትምህርቲ ዓይነኤርትራዊ፡ ብውልቅን ብደረጃ ኮምን መንእስይ ሮቤል ሓድሽ ስዉራን ኣብርሃ ባህታ’ዩ። እዛ ቤት ተጠርኒፉ፡ ኣበየ ከባቢኡ ንዝነብር መቕርብ መም/ ገብረእግዚኣብሄር ገብረእየሱስ ስዉራን ኣብርሃ ባህታ ዘረከቡ እዮም። ትምህርቲ፡ ብኣቶ ስዩም ወልደማርያም፡ መተዓብይቲ፡ ዓቕሙ ብዘፍቅዶ ኣለይ ኣቶ ዮናስ ምሕረትኣብ ኣብ ዘሃለወ ሃልዩ፡ ጎድኒ ጎድኒ’ቲ መንግስቲ ትዕዝብቶም ከካፍሉና ምስ ተወከስናዮም፡ ሓዎም ንሓርበኛ ኣቦና ወልደኣብ መለይ ምስ በለን ደሃይ ምስ ገበረን’ዩ። ጎዳይፍ፡ ነቲ ቀጽሪ ናይ ቤት ትምህርቲ ገዚፍ ወጻኢ ብምግባር፡ ማሕበረ ቁጠባዊ “ንስንኩላን ማሕበረ ቁጠባዊ ጸገማት ወልደማርያም ኣብ 1967 ከም እዚ ከኣ፡ ንጥምረትናን ሓልዮትናን ወፈራዊ ጽሬት ክገብሩሉ ከለዉ፡ ንዝዓነወ ጸገማት ንዘለዎም ዜጋታት፡ ከምኡ’ውን ንዘለዎም ዜጋታትን ምሕብሓብ፡ ክንዮ’ቲ ዝተመስረተት ብምሕባር፡ ንብዙሓት ዓይነ ኣበሪኹ ዝቕጽል ዘሎ’ዩ። መምሃሪ ክፍልታትን ሰድያታትን ድማ ነቶም ኣካላውን ኣእምሮኣውን ስንክልና ሰሪሕካ ትረኽቦ ሕልናዊ ዕግበት፡ ኣብ ስዉራን መዕቆቢትን መጸግዒትን ኮይና፡ ሓድሕዳዊ ምትሕግጋዝ ህዝቢ ኤርትራ፡ ናይ ምጽጋን ምልሓምን ስራሓት ዘለዎም ወገናት ዝገብሮ ዘሎ ደገፍን ንሓድሕድካ ሓያል ሰብኣዊ ምክብባርን ኣብ ዝብጻሕ ከም ዘብጽሐት ገሊጾም። ዘርዚርካ’ውን ዝውዳእ ኣይኮነን። ርሑቕ ኣሰላሲሎም። ምትብባዕን ዝድርዕ ከም ዝኾነ ዝገለጸት ምብህሃልን ዘሕድር ስለ ዝኾነ፡ ናይ ኩሉ ኣብ ርእሲ’ቲ ብመንግስቲ ዝግበረላ ምሉእ ከይከድና፡ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ኣብ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ምንቅስቓስ እቶም ዓይነ- ወ/ሮ ትብለጽ፡ መተዓብይቲ ጎዳይፍ ሰብ ሓላፍነት’ዩ። መተዓብይቲ ጎዳይፍ ደገፍን ሓልዮትን ከኣ፡ ኣብ ውሽጥን ዝተኸስተሉ ግዜ ዝተራእየ ምትሕግጋዝን ስዉራን ኣጸጋሚ ኮይኖም ዝጸንሑ ኣብ ድማ፡ ጾር መንግስቲ ጾር ህዝቢ ምዃኑ ድማ፡ ነዚ ኣምላኽ ዝፈትዎ ቅዱስ ተግባር ደገን ዝርከቡ ዜጋታት፡ ብውልቅን ከም ለውሃትን፡ ተዘኪሩ ዝነብር’ዩ። ብቚጠባ ቀጽሪ ናይ’ታ ቤት ትምህርቲ ዝርከቡ ብምግንዛብ፡ ፍናን ዓይነ-ስዉራን ዘበርኽ ምውሳዶም፡ ኣመና ኣሓጒሱኒ። ኣብ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ተጠርኒፎምን ንዝተጸገማ ስድራቤታት እናለኻ፡ ኣግራብ’ውን፡ ናይ ምጽንጻልን ምቑራጽን ተግባር ምፍጻሞም፡ ሓበን ከም ዝተሰምዓ መጻኢ ድማ፡ እዚ ስጉምቲ ብዝሓየለን እናመጽኡ፡ ነዞም ተመሃሮ ከም ብገንዘብን ካልእን ምሕጋዝ፡ ሃለኽቲ ስራሕ ኣካዪዶም። ከምኡ’ውን፡ ንዓይነ- ገሊጻ። ኣብ’ቲ ሰናይ ዕዮ ንዝተሳተፉ ዝሰፍሐን ውዳበ ክቕጽል ኣለዎ” ክብሉ ዘተባብዕዎም ኣረዲኡ። መግብታት ምዕዳል፡ ንሓያለ ኣዋርሕ ስዉራን ተመሃሮ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ሓጺበን ኩሎም ወገናት ድማ፡ ምስጋና ኣቕሪባ። ተዛሪቦም። መም/ ገብረእግዚኣብሄር ኣስዒቡ፡ እዚ ክፍሊት ክራይ ገዛ ምሓርን ወዘተ፡ ጸጕረን ቆኒነአን መሺጠአን። ነቶም ደቂ- መንእሰይ ዮናስ ምሕረትኣብ ነባሪ መንእሰይ ሮቤል ሓድሽ፡ ሓደ ካብቶም ሕጂ ዝተገብረሎም ደገፍን ማእቶታዊ ካብ’ቶም ጎሊሖም ዝተራእዩ ቅዱስ ተባዕትዮ ድማ ጸጕሮም ኣስተኻኺሎም፡ ጎዳይፍ ኮይኑ፡ ሓደ ካብ’ቶም ወደብቲ ተግባራት እዮም። እዚ ንጽጉም ወገንካ ነብሶም ሓጺቦምዎም፡ ኣብ መወዳእታ ናይ’ቲ ቅዱስ ተግባር’ዩ። እቲ ዘካየድዎ ናይ ምሕጋዝ ተግባር፡ ህይወት ናይ’ተን ከኣ፡ ብሓባር ብምዃን ናይ ምሳሕ መደብ፡ ካብ ቀደም ኣትሒዙ ናይ ስድራቤታት ክትቅጽልን ነቲ ኮሮና እንግዶት ገይሮምሎም። ምስኡ’ውን ምትሕግጋዝ ባህሊ ሰረት ዘለዎን ካብ ቫይረስ ዘስዓቦ ጽንኩር መድረኽ ክስገርን 13,0 ናቕፋ ዝዋጋኡ ዓይነታዊ ደገፍ ግዜ ቁልዕነቶም ምስኦም ዝዓበየን ከም ኣኽኢሉ እዩ። ገይሮምሎም። እቲ ካብ ንግሆ ዝኾነ ጠቒሱ፡ ዓቕሞም ዘፍቅዶ ሓገዝ ክሳብ ድሕሪ ቐትሪ ዝቐጸለ ቅዱስ ምግባሮም ፍናን ከም ዝፈጠረሉ ሓቢሩ። ተግባር ድማ፡ ኣብ’ቶም ዓይነ- ወ/ሮ ኣልጋነሽ ጸጋይ’ውን ሓንቲ ስዉራን ነባሪ ዝኽርን ሞራልን ካብ’ቶም ወፋሮ’ያ። ንሳ፡ ምስ’ቶም ብዝገድፍ ውዕዉዕ መንፈሳዊ ብዕድመ ካብኣ ኣዝዮም ዝነኣሱ ሃዋሁው ተሰላሲሉ ተዛዚሙ። መንእሰያት ደቃ ብምዃን፡ ኣብ’ቲ ቅዱስ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ብዛዕባ’ቲ ቅዱስ ተግባር ምስታፋ ልዑል ሕልናዊ ዕግበት ተግባር፡ ስምዒታን ጦብላሕታኣን ከም ዝፈጠረላ’ያ ትገልጽ። “ብወገንና፡ ከተካፍለና፡ ንኣመሓዳሪት ንኡስ ነዞም ዓይነ-ስዉራን ፍቕርና ብምግላጽ ናይ ብሕቱ ማሽን መስተኻኸሊ ጸጉሪ ጽሬትን፡ ነቲ ኣብ ምሃርን ምስትምሃርን ዞባ ጎዳይፍ ወ/ሮ ትብለጽ ተወልደ ኢና ኣጆኹም ኣብ ጎድንኹም ኣለና ርእሲ ሒዙ ብምጻእ፡ ኣብ ቀጽሪ ቤት ንዓይነ-ስዉራን ክጸልዎም ዝጸንሐ ጸገማት ወ/ሮ ኣልጋነሽ ጸጋይ (ጓል ጥሮታ) ተወኪስናያ ነይርና። ኢልናዮም። ንወዲ-ሰብ ፍቕሪ ምሃብን ትምህርቲ ኣብርሃ ባህታ፡ ነቶም ዓይነ- ዝፍውስ ብምዃኑ፡ ነቶም ብደረጃ ንኡስ ወ/ሮ ትብለጽ፡ ዕላማ ናይ’ቲ ምትብባዕን ድማ፡ እቲ ዝዓበየ ነገር’ዩ። ስዉራን ክቕምቅሞም ዝወዓለ’ዩ። ንሱ፡ ዞባ ጎዳይፍ ተጠርኒፎም፡ ንፈለማ ግዜ ብዘይካ’ዚ፡ ህዝቢ ተጠርኒፉ፡ ነቶም ንጥፈት፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ቅድሚ ሕጂ ከኣ፡ ነቶም ደቂ ተባዕትዮ ዓይነ- በታ ዓቕሙን ሞያኡን፡ ነዞም ስንኩላን ዝሓገዙዎምን ዘተባብዕዎምን፡ ብስም ቤት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ስንክልና ሕጂ ኣብ’ቲ ቦታን ኣብ ካልእ ከባቢታት ስዉራን ኣካላቶም ምሕጻብን ጸጉሪ ምሕጋዙ፡ ሕልናዊ ዕረፍቲ ከም ዝፈጠረሉ ትምህርቲ ኣመስጊኑ። ዘጋጠሞም ዜጋታት፡ ናብ ቦታኦም ኤርትራን ዝካየድ ንጽጉም ወገናትካ ናይ ርእሶም ምቕምቃምን፣ ነተን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዓይነ-ስዉራን እናኸደ፡ ሞራላውን ዓይነታውን ሓገዛት ምሕጋዝን ኣጆኻ ናይ ብምባልን ባህሊ ኣብርሃ ባህታ ኣብ ምክትታል ጥዕና ብምግባር ከተባብዖም ምርኣይ ንቡር እዩ። ምዃኑ ጠቒሳ፡ ዓበይትን መንእሰያትን ተመሃሮ ተመዲቡ ዝሰርሕ ዘሎ መምህር እዚ ከኣ፡ ነቶም ስንክልናኦም በዲሆም መተዓብይቲ ጎዳይፍ ድማ፡ ትሕዝቶኦምን ሞጎስ ኣሰፋው ብወገኑ፡ ብነበርቲ ሂወቶም ከጸብቑ ዝጽዕቱ ስንኩላን፡ ዓቢ ጉልበቶምን ሒዞም፡ ነቲ ቅዱስ ተግባር ምሕዳር ንኡስ ዞባ ጎዳይፍ ዝተወሰደ ሞራልን ሓገዝን ስለ ዝኾነ፡ ጽልዋኡ ከም ዘካየድዎ ሓቢራ። ተበግሶ፡ ነቲ ብመልክዕ ሞጉዚት ዝካየድ ቀሊል ኣይኮነን። ወ/ሮ ትብለጽ ኣስዒባ፡ እቲ ቅዱስ ኣላይነት ዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ፡ ሓይሊ ኣብ ፈለማ ወርሒ ሕዳር፡ መተዓብይቲ ተግባር፡ ክንዮ ነቶም ዓይነ-ስዉራን ዝህቦ ዝህብን፡ ንኣለይቶምን መምህራኖምን ንኡስ ዞባ ጎዳይፍ፡ ናብ’ቶም ኣብ ረብሓን ሞራልን፡ ኣብ ተረከብቲ ሕድሪ ሞራል ዘስንቕን ከም ዝኾነ ብምሕባር፡ ቤት ትምህርት ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ዝኾኑ ቈልዑን መንእሰያትን ጎዳይፍ፡ ካልኦት ዜጋታት’ውን ተመሳሊ ተበግሶ ባህታ ዝነበሩ ስንኩላን ተመሃሮ ብኣካል ክብርታት ሕብረተሰብ ኣብ ምዕቃብ ክወስዱ ኣዘኻኺሩ። ብምኻድ፡ ኣብ ጎድንኹም ኣለና ብምባል፡ እወታዊ ጽልዋ ዘሕድርን እናተወራረሰ ቤት ትምህርቲ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ኣተባቢዖምዎም እዮም። ቅድሚ 58 ዝመጽእ ዘሎን ምዃኑ ኣረዲኣ። በዚ ባህታ፡ ቅድሚ ናጽነት፡ ካብ 40 ክሳብ 60 ዓመት ብሓልዮት ስድራቤት ኣቶ ስዩም መሰረት፡ መተዓብይቲ ንኡስ ዞባ ጎዳይፍ፡ ተመሃሮ ተቐቢላ’ያ ተምህር ዝነበረት። ወልደማርያም ዝተሃንጸት ቤት ትምህርቲ ዝሓለፈ ዓመት’ውን ብኸምዚ ናይ ሎሚ ጠቒሱ፡ ኣብ ከምዚ ዝበለ ሰናይ ነገር እዚ ቊጽሪ’ዚ ግን፡ ነቶም ብደረጃ ሃገር ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ፡ ነቶም ናይ ውዳበ ተጠርኒፎም፡ ትሕዝቶኦም ሒዞም ድማ ጸጉሪ ርእሰን ምሻጥን ምቑናን፡ ምውፋሩ፡ ሓበን ከምዝተሰመዖ ገሊጹ። ዝነበሩ ዓይነ-ስዉራን ዝውክል ኣይነበረን። ምርኣይ ጸገም ዘለዎም ዓይነ-ስዉራን፡ ናብ መወከሲ ሆስፒታል መንደፈራ - ዞባ ሰብን እዝግን ዝፈትዎ ቅዱስ ተግባር እዩ” ነቶም ነዚ መደብ ዝወደቡ ኣካላት ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ግን፡ ብሳላ’ቲ ኩሉ ዜጋ ብደረጃ ሃገር ኣገልግሎት ትምህርቲ ደቡብ ብምኻድ፡ ንተሓከምቲ ሕማም ድሕሪ ምባል፡ ካልኦት ዜጋታት’ውን፡ ኣብ ድማ ኣመስጊኑ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ክሳተፍ ዝጽውዕ እትህብ እያ። ካብ መላእ ሃገር ንዝመጽኡ፡ ፌስቱላ ኣደታት ከም ዝበጽሑን ተዘካሪ ከባቢኦም ንዝርከቡ ጽጉማት ወገናት ምስ ሮቤል ብምዃን ኣብ ምስትኽኻል ፖሊስ መንግስቲ፡ እቶም ብሰንኪ ዓይነ ስዉራን ካብ 1ይ-5ይ ክፍሊ ተግባር ከም ዝፈጸሙን ሓቢራ። ንምሕጋዝን ንምትብባዕን፡ ብዓቕሞም ጸጉሪ ርእሲ ዝነጥፉ ካልኦት ትሽዓተ ድሑር ኣጠማምታ ኣብ መንበሪ ቤቶም ኣገልግሎት ትምህርቲ ትህብ ዘላ’ያ። እቲ ብወለንታን ብሰናይ ተበግሶን ክብገሱ ተላብያ። ሰብ ሞያ መንእሰያት’ውን ተሳቲፎም ተሓቢኦም ዝነበሩ ዜጋታት፡ ናይ ትምህርቲ እዞም ተቐማጦን መተዓብይትን ጎዳይፍ ዝካየድ ዘሎ ቅዱስ ተግባር፡ ኤርትራዊ ቀሺ ሙሴ ገብረሚካኤል ነይሮም። ተሓጋጊዞም ከኣ፡ ንኹሎም መሰሎም ክረኽቡ ስለ ዝኸኣሉ፡ ኣብ’ዚ ዝገበርዎ ሰናይ ተግባር ድማ፡ ኣብ’ቶም ነባሪ ጎዳይፍን ኣገልጋሊ ቤተ ዓይነ-ስዉራን ደቂ ተባዕትዮ ጸጉሮም ግዜ’ዚ ቊጽሪ ናይ’ቶም ካብ መላእ ሃገር ዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ ልዑል ሞራልን ክርስትያን ኣቡነ ታትዮስን ኣስተኻኺሎምሎም። ዝመጽኡ ተመሃሮ ዓይነ-ስዉራን፡ ናብ ተስፋን ኣስኒቑ’ዩ። እዮም። ኣብ’ቲ ማእቶታዊ መንእሰይ ራህዋ ቃልኣብ’ውን 120 ክብ ኢሉ ይርከብ። እቶም መተዓብይቲ፡ ወጋሕታ ንጥፈታትን ሰናይ ተግባርን ሓንቲ ካብ’ተን እጅግአን ብምስፍሳፍ፡ ኣሕዳሪት ቤት ትምህርቲ ብምዃና ኣብ ቀጽሪ ናይ’ቲ ቤት ትምህርቲ ድማ፡ ከም ኣቦን ኣወሃዲ ንደቂ-ኣንስትዮ ዓይነ-ስዉራን ብሞያኣ ድማ፡ ብመንግስቲ ገዚፍ ወጻኢታት ተረኺቦም’ዮም፡ ንተመሃሮ ዓይነ-ስዉራን ናይ’ቲ መደብን ኮይኖም፡ ከተጸባብቐን ዝወዓለት’ያ። መንእሰይ እናተገብረላን ብጨንፈር ሚኒስትሪ መምህራን ፍናን ዘበርኽ ማእቶታዊ ተሳቲፎም። ነቲ 13 ሽሕ ራህዋ፡ ብዓልቲ ሞያ ስነ-ጽባቐ ቁንጅና ትምህርቲ ዞባ ማእከል ቀጻሊ ምክትታል ንጥፈታትን ጽርየትን ኣካዪዶም። እቶም ናቕፋ ዝዋጋኡ ዝተወፈየ ኮይና፡ ዘድሊ ናውቲ መሳርሒ ሒዛ እናረኸበትን፡ ብትምህርቲ ሓያሎ ብሉጻት ክሳብ 30 ብዝሒ ዝነበሮም ወለድን ሃለኽቲ ነገራት’ውን፡ ንርእሰ ብምጻእ’ያ፡ ብልዑል ወኒ ክትምሽጠን፡ ዜጋታት ኣብ ምፍራይ ትርከብ።", "char_count": 5615, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00209", "text": "መንእሰያትን መተዓብይቲ ንኡስ ዞባ መምህር ቤት ትምህርቲ ዓይነ- ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ብዓል ቤተይ ጸሃየ ፍረሚካኤል 1ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ተሪፉ፡ ኣብርሀት ጸጋይ ዮሃንስ ተባሂሉ ማእከል ኣስመራ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣሰፋሽ ገብረማርያም ወልደሚካኤል፡ ይተሓለወለይ፡ 10 ደቁ ከኣ ወረስቲ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ትብለጽ ከቢድ ሃይለማርያም፡ ብዓል ቤተይ ነፍ/ ስዩም የውሃንስ ዕቑባዝጊ ምዃኖም ይረጋገጸለሎም ስለ ዝበለት፣ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ኣኽበረት ገብረመድህን ገብረሩፋኤል፡ ወለድና ከቢድ ሃይለማርያምን ዛይድ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምድቲ መሰለይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብዓል ቤተይ በረኸት ከበደ ምትኩ ወልደኪዳን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1 ይተሓለወለይ፡ 10 ደቁን ሓደ ተካኢ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ጽገሬዳ ገብረክርስቶስ፡ ወለደይ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ወዲ ጓሉን ድማ ወረስቲ ምዃኖም ሰማርያ ተስፋ ሃብተሚካኤል ምባል ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ከኣ ወረስቲ ገብረክርስቶስ ሃብተሚካኤል ኣስፍሃን ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተሪፉ፡ ሰማርያ ተስፉ ሃብተሚካኤል ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ኣዝመራ መብራህቱን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ኣብ ቤ/ፍ ቁ/47 ይቕረብ። እንተሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ን06/01/2026 ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ጽገረዳ ገብረኣብ ተኽለ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ወኪል ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወኪል ኣሌክሳንደር ዘርእጋብር፡ ተኸሰስቲ ከሳሲ ቴድሮስ ተኽለየሱስ ወልደስላሴ፡ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን7/01/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወረስቲ 1. ነፍ/ፍስሃየ ዮውሃንስ ዑቕባዝጊ ተኸሳሲት ሩታ የውሃንስ ሚኪኤል፡ ናይ ኣስመረት ግደይ በየነ፡ ኣቦይ ግደይ 2. ነፍ/ሪት ብስራት ዮውሃንስ 3. ነፍ/ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ተመርጻ በርሀ፡ ብዓል ቤተይ ኣማኑኤል ዮዲት ግርማይ ገብረስላሴ፡ ኣደይ ሂወት በየነ ገብረኺዳን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 5 ሪት ለምለም ቅስሙ 4. ነፍ/ሪት ዘውዲ ወይ ብሕጋዊ ብወኪል ን12/12/25 ኣብ ገብረሚካኤል ሓጎስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ሃይለ ኪዳነ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ገብረስላሴ 5. ነፍ/ሪት ይርጋኣለም ቤ/ፍ ቅረቢ። መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/01/26 ሓይላይ 6. ስዉእ ተስፋጋብር ገብረስላሴ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/01/26 ኣብ ቤ/ፍ 7. ነፍ/ሪት ሓጎሳ መኮነን፡ ናይ ሲቪላዊ ሳይሞን ተኽለሃይማኖት እምባየ ምባል ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ክሲ ተመሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ን26/12/25 ተሪፉ፡ ዳኒኤል ጉድሾም እምባየ ተባሂሉ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ/3 ቅረቡ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዮውሃንስ ተወልደብሃ በየነ፡ ኣደይ ኤልሳ ለተስላሴ ክፍለ ፍኻኽ፡ ወኪል ሰለሙን እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ንስኹም እንተሎ፡ ን10/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ዘርኣይ ገብሪሂወት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ኣድያም ዑቕባሚካኤል ኣድሓኖም፡ ኣድሓኖም፡ ብዓል ቤተይ ኣድሓኖም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። መጋባእያ ይቕረብ። ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ኣደይ ሽዋይነሽ መኮነን ሃይሉ ተኽለ ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብኣካል ወይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ሉልያ ዮሴፍ ገብሩ ምባል ተሪፉ፡ ምስጋና ከሳሲ ቴድሮስ ተኽለየሱስ ወልደስላሴ፡ ብሕጋዊ ወኪል ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ዮሴፍ ገብሩ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ተኸሳሲት ሩታ የውሃንስ ሚኪኤል፡ 6ይ መጋባቕያ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብኣካል ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን29/12/25 ኣብ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ብወኪል ን9/1/26 ሳልሕ መሓመድ ኣድም፡ ስም ኣደይ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቅረብ። ሳዕድያ ሑመድ ሃሊማ ምባል ተሪፉ፡ ኣብርሀተጽዮን ጸጋይ ዮሃንስ ምባል ሙሴ ትካቦ ክፍለ፡ ብዓልቲ ቤተይ ዑቕባ ሓሊማ ኣሕመድ ሑመድ ተባሂሉ ገብረትንሳኤ ዘርአ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ወ/ሮ ለምለም ኣሰፋው መንግስ ምባል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ተሪፉ፡ ለምለም ሳልቫቶሪ ጆርጆ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ Notice ወድና ከኣ ወራሲ ምዃኑ ይረጋገጸሉ ስለ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም መጋባእያ ይቕረብ። Notice is hereby given to the public that እንተሎ፡ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/01/26 ኣብ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ወ/ሮ ኤልሳ ተስፋማርያም፡ ብዓል ቤተይ the major shareholders of “Galaxy General ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ይቕረብ። ኢዮብ የማነ ገብረኣብ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ Electrical Private Limited Company’ in their ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰልን ብፍ/በ/ዕዳን ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 extraordinary meting conducted on 20h ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ወረ/ ፍጹም ኣስሄል መብራህቱ፡ ስም ኣደይ ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም day of November 2025 have apointed Mrs. ነፍሲሄር ኣማኑኤል ገብሪሂወት ገብሩ 1. ኣብርሀት ገብርስላሴ ሃብተሚካኤል ምባል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብኣካል Feven Tewelde Yisehak as the manager of the ሄለን ኣማኑኤል ገብረሂወት 2. ኣርሴማ ተሪፉ፡ ዘነበሽ ውነህ ካሕሳይ ተባሂሉ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ company for unlimited period of time. ኣማኑኤል ገብረሂወት ኣድራሽኦም ስለ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። “Galaxy General Electrical Parts Private እንተሎ፡ ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል መጋባእያ ይቕረብ። ሩት ፍስሓ ተኽለሚካኤል፡ ኣቦና ፍስሓ Limited Company’ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ተኽለሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ብፍ/በ/መሰል ኪዳነ ብርሃነ ወልደስላሴ፡ ቁ/41 ቅረቡ። ብፍ/በ/ዕዳ ስኞር ኣርማንዶ ትሪማንዶ ትሪማርኮ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዮናስ ወልደገርጊስ ገብረመድህን፡", "char_count": 4246, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00210", "text": "NOTICE ዘሎ፡ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ተጸዋዒ ኤፍሬም ዮውሃንስ ደባስ፡ ንዓኻ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ዝምልከት ናይ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ The shareholders of Global PLC have, in an Extraordinary Meting held on the ብሕጋዊ ወኪል ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ስለ ዘለካ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ 7ይ መጋባእያ ቅረብ። 13th November 2025 resolved the folowing: መጋባእያ ቁ/47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ 1. Mrs. Beyena Ghebremicael Mosazghi to be apointed manager of the ጉዳይካ ንስኻ ኣብ ዘይብሉ ክረአ ምዃኑ ካሕሳይ ሃይለ ገብረስላሴ፡ ብዓልቲ Company. ንሕብር። ቤተይ ኣስመረት ተወልደ ወልደማርያም 2. The transfer of Two Hundred Twenty five (25) Ordinary Shares from Mr. ጠዓመ ኣብርሃም፡ ስም ኣደይ ዑቕባ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ Iskindir Ghebremicael Zafu to Mrs. Beyena Ghebremicael. ዘርኦም ምባል ተሪፉ፡ ዑቕባማርያም ይተሓለወለይ 5 ደቅና ከኣ ወረስቲ 3. The transfer of Two (2) Ordinary Shares from Mrs. Beyena Ghebremicael ዘርኦም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ to Mrs. Fiori Teferi Ghebremaryam. ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። As a result of pasing of the resolution the Memorandum and Articles of 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። Asociation shal be amended in the folowing form.", "char_count": 1053, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00211", "text": "ኣልጋነሽ ኣለፉ፡ ብዓል ቤተይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኤፍሬም ገብረክርስቶስ ገብረእንድርያስ ዕዳጋ እኽሊ Shareholder S h a r e s ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ከኣ Held ብ/መሰል ወረ/ነፍ ገብረዝጊ ወረ/ነፍሄሪት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ Mrs. Beyena Ghebremicael Mosazghi ኣስመረት ሃብተማርያም ሚኪኤል ዝበለት፣ ዝቃውም እንተሎ፡ ን6/01/26 1,273 ገብረዝጊ፡ኣብ ርእሲ እዚ ብፍ/በ/ዕዳ ሄርሞን ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። Mrs. Fiyori Teferi Ghebremaryam 2 ተወልደ ዘርእዝጊ 1.2 ልዋም ተወልደ ዘርእዝጊ 3. መኣዛ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ 4. The late Mr. Ghebrekidan Kidane Tesfa 25 ለተብርሃን የማነ መብራህቱ ምባል ትርሓስ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ 5. ንኣምን ተሪፉ፡ ኣሜን የማነ መብራህቱ ተባሂሉ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ፣ ንፈጽሚ ዝምልከት ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም Total Shares Adresed ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል እንተሎ፡ ን17/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ 1,50 ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/12/25 መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቅረቡ። ነብያት ተስፋማርያም ገብረመስቀል፡ Global P.L.C. ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምስጋና ዕዳጋ እኽሊ ክርስትያን እንተሎ፡ ን12/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብዕረፍቲ ኣልማዝ ተወልደብርሃን ብርሃነ፡ ብዓል ተስፋማርያም ገብረማርያም ኑ በላይ ገ/እየሱስ፡ በተሊሄም በላይ ኣ ዚ ና ቤተይ ነፍ/ጸሃየ ተስፋዮውሃን ገብሩ ዘመደ፡ ተጸዋዒት ሽዋይነሽ ያቆብ ገብረእየሱስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ነፍቅሮም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ገብረእግዚኣብሄር፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ክቡራት ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ከኣ ወረስቲ ተመስሪቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ ለ ድ ና ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣቶ በርሀ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ገለብ ገነት ጴጥሮስ ሓዳስ፡ ብዓል ቤተይ ግደይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ራህያ ማሕመድ እድሪስ ምባል ጎይትኦም ገሹ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ደቀምሓረ ተሪፉ፡ ራህያ ፋይድ እዲርስ ተባሂሉ ህብተሚካኤል ዘገርግሽን መም/ እዝግሃርያ ፍቓዱ ወልደሚካኤልን ዝተሰመዓና መሪር መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ዕረፍቶም ዘቃበርኩምናን ገዛና ብምልላስን ካብ ውሽጢ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ወ/ሮ ኣራንቺ ሃይለ ነጋሽ፡ ተጸዋዒ ኣቶ እንተሎ፡ ን25/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሃገርን ወጻእን ብኣካልን ብቴሌፎን ዘጸናዕኩምናን እናኣመስገንና ሕሰም ኣይትርከቡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብኣካል ወይ ሃብቶም የማነ ሙሴ፡ ናይ ፍትሕ ምጽዳቕ እናበልና ሓዘንና እናዓጸና፡ ልባዊ ምስጋና ነቕርብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብሕጋዊ ወኪል ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ክሲ ስለ ዝቐረበልካ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ መጋባእያ ይቕረብ። ወኪል ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ናቕፋ ደቆም 1.ሰመረ በርሀ ሃብተሚካኤል 2.ቢንያም በርሀ ሃብተሚካኤል ወሓዚት ሰሎሞን መሓሪ ምባል ተሪፉ፡ ስኒት ኣብ መንጎ ከሳሲት ወ/ሮ ጽገወይኒ ሳልሕ መሕሙድ ፋጊ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ ሰሎሞን መሓሪ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ኣብርሃ፡ ተኸሳሲ ወረ/ነሄ ኣብርሃ ገብረን መሕሙድ ሳልሕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ነ/ሄሪት ግምጃ ገብረማርያም 1. ወ/ሮ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሂወት ኣብርሃ 2. ነ/ሄር መንግስትኣብ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሊድያ ርእሶም ወልደማርያም ዝተፈቕደለን ናይ መሸጢ መቀያየሪ ኣቕሑ ኣብርሃ 2.1 ሎረንስ መንግስትኣብ 2.2 መኪና ንግዳዊ ትካለን፡ “ናኤል መሸጢ መቀያየሪ ኣቕሑ መኪና” (NAEL ትብለጽ ኣብርሃ ስብሃቱ፡ ኣደይ ኣብርሀት ኣዳም መንግስትኣብ 3. ዶማስ ኣብርሃ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ማይ AUTO SPARE PARTS) ተባሂሉ ክስየመለን ስለ ዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ተኽለሚካኤል ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ 4. ዳኒኤል ኣብርሃ ዘሎ ናይ ምቅሊት ምነ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ምስ 5 ኣሕዋተይን ተካእቶምን ወረስቲ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ወ/ሮ ከዋኒት ሓጎስ በርሀ፡ ብዓል ቤተይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ዝቃወም እንተሎ፡ 7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ሓድጉ ሃይለ ማሓሪ ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም መጋባእያ ይቕረብ። ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ንስኹም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ንሕብር። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/12/25 ዓዲ ጓዕዳድ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ድባርዋ ኣነ ኣመልካቲት ብስመይ ወ/ሮ ኢትዮጵያ ናይዝጊ ኣምላክ፡ ልብሬቶ ናይ ገዛ ኣብ ወ/ሮ ሙሉ ተወልደ ገብረሚካኤል፡ ብዓል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከተማ ኣስመራ ዞባ 3 ም/ 09 ጎደና ሐ ቁ/ገዛ 10 ስፍሓት መሬት 258.1 ት/ሜ ቤተይ ተክለሃይማኖት መስፍን ገብረኪዳን ሰለማዊት ገብረሚካኤል ኣስጋይ ምባል ባረንቱ ግዝያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ከተማ ቁ/ምስክር ወረቐት 106258 መወከሲ ቁጽሪ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ተሪፉ፡ ሰለማዊት ሃብታይ ተኽለማርያም 17567 125673 ብስመይ ዝተመዝገበ ልብሬቶ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ሒዘዮ ኣለኹ ይተሓለወለይ 7 ደቀይ ከኣ ወረስቲ ወ/ሮ ሓረገወይኒ ሓዲሽ፡ ኣቦሓጎና ሓዲሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ወይ ድማ ወዲቑ ረኺበዮ ኣለኹ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ሃይለ ደስታ ስለዝዓረፈ፡ ንሕና ተካኣቲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ክሕብረኒ። እንተዘይቀሪቡ ግን መተካእታ ኦርጅናል ክወሃበኒ ምልክታይ አቕርብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ይቕረብ። ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ኢትዮጵያ ናይዝጊ ኣምላክ ገብረእግዚኣብሄር ዳኒኤል ክፍሉ፡ ወደይ ይቕረብ። ወ/ሮ ሰገን ጸሃየ ስብሃቱ፡ ኣደይ ጽገ ገብሩ ታደሰ ገብረእግዚብሄር ዳኒኤል ውላድ በራኺ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት", "char_count": 3906, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00212", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ስለዘይብሉ፡ ኣነ ወራሲት ምዃነይ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሻምብቆ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ን/ዞባ ከባቢ 02 ዞን 6፡ ኮድ ዚፕ ኮድ 6K-1378:፥ ፕሎት ብሎክ ን27/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 2 ይቕረብ። ወ/ሮ ጆልሺ ተስፋሂወት መሓሪ፡ ኣቦይ 2b፤ ፓርሰል pop 2b፤ ብመ.ቁ.ንብረት 6BRKRN0146 ዝተመዝገበ ስፍሓቱ ት/ዕድመ ኤሊም ብርሃነ ሃይለ ምባል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ተስፋሂወት መሓሪ ወልደሃይማኖት 191.78 ት/ሜ ዝኾነ፡ ኣብ ልዕሊኡ 4 ክፍሊ መደቀሲ/ሳሎን 1 ክፍሊ/ክሽነ፡ 2 ዓይኒተሪፉ፡ ኤሊም ኣራም ካሕሳይ መብራህቱ ዓዲ ዃላ ስለዝተሰውአ፡ ኣደይ ውዳሴ ፍካሪ በየነ ምድሪ/ባኞ ምስ መካበብያ ዘለዎ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ) ብስም ፋጥና ሓጃይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ከኣ ስለ ዝዓረፈት፡ 5 ደቆም ወረስቲ ዓሊ በኺት ዝተመዝገበ ብህያብ ዝብጻሓኒ፡ ናይ ስመይ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ርግበ ዑቕባሚካኣኤል ሓጎስ፡ ብዓል ቤተይ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜታ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣቶ ሰለሙን ገብረኣምላኽ መንግስቱ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ ከሳሲ ኣቶ የማነብርሃን ክፍለዮውሃንስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይቕረብ። መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ ኣንተኾይኑ) ልብሱ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ደሃብ ሰመረ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ሒዙ፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ዞባ ዓንሰባ ወልደጋብር፡ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰንዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/1/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተሰነይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ይቕረብ። ወ/ሮ ሄብሮን ዮውሃንስ ገብረመስቀል፡ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ሳሙኤል ሓድጉ ክራር ህዳድ ክራር 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብዓል ቤተይ ኣቶ ዓወት ገብረኪዳን ከሰተ ተስፋስላሰ፡ ወኪል ወ/ሮ ሰለማዊት መቐርካ ካብ 2019 ዓ/ም ኣትሒዙ ደሃይ ስለ ዮውሃንስ ሃይለ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ዘርኣይ ዘይብለይ፡ ጥፉእ ተባሂሉ ይተኣወጀለይ ክፍለማርያም ጊላጋብር፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ወ/ሮ ክብራ ሃይለ መንደር፡ ብዓል ቤተይ ኣነ ዓዳጊ፡ ነቲ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ከተማ ከረን ከባቢ 02 ዞን 03 ፕሎት 37 ፓርሰል pop ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብኣካል ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቦኽረጽዮን ተወልደብርሃን ምሕረትኣብ 37 ስፍሓቱ 40 ት/ሜ ዘለዎ ስሩሕ ስፍሓት 181,60 ካብ 4 ቀንዲ ክፍልታትን ወይ ብሕጋዊ ብወኪል ን12/12/25 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ 5 ተሓጋገዝቲ ክፍልታትን ዝቖመ ብንብረት ቁጽሪ መዝገብ 6342 ጠቕላ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ከኣ ወረስቲ ቁጽሪ መዝገብ 104207 ዓ/ም ብስም ሸያጢ ኣቶ ሙስጦፋ ኣሕመድ መሓመድ ኣማኒኤል ዘርኢት ቀላቲ፡ ጸጋ መኮነን ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ስለ ዝዓደክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ሓጎስ፡ ኣቦይ መኮነን ሓጎስ ኣስፍሃ ነቲ ፎርቶ ሳዋ ይቕረብ። ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ኣብ ዓዲ ጓዕዳድ ዞባ ማእከል ዝርከብ ናይ ጤሳ መሬት ስፍሓት 13X20 ት/ሜ ኣቶ ገብረመድህን ገብረዝጊን ወ/ሮ ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታርን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝኾነ ተሰሪሑ ዝርከብ ኣርባዕተ ክፍሊ ገዛ ምሕረት ከሰተ እልፈን፡ ወድና ማእከለ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ከረን ዝምልከት ለበዋ ዝገበረልና ክጸድቀልና ገብረመድህን ገብረዝጊ ስለዝተሰውአ፡ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ንሕና ወለዱ ወረስቲ ምዃንና ወ/ሮ ቅሳነት ክብሮም ዑቕቡ፡ ኣደይ ዛይድ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዓምር ሑሴን ከሊም ጐይትኦም ዓንደማርያም ስለዝዓረፈት፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ • Production Targets met (Costs maintained within budget) • Manpower development achieved • Reporting Unique requirements/other information .VACANCY ANOUNCEMENT • The candidate must be Physicaly and Medicaly fit. Bisha Mining Share Company is inviting aplicants for the folowing Qualifications: Knowledge and Experience position for Bisha site project. o Technical enginering trade or o Minimum 10 years of 1. Position: HME Tyre Bay Supervisor equivalent within the mechanical experience in underground profesion HME maintenance in Department: Mining At least 8-10 years experience in a Underground mining Number required: One (01) supervisory role in an operational Hands-on experience with Primary Purpose mining environment hydraulic, mechanical, and • To be responsible for supervising al Tyre related work and repairs o Experience in delivering services electrical systems in mobile of al the mining tyre flet equipment as wel as any other tyre acros multiple departments in a and fixed plant equipment colaborative forum with multiple Experience in spare parts equipment to ensure sustainable operations at BMSC to met the o end users forecast and consumption aproved busines plans folowing BMSC Safe Work procedures. At least 5 years experience management and tracking of TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE o in delivery of services within parts ordered AREAS developing or underdeveloped Familiarity with maintenance • Planing o countries, chalenging operational planing, troubleshoting, • Implementation environments and repair procedures • Writing Reports & Data Control Experience in maintaining large Knowledge of safety • Supervise/Manage team earth moving equipment as wel as regulations and best practices Unique requirements/other information limited fixed plant in underground mining • Candidate must be physicaly and medicaly fit. Must be the holder of a valid environments Qualifications: Knowledge and Experience drivers licence Experience and knowledge of major component hour Technical enginering At least 8-10 year’s experience in a tracking and PCR scheduling. trade or equivalent supervisory role in a mining open Technical Skils Behavioral Skils within the Tyre pit operational environment profesion Experience in delivering services o Theoretical understanding and o Adhering to principles & practical implementation of safety values Any aditional acros multiple departments in a management Strong writing And Tyre Maintenance colaborative forum with end users o Strong troubleshoting skils Reporting culture documents or At least 5 year’s experience o acros hydraulic, mechanical, and Excelent comunication certificates wil be in delivery of services within o electrical systems and cordination skils adventagoues developing or underdeveloped Ability to interpret technical Strong problem-solving and Must be a holder of a countries, chalenging operational o manuals, schematics, and decision-making abilities drivers license environments diagnostic tols Ability to work under Experience in maintaining large o o Rot cause analyses techniques presure in a fast-paced, earth moving equipment tyre and report writing safety-sensitive environment management Best practices for fixed and mobile Team player with the Technical Skils Behavioral Skils plant reliability enhancement ability to asist and guide Skiled in cordinating parts maintenance teams Computer Literacy Comunication (English) o procurement and managing spare High level of safety (MS Ofice – Interpersonal Relations o parts inventory consciousnes and adherence Intermediate, ) Self driven God understanding of quality to safety protocols Must be able to do a Asertivenes o o o management systems, techniques Must have the ability quality Site Severity Interpersonal Relations o and best practice and skils to suport the Study audit and report Integrity o Hands-on ability to asist in repairs development of National Must have above Prioritizing skils & multi-skiling o o and maintenance activities workforce through OJT (On average knowledge Ability to work towards strict o the Job Training and sharing and skils regarding deadlines of skils.) OTR tyre maintenance o High level of acuracy General Information and other requirements: Safety Discretion • Place of Work: Bisha. OTR tyres and Self-motivation • Salary: As per Company salary scale. Mechanical experience Atention to detail • Type of Contract: Indefinite Must have above Aditional requirements for Nationals: average knowledge and • Having fulfiled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of experience regarding Defense. TKPH aplication. • Present clearance paper from curent/last employer. Must have god o • Testimonial documents to be atached (CV, work experience knowledge regarding credentials, a copy of your National Identity Card etc.). tyre selection on mine • Only shortlisted aplicants wil be considered as potential sites candidates for an interview. Problem solving skil o • Aplication documents wil not be returned to sender. o Supervisory experience • Al aplications should be sent through the post ofice. Position: Underground Maintenance Enginering Cordinator • Deadline for aplication: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Department: Procesing and Underground Operations Adres: Please mail your aplications to:- Number required: One (01) Bisha Mining Share Company, Primary Purpose P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea • To be responsible for suporting the mechanical work performed for Note to Eritrean aplicants: maintenance and repair of underground Heavy Mobile Equipment Please send a copy of your aplication to: (HME) and Fixed plant to ensure sustainable operations at BMSC to 1. Aliens Employment permits Afairs, met the aproved busines plans. P. O. Box 7940 TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE Asmara, Eritrea. AREAS 2. Mineral Resources Management • Health, Safety and Environment P. O. Box 272 • SOP requirement achieved Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ዋሕዚ ዓወት ካልኣይ ክፋል “ኣብ ሓደ ናይ ብሓቂ ዘገድሰካ ዝርድኦም፡ ድሒሮም እቶም መዛኑኦም ልቢ ወለድ መጽሓፍ ምድራስ ክኸውን ስራሕ ትሰርሕ እንተ ደኣ ሃሊኻ፡ ዝነበሩ ኣብ ዝያዳ ዝለዓለ ደረጃ ከም ይኽእል። ባህግኻ ብዙሕ ገንዘብ ኣብ ክትድፋእ የብልካን። ባዕሉ ራእይካ ዝበጽሑ ምስ ኣስተውዓሉ እዮም። ባንክ ምውህላል ክኸውን ይኽእል። ክስሕበካ እዩ።” - ስቲቭ ጆብስ ቅድም ቀዳድም ክንገብሮ ዝግባእ፡ ባህግኻ እምበኣር፡ ንዓኻ ጥራይ እዩ “ኣነ ንሓደ ስራሕ እንተ ኣሚነሉ፡ ንዓወት ብኸመይ ከም እንትርጕሞ ዝምልከት። ልክዕ ከም ዓጽሚ ዝሓዘ ከልቢ እየ።” ምፍላጥ እዩ። ንዓወት ብዝግባእ እንተ እቲ ልዑል ባህጊ ዘለዎ ሰብ እዩ፡ እቲ - መሊሳ ማክካርቲ ተርጕምናዮ፡ ብውሕዱ ኣብ ገለ መዳይ ኣብ መወዳእታ ብቐሊሉ ኣብ ሸቶኡ ህይወትና ብኸመይ ዝያዳ ምሕያሽ ክበጽሕ ዝኽእል። ነፍሲ ወከፍ ሸቶኻ ሓደ ሰብ በዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ ዕጉብ ክንገብር ከም እንኽእል ንገዛእ ርእስና ንናይ መጻኢ ህላወኻ እምብዛ ኣገዳሲ እንተ ዘይኰይኑ፡ ናብ ምንቃፉ ክንህንደድ ከነእምና ይግባእ። ኩሉ ነገር ካብ እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ኣብ ውሽጥኻ ኣይግባእን። እቲ ምንታይሲ፡ እቲ ሰብ እምንቶ ክብገስ እንከሎ እዩ፡ ቀልጢፉ እንታይ ከም ዘሎ ብንጹር ከርእየካ ካብ እዚ ሕጂ ዘለዎ ንላዕሊ ክመሓየሽ ኣብ ባይታ ዝረጋገጽ። ይኽእል እዩ። ባህጊ ኣለዎ ማለት እኮ እዩ። ኣብ ገዛእ ምባልካ፡ ኣዕሚቝካ ክትሓስበሎም እንተ ተጸመድካ እዩ ዝምረጽ። ዝያዳ ዓወት ምብሃግ ንገለ የዋሃት፡ ርእስና፡ ኣብ ስድራና፡ ኣብ ትካልና፡ ኣብ እንታይ ዓይነት ሸቶ ክትወቅዕ ትጽዕር ዝግበኣካ ነገራት ኣለዉ። እቲ ምንታይሲ፡ መጻኢና፡ … ዝያዳ ዓወት ክንፈጥር ከም ስሰዐ ክመስሎም ይኽእል ይኸውን እዩ። ኣለኻ ብዘየገድስ፡ ኣተሓሳስባኻ ፍልይ ኣርኣያ ዝዀኑኻ ሰባት ክህልዉኻ ንገዛእ ርእስኻን ንዓወትካን እኮ ኢኻ ግዴታና እንተ ወሰድናዮ ተመራጺ እዩ። ጽዒርካ እተመዝግቦ ዓወት፡ ከቶ ስሰዐ ወይ ምዕብል ዝበለ እንተ ዀነ ተመራጺ ተመራጺ እዩ። የግዳስ ናቶም ቅዳሕ ትድርቶም ዘለኻ። ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ዝምድናኻ ኴንካ ከይትተርፍ እምብዛ ክትጥንቀቕ እዩ። ኣብ ርእሲኡ፡ ተወፋይነትካ ካብ ናይ ንስኻ ሓድሽ ደረጃ ዓወት ከተመዝግብ ዝያዳ ክድልድለልካ፡ ንግዜኻ ዝያዳ ሰባት ነቲ ከመዝግብዎ ዝደልዩዎ ይግባእ። ናይ ብዙሓት ሰባት ጸገም፡ መዛኑኻ ንላዕሊ ከም ዝዀነ ከተረጋግጽ ባህጊ ብምሕዳርካ ጥራይ ግጉይ ብዝበለጸ ክትጥቀመሉ፡ ምስ መሳርሕትኻ ዓወት ምስ ዝድርትዎ፡ ብእኡ መጠን ነቲ ኣድኒቖም ስለ ዘይክእልዎ እዮም። ኣለካ። ናትካ ተበግሶ ናይ ምውሳድ ምህላውካ ከእምነካ ዝኽእል ዋላ ሓደ ወይ መሻርኽትኻ ዝያዳ ክትፋቶ፡ ካብኦም ዝሕተት ጻዕሪ ይዅን ምርምር እወ ንዕኣቶም ዘድንቑ ዘለዉ እዩ ትብዓት ካብ ናይ መዛኑኻ ብዓሰርተ ሰብ ክህሉ ኣይግባእን። ትማሊ ኣብ ዝያዳ ተመኵሮ ክትጥቀም፡ ዝያዳ ከም ዝንክዩዎ ርዱእ እዩ። ከም ሳዕቤኑ፡ ዝመስሎም። የግዳስ፡ ንሳቶም ንሰባት ዕጽፊ እንተ ዛየደ ተመራጺ እዩ። ልዕሊ ደቅኻ፡ ብዓልቲ ቤትካ፡ ወለድኻ፡ ጥዕናን ቍመናን ሰብነትካ ክትዕቅብ፡ ናብ ዝበኣሰ ፍሽለት ከምርሑ ይረኣዩ። የድንቑ ዘይኰኑ፡ ንሰባት ኣብ ምላኽ ኣሕዋትካ፡ መሳርሕትኻ፡ … ብዝነበረካ ዝያዳ ጸዓትካ ከተደንፍዕ፡ ዝያዳ ዳርጋ ነፍሲ ወከፍ ንሰባት ኣብ ስራሖም ንዓወትካ ከተራብሖ እንተ ዘይክኢልካ፡ እተጸምዱ እዮም። ከም ሳዕቤኑ፡ ንገዛእ ፍቕሪ ሕጕስ ነይርካ ክትከውን መንፈሳዊ ፍልጠትካ ከተበርኽ፡ ዝያዳ ይዅን ኣብ ካልእ ህይወቶም ዘጋጥሞም ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናተቖርመ ከም ርእሶም ረሲዖም ብዓወት ካልኦት ሰባት ትኽእል ኢኻ። ብእኡ ዓጊብካ ክትዛነ ንሕብረተሰብካ ጽቡቕ ነገር ከተበርክት፡ ጸገም - ከም ጸገም ኣመጋግባ፡ ጕዳይ ዝኸይድ ከቶ ክትስሕቶ ኣይግባእን። እናሰኸሩ ይነብሩ። ግዳ ኣይግባእን። ሎሚን ጽባሕን እውን፡ … ምስራሕ ብእወታ እምበር፡ ከቶ ሓዳር፡ ፊናንሳውያን ጸገማት፡ … ሳዕቤን ዓወትካ ንኸተራብሕ ድማ፡ ዓበይቲ ነቲ ፍቕሪ ዝያዳ ከተዕዝዞ ይግባእ። ብኣሉታ ክግምገም ኣይግባእን። ናይ እኹል ስጕምቲ ዘይምውሳድ ሓሳባትን ዓበይቲ ተግባርን ክህልዉኻ ካልኦት ሰባት ንዓኻ ኣርኣያ ስለ ገለ ሰባት በታ ዘለዉዋ ዕጉባት ስለ እዮም። ክንዲ ዝዀነ፡ ቅድሚ ንገዛእ ዝዀኑኻ፡ ናብ ዝሓሸ ዓወት እንተ ይግባእ። ዝዀኑ፡ ንዝያዳ ምሕያሽ ፍኒሕኒሕ ትርጕም ዓወት ካብ ሰብ ናብ ሰብ ርእስኻ ሽሕ ግዜ፡ “… እንተ ዝህልወኒ በጺሕካ፡ በዚ ክትዛነ ኣይግባእን። ናብ ክብሉ ኣይትርእዮምን ኢኻ። ንሳቶም ክፈላለ ይኽእል እዩ። እቲ ናይ ሓባር ነይሩ፡ እምብዛ ሕጕስ ምዀንኩ ነይረ።” ዓወትካ ንኸተዕዝ ልዕሊ ኹሉ ካልኣይ ደረጃ ክትሰግር ይግባእ። እወ ንገዛእ ርእሶም ኣብ ጥርዚ ዓወት ከም ረቛሒ ናይ ኩሎም ዓወታት ግዳ፡ ባህጊ ወይ “ኣነ ክምእምኣኒ እምበር፡ ሃብታም ንኣእምሮኻ ተጠቐም። ካልኦት ሰባት ንስኻ እውን፡ ንኻልኦት ሰባት ኣርኣያ ዝበጽሑ ገይሮም ስለ ዘእምኑዋ፡ ንተወሳኺ ክትመሓየሽ ምድላይ እዩ። ባህግኻ ክኸውን ኣይደልን እየ።” ወይ “ከሐጕሰኒ ዝሰርሕዎ ምድጋም ኣየድልየካን እዩ። ክትከውን ክትጽዕር ይግባእ። ብድሕሪ ዓወት ክንቀሳቐሱ ኣይመርጹን እዮም። ሚዛን ሰብነትካ ምንካይ ወይ ምውሳኽ ዝኽእል እኹል ነገር እንተ ረኺበ፡ ብመንጽሩ’ኳ ደኣ፡ ዝያዳ ኣብ ካልኦት እዚ ኢኻ፡ ነቲ ናይ ብሓቂ ዓቕምኻ ምናልባት ርድኢቶም ግጉይ ምዃኑ ክኸውን ይኽእል። ባህግኻ ዝበለጸት ልዕሊኡ ኣይደልን እየ።” … ቅድሚ ሰባት ዘይሰርሕዎ ነገር ኣብ ምፍጣር ከተግህድ እትኽእል። ሸቶን ዓወትን ይኽእል እዩ። ሕጂ ዘመነ-ኮምፕዩተር ሕክምና የገልግለና። ንደቅና ኣብ ምሃር እዩ ኢልካ፡ እንዳ ኮምፕዩተር እንተ ዝዋፈሩ ኣለዉ። ንህዝቢ ኣብ ምዝንጋዕን ልዕሊ መወዳድርትኻ ጸብለል ምባል ኸፊትካ፡ ክትዕወትስ ይትረፍ ክሳብ ምሃርን ዝተጸምዱ ስነ ጥበባውያን ማለት ንመወዳደርትኻ ምዕብላል ክወጽእዎ ዘይክእሉ ክሳራ ይሽመሙ። ክዕጸዋ ትዕዘበን። ድራር እንጌራኻ እትስእን ክትጥፍሽ ኣለዉ። ንህዝብን ሃገርን ኣብ ምሕላው ኣይኰነን። ንመወዳደርትኻ ምሉእ 4. ገለ ሰባት ነቲ ዝተለምዎ ሸቶ ሓንቲ እንዳ ስእሊ ጽቡቕ ክትስጕም ትኽእል ኢኻ። ናይ ብዙሓት ሰባት ዝዋፈሩ ሰራዊት ኣለዉ። እቲ ዝርዝር ብምሉእ ምቍጽጻር ከስምዕ እውን፡ ንምውቃዕ ዘድሊ ጻዕሪ ምሒር እዮም እንተ ተራእያ እውን፡ እቲ ጐደና ንእንዳ ጸገም ዝኸውን ዘሎ እምበኣር፡ ብቐንዱ እምብዛ ብዙሕ እዩ። ኩላትና ኣብ እቲ ኣይግባእን። ባህሪ ዕዉታት ሰባት ኣዝዩ ዘነኣእስዎ። ከም ሳዕቤኑ፡ ንሳቶምን ስእሊ ጥራይ ዝተሓዝአ ክሳብ ዝመስል፡ እዚ እዩ። ዝያዳ እነድምዓሉ ክንዋፈር እንከለና ንጹር እዩ። ንሱ ኸኣ፡ ንዝተለምዎ ሸቶ ሸቶታቶምን ከይተራኸቡ ይተርፉ እሞ፡ ኣብ እቲ ከባቢ ብርክት ዝበላ እንዳ ስእሊ ኢና እምበኣር፡ ዝያዳ ውጽኢታውያን ንምውቃዕ ከይተሓለልካ ምስራሕ እዩ። ኣብ ዘይሓሰብዎ ጸገም ይወድቁ። ይኽፈታ። እቲ ምቅጻጽ ወይ ምጭራት እዚ ኣብ ሰብ ትካል ጥራይ ዝሕጸር ዕዉታትን ክንከውን እንኽእል። ኩሉ ሰብ ንዝተለሞ ሸቶ ይወቕዖ ከም ብርቱዕ ውሕጅ ንኹላትካ ኣይኰነን። ኣብ ተማሃሮ ኮለጅ እውን፡ ኣብ እዚ ግዜ እዚ፡ እቲ ቐንዲ ጠንቂ ማለት ኣይኰነን። ሸቶኡ እንተ ወቕዐ ለኻኺሙካ እዩ ዝዕዘር። ጐሊሑ ይርአ ኣሎ። ገለ ተማሃሮ ነቲ ገለ ሰባት ካብ ክሰርሑ ከማርሩ እዩ ኰይኑ ዘሎ ምስ ኣዝማድካ፡ ጐረቤትካ፡ እውን፡ ምሉእ ብምሉእ ዘይክዕወት ዝፈትዉዎ ዓይነት ትምህርቲ ገዲፎም፡ ዝሰልጦም። ስራሕ ክብረት እዩ። ስራሕ ዓርከ-መሓዛኻ፡ … ምቅጻጽ እዩ። ኣብ “ኣነ ኣባላት ስድራ ቤተይ፡ ይኽእል እዩ። እቲ ጠንቂ ዝተፈላለየ ዘይፈትዉዎ ዓይነት ትምህርቲ ኣይነዓቕን እዩ። ስራሕ ክትመርጽ መሰል ክንዲ ንዓኻ ኣብ ዘዋጽኣካን ዝያዳ ኣብ ጐረባብተይ፡ ዓርከ-መሓዙተይ፡ … ኣብ ክኸውን ይኽእል እዩ። ገለ ካብ እቶም ዘጽንዑ እናበዝሑ ይመጽኡ ኣለዉ። ኣለካ። የግዳስ ስራሕ ከተማርጽ ክትብል፡ እተድምዓሉን ስራሕ ምውፋር፡ “ኣብ ዝተዓወቱሉ ስራሕ ተዋፊረ ብዓወት ጠንቅታት እዞም ዝስዕቡ ክዀኑ ይኽእሉ መብዛሕትኡ ግዜ ከምኡ ክገብሩ ዓዲ ውዒል ክትከውን ከቶ ኣይግባእን። እዚ ግዜ እንታይ እያ ትብላዕ ዘላ?” መሰስ ኢለ ክወጽእ እየ ዝደሊ።” ምባል እዮም፥ ዝደፍእዎም ወለዶም እዮም። ሓደ “ንዓይ ዝኸውን ስራሕ እንድየ ስኢነ።” እናበልካ ኣብ ሓደ ዓውዲ ዕጉግ ምባል ኣየዋጽእን እዩ። ዕዉታት ሰባት፡ “ኣነ 1. ገለ ሰባት ባዕላቶም ምሒር ትሑት ሕክምና ምጽናዕ ዝፈቱ ዝነበረ ብምባል ኣብ ገዛኦም ተዓዅሊሎም ወይ እዩ። ኣብ ሓደ ጐደና ዕምርቲ እንዳ ኣብ እቲ ንዓይ ዝያዳ ዘዋጽኣኒ ስራሕ ሸቶ ይትልሙ እሞ፡ ዋላ ሸቶኦም እንተ ተማሃራይ፡ “ዓለምና ብምህንድስና እያ ፈቐዶ ጐዶና ቀንፈዘው ክብሉ ዝውዕሉ ኤለክትሮኒክስ እንተ ርኢኻ፡ ኣብ ሓጺር እየ ዝዋፈር።” ብምባል እዮም ብትብዓት ወቕዑ፡ ዓወቶም ኣዕጋቢ ከም ዘይኰነ ትብላዕ ዘላ” ስለ ዝሰምዐ፡ ብምህንድስና ሰባት ኣለዉ። ግዜ ኣብ እቲ ኸባቢ ብዙሓት እንዳ ንስራሕ እጅገኦም ሰብሲቦም ዝብገሱ። ክስወጦም ግዜ ኣይወስደሎምን እዩ። እንተ ተመሪቑ፡ ኣብ ውልቃዊ ህይወቱን ኤለክትሮኒክስ ክኽፈታ ኢኻ ትርኢ። እቲ ንዓኻ ዝኸውን ስራሕ እንታይ እቲ ዝበኣሰ ኸኣ፡ ሸቶኦም ከመዓራርዩ ንስኻ ኣብ ዕዮ ጽርበት ዕንጸይቲ ስርሑን ዕጉብን ዕዉትን ዘይክኸውን ሽዑ ኩለን እተን እንዳ ኤለክትሮኒክስ እዩ? ስለምንታይከ ዘይረኸብካዮ? ባዕሉ እኹል ድርኺት ዘይብሎም ምዃኖም ጽቡቕ ምልከትን ኣፍልጦን ክህልወካ ይኽእል እዩ። ተታሓሒዘን ይጥፍሻ እሞ፡ በብተራ ኣብ ማዕጾ ገዛኻ ኳሕኲሑ ክጽወዓካ እዮም። ኩላትና ወነንቲ ታክሲ እንተ እንኸውን፡ ዲኻ ትጽበ ዘለኻ? ከምኡ እንተ ዄንካ፡ 2. ገለ ሰባት ሸቶኦም ንኽወቕዑ ኩላትና መካኒክ እንተ እንኸውን፡ ስለምንታይ ኣብ እዛ ዓለም ከም ዘለኻ እንታይ ዓይነት ስጕምቲ ክወስዱ ከም ኩላትና ሓካይም እንተ እንኸውን፡ ገና ኣይተሰቈረካን ኣሎ ማለት እዩ። ዘለዎም ዘይፈልጡ ምዃኖም እዮም። ኩላትና መምህራን እንተ እንኸውን፡ ክንደይ ዝኣኽሉ ጸጋታት፡ ገንዘብ፡ ጸዓት፡ ኩላትና ጋዜጠኛታት እንተ እንኸውን፡ “ዓወት ነቲ እትደልዮ ምርካብ እዩ። … ከም ዘድልዮም እውን ኣይግንዘቡን … ዓለምና እንታይ ምመሰለት ኢልና ሓጐስ ነቲ ዝረኸብካዮ ምድላይ ወይ እዮ ም። እስከ ኣብ ኣእምሮና ክንቀርጾ ንፈትን። ምፍታው እዩ።” - ዊልያም ኪንሰላ ብርግጽ እታ ኩላትና እንዓዕግበላ ዓለም 3. ገለ ሰባት ሸቶኦም ኣብ ምውቃዕ “ኣነ ብዛዕባ ዓወት ከቶ ኣይሓልምን ክትከውን ኣይምኽኣለትን። ኣብ ክንዲ ዘድህቡ፡ ዝበዝሐ ጸዓቶም እየ። ኣነ ብስራሕ ክዕወት ጥራይ እየ ንመወዳድርቶም ኣብ ምሕንኳል እዮም ነፍሲ ወከፍና ናይ ሓድሕድና ዝጽዕር።” - ኤስቲ ላውደር ዘህልኽዎ። ኣብ መወዳእታ ንገለ ካብ ኣገልገልቲ እኮ ኢና። እቲ ሓደ ኣብ መወዳድርቶም ለኪሞም፡ ንባዕሎም ኣብ መጐዓዝያ ይሕግዝ። እቲ ኻልእ ኣብ ይቕጽል ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ሪ የ", "char_count": 14751, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 10}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00213", "text": "ዳ ዳየሪ ሱራፌል ተስፋብሩኽ ሰራቒት ልበይ ምሳይ ኣምሲያ ሎሚ ቅነ ክሰምዓ ዝቐነኹ ደርፊ፡ ልበይ ቈናጢያ፡ ሕማም ቀደመይ ከተድግስ ሒዅ ክትብል ቀንያ።", "char_count": 94, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00214", "text": "ብደርፊ እንታይ እዝክር ኰይነ፣ እዚኣ ግን እንታይ ምዃና ናብኣ ጥራይ ትነዋንወኒ። ኣቈናጥዋኣ ጥዑምን ቍሩብ ከኣ ኣቐንዛውን እዩ። ሎሚ ሎሚ ንቓንዛ ቀዲ ቃንዛ፡ ቂምታ ወዲ ቂምታ፡ ትሩፋነት ወዲ ትሩፋነት፡ ሕሜታ ወዲ ሕሜታ፡ ምኒን ወዲ ምኒን፡ ኣሉታዊ ስምዒትን ቀቢጸ ተስፋን", "char_count": 172, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00215", "text": "ነዛ ንዓይነይ ክርእየኪ ተሓጒሰ ክእፈፍ ስለ ዝጀመርኩ፡ ከም ሽንቲ ክውዕለልኪ ገመል ንድሕሪት ዝመልስ ግብርን ምንጪ ባህታይ እንዲኺ ኔርኪ ስምዒትን ኬን ክብሎ ክላመድ …” ቀንየ። ሕማቕ ንርእሱ ጽቡቕ ኣብ ውራይ ሓደ ዓርከይ ንርእሱ’ዩ፣ ጽቡቕ ከኣ ቀንየ። እንከለኹ፡ ተለፎነይ ተደዊላ፡ ሚዛነይ’ኳ ወሲኹ። “ውጻእ’ባ ተቐበለኒ፡” ምስ በለት፡ ካብ ሓዳስ ኣልቡም ወዲ ናዙ፡ ካብቲ ኣዳራሽ ምውጻእ ጥራይ ‘ይፍለጠኪዶ’ ትብል ደርፊ ዑደት", "char_count": 272, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00216", "text": "ኣይነበረን ሓሳበይ፣ ካብቲ ልበይ ደመይ ቀይራቶ ቀንያ። ከም ዋላኻ ሓቚፈ ዝኣተኹው ጸልማት ሓጋይ ማይ ምስ ዘነቦ ዝዀኖ፡ ማዕሙቝ ውጻእ ዝበለትኒ ጥራይ ከምቲ ቅጥራን ጽርግያ ፈለማ ወሰድኩዎ። ብጕያ ወጺአ፡ ካብ ዝናብ ክዘንቦ እንከሎ ዝዀኖ፡ ታክሲ ክትወርድ እንከላ ከም ፈረስ ደረቕ ልበይ በዛ ደርፊ ክትዋላእን ተገይጸ ሓቚፈ ሰዓምኩዋ። አረ ጠሰስ ክትብልን እያ ቀንያ። ምደጋገምኩዋ’ውን።", "char_count": 243, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00219", "text": "ገታኽ ብዊሪ ሪ የ ዳ 05 ታሕሳስ 2025 ንሰማዕ ይመስለኒ። ምናልባት ግዜ ሓሊፉ፣ ነዊሕ ተጣፊእና። 1፡30 ድ.ቐ. - ኣስመራ ብመሰረቱ’ውን መስመር ዘይነበሮ ድሕሪ ዓመታት ተራኺብና። ንሳ ይኸውን፣ ብሓደ ወገን ጥራይ’የ ዋላ ደኣ ብዙሕ ኣይትዛረበሉ’ምበር ርግጸኛ ክኸውን ዝኽእል። ከመይ ብዙሕ ከም ዘሕለፈትሲ ነብሰይ እፈትዋ ምዃነይ ኣይትስሕቶን ይነገረኒ ነይሩ። ኵሉ ዝሓለፈቶ እያ። ዝሕባእ ስለ ዘይብሉ ብዘይ ተመኵሮ፡ ኣብ ዳሕረዋይ ጸላም ሕብእብእ ኣዕሊለያ። መቸም መኽዘን ሓንጐላ ተቘዪጡ ሻሕመም እናበለት ልበይ ሃመም ከየሳቕያ፡ ኵሉ ንጸሓይ ኣውጺአ እናበለታ እምበር፡ ብዙሕ ከዕልላ ከም ቀደማ ጸሓይ ክትመስል እደሊ ነይረ። ክንዲ ምንታይ ከም ብሂገላ። ባህጊ ጥራይ ኣይኰነን፣ ዝፈተኹዋ፡ እናሻዕ ክረኽባ ክነግራ ባዕለይ’ውን ከውጽኣላ እሓስብ እብህግ ምንባረይ፡ ግና ኣመታን ነይረ። ግዜ ሕሱም’ሞ ንዅሉ ናይ ህይወት ባህጋን ከመይ ከርክበሉ ኣኽኣሎ ኣይሃበን። ግደ ምዃኑ ክፈልጥ እደሊ ነይረ። ሓቂ ንሳ’ውን ሓያል እያ፣ ኣብቲ ኣይተጸምወካን እያ፣ ግና ከኣ ግርህ ክፉእ ጽቡቕ እናደለየት ነብሳ ከም ተወሃብና። ብዙሕ ክሓታ እሓስብ ኢላ ኣዕላሊት ኣይኰነትን። ብዙሕ ዘይተውድቕ እፈልጥ ነይረ’የ። ነይረ፣ ከም ሽንቲ ገመል ንድሕሪት ምላስ እዩ። እታ መሸት ምሳይ ትኽእሎ ነገር ኣሎዋ። ህይወትና ሎሚ ምሸት፡ ብዅሉ ዝከኣለኒ ኣላ፡ ኣኸለ! ከስተማቕራ ጥራይ’ዩ ካብ መስመራ ዝወጽአት ባቡር ንግስቲ ልበይ ምዃና ክነግራ ዘሎኒ፣ ገማጢለ እናርኣኹ፡ ሕልፍ ኰነትና። ናብ መስመሩ ንምላስ ፈቲነ። ባሕሪ እንተ ኣቀላወጠ፡ ኢለ ከኣ ስዕም እናበልኩ፡ ከነዕል ፈቲነ፣ ኣይሰለጠን። ዋጋ ከይከፈልካ ህቦቡላ እንተ ሸበ፡ መሬት እንተ ኣምሰና። ዝዕረ ሰለ ዘየለ፡ ብምሉእ ልበይ ኣብ ኣንቀጥቀጠ፡ ኣይሂ እንተ ዘነበ፡ ዝተመለስኩዋ ከኣ ካልእ ሓድሽ … ዘይትካእ ዝፋን! ሓቀይ’የ ስጋ “… ከመይከ ኢልኪ’ባ ኣለኺ ምዕራፍ ጀሚራ። ኣስታሕሚለ። ተኽለ፣ ኵሉ ሳዕ ዘክርዮ ተኽሊ ኣበይከ ትነብሪ “… ግዜ ሕሱም ፈላልዩና ወይነይ። ኣነ’ሞ እነኹልኪ ተሳጊረ ባሕሪ እምበር ኣነሲ “… ከም ዘትቐብጽ ዓረም፡ ምስ መንከ’ባ ኣለኺ ህይወትከ ኣይሓስቦ’ኳ ከይርኣኹኺ ከማሲ ኣይቀብጸክን ዘልኣለም ከመይ ኣሎ ኵሉ ምለይ እንዲኺ ነይርኪ ኣካላይ ኣብዚ ከሎ፡ መንፈሰይ", "char_count": 1274, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00220", "text": "ውሽጠይ’የ ዝሓር ሕሉፍና ማርያ’ደይ ምሳኺ ’ሎ እንክስእሎ…” ዋላ ሕጂ በዛ ማዕተብ ናይ ኣነ እንታይ’የ ዝብሎ!” ሕሉፍና ተዘኪሩ። ኣብቲ መስመሩ ክሳደይ", "char_count": 96, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00221", "text": "ዝሰሓተ ኣተሓዛ ዝምድና ክልተና ጃምቦ እምሕለልኪ ጓለይ!.” ዝኾነ ሓድሽ ነገር እንተ ኣጓኒፉ ክንደይ ኣዋርቕ ጕሒፈ እኸውን ኣነ ድየ ግን ክመጽኣካ እየ፡” ተዛሪበዮ ካብ 01 መስከረም 2025 - ሰምበል ኮፍ ዝበልኩሉ ተንሳእኩ። 05 ሚያዝያ 2025 ኣስመራ “እሞ ሓንሳእ እባ ኮፍ በል፡” ኮፍ ክብል ደለየኒ። ሓደ ዓርከይ ንሓደ ቤተ ሰቡ ቀስ ብዝበለ ድምጺ መለሰለይ። ስራሕ ክረኽበሉ ዝኽእል እንተ “ኣይፋል ተሃዊኸ ኣለኹ። ካልእ ‘ምናልባትዶ ዝልምኖ መሲሉዎ ኮይነ ሓተኒ። እቲ ዓይነት ስራሕ ግዜ ከላግሰካ እየ፡” ንስንብታ ይኸውን?’ ብውሽጠይ ሓሰብኩ። ድማ ነገረኒ። እቲ ደላዪ ስራሕ ኢደይ ሰደድኩሉ። ‘ግን ከኣ ዋላ ንለማኒ ብሕጉስ ተለፎነይ ስለ ዝነበሮ ደጋጊሙ መንፈስ “ይርድኣኻ” ይበሃል “በል የቐንየለይ፣ ዝኾነ ሓድሽ ይድውለይ ነይሩ። ድሕሪ እንድዩ!’ ብውሽጠይ ዝተዛረብኩዎ ነገር እንተ’ሎ ደውለይ፡” ኢደይ ክልተ ወርሒ ከምታ ዝሓበረኒ እዩ። ጨቢጡ ኣፋነወኒ። ስራሕ ስለ ዝረኸብኩ፡ ነቲ ብዘይካ ብተለፎን ብኣካል ዘይፈልጦ ሰብ፡ ኣነ ድማ ብዅነታቱ እናተገረምኩ፡ ኣነ ድማ ብውሽጠይ፡ ‘ሓድሽ ስራሕ ከም ዝረኸብኩሉ ንኸበስሮ ነቲ ዘምጽኣኒ ሓሳብ ቀየርኩዎ። ነገር ደኣ ኣባኺንካዮ ኢንዲኻ፡ ናብቲ ዝሰርሓሉ ቤት ጽሕፈት ንሱ፡ ንኽዛረቦ ዕድል ምስ ሃበኒ፡ ’ ኢለ እናተዛረብኩ ካብታ ቤት ኣንቲ ዳየሪየይ ከይተረድኣኒ እምበር ሓይለ። ይገርመኒ እኮ’ዩ ዘሎ። ኣምራሕኩ። ስመይ ጠቒሰ ስራሕ ክረክብ ከም ጽሕፈት ወጻእኩ። እታ ከም ሰነፍ ሓሲበያ ዝጸናሕኩ ነብሰይ፡ “ኣጆኺ! ዘይከኣል የለን፡ ዘይከኣልኩ ክነግሮ ምስ ውሽጠይ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ምስ ኣተኹ፡ በዛ ጕዳይ ዝተበገሰ ግና ብዙሕ ” ምስ በልኩዋስ፡ በቃ ዕጥይ ምጥይጥይ ከይበለት ኣብ ናይ ቋሕ ሰም ኣብ ምርድዳእ በጻሕኩ። ሰላም ኢለዮ ኣብ ቅድሚኡ ቈምኩ። ኣሕሲቡኒ። ኣነኸ ኣብ ቦታይ ንዕብየት ክትንስእ ርእየያ። እዋእ እግረም ኣለኹ! ሰኣን ‘እኽእሎ’የ’ ንሱ ድማ ብምዉት መንፈስ ንሱ ክልተ ግዜ ናብትን ናብትን ስርሐይ ንኣይ ዝጠቅም ቍምነገር ተደቚሰ ጸኒሐ። ደጊመ ደጋጊመ እሓስብ፣ ነብሰይ እጥምታ። ከይተዛረበ ኣብቲ ኣብ ቅድመይ ድሕሪ ምባል፡ ኣብ መንበሩ ኮፍ ሒዞም ዝመጽኡ ክንደይ መሊሰ “ካልኦት ዝበጽሑዎ ምዕባለ ንኽበጽሕ ኣይጽገምን’የ፡” ትብለኒ። ዝነበረ ኮፍ መበሊ ኮፍ ንኽብል ምስ በለ፡ “ሕጂ እንታይ ክሰምዓካ?” እኸውን? ንነብሰይ ሓተትኩዋ? “እሞ ሃየ!” ንብሃል፣ ልክዕ ከም ወግዒ መሓዙት ጥዑም ነዕል። ብየማናይ ኢዱ ኣመከተለይ። ሓተኒ ብዙሕ ከይተገደሰ። ማእለያ ዘይብሉ ኣዋርቕ ከም ኣብቲ ዘመልከተለይ መንበር ኮፍ “ኣነ እገለ’የ። እገለ ስራሕ ዘባኸንኩ ተሰቈረኒ። ኵሉ ናባይ “ንስኺ ሓያል ኢኺ፡” እብላ። በልኩ። ድሮ በቲ ጸዋግ ገጹ ተዳሂለ ክረኽበልካ ሓቲቱኒ ነይሩ። ብዙሕ ዝመጽእ ክሕግዞ ጥራይ ድዩ? “እወ ሓያል።” ነበርኩ። ብዛዕባኡ እናሓሰብኩ፡ ንሱ ግዜ ከኣ ደዊልካለይ ነይርካ ኢኻ፡ ኣይፋል! ህያብ ሒዞም ዝመጽኡ “ግን ሓይልኺ ስለምንታይ ኣቐዲመ ዘይርኣኹዎ?” ይደግመላ። ተንሲኡ ናብታ ካብ ጥቓኡ ገለ ” መንነተይን እንታይነተይን ክንደይ ብጽልሙት ገጸይ “ሕሉፍ እንዶ ግደፍዮ፣ ናይ ሕሉፍ ኣብ ሕሉፍ ተሪፉ’ዩ። ናይ ሕጂ ሓምሽተ ሜትሮ ርሒቓ ዝነበረት ኣብርሃኩሉ። መሊሰዮም እኸውን? ክንደይ ንግበር፡” ትብለኒ። ጸሓፊቱ በጺሑ ተመልሰ። ብደዉ ኣዋርቕ ጒሒፈ እኸውን? ማእለያ “እገለ ከመይ ደሓን ዲኻ?” “የጣዕሰኒ እምበር፣ ብሰንኪ ኣተሓሳስባይ ዋላ ንኣኺ በዲለኪ ድማ ነቲ ኣብ ጣውላ ዝነበረ ዘይብሉ ሕቶታት ኣብ ኣእምሮይ ሃሳስ ፍሽኽታ ኣርኣየ። በቲ ዝገበሮ ምጽንሐይ፡” ብምባል ዝን ይብል። ወረቓቕቲ ክፍትሽ ጀመረ። ወሓዘ። ዝተጣዕሰ ይመስል። ኣነ ብዙሕ “በጃኺ’ባ ኣብ ዝንታ ኣይትእተዊ፣ እዛ ንእሽተይ ጩራ ተስፋ ናብ “ናባኻ’የ መጺአ፡” ናብኡ ከም ከዛርቦ ኣይደለኹን። እዛ መዓልቲ እዚኣ ድማ ነብሰይ ዓባይ ብርሃን ንቐይራ፡” ትብለኒ። ዝመጻእኩ ሓበርኩዎ። ንስለ ክፍትሽ ገይራትኒ ኣላ። ልዕሊ “ጽቡቕ ኣጋጣሚ በዚ እናሓለፍኩ “ምዃን ሓቅኺ፣ ኣነ’ውን ንትማሊ እናዘከርኩ ንሎሚ እናኸሰርኩ ምዝራብ ዝበልኩዎ እዩ። ኵሉ ከኣ ኣብቲ ዝሰርሖ ብፍቕሪ እንድየ ኣላጊሰካ። እቲ ዝሓበርካኒ ክነብር ኣይደልን’የ።” ከገልግል። “እርእየካ ኣለኹ፡” ብደሃሊ ቃና ስራሕ ክረክብ ኣይከኣልኩን።", "char_count": 2364, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00222", "text": "ያቆብ (ጃክ) ኣርሞር (ሳማራ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሊድያ በረኸት ኤርትራ ኣብ ውድር ኦሊምፒክ መንእሰያት ኣፍሪቃ 2025 ክትሳተፍ’ያ ኤርትራ ካብ 10-20 ታሕሳስ ኣብ ርእሰ ክኾኑ እንከለዉ፡ ብኣሰልጣኒ ቃልኣብ ሰለሙን ውድር ልዑል ዲሲፕሊን ናይ ተወዳርነት ከተማ ኣንጎላ ልዋንዳ፡ ዝእንገድ ራብዓይ ዝምርሑ ኣትሌታት ድማ ኣሌክሳንደር መንፈስን ብምንጽብራቕ ስሞምን ስም ኣህጉራዊ ውድራት መንእሰያት ኦሊምፒክ ተስፋይን ካናሪ ተኽለማርያምን እዮም። ሃገሮም ንምጽዋዕ ብዝለዓለ ክዋስኡ ትጽቢት ኣፍሪቃ 2025 ብክልተ ዓውድታት ስፖርት ናብቲ ውድር እተምርሕ ጋንታ ከም ዝግበር ኣዘኻኺሩ። ክትሳተፍ’ያ። መንእሰያት ኦሊምፒክ ኤርትራ ንምፍናው ፕረዚደንት ሃገራዊ ኮሚቴ ኦሎምፒክ ኣብቲ ካብ መላእ ኣፍሪቃ ዝተዋጽኡ ሓያሎ ብሰኑይ 8 ታሕሳስ፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኮሚሽን ኣቶ ሚካኤል ተኽለሚካኤል ብግደኡ፡ መንእሰያት ኣትሌታት ዝሳተፍዎ ኣህጉራዊ ባህልን ስፖርትን፡ ኮሚቴ ኦሊምፒክ ኤርትራ፡ ኮሚቴ ኦሎምፒክ ኤርትራ ኣብቲ ኣህጉራዊ ውድር፡ ኤርትራ፡ ውድራት ቅድም ሃገራዊ ፈደረሽን ብሽክለታን ኣትሌቲክስን ውድር ብክልቲኡ ዓውድታት ስፖርት ብሽክለታን ኣትሌቲክስን ከተካይድ’ያ። ኣብ ዝተረኽቡሉ፡ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ንዝሳተፉ ኣትሌታት ኣድላዪ ደገፍን ኣብቲ ኣህጉራዊ ውድር ኤርትራ ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ ምክትታልን ከካይድ ምጽንሑ ብምግላጽ፡ ብኣሰልጣኒ ዮሴፍ ተኽላይ ተመሪሖም ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብቲ ውድር ዝሳተፉ ኣብ ጉዕዞኦም ዓወት ክጎናጸፉ ሰናይ ምንዮቱ ዝሳተፉ መንእሰያት ተቐዳደምቲ ኣትለታት ብሩህ መጻኢ ከም ዝጽበዮም ከምዝገለጸ ወኪል ህዝባዊ ርክባት ኮሚሽን ሲራክ በረኸትን ኤልያና ተኽለማርያምን ተካእቲ መንእሰያት መጠን ኣብቲ ኣህጉራዊ ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ሓቢሩ። ደቀምሓረ - ተካእቲ ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ንምፍራይ ይስራሕ ተጻዋታይ ሰልቲክ ነበር ‘ዲክሲ’ ዓሪፉ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ውድር ብሽክለታ ኣብ 1960-70ታትን ውሩይ ተጻዋታይ ዝተጻወተሉ፡ ኣብ 198 ግጥማት 89 ሸቶታት፡ ብዝተወደበ ኣገባብ ክስረሓሉ ካብ ዝጅምር ሰልቲክ ዝነበረ ስኮትላንዳዊ ጆን ኬሊ ‘ዲክሲ’ ኣብ ዓመተ-ጸወታ 1968-69 ድማ ዋንጫ ቁሩብ ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ። በዚ መሰረት ዲንስ ኣብ መበል 79 ዓመቱ ዓሪፉ። ካልኣይ ዲቪዥን ዓቲሩ። ካብተን ብምሕዳር ከባቢታት ተጠርኒፈን ክልተ ግዜ ንሃገሩ ስኮትላንድ ወኪሉ ኣብ ወላ’ኳ ምስ ፊር ፓርክ ኣብ ዝጻወተሉ ኮማዊ ሰረት ሒዘን ክኸዳ ዝጸንሓ ተቐዳደምቲ ዓበይቲ ግጥማት ዝተጻወተ ዲንስ፡ ኣብ ክልተ ዝነበረ እዋን ሓያሎ ቀይሕ ካርድታት ይወስድ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ናርዶስ ጸጋይ ብደረጃ ኣፍሪቃ ክለባት ማዘርዌልን ሰልቲክን ኣብ ዝነበረሉ እዋን እንተነበረ፡ ወሳኒ ተጻዋታይ ናይ እዋኑ ካብ ኣብ ኬንያ ወርቂ ከተምጽእ ከላ፡ ኣድያም ተስፉ ፍሉጥ ኣመዝጋቢ ሸቶ’ዩ ነይሩ። ምስ ሰልቲክ ምዃን ኣይተዓንቀፈን። ድማ ሻምፕዮን ኤርትራ 2025 ብምዃን፡ ኣብ ድማ ሽዱሽተ ዓበይቲ ዓወታት ተጐናጺፉ። ኣብ መዛዘሚ ዋንጫ ስኮትላንድ ካፕ 1972 ሻምፕዮን ኣፍሪቃ ብሩር መዳልያ ረኺባ። ነዚ ጉዕዞ ጸወታኡ ምስ ኒልስቶን ጁንየርስ ከምኡ’ውን ኣብ ፍጻመ ዋንጫ ሊግ 1974 ዝጀመረ ዲንስ፡ ኣብ ሓደ ዓመተ-ጸወታ 60 ሃትሪክ ዘመዝገበ ተጻዋታይ እውን’ዩ። ምርኩስ ብምግባር፡ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ሸቶታት ብምዝጋብ ዘርኣዮ ብቕዓት፡ ምስቲ ዲክሲ፡ ኣብ 1980 ጥሮታ ቅድሚ ምውጽኡ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ ኣብ ዓመተ 2026፡ ኣብ 1930ታትን 40ታትን ውሩይ ኣመዝጋቢ ምስ ኣደላይድ ዩናይትድ፡ ካርሊስለ ዩናይትድን ብቕዓት ደቂ-ኣንስትዮ ንምዕባይ ባጀት ተካእቲ ተጻወትቲ ንምፍራይ’ዩ። ብፍላይ ኣብ ኣብ መንጎ ነባራት ተጻወትቲ ኣብ ዝተኻየደ ሸቶ ዝነበረ ኣጥቃዓይ ኤቨርተን ሃ/ጋ/ ፓርቲክ ቲስልን ተጻዊቱ። ብምስላዕ፡ ሓደስቲ ተቐዳደምቲ ንምፍራይ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ተምርሃሮ፡ ቀዳመይቲ ራህዋ ውድር ሳልሳይ ዲቪዝን፡ ቀዳማይ ኤቨን እንግሊዝን ዝነበረ ዲክሲ ዲን ዝነጻጸር ብቕዓት ክለቡ ነበር ማዘርዌል ኣብ ዘውጸአቶ መግለጺ፡ ዓሊሙ ኣስታት 150 ሽሕ ናቕፋ ወጻኢታት ኣብረሃ ካብ ቤት/ቲ ልምዓት ወርቂ መዳልያን ግርማይ ወርቂ መዳልያን 60 ናቕፋን፡ ስለ ዝነበሮ’ዩ ‘ዲክሲ’ ዝብል ሳጓ ዝጠበቖ። “ዲክሲ፡ ብዘመዝገብካዮ ብሉጽ ጸወታት ብምግባር 10 መቀዳደሚ ብሽክለታት ምስ 80 ናቕፋን፡ ካልኣይቲ ሓበን ሓድሽ ቤት/ቲ ካልኣይ - መንከም ረዘነ ብሩር መዳልያን ኣብ 1965 ምስታ ኣብ ሳልሳይ ደረጃ ክለባት ወትሩ ብፍቕሪ ክንዝክረካ ኢና፡ ብሰላም ዕረፍ፡ ምሉእ ዕጥቂ ኣዳልዩ ኣሎ፡ ሕድሪ ሰማእታት ብሩር መዳልያን 60 40 ናቕፋን፡ ሳልሳይ - ፋኒኤል ዮናስ ነሓስ ስኮትላንድ ትስራዕ ዝነበረት ማዘርዌል ኣብ ” ኢላ። ከም መቐጸልታ ናይቲ ቅድሚ ሕጂ ናቕፋን፡ሳልሰይቲ ዮሳን ግርማጼን ቤት/ቲ መዳልያን 20 ናቕፋን። ካብ ፈደረሽን ናይቲ ዞባ ዝቐረባ ሽዱሽተ ልምዓት ነሓስ መዳልያን 40 ናቕፋን ኣብ ናይ ካልኣይ ዲቪዝን፡ ሄኖስ ዘርኡ ብሽክለታት፡ ብተመሳሊ ሎሚ’ውን 10 ብምርካብ ዕዉታት ኮይነን። ወርቂ መዳልያን 80 ናቕፋን - ቀዳማይ፡ ዘመናውያን ብሽክለታት ቀሪበን ኣለዋ። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ተመሃሮ፡ ቀዳማይ ኖህ ተኪኤ ብሩር መዳልያን 60 ናቕፋን ሓላፊ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ንኡስ ዞባ መርሃዊ ክፍልዝጊ ቤት/ቲ ልምዓት - ወርቂ - ካልኣይ፡ ኣባዲ ባህታ ነሓስ መዳልያን 40 ደቀምሓረ መምህር ኪዳነ ፍስሃየ ከም ዝሓበሮ፡ መዳልያን 80 ናቕፋን፡ ካልኣይ ኣማን ናቕፋን - ሳልሳይ ብምዃን ቀዳሞት ሰስተ ኣብ ከባቢታት ደቀምሓረ ዘይተበርበረ ዓቕሚ ኣድሓኖም (ቤት/ቲ ልምዓት) - ብሩር ኮይኖም። ደቂ-ኣንስትዮ ብምህላዉ፡ ነዚ ንምፍታሽ ምስ መዳልያን 60 ናቕፋን፡ ሳልሳይ ሜሮን ኣዳም ኣብ ናይ ቀዳማይ ዲቪዝን፡ ቀዳማይ መሪሕ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብምትሕብባር ካብ ዕለት (ቤት/ቲ ልምዓት) - ነሓስ መዳልያን 40 ብርሃነ ወርቂ መዳልያን 10 ናቕፋን፡ 2 ሕዳር ክሳብ 6 ታሕሳስ ኣብ ክሊ ዕድመ ናቕፋን ብምዃን ናብ ፖድዮም ደይቦም። ካልኣይ ሓበን ፍረዝጊ ብሩር መዳልያን 80 13-15 ኣብ መንጎ ኣርባዕተ ኣብያተ ትምህርቲ ብደረጃ ጋንታ ተመሃሮ፡ ብክልቲኡ ጾታ ናቕፋን፡ ሳልሳይ ሳሚኤል ኣንገሶም ነሓስ ብክልቲኡ ጾታ ውድር ከምዝተኻየደን ቤት ትምህርቲ ልምዓት ዋንጫ ብምዕታር፡ መዳልያን 60 ናቕፋን ኮይኖም ውድሮም ዘተባብዕ ውጽኢት ከምዝተረኸቦን ሓቢሩ። ጎብለል ኣብያተ ትምህርቲ ብምዃና ዓባይ ዛዚሞም። እዚ ትማሊ ሰንበት ዝተዛዘመ ናይ ሰለስተ ዋንጫን ሰለስተ ሽሕ ናቕፋን ተሸሊማ። ደቂ-ኣንስትዮ ነባራት፡ ቀዳመይቲ ኣርሴማ ኣሎንሶ፡ ኣብ ሪያል ማድሪድ ‘ሓድነት’ ሰናብቲ ውድር፡ ኣብ መንጎ ኣርባዕተ ካልኣይቲ ቤት/ቲ ሕድሪ ሰማእታት ክልተ ፍስሃየ - ወርቂ መዳልያን 10 ናቕፋን፡ ኣብያተ ትምህርቲን ነባራት ተቐዳደምቲ ሽሕ ናቕፋ፡ ሳልሰይቲ ቤት/ቲ ሃዳሙ ሓደ ካልኣይቲ ዘቢብ ሚኪኤል - ብሩር መዳልያን ከምዘሎ ይዛረብ ድማ ጎድኒ ጎድኑ ውድር ዘካየዱሉ ኮይኑ፡ ሽሕ ናቕፋ ተሰሊመን። ዝበለጸ ኣሰልጣኒ ድማ 80 ናቕፋን፡ ሳልሳይቲ ኤልዳና ጎይትኦም - እቲ ናይ ኣብያተ ትምህርቲ ዕላምኡ ሓደስቲ መምህር ኤፍረም በለጸ ተሰምዩ። ነሓስ መዳልያን 40 ናቕፋን ተሰሊመን። ኣብ ግጥማት ሻምፕዮን ኤውሮጳ፡ ሎሚ ረቡዕ ንማን.ሲቲ “ናብ ቸልሲ ምኻደይ ኣይጠዓስን’የ” ጋርናቾ ከተአንግድ’ያ። 15 ግዜ ሻምፕዮን ኤውሮጳ ዝኾነት ሪያል ኣብዚ ቀረባ ኣሌሃንድሮ ጋርናቾ ቅድሚ ናብ ቸልሲ ስታምፎርድ ብሪጅ ብ40 ሚልዮን ስዕረቱ ኣብ ሊግ ኤውሮፓ፡ ጋርናቾ ኣብ እዋን ዘጋጠማ ጸገማት መኸተምታ ምግዓዙ ኣብ ማን.ዩናይትድ ዝነበሮ ግዜ ፓውንድ ከምዝተቐየረ ይግለጽ። ግጥም ኣንጻር ቶተንሃም ንኸይሳተፍ ድሕሪ ትገብረሉ’ዶ ትኸውን፧ ብምዝዛሙ ጣዕሳ ከምዘይብሉ ሓቢሩ። ጋርናቾ ኣብ ዓመተ-ጸወታ 202-23 ምሕባሩ፡ ሓዳስ ክለብ ክረክብ ተነጊሩዎ። ኣሎንሶ ቅድሚ ጸወታ ኣብ ጋርናቾ ሓደ ካብቶም ናይ መጻኢ ናብ ቀዳመይቲ ጋንታ ዩናይትድ ድሕሪ ጋርናቾ ኣብ 102 ጸወታት ፕሪመር ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ “ኩላትና ኮኾባት ናይ’ታ ክለብ ክኸውን ዊንትኡ’ኳ ምስግጋሩ፡ ኣብ መጻኢ ሓደ ካብቶም ሊግ 17 ሸቶታት ከመዝግብ ከሎ 10 ኣብ ሓንቲ ጃልባ ኢና ዘለና። ናይ እንተነበረ፡ ክሰምረሉ ግን ኣይከኣለን። ወሰንቲ ተጻወትቲ ናይ’ታ ክለብ ክኸውን ከሺኑ። ክብን ለጠቕን ኩነታት ክንሓልፍ ሪያል ማድሪድ ድኹም ቅዲ ኣጸዋውታኣ እዚ ወዲ 21 ዓመት ተጻዋታይ ኣብ ዝነበረ ግምት፡ ድሮ ዛንታ ኮይኑ’ሎ። ኣብ ዩናይትድ ዝነበሮ ግዜ ብኸምዚ ግድነት’ዩ። ጽባሕ ድማ ንኹላትና መሳጢ ንምሕያሽ ኣብ ትጽዕረሉ ዘላ እዋን፡ ካብ ወርሒ ነሓሰ ካብ ኦልድትራፎርድ ናብ ሩበን ኣሞሪም ኣብ ናይ መወዳእታ ምዝዛሙ ዝጠዓስ እንተኾይኑ ምስ ተሓተ፡ ጸወታ ክህልወና’ዩ፡ እቲ ጸወታ ኣገዳሲ’ዩ መቐየሪ ክዳን ክሳብ ቦርድ ናይ’ታ ክለብ ጋርናቾ፡ “ኣይጥዓስን’የ! ኵዕሶ ክጻወትን ክኸውን፡” ኢሉ። ‘ሰሚራ’ ትጐዓዝ ከምዘላ፡ ኣብ ጸቕጢ ዝርከብ ተጻዋታይ ምዃነይ ከመስክርን’የ መጺአ። ኣሎንሶ፡ “ርክብና ምስ ቦርድ ቀጻሊ’ዩ ዘሎ። ኣሰልጣኒ ዣቪ ኣሎንሶ ሓቢሩ። ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ ህይወት፡ ሓደ ስጉምቲ ሓድነት ኣለና፡ ኩላትና ድማ ብሓባር ኢና ኣሎንሶ፡ ንሪያል ማድሪድ ከሰልጥን፡ ኣብ ንቕድሚት ክትስጉም ወይ ከም ተጻዋታይ ንነጥፍ፡” ክብል ድማ ኣብሪሁ። ዝሓለፈ ክራማት ንካርሎ ኣንቸሎቲ ብናይ ክትመሓየሽ ነገራት ክትቅይር ኣለካ። ስለዚ ኣብ ዙርያኡ ልዑል ጸቕጢ ዘለዎ ኣሎንሶ፡ ሰለስተ ዓመት ውዕል ከምዝተከኦ ይፍለጥ። ቀሊል ውሳነ እዩ ነይሩ። ኣብ ፕሪመር ሊግ ዝሓለፈ ቕነ ምስ ፕረዚደንት ክለብ ፍሎረንቲኖ ብሰንበት ኣብ ገዛእ ሜዳኣ ኣንጻር ሰልታቪጎ ክጸንሕ ዝደለኹሉ ምኽንያት ኣብ ዓለም ፔረዝ ተዘራሪቡ ምንባሩ ይግለጽ። ገጢማ 2ብ0 ዝተሳዕረት ማድሪድ፡ ኣብ እቲ ዝበለጸ ሊግ’ዩ ዝመስለኒ። ቅድሚ ናብዚ መርበባት ዜና ከም ዝሓበራኦ፡ ኣሎንሶ ምስ ሓሙሽተ ጸወታት ላሊጋ ሓንቲ ዓወት ጥራይ ምጸአይ ምስ ኣሰልጣኒ ኤንዞ ማሬስካ ሪያል ማድሪድ ዘለዎ ጻንሖት ጸቢብ ምዃኑን፡ እያ ኣመዝጊባ። ካብ መራሒት ባርሴሎና ከኣ ተዘራሪበ ነይረ’የ። ንሱ ድማ ዕላምኡ ሎሚ ምስ ሲቲ ኣብ ዘካይዶ ግጥም ምስ ዝሰዓር ብኣርባዕተ ነጥቢ ድሒራ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ኣእሚኑኒ’ዩ፡ ኣብዚ ብምህላወይ ድማ ናይ ድማ ኣብ ርያል ማድሪድ ናይ ምጽንሑ ትርከብ። ብሓቂ ሕጉስ’የ።” ኢሉ። ተኽእሎ ከብቅዕ ከምዝኽእል’ዩ ዝግመት። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.86 10 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ሸዊት ተኽለ ደ.ሪ.ኮንጎ - ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት 20 ሽሕ ሰባት ተመዛቢሎም ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ዝርብ ሰላም መራሕቲ ሩዋንዳን ኮንጎን ድሕሪ ምእንጋዱ ድሕሪ ሒደት ናይ’ቲ ከባቢ፡ እቲ ብሩዋንዳ ከም ዝድገፍ ግጭት ከብቅዕ ከም ዝገበሮ ድሕሪ ምግላጽ፡ መዓልታት፡ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ዝንገረሉ ዕጡቕ ተቓዋሚ ጉጅለ ኤም 23፡ “ሎሚ፡ ብዙሓት ካልኦት ኣብ ዝፈሸልሉ ደ.ሪ.ኮንጎ ኣስታት 20 ሽሕ ሰባት ካብ ናብታ ምስ ብሩንዲ ናብ እትዳወብ ከተማ ዘለዉ እዋን ተዓዊትና ኣለና፡” ምባሉ ቤት ንብረቶም ከም እተመዛበሉ፡ ውድብ ኡቪራ ገጹ ክግስግስ እዩ ጸኒሑ። ኣይርሳዕን። ሕቡራት ሃገራት ሓቢሩ። ትራምፕ፡ ንፕረዚደንት ሩዋንዳን ኮንጎን ይዅን’ምበር፡ ሮይተርስ ዝሓለፈ ሰኑይ እቲ ውድብ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ናብ ዋሽንግተን ብምዕዳም፡ ኣብ ዝዘርግሖ ጸብጻብ፡ እቶም ዕጡቓት በቲ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ’ታ ክልተኦም መራሕቲ ነቲ ኲናት ደው ተቓወምቲ ነታ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሃገር ዝተፈጥረ ግጭት፡ መብዛሕትኦም ንምባል፡ ነቲ ብመንጎኛነት ኣመሪካን ቀጠርን ለካቲት ኣትሒዛ ቅድመ ግንባር ኮይና ሲቪላውያን ዝኾኑ ብውሕዱ 74 ሰባት ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ዝጸንሐት ከተማ ሉቩንጊ ከም ዝሓዝዋን፡ ከም ዝተቐትሉን፡ 83 ድማ ከቢድ ኣካላዊ ዘረጋግጽ ውዕል ከም ዘኸተሞም ይዝከር። ኣብ ጥቓ ሳንገን ኪሊባን ኣብ ዝበሃላ ጉድኣት ከም ዝወረዶምን ኣረዲኡ። ትራምፕ፡ ምሕዳሩ ነቲ ን30 ዓመታት ቁሸታት ድማ ብርቱዕ ውግእ ይካየድ ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ ስልጣን ነበርትን ዝቐጸለን ሞት ሚልዮናት ሰባት ዘስዓበን ከም ዘሎን ሓቢሩ። ኣባላት ‘ኪዳን ሃገራት ሳሕል’ ዝኾና “ናይጀርያ ክሊ ኣየርና ጥሒሳ” ኪዳን ሃገራት ሳሕል ሃገራት፡ ናይጀርያ ብዘይ ፍቓድ ንክሊ ኣየረን ከም ዝጠሓሰት ከሲሰን። (ኢኮዋስ) ወጺአን ‘ኪዳን ሃገራት ሳሕል’ ፋሶ ክትዓልብ ከም ዝተገደትን፡ እተን ሃገራት ነቲ ክሲ ዘቕረባ፡ ሓንቲ ካብ ዝብል ውድብ ዝመስረታ ሃገራትን ጸብጻባት ኣመልኪቶም። ወተሃደራውያን ነፈርቲ ናይጀርያ ዝሓለፈ (ማሊ፡ ቡርኪናፋሶን ኒጀርን) ዝዓበየት እተን ናይ ገዛእ ርእሰን ኪዳን ፈጢረን ሰኑይ ብዘይ ፍቓድ ኣብ ቡርኪናፋሶ ከም ወተሃደራዊ ሓይሊ ምዕራብ ኣፍሪቃን ዘለዋ ኣብ ዞባ ሳሕል ዝርከባ ሰለስተ ዝዓለበት ድሕሪ ምግላጸን እዩ። ኣባል ኢኮዋስን ዝኾነት ናይጀርያን ሃገራት፡ ምክልኻል ኣየረን ኣብ ዝለዓለ ይኹን’ምበር፡ እታ ኣብ ጎረቤት ሃገር እናኸረ ዝኸይድ ዘሎ ወጥሪ ዘጉልሕ ናይ ተጠንቀቕ ኩነታት ከም ዘሎን፡ ኣብ ቤኒን ንኽፍጸም ተወጢኑ ዝነበረ ዕልዋ ምዃኑ እዩ ዝሕበር። ልዕሊ ዝኾነት ንክሊ ኣየረን ዝጠሓሰት መንግስቲ ንምፍሻል፡ ወተሃደራት ዝጸዓነት እታ ክልተ ሰራሕተኛታትን ትሽዓተ ነፋሪት ድማ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ነፋሪት ብክሊ ኣየር ቡርኪና ፋሶ ዘሕለፈት ወተሃደራትን ጽዒና ዝነበረት ‘ሲ-130’ ክወስዳ ምዃነን ኣፍሊጠን ኣለዋ። ናይጀርያ፡ ነዚ ክሲ ዛጊት ዝኾነ መልሲ ዝዓይነታ ነፋሪት፡ ብዘይ ፍቓድ ብክሊ ማሊ፡ ቡርኪናፋሶን ኒጀርን ኣብ ኣይሃበትሉን ዘላ። ኣየር ቡርኪና ፋሶ ከም ዝበረትን፡ ዝሓለፈ ዓመት ዝፈጠራኦ ኪዳን፡ ቀንዲ እቲ ክሲ፡ ነቲ ኣብ መንጎ እተን ካብ ድሕሪኡ ከኣ ኣብ በረራ ብዘጋጠማ ህጹጽ ዕላማኡ ጽልዋ ባዕዳውያን ሃገራትን እገዳ ዞባዊ ቁጠባዊ ውድብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ኩነታት ኣብ ከተማ ቦ ዲዮላሶ - ቡርኪና ኢኮዋስን ንምካት ከም ዝኾነ ይግለጽ። ኣብ ጃካርታ - ርእሰ ከተማ ኢንዶነዥያ ኢንዶነዥያ - ብሓደጋ ባርዕ ብውሕዱ 20 ሰባት ሞይቶም ኣብ ዝርከብ ብዓል 7 ደርቢ ህንጻ ብዘጋጠመ ሓደጋ ባርዕ፡ ብውሕዱ 20 ሰባት ከም ናይ’ታ ከተማ፡ ጸኒሑ ግን ናብ ላዕለዎት እቲ ትካል፡ ካብ ጃፓናዊ ኩባንያ ሰብ ዝሞቱ ተሓቢሩ። ደርብታት ከም ዝለሓመ ኣረዲኦም። ኣልቦ ነፈርቲ ‘ቴራ ድሮን ኮርፖረሽን’ እቲ ባርዕ ኣብ ቊጽር እኳ እንተ ወዓለ፡ እቲ ህንጻ፡ ቤት ጽሕፈት ናይ’ቲ ‘ቴራ ምወላ ከም ዝረክብ፡ መርበብ ሓበሬታ ተወሰኽቲ ግዳያት ብፍርስራስ ናይ’ቲ ህንጻ ድሮን’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣህጉራዊ ትካል ናይ’ቲ ኩባንያ የረድእ። ተደብዮም ከይህልዉ ግና ናይ ምድላይ ኮይኑ፡ ኣብ ጽላታት ዕደናን ሕርሻን ጠንቂ ናይ’ቲ ሓደጋ ንምጽራይ፡ ጻዕሪታት ይቕጽል ከም ዘሎ፡ ሓላፊ ፖሊስ ንዝካየድ ንጥፈታት ዝሕግዝ መጽናዕቲ ንኽልተአን ኩባንያታት ዝቐረበለን ሕቶ ከተማ ጃካርታ ገሊጹ። ዝህብ ትካል ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ እዩ። ዝኾነ መልሲ ከም ዘይሃባሉ ተገሊጹ። በዚ ድማ፡ ቊጽሪ ምዉታት ኣብ ዝቕጽል መዓልታት ከይውስኽ ተሰጊኡ ከም ዘሎ “ቀረጽ ጸቕጢ ኣብ ምፍጣር ክውዕል ተሓቢሩ። የብሉን” እቲ ባርዕ፡ ዝሓለፈ ሰሉስ ከባቢ ፍርቂ ሚ/ጉ/ወጻኢ ታይላንድ መዓልቲ ኣብ ቀዳማይ ደርቢ ናይ’ቲ ህንጻ መጠንቀቕታት ቀረጽ፡ ታይላንድ ምስ ዝተኸተመ ስምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ከም ዘጋጠመ ዘነጸሩ ጸብጻባት ፖሊስ ካምቦድያ ዝርብ ሰላም ንኽትጅምርን ብምጥቃስ፡ “ቀረጽ፡ ናብ ሓባራዊ ኣዋጅን ፕረዚደንት ዩክሬን ምስ መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳ ዘትዩ ዳግማይ ዝተላዕለ ግጭት ክልተአን ሃገራት ናብ መስርሕ ዘተን ንኽንምለስ ጸቕጢ ደው ንኽብል ጸቕጢ ኣብ ምፍጣርን ኣብ ምፍጣር ክውዕል ዘለዎ ኣይመስለናን፡ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ፡ ውሕስነት ጸጥታ ዘጠቓለ ፍትሓውን ብተወሳኺ፡ ኲናት ዩክሬን ደው ክውዕል ከም ዘይብሉ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ” ኢሉ። ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ብሪጣንያ ኬር ነባሪን ሰላም ኣብ ዩክሬን ከም ዘድሊ ኣብ ንምባል ዝግበር ጻዕሪ ኣብ ወሳኒ ህሞት ወጻኢ ታይላንድ ዝሓለፈ ሰሉስ ንሮይተርስ “ጉዳይ ዝምድና ታይላንድን ካምቦድያን ስታመር፡ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ስምዕ ከም ዝበጽሑ ኣረዲኡ። በጺሑ ከም ዘሎ፡ እቶም መራሕቲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ገሊጹ። ካብ ጉዳይ ንግዳዊ ዝርብ ፈሊኻ ክትርእዮ ማክሮን ቻንስለር ጀርመን ፍሪድሪክ ብዘይካ’ዚ፡ እተን መሻርኽቲ ዩክሬን ሓቢሮም። ንሱ ወሲኹ፡ እቲ ግጭት ደው ክብል ኣለካ፡” ክብል ድማ፡ ንትራምፕ ጻውዒት መርዝን ተራኺቡ ብዛዕባ ሰላም ዩክሬን ዝኾና ኤውሮጳውያን ሃገራት፡ ነታ ቻንስለር መርዝ ብወገኑ፡ “ብኣመሪካ እንተ ኾይኑ፡ ስምዕ ክልተአን ጎረባብቲ ኣቕሪቡሉ። ከም እተዘራረበ ተሓቢሩ። ሃገር ዝህባኦ ደገፍ ክብ ከብላኦን ኣብ ኣብ ዝዳለዉ ዘለዉ ናይ ሰላም ሃገራት ከም ዝውስኖ ኣስሚሩሉ። ትራምፕ፡ ነዚ ሓድሽ ግጭት ኣመልኪቱ ድሕሪ ርክብ ናይቶም መራሕቲ፡ ልዕሊ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር እማመታት ንርእዮ ዘለና ገለ ዝርዝራት እቲ ሚኒስተር ነዚ ዝገለጸ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዛጊት ርእይቶ ኣይሃበን ዘሎ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኬር ስታመር ኣብ ፑቲን ዝያዳ ቁጠባዊ ጸቕጢ ክገብራን ዘጠራጥር እዩ፣ ግን ብዛዕባኡ ክንዛረብ ሓምለ ኣብ መንጎ ታይላንድን ካምቦድያን እንተኾነ፡ ሓደ ብዓል ስልጣን ምሕዳር ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣርባዕተኦም መራሕቲ፡ ተሰማሚዐን ከም ዘለዋ ተገሊጹ። ኣለና፡” ክብል ኣቐዲሙ ንማዕከናት ዜና ድሕሪ ዘጋጠመ ብርቱዕ ግጭት፡ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ትራምፕ፡ ብሪጣንያ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ መንግስታት ካምቦድያን ታይላንድን ነዚ ዝሓለፈ ቀዳም፡ ልኡኻት ኣመሪካን ክልተአን ሃገራት ዝተወሰነለን ንግዳዊ ቀረጽ ግጭት ንምውጋድ ዝኣተውዎ ቃል ዩክሬን፡ ኣብ ግዝኣታዊ ጉዳያትን ንኽጎድለን ናብ ኣመሪካ ዘቕርባኦ ዘለዋ ምሉእ ብምሉእ ከኽብሩ ትጽቢት ከም ድሕነት ዩክሬን ኣመልኪቶም ኣብ ሕቶ፡ ውግእ እንተ ዘይኣቋሪጸን ሕቶአን ዘለዎ ገሊጹ። ከተማ ሚያሚ - ፍሎሪዳ ንሰለስተ ከም ዝንጸግ ብምሕባር፡ ኣብ መዓልታት ዝቐጸለ ዝርብ ከም ዘካየዱ፡", "char_count": 9900, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 12}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00223", "text": "ጉዳይ ክልተአን ሃገራት ጣልቃ ‘ኣክሲዮስ’ ዝተባህለት መርበብ ሓበሬታ ኣትዩ ምንባሩ ብምዝኽኻር ኣመሪካ ጸብጺባ ምንባራ ኣይርሳዕን። እዩ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ፡ ነቲ ምስ እቲ ብዓል ስልጣን፡ ነቲ ኣብ መንግስቲ ኣመሪካ ዝተኻየደ ዝርብ", "char_count": 146, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "8b8a42a334dba10c3bfd1765385f7b5a2b30cd6eec7613383093bd45f61b306e:00224", "text": "ገሊጽዎ ነይሩ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ በራኺ 10/12/25 ከባቢ ፊያትታሎሮ ፊት ቶታል መዐደሊ ነዳዲ 07147264 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 133, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_10122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00225", "text": "መበል 35 ዓመት ቁ.8 ዓርቢ 12 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 1 ስምዕ ሰላም ርዋንዳን ዓይነት ደምና ብኸመይ እዩ ዜና ደ.ሪ.ኮንጎን ኣበይ በጽሐ፧ ዝልለ?", "char_count": 131, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00226", "text": "ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ማእከል - ናይ ጽርግያ ቀይሕ መስመርን ውድር ኣትለቲክስ ተሰሪዑ ዓንሰባ - ኣብ ኣገዳስነት ትምህርቲ ንዓበይቲ ተዘትዩ ባይታ ዘንጽፍ ከምዝዀነ ብምሕባር፡", "char_count": 113, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00227", "text": "ተመሳሰልቲ መድረኻት ናይ ምብህሃል በሪ ብምርሓው፡ ንዝውሰዱ ተበግሶታት ናህሪ ዝውስኹን ሸቶታት ዘላቒ ልምዓት 2030 ንምስማር ዝሕግዙን ምዃኖም ኣስሚሮምሉ። ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ዕዙዝ ኣገዳስነት ዞባ፡ ግንባርን ትምህርቲ ንኡሳን ንዓበይቲ ማለት መደብ ዓርዮት፡ ቀንዲ ዕላማ ናይ’ቲ ዘተ፡ ቀዳምነታት ዘለዎን ንቀጻሊ ትምህርቲ ኣንፈት ዞባታትን ዝተረኽብዎ መድረኽ ዘተ፡ ምሸታዊ ትምህርትን ምጥፋእ ብምልላይ፣ ኣገባብ፡ ኣተሓዛን ኣመሓዳሪ ዞባ ዓንሰባ ኣምባሳደር ዝህብን ብምዃኑ፡ ንምዕዋቱ ተሳትፎ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ዓንሰባ መሃይምነትን ዘገልግላ 176 ኣብያተ- ትግባረን ብጽሒት ስራሕ ንምንጻር፡ ዓብደላ ሙሳን ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ መላእ ሕብረተሰብ ክዓዝ፡ ብ8ን 9ን መምህር ክፍላይ ዓንደሚካኤል፡ ኣብቲ ትምህርቲ ከምዘለዋ ክግለጽ ከሎ፣ ውጥን ዝቕጽል 5 ዓመት ንምድላው፡ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ትምህርቲ ታሕሳስ ኣብ ከረን ኣብ ዝተኻደ ዘተ ዞባ ትምህርቲ ንዓበይቲ ካብ ቅድሚ ቊጽሪ ናይቶም መሃይምነት ዘጥፍኡ ከምኡ’ውን ውጽኢታውነት ዝሰላሰሉ ንዓበይትን ሜድያን ኣቶ ገብረዝጊ መዘኻኸሪ ቀሪቡ። ናጽነት ኣትሒዙ ብልዑል ተገዳስነት ዜጋታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዛየደ መደባት ንምግምጋም ምዃኑ ድማምን ኣብ መወዳእታ፡ እቲ መደብ ክስርሓሉ ከምዝጸንሐ ብምሕባር፡ ይመጽእ ምህላዉ ኣብቲ መድረኽ ዘተ ብምብራህ፡ እቲ ዘተ ሓባራዊ መረዳእታ ንጹር ራኢ መንግስቲ ኣብ ጽላት እዚ መዘኻኸሪ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ካብ እቲ ዘተ፡ ህሉዉ ኵነታት ትምህርቲ ተሓቢሩ። ንምፍጣር ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣነጺሩ። ትምህርቲ ዘብርህ ምዃኑ ብምሕባር፣ 2020 ኣትሒዙ ንዝተሰላሰለ ናይ 5 ንዓበይቲ ብምድህሳስ፡ ኣብ መጻኢ ምሁር ሕብረተሰብ፡ ንቑሕ ወለዶ ስለ ዓመት መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ ንዓበይትን ተሳትፍቲ ናይ’ቲ ዘተ ንኤሪና ኣብ ብዝለዓለ ንኽስራሓሉ ባይታ ዘንጽፍ ዝፈጥር፣ መደባት ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣመልኪቱ ኣብ ዝተኻየደ ዘተ’ዩ ቀሪቡ። ሜድያን - ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ሓላፊ ዝሃብዎ ሓበሬታ፣ ካብ ኣገደስቲ መደባት ምዃኑ ገሊጹ። ንምዕዋት ኵለን ኣካላት ብዝሓየለ ኣብቲ ኣመሓዳሪ ዞባ፣ ኣመሓደርቲ ጨንፈር ምውጣን ስርዓተ-ትምህርቲ ጽላት ትምህርቲ ዝዀነ ንጥፈታት ክስርሓ ኣዘኻኺሮም። ንኡሳን ዞባታት፣ ሓለፍቲ ክፍልታት ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንመደብ ትምህርቲ መምህር ትኳቦ ኣይሙት ብወገኑ፡ ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ንቀጻሊ ትምህርቲ ሰንዓፈ - ምሕዳር ክራይ ኣባይቲ ምስ ነጋዶን ከፈልቲ ግብርን ዘትዩ ነጋዶ ብሓፈሻ ኣካረይቲ ድማ ብፍላይ ኣታዊኦም ኣፍሊጦም ዝግብኦም ግብሪ መንግስቲ ኣብ እዋኑ ክኸፍሉ፡ ብ6 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ሰንዓፈ ኣብ ዝተገብረ ርክብ ጻውዒት ቀሪቡ። ኣብ’ቲ ኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ወከልቲ ህዝቢ፡ ነጋዶን ካልኦትን ዝተረኽቡሉ ዘተ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ክራይ ኣባይቲ ኣብ ን/ ዞባ ሰንዓፈ ኣቶ ዓሊ መሓመድ-ሳልሕ፡ ኣካረይቲ ብመሰረት መምርሒ ንዝተኻረየ ዝኸፈልዎ ክራይ ቅብሊት ክህቡን ግብርን ኣባይቶም ብግቡእ ከመዝግቡን ሕጋዊ ቀረጽን ኣብ እዋኑ ክኸፍሉን ኣዘኻኺሩ። ውዕል ክገብሩን ጸዊዑ። ኣቶ ዓሊ ኣብ መወዳእታ፡ መምርሒ ዝምድና ኣካረይትን ተኻረይትን ኣብ ክራይ ኣባይቲ ካብ ዘፍቅዶ ሽድሽተ ዝሓሸ ደረጃ ከምዘሎ ዝሓበረ ኣቶ ዓሊ፡ መልቀቒ ነጥብታት ወጻኢ፡ ኣካረይቲ ተኻረይቲ ብመሰረት ዝኣተውዎ ሕጋዊ ኣብ ልዕሊ ተኻረይቲ ጸቕጢ ምስ ውዕል ዝግብኦም ክራይ ኣብ እዋኑ ዝገብሩ፡ ቤት-ጽሕፈት ክራይ ኣባይቲ ከኸፍሉ፣ ኣብ ዝተኻረይዎ መንበሪ ገዛ ሕጊ ተኸቲሉ ስጉምቲ ክወስድ ስልጣን ካብ ሕጊ ወጻኢ ዝኾነ ንጥፈት ከየካይዱ፣ ከምዘለዎ ኣነጺሩ። ዘይገበሩ ኣካረይትን ተኻረይትን ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ተኻረይትን ዕቱብ ምክትታል ክግበር ዝብልን ካልእን ኣካራይቲ ድማ ንተኻረይቲ ናይ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ውዕል ክራይ ክህልዉ ስለዝኽእሉ ዳህሳስ ከግበር፣ ኣካረይትን ውሽጣዊ ስምዕ ከይህሉ ርእቶታት ኣቕሪቦም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ዜና ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት ‘መዓልቲ ምርኣይ’ ኣስተምህሮ ወዲቡ ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት ተራ ከምዘለዎም ኣገንዚቡ። መዓልቲ ምርኣይ ኣብ ንኡስ ዞባ በሪኽ መዲካል ዳይረክተር ሃገራዊ መወከሲ ምሕዳር ከባቢ ጻዕዳ ክርስትያን ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ ዶ/ር ካሕሳይ ኣብ ምክልኻል ዑረት ዓይኒ ዘተኰረ ፍስሓጼን ብግደኡ፡ ኣብ ክንክን ዓይኒ ኣስተምህሮ ወዲቡ። ዘተኰረ መግለጺ ብምቕራብ፡ ኣብ ሃገርና ምክትታልን ምቊጽጻርን ሕማም ዓይኒ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ በሪኽ ኣቶ ተስፉ", "char_count": 2498, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00228", "text": "ብዝለዓለ ይስራሓሉ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ፍስሓጼን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ኣካላት ሕብረተሰብ ብሞያውያን ብምኽንያት መዓልቲ ምርኣይ ብደረጃ ዞባ ንዝወሃብ ምኽሪ ብሓላፍነት ከተግብሩ ንሞያውያን ጥዕናን ኣካላት ምሕዳርን ኣዘኻኺሩ። ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ኣፍልጦ ኣብ ምክልኻል ዑረት ዓይኒ ካብ ኣሃዱ ምክትታልን ምቊጽጻርን ዘበርኽ ምዃኑ ጠቒሱ፡ ብሚኒስትሪ ዘይተመሓላለፍቲ ሕማት ክኢላታት ጥዕና ዝወጹ መምርሒታትን ጐስጓሳትን ህዝባዊ ጥዕና ድማ፡ ኣብ ምክትታልን ብምሉእነት ክትግበሩ ተማሕጺኑ። ምቊጽጻርን ሕማም ዓይኒ ዝርአ ሕጽረት ጠመተ ክግበረሉ፡ ብተጠቃምነት ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊ ሃገራዊ ተንቀሳቐስቲ ሞባይላትን ካልኦት ፕሮግራም ምክልኻል ዑረት ዓይኒ ዶ/ር መሳርሒታትን ዝስዕብ ዘሎ ጉድኣት ኣለም ዘካርያስ፡ ኣብ ሕማም ዓይኒ ማለት ክሕሰበሉ መኺሮም። ኩልመት ዘተኰረ ሰፊሕ ኣስተምህሮ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኮሎኔል ገብረሃንስ ዝካየድ ዘሎ ንጥፈታት ዝነኣድ ምዃኑ ብምዕባል ተርኦም ክጻወቱ ተላብዩ። ብምሃብ፡ ሰብ ሞያ ጥዕና ሕማት ዓይኒ ኣብ መወዳእታ ኣብ ምሕዳር ዞባ ወልደገርግስ፡ ውሑስ ጥዕና ንምርግጋጽ፡ ብምግላጽ፡ መደባት ኣገልግሎት ጥዕና ኣብቲ ኣጋጣሚ ንተመሃሮ መርመራ ዓይኒ ዘስዕቡ ጠንቅታት ኣብ ምክልኻል ዝለዓለ ማእከል ዳይረክተር ጀነራል ክፍሊ ብፍላይ ድማ ሕማም ዓይኒ ንምክልኻል ንምዕዋት መሻርኽቲ ሓባራዊ ርድኢት ተኻዪዱን፡ መድሃኒት ብናጻ ተዓዲሉን። ሃማደኤ ጨ/ዞ/ማእከል፡ ኣብ መደባት ስራሕ 2026 ዘትዩ ሃማደኤ ጨንፈር ዞባ ማእከል፡ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ስርሑ ብምግምጋም፡ ኣብ መደባት ስራሕ 2026 ዝዘተየ ርክብ ብ8ን9ን ታሕሳስ ኣካዪዱ። ኣብቲ ካብ 16 ንኡሳን ዞባታት ዝተወከላ ኣባላት ሃማደኤ ዝተሳተፍኦ ገምጋም፡ ፖለቲካዊ ጐስጓሳትን ጽልዋኡን፣ ገስጋስን ውጽኢትን ውዳበታት ማሕበር፣ መንነትን ክብርታትን ማሕበር ንምዕቃብ ዝተኻየደ ጻዕሪ፡ ቊጠባዊ ዓቕሚ ደቂኣንስትዮ ንምሕያል ዝተኻየደ ንጥፈታት፣", "char_count": 1093, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00229", "text": "ኣድማዕነት ዝተዋህበ ስልጠናታት፣ ኣበርክቶ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ልግሲ ደምን ምውጋድ ጐዳእቲ ልምድታትን ከምኡ’ውን ምሕያል ማሕበርን ኣብ ምሕያል ውዳበ መንእሰያት፣ ልምዓታዊ ዝብሉ ዛዕባታት ብዕምቈት ተዘትዩሎም። መደባትን ገስጋሱን፣ ከምኡ’ውን ተራ ሓለፍቲ ኣሃዱታት ናይ’ቲ ማሕበር መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ልምዓታዊ መደባት ክንዮ ተሳታፍነት ወይዘሮ ኣለም በላይ ኣብ ዘስምዓቶ ክዕቀቡን ዝተራእዩ ድኽመታት ከም ብወገነን፡ ኣብ ኣታዊታትን ወጻኢታትን ክስርሓሉ ኣዘኻኺራ። ኣፍራይነተን’ውን እናዓበየ ይመጽእ መዛዘሚ ቃል፡ ዝተመዝገቡ ብልጫታት ቀዳምነቶም ክእረሙን ብምልባው፡ ከምኡ’ውን ውዳበታት ማሕበር ጸብጻበን ከምዘሎ ገሊጸን። ብምቕራብ፡ ብሓፈሻ ቊጽሪ ኣባላት ሰ/ቀ/ባሕሪ - ውጥን ምዕባለን ስልጠናን ኣብያተሳተፍቲ፡ ኣብ ምሕያል ኣባላት ማሕበር ማሕበር ንምዕባይ፡ ተሳትፎ መንእስያት ብዕቱብ ክስራሕ ከምኡ’ውን ዘይተፈጸሙ", "char_count": 522, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00230", "text": "ትምህርቲ ተዘትዩሉ ንምሕያል ድማ ብፍላይ ዝተኻየደ መደባት ንምዝዛም ብውህደት ክዕየ ኣብ ጻዕሪ እወታዊ ውጽኢት ከምዝተረኽቦ ሓባራዊ መረዳእታ በጺሐን። ኣብ ውጥን ምዕባለን ስልጠናታትን ሓለፍቲ ስነ-ምህርና፣ መምህራን ብዘዋህለልኦ ተመኵሮ ስራሕ፡ ነብሰን ብምግላጽ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ጥሙር ሓላፊት ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ማእከል ኣብያተ-ትምህርቲ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ኮሚተ ትምህርትን ዝተሳተፍዎ ርክብ፡ ክኢለን ከምዘለዋ ኣረጋጊጹ። ባሕሪ፡ ድሕሪ ዝተኻየደ መጽናዕትታት፣ ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰሜናዊ ተሳተፍቲ ብግደኦም፣ ተመሳሊ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ቀይሕ ባሕሪ ሓላፊ ኣሃዱ ምዕባል መጽናዕትታት ክካየድ፣ ብመጽናዕትታት ዓቕሚ-ሰብ መምህር ግርማይ ዘርኣያቆብ ተለልዮም ዘለዉ ጉድለታት ብኣጋ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ልዕሊ 70 ሚእታዊት ክእለዩ፣ ሓድሽ ውጥን ስራሕ ብግቡእ ዋና ኣሰናዳኢ ካብ ኣብያተ-ትምህርቲ ውጥን ምዕባለ ክትግበር ዝብሉን ካልኦት ርእይቶታትን ብርሃነ ምሕረትኣብ ብምድላው፡ ብዙሓት ካብኣተን ድማ ለበዋታትን ኣቕሪቦም። ምክትል ኣሰናዳኢ ኣተባዒ ውጽኢት ከምዘመዝገባ ኣብ መወዳእታ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ብምንጻር፡ ጠንቅታት ትግባረ ውጥን ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ መምህር ረሺድ ተለልዮም መፍትሒ ከምዝቐረበሎም መሓመድ ዑስማን፣ ንኣገዳስነት ውጥን ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ኣብሪሁ። ምዕባለን ስልጠናታትን ኣብያተ-ትምህርቲ ቦርድ ምስንዳእ ካብተን ኣብያተ-ትምህርቲ ልዕሊ 90 ኣመልኪቱ ሰፊሕን ኣማእዛን መብርሂ ሚእታዊት ቤት-ትምህርቲ ዝሰረቱ ድሕሪ ምቕራብ፣ ኣብ መጽናዕቲ ተለልዩ ዮሴፍ ሃይለማርያም ኣብ ውጽኢት ንጥፈታት ናይ ዝሓለፈ 5 ስልጠናታት ከምዘካየዳን ንሓደስቲ ዘሎ ጋግ ንምእራም መሻርኽቲ ኣካላት ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ዓመታት ዘተኰረ ዘተ ብ8 ታሕሳስ ኣብ መምህራን ዝወሃብ ስልጠናታት ድማ እጃሞም ከበርክቱ፣ ብተወሳኺ ድማ ተስፋኣለም የማነ ባጽዕ ተኻይዱ። ልዕሊ 8 ሚእታዊት ከም ዝበጽሐን ኣብቲ ስራሕ ኣብነታውያን ዝዀኑ ሰብሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብቲ ሓለፍቲ ትምህርቲ ንኡሳን ዞባታት፣ ዝሓበረ መምህር ግርማይ፣ መብዛሕትአን ሞያን ኣብያተ-ትምህርትን መተባብዕን ቍ.ስ 201820 (250) ርእሰ-መምህራን፣ ሱፐርቫይዘራት፣ ኣብያተ ትምህርቲ ናይቲ ዞባ፣ በብእዋኑ ኣፍልጦን ክወሃቦም ተማሕጺኑ።", "char_count": 1303, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00233", "text": "ቍ.ስ.1395-0758045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ትንታነ ዜና ትንታነ ዜና ሚርያም ኣብርሃም ፕረዚደንት ደሞክራሳዊት ሪፓብሊክ ስምዕ ሰላም ርዋንዳን ደ.ሪ.ኮንጎን ኣበይ በጽሐ፧ ኮንጎ ፈሌክስ ትሽስከዲን፡ ምስ ርዋንዳዊ መዘናኡ ፖል ካጋመ ዝሓለፈ ሓሙስ፡ ብማዕድናት ዝሃብተማ ስትራጅያውያን ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ - ሕቡራት ዓድታት ደ.ሪ.ኮንጎ ድሕሪ ምቁጽጻሩ ኣብ መንግስታት ኣመሪካ ውዕል ሰላም ከም ነፍሲ-ወከፍ ወርሒ ኣስታት 120 ቶን ዝኸተሙ እየን ማዕከናት ዜና ዓለም ‘ኮልታን’ ዝተባህለ ማዕድን ናብ ርዋንዳ ከቃልሓ ቀንየን። ክልተኦም መራሕቲ ክልእኽ ምጽንሑ፡ ጸብጻባት ውድብ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ፡ ብመንጎኛነት ሕቡራት ሃገራት የመልክቱ። ‘ኮልታን’፡ ኣመሪካን ቀጠርን ድሕሪ ዝተኻየደ ሓደ ካብቶም ቀንዲ ሞባይል ንምስራሕ ዝርብ እዮም ነቲ ውዕል ከቲሞም። ዝሕግዙ ማዕድናት እዩ። እንተኾነ ርዋንዳ እንተኾነ እቲ ዝተኸተመ ውዕል ሰላም ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ማዕድናት ደ.ሪ.ኮንጎ ሰሙን ከየቝጸረ፡ ብወገን ደ.ሪ.ኮንጎ ክሲ ትምዝምዞ ኣላ ንዝብል ክስታት ክትነጽጎ ክለዓል እዩ ተራእዩ። መንግስቲ ደ.ሪ.ኮንጎ፡ እያ ተራእያ። ርዋንዳ ንውዕል ሰላም ኣፍሪሳ፡ ኣብ ኮንጎን ጎረባብቲ ሃገራትን ግጭት ትውልዕ ኣላ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ደ.ሪ.ኮንጎ ተኸሲቱ ብምባል’ዩ ከሲሱ። ዘሎ ብርቱዕ ግጭት፡ ኣብዛ ዓመት ጥራይ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ደ.ሪ.ኮንጎ ልዕሊ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት፡ ኣብ ምብራቓዊ 1.2 ሚልዮን ሰባት ካብ ኣባይቶም ክፋል ደ.ሪ.ኮንጎ ብዝተኸስተ ግጭት ተመዛቢሎም - ብመሰረት ጸብጻባት። ብውሕዱ 74 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ ኣብ 2012 ዝተመስረተ ዕጡቕ ጉጀለ ካልኦት 10 ሰባት ድማ ብከቢድ ከም ኤም-23፡ ብርዋንዳውያን ዓሌት ቱትሲ ዝቘሰሉ’ዮም ምንጭታት ናይ’ታ ሃገር ዝቖመ ምዃኑ እዩ ዝሕበር። ዝሕብሩ ዘለዉ። ብተወሳኺ፡ ኣብዘን እቲ ብርዋንዳ ዝድገፍ ምዃኑ ዝግለጽ ዝሓለፋ ሒደት መዓልታት ጥራይ ልዕሊ ዕጡቕ ጉጅለ፡ ኣብዘን ዝሓለፋ 10 20 ሽሕ ሰባት ካብ ቤት ንብረቶም ከም ብምዃን፡ ኣንጻር መንግስቲ ደ.ሪ.ኮንጎ ክፈጥራን ንዕጡቓት ጉጅለታት ዝህብኦ ኣጋጣሚ ኣረዲኡ። ንሱ ወሲኹ፡ ኣስታት ኣዋርሕ ጥራሕ፡ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል እተመዛበሉ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ። ተሰሊፎም ምህላዎም እዩ ኣብቲ ሽዑ ሓገዝ ደው ከብላን እየን ተሰማሚዐን 30 ዓመታት ዘቑጸረ ግጭት ናይ’ዘን ናይ’ታ ሃገር ንዝርከባ ስትራተጅያውያን መንግስቲ ደ.ሪ.ኮንጎ፡ እቲ መጥቃዕቲ በቶም ርዋንዳ ከም እትድግፎም ዝገለጾም እዋን ጠቒሱ ነይሩ። ቀጺለን’ውን ነይረን። የግዳስ እቲ ዝተበጽሐ ስምዕ፡ ክልተ ሃገራት ከም ዘብቀዐ ብምጥቃስ፡ ከተማታት ቡናጋና፡ ክዋንጃ፡ ኪቻንጋ፡ ብ’ኤም-23’ ዝፍለጡ ዕጡቓት ጉጅለታት ኣመሪካ፡ ብሪጣንያን፡ ፈረንሳን ብዘይ ንጹር ምኽንያት፡ ሽዑ ንሽዑ እዩ ድሕሪ’ቲ ስምዕ ዓበይቲ ኩባንያታት ሩባያ፣ ሩሹሩ፡ ጎማን፡ ቡካቩን ከም ከም እተፈጸመ’ዩ ዝገልጽ ዘሎ። ኤም- ተመሳሊ ሓሳባት ብምቕራብ፡ ርዋንዳ ተጣሒሱ። እቲ ግጭት’ውን ቀጺሉ። ኣመሪካ ኣብ ክልቲአን ሃገራት ዓቢ ወፍሪ እተቖጻጸረ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ በዚ 23 ብወገኑ ነታ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ንዕጡቕ ጉጅለ ኤም 23 ትድግፍ ሕጂ ድማ፡ ድሕሪ ሓሙሽተ ወርሒ’ዩ ክገብራ ምዃነን እዩ ቃል ኣትዩ። እንተቐጺሉ ነቲ ኣብ ጽቡቕ ቁመና ኣብ መንጎ እዞም ክልተ ወገናት ዘየለ ሰራዊት መንግስቲ ደ.ሪ.ኮንጎ ደፊኡ ደ.ሪ.ኮንጎ እትርከብ ስትራትጅያዊት ኣላ ክብላ እየን ተሰሚዐን። መንግስቲ ብመሰረት ዝተኻየዱ መጽናዕትታት፡ ንኻልኣይ ግዜኡ ተመሳሊ ውዕል ናብ ርእሰ ከተማ ናይ’ታ ሃገር - ኪንሻሳ ከተማ ‘ኡቪራ’ ኣብ ትሕቲ ቁጽሩ ከም ኪጋሊ ግን፡ ነቲ ሰፊሕ ከባቢታት ደሞክራሳዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ፡ ኣስታት ሰላም ዝኽተም ዘሎ። እቲ ውዕል ሰላም፡ ገጹ ክግስግስ ከም ዝኽእል ምንጭታት ዘእተወ ሓቢሩ። ዕጡቕ ጉጅለ ኤም-23 ደ.ሪ.ኮንጎ ተቘጻጺሩ ዝርከብ ‘ኤም-23’፡ 25 ትሪልዮን ዶላር ዝዋጋኡ፡ ዕቑር ሓድሕዳዊ ዶባት ክልቲአን ሃገራት ናይ’ቲ ከባቢ ይእምቱ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ንከተማ ‘ቡካቩ’ ፋይናንሳዊ ይኹን ወተሃደራዊ ሓገዝ ባህርያዊ ሃብቲ ኣለዋ። እዞም ኣብ ክኽበር፡ ክልቲአን ሃገራት ንዕጡቓት ድሕሪ ምቁጽጻሩ፡ መንግስቲ ደ.ሪ.ኮንጎ ኣበርኪቱሉ ከምዘይፈልጥ ብምሕባር ሰፊሕ ከባቢታት ናይ’ታ ሃገር ዝርከቡ ደ.ሪ.ኮንጎ ብሓያሎ ባህርያዊ ጸጋታት ጉጅለታት ካብ ምድጋፍ ክቑጠባ፡ ጎነጻዊ ንከተማ ‘ኡቪራ’፡ ከም ወተሃደራዊት ነቲ ካብ ሓያሎ ሃገራት ዝመጽኦ ክሲ ኮባልት፡ ኮፐር፡ ሊትዩም፡ ማንጋነስን ዝሃብተመት ሃገር ብምዃና፡ ኣብታ ግብረ-መልሲ ድማ ብተመሳሊ ደው መደበርን፡ ከም ምሕዳራዊት ከተማን ብትሪ ክነጽጎ እዩ ተራእዩ። እዚ ኩሉ ታናታሉምን ዘጠቓለሉ ክቡራት ሃገር ዝካየድ ዘሎ ኲናት ብቐጥታን ከብላ፡ ዝብሉ ነጥብታት ዝሓቖፈ እዩ። እዩ ክጥቀመላ ጸኒሑ። ብተወሳኺ፡ እታ ክስተታት ተደማሚሩ፡ ሕጂ ተኸቲሙ ማዕድናት፡ ንመስርሒ ሞባይላት፡ ብተዘዋርን ኢድ ናይ ሓያሎ ሃገራት ከተማ ኣብ ኢድ ዕጡቕ ጉጅለ ኤም-23 ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ነቲ ኮምፕዩተራትን ካልኦት ኤለትሪካውያን ከም ዘለዎ’ዮም እቶም ምንጭታት’ታ ዘሎ ስምዕ ሰላም፡ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ምእታዋ፡ ንመንግስቲ ደ.ሪ.ኮንጎ ዓቢ ክሳራ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት ኣቑሑን ዘገልግሉ እዮም። ደ.ሪ.ኮንጎን ሃገር ዝጠቕሱ። በዚ ድማ’ዩ፡ መንግስቲ እዋን ዝተበጽሐ ስምዕ ዘይዕዉት ኮይኑ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ተንተንቲ ፖለቲካ ዝተኸተመ ስምዕ ሰላም፡ ታሪኻዊ’ዩ ካልኦት ብርክት ዝበሉ ጸብጻባት ውድብ ደ.ሪ.ኮንጎ ኣብ ምውሓስ ጸጥታን ሰላምን ክተርፍ ከም ዝኽእል እዩ ዝግመት ዘሎ። የነጽሩ። ምኽንያቱ ከተማ ‘ኡቪራ’ ምስ ብምባል፡ እታ ዕለት ንኣህጉር ኣፍሪቃን ሕቡራት ሃገራትን ከም ዘመልክትዎ፡ ሃገሩ ከቢድ ብድሆ ገጢሙዎ ዘሎ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ፡ ብመንጎኛነት ብሩንዲ ተራኽብ ስትራትጅያዊት ከተማ ዓለምን ብልጽቲ ኣጋጣሚ’ያ ክብል ርዋንዳ ነቲ ኣብ ደ.ሪ.ኮንጎ ተወሊዑ ዘሎ ኣመሪካ፡ ኣብ መንጎ ርዋንዳን ደ. ሪ. እያ። ብሩንዲ ከኣ ኣብዘን ዝሓለፋ 2 እዩ ተሰሚዑ። ‘ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ግጭት ብዝተፈላለየ መንገዲ ተጐሃህሮ ኮንጎን፡ ተመሳሊ ስምዕ ምቁራጽ ዓመታት ንመንግስቲ ደ.ሪ.ኮንጎ ደጊፋ ፈሌክስ ትሽስከዲን፡ ፕረዚደንት ፓል ከም ዘላ’ያ ብሓያሎ ወገናት ትኽሰስ። ተጻብኦ ተኸቲሙ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ኣንጻር ‘ኤም-23’ ክትዋጋእ ጸኒሓ እያ። ካጋመን ዓቢ ርእሰ-ምትእምማን እዩ ዘለኒ’ ዕቑር ባህርያዊ ሃብቲ ናይ’ታ ሃገር ብመሰረት እቲ ሽዑ ዝተበጽሐ ስምዕ፡ ሎሚኣብ ERI-TV እቲ፡ መራሕቲ ኬንያ፡ ኣንጎላ፡ ብሩንዲን ዝበለ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ክልቲኦም ኣብ ምዝማት እውን ትነጥፍ ከምዘላ ክልቲአን ሃገራት ካብ ቤት-ንብረቶም ቶጎን ከምኡ’ውን ተሓጋዚ ፕረዚደንት መራሕቲ ነቲ ተኣትዩ ዘሎ መብጽዓታት መንግስቲ ኮንጎ ይኸስ። ኣብዘን ዝሓለፋ ሰዓት መደብ ተመዛቢሎም ዘለዉ ሰላማውያን ሰባት፡ ኡጋንዳ ዝተሳተፍዎ ውዕል ሰላም ከኽብርዎ ዓቢ እምነት ከምዘለዎ ኣብቲ ቀረባ ዓመታት ‘ኤም-23’ ብርክት ዝበላ ናብ ቤቶም ክምለሱ ጥጡሕ ባይታ 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ደ.ሪ.ኮንጎን ርዋንዳን፡ ነቲ ነዊሕ ዓመታት", "char_count": 3985, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00235", "text": "12፡50 ዜና ስፖርት እንተኾነ፡ ብዙሕ ከይሰጐመ፡ ድሕሪ 12፡5 ካብ ዞባታት ሓደ መዓልቲ ናይቲ ስምዕ፡ ሚኒስተር 13፡30 ዜና (ዓረብ) ጉዳያት ወጻኢ ርዋንዳ ኦሊቨር ንዱንጊረ፡", "char_count": 112, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00239", "text": "ምስቲ ኣብ ደ.ሪ.ኮንጎ ዝርከብ ዕጡቕ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ጉጅለ ‘ኤም-23’፡ ዝኾነ ምትእስሳር 17፡45 ሞዛይክ 2ይ ከምዘይብላ እያ ክትምጉት ጸኒሓ።", "char_count": 97, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00241", "text": "ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ‘ርዋንዳ ቀንዲ 20፡15 ገለብ ደሓን መስራቲትን ደጋፊትን ናይቲ ብኤም 21፡0 ዜና (ትግርኛ) 23 ዝፍለጥ ዕጡቕ ጉጅለ እያ’ ክብል 21፡25 ፊልም ጾር’ታ ዓዲ ምኽሳሱ ዝከር እዩ። 2፡0 ዜና (ዓረብ) ጉጅለ ክኢላታት ውድብ ሕቡራት 2፡10 ዘዋሪት ካሜራ ሃገራት፡ ኣስታት 4 ሽሕ ወተሃደራት 2፡30 ዜና (እንግሊዝ)", "char_count": 214, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00242", "text": "ርዋንዳ ኣብ ጎኒ ጉጅለ ኤም-23 2፡40 እንዳ ዝማም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ጥዕና ሱሌማን ኣሕመድ ደም፡ ብስሩዕ ናብ መላእ ኣካላትና ዓይነት ደምና ብኸመይ እዩ ዝልለ? ዓይነት ደምና ክቕየር ኣይከኣልን እዩ። ዝባጻሕ፡ ሰብነትና ብዝግባእ ክነጥፍ ምሉእ ዕምርና ሓደ ዓይነት ደም እዩ ዝገብር፡ ኣገዳሲ ፈሳሲ ሰብነትና እዩ። ‘ኤ.ቢ’ (AB-)፡ ካብ ኣሉታ ‘ኤ’ (A-)፡ ዝህልወና። ኣብ ገለ ውሑድ ኩነታት፡ ኦክስጅን ኣገዳሲ መኣዛን ተሰኪሙ ናብ ካብ ኣሉታ ‘ቢ’ (B-) ወይ ካብ ኣሉታ ንኣብነት ምሉእ ምስግጋር ኣንጉዕ ናይ መላእ ሰብነትና የበጻጽሕ። ብመንገዱ ‘ኦ’ (O-) ይቕበል። ዓጽሚ (bone marow transplant) ድማ ሰብነትና ዘየድልዮ ረሳሕ ውህደት ምስ እተካይድ እቲ ዓይነት ደም • ኣወንታ ‘ኦ’ (O )፡- ካብ ከም ዝጎሓፍ ይኸውን። ክቕየር ተኽእሎ ኣሎ። ኣወንታ ‘ኦ’ (O ) ወይ ኣሉታ ‘ኦ’ (O-) ደም፡ ፕላዝማ ብዝበሃል ካብ ማይ ቍሩብ ረብሓታት ምልጋስ ደም ጥራይ ይቕበል። ብዝሓፍስ ፈሳስን ብዋህዮታትን ዝቘመ ደም ክምስራሕ ዝኽእል ኣይኮነን። • ኣሉታ ‘ኦ’ (O-)፦ ካብ ኣሉታ እዩ። ፕላዝማ ኣስታት 5 ሚእታዊት ስለዚ፡ ህይወት ንምድሓን ደም ምልጋስ ‘ኦ’ (O-) ጥራይ ይቕበል። ናይ ደም ዘቕውም ኮይኑ፡ ብሩህ ኣገዳሲ እዩ። ምልጋስ ደም ብዙሕ ማያዊ ክፋል ናይ ደም’ዩ። ዝበዝሐ ኣድማሳዊ ለጋሲ Unigigversal donor ረብሓታት እዩ ዘለዎ። ክፋል (ማለት 92 ሚእታዊት) ትሕዝቶ ዓይነት ደም ‘ኦ’ ኣድማሳዊ ለጋሲ ብዛዕባ ኩነታት ጥዕናኻ ሓበሬታ ፕላዝማ - ማይ እዩ። ተባሂሉ ይጽዋዕ። እቲ ምንታይ’ሲ ዝኾነ • ኣሉታ ‘ቢ’ (B-)፡ ኤች’ (Rh) ረቛሕን ክልቲኦም ካብ ክትረክብ የኽእለካ ዋህዮታት ደም ኣስታት 45 ሚእታዊት ዓይነት ደም፡ ብውሑስ ኣገባብ ዓይነት • ኣወንታ ‘ኤ.ቢ.’ (AB )፡ ወለድና እዮም ዝመጽኡ። ክፍጠር ዋላ’ኳ ከምቲ ሕክምናዊ መርመራ ናይ ደም ውህደት የቑሙ - እዚኦም ኣብ ደም ‘ኦ’ ክቕበል ይኽእል። • ኣሉታ ‘ኤ.ቢ.’ (AB-)፡ ብዝኽእል ዝተፈላለዩ ዓይነት ውህደት፡ ንምክያድ ናብ ሕክምና እትኸዶ ፕላዝማ ዘንሳፍፉ ቀያሕቲ ዋህዮታት፡ ደም ብመልክዕ ፕላስማ’ውን ካብን ናብን • ኣወንታ ‘ኦ’ (O )፡ ዓይነት ደምካ ምስ ናይ ስድራኻ ኣይኹን’ምበር፡ ደም ክትልግስ ጸዓዱ ዋህዮታት፡ ከምኡ’ውን ፕላትለት ይሰጋገር እዩ። ፕላዝማ እቲ ፈሳዊ • ኣሉታ ‘ኦ’ (O-). ሓደ ዓይነት ክኸውን ግን ኣይክእልን። ብምኻድ ብዛዕባ ውሽጣዊ ጥዕናኻ ይብሃሉ። ኣቐዲምካ ዓይነት ደም ምፍላጥ፡ ካብ መን ካብ መን ደም ይቕበል? ደም ዝተፈላለየ ዕማም ብዘለዎም ሓደ ሰብ ዝተለገሰ ደም ብውሑስን ኣብ ምስግጋር ደም፡ ዓይነት ደም ናቲ ቀያሕትን ጸዓዱን ዋህዮታት ይቐውም። ዘተኣማምን መንገዲ ናብቲ ካልእ ሰብ ተቐባሊ ምስ ዓይነት ደም ናይቲ ለጋሲ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ሆሞግሎቢን ደም ክተሰጋግር የኽእል። ኣካላት ኣብ ዝሰማዕ ክኸውን ግድን እዩ። ኣብቲ ዝሓቖፈ እዩ። ሆሞግሎቢን - ኦክስጅን ምስግጋር ዝግበር ሕክምናዊ መብጣሕቲ፡ ተሰጋጊርካ ዘሎ ዓይነት ደም ዘሎ ጸረ-ጂን ዝስከም ፕሮቲን እዩ። እቲ ልክዕ ዓይነት ናይቲ ደም ምፍላጥ ሰብነትካ ዘየለልዮ/ ኣቐዲሙ ዘይፈልጦ እቲ ፋልማዊ ግን ኣገዳሲ መስርሕ እዩ። ምስ ዝኸውን፡ ስርዓተ ምክልኻል ጸዓዱ ዋህዮታት ደም ቀንዲ ክፍሊ ዓይነት ደም ሕማም ኣካላትና ኣብቲ ዝተለገሰ ሕማም ናይ ምጽዋር ዓቕሚ ሰብነትና ዓይነት ደም ዝተፈላለየ ዋላ ይኹን ኩሉ ደም ንዘለዉ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም እዩ። ሕማም ናይ ምጽዋር ስርዓት ሓደ ዓይነት ጥቕሚ እዩ ዘለዎ። ፍልይ ከጥቅዖም እዩ ዝጅምር። እቲ ኩነታት ሰብነትና፡ ካብ ዝተፈላለዩ ሕማትን ዓይነት ደም፡ ኣየናይ ደም ምስ ኣየናይ ድማ ንህይወትካ ዝፈታትን ኣዝዩ ረኽስታትን ንምክልኻል ይሕግዘና። ዓይነት ይሰማዕ ንምፍላጥ እዩ ዝሕግዝ። ሓደገኛ ይኸውን። ፕላትለትስ (platlets)፡ መድመይቲ ጸረ-ጂን ‘ኤ’ ወይ ‘ቢ’ ኣብ ቀያሕቲ ኣብዚ ግዜ’ዚ ምስ ምህላው ባንክ ደምን ምስ ዘጋጥም ንኸቋርጽ ዝሕግዙ፡ ዲስኮ ዋህዮታት ደም ብዘሎ ሰረት-ሽኮር እዩ ንዕኡ ዝምግቡ ወለንታውያን ለገስትን፡ ሓበሬታ ንምርካብ ይሕግዘካ እዩ። (ብያቲ) ዝቕርጾም ደቀቕቲ ዋህዮታት ኣካል ናይ ደም እዩ። ኣብ ፕላስማ ዝልካዕ። ኣብ ጸረ-ጂን ‘ኤ’፡ ንጹር ዝኾነ ኣብ መስርሕ ምስግጋር ደም ክፍጠር ደም ክትልግስ ኣብ እትቐርበሉ እዋን፡ ደም እዮም። ኣድማሳዊ ለጋሲ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዓይነት መጠን ካርቦሃይድሬድስ ክህሉ እንከሎ፡ ዝኽእል ጸገማት ውሑድ እዩ። ብዛዕባ ኩነታት ጥዕና ደምካ፡ ህርመት ኣርባዕተ መሰረታውያን ጉጅለታት ደም ደም ‘ኤ.ቢ.’ እዩ። ጸረ-ጂን ‘ቢ’፡ ካብ ናይ ጸረ-ጂን ‘ኤ’ ፍልይ ዓይነት ደም ናይቲ ተቐባልን ለጋስን ልብኻ፡ ጸቕጢ ደምካ፡ ሙቐት ኣካላትካ፡ ኣለዉ - ‘ኤ’፡ ‘ቢ’፡ ‘ኤቢ’ ከምኡ’ውን ዝበለ ቅርጺ ካርቦሃይድሬድስ ይህሉ። በዚ ምፍላጥ ነቲ ምስግጋር ደም ውሑስ ኣድማሳዊ ተቐባሊ Unigversal recigp-ig ዓቐን ሄሞግሎቢን (hemoglobign) ‘ኦ’። ክኢላታት ባንክ ደም፡ ኣብ ቀያሕቲ መሰረት፦ ከም ዝኸውን ይገብሮ። መን ካብ መን ent ወዘተ እኹል ኣፍልጦ ክትረክብ ዕድል ዋህዮታት ደም ብዘሎ ጸረ-ጂን ‘ኤ’ ወይ ደም ይቕበል? ዓይነት ደም ኣወንታ ‘ኤ.ቢ.’ ኣድማሳዊ ትረክብ ኢኻ። ኣብ ዓይነት ደም ‘ኤ’ – ‘ኤ’ ዝዓይነቱ ‘ቢ’ ምዃኑ ብምንጽጻር ዓይነት ደምካ • ኣወንታ ‘ኤ’ (A )፡- ካብ ኣወንታ ተቐባሊ ይበሃል። ዝኾነ ዓይነት ደም ደም ብምልጋስ ኣብ ኣካላትካ ክኽዘን ጸረ-ጂን፡ ይውስኑ። እዚ ዓይነት ምደባ፡ ኣገባብ ‘ኤ’ (A )፡ ካብ ኣሉታ ‘ኤ’ (A-)፡ ካብ ክቕበል ይኽእል። ዝኽእል ጎዳኢ ማዕድን ‘ኣይረን’ ኣብ ዓይነት ደም ‘ቢ’ – ‘ቢ’ ዝዓይነቱ ‘ኤቢኦ’ (ABO system) ተባሂሉ ኣወንታ ‘ኦ’ (O ) ወይ’ውን ካብ ንምእላይ ይሕግዝ ጸረ-ጅን፡ ጽልዋ ዓይነት ደም ኣብ ነፍሰ-ጾር ይፍለጥ። ኣሉታ ‘ኦ’ (O-) ይቕበል። ኣብ ዓይነት ደም ‘ኤቢ’ - ክልቲኡ ጸረ- ኣብ ማህጸን ዘሎ ድቂ ‘ኣር.ኤች.’ ረቛሒ ሓደ ካብ 20 ህዝቢ ዓለም ሄሞክሮማቶሲ ዓይነት ደምና ብኸመይ እዩ ዝልለ? ጂን ክህሉ እንከሎ፡ • ኣሉታ ‘ኤ’ (A-)፡- ካብ ኣሉታ ‘ኤ’ (Rh factor)፡ ኣወንታ ወይ ኣሉታ (hemochromatosig) ብዝተባህለ ጥዕናዊ ክኢላታት ደም ባንክ፡ ኣብ ቀይሕቲ ኣብ ዓይነት ደም ‘ኦ’ ድማ፡ ክልቲኡ ጸረ- (A-)፡ ወይ’ውን ካብ ኣሉታ ‘ኦ’ (O-) ክኸውን ይኽእል፡ ሓደ ካብ ስድርኡ ጸገም ይሳቐ። ሄሞክሮማቶሲ፡ ኣካላትና ዋህዮታት ደም ንዘሎ ጸረ-ጂን (antig- ጅን የልቦን። ጥራይ ይቕበል። ይወርስ። እቲ ጸገም ዝህሉ፡ እታ ኣደ ልዕሊ ዓቐን ‘ኣይረን’ መጽዩ ብምኽዛኑ gen) ብምርማር እዮም ዓይነት ደምና • ኣወንታ ‘ቢ’ (B )፡- ካብ ኣወንታ ኣሉታ ‘ኣር.ኤች.’ ኮይና፡ ኣወንታ ‘ኣር. ዝፍጠር ሕማም እዩ። እዚ ብተወርሶ፡ ዘለልይዎ። ጸረ-ጂን፡ ሰብነትና ብጸረ- ውሑድ ዓይነት ደም ‘ቢ’ (B )፡ ካብ ኣሉታ ‘ቢ’ (B-)፡ ካብ ኤች.’ ዘለዎ ድቂ ምስ እትሕዝ እዩ። ግዙእ ኣልኮላዊ መስተ ብምዃን ጓና ኣካል ክጥቃዕ እንከሎ፡ ንስርዓተ ካብ ኣገባብ ‘ኤቢኦ’ (ABO) ወጻኢ፡ ምስ ኣወንታ ‘ኦ’ (O ) ወይ’ውን ካብ እታ ነፍሰ-ጾር ናብ ሕክምና ብምኻድ ከምኡ’ውን ብሕማም ዋሕዲ ደም ምክልኻል ሕማም ሰብነትና ግብረ- ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ተታሓሒዞም ኣሉታ ‘ኦ’ (O-) ይቕበል። ኣብ እትገብሮ ምክትታል፡ መርመራ (anemiga) ክፍጠር ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ መልሲ ንኽህብ ዘነቓቕሕ ውህደት ኣብ ዝርከቡ ልዕሊ 60 ጸረ-ጂን ኣለዉ። ምስዚ • ኣሉታ ‘ቢ’ (B-)፡- ካብ ኣሉታ ‘ቢ’ ደም ይግበረላ እዩ። ኣብታ ነፍሰ-ጾር ብስሩዕ ደም ብምልጋስ ዘይተደልየ ደምና እዩ። ስርዓተ ምክልኻል ሕማም ፍሉይ ጸረ-ጂን ልዕሊ 30 ካልኦት ፍሉያት (B-)፡ ወይ’ውን ካብ ኣሉታ ‘ኦ’ (O-) ዘሎ ጸረ-‘ኣር.ኤች.’ ንቀያሕቲ ዋህዮታት ‘ኣይረን’ ኣብ ኣካላትካ ንኸይክዘን ሰብነትና ነቲ ኣብቲ ዝተለገሰ ደም ዘሎ ዓይነት ደም ኣለዉ። ‘ከይ ኣንቲጀን’ (K ጥራይ ይቕበል። ናይቲ ድቂ ከየጥቅዕዎ፡ እታ ኣደ ‘ኣር. ይሕግዝ። ጸረ-ጂን ከለልዮ እንተኽኢሉ፡ ዓይነት antigen)፡ ‘ዳፊይ ግሩፕ’ (Dufy blod • ኣወንታ ‘ኤ.ቢ.’ (AB )፡- ዝኾነ ኤች - ኢሚኖግሎቡሊን’ (Rh igmu- ደም ብምልጋስ ጥዕና ጸላም ከብዲ ደምና ምስቲ ዝተለገሰ ደም ክወሃሀድ group) ከምኡ’ውን ‘ኣር.ኤች. ናል’ ዓይነት ደም ክቕበል ይኽእል። noglobulign - RhIg) ይወሃባ እዩ። ከተውሕስ ይከኣል ዘጸግም ነገር የብሉን። (Rh-nul) ከም ኣብነት ክጥቀስ ይከኣል። • ኣሉታ ‘ኤ.ቢ.’ (AB-)፡- ካብ ኣሉታ ዓይነት ደም ክቕየር ይከኣል ድዩ? ኣብ ደምና ልዕሊ ዓቐን ‘ኣይረን’ ምስ ኣብ ደምካ ዝህሉ ዓይነት ፕሮቲን’ውን እዞም ኣዝዮም ውሑዳት ዝኾኑ ዓይነት ዝኽዘን ንጥዕና ጸላም ከብዲ ሓደገኛ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ብኣገላልጻ ሕክምና ደም 1 ካብ 1,0 ሰባት ክርከቡ ዘለዎም ምዃኑ እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ‘ኣር.ኤች’ ረቛሒ (Rh factor) ወይ ተኽእሎ ጸቢብ እዩ። ‘ኣር.ኤች. ናል’ ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ኣብ ልዕሊ ድማ ጸረ-ጂን ‘ዲ’ (D antigen) ተባሂሉ ዓይነት ደም ኣብ ዓለም ብኣዝዩ ትሑት ዝተፈላለዩ ዓይነት ሕማት ጸላም ይግለጽ። እዚ ፕሮቲን’ዚ ኣብ ደም ቁጽሪ ይርከብ። ካብ ጠቕላ ብዝሒ ከብዲ፡ ከም ወይቦን ነድሪ ጸላም ከብድን እንተሎ እቲ ዓይነት ደም ኣወንታ ህዝቢ ዓለም፡ ‘ኣር.ኤች. ናል’ ዓይነት ዝኣመሰሉ መጽናዕትታት ተኻዪዶም (posigtigve)፡ እዚ ፕሮቲን እንተዘየለ ድማ ደም ዘለዎም ሰባት 50 ከም ዘይበጽሑ ነይሮም። ኣብ ደም ናይቶም በዚ ኣሉታ (negatigve) ይበሃል። እዚ ዓይነት መጽናዕትታት የረድኡ። ኣዝዩ ውሑድ ሕማም ዝሳቐዩ ግዳያት ልዑል መጠን ምደባ፡ ኣገባብ ‘ኣር.ኤች.ዲ’ (RhD sys- ብምዃኑ መጠን’ውን ‘ወርቃዊ ደም’ ‘ኣይረን’ ከም ዝተረኸበ እቲ መጽናዕቲ tem) ተባሂሉ ይፍለጥ። በዚ መሰረት (golden blod) ተባሂሉ’ውን ይጽዋዕ የመልክት። ስለዚ፡ ብስሩዕ ደም ምልጋስ ሸሞንተ ጉጅለታት ደም ክፍጠር እዩ። ካብ ሕማት ጸላም ከብዲ ከናግፈካ ይከኣል። ዓይነት ደም ብኸመይ እዩ ዝውረስ? ይኽእል እዩ። • ኣወንታ ‘ኤ’ (A )፡ ከም ሕብሪ ዓይንና፡ ዓይነት ደምና’ውን • ኣሉታ ‘ኤ’ (A-)፡ ካብ ስነ-ህይወታውያን ወለድና ኢና • ኣወንታ ‘ቢ’ (B )፡ ምንጪ፦ clevelandcligignigigc ንወርሶ። ‘ኤቢኦ’ (ABO) ጅን ‘ኣር. ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ማህደር ጀጋኑ ማህደር ጀጋኑ ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን 5ይ ክፋል ኣብ ቅናፍና’ውን ብ6 ጥሪ 1981 ደማዊ ግጥም ተኻየደ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ጸላኢ፡ ብርጌድ 4-1ን ሃንደሳ ውድብ ደቡብን ሓጎስ፡ ኣዛዚ ሓይሊ 13 ቦጦሎኒ 1-4 ክወጽኣ ደለያ። ከም ወዲ መንገሻ’ያ “ቅድም ባዕሎም ንባዕሎም ይዳቐቑ ክቡር ኣንባቢ፡ ኵነታት 6ይ ወራር ናብ ፎሮ ስሒቡ ሓይሉ ብምጥንኻር፡ ንጉሰ ክብርኣብ ኣብኡ ተወግኡ። ንጉሰ ዘይወደቐት’ምበር ንሳ’ውን ማይ ጽምኢ ይተሃናኾቱ” ኢሉ ኣጽቅጥ ኣቢሉ ክኣቱ ኸሎ፡ ኣብ መንጎ ሰውራ ነቲ ኣብ ኩመይለ ክተኣኻኸብ ዝጀመረ ክብርኣብ ሕክምና ዓገመዳ ምስ በጽሐ ሓሊፉዋ ነበረ’ሞ፡ ሃንደበት ናብቶም ይዕዘብ ነበረ። ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ኤርትራን ጸላእን ዝነበረ ፍልይ ሚዛን ሓይሊ ንምንጽጻር ዝኣክል፡ ሓይሊ ጀብሃ ቀዲሙ፡ ኣብ 1 ሰነ ተሰዊኡ። በዚ ምኽንያት ዶርዓስን ንወዲ መንገሻ ኣፉ ከፊቶም ከተርክሱሉ መስመር ኣስመራ መንደፈራ ጽርግያ ኣብ መንጎ ክልተ ውድባት ሰውራ 1980 መጥቃዕቲ ብምኽፋት ደምሰሶ። ዳዕሬማን (መዓስከራት ተ.ሓ.ኤ.) ክድፈራ ዝጋደሉ ዝነበሩ ብጾታ ጽግዕ በለት። ናብታ ሰንጢቑ ክመሓላለፍ ከሎ፡ ጸላኢ ተጻብኦ ንብረቱ’ውን ብምሉኡ ተታሕዘ። ኣይተኻእላን። ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ኣብ ኢድ ሓደ ብጻያ ዝነበረት ቍንጣሮ ኤርትራ ዝተወልዐ ወተሃደራዊ ረጽሚ ንኤርትራዊ ወተሃደራዊ ዓቕሚ ማዕረ መጥቃዕቲ ህዝባዊ ግንባር፡ ክልተ ከኣ ውጉኣቱ ጸይሩ ንድሕሪት ኣዝለቐ። ሽንቲ ዝሓዘት ብራሾ ኢዳ ብምውርዋር፡ ክንደይ ከም ዝሃሰዮ ንምጕላሕ፡ ገለ መዓልቲ ጸኒሑ ፈጠር፡ ኢራፋለ፡ ዓጽፈት፡ ንብምሉኡ ኣጥቂዑ ዝተቖጻጸሮ ከባቢታት ቦግ! ኣቢላ ኣሕደገቶ። ኣንቃዕሪራ ብራሾ ፍጻመታት ካብ ውግእ ሕድሕድ ኣብ ኩስራለ፡ ዳሊ፡ ኩበኒ፡ ቦርደሊ፡ መንካዕሊለ (ኢንገል፡ ቦርደሊ፡ ኢራፋለ …) ገዲፉ ናብ ኣፋ ብምድፋእ ነተን ቍንጣሮ ሽንቲ ዓምድና ኣብነት ተጠቒምና ኣለና። ካብ ካብ ኢድ ተ.ሓ.ኤ. መንጢሉ ዕለት 18 ናብ ፎሮ ተመልሰ። ድሕሪ’ዚ ፍጻመ’ዚ ናብ ጎረሮኣ ኣንቆርቆረተን። ብጾታ፡ “ሓዛ! ኣንበብቲ ኸኣ፡ ነቲ ታሪኽ ዘዕሙቕ ኢንገል ተቖጻጺሩ፡ ኣብኡ ንሓሙሽተ ዝስዕብ፡ እቲ ብዓርቢ 14 ሕዳር ቀዲሙ ኣሕድጋ!” … ከሕድጉዋ ገልታዕታዕ ብጽሑፍን ብቓልን ብዙሕ ዋሕዚ መዓልቲ ኣዕረፈ። ኣብዚ መስርሕ’ዚ፡ ወጺኡ ዘሎ ካልኣይ ክፋል ዓንቀጽ ናይዚ በሉ። ሓረጉ ግን ዳርጋ ጨሊጣተን’ያ። ክመጽኣና ጸኒሑ። ብኻልእ ኩርናዕ ማዕረማዕረ’ቲ ብመሬት ዝደፍእ ዝነበረ ኣርእስት’ዚ እዩ ዝቕጽል። ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ሕጂ’ውን ናብ ዝጥምት ሃናጺ ርእይቶ’ውን ተቐቢልና። ሓይሊ፡ ሓንቲ ዕብሪ’ውን ወሰን ወሰን ፎሮ ተመልሰ። ንሃንደሳ ገዲፍካ እዘን ሓይሊ ህዝባዊ ግንባር ናብ ፎሮ ንሱ ኸኣ “ዓምዲ ማህደር ጀጋኑ፡ ባሕሪ እናኸደት፡ ምሩኻት፡ ብኮልቦ ዲሶለ ካብ ሳሕልን ካብ ክፍልታት ውድብ ተመሊሱ ዳግመ ውዳበ ምስ ገበረ፡ ብ1 ንወተሃደራዊ ኵነታት ኣብ ዝምልከት ንዝወደቑን ውጉኣትን ትቕበል ነበረት። ዞባ ምብራቕን ተወዳዲበን ኣብ ውግእ ሓምለ 1980 ንኻልኣይ ግዜ መጥቃዕቲ ትሕዝቶኣ፡ ኣተኩሮኣ ኣንጻር ቀዳማይ ሓውሲ ደሴት ቡሪ ዝተሳተፋ ኣሃዱታት ሰራዊት ኣብ ኢንገል ምስ በጽሐ፡ ኣበጊሱ። ኣብ ቦርደሊ፡ ዶርዓስን ዳዕሬማን ጸላኢ ብዛዕባ ዝተኻየደ ውዕሎታት ተጋዳሊት ሓረጉ - ኣባል ቦጦሎኒ 1-4 ተጠርኒፈን ሓንቲ ቦጦሎኒ መስረታ። ብፍላይ’ተን ካብ ከበሳ ዝወረዳ ኣሃዱታት፡ ኣብ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፡ ካብ ብርጌድ ይዅን። ከምቲ ዝቐደመ፡ ናብቲ እዛ ቦጦሎኒ’ዚኣ ምስ ቦጦሎኒ 1-4 ዘነይተናን ዘሐብነናን ዝያዳ ንሓድነትና ኣብ ንጥፈታተን ሓደ ሓደ ምስ ልምዲ 70 ዝተላእከ ብምኪኤል ሃንስን (ሕጂ ተጻሚደን ከኣ ኣብ ወርሒ መስከረም ዘጠናኽር ዓውድታትን ሜዳታትን ናይቲ ህዝቢ ዘይጠዓም ንኣሽቱ ብ/ጀ ወዲ ሃንስ) ብየማነ ዮሴፍን ትምራሕ 1980 ንብርጌድ 80 ኣቖማ። ክልተ ጅግንነት ኣተኲራ ትቕረብ” ዝብል’ዩ። ነጸብራቓት ተኸስተ። ኣባላት ሃንደሳ፡ ሓይሊ፡ ከምኡ’ውን ካብ ሰሜናዊ ባሕሪ ቦጦሎኒታት ዝሓቖፈት ብርጌድ 80፡ እንተኾነ፡ ታሪኻዊ ድኽመታትና ካብተን እንስሳታት ዘገዳም ሰገን ሃዲኖም ዝመጽአት፡ መራሒ ሓይሊ ናትናኤል ኣዛዚ መብራህቱ ተኽልኣብ (ስዉእ ይዅኑ ዓወታትና፡ ኵላቶም ተመኩሮን ጠቢሖም ስጋ እናወራረዱ ኸለዉ፡ ገብረዝጊ (ወዲ ገብረዝጊ) ዝሓዛ ኣሃዱ ብ/ጀ ቫይናክ) ኮምሽነር ተኽለ ወደይ ትምህርትን ምዃኖም ከይዘንጋዕና፡ ደቂ’ቲ ከባቢ (ብሄር ዓፋር) ግልብጥ ከቢድ ብረትን ተሳተፋኦ። ውግእ ኮኑ። እታ ብርጌድ ካብ ምብራቕ ናብ ዓምዲ ማህደር ጀጋኑ ንኹሉ ኢሎም ኣብየቱታ ከስምዑ መጽኡዎም። ዳዕሬማ ዶርዓስ ከኣ ከምቲ ኣብ ካልኣይ ደቡብ ብምድያብ፡ ክሳብ 1981 ኣንጻር ርእይቶታትኩም ተኽብሮ’ያ። ብቐንዱ እቲ ተግባር ማዕረ ክንድኡ ክብደት ዘለዎ ክፋል ዝረኣናዮ ብዘይመጠን መሪርን ቀዳማይ ጸላእን ተጋድሎ ሓርነት ትረኻ ኣርእስትና ብዛዕባ ሻድሻይ ወራር ኮይኑ ዘይተሰመዖም ኣባላት ሃንደሳ’ውን ከቢድ መስዋእቲ ዝሓተን ነበረ። ውግእ ኤርትራን ብዙሕ ውግእ ኣካየደት። ስለ ዝኾነ፡ ንውግእ ሕድሕድ ዝምልከት ደንጸዎም። ድሕሪ’ዚ፡ መራሒ ሓይሊ ዳዕሬማ፡ ህይወት መራሒ ቦጦሎኒ 1-4 ብሓጺርን ሓፈሻውን መልክዕ ኣብ ብፍላይ ኣብ ሕዳር 1980 ከኣ፡ ክፋል ስዉእ ብርሃነ ስሑል ምስ ጀማሂርን ነጋሲ (ፊዝ)፡ መራሒ ሓይሊ ኣቦይ ናይ ሎሚ ዓንቀጽ ከነጠቓልሎ ኢና። ኣሃዱታት ናይ’ዛ ብርጌድን ካልኦትን፡ ዓበይቲ ዓድን ድሕሪ ምዝርራብ፡ ንኣባላቱ ተስፋይ በየነን ዝርከቡዎም ሓርበኛታት እቶም ብጽሑፍን ብቓልን ተዘክሮኹም ንትግራይ ኣትየን፡ ብግርሁ ስርናይ፡ ዕዳጋ ተስፋሃንስ ሓጎስ ወ/ገብሪኤል - ምስላፍ መጠንቀቕታ ኣመሓላለፈ። “ሕጂ ዝወሰደ ጽንኩር ኵነታት ነበረ። 1978፡ መስዋእቲ 1.7.1980 ቦርደሊ ክትልእኩልና ዝጸናሕኩም ከኣ ረቡዕ፡ ጎቦ ዓደሕፈሮም ሓሊፎም ኣብ ኮይና’ያ፣ ድሕሪ ሕጂ ግን ንጠንቀቕ፣ ንዅነታት ኣየር ብዝምልከት ከኣ፡ ኣብ እናመስገንና ተሳትፎኹም ይቐጽል። ሓውሲ ከተማ ነበለት ወዓሉ። ካብኡ ይገብር ኣይነበረን። ሰራዊት ተጋድሎ ዝኾነ ምስ ከባብን ህዝብን ዘራኽበና ልዕሊ ሓንቲ ጕጅለ ካብ ኣባላት ሓይሊ ንምብራቕ ብምጥዋይ፡ ብዕዳጋ ሓሙስ ሓርነት ክሳብ መወዳእታ ሰነ 1981 ካብ ጉዳይ፡ ብዘይ ኣፍልጦናን ኣፍልጦ 1ን ሓይሊ 13ን ናይ ቦጦሎኒ 1-4 ውግእ ሕድሕድ ሓውሲ ደሴት ቡሪ ናብ ባዳ ገጾም ኣንቆልቆሉ። ኣብ ባዳ፡ ምሕዳር ቍጽሪ 9ን 8ን ተጸራሪጉ ምሕዳራት ህዝብን ክትግበር የብሉን፡ ዘጋጠመ ብድሆ እንተኣቕሪበ ገላጺት ካብ መወዳእታ ወርሒ ግንቦት 1980 ሲሞትን ዓሳዒላን ዝነበረ ሓይሊ ተ.ሓ.ኤ. ንባርካ ኣንቆልቆለ። ” በሎም። ኣብነት ክትከውን’ያ። ኣብ ልዕሊ መስርዕ ጸጋይ ሃንስ ድሕሪ ምስ ተሃርመ፡ እቲ ኣብ ከባቢታት እቲ ብሓይልታት ህዝባዊ ግንባር ካብ ሰንሒት ዝተበገሰ ናይ ሃንደሳ፡ ዘጋጠመ ሓደጋ ጥራይ ሰለስተ ዓበይቲ ኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር፡ ድሕሪ ኢራፋለ ዝነበረ’ውን ብድሕሪት ብቡያ ንዶርዓስን ዳዕሬማን (መዓስከራት ስለያ፡ 06፡ ዞባዊ ሰራዊትን ምልሻን ህዝባዊ ግጥማት’ዩ ተኻይዱ። ሓንሳብ ብተ.ሓ.ኤ. ንኢንገል ምቍጽጻር፡ ኣብ ዶርዓስን መጥቃዕቲ ስለ ዝተኸፍተሉ ጠቕሊሉ ተ.ሓ.ኤ.) ንምድምሳስ ዝተፈተነ ካልኣይ ግንባር፡ ካብ ምለዛናይ ክሳብ ደቂዓንዱን ዝተኻየደ ሰፊሕ መጥቃዕቲ፡ እተን ዳዕሬማን ንዝነበረ ሓይሊ ተ.ሓ.ኤ. ናብ እምባሶይራ ደየበ። ብሓጺሩ፡ ወፍሪ’ውን ከምቲ ዝተደልየ ኣይሰለጠን። ሸበቕን ዘሎ ከባቢታት ኣጥቂዐን ናብ ዝሰዓባ ክልተ ድማ ብወገን ህዝባዊ ብሓይሊ ንምእላዩ መደብ ተታሒዙ ስለ ውግእ ሰሜን ደንከል ኣዝዩ ከቢድ ከም ስለ’ዚ ሓይልታት 1ን 13ን ናብ ላዕላይ ባርካ ወረዳ። ሓንቲ ቦጦሎኒ ካብ ግንባር ዝተፈተና ናይ ጸረ-መጥቃዕቲ ዝነበረ፡ ኣብ ወጋሕታ 23 ሰነ 1980 ናብ ዝነበረ’ዮም ሰብ ውዕሎ ዝትርኹ። መበገሲአን ክምለሳ ነይሩወን። ነቲ ብርጌድ 7፡ ካልኣይቲ ድማ ካብ እንዳ ዶርዓስ ነቐለ። ብለይቲ ናብተን መዓስከራት ወፍርታት ነበራ። ኣብቲ ብ6 ሰነ 1980 ናብ ዕላማአን ክኣትዋ ተዳልየን ብግዜ ወያነ ትግራይ፡ ሻዕብያን ጀብሃን ዳግም 27 ብሓልሓል፡ ጀንገሬን፡ ሰበር፡ ዓደርደን ክጐዓዝ ሓዲሩ። ግን ኣብቲ ዝተገመተ ብ ተ.ሓ.ኤ. ዝተፈነወ መጥቃዕቲ፡ ዛሕሊ (ለይቲ) ዝሰንጠቓኦ መንገዲ፡ ውግእ ሕድሕድ ወሊዖም ምስ ሰምዑ፡ እንገርነን ኣቢለን ናብ ኣቑርደት ምስ ሰዓታት ኣይተበጽሐን። መራሒ መንገዲ ክፍልታትን ሓይልታትን ህዝባዊ ግንባር ኣብ ምላስ ግን ብግዜ መሪር ጸሓይ ብታሕጓስ ዝኣክል ከበሮ ሓምሓሞም ኮብኮባኦ፡ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ካብ ባርካ ንቐንዲ ዕላማ (ንዶርዓስ) ንየማን ገዲፉ ካብ ምሉእ ሓውሲ ደሴት ቡሪ ተጸሪጉ ክኸድኦ ነይሩወን። ኣብ ደንከልን ማይ ከም ዝዘበጡን ትልሂት ተንቤን ከም ላዕላይ ናብ ባርካ ታሕታይ ተኣከበ። ኣብ መሪሑዎም ኣዝዩ ነዊሕ መንገዲ ሃጺጹ። ናብ ፎሮ ክጥርነፍ ተቐስበ። ሓይሊ ኣብ ዘይርከቦን ብጸሓይን ክሰግራኦ ኸኣ ዝሓንበጡን’ዩ ዝትረኽ። ካብኡ ሓሊፋ፡ መወዳእታ ሓምለን መጀመርታ ነሓሰን በዚ ምኽንያት ተመሊሶም ኣብ ዶርዓስ ጀብሃ፡ ሕጂ’ውን መጥቃዕቱ ኣብ ፎሮ ከቢድ ኮነ። ንጀብሃ ኣብ ምስጓጕ ኢዳ ሓዊሳ። 1981 ኣብ ከባቢታት ተኾምብያ፡ መጥቃዕቲ ክኸፍቱ ከለዉ፡ ግዜ ረፊዱ ንምቕጻል ኣብ ኩመይለ ተኣኻኸበ። ኣብ መንጎ ሓንቲ ጕጀለ ሓይሊ 13 ሰራዊት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዳሰ፡ ኣውሓታት (ከባቢ ፎርቶን ዒላ ጸሓይ ተሪራ ነበረት። ብወገን ህዝባዊ ግንባር ከኣ ኣብ ገማግም ወዲ መንገሻ ብወቕዒ ጸሓይ ስለ ዝወደቐ፡ ንወያነ፡ ኣይኮነንዶ ናብ ዶባት ኤርትራ ዓብደላን) ጽንኩር ግጥማት ተኻይዱ። ዓርጎሎን ዛግርን ዓሪዱ ንዝነበረ ሓይልታት ብወገን ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. እውን ነቲ ኩላቶም ኣባላት ጕጅለ ንምድሓኑ ከቕርቡዋ፡ ናብ ውሽጢ መሬት ትግራይ ካብ ሳሕል ተበጊሰን ብሰሜን ባርካ ምንቅስቓስ ስለ ዝፈለጡዎ፡ ድብያ ተንቀሳቐሱ። ግን፡ ብራሾታቶም ጥብ ኣትዮም ክቐጽዑዋ ምጽንሖም’ዩ ምስ ዘጥቃዓ ሓይልታት ህዝባዊ ግንባር ኣጻዊዶም ጸኒሑ። ኣብቲ ማይ ዘለዎ ቦታ ትብል ማይ ኣይነበረን። ኵለን እንተ ዝፍለጥ። እታ ብተጋድሎ ሓርነት ብምውህሃድ፡ ብ10 ነሓሰ 1981 ኣብ ድብያ ገይሮም። ካብቲ ዒላ ገሊሎም ተፈተሻ፡ ክልው! ክልው! ጥራይ በላ። ክትብህር ዝጸንሐት ውድብ፡ ውግእ ታማራትን ኣዲባራን ብዝተኻየደ ናይ ነቲ ጋብላታት (መስተይ ጥሪት) ማይ እቶም ደቂ ተባዕትዮ፡ “እስኪ መተርከስ ሕድሕድ ኤርትራ ዳግም ምስ ተወልዐ፡ መጠረሽታ ውግእ ጀብሃ ዓባይ ጠቕሊላ መሊኦም፡ ንኹሉ ጋብላታት ከኣ ካብ ኣፍ ኵላትና ኣብዛ ብራሾ ሽንቲ ንፈትን፣ ኣብ ልዕሊ ታሪኻዊ ጸላኢኣ ሕነ ክትፈዲ ንሱዳን ሰገረት። በዚ ምኽንያት’ዚ፡ እቲ ድሕሪት ብሬናት ኣሲሮምሉ ጸንሑ። ነዋህልለሉ” ተበሃሂሎም ፈተኑ። ካብ ግሩም ዕድል’ያ ረኺባ። ገዚፍ ሓደጋ ወፍሪ ቀይሕ ኮኾብ ኣብ ብሰንኪ’ዚን ብሰንኪ ወቕዒ ጸሓይን ኣብዚ ኩላቶም ዝተዋህለላ ቍንጣሮ ሽንቲ ግን ሰራዊት ተጋድሎ ሓርነት፡ ኣብ ልዕሊ ሰውራ ኤርትራ ከንጠጢ ኸሎ፡ ዝተኸፍለ መስዋእቲ ብዓይነትን ብዝሕን መዓኮር ብራሾ ኣይከደናን። ንሱ ጥራይ መወዳእታ ሕዳር 1980 እዩ ካብ ሰሜን 15 ሽሕ ዝግመት ሰራዊት ኤርትራ (ናይ ከቢድ ነበረ። ካብ ሃንደሳ መራሒ ጋንታ ከይኣክል፡ እታ ብራሾ ኣብ መንጎ ከም ሽላ ደንከል ጠቕሊሉ ንእምባ ሶይራ ዝደየበ። ተ.ሓ.ኤ.)፡ ገለ ዕጥቁ ሓቢኡ ገለ ኣራጊፉ፡ እዮብ ርእሶም፡ መራሒ መስርዕ ሓድሽ ቆሊባ ብሓንቲ ተጋዳሊት ተመንጠለት። ኣብ እምባ ሶይራ’ውን ካብ 16 ክሳብ ኣብ መዓስከራት ታህዳይን ከረኮን ወዲ ቐሺ፡ ተሓጋዚ መራሒ መስርዕ ሓረጉ ዝተባህለት ብጸይቶም፡ ኣብ 23 ታሕሳስ 1980 ንሓደ ሰሙን ዓሪዱ ተኣኪቡ “ኣብ መርዓ ጓላ ቀላቕል ምዓላ” ተወልደ ወዲ ቐሺ ክስውኡ ክለዉ፡ መንጎ’ታ ጕጅለ ነበረት። እተን ንህይወት ተኸላኸለ። ድሕሪ ሓደ ሰሙን ግን ኮይኑ ተረፈ። ክብርኣብ ዘመን፡ ተወልደ ዕንሹ፡ ካብ ወዲ መንገሻ ከድሕና ኣብታ ብራሾ ብርሃነ ገ/እንድርያስ እየለ - ምስላፍ 197፡ ካብኡ ወሪዱ ብኸባቢ እምባ ከሻዓት ናብ ሓይልታት ከኣ መራሒ ጋንታ ሃይለስላሰ ይቕጽል መስዋእቲ 1.7.1980 ቦርደሊ ዝተጠራቐማ ቍንጣሮ ሽንቲ ብዓይና ሃዞሞ ወሪዱ፡ ቀጥታ ናብ ቅናፍና ሰገረ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ሃብተ ገብረየሱስ ወልደጊዮርጊስ፡ ሱዛና ጣሃ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ዲና 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ዓፋ በኺት ዓብዱ፡ ተጸዋዒ ዓብዱ ዓባይና ኣማረሽ ተስፋሚካኤል ዑቕባይ ጣሃ መሓመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣድም ሑመድ፡ ኣብ መንጎይን ኣብ ኣስመራ ስለዝዓረፈት፡ ነፍ/ኣሰፋሽ ተኽለ ምስ 3 ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/12/25 ወ/ሮ ዘውዲ ገብረየሱስ፡ ብዓል ቤተይ መንጎ ሸያጢ ዓብዱ ኣድም ሑመድን ብርኽቲ ኣማኒኤል መብራህቱ ምባል ተካእቲ ደቃ 2.ነፍ/ንግስቲ ተኽለ ያቆብ ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣርኣያ ነጋሽ መስፍን ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ብዕ23/09/204 ቁ/ሰሌዳኣ ER-1-08583 ተሪፉ፡ ብርኽቲ ኣይምነን መብራህቱ ምስ 7 ተካእቲ ደቃ ወረስቲ ምዃንና ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ቁ/ቻሲ XTA21210506174 ዝኾነት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ወ/ሮ ለተኺዳን ተኽለሃይማኖት 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ኒቫ ዝዓይነታ መኪና ውዕል መሸጣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ 9ይ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። መድሃኔ፡ ብዓል ቤተይ መጀር ሚኬኤል ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ፈጺምና፡ ስም ዋንነት ናብ ስመይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ፍረዝጊ ጉርጃ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከየመሓላለፈ ኣድራሻኡ ስለ ዘይተፈልጠ መርሃዊት ብርሃነ ብጹእኣምላኽ፡ ኣደይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ብጋዜጣ ክጽውዕለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ወ/ራ ነፍ/ ኤፍሬም ኣብርሃም፡ ሉልያ ርሻን ወልደገርግሽ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት እንተሎ፡ ን5/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኤፍሬም ኣብርሃም ብመንገዲ ጠበቓኣ፡ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ተጸዋዕቲ ወራ/ነፍ ደግ/ጆርጆ ሃብቲን ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ቤ/ፍ ይቕረብ። ነፍ/ት ኣስማይትን ትኩእን፡ 2. ክፍሎም ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ወ/ሪ ሊድያ በረኸት ገብረወልዲ፡ ዝተፈቕደለን ናይ ምጽራይን ምስላጥን ጆርጆ ሃብቲት፡ 3. ኣቶ ደሞኒኮ ጆርጆ ኣቶ ኤፍሬም ሃብተገርግሽ ገብረማርያም፡ ብ/በ/ዕዳ 1.ኣቶ ሃይለ ተኽለ ኣብርሃ ንግዳዊ ትካለን፡ “ቢኤንሲ ምጽራይን ምስላጥን” (BNC CLEARING& ሃብቲት፡ 4. ልኡል ጆርጆ ሃብቲት፡ 5. ኣቦና ሃብተገርግሽ ገብረማርያም ስለዝዓረፈ፡ 2.ተስፋልደት ተኽለ ኣብርሃ 3.ኣብርሃም FORWARDING) ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ነፍ/ በየነ ጆርጆ ሃብቲት፡ 5.1 መኣዛ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ተኽለ ኣብርሃ 4.ቢንያም ተኽለ ኣብርሃ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት በየነ ጆርጆ፡ 5.2 ክብረት በየነ ጆርጆ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብ/በ/መሰል ወረ/ነፍ ጸሃይነሽ ተኽለ ፍርዲ መኣገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ 5.3 ሃብቲት በየነ ጆርጆ 5.4 ዮሴፍ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ኣብርሃ፡ ኣወጣሽ ይሕደጎ ወልደታትዮስ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። በየነ ጆርጆ፡ 5.5 ርብቃ በየነ ጆርጆ፡ 5.6 ይቕረብ። ወረ/ነፍ ተኽለ ኣብርሃ ተመልሶ፡ ሳባ ተኽለ እስክንድር በየነ ጆርጆ፡ 5.7 ሰላም በየነ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣብርሃ ናይ ፈጽሚ ክሲ ተኸፊቱልኩም ሰናይት ኣልኣዛር፡ ብዓል ቤተይ ሰለሙን ጆርጆ፡ ወራ/ነፍ ኣቶ ኤፍሬም ኣብርሃም፡ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ባህታ ዘርአ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ወ/ት ወሓዚት ኤፍሬም ኣብርሃም፣ 20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና 6.1 ሰዓረ ተስፋሚካኤል 6.2 ሰለማዊት ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣብ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ደቀምሓረ ከባቢ ኣምሁር ፕሎት 26 ፓርሰል P ዝርከብ ተስፋሚካኤል 6.3 ኣስቴር ተስፋሚካኤል ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ኣብ ቤ/ጽ/ካዳስተር ብመለዪ ቁ/ንብረት 4BRDKM0313/1 ብስም ሰናይት 6.4 ገነት ተስፋሚካኤል ናይ ምቅሊት ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ተስፋጊዮርጊስ ዘውደ ዝተመዝገበ ኦርጂናል ምስክር ዋንነት ገዛ (ሊብሬቶ) ውርሲ ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ወ/ሮ ማና ለባሲ ረዳእ፡ ብዓል ቤተይ ስለዝጠፈኣኒ፣ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተልዩ ኣብ ውሽጢ 30 ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣርኣያ ረዘነ በርሀ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ የማነ ይስሓቅ ወልዱ፡ ኣዴና ሮማ መዓልታት ብቁጽሪ ቴለፎን 07467978 ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ፡ መተካእታኡ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረቡ። መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ክፍለየሱስ መለስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ክሓት ምዃነይ እሕብር። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ሰናይት ተስፋጊዮርጊስ ዘውደ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ሕርይቲ ካሕሳይ ወኪላ ድያና ገብረህይወት ገብሩ ምባል ተሪፉ፡ ብርሃነ ገብራይ ብፍ/በ/ዕዳ ሸዊት፡ ነጋ በረኸት ኣብ መንጎ ከሳሲት ወ/ሮ ማክዳ ተስፋይ ድያና ገብረህይወት ገብረዋህድ ተባሂሉ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ከረን ከባቢ 02 ዞን 01 ፕሎት 96 ዚፕ ኮድ 6K-1398 ነጋ፡ ንፈጽሚ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኩም ገብረኣብን ተኸሳሲ ኣቶ ደስበለ ኪዳነ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ፓርሰል PoP 96 ስፍሓት መሬት 264.42 ት/ሜተር ኣብ ልዕሊኡ 3 መደቀሲ፡ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ናይዝጊን ዘሎ ናይ ሞግዚት ጉዳይ፡ እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ ሓደ ሳሎን ክልተ ሸቓቕ፡ ሓደ ክሽነ ዘለዎ፣ ብስም ኣቶ ኣርኣያ ገብረእግዚኣብሄር 16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ክሲ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ኣድራሻኻ መጋባእያ ይቕረብ። ተኽሉ ምስ ክልተ ኣሕዋቱ ዝተመዝገበ ዝገዛእኩዎ፡ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ፣ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ኣቢዛይ ኪሮስ በየነ ምባል ተሪፉ፡ ኣቢጋይል ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ኪሮስ በየነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ብመሰረት ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰልን ቤት ፍርዲ ናይ መኣገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ ቁ,32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ብፍ/በ/ዕዳን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ክርክር፡ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ብፍ/በ/ዕዳ 1.ሳራ ኣርኣያ 2.ለምለም ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ኣርኣያ፡ኣዜብ ኣርኣያ፡ ልኡል ኣርኣያ ሳሙኤል ተኽለ ዮሃንስ፡ ኣቦና ተኽለ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ከሳሲት ወ/ሮ ኣኽበረት ገብረሚካኤል ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን9/1/26 ዮሃንስ ሃይለ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ገብረእየሱስ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ገብረኣምላኽ ወ/ሮ ኣስቴር ገብረልኡል ፈረሚካኤል ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.3 ቅረቡ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ሰጊድ ተስፋሚካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ቁ.47 ይቕረብ። ወኪል ን9/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ብስም ኣስካሉ ገብረታትዮስ ገብረስላሴ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL0239 ሰሲና ነጋሽ መለስ ምባል ተሪፉ፡ ሰሱና ርእሶም በራኺ ተስፋሚካኤል፡ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ፓራዲዞ ዓዲ ሰግዶ ቁ/ገዛ - ዝርከብ ናይ መሸጣ ነጋሽ መለስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ብዓልቲ ቤተይ ርሻን ኣብርሃ ግብረቱ ስጋ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ጽገሂወት ዮውሃንስ ብርሃነ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መብርሂት እዮብ ሃብተጽዮን፡ ኣደይ ሰምበል ጎደና 835-54 ቁ/ገዛ- ካብ ዕለት 01/01/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2027 ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ሙሉ ነጋሽ መሓሪ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ከሳሲት ዮርሳሌም ቴድሮስ ጸጋይ፡ ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ተኸሳሲ ምስግና ተስፋይ ሃብተ፡ ናይ እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ብሕጋዊ ወኪል ን15/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ኣብራሃ በኪት ነማርያም፡ ኣሞይ ኣስካሉ ገብረታትዮስ ገብረስላሴ ቁ.49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ እኽሊ ፋና ነማርያም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 4 ኣሕዋተይን 7 ኣሞታተይን ምስ ሲልቫና ሚኪኤል መንግስቱ ምባል ተካእቶም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ወ/ሮ ልዋም ተስፋኣለም፡ ተጸዋዒ ኣቶ ተሪፉ፡ ሳራ ሚኪኤል መንግስቱ ተባሂሉ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ደሳለ ሃይለ፡ ንሲቪል ዝምልከት ክሲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ብስም ቴድሮስ ክፍለየሱስ ገብረመስቀል +7 ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰምበል ዚፕ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተሎ፡ ን5/01/2026 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ 1A831ፕሎት 23R ፓርሰል D ጎደና 831-12 ቁ/ገዛ 65 ብቁጽሪ መዝገብ ንብረት ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ 1፡0464 ተመዝጊቡ ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ) ስለዝዓደክዎን ዋንነት ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹን፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ከሳሲ ኣንገሶም ኪዳነ ገብረማርያም ክርስትያን ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ ወ/ሮ መኣዛ ሃይለ ምነሊክ፡ ብዓል ቤተይ ተኸሳሲት ሳምራዊት ኣማኒኤል መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ተኪኤ በየነ መብራህቱ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ዓንደብርሃን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ቀሺ ደሳለ ኣርኣያ፡ ኣደይ ዘነበሽ ሒዙ ኣብ ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪ ዞባ ማእከልን ሃገራዊ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ክብርኣብ ካሳ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣስመራን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ኣብ ዝምልከቶ ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ቅረቢ። 2 ኣሕዋተይ 1 መዋቲ ተካእቲ 1 ቤት ጽሕፈት ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ደቁ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ምሕረት ገብረሂወት ገብረወልዲ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ሃኒኤል ሚኪኤል ረዘነ፡ ኣቦይ ሚኪኤል 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላ ረዘነ ሓደራ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 2 ፋጥና መሓመድ በረከት ምባል እኽሊ እምባደርሆ በርዕድ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ተሪፉ፡ ፋጥና ዑመር መሓመድ ተባሂሉ ኣለም ለገሰ ኣብራሃ፡ ኣደይ ንግስቲ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 ግደይ ኪዳነ፡ ስም ኣደይ ፍቃዱ ተምነዎ ወ/ሮ ውዳሰ ምናሰ ኣስገዶም፡ ብዓል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዑቕባስላሰ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ፍስሃ ምባል ተሪፉ፡ ፍቃዱ ተምነዎ ቤተይ ደብራይ ተወልደ ዘርእማርያም እንተሎ፡ ን1/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ወልደሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ወ/ሮ ፍረወይኒ ወርቁ ሃይለማርያም፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣብ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቀይ ድማ ኣብ ወደይ ፍትሒ ዓብደላ ኢብራሂም ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእ ያ ይቕረብ። ጓዕዳድ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ስለዝተሰወአ፡ ሓዳር ይኹን ውላድ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ስለዘይብሉ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን እስቲፋኖስ ኣብርሃም ገብረሚኣኬል፡ ወ/ሮ ዘነበሽ ጎሉ፡ ጓለይ ዲናር መልኣከ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ብዓልቲ ቤተይ ዙፋን ኣርኣያ ወልደሊባኖስ ጊላሚካኤል ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ጥራይ መንደፈራ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ለቱ በርሀ ተኽላይ ምባል ተሪፉ፡ ለቱ ወ/ሮ ፍረሰላም ደሳለ ተስፋይ፡ ኣደይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይተሓለወለይ፡ 1 ወድና ድማ ወራሲ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ በርሀ ተኽልኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ሮማ ካሳ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 9 ይቕረብ። ምዃኑ ይረጋገጸሉ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ ። ከሪማ ሓምድ ሳልሕ ምባል ተሪፉ፡ ካንሳ ኣቶ ተስፋጋብር መሓሪ ተኽለ፡ ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ሓምድ ሳልሕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ትዕግስቲ ወልዱ ነጸረኣብ፡ ኣቦይ ወልዱ ኣዴና ምንያ ጥዑምዝጊ ገብረመድህን ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ነጸረኣብ ገብረኪዳን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ጊላሚካኤል ማጆር ምባል ተሪፉ፡ ምክኤለት መርከ ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ምዃንና ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ሚኪኤል ማጆር ተኽለሚካኤል ተባሂሉ ቅሳነት መርከ ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ይቕረብ። እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ግደይ ፍስሃየ ድራር፡ ብዓል ቤተይ መጋባእያ ይቕረብ። መድህን ገብረዝጊ ተኪኤ፡ ኣቦይ ሰናይ ዳዊት ወልዱ፡ ኣቦይ ዳዊት 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ተስፋልደት ንጉሰ ተሰማ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ገብረዝጊ ተኪኤ ገብረገርግሽን ኣደይ ወልዱ ኣስመሮም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ሓረጉ ዑቑበ ኣዲግን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ትርሓስ ገብረመስቀል ተስፋማርያም፡ ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ምስ 2 ኣሕዋተይን 12 ተካእቲ ደቂ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ወ/ሮ መዓሾ ሰለሙን መሓሪ ምባል ኣደይ ነፍ/ሄር ሃና ወልደሚካኤል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣሕዋተይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተሪፉ፡ መሓሪት ሰለሙን መሓሪ ተባሂሉ ገብረመስቀል ብዕለት 30/10/2017 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብቁ.መ 1/2017 ኣብ ቤ/ፍ ዞባ ተሰነይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፡ ዝቃወም ወ/ሮ ንግስቲ ኣምሓሮም ግርማይ፡ ብህያብ መሰረት ዝተወሃበኒ መንበሪ ገዛ ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስመይ ኣብ መንገሪ መስዋእቲ ብዓል ኣብ ከተማ ተሰነይ ም/ከባቢ ሰውራ ክርስትያን ቤተይ፡ ማዓሾ ኣምሓሮም ግርማይ የውሃንስ ጊላይ ገብረእየሱስ፡ ኣዴና 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ብመወከሲ ቁ.70907 ዝበለ ስፍሓት ስለዝተመዝገበ ከምኡ ምባል ተሪፉ፡ መዓሾ ጸሃይቱ መሓሪ ግርማጽዮን ስለዝዓረፈት፡ መሬት 482.6 ዝተደኮነ 3 ክፍሊ መረባዕ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣቶ ዓንዳይ ኣብርሃም ዓንደጼን፡ ተስፋሚካኤል ሰረቐ ፍስሓጼን ምባል ሓደ ኣጉዶ ዘለዎ ኮይኑ፡ እቲ ህያብ ናብ ኣምሓሮም ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣደይ መድህን ተስፋሚካኤል ኣተሽም ተሪፉ፡ ሳሙኤል ሰረቐ ፍስሓጼን ተባሂሉ ስመይ ክጽድቀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ስለዝዓረፈት፡ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስን/ተጋ/ዑቕባጽዮን ኣብርሃ ተወልደ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ምስጋና ሓውና ክፍለየሱስ ኣብርሃ ተወልደ መለስ ሃብቶም ካሕሳይ፡ ስም ኣደይ ራህዋ ሰለሙን መዛብህ ምባል ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ወላዲትና ወ/ሮ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ቅድስቲ ዓንዳይ ዑቅባጊዮርጊስ ምባል ተሪፉ፡ ራህዋ ሰለሙን በዛበህ ተባሂሉ ሃይማኖት ተምነዎ ተስፋማርያም፡ ብዓልቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ተሪፉ፡ ቁዱሳን ዓንዶም ዑቅባጊዮርጊስ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቤቶም ንነፍሲሄር ኣቶ ዓንዶም ጎንጨ እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መንሱር፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ መጋባእያ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክሳብ ደቂሽሓይ ኬድኩም ዘቃበርኩምና፡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ናይ ሓዘንና ተኻፈልቲ ንካልኣይ ግዜ ዝወጽአ ምልክታ ጨረታ ዝኾንኩም ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ልባዊ ውዕል ጽገናን ኣገልግሎታትን፡ (ፕሪተራትን ፎቶ ኮፕየራትን ውሽጣዊ መስመር ቴለፎን ቸንትራለ (PBX) ኣብ ሕክምና ኢናኢል ምስጋና እናቕረብና ሓዘንና ንዓጹ። ዝርከብ እሳንስዩር (lift) ዝተፈላለያ ዓይነት ጀነሬተራት፡ ምሕጻብ መካይን (ላባጆ) ፍርጃትን ኤር-ኮንድሽነራትን፡ ሓጻቢት ክዳውንቲ ማሽን፡ ጽገና ኮምፕዩተራትን መቀያየሪኡን፡ ጽገና ዝተፈላለየ ራድያቶረታት) ጽገና ዲሞታትን ሞተረታትን፡ ጽገና ፓምፓ ኣኒሰኒ ደቃ ምስ ምሉኣት ስድራቤት (ፓሚፒስታ) ዓዳጊ፡- ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ብስም ቤቲኤል ኣርኣያ ሓድጉ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL043527 ዝኾነ፡ ኣርእስቲ ውዕል፡- ውዕል ዓመታዊ ጽገናን ኣገልግሎትን ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ጊንዳዕ ቁ.ገዛ 16 ዝርከብ ናይ መሕደርን ኣገባብ ዕድጊ፡- ክፉት ጨረታ (ሃገራዊ) መሕጸብን መካይን ትካለይ፡ ንኣቶ ዊንታ ገብረእግዚኣብሄር ብርሃነ፡ ኣድራሻ ዞባ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ንዓመተ 2026 ንትካሉ ዝውዕል ጽገናን ኣገልግሎታትን ዝህቡ ትካላት ከጫርት ስለ ዝደለ፣የ ንሕጋውያን ማእከል ን/ዞባ ማይ ጭሆት ጎደና ባሕረ ባራ ቁ.ገዛ 106 ካብ ዕለት 01/06/2025 ተወዳደርቲ ይዕድም። ክሳብ ዕለት 31/05/208 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ 1. ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ንሕጋውያን ተወዳደርቲ ወሃብቲ ጽገናን ኣገልግሎታትን (ፕሪተራትን ፎቶ ኮፕየራትን ውሽጣዊ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ መስመር ቴለፎን ቸንትራለ፡ ኣብ ሕክምና ኢናኢል ዝርከብ እሳንስዩር (lift) ዝተፈላለያ ዓይነት ጀነሬተራትን ምሕጻብ መካይን (ላባጆ) ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ፍርጃትን ኤር-ኮንድሽነራትን፡ ሓጻቢት ክዳውንቲ ማሽን፡ ጽገና ኮምፕዩተራትን መቀያየሪኡን፡ ጽገና ዝተፈላለየ ራድያቶረታት) ጽገና ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ዲሞታትን ሞተረታትን፡ ጽገና ፓምፓ ኣኒሰኒ (ፓሚፒስታ) ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም። 2. ጨረታ ንኹሎም ሕጋውያን ተወዳደርቲ ክፉት እዩ። ቤቲኤል ኣርኣያ ሓድጉ 3. ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን ናይ ዓመተ 2024 ክሊራንስን፡ መንነትን የቕርቡ። 4. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ዕድጊ ሓይሊ ኣየር 150 1506 ወይ 1510 ናይ ጨረታ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። ስም ወ/ሮ ሜሪ ኣብርሃ ሚካኤል፡ ብቁጽሪ ፍቓድ ዋኒን SML 05647 ዝተመዝገበ 5. ብቑዓት ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 (ሓምሳ ናቕፋ) ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። ኣብ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ ን/ዞባ ምጽዋዕ ዓዲ ከተማ 01 ጎደና- ቁ.ገዛ- ቴለ 0718212 6. ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ድሕሪ 5 መዓልትታት ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ኣብ’ዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ኣድራሻ ዝርከብ ናይ ቤት መግብን መስተን ትካለይ፡ ንኣቶ መድሃኔ ዳዊት ተኪኤን ኣዝመራ ሰዓት 10፡0 ተጫረትቲ፡ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን፡ ስነ-ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ኣብርሃ ሰመረን፡ ኣድራሻ ኣስመራ ጎደና 179-9 ቁ.ገዛ- ቴለ 07204050 ካብ ዕለት ዝተረኽብሉ ኣብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ዕድጊ ብግልጺ ይኽፈት። 01/09/2025 ክሳብ ዕለት 01/09/2045 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ 7. ጨረታ ብመኽበሪ ጨረታ (CPO) 5,0.0 (ሓሙሽተ ሽሕ) ናቕፋ ክስነ ኣለዎ። ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ስልጣን ንዘለዎ 8. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረትን መንግስቲን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ 9. ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ብምሉእ ወይ ብከፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ፖስታ ሳጹን ቁጽሪ 861 ኣስመራ ኤርትራ ሕጋዊ ወኪል ዮናታን ኣሚነ ቴሌፎን 150 1506 1510 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ work skils. Analytical and problem solving skils. Strongly detail-oriented. Computer ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Stret, No. 178, House No. 16 skils, especialy the ability to use acounting software. Writen and verbal comunication Gejeret, P.O. Box 1068 skils. Tel. +291-1-153986 Asmara, Eritrea General Information and other requirements: VACANCY ANOUNCEMENT • Place of Work: Asmara Ofice & AMSC Sites • Type of contract: Indefinite Period Asmara Mining Share Company is inviting aplicants for the folowing position; • Salary: As per the Company salary scale Financial Acountant Aditional requirements for Nationals: Number required – (01) Type of contract – Indefinite • Having fulfiled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. Major Duties and responsibilities. • To provide financial information to Finance Manager or management by researching • Present clearance paper from curent/last employer. and analyzing acounting data; preparing reports required. • Testimonial documents to be atached (CV, work experience credentials, a copy of • Prepares and records aset, liability, revenue, and expense entries by compiling and your National Identity Card, etc.). analyzing acount information. • Only shortlisted aplicants would be considered as potential candidates for an • Maintains and balances subsidiary acounts by verifying, alocating, posting, interview. reconciling transactions; resolving discrepancies. • Aplication documents wil not be returned to the sender. • Maintains general ledger by transfering subsidiary acounts; preparing a trial balance; • Al aplications should be sent through the post ofice. reconciling entries. • Deadline for aplication: 10 days from the day of publication in the • Sumarizes financial status by colecting information; preparing balance shet, profit Newspaper. and los, and other statements. • Provides financial reporting and analysis and cost control services in acordance with • Adres: Please mail your aplications to; company systems and procedures. Asmara Mining Share Company, • Asists in budgeting, forecasting and strategic planing preparation for al functional P. O. Box 1068 Asmara, Eritrea departments. • Mineral Resources Management • Understands corporate acounting policies and procedures to ensure financial and P.O. Box 272 operating reports reflect the condition of the operation and provide acurate and reliable Asmara information to ases the operations performance. • Note to Eritrean aplicants: • Ensures transactions are acurately and timely prepared and recorded in acordance Please send a copy of your aplication to with IFRS. Aliens Employment Permit Afairs, • Comunicates and colaborates with internal departments and subsidiaries on P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea acounting maters. • Ensures complex transactions are researched and acounting treatment properly documented & suported. • Leads and participates in special projects as required. ኣመልካቲ ኣነ ተስፎም ተኽለ ወልደትንሳኤ፡ ኣብ ምሕዳር ንዞባ ገዛ ባንዳ ብስም ETAMO ኣብ • `Suports and provides resolution to al internal and external audit proceses and ዝፍለጥ ህንጻ ማለት ዚፕ 137 ፕሎት 63 ፓርሰል 2Z ጎደና ክሳድ ግዋ ኣብ ብሎክ 2 4ይ ደርቢ resulting isues that might be identified. ቁጽሪ 403 ኣፓርታማ ኣብ መሬት ዝርከብ ክልቲኡ ናይ ንግዲ ገዛ ስለ ዝዓደክዎ እሞ ሕጂ ናብ ስመይ • Recomends and asists in implementing proces improvements to both the ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ሕጋዊ ናይ መአገዲ ወረቐት ሒዙ ኣብ ውሽጢ acounting proceses and management controls. 30 መዓልታት ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘየለ ግን ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ • Suports the Financial and Admin Manager controler for month end duties and ተፈሊጡ መስርሕ ምትሕልላፍ ናብ ስመይ ክቕጽል ምዃኑ አፍልጥ። works directly with management to adres variance isues when necesary. • Suports site related projects and requests from operations when necesary. ኣቶ ተስፎም ተኽለ ወልደትንሳኤ • Reviews the Pety Cash Control and Month-end Reimbursements • Ensures that the Acounts Payable and Acounts Receivable Acounts are Properly reconciled with the Departments concerned ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ “ኣስመራ” ም/ ንኡስ ዞባ ኣባሻውል ዚፕ ኮድ “ኣባሻውል • Ensures that Wekly and Monthly Bank Reconciliations are done 1A132” ቁጽሪ ፓርሰል ASP0210 ስፍሓት ስሩሕ ገዛ 70 ቁጽሪ ገዛ 280 • Asists the Financial and Admin Manager with Cash-flow forecasting. ብስም ወላዲተይ ወ/ሮ ወርቁ ገብረመድህን ተኽለ ዝተመዝገበ፡ ወላዲተይ ብውህብቶ ስለዝሃበትኒ፡ ነዚ ንብረት ናብ ስመይ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ Profile: Qualifications and Experience ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ Formal Education, Certifications or Equivalents ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። • University Degre in Acounting. BCom, and Computer and ERP Systems eg ዮቢት ኪዳነማርያም ገብረእግዚኣብሄር Pronto or similar Literate Working Experience – Nature & Length • Minimum 10 years’ experience as an Acountant, reconciliation, control and reporting ኣነ ኣቶ ኣብርሃ ምስጉን ወልደጋብር፡ ኣብ ዞባ ማእከል ም/ከባቢ ጎዳይፍ ቀሓውታ ጎደና ጀበል experience. Mining experience wil have an aset. ዓሊ ቁ/ገዛ 10 ፕሎት 67 ፓርሰል ክፋል ኤን ዝርከብ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁ/መለይ ንብረት Leadership Experience – Nature & length of time 18121 መወከሲ ቁጽሪ 140541 ብስም ኣቶ ዮሴፍ ገዛኢ ዑቕቢትን ወ/ሮ ራሄል ብኢዱ ወልደስላሴን • Time management skil, ethical and profesional atitude • Excelent leadership experience. ዝተመዝገበ ገዛ ስለዝዓደግክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ Other skils and abilities ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት • Extremely detail-oriented, proactive, and Acounting, Corporate Finance, Reporting ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳኣታ ውሳነ (ይግባይ እንተባሂልሉ) Skils, Deadline-Oriented, Reporting Research Results, Confidentiality, Time Management, ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ይቕረብ። Data Entry Management. God math and computer skils. High-level of atention to ኣቶ ኣብርሃ ምስጉን ወልደጋብር detail. Skils of acounting software aplications. Strong organizational skils. Independent ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ካብ ዞባታት ካብ ዞባታት ኣብነታዊ ኣጠቓቕማ ሞባይል፡ ብተመሃሮ ባና ሓርነት ብስራት ተመስገን ከባቢ ሰዓት ሸሞንት ምሸት እዩ። ሓደ ሞባይል ይቕይር ኣሎ። መምህር ሶልያና፡ ንሓፈሻዊ ኣጠቓቕማ ሞባይል መንእሰይ ተመሃራይ፡ ናብ እንዳ ኤለትሮኒክስ ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት፡ ነቲ ብተመሃሮ ክትገልጽ ከላ፡ “ተመሃሮ ብሰንኪ ብምኻድ፡ መደቀሲ ፊልም ሃበኒ ይብሎ። እቲ ኣብ ሞባይላቶም ተጻዒኑ ዝርከብ ኣፕሊከሽን ሞባይል ምጥቃሞም፡ ትምህርቲ ከሰልችዎም ፊልም ዘመሓላልፍ መንእሰይ ከኣ፡ የዘናግዓ’የን (ብፕሮግራም) ተጠቒሞም፡ ብዛዕባ WPS of- ይጅምር። ንኹሉ ንጥፈታቶም፡ ምስ ገጽ ናይ ዝበለን ጽቡቓት ሰለስተ ፊልም ብሕሳብ fice፣ Microsoft word፣ Microsoft Pow- ሞባይሎም ዝተኣሳሰረ ክገብርዎ ስለ ዝፍትኑ ሓሙሸተ ናቕፋ ይህቦ። መቚሽ ብምባል erPoint፣ Microsoft Excel ወዘተ ጽቡቕ እዩ። እዚ ከኣ፡ ነቲ ናይ ምጽሓፍን ምንባብን ድማ፡ ናይ’ቲ ቅንያት ቲክቶክ የስግረሉ። ወዮ ኣፍልጦን ልምድን ኣጥሪዮም ከም ዘለዉ ሸውሃቶም ይዓጽዎ ማለት እዩ። ብዝሒ ገጽ መንእሰይ ናብ ገዛኡ ብምኻድ፡ ንሓንቲ ካብተን መምህር ኤልሻዳይ ይሕብር። እዚ ከኣ፡ ሞባይል ምጥማት’ውን ናብ ዋሕዲ ድቃስ ዘስገረሉ ፊልም ርእዩ ይዘናግዓላ። ጽንሕ ኢሉ፡ ካብ’ቲ ዝነኣሰ ክሳብ እቲ ዝዓበየ ዕዮ፡ ከመይ ዘቃልዕ ብምዃኑ፡ ተመሃሮ ኣብ ትምህርቲ ነተን መቚሽ ተባሂለን ዝተዋህብኦ ብርክት ገይርካ ብሞባይልካ ሰነዳት ትሕዝን ተዳሉን ምሉእ ትኹረት ክህቡ ይሽገሩ። ብሰንኪ’ዚ፡ ኣብ ዝበላ ቲክቶክ ክዕዘብ ጀመረ። ዝበዝሐ ናይ ይጠቕሞም። ኣብ መጻኢ ሂወቶም’ውን መንጎ ናይ ክፍሊ ግዜኦም፡ ርእሰይ ሓሚመን ቲክቶክ ቪድዮታት ካብ 3 ደቒቕ ዘይበዝሕ ኮምፕዩተር ተጠቒሞም ኣብ ዝገብርዎ ተጨኒቐን ዝብል መኽነይታት የስምዑ” ትሕዝቶ እዩ ዘለዎ። በዚ ድማ ሓደ ድሕሪ ስራሓት ብዙሕ ከም ዝሕግዞም ኣየካትዕን። ትብል። ንሳ ወሲኻ፡ ጸቕጢ መዘና’ውን እቲ ክንሰምዖም ንኣእምሮና ኣይከብድዎን’ዮም። መምህራን፡ ንትምህርቲ ክጠቅም ይኽእል’ዩ ሓደ እናተዓዘበ ወጋሕታ ሰዓት ሰለስተ ኣኸለ። ንኣብነት፡ ዝሓለፈ ዓመት፡ ብተመሃሮ ናይ’ዛ ዝዓበየ ግድል ናይ ተመሃሮ ምዃኑ ትሕብር። ይኹን’ምበር፡ ናይ ቲክቶክ ቪድዮታት ዝበልዎ ፕሮግራም፡ ኣብ ሞባይሎም ብምጽዓን እቲ መንእሰይ ተመሃራይ፡ ናይ ንግሆ እብረ ቤት ትምህርቲ ዝተዳለወ ፈስቲቫል ነይሩ። እዚ ማለት፡ ተመሃሮ ዝውንኑወን ሞባይላት፡ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ስለ ዘይብሎም፡ ንናይ ንተመሃሮ ተረባሕቲ ይገብርዎም ኣለዉ። ይመሃር ስለ ዝነበረ፡ ድቃስ ጠሊምዎ ካብ ኣብቲ ኣጋጣሚ ከኣ፡ ብተመሃሮ 1 ክፍሊ ካብ ንሓድሕደን ስለ ዝበላለጻ፡ ነቶም ተመሃሮ ምስማዕ ብቕዓት ኣእምሮና ዝሃስዩ ምዃኖም ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ከኣ፡ ተመሃሮ ናይ’ታ ቤት ትምህርቲ በኾረ። ዝተዳለወት መጽሓፍ ቀሪባ። እዛ መጽሓፍ፡ ርዱእ እዩ። በዚ ምኽንያት ድማ’ዩ፡ ሓደ ትምህርቲ፡ ዝበዝሐ ንጥፈታት ናይ ኮምፕዩተር፡ ተመሃሮ ሞባይሎም ተጠቒሞም ዘዳለዉዋን ናይ ቲክቶክ ወልፊ ዘለዎ ተመሃራይ፡ ነቲ 40 ኣብ ሞባይሎም ክገብሩ ክኢሎም ኣለዉ። ንሕትመት ዘብቅዑዋን እያ። እዚ ድማ፡ ጽቡቕ ደቒቕ ዝወስድ ናይ ክፍሊ ትምህርቱ ብጽሞና ቅድሚ ሞባይል ኣብ ናይ ትምህርቲ ግዜ ትምህርቲ ከም ዝቐሰሙ ዝሕብር ሓደ ምዕራፍ ክሰምዖን ከገናዝቦን ዓቕሉ ዝጸቦ። ስለዚ ከኣ፡ ምእታው፡ ተመሃሮ ዘይቅርጡው ኣጠቓቕማ ናይ ኣጠቓቕማ ሞባይል እዩ። መምህሩ እናገለጸ፡ ሞባይሉ ኣውጺኡ ክርኢ ሞባይል ከም ዝነበሮም’ዩ መምህር ኤልሻዳይ ወይ ገይም ክጻወት፡ ኣብ ክፍሊ ክድቅስ ወይ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ፡ ሰብ ዝሰርሖ ብልሒ (AI) ሙሴ ዝገልጽ። ካልእ፡ ተመሃሮ ነታ ዝውንኑዋ ክስልችዎን ክማጣላዕን ይርአ። እዚ ኩሉ፡ ሰሪ ኣብ መላእ ሕብረተሰብ ዓለም ተጠቃምነቱ ሞባይል፡ ከም ሓንቲ ናይ መዘናግዒ ንብረት ቲክቶክ ዝመጽአ ወልፊ እዩ። እናዓዘ ዝመጽእ ዘሎ እዩ። ሰብ ዝሰርሖ ጥራይ ምጥማቶም ከኣ፡ ተወሳኺ ኣሉታዊ ብልሒ ብተመሃሮ’ውን ተጠቃምነት ረኺቡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኣብ ዓምዲ ካብ ዞባታት፡ መረዳእታ ምዃኑ ይሕብር። ኣብ’ዛ ቤት ይርከብ። ንዝደለኻዮ ሕቶ ትሓቶ ብዝደለኻዮ ብዛዕባ “ኣጠቓቕማ ሞባይል ብተመሃሮ ናበይ ትምህርቲ ተፈጢሩ ብዘሎ ንቕሓት ግና፡ መም/ ሶልያና ኤፍረም ገጹ’ዩ” ብዝብል ኣርእስቲ፡ ንመምሃራን ወለድን ተመሃሮ ንሞባይል ኣብ ትምህርቶም ኣገባብ ድማ ይምልሰልካ። ኣብ ሃገርና፡ መም/ ኤልሻዳይ ሙሴ ካብ ኢንተርነት ወጻኢ ዝሰርሑ ብዙሓት 2ይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት - ንኡስ ሓጋዚቶም ገይሮማ ከም ዘለዉ፡ መምህር ፕሮግራማት ማለት ኣፕሊከሽናት ይቀላቐሉ ዘብኮሮ ምኽንያት፡ ርዱእ’ዩ። ምሉእ ለይቲ ዞባ ደቀምሓረ (ዞባ ደቡብ) ተወኪስና ኣቕሪብና ኤልሻዳይ ወሲኹ ይሕብር። ንኣብነት፡ ተመሃሮ ኣብ ውድር ይሸሞም። ነዚ ጸገም ንምፍታሕ ኣለዉ። በዚኦም ፕሮግራማት ድማ፡ ተመሃሮ ፊልም ክርኢ ስለ ዝሓደረ’ዩ። ናይ’ዚ ጠንቂ ግን ነይርና። 2ይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት፡ ኣብ’ቲ ዘይመሃሩሉ ግዜ ናብ ትምህርቶም ድማ፡ ቤት ትምህርቲ ባና ሕርነት፡ ኣብ ዝተዋህቦም ዕዮ ገዛ ብዘይ ገለ ጸገምን ጻዕርን፡ ኣሎ። ገለ ካብ’ቶም ምሉእ ለይቲ ፊልም ክርኢ ተመሃሮኣ እንትርፎ ኣብ ናይ ኣይ.ቲ (IT) እናመጽኡ፡ ነቲ ኣብ’ታ ቤት ትምህርቲ ተዋዲዱ መምሃሪ ክፍሊ ኣይ.ቲ (IT)፡ ተመሃሮ ብማዕረ ቀዲሖም ከቕርብዎ ይኽእሉ። ከም ኣይሪስ ዝቐሰብዎ ነጥብታት ክንዝርዝር ንኽእል ኢና። ክፍለ ግዜ፡ ኣብ ካልእ ሰዓታት ኣብ ቀጽሪ ቤት ዝርከብ ድጂታል ላይብረሪ ይጥቀምሉ ኣለዉ። ዝጥቀሙለን ታብለት ከተኣታቱ መደብ (IRIS)፡ ፖኬትፓል (pocketpal) ዝኣመሰሉ ሓደ ካብ’ቲ ጠንቂ፡ እቲ ፊልም ዝሽየጠሉ ዋጋ ትምህርቲ ሞባይል ክጥቀሙ ይኹን ክሕዙ ቅዳሕ ናይ’ቲ ዲጂታላዊ መጻሕፍቲ ካብ’ቲ ኣውጺኡ ከም ዘሎ ሓቢራ። እቲ ካልእ ኣሉታዊ ናይ ኤይ.ኣይ ኣፕሊከሽናት መጺኦም ከም እዩ። እዚ ከኣ፡ እቲ ፊልም ብኣዝዩ ሕሱር ዋጋ ከም ዘይትፈቅድ ገሊጽና ነይርና። ዕላማ ናይ’ቲ መርበብ እናውረዱ’ውን ክወስዱን ክጥቀምሉን ጎድኒ ሞባይል ድማ፡ ኩሉ ነገር ምስ ምርኣይን ዘለዉ ድማ መምህር ኤልሻዳይ ይገልጽ። ስለ ዝሽየጥ፡ እቲ መንእሰይ ብዘይ ገለ ጸገም ወሲዳቶ ዘላ ስጉምቲ ከኣ፡ ተመሃሮ ኣድህቦኦም ክኢሎም ይርከቡ። ምስማዕን ዝተኣሳሰረ ብምዃኑ እዩ። ነዚ ሽግር እዞም ፕሮግራማት፡ ንተመሃሮ ካብ’ቲ ባዕላቶም ክገዝኦን ንግዜኡ ኣብ ዘይረብሓሉ ከውዕሎን ኣብ ትምህርቲ ክገብሩ ንምሕጋዝ ዝዓለመ ትምህርቲ ሓያል ኣድህቦ ዝሓት ንምፍታሕ’ውን ዝተፈላለዩ ንትምህርቲ ዝገልጹ ክገብርዎ ዘለዎም ንጥፈታት ትምህርቲ ክኢሉ። ኣብ መእተዊ ከም ዝገለጽናዮ፡ ኣብታ እዩ። ኣብ ናይ ሎሚ ዓምዲ ካብ ዞባታት ድማ፡ ዓውዲ’ዩ። ኣድህቦን ወኒን ዘለዎ ተመሃራይ ስእልታት፡ ቪድዮታት ምድላው ከም ዘድሊ ከሰናኽልዎም እዮም። ነዚ ንምውጋድ ካብ ምሸት ሓንቲ ፊልም ጥራይ እዩ ርእዩ። ገና ከም መቐጸልታ ናይ’ቲ ዝሓለፈ፡ ነቲ ጉዳይ ድማ፡ ምስቶም ብሉጻት ተመሃሮ ይስራዕ። መምህር ሶልያና ትገልጽ። እንጥቀመሉ ሜላ ሓደ ድማ፡ ደረጃ ተመሃሮና ዘይርኣየን ክልተ ፊልምታት ኣለዋኦ። ንሳተን ብቐጥታ ምስ ዝምልከቶም መምህራን ናይ’ታ ተመሃሮ ናይ’ዛ ቤት ትምህርቲ ድማ፡ ብሳላ’ቲ ምፍላጥ እዩ። ንኣብነት፡ ሰብ ዝሰርሖ ብልሒ፡ እቲ ዝዓበየ ሕማም ናይ’ዚ ዘመን፡ ማንዛዊ ከኣ፡ ካብ ትምህርቲ ምስ በኾረ ከም ዝርእየን ቤት ትምህርቲ ማለት፡ ክኢላ ኣይ.ቲ (IT) ንኣጠቓቕማ ሞባይል ዝምልከት ዝወጽአ ከበድቲ ቃላት (Vocabulary) ይጥቀም እዩ። ኦቲዝም (virtual autism) ዝበሃል እዩ። እዚ ርዱእ እዩ። መምህር ኤልሻዳይ ሙሴን ኣማኻሪት ተመሃሮ መምርሒ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ ሞባይላቶም ብኣንጻሩ፡ ተመሃሮና ገለጽቲ ወይ ቀለልቲ ቃላት ከኣ፡ ንቘልዑ ናብ ምሒር ዋዒ፡ ዘይንቡር መምህር ሶልያና ኤፍረምን ተወኪስና ዘዳለናዮ እቲ ከም ካልእ ጠንቂ ክንርእዮ ዘለና ከኣ፡ ዝንኣድ ብቕዓት የጥርዩ ከም ዘለዉ ይሕበር። ይጥቀሙ። በዚ ከኣ፡ እቲ ስራሕ ብሰብ ዝሰርሖ ስምዒታት የቃልዖም ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ክኸውን እዩ። እንተ መቚሽ ተባሂለን ዝተዋህባኦ ሓጸርቲ መምህር ኤልሻዳይ ካብ ተመኩሮኡ ክገልጽ ብልሒ ተሰሪሑን ኣይተሰርሐን ክንፈልጥ ከም ብዙሓት ተመሃሮ፡ ተጠቀምቲ ቪድዮታት ቪድዮታት ናይ ቲክቶክ እየን። ሓጸርቲ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ካልኣይ ደረጃ ቤት ከሎ፡ ተመሃሮ ንግዜኦም ብጽቡቕ ምእንቲ እንኽእል መምህር ኤልሻዳይ ይሕብር። እቲ ቲክቶክ ብምዃኖም፡ ንስነ ምግባር ተመሃሮ ቪድዮታት ናይ ቲኪቶክ ኣዝዮም ኣዘናጋዕቲ ትምህርቲ፡ ናይ ኮምፕዩተር ክፍሊ ግዜ ኣሎ። ክጥቀምሉ፡ ሞባይል ተጠቒሞም ብዝሒ ዕዮ ካልኣይ መንገዲ፡ “ንእሾኽ ብእሾኽ ምውጻእ” ይጸልዎ ከም ዘሎ መምህር ሶልያና ትገልጽ። ብዃኖም፡ ብቐሊሉ ክትገድፎም ኣይትኽእልን እዚ ከኣ፡ ተመሃሮ ምስ ኮምፕዩተር እናተላለዩ፡ ገዛ ክሰርሑ ከም ዝወሃቦም ይገልጽ። እዚ ከኣ፡ ከም ዝበሃል፡ ተመራመርቲ ንመስርሕ ምሃር ኣብ ቪድዮታት ቲክቶክ ብዙሓት መሃርቲ ኢኻ። እዞም ቪድዮታት ዝውንዎ ንውሓት መጻኢ ንጥፈታቶም ብቴክኖሎጂ ዝተደርዐ ንደረጃ ንቕሓቶምን ኣጠማምታኦምን ኣብ ምስትምሃር ንምዕቃብ ነገራት ክንረክብ ንኽእል’ኳ እንተ ኾንና፡ ግዜ፡ ካብ 3 ደቒቕ ዘይበዝሕ ብምዃኑ፡ ኣብ ክኸውን ንምሕጋዝ ዝዓለመ እዩ። ስለ’ዚ፡ ዝዓለመ ሓድሽ ምህዞ ብርክት ዝበሉ ካብ’ቶም ትሕዝቶታት ግና፡ ኣእምሮና ግዜ ዘይወስዱልና እዮም ዝመስሉ። ዝተኣታተወ ናይ ኮምፕዩተር ትምህርቲ ምሂዞም ይርከቡ። ስለዚ፡ ንላግጽን ካልእን ዝዕድሙ እዮም። እዚ ከኣ፡ ብኣንጻሩ ግን፡ 10 ቲክቶክ እንተ ተዓዚብና፡ ከኣ፡ ኣብ’ዚ ሕጂ ግዜ፡ ተመሃሮ 2ይ ደረጃ፡ እቲ ብተመሃሮ ዝተዳለወ ንማሕበራዊ ክብርታት ሕብረተሰብ ብኣሉታ ፍርቂ ሰዓት ተዓዚብና ኣለና ማለት እዩ። ምስ ኮምፕዩተር ዘለዎም ሌላን ኣፍልጦን ምዱብ ዕዮ፡ ብሰብ ዝሰርሖ ከም ዝጸልዉ መምህር ሶልያና ተብርህ። እዚ ብዘይ ምድግጋም’ዩ። እዚ ከም መቚሽ ከዕብዩ ኣኽኢሉ እዩ። ናይ 2ይ ደረጃ ቤት ብልሒ ተዳልዩ ድዩ ንመምህር ሶልያና እዛ ትስዕብ ሕቶ ሓቲትና ተባሂሉ፡ ብእንዳ ሙዚቃ ንዓማዊል ዝወሃብ ትምህርቲ ባና ሓርነት ፍልይ ዘብሎ ግን፡ እታ ኣይተዳለወን በዛ መሳርሒት ኢና ተፋኒናያ። ሞባይል ወልፊ ክትከውን ናይ ቲክቶክ ቪድዮታት፡ ኣብ ሓንቲ ‘ፎልደር’፡ ቤት ትምህርቲ ዘለዉዋ ኮምፕዩተራት ብሰንኪ ክፍለጥ ይኽእል። እዚ ትኽእል ዲያ፧ ትብል። መልሲ መምህር ብውሕዱ ክሳብ 60 ዝተፈላለዩ ቪድዮታት ግዜኦም ዘሕለፉ ምዃኖም፡ ከስርሕዋ ስለ ከኣ፡ ኣብ ምስትምሃር ዓቢ ሶልያና፡ “እወ ወልፊ ትኸውን’ያ” ዝብል’ዩ። ዝሓቘፈ እዩ። በዚ መንጽር፡ ክንደይ ግዜ ዘይከኣሉ፡ ተመሃሮኣ ኣብ ክንዲ ኮምፕዩተር መስተርሆት ፈጢሩ ከም ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ሞባይል ንብዙሓት ሰባት ወልፊ ይባኽን ኣሎ፡ ንምግማቱ ኣየሸግረናን። እቲ ኣብ ሞባይል ክጥቀሙ’ያ ፈቒዳ። ነዚ ጉዳይ ክዉን ዘሎ መምህር ኤልሻዳይ ኮይናቶም ከም ዘላ’ውን ትገልጽ። ንኣብነት፡ መእተዊ ዝገለጽናዮ ተመሃራይ ድማ፡ ነዚ ኩሉ ንምግባር ካብ ዝጸዓቱ ሓደ፡ መምህር ኤልሻዳይ ይገልጽ። ሓደ ሰብ ጸኒሑ ካብ ጅባኡ ሞባይል ኣውጺኡ ቪድዮታት ክዕዘብ ከም ዝሓደረ ኣየማትእን። ሙሴ’ዩ። ንሱ፡ ኮምፕዩተራት ናይ’ታ ቤት መምህር ሶልያና ኤፍረም ደጋጊሙ ክዕዘብ ከሎ፡ ከምኡ’ውን ምስ ሰብ እቲ ካልእ ኣሉታዊ ጎድኒ ናይ ቲክቶክ፡ ትምህርቲ ከስርሓኦ ስለ ዘይከኣላ፡ ነታ ኣብ ኢድ ብዓውዲ ስነ ልቦና’ያ እናየዕለ ጸኒሑ ሞባይሉ ከፊቱ ክፍትሽ ንኣእምሮ ደቂ-ሰብ ንሰለስተ ደቒቕ ዘዳልዎ ነፍሲ-ወከፍ ተመሃራይ እትርከብ ሞባይል’ዩ ተመሪቓ። ኣብ’ዚ ሕጂ ከሎ፡ ምልክት ወልፊ ምዃኑ ተብርህ። ስለዚ፡ ምዃኑ እዩ። እዚ ክንብል ከለና፡ ሓደ ሰብ ኣብ ረብሓ ተመሃሮ ከውዕላ ተበጊሱ። ተበግሶኡ እዋን ድማ፡ ኣብ 2ይ ደረጃ ብዘይ ሞባይል ዝንበር ኮይኑ ዘይስምዖም ሰባት ክዛረበና ከሎ፡ ኣብ ውሑዳት ደቓይቕ ዕዉት ብምዃኑ ከኣ፡ ኣብነታዊ መምህር ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት እናበዝሑ ይመጽኡ ምህላዎም ከኣ፡ ንወልፊ ሓሳቡ ከፍስ ኢና ንጽበዮ። ክንዮኡ እንተ ከስምዮ ክኢሉ። በዚ መሰረት፡ ተመሃሮ ነቲ ከም ኣማኻሪትን መዓዲትን ዝገልጽ ባህርያት ሞባይል ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ነዊሑ ግን ክንሰምዖ ዓቕሚ ይሓጽረና። ናይ ናይ ኣይ.ቲ (IT) ትምህርቶም ሞባይላቶም ተመሃሮ ኮይና ትሰርሕ ኣላ። ኣጠቓቕማና ጥንቁቓት ክንከውን ትመክር። ቲክቶክ ቪድዮታት ድማ፡ ሓጸርቲ ብምዃኖም እናተጠቕሙ ክመሃርዎ ተገይሩ። ምስኡ ድማ፡ ብተመሃሮ ዝተዳለወት መጽሓፍ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ሄለን መኸታ ዓመት መጽአ ህይወትና ልምዲ ምግምጋም", "char_count": 38275, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 10}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00244", "text": "ዝጸንሓና ልምዲ ክንሓድግ፡ ንዕቤት እዩ። ክንግምግም ከለና ከኣ ዝሕግዝ ልምዲ ከነዕቢ፡ ዘወንዘፍናዮ ኣብዚ ዓመት ብውልቅና ዝወጠናዮ ዕማም ዓሚምናዶ? መገምገሚ ረቛሒታት ኣውጺእና ዕዮ ክንዛዝም፡ ማሕበረ ቍጠባዊ ንግምግም። ንኣብነት፥ “ኣብ ትጽቢት ሕብረተሰብ ከነማልእ፡ ንሰብ ዝተዓደሎ ጸጋ፡ ክዝክርን ካብ 2025 ሓሙሽተ ናይ ታሪኽ ዘዕግበናን እንምነዮን ነገራት ሕሉፍ ክመሃርን ይኽእል ምዃኑ ኤርትራ መጽሓፍቲ ከንብ እየ፡ ክንገብር፡ ወዘተ መደብ ንገብር እዩ። ኩሉ ሰብ ክዝክርን ክመሃርን ” ኢልና መዲብና እንተ ነይርና፡ ኢና። ዓመት ክውዳእ ምስ በለ ይኽእል እኳ እንተኾነ፡ ተወሳኺ ኣብ መወዳእታ ዓመት ነዚ ንጥፈት ከኣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝነበረና ጥበብን ኣገባብን ብምትእትታው ጥራይ ኢና ክንግምግም ዝግባእ። መደብ ንዝክርን ብኸፊሉ ርእስና ዝበለጸ ክንመሃር ንኽእል። በዚ መደብና ዘይመተግበሪና ምኽንያት፡ ንግምግምን ኢና። ልክዕ ከምቲ መንጽር፡ ርእሰ ገምጋም እምበኣር ምስ ካልእ ጕዳያት ሓዋዊስና እንተ ኣብ ተሓታትነት ዘሎዎ ስራሕ ሓደ ካብቲ ብዝለዓለ ደረጃ ካብ ገምጊምናዮ፡ ተዛማድነት ዝጐደሎን ዝግበር መስርሕ፡ ምስ ነብስና ኣብ ሕሉፍና ክንመሃር ዘኽእል ጥበብ ዘይፍትሓውን ይኸውን። ሓንቲ ኣኼባ ኣቲና ጸብጻብን ገምጋምን እዩ። ርእሰ ገምጋም፡ ባህርና፡ ስራሕ ክንሰርሓ ስለ ዘይከኣልና፡ ኣይነካይድን ኢና። ዝሓለፈ ዓመት ልምድና፡ ውጽኢት ስራሕና፡ ነብስና ነዳኽምን ነትሕትን ምስ ዝመደብናዮ እንተ ዘይኣተግቢርናዮ፡ ማሕበራዊ ዝምድናን ካልእን እንህሉ፡ ርእሰ ገምጋም ዘይኮነ ርእሰ ከምቲ ኣብ ቦታ ስራሕና ዝግበር እንመዝነሉ መስርሕ እዩ። ሓያልን ምትሓት እዩ። ተሓታትነት ኣይህሉወናን እዩ። ድኹም ጐድንና፡ ዝንባለና፡ ኣብ ዝተናወሐ ግዜ ግን ኣሉታዊ ነዚ ብመረዳእታ ንምትግባር ከኣ “ዓሚ’ኮ ቋንቋ ዓረብ ክመሃር ከነማዕብሎ ዝግባኣና ሸነኽ፡ ወዘተ ሳዕቤኑ ዘይተምለስ ይኸውን። ስለዚ ልዑል ነብሰ ምትእምማን ይሓት። 4. ግሉጽነት መዲበ ነይረ፣ ግን ጕዳያት በዚሖም፡ ብምልላይ ኣብ መጻኢ ዝሓሸ ርእሰ ገምጋም ምስ ዘሎዎ እወታዊ ሓደ ካብቲ ርእሰ ገምጋም 2. ትምህርቲ፡ ተመኵሮን ዕቤትን ከይተረዳኣኒ እዛ ዓመት ሽርብ ኢላ፡ መገዲ ክንጥቀም ይሕግዝ። ሽነኽ፡ ኣድማዒ ንኽኸውን ገለ በዳሂ ዝገብሮ፡ ባዕልና ንነብሳ ስለ ከም መምዘኒ ምውሳድ ” “ዝገርም እዩ! ዓመት ዓመት ሜላታት ከነጠቓል የድልየና። እንግምግም፡ ካብ ተሓታትነት ንርእስና ክንግምግም ንኽእልዶ? ‘ንግሆ ጕያ ክጅመር’የ’ እብል፣ ግን ኣድማዒ ርእሰ ገምጋም፡ ንምክያድ ገምጋም፡ ናይ ትምህርትን ክንሃድም ውሑስ ባይታ ይፈጥር ብፍጽም ኣይገብሮን እየ፡” “ከምቲ ርእሰ ገምጋም፡ ንውጽኢትናን ዝሕግዝ ረቛሒታት፡ ተመኵሮን ባይታ’ዩ። ኪንዮ ስራሕ ምዃኑ እዩ። ብፍላይ መደብና ዝመደብኩዎ ኣብ ግዜኡ እንተ ኣካይዳናን እንገብሮ ባዕላዊ 1. ልዑል ርእሰ ምፍላጥ፡ ተስሪሑዶ ኣይተሰርሐን፡ ዝተረኽበ ብዝግባእ ምስ ዘይነተግብር፡ ብግቡእ ዝጅምር ሕጂ ወዲአዮ ምሃለኹ፣ መግለጽን ሚዛን እዩ። ብዛዕባና ክብርን ምትእምማን ምህላው ትምህርትን ተመኵሮን ማእከል ናይ ርእሰ ገምጋም ክንገብር ትብዓት ዕዳጋ ግን ኣደኻ ከም ዝለኣኸትካ ካባና ንላዕሊ ዝፈልጥ ኣካል ስለ ገምጋም ምስ ዝኸውን ውጽኢታዊ ንስእን ኢና። እንተኾነ፡ ርእሰ ኣይኮነን፡” … ልሙድ ዘረባ ኣረጊት ዘየለ፡ ብዛዕባ ርእስና ቅኑዕ ዝኾነ ርእሰ ገምጋም ንምክያድ፡ ብዛዕባ ይገብሮ። ገምጋም ብሓፈሻኡ፡ ርእሰ ገምጋም ንትምህርትን ተመኵሮን ዓመት እዩ። ሓበሬታ ክንረክብ የኽእለና። ካልእ ገዛእ ርእስና እኹል ኣፍልጦ ገምጋም ከኣ ብፍላይ፡ ብመሃርን እዩ ኢልና ምስ እንሓስብ፡ ዝተፈልየ ዓመተ 2025 ኣብ ምዝዛም ኢና ሰብ ካብ ዝገብሮ ገምጋም ንላዕሊ፡ የድሊ። ዘውጻእናዮ መደብ ክንዓሞ ኣዕባይን ኣገባብ ምስ ዝካየድ፡ ኣብ ውጽኢት ክርከቦ ይኽእል። ንርከብ ዘለና። ኣብዚ ዓመት ዝነበረና መደብና ናይ ዘይምትግባርና ርትዓዊ ዘይመኽኣሊና ምኽንያት፡ ሕጽረት መጻኢ ንዕቤት ዘማእዝን ስራሕ ግሉጽነት ወሳኒ ረቛሒ ርእሰ መደብ ካብ ምዝካርን ምጽብጻብን ምኽንያትን ዝነበረና ብልጫን ክእለት ድዩ ወይስ ዘይተገዳስነት ክስራሕ ድርኺት ክፈጥር ይኽእል። ገምጋም እዩ። ብግልጺ ድኽመትና ሓሊፋና ተመሊስና እንገብሮ ዝኾነ ክነለሊ ይሕግዝ። ካልእ ሰብ ከነለልን ሕጽረትና ኣብ መጻኢ ኣብ ክንዲ ብድብድቡ “ዝተመደበ ክንቅበልን ሓላፍነት ክንሰክምን ለወጢ የለን። ንምንታይ ደኣ’ሞ ክግምግመና ከሎ፡ ብዘሎዎ ውልቃዊ ክንፍውስን እንተ ኴንና፡ ፈለማ ስራሕ ብዓወት ወይ ብምልኣት ምስ ዘይንኽእል፡ እንገብሮ ርእሰ ኣብ ዘይምለስ ነገር ንጸባጸብን ኣመለኻኽታን ተመኵሮን ክጽሎ ዘሎና ባህሪ፡ ክእለት፡ ባህጊ፡ ጸጋታት፡ ተግቢሩ” ኢልና እንዓጽዎ፡ ኣብኡ ገምጋም መሃሪን ኣማዕባልን ንካታዕን? ሰብ፡ ምስዚ ኩሉ ብልሑ፡ ስለ ዝኽእል፡ ንሚዛናውነት ገምጋም … ከነለሊ የድሊ። ርእሰ ገምጋም ዝተጠርየ ተመኵሮ ክካፈል ዕድል ኣይከውን። ነዚ ንምትግባር፡ ልዑል ተፈጥሮ ዝድርቶ ክፋል ግን ኣሉታዊ ጽልዋ ክህሉዎ ይኽእል። መደብና ክንዓዪ ምስ ዘይንኽእል፡ ክንፈጥር ንኽእል። ርእሰ ተኣማንነትን ሓላፍነት ናይ ኣሎዎ። ኣብ ህይወት ንድሕሪት መብዛሕትና፡ ንዝመደብናዮ መደብ ነብስና እንወቕሰሉ፡ መደብና ምስ 3. ንውጽኢት ስራሕ፡ ባህሪ፡ ምስካም ብቕዓትን የድሊ። ከም ዘይዓመምና ንእመን ምዃና እንዓም ከኣ እንየተሉ መገዲ ተመሊስና ንዝተገበረ ነገር ክንቅይር ከም እወታዊ ሽነኽ ክውሰድ ኣይኮነን። ድልዱል ነብሰ ክብሪ ወይ ከነዐሪ ዕድል የብልና፣ ይኽእል እዩ። እንተኾነ፡ እቲ ምስ ዘይህሉወና ካብ ድኻምና ፊተ ፊት ምስ ገዛእ ርእስኻ መጻኢና ኣይንፈልጥን፣ ሓድሽ ነገር እነምጽኦ ምኽኒት ምኽንያታዊ ኣብ ክንዲ ንመሃር - ክንሓፍር፣ ክንመሃር ጸዓትን ግዜን የድልየና፣ ኮይኑ ኣይጸንሕን። ባዕልና ንባዕልና ኣብ ግዜ ዓወትና ከኣ ኣብ ክንዲ ሓደ እዋን ኣብ ሓደ ትካል ሓደ መርድእ ተጠቀዐ። ኣባላት እቲ ትካል ዝበዝሐ ትምህርቲ ብምፍታን ስለዝኾንና ከኣ እነምጽኦ ምኽኒት ትሕትና ትዕቢት ከስዕበልና ብስንባደ ከንብቡዎ ጀመሩ። “እቲ ትካልናን ንኣኹምን ንኸይትዓብዩ ምልምማድን እዩ ዝካየድ፣ ወዘተ። ርትዓዊ ዘይምዃኑ እናፈለጥና ይኽእል። ስለዚ ውጽኢታዊ ርእሰ ዝሕንኵል ዝነበረ ሰብ ትማሊ ዓሪፉ። ኣብ ኣዳራሽ በብሓደ እናመጻእኩም እዝን ካልእን ተፈጥሮኣዊ ድሩትነት ሽለል ንብሎ። ሕመቕና ንኸይልለ፡ ገምጋም ንምክያድ፡ ድልዱል ርእሰ ክትሰናበቱዎ ከም እትኽእሉ ንሕብር፡” ዝብል ነበረ። ኣብ ፈለማ መሳርሕቶም ንምሽፋን ኢና እምበኣር፡ ኣብ ድኽመትና ክንሽፍን ባይታ ክብሪ መሰረታዊ ረቛሒ ይገብሮ። ብምማቱ ሕማቕ ተሰምዖም። ጸኒሖም ግን እቲ ንዕብየቶምን ዕብየት ትካሎምን ዘሎዉና ክእለታትን ዕድላትን ክኸፍተልና ይኽእል። ንግዜኡ ርእሰ ገምጋም፡ ብዛዕባ ነብስና ብዘይ ዝዕንቅፍ ዝነበረ ሰብ መን ምዃኑ ንኽፈልጡ ተሃንጠዩ። ኣብቲ ኣዳራሽ ክንምርኰስ እንግደድ። እቲ ዝዓበየ ዝስምዓና ሕማቕ ስምዒት ኣይህሉን፣ ሕብእብእ እንዛተየሉ መስርሕ እዩ። ንፋንዋ እቲ ምውት ሓደ ኣገባብ ተዳለወ። ሰራሕተኛታት፡ በቲ ሓደ ማዕጾ ኣትዮም፡ ናብቲ ሳንዱቕ ሬሳ ቀሪቦም፡ ንመዋቲ ተፋንዮም ወይ ጸሎት ገይሮም በቲ ሓደ ማዕጾ ክወጽኡ፣ ኣብ ውሽጢ ኣዳራሽ ጽቕጥቅጥ ኰነ ዘረባ ገምጋም ኣፍልጦ ምስ ዘይህሉወና፡ ርእሰ ገምጋም Vs ትካላዊ ገምጋም ንኸይህሉ ናይ ጸጥታ ኣባላት ክሕልዉ’ውን ተመደበ። ከምቲ ዝተመደበ ከኣ በቲ ዝግባእ ከነተግብሮ ኣይንኽእል። ሰራሕተኛታት እቲ ትካል በብሓደ ናብቲ ኣዳራሽ ክኣትው ጀመሩ። ጥበብ ርእሰ ገምጋም ዘይብሉ እንበቅዕ። ኣብ ቦታ ስራሕ ዝግበር ገምጋም ክንዲ’ቲ ዘሎዎ ጥቕሚ፡ ሰብ ኣብ ትካሉ ዝካየድ ገምጋም ገምጋም፡ ውጥን ትግባረን ትካል ብዝግባእ ክንጥቀመሉ ምስ ነፍሲወከፎም ርሕቀቶም ሓልዮም ናብቲ ሳንዱቕ ሬሳ ይቐርቡ ነበሩ። ብምልኣት ክዋጽኦ ይኽእልዶ? ዝዕቅን እዩ። ውልቃዊ ህይወትናኸ ዘይንኽእል፡ ናብ ኣበር ምጽብጻብን እቶም ኣብቲ ሳንዱቕ ሬሳ ዝበጽሑ ሰራሕተኛታት፡ ናብ ውሽጢ’ቲ ሳንዱቕ ንምግምግሞዶ? ርእስና ብቕንዕና ምጥቕቓዕን ከድህብ ይኽእል። ኣብ ርእዮም ይስንብዱን ብዘይ ዘረባ ይዕዘሙን ነበሩ። ነቶም ድሒሮም ዝመጽኡ ታሕሳስ፡ ቀዋሚ ስራሕ ኣብ ክንግምግም ንኽእልዶ? ከምቲ ትካላዊ ባህልን ኣፍራይነትን ከኣ ከኣ ዝያዳ ህንጡይነት ከም ዘሕድሩ ገበሩዎም። እቶም ተሃንጥዮም ዘሎወን ትካላት፡ ናይ ጸብጻብን ዝብሃል ግን ሰብ ኣብ ዓይኑ ዘሎ ኣሉታዊ ጽልዋ ይህሉዎ። ኣብ ሓደ ዝመጽኡ’ውን ብተመሳሊ ይስንብዱን ይዕዘሙን ነበሩ። ገምጋምን ወርሒ እያ። መደብ ጕንዲ ዘይርኣየ ኣብ ዓይኒ ካልእ ሰብ ትካል፡ ገምጋም ከምቲ ዝተዓለሞ ስራሕ ምጽብጻብን ምግምጋምን ኣብ ውሽጢ እቲ ሳንዱቕ ሬሳ፡ ሬሳ ኣይነበረን። እንታይ ደኣ ሓደ ዓቢ ዘሎ ገፈል ክርኢ እዩ ዝቐሎ። ስለዚ ንእወታዊ ለውጢ እቲ ትካል ሓደ ካብቲ ትካላዊ ኣሰራርሓ መስትያት ነበረ። ሰራሕተኛታት ናብቲ ሳንዱቕ ቅልቅል ኣብ ዝበልሉ፡ ከኣ’ዩ፡ ዝኾነ ሰብ ናቱ ገዲፉ ናይ ክድርኽ እንተ ኮይኑ፡ ካብ ግቡእ ዝጠልቦ መስርሕ እዩ። ትካላት፡ ገዛእ ርእሶም ርእዮም ይስንብዱ ነበሩ። ኣብ ጐድኒ እቲ መስትያት ከኣ፡ ካልእ ሰብ ክጸባጸብ ዘይሽገር። ኣገባብን መረዳእታን ርእሰ ገምጋም ናይ ምውጣን ምግምጋምን “ንዕብየትካ ክዕንቅጽ ዝኽእል ሓደ ሰብ ጥራይ’ዩ፣ ንሱ ድማ ንስኻ ኢኻ፡ ክጅመር ይግባእ። ሰራሕተኛታት መስርሕ ከካይዳ ዝበቕዓ፡ ብሰብ ምስ ገዛእ ርእስና እንገብሮ ” ዝብል ጽሑፍ ነበረ። እቲ ንህይወትና ክልውጥ ዝኽእል ሰብ ንሕና ገዛእ ርእሶም ክግምግሙን ካብ ስለ ዝምርሓ እዩ። ሓንጐል ሰብ ገምጋም ይኹን ብደረጃ ትካል ጥራይ ኢና። ንሓጐስና፡ ግንዛበናን ዓወትናን እንጸሉ ባዕልና ኢና። ነብስና ሕሉፍ ተመኵሮኦም ክመሃሩን መጻኢ ናይ ምንባይ፡ ሕሉፍ ናይ ዝግበር ገምጋም፡ ዕላማኡ ተመኵሮ ብዘይካና ሓጋዚ የብላን። ሓለፍትና፡ መሓዙትና፡ መጻምድትናን ትካልናን ክፉታት ምስ ዝኾኑ፡ ነቲ ትካል ምዝካር፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ’ዚ ምልውዋጥን ዝሓሸ ኣገባብ ክቕየሩ እንከለው፡ ህይወትና ኣይቅየርን፣ ህይወትና ንሕና ምስ ተቐይርና’ዩ ናብ ቅኑዕ መኣዝን ኣብ ምራሕ ክልተ ህሞት ዝተረኽበ ውጽኢት ምትእትታውን እዩ። ብእኡ መንጽር ዝቕየር። ደረትና ምስ ደፋእና፡ ሓጹርና ምስ ኣለና፡ ድሩትነትና ምስ ሰዓርና’ዩ ልዑል ተራ ክህሉዎም ይኽእል። ናይ ምዝዛን ክእለት ኣሎዎ። ከኣ ዕቤትን ኣፍራይነትን ከነውሕስ ገምጋማትና ከኣ ከምቲ ዝተዓለመሉ፡ ህይወትና ዝልወጥ። ሞተረ ለውጢ ህይወትና ንሕና ኢና። ሓላፍነት ናይ እዚ ትዕድልቲ’ዚ ስለ ዘሎና ከኣ’ዩ የኽእል። እኹል መረዳእታ ኣብ ናብ ኣፍራይነትን ዝበረኸ ውጽኢትን ህይወትና ኣባና ይምርኰስ። ዓለም ልክዕ ከምቲ መስትያት እያ። እቲ ዝያዳ ኣብ ትካላትና ንመጻኢ ክውጥን ዕላማን ትርጉምን ገምጋም፡ ከምኡ ከምርሓና ይኽእል። ዝሓሰብናሉን ዝኣመንናሉን እያ እተንጸባርቐልና።", "char_count": 5914, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00245", "text": "ናይ ዝሓለፈ ከኣ ክንግምግምን ድማ ብዛዕባ ኣድማዒ ኣገባብ ርእሰ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ሬምኮ ኢቨነፖል፡ ከም ሃምበል ሬድ ቡል ማእከል - ናይ ጽርግያ ውድር ኢቨነፖል፡ 2026 ሓዳስ ዓመት፡ ሓዳስ ጋንታ፡ ሓድሽ ስትራተጂ ቱር ደ ፍራንስ ኣትለቲክስ ተሰሪዑ ጀርመናዊት ጋንታ ቅድም ብሽክለታ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነዚ ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል፡ ብመሰረት ዓመታዊ ካላንደሩ፡ ሰንበት 14 ታሕሳስ ኣብ ሬድ ቡል ቦራ ሃንስጎር፡ ረቡዕ ኣብ ዝሃበቶ ሓድሽ ቅዲ ክላመዶ ቀሊል ከም ቀንዲ ጎደናታት ኣስመራ ናይ ጽርግያ ውድር ክካየድ ምዃኑ ገሊጹ። ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ዕዉት መዳልያ ኦሎምፒክ ዘይኰነ ገሊጹ። እዚ ካብ ባሕቲ መስከረም ተበጊሱ፡ ዓበይቲ ጐደናታት ኣስመራ ረጊጹ ኣብ ባሕቲ መስከረም ሬምኮ ኢቨነፖል፡ ኣብ ‘ቱር ደ ፍራንስ’ 2026 ሬምኮ ኢቨነፖል፡ ኣብ ቱር ደ ዝዛዘም ውድር፡ ደቂ-ተባዕትዮ ኣትለታት ናይ 25 ኪሎሜተር ውድር ዘካይዱ ክዀኑ ከም ተሓባሪ ሃምበል (ካልኣይ ሓለቓ-ጋንታ) ፍራንስ ናይ ምዕዋት ሕልሙ እንከለዉ፡ ደቂ-ኣንስትዮ’ውን ናይ 10 ኪሎሜተር ውድር ከካዪዳ እየን። ኣብዚ ውድር ናይ ሬድ ቡል ኰይኑ ከም ዝሳተፍ ገሊጻ። ከስምር ብምባል’ዩ፡ ካብታ ንነዊሕ ከኣ፡ ኣብ 16 ንኡሳን ዞባታትን ሰለስተ ክለባትን ዞባ ማእከል ዝርከቡ ኦሎምፒካውያን ኣብቲ እታ ክለብ ናይ ዓመት ውጥና ዓመት ዝተሰለፈላ ኲክ ስቴፕ፡ ፕሮፈሽናላትን ኣትለታት ከምኡ’ውን ተካእቲ ኣትለታት ክሳተፉ ምዃኖም ህዝባዊ ርክባት ዝገለጸትሉ መድረኽ፡ እዚ ማእከል ስሕበት ናይ ሓደ ዓመት ውዕል ተሪፍዎ ናይቲ ፈደረሽን ሓቢሩ። ቱር ደ ፍራንስ ሳልሳይ ደረጃ ሒዙ ነይሩ’ዩ። ናይ’ዛ ጋንታ ኰይኑ ዘሎ ኢቨነፖል፡ ናይ እንከሎ ኣብ ክራማት ብምፍልላይ ናብ ሬድ እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ፡ ኣብቲ ዕለት ብምትሕብባር ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከልን ሃገራዊ ኣብ ናይ 2026 ቱር ደ ፍራንስ ከኣ፡ እዞም ፍሎሪን ሊፖዊትዝ ተሓባሪ ሃምበል ኰይኑ ቡል ተጸንቢሩ ዘሎ። ማሕበር ኣእምራኣውን ምዕባልኣውን ስንክልናን ከምኡ’ውን ቤት ትምህርቲ ኣብርሃ ባህታ ክልተ ከዋኽብቲ ብሓባር ቀዳማይን ካልኣይን ከም ዝሳተፍ ገሊጻ። ፍሎሪን ሊፖዊትዝ፡ ኣብ ኢቨነፖል፡ ኣብ ‘ጅሮ ዲ ኢጣልያ’ 2026 ዝተወደበ፡ ናይ ኣእምራውን ምዕባልኣውን ስንክልና ዘለዎምን ዓይነ-ስዉራን ዜጋታት ናይ መራሕቲ ጋንታ ሬድ ቡል ኰይኖም ክሳተፉ ናይ 2025 ቱር ደ ፍራንስ ከም መራሒ ዘይሳተፈ ክኸውን እንከሎ፡ ቅድሚ ናብ ሓጺር ሜትሮ ውድር ጉያ እግሪ ከካይዱ እዮም። እዮም። እዚ ናይ ሬድ ቡል ውሳነ ድማ፡ ነቲ ጋንታ ሬድ ቡል ኰይኑ ብምስታፍ ሳልሳይ ውድር ‘ቮልታ ኤ ላ ኮሙኒታ ቫላንሺያና’ ብተወሳኺ፡ ኣብቲ ካብ ዕለት 5 ክሳዕ 7 ታሕሳስ ኣብ ስታድዩም ኣስመራን ሆስቴልን ዝተኻየደ መላእ ኣባላት ኲክ ስቴፕ ንዕኡ ዝሰርሑሉ ደረጃ ክሕዝ ዝኸኣለ’ዩ። ኣብ ናይ ጽርግያን ምኻዱ፡ ማልያ ሬድ ቡል ለቢሱ፡ ኣብ ናይ ግዜ ሻምፕዮን ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል ዝተዓወታ ጋንታት ስልማት ክወሃባ’የን። ዝነበሩ ኢቨነፖል፡ ሓድሽ ስትራተጂ ክዀኖ ክሮኖሜተርን ውድር ኦሎምፒክ ዝተዓወተ ውድራ ‘ማሎርካ’ ክሳተፍ’ዩ። ምዃኑ ተንተንቲ ቅድም ብሽክለታ ይገልጹ። በልጂማዊ ኢቨነፖል እውን፡ ኣብ ናይ 2024 ኢቨነፖል ነዚ ናይ 2026 ውጥን ሬድ ቡል ዓበይቲ ክለባት ኤውሮጳ ንኤኳዶርያዊ ኮተቴ የቋምታ ኣሎንሶ፡ ኣብ ሓያል ጸቕጢ ወዲ 16 ዓመት ኤኳዶርያዊ ኤደርሶን ኣብዚ ግዜ ምስ ኤልዲዩ ዝጻወት ኰይኑ፡ ኣብ ማድሪድ፡ ንኣሎንሶ ንምትካእ ሸውዓተ ኣሰልጠንቲ ትሓጺ ካስቴሎ ኣብ ናይ መንእሰያት ጸወታ ውድራት ትሕቲ 19 ዓመት ናይ ኤኳደር፡ ብዘንጸባረቖ ክእለት፡ ኣዒንቲ ዓበይቲ ክለባት ልዕሊ ዕድመኡ ዝዀነ ጥበብ ኣጸዋውታ ብሓደ ሕዳር ኣብ ሜዳኡ ንቫለንሽያ ደገፍታ 2ብ0 ምስ ተሳዕረት ከም ምስ ከውሒ ክስሕብ ብምኽኣሉ፡ ማንቸስተር ዩናይትድን ብምርኣዩ፡ ምስ ዓባይ ጋንታ ኤልዲዩ ብዓብላሊ ጸወታ 4ብ0 ምስ ሰዓራ፡ ንኣሎንሶ ዝተላተመት’ያ ኰይና። ፕረዚደንት ናይ’ታ ባየር ሙኒክን ንምፍራሙ ኣብ ሓያል ቃልሲ ልምድ ክገብር ብተደጋሚ ይጽዋዕ ኣሎ። ኵሉ ነገር ትስፉው’ዩ ነይሩ። እዚ ኣብ ክለብን ላዕለዎት ኣባላት ቦርድ ማድሪድን ክሽመማ እንከለዋ፡ ኣትለቲኮ ማድሪድን ኣቓልቦአን ናብዚ ተጻዋታይ ኣቕኒዐን ዘለዋ ሒደት እዋናት ናይዛ ሓዳስ ወቕቲ ስፖርት ከኣ፡ ብዛዕባ መጻኢ ኣሎንሶ ዝውስን ዝርብ ኣንደረለኽትን’ውን ኣብ ክትል የእትየንኦ ዓበይቲ ክለባት ኤውሮጳ ድማ፡ ነዚ ተጻዋታይ ዝተመዝገበ 13 ዓወት ካብ 14 ግጥም ከካይዱ ተቐሲቦም። “ኣብ መቐየሪ ልብሲ ከም ዘለዋ ተገሊጹ። ቀዲመን ንምውናን ክኢላታተን ናብ ኤኳደር ብምንባሩ እንትርፎ ንጽቡቕ ንሕማቕ ናይታ ክለብ ቅቡል ዝምድና የብሉን፡” ክብሉ ኣብ መስመር ምክፍፋል ዝጻወት ካስቴሎ፡ ከም ዘቕንዑ ገይረን ይርከባ። ዝእንፍት ኣይነበረን። ማድሪድን ኣሎንሶን፡ ድማ ደምዲሞም። ነታ መቐናቕንቶም ዝዀነት ባርሴሎና፡ 2ብ1 ኣሎንሶ፡ ምስ ማድሪድ ዘሎዎ ጻንሖት ብናይ ማርሊ ሳልሞን፡ ራብዓይ ኰተቴ ብምስዓር ብሓሙሽተ ነጥቢ ንሰሌዳ ላ ሊጋ ረቡዕ ምሸት ጸወታ’ዩ ዝውሰን፡ እናተብሃለሉ ክመርሕዎ እንከለዉ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኸኣ፡ ንማንቸስተር ሲቲ ናብ በርናቡ ዓዲሙ ተጻዋታይ ኣርሰናል ድማ፡ ትሽዓተ ነጥቢ ኣኪቦም፡ ናይ ‘ዓወት ገጢምዋ። ማድሪድ፡ ብተርባጽ ንማን.ሲቲ ዘመን’ ማድሪድ የቐጽሉ ነይሮም። እኳ እንተ ኣጥቃዓታ፡ ኣብ መወዳእታ 2ብ1 ማርሊ ሳልሞን፡ ኣብቲ ኣርሰናል ንክለብ እንተ ዀነ ሃንደበት ዓረብያ ማድሪድ ተዓዊታ ዝወጸአት ግን ማንቸስተር ሲቲ ብሩጅ 3ብ0 ዝሰዓረትሉ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ሓጽያቶም ዘላ ቀዳሞት ሰለስተ ኣሰልጠንቲ፣ ብዘስደም ንድሕሪት ክተንቈልቊል ጀሚራ። እያ። ዳኛ ናይ ፍጻመ ፊስካ ምስ ነፍሐ ኸኣ፡ ግጥም ብምስላፉ፡ ዝነኣሰ ተኸላኻላይ ኣርሰናል የርገን ክሎፕ፡ ናይ ቅድም ዓላሚኣ ዚነዲን ማድሪዳውያን ካብ ዳሕረዎት ሸሞንተ ንኣሎንሶ ካብቶም ብውጽኢት ማድሪድ ክኸውን በቒዑ። ዚዳን፡ ኣንዶኒ ኣራኦላ ክዀኑ እንከለዉ፡ ኣብ ግጥማት ኣብ ክልተ ተዓዊቶም ካብ ባርሴሎና ዝተበሳጨዉ ወገናት መዓት ጸቕጢ ክዘንቦ ኢታን ንዋነሪ፡ ኣብ መበል 15 ዓመትን 181 ካልኣይ ደረጃ ድማ፡ ንማርሰሊኖ፡ ሮበርቶ ደ ብኣርባዕተ ነጥቢ ክድሕሩ እንከለዉ፡ ኣብ ጀሚሩ። መዓልቲን ኣብ ሜዳ ብምውራዱ እቲ ዝነኣሰ ዘርቢ፡ ኣልቫሮ ኣርበሎኣ፡ ኦሊቨር ግላንሰር ሻምፕዮንስ ሊግ ድማ ክእክብዎ ዝነበሮም ኣሎንሶ፡ ገስጋሲ ኣሰልጣኒ ምዃኑ ኣብ ተጻዋታይ ኣርሰናል ክኸውን እንከሎ፡ ማርሊ ሓጽያ ትርከብ። ነጥቢ ከሲሮም ኣብ ሰልሚ ተሸሚሞም ለቨርኩሰን ዘመዝገቦ ውጽኢት ምስክር’ዩ። ሳልሞን ከኣ፡ ኣብቲ ናይ ብቕድሚ ትማሊ ኣሎንሶ፡ ኣብ ሓያል ጸቕጢ ተሸሚምሉ ይርከቡ። ኣብ ማድሪድ መንነቱ ክፈጥር ከኣ ግዜ ከም ምሸት ኣብ 16 ዓመቱ ብምስላፉ፡ ኣብ መሳርዕ ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ከም ጁድ በሊንግሃም፡ ኮርቶዋ ምንሽርታት ማድሪድ፡ ኣብ ኣንፊልድ ዘድልዮ ዘየከራኽር’ዩ። እንተ ዀነ፡ እታ ሃብታም ጃክ ዊልሸርን ማክስ ዳውማን ብምእታው፡ ዝኣመሰሉ ተጻወትቲ ማድሪድ ኣብ ጐድኑ ብናይ 1ብ0 ስዕረት እዩ ዝፍልም። ምስ ራዮ ማድሪድ ሕላገት ኣሎንሶ ክትፈጥር ብምባል ራብዓይ ዝነኣሰ ተጻዋታይ ኣርሰናል ክኸውን ከም ዘለዉ ይገልጹ ኣለዉ። ቫሎካና፡ ኤልቸን ጂሮናን ብተኸታሊ ክብራ ክትምጥው ዝሕሰብ ኣይኰነን። ድሮ ክኢሉ። ዘርእይ እዩ። ድሉው ኣሎ። ኣብ ዳሕረዋይ ዛጊታ ማድሪድ ኣብ ልዕሊ ኣሎንሶ፡ ሴፋ እኳ ማዕረ ምስ ወጸአት ከኣ፡ ናይ ቅልውላው ድማ ነዚ ስጳኛዊ ኣሰልጣኒ ንምትካእ ሸውዓተ ኣርቴታ ንሳልሞን ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ማእከል ወይ ኣብ ምሉእ ድሕሪት ክጻወት ዘይመዘት እንተላ፡ መጻኢ ኣሎንሶ ግን ኣብ ደወል ክውቃዕ ጀሚሩ። ኣሰልጠንቲ ሓጽያ ትርከብ። መግለጺ፡ “ወዲ 16 ዓመት’ዩ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ይኽእል’ዩ። ኣነ ብእኡ ሕጒስየ!” ክብል ምልክት ሕቶ ኣትዩ እዩ ዝርከብ። ናይ ኣሎንሶ ማድሪድ፡ ሰንበት ኣብ ቅድሚ ማድሪድ፡ ከም ተካእቲ ኣሎንሶ ኢላ ሊግ ድማ ተጻዊቱ፡ ማዕረ ክንደይ ከም ዝጸዓረ ተዛሪቡ። • ኤሪክ ጋርሽያ፡ ‘ምሉእ ዕምሩ’ ምስ ባርሳ ድሕሪ ምስላፉ፡ ናብ ሜዳ ኵዕሶ እግሪ ካብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት ከሕልፍ ይውጥን ዘይተመልሰ ዘሎ ናይ ሞናኮ ኣከፋሊ ፖል ኤሪክ ጋርሽያ፡ ምስ ባርሴሎና ክሳዕ 2031 በዚ ዘርእዮ ዘሎ ብቕዓት ድማ፡ ንሽዱሽተ ሰሪሑ። ንፖግባ ኮፍ ኣቢለ ንዕኡ ከም ዝጻወት ፖግባ፡ ነቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ፍቱው ዘጽንሖ ውዕል ድሕሪ ምኽታሙ፡ ምሉእ ዓመት ምስዛ ክለብ ክጸንሕ ክታሙ ኣንቢሩ ወዲ 62 ዓመት ኣሰልጣኒ በነፊካ ሆዜ ሞሪኖ፡ ዝገበርኩ ኣነ’የ። እታ ዝነኣሰት ክገብረለይ ዝዀነ ቅድም ኣግማል፡ ብዓል ብርክን ዕምሩ ምስዛ ክለብ ከሕልፍ ከም ዝደሊ ገሊጹ። ይርከብ። ረቡዕ ምሸት ጋንታኡ ብሸቶታት ሪቻርድ ዝኽእል ድማ፡ ማልያኡ ምሃብያ፡” ብምባል፡ ኣምባሰደርን ኣል ሓቦባ ብምዃን’ዩ ተጸንቢርዎ እዚ ተኸላኻላይ ምስ ባርሴሎና ሕማቕ ናይ • ሞሪኖ፡ እቲ ትያትር ዘይምነዎ ኣሰልጣኒ ሪኦስን ሌናርዶ ባሬሮን ተሓጊዛ፡ ኣብ ልዕሊ ነቲ ኣብ ባሎን ደ ኦር 2025 መበል 18 ዘሎ። ምጅማር ግዜ ብምሕላፉ ክፈላለ ተገዲዱ እኳ እቲ ወትሩ ኣብ ክፍሊ መውሃቢ ጋዜጣዊ ናፖሊ ናይ 2ብ0 ዓወት ዘመዝገብትሉ ግጥም፡ ደረጃ ዝሓዘን ብሉጽ ተጻዋታይ 2025 ሰረ ፖል ፖግባ፡ ተጠቃሚ ዶፒንግ ብምዃኑ፡ እንተ ነበረ፡ ካብታ ብልቓሕ ዝስለፈላ ዝነበረ መግለጺ፡ ኣገራሚ ክስተት ምፍጣር ዘይምነዎ ተጻወትቱ ሓጐሶም ኣብ ዝገልጹሉ ዝነበሩ ግዜ፡ ኣ ዝተሰመየን ስኮትላንዳዊ ስኮት ማክቶሚነ ንኣርባዕተ ዓመት ኣብ ዝዀነ ስፖርት ጂሮና ተመሊሱዩ ነዚ ሓድሽ ውዕል ክኽትሞ ሆዜ ሞሪኖ፡ ብቕድሚ ትማሊ’ውን ትያትር ሓንቲ ቦርሳ ሒዙ ኣብ ክፍሊ መውሃቢ ፈጣሪኡ ንሱ ምዃኑ ገሊጹ። ከይሳተፍ ተኣጊዱ እኳ እንተነበረ፡ ቤት ፍርዲ ክኢሉ ዘሎ። ጋዜጣዊ መግለጺ ተረኺቡ። • ፖግባ፡ ኣብ ቅድም ኣግማል ወፍሪ ዳንነት ስፖርት ብዝሃቦ ውሳነ 18 ኣዋርሕ ጋርሽያ፡ ኣብ 2021 ካብ ማንቸስተር ሲቲ እዛ ቦርሳ ኣቓልቦ ይገብር ከም ዝጐድለሉ ተገይሩ። በዚ ውሳነ ተሓጊዙ ናብታ ናይ ቊልዕነት ክለቡ ድሕሪ ምላሱ፡ ጋዜጠኛታት ስለ ዝሰሓበት፡ ፖል ፖግባ፡ ኣብ ስዑድያ ዝመደበራ ኣል ኣብ ወርሒ ሕዳር ናብ ኵዕሶ እግሪ ክምለስ ኣብ ምርጫ ዣቪ ክኣቱ ብዘይምኽኣሉ፡ ሓደ ጋዜጠኛ “እንታይ’ያ?” ሓቦባ ዝተብሃለት ክለብ ወፍሪ ድሕሪ ምግባሩ፡ እንከሎ፡ ኣብ ወሽመጥን ሕቡራት ኢማራት ብልቓሕ ናብ ጂሮና ተሰዲዱ። ምስ ጂሮና ክብል ሕቶ ኣቕሪቡሉ። ሞሪኖ ናብ ውድር ኣግማል ከም ዝተጸንበረ ዓረብን ንጥፈታ ኣብ እተካይድ ቀዳመይቲ ብዘንጸባረቖ ክእለት ከኣ ናብታ ናይ ሕልሙ ድማ፡ “ናተይ’ያ፡ ናይ ስኮት ተገሊጹ። ፕሮፈሽናል ክለብ ቅድም ኣግማል ዝዀነት ጋንታ ባርሴሎና ብምላስ፡ ወሳኒ ተኸላኻለይ ማክቶሚን ማልያ ድማ ኣለዋ። ኣብ መስከረም 2023 ጁቬንቱስ ኣንጻር ክለብ ኣል ሓቦባ ብርኪ ብምግዝኡ ድማ፡ ናብ ናይ’ዛ ጋንታ ክኸውን በቒዑ። ኣብ ማንቸስተር ዩናይትድ ኢምፖሊ ኣብ እተካይዶ ዝነበረት ጸወታ ስፖርት ቅድም ኣግማል ክጽንበር ክኢሉ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.8 12 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ዮርዳኖስ ጸጋይ ኤም-23፡ ስትራተጂካዊት ከተማ ተቖጻጺሩ ትማሊ ሓሙስ፡ ዕጡቕ ጉጅለ ኤም-23፡ ዕጡቕ ጉጅለ ኤም-23፡ ነበርቲ ከተማ ማሕበረሰብ ዓለም ህጹጽ ስጉምቲ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ዲሞክራስያዊት ኡቪራ ጉድኣት ከም ዘይወረዶምን ክወስድ ጸዊዑ። ሪፓብሊክ ኮንጎ እትርከብ ስትራተጂካዊት ዕለታዊ ንጥፈታቶም ክጅምሩ ከም ርዋንዳ፡ ንዕጡቕ ጉጅለ ኤም-23 ከም ከተማ ኡቪራ ኣብ ትሕቲ ቁጽሩ ከም ዝኽእሉን ኣፍሊጡ ኣሎ። እትድግፍ ዝቐርበላ ክሲ ብቐጻሊ እያ ዘእተወ ሓቢሩ። ዝሓለፈ ሰሙን፡ ፕረዚደንት ትነጽጎ። መንግስቲ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ፌሊክስ ገለ ምስቲ ከባቢ ቅርበት ዘለዎም ኮንጎ፡ እቲ ብርዋንዳ ከም ዝድገፍ ዝገለጾ ትሺሰከዲ ምስ ርዋንዳዊ መዘናኡ ፖል ወገናት፡ እቲ ብሞንጎኛነት ኣመሪካ ዕጡቕ ጉጅለ፡ ነቲ ብሞንጎኛነት ኣመሪካ ካጋመ ኣብ ዋሽንግተን ብምርኻብ፡ ዝተበጽሐ ስምዕ ሰላም፡ ንጠንቂ ናይ’ቲ ዝተኸተመ ስምዕ ሰላም፡ ጥሒሱ ስምዕ ሰላም ምኽታሙ ዝከር እዩ። ግጭት ዘይዳህሰን ንዕጡቕ ጉጅለ መጥቃዕቲ ከም ዝኸፈተ ከሲሱ። በዚ መንግስቲ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኤም-23 ከኣ ዘየሳተፈን ብምንባሩ፡ እቲ ኣረዲኦም ኣለዉ። ሽሕ ዜጋታት ናይ’ታ ሃገር ናብ ብሩንዲ ድማ እቲ ውዕል ክፈርስ ከም ዝኽእል ኮንጎ፡ ርዋንዳ ነቲ ዝተበጽሐ ስምዕ ሰላም ዝተኸተመ ስምዕ ሰላም ኣብቲ ዞባ ኣብ ደ.ሪ.ኮንጎ ብሰንኪ ኲናት፡ ካብ ከም ዝሃደሙ ጸብጻባት ሕቡራት ሃገራት ኣጠንቂቑ ኣሎ። ኣብ ሓደጋ ተእትዎ ከም ዘላ ብምኽሳስ፡ ነባሪ ፍታሕ ከምጽእ ከም ዘይክእል 5 ክሳብ 8 ታሕሳስ ጥራይ ኣስታት 25 የመልክቱ። ቨነዙዌላ፡ ኣባላት ሓለዋ ባሕሪ ኣመሪካ፡ ቨነዙዌላ ንኣመሪካ ብሽፍትነት ከሲሳ መርከብ ናብ ኢራን ሕዝቡላህን ነዳዲ ኣብ ባሕሪ ካሪብያን ንሓንቲ መርከብ ተቕርብ ከም ዘላ ብምኽሳስ ኣብ ልዕሊኣ ናይ’ታ ሃገር ከም ዝዓገቱ ብምሕባር እዚ እገዳ ምጽዳቓ ይፍለጥ። ብዝብል ምስምስ ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ድማ ተግባራት ሽፍትነት ባሕሪ ከም ዝኾነ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ’ቲ ብኒኮላስ ማዱሮ ንእተካይዶ ዘላ ዘይሕጋዊ መጥቃዕትታት ገሊጻ። ዝምራሕ መንግስቲ ቨነዙዌላ ቀጻሊ ብምኹናን፡ ቨነዙዌላ ልዑላውነታ፡ ዋና ኣኽባሪት ሕጊ ኣመሪካ ፓም ቦንዲ፡ ጸቕጢ ኣብ እትገብረሉ ዘላ እዋን፡ እቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋታን ሃገራዊ ክብራን እታ 1.1 ሚልዮን በርሚል ዘይተጻረየ ዕላማ ንመንግስቲ ቨነዙዌላ ብምዕላው ኣሕሊፋ ከምዘይትህብን፡ ክሳብ መወዳእታ ነዳዲ ጽዒና ኣብ ባሕሪ ካሪብያን ተታሒዛ ንባህርያዊ ጸጋታት ቨነዙዌላ ንምዝማት ከም እትምክትን ኣፍሊጡ ኣሎ። ዘላ መርከብ ቨነዙዌላ፡ ነቲ ኣብ 202 ኣብ ምዃኑ’ያ ካራካስ ትኸስ። ኣብ 202፡ ኣመሪካ ነታ ናይ ቨነዙዌላ ልዕሊኣ ዝተኣወጀ እገዳ ብምጥሓስ ካብ ቬነዙዌላ ናብ ኢራን ትጐዓዝ ምንባራ ሚያንማር፡ 30 ሰባት ብደብዳብ ኣነጺራ።", "char_count": 7696, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 12}
{"id": "3e22e11b2ce9ec741d2de01ee2ae9348d1f26de3143c0e27bf6f7720433cd46d:00246", "text": "ኣመሪካ፡ ናይ 80 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ንዩክሬን ክትህብ ወሲና ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣመሪካ፡ ክሳብ እዋን ኣብ ዩክሬን ዝተፈጸመ ናይ 10 ዝነበረ ቲሙር ሚንዲች፡ መራሒ ናይቲ 2027 ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ንዩክሬን ናይ 80 ሚልዮን ዶላር ብልሽውና ብምጥቃስ፡ ንሃገራት ምዕራብ ዘቖጠዐ ኣብ ጽላት ሚልዮን ዶላር ወተሃደራዊ ሓገዝ ንምሃብ ንገንዘብ ገ’በርቲ ክፍሊ ኣመሪካ ናብታ ጸዓት ዩክሬን ዝተፈጸመ ብልሽውና ዘኽእል እማመ ከም ዘጽደቐ ተሓቢሩ። ሃገር ናይ ምቕናዕ መደብ ተቓዊሞምዎ ምዃኑ ሓቢሮም ኣለዉ። እቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ዝጸደቐ እማመ፡ ናብ ኣለዉ። ቲሙር ሚንዲች ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ላዕለዋይ ባይቶ ኣመሪካ ሓሊፉ ውሳነ ኣኽበርቲ ሕጊ ዩክሬን፡ ናይ ነዊሕ ቅድሚ ምውዓሉ ካብታ ሃገር ከምልጥ ክወሃቦ ምዃኑ ተገሊጹ ኣሎ። እዋን ተሓባርን ናይ ንግዲ መሻርኽትን እንከሎ፡ ክልተ ሚኒስተራትን ሓላፊ ስታፍ ገለ ሓገግቲ ኣካላት ግን፡ ነቲ ኣብ ቀረባ ፕረዚደንት ዩክሬን ቭላድሚር ዘለንስኪን ኣንድሬይ የርማክን ከኣ ምስቲ ብልሽውና ምትሕሓዝ ስለዝተረኽቦም ካብ ስልጣኖም ኣብ ሚያንማር፡ ኣብ ምዕራባዊ ክፋል ዕጡቕ ሓይሊ፡ ሓይልታት መንግስቲ ከም ዝወረዱ፡ ምንጭታት ይሕብሩ። ክፍለ ሃገር ራኪን ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ናይ’ታ ሃገር ኣብ ልዕሊ’ቲ ሆስፒታል እቲ እማመ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዓቢ ሆስፒታል ብዝተኻየደ ደብዳብ ደብዳብ ከምዘካየዱ ምኽሳሱ ማዕከናት ዶናልድ ትራምፕ፡ ዩክሬን ምስ ፈደረሽን ከቢድ ብረት፡ ተሓከምቲ ዝርከብዎም ዜና ሓቢረን። ሩስያ ኣብ ስምዕ ንኽትበጽሕ ጸቕጢ 30 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት እንተኾነ መንግስቲ ሚያንማር፡ ነቲ ኣብ ዝፈጥረላ ዘሎ እዋን ይጸድቕ ልዕሊ 70 ሰባት ከኣ ከም ዝቖሰሉ መጥቃዕቲ ኣመልኪቱ ዛጊት ዝኾነ ብምህላዉ፡ ኣብቲ ስምዕ ሰላም ጽልዋ ተሓቢሩ። መግለጺ ኣይሃበን ዘሎ። ክህልዎ ከም ዝኽእል እዮም ናይ ቀረባ እቲ ብ’ምራውክዩ’ ዝፍለጥ ሰራዊት መንግስቲ ሚያንማር ኣብ ተዓዘብቲ ዝገልጹ። ሓፈሻዊ ሆስፒታል በቲ መጥቃዕቲ ልዕሊ’ቲ ብዕጡቓት ሓይልታት ሞስኮ፡ ሃገራት ምዕራብ ንዩክሬን ዝገብራላ ምሉእ ብምሉእ ከም ዝዓነወ፡ ኣፈኛ ተታሒዙ ዘሎ ከባቢታት ናይ’ታ ሃገር ዘለዋ ወተሃደራዊ ድጋፍ፡ ሓደ ካብ ሱር ናይ’ቲ ኣንጻር ወተሃደራዊ መንግስቲ ኣልማሚ ደብዳብ ብምክያድ፡ ንሓያሎ ጠንቂ ኲናት ዩክሬን-ሩስያ ምዃኑ እያ ሚያንማር ዝዋጋእ ዘሎ ዕጡቕ ጉጅለ ሰላማውያን ዜጋታት ግዳይ ይገብር ብተደጋሚ ተሓሳስብ። ሓቢሩ። እቲ ብ‘ኣራካን’ ዝፍለጥ ከምዘሎ’ዩ ጉጅለ ‘ኣራካን’ ዝኸስ። ትራምፕ፡ ናይ ሓደ ሚልዮን ዶላር ቪዛ ወግዓዊ ገይሩ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንኽረኽቡ ዘኽእሎም ምዃኑ ኣብ ፍሉይ ምጉዳል ግብሪ ዝህብ ብዓይነቱ ብውሑዱ ሓደ ሚልዮን ዶላር ክኸፍሉ ማሕበራዊ መራኸቢ ኣብ ዝዘርግሖ ዝበለጸ ካልእ ካርድ ከኣ ኣብዚ ቀረባ ንዝኽእሉ ዜጋታት ካልኦት ሃገራት ጽሑፍ ኣነጺሩ። እዋን ብ5 ሚልዮን ዶላር ክቐርብ ቅልጡፍ ቪዛ ኣመሪካ ዝህብ ውጥን ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ፡ እቲ ‘ወርቃዊ’ ምዃኑ ኣነጺሩ ኣሎ። ከም ዘበገሰ ሓቢሩ። ተባሂሉ ዝተሰምየ ቪዛ፡ ነቶም ንኣመሪካ ገለ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራትስ፡ እቲ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ እቲ ናይ ሓደ “ዓቢ ረብሓ” ከበርክቱ ዝኽእሉ ሰባት ቪዛ፡ ንሃብታማት ውልቀ ሰባት ጥራይ ሚልዮን ቪዛ፡ ካብ ካልኦት ሃገራት ዝወሃብ እዩ። ዘርብሕ ዘይፍትሓዊ ኣካዪዳ ምዃኑ ዝመጽኡ ሰባት ዜግነት ኣመሪካ ትራምፕ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ብተወሳኺ እዮም ዝወቕሱ ዘለዉ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ቪያ ጅዳ 12/12/2025 ጎደና ስጋለት ቀጣን ቁ.6፡ (ቪያጅዳ) 0713802 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 2019, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_12122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00248", "text": "ዜና ዜና ኣብነታውያን ደቂ ኣንስትዮ መለብሶ ኣብነታውያን ደቂ ኣንስትዮ መለብሶ ተመኵሮ ርብዒ ዘበን ቤት . ተመኵሮ ርብዒ ዘበን ቤት . “ኣቦታትና ዘረከቡና ባህሊ . “ኣቦታትና ዘረከቡና ባህሊ .", "char_count": 123, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00250", "text": "ገጽ 3 ገጽ 2 ገጽ 2 ገጽ 7 ገጽ 7 ደቡብ - ኣብ ውድር ስነ ጥበብ ዝተዓወቱ ሽልማት ‘ኣውራ’ ተዓዲሎም ብክፍሊ ባህልን ስፖርትን ዞባ ደቡብ ተማእኪሉ ዓመታዊ ዝካየድ ውድር ስነጥበብ ንሽልማት ‘ኣውራ’ ናይ 2025፡ ኣብ ከተማ መንደፈራ - ኣዳራሽ ኩዶሕንባሻ ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ ካብ 29 ክሳብ 31 ጥቅምቲ ዝተኻየደ መደብ፡ በብንኡሳን ዞባኦም ተመምዮም ዝቐረቡ ተሳተፍቲ፡ ብስነ-ግጥሚ፡ ማሰን መልቀስን፡ ያታዊ መሳርሒት ሙዚቃ ሻምብቆ፡ ቅብኣ፡ ድግማ ደርፍን ትልሂትን ተወዳዲሮም። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ኣቶ ኣብርሃም ዮውሃንስ ኣብ ዝሃቦ መኽፈቲ ቃል፡ ዕላማ’ቲ መደብ፡ ብሉጽ ዓቕምን ብቕዓትን ዘለዎም ስነ-ጥበባውያን ኣለሊኻ፡ ኣብ ንጥፈታት ስነ-ጥበብ ዞባን ሃገርን ኣበርክቶ ንኽገብሩ ምትብባዕ ከምዝዀነ ገሊጹ። ዓመት መጸ ሓደስቲ ውድራት ይውሰኾ ከምዘሎ፣ ነዚ ንምድራዕ ድማ በብዓውዱ ስልጠናታት ከምዝውደብ ኣብሪሁ። ኣቦ-መንበር ኣወሃዲት ኮሚተ ስነ-ጥበባዊ ውድር ንሽልማት ‘ኣውራ’ ኣቶ ግርማይ ገብሩ፡ ንዝተጋህደ ሓያልን ድኹምን ጎኒታት ንኡሳን ዞባታት ብዝርዝር ኣብ ዝገለጸሉ፡ ኣብ ገለ ውድራት ዝተራእየ ምትሕውዋስ ትሕዝቶ፡ ኣብ መጻኢ ክእረም ተላብዩ። ሓላፊ ምሕዳርን ፋይናንስን ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ሌተናል ኮሎኔል ሳሙኤል ተኽለ ብወገኑ፡ ንኣገዳስነት", "char_count": 747, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00252", "text": "ውድር ብምጥቃስ፡ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ካብ ዝመጽእ ዓመት ኣበርክቶ ከምዝገብር ቃል ኣትዩ። ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃብተኣብ ተስፋጽዮን፡ ግቡእ መጽናዕቲ ብምክያድ መሳጢ ትሕዝቶ ንዘቕረቡ ኣመስጊኑ። ኣብ መወዳእታ፡ በብዓውዱ ዝተዓወቱ ስነ-ጥበባውያን ክሽለሙ ከለዉ፣ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ ጎብለል ብምዃን፡ ዘዋሪት ሽልማት ‘ኣውራ’ ካብ’ታ ንክልተ ዓመት ዝዓተረታ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ተቐቢላታ። ሽልማት ‘ኣውራ’፡ ኣብ 2019 ዝፈለመ ዞባዊ መደብ እዩ። ባጽዕ - ንቕሓት መንእሰያት ሰራሕተኛታት ዘበርኽ ስልጠና ተኻዪዱ ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ጨንፈር ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ንቕሓት", "char_count": 371, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00253", "text": "መንእሰያት ሰራሕተኛታት ንምብራኽ ዝዓለመ፡ ካብ መንግስታዊ ትካላት ባጽዕን ጊንዳዕን ንዝተዋጽኡ መንእሰያት ሰራሕተኛታት፡ ካብ 28 ክሳብ 30 ጥቅምቲ ስልጠና ወዲቡ። እቲ ኣብ መሰልጠኒ ማእከል ሰራሕተኛታት ባጽዕ ዝተዋህበ ስልጠና፡ ተራ መንእሰያት ሰራሕተኛታት ኣብ ውሁብ መድረኻዊ ተልእኾ፣ እወታዊ ኣመለኻኽታ፣ ነፍሰግንዛበ፣ ኣገዳስነት ራኢ፣ ዕላማን ውጥን፣ ከምኡ’ውን ድሕነትን ጥዕናን ኣብ ቦታ ስራሕ፣ ብድሆታት ደቂኣንስትዮ ኣብ ቦታ ስራሕን ኣፈታትሓኡን፣ ከምኡ’ውን ሕጊ ዕዮ ኤርትራን ካልእን ዘጠቓለ ነይሩ።", "char_count": 321, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00254", "text": "ሓላፊ ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ ጨንፈር ዞባ ሰ/ቀ/ ባሕሪ ኣቶ ሃብተማርያም ተስፋሚካኤል ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ምሕያል ኩለንትናዊ", "char_count": 89, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00255", "text": "ዓቕሚ ሰራሕተኛታት ማእከል ብምግባር፡ ዝተፈላለየ ስልጠናታት በብእዋኑ ክውደብ ምጽንሑ ብምግላጽ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ፍልጠት ኣብ ቦታ ስራሕ ብግቡእ ክጥቀሙሉ ተላብዩ።", "char_count": 105, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00258", "text": "ሓባራዊ ዘተን ሓባራዊ ውዕልን ዘተኰረ ስልጠና፡ ካብ 17 ክሳብ 19 ጥቅምቲ ንመራሕቲ መሰረታዊ ማሕበራት ከምዝሃበ ተፈሊጡ። መስርሕ ምዝርጋሕ መስመር ኤለክትሪክ ዓዲ-ቐይሕ - ጸሮና ብጽቡቕ ይሰላሰል ብተሳትፎ ህዝቢ፡ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል፡ ሰራሕተኛታት መንግስትን ኮርፖረሽን ኤለክትሪሲቲን ዝዕመም ዘሎ መስርሕ ምዝርጋሕ መስመር ኤለክትሪክ ዓዲ-ቐይሕ - ጸሮና፡ ብጽቡቕ ይሰላሰል ኣሎ። መራሒ ስራሕ ኮርፖረሽን ኤለክትሪሲቲ ኣብ ምሕዳር ከባቢ ደቂ-ሌፋይ ኣቶ ይርጋኣለም ኣስመላሽ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ካብ መፋርቕ ወርሒ ሰነ 2025 ጀሚሩ ዝርጋሕ ዘሎ መስመር ካብ ዓዲ-ቐይሕ ናብ ሓውሲ ከተማ ጸሮና ከም ዝዀነ ብምሕባር፡ ምዂዓት ጎዳጉዲን ምትካል ዓንድታትን፡ ከምኡ’ውን ምዝርጋሕ ገመድ ከምዘጠቓል ኣፍሊጡ። እቲ ስራሕ ኣብ ኣጻድፍ ኣዝዩ በዳሂ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ሳላ ደገፍ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ህዝብን ግና ዕዉት ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣዛዚ ብርጌድ ወልዲት ዘርኣይ ብወገኑ፡ እቲ ልምዓታዊ መደብ ኣካል ናይ’ቲ ብደረጃ ሃገር ዝሰላሰል ንጥፈታት ከምዝዀነ", "char_count": 609, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00259", "text": "ብምጥቃስ፡ ኣሃዱታት ሓይልታት ምክልኻል ንምዕዋቱ ወትሩ ድልዋት ምዃነን ኣረጋጊጹ። 2 ሕዳር 2025 - ገጽ 2 ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ", "char_count": 119, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00265", "text": "ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ፋጥና ኣድም ሃማደኤ ጨንፈር ዞባ ማእከል፡ ንወከልቲ ሚኒስትሪታት ሰሚናር ኣካዪዱ ሃገራዊ ማሕበር ደቂኣንስትዮ ኤርትራ", "char_count": 120, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00269", "text": "ብድሆታትን ጠለባትን ሃማደኤ ኣብ ግምት ብምእታውን ንዘለዉ ዕድላት ልዑል ኣቓልቦ ብምሃብን፡ ኣሰራርሓ ማሕበር ንምዕባል ኣብ ዝሕግዝ መዳያት ተራአን ክጻወታ ኣዘኻኺራ።", "char_count": 104, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00271", "text": "ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት፣ ከምኡ’ውን ኣመጻጽኣን ኣቃውማን ማሕበር ተረዲአን፡ ሕሉፍ ተመክሮታት ንምኹላዕ ኣበርቲዐን ክሰርሓ ተላብየን።", "char_count": 100, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00276", "text": "መደባት ክሕንጸጽ፣ ምስ ሓለፍቲ ሃማደኤን ካልኦት ኣካላትን ቀጻሊ ርክባት ክካየድ፣ ዝብልን ካልእን ለበዋታት ቀሪቡ። ማእከል - ስነ ጥበባዊ መደባት ንምዕባል ዝሕግዝ ዓውደ-ዘተ ተወዲቡ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ሃገራውያን በዓላትና ንምድማቕ", "char_count": 146, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00277", "text": "ዝካየድ ስነ-ጥበባውን ባህላውን መደባት ብዓይነትን ትሕዝቶን ንምዕባል ዝሕግዝ ዓውደ-ዘተ፡ ብ30 ጥቅምቲ ኣብ ኣዳራሽ ምሕዳር ዞባ ተኻዪዱ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ኣቶ ኣስመሮም ጸጋብርሃን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ዕላማ’ቲ ዓውደ-ዘተ፡ ብምኽንያት", "char_count": 161, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00278", "text": "ሃገራዊ ጽንብላት ዝዳሎ ስነ-ጥበባዊ መደባት ብልጫታቱ ተዓቂቡ ዝርአ ድኻማት ብምውጋድ፡ ኣብ መጽናዕቲ ዝተመርኰሰ ናብ ወለዶታት ዝሰጋገር ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ብዓይነቱ ፍሉይ መጥባሕቲ ዓጽሚ ተሰላሲሉ ኣብ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል", "char_count": 144, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00279", "text": "ሓሊበት፡ ኤርትራውያን ሞያውያን መጥባሕትን ካብ ጀርመን ዝመጹ ኣባላት ጉጅለ ሓካይም ‘ኣርከመድ’ን ዝተሳተፍዎ፡ ፍሉይ ክእለት ዝሓት መጥባሕቲ ዓጽሚ፡ ካብ 25 ክሳብ 31 ጥቅምቲ ተኻዪዱ።", "char_count": 117, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00281", "text": "ዘጠቓል ኣገልግሎት፡ ኣቐዲሞም ዕዮ ንምስልሳል ከምዝዀነ ገሊጹ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ 16 መዛተዪ ጽሑፋት ቀሪቡ። ተሳተፍቲ ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ ንመጻኢ ኣብ ዝዳሎ መደባት ኣበርክቶ ዝገብር ሃናጺ ሓሳባትን ርእይቶታትን ኣቕሪቦም። ዋና ኣካያዲ ስራሕ ምሕዳር ዞባ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ኣብ ዝቐረበ መዛተዪ ጽሑፋት ምርኩስ ብምግባር፡ መምርሒ ስራሕ ሂቡ።", "char_count": 242, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00282", "text": "መርመራ ዝተኻየደሎም - ብሰንኪ ሓደጋ ዝሰዓበ መስበርትን ተፈጥሮኣዊ ምዝባል ኣዕጽምትን ንዝነበሮም፡ ከምኡ’ውን ህጹ መጥባሕቲ ንዘድልዮም ትሕቲ 15 ዓመት ዝዕድመኦም 25 ዜጋታት ከምእተኻየደ፡ ኣብ’ቲ ሆስፒታል ሓላፊ ክፍሊ ዓጽምን ጅማውትን ዶ/ር ዮኤል ኣብርሃም ገሊጹ። ኣባላት ጉጅለ ሓካይም መጥባሕቲ ‘ኣርከመድ’፡ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ እናመጹ፡ ብፍላይ ኣብ መጥባሕቲ ኣዕጽምቲ ትሕቲ-ዕድመ ናይ ምልውዋጥ ተመክሮን ናውትን ደገፍ ከምዝገብሩ ዝሓበረ ዶ/ር ዮኤል፡ ምስ ቊጽሪ", "char_count": 298, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00283", "text": "ተሓከምቲ፡ ድሩትነት ግዜን ብድሆታት ትሕተ-ቅርጽን ዝምስገን ውጽኢት ከምዘለዎ ኣብሪሁ። ነርስ ውነሽ ተስፋይ ብወገና፡ ደገፍ ናይ’ቲ ጀርመናዊ ጉጅለ፡ ነቲ ምስ ብዝሒ ተሓከምቲ ዝኽሰት ክብደት ናይ’ቲ", "char_count": 124, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00285", "text": "ምስግጋር ቴክኖሎጂን ብግቡእ ንኽሰርሑሉ፡ ኣድላዪ ባይታ ክጣሕ ተላብያ። ወኪል ጉጅለ ሓካይም መጥባሕቲ ‘ኣርከመድ’ ነርስ ክስኛ ሽታድልኡባ ብወገና፡ ምስ ሕክምና ኣዕጽምቲ ኣብ ዝዛመድ ፍሉይ ናይ መጥባሕቲ ክእለት ሓገዝ ከምዝህቡ ብምጥቃስ፡ ተመሳሊ ንጥፈታት ኣብ ምልውዋጥ ፍልጠትን", "char_count": 175, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00286", "text": "ተመክሮን ልዑል ግደ ስለዘለዎ፡ ኤርትራውያን ሞያውያን ኣብ መጻኢ ነፍሶም ክኢሎም ንኽዓዩ ይስራሕ ከምዘሎ ሓቢራ። ፕሮጀክት ሕርሻ ተሰነይ-ዓሊግድር፡ ዕዉት ፈተነ ዘርኢ ሱፍ ኣካዪዱ ኣብ ፕሮጀክት ሕርሻ ተሰነይ - ዓሊግደር ዕዉት ፈተነ ዘርኢ ሱፍን መስርሕ ምድቓል ምሩጻት ከብትን ተኻዪዱ። ኣካያዲ ስራሕ’ቲ ፕሮጀክት ኣቶ ዳዊት ኣብርሃ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ፕሮጀክት ሕርሻ ተሰነይ - ዓሊግድር ብሓገዝ መእለዪ ውሕጅ ዝካየድ ክረምታውን መስኖኣውን ሕርሻ፣ ምርባሕ ናይ ጸባን ስጋን ከብትን", "char_count": 309, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00287", "text": "ጤለ-በጊዕን፣ ከምኡ’ውን ልምዓት ኣሕምልትን ፍረታትን ከምዘጠቓል ብምጥቃስ፡ ጎኒ-ጎኒ’ዚ ምሩጻት ዓሌታት ከብቲ ብምድቓል ብርኩት ምህርቲ ጸባን ስጋን ዝህባ ከብቲ ከምዘፍረየን ኣተባዒ ውጽኢት ዝተረኽቦ ፈተነ ዘርኢ ሱፍ ብክረምታዊ ዝናብ ከምዘልምዐን ገሊጹ። ሎሚ ዓመት ኣብ 40 ሄክታር ዝተዘርአ ሱፍ ብዘይ ደገፍ መስኖ ጽቡቕ ከምዝለምዐ ዝጠቐሰ ኣቶ ዳዊት፡", "char_count": 223, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00288", "text": "ብመልክዕ ዘይቲ ተመስሪሑ ንዘቤታዊ መዓላ ክውዕል ዝኽእል ብምዃኑ፡ ብሰፊሑ ንምትእትታዉ ይስራሕ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣብ ፕሮጀክት ሕርሻ ተሰነይ - ዓሊግድር ሓላፊ ኣሃዱ ሃብቲ እንስሳ ኣቶ ኣሮን ክፍለ ብወገኑ፡ ብውሑድ ቁጽሪ ዝጀመረ መስርሕ ምፍራይ ናይ ጸባን ስጋን ከብትን ጤለ-በጊዕን፡ መስርሕ ምድቓል ተወሲኽዎ ቁጽሪ ከብቲ 10፣ ቁጽሪ ኣባጊዕ ድማ 50 በጺሑ ምህላዉ ሓቢሩ። ኣብ ኮርፖሬሽን ዘራእትን ጥሪትን ዝተመደቡ ክኢላታት ሃብቲ እንስሳ፡ ኣብ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ምድቓል ከብቲ ዕዙዝ ኣበርክቶ ይገብሩ ምህላዎም ብምግላጽ፡ ካብ 2020 ጀሚሩ ካብ ክልተ ዓሌታት 53 ናይ ጸባን ስጋን ከብቲ ከምእተዳቐላ ሓቢሩ። 2 ሕዳር 2025 - ገጽ 3 ኣብነታውያን ደቂ ኣንስትዮ መለብሶ ሙና ያሲን ዑመር ትበሃል። ኣብ ምሕዳር ከባቢ ኦሮታ - ንኡስ ዞባ ኣስማጥ ተወሊዳ። ድሕሪ ናጽነት ድማ ምስ ስድራ ቤታ ናብ ንኡስ ዞባ ሓልሓል መጺኣ። ሙና ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሻውዓይ ክፍሊ ኣብ ሓልሓል ድሕሪ ምሃር፡ ቤት ትምህርቲ ሓልሓል ሻሙናይ ክፍልን ልዕሊኡን ተምህር ብዘይ ምንባራ ትምህርታ ንምቕጻል ናብ ኣሕዳሪ ቤት ትምህርቲ ደቀምሓረ እያ ኣምሪሓ። ንሳ ነቲ ሽዑ ዝነበረ ኩነታት ክትገልጽ ከላ፡ “ኣብ ደቀምሓረ ትምህርቲ ጀሚረ ጽቡቕ እናሰጎምኩ ከለኹ፡ ኣብ ካልኣይ ዓመተይ ማለት ታሽዓይ ክፍሊ ምስ ጀመርኩ ኣደይ ስለ ዝሓመት ናብ ገዛይ ተመሊሰ። ብድሕሪ’ዚ ኣደይ ዝኣልያ ሰብ ስለ ዘድለያ ናብ ትምህርቲ ክምለስ ኣይከኣልኩን። ካብታ ዘቋረጽኩላ ድሕሪ ዓመት ግና ኣብ ሓልሓል ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ስለ ዝተኸፍተት፡ ኣብኡ ክሳብ 1 ክፍሊ", "char_count": 901, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00289", "text": "ሙና ያሲን ዑመር መናል እድሪስ ኢብራሂም ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ስእሊ - ኣቤል በረኸት ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፋል ምስ ክልተ ካብ ነበርቲ ምሕዳር ከባቢ", "char_count": 98, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00295", "text": "ይስዕብ፦ ተማሂረ።” ሙና ቀጺላ፡ “ወላ’ኳ ናይ 1 ክፍሊ ትምህርተይ ክዛዝም እንተ ከኣልኩ፡ ነገር ንእስነት ኮይኑ ሳዋ ምኻድ ኣብየ። ኣደይ ብዙሕ ለሚናትኒን ከተእምነኒ ጽዒራን፡ ኣነ ግና ኣብቲ ግዜ ጥቕሚ ትምህርቲ ብዝግባእ ኣይተረድኣን ነይሩ፡” ትብል። ብሰንኪ ግቡእ ዘይምርዳእ፡ ሳዋ ካብ ምኻድ ዝሓንገደት ሙና፡ ኣብ 207 ንሰለስተ ወርሒ ግቡእ ታዕሊም ድሕሪ ምውሳድ ኣብ ዓላ ተመዲባ እያ ሃገራዊ ግቡኣ ከተማልእ ጀሚራ። ድሕሪ ክልተ ዓመት ናይ ምጥያስ ዕድል ስለ ዝረኸበት፡ ናብቲ ዝዓበይትሉ ብምላስ ኣብ ቤት ጽሕፈት ምሕዳር ከባቢ ሓልሓል ክትሰርሕ ጀሚራ። “ድሕሪ ምጥያሰይ፡ ቁሩብ ጸኒሐ ተመርዕየ ናብ መለብሶ እየ መጺአ። ኣርባዕተ ደቀይን ሓዳረይን እናመራሕኩ ከለኹ ኣብ መለብሶ ምሸታዊ ትምህርቲ ስለ ዝጀመረ፡ ከባቢ 18 ደቂ ኣንስትዮ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትና፡ ንምቕጻል ክንመሃር ጀሚርና። ኣነ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርቲ እየ ጀሚረ፡ እቲ ትምህርቲ ጽዕቕ ዝበለ እዩ ነይሩ። ቀዳመ-ሰንበት ናይ ንግሆን ናይ ምሸትን ከይተረፈ ኢና ንመሃር", "char_count": 595, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00296", "text": "ነይርና፡” ሙና ወላ’ኳ ምስ ሓዳርን ቆልዑን ትምህርቲ ክትቅጽል ከቢድ ከም ዝነበረ እንተ ገለጸት፡ ህጻናት ደቃ ምስ ስድራን ጎረቤትን እናገደፈት ግና ናይ 12 ክፍሊ ትምህርታ ብዓወት ድሕሪ ምዝዛም ኣብ 2020 ኣብ ሓጋዝ ናይ 12 ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ገይራ። ሙና ኣቐዲማ’ውን ጎድኒ ጎድኒ ትምህርታ ኣብ ኮማዊ መውዓሊ ህጻናት መለብሶ ብኮም ንወርሒ 30 ናቕፋ እናተኸፍለት ከም መምህር ተቖጺራ ክትሰርሕ ጀሚራ ነበረት። ትምህርታ ድሕሪ ምዝዛማ ግና ብደረጃ መንግስቲ ብስሩዕ ደሞዝ ኣብታ ካብ ኮማዊ ናብ ስሩዕ ዝተቐየረት መውዓሊ ህጻናት እናመሃረት ደቃ ተዕቢ ከም ዘላ ትገልጽ። ኣብ 2023 ኣብ ኮለጅ ዓዲ ቐይሕ ኣብ ኣገባብ ምህርና ዘተኮረ ንክልተ ወርሒ ዝወሰደቶ ስልጠና ድማ ኣዝዩ ከም ዝጠቐማ ተረድእ። ሙና ኣገዳስነትን ጥቕምን ትምህርቲ ክትገልጽ ከላ፡ “ኣነ ኣብቲ መጀመርታ ትምህርተይ ምቁራጸይ ኣዝዩ እዩ ዘጣዕሰኒ። ቀደም ትምህርተይ ክቕጽል ብዙሕ ተለሚነ እየ። ደሓር ግና እታ ትምህርቲ ደልየያ፡ ቆልዓ ሓዚለ ክመሃር ድማ ተገዲደ። ብዘይካ’ዚ ትምህርቲ ኣእምሮኻ ናብ ካልእ ከይተኸፋፈለ ናጻ ኮይንካ ክትመሃሮ ከለኻ እዩ ጥዑም፡” ድማ ትብል። ንሳ ቀጺላ፡ “ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ወላ ናብ ኮለጅ ዘእቱ ነጥቢ ኣይተምጽእ፡ ሳዋ ክትወርድ ኣድላዪ ኮይኑ ይስምዓኒ። ነጥቢ ተኸሰርካ ነታ 12 ክፍሊ ትምህርትኻ ግና መኸተምታ ክትገብረላ ኣለካ። ሕጂ ንኹለን ደቂ ኣንስትዮ ኣሓተይ ከመሓላልፈለን ዝደሊ መልእኽቲ እንተሎ ድማ ብዝኾነ ምኽንያት ትምህርተን ከየቋርጻ እዩ። እቲ ምንታይ ዝተማህረት ጓል ኣንስተይቲ ኮሪዓን ርእሳ ኣቕኒዓን እያ እትኸይድ።", "char_count": 910, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00312", "text": "2፡0 ዜና (ዓረብ) 2፡10 ደርፊ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ከምኡ’ውን ጓል ኣንስተይቲ ምስ እትመሃር እያ፡ ምሁር ሕብረተሰብ ከተፍሪ እትኽእል። በዚ ኣጋጣሚ ድማ ስድራ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ጎድኒ ደቆም ብምዃን መርዓ ትሕቲ ዕድመን ካልእ ድሑር ልምድታትን", "char_count": 158, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00313", "text": "ኣወጊዶም ትምህርተን ንኽቕጽላ ከተባብዑወን እየ ዝላቦ፡” ብምባል ምዕዶኣ ለጊሳትልና። ቀጺልና ዘራረብናያ መናል እድሪስ እያ። ኣብ መለብሶ ተወሊዳ ኣብኡ ድማ ዓብያ። ካብ ቀዳማይ ክሳብ 1 ክፍሊ ኣብ ቤት ትምህርታት መለብሶ ድሕሪ ምሃር፡ ኣብ 2015 ኣብ መበል 18 ዓመታ ተመርዕያ። መናል ብዓልቲ ሓዳርን ኣደ ሰለስተ ቆልዑን እያ። መናል ኣብ 2019 ናይ 12 ክፍሊ ትምህርታ ብመገዲ ምሸታዊ ትምህርቲ ክትዛዝም ዝኸኣለት ኣብነታዊት ጓል ኣንስተይቲ እያ። ኣብ 2020 ኣብ ሓጋዝ ናይ 12 ክፍሊ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ብምግባር ናይ ሰርቲፊኬት ነጥቢ ኣምጺኣ። ድሕሪ’ዚ ድማ ኣብ መዋእለ ህጻናት መለብሶ ከም መህር ተቖጺራ ክትሰርሕ ጀሚራ ትርከብ። ንሳ ኣብ ዓዲ ቐይሕ ንክልተ ወርሒ ንሜላታት ኣመሃህራ ዝምልከት ስልጠና ከም ዝወሰደት ድማ ትገልጽ። መናል ንኩነታት ትምህርታ ክትገልጽ ከላ፡ “ናይ 12 ክፍሊ ትምህርተይ ምስ ጀመርኩ፡ እቲ ቀደም መጀመርታ ምቁራጸይ ብዙሕ እዩ ኣጣዒሱኒ። ምኽንያቱ ኩሉ ግዜ ብንኡስካ ትገብሮ እዩ ጥዑም፡ ‘ብኻ ሽዑ ትምህርተይ ወዲአ’ ይብል ነይረ። ምኽንያቱ ደቀይ ኣብ እንዳ ሓሞይ እናገደፍኩ፡ ትምህርቲ ይመሃር በቲ ከኣ ይሰርሕ ነይረ። እቲ ህይወት ቁሩብ ክብድ ዝበለ እዩ ነይሩ፡” ንሳ ቀጺላ፡ “ምዝገባ ናይ ምሸታዊ ምስ ተጀመረ፡ ሓወይ ንዓይ ከይሓተ እዩ ኣመዝጊቡኒ። ኮታስ ኩሎም ኣባላት ስድራይ ሓዳርን ቆልዑን ከይዓንቀፈኒ ትምህርተይ ክቕጽል ምሉእ ምትብባዕን ሓገዝን ይገብሩለይ ነይሮም፡” ትብል። ኣብ መወዳእታ፡ ኩሉ ሰብ ብፍላይ ድማ ደቂ ኣንስትዮ ኣገዳስነትን ጥቕምን ትምህርቲ ብምርዳእ ብዝግባእ ክመሃራን ክጽዕታን ኣዘኻኺራ። ደቡብ - ሓረስቶት ዝኣኸለ ዘራእቶም ተቐላጢፎም ክእክቡ ጻውዒት ቀሪቡ ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ብጻዕሪ ሓረስቶትን ህጡር ክራማትን ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ዝበጽሐ ዘራእቲ ብርኩት ምህርቲ ምእንቲ ክሕፈሶ፡ ሓረስቶት ብኣጋ ምህርቶም ክእክቡ፡ ዋና ዳረክተር ክፍሊ ሕርሻን መሬትን ኣቶ የማነ ኣባይ ጸዊዑ። ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣቶ የማነ፡ ኣብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ዘራእቲ ጽቡቕ ከምዝፈረየ ብምሕባር፡ ዘለናዮ ወቕቲ ኣእካል ዝበስለሉን ዝዕጸደሉን ስለዝዀነ፡ ሓረስቶት ዘዝነቐጸ ንምእካብ ክጓየዩ፣ ነቶም ናይ ጉልበት ደገፍ ዘድልዮም ወገናት ድማ ወፈራታት ክውደበሎም ተማሕጺኑ። ሎም-ዘበን ዝናብ ኣዝመራ ከምዘይነበረ፣ ካብ መፋርቕ ወርሒ ሰነ ክሳብ መወዳእታ ወርሒ መስከረም ግና ሰፊሕ ዝርግሐ ዝነበሮ ብርቱዕ ዝናብ ኣብ ኩለን ንኡስ ዞባታት ስለዝሃረመ፡ ኣብ ወቕቲ ክራማት ዝተዘርአ ኩሉ ጽቡቕ ከምዝሰነ ኣብሪሁ። ብደረጃ ዞባ፡ ልዑል መጠን ዝናብ ኣብ ንኡስ ዞባ መንደፈራ 1035 ሚሊ-ሜተር፣ ዝተሓተ ድማ ኣብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ 567 ሚሊ-ሜተር ከምዝነበረ ዝጠቐሰ ኣቶ የማነ፡ ሓረስቶት ኣቐዲሞም ግራውቶም ብዝግባእ ስለዘዳለዉ፡ ጥብ ዝበለት ማይ ኣብ መዓላኣ ከምዝወዓለት ሓቢሩ። ብሓፈሻ ካብ ዝተሓርሰ 159 ሽሕ ሄክታር፡ እቲ 81 ሚእታዊት ኣእካል፡ 17 ሚእታዊት ጥረታት፡ ዝተረፈ ድማ ናይ ቅብኢ ኣዝርእቲ ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ሓሊፉ ኣብ ድንሽ ዝተራእየ ሕማት ገዲፍካ፡ ዝተኸስተ ባልዓትን ሕማትን ከም ዘይነበረ ገሊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ምድንፋዕ እቶት ዝውዕል ልዕሊ 50 ኩንታል ምሩጽ ዘርኢ ስርናይን 140 ኩንታል ዝተዳቐለ ምሩጽ ዘርኢ ዕፉን ንኣብነታውያን ሓረስቶት ከም እተዓደለን ጽቡቕ ውጽኢት ተረኺብዎ ከምዘሎን እውን ኣብሪሁ። ኣቶ የማነ ኣብ መወዳእታ፡ ሓረስቶት ጎኒ-ጎኒ’ቲ ኣብ ምእካብ ምህርቲ ዘካይድዎ ጻዕሪ፡ ተረፍ ምህርቲ’ውን ብግቡእን ውሕሉል ኣገባብን ክእክቡ ኣዘኻኺሩ። ዜና ደቡብ - ሳዕቤናት ኤሌክትሮኒካዊ ጓሓፍ ንምውጋድ ክስራሕ ጻውዒት ቀሪቡ ኤሌክትሮኒካዊ ጓሓፍ ኣብ ጥዕና ሰብ፡ እንስሳን ኣከባብን ዘኸትልዎ ሳዕቤናት ንምውጋድ ክስራሕ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ሓላፊ ጨንፈር ኣከባቢ ኣቶ ተኪኤ ተኽለሚካኤል ጸዊዑ።", "char_count": 2125, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00315", "text": "ንዘቤታዊ ኣገልግሎት፡ ከምኡ’ውን ንጸዓትን ካልእን ዘገልግል ዝተፈላለየ ዓይነታት ኤሌክትሮኒካዊ ንብረት ብዝሒ ከምዘሎ፣ እዚ መሳርሒታት’ዚ ኣብ ውሽጡ ሓደገኛ ባእታት ስለዝርከቡ፡ ኣገልግሎቱ ወዲኡ ካብ ስራሕ ወጻኢ ኣብ ዝዀነሉ፡ ብግቡእ ዝውገነሉ መገዲ ክናደ ተላብዩ። እዞም ባእታት ፍሉይ ባህሪ ዘለዎም ኮይኖም፡ ተፈንጀርቲ፡ ተቓጸልቲ፡ ተባላዕቲ፡ መርዛማት፡ ጸርገ-ንጡፋትን ጨረርታዊ ባህሪ ዘለዎምን ኮይኖም፡ ምስ ካልኦት ባእታት ብቐሊሉ ናይ ምውህሃድ ባህሪ ስለዘለዎም ሓደጋ ከስዕቡ ከምዝኽእሉ ወሲኹ ኣነጺሩ።", "char_count": 320, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00316", "text": "ኤሌክትሮኒካዊ ጎሓፋት፡ ንደቂ-ሰብ ንዝተፈላለየ ሕማት ከም መንሽሮ፡ ልቢ፡ ረኽሲ ኩሊትን ሳንቡእን፡ ዝሕታለ ምዕባለ ኣእምሮ፡ ምዝንባል ስርዓተ ዙረት ደምን ስርዓተ መፍረን፡ ኣዝማ፡ ምዝንባል ሆርሞናትን ምስንኻል ዕቤት ሰብነትን ዘቃልዑ፣ ኣብ ኣከባቢ ድማ ብከላ ኣየርን ምንጪታት ማይን፡ ከምኡ’ውን ምድካይ መሬት ከምዘኸትሉ፡ ኣቶ ተኪኤ ብተወሳኺ ኣብሪሁ።", "char_count": 222, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00317", "text": "ኤሌክትሮኒካዊ ኣቕሑት ቅድሚ ኣብ ጥቕሚ ምውዓሎም ብዛዕብኦም ዝጸሓፍ ሓበሬታ ብግቡእ ኣንቢብካ ምርዳእን ምኽታሉን ኣገዳሲ ምዃኑ ዘኻኸረ ኣቶ ተኪኤ፡ ብፍላይ ባትሪታት ናይ ምትኳስ ባህሪ ስለዘለዎም፡ ረስኒ ኣብ ዘለዎ ቦታ ከይቅመጡ፣", "char_count": 144, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00318", "text": "ምስ ካልኦት ዘቤታውያን ጎሓፋት ከይሕወሱ፣ ከምኡ’ውን ካብ ህጻናትን ምንጪ ማያትን ክርሕቑ ኣተሓሳሲቡ። ኣቶ ተኪኤ ኣብ መወዳእታ፡ ንምሕደራ ኤሌክትሮኒካዊ ጎሓፋት ዝምልከት ሕጊ ክህሉ ኣገዳሲ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ብዝተሓተ ደረጃ ንምጅማሩ፡ ንኡስ ዞባታት ንኤሌክትሮኒካዊ ጎሓፋት ብፍሉይ ዘገልግል መአከቢ ማለት “ባጎኒታት” ከዳልዋ ተላብዩ።", "char_count": 210, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00319", "text": "2 ሕዳር 2025 - ገጽ 4 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ተመኵሮ ቤት ጽሕፈት-ካዳስተር ኣብ ኤርትራ እዚ፡ “ተመኵሮ ቤት ጽሕፈት-ካዳስተር ኣብ ኤርትራ” ብዝብል ኣርእስቲ ዘዳለናዮ ጽሑፍ፡ ውጽኢት ኣተሓሕዛ ካዳስተር ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ኣብ ኤርትራ እንታይ ይመስል፧ ካብኡ ዝተቐስመ ተመክሮኸ፧ ብዝርዝር ዘብርህ ኰይኑ፡ ብቤት ጽሕፈት ክፍሊ ካዳስተር፡ ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን፡ ዝተዳለወ እዩ። ኣብዚ ናይ ቀዳማይ ክፋል ትሕዝቶኡ ድማ፡ ድሕረባይታ ካዳስትራዊ ምዝገባ (ኣብ ግዜ መግዛእቲ ኢጣልያን) ምዕባለ ካዳስትራዊ ስርዓት ድሕሪ ናጽነትን ኣብ ኤርትራ ዘነጽር’ዩ ክኸውን። ካዳስተር፡ ኣብ ቃጽዖ ዝተመርኰሰ ሓደ መልክዕ ስርዓተ-ሓበሬታ መሬት እዩ። ቃጽዖ መሬት፡ ውሱን ስፍሓት፡ ፍሉጥ ወናኒ ወይ ተጠቃሚ፡ መዳውብቲ ወዘተ … ኣለዎ። ካዳስተር፡ ጽሑፋውን ስእላውን ሓበሬታ ናይ ተጠቃሚ (ወናኒ) መሬት፡ ስፍሓት፡ መዳውብቲ፡ ፕላን ናይ ህንጻ፡ ብዝሒ ክፍልታት፡ ወዘተ. የጠቓል። ካዳስትራዊ ምዝገባ ኣብ ሃገርና ምስ ምጻእ መግዛእቲ ኢጣልያ፡ ኣብ ሓምለ 18፡ ኣብ ባጽዕ ተጀሚሩ። ኣብ ሚያዝያ 1902 ድማ፡ እቲ ቤት ጽሕፈት ካብ ባጽዕ ናብ ኣስመራ ግዒዙ። ቀንዲ ዕላማ ካዳስትራዊ ምዝገባ፡ ንብረት ኢጣልያውያን ሰፋሮ ሕጋዊ ብምግባር፡ ውሕስነት ዋንነት መሬትን ካልእ ቀዋሚ ንብረትን ንምርግጋጽ ነይሩ። ካብ ቀንዲ ዕላማታት መግዛእቲ ኢጣልያ ሓደ፡ ንኤርትራ ናይ ኢጣልያውያን ሰፋሮ ግዝኣት ንምግባራ ዝዓለመ ስለ ዝነበረ፡ ኣወዳድባ ቤት ጽሕፈት-ካዳስተር ኣብ ትሕቲ ላዕላዋይ ቤት ፍርዲ ነበረ። ካዳስትራዊ ምዝገባ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ካዳስትራዊ ምዝገባ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ምስ ምቛም ካዳስትራዊ ምዝገባ፡", "char_count": 972, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00325", "text": "ኣቐዲሞም ብመንገዲ ፓብሊክ ኖታሪ ዝተወዓሉ ክዀኑ ይግባእ። ፓብሊክ ኖታርን ቤት ጽሕፈት-ካዳስተርን ንልዕሊ ሓደ ዘመን ናይ ቀረባ ናይ ስራሕ መሓዙት ኰይኖም ሰሪሖም። ኣብ እዋን መግዛእታዊ ስርዓት ደርግ፡ ክልቲኦም", "char_count": 133, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00326", "text": "ኣብያተ-ጽሕፈት ከም ትካላት ፈተነታት ምዕናው ገጢምዎም ነይሩ። እንተዀነ፡ ለባማት ኤርትራውያን ብዘካየድዎ ጻዕሪ ክሰግርዎ ክኢሎም። ካዳስትራዊ ምዝገባ፡ ንልዕሊ ሓደ ዘመን ኣብ ኣሰራርሓኡ ርኡይ ለውጢ ከየምጽአ ኣብ ዝማዕበሉ ከባቢታት ጥራይ ተሓጺሩ፡ ወለንታዊ ኰይኑ ቀጺሉ። ብደረጃ ሃገር፡ ኣብ ማእከላይ ቦታ ኣስመራ ጥራይ ብምዃን ይምዝግብ ስለ ዝነበረ፡ ድሩትነት ዓብሊልዎ ብዙሕ ክምዝገብ ዝነበሮ ቀዋሚ ንብረት ከይተመዝገበ ጸኒሑ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እቲ ስርዓተ ምዝገባ መለዪ ቊጽሪ ኣብ ምሃብ ምድግጋም ስለ ዝነበሮ፡ ማለት ሓደ ንብረት ብቕዓት ህንጻ ድሕሪ ምዝጋብ ብመሸጣ፡ ህያብ፡ ውርሻ፡ ወዘተ. ካብ ሓደ ሰብ ናብ ካልእ ኣብ ዝመሓላለፈሉ ግዜ ዝተፈላለየ መለዪ ቊጽሪ ይወሃቦ ስለ ዝነበረ፡ ንብዝሒ ዝተመዝገበ ቀዋሚ ንብረት ብልክዕ ዘይገልጽ ነበረ። ዝተኻየደ መጽናዕቲ ከም ዘረጋግጾ፡ ሓደ ንብረት ክንሱ ክሳብ 17 ግዜ ዝተሓላለፈ ብነንበይኑ መለዪ ቊጽርታት ተመዝጊቡ። እዚ ንብዝሒ ዝተመዝገበ ንብረት ኣጋነኖ። ኣተዓቓቕባ ሰነዳት ዝምልከት በዚ ዝተገልጸ ኣገባብ ብምዝጋብ ናይ 10 ወነንቲ መዝገብ ምስ ዝበጽሕ ኣብ ሓደ ደብተር ከም ዝጥረዝ (bind) ይግበር። እዚ ስለዘጸገመ ደሓር ናብ ብ50 ምጥራዝ ተቐይሩ። ኣብ ቤተመዛግብትን", "char_count": 710, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00327", "text": "ኣርካይቭን በብእዋኑ ንኣጠራርያ ንብረት ዝምልከት ሓበሬታ ይሕተት እዩ። ብዛዕባ ሓደ ንብረት ሓበሬታ ኣብ ዝድለየሉ ኣብ ዝተፈላለየ ጥሩዝ ሰነዳት ከተናዲ ትግደድ። እዚ ኣገባብ’ዚ፡ ብግዜን ጉልበትን ኣድካምን ምስ ዘመናዊ ኣተሓሕዛ ስርዓተ ፋይል ዘይከይድን እዩ። ክፍሊት ኣገልግሎት", "char_count": 175, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00328", "text": "ምዝገባ’ውን፡ ዝምርኰሰሉ ስርዓት ዘይብሉ ምስ’ቲ እቲ ቤት ጽሕፈት ዝህቦ ኣገልግሎት ዘይዳረግ ኣዝዩ ስማዊ ኰይኑ ጸኒሑ። እዚ ዝተጠቕሰ ጕድለታት ይሃልዎ ደኣ’ምበር፡ እቲ ስርዓተ ምዝገባ ናይ ልዕሊ ሓደ ዘመን መዛግብቲ፡ ብጽፈት ዓቂቡ ብምጽናሕ፡ ብኮምሽን ኣባይቲ ኣብ ዝተገብረ ምጽራይ ዋንነት ዘይንቀሳቐስ ንብረት፡ ቤት ጽሕፈት-ካዳስተር እቲ ቐንዲ ምንጪ ዘተኣማምን ሓበሬታን መወከስን ኰይኑ ስለ ዘገልገለ ኣበርክቶኡ ቀሊል ኣይኰነን። ያታ ካዳስትራዊ ስርዓተ ምዝገባ ምህላው’ውን ዝንዓቕ ትምህርትን ተመኵሮን ኣይኰነን። እዚ ካዳስትራዊ ያታ’ዚ፡ ኣብ ጐረባብቲ ሃገራት ዳርጋ ኣይጸንሐን ክበሃል ይከኣል። ከም ዝፍለጥ፡ ስርዓት ደርግ ኣሽሓት ኣባይቲ ሃጊሩ እዩ። ናብ ገድሊ ዝተሰለፉ፡ ካብ", "char_count": 430, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00329", "text": "ማእሰርትን ስቓይን ንምላጥ ናብ ስደት ዘምርሑ ዜጋታት ንብረቶም ተሃጊሩን ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ዋናታት ቀይሩን እዩ። ነዚ ንምጽራይ እዩ ኣብ 191 ብቅጺ 1/191፡ ቊጽሪ 3፡ “ንኹሉ ዓይነት (ዝተሃገረን ዘይተሃገረን) ዋንነት ኣባይትን ካልእ ቀዋሚ ንብረትን ዘጻርን ዘረጋግጽን ምስክር ወረቐት ዝህብን” ኣዋጅ ቊ/16/191 መቖሚ ኮሚሽን ኣባይቲ ተኣዊጁ። ካዳስትራዊ ስርዓት ድሕሪ ናጽነት ካዳስትራዊ ስርዓት ድሕሪ ናጽነት ድሕሪ ናጽነት፡ ኣብ ግንቦት 197", "char_count": 288, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00330", "text": "መሰረታዊ ለውጢ ኣብ ስርዓተ-ምዝገባ መሬትን ካልእ ዘይንቀሳቐስ ንብረትን ዘተኣታቱን ንምዝገባ ግድነታዊ ዝገብርን ብኣዋጅ ቊጽሪ 95/197 ዝፍለጥ፡ ‘ምዝገባ መሬትን ካልእ ዘይንቀሳቐስ ንብረትን’ ኣዋጅ ወጺኡ። ቀንዲ ዕማም ናይ’ቲ ቤት ጽሕፈት-ካዳስተር፡ ኣብ ኣዋጅ ምዝገባ ንብረት ቍ/95/197 ተመርኲሱ፡ መሬትን ኩሉ ኣብ ልዕሊ", "char_count": 207, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00333", "text": "ተጠቃምነት መሬት ሕርሻን ብመሰል ክራይን ዝዕደል መሬት ሕጋውነቱ ኣረጋጊጽካ ምዝጋብን እዩ። ትካላት መንግስቲ ዝግልገሉ ቀዋሚ ንብረትን ንስራሓት መንግስቲ ዝተሓዝአ መሬትን ምዝጋብ እውን የጠቓል።", "char_count": 122, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00334", "text": "ስርዓተ ምዝገባ ሓደ ዝዓይነቱን ብቐሊል ዝምስራሕን ኰይኑ ቃጽዖ መሬት ንደረጃ ከባብን ምዕባለኡን ንኣቃውማን ዶባትን ቃጽዖታት ኣነጺሩ ዘርኢ ካርታ ወይ ንድፊ ካርታ ከም ዝቐርብን ከም ዝስነድን ይገብር። ቤት ጽሕፈት ካዳስተር፡ ትሕጃን እገዳን ቀዋሚ ንብረት ምስራዞምን ምልዓሎምን ይምዝግብን ኣብ ኩሉ ዘካይዶ ዕማት", "char_count": 196, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00335", "text": "ምዝገባን ካልእ መስርሓትን ርትዓዊ ክፍሊት ኣገልግሎት የኽፍልን። እቲ ቐንዲ ሸቶ ምህናጽ ዘመናዊ ካዳስትራዊ ስርዓት ኰይኑ ዘላቕነት ምሕደራ ኣከባብያዊ ጸጋታትን ምዕባለን ንምርግጋጽ እዩ። ብዛዕባ ድሕሪ ናጽነት ዝተፈጸሙ ዕማት ቅድሚ ምግላጽ፡ ገለ ካብ ረብሓታት ካዳስትራዊ ምዝገባ ኣሕጺርካ ምቕራብ ኣድላዪ እዩ። ብቑዕ መረዳእታ ንምህላው ቀደም ኣብ ፈረንሳ ካዳስትራዊ ስርዓት ክጅመር እንከሎ፡ ዕላማኡ ግብሪ መሬት ንምእካብ፡ ከም’ቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ኢጣልያውያን ኣብ ኤርትራ ካዳስትራዊ ስርዓት ክምስርቱ እንከለዉ ድማ፡ ውሕስነት ንብረት ኢጣልያውያን ሰፋሮ ንምርግጋጽ ነበረ። ዘመናዊ ካዳስተር ግን፡ ኣገልግሎቱ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ዝፈላለ’ኳ እንተዀነ፡ ብዙሕ-ዕላማታት እዩ ዘለዎ። ብሓፈሻኡ ኣብ ዓለም ካዳስትራዊ ምዝገባ ሕጋዊ ተፈላጥነት ብምሃብ፡ መሰል ተጠቃምነት መሬትን ዋንነት ኣብ ልዕሊ መሬት ዝተሃንጸ ቀዋሚ ንብረትን የረጋግጽ። ኣብ ልዕሊ መሬት ዝተደኰነ ዝተመዝገበ ቀዋሚ ንብረት ብትሕጃ ንብረት ልቓሕ ካብ ባንክ ንምርካብ ኰነ ኣብ ኣብያተ ፍርዲ ንውሕስና የገልግል፣", "char_count": 616, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00336", "text": "ብልሽውና፡ ምስሕሓብን ክርክርን ኣብ ኣብያተ-ፍርዲ የውሕድ፣ ውሕስነት ዋንነት ቀዋሚ ንብረት ወይ ውሑስ መሰል ተጠቃምነት መሬት ብምርግጋጽን ምትእምማን ብምሕዳርን ኣብ መሬት ዝያዳ ጻዕሪን ወፍሪን ክግበር ይድርኽ፣ ኣብ ምሕንጻጽ ፖሊሲ ምሕደራ መሬትን ካልእ ቀዋሚ ንብረትን ኣድላዪ ቅኑዕን እዋናውን ሓበሬታ ንላዕለዎት ዝምልከቶም", "char_count": 205, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00337", "text": "ሓለፍቲ የቕርብ፣ ስሉጥ ምትሕልላፍ ቀዋሚ ንብረት የረጋግጽ፣ ኣታዊታት መንግስቲ የኻዕብት፣ ንምሕደራ መሬትን ካልእ ቀዋሚ ንብረትን የገልግል፣ ኣብ ምህናጽ ከተማታትን ሓውሲ ከተማታትን ብቑዕ ከተማዊ ውጥን፡ ምዕባለ ትሕተቅርጽን (መስመራት ማይ፡ ረሳሕ ፈሳስን", "char_count": 161, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00338", "text": "ደረቕን፡ ኤለክትሪክ፡ ተሌፎን) ኣድማዒ ኣከባብያዊ ምሕደራን ንኽህሉ ምቹእ ባይታ የጣጥሕ ወዘተ። ካዳስትራዊ ስርዓትና፡ ንሓያሎ ካብዞም ዝተጠቕሱ ረብሓታት የገልግል እዩ። ቀንዲ ዕማም ቤት ጽሕፈት-ካዳስተር ከም’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ኰይኑ፡ እቲ ቤት ጽሕፈት ኣርባዕተ (4) ኣባላት ሒዙ ኣብ ወርሒ ነሓሰ 19 ካብ ሚኒስትሪ ፍትሒ ናብ ሚኒስትሪ መሬት ማይን ኣከባብን ተሰጋጊሩ። መጀመርታ ብደረጃ ጨንፈር ኣብ ክፍሊ መሬት፡ ካብ 203 ድማ ብደረጃ ክፍሊ ተወዲቡ። ቤት ጽሕፈት ካዳስተር፡ ናብ ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ኣብ ዝተሰጋገረሉ ንዝተመደበ ሓላፊ ናይ’ቲ ቤት ጽሕፈት ወሲኽካ ሓሙሽተ ኣባላት ነይሮሞ። ኣብ ርእሲ’ቲ ውሑድ ዓቕሚ ሰብን (ብዝሕን ዓይነትን) መሳርሒታትን፡ ዝኽተሎ ስርዓተ ምዝገባን ዕቃበ ሰነዳትን በቲ ዝጸንሐ ልምዲ ነይሩ። ዝተመደበ ሓላፊ‘ውን፡ ነቲ ትካል ንምራሕ ዘኽእል ድሕረ-ባይታ (ካዳስትራዊ ፍልጠት) ኣይነበሮን። ኩሉ ዝካየድ ስራሕ ብኢድ (manual) ጥራይ ነበረ። እዚ ኩሉ ተደማሚሩ ንቤት ጽሕፈትካዳስተር ንምክያድን ንምዕባልን ዓቢ ብድሆ ነበረ። ነዚ ብድሆ’ዚ ንምስጋርን ንቤት ጽሕፈት-ካዳስተር ንምዕባልን ኣብ ናይ ርብዒ ዘመን ተመኵሮ እንታይ ተኻይዱ ኣሕጺርካ ምግላጽ የድሊ። ኣብ ሳሕል ዝዕዘቦ ዝነበረ ኵነታት ዝያዳ ካልእ ከስተማቕሮ፡ ከሰላስሎን ከስተንትኖን ባህርያዊ’ዩ። “ሳልሕ እንታይ እያ?” ንነብሱ ሓተታ። ዘማች ኣብቲ እዋን’ቲ፡ ነቶም ካብ ደቀምሓረ፡ ሰገነይቲ፡ ዛግር፡ ከረን ካልኦት ከባቢታት ኤርትራን ዝተኣኻከቡ ቀያሕቲ ዕንባ ኣከዳሚያዊ ትምህርቲ ይምህሮም ነበረ። ዓሊ ያዕሲና ኣባል ፖሊስ ኦርኬስትራ ዝነበረ ደሓር ናብ ህዝባዊ ግንባር ዝተሰለፈ ተጋዳላይ ከኣ፡ ነቶም ቀያሕቲ ዕንባ፡ ሙዚቃ ይምህሮም ነበረ። ዘማች ምስኡ ሓላፊ ኰይኑ ክተሓጋገዝ’ዩ ናብ ቀያሕቲ ዕንባ ዝተመደበ። ዘማች ነዞም ቀያሕቲ ዕንባ ምስ ረኸበ፡ ብዓንተቦኡ ኣብ ውሽጡ ተዓብዒቡ ዝጸንሐ፡ ስነ ጥበባዊ ዝምባለኡን ስምዒቱን ገንፈለ። ደርፊ ክደርፍ ምስ ሓሰበ፡ ቅድሚ ኩሉ ን“ሳሕል” ክደርፈላ’ዩ ብሂጉ። ኣብ ፈለማ 1979 ቤ/ት/ሰውራ ኣብ ሓወልዕ ተደኲኑ ከሎ ድማ፡ “ሳሕል ደጀንና” ዘርእስታ ደርፊ ኣውጸአ። ነዛ ደርፊ ክደርስ እንከሎ፡ ድሮ ጊታር ክፈታትን ጀሚሩ ነበረ። ሳሕል፡ ኣብ ሰሜን ኤርትራ ከም እትርከብ ዞባ እምበር ብዛዕባኣ ካልእ ዕሙቕ ዝበለ ኣፍልጦ ኣይነበሮን። ኣስማት ቦታት", "char_count": 1327, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00339", "text": "ሳሕል’ውን ዝተወሰነ እንተዘይኮይኑ፡ ዝበዝሕ ኣይፈልጦን’ዩ ነይሩ። “ሳሕል” ኢሉ ግጥሚ ክገጥም እንተ ዘይኰይኑ ንሳሕል ኣጸቢቑ ዝፈልጣ ሰብ የድልዮ ነበረ። ተስፋማርያም ተኸስተ (ወዲ ባሻይ) ቦታት ሳሕል ጽቡቕ ገይሩ ይፈልጦ ስለ ዝነበረ፡ ኣስማቱ፡ ታሪኻውነቱን ኣብኡ ዝካየድ ንጥፈታትን ዘርዚሩ ነገሮ። ኣይደንጎየን ዘማች ዜማ ኣውጺኡ ሓዳስ ደርፊ ሒዙ በሎኽ በለ። ንሳሕል ሓወልቲ ዘቘመትላ ህብቲ ታሪኻዊት ደርፊ።", "char_count": 259, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00341", "text": "ዘማችን ዘማችን ጒጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባን ጒጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባን ካብ ኣርካይቭ- ጨ/ስእሊ ሚ/ዜና ተጋዳላይ ካብ ግርሁ ስርናይ ጀሚሩ፡ ብምብራቕ ካብ ባጽዕ ብሰሜን ካብ ኣስመራ ብምዕራብ ካብ ባርካ፡ ንዝወፈረ ዓርሞሽ ሓይሊ ጸላኢ፡ ኣብ ዝጥዕም ቦታ እናገጠመ፡ በብቝሩብ ውሳነ ውድቡ፡ ስትራተጅያዊ ምዝላቕ የተግብር ነበረ። ካብ ሰነ 1978 ክሳብ ጥሪ 1979 ኣብ ዝነበረ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ድማ፡ ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር፡ ካብ ኣፍ-ደገ ኣስመራ ናብቲ ‘ሀ’ ኢሉ መጥቃዕቲ ዝጀመረሉ ናቕፋን ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕልን ተመሊሱ። ናይ መወዳእታ መከላኸሊ መስመሩ ሓዘ። ኩሉ ክፍልታት ናይቲ ወድብ ድማ፡ ኣብ ደጀን ሳሕል በቦታኡ ሒዙ ኣብ ዝተናውሐ ቃልሲ ተጸምደ። ዘማች ናብቲ ኣብ ዜሮ (ሳሕል) ዝነበረ ቤ/ት/ሰውራ በጺሑ ስርሑ ጀመረ። ምስቲ ናይ ምዝላቕ ኵነታት፡ እቲ ቤት ትምህርቲ ካብ ከበሳ ዝወረዱ ብዙሓት ንኣሽቱ ተማሃሮ ይቕበል ስለ ዝነበረ፡ ኣባላት ቤ/ት ሰውራ ኣብ ከቢድ ስራሕ’ዮም ተጸሚዶም። ነቶም ኣብ ሓራ ከተማታትን ዓድታትን ቆይሞም ባህላዊ ንጥፈታት ዘካይዱ ዝነበሩ፡ ድሕሪ ምዝላቕ ኣብ ሳሕል ዝተኣካኸቡ ጕጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ከወሃህድ ዘማች ተመዚዙ ነበረ።", "char_count": 674, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00342", "text": "ዘማች ንዕምቈት ትርጕም ምዝላቕ ከስተንትኖ ይፍትን። ምዝላቕ ኣብ ወተሃደራዊ ታዕሊም ተማሂሩዎ፡ ኣብ ታሪኽ ካልኦት ሰውራታት ዓለም ኣንቢቡዎን ባዕሉ’ውን ምሂሩሉን’ዩ። ኣብ ገዛእ ሰውራኡ ግን ኣይተወሓጠሉን። ከም ኩሎም ተጋደልቲ ሎሚዶ ጽባሕ ናጽነት ትመጽእ እናተጸበየ፡ ኣብ ሳሕል’ዩ ተራእዩ። ሰውራ ኤርትራ ካብ ድርኩኺት ዓወት ናብ ዝተናውሐ ኲናት’ዩ ተመሊሱ። ዘማች እቲ ዝቕጽል ነዊሕ ቃልስን ብዙሕ ግጥማትን ኣብ ዓይነ-ሕልናኡ እናተራኣዮ፡ ነቲ ኣብ ደቡብ፡ ጎላጉል ሰምሃር፡ ዓዲ ያዕቆብ፡ ዒላበርዕድ፡ ጸባብ፡ ማዕሚደን ካልእን ዝካየድ ዝነበረ ብርቱዕን ዘየዕርፍን ውግኣት ብዜና ይሰምዖ ነይሩ። እቲ ግዜ’ቲ ካልእ ክትሓስብ ዘኽእል ኣይነበረን። ኩሉ ወረን ዕላትን፡ ብዘዕባ’ቲ ዝካየድ ዝነበረ ውግኣት’ዩ። ሳሕል፡ ብተጋዳላይን ምስ ሰውራኡ ዘዝልቕ ህዝቢን፡ ንኣሽቱ ቆልዑን፡ መንእሰያት ተዓለምትን ኣዕለቕለቐት። ኣብቲ ጽንኩር እዋን፡ ሳሕል፡ ዓውዲ ውግእ ጥራይ ዘይኰነት፡ መዕቆቢ ህዝብን ንብረት ሰውራን ነበረት። ድሕሪ ምዝላቕ ኩሉ ሩባታትን ስንጭሮታትን ሳሕል በብዓይነቱ ንጥፈታት ሰውራ ናብ ዝካየደሉ ዓቢ ደጀን ተቐየረ። ዘማች፡ ከም ስነ ጥበኛ ነቲ", "char_count": 660, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00343", "text": "ስነ-ጥበኛ እስቲፋኖስ ኣብርሃም (ዘማች) ኣብ 1978 ስነ-ጥበኛ ያዕሲናን ጉጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባን ስነ-ጥበኛ ያዕሲናን ጉጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባን ስነ-ጥበኛ እስቲፋኖስ ኣብርሃም (ዘማች) ኣብ ሎሚ “ስትራተጅያዊት ሳሕል ደጀንና “ስትራተጅያዊት ሳሕል ደጀንና", "char_count": 165, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00345", "text": "ሃገርና” “ሳሕል” ምስ ደረፈ እታ ደርፊ ኣብ እዝኒ ተጋዳላይን ህዝብን በጺሓ ክትፍቶ ግዜ ኣይወሰደትን። ዘማች ክኢላ ስነጥበኛ ምዃኑ ኣመስከረ። ድሕሪኡ ዛራ ስነ ጥበባዊ ፍርያቱ ዘየቋርጽ ኰነ። “ጸላእቲ ኣዕገርገሩ፡ ህጁም፡ ሳሕል ደጀንና” ብዝብላ ደርፍታት ተሳሒሉ ዝወጸ ምኡዝ ድምጹ ኣብቲ ዝቐጸለ መድረኽ ሰውራ ብምሉእ ዜማታትን ግጥምታትን ተሰንዩ፡ ሃገራዊ ፍቕሪ ሓፋሽ ህዝብን ተጋዳላይን ኣጒሊሑ ቃልስን ተቓለሳይን ኣተባቢዑ፡ ሞራል ኣስኒቑ፡ ማዕረ ጠበንጃ ኣብ ዓውደ ውግእ፡ ኣብ ምዕዋት ሰውራን ምዕንባብ ሃገራዊ ባህልን ታሪኽ ሰሪሑ።", "char_count": 338, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00347", "text": "ብዘማች ዝተዘየመትን ህብትን ውርይትን ደርፊ’ያ። ኣብ መፋርቕ 1978 ዝጀመረ እስትንፋስ ዘይነበሮ ተኸታሊ ወራት ጸላኢ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ሓምለ 1979 ዝተኻየደ ሓምሻይ ወራር ዘፍ ምስ በለ ኣብ ሳሕል ተዛማዲ ርግኣት ሰፈነ። ዘማች “ብደሆ” ኣትብል ደርፊ ዘውጸአ ደድሕሪ’ቲ ኣብ ደጀን ግንባራትን ዝካየድ ዝነበረ ጽዑቕ ባህላዊ ንጥፈታት’ዩ። ኣብቲ ግዜ’ቲ ደርግ ንሻዱሻይ መጠነ ሰፊሕ ወራር ይዳሎ ነበረ። ደርግ “ወፍሪ ቀይሕ ኮዀብ” ኢሉ ዘጠመቖ ምሉእ ብምሉእ ከም ዝዕወት ዝተኣማመነሉ 6ይ ወራር ካብቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ወራት ዝያዳ ሰፊሕ ምቅርራባት ዝተገብረሉ፡ ብዕብየቱ ጥርዚ ኹሎም ወራት ደርግ እዩ ነይሩ። ዕላማኡ ድማ ሓንሳብን ንሓዋሩን ንተጋደልቲ ኣብ ሳሕል ኣኽቢብካ መላሲ ኣውያት ዘይብሎም ሓመድ ድበ ምልባስ’ዩ ዝነበረ። እዚ ገዚፍ ወራር “ሎሚዶ ጽባሕ ይጅምር?” ኣብ ዝበሃለሉ ዝነበረ እዋን፡ ደርግ ኣብ ርእሲ’ቲ ኮሚሩዎ ዝነበረ እልቢ ዘይብሉ ሓጺነመጺን ኣብ ዓለም ውጉዝ ዝዀነ መርዛም ጋዝ’ውን ክጥቀም ምዃኑ የፈራርሕ ነበረ። እቲ ግጥም ናይ ጻጸን ሓርማዝን’ዩ። ተጋዳላይ ብዘይካ እታ መትከል ተወፋይነት ካልእ ትሕዝቶ ኣይነበሮን። እቲ ግዜ ከኣ ንተጋዳላይ ኣዝዩ በዳሂ እዩ ነይሩ። እዛ ኣብ መወዳእታ 1980 ዝወጸት “ብደሆ” እትብል ደርፊ ዘማች ከኣ፡ ልክዕ ነቲ ዝነበረ ኵነታትን ድልውነት ተጋዳላይን እተንጸባርቕ ነበረት። ሳሕልን ቅርሳታት ገድልን ሳሕልን ቅርሳታት ገድልን ቤት ትምህርቲ ሰውራ ካበይ ናበይ? ቤት ትምህርቲ ሰውራ ካበይ ናበይ? ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ብምኽንያት ሳልሳይ ወራር ካብ ዜሮ ምዝላቕ ኰይኑ፡ ናብ ሓወልዕ ምስ ገዓዙ፡ ሕማም ተውዝዕ ሓድሽ መልክዕ ሒዙ ተቐልቀለ። “ኣብ ሱዳን ተሰዲድና ኣይንነብር ኢና!”… ዝብል ሓፈሻዊ ናይ ኣድማ ብዝመስል ስምዒት ድማ፡ ኣብ መንጎኦም ተጎሃረ። እቲ ኣብ ዜሮ ዝጀመረ ሕማም ተውዝዕ (ናብ ሓይልታት ክትምደብ ምሒር ህርፋን ምድላይ) እዩ። እዚ ኣብ መሬት ሱዳን ዝያዳ ገንፊሉ። ብምንም ተኣምር መግትኢ ክግበረሉ ዘይተኸኣለ ሕማም እዚ ዘንቀሎ ባህጊ ናይ ክትዋጋእ ምድላይ ድማ፡ ህድማ ናብ ድፋዓትን ሸለልትነት ናይ ትምህርትን የስዕብ ነይሩ። ብሰሪ’ዚ ትምህርቲ ደው ዝበለሉ እዋናት ነይሩ። ኣብ 1980 ቤት ትምህርቲ ሰውራ 250 ዝኣኽሉ ተማሃሮ ተአንግድ ነይራ። እዚ ድማ፡ ሸሞንተ ዕጽፊ ናይቲ ኣብ ምጅማራ (1976) ዝነበረ ቍጽሪ’ዩ። 46% ናይዚ ቍጽሪ’ዚ ድማ፡ ደቀንስትዮ’የን ነይረን። ብተመሳሊ ነዞም 250 ተማሃሮ ንምእላይ ዝተዋፈሩ ተጋደልቲ ማለት 217 መምህራን፡ 306 ኣለይቲ፡ 21 ሓካይም ነይሮም። እዚኣቶም ከም ማይን ጸባን ተወሃሂዶም ኣብ መንጎም ሓያል ናይ ስራሕን ብጻይነትን ዝምድና ብምፍጣርን፡ ነዞም ናይ መጻኢት ኤርትራ ተረከብቲ ሕድሪ ዝዀኑ ንኹሉ ቀጸላታት ብሄራትን ሕብረተሰብናን", "char_count": 1556, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00351", "text": "ከበሃል ይከኣል። ዋላ እቶም ዝነኣሱ ትሕቲ 10 ዓመት ዝዕድመኦም፡ ከም ዓበይቲ ተጋደልቲ እምበር፡ ከም ህጻናት ክረኣዩ ኣይደልዩን’ዮም። ከም ተማሃራይ ክትሓትቶም ከለኻ፡ ንነብሶም ከም ተጋዳላይ ኣተዓባብዮም’ዮም ዝምልሱልካ። መዓስ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣቲኻ ኢልካ ምስ እተሓቶም’ውን፡ ናብ ገድሊ ዝተሰለፍኩሉ ማለትካ ድዩ” ክብሉ ክምልሱልካ ከለዉ፡ ኩሉ ባህጎምን ሕልሞምን ተጋዳላይ ንምዃን ምዃኑ ኣይትስሕቶን። ዋዛታት ሓርበኛ ዋዛታት ሓርበኛ ሓንካስ ኣድጊ! ሓንካስ ኣድጊ! ካብ ሎጅስቲክ ናብ ድፋዕ፡ ዕጥቅን ስንቅን ዘመላልሱ ኣእዱግ ካብ ገባር ኣምጽኡ ተባሂሉ። ናይ ማካይን መሳለጥያ ኣብ ዘይነበረሉ እዩ። በዚ መሰረት ብዙሓት ገባሮ ኣእዱግ ሂቦም። ሻቡ ሓደ ሰብኣይ “ናተይ ኣድጊ ሓንካስ እዩ፡ የድልየና እንተ ኢልኩም ግን ውሰድዎ” ይብሎም። ሻቡ እቶም ዝቕበሉ ኣብ ክልተ ተመቒሎም። ገሊኦም ‘የድልየና’ ዝብሉ፡ ገሊኦም ‘ኣየድልየናን፡ ንግደፎ’ ዝብሉ። እቶም ዳሕረዎት፡ ኣብቲ ውዕዉዕ ምውጣጥ፡ “እንታይ ክዀነና ኢና ንወስዶ?” ኢሎም ምስ ሓተቱ፡ “ዋላ ደሓን፡ ኣብ ክፍልታት፡ ሎጂስቲክስ የገልግል” በልዎም ይበሃል። ቢንያም ሃይለ ቢንያም ሃይለ ምንጪ መጽሔት ፊተውራሪ 201 “ብደሆ! ብደሆ! ብደሆ! “ብደሆ! ብደሆ! ብደሆ!", "char_count": 712, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00353", "text": "ክትጎብጡ ትብገሱ ብሓይሊ ብደሆ ንዝመጽእ ወራር ቅልጽመይ ብደሆ ንዝመጽእ ወራር ቅልጽመይ እነሆ። እነሆ።” ብደሆ ትሕዝቶ ግጥማ ሓያልን ነቲ ዝነበረ ሃዋህው ጽቡቕ ገይሩ ዝገልጽን ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ውህደት ናይቲ ግጥምን ዜማን ድማ ጸብለልታ ናይ ጥበብ ይህባ። ትርግታ ኣለዋ! ህርመት ልቢ! ተስተንፍስ! ህይወት ኣለዋ። ነቲ ወራሪ ሰራዊት ደርግ ቀሪቡዎ ዝነበረ ኣጽዋራት ከም ስእሊ እናርኣየት፡ ዕላማ ዘለዎ ሰብ ግን ካብ ኩምራ ሓጺን ኣጽዋርን ከም ዝሕይል ተጋዳላይ ብግብሪ ከመስክር ምዃኑ’ያ ትእምት ነይራ። “ብደሆ” ብማዕበል ድምጺ ሓፋሽ ተጸይራ - ካብ ጎቦታት ሳሕል ናብ መላእ ኤርትራ ከተቃልሕ እንከላ፡ ንሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ክብ ዝበለ ሞራል እናስነቐት፡ ፈኸራ ጸላኢ ባዶሽ ምዃኑን", "char_count": 431, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00356", "text": "መወከሲ፦ ታሪኽን ፍርያትን እስቲፋኖስ ኣብርሃም (ዘማች) ብግርማይ ተኽለ (ጓዕዳድ) 2 ሕዳር 2025 - ገጽ 6 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Stret, No. 178, House No. 16 Gejeret, P.O. Box 1068", "char_count": 226, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00363", "text": "Aliens Employment Permit Afairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea 2 ሕዳር 2025 - ገጽ 7 “ኣቦታትና ዘረከቡና ባህሊ ምስ ዓለም ነላልዮ” ዲዛይነር ኣብርሃም ኣቶ ኣብርሃም ሱልጣን", "char_count": 137, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00364", "text": "ዳህላክ ነጋሲ ዳህላክ ነጋሲ ጽባቐ፡ ውሽጣውን ግዳማውን ተባሂሉ እተፈላለየ መግለጽን ርእይቶን ይወሃቦ እዩ። ውሽጣዊ ጽባቐ ዘይኣርግን ዘይሃስን እዩ። ልክዕ ከምቲ ኣብ ትሕቲ ባይታ ዘሎ ክቡር ማዕድን ማለት እዩ። ብሚዛናዊ ኣገባብ ንኽልቲኡ ብማዕረ ምስ እንውንኖ ወይ እንድልቦ፡ ዝበለጸ ይኸውን። ንሓዲኡ ነጺልና ክንጭብጦ ንመጣጠር እንተ ሃሊና ግን፡ ወትሩ ዝተፈራረቐ ሓሳባትን ስምዒታትን ክወረና እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ከምቲ ግዳማዊ ጽባቐና ንምኹላዕ እንጽዕቶ፡ ውሽጣዊ ጽባቐና ንምድማቕ’ውን ሃየ ደኣ ኣይንሰልኪ። ኣብዚ ከነስተውዕለሉ ዘለና ግን፡ ደጋዊ ጽባቐና ኣብ መነንትና ዝተመርኰሰ ክኸውን ይግባእ። ሕብረተ-ሰብና ዘኹርዕ ባህልን ልምድን ዝውን ህዝቢ’ዩ።", "char_count": 412, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00365", "text": "ካብ ወለዶታት እናተወራረሰ ዝመጸ ውርሻታት፡ ብማዕበል ዘመናውነት ከይብረዝን ከይጉበጥን ዝያዳ ካልእ እዋን ሎሚ ምጥንቃቕን ምንቃሕን የድልየና። ከም ዝፍለጥ፡ ኣከዳድና መግለጺ መንነትና እዩ። ስለ ዝዀነ ድማ’ዩ፡ ኣከዳድና ሓደ ሕብረተ-ሰብ ብምልካት ጥራይ መንነቶምን እንታይነቶም ክንገልጽ", "char_count": 180, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00367", "text": "መንነትናን እነንጸባርቐሎም እዮም። ንሎሚ ምስ ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ማሕበር ዲዛይነራት ኤርትራ፡ ኣቶ ኣብርሃም ሱልጣን ንሓፈሻዊ ንጥፈታት ናይ’ቲ ማሕበራን ካልእን ኣመልኪትና ዘካየድናዮ ቃለ-መሕተት ቀዳማይ ክፋሉ ናባኹም ነብሎ ኣለና። * እዚ ማሕበር መዓስ ተመስሪቱ ከምኡ እዚ ማሕበር መዓስ ተመስሪቱ ከምኡ ድማ፡ ሒዝዎ ዝተበገሰ ዕላማ ክትገልጸልና? ድማ፡ ሒዝዎ ዝተበገሰ ዕላማ ክትገልጸልና? ሃገራዊ ማሕበር ዲዛይነራት ኤርትራ ኣብ 2015 እዩ ተመስሪቱ። ኣብቲ ፈለማ “ሄኮል” እናተባህለ ይጽዋዕ ነይሩ። እቲ ስያመ ብቛንቋ ብዳውየት ኰይኑ፡ “ውልዶ ወርሒ” ዝብል ትርጒም ዝሓቘፈ’ዩ። ከምቲ ውልዶ ወርሒ ኣብ ፈለማ ውሑድ፡ ድሕሪ ዝተወሰነ መዓልታት ከኣ ምሉእ ድምቀት ብርሃን እትውን፡ ንሕና’ውን ብርሃንና ምስ ግዜ እናተዀለዐን እናደመቐን መታን ክኸይድ ነቲ ስያመ ሓሪናዮ። ብኸምዚ ከኣ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዓመት ማለት ክሳብ 202 ዝተፈላለየ ምርኢት ከነቕርብ ክኢልና። ካብዚ ዝተጠቕሰ ዓመት ንነጀው ድማ፡ ኣብ ትሕቲ ጽላል ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ብምጥርናፍ ‘ሃገራዊ ማሕበር ዲዛይነራት ኤርትራ’ ዝብል ስያመ ክንሕዝ ክኢልና። ሕብረ-ብሄራዊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኣልባሳት ሕላገት መንነትና ስለ ዝዀነ፡ መንነትና ንዓለም ንምልላይ ኣበርቲዕና ንሰርሕ። ከም ዝፈለጥ፡ ትሽዓተ ካብ ብሄራትና ብ‘ኣበጀዲድ’ ዝፍለጥ ክዳን ክወድያ እንከለዋ ከምኡ’ውን፡ ሸሞንተ ካብ ብሄራትና ብ‘ካን’ ዝልለ ኣልባሳት ይኽደና። እዚ ማሕበር ኣብ መጻኢ ክጭብጦም ወይ ክበጽሖም ዝደሊ ብርክት ዝበሉ ዕላማታት ኣለዉ። ንገለ ካብኣቶም ምስ እንጠቅስ፡", "char_count": 890, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00368", "text": "ብቐዳምነት ዲዛይነራት ካብ ኣእምሮኦም ብዝምንጩ ሓሳባት፡ ሃቐነታት፡ ቀመራት፡ ግብራዊ ስርሓትን ቅድታትን፡ ንዘጥርይዎ ወይ ዘፍርይዎ ኣልባሳት ንምድንፋዕን ሓድሕዳውን ሞያውን ምትሕግጋዝን ኣብ መንጎኦም ንምፍጣር ዝዓለመ እዩ። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ዲዛይነራት ንምትብባዕ ኵለ መዳያዊ ምንቅስቓስ ምግባር እዩ።", "char_count": 188, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00370", "text": "ዝመላለኡሉን ባይታ ምፍጣር ኰይኑ ብተወሳኺ፡ ንቅድታት ዝምህዙ ወይ ዝስንዑ ፈጠራኦም ዝላለየሉን ተፈላጥነት ዝረኽበሉን ዕድላት ምጥጣሕ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ሓድሽ ቅድታት ዘሐይል ዓውደ-ዘተ፡ ስልጠናን ትምህርትን . . . ብምውዳብን ጥበባዊ ኣፍልጦ ከም ዝወሃቦም ምግባርን ከምኡ’ውን፡ መሰላትን ረብሓታትን ኵሉ ኣባል ምርግጋጽ ዘጠቓል ሸቶታት ይርከብዎ። * ብኣውራኡ ዕማት ናይ’ዚ ማሕበር ኣብ * ብኣውራኡ ዕማት ናይ’ዚ ማሕበር ኣብ ምንታይ ዘተኰረ’ዩ? ምንታይ ዘተኰረ’ዩ? ማሕበርና ዓቕሚ ኣባላቱ ንምብራኽ ዝተፈላለየ ዕማት’ዩ ዘካይድ። ንኣብነት፡ ንኣባላቱ ምስ ምህዞኦም ዝተሓዝ ዓቕሚ", "char_count": 366, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00373", "text": "ዋኒን (ፓተንት)፡ ካልኦት ተመሳሰልቲ መሰላት ንምውሓስ ዝግባእ ተፈላጥነትን ክብርን ንምርካብ ይጽዕት። ብዘይካ’ዚ፡ ማሕበር ባህላውን ቁጠባውን ጽላታት ንምድንፋዕ፡ ምዕቡል ግብራዊ ቀጻልነት ዘለዎ ቅድታት", "char_count": 127, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00376", "text": "ውጽኢትን መታን ክህልዎ፡ መዐቀኒ ቅጥዕታት ብምውጻእ ንኣባላቱ ብደረጃ ማሕበር ተፈላጥነት ብምሃብ፡ ውድራት ምስራዕን ከም ኣገዳስነቱ ኣብዚ ዓውዲ ንዝነጥፉ ኣብነታውያን ሰባት ምትብባዕን እዩ። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ሓበሬታን ስርሓትን ኣባላቱ ይስንድ። ከምኡ ድማ፡ ብዘውጽኦ ቅጥዒ መሰረት ንኣባላቱ ተጠቀምቲ ይገብር። ብተወሳኺ፡ ብመገዲ መራኸቢ ብዙሃን ጎስጓስ የካይድ፡ ስርሓት ዲዛይነራት የላልን መሻርኽቲ ንምርካብ ይጽዕትን። ካልእ፡ መሰላትን ረብሓታትን ኣባላቱ ይከላኸልን ይጣበቕን። ኣብዚ ከይተሓጽረ፡ ኣብ መንጎ ዲዛይነራት ዝምድና ንምስራት ባይታ", "char_count": 340, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00377", "text": "ይፈጥር ከምኡ’ውን፡ ምስ ዝምልከቶም መንግስታውያን ዘይመንግስታውያን ትካላት ዝምድና ብምጥጣሕ፡ ዓቕሚ ኣባላቱ ንምሕያል ስልጠናታት፡ ሰሚናራትን ዓውደዘተን ይውድብ። * ኣብ መንጎ ዲዛይነራትን ሞዴላትን * ኣብ መንጎ ዲዛይነራትን ሞዴላትን ውህደት ይዅን ሓባራዊ ርድኢት ንምፍጣር ውህደት ይዅን ሓባራዊ ርድኢት ንምፍጣር እንታይ ንጥፈታት ተካይዱ? እንታይ ንጥፈታት ተካይዱ? ኣብ ኵሉ ዓውደ-ሞያ ውዳበ ሓይሊ እዩ። እንተዘይኰይኑ፡ ብዘይ ውዳበ ቀጻልነት ይዅን ዕብየት ክህሉ ኣይክእልን። በዚ ምኽንያት፡ ሃገራዊ ማሕበር ዲዛይነራት ኤርትራ ዝተፈላለየ ውዳበታት ብምስራዕ፡ ኣባላቱ ኣብ ምንቃሕ ብዕቱብ ይሰርሕ። ከምቲ ‘ዝሓበራ ኣፍታል ኣንበሳ ይኣስራ’ ዝብሃል፡ ንሕና’ውን ሓቢርና ምስ እንዓዪ ማእለያ ዘይብሉ ዕማት ከነሰላስል ከም እንኽእል ዘጠራጥር ኣይኰነን። በዚ ምኽንያት፡ እዚ ማሕበር ብዘይዝዀነ ኣፈላይ ንኹለን ብሄራት ብሓደ ዘጣምር እዩ። ብተደጋሚ ከም ዝጽወ፡ ንሕና ኤርትራውያን ኣዝዩ ዘሐብን ባህልን ልምድን እንውን ሕብረተ-ሰብ ኢና። ከም መርኣያ ናይ’ዚ፡ ኣብ መብዛትአን ብሄራትና ደቂ-ኣንስትዮ ካብ ጽፍሪ እግረን ክሳብ ጸጒሪ ርእሰን ክሽፈና ዝጠልብ ክኸውን እንከሎ፡ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ ካብ ጽፍሪ እግሮም ክሳብ ክሳዶም ክኽደኑ ዝገብር ዘኹርዕ ባህሊ ኣለና። ስለዚ፡ ኣባላት ማሕበር ደቂ’ዚ ክቡር ሕብረተ-ሰብ ስለዝዀኑ፡ ነዚ ባህሊ ኣብ ምንጽብራቕን ምዕቃብን ንኽነጥፉ ኣበርቲዕና ንሰርሕ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንባህላውን ዘመናውን ኣልባሳት ዘቋረኑ ብርክት ዝበሉ ጥበባዊ ክእለት ዝሓለፎም ቅዲ ክዳውንቲ ኣብ ምድላው ይርከቡ ኣለዉ። ኣብዚ እዋን ዕድመኦም ካብ 18 ክሳብ 54 ዝዀኑ ዲዛይነራት ክንጥርንፍ እንከለና፡ ካብ 18-32 ዓመት ዝዕድመኦም ሞዴላት ድማ ሓቚፍና ንርከብ። ብዘይካ’ዚ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ዲዛይን ኣልባሳት ተሳትፎ ንኽህልወን ጎስጓስ ይካየድ እዩ። ከምኡ ድማ፡ ተራ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ዲዛይን ኣልባሳት ንምዕባይ መደባት ሰሪዕና ናብ ዝምልከቶም ኣካላት ብምቕራብ፡ ኣብ ባይታ ንምትግባሩ ብዕቱብ ምክትታል ይግበረሉ። ካልእ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ብትምህርትን ስልጠናን ዲዛይን ኣልባሳት ክእለተን ዘማዕብላሉ መንገዲ ኣብ ምንዳይ ብቐንዱ ዝስርሓሉ ዕማም እዩ። * ቅዲ ኣልባሳት ዲዛይነራት ንባህልን * ቅዲ ኣልባሳት ዲዛይነራት ንባህልን መንነትን ሕብረተ-ሰቦም ዝጻረር ንኸይከውን መንነትን ሕብረተ-ሰቦም ዝጻረር ንኸይከውን እንታይ ዝወሃብ ስልጠናታት ኣሎ? እንታይ ዝወሃብ ስልጠናታት ኣሎ? ኣብ ኩሉ ንጥፈታትና ኤርትራዊ መንነትና ኣብ ምዕቃብ ኣተኲርና ኢና ንሰርሕ። ስለ ዝዀነ፡ ዲዛይነራት ኣከዳድና፡ ኣመጋግባ፡ ኣዘራርባ፡ ኣደኳዅና ኣባይትን ካልእን ብዕምቈት ንኽፈልጥዎ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ይካይድ። ኣብ ሃገርና ጥራይ ዕርቃኑ ዝኸይድ ሕብረተ-ሰብ የብልናን። ስለዚ፡ ዲዛይነራት ይዅኑ ሞዴላት ነዚ ዘሐብን ባህሊ ንምዕቃቡ ግዴታ ኣለዎም። ልዕሊ ዝዀነ እዋን ኣብዚ ግዜ ባህላዊ ወራር፡ ክቀላቐልን ከጥቅዓናን ይረአ ኣሎ። ናጽነት ኣብ ምጻእ ይዅን ልኡላውነት ኣብ ምውሓስ ዝነበረ ቃልሲ ፖለቲካዊ ጥራይ ዘይኰነ፡ እንተላይ ባህላዊ ወራርን ካልእ ሽርሕታትን ዘምከነ’ዩ ነይሩ። ሎሚ ባህልናን እምነትናን ንምብራዝ ብእተፈላለየ መንገዲ ተጻብኦታት ይገጥመና ኣሎ። መንእሰያት ነዚ ሓያል ማዕበል ክቃለስዎን ደው ከብልዎን ይግባእ። ብኣውራኡ፡ ዲዛይነራት ነዚ ወራር ኣብ ምካት ዝለዓለ እጃም ኣለና። ምእንቲ’ዚ፡ ንኽቡርን ሃብታምን ባህላዊ ውርሻና ክንሕልዎ ሓላፍነታዊ ግዴታ ኣለና። እቲ ምንታይ፡ “ኣቦታትና ዘረከቡና ባህሊ እንተ ኽኢልና ምስ ዓለም ነላልዮ፡ እንተ ዘይክኢልና ከምቲ ዘረከቡና ንዓቅቦ” ስለ ዝዀነ ነገሩ።፡ ነቲ ዝተረከብናዮ ዓቂብና ምስ ዓለም ንምልላይ ዝብል ሓሳብ፡ ኣብ ኣእምሮ ዲዛይነራትን ሞዴላትን ንኽሰርጽ ብቐጻሊ ኣበርቲዕና ንሰርሕ። ሓደ ዲዛይነር ንኣልባሳትን ኣለባብሳን፡ ቅዲ ዓይነታት ቊኖ፡ ስልማትን ካልኦት ኣገደስቲ ምስ ባህሊ ዝተኣሳሰሩን ብግቡእ ከጽንዖምን ክፈልጦምን ይግባእ። ከምኡ’ውን፡ ሓንቲ ሞዴል ኣምበሳደር ሃገራ ስለ ዝዀነት፡ መንነታ መሰረት ዝገበረ ውሽጣውን ግዳማውን ጽባቐ ንኽትውን ማሕበር ይሰርሕ። በዚ ምኽንያት፡ ሞዴላት ዝዀነ መላኽዒ ንኸይልከያ ወይ ንኸይጥቀማ ማሕበር ይሕብር። ኤርትራውያን ኣዝዩ ጽብቕ ሕብሪ ገጽ እንውን ህዝቢ ከም ምዃንና መጠን፡ ንዘለና ጽባቐ ክንዕቅቦን ክንኮርዓሉን ይግባእ። ብዘይካ’ዚ፡ ሞዴላት ብዘይካ ተፈጥሮኣዊ ጸጒሪ ርእሰን ካልእ ዘይናተን ክልቅባ ኣይፍቀደን እዩ። ካልእ፡ መላኽዒ ተባሂሎም ናብ ዕዳጋ ዝቐርቡ ብርክት ዝበሉ ፍርያት ሞዴላትና ንኸይጥቀማ ብትሪ ብምቅዋም፡ ከም ኣዴታተን ማይ ተሓጺበን ንኸመጻ ንመክር። ብቐጻሊ፡ ቆርበተን ብእተፈላለየ ውሕስነቱ ዘይተሓለወ ከሚካላት ቀቢአን መታን ከየፍርስኦ ማዕዳን ምኽርን ይወሃበን እዩ። ከም ዝፍለጥ፡ ዝዀነ ሰብ ቅያር ክዳን፡ ጫማን ካልእ መሳለጥያታትን ክህልዎ ይኽእል እዩ። ብኣንጻሩ፡ ሓንሳብ እንተ ዓንዩ ዘይቅየር ወይ ዘይትካእ ሕብሪ ቆርበት’ዩ ዘለና። ኣብዚ እዋን ካብ’ቶም ጎሊሖም ዝረኣዩ ባህላዊ ወራት፡ መበቆላዊ ሕብሪ ቆርበትና ጸሊእና ንጸዓዱ ከም እነድንቕን እነምልኽን ኴንና ኣለና። ስለዚ፡ ተለቂሕና ነምጽኦ ዘይኰነ፡ ናትና ከም ዘዅርዓና ተገንዚብና መንነትና ንዓቅብ። * ኣብ ዞባታት ንዘለዉ ዲዛይነራት ይዅኑ * ኣብ ዞባታት ንዘለዉ ዲዛይነራት ይዅኑ ሞዴላት ሞያዊ ብቕዓቶም ንምዕባይ እንታይ ሞዴላት ሞያዊ ብቕዓቶም ንምዕባይ እንታይ ዝተታሕዙ መደባት ኣለዉ? ዝተታሕዙ መደባት ኣለዉ? ኣብ ዝተፈላለየ ዞባታት ዝነብሩ ዲዛይነራትን ሞዴላትን፡ ኣብ መዓልቲ ናጽነት ይዅን ካልእ እዋን ኣብ ዝውደብ ውድራት ከም ዝሳተፉ ንገብር ኢና። ከም ዝፍለጥ እዚ ማሕበር ካብ ዝምስረት ሒደት ዓመታት ዘቚጸረ ብምዃኑ፡ ገና ዘይተግበሩ ዕማት ኣለዉና። ክንዲ ዝዀነ፡ ነቶም ጎሊሖም ዝረኣዩ ሃጓፈት ንምላእን መፍትሒ ንምጻእን፡ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዞባ ወከልቲ ንኽህልዎ ብቐዳምነት ንሰርሓሉ እዩ። ስለዚ፡ ምስ ዝተፈላለዩ መሻርኽቲ ኣካላት ብምርድዳእ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ናብ ኩለን ዞባታት ብምዛር፡ ውዳበታት ኣሐይልና ንቕሓት ዜጋታት ኣብዚ መዳይ ብምዕባይ መደብ ሰሪዕና ኣለና። ከም ውጽኢቱ፡ እቲ ዘድልየና ዓቕሚ-ሰብ ብምጥርናፍን", "char_count": 3409, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00378", "text": "ጨንፈራት ብምኽፋትን፡ ንጥፈታትና ናብ ኩለን ዞባታት ንምስፋሕ ውጥን ሓንጺጽና ንርከብ። ምስ መክሲካዊት ክለብ ፑማስ ክጻወት ዝጸንሐ - ኣሮን ራምሲ፡ ድሕሪ ሽዱሽተ ግጥማት ምክያዱ፡ ውዕሉ ምቁራጹ ተሓቢሩ። እዚ 34 ዓመት ዝዕድመኡ ወዲ ዌልስ፡ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ እዩ፡ ናብዛ ክለብ ተሰጋጊሩ። ድሕሪ ወርሒ መስከረም ግና፡ ኣብ ዝኾነ ጸወታ ኣይወከላን። ራምሲ፡ ወላ’ኳ ኣብ ኤውሮጳ ምስ ዓበይቲ ክለባት ኣርሰናልን ጁቬንቱስን ተጻዊቱ ልዑል ተመኵሮ እንተቐሰመ፡ ኣብዛ ጋንታ ግና፡ ቀዋሚ ቦታ ክረክብ ኣይከኣለን ዘሎ። ሰሪ ዘይተጋደፎ መስበርቲ ብቑዕ ክኸውን ዘይምኽኣሉ’ውን፡ ንናይ ጸወታ ግዜኡ ብኣሉታ ጸልይዎ እዩ። በዚ ከኣ፡ ኣብ ሽዱሽተ ግጥማት ሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ፡ ካብ ላቲን ኣመሪካ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ ኣሎ። ራምሲ፡ ክንዮ ኣብ ሜዳ፡ ካብኡ ወጻኢ’ውን ኣብታ ሃገር ኣይጠዓሞን። ‘ሃሎ’ ኢሉ ዝጽውዓ ዝፈትዋ ከልቡ ጠፊኣቶ፡ ኣብ ከባቢኡ ዝነብሩ ሰባት ንምርካባ ክተሓባበሩዎ ብመገዲ ማሕበራዊ መራኸቢ ሓበሬታ ኣመሓላሊፉ ነይሩ። ንዝረኸባ ’20 ሽሕ ዶላር’ ጕንዖ ክህቦ ምዃኑ’ውን ነጊሩ ነይሩ።", "char_count": 624, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00382", "text": "121480 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ፋርማሲ በራኺ ፋርማሲ ቪያ ጅዳ", "char_count": 81, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00384", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ እትወዳደር ሃገራዊት ጋንታ ምድላዋታ ጀሚራ ካብ 20 ክሳብ 23 ሕዳር ኣብ ሃገረ ኬንያ ኣብ ዝካየድ መበል 19 ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ 2025 እትወዳደር ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ቆይማ፡ ልምዳ ጀሚራ። እዛ ሃገራዊት ጋንታ፡ ብክልተኡ ጾታ ዝቖመት እያ። ኣብ ዓበይቲ ደቂ ተባዕትዮ፡ ተቐዳደምቲ ኦሎምፒካዊ ተቐዳማይ መርሃዊ ቁዱስ፡ ሜሮን ተሾመ፡ ኑርኣሕመድ ዓብደልውሃብን ናታን መድሃኔን ተመሪጾም ኣለዉ። ኣብ ትሕቲ 23 ዓመት ድማ፡ ሚልክያስ ማእከለ፡ መዋእል ግርማይ፡ ሄብሮን ብርሃነን ዓወት ኣማን ክወዳደሩ እዮም። ብወገን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ናይ ዓበይትን ትሕቲ 23 ዓመትን ተቐዳደምቲ ሞናሊዛ ኣርኣያን ብርኽቲ ፍስሃየን ካብ ዓራግ፡ ሱዛና ፍስሃየ ካብ ጋንታ ደቡብ፡ ኣድያም ዳዊት ካብ ደንደን ቀዳሞት ምሩጻት ኮይነን ኣለዋ። ነዘን ናይ ዓበይቲ ጋንታት (ብኽልተኡ ጾታ) ዝመርሐን ኣሰልጣኒ ሙሴ ኣስሄል እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣሰልጣኒ ክለብ ኤሪተል መምህር መድሃኔ ተኽለማርያም፡ ንማእከሎት (ጁንዮር) ክልተኡ ጾታ ክሕዞም ተመዚዙ ኣሎ። ኣብዚ ምድብ፡ ተቐዳደምቲ ናሆም ኤፍሬም ኤሪተል፡ ኬቨን ተኽለማርያምን ዮሃንስ ኣኽሊሉን ካብ ኣስቤኮ፡ ናታን ተስፋኣለም ካብ ደንደን፣ ብወገን ደቂ ኣንስትዮ ድማ፡ ኣድያም ተስፉን ናርዶስ ጸጋይን ካብ ጋንታ ደቡብ፡ ኣርሴማ ዓንደጼን ካብ ዓራግ፡ ሮዚና ብርሃነ ካብ ክለብ ደንደን ቀዳሞት ምሩጻት ብምዃን ነዛ ሃገራዊት ጋንታ ክውክልዋ ምዃኖም፡ ህዝባዊ ርክባት ሃገራዊ ፈደረሽን ሓቢሩ። ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ዓሚ ኣብ ዝተኻየደ መበል 18 ሻምፕዮን ኣፍሪቃ፡ ብድምር 16 መዳልያታት ብምውሳድ ዓንቲራ ምውጽኣ ይዝከር። ብፍላይ ከኣ፡ ምስ ዓባይ ጋንታ ዝነበረ ሄኖክ ምሉእብርሃን፡ ንሳልሳይ ተኸታሊ ግዜኡ ሻምፕዮን ናይ ጽርግያ ውድር ብምዃን፡ ታሪኽ ምስርሑ ኣይርሳዕን። በዚ ከኣ፡ እዛ ኣብ ኩሉ ጸወታት (ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድር፡ ሕውስዋስ ምቅብባልን ናይ ጽርግያ ቅድም) እትወዳደር ሃገራዊት ጋንታ፡ ናይ ዝሓለፈ ዓመታት ክብራ ንምዕቃብን ገና ናይ ኣፍሪቃ ጐብለል ከምዘላ ንምኣይን እያ ዓጢቓ ዘላ።", "char_count": 1196, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00385", "text": "ባርሴሎና፡ ንኦሲመን ከም መተካእታ ለዋንዶውስኪ ሓጺያቶ ኦሲመን ለዋንዶውስኪ ኦሲመን ለዋንዶውስኪ ስጳኛዊት ክለብ ባርሴሎና፡ ንኣጥቃዓይ ጋላታሳራይ ቪክቶር ኦሲመን፡ ከም መተካእታ ሮበርቶ ለዋንዶውስኪ ሓጺያቶ ምህላዋ ተሓቢሩ። ኦሲመን፡ ወላ’ኳ ካብቲ ሓደ ካብ ዝዓበዩ ሓሙሽተ ሊጋት ኤውሮጳ ዝኾነ ኢጣልያ ወጺኢ ኣብ ሊግ ቱርኪ ይጻወት እንተሃለዋ፡ ብዘርእዮ ዘሎ መሳጢ ቁመና ግና፡ ቀልቢ ብዙሓት ክለባት ሰሊቡ ኣሎ። ሓንቲ ካብአን ከኣ፡ ባርሴሎና እያ። ባርሳ፡ ነቲ ኣብዚ እዋን ወዲ 37 ዓመት ለዋንዶውስኪ ዝመርሖ መስመር መጥቃዕታ ብሓዲሽ ሓይሊ ክትክኦ ወጢና ኣላ። ነቲ ገዲም ፖላንዳዊ ኣጥቃዓይ’ውን፡ ሰነ 2026 ውዕሉ ምስ ወደአ፡ ሓዲሽ ውዕል ከም ዘይተፈርሞ እዩ ዝሕበር። በዚ ከኣ፡ ከም መተካእታኡ ንኦሲመን ኣብ ራዳራ ኣእትያቶ ትርከብ። እታ ነዚ ናይጀርያዊ ሎሚ ዓመት ብቐዋሚ ዘፈረመቶ ጋላታሳራይ፡ መልቐቒ ዋጋኡ 140 ሚልዮን ዩሮ እያ ለጢፋትሉ ዘላ። ካብዚ መጠን ገንዘብ ሳንቲም ከምዘይተጕድል’ውን ትሕበር። እዚ ከኣ፡ ነታ ብፋይናንስያዊ ቅልዉላው ካብ እትሕመስ ነዊሕ ዓመታት ዘቝጸረት ባርሴሎና መርዘን ብምዃኑ፡ ክትውንኖ ዘለዋ ተኽእሎ ስሑው እዩ ይብሉ ፈላጣት መስርሕ ምስግጋር። ጋላታሳራይ ንሊግ ቱርኪ ክትመርሖ ሓጊዝዋ ዘሎ ወዲ 26 ዓመት - ኦሲመን፡ ኣብዚ ወቕቲ ዛጊት ኣብ ትሽዓተ ግጥማት፡ ሽዱሽተ ሸቶታት ኣመዝጊቡ ኣሎ። ራምሲ፡ ውዕሉ ኣቋሪጹ ቱርኪ - ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ተቐጺዖም ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ቱርኪ፡ ድሕሪ ዝተገብረ መርመራ ኣብ ምውርራድ (ስኮሜሳ) ክሳተፉ ከምዝጸንሑ ንዝተፈልጡ 149 ደያኑን ተሓጋገዝቲ ደያኑን፡ ካብ ምራሕ ጸወታ ኣጊዱዎም። ዝሓለፈ ሰኑይ፡ ደያኑ ሊግ ቱርኪ፡ ኣብ ምውርድ ክሳተፉ ከም ዝጸንሑ ዝገለጹ ዜናታት ድሕሪ ምቅልሑ፡ ኣዛራቢ ኮይኑ እዩ ቀኒዩ። ብተግባራት እዞም ደያኑ ዝተቖጠዓ ክለባት እቲ ሊግ ድማ ርእይቶአን ክህባ ቀኒየን። “እዚ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ቱርኪ ስነ-ምግባራዊ ቅልውላው እዩ” ዝበለ ፈደረሽን እታ ሃገር ከኣ፡ ነዞም መራሕቲ ጸወታ፡ ከምቲ ብዝሒ ዝሳተፍዎ ዝነበሩ፡ መጠኑ ንውሓቱ ዝፈላለ ካብ ሸሞንተ ክሳብ 12 ኣዋርሕ ጸወታ ከይመርሑ መቕጻዕቲ ወሲንሎም ኣሎ። ደያኑ ብሓፈሻ መራሒ ጸወታ ድማ ብፍላይ ልክዕ ከም ተጻወትቲን ኣሰልጠንቲን፡ ኣብ ምውርራድ ካብ ምስታፍ ክልኩላት እዮም። ቬይራ፡ ምስ ጀኖኣ ተፈላሊዩ ፓትሪክ ቬይራ፡ ትማሊ 1 ሕዳር ክዕልማ ምስ ዝጸንሐ ኢጣልያዊት ክለብ ጆኖኣ ከም ዝፈላለየ ብወግዒ ሓቢሩ። ቬይራ፡ ዝሓለፈ ዓመት 20 ሕዳር እዩ፡ ነዛ ክለብ ክዕልማ መዝነት ተቐቢሉ፣ ኣብ ሰሌዳ ሰሪ’ኣ መበል 13 ደረጃ ሒዛ ክትዛዝም ድማ ኣኽኢልዋ። ኣብዚ ሓዲሽ ወቕቲ ስፖርት ግና፡ ካብ ትሽዓተ ናይ ሊግ ግጥማት፡ ብዘይዝኾነ ዓወት - ኣብ ሰለስተ ማዕረ ዝተረፈ ተሳዒራ፡ ኣብ መወዳእታ (መበል 20) ክትስራዕ ተቐሲባ ኣላ። ብዝተመዝገበ ውጽኢት ዘይዓገበት እዛ ክለብ፡ ትማሊ ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ፡ “ቬይራ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር፡ ኣሰልጣኒ ጋንታ ጀኖኣ ኣይኮነን፡” ክትብል፡ ንእኡን መሳርሕቱን ጽቡቕ ዕድል ተመኒያ፡ ኣፋኒያቶም። ቬይራ፡ ብሓፈሻ ነዛ ጋንታ ኣብ ኩሉ “ሪያል ማድሪድ፡ ብዘይጥርጥር ናይ ዓለም ዝበለጸት ክለብ እያ” ምባፐ ፈረንሳዊ ብሉጽ ተጻዋታይ - ከይላን ምባፐ፡ ኣብ ዓለም እታ ዝበለጸት ክለብ፡ ሪያል ማድሪድ ምዃና ገሊጹ። ምባፐ፡ ዝሓለፈ ዓመተ-ስፖርት ካብ ፒኤስጂ ናብ ሪያል ማድሪድ ብናጻ ከምዝተጸንበረ ይዝከር። ዩኤፋ ሱፐር ካፕ (ናይ ዕዉታት ዕውትቲ) ከምኡ’ውን ኣብ 2024 ንዝጀመረ ፊፋ ኢንተርኮንቲነንታል ካፕን ዓቲሩ። ኣብ ስሩዕ ዓመተ ውድር ግና፡ ወላ’ኳ ብውልቁ ብሉጽ ብቕዓት እንተኣርእየ፡ ምስ ክለቡ ዋንጫ ላ’ሊጋ ኮነ ዓቲርዋ ዘይፈልጥ ሻምፕዮንስ ሊግ ከልዕል ኣይከኣለን። ብኣንጻሩ ዝተፋነዋ ፒኤስጂ፡ ዋንጫ ሻምፕዮንስ ሊግ ምዕታራ ኣይርሳዕን። ምባፐ፡ ኣብቲ ወቕቲ ድሒሩ ናብ ህርመት እታ ክለብ ብምእታው፡ ናይ 2024-25 ዝለዓለ ኣመዝጋቢ ሸቶ ኤውሮጳ ዝተባሂሉ ወርቃዊት ጫማ ተሸሊሙ እዩ። እዚ ኣጥቃዓይ፡ ብዛዕባ ሪያል ማድሪድ ናብ ቅድም ክለቡ ፒኤስጂ ዘሎ ፍልይ ኣብ ዝተሓተሉ፡ “ኣዝየን ዝተፈላለያ ክለባት እየ፣ ዝተፈላለየ ታሪኽ’ውን ኣለወ። ፒኤስጂ ንእሽቶ ክለብ እያ። ብኣንጻሩ ሪያል ማድሪድ፡ ናይ ነዊሕ ዓመታት ታሪኽ ኣለዋ፡” ኢሉ። ንሱ ወሲኹ፡ “ብዘይጥርጥር ማድሪድ ዝበለጸት ክለብ ናይ ዓለም እያ። ፒኤስጂ ከኣ፡ ምስተን ሓንቲ ካብተን ዝበለጻ።", "char_count": 2428, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00389", "text": "ዋናጩ ክዓትርን ከምዝደሊ ገሊጹ። ነዛ ሽልማት ንፈለማ ግዜኡ ዝተዓወተላ እዚ ወዲ 26 ዓመት መንእሰይ፡ ኣብዚ ወቕቲ’ውን፡ ብሉጽን ብቕዓትን ልዑል ናይ ሸቶ ምዝጋብ ሸውሃተን እዩ ተበጊሱ ዘሎ። ድሮ ኣብ ኣብ 10 ናይ ላ’ሊጋ ግጥማት (ናይ ትማሊ ምሸት ከይተደመረ)፡ 1 ሸቶታት ኣመዝጊቡ ይርከብ። ውድር ኣብ 37 ግጥማት ክመርሓ እንከሎ፡ 10 ዓወት፡ 12 ማዕረ፡ 15 ከኣ፡ ስዕረት ኣመዝጊቡ።", "char_count": 246, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "b44fe01b0498e6357e81b853a473c93c6be99f9bacddfd58056d659ddbf5aadc:00394", "text": "ፕሪመር ሊግ ሳንደርላንድ - ኤቨርተን 1፡0 ድ.ቀ ዜና ብሓጺሩ * ባርሴሎና፡ 21 ታሕሳስ ኣንጻር ቪያሪያል ከተኻይዳ ተመዲባ ዘላ ጸወታ፡ ናብ 20 ታሕሳስ ክትሰሓባላ፡ ናብ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ስጳኛ ሓቲታ። እዛ ጋንታ፡ 2 ታሕሳስ ኣንጻር ናይ ፔሩ ምሩጻት ተጻወትቲ ናይ ምሕዝነት ክትጻወት ብምድላያ እያ፡ ክትቅየረላ ሓቲታ። * ኣጥቃዓይ ሪያል ማድሪድ - ኢንክድሪ፡ ናብ ሊዮን ብልቓሕ ክሰጋገር ማዕጾ ተራሕይሉ። ብሓዲሽ ዓላሚ ዣቪ ኣሎንሶ ዘይምረጸ ዘሎ ኢንድሪክ፡ ንዝሓሸ ናብ ምስላፍ ዕድል ክወጽእ ምዃኑ እዩ ክሕበር ቀኒዩ። ኣብ ወርሒ ጥሪ ከኣ፡ ብልቓሕ ናብ ሊዮን ዘቕንዕ ይመስል።", "char_count": 369, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00402", "text": "መጽሓፍ፡ “ስነ- “ስነኣገባብ ኣገባብ ምርምርን ምርምርን . . . . . . ድቦላ ወዲቑኒ! ድቦላ ወዲቑኒ! ካብ ከፈልኩሉ’ስ . . . ካብ ከፈልኩሉ’ስ . . . ከረን - መንእሰያት ብዝተፈላለየ ዓውድታት ሞያ ሰልጢኖም ኣብ ከተማ ከረን፡ ብዓውድታት ስነጽባቐ ጸጉሪ ርእሲ፡ ምልኻዕ (ሜክ ኣፕ)፡ ኣሰራርሓ ባህላውን ዘመናውን መግቢ፡ ከምኡ’ውን ስርሓት ካይላ ዝሰልጠኑ 147 መንእሰያት፡ ብ25 ሕዳር ተመሪቖም። እቲ ካብ ሰለስተ ክሳብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ብግብርን ክልሰ-ሓሳብን ዝተዋህበ ትምህርቲ፡ ብሰልጠንቲ ልዑል ተቐባልነት ስለዝረኸበ ኣድማዒ ምንባሩ፡ ኣብ ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ሓላፊት ክፍሊ ፕሮጀክት ወ/ሮ ሻምላ ገብረኪዳን ገሊጻ። ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት፡ ኣብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ዓንሰባ 1,30 መንእሰያት ብዝተፈላለየ ዓውድታት", "char_count": 463, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00403", "text": "ብሞያ ከምዝሰልጠኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ከረን፡ ዒላበርዕድ፡ ገለብን ዓዲተከሌዛን ዝርከቡ፡ ነፍስ-ወከፎም 20 ሽሕ ናቕፋ ወለድ ዘይብሉ ልቓሕ ስለዝተፈቕደሎም፡ ኣብ ምርባሕ ንህቢ፡ ደርሁን ምስባሕ ኣባጊዕን ተዋፊሮም ጽቡቕ ለውጢ ከምዘምጽኡ ሓቢራ። ሓላፊ ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ኣቶ ኣዛዚ በረኸትኣብ ብግደኡ፡ ሃማመተኤ ምስ መሻርኽቱ ብምትሕብባር፡ መንእሰያት", "char_count": 230, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00406", "text": "ብግብሪ ክሰርሑሉን ከማዕብልዎን ትጽቢት ከምዝግበረሎም ኣረዲኡ። ሰልጠንቲ ብወገኖም፡ ዝቐሰምዎ ሞያ ኣብ መዓልታዊ መነባብሮኦም ኣዝዩ ሓጋዚ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ተመሳሊ ስልጠናታት ብቐጻሊ ክውደብ ተላብዮም።", "char_count": 126, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00408", "text": "ኣፈወርቂ፡ ብዕድመ ኣቦ-መንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ዓብዱልፋታሕ ኣልቡርሃን ኣብ ሱዳን ዝገበሮ ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዛዚሙ፡ ብ30 ሕዳር ድሕሪ-ቐትሪ ተመሊሱ።", "char_count": 116, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00411", "text": "ኤርትራ ንስምርትን ልኡላዊትን ሱዳን ደጊምካ ንምርግጋጽ ከምዝዀነ ዝገለጸ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ዘላቒ ሰላም ክሳብ ዝረጋገጽ፡ ኤርትራ ኣብ ጐኒ ህዝቢ ሱዳን ሓላፍነት ምርግጋጽ ሓድነታ ዝዓቀበት ርግእቲ ሱዳን ተሰኪሙ ዘሎ መሰጋገሪ ባይቶን ደው ከምእትብልን ዝከኣላ ኩሉ ከምእትገብርን ኣነጺሩ።", "char_count": 182, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00412", "text": "ፕረዚደንት ኢሳይያስን ጀነራል ኣልቡርሃን ኣብ ፖርትሱዳን ኣብ ዘካየድዎ ርክብ፡ ኣብ ምድንፋዕ ክልተኣዊ ዝምድና ኤርትራን ሱዳን፡ ምዕባለታት ግጭት ሱዳን ንምፍትሑ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪን፡ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ኣገዳስነት ኣብ ዘለዎም ዞባውን ዓለማውን ጉዳያት ዘተኰረ ዝርብ ኣካዪዶም። ጀነራል ኣልቡርሃን ብወገኑ፡ ንመርገጺ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሱዳን ድሕሪ ምስጋን፡ ሓባራዊ ብልጽግና ብዘረጋግጽ መዳይ ንምድልዳሉን ንምስፍሑን ከምዝስራሕ ገሊጹ። ብተወሳኺ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዶ/ር ካምል እድሪስ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ዳርፎር ምኒ ኣርኮ ሚናዊ፡ ከምኡ’ውን ዶ/ር ኣልትጃኒ ኣልሲ ብተናጸል ኣብ ተመሳሊ ዛዕባታት ኣብ ዝገበሮ ዘተ፡ ሱዳን ካብ’ዚ ኣትያቶ ዘላ ጸገም ንኽትወጽእ፡ ኤርትራ ኣበርክቶኣ ከምእትገብር ኣፍሊጡ። ቀዳማይ ሚኒስተር - ዶ/ር ካምል እድሪስ ብወገኑ፡ ህዝቢ ሱዳን ንታሪኻዊ መርገጺ ኤርትራ ብሓበን ከምዝጥምቶ ገሊጹ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣቦመንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ዓብዱልፋታሕ ኣልቡርሃን ብዝገብረሉ ዕድመ መሰረት፡ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም፡ ብ29 ሕዳር ኣብ ሰዓታት ድሕሪ-ቐትሪ’ዩ ፖርት-ሱዳን ኣትዩ። 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ", "char_count": 735, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00418", "text": "ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ፋጥና ኣድም ኤችኣይቪ ኣብ ምግታእ ዝተረኸበ ገስጋስ ዓቂብና፡ ንዝተረፈና ዓቲብና ንስራሕ! ሓድሽ መልከፍቲ ኤችኣይቪን መጠነ ሞትን (ኣብ ዓበይትን ህጻናትን) ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናጎደለ ይኸይድ ከም ዘሎ፡ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UNAIDS) ናይ 2024 ዝዘርግሖ ኣሃዛዊ ጸብጻብ ይሕብር። ኤችኣይቪ ኣብ 80ታት ኣብዛ ዓለም ካብ ዝርአ፡ ኣብ ኩሉ ክሊ ዕድመ፡ ጾታ ብዘይፈሊ ናይ ሚልዮናት ህይወት ወሲዱ’ዩ። ብኽኢላታት ኣብ ዝተኻየደ ናይ ለይትን መዓልትን ምርምራዊ ጻዕሪ ግን ዝማዕበለ መርመርን ነቲ ቫይረስ ካብ ምርባሕ ዝድርት መድሃኒትን ተማሂዙ። ከም ውጽኢት ናይዚ ድማ ናይ ሚልዮናት ህይወት ምስቲ ሕማም ዝነብሩ ኣብቲ ሰብ ክነብሮ ዝኽእል ማእከላይ ዕድመ ከም ሰቦም ክነብሩ ጀሚሮም ኣለዉ። ኣብዚ እዋን ኣስታት 40.8 ሚልዮን ህዝቢ ምስ ኤችኣይቪ ይነብሩ ኣለዉ። ካብዚኦም ልዕሊ 31 ሚልዮን ኩሉ መዳያዊ ኣገልግሎት መድሃኒት ይረኽቡ። እዚ ተረኺቡ ዘሎ ኣተባዒ ውጽኢት ግን ዘዛኒ ከም ዘይኮነ’ዩ እቲ ሓበሬታ ዘተንብህ። ምኽንያቱ ብደረጃ ዓለም ኣብ ክሊ ዕድመ (15-49 ዓመት) ዝርከቡ ጉጅለታት (ክልቲኡ ጾታ) ኣተኲሩ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ገና ፍሉይ ቆላሕታን ተበግሶን ምክትታልን ከም ዘድልዮ ውጽኢት ናይቲ መጽናዕቲ ይሕብር። ንኣብነት፡ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ትሕተ-ሰሃራ፡ ኣብ ነብሲ ወከፍ ሰሙን ክሳብ 40 ጎራዙ ኣዋልድ (15-24 ዓመት) ዝዕድመአን ብ ኤችኣይቪ ይልከፋ ኣለዋ። ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት ኤችኣይቪ፡ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ቊጽሪ ሓድሽ መልከፍትን ሞትን እናንቈልቆለ ይመጽእ ኣሎ። እቶም መድሃኒቶም ብጥብቂ እናተኸታተሉ ዝወስዱ ዘለዉ ዜጋታት፡ ኣብ ዝግበረሎም ዓመታዊ መርመራ ቊጽሪ ኣብ ደሞም ዘሎ ቫይረስ እናጎደለ ዳርጋ ኣብ ዘይርኣየሉ ደረጃ ብምውራድ፡ ዝኾነ ምልክታት ናይቲ ሕማም ኣየርእዩን። እዚ ድማ፡ እቲ ቫይረስ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ይኹን ናብ ካልእ ሰብ ናይ ምትሕልላፍ ተኽእሎ ብ96% የጉድሎ። ብተመሳሊ ካብ ኤችኣይቪ ዘለዋ ኣደ ዝውለዱ ህጻናት ኣብ ዝግበረሎም ዘሎ መርመራ፡ ካብቲ ሕማም ናጻ ኮይኖም ይውለዱ ኣለዉ። እዚ ግን ኣብተን ኣብ ቀዳማይ ኣዋርሕ ናይ ጥንሰን ተመርሚረን ኤችኣይቪ ኣብ ደመን ተረኺቡ፡ ብኣግኡ መድሃኒት ዝጀመራን፡ ድሕሪ ሕርሰን ድማ ኣብ ውሽጢ 45 መዓልታት ውላደን ተመርሚሩ ካብ ኤች ኣይቪ ናጻ ምዃኑ ዝተረጋገጸን እዩ። እዚ ኣገባብ ንዘይተኸታተላ ነብሰ-ጾራት ግን ብዝተፈላለየ መንገዲ ኤች ኣይቪ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ክመሓላለፍ ገፊሕ መንገዲ ኣለዎ። ዓወት ካብ ከተምጽኦ ንኽትዕቅቦ ዝያዳ ስራሕ ስለ ዝሓት፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገለጸ ትስፉው ውጽኢት ንድሕሪት ንኸይምለስ፡ ብፍላይ ኣብ ውሱናት ጉጅለታት ናይ ሕብረተሰብና ከምቲ ዝድለ ናይ ባህሪ ለውጢ ስለ ዘይተራእየ፡ ንሳቶም ድማ እቲ ሕማም ንኻልኦት ከመሓላልፉ ስለ ዝኽእሉ ኣብኣቶም ኣተኲርና ከይተዛነና ክንሰርሓሉ ሓላፍነት ዘሰክም’ዩ። ዓለማዊ ዘላቒ ሸቶ ምዕባለ፡ ኣብ 2030 ኤችኣይቪ ካብ ዓለም ከብቅዕ ዝብል መርሓ ክዛዘም ሓሙሸተ ዓመታት ጥራይ’ዩ ተሪፉና ዘሎ። ኣብ ሃገርና፡ ኣብዘን ተሪፈን ዘለዋ ዓመታት ካብቲ ዝሓለፈ ዓመታት ብዝተዓጻጸፈ ሰሪሕና ነቲ ሸቶ ክንበጽሖ፡ ካብ ውልቀ ሰብ ዝጅምር፡ ዝምልከተን ሚኒስትሪታት፡ ሲቪል ማሕበራት፡ ናይ ሕቡራት ሃገራት መሻርኽትን ተናቢብና ክንስርሓሉ ብኣጋጣሚ መዓልቲ ኤችኣይቪ ሚኒስትሪ ጥዕና መልእኽቱ የመሓላልፍ። ሚኒስትሪ ጥዕና 1 ታሕሳስ 2025 ሰ/ቀ/ባሕሪ - ሃማደኤ ምስ መሻርኽቲ ንዘሰላሰሎ መደባት ገምጊሙ ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቱ ብምትሕብባር ኣብ መዳያት ሕርሻ፡", "char_count": 2042, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00419", "text": "ጥዕና፡ ትምህርትን ካልእን ዘሰላሰሎ መደባት፡ ኣብ ዕብየት ደቂኣንስትዮ እወታዊ ለውጢ ከምዘምጽአ፡ ብ24ን 25ን ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ገምጋም ገሊጹ። ኣብ’ቲ ርክብ፡ ሓለፍቲ ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባታት ኣብ ዘቕረብኦ ጸብጻብ፡ ኣብ 2025 ኣብ ትግባረ ዝተወጠነ መደባት ዝነበረ ብልጫታትን ድኻማትን ብዝርዝር ኣቕሪበን ዓሚቚ ዘተ ተኻዪዱሉን። ሓላፊት ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ሰ/ቀ/ ባሕሪ ወ/ሮ ጅምዓ ራኪ ብወገና፡ ኣብ ምስፋሕ ውዳበታት፡ ምግታእ መርዓ", "char_count": 279, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00421", "text": "ስልጠናታትን ተራድኦታትን ደቂኣንስትዮ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ምብራኽ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ካልእን ንዝተሰላሰለ ንጥፈታት ዝምልከት ሰፊሕ መብርሂ ሂባ።", "char_count": 89, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00423", "text": "ተሳትፎ ደቂኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ዓውድታት ምእንቲ ክዓቢ፡ ውሁድ ስራሕ ምስ መሻርኽቲ እናሓየለ ክኸይድን ንቕሓት ደቂኣንስትዮ ዘበርኽ ጐስጓሳት ብዝሓየለ መልክዑ ክድፋኣሉን ኣዘኻኺራ።", "char_count": 112, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00424", "text": "ኣኼበኛታት ኣብ መወዳእታ፡ ተሳትፎ ደቂኣንስትዮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ንምዕባይ ውሁድ ስራሕ ክካየድ፣ ሓደስቲ ኣባላት ንምውዳብ ዕቱብ ጻዕሪ ክግበር፣ ከምኡ’ውን ሕጽረት ክኢላዊ ዓቕሚ-ሰብ ኣብ ቦታ ስራሕ ፍታሕ ክናደየሉ ዝብልን ካልእን ርእይቶታትን ለበዋታትን ኣቕሪበን። ጊንዳዕ - ኣብ ጥዕና ተመሃሮ ዘተኰረ ስልጠና ተዋሂቡ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ኣብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ንዘምህሩ መምህራን፡ ኣብ መዳይ ጥዕና ተመሃሮ ዘተኰረ ስልጠና፡ ካብ 24 ክሳብ 26 ሕዳር ኣብ ጊንዳዕ ወዲቡ። እቲ ካብ ንኡሳን ዞባታት ዳህላክ፡ ጎልጅ - ተጠቃምነት ህዝቢ ኣብ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንምዕባይ ይስራሕ ኣብ ምሕዳር ከባቢ ዓዲ-ሸጋላ - ንኡስ ዞባ ጎልጅ፡ ተጠቃምነት ህዝቢ ኣብ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክብ ንምባል ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፡ ኮም ማእከል ብምግባር ክድፋኣሉ ጻውዒት ቀሪቡ።", "char_count": 502, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00425", "text": "ንዓድታት ኣሜሎን ባእያይን ዝሓቁፍ ምሕዳር ከባቢ ዓዲ-ሸጋላ፡ ዛጊት ትካላት ጥዕና፡ ትምህርትን ቀረብ ጽሩይ ዝስተ ማይን ተዋዲዱሉ፡ ህዝቢ ኣብ ውሑስ ከባቢ ተጠርኒፉ ዝተመሓየሸ መነባብሮ ክመርሓሉ ዝኽእል ባይታ ተፈጢሩሉ ከምዘሎ፡ ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ምሕዳር ከባቢ ኣቶ ኣቡበከር ዑስማን ገሊጹ።", "char_count": 182, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00435", "text": "ዘመናዊ ሕክምና እናበረኸ ከምዝመጸን ብምጥቃስ፡ ቁጽሪ ተገልገልቲ ኣብ ግምት ዘእተወ ወሰኽ ሰብ ሞያ ጥዕናን ቀረብ መድሃኒትን ክግበር ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 90, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00437", "text": "ብቐንዱ ድማ ኣብ መላኽዒ ከሚካላትን ዘኸትልዎ ጥዕናዊ ሳዕቤናትን ዘተኰረ ነይሩ። ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር መሓመድ ዓብደላ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ብኣእምሮን ኣካልን ብቑዕ", "char_count": 118, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00440", "text": "ሳዕቤናት መላኽዒ ከሚካላት ተገንዚበን ካብ ተጠቃምነቱ ክሕየባ ኣዘኻኺሩ። ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ስልጠና ኣብ ጥዕና ተመሃሮ፡ ብቐንዱ ድማ ኣብ ንጥፈታቶም ሓጋዚ ኮይኑ ከምዝረኸብዎ ብምሕባር፡ እቲ መደብ ዝያዳ ቈላሕታ ተዋሂብዎ ብሰፊሑ ክስራሓሉ ተላብዮም።", "char_count": 163, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00444", "text": "መጣቓዕቲን ኣጫፈርትን ካብ ዘስፍሩዎ ጽሑፋት መርበብ ሓበሬታ ብመራሕቲ ኢትዮጵያን ሞግዚቶምን እናተደግመን እናተጋውሐን ዝዋናጨፍ ዘሎ ሓተታትን ርእይቶታትን ናይ ሓይሊ ምልክት ዘይኮነስ ናይ ዓቕሊ ጽበት ጫውጫውታ እዩ። እቲ ፖለቲካዊ ትካል፡ ንነዊሕ ግዜ ተቛጺሩ ዝጸንሐ ሕልምታት ምስ እዋናዊ ሓቅታት ከሰማምዕ ክብል ዝፍጠር ፋሕተርተር እዩ ከኣ እናተጋህደ ዝወጽእ ዘሎ። ኢትዮጵያ፡ ን75 ዓመታት ዝኣክል ቀይሕ ባሕሪ ንምውናን ዝነበራ ጻዕርታትን፡ ኣብዚ ዞባ ሰላም ዝዘርግ ፖሊሲታት ከም ዘይተኸተለትን፡ ኣዕናውን ደምሳስን ዝበለቶ ገዚፍ ወተሃደራዊ ወፈራታት ከም ዘየካየደትን ብሰንኪ ዝተጠቕመትሉ ሜላታት ድማ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ ከም ዘይጸነተን፡ በዚ ሕጂ ተርእዮ ዘላ ናይ ዓቕሊ ጽበት ፋሕተርተር፡ ብዛዕባ መሰላት ኣፍደገ ባሕሪን ብዛዕባ ዓለም ለኻዊ ሕግታትን ዘለዋ ቄናን ርድኢት ጎሊሑ ከም ዝወጽእ ገይሩዎ ኣሎ። ካድረታት ሰልፊ ብልጽግና ኣብዚ መወዳእታ ቅንያት ብተደጋሚ ዘርእይዎ ዘለዉ ተዋስኦታት ድማ ናይዚ መርኣያ እዩ። እዚ ብዝተዋደን ስሩዕ ኣገባብን ብተኸታሊ ዝፍኖ ዘሎ ሓተታን ጸብጻባትን፡ ኢትዮጵያ ቅቡል ዝኾነ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ብጽሒት ከም ዘለዋ ንምሳል ዝግበር ጻውዒት እዩ። የግዳስ እዚ ጸጥታ ንምውሓስ እባ፡ ብምኽንያት ቁጠባዊ ኣገዳስነት እባ፡ እናተባህለ ብዝተመርጹ ቃላት ‘ልኡላዊ’ ኣፍደገ ባሕሪ ንምውናን ዝግበር ጻውዒት ሕጋዊ መሰረት የብሉን። ዘቕርቡዎ ምኽንያት ኮነ ተባሂሉ ዘይገሃስ መሰል ልኡላውነት፡ ቻርተር ሕብረት ኣፍሪቃን ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ዝጠልቦ ሕንጻት ግዝኣታዊ ክብሪ ሃገራትን መሰረታዊ ጭብጥታትን ዝጐሰየ እዩ። ሕጋዊ ልምዓታዊ መደባት ምስ ጎበጣ ተወሳኺ መሬት ዘራኽብ የብሉን። ነዚ ሕጋዊ ዝገብር ዞባዊ ይኹን ዓለም ለኻዊ መቓን ከኣ የለን።", "char_count": 991, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00446", "text": "ዝኣመሰሉ ምስምሳት፡ ብክልተኣዊ ክረአ ዘለዎ ጉዳይ ናብ ኣስገዳድ ድርኺት ንምዕባሉ ዝግበር ፈተነ እዩ። እዚ ጌጋ ጥራይ ኣይኮነን። ብቐንዱ ሓደገኛ እዩ። ንቡር ዶባትን ዝጸንሐ ልኡላዊ ስርዓታትን ብምጥሓስ “ልኡላዊ ኣፍደገ” ንምውናን ከም ጉልባብ ዝተጠቕሙሉ ናይ ጸጥታ ምኽንያት ደይ መደይ ኢልካ ዝተነድቀ ሓድሽ መንነት፡ ቀንዲ ሕመረት ናይዚ ወፈራታት ሓሶት እዩ። ብሽም ኣገዳስነት ዞባዊ ጸጥታ ነዚ ዕላማታት እዚ እናኣቀባበሉ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ፈጺሙ ዝነጽጎን ልኡላዊት ሃገር ዘይትቕበሎን ነገር ፍሉይ ፍወሳ ተገይሩሉ ከም ንቡር ተቐባልነት ክረክብ እያ ኢትዮጵያ ትጽዕር ዘላ። ሰልፊ ብልጽግና ካብቲ ዝርግሖ ዓጀውጀው ጠሪሱ ዘይዝክሮ ሓቅነታት ኣሎ። ብወዝቢ ዘይኮነስ ኮነ ኢሉ እዩ ዝሰግሮ። ኤርትራ ኣብ ገማግም ባሕራ ልኡላዊ መሰል ከም ዘለዋ፡ ብዛዕባ ዓለም ለኻዊ ኣፍልጦ ዘለዎ ዶባታ፡ ኮምሽን ዶብ ክልቲአን ሃገራት ኣብ 202 ብዛዕባ ባድመን ከባቢኣን ኣብ ዝነበረ ክርክር ዝሃቦ ቀያዲ ውሳነ፡ ኢትዮጵያ ንውዕል ኣልጀርስን ዓለም ለኻዊ ሕግን ብምንጻግ ንልኡላዊ መሬት ኤርትራ ን18 ዓመታት ጎቢጣ ምሓዛ ፈጺሞም ዘይለዓሉ እዮም። ቈላሕታ ዝስሕቡ ዝተጋነኑ ስግኣታት፡ ሽፍትነት ባሕሪ፡ ሓደጋ ሽቦታት መራኸቢ ከርሲ ባሕሪ ከም ምስምስ እናኣቕረቡ ኢትዮጵያ ናይዚ ዞባ ጸጥታ ምንቅስቓስ ንግዲ ምእንቲ ከተውሕስ ህልውናኣ ኣብ ማያት ባሕሪ ክረጋገጽን ልኡላዊ ኣፍደገ ቀይሕ ባሕሪ ክትውን እያ ትጽውዕ ዘላ። ጸጥታዊ ስግኣት ከም ኣጽዋር ተጠቒምካ ጎበጣ ግዝኣታት ምክያድ ሓድሽ ሜላ ኣይኮነን። ብቐዳምነት ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝተደኰና ሃገራት እየን ሓላፍነት ምሕደራን ምርግጋጽ ጸጥታን ገማግም ዘለወን። ኢትዮጵያ ወደብ ኣልቦ ዕጽውቲ ሃገር ከም ምዃና ኣብቲ ልኡላዊ ግዝኣት ማያት ኤርትራ ከተመሓድር ኣይትኽእልን። እዚ ዝቐርብ ስግኣታት ንዞባዊ ምትሕግጋዛት ዝጽውዕ ዘይኮነስ ናይ ኢትዮጵያ ዘይሕጋዊ ዕላማ ንኸሐይል ተባሂሉ ዝቕርብ ዘሎ እዩ። ደገፍቲ ናይዚ ሓሳብ እዚ “ኢትዮጵያ ዞባዊ ንግዲ ምእንቲ ክትሕሉ” ኣብ ገማግም ኤርትራ ቀዋሚ ግዝኣት ባሕሪ ክትውን ከም ዘለዋ ክገልጹ ከለዉ፡ ብግልባጡ ናይ ኤርትራ ልኡላውነት ጠሪሱ ክድምሰስ ከም ዘለዎ እዩ ዝገልጽ። ብመሰረት ዓለም ለኻዊ ሕጊ ኣፍ ደገ ባሕሪ ዘይብላ ዕጽውቲ ሃገር ብመሰጋገሪ ሃገራት ኣቢላ፡ መሰል ተጠቃምነት ኣፍደገ ባሕሪ ክትረክብ ትኽእል እያ። እዚ መሰል እዚ ግና ምስ ሃገራት ገማግም ብዝግበር ናይ ሓባር ስምዕን ውዕልን እዩ ዝፍጸም እምበር ልኡላውነት ዘረክብ ኣይኮነን። ኣብታ ኣአንጋዲት ሃገር ወተሃደራዊ መዓስከራት ክኽፈት ወይ ቀዋሚ ናይ ጸጥታ ሓይሊ ክትከል ወይ ስልጣን ክመሓላለፍ ኣይፈቅድን። መሰል ተጠቃምነት ጥራይ ምኽንያት ተገይሩ ነቲ ዝድለ ናይ ስምዕ መለክዒታት ኣብ ግምት ዘየእተወ በይናዊ ስጉምቲ ንመንፈስን ፊደላት ሕግን ዝግህስ እዩ። ብዓለም ለኸ ፍሉጥ ዝኾነ ልኡላዊ ዶባት ኤርትራ ናይ ብሕታን ንእኣን ጥራይ ዝምልክት ብማንም ዘይትንከፍ እዩ። ብሸለልታ ይኹን ብድርኺት፡ ነዚ ሓቅታት ማያት ኤርትራ ናብ ረብሓ ኢትዮጵያ ንምቕያር ዝግበር ፈተነ፡ ናብ ልኡላውነት ኤርትራ ዘቕነዐ ቀጥታዊ ተጻብኦ ኮይኑ፡ ኣብ ዞባዊ ምሕደራ ማያት ባሕሪ ሓደገኛ ኣብነት ከስዕብ ዝኽእል እዩ። ናብ ባሕሪ ንምብጻሕ ኢትዮጵያ እተቕርቦ ምስምስ “ዞባዊ ግዴታ” ንጸጥታ ወይ ንምርግጋእ ዝምልከት እውን ኣይኮነን። ነቲ ንቡር ኮይኑ ዝጸንሐ ዞባዊ ስርዓታት ከም ብሓድሽ ካልእ ቅርጺ ብምትሓዝን፡ ንዓለም ለኻዊ ሕግታት ካልእ ትርጉም ብምሃብን፡ ህርፋን ጂኦፖለቲካ ትምኒታት ንምትግባር ብታሪኽን ብውዕላትን ዝተቐየደ ልኡላዊ መሰላት ጎረባብታ ንምግሃስ ዝፍተን እቲ ቀንዲ ሕመረት ናይዚ ምኽንያት’ዚ እዩ። ምሕዳር ኣዲሳበባ ነቲ ክልተኣዊ ጉዳይ ከም ናይ ሓባር ረብሓ ብምሳልን ዕላማታ “ዞባዊ ግዴታ” ንምፍጻም ከም ዝኾነን ሓቅታት ሸፋፊንካ ዓለም ለኻዊ ኣፍልጦ ዘለዎ ልኡላውነት ኤርትራ ብበይናዊ ናይ ምስፍሕፋሕ መደባት ንምቕያር እዩ ዝሓስብ። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ፡ ወደብ ዘይብላ ዕጽውቲ ሃገር ኣፍ ደገ ባሕሪ ንክትረክብ ምስ ገማግም ባሕሪ ዘለዋ ጎረቤት ሃገር ብዝካየድ ልዝብን ብዝግበር ሓባራዊ ስምዕን ጥራይ ምዃኑ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ብንጹርን ብዘየወላውልን ይገልጽ። ብናይ ሓይሊ ፖለቲካ ወይ ብታህዲድ ልኡላውነት ክሰዓር ኣይክእልን። ብዘይ ፍቓድ ኤርትራ “ልኡላዊ መሓላፊ” መሰል ወደብ ወይ ፍሉይ ዞባ ንምውናን ዝግበር ፈተነ፡ ነቲ ኣብ ቻርተር ሕቡራት ሃገራት ዓንቀጽ 2 (4) ዝሰፈረ ኣንጻር ግዝኣታዊ ሓድነት ካልእ ሃገር ሓይሊ ምጥቃም ዝኽልክል፡ ድሕሪ ግልግል ውግእ ‘ኣብ ኢድካ ዘሎ ኣብ ኢድካ ይጽናሕ’ (uti posidetis) መትከል ምግሃስ ማለት እዩ። ብተወሳኺ ኢትዮጵያ ዕላማታ ናይ ሓባር ረብሓ ዝህብ ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት ዘለዎ ከም ዝኾነን፡ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘይምርግጋእን ሽፍትነት ባሕርን ከም ዘሎን፡ ኣብ የመን ዝተወለዐ ግጭት ከም ምኽንያት ኣገጣጢማ ብሽም ዞባዊ ጸጥታ ብሕታዊ ዋንነት ንምእዋጅን እተካይዶ ጠቐነታት ሓደገኛ እዩ። ሕጋዊ መሰልን ልኡላውነት ኤርትራን ንጎድኒ ብምጕሳይ፡ ኢትዮጵያ ዕላማ ጎበጣኣ ምኽንያታዊ ንምግባር ታሪኻዊ መረን ጸጥታዊ ስክፍታን ከም ዘለዋ እትደጋግሞ ታክቲክ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ እዩ። ኣብ ዝተዛብዐ ስነ ኣእምሮ ዝመላለስ ምውናን ማያት ባሕሪ ከም ዕላማ ጥራይ ዘይኮነስ ከም ትዕድልቲ ገይሩ ዝኣምን ካልእ ዝተኸወለ ድልየት ኣሎ። ኣብ ሃጸያዊ ቤተ መንግስቲ ጀሚሩ ናብ ሰልፊ ብልጽግና ሰጊሩ ዘሎ ኣብ ኣእምሮ ሰሪጹ ንኣርካናት ኢትዮጵያ ብናፍቖት ቀይሕ ባሕሪ ኣዐንዚዙ ይርከብ። መበቈል ናይዚ ናፍቖት እዚ ከኣ፡ ሕጊ ወይ ጂኦግራፊ ኣይኮነን። ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ክትረክብ ‘ቅኑዕ’ ከም ዝኾነ፡ ነዚ ዝቃወም ከኣ ‘ዘይፍትሓዊ’ ከም ዝኾነ ዝኣምን ኣብ ጽውጽዋያዊ ፖለቲካ ዝተሰረተ ድርቅና እዩ። ካድረታት ሰልፊ ብልጽግና፡ ነቲ ካብ ቀደም ኣትሒዙ ዝጸንሐ ሃተፍተፍ ሕልምታት ቀትሪ ከም ሓድሽ እናደጋገሙ፡ ብዛዕባ “ውህደት”፡ “ናይ ሓባር ጸጥታ” ወይ “ቁጠባዊ ኣገዳስነት” ክደጋግሙ ይስምዑ ኣለዉ። እዚ እውን ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። ናይ ካልእ ልኡላውነት ኣብ ግምት ዘየእቱ ዘየባትኽ ትምኒት ኣፍ ደገ ባሕሪ እዩ። ብዘይካ’ቲ ዓለም ለኻዊ ኣፍልጦ ዘይተዋህቦ ኣብ ግዜ ፈደረሽን ስዒቡ ድማ ግዜ ጎበጣን ኢትዮጵያ ሕጋዊ ዝኾነ ኣፍ ደገ ባሕሪ ኣጥርያ ኣይትፈልጥን። ዓለም ለኻዊ ሕጊ ብምጥሓሳን ድልየት ህዝቢ ኤርትራ ብምግሃሳን፡ ኢትዮጵያ ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዋንነት ዘለዋ ይመስላ ነይሩ። ናይዚ መቐጸልታ ዝኾነ ታሪኻዊ ሰልበጣ ድማ እዩ ኣብዚ እዋን እዚ ብተደጋሚ “መሰል” ኣፍ ደገ ባሕሪ ከም ዘለዋ ዝስማዕ ዘሎ። ገማግም ባሕሪ ዋንነት ናይ ወናኒት ማያዊ ግዝኣት ዝኾነት ሃገር ከም ዝኾነን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ብታህዲድ ወይ ብሓይሊ ወይ ብፈኸራ ዘይኮነስ ብናይ ሓባር ስምዕ ተጠቀምቲ ክኾና ከም ዝኽእላ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ብንጹር ኣስፊሩዎ ኣሎ። ኢትዮጵያ ከኣ ነቲ ናይ ጎበጣ ዘበን ዳግማይ ከሊሳ ብጽሒት ከም ዘለዋ ምፍታና ዘምጸኦ ሓድሽ ነገር የለን። ኤርትራ በይና እያ ሕጋዊትን ልኡላዊት ወናኒት ገማግም ባሕራን። እተን ዓመታት ዘይሕጋዊ ጎበጣ እየን እምበኣር፡ ከም ድሕረ ባይታ ናይዚ ኩሉ ሰልፊ ብልጽግና ዘስመዖ ቀጻሊ ቄናን ናይ ክሕደት መደረታት።", "char_count": 3996, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00449", "text": "ጥዕና ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ሕርቃን ጥዕናዊ ጸገም የምጽእ ድዩ፧ ንደልዮ ነገር ምስ እንስእን ክንሓርቕ ንቡር እዩ። ምሕራቕ ኣብ ህይወትና ለውጢ ንምጻእ ኣገዳሲ ዝኾነሉ እዋን’ውን ኣሎ። ይኹን’ምበር፡ ምሒር ምስ ዝበዝሕን ብኣገባብ ክንኣልዮ ምስ ዘይንኽእልን ከቢድ ጥዕናውን ስምዒታውን ጸገም ከምጽአልና ይኽእል እዩ። ደረጃ ሕርቃን ካብን ናብን ሰብ ክፈላለ ይኽእል እዩ። ንዓና ዘሕርቐና ነገር፡ ነቲ ኻልእ ምንም ከይከውን ይኽእል እዩ። በዚ ደረጃ’ዚ ሓሲብና ክንርእዮ ምስ እንፍትን፡ ንነብስና ካብ ምሒር ምቝጣዕ ክንገትኣ ክንጅምር ኢና። ዘሕርቐና ነገር ግን እንታይ እዩ፧ ዘሕርቐና ነገር ግን እንታይ እዩ፧ ምሕራቕ/ ምቑጣዕ ባህርያዊ እዩ። ሰብነትና ብባህሪኡ ዝፈጥሮ ግብረ መልሲ ናይ ዝኾነ ስግኣት እዩ። “ከምዚ ከጋጥመኒ/ ከጋጥመና ይኽእል እዩ” ኢልና ኢና ንቑጣዕ። ገለ ካብ ዓይነታት ምቑጣዕ ንምንባርና ዘገድሱ እዮም። ሓያሎ ክኢላታት ስነ-ኣእምሮ፡ “ምሕራቕ ጥቕሚ ዘለዎ ባህሪ ክኸውን ይኽእል እዩ” ይብሉ። መዓስን ኣብ ከመይ ኩነታትን ብኣገባብ እንተጠቒምካሉ፡ ድሌታትካ ንምርካብ ወይ ሸቶኻ ንምውቃዕ ብእወታዊ መንገዲ ከሳልየካ ይኽእል እዩ።", "char_count": 683, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00450", "text": "ምሕራቕ/ምቑጣዕ ጸገም ዝኸውን ንኽትቆጻጸሮ ዓቕሚ ምስ እትስእን እዩ። ክትወጾ ኣብ ዘይትኽእል ከቢድ ጣዕሳን ጓህን ድማ ይሸምመካ። ኣብ 2010፡ ኣብ ኣመሪካ ክኢላታት ማሕበራዊ ስነ ልቦና ዘካየድዎ መጽናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ ክትቆጻጸሮ ዘይትኽእል ቁጥዐ/ ሕርቃን፡ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጉድኣት ከም ዘለዎ የነጽር። ሽዑ ንሽዑ፡ ክትቆጻጸሮ ናብ ዘይትኽእል ኣፋዊ (ጸርፊ) ከምኡ’ውን ኣካላዊ መጥቃዕቲ ከተካይድ ዝቕስቅስ ስምዒት ብምዃኑ፡ ንነብስኻን ኣብ ከባቢኻ ዘለዉ ሰባትን ብኸቢድ ክትጎድእ ትኽእል።", "char_count": 313, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00452", "text": "እዮም፧ ክትቁጣዕ ወይ ክትሓርቕ ዝገብሩ ጉዳያት ብዙሓት እዮም። ወጥሪ፡ ጸገም ስድራቤት፡ ስእነት ስራሕ፡ ጉዳይ ቁጠባ ወዘተ። ኣብ ገለ ሰባት፡ ምቑጣዕ/ ምሕራቕ መበገሲኡ ባዕሎም ብዘማዕብልዎ ስርዓት ኣልቦ ልምድታት ኮይኑ ኢና ንረኽቦ። ግዙእ ኣልኮላዊ መስተ ምዃን ወይ ቃዝኖት ከም ኣብነት ክጥቀስ ይከኣል። ስዒቦም ክንሓርቕ/ ክንቁጣዕ ክገብሩና ዝኽእሉ ኣርእስትታት", "char_count": 229, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00453", "text": "ተዘርዚሮም ኣለዉ፦ ቃዝኖት (Depresion) ቃዝኖት (Depresion) ምቑጣዕ ምልክት ናይ ቃዝኖት ክኸውን ይኽእል እዩ። ብውሕዱ ኣብዞም ዝሓለፉ ክልተ ሳምንታት ዘጋጠመና ዘሕዝን ፍጻመ ወይ ክሳራ ዝፈጥረልና ስምዒት ሓደ ካብቲ ንኽንቁጣዕ ዝደፍኣና ምኽንያታት ክኸውን ይኽእል እዩ። ምቑጣዕ ሃንደበት ዝትኮስ፡ ክትቆጻጸሮ ዘሸግር ብጋህዲ ዝቃላዕ ስምዒት እዩ። ጻዕቂን ስምዒትን ናይቲ ሕርቃን ካብ ሰብ ናብ ሰብ ይፈላለ እዩ። ቃዝኖት ዘለዎ ሰብ ክሓርቕ እንከሎ ዘርእዮ ቃዝኖት ዘለዎ ሰብ ክሓርቕ እንከሎ ዘርእዮ ምልክታት ነዞም ዝስዕቡ ዘማልአ እዩ፦ ምልክታት ነዞም ዝስዕቡ ዘማልአ እዩ፦ • ምንዳር፡ • ጸኒሑ ዝርአ ምድካም ሓይሊን እምብዛ", "char_count": 401, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00454", "text": "እስትንፋስን፡ • ተስፋ ናይ ምቑራጽ ስምዒት፡ • ነብስኻ ክትጎድእ ወይ ክተጥፍእ ምድላይ። ስርዓት ዘይብሉ ተደጋሚ ዕግርግር (Obs ስርዓት ዘይብሉ ተደጋሚ ዕግርግር (Obs sesive-compulsive disorder) sesive-compulsive disorder) እዚ ሓደ ካብ ጸገማት ስነ-ኣእምሮ ኮይኑ፡ ክትቆጻጸሮ ዘይትኽእል ናብ ከቢድ ጉድኣት ዘምርሕ ዓይነት ምቑጣዕ እዩ። ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘለዎም ሰባት፡ እቲ ዘርእይዎ ዕግርግርን ምቑጣዕን ብዘይ ድሌቶም ካብ ስምዒታዊ ቁጽሮም ወጻኢ ከም ዝመጾም ይንገር።", "char_count": 322, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00460", "text": "ኣብ ሓደ እዋን፡ ሓንሳብ ወይ ብተደጋሚ፡ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ኣልኮላዊ መስተ ምውሳድ፡ ብዙሕ ኣልኮላዊ መስተ ምውሳድ ንዝብል ሓሳብ እዩ ዘነጽር። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ኣልኮላዊ መስተ ምዝውታር ዓመጽ/ መጥቃዕቲ ናይ ምፍጻም ተኽእሎ የዕቢ እዩ። ብደረጃ ዓለም ካብ ዝፍጸሙ ገበናት እቶም ልዕሊ ፍርቂ ኣልኮላዊ መስተ ዝጠንቆም ምዃኖም’ውን እቶም መጽናዕትታት ወሲኾም የረድኡ። ኣልኮላዊ መስተ ናይ ምሕሳብን ምዝዛን ዓቕምኻ የጉድል። ከም ሳዕቤኑ ሚዛናዊ ዝኾነ ስጉምቲ ክትወስድ የጸግመካ። ንተዘዝታዊ ስምዒታት ሰብነትና ስለ ዝጸልዎ’ውን ምንቅስቓስ ሰብነትካ ክትቆጻጸር ኣይትኽእልን። ብዙሕ ግዜ ኣልኮላዊ መስተ ሰትዩ ናይ ምቑጣዕ ባህሪ ዘርኢ ሰብ ዝወስዶ ስጉምቲ ኣዝዩ ከቢድ ክሳራ ዘውርድ እዩ ዝኸውን። ኣቓልቦ ዘጉድል ኣመና ውዑይ ዕግርግር ኣቓልቦ ዘጉድል ኣመና ውዑይ ዕግርግር (Atention deficit hyperactivity disord (Atention deficit hyperactivity disord der) der) እዚ ኣብ ዋህዮታት ናይ ሓንጎል ማለት ‘ኒውሮንስ’ ብዝርአ ጉድለት ምዕባለታት ዝፍጠር፡ ናብ ምቑጣዕን ምሕራቕን ዘምርሕ ጸገም እዩ። ብዘይምቕላብ ማለት ሃዲእካ ክተስተብህል ብዘይ ምኽኣል፡ ኣመና ምውዓይ ብምዃን ከምኡ’ውን ረባሺ ደፋኢ ሓይሊ ብምውናን ዝኣመሰሉ ምልክታት ዘካተ ድማ እዩ። ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘለዎ ሰብ፡ እቲ ምልክታቱ ገና ንእሽቶ እንከሎ ዝጅምር ኮይኑ፡ ክሳብ ዕምሩ መላእታ ይቕጽል። ከርእዮም ካብ ዝኽእል ተወሳኺ ምልክታት፦ • ዕረፍቲ ምስኣን፡ • ናይ ኣድህቦ ጸገም፡ • ግዜ ብግቡእ ምጥቃምን መደባት ምሕንጻጽን ዘይምኽኣል ወዘተ። ብምጽራር ወይ ብሓንጋድ ዝርአ ዕግርግር ብምጽራር ወይ ብሓንጋድ ዝርአ ዕግርግር (Opositional defiant disorder) (Opositional defiant disorder) እዚ ናይ ካልኦት ሰባት ሓሳብ ንምቕባል ዝርአ ናይ ምሕንጋድ ስምዒት ኮይኑ ብዙሕ ግዜ ኣብ ቤት ትምህርቲ ብፍላይ ኣብ ህጻናት ይርአ። ካብ ምልክታቱ፦ • ምሒር ሕርቃን፡ • ዓቕሊ ምጽባብ፡ • ምንዳር፡ • ምቕናእ ወዘተ የጠቓል። ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘለዎም ህጻናት ብዙሕ ግዜ ምስ መዛኑኦም ክበኣሱን ከዕገርግሩን እዮም ዝረኣዩ።", "char_count": 1243, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00461", "text": "ሓዘን/Grief ሓዘን/Grief ምቑጣዕ/ ምሕራቕ ሓደ ካብ ደረጃታት ሓዘን/ ጓሂ እዩ። ሓዘን፡ ንፈትዎ ሰብ ብሞት ብምስኣንና ክመጽእ ይኽእል እዩ። ሓዘን/ ጓሂ - ዝሓሰብናዮ ክኾነልና ብዘይምኽኣሉ፡ ኣብ ትምህርቲ ብምትራፍና፡ ሓዳርና ብሰላማዊ መንገዲ ብዘይ ምቕጻሉ፡ ብሰንኪ ፍትሕ፡ ካብ ስራሕ ብምብራርን ወዘተ ክስዕብ ይኽእል እዩ።", "char_count": 209, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00463", "text": "ምልክታት፦ • ስንባደ/ ራዕዲ፡ • ምድንዛዝ፡ • ንነብስኻ ከም ገበነኛ ምውሳድ ወይ ምጽጻት፡ • ጓሂ፡ • ብሕቱው ምዃን፡ • ፈራሕ ምዃን እዮም።", "char_count": 91, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00465", "text": "ኣካላውን ስምዒታውን ምልክታት እዩ ዘለዎ። ናይ ምሕራቕ ጸገም ዘለዎም ሰባት እቲ ዘርይዎ ምልክታት ሱቕ ኢሉ ዝመጸ ዘይኮነ ገለ ኣገጣሚታት ዝፈጠሮ ስምዒት እዩ። ዓቐን ናይቲ ስምዒት ግና ካብን ናብን ሰብን ዘጋጥመሉ እዋናትን ይፈላለ እዩ። ኣካላዊ ምልክት (Physical symptom) ኣካላዊ ምልክት (Physical symptom) ምሕራቕ ንኹሉ ክፍሊ ሰብነት እዩ ዝጸልዎ፡ እንተላይ ንልቢ፡ ንሓንጎል ከምኡ’ውን ንጭዋዳ። ኣብ 201 ዝተኻየደ መናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ ሕርቃን - ‘ተስቶስቶረነ’ (test tosterone) ዝተባህለ ሆርሞን ከም ዝውስኽ፡ ‘ኮርቲስል’ (cortisol) ዝተባህለ ህርሞን ድማ ከም ዝጎድል ይገብር። ‘ተስቶስቶረነ’ (test tosterone) ንባህሪ ወዲ ተባዕታይ ዘዕቢ፣ ‘ኮርቲስል’ (cortisol) ድማ ንገለ ዘየድልዩ ባህርያት ሰብነት ንምፍዋስ ዘገልግል ሆርሞን እዩ። ገለ ካብቶም ብሰንኪ ምቑጣዕ ኣብ ኣካላትና ዝረኣዩ ምልክታት፦ • ምውሳኽ ጸቕጢ ደም፡ • ምውሳኽ ህርመት ልቢ፡ • ምርባጽ ስምዒት፡ • ምሽቕሻቕ ጭዋዳ ወዘት።", "char_count": 603, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00466", "text": "ስምዒታዊ ምልክት (Emotional sympt ስምዒታዊ ምልክት (Emotional sympt tom) tom) ምስ ምሕራቕ/ ምቑጣዕ ተኣሳሲሮም ዝመጽኡ ስምዒታት ብዙሓት እዮም። ኣብ ሓደ ፍጻመ ናይ ሕርቃን፡ ወይ ቅድሚኡን ድሕሪኡን ክመጽኡ ዝኽእሉ ስምዒታት፡- • ምንዳር፡ • ፍርሒ፡ • ሻቕሎት፡ • ነድሪ፡ • ወጥሪ፡ • ዓቕሊ ምጽባብ፡ • ጣዕሳ ወዘተ እዮም።", "char_count": 223, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00467", "text": "ዓይነት ስምዒታት ምቑጣዕ ዓይነት ስምዒታት ምቑጣዕ ስምዒታት ምቑጣዕ ብዝተፈላለዩ ኣገባት እዩ ዝንጸባረቕ። ኩሎም ዓይነት ሕርቃን ብተመሳሊ ኣገባብ ኣይንጸባረቑን እዮም። እቲ እነንጸባርቐሉ ኣገባብ ድማ ውሽጣዊ፡ ግዳማዊ ልኡም ተባሂሉ ይኽፈል።", "char_count": 151, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00468", "text": "ግዳማዊ (Outward):- ግዳማዊ (Outward):- ኣብዚ እቲ ናይ ምቑጣዕ ስምዒታት ወይ ዓመጽ ብዝተፈላለዩ ኣገባት እዩ ዝንጸባረቕ። ንኣብነት ከም ምጭዳር፡ ምርጋም፡ ምድርባይ ወይ ምስባር ኣቕሓ፡ ከምኡ’ውን ምጽራፍ ወይ ምዝላፍ ዝኣመሰሉ ጠባያት ይረኣዩ። ውሽጣዊ (Inward):- ውሽጣዊ (Inward):- እዚ ዓይነት ሕርቃን’ዚ ብቐጥታ ንባዕልኻ እተጥቀዓሉ ኣገባብ እዩ። ንነብስኻ ብኣሉታዊ ነገር ብምጥማት ድማ፡ ነብስኻ ክተትሕታ ወይ ድኽምቲ ገይርካ ክትቆጽራ ዝኣመሰሉ ጠባያት ተርኢ። ኣብዚ ነገራት ብድኽመትካ ከም እተበላሸዉ ገይርካ ስለ እትቖጽሮም፡ ካብ ሰባት ክትፍለን ነብስኻ ክትጎድእን ትፍትን።", "char_count": 381, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00469", "text": "ልኡም (Pasive):- ልኡም (Pasive):- ኣብዚ ሕርቃንካ ብዝግባእ ስለ እትቆጻጸር ንኻልኦት ሰባት ብንጹር ኣይንጸባረቕን እዩ። እቲ ዝሓረቐ ስቕታ ምብዛሕ፡ ምስቁርቋር ወዘተ ዝኣመሰሉ ስምዒታት የንጸባርቕ እዩ። የግዳስ ብኻልኦት ሰባት ብቐሊሉ ስለ ዘይልለ፡ ንነብሱ’ምበር ኣብ ካልኦት ዘውርዶ ሃስያ ጉሉሕ ኣይኮነን፡ ናይ ምቑጣዕ/ ምሕራቕ ባህሪ ኣለካ ዶ፧ ናይ ምቑጣዕ/ ምሕራቕ ባህሪ ኣለካ ዶ፧ ናይ ምቑጣዕ ባህሪ እንተለካ፦ • ብቐሊሉ ሓራቕ ትኸውን፡ • ዘቖጥዓካ ነገር ካብ ቁጽጻርካ ወጻኢ ኮይኑ ይስመዓካ፡ • ዘለካ ዝምድና ብኣሉታ ክጸልዎ ትርኢ፡ • ንኻልኦት ሰባት ጎዳኢ ኮይኑ ትረኽቦ፡ • እቲ ጉዳይ ኣጣዒሱካ ይቕረታ ክትሓት ትደሊ፡ • ዘይተደልየ ቃላትን ጸርፍን ክትድርቢ ትግደድ።", "char_count": 436, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00470", "text": "መቆጻጸሪ ኣገባብ ሕርቃን መቆጻጸሪ ኣገባብ ሕርቃን ሕርቃንካ ካብ ቁጽርካ ወጻኢ ምዃኑ እንተኣስተብሂልካ፡ ከምኡ’ውን ንህይወትካን ምስ ሰባት ዘለካ ዝምድናን ብኣሉታ ይጸልዎ ከም ዘሎ እንተገንዚብካ፡ ናብ ክኢላ ሕክምና ስነ-ኣእምሮ ብምኻድ ሕክምናዊ ሓገዝ ክትሓት ይግባእ። ክኢላታት ሕክምና ስነ-ኣእምሮ፡ ዘለካ ጸገም እንታይ ምዃኑን ምስ ኣእምሮ ዘለዎ ምትእስሳር ከመይ ከም ዝመስልን ኣብ ምልላይ ክሕግዙኻ እዮም። ብኸመይ ኣገባብ ሕርቃንካ ክትቆጻጸር ከም እትኽእል’ውን ገለ ፍወሳታት ክገብሩልካ ይኽእሉ እዮም። ሕርቃንካ ንምቁጽጻር ዘኽእሉ መንገድታት ሓያሎ እዮም። ገለ ካብኦም፦ • መዘናግዒ ኣገባት ምፍጣር፡ ብፍላይ ድማ ኣብ እትሓርቀሉ እዋን። • ናይ ባህሪ ለውጢ ንምፍጣር ግቡእ ኣእምሮኣዊ ፍወሳ ምክያድ። • ወጥሪ፡ ቃንዝኖትን ጭንቀትን ምስ ዝህልዉኻ ብኣግኡ ክትኣልዮም ምኽኣል። • ሕርቃንካ ንምቁጽጻር ካብ ክኢላታት ኣእምሮ ግቡእ ምኽሪ ምውሳድ። • ሕርቃንካ ንምቁጽጻር ግቡእ ምውስዋስ ኣካላት ምክያድ። • ግቡእ ግዜ ብምሃብ ዘድሊ ምዝንጋዕ ክትወስድ ምኽኣል። • ሰባት ምሕጋዝ፡ ሞራላዊ ደገፍ ምሃብ ወዘተ ዝኣመሰሉ ቅዱስ ልምድታት ምዝውታር ንባዕሉ ሞራላዊ ዕረፍቲ ስለ ዝህበካ ሕርቃንካ ንምቁጽጻር የኽእለካ እዩ።", "char_count": 703, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00471", "text": "ምንጪ፦ medicalnewstoday ምንጪ፦ medicalnewstoday 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ምስ ደራሲ መጽሓፍ፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን” ኣቶ ተስፋይ ቀለታ ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ)", "char_count": 137, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00472", "text": "ቃለ-መሕተት ኣብዚ እዋን’ዚ ሓላፊ ክፍሊ ምርምር ህግደፍ ኮይኑ ዝሰርሕ ዘሎ ገዲም መምህርን ጋዜጠኛን ኣቶ ተስፋይ ቀለታ ደምሳስ፡ ብ1948 ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ። ክሳብ 1 ክፍሊ ትምህርቱ ኣብ ኣስመራ ተኸታቲሉ። ብድሕሪኡ ናብ ኢትዮጵያ-ኣዲስ ኣበባ ተጓዒዙ ናይ 12 ክፍሊ ኣብ ላባላቶሪ ስኩል ቀጺሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ናብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ተጸንቢሩ፡ 4 ዓመት ተማሂሩ ብዓውዲ ጂኦግራፍን ስነ-ፍልጠት ስነ-ልቦናን ድሕሪ ምራቕ፡ ኣብ ጎንደር ‘ቤገምድር’፡ መምህር ኮይኑ ን5 ዓመት ኣገልጊሉ። ኣብ 197 ናብ ህግሓኤ ንምጽንባር ሜዳ ወሪዱ። ወተሃደራውን ፖለቲካውን ትምህርቲ ድሕሪ ምቕሳም ከኣ ናብ ብርጌድ 4 ተመዲቡ። ንመጀመርታ ግዜኡ ምስ ኣሃዱኡ ብምዃን ኣብ ውግእ ሰምሃር 197 ‘ሰሓጢት’ ኣብ ዝብሃል ቦታ ውግእ ተኻፊሉ። ቀጺሉ፡ ኣብ ገርሁ ስርናይ (ትግራይ) ኣብ 1ይ ወራር 1978 ውግእ ተኻፊሉ። ኣብቲ ውግእ ከኣ መውጋእቲ ኢድ ኣጋጢምዎ። ኣብ 5ይ ወራር 1979 ኣሃዱኡ ኣብ ማዕሚደ ኣብ ዝገበረቶ መስርሕ ‘ድብያ’፡ መውጋእቲ እግሪ ኣጋጢምዎ። እዚኦም ውሑዳት ኣብነታት ካብቶም ኣቶ ተስፋይ ዝተኻፈሎም ውግኣት እዮም። ብድሕሪ’ዚ፡ ብ1981፡ ወኪል ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ኣብ ብርጌድ 4 ብምዃን ከገልግል ተመዚዙ። ተጋዳላይ ተስፋይ ወኪል ድምጺ ሓፋሽ ኮይኑ ኣብ ዝተመደበሉ እዋን፡ ብረድዮ ካብ ዝሰምዖ ወይ ጽሑፋት ብምንባብ ዘዋህለሎ ፍልጠት እንተዘይኮይኑ፡ ጋዜጠኛ ከብሎ ዘኽእል ተመክሮ ኣይነበሮን። ‘ክገብሮ ኣለኒ’ ዝበለ ልቡ ከየስመረ ስለ ዘይድቅስ ግዳ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ንፉዕ ጋዜጠኛ ክኽውን ኣይተጸገመን። ድሕሪ ካልኣይን ሓድነታውን ጉባኤ 1987 ድማ ናብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ፡ ሻባይት ተሳሒቡ። እንደገና ኣብ 198 ከም ሓላፍን ጠርናፊን ናብ ምድላው መጽሔት ሳግም ተቕይሩ። ቀጺሉ፡ ኣብ 190 ናብ ቤት ትምህርቲ ካድር ተቐይሩ፡ ኣብ ምድላው መጽሔት ሓርበኛ ተመዲቡ። ናጽነት ኮይኑ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ 191 ኣብ ዝጀመረትሉ ከኣ፡ ኣቶ ተስፋይ፡ ጋዜጠኛ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኮይኑ ተመዲቡ። ነዊሕ ከይጸንሐ ዋና ኣሰናዳኢ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኮይኑ። ቀጺሉ ሓላፊ ጋዜጣታት ኮይኑ ኣገልጊሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ናብ ኣገልግሎት ዜና ተቐይሩ ዋና ዳይረክተር ኣገልግሎት ዜናን ጋዜጣን ኮይኑ ክሳብ 203 ኣገልጊሉ። ካብኡ ናብ ምርምርን ስነዳን ህግደፍ ተቐይሩ፡ ሓላፊ ክፍሊ ዜና (መጽሔት ሕድሪን መርበብ ሓበሬታ ሻዕብያ ዶት ኦርግን) ናይቲ ትካል ኮይኑ ንልዕሊ 13 ዓመት ድሕሪ ምግልጋል፡ ኣብ 2016 ናብዚ ሕጂ ብሓላፍነት ዝሰርሓሉ ዘሎ ክፍሊ ምርምር ህግደፍ ተቐዪሩ። ገዲም መምህርን ጋዜጠኛን ተስፋይ ቀለታ፡ ኣብ ሃገርና ኣብ ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን ንዘሎ ሃጓፋት ብምልላይ፡ ንጸሓፍቲን ተመራመርቲን ብሓፈሻ፡ ኣብቲ ዓውዲ ክነጥፉ ዝደልዩ ብጉሳት መንእሰያት ድማ ብፍላይ፡ ‘ሓጋዚት’ ዝበላ፡ ብርክት ዝበሉ ኣብነታት ተሰንዮም ዝቐረቡ ኣብ ስነ-ኣገባብ ስነ-ምርምርን ወዘተ ዘተኮረት፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገስቲ መጽናዕትታትን” ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ን5 ታሕሳስ፡ 2025 ከመርቓ’ዩ። ኣቶ ተስፋይ ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ቦርድ ኣወሃዲት ማሕበራት ገድሊ’ውን እዩ። ንሎም ነዛ መጽሓፍ ክጽሕፍ ዝደረኾ ቀንዲ ምኽንያትን ከምኡ’ውን ንሓፈሻዊ ትሕዝቶ ናይታ መጽሓፍ ከብርሃልና ተወኪስናዮ ነይርና። ጽማቚ ትሕዝቶ ምስኡ ናይ ዘካየድናዮ ቃል-መሕተት ቀዳማይ ክፋል ይስዕብ፡- • ካብ ነዊሕ ተመክሮኻ ተበጊስካ፡ ነዛ ‘ስነ- • ካብ ነዊሕ ተመክሮኻ ተበጊስካ፡ ነዛ ‘ስነኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን’ ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን’ ዘርእስታ መጽሓፍ ጽሒፍካ፣ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዘርእስታ መጽሓፍ ጽሒፍካ፣ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ድማ ክትዝርጋሕያ። ነዛ መጽሓፍ ክትጽሕፍ ድማ ክትዝርጋሕያ። ነዛ መጽሓፍ ክትጽሕፍ ዝደረኸካ ቀንዲ ምኽንያት እንታይ’ዩ? ዝደረኸካ ቀንዲ ምኽንያት እንታይ’ዩ? ኣብ ዜና፡ ኣብ መስርሕ ንዘጋጥም ጌጋ ይኹን ሃጓፍ ክትእረም ዘኽእል እኹል ግዜ ኣይነበረን። ኣብዚ ዘለኽዎ ቦታ ስራሕ ግን፡ ረጊእካን ቀሲንካን ትሰርሓሉ ኩነታት ተፈጢሩለይ። እዚ ዕድል’ዚ ምስ ተረኽበ፡ ብዝተፈላለዩ ዝፈረዩ በብዓይነቶም መጽሓፍቲ ክርኢን ከንብን ጀሚረ፣ ብዙሓት ሃጓፋት ምህላዎም ከለሊ ድማ ክኢለ። ካብዚ ተበጊሰ፡ ነቲ ዝርአ ሃጓፍ ንምእራም፡ ምስ ሓላፊየይ ሓላፊ ምርምርን ስነዳን ህግደፍ፡ ኣቶ ዘምህረት ዮውሃንስ፡ ክዛረበሉ ጀሚረ።", "char_count": 2446, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00474", "text": "ንዘምህረትሲ ሓድሽ ነገር ኣይነበረን። ኣቐዲሙ ዝፈልጦ ጒዳይ’ዩ ነይሩ። ካብዚ ተበጊስና፡ “እንታይ ንግበር” ዝብል ሓሳብ ስዒቡ። “እሞ ነቶም ዝጽሕፉን ኣብ ዓውዲ ምርምርን ከምኡ ድማ፡ ማሕበራት ተጋደልቲ ዘገልግል፡ ሓጸርቲ ኮርሳት ዘይንውድብ ተባሂሉ። ተገይሩ ለውጢ ኣይምጽአን። መወከሲ ዘገልግል ብሩሾር ምድላው ከም ካልኣይ ኣማራጺ ተወሲዱ፡ እዚ’ውን ተገይሩ ውጽኢት ኣየምጽአን። እዚ ኩሉ ተፈቲኑ ምስላጥ ካብ ኣበየ፡ ካልእ ኣማራጺ ተደልዩ። ስለዚ ኣብ ኣጸሓሕፋ ጽሑፋት ዝርአ ዘሎ ሃጓፍት ብሓፈሻ፡ ኣብ ኣተኣኻኽባ ሓበሬታን ምጥላል ሓበሬታን ድማ ብፍላይ ዝርአ ሃጓፋት፡ ክፍታሕ እንተድኣ ኾይኑ፡ ዕትብ ዝበለ ስራሕ ከምዘድሊ ተገንዚበ። ካብዚ ተበጊሰ ከኣ፡ ነዛ መጽሓፍ ክጽሕፍ ተደሪኸ። እግሪ መንገዳ ንዕኡ ጥራይ ድያ ከተገልግል ዘለዋ? “መምህር ኣብ መስርሕ ምህርና፡ ኣመሓዳሪ ኣብ ኣገባብ ምሕደራ እዚኦምን ካልኦትን እውን ኣብ ስራሕ ጸገምኮ የጋጥሞም’ዩ። ሽግሮም ኣብ ምፍታሕ ክጥቀሙላ ምእንቲ ንዕኦም’ውን መወከሲ ኮይኑ ዘገልግል ትሕዝቶ ንምንታይ ኣይትሓቊፍን?” ብዝብል፡ ኣብ ፈለማኡ ንእሽቶ መጽሓፍ ዝተሓሰበት፡ እናሰፍሐት፡ ኣብ ኣጸሓሕፋናን ጸሓፍቲን ንዘሎ ሃጓፋት ንምእላይን ንምሕጋዝን እትድርኽ 390 ገጻት ዘለዋ ርዕዝውቲ (ዓባይ) መጽሓፍ ክትከውን ክኢላ። ብዘይካ’ዚ፡ ትልሚ ናይ’ዛ መጽሓፍ፡ ሰባት ንኽጽሕፉ ንምድራኽ’ዩ። ከመይ እንተድኣ ኢልካኒ፡ ኣብ ኤርትራ ዝመጽኡ ወጻእተኛታት ብዛዕባ ኤርትራ እናጸሓፉ፡ ንሕናን ንዓና ዝምልከትን ዘየጽሕፍ ምኽንያት እንታይ ኣለና? ሓደ ሰብ ኣብ ሓደ ቦታ ንሓያሎ ዓመታት ተቐሚጡ ንዝፈልጦ ኣከባቢን ሕብረተሰብን ብመጽናዕቲ ዝተደገፈ ክጽሕፍ ንምንታይ ኣይክእልን? ኣብ ስራሕ ዘጋጥሞ", "char_count": 961, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00475", "text": "ብድሆታት ብመጽናዕቲ ስለምንታይ ኣይፈትሕን? እዚ ኣብ ዘለናዮ ክንጽሕፍ’ዩ ዝግበኣና። ኣብዚ ብኣብነት ኣሰኒና ክንጠቕሶ እንኽእል ብዙሕ ኣሎ። ሓደ ካብኡ፡ ብዛዕባ ብረታዊ ቃልስና ኣይተረኸን ኣይተጻሕፈን እረ ኣይተንከፈን። ክንስንዶ ዝግበኣና ንሕና ክንስና፡ መን ክጽሕፈልናን ክትርኸልናን ኢና ንጽበ ዘለና? እዛ መጽሓፍ ኣብዚ ገለ ምቕሉል ኣበርክቶ እንተገበረት ካብ ዝብል’ውን ገለ ካብቲ ንኽጽሕፋ መበገሲ ዝኾነኒ ሓሳብ እዩ ነይሩ።", "char_count": 270, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00476", "text": "• ናይ ወጻእተኛታት ተመራመርቲን • ናይ ወጻእተኛታት ተመራመርቲን ጸሓፍቲን ካብ ኣልዓልካ፡ ብርኩታት ጸሓፍቲን ካብ ኣልዓልካ፡ ብርኩታት ኣይኹኑ’ምበር፡ ኣብ ዝርዝር ከይኣተና፡ ከም ኣይኹኑ’ምበር፡ ኣብ ዝርዝር ከይኣተና፡ ከም መወከሲ ንያታዊ ኣነባብራ፡ ባህሊ፡ ሕጊታት መወከሲ ንያታዊ ኣነባብራ፡ ባህሊ፡ ሕጊታት እንዳ ኣባ፡ ባህርያውን ሰብ ዝሰርሖን ጸጋታት እንዳ ኣባ፡ ባህርያውን ሰብ ዝሰርሖን ጸጋታት (ሃብቲ)ን ወለዶታት ሕብረተሰብ ኤርትራን (ሃብቲ)ን ወለዶታት ሕብረተሰብ ኤርትራን", "char_count": 305, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00480", "text": "ተመራመርቲን ጸሓፍቲን ዝተጻሕፉ መጽሓፍቲ ኣለዉ። ምስቲ ንስኻ ምርምር መጽሓፍቲ ኣለዉ። ምስቲ ንስኻ ምርምር ኣካይድካ ኣብ ደረጃ ምሕታም ኣብጺሕካያ ኣካይድካ ኣብ ደረጃ ምሕታም ኣብጺሕካያ ዘለኻ መጽናዕታዊት መጽሓፍ ብምንጽጻር፡ ዘለኻ መጽናዕታዊት መጽሓፍ ብምንጽጻር፡ ከመይ ትርእዮ ወይ ትገልጾ? ከመይ ትርእዮ ወይ ትገልጾ? ክልተ ነገር እዩ። እቲ ሓደ ከምዚ ገይሮም ምጽሓፎም ኤርትራ ቅድሚ 20ን 30ን ዓመታት እንታይ ትመስል ምንባራ ክንፈልጥ ኣኽኢሉና። ከምዚ ዝኣመሰለ መጽናዕቲ ስለ ዝገበሩ ንኻልእ መጽናዕቲ ዝድርኽ መንገዲ ጸሪጎምልና’ዮም። እዚ ድማ ሓደ ካብቲ ዓቢ ብልጫኦም’ዩ። ግን፡ ንሳቶም ኣጠማምታኦም ንረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ዘይኮነ ነቲ ዘገልግሎም ዝነበረ ስርዓት ንምርባሕ ኢሎም ዝጽሕፍዎ ስለ ዝነበሩ፡ ኩሉ ግዜ ስራሖም ምስ ናቶም ኣጠማምታን ኣረኣእያን ተኣሳሲሩ ዝርአ’ዩ። ስለዚ ድማ፡ ከም ርዱእ ክትወስዶ ኣጸጋሚ ይኸውን። እቲ ንሶም ዝሓደጉልና ጽሑፋት ከነሀብትሞ፡ ዝንቀፍ እንተለዎ ክንነቕፎ፡ ጌጋ እንተሎ ክንእርሞ ናትና ሓላፍነት ክንሱ፡ ከምኡ ምግባር ግን የለን። እቲ ዝገርም፡ ብዛዕባ ኤርትራ ዝተገብረ መጽናዕቲ እዚ ዘይበሃል’ዩ። ንኣብነት (who is in Er itrea) ኣብ እትብል መጽሓፍ ዘሎ ትሕዝቶ እንተድኣ ተመልኪትና፡ ብዛዕባ ኤርትራ ዘሎ፡ ማዕድን፡ መሬት፡ ቅርጺ መሬት፡ ሕርሻ፡ እንስሳ ወዘተ ብሰፊሑ ሰፊሩ ኢና ንረኽቦ። • ምስዚ ብምትእስሳር፡ ምርምር ዘድሊ • ምስዚ ብምትእስሳር፡ ምርምር ዘድሊ መዓስ’ዩ? ኣብዚ መዳይ ክጽሕፉ ንዝብገሱ መዓስ’ዩ? ኣብዚ መዳይ ክጽሕፉ ንዝብገሱ ወይ ምርምር ከካይዱ ዝደልዩ ሰባት እንታይ ወይ ምርምር ከካይዱ ዝደልዩ ሰባት እንታይ ክገብሩ ኣለዎም’ዩ ርእይቶኻ? ኣብዚ ብፍሉይ ክገብሩ ኣለዎም’ዩ ርእይቶኻ? ኣብዚ ብፍሉይ ክትዛረበሉ እትደሊ እንታይ ኣሎ? ክትዛረበሉ እትደሊ እንታይ ኣሎ? ምርምር፡ ዘጋጠመ ሽግር ወይ ግድል ንምፍታሕ ዘገልግል ሳይነሳዊ መሳርሒ’ዩ። ስለዚ ምርምር ክትገብር ሕቶ ኢኻ ተልዕል። ነቲ ሕቶ ክትፈትሕ ከኣ፡ ቅድሚ ሕጂ ብዛዕባ’ቲ ኣልዒልካዮ ዘለኻ ዛዕባ ሓበሬታ ንምርካብ ዝተጻሕፉ ጽሑፋት ምፍታሽ የድልየካ። ነቲ ዝረኸብካዮ ሓበሬታ ከም መበገሲ ወሲድካ ኢኻ ሕቶታትካ ከተዕምቝን ዘድሊ ሓበሬታ ክትእክብን እትኽእል። ኣብ ምርምር ኮነ ጽሑፍ ክዋፈሩ ዝደልዩ ሰባት፡ ናብዚ ንምብጻሕ ፈለማ፡ እንታይ’ዮም ክጽሕፉ ወይ ኣብ ምንታይ’ዮም ምርምር ክገብሩ ደልዮም ዘለዉ፡ ቅድሚ ዝኣገረ ታርጌቶም ከነጽሩ ይግባእ። ብድሕሪ’ዚ፡ ንዝረኸቡዎም ጽሑፋት ኮኑ መወከሲታት፡ ትሕዝቶኦም", "char_count": 1417, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00481", "text": "ክግምግምዎምን ምኽላስ ዘድልዮም እንተኾይኑ’ውን ብዕቱብ ምርኣዮም ኣገዳሲ ይኸውን። ካብዚ ብምብጋስ፡ ገለ ካብ ትዕዝብታተይ ከካፍል፣ መንእሰያት ተመሃሮ ኮለጃትና መረዳእታኦም ኣብ መጽናዕታዊ ጽሑፉ ከመይ ተካይድ፡ ኣድህቦኦም ቃል መሕተት እምበር፡ ኣብ ኣገባብ ስነ-ምርምርሲ", "char_count": 170, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00482", "text": "መሰረታዊ ፍልጠት ከምዝጐድሎም ይረኣየካ። ብርግጽ ቃል-መሕተት ኣድላዪ’ዩ፡ ተወሳኺ’ምበር መበገሲን ዛሚን ክኸውን ግን ኣይግባእን። እቶም መንእሰያት እቲ ዝገብርዎ ስራሕ ኣብ ስነ-ኣገባብ ምርምር ተመርኲሶም ኣይገብርዎን። ስለዚ ድማ፡ ኣብ ሕንፍሽፍሽ ከእትዎምን ቅኑዕን ዓሚቚን ናይ’ቲ ዝደልይዎ ሓበሬታ ክረኽቡን ኣየኽእሎምን። • እዛ መጽሓፍ ኣርባዕተ ክፋላት ዘለዋ’ያ። • እዛ መጽሓፍ ኣርባዕተ ክፋላት ዘለዋ’ያ። ኣብ ቀዳማይ ክፋል ብዛዕባ ምርምርን ኣብ ቀዳማይ ክፋል ብዛዕባ ምርምርን ኣገባቱን ኣቕሪባ፣ ኣብቲ ካልኣይ ክፋልን ኣገባቱን ኣቕሪባ፣ ኣብቲ ካልኣይ ክፋልን ካልኦት ክፋላትን ከኣ ኣብነታት ናይ ዝተኻየዱ ካልኦት ክፋላትን ከኣ ኣብነታት ናይ ዝተኻየዱ መጽናዕቲ ዝገልጽ ትሕዝቶ ኣካቲታ ኣላ። መጽናዕቲ ዝገልጽ ትሕዝቶ ኣካቲታ ኣላ።", "char_count": 465, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00483", "text": "ከምኡ ክትከውን ዝመረጽካሉ ምኽንያት ከምኡ ክትከውን ዝመረጽካሉ ምኽንያት እንታይ’ዩ? ኣብነታት መጽናዕቲ ስነ-ኣገባብ እንታይ’ዩ? ኣብነታት መጽናዕቲ ስነ-ኣገባብ ምርምራትንከ ርክቡ እንታይ’ዩ? ምርምራትንከ ርክቡ እንታይ’ዩ? እቲ ቀዳማይን ዝሰፍሐን ክፋል ናይ’ዛ መጽሓፍ፡ ንኣገባብ ስነ-ምርምር ዝሓቁፍ ትሕዝቶ ዘለዎ’ዩ። እቲ ካልኣይ ክፋል፡", "char_count": 215, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00485", "text": "ብዛዕባ ኤርትራ ዝተኻየዱ ዝተፈላለዩ ምርምራትን መጽናዕትታትን ሓቚፉ ንረኽቦ። እቲ ሳልሳይ ክፋል፡ ህዝባዊ ግንባር ዝገበሮ መጽናዕቲ፡ ኣብ ራብዓይ ክፋል ከኣ፡ ነዛ መጽሓፍ ንምድላው ዝተጠቐምኩሎም መወከሲታት ዝሓቘፈ’ዩ።", "char_count": 137, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00486", "text": "ስለዚ፡ “ኣገባብ ኣጸሓሕፋ፡ ዝጻሓፈሉ ዓውዲ እንሀልኩም’ዩ፡” ብቐንዱ ትሕዝቶን መልእኽትን ናይ’ዛ መጽሓፍ። ምርምር ክገብሩ ንዝደልዩ ተመሃሮ ኮለጅ ከኣ፡ እንታይ ክጸሓፍ ኣለዎ ኣጸቢቓ ክትሕግዞም’ያ። ንኣብነት ናይ ቀደም ታሪኽ እንተኾይኑ፡ ናቱ ታሪኽ ኣለዎ። ብዛዕባ ብህዝባዊ ግንባር ዝግበር ዝነበረ ስርሓት ክፈልጡ እንተድኣ ደልዮም ከኣ፡ ውድብ ሽግራቱ ብኸመይ ይፈትሕ ነይሩ? ነዛ መጽሓፍ ከም መወከሲ ተጠቒሞም ክጽሕፉ ባይታ ኣብ ምጥጣሕ ሓጋዚት’ያ። • መጽሓፍካ 4 ክፋላት ሓቚፋ’ያ • መጽሓፍካ 4 ክፋላት ሓቚፋ’ያ ወጺኣ ዘላ። ኣርባዕተ መጽሓፍ ክትከውን ወጺኣ ዘላ። ኣርባዕተ መጽሓፍ ክትከውን ዘይትኽእለሉ ምኽንያት ዘለዋ ኣይመስለን። ዘይትኽእለሉ ምኽንያት ዘለዋ ኣይመስለን። ንምንታይ ኢኻ ብኸምኡ ክትሕዛ ዘይከኣልካ? ንምንታይ ኢኻ ብኸምኡ ክትሕዛ ዘይከኣልካ?", "char_count": 482, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00487", "text": "ርእይቶኦም ክህቡኒ ዝረኣዩዋ ክኢላታት ከምኡ መዓስ ዘይበሉ ኮይኖም። በብኽፋል ከተሕትማ ኣለካ ኢሎም ነዊሕ ዝተኸራኸሩኒ’ውን ነይሮም። ኣነ’ውን ክገብራ ጸገም ኣይነበረን። ክጅምራ ከለኹ ዕላማ ስለ ዝነበረኒ ዕላማይ ድማ ገንዘብ ንምርካብ ኣይኮነን። ኣርባዕቲአን ክፋላት ነሓድሕደን ዘተኣሳስር ዝተኣሳስር ምኽንያት ስለ ዘለወን፡ ካብኡ ዝተላዕለ፡ ኣንባቢ ኮነ ተመራማሪ ንኣርባዕቲአን ክፋላት ብሓደ ተጠሚረን ክረኽበን ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ክሕተማ ወሲነ። ነንበይነን እንተድኣ ተሓቲመን ግን፡ ዝደልዩወን ገለ ረኺቦም ንገሊአን እንተድኣ ስኢኖመን፡ ብርግጽ ኣብ መስርሕ ምርምራቶም ሃጓፍ ከጋጥሞም ስለ ዝኽእል፡ ነዚ ንምውጋድ’የ፡ ገንዘብ ከይጠመትኩ ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ተጠሚረን ከምዝሕተማ ዝገበርኩ። • ነዛ መጽሕፍ ኣብ ምድላው • ነዛ መጽሕፍ ኣብ ምድላው ዝተጠቐምካሎም መወከሲታት እንታይ’ዮም? ዝተጠቐምካሎም መወከሲታት እንታይ’ዮም?", "char_count": 518, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00488", "text": "ናትካ ሓሳባትን ነዊሕ ተመክሮን’ከ ከመይ ናትካ ሓሳባትን ነዊሕ ተመክሮን’ከ ከመይ ተጠቒምካሉ ተጠቒምካሉ? ኩሉ ግዜ ምርምር ሓደ ግድል ንምፍታሕ፡ ካብ ትዕዝብቲን ተመክሮን ናይ ሰባት’ዩ ዝብገስ። ከምቲ ኣቐዲመ ዝጠቐስክዎ፡ ነዊሕ እዋን ኣብዚ ናይ ጽሕፈት ስራሕ’የ ሰሪሐ። ኣብዚ ናይ ነዊሕ ተመክሮ ናይ ጽሕፈት ስራሕ፡ ብዙሕ እወታን ኣሉታን ነይሩኒ። ነዚን ካልእን ደሚርካ ናተይ ናይ ነዊሕ ተመክሮ ኣሎ። መበገሲ ናይ’ዛ መጽሓፍ፡ ተመክሮናን ትዕዝብትናን ኮይኑ፡ በብግዜኡ ዝፈርዩ ኣብ ዘለዉ መጽሓፍትና ዝረኣዩ ሃጓፋት ኣብ ምፍዋስ ክትሕግዝ’ዩ እቲ መደብ። እዚ ከም ቀዳማይ ረቛሒ ክኸውን እንከሎ፡ ካልኣይ ረቛሒ ከኣ፡ ነዚ ናይ ኣገባብ ስነ-ምርምር ክጽሕፍ እንተድኣ ኮይነ፡ ናይ ኣተገባብራ ምድላው ምርምር ዘገልግሉ ወይ ዝሕግዙ ኣገባት ዝሓቖፉ መወከሲታት ክውከስ ነይሩኒ። በዚ ድማ ልዕሊ 15 ዝኾኑ መጽሓፍቲ ኣገባብ ስነ-ምርምር ተወኪሰ። ብርግጽ ዓውደይ ኣይኮነን፡ እንተኾነ፡ ‘ክገብሮ ኣለኒ’ ስለ ዝበልኩ፡ ብዙሕ መጽሓፍቲ ድሕሪ ምግልባጥ፡ ንቐዳማይ ክፋል ትሕዝቶ መጽሓፈይ ምስ ተመክሮ እናተኣሳሰርኩ ክልሰ-ሓሳባዊት ኮይና ጥራይ ከይትቐርብ ድማ ብኣብነት ኣሰንየ ጽሒፈያ። ዝተረፉ ካልኣይ፡ ሳልሳይን ራብዓይን ክፋላት’ውን ብተመሳሊ ዝተፈላለዩ ብርክት ዝበሉ መጽሓፍቲ፡ መወከሲታት፡ ሰነዳት ፈቲሸ (ተወኪሰ)፡ ከምኡ’ውን ንሰባት ቃል-መሕተት ብምክያድ ነሓድሕድ ክፋላት ሓያል ምትእስሳር ብዘለዎ ኣገባት ከዳልዋ ክኢለ። ይቕጽል. ይቕጽል. ኣመልካቲት ወ/ሮ ስምረት ክፍለ ወልደገብሪኤልት ኣድራሻይ ኣብ ዞባ ማእከልት ብስም ጳውሎስ ግርማይ ፍስሃጽዮን ን/ዞባ ገጀረት ምሕዳር ከባቢ ሓሊበት ዚፕ ኮድ 1A752 ፕሎት 41 ፓርሰል ሲ/2(C/2) ስፍሓቱ 267.62 ት/ሜ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ/ም/ንብረት 1፡0634/2 ተመዝጊቡ ዝርከብ ገዛ፡ ክፋሉ ማለት ኣብ 13.81 ት/ሜ ሰለስተ ክፍልን ሓደ ተሓጋገዝን ዝሓዘ ገዛ ስለዝገዛእክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ወይ ፓብሊክ ኖታሪ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘየለ ግና ኦርጂናል ሰነዳት ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር።", "char_count": 1333, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00489", "text": "ወ/ሮ ስምረት ክፍለ ወልደገብሪኤል ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ነፍ እምባየ ገብረትንሳኤ፡ 1.ወ/ሮ ሳባ እምባየ 2.ፍረወይኒ እምባየ 3.ነ/ፍ ሓረጉ ኣምባየ 4.ገዙ እምባየ 5.ነፍ/ሄር ኣልጋነሽ እምባየ 5.1 ዳኒኤል እምባየ 5.2 ኣልማዝ እምባየ 5.3 ታሪኹ እምባየ 6.ነፍ/ሄር በርሀ እምባየ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል", "char_count": 211, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00490", "text": "ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.3 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ጽንዓት ያቆብ ግደኣለም፡ ስም ኣደይ ልችያ ረድኢ ምባል ተሪፉ፡ ሉቺ ረድኢ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ት/ዕድመ ብሩኽ ተኸስተ ወረደ፡ ወኪል ሰምሃር ሃይለ ገብረንጉስ፡ ስም ኣቦይ ተኸሰተ ወረደ ገብረእየሱስ ምባል ተሪፉ፡ ከሰተ ወረደ ገብረእየሱስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ።", "char_count": 365, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00491", "text": "ሰለሙን ዮውሃንስ ወልደእግዚኣብሄር፡ ኣደይ ለተርፍኤል ሃብተሚካኤል ዑቕባሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ህሉዋት ኣሕዋተይ 1 ስዉእ ተካእቲ ደቁ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ሳባ ተኽለሃይማኖት ሓጎስ፡ ኣደይ እንኳየሽ ኢሳቕ ሰጊድ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ሚኪኤል ሃይለማርያም መንገሻ፡ ኣቦና ሃይለማርያም መንገሻ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ፍረወይኒ መስፍን ወልደሩፋኤል ምባል", "char_count": 421, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00492", "text": "ተሪፉ፡ ወይኒ መስፍን ወልደሩፋኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ጨርሎስ ኣማኑኤል በየነ ምባል ተሪፉ፡ ቄርሎስ ኣማኑኤል በየነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 198, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00493", "text": "ኣስማይት መስፍን እምባየ፡ ኣደይ ሂወት ገብረእግዚኣብሄር ገብረቃል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ።", "char_count": 109, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00494", "text": "ወ/ሮ ኣብርሀት ወልዳይ ተስፋማርያም፡ ብዓል ቤተይ ኣማኑኤል ሃይለ ገብረስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መስለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና 2 መወትቲ ተካእቲ ደቆም ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 182, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00497", "text": "ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ኣዝመራ እምባየ ሳህለ፡ ወረ/ ስዉእ ዮናስ ሞጎስ ባህታ ዝኾንኩም 1.ሮዳስ ዮናስ ሞጎስ 2.ሻም ዮናስ ሞጎስ 3.ልዋም ዮናስ ሞጎስ፣ ናይ ፈጽሚ ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል", "char_count": 238, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00500", "text": "ስለዝተሰወአት፡ ንሕና ወለዳ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ዑቕባማርያም ኤሳው ማቴዎስ ምባል ተሪፉ፡ ዑቕባ ኤሳው ማቴዎስ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 ይቕረብ። ሰላም ተስፋይ ሃብተ፡ ኣደይ ኣልጋነሽ ኣሰፋው ንጉሰ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 304, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00501", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ኣልማዝ እምባየ መሓሪ፡ ብዓል ቤተይ ነጋሲ ተስፋዝጊ ገብረመስቀል ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መስለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 170, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00502", "text": "ከሳሲ ይስሓቅ የማነ ገብረመስቀል፡ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ሄር መንግስትኣብ ሕሩይ መንግስ፡ ንስም ምትሕልላፍ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዓንደመስቀል ዘርአ ናይእዝጊ፡ ስም ኣደይ ምሕረት ደበሳይ ሓጎስ ምባል ተሪፉ፡ ምሕረት ሓጎስ ደበሳይ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 282, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00505", "text": "ኣዴና ሃዋርያት ወልደገብርኤል ዑቕባይ’ውን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ናይ ኣዴናን ሓውናን ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስካሉ ገብረጻድቕ ኣባይ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ዮናስ ኣርኣያ ሓጎስ፡ ካብ ወርሒ 09/2023 ዓ/ም ንስራሕ ኢሉ ካብ ሃገር ምስ ወጸ ስለዘይተመልሰ፡ ናይ ጥፉእ መረጋገጺ ይወሃበኒ ስለ ዝበለ፣ ተጸዋዒ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተኸሰስቲ ያቆብ ስዩም ነጋሽ 2.ለምለም ስዩም ነጋሽ 3.ምሕረት ስዩም ነጋሽ 4.ንጉሰ ስዩም ነጋሽ ፣ ብከሳሲ ተስፋይ ስዩም ነጋሽ ንምቅሊት ውርሻ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን10/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 514, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00506", "text": "ፍቓዱ ተስፋይ ገብረሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ገብረሚካኤል ገብረዮውሃንስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 128, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00512", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ሓየሎም ደምሳስ መሓሪ ምባል ተሪፉ፡ ኤርምያስ ደምሳስ መሓሪ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ዮናስ ፍስሃ ፍካክ፡ ስም ኣደይ ተካ", "char_count": 129, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00513", "text": "ደበሳይ ምባል ተሪፉ፡ ተክኣ ደበሳይ ምስግና ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳይሞን ፍስሃ ፍካክ፡ ስም ኣደይ ተካ ደበሳይ ምባል ተሪፉ፡ ተክኣ ደበሳይ ምስግና ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 189, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00517", "text": "ቤተይ መስፍን ዮሴፍ ገብርሂወት ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መስለይ ይተሓለወለይ፡ ውላድ ስለ ዘይገደፈ፡ ወለዱ ድማ ስለዝዓረፉ፡ 10 ኣሕዋቱ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም", "char_count": 125, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00519", "text": "ተጸዋዒት ሽዋይነሽ ያቆብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ።", "char_count": 91, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00524", "text": "ክፍሎም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣመልካቲ ኣቶ ዓንደጼን ሞባእ ዑቕባገርግሽ፡ ኣድራሻይ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ብስም ጳውሎስ ግርማይ ፍስሃጽዮን ን/ዞባ ገጀረት ምሕዳር ከባቢ ሓሊበት ዚፕ ኮድ 1A752 ፕሎት 41 ፓርሰል ሲ/2(C/2) ስፍሓቱ 267.62 ት/ሜ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ/ም/ንብረት 1፡ 0634/2 ተመዝጊቡ ዝርከብ ገዛ፡ ክፋሉ ማለት ኣብ 13.81 ት/ሜ ሰለስተ ክፍልን ሓደ ተሓጋገዝን ዝሓዘ ገዛ ስለዝገዛእክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ወይ ፓብሊክ ኖታሪ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘየለ ግና ኦርጂናል ሰነዳት ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ዓንደጼን ሞባእ ዑቕባገርግሽ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ", "char_count": 637, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00526", "text": "2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ኬርያ ካሕሳይ ዑመር፡ ብዓል-ቤተይ ነስረዲን ጀሃር ፍሊ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 8 ደቀይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም", "char_count": 117, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00528", "text": "ተስፋጊዮርጊስ ሃብተጼን ብርሃነ፡ ብዓልቲ ቤተይ ኣምለሰት ዳምር ኣስፍሃ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ", "char_count": 88, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00529", "text": "ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ወ/ሮ ጸጋ ገብረእግዚኣብሄር ነጋሽ፡ ወኪል ወ/ሮ መስቀላ መብራህቱ ፍስሃ፡ ንተጸዋዒ ኣቶ ሰለሙን መብራህቱ በርሀ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለ ዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 221, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00530", "text": "ወ/ሮ ዮርዳኖስ ወልደማርያም ተስፋጽዮን፡ ኣደይ ነፍ/ሄር ሂማን ገረማርያም ወልደጋብር፡ ነቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ መርሓኖ ብሎክ 2 ፓርሰል N ኣብ 50 ት/ሜ ዝተደኮነ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ዝምልከት ለበዋ ዝገበረትለይ ይጽደቐለይ ስለ", "char_count": 152, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00531", "text": "ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባደርሆ ወዘነት ተኸስተ፡ ኣደይ በየና ፍስሃየ ሓጎስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 ኪዳነ ሰለሙን፡ ኣቦይ ሰለሙን መንግስቱ ወልደገርግሽን ኣዴና ለተዝጊ ኣለም ምልክየስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ይቕረብ።", "char_count": 260, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00533", "text": "ምባል ተሪፉ፡ ሳምራዊት ገብረመስቀል ተኽላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ እምባደርሆ ቀደማዊት ታደሰ ጉብሳ ምባል ተሪፉ፡ ቀዳዊት ታደሰ ጉብሳ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ እምባደርሆ ይቕረብ።", "char_count": 195, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00534", "text": "ሓበሬታ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. com ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ! ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ", "char_count": 368, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00536", "text": "ሓፍትና ፍታል ወልደኣብዝጊ ዊሂበ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ሄርሞን ቴድሮስ ዳዊት ምባል ተሪፉ፡ ኤስሮም ዳኒኤል ዳዊት ተባሂሉ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1.ሲዶና ቴድሮስ ዳዊት 2.ኬብሮን ቴድሮስ ዳዊት 3.ብሩክ ቴድሮስ ዳዊት 4.ዲቮራ ቴድሮስ ዳዊት ምባል ተሪፉ፡ 1.ሲዶና ዳንኤል ዳዊት 2.ኬብሮን ዳንኤል ዳዊት 3.ብሩክ ዳንኤል", "char_count": 294, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00537", "text": "ዳዊት 4.ዲቮራ ዳንኤል ዳዊት ተባሂሉ ይተኣረመልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ኣስቴር ገብረንጉስ ሓየሎም፡ ወለድና ገብረንጉስ ሓየሎምን ለተሚካኤል በርሀን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ", "char_count": 132, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00538", "text": "ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ድሌት ዮናስ ኣሕፈሮም ምባል ተሪፉ፡ ሰነድ ዮናስ ኣሕፈሮም ተባሂሉ እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ምንያ ወልዳይ ገብረእግዚኣብሄር", "char_count": 129, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00539", "text": "ምባል ተሪፉ፡ ምንያ ወልዳኣብዝጊ ገብረእግዚኣብሄር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ሩማና ስራጅ ፡ ተጸዋዕቲ ደቀይ 1.መንሱር ዓብደላ 2.ከማል ዓብደላ 3.ካድራ ዓብደላ 4.ሑሴን ዓብደላ፣ 3 ዓመት ስለ ዝጠፍኡ፡ ናይ ጥፉእ መረጋገጺ ይወሃበኒ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ልኡላ ታደሰ፡ ኣደይ ጉዖይ ሓድጉ", "char_count": 237, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00540", "text": "ናይዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ስም 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ይርግኣለም ሃይለ ተኽለ፡ ብዓል ቤተይ መሓሪ ክንፈ መሓሪ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26", "char_count": 216, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00541", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ሓረጉ ክብሮም ገ/ሃንስ፡ ብወኪል ቀሺ ሃይለ ዑቕባዝጊ፡ ኣደይ ለምለም ኣርኣያ ገ/መድህን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ከሳሲት ወ/ሮ ትርሓስ ጸጋይ ተመልሶ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሃይሉ ማሕራይ ተ/ ሚካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 260, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00544", "text": "መድሃኔ ዓንደብርሃን ተክለ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ከሳሲት ኣብርሀት ገ/ሂወት፡ ተኸሳሲ የማነ ምላሽ በራኺ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ከሳሲ ድናይ በየነ ተ/ገርግስ፡ ተኸሳሲት ክብራ ተ/ስላሴ ባህታ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ።", "char_count": 245, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00545", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ለተብርሃን ሰለሙን፡ ብዓል ቤተይ በርሀ ዘርኡ ተክለማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም", "char_count": 126, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00550", "text": "ኣማኑኤል ሃይለ ገብረስላሴ፡ ኣዴና ዑቕባማርያም ተስፋይ ወልደኪዳን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ሄርሞን ፍስሃየ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሞን ሃይለማርያም ፍስሃየ ተባሂሉ ኣቶ ጸሃየ በርሀ ገብረእግዚኣብሄር፡ ዝተፈቕደሎም ናይ መስተኻኸሊ ጸጉሪ-ርእሲ ንግዳዊ ትካሎም፡ ‘’ኣቢነር መስተኻኸሊ ጸጉሪ-ርእሲ ’(ABINER BARBER) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣቶ ጸሃየ በርሀ ገብረእግዚኣብሄር፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ህንጻን ሕርሻን ኣቕሑት መሸጢ ንግዳዊ ትካሎም፡ ‘’ኣቢነር መሸጢ ናውቲ ህንጻን ሕርሻን’ (ABINER FERAMENTA) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣመልካቲት ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ ን/ዞባ 4 ኣስመራ ዞባ 2 ም/08 ጎደና ’ሀ’ ቁጽሪ ገዛ 28 ዝርከብ፡ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 1849 ብመወከሲ ቁጽሪ 1328/13839/3578 ብስም ብጽሒት ነፍ/ሄር ግደይ ሸቃ ኣብርሃ ብዘረጋገጽክዎ ውህብቶ መሰረት ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪን ካዳስተርን ይቕረብ።", "char_count": 1018, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00552", "text": "ሩታ ሃይለሚካኤል ተኽልኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ።", "char_count": 252, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00553", "text": "ሕቶ ሸባብ ሕቶ ሸባብ ደዋሊት፥ ሄለው ምኽሪ ብተለፎን ድዩ? ኣማኻሪት፥ እወ ጽቡቕ ኣለኺ፡ ናብ ኣገልግሎት ምኽሪ ብተለፎን ደዊልኪ ኣለኺ? ሄዋን እበሃል መን ክብል? ደዋሊት፥ ሰላም እበሃል፡ ካብ ኣስመራ’የ ዝድውል ዘለኹ። ኣማኻሪት፥ ሕራይ ሰላም እንታይ ክሕግዘኪ? ደዋሊት፥", "char_count": 172, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00554", "text": "ብኸመይ ከም ዝጅምረልኪ እንድዩ ጠፊኡኒ። ሓደ ከቢድ ጸገም ኣጋጢሙኒ፡ እንታይ ከም ዝገብር ጨኒቑኒ’የ ዝድውል ዘለኹ። ኣማኻሪት፥ እንታይ ድዩ ኣጋጢሙኪ ሰላም? ደዋሊት፥", "char_count": 105, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00555", "text": "ኣንቲ እንታይ’ሞ ክብለኪ’የ ዝፈርሖ ዝነበርኩ መጺኡኒ ጓለይ። ኣብ ሓዳረይ ድቦላ ዝኾነ ሕማም ወዲቑኒ። ዓኽ! ኣማኻሪት፥ ሰላም ህድእ እሞ በሊ፡ በዓልቲ ሓዳር ኢኺ ማለት’ዩ። ዕድሜኺዶ ምሓበርክኒ? ደዋሊት፥ ሕጂ ደኣ 40 ዓመት መሊአ ኣለኹ። እንታይ እሞ ዕምሪ ዘሕጽር ሕማም እንዶ መጺኡ። ኣማኻሪት፥ እንታይ ድዩ እቲ ሕማም? መን እዩ’ኸ ሓሚሙ?", "char_count": 217, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00556", "text": "ደዋሊት፥ በዓልቤተይ’ዩ፡ ኤችኣይቪ ኣለካ ተባሂሉ። እዚ ኣምላኽ እንታይ በዲለዮ’የ ወደይ ክንድ’ዚ ጽዕነት ዘሰክመኒ። ኣማኻሪት፥ በዓልቤትኪ ብሕክምና ድዩ ኤችኣይቪ ከም ዘለዎ ተነጊርዎ? ንስኺኸ ብኸመይ ፈሊጥኪ? ደዋሊት፥ ባዕሉ’ዩ ነጊሩኒ። ኣዚና ኢና ንፋቐር ክሳብ ሕጂ፡ ኣብ ሓዳር ሓደስቲ እምበር 15 ዓመት ዝገበርና ኣይንመስልን ኢና። ብኽፉት ልቢ ስለ ንዘራረብ ኣብ መንጎና ዝኾነ ምስጢር ዝበሃል የለን። ብኸምዚ ኣርባዕተ ውሉዳት ኣፍሪና ኣሎና። እዚ እናኾነ ግና እዚ ክብለኪ ዝጸናሕኩ ሕማም ኣጋጢሙ። ኣማኻሪት፥ ካብ ዝሓም ክንደይ ገይሩ ኣሎ? ደዋሊት፥ እንታይ ፈሊጠ ኢልክኒ ኢኺ፡ ሕጂ ደኣ ራብዓይ ወርሑ ኣሕሊፉ ኣሎ። ኣማኻሪት፥ እሞ ኣብዚ ኣርባዕተ ወርሒ ዝኾነ ዘይውሑስ ጾታዊ ርክብ ፈጺምኩም ዲኹም? ደዋሊት፥", "char_count": 451, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00558", "text": "ርክብ ኣይነበረናን። ምስ መጽአ ኸኣ ንኸይራኸበኒ ዝኾነ ምኽንያት እናፈጠረ ይከላኸል ነይሩ። ስለምንታይ ከምኡ ይገብር ከም ዘሎ ብሕቶ ከዋጥሮ ምስ ጀመርኩ ግና ንሱ’ውን ግዜ ከይወሰደ ክነግረኒ’ዩ መሪጹ። እዚ ዅሉ ምኽንያት ነዓይ ከይልክም ዝገበሮ ምዃኑን፡ ደቅና ክዓብዩ እንተ ደኣ ኮይኖም ኣነ ጥዕና ክህልወኒ ስለ ዘለዎ ብሓደራ ንደቀይ ክከታተለሉ፡ ፍቓደኛ እንተ ደኣ ኮይነ ድማ እዚ ምስጢር ኣብ መንጎ ክልተና ሒዝና ከም ሰብ ሓዳር ክንቅጽል። ንዓይን ንስለ ደቀይን ክብል ኣብ መንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ዘሎ ርክብ ኣቋሪጽና ንሱ ከም ቀደሙ ሓላፍነት ወሲዱ ክኣልየና ከም ዝደልን ሓቢሩኒ። ክቕጽል ኣይደልን ዝብል እንተ ደኣ ኮይነ’ውን ክሳብ ካብዛ ዓለም እዚኣ እንፍለ ኣብ ጎነይ ደው ከም ዝብልን ሓቢሩኒ። እንታይ ከም ዝውስን ጠፊኡኒ። በቃ ጭንቀት ፈጢሩለይ። ኣማኻሪት፥ እዚ ሕማም ብኸመይ ከም ዝሓዞኸ ሓቢሩኪዶ? ደዋሊት፥ ንሱ እንድዩ ደኣ ክጭነቕ ዝገብረኒ ዘሎ። ከመይ ኢሉ ከምዚ ይገብር፡ ኣባይ እምነት ኣይነበሮን’ድዩ ኮይኑ ወይስ ዘጕደልኩሉ ነገር ስለ ዘሎ’ዩ? እዚ ኵሉ ምትእምማን ደኣ ኣበይ ኣሎ? እናበልኩ ንርእሰይ ብሕቶ ኣዋጢረዮ እነኹልኪ። ኣማኻሪት፥ እሞ ሓቲትክዮዶ? ንሱኸ እንታይ በለኪ? ደዋሊት፥ ቀቅድሚ ምጋሹ ናይ ድራር እንግዶት ስለ ዝነበሮ ኣብ ሓደ ቦታ ከይዱ ነይሩ። ናይ", "char_count": 749, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00559", "text": "ቀደም መማህርቲ ዝነበሩ ብሓደ ዝተራኸቡሉ ኣጋጣሚ ብምንባሩ፡ ቅድሚ ሓዳር ምግባሩ ሓንቲ ኣዝያ ትፈትዎ ዝነበረት ሰብ ኣብቲ ምሸት ምስኦም ነይራ። ሓደ ሓደ ክብሉ ከይተፈለጦ መስተ ምስ ኣብዘሐ፡ ሰታይ ስለ ዘይኮነ ድማ ክጻወሮ ኣይከኣለን። ብድሕሪ መስተ ዘሎ ከኣ ጠፊእኪዶ? ምስኣ ደቂሱ። ንሱ’ውን እናነበዐ’ዩ ነጊሩኒ። ነቲ ፍጻመ ኮነ ኢሉ ከም ዘይገበሮ፡ ክገብሮ ዝግቦኦ ዝነበረ ጥንቃቐ ብዘይ ምግባሩ ኣብ ከምዚ ዓይነት ጸገም ከም ዝወደቐን ብልቢ ከም ዝተጠዓሰሉን፡ ጌጋኡ ኣሚኑ ኣብ እግረይ ወዲቑ ይቕሬታ ሓቲቱኒ፡ ኣነ ግና ተቐርቂረ። ባዕሉ ይፈልጥ ከይብል፡ ከምዛ ክዕልለኪ ዝጸናሕኩ’ያ እታ ኣጋጣሚ። ሕራይ", "char_count": 382, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00561", "text": "እናነበዐ ምስ ነገረኒ ስምዒተይ ክጻወሮ ኣይከኣልኩን። እንታይ ከም ዝገብር ጠፊኡኒ ገለ እንተ ፈኾሰኒን መፍትሒ ሓሳብ እንተ ረኸብኩ ኢለ’የ ደዊለ። ኣማኻሪት፥ ንስኺኸ ኵነታትኪ ፈሊጥኪዶ?", "char_count": 117, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00562", "text": "ደዋሊት፥ ሽሕ’ኳ ንሱ ንዓይ ከይልክም ልዑል ጥንቃቐ እንተ ገበረ፡ ለኪምካኒ እናበልኩ ንነብሰይ ከም ዝተለኸፍኩ ሓሲበ ሕም ኢለ’የ ቀንየ። ንሱ ግና “ክልክመኪ እንተ ዝደሊ ንምንታይ ነጊረኪ?", "char_count": 119, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00565", "text": "ክንድ’ዚ ደንጒዩ ኢልኪ ኣይትሓስብን ዲኺ? ንስኺ ዘይትፈልጥዮ ስራሕ ኣለኒ’ድዩ? ንኣርባዕተ ወርሒ ዝጸንሕ መገሻ ርኢኽለይ ትፈልጢ?", "char_count": 82, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00571", "text": "ጌርኪ ኵነታትኪ ትፈልጢ፡” ምስ በለኒ ፍርሒ ድዩ ድንጋጸ ክርደኣኒ ዘይክእል ስምዒታት ክመላለሰኒ ጀሚሩ። ኣዝየ’የ ዘፍቅሮ ግና…። ኣማኻሪት፥", "char_count": 88, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00573", "text": "ከምቲ ዝበልኩኺ ንበዓልቤተይ ኣዝየ ስለ ዘፍቅሮ ካብ ነብሰይ ንላዕሊ’ውን ክብለኪ እኽእል። ኵሉ ዝሓለፈን ዘሎን ኣገናዚበ ካብ ንዕኡ ምኽሳር ሓደ ንኹን ዝብል ሓሳብ ይመጽኣኒ’ዩ። ግና እዚ ሕማም ኣዚዩ’ዩ ዘፍርሓኒ፡ በቃ ከምዛ ምውት ዝብል ኮይኑ’ዩ ዝስመዓኒ። ቀደም ንርእዮ ዝነበርና", "char_count": 177, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00574", "text": "ኤይድስ ዝሓመሙ ነብሶም ዝወድኡ ዓጽሚ ጥራይ ሒዞም ዝተረፉ’ዮም ነይሮም። በዓልቤተይ ሚዛኑ ደኣ ኣይጎድልን ድዩ እናበልኩ’የ ወግሐ ጸብሐ ዝርእዮ።", "char_count": 91, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00575", "text": "ኣማኻሪት፥ ሰላም ኣብዚ እዋን ብዛዕባ ኤችኣይቪ ዝወጽኡ ጽሑፋት ይኹኑ ምኽሪ ሞያውያን ኣንቢብኪ ወይ ተዓዚብኪዶ ትፈልጢ? ደዋሊት፥ ኦይ! ኣበይ ኣርኪበሉ ኢልክኒ ኢኺ። ምስ ቈልዑዶ ኮለል ንብል.።", "char_count": 122, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00576", "text": "ኣማኻሪት፥ ሓቅኺ፡ ቅድሚ ገለ ዓመታት፡ በዚ ሕማም ዝተለኽፉ ሰባት፡ ናይ ምክልኻል ዓቕሞም ምስ ጐደለ መድሃኒት ይጅምሩ ስለ ዝነበሩ ብዝሒ ሞት ይርኣይ ነይሩ’ዩ። ኣብዚ እዋን ግና፡ ዝኾነ በዚ ሕማም ከም ዝተለኽፈ ዝተረጋገጸ ሰብ’ዩ ጸረኤችኣይቪ መድሃኒት ዝጅምር።", "char_count": 165, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00578", "text": "ዘለዉ፡ ጥዑይን ሕሙምን ክፈላለይሉ ዘይክእሉ ደረጃ ተበጺሑ ዘሎ። በዚ ምኽንያት ድማ ልክዕ ከም ጥዑይ ሰብ ሰሪሖም ኣፍረይቲ ዜጋታት ዝኾኑ ዘለዉ። ብኻልእ ወገን ኣብ እዋን ጥንሲ ብዝግበር ዘሎ ዕቱብ ምክትታል፡ ምስዚ ሕማም ዘለዋ ነብሰ ጾራት", "char_count": 151, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00581", "text": "መድሃኒትን ጥዑያት ቈልዑ ይውለዱ ኣለው። ብተወሳኺ ብሚኒስትሪ ጥዕና ብዝካየድ ዘሎ ጐስጓሳት፡ ንቕሓት ስለ ዝበረኸ፡ ምስ ኤችኣይቪ ዘለዉ ሰባት ዘይከም ቀደም ኣብ ቅድሚ ሰብ ወጺኦም ብዛዕባ ሕማሞም ክዛረቡ ኪኢሎም ኣለዉ።", "char_count": 138, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00583", "text": "ይኹን ደኣ’ምበር ንሕማም ስለ ዝኸሓድካዮን ዝፈራሕካዮን ለውጢ ተምጽእ ማለት ኣይኮነን። ሽሕ’ኳ በዓልቤትኪ፡ ከምቲ ንሱ ዝበሎ እቲ ውሳነ ናትኪ እንተኾነ፡ ካባኺ ግና ሞራልን ሓገዝን’ዩ ዝደሊ።", "char_count": 120, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00586", "text": "ንዘለኩም ሓድሕዳዊ ፍቕርን ምትእምማን ዝገልጽ ስለ ዝኾነ፡ ዝሓለፈን ዘሎን ዝመጽእን ህይወትኩም ኣብ ግምት ብምእታው ክትውስኒ ይላበወኪ። ደዋሊት፥", "char_count": 91, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00587", "text": "ንሱ እንድዩ ደኣ ድንግርግር ኣእትዩለይ ዘሎ። ኵሉ ኵነታቱ ኮነ ኢሉ ከም ዘይገበሮን ኣባይን ኣብ ደቀይን ሓልዮት እንተ ዘይህልዎ ከምዚ ኣይምገበረን። ግና ከኣ እዚ ሕማም… ዋእ! እንድዕሉ በጃኺ። ኣማኻሪት፥ ኣይትደናገሪ ሰላም። ብርግጽ ህድእ ኢልኪ ምሕሳብ ከድልየኪ’ዩ። ግና ሓደ ክትግንዘብዮ ዘለኪ ነገር ኣብዚ ሕጂ እዋን ዕድመ", "char_count": 206, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00591", "text": "ኣማኻሪት፥ እዚ ማለት ክልተ መጻምድቲ፡ ሓደኦም ጥራይ በዚ ሕማም ዝተለኽፈ ምስ ዝኸውን፡ ግቡእ ዝኾነ ክትል እናተገብረሎም፡ ቈልዓ ክወልዱ ኣብ ዝወሰንሉ እዋን ብስሩዕ መድሃኒት እናወሰዱ ካብ ኤችኣይቪ ነጻ ዝኾነ ቈልዓ ክወልዱ ይኽእሉ’ዮም።", "char_count": 150, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00593", "text": "ካልእ ምኽንያት እንተ ዘይተፈጢሩ ብሰንኪ ብኤችኣይቪ ዝርአ ዝነበረ ምፍልላይ ዳርጋ የለን ክበሃል ይከኣል’ዩ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ኵነታት ምስ በዓል ሞያ ምዝርራብ ኣገዳሲ’ዩ።", "char_count": 109, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00597", "text": "ስምዒታዊ ስጉምቲ ነጻ ኴንኪ፡ ብዝርዝር ጽሒፍኪ ኣቐምጥዮ። ዝሓሸ ዝበልክዮ ኣመዛዚንኪ ድማ ክትውስኒ እላበወኪ። ደዋሊት፥ በሊ የቐንየለይ! ኣዝየ’የ ዘመስግነኪ። ዋላ’ኳ ኵሉ ኣይኹን ቍሩብ ግና ፍዅስ ኢሉኒ፡ ብፍላይ", "char_count": 134, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00598", "text": "እታ ዝተፈላለየ ውጽኢት ዘለዎም ስድራቤታት ኣለዉ ትብል ሓሳብ፡ ገለ ክትፈትሓለይ ትኽእል ኮይኑ ይስመዓኒ። ዝሓሸ ዝበልክዎ ክውስን ኣምላኽ ይሓግዘኒ ብሩኽ መዓልቲ። ኣማኻሪት፥ ኣነ’ውን ምኽሪ ደሊኺ ኣገልግሎትና ምርጫኺ ስለ ዝገበርኪ አመስግነኪ፣ ብሩኽ መዓልቲ። ድቦላ ወዲቑኒ! ድቦላ ወዲቑኒ!", "char_count": 183, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00604", "text": "ሃብተሚካኤል ዕቝባስላሴ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 2 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 3 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 4 45 46 47 48 49 50", "char_count": 151, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00607", "text": "6. ሕልፈት ህይወት 8. ዓይነት ጒጠት፡ ቆንጣጢ መስማር፡ ጒጤት 10. ናይ ቃንዛ ድምጺ 12. ከተ፡ ኣእተወ፡ ረጒረጐ 13. ንርእሲ ተሰኪሙ ዝርከብ ኣካልና", "char_count": 98, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00610", "text": "23. ድምጺ መኪና 24. ዓሌት ድሙ ዝኾነ እንስሳ 26. ደንደስ ውሕጅ (ሩባ) 27. ፈረሻ፡ ተቆጻጸራ፡ መርመራ 28. ኣለባሚ፡ ኣፍላጢ፡ ኣሰልጣኒ 29. ናይ ሕጂ፡ ግዜዚ፡ እዋናዊ", "char_count": 113, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00622", "text": "42. መኪና ክትግበስ እተስምዖ ድምጺ 43. ዓይኒ ምዕማት 46. ካብ ኣልኮላዊ መስተ 47. ቃላት ኣብ ወረቐት ኣንበረ 49. ህሉው ግዜ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን 50. መወልዒ ሓዊ", "char_count": 109, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00623", "text": "51. ጥሜት፡ ደርቂ ምሕደራ ግዜ ምሕደራ ግዜ “ሕጽረት ግዜ ዘይኰነስ፡ ኣንፈት ዘይምህላው እዩ እቲ ጸገም። ንኩላትና ኣብ መዓልቲ ዕስራን ኣርባዕተን ሰዓታት ኣለና” - ዚግ ዚግላር። ሰብ መዋቲ’ዩ፡ እንተዀነ ነቶም ብድሕሪኡ ዝተርፉ ሰባት ዘገድሶም፡ እቲ ሰብ ክንደይ ዓመት ከም ዝጸንሐ ዘይኮነ፡ ኣብ ዕድመኡ እንታይ ከም ዝሰርሐን ከም ዘበርከተን እዩ። በዚ መገዲ’ዚ ሓደ ሰብ ካብ ነብሱ ሓሊፉ ንኻልኦት’ውን ኣገዳሲ ይኸውን እዩ። ካብቲ ግዜኡ ብኸንቱ ኣባኺኑ፡ ንነብሱን ዓለምን ሓንቲ ኣበርክቶ ከይገበረ ኣሪጉ ዝሞተ፡ እቲ ግዜኡ ብግቡእ ኣመቓሪሑ ብምዕያይ ንዘንትእለት ዘክሮ ኣበርክቶ ሓዲጉ ሓዊሓዊ እናሸተ መንእሰይ ከሎ ዝሓለፈ ብዕጽፍታት ይበልጽ።", "char_count": 408, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00624", "text": "ንቕሓትን ልቦናን ደቂ ሰብ ብምቕራሕ ብግዜ’ዩ ዝምዘን። ነዊሕ ጕዕዞ ብሓንቲ ስጕምቲ’ዩ ዝጅምር። ንውሓት ዕድመና ኸኣ፡ በቲ ዝደቐ መዐቀኒ ግዜ ይፍልም። ህይወት፡ ሕማቕ ጠባያት ንምእራም እኹል ግዜ ኣለዋ። ስለዚ፡ ዝዀነ ሰብ መደባቱ ብግቡእ ሓንጺጹ ክምርሽ ይግባእ። ንግዜኻ ብግቡእ ብምጥቃምካ ክትረኽቦ እትኽእል ውልቃውን ማሕበራውን ክብርታትን ዓወትን ኣዝዩ ብዙሕ እዩ። ኣብ ህይወትና ንእሽቶይ ዝመስለና ካብ ግዜና ቀዳምነታት ብምሃብ ንሰባት ንምሕጋዝ እንህቦ ሓገዝ ኣብቶም ሰባት እነመዓራርዮ ክፋል ህይወት፡ እነብርሆ ጸላምን እንፈጥሮ ሰላምን መዘና ኣልቦ እዩ። ነዚ ሓቂ’ዚ ተረዲእና ኣብ ነፍሲ ወከፍ ካልኢት ንዘሎ", "char_count": 387, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00627", "text": "ብምግንዛብን፡ ንግዜና ብግቡእ እናተጠቐምና ብዝለዓለ ክንረብሓሉ ምስ እንጽዕር ውጽኢቱ ብኣጋ ክንርእዮ ኢና። ናይ ባህሪ ለውጢ ናይ ባህሪ ለውጢ “ብዘይ ለውጢ ምዕባለ ዝበሃል የለን። እቶም ሓሳባቶም ክቕይሩ ዘይክእሉ ሰባት ክቕየሩ ኣይክእሉን እዮም”- ብምባል እዩ ጆርጅ በርናርድ ሻው ንለውጢ ዝገልጾ።", "char_count": 188, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00630", "text": "እንጐዓዝ። እወታውያን ልምድታትና በቶም ዘየድልዩና ሕማቕ ልምድታት እናተዓብለሉ ዝኸዱሉ ግዜ’ውን ውሑድ ኣይኮነን። ንኣብነት፡ ዝዀነ ወልፊ ጐዳኢ ምዃኑ እናፈለጥናዮ፡ ካብ ምዝውታሩ ዓዲ ኣይንውዕልን። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ ድማ፡ ካብ ሓደ ጽቡቕ ተግባር ንኽትለምዶ እቲ ሕማቕ ዝቐለ ኰይኑ ይጸንሓካ። ብፍላይ ኣዕሩኽካ፡ መዛኑኻ፡ መሳርሕትኻ፡ ምናልባት እውን ናይ ቀረባ ኣባላት ስድራ ቤትካ ዘውትርዎ እንተዀይኑ፡ ናባኻ’ውን ናይ ምሕላፍ ዕድሉ ዝዓበየ እዩ። ሕማቕ ልምዲ ዓዘቕቲ እዩ። ክትኣትዎ እንከለኻ ኣይርደኣካን። ኣብቲ ሕማቕ ዘሎ ጽቡቕ ዝመስል’ዩ ዝቆጻጸረካ። ቀስ እናበለ ድማ፡ ሒዙ የስጥመካ። ሕማቕ ባህሪና ክንገድፎ ወይ ምሕያሽ ክንገብር እንተኾይንና ግን፡ ባህርያዊ ለውጢ ክነምጽእ ክንግደድ ኢና። ነዚ ንምትግባር ከኣ፡ ፈለማ ዝመጽእ ኣብ ኣእምሮና ናይ ለውጢ ሓሳብ ምስራጽ እዩ። ሓሳቡ ክቕይር ዘይከኣለ ሰብ ባርያቱ ክቕየር ኣይክእልን እዩ። ምናልባት እታ ንእሽቶ ለውጢ ሽዑ ንሽዑ ዓቢ ጽልዋ ዘይክህልዋ ትኽእል እያ፣ የግዳስ ምሕያሽ ግድን እዩ ንለውጢ", "char_count": 601, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00632", "text": "ዘለዎ ክዉንነታዊ ብድሆ ተረዲኦም ዝተበገሱን ነዚ ኩነት ተዓዊቶምሉ እዮም። እቲ ሕቶ፡ ክሳብ ክንደይ ብዕምቆት ኣስተንቲንካ ህይወትካ ንምቕያር ተበጊስካ ኣለኻ ዝብል’ዩ። ንማለቱ እተን ቀዳሞት ውድቀትካ’ውን ካብዚ ምኽንያት ኣይሓልፋን እየን። ማለት ነቲ ነገር ሳዕቤኑ ናይ ብሓቂ ብደቂቕ ክሳብ ክንደይ ተረዲእካን ብመንጽሩ ድማ ከተወግዶ ተበጊስካሉን፡ ኩሉ ዓይነት ለውጢ ዋጋ ይሓት እዩ። ንዕኡ ክትገድፎ ኣብ ትጅምረሉ ዝስመዓካ ሓያል ቀጨውጨውታ ግዝያዊ ሕማም ርእሲ… ካልእ ከም ውሁብ ወሲድካ። ከምኡ’ውን ካብቲ ነቲ ወልፊ ዘኻኽር ሰብ ይኹን ከባቢ ክትርሕቕን ካልእ ናብኡ ንኽትምለስ ካብ ዝደፋፍኡኻ ክትእለን ድሉውነትካ ፈትሽ። ነዚ ሚዛን ሓይልኻን ከጋጥመካ ዝኽእል ነገራትን ከይዳህሰስካ ዝግበር ተበግሶ ለውጢ ዕዉት ከይከውን ዘለዎ ተኽእሎ ዓቢ እዩ። ስለዚ ካብ’ቲ ሕሉፍ ውድቀትካ ተማሂርካ፡ ዕቱብ ዝኾነ ተበግሶ ውሑስ ሂወት ክትገብር ይምረጽ። ምጅማር ዓቢ ዕማም’ዩ፣ እቲ ምንታይ፡ ቀዳመይቲ ስጉምቲ ከይከድካ፡ ካልኣይቲ ክትደግም ዝከኣል ስለ ዘይኮነ። ስጉምትታትካ ተደሚረን ድማ‘የን ናብቲ ብማዕዶ ዝርኣየካ ሕልምኻ ከብጽሓኻ ዝኽእላ። ጌጋኻ ተመሃረሉ ደኣ እምበር ኣውዲቑ ክረግጸካስ ኣይትግደፎ። ጌጋታት መናብርቲ ሰባት ክሳብ ዝኾኑ ሓንሳብ ተጋግየ እየ ኢልካ ተስፋ ክትቆርጽን ንነብስኻ ከም ዘይዕደለኛ ክትወስዳን ኣይግባእን። ኣብ እትጋገየሉ እዋን ሕማቕ ክስመዓካ ይኽእል’ዩ። ንጌጋታትካ ልዕሊ ዓቐን ክብሪ ሂብካ ግን ክትንብርከኸሎምን ክትሰግደሎምን ውዒልካ ኣይትሕደር። ሓንሳብ ከም ዝተጋገኻ ኣሚንካ፡ ይቕረ እንተ ኢልካ ካብቲ ጌጋ ጥራይ ደኣ ተመሃር እምበር፡ ኣቲኻ ወጺኻስ፡ ኣይትዘክሮ።", "char_count": 935, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00633", "text": "ሕቶ እተመሳቐለ ቃላት ሕቶ እተመሳቐለ ቃላት ኤርንስት ሃከል ኤርንስት ሃከል ብ16 ለካቲት 1834 ኣብ ፖትስዳም - ጀርመን ዝተወልደ ኤርንስት ሃከል፡ ኣብ መጽናዕቲ ኢኮሎጂ፡ መሪሕ ተራ ከም ዝተጻወተ እዩ ዝንገረሉ። ኢኮሎጂ፡ ኣብ ልምድታት ህይወታውያን ብሕልፊ ድማ ምስ ከባቢኦም ዘለዎም ዝምድና ዘተኩር ናይ ዓውዲ ስነ-ህይወት", "char_count": 205, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00636", "text": "የጽንዕ። እዚ ንዝምድና ኣካላዊ ወይ ነገራዊ ትሕዝቶ ምድርን ንባዮሎጂያዊ ዝምድናን ህይወታውያን ዝድህስ ምርምር ንመጀመርታ እዋን፡ ኣብ 186 እዩ ብጀርመናዊ ተመራማሪ ባዮሎጂ ኤርንስት ሃከል ተኣታትዩ። ኢኮሎጂ፡ ዝብል ቃል’ውን ካብ ግሪኻዊ ቋንቋ ‘ኦይኮስ’ ዝተወስደ ኰይኑ፡ ‘ኣብ ትሕቲ ሓደ መነባብሮ ዝተጠርነፉ ስድራን ዝምድናን’ ዝብል ትርጒም ኣለዎ። ዓውዲ ኢኮሎጂ፡ ኣብ ተምሳጥን ተወሳኺ ምርምርን ናይ’ቲ ውሩይ ፈላስፋን ባዮሎጂካዊ ምርምራትን ቻርለስ ዳርዊን ዝተመርኰሰ ኰይኑ፡ ኣብ ከም ፊዚክስ፡ ኬሚስትሪን ባዮሎጂን ዝኣመሰሉ ዓውድታት ንዘሎ ዝምድና ናይ ሳይንስ የጠቓል እዩ። ኢኮሎጂ፡ ውጽኢት ኣየር ዝዀኑ ከም ካርቦን ዳይኦክሳይድን ኦክሲጂን፡ ምስ ህይወታውያን ዘለዎም ዝምድና ዝፍትሽ ኮይኑ፡ ንኣነባብራን ምድራዊ ዝምድናን ህይወታውያን እውን ዘጽንዕ እዩ። ጥቕስታት ፍርሒ ጥቕስታት ፍርሒ • “ፍርሒ፡ ኣእምሮኻ ንኽድርተካ ዝፈጠሮ ምትላል እዩ።” - ካርል ዩንግ - ካርል ዩንግ • “ፍርሒ ንመጻኢ ፍጹም ኣይሃንጾን እዩ። ንመጻኢ ተስፋ እዩ ዝሃንጾ።” - ዘይተፈልጠ • “ሰሓቕ፡ መርዚ ናይ ፍርሒ እዩ።” - ጆርጅ ማርቲን። - ጆርጅ ማርቲን። • “ምዝንጋዕ ኣብ ህይወት ንዘጋጥም ፍርሒ የቃልሎ እዩ።” - ዲን ካቫናግ - ዲን ካቫናግ • “ኣብ መንእሰይ ወዲ ተባዕታይ፡ ቀዳማይ ምልክት ፍቕሪ ፍርሒ እዩ፡ ኣብ ጓልኣንስተይቲ ከኣ ድፍረት።” - ቪክቶር ሁጎ - ቪክቶር ሁጎ • “ሕሉፍ ታሪኽካ ብዘይ ጣዕሳ ተቐበሎ፡ ህሉው ኩነታትካ ብርእሰ ተኣማንነት ተታሓዞ፡ ንመጻኢ ድማ ብዘይ ፍርሒ ኣቋምት።” - ጆን ግራዝ - ጆን ግራዝ • “ሽግር ምእንቲ ከይገጥመካ ብእትፈጥሮ ፍርሂ ዝያዳ ከም እትሽገር ንልብኻ ንገራ፣", "char_count": 950, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00637", "text": "ምኽንያቱ ሕልማ ንምንዳይ ዝወፈረት ልቢ ክትሽገር ተራእያ ኣይትፈልጥን’ያ።” - - ፓውሎ ኰልዮ ፓውሎ ኰልዮ • “ስጉምቲ ከይወሰድካ፡ ናይ ፍርሒ ሓሳብ ንጸገም ኣይስዕሮን እዩ።” - ክሌመንት - ክሌመንት 2 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ካብ ከፈልኩሉ’ስ . . . ቅድሚ ወርሒ ኣቢሉ ይኸውን፣ ሓንቲ መሓዛና ብዛዕባ ኣብ ሓንቲ ቤት መግቢ ዝተመገበታ ‘ጥዕምቲ’ መግቢ ትነግረና’ሞ ኣስዒብ ኣቢላ ከኣ ንሕና’ውን ግድን ክንጥዕማ ከም ዘለና ትላበወና። ብድሕሪኡ ሓንቲ ካባና ንመሳርሕታ መሪሓተን ብሓባር ናብታ ዝተባህለት ቤት መግቢ ብምኻድ ነታ ‘ጥዕምቲ’ መግቢ", "char_count": 348, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00638", "text": "ኣዘዛ። ይኹን’ምበር ከም ትጽቢተን ክትከውን’ሲ ይትረፍ ወላ ተጻዊረን ክበልዓኣ’ውን ኣይከኣላን። ካብ ኩላተን እታ ዝወሰደተን መሓዛና ጥራይ ብሓይሊ በሊዓታ። “ስለምንታይ ጸሊእክዮ ከለኺ ትበልዕዮ፧ ዘይትገድፍዮ ዝነበርኪ፧” ምስ በልናያ “እንታይ ደኣ’ሞ ክገብር፣ ከፊለሉ እንድየ። ኣማራጺ የብለይን፡” ክትብል እያ ዝመለሰትልና። ንሕጂ እምበኣር ብዛዕባ’ዛ መሓዛይ ዝበለታ “ስለ ዝኸፈልኩሉስ ክበልዖ ግድን እዩ” ዝዓይነቱ ሓሳብ ክዛረበላ እደሊ። ንሳ፡ ነታ መግቢ ንኸይትበልዓ ኣማራጺ ነይሩዋ እዩ። ሓንሳብ ጥዒማ ስለ ዝጸልኣታ’ውን ካብ ዘይምችኡነት እናተሰምዓ ትበልዓ፣ እንተትገድፋ ትኽእል ነይራ’ያ። ይኹን’ምበር ነዚ ኣማራጺ’ዚ ከይትርኢ እታ “ሕሳብ ከፊለሉ እንድየ” ትብል መጎተ ጋሪዳታ ኣላ። እዚ መጎተ’ዚ ኣብ ስነ ልቦና ‘ግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት’ (sunk cost falacy) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ጥሑል ወጻኢታት ኣቐዲምና ዘውጻእናዮም ወይ ዝኸፈልናዮምን ኣብ መጻኢ እንወስዶ ውሳነ ብዘየገድስ ከኣ ክምለስ ዘይክእል ዋጋ እዩ። ንገንዘብ፣ ግዜ፣ ጻዕሪ፣ ጸዓት ወዘተ ከኣ የጠቓል። ንኣብነት ሓንቲ 10 ደቓይቕ ዝንውሓታ ፊልም ክንርኢ ንጅምር። ንኣስታት 20 ደቓይቕ ርኢና ከነብቅዕ ግን ፍጹም ክትምስጠና ኣይከኣለትን። ስለዚ ነቋርጻ’ዶ ንቐጽላ፧ ዝብል ክልተ ኣማራጺታት ኣለና። ነዚ ንምውሳን ኣብ ግምት ከነእትዎ ዝግብኣና እታ ፊልም በዚ ዘላቶ’ዶ ትቕጽል ትኸውን ወላስ ኣብዘን ዝተረፋ ደቓይቕ ዝሓሸ ትሕዝቶ ይህልዋ ይኸውን ዝብል እዩ። እቲ ኣቐዲምና ዘጥፋእናዮ 20 ደቓይቕ ክንመልሶ ኣይንኽእልን ኢና። ‘ካብ ጀመርኩዋ’ስ ክውደኣ ደኣ’ ብምባል ግዳ ነተን ዝተረፋ 80 ደቓይቕ ክንርእየን ምስ ንውስን ግን ኣብ 20 ደቓይቕ ከቋርጽ ዝግብኦ ዝነበረ ብኽነት ግዜ ናብ ናይ 10 ደቓይቕ ብኽነት ይቕየር። ብተመሳሊ፣ ኣብ ንግዲ ዘይምሕር ክሳራ ኣጋጢሙና ከብቅዕ፣ ኣብ ክንዲ ካልእ መፍትሒታት ሃሰው ንብል፣ ዝኸሰርናዮ ከነምልስ ክንብል ኣብታ ዝሓዝናያ ንደርቕን ዝያዳ ወፍሪ ንገብርን። ገለ ትካላት፡ መኽሰብ ከኻዕብታሉ ብምባል ዝሓንጸጻኦ ትልሚ፣ ክሳራ ጥራይ ኮይኑ እንተረፈ’ውን ኣብኡ ዝቕጽላ ኣለዋ። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፣ ወነንቲ ብርኪ ዘውፈርዎ ገንዘብ ክሳራ ምስ ዘስዕበሎም ብዝበለጸ ነታ ብርኪ ሒዞማ ከም ዝቕጽሉን ምሻጥ ከም ዝኣብዩን እዩ። ኣብ ዝምድናታት እንተመጺና’ውን እዚ ግጉይ መጎተ’ዚ ቀሊል ዘይኮነ ጽልዋ ኣለዎ። ተስፋ ኣብ ዘይብሉ ምሕዝነት ወይ ዕርክነት፣ “ነዚ ዝምድና ብዙሕ እየ ሓብሒበዮ፣ ስለዚ ኣብ ሕጂ በጺሐ ክገድፎ ኣይክእልን እየ፡ ” ብምባል ጥራይ ትልኽ እናበለ ነሳልዮ ውሑዳት ኣይኮንናን። ኣብ ውልቀ ሰባትን ትካላትን ከይተሓጸርና ሃገራት’ውን በዚ ግጉይ መጎተ ተደሪኸን ሓያለ ግጉይ ውሳነታት እየን ዝወስዳ። ንኣብነት፡ ኲናት ኣብ ዝኽሰተሉ ወላ’ውን እቶም ይዕወቱ ከም ዘየለዉን ንመጻኢ’ውን ከም ዘይዕወቱ ዝፈልጡን ብኣግኡ ከቋርጹ ዘለዎም ተኽእሎ ኣዝዩ ትሑት’ዩ። ‘ክንድ’ዚ ሰብን ኣጽዋርን ኣጥፊእና፣ ሕጂ ንድሕሪት ኣይንምለስን ኢና’ ብዝብል ሓሳብ ንህዝቦም ኣብ ታኼላ ይሸምሙ። እቲ ኣብነታት ብዙሕ እዩ፣ ግጉይ መጎተ “ጥሑል ወጻኢታት” ከኣ ኣብ መዓልታዊ ህይወትና ጽልዋ ዘለዎ እዩ። እዚ ግጉይ መጎተ’ዚ ካብ ክልተ ረቛሒታት ከም ዝምንጩ ይንገር። እቲ ቀዳማይ፡ ጽልኣት ክሳራ ዝበሃል ኮይኑ እቲ ኣቐዲምና ዘውጻእናዮ ወጻኢታት ክሳራ ኮይኑ ንኸይተርፍ ብምሕሳብ፡ ኣብቲ ሒዝናዮ ዘለና ንጥፈት እናጸላእናዮ ንቕጽል። ንኣብነት ዘድሊ ገንዘብ ብምኽፋል ሓደ ሞያ ክንመሃር ንጅምር። እንተኾነ ድሕሪ ግዜ፣ ምሳና ከም ዘይከይድን ኣብ ልዕሊኡ ዝኾነ ተገዳስነት ከም ዘይብልናን ንግንዘብ። ስለዚ ከነቋርጾ እዩ ዝግብኣና። እንተኾነ እተን ዝኸፈልናየን ገንዘብን ግዜን ስለ ዘሕምማና ነቲ ትምህርቲ ስቕ ኢልና ንቕጽሎ፣ ምኽንያቱ ምቁራጽ ማለት ነቲ ኣቐዲምና ዝኸፈልናዮ ከም ምኽሳር ኮይኑ ስለ ዝስመዓና። ኣብዚ ክንዝንግዖ ዘይብልና", "char_count": 2166, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00639", "text": "ግን ነቲ ትምህርቲ ስለ ዝቐጸልናዮ ነቲ ኣቐዲምና ዝኸፈልናዮ ወጻኢታት ንመልሶ ማለት ኣይኮነን። ንቐጽል ነቋርጽ ብዘየገድስ እቲ ዝኽሰር ተኸሲሩ እዩ። ስለዚ ውሳነና ኣብ ናይ ሕጂ ድሌታትናን ናይ መጻኢ ረብሓናን ደኣ’ምበር ኣብ ናይ ሕሉፍ ክፍሊት ኣይኮነን ክምርኮስ ዘለዎ። እቲ ካልኣይ፡ ዘይምውህሃድ ርድኢት ዝበሃል ኮይኑ ኣብ ኣእምሮና ብእንሕዞ ተገራጫዊ እምነት ዝፍጠር እዩ።", "char_count": 236, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00640", "text": "ንሓደ ዝጀመርናዮ ዘየርብሓና ንጥፈት ንኸይነቋርጾ፣ መንነትና ከይትንክፈልና ስለ ንሰግእ ንቕጽሎ። ንኣብነት ንነብስና ከም በላሕቲ እንድሕር ንሓስባ ኮይንና፣ ንዝጀመርናዮ ነገር ከነቋርጾ ከለና ኣቐዲምና ክንጅምሮ ከለና’ውን ጌጋ ውሳነ ወሲድና ከም ዝነበርና እዩ ዘስምዕ። ስለዚ ‘በሊሕ እንከለኹ ከመይ ጌረ ጌጋ ውሳነ ክወስድ ይኽእል፧ ወይ በሊሕ ኣይኮንኩን ማለት’ዩ’ ናብ ዝብል ምግርጫው ስለ ንኣቱ፣ ንመንነትና ክንከላኸል ክንብል ኣብቲ ንጥፈት ንቕጽል። ግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት ኣብ ህይወትና ካብ ዝነኣሰ ክሳብ እቲ ዝዓበየ ሃሰያ ከውርደልና ይኽእል። ብኡ ተደሪኽና ውሳነ ኣብ ንፍጽመሉ ግዜ፣ ንዓና ዝጎድእ ጌጋ ውሳነ ኢና ንወስድ። ኣብ ክንዲ ብወድዓውነት ንሓስብ ኣደዳ ናይ ሰንካም ዑደት ኢና ንኸውን። ግዜና፣ ገንዘብናን ጸዓትናን ምውፋር ንቕጽሎ። ግን ከኣ ንዘይንረብሓሉን ከምዘይንረብሓሉ ከኣ ንፈልጦን ጉዳይ። ካብ ጀመርናዮ ኢልና ንውድኦ ፊልምታት ተኣኻኺቡ ካብ ዕድመና እዩ ግዜ ዝሸርፈልና። ንዓመታት እንዲና ብሓደ ዜርና ኢልና ንቕጽሎ ዝምድና ናብ ቀጻሊ ስቓይን ዘይሕጉስ ህይወትን እዩ ዘቃልዓና። ብዙሕ እንድየ ጽዒረሉ ኢልና እንደፍኣሉ ፕሮጀክት ካብ ፍሽለት ናብ ፍሽለት ጥራይ እዩ ዘሰጋግረና። እቲ ዝኸፍአ ክፋሉ፣ መጠን ናይቲ እነውፍሮ ኣብ ዝውስኸሉ፣ መጠን ናይቲ ኣብቲ ንጥፈት እንጸንሓሉ ግዜ ከኣ ይውስኽ። ብኡ መንጽር ከነቋርጽ ዘለና ተኽእሎ ይትሕት። ግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት፣ ዋላ’ኳ ሳዕቤኑ ከምዚ ዝረኣናዮ እንተኾነ ክውገድ ዘይከኣል ግን ኣይኮነን። ብዛዕባኡ ዘጽንዑ ምሁራት ነዞም ዝስዕቡ መፍትሒታት የቕርቡ። እቲ ቀዳማይ መገዲ ብዛዕባኡ ምፍላጥ’ዩ። እዚ ግጉይ መጎተ’ዚ ከም ኣምር ከም ዘሎ እንተፈሊጥና ጥራይ ሓደ ስጉሚ ንቕድሚት እዩ። ንብድሕሪ ሕጂ እንወስዶም ውሳነታት’ውን ብኡ ንጽሎ ከይንህሉ ከነስተውዕል ንኽእል ኢና። ነዚ ንምትግባር፣ ውሳነ ኣብ ንወስደሉ ነዞም ሕቶታት ንነብስና ንሕተታ፥ ‘እንታይ ከይከስር እየ ዝፈርሕ ዘለኹ፧ እዚ ፍርሒ’ዚ ኸ ከመይ ኢሉ’ዩ ንድሕሪት ዝውጥጠኒ ዘሎ፧ ጻዕረይ ክዕወት ክሳብ ክንደይ ሓቀኛ ተኽእሎ ኣለዎ፧ ኣብ ቦታይ ካልእ ሰብ ኮይኑ የውፍር እንተዝህሉ፣ እንታይ ኢለ ምመዓድክዎ፧ ኣባኻኒ ኮይነ ከይረአ ድየ ዝፈርሕ ዘለኹ፧ እዚ ፍርሒ’ኸ ወድዓዊ ድዩ፧’ ቀጺልና ኣብ መጻኢ ጥራይ ብምትኳር ንዝኾነ ውሳነ ንሕጅን ብሕጅን ጥራይ እነውጽኣሉ ወጻኢታትን እንረኽበሉ ረብሓን ሓሲብና ንወስኖ፣ ናይ ሕሉፍ ኣየገድሰናን’ዩ። “እዚ ኹሉ ኣብዚ በጺሐ ደኣ . . .”፣ “ሕጂ ደኣ’ሞ ዝበዝሕ ክፋላት ተኸታቲለዮ እንድየ . . .”፣ “ እሞ ዳርጋ ክልተ ዓመት እንድየ ኣጥፊአላ . . .”፣ “ገንዘበይ ጫሕ ኣቢለ ከብቅዕ ደኣ . . .” ወዘተ ዝብሉ ሓረጋት ነስተውዕለሎም። ብግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት ንጽሎ ከም ዘለና ዘርእዩ ምልክታት እዮም። ብተወሳኺ፣ ንነፍሲ ወከፍ ውሳነ ኣብ ሕሉፍ ዝገበርናሉ ወፍሪ ዕሽ ብምባል፣ ልክዕ ከም ሓድሽ ምርጫ ንርኣዮ። ንኣብነት፣ ዝገዝእካዮ መግቢ፣ ዝኸፈልካሉ ዋጋ ብዘየገድስ ንክትበልዖን ክትገድፎን ሓድሽ ምርጫ እዩ ዘለካ። ሕሳብ ስለ ዝኸፈልካሉ ግድን ክትምገቦ ኣለካ ዝብል ወጣጢ የብልካን። ከፊልካ ምእዛዝካ ሓደ ውሳነ እዩ። ክትምገቦን ዘይክትምገቦን ከኣ ነብሱ ዝኸኣለ ካልእ ምርጫ እዩ። ክልቲኦም ውሳነታት ዘራኽብ የብሎምን። ክራኸቡላ ዝኽእሉ መገዲ ሓንቲ እያ፡ መገዲ ‘ግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት’። ኣብ መወዳእታ፣ ዝጠፍአ ከም ዝጠፍአ ተገንዚብና፣ ብኣግኡ ምቁራጽ ካብ ተወሳኺ ብኽነት ዘገላግል ምርጫ ምዃኑ ምርዳእ የድሊ። ከምቲ ዝብልዎ፣ ምስ ዝጠሓለት መርከብ ኣይንጥሓል። ኣብ ሕብረተሰብና’ውን ካብዚ መልከፍቲ ናይ ‘ግጉይ መጎተ ጥሑል ወጻኢታት’ ክንጥንቀቕ እተዘኻኽር ምስላ ኣላትና፣ “ዓሻ’ስ ገበጣ ክሳብ ዝውዳእ ይጻወት።” አምበኣርከስ ነዛ ጽሕፍቲ ክሳብ እዛ መወዳእታ፣ ናይ ብሓቂ መሲጣትኩም ደኣ’ምበር ‘ካብ ጀመርኩዋ’ ኢልኩም ግዜኹም ኣባኺንኩም ኣንቢብኩማ ከይትኾኑ ተስፋ እገብር።", "char_count": 2188, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00651", "text": "ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ ናይ መበል 13 ሰሙን ፕሪመር ሊግ ናይ መበል 13 ሰሙን ፉልሃም - ማን ሲቲ 10፡30 ድ.ቀ ፉልሃም - ማን ሲቲ 10፡30 ድ.ቀ ቦርንማውዝ - ኤቨርተን 10፡30 ድ.ቀ ቦርንማውዝ - ኤቨርተን 10፡30 ድ.ቀ ኒውካስል - ቶተንሃም 1፡15 ድ.ቀ ኒውካስል - ቶተንሃም 1፡15 ድ.ቀ ላ’ሊጋ ናይ መበል 15 ሰሙን ላ’ሊጋ ናይ መበል 15 ሰሙን ባርሴሎና - ኣትለቲኮ ማድሪድ 1፡0 ድ.ቀ ባርሴሎና - ኣትለቲኮ ማድሪድ 1፡0 ድ.ቀ ኣብዚ ወቕቲ ናብ ሊቨርፑል ዝተሰጋገረ - ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ሰንበት ንዌስትሃም 2ብ0 ኣብ ዝሰዓሩሉ ጸወታ፡ ቀዳመይቲ ናይ ፕሪመር ሊግ ሸቶኡ ብማልያ ናይ’ዛ ክለብ ኣመዝጊቡ። እዚ ኤርትራዊ ሽወደናዊ ኣጥቃዓይ፡ ኣብዚ ወቕቲ ‘ዝኸበረ ተጻዋታይ ፕሪመር ሊግ’ ብዝሰርዖ መጠነ ገንዘብ፡ ካብ ኒውካስል ናብ ሊቨርፑል ምስግጋሩ ይዝከር። ኣብ ኒውካስል እንከሎ ምስ ሰኪዐት ዝነበሮ ጥቡቕ ዝምድና ኣብዛ ጋንታ ብምቕጻል ድማ፡ ሓደ ካብ ወሰንቲ ተጻወትታ ክኸውን ትጽቢት ተነቢሩሉ ነይሩ። ይዅን እምበር፡ “ኣዴኻ ከምዝለኣኸትኻ ዘይኮነ፡ ዕዳጋ ከምዝጸንሓካ” ከም ዝበሃል፡ ብዝተፈላለዩ ምኽንያት ካብ ግምት ወጻኢ ብቕዓቱ ገዲሉ፡ ናይ ሊግ ሸቶ ከየመዝገበ እዩ ጸኒሑ። ኣሌክሳንደር፡ ብቕድሚ ትማሊ 30 ሕዳር፡ ሊቨርፑል ናብ ዌስት ሃም ተጓዒዛ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም ግና፡ ድሕሪ ዕረፍቲ መሪሕነት ዘትሓዘታ ሸቶ ብምዝጋብ፡ ጾመ ልጓሙ ፈቲሑ። ጋክፖ፡ ኣብ ተወሳኺ ደቒቕ ሸቶ ኣመዝጊቡ፡ ኣብ ሕማቕ ዘላ ሊቨርፑል 2ብ0 ተዓዊታ፡ ካብ ዝቐነየቶ ወጥሪ ቁሩብ ኣስተንፊሳ። “ነዊሕ ግዜ ምዃኑ ይርደኣኒ እዩ። ናብ ብሉጽ ብቕዓተይ ክምለስ ክጽዕር ጸኒሐ፣ ገና’ውን ኣብ መገዲ እየ ዝርከብ። እንተኾነ፡ ሸቶ ምዝጋበይ ሕጉስ እየ” ዝበለ ኢሳቕ፡ ኣብ ዝቕጽል ግጥማት ብዙሕ ተመሓይሹ ኣበርክቶኡ ከዕቢ ተስፋ ከምዘለዎ ገሊጹ። ኣብዛ ጸወታ፡ መሓመድ ሳላሕ፡ ንፈለማ ግዜ ኣብ ፕሪመር ሊግ ተቐይሩ ክወጽእ ተራእዩ። ሳላሕ፡ ኣብዚ ወቕቲ ኣብ’ቲ ዝልለየሉ ብሉጽ ቁመና የለን።", "char_count": 1124, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00654", "text": "ስፖርት ቢንያም፡ ብሉጽ ተቐዳማይ ኣፍሪቃ ተባሂሉ ቢንያም፡ ብሉጽ ተቐዳማይ ኣፍሪቃ ተባሂሉ ኤርትራ፡ ዝበለጸት ሃገራዊት ጋንታ ተሰምያ ኤርትራ፡ ዝበለጸት ሃገራዊት ጋንታ ተሰምያ ኤርትራዊ ተቐዳማይ - ቢንያም ግርማይ፡ ቀዳም 29 ሕዳር ኣብ ርዋንዳ ከተማ ኪጋሊ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፡ ኣብ ናይ ዓበይቲ ‘ዝበለጸ ተቐዳማይ ኣፍሪቃ 2025’ ተባሂሉ። ኣብታ ሽልማት፡ ኣቐዲሞም ሽዱሽተ ኤርትራውያን ዝርከብዎም 21 ተቐዳደምቲ ተሓጽዮም ነይሮም። ቢንያም ግርማይ፡ ሄኖክ ምሉእብርሃን ሚልክያስ ማእከልን፡ ናይ መወዳእታ ሰለስተ ሕጹያት ብምትራፎም፡ እዛ ሽልማት ናብ ኤርትራ ከምእተብል ተረጋጊጹ እዩ ነይሩ። ኦሎምፒካዊ ተቐዳማይ ቢንያም ንቢንያምን ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራን ወኪሉ ሽልማት ዝተቐበለ ፕ/ሃ/ፈ/ቅ/ብ/ ኤርትራ ኣቶ ተመስገን ረዳእ ግርማይ ከኣ ተዓዊቱላ። ቢንያም፡ ኣብ 2024 ኣብ ዙር ፈረንሳ ሰለስተ ናይ መድረኽ ዓወታት፣ ብዓቢኡ ከኣ፡ ተዓዋቲ ቀጠልያ ናይ ሽኳ ማልያ ብምዃኑ፡ ኣብ 2025 ካብቶም ልዑል ትጽቢት ተነቢሩሎም ዝነበሩ ተቐዳደምቲ ነይሩ። ይዅን እምበር፡ ሓንቲ ናይ መድረኽ ዓወት ከየመዝገበ እዩ ነዛ ወቕቲ ወዲኡዋ። እዚ እናኾነ ግና፡ እዚ ብርክት ዝበለ ግዜ ካልኣይ ዝኣተወ ሸዃይ፡ ነዛ ሽልማት ካብ ምዕታር ኣይተዓንቀጸን። ኣፍቂዱ ኣብቲ መደብ ዘይተሳተፈን ብቪድዮ ሓጎሱ ዝገለጸን ቢንያም፡ ነዛ ሽልማት፡ ንሓሙሻይ ግዜኡ እዩ ዝዕወተላ ዘሎ - ብተኸታሊ ኣብ 2020፡ 2021ን 202ን ከምኡ’ውን ዓሚ 2024 ተዓዊቱላ ነይሩ። ኣብ መንጎ ማለት ኣብ 2023፡ መዘናኡ ኤርትራዊ ተቐዳማይ ሄኖክ ምሉእብርሃን እዩ ተጸዊዑላ ነይሩ። ሄኖክ፡ ኣብዛ ናይ ሎሚ ዓመት ከኣ፡ ካልኣይ ዝበለጸ ተቐዳማይ ተባሂሉ። ኣብ ዝቕጽል ዓመታት ኣሰር ናይዞም ብሉጻት ተቐዳደምቲ ብምሓዝ ዓበይቲ ዓወታት ከመዝግብ ትጽቢት ዝግበረሉ ሚልክያስ ማእከለ ድማ ሳልሳይ ደረጃ ሒዙ። ዝሓለፈ ዓርቢ ምስ ክለቡ ኢንተርማርሸ ዝተፈላለየ ቢንያም፡ ኣብዛ ናይ መወዳእታ ወርሒ በጺሓ ዘላ ዓመት፡ 21 መድረኻት ዙር ፈረንሳ ዝርከቦም፡ ኣብ 60 ናይ ውድር መዓልታት 10,46 ኪሎሜተር ሸፊኑ። 1646 ናይ ዩሲኣይ ነጥቢ", "char_count": 1192, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00655", "text": "ድማ፡ ንዕኡ፡ ንሃገሩን ክለቡ ዝነበረት ኢንተርማርሸን ኣዋህሊሉ። እዚ ካብ ኩሎም ኣፍሪቃውያን ተቐዳደምቲ ጸብለል ዘበሎ ነጥቢ ድማ፡ ካብቲ ነዛ ሽልማት ክዕወተላ ዘኽኣሎ እዩ።", "char_count": 109, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00657", "text": "በሊጻ፡ ‘ናይዚ ዓመት ዝበለጸት ሃገራዊት ጋንታ’ ተባሂላ። ናይዚ ኣህጉር ዓብላሊት ሃገር ዝኾነት ኤርትራ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ሻምፕዮን ኣፍሪቃ 2025 ምዃና ይዝከር። ኣብዚ ካብ ሎሚ ዓመት ጀሚሩ ብፈደረሽን ቅድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ዝውደብ ዘሎ ሽልማት፡ ንተቐዳደምቲ ዝተፈላለየ ዕድመ፡ ንኣሰልጠንቲን ሃገራትን እዩ፡ ንብሉጻት ናይ ኣፍልጦ ሽልማት ተዓዲሉ። ኣብ ናይ ዓበይቲ ደቂ ኣንስትዮ ከኣ፡ ጓል ማውሪሸስ ኪምበር ለ ኮርት ዝበለጸት ተቐዳሚት ተሰምያ። እዛ ጓል 29 ዓመት ተቐዳሚት፡ ‘ኣብ ዙር ፈረንሳ መድረኽ ዝተዓወተትን ብጫ ማልያ ዝለበሰትን ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊት’ ኮይና እያ - ንሓሙሸይቲ መድረኽ 2025 ድሕሪ ምዕዋታ። ኪምበር ለ፡ ድሕሪ’ታ ዓወት ንኣርባዕተ መዓልታት ንብጫ ማልያ ለቢሳታ ነይራ። እዚ ሎሚ ዓመት ‘ሽልማት ብሉጽነት ቅድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ’ (Africa Cycling Excelence Award) ዝብል ስም ብሓዲሽ ኣወዳድባ ዝተገበሰ ሽልማት፡ ኣብ 2012 ጀሚሩ ንደቂ ተባዕትዮ ይዕደል ነይሩ። ቦኽሪ ዕዉት ናይዚ ሽልማት ከኣ፡ ኤርትራዊ ናትናኤል ብርሃነ ነይሩ። 2014 መኽሰብ ደበሳይ፡ 2015 ዳኒኤል ተኽለሃይማኖት፡ ኣብ 2016 ድማ፡ ተስፎም ዑቕባማርያም ተዓዊቶምሉ ነይሮም። ብሓፈሻ ኤርትራ፡ 10 ግዜ ብተቐዳደምታ ተጸዊዓ። ደቡብ ኣፍሪቃውያን ሰለስተ፡ ርዋንዳ ሓንሳብ ተሰምየን ኣለዋ። ቢንያም፡ ናብ ኤን.ኤስ.ኤን ተሰጋጊሩ ቢንያም፡ ናብ ኤን.ኤስ.ኤን ተሰጋጊሩ “እዚ ንመጻኢየይ ዝበለጸ ነገር ኮይኑ እስመዓኒ” “እዚ ንመጻኢየይ ዝበለጸ ነገር ኮይኑ እስመዓኒ” ቢንያም", "char_count": 875, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00658", "text": "ቢንያም ኤርትራዊ ተቐዳማይ ቢንያም ግርማይ፡ ትማሊ ሰኑይ 1 ታሕሳስ፡ ናብ ሓዳስ ክለብ ኤን.ኤስ.ኤን (NSN Cycling Team) ብወግዒ ተሰጋጊሩ፡ ናይ ሰለስተ ዓመታት ውዕል ፈሪሙ። ቢንያም፡ ጋንታኡ ዝነበረት ኢንተርማርሸ ምስ ሎቶ ድሕሪ ምሕዋሳ፡ ዝሓለፈ ዓርቢ፡ ክሳብ 2028 ዘጽንሖ ዝነበረ ውዕል ብናይ ሓባር ምርድዳእ ከምዘፍረሶ ይፍለጥ። ትማሊ ድማ፡ ምስዛ ስማ ካብ እስራኤል ፕሪመር-ቴክ ናብ ኤን.ኤስ.ኤን ዝቐየረቶ ክለብ ክሳብ 2028 ዘጽንሖ ውዕል ፈሪሙ። “እዚ ንመጻኢየይ ዝበለጸ ነገር ኮይኑ እስመዓኒ” ክብል ድማ፡ ነዚ ውዕል’ዚ ድሕሪ ፈረመ ተዛሪቡ - እዚ ቀዳም ምሸት ናይ 2025 ዝበለጸ ተቐዳማይ ኣፍሪቃ ዝተሰምየ ኦሎምፒካዊ ተቐዳማይ። ንሱ፡ “ኣብዚ ምህላወይ ሕጉስ እየ፣ ብፍላይ፡ ንዓይን ነዛ ጋንታን ብዘሎ ምስ ሓዲሽ ሃዋሁውን ምብጋስን። ናይዛ ጋንታ ናይ ሽኳ ዓቕማ ወትሩ ኣዝዩ ሓያል እዩ፣ ብፍላይ ብሓደ ሓቢሮም ንሓድሕዶም ክደጋገፉ እንከለዉ ሓያላት እዮም። ኣብ እዋን ውድር ብዙሕ ግዜ ንሓድሕዶም ‘ኣጆኻ’ ክበሃሉ ሰሚዐዮም እየ። ብሓፈሻ ሓያል ናይ ጋንታ መንፈስ ኣሎ። ምስኦም ክሰርሕ ድማ ተሃዊኸ ኣለኹ። ምስዛ ጋንታ ድማ፡ ዝዓበየ ዕድል እዩ ዝረኣየኒ።” ኢሉ። ኣካያዲ ናይ’ዛ ጋንታ ጀል ካርልስትሮም ብወገኑ፡ “ቢንያም ምጽኡ ኣዚና ፍናን ረኺብና። ቢንያም፡ ኩሉ ብዛዕባ ብሽክለታ እንፈትዎ ዘጠቓለ እዩ። ብቕዓቱ ጒሉሕ እዩ፣ ዘለዎ ትሕትናን ቆራጽነትን ድማ ፍሉይ ተቐዳማይ ይገብሮ። ኣብ ቀዳማይ ዝርብና፡ ኣብ ብሽክለታን ካብ ብሽክለታ ወጻኢን ዘለና ራኢ ፈሊጥዎ እዩ። ብምሉእ ከምዝበቕዖን፡ ሓደ ካብ መራሕቲ ጋንታናን ንተቐዳደምትና ዘበራትዕን ከምዝኸውን ድማ ኣይጠራጠርን።” ብምባል፡ ልዑል ትጽቢት ከምዝገብሩሉ ገሊጹ። ካብ 2021 ክሳብ’ዚ ዓመት ምስ ኢንተርማርች ክወዳደር ዝጸንሐ ቢንያም፡ ምስዛ ሓዳስ ክለቡ ብዙሕ ዓወታት ክጐናጸፍ ትምኒቱ ምዃኑ እዩ ዝዛረብ። እዛ ናይ ቀዳማይ ዲቪዥን (ዎርልድ ቱር) ጋንታ ድማ፡ ኣብ እዋን ሽኳ ንምዕዋቱ ዝሰርሑ ብሉጻት ተቐዳደምቲ ኣብ ዙርያኡ ኣኽቢባ፡ ናብ ዓወት ክትመልሶ ትጽቢት ይግበር። እዛ ጋንታ፡ ስማ ካብ እስራኤል ፕሪመር-ቴክ ዝቐየረትሉ ምኽንያት፡ ኣብዚ ዓመት ብፍላይ ኣብ ቮልታ ስጳኛ፡ ምስ ደብዳብ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ፍልስጤም ብዝተኣሳሰር ድሕሪ ዘጋጠማ ተቓውሞ እዩ። ዝምውላ ዝነበረ ፕሪመር-ቴክ ዝነበሮ ውዕል ድሕሪ ምፍራሱ ድማ፡ ኣብ ስጳኛ ዝመደበሩ ኩባንያ ኤን.ኤስ. ኤስ (NSN ኣሕጽሮት ቃል ናይ Never Say Never) ሒዙዋ ኣሎ። ናይ ቅድም ተጻዋታይ ባርሴሎናን ሃገራዊት ጋንታ ስጳኛን - ኣንድረስ ኢኔስታ፡ ሓደ ካብ መስረትቲ ናይ’ዚ ኩባንያ ምዃኑ ይፍለጥ።", "char_count": 1480, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00659", "text": "ማእከል - ሻምፕዮን ኵዕሶ ማእከል - ሻምፕዮን ኵዕሶ ሰኪዐት ተዛዚሙ ሰኪዐት ተዛዚሙ ኣብ ወርሒ መጋቢት ናይ ዝሓለፈ ዓመት ዝጀመረ ሻምፕዮን ኵዕሶ ሰኪዐት ዞባ ማእከል 2024/25፡ ቀዳም 29 ሕዳር መጋረጃኡ ዓጽዩ። ኣብዚ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ዝኸደ ውድር፡ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ኣብ ክልተ ምድብ ተኸፋፊለን ዓሰርተ ኣርባዕተ ጋንታት ክጻወታ እንከለዋ፡ ኣብ መንጎአን ናይ ክልተ ዙር ውድራት ዘካየዳ ሸሞንተ ጋንታት ከኣ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ተሳቲፈን። ከካብ ምድበን ዝሓለፋን ዝለዓለ ነጥቢ ዘዋህለላን ጋንታት ብዘካየድኦ ግጥም ድማ፡ ቀዳም ደንደን ምስ ሲቲ-ሰንተር ብደቂ-ኣንስትዮ፡ ሲቲ ሰንተር ምስ ምሕዳር ኣርባዕተ ኣስመራ ናይ ፍጻመ ግጥም ኣካይደን። ፈለማ ጸወታአን ዘካየዳ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታት እየን። ሲቲ-ሰንተር፡ ገዳይምን ምኩራትን ተጻወትቲን ዝሓዘት ጋንታ ብምዃና ክትዕወት ትጽቢት እኳ እንተ ነበረ፡ እተን ንኣሽቱን ቅልጡፋትን ተጻወትቲ ደንደን 36ብ27 ብምርታዕ ሻምፕዮን ኮይነን። ልዑል ትጽቢት ዝተገበረሉ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ሲቲ-ሰንተርን ምሕዳር ኣርባዕተ ኣስመራን፡ ስዒቡ ተኻይዱ። ኣባላት ክልተአን ጋንታት ተመሳሊ ኣካላዊ ቊመናን ብቕዓት ኣጸዋውታን ዝሓዙ ብምንባሮም፡ ብኣጋኡ ዕውትቲ መን ምዃና ክትግምት ዘሸግር’ዩ ነይሩ። ንተዓዘብቲ ዝመሰጠ ተመጣኒ ጸወታ ድሕሪ ምክያድ ከኣ፡ ኣርባዕተ ኣስመራ 56ብ54 ተዓዊታ ሻምፕዮን 2024/25 ኮይና። ብተወሳኺ፡ ኣብ ናይ ናጻ ዳርባ፡ ኣብ ናይ ሰለስተ ሳቤላ ካብ ንስሪ፡ ኤቨን ካብ ሰንጥቕ ክዕወቱ እንከለዉ፡ ‘ዳንክ’ ኣብ ምግባር ድማ፡ ሙሴ ጸጋይ ካብ ኣርባዕተ ኣስመራ ተዓዊቱ። ኣብ መዛዘሚ ዝተርኣየ ልዑል ደገፍ ኣፍቀርትን ተሳትፎ ምሕዳራትን ኮሚተ ስፖርት ምሕዳራትን ክቕጽል፡ ፈደረሽን ኵዕሶ ሰኪዐት ዞባ ማእከል ድማ፡ ስሩዕ ውድራት ክሰርዕ ንላቦ።", "char_count": 1020, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00666", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም “ኤውሮጳ ካብ ዝርብ ሰላም ዩክሬን ወጺኣ’ያ” ላቭሮቭ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ፡ ምዕራብ ኤውሮጳ ርእይቶኣ ኣብ ኩነታት ዩክሬን ካብ ቅድሚ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ ተሰማዕነት ድሕሪ ምስኣኑ፡ ባዕላ ካብቲ ጉዳይ ኢዳ ክትስሕብ ከም እተገደት ገሊጹ። እቲ ላዕለዋይ ዲፕሎማሰኛ ዝሓለፈ ሰንበት ነዚ መግለጺ ዝሃበ፡ ኤውሮጳ ግጭት ዩክሬን ንምፍታሕ ኣብ ዝግበር ዝርብ ተራኣ ትጻወት ኣላ ድያ የላን ተባሂሉ ድሕሪ ምሕታቱ እዩ። ላቭሮቭ፡ “እዚ ንኹሉ ሰብ ርዱእ እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ኤውሮጳ ድሮ ካብቲ ዝርብ ባዕላ ወጺኣ ኣላ፡” ክብል መሊሱ። ኤውሮጳ ካብ ቅድሚ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ፡ ኣብ ጉዳይ ዩክሬን ኢዳ ከተእቱ ዕድላት ከም ዝነበራ ዝሓበረ ላቭሮቭ፡ ካብ መጀመርታኡ ግን ነቲ ዕድላት ብግቡእ ክትጥቀመሉ ከም ዘይከኣለት ኣገንዚቡ። ላቭሮቭ ቀጺሉ፡ “ኤውሮጳ፡ ነቲ ኣብ ለካቲት 2014 ኣብ መንጎ ቪክቶር ያኑኮቪችን (ፕረዚደንት ዩክሬን ነበር) ተቓወምቱን ዝነበረ ናይ ፈለማ ስምዕ ኣበላሽያቶ እያ።", "char_count": 590, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00668", "text": "ተቓወምቲ ንኹለን ትካላት መንግስቲ ምስ ሓዙ ግን ዝኾነ ነገር ክትገብር ኣይከኣለትን፡” ክብል ኣረዲኡ። ብዙሓት መራሕትን ትካላትን ኤውሮጳ፡ ጉዳይ ዩክሬን ንምፍታሕ ዝዳሎ ዝኾነ ይኹን እማመ ሰላም ንሕብረት ኤውሮጳ ዘሳትፍ ክኸውን ከም ዘለዎ ክገልጹ ከም ዝጸንሑ ይፍለጥ።", "char_count": 169, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00669", "text": "“ኣመሪካ ንቬነዙዌላ ንምጥቃዕ ትዳሎ” ዎል ስትሪት ጆርናል ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ቬነዙዌላ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ንምክያድ ልምድ ተካይድ ምህላዋ፡ ጋዜጣ ዎል ስትሪት ጆርናል ንሰበ ስልጣን ምክልኻልን ምክትታል በረራታትን ኣመሪካ ብምጥቃስ ሓቢራ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ዝሓለፈ መዓልታት ክሊ ኣየር ቨነዙዌላ ንበረራ ዕጹው ከምዝኾነ ዝሕብር መግለጺ ድሕሪ ምዝርግሑ፡ ፕረዚደንት ቨነዙዌላ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊኡ ዕልዋ ንምፍጻም ትንቀሳቐስ ከምዘላ ምኽሳሱ ይፍለጥ። ጋዜጣ ዎል ስትሪት ጆርናል፡ ትራምፕ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ፕረዚደንት ቬንዙዌላ ኒኮላስ ማዱሮ ምስጢራዊ ርክብ ቴሌፎን ከም ዘካየደን፡ ማዱሮ ብፍቓዱ ካብ ስልጣኑ እንተ ዘይወሪዱ፡ ኣመሪካ ሓይሊ ተጠቒማ ከተውርዶ ከም እትኽእል ከም ዘጠምቀቖን ጸብጺባ። ክልቲኦም ወገናት፡ እቲ ናይ ቴለፎን ርክብ ከም ዝተኻየደ እኳ እንተ ዘይገለጹ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ግን፡ “ቅድሚ ሕጂ ንፕረዚደንት ማዱሮ ብሓይሊ ካብ ስልጣኑ ክትኣልዮ ፈቲንካ ኔርካ፡” ክብል ንዝቐረበሉ ክሲ ከም ዝኸሓዶ እዩ ዝግለጽ። ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ብወገኑ፡ ብትእዛዝ ፕረዚደንት ትራምፕ ካብ ዝሓለፈ መስከረም ኣትሒዙ ኣብ ባሕሪ ካሪብያን ብምዕስካር፡ ንልዕሊ 20 ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ዕጸ ፋርስ ክሳተፋ ከም ዝጸንሓ ዝገለጸን ጀላቡ ቬነዙዌላ መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመ ኣፍሊጡ።", "char_count": 744, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00670", "text": "ፕረዚደንት ማዱሮ፡ ብኣመሪካ ንዝቕረርበሉ ዘሎ ክሲ ብምንጻግ፡ ሰራዊቱ ኣብ ልዑል ተጠንቀቕ ከም ዘሎን ንዝኾነ ክመጽእ ዝኽእል ወራር ክምክት ድማ ድሉው ምህላዉን ኣፍሊጡ ኣሎ። ቁጽሪ ግዳያት ዕልቕልቕ ሃገራት ኤስያ ይውስኽ ኣብ ኢንዶነዥያ፡ ስሪላንካ፡ ታይላንድን ማሌዥያን ብዝወቅዕ ዘሎ ሓያል ዝናብን ንሱ ዘስዓቦ ምህማም መሬትን፡ ቁጽሪ ናይ ዝሞቱ ሰባት ናብ ልዕሊ 10 ክብ ከም ዝበለ መርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ሓቢሩ።", "char_count": 262, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00671", "text": "ፕረዚደንት ኢንዶነዥያ ፕራቦዎ ሱብያንቶ፡ ቁጽሪ ግዳያት ሃገሩ ልዕሊ 50 በጺሑ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ መንግስቲ ኣድላዪ ሓገዛት ናብ ግዳያት ዕልቕልቕ ንምብጻሕ ቀዳምነት ሂቡ ይሰርሓሉ ከም ዘሎ ትማሊ ሰኑይ ኣፍሊጡ። ንሱ ወሲኹ፡ ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ብነፈርቲ ተሓጊዞም ናብቲ ኣዝዩ ዝተሃስየ ከባቢታት ረዲኤት ይልእኩ ከም ዘለዉ ኣረዲኡ።", "char_count": 217, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00672", "text": "ብዘይካ’ዚ፡ መንግስቲ ኢንዶነዥያ ክልተ ናይ ሆስፒታል መራኽብን ሰለስተ ረዲኤት ዝጸዓና መራኽብ ውግእን ናብ ገለ በቲ ሓደጋ ዝተሃስየ ከባቢታት ልኢኹ ከም ዘሎ፡ እቲ መርበብ ሓበሬታ ወሲኹ ኣመልኪቱ። ሰብ መዚ ስሪላንካ ብወገኖም፡ ኣብታ ሃገር 35 ሰባት በቲ ባህርያዊ ሓደጋ ከም ዝሞቱ ድሕሪ ምሕባር፡ ስሪላንካ ኣህጉራዊ ሓገዝ ክወሃባ ኣተሓሳሲቦም። እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም፡ ብሰንኪ እቲ ዕልቕልቕን ምህማም መሬትን ናብ ግዳያት ብመሬት ሓገዝ ክለኣኽ ከም ዘይተኻእለን፡ ብሄሊኮፕተራት ግና ናብቲ ኣዝዩ ዝተሃስየ ቦታት ረዲኤት ይልእኩ ከም ዘለዉ ሓቢሮም። ፕረዚደንት ስሪላንካ ኣኑራ ኩማራ ዲሳናያከ፡ “ኣብ ታሪኽና እቲ ዝዓበየን በዳህን ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ ኣጋጢሙና ኣሎ፡” ድሕሪ ምባል፡ ሃገሩ ነቲ በዳሂ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ ክትብድህ ህጹጽ ናይ ሓደጋ እዋን ኣዊጃ ከም ዘላ ገሊጹ። ሰብ መዚ ታይላንድ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ድማ፡ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ናይ’ታ ሃገር ብዝቕጽል ዘሎ ብርቱዕ ዝናብን ዕልቕልቕን፡ ቁጽሪ ናይ ዝሞቱ ሰባት ብውሕዱ ናብ 176 ክብ ከም ዝበለ ሓቢሮም።", "char_count": 614, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00673", "text": "ሩስያ - ዜጋታት ቻይና ብዘይ ቪዛ ክኣትዉ ኣፍቂዳ ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን፡ ዜጋታት ቻይና ብዘይ ቪዛ ናብ ሩስያ ክኣትዉን ክሳብ 30 መዓልታት ኣብታ ሃገር ክጸንሑን ዘፍቅድ ሕጊ ከም ዘጽደቐ ሓቢሩ። ሩስያ ነዚ ስጉምቲ ትወስድ ዘላ፡ ቻይና ኣቐዲማ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ዜጋታት ሩስያ ብዘይ ቪዛ ክኣትዉ ድሕሪ ምፍቃዳ እዩ። ዝሓለፈ መስከረም፡ መንግስቲ ቻይና፡ ኣብ መንጎ ክልተአን መሻርኽቲ ሃገራት ዝግበር ጉዕዞ ዝያዳ ንምችቻእ ንሓደ ዓመት ዝቕጽል መደብ ከም ዘተኣታተወ ይሕበር። ሩስያ ወሲዳቶ ዘላ ዜጋታት ቻይና ብዘይ ቪዛ ክኣትዉ ዘፍቅድ ስጉምቲ፡ ካብ ትማሊ ሓደ ታሕሳስ ጀሚሩ ክሳብ 14 መስከረም 2026 ተግባራዊ ከም ዝኸውን ገሊጻ።", "char_count": 415, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00674", "text": "ፕረዚደንት ፑቲን ኣቐዲሙ፡ ቻይና ኣቐዲማ ሩስያውያን ብዘይ ቪዛ ክኣትዉ ምፍቃዳ ብሓጎስ ከም ዝተቐበሎ ብምግላጽ፡ እቲ ስጉምቲ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዘሎ ባህላውን ቁጠባውን ርክብ ንምትራር ከም ዝሕግዝ፡ ሞስኮ ድማ ተመሳሊ ስጕምቲ ከም እትወስድ ቃል ኣትዩ ምንባሩ ጸብጻባት ናይ’ታ ሃገር ይጠቕሱ። ናይጀርያ - ደቂ ኣንስትዮ ብዕጡቓት ተጨውየን ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ናይጀርያ - ቻቾ ኣብ ዝተባህለት ቁሸት፡ ናብ ሰንበት ኣብ ዘውግሐ ለይቲ መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት ሓንቲ ናጽላ ትርከበን 14 ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝጨወዩ፡ መርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ሓቢሩ። ሓደ ነባሪ ናይ’ታ ቁሸት ንኣልጀዚራ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ሸፋቱ፡ ምሸት ንዓድና ወሪሮም ሓንቲ መርዓትን ናጽላን ዝርከብአን ደቂ ኣንስትዮ ጨውዮም፡” ክብል ቃሉ ሂቡ። ንሱ ቀጺሉ፡ “ሕጂ ነዘን ሰባት ናጻ ከነውጽአን እንተ ኮይንና፡ ነቶም ዕጡቓት ገንዘብ ክንከፍል ክንግደድ ኢና። ብተደጋሚ ተመሳሊ ጸገም የጋጥመና ኣሎ፡” ኢሉ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን፡ ዕጡቓት ኣብታ ሃገር ማለት ኣብ ዞባ ኪቢ 25 ተመሃሮ፡ ኣብ ዞባ ኒጀር ድማ ልዕሊ 30 ተመሃሮ ከም ዝጨወዩ ዝከር ኮይኑ፡ እቶም ካብ ዞባ ኒጀር ዝተጨውዩ ኩሎም ናጻ ተለቒቖም ምስ ስድራ ቤቶም ክራኸቡ ከለዉ፡ ነቶም ኣብ ዞባ ኪቢ ዝተጨውዩ ንምድላይ ድማ ኣብ ጽዑቕ ስራሕ ተጸሚዱ ከም ዘሎ ፖሊስ ናይጀርያ ሓቢሩ።", "char_count": 768, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c76a783e01bb0ca9e9ec3692cb75a1d2cb00534bf60b2043fd130160bb9ec516:00675", "text": "ዘመልክቱ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ’ውን ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብታ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ኣብ ልዕሊ ሰዓብቲ እምነት ክርስትና ዝወርድ ዘሎ ዓመጽ ደው ንምባል ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ወተሃደራዊ ስጕምቲ ከም ዝወስድ ኣፈራሪሑ ምንባሩ ዝከር እዩ።", "char_count": 172, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_02122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00683", "text": "ሓረስታይን ቀውዒን ሓረስታይን ቀውዒን ፕሪመር ሊግ - ኣብ ዝመጽእ ፕሪመር ሊግ - ኣብ ዝመጽእ ክራማት ተኸታሊ . ክራማት ተኸታሊ .", "char_count": 83, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00684", "text": "ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ምብራቕ ስዑዲ-ዓረብ ተኻዪዱ ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ደማምን ከባቢኣን - ምብራቕ ስዑዲዓረብ፡ ብ27 ሕዳር ብልዑል መዓርግ ተኻዪዱ። እቲ ብፈጻሚት ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዑዲ-ዓረብ ወ/ሮ ወይኒ ገረዝግሄር ዝተኸፍተ ዓመታዊ ሃገራዊ", "char_count": 171, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00685", "text": "ምትእኽኻብ፡ ብምርኢት ህጻናት፡ ስነጥበባውን ባህላውን መሰናድኦታት፡ ከምኡ’ውን ብኣደታት ዝተዳለወ ምርኢት ባህላዊ ኣልባሳት ዘጠቓለ ነይሩ። ወ/ሮ ወይኒ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ኣብ’ዚ ጂኦፓለቲካዊ ኩነታት ዞባናን ዓለምን ቅልጡፍ ምቅይያርን ምዕባለታትን", "char_count": 156, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00688", "text": "ሃገራት ዞባናን ክንዮኡን ንምዕባል ትገብሮ ዘላ ዲፕሎማሲያውን ፓለቲካውን ምቕሉል ጻዕሪ፡ ፍረ ይህብ ከምዘሎ ገሊጻ። ኣቦ-መንበር ማሕበረኮም ኤርትራ ኣብ ደማምን ከባቢኣን ኣቶ ገብረመስቀል ኪዳነ ብወገኑ፡ ኣባላት ማሕበረኮም ኣብ", "char_count": 142, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00689", "text": "ጎኒ መንግስቶምን ህዝቦምን ብምዃን ንዓወት ሃገራዊ መደባት ንዝገብርዎ ዘለዉ ኣበርክቶ ብምጓስ፡ መሳርዖም ኣስጢሞምን ሓድነቶም ኣደልዲሎምን ተሳትፎኦም ከዕዝዙ ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 105, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00690", "text": "እቲ ጽንብል፡ ሙዚቀኛታት ርያድ ባንድ ዘሰነይዎም ህቡባት ድምጻውያን ኣሕመድ መሓመድ (ወዲ ሼኽ) ን ገብረልኡል ኣፈወርቂን ብዘቕረብዎ ባህላዊ መደብ ደሚቑ ነይሩ። ኣህጉራዊ መዓልቲ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ፡ ብደረጃ ግዜ ተዘኪራ 1 ታሕሳስ - ኣህጉራዊ መዓልቲ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ፡ “ተመዝጊቡ ዘሎ ገስጋስ ዓቂብና፣ ንዝተረፈና ዓቲብና ንስራሕ” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ሃገር ንመበል 3 ግዜ ኣብ ኣስመራ ተዘኪራ።", "char_count": 254, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00693", "text": "እነሕድሰሉን ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት መጠን መልከፍቲ ኣብ ክሊ ዕድመ 15 ክሳብ 54 ዓመት ብ50 ሚእታዊት ነክዩ ናብ 0.35 ሚእታዊት ከምዝጐደለ፣ ሓድሽ መልከፍቲ ኣብ ክሊ ዕድመ 15 ክሳብ 24 ዓመት መንእሰያትን ሞት ብሰንኪ ኤይድስን ድማ ናብ ዝተሓተ ደረጃ ከምዝወረደ ገሊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ መልከፍቲ ካብ ኣደ ናብ ህጻን ዳርጋ ናብ ባዶ ከምዝወረደ፣ ምስ ኤች.ኣይ.ቪ ዝነብሩ ዜጋታት ድማ፡ ጸረቫይረስ መድሃኒት ብናጻ እናወሰዱ፡ 95 ሚእታዊት ካብኣቶም ብዝሒ ቫይረስ ኣብ ደሞም ናብ’ቲ ብላቦራቶሪ ክልለየሉ ዘይክእል ደረጃ ከምዝበጽሐ ኣረዲኡ።", "char_count": 353, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00696", "text": "ከይተዛነና ካብ ኤች.ኣይ.ቪ ናጻ ዝዀነ ሕብረተሰብ ንምፍጣር ክንሰርሕ ከምዝግባእ ኣዘኻኺሩ። ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ኤርትራ ዶ/ር ሜሪ ስተፈን ብግደኣ፡ ኤርትራ ኣብ ምግታእ ኤች.ኣይ.ቪ/ ኤይድስ ንዘመዝገበቶ ገስጋስ ብምጓስ፡ ኣብ 2024 ኣስታት 1.3 ሚልዮን ሓድሽ መልከፍቲ ብምዝጋቡ፡ ብደረጃ ዓለም", "char_count": 193, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00701", "text": "ዝርግሐ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ ኣብ ሃገርናን ንምክልኻሉ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምትታትን ገስጋሱን ብዝምልከት መግለጺ ክተቕርብ እንከላ፣ ኣባላት ማሕበር ሓካይም ኤርትራ ድማ ሓባራዊ ዘተ ኣካዪዶም። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ወከልቲ ማዕከን ህጻናትን ማዕከን ህዝቢን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ፡ ናይ ድጋፍ ቃል ኣስሚዖም።", "char_count": 194, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00702", "text": "ኣብ መወዳእታ፡ ወለንታውያን ኣባላት ማሕበር ብድሆ፡ ብዛዕባ’ቲ ሕማምን ውልቃዊ ተመክሮኦምን ቃል ምስክርነት ሂቦም። ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ምስ ኣመሓደርቲ ከባቢ ርክብ ኣካዪዱ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ፡ ተራ ኣመሓደርቲ", "char_count": 158, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00706", "text": "ኣመሓደርቲ ከባቢን ኣነባበርቲ ዓድን ድማ ብፍላይ ንዝተሰከምዎ ረዚን ሓላፍነት ተገንዚቦም፡ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ጸቒጦም ክሰርሑ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ጽላት ሕርሻ፡ ጥዕና፡ ትምህርቲ፡ ቁጠባዊ ልምዓት፡ ከምኡ’ውን ዕቃበ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ብደረጃ ንኡስ ዞባ ዝተግበረ መደባትን ዘሎ ሕጽረታትን ዝምልከት ሓበሬታ፡ ብዝምልከቶም ሓለፍቲ ቀሪቡ። ኣመሓደርቲ ከባቢ ብወገኖም፡ ትሑት ተሳትፎ ህዝቢ ኣብ መደባት ምዕቃብ ሓመድን ማይን፣ ዋሕዲ ሰብ ሞያ ጥዕናን መምህራን፣ ትሑት ተሳታፍነት ተመሃሮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ፣ ሽግር ዝስተ ማይ ዓድታትን ምድንጓይ", "char_count": 352, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00715", "text": "እትከታተል ኮሚተ ክትቀውም፣ ሽግር መጐዓዝያ ቈላሕታ ክግበረሉ፣ ህንጻዊ ስራሓት ዝከታተሉ ሞያውያን ክምደቡ፣ ከምኡ’ውን ብክራይ ዝለምዕ ክረምታዊ ሕርሻ መግትኢ ክግበረሉ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ", "char_count": 192, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00722", "text": "ፋጥና ኣድም ማእከላይ ባይቶ ማሕበር መምህራን ኤርትራ፡ ኣብ መርሓ ጎደና ዘትዩ ማእከላይ ባይቶ ማሕበር መምህራን ኤርትራ፡ ኣብ ናይ ኣርባዕተ ዓመታት መርሓ ጎደና ዝዘተየ ርክብ፡ ብ28ን 29ን ሕዳር ኣብ ኣስመራ ኣቃኒዑ።", "char_count": 138, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00724", "text": "ዞባታትን ዝተረኽቡሉ ኣኼባ፡ ኣብ 8ይ ጉባኤ ኣብ ቅዋም ማሕበር ኣብ ዝተገብረ ምሕያሻት፡ ኣብ ኣቀራርባ ጸብጻብ፡ ኣበዓዕላ መዓልቲ መምህራን፡ ክፍሊት ኣባልነት ማሕበርን ካልኦት ዛዕባታትን ብዕምቈት ተዘትዩ። ኣቦ-መንበር ማሕበር መምህራን ስምኦን መሓሪ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ዕላማ ማሕበር - ንክብሪ፡ መሰልን ረብሓን መምህራን", "char_count": 202, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00726", "text": "ከምኡ’ውን ክብርታት ንምዕቃብን ብዛዕባ ሃገራዊ ጉዳያት ንምዝታይን ባይታ ምፍጣር ከምዘጠቓል ሓቢሩ። ተሳተፍቲ ኣብ ዝቐረቡ ዛዕባታት ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ ንዝመጽእ ኣርባዕተ ዓመታት ንማሕበር ዘካይድ መርሓ-ጎደና ኣጽዲቖም። መስመር ኣስመራ - ባጽዕ ይጽገን ኣሎ ኣብ ቀንዲ መስመር ኣስመራ - ባጽዕ ንተሽከርከርቲ ከጸግም ዝጸንሐ ቦታት፡ ብማሽነሪ ዝተደገፈ ጽገና ይግበረሉ’ሎ። ኣብ ኩባንያ ህንጻ ኣስቤኮ - ሓላፊ ፕሮጀክት መስመር ኣስመራ - ባጽዕ ኢንጂነር ዓንደማርያም ገበያ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ካብ ኣስመራ ክሳብ ባጽዕ ኣብ ምስራሕን ምጽጋን ናይ ቅጥራን ቸሜንቶን ጽርግያታት፣ ከምኡ’ውን ኣብ ምጽጋን ምግፋሕን ድንድላት ከምዝነጥፉ ኣረዲኡ። ነቲ ካብ ደንጎሎ-ላዕላይ ክሳብ ሰይድሺ ንዝሰላሰል ዘሎ ናይ ጽገና መስርሕ ኣመልኪቱ፡ ኢንጂነር ዓንደማርያም፡ እኹል ዓቕሚ-ሰብን ማሽነሪታትን ኣዋፊሮም፡ እቲ ስራሕ ብጽቡቕ ይሰላሰል ከምዘሎ ገሊጹ።", "char_count": 532, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00727", "text": "ኣብ’ቲ መስመር ዝንቀሳቐሱ መራሕቲ ተሽከርከርቲ ብግደኦም፡ እቲ ጽርግያ ብምብልሻዉ ምንቅስቓሳቶም ብኣሉታ ተጸልዩ ምጽንሑ ብምሕባር፡ በቲ ኩባንያ ንዝሰላሰል ዘሎ ዕማም መጒሶም። ደ/ቀ/ባሕሪ - ተጠቃምነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዕብየት ከምዘመዝገበ ተገሊጹ ኣብ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ፡ ተጠቃምነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዕብየት ከምዘመዝገበ፡ ጨንፈር ሃማደኤ ኣብ ዓሰብ ኣብ ዝገበሮ ገምጋም ገሊጹ።", "char_count": 269, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00733", "text": "ትምህርትን ጥዕናን ንምሕያልን ኣበርክቶአን ኣብ ልምዓታዊ መደባት ንምዕዛዝን ዝተኻየደ ጻዕሪ፡ እወታዊ ለውጢ ከምእተረኽቦ ኣብሪሀን።", "char_count": 82, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00735", "text": "ከባቢታት ደቂኣንስትዮ ኣብ መነባብሮአን ለውጢ ከርእያ ከምዝበቕዓ፣ ጎዳእቲ ልምድታት ንምውጋድ ድማ ኣተባዒ ስራሕ ከምእተዓመ ብምሕባር፡ ተራ መሻርኽቲ ኣካላት ክዓዝ ኣዘኻኺረን።", "char_count": 110, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00736", "text": "ሓላፊት ጨንፈር ሃማደኤ ወ/ሮ ሳዕዲያ ኢብራሂም ብወገና፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ብደረጃ ዞባ ንዝተመዝገበ ገስጋስ ድሕሪ ምግላጽ፡ ምሕያል ውዳበታትን ሞያዊ ዓቕሚ መግለጺ ብምኽንያት 3 ታሕሳስ ኣህጉራዊ መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ/ራ ሰባት ሎሚ ሰለስተ ታሕሳስ ኣህጉራዊ መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ/ራ ሰባት ኮይኑ፡ ኣብ ዓለም ንመበል 34 ግዜ፡ ኣብ ሃገርና ድማ “ንኩለንትናዊ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ልምዓት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ንመበል 30 ግዜ ኣብ መላእ ሃገር ተዘኪሩ ይውዕል ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ፡ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ንኩሉ ምስ ስንክልና ዝነብር ሰብ ዮሃናኡ ይገልጽ።", "char_count": 374, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00744", "text": "ምሓዙ፡ ምዕሩይ መሰልን ሰብኣዊ ክብረቶምን ዝሕሉ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ዝወጹ ያታውያን ሕግታት ኣለውዎ። ብተወሳኺ፡ ጾር ስንክልና ካብ ኣእምሮ ብኣጋ ዝሃስን ዝርሕቕን’ኳ እንተ ዘይኮነ፡ ኣብ ውሑስ ሰላም ብክብረት", "char_count": 132, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00745", "text": "ንክንነብር ኣካሎም ዝኸፈሉ ሓርበኛታት ንዘኽኣሉና ብምዝካር፡ ገና’ውን ብዘሎ ኣካላቶምን ዓቕሞምን ንኹሉ ምስ ስንክልና ዝነብር ኣርኣያ ብምዃን፡ ኣብ ሃገራዊ ልምዓት ከይተሓለሉ ዝጽዕቱ ንዘለዉ ጀጋኑ ሓርበኛታት ፍቕርናን ሓልዮትናን እንሕድሰላ፡ ሓለፋ መዓልቲ ሓበን ከም ዝኾነት፡ ብምእማን ብኽብሪ ንጽንብላ ኣለና። ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ምስ ዝምልከተን ጽላታት መንግስቲ ብምስናይ፡ ብቀንዱ ምስ ስንክልና ዝነብሩ", "char_count": 265, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00749", "text": "ማሕበራዊ ማሕንቖታት ንምቅላል፡ ኣድላይ ወጻኢታት ብምግባር ክካየድ ዝጸንሐን ዘሎን መደባትን ንጥፈታትን ዘተባብዕ ኮይኑ፡ ስንኩላን ብዝተኻእለ ንዘሎ ዕድላትን ጸጋታትን ተጠቀምቲ ንምዃን ኣኽኢሉ ኣሎ። ካብ’ዚ ሓሊፉ’ውን ኣብ ሕቶ ስንክልና ንዝጸንሐ ትሑት ኣፍልጦን ንቕሓትን ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ኣብ ሕብረተሰብና፡ ቅኑዕ መረዳእታ ንኽህሉ ክካየድ ዝጸንሐ ጎስጓሳት ብኹሉ መልኽዓቱ ማለት ከም ኣኼባታት፡ ዓውደ-ዘተታት፡ ብመንገዲ", "char_count": 265, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00752", "text": "ኣርቲስቲካዊ ንጥፈታትን ብቐጻሊ ኣብ ምክያድ ይርከብ። ከም ውጽኢቱ ካብ ከጋጥም ዝኽእል ስንክልና ንምክልኻል፡ ንስንኩላን ግቡእ ቦታኦም ኣብ ሕብረተሰብ ክጻወቱ ዝድርኽ፡ ነቲ ብሰሪ ዝጸንሐ ኣሉታዊ", "char_count": 122, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00754", "text": "ንቕሓት ሕብረተሰብ ንምብራኽ ዝተኻየደ ስርሓት እወታዊ ውጽኢት ይርከቦ ኣሎ። እዚ ኣገዳሲ ዕማም ብቐጻልን ብሓድሽ ኣገባትን ብዝሰፍሐ መልክዑ ናይ ምክያድ ጻዕሪ፡ ቀጻልነቱ ኩሉ ዝምልከቶ ክደፍኣሉ ዘለዎ ጉዳይ እዩ።", "char_count": 133, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00755", "text": "ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነት፡ ሃገራውያን ማሕበራት ስንኩላን በብእዋኑ ብቐንዱ ኣብ መትከል ርእሰምርኮሳ ዝተሃንጸ፡ ምስ ስንክልና ንዝነብሩ/ራ ዜጋታት ኣብ ህይወቶም ሓገዝቲ ዝኾኑ ጥበባት ሰኒቖም ንኽጎዓዙ፡ ምስ ዘመናዊ ሓበሬታ ተኽኖሎጂ ብምልላይ ሞያ ከጥርዩ ዝሕግዝ ስልጠናታት ንኽቀስሙ ዘካይዶ ዘሎ ዕማት፡ ኣርባሒ ተመኩሮ ማለት ሞያን ብቕዓትን ንምድራዕ፡ ኣታዊታተን ንከዕብን ከሐይልን፡ ምንጪ ስራሕን ኣታዊታት ኣብ ምሕያሽ ርኡይ ብልጫ ከም ዘለዎ ተነጺሩ ኣሎ። እዚ ምቕሉል ኣበርክቶ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ወፍሪ ልምዓት እጃሙ ኣብ ምብርካት ስለዝርከብ፡ ብዝሰፍሐ ኣገባብን ጻዕርን ንኽስርሓሉ ዝድርኽ እዩ።", "char_count": 384, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00756", "text": "ብኻልእ መንገዲ፡ ሃገራውያን ማሕበራት ስንኩላን፡ ካብ ኣታዊታተን ውሱን ደገፍ ካብ ሚኒስትሪ ዕዮን ድማ ሕበራዊ ድሕነትን ዝረኽብኦ፡", "char_count": 82, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00758", "text": "ተመኩሮን እወታዊ ኣተሓሳስባ ንምዕባይ፡ ኣገዳስን ወሳን ግደ ይጻወቱ ኣለዉ። እዚ ንዘላቒ ምዕባለ ቁጠባውን ማሕበራውን ተሃድሶ፡ ብምትሕብባርን ውህደትን ብምሉእ ዓቕሞም ንጡፍ ተራ ንኽጻወቱ ዝውሰድ ዘሎ መባእታዊ መድረኽ፡ ሓጋዚ ብምዃኑ፡ ንዕብየቱን ቀጻልነቱን ናይ ሓባር ጻዕሪ ከድሊ እዩ።", "char_count": 180, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00759", "text": "ኣብ መደምደምታ፡ “ንኩለንትናዊ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ልምዓት” ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ምስ መሻርኽቱ ንዝጸንሐ ተራ ኮማት ብምብራኽ፡ ተሳታፍነተን ኣብ ምህዳስን ምሕያልን ስንኩላን ንኸዕዝዛ ኩሉ ዝከኣሎ ደገፍ ከም ዝገብር ደጊሙ የረጋግጽ። ምስጋና ንኹሎም መሻርኽቲ ብሓፈሻ፡ ነዚ መደብ ክዉን ንምግባር ዝነጠፉ ድማ ብፍላይ፡ ብስም ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን የቕርብ። “ንኩለንትናዊ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ልምዓት” ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና! ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና! ዓወት ንሓፋሽ! ዓወት ንሓፋሽ!", "char_count": 330, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00760", "text": "ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን 3 ታሕሳስ 2025 3 ታሕሳስ 2025 እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ጠቕላሊ ኦዲተር ኤርትራ ሓላፊ ምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ኣቶ ገብረስላሴ መሓሪ፡ ብ29 ሕዳር ንኣባላት ተቘጻሪት ሽማግለ፡ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈትን ዞባታትን ኣብ ስርሖም ዝሕግዞም ስልጠና ኣካዪዱ። ማሕበር መምህራን ኤርትራ፡ ድሕሪ ናጽነት - ኣብ 191 ብመሰጋገሪ ሕጊ ኤርትራ ዓንቀጽ 404 ዳግማይ ከም ናጻ ሃገራዊ ማሕበር ሕጋዊ ሰብነት ረኺቡ ንጥፈታቱ ኣብ ምስልሳል ዝርከብ ዘሎ ኰይኑ፡ ኣስታት 30 ሽሕ ኣባላት ኣለዉዎ። ደቂኣንስትዮን ብዝለዓለ ከምዝድፋኣሉ ኣረጋጊጻ። ወ/ሮ ሳዕድያ ኣስዒባ፡ ቁጠባዊ ዓቕሚ ማሕበር ንምዕባይ ገና ጻዕሪ ዝሓት ዕዮ ስለዝዀነ፡ ልዑል ኣድህቦ ተዋሂቡ ክስራሓሉ ኣዘኻኺራ። 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ብሉይ ሕልሚ ኢትዮጵያን ዘይጸዓድ ኒሕ ኤርትራ ንልኡላውነትን ክፍሊ ምርምርን ሓበሬታን", "char_count": 541, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00761", "text": "ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ (2ይን መወዳእታን ክፋል) ኣብዚ ቀረባ ግዜ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ፡ ንዝምድናታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝምልከት ካብ ዝተመርጹ ፖለቲካዊ ሓረጋት ዝተለጋገበ፡ ፍርቂ ሓቂ ብዘለዎ ተዘክሮታት ክምድር ተሰሚዑ። እቲ ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ን75 ዓመታት ዝጸንሐ ጎንጺ ከይዘከረ ስለ ዝገደፎ ድማ ዓንዲ ሓሳብ ዝሰኣነ መደረኡ ምቛም ስኢኑ ክወድቕ ተራእዩ። ጉዳይ ኢትዮጵያን ኤርትራን “ረቛሒ ኣገዳስነት ዘለዎ” ምዃኑ ገሊጹ ከብቅዕ፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ጸገም ጎበጣ ኢትዮጵያ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ከም ዝኾነ ጎስዩ ገዲፉዎ። ብናይ ግዳም ሓብሓብቲ እናተደገፈት፡ ኢትዮጵያ ነቲ ብሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተጻዕነ ፈደረሽን ኣፍሪሳ፡ ዓለም ለኻዊ ግዴታት ጥሒሳ፡ ንውሳነ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብምግሃስ፡ ኣብዚ ዘመንና፡ ንካልእ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዝሓዘት ናይ መጀመርታ ቀዳመይቲ ኣፍሪቃዊት ሃገር ኮይና እያ። እዚ ተግባራት’ዚ ከኣ ኤርትራ ን30 ዓመታት ሓርነታዊ ኲናት ከተካይድ ኣገዲዱዋ እዩ። ኤርትራ ኣብ 191 ናጽነት ምስ ጨበጠት እውን እንተኾነ፡ እቲ ካብ 198 ክሳብ 20 ዝተኻየደ ዳግማይ ውግእ ዝወለዓቶ ኢትዮጵያ እያ። ስምዕ ኣልጀርስ ነቲ ውግእ ጠው ምስ ኣበሎ እውን፡ ኢትዮጵያ ነቲ ብኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተዋህበ ቀያድን ወሳን ፍርዲ ብምንጻግ ካብ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ 18 ዓመታት ምልቃቕ ኣብያ ምጽንሓ ዝፍለጥ እዩ። ንትሽዓተ ዓመት ብባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንዝተሸነ እገዳ ቀንዲ መዋደዲትን ደራኺትን ኢትዮጵያ እያ ነይራ። እዚ ኣቓልቦ ዘይተዋህቦን ኣልያ ዘይተገብረሉን ተደጋሚ ጥሕሰታት እዩ እምበኣር “ረቛሒ ኣገዳስነት” ክበሃል ዝግብኦ። ሕጋውን ቀያድን ሓቅነት እምበኣር እቲ ኢትዮጵያ ንኣስታት ክልተ ዓመት ዝነጸገቶ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝሃቦ ውሳነ እዩ። ኮምሽን ዶብ ድማ፡ ጠንቂ ኮይና ንእትዝከር ባድመ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከም እትርከብ መስኪሩ እዩ። ኢትዮጵያ ንውዕል ኣልጀርስ ተቐቢላ ዝወሃብ ውሳነታት ቀያድን ናይ መወዳእታን ምዃኑ ኣቐዲማ ተሰማሚዓ እኳ እንተነበረት፡ እቲ ውጽኢት ምስ ተቓልሐ ግና ክትነጽጎ እያ ተራእያ። ኣህጉራዊ ሕጊ ግን ብሓንቲ ትንፋስ ተቐቢልካ ብካልኣይቲ ትነጽጎ ኣይኮነን። ውዕል ብዘይምጥላም እዩ ድማ ተኣማንነት ዝረጋገጽ።", "char_count": 1299, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00763", "text": "ድኽመታ ንምሽፋን ን25 ዓመታት ናብ ኤርትራ ዘቕነዐ ናይ ምድዋን ወፈራታት እናኣካየደት፡ ኤርትራ “ጸገም” ከም ዝኾነት ክትገልጽ ጸኒሓ እያ። እዚ ሕጂ ዝረአ ዘሎ ወፈራታት መቐጸልታ ናይቲ ዝጸንሐ ጐስጓሳት እዩ። እቲ ሚኒስተር፡ ኢትዮጵያ ኣብ 2018 ብዝወሰደቶ ደፋር ስጉምቲ “ኤርትራ ብደረጃ ዓለም ንዝነበራ ግምት ክብ ከብሎ ከም ዝኸኣለ” ዘስመዖ ርእሰ ውዳሰ፡ ኣንፈቱ ዝሰሓተ መጋገዪ እዩ። ኤርትራ ብናይ ኢትዮጵያ ልግሲ ዝወሰኸቶ ተቐባልነት ኣይነበረን። ዓለም ለኻዊ ማሕበረሰብ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝነበረ እገዳታት ብቑዕ ምኽንያት ከም ዘይነበሮ ብምእማኑ ዝተፈጥረ ሃዋህው እዩ ነይሩ። ሞኒተሪንግ ግሩፕ እናተባህለ ዝፍለጥ መርማሪ ጉጅለ ብተደጋሚ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝቐርብ ዝነበረ ክስታት ጭብጢ ከም ዘይረኸበሉ ኣብ ዘቕርቦ ዝነበረ ጸብጻባት ብቐጻሊ ይሕብር ነይሩ እዩ። ኢትዮጵያ ምስ ኣብ ብራስለስን ዋሽንግተን ካልኦት ናብ ኤርትራ ኣሉታዊ ኣረኣእያ ምስ ዝነበሮም ጉጅለታት ብምትሕብባር፡ ነዚ ሓሶታት’ዚ ኣብ ምሃዝ ግዲኣ ኣብርኪታ እያ። ንኤርትራ ንምንጻል ምስ ካልኦት ሓይልታት ኢድን ጓንትን ኮይና ከም ዘይዓየት፡ ነቲ ባዕላ ዝሃንደሰቶ ጸይቂ ስራሕ “ክመሓየሽ” ብምግባራ ድማ ምስጋና ከም ዝግበኣ እያ ትገልጽ ዘላ። ግርምቢጥ።", "char_count": 715, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00764", "text": "ካልእ ታሪኻውን ሕጋውን መሰረት ዘይብሉ ኣበሃህላ “ኤርትራ ብባዕዳውያን ገዛእቲ ዝተታሕዘትሉ ምኽንያት፡ ኢትዮጵያ ምእንቲ ኣፍደገ ባሕሪ ከይትረክብ” ተባሂሉ ከም ዝኾነ ሓደ ካብቲ ዳግማይ ዝምስራሕ ዘሎ ናይ ሓሶት ታሪኽ እዩ። ዶባት ኤርትራ ብመሰረት ዓለም ለኻዊ ውዕላትን ብግቡእ መስርሕ ኣመሰራርታ ሃገራት ኣፍሪቃን እዩ ተሓንጺጹ። ኤርትራ፡ ንኢትዮጵያ ክትጻረራ ተባሂላ ዝተደኰነት ኣይኰነትን። ካብ ተኸታተልቲ ባዕዳውያን ገዛእቲ ንጹር ብዝኾነ ታሪኻውን ሕጋውን መስርሕ ሓሊፋ፡ ብዘይፍታዋ ኣብ ፈደረሽን ተቘሪና፡ ንዘይሕጋዊ ጎበጣ ተቓዊማ፡ ብዓለም ለኸ ተዓዛብነት ረፈረንደም ኣካይዳ፡ ኣባል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝኾነት ሃገር እያ። ኤርትራ “መሳርሒት ጸላእቲ ኢትዮጵያ” ከም ዝኾነት ዘስምዕዎ ክሲ ዘስሕቕ ላግጺ እዩ። ካብ ውግእ ኮርያ ኣትሒዙ ክሳብ ዝሑል ኲናትን ድሕሪ 9/1 ኣብ ዝተፈጥረ ኩነታትን ኢትዮጵያ ንዕብለላ ዓለማዊ ሓይልታት ከም ቀንዲ መሳርሒ ክትከውን ከም ዝጸንሐት ተኸታሊ ታሪኻ ዝምስክሮ እዩ። ንሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን ምስ ምዕራባውያን ተሓለቕቲ ብምዃን ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ 209 ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ ክእወጅ ዘዋደት ኢትዮጵያ እያ። ብምጥቃን ካብ ተሓታትነት ክህደም ኣይከኣልን። ኣብ ካልእ ጽሑፍ ከኣ፡ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ብሪጣንያን ኣየርላንድን ብሩክ መኰነን “ኢትዮጵያ፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ካልኦት ሃገራት ምትእትታው ዘይትፈቅድ፡ ብልኡላውነትን ሓድሕዳዊ ምክብባርን እትኣምን” ከም ዝኾነት ይገልጽ። ኢትዮጵያ ብሓቂ ኣብዚ መርገጺታት እዚ እንተትኣምን ቀጻሊ ዝኾነ ዋሕዚ መጋገዪ ሓተታ “ልኡላዊ ኣፍደገ ባሕሪ” ክትፍኑ ወይ ቀጻሊ ጸረ ኤርትራ መደረታት ክተቃልሕ ኣይምተራእየትን። ወሲኹ ከኣ “ቀርኒ ኣፍሪቃን መሓላለፊ ቀይሕ ባሕርን ኣብ ክንዲ ብግዲ ኣብ ምክብባር ብዝተመርኰሰ ምትሕግጋዝ፡ ኣብ ክንዲ ብምትህልላኽ ብምትሕብባር ቅኑዕ ዝኾነ ሽርክነት እዩ", "char_count": 1062, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00765", "text": "ዝምዕብል-ኣተኣማኒ ምርግጋእ ካብ ሓድሕዳዊ ምክብባርን በቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝኣምኖ ምክብባር ልኡላውነት፡ ማዕርነትን ኣብ ሓድሕድ ምትእትታው ብዘየፍቅድ መንፈስ እዩ ዝፍጠር። እዚ ከኣ ሻራ ዘይብሉ ንኹሉ ዝምልክት ናይ ሓባር ተቐባልነት ዘለዎ እዩ።” ይብል እዚ ቃላት እዝን ካብ ኢትዮጵያ ዝረአ ወፈራታት ምድዋን ልምዲ ምትእትታዋትን ዘራኽብ የብሉን። ናይ ኣቶ ብሩክ ጽሑፍ ከም ዝእምቶ “ምርግጋእን” “ጸጥታን” ናይ ቀደም ዕላማታት ንምሽፋን ዘገልግላ ሓደስቲ ኣልባሳት እየን። ኣብዚ ዞባና ናይ ዓብላልነት ዕላማታት ንምኽዋል ከም ኢትዮጵያ ገይሩ ከምዚ ዓይነት ቋንቋ ብቐጻልነት ዝተጠቕመ የለን። ሃጸያዊ ስርዓት ይኹን ወተሃደራዊ ደርግ ወይ ድሕሪኡ ዝተጋህዱ ፈደራላዊ ስርዓታት ናይ ምስፍሕፋሕ ዕላማታት ብከም “ሓድነት” “ምርግጋእ” ወይ “ኣፍሪቃዊ ፍታሕ” ዝብል ሓረጋት ክሸፋፍንዎ እዮም ተራእዮም። ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዋና ኣካያዲ ጉዳያት ኣፍሪቃ ዘሪሁን ኣበ “ኢትዮጵያ ብናይ ሓባር ህዝብታት ጸጋታትን ትሕተ-ቅርጽን ምስ ጎረባብታ ዝተኣሳሰረት ትኹን ደኣ እምበር እናተነጸለት እንድሕር ቀጺላ ወናኒ ዘይብሉ ስልማት እናኾነት እያ ትኸይድ” ይብል። ጎረባብቲ ሃገራት ንሃንቀውታ ኢትዮጵያ ንምንብርካኽ ልኡላዊ መሰላተን ግድን ኣሕሊፈን ክህባ ከምዘለወን ካድረታት ሰልፊ ብልጽግና ኣብዚ ቅንያት’ዚ “ሓድሕዳዊ ምድግጋፍ” ዝብል መጎልበቢ ሓረግ ክደጋግሙ ይረኣዩ ኣለዉ። እዚ ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። “ግዝኣት ይብጸሓኒ” ንምባል ካብ ቀደም “ኣሕዋት ኢና” ዝብልዎ ዳግማይ ዝተመስረሐ ኣዘራርባ እዩ። ሃይለስላሰ ሃገር ክጎብጥን ብዘይ ከልካሊ ኣፍደገ ባሕሪ ክውን ኤርትራውያን “ብዓሌት፡ ብባህልን ብደምን ቋንቋን ሃይማኖትን” ደቂ ኢትዮጵያ ከም ዝኾኑ ኣምሲሉ ዝደጋግሞ ዝነበረ ቃላት እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኢትዮጵያ “ሕቶ ዓፋር” እናበለት ትደጋግሞ ከም ብሓቂ ግዝኣታዊ ሓድነት ኤርትራ ንምፍራስን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ልኡላዊ ዋንነት ከምዘለዋን ዝተማህዘ ሓድሽ ናይ ፈጠራ ምስምስ እዩ። ነቲ ስግር ዶባት ዝርከብ ህዝቢ ዓፋር ናይ ፖለቲካ መሳርሒ ብምግባር ብመንነቱ ዝሕበን ህዝቢ ከም መሳርሒ ተጠቒምካ “ዝምድና ዓፋርነት” ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ግዝኣትን ወደብን ክትሕዝ ዘኽእል ምኽንያት ይመስላ ኣሎ። እቲ ኣገላልጻ ንፈደረሽን ጎበጣን ምስምስ ክፈጥር ሃይለስላሰ ባህላዊ ተመሳልነት ከምዘሎ ዝገልጾ ካብ ዝነበረ ዝፍለ ኣይኮነን። ሰልፊ ብልጽግና ኸኣ “ዞባዊ ምርግጋእ” ናብ ዝብል ጉልባብ ዳግማይ መስሪሑ ይጥቀመሉ ኣሎ። ማሕበረሰብ ዓፋር መጣልዒ ኣይኮነን። ናይ ሓባር ቀቢላዊ መንነት ድማ ንክብሪ ዓለም ለኻዊ ዶባት ኣየፍርስን። ገማግም ባሕሪ ኤርትራ ዘይገሃስ ልኡላዊ ዋንነት ኤርትራ እዩ። ኢትዮጵያ ነቲ ናይ ምስፍሕፋሕ ዕላማኣ፡ ሓባራዊውን ጸጥታውን ኣገዳስነት ብዝብል ሓድሽ ቁጻር እተቕርቦ ሸቐጥ፡ ታሪኻዊ ጥልመት ዘለዎን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዘሎ ሕጋዊ ስርዓታት ቀጥታዊ ዝርገት ዝፈጥርን እዩ። ክንየው እቲ “ዝምድና” ዝብሉዎ ድኹም ምኽንያት፡ ተኸታተልቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ፡ ሰብኣዊ በደላት", "char_count": 1701, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00766", "text": "ብምፍጻም፡ ብምድምሳስ ዓድታትን ምቅጻል ሕርሻታትን ማሕበራውን ቁጠባውን ህይወት ብምዕናው ብዙሕ ግፍዕታት ፈጺሞም እዮም። ቅርበት ወይ “ዝምድና” ኢሎም ዝደጋግምዋ ቃል ሓድነት ኣይተመልክትን። መሸፈኒት ናይ ዕብለላ እያ። ሕጂ ዘለዓዕሉዋ ዘለዉ እውን ብልኡም ባህላዊ ኣበሃህላ ነቲ ናይ ምስፍሕፋሕ ዕላማ ንምኽዋል እዩ። ሃይለስላሰ፡ ኤርትራ ንምጕባጥ ኣቐድም ኣቢሉ ዝተጠቕመሉ ሜላ፡ መሪሕነት ሰልፊ ብልጽግና እውን መንነት ዓፋር ንጂኦፖለቲካዊ ረብሓኦም ከም መሳርሒ ክጥቀሙሉ ይፍትኑ ኣለዉ። ስግረ ዶብ ዝምድናታት ኣብ ኣፍሪቃ ዝነበረን ዘሎን እዩ፡ ንጎበጣ መሰል ዝህብ ማለት ግና ኣይኮነን። ንጎበጣ መሰል ዝርከቦ እንድሕር ኮይኑ፡ ኢትዮጵያ ንባዕላ ኣብ ባልካን ከም ዘለዋ ሃገራት ክትበታተን ትኽእል እያ። ብማዕድን ነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ኦጋዴን ናብ ሶማል በኒሻንጉል ከኣ ናብ ደቡብ ሱዳን ክጥቕለላ ይኽእላ እየን ከም ማለት እዩ። ናይ ዓፋር መንነት ምኽንያት ብምግባር እያ እምበኣር ኢትዮጵያ ልኡላዊ ገማግም ኤርትራ ከም ዝብጸሓ ትጽውዕ ዘላ። የግዳስ ሃገርነትን ዋንነት ባሕርን ኣብ ሕጊ ዝተመስረተ እምበር፡ ብስምዒትን ብዝርጋሐ ህዝቢን ኣይኮነን ዝፍጠር። ግዝፊ ኢትዮጵያ ከኣ ንዕጽውቲ ኣፍደገ ናብ ወናኒት ገማግም ኣይቅይራን። ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ሰልፊ ብልጽግና “ልዝብ” ክግበር ዘካየዶ ጻውዒት ናይ ተንኮል መጻወድያ ምዃኑ ዘይሰሓት እዩ። ኣጽዋር እናኣከበን ነቲ ውሑድ ህዝቢ ኤርትራ ብሚልዮናት ሰራዊት ንምዕባጥ እናፈከረን ናይ ሰላም ቋንቋ ከስምዕ ቀንዩ ኣሎ። ንጂኦፖለቲካዊ ዕላማ ህይወት መንእሰያቱ ከም ተሓሻሺ ንብረትን ከም ነዳዲን ክኣጉድ ድሕር ዘይብል እዩ። ዘስመዖ ፈኸራታት ብዓመጽ ክሕዞ ንዝምነ ቦታ ህዝቡ ክስውእ ድልዊ ምዃኑ እዩ ዘመልክት። ክንየው እቲ ዓሰርተታት ዓመታት ዝወሰደ ወራርን ጃህራን ኤርትራ ኣብ ልኡላውነታ ጸኒዓ ኣላ። ግጭት ዘይኮነስ ልምዓትን ሰላምን ናይ ዝደልዩ ድንድል ተስፋ ኢትዮጵያውያን ዘፈራርሶ ዘሎ ድማ ሰልፊ ብልጽግና እዩ። መሪሕነት ሰልፊ ብልጽግና ‘መደመር’ ዝብሎ ፍልስፍና ከም ምንጪ ሰላምን ምርግጋእን እዩ ዝመስሎ። ዘመዝገቦ ታሪኽ እንተራእዩ ግና ካልእ እዩ ዝምስክር። ብዘይካ ሞትን ዕንወትን ምዝባል ሚልዮናት ህዝብታትን ዘውረዶ ካልእ ነገር የለን። እቲ ናይ ምውርዛይ ነጸላ እንድሕር ተቐንጢጡ፡ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ብዝሒ ብልሽውና ናይ ልቓሕ ዕዳን ግዕዙይ ምሕደራን መሽሚሻ ናብ ጸድፊ ክትወድቕ ጠልጠል ዝበለት ሃገር እያ ትረአ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጊደዮን ጢመቴዎስ “ናቕፋ” ኣልዒሉ ከባጩ ፈቲኑ ነይሩ። ናቕፋ ኣብነት ርእሰ ምርኮሳ፡ ስነ ስርዓት፡ ጽንዓት፡ ጅግንነትን ሃገራዊ ሓድነትን ዘርኢ እዩ። ኤርትራ ነቲ ኩሉ ወራት ሰጊራ ብልኡላውነትን ብርግኣትን ክትጸንዕ ከም ዝኸኣለት ዝምስክር መርኣያ እዩ። ኤርትራ ብስነ ስርዓትን ብሃገራዊ ሓድነትን ተረጋጊኣ ትቕጽል ምህላዋ ኢትዮጵያ ዝስመዓ ቀጨውጨውታ ጊደዎን ከሺሕዎ ኣሎ። መደመር ካብ ቃል ዘይሓልፍ ትምኒት እዩ። ናቕፋ ግና ኤርትራ እትነብረሉ ሓቂ እዩ። መሰረት ህላወን ብቕዓት ምሕደራን ጅግንነት ህዝብን ሃገርን ዘርኢ እዩ - ታሪኽ ናቕፋ።", "char_count": 1721, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00777", "text": "3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ማሕበራዊ ዕብየት ማሕበራዊ ዕብየት ብምትሕብባር ሚ/ዕ/ማ/ድሕነት ዝዳሎ ብምትሕብባር ሚ/ዕ/ማ/ድሕነት ዝዳሎ እቲ ዘይሕለል ቀባኣይ “ጽመቱ፡ ውሽጣዊ ጽባቐኡን ምንጪ ዓወቱን እዩ” ብ1975፡ ኣብታ ጥንታዊ ስነ-ቅርጺን ዘመናዊ ታሪኽን ኣብ ከርሳ ዝሓቖፈት፡ ብዕሙራት ኣግራብ ግርማ ለቢሳ ብበረኽቲ እምባታት ተኸቢባ መርሓባ እትብለካ ውቅብቲ ከተማ ሰገነይቲ’ዩ ተወሊዱ ዓብዩ። ውልድ ምስ በለ፡ ‘ኣይትሙቱኒ’ ወለዱ ስለዝሞቱ፡ ንዓለም ብዝኽትምና’ዩ ተላልዩዋ። ንብዓል ነጎዳ ሓዊ ደብሶ ከም ዝበሃል፡ ንዝኽትምናኡ ስንክልና ተወሲኽዎ፡ ምስ ፈተናታት ሂወት ፊትንፊት ተፋጢጡ። ወዲ ትሽዓተ ዓመት ምስ ኮነ፡ ኣብ 2ይ ክፍሊ ምስ በጽሐ’ዩ ብሰንኪ ንፍዮ ናይ ምስማዕ ጸገም ኣጓኒፉዎ። ኣብ ጉዕዞ ህይወት ኣቋራጭ ዝበሃል የለን። ሕጊ ተፈጥሮ ኮይኑ፡ ደቂ ሰብ ኩሉ ጊዜ ብፈተናታትን ዕድላትን ምስ ተኸበብና ኢና። ምስጢር ዓወት ደቂ ሰብ ግን ወዲቕካ ምትሳእን ንፈተናታት ብትብዓት ምስጋርን እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ ንዘለዎ ስንክልና፡ ፈተናታት፡ ብድሆታትን መሰናኽላትን ዓለም፡ ኢዱ ከይሃበ ብትብዓት ብምግጣም ናብ መስመር ዓወት’ዩ ክጥምት ጀሚሩ - ስነጥበኛ መንእሰይ ስምኦን ደስታ። እታ ትዓርብ ጸሓይ፡ ንግሆ መታን ክትበርቕ’ዩ ዝበለ ሮበርት ብራዊንግ፡ ከምኡ ድማ ብርሃን ኣብ ውሽጢ ኩሉና ኣሎ። እቲ ምስጢር ግን፡ ብኸመይ ነብርሆ እዩ ዝበለ ኬነዲ። ስነጥበባዊ ስምኦን ብዘለዎ ስንክልና ከይተሸገረ ናይ መፍትሒታት ካልእ በሪ፡ ብርሃን ናይ ምዕባለ ጩራን’ዩ ክኸፍት ሓሊኑ። በታ ዝጎደለት እዝኑ ከየስተማሰለ፡ ፈጣሪ ዝመጠወሉ ካልኦት ህዋሳቱ ኣራቢሑ፡ ክሰርሓሎምን ክጥቀመሎምን ተላዒሉ።", "char_count": 941, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00780", "text": "ጽዒሮምሉን። ስምኦን፡ መጀመርታ ኣብ ቤት ወልደዝጊ ገ/ቃል ሚኒ/ዕ/ማ/ድሕነትን ትምህርቲ ዓወት ድሒሩ ድማ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰማእታት ኣካዳሚያዊ ትምህርቱ ቀሲሙ። ድሕሪ ምዝዛም ትምህርቱ ናብ ስነጥበብ ዓለም’ዩ ኣምሪሑ። ብዓቢኡ’ውን ኣብቲ ንጽሙማን ዜጋታት ዝጣበቕ ትካል ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኤርትራ ክምሕበርን ንሂወቱ ከማእዝን ዝኽእል መሰላት ክረክብ፡ መንቋሕቋሕታ ክህልዎን ነብሱ ክመርሕን ምቹእ ባይታ ፈጢሮምሉ። ስነጥበብ ኣድማሳዊ ቋንቋ እዩ። ንጽሙማን ነቶም ብዓይኖም ዝሰምዑ ብኢዶም ዝዛረቡ ናይ ርእየት ሰባት፡ ስነጥበብ፡ ስእልን ቅብኣን ሕልፊ ካልኦት ጥዑምን ውህደት ዘለዎን ሙዚቃ’ዩ። ሓጎሶም፡ ጓሂኦም ስምዒቶም ብስእሊ ይገልጹ። ፈጠራ፡ መሃዝነት፡ ስነጥበብን ፍልስፍናን ድማ ንጽሙማን’ዩ ተፈጢሩ። ስምኦን መሃዝን ፈጠራዊን ሰብ እዩ። ስንክልና ንስምኦን ካልእ ሕብሪ’ዩ። ከምቲ ሓንቲ ሕብሪ ዘለዎ ዕምባ ምስ ካልኦት ሕብረታት ተደሚራ ምሉእነት ጽባቐ እትፈጥር፡ ስንክልናኡ ልክዕ ከምቲ ዝተፈላለየ ሕብርታት ዕምባ ዘለዋ ሓንቲ ጽብቕቲ ሕብሪ ዕምባ እዩ ዝቖጽራ።", "char_count": 610, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00788", "text": "ድማ ‘ዘይምስማዕ ብዘይካ ጫውጫውታን ረበሻን ካልእ እንታይ ይተርፈኒ። ኣብ ክንዲ ኣእዛነይ፡ ኩሉ ዝዓያ ኣዒንቲ ንስሪ ዝኾና ኣዒንቲ ፈጢሩለይ ኣሎ። ኣብ ክንዲ ኣፈይ ድማ ዝዛረባ ኣእዳው ኣለዋኒ። ጽመተይ ጽባቐይ ምንጪ ፍልስፍናይን ፈጠራዊ ስርሐይን እዩ፡” ዝብል ጽኑዕ እምነትን መትከልን ኣለዎ። ስምኦን ብሰንኪ ናይ ምብህሃል ጸገም፡ ድሩት ዝርግሐን ወግዓውነትን ቋንቋ ምልክት፡ ህሉው ሕጽረታት፡ ንጽሙማን ዝሕግዝ ሜላ ኣመሃህራ ዘይምህላው፡ ድሩት ትሕተ ቅርጻውን ሰብኣውን ዓቕምታት፡ ትምህርቱ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ክቕጽል ኣይከኣለን። ምስ ዝሰምዑ ተጸምቢሩ ይመሃር ስለ ዝነበረ፡ ትምህርቱ ኣብ 1 ክፍሊ ኣቋሪጹ፡ ኣብ ሞያዊ ክእለት ኣድሂቡ። ኣብ ዓውዲ ስነጥበብ ኩሉ ግዜ ሓድሽ ሓሳብን ምህዞን ምስ ኣንቀለን ምስ ተፈላሰፈን እዩ። ካብዚ ፍሉይ ተውህቦን ትዕድልትን ተበጊሱ፡ ኣብ ውሽጡ ዝዓቖሮ ምሒር ድሌትን ባህግን ዝንባለን ክዉን ንምግባር ግቡእ ስልጠና ክወስድ ተበጊሱ። መጀመርታ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ማይተስፋ፡ ናይ ክልተ ዓመት ናይ ካይላ፡ ቅርጻን ቅብኣን ስልጠና ቀሲሙ፡ ኣብ 209 ብዲፕሎማ ተመሪቑ። ቀጺሉ፡ ኣብ ኣልያንስ ፍራንስ ወቒርካ ምጽሓፍ (Engraving) ስልጠና ወሲዱ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ፓቮኒ ሶሻል ሰንተር ናይ ጥረዛ (Bindi ing) ናይ ክልተ ዓመት ግቡእ ስልጠና ወሲዱ፣ እቶት ዘኻዕብት ስራሕ ከበግስ ድሉው ኮይኑ። ብሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኤርትራ ዝተዳለዉ ዝተፈላለዩ ስልጠናታት ድማ በብእዋኑ ተረባሒ ኮይኑ። ብዘይካ’ዚ፡ ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኤርትራ፡ ከም መቕጸልታ ምስ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ካልኦት መሻርኽትን ከካይዶ ዝጸንሐን ዘሎን፡ ንኣባላቱ ናይ ምዕባል፡ ምስልጣን ምልማልን መደባት፡ ምስ ሚ/ሕርሻ ብምትሕብባር ኣብ ዝወደቦ ናይ ምርባሕ ንህቢ ስልጠና ኣሰራርሓ ጋብላዊ ቆፎን፡ ስምኦን ተኻፋልን ተረባሕን ናይ’ቲ መደብ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ምሻጥ መዓር በጺሑ፡ ናብራኡ ኣብ ምሕያሽ ይርከብ ኣሎ። ስምኦን ነቲ ብሚ/ሕርሻ ዝተኣታተወ ኣድማዕን ውጽኢታውን ኮይኑ ብሃገር ደረጃ ዝስራሓሉ ዘሎ ዘቤታዊ ሕርሻዊ ሜላ ብምኽታል፡ ንጥፈታቱ ከስፍሕ መደብ ኣለዎ። ነዚ መደብ’ዚ ንምዕዋት ግን፡ ዓውዲ ስንክልና በይንኻ ዝጉየዮ ጥጡሕ ሜዳ ኣይኮነን። ንባዕልኻ ብቑዕ ፍልጠትን ክእለትን ዓጢቕካ፡ ንላዕሊ ደይብካ ንታሕቲ ወሪድካ ካልኦት ከተደይብ ኣለካ። እቲ ዝበለጸ ድማ፡ ኣኽኣልቲ፡ መልመልትን ሞዴልን ዝኾኑ ስንኩላን ፈጢርካ፡ ንኻልኦት መንገዲ ክትሕብር ምኽኣል እዩ። ስምኦን ሓደ ካብቶም ህሉው ሕጽረታት ከይደረቶም ብዘለዎ ዝከኣሎ ዝገብር ኣብነታዊ ስነጥበባዊ እዩ።", "char_count": 1439, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00791", "text": "ክትዕቅኖም ኣሸገርቲ’ዮም። መጀመርታ ንቕሓትን መረዳእታን ሕብረተሰብን ተጠቀምትን ከተዕብን ከተበርኽን ኣለካ። ካብዚ ቅዱስ ዕላማ ብምብካስ ድማ፡ መንግስቲ ኤርትራ ብፍሉይ ድማ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ መነባብሮ ስንኩላን ንምሕያሽ፡ ክሳብ ዓዲታት ዝወርድ መዋቕር ዘለዎ ስትራተጂ ኮም ዝሰረቱ ናይ ተሃድሶ መደባት ሓንጺጹ ካብ ዝሰርሕ ብዙሕ ዓመታት ኣቝጺሩን ይሰርሕ ኣሎን። ብሳላ’ዚ ከኣ፡ ሕብረተሰብ ማሕበራዊ ዛዕባታት ኣብ ምብራኽ ብፍላይ ድማ ኣብ ኣተኣላልያ ስንኩላን፡ ዓቢ ዝላ እዩ ኣመዝጊቡ። እዚ መደብ ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ኣፍልጦን መረዳእታን ሕብረተስብን ኣብ ምሕብሓብ ስንኩላን ወገናትን ነብሶም ዝኽእልሉ ባይታ ኣብ ምፍጣርን ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ገይሩ’ዩ። ይኹን ደኣ’ምበር ደገፋት ማሕበራዊ ጉዳያት ብቕልጡፍ ውጽቶም ኣብ ባይታ ክትርኢ ኣይትኽእልን ኢኻ። ውጽኢቶምን ጽልዋኦምን ክትዕቅኖምን ብኣሃዝ ክትቅምሮምን ቀለልቲ ኣይኮኑን።", "char_count": 531, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00792", "text": "ውጽኢቱ ነዊሕ ዓመታት ዝወስድ ዘገምታዊ መስርሕ እዩ። ብቐጻልን ጽዑቕን ስልጠናታት፡ ምኽሪታት፡ ኣነቓሕትን ሞራል ዘበርኹን ጎስጓሳትን ኣስተምህሮታትን ገይርካ፡ ኣብ ምሕያሽ ሂወቶም ክትኣቱ ኣለካ። ድሕሪኡ፡ ነቲ ናይ ምዕባለ መሳል፡ ባዕሎም ክሓዅርዎ፡ ክኸዱዎን ክሰርሑዎን ርሒብ ዕድል ትፈጥር። ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ዝተሓላለኸን ዝጸልመተን ዝመስል ብድሆታት ስንክልና፡ ብናይ ሓባር ተበግሶን ጻዕርን መሰረታውን ዘላቕን ፍታሕ ክረክብ ይኽእል። ስምኦን ደስታ፡ ካብቶም ነዚ መድረኽ’ዚ ሓሊፎም ኣብ ዓወት ዝበጽሑ ዜጋታት እዩ። ነዊሕ ዓመታት ዘገም እናበለ ክጐዓዝ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ተዓቃኒ ውጽኢት ኣብ ምዝጋብ በጺሑ ኣሎ። ጽልዋ ናይ ማሕበራዊ ደገፋት ኣብ ነዊሕ እዋናት እዮም ጎሊሖም ዝረኣዩ። ብግቡእ ዓቲቦም እንተሰሪሖምሉ ድማ፡ ወነንቲ ንዕምሮም ምሉእ ዝኸይድ ሞያ ክእለትን ጸጋን ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ካብ ዓሳ ክህቡኻ ዓሳ ምግፋፍ ክምህሩኻ ይበልጽ ከምዝበሃል፡ ባዕሎም ሰሪሖም ነብሶም ዝኽእሉ ንልኦት ጽልዋ ዘሕድሩ ዜጋታት ምልማል ኣገዳሲ እዩ። እዚ መሪሕ ዕላማ እዚ ካብ ቀንዲ መርሓ-ጎደና ማክሮ ፖሊሲ ሃገርና እዩ። ስምኦን ነዚ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ንኽበቅዕ ኣብ 204 ብምትብባዕ ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኤርትራ ኣብ ካዛደሊኢታሊ፣ ኣብ 208 ድማ ኣብ ኣደራሽ ኤሪትሮ-ጀርመን ልዕሊ ሚእቲ ዝኾኑ ናይ ቅብኣን ካይላን ስርሓት ሒዙ ንፈለማ ጊዜ ናብ ህዝቢ ምርኢት ኣቕሪቡ። ማሕበር ድማ ንዘለዎ ናይ ፈጠራ ክእለትን ብሩህ ስነጥበባዊ መጻኢኡን ኣብ ግምት ብምእታው፡ በቲ ናይ ገዛእ ርእሱ ንኡስ መጠን ነብሰ-ምኽኣል ፕሮጀክት (start-up ecosystem pilot scheme) ናይ ልዕሊ 10 ኩንታል ጀሶን ካልእ መበገስን ደገፍቲ መሳለጥያታት ስነጥበብን ምትብባዕን ደገፍ ገይሩሉ። ብቑዕ ስልጠና ቀሲሙ ጥቕስታት፡ ቅብኣን ቅርጻን ካይላን ብምስራሕ፡ ነብሱ ኣብ ምኽኣል፡ ስድራቤቱ ኣብ ምጥዋርን ሂወቱ ኣብ ምራሕን ኣበጊሱዎን ኣዕጢቕዎን ኣሎ። በቲ መበገሲ ተጠቒሙ ድማ ብርክት ዝበሉ ብዝተፈላዩ ቋንቋታት ዝተጻሕፉ ንመርዓን ህያባትን ዝኾኑ ጥቕሲታት ኣብ ስተሽነሪታት ይሸጥን የከፋፍልን፣ ብርክት ዝበሉ ቅርጻታትን ሓወልትታትን ኣብ ኣባይቲ ድማ ይሰርሕ። ብዓቢኡ ድማ ኣብ ግዜ ክረምቲ ነቲ ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኤርትራ ንትሕቲ ዕድመ ጽሙማን ቈልዑት ኣብ ኣስመራ ዝህቦ ስልጠና መሪሑ ከም ኣሰልጣኒ ቅብኣን ስእልን ኮይኑ፡ ሞያኡ ንኻልኦት ምስ ስንክልና ዝነብሩ ወገናቱ (ጽሙማን) ኣብ ምውራስ ይሰርሕ ኣሎ። ብተወሳኺ ስምኦን ኣብ ቤት ትምህርቲ ጽሙማን ኣስመራ ኣኽርያ (እንዳሽወደን) ከም መምህርን ክኢላን ስእልን ቅብኣን ኮይኑ፡ ኣብ ምዕባል መምሃሪን መሳለጥያታትን ናይ’ቲ ቤት ትምህርቲ ተመዲቡ ብቐዋሚ ይሰርሕ ኣሎ። ኣብ ማሕበር ዝዳለዉ ናይ መሰልጠን መምሃርን መዝገበ ቃላትን ዝሕግዝ ናይ ቋንቋ ምልክት መጻሕፍቲ፡ ጭርሖታትን ባነራትን ኣብ ምድላውን ኣብ ምርዓምን ልዑል ኣበርክቶ ይገብር ኣሎ። ብውልቁ ድማ፡ ኣብ ናይ ውልቂ ኣባይቲ፡ ኣብያተ ጸሎትን ካልኦት ህንጻታትን፡ ብቅርጻን ብኮምፕዩተርን ተሰንዩ፡ ሓወልትን ኣርማታትን ይሰርሕ ኣሎ። ናይ ካይላ መስርሒ ማሽን ትሰርሕ ባዕሉ ኣማዕቢሉ፡ ብእግሪ እትዘውር ሰሪሑ ኣሎ። ኣብ ቀረባ መጻኢ ድማ፡ ብውልቁ ይኹን ምስ ካልኦት ጽሙማን ተቛሪኑ፡ ዓቢ ስነ ጥበባዊ ምርኢት ናይ ካይላን ቅብኣን ከርኢ ምሒር ድሌት ኣለዎ። ካልኦት ስንኩላን ድማ ኣሰሩ ክስዕቡ ኣርኣያ ኮይኑ ይመርሕ ኣሎ። እታ ካብ ስእልታቱ ዝመሰጠትኒ፡ ኣርማ መሶብ ኤርትራ ንዝኾነት ዞባ ጋሽ ባርካ ንምግላጽ፡ ብቕዲ ከምዘለዎ ዝገልጽ ሓቀኛ ስነጥበብ (realism) ማእከል ገይሩ ዝሰኣላ፡ ኣብ ትሕቲ ዓባይ ገረብ ዘጽል ዘሎ ሓርማዝ፡ ጽላሎቱ ድማ ኣብ ዲጋ ዝርአ ዘሎ ሓርማዝ እያ። እዛ ስእሊ፡ ኣግራብና ምንጪ ህይወትናን ህይወታዊ ብዙሕነትን እዮም እሞ ንዓቅቦም ዝብል ረዚን መልእኽቲ ዘለዋ እያ። ነዛ ስእሊ፡ ሰባት ብክቡር ዋጋ ክገዙኡዋ፡ ብዙሕ ግዜ ሓቲቶሙላ እዮም። እንተኾነ፡ ንቱሪዝማዊ ስሕበት እትሕግዝ ቅርሲ ስለዝኾነት፡ ማሕበር ኣብ ኣደራሹ ክሰቕላ ስለዝሓሰበ፡ ብኽብሪ ተቐሚጣ ኣላ። እዚ ስራሕ እዚ፡ ውሑድ ካብቲ ንሱ ዘበርከቶ ስነጥበባዊ ስርሓት ኮይኑ፡ ይበል ዘብል ክተባዕ ዝግቦኦ ፋይዳ ዘለዎ ስራሕ እዩ! እዚ ተረኺቡ ዘሎ ዘነይት ስራሕ፡ ሳላ ሓቛፊ፡ ኣማእዛኒን ኣማዕባልን ፖሊሲ ስንኩላን፡ ከምኡ ድማ ሓያል ውህደት ሚኒስትሪን ሃገራውያን ማሕበራትን እዩ። ተዋዲዱ ብዘሎ ምቹእ ሃዋህው፡ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ሕቶ ስንክልና እናተቓለን ግቡእ መልክዑ እናሓዘን ስለ ዝመጽአ፡ ስንኩላን ባዕሎም ዝመርሑሉን ዘለዎም ስንክልና ንምቅላል ዝመራመሩሉን ዝምህዙሉን ደረጃ ተበጺሑ ኣሎ። ዝፍጠር ዘሎ ሓድሽ ቴክኖሎጂ ድማ እናበረኸን ኣብ ምዕባለ ስንኩላን ዘይንዓቕ ኣበርክርቶ ይገብርን ምህላዉ ዓቢ ተስፋ’ዩ። ኣብ ቀጻሊ ድማ ስንክልና ከም ብድሆ ዘይኮነ ከም ጽባቐን ጸጋን ሕዙእ ናይ ፈጠራን ፍልስፍናን ዓውዲ ተራእዩ፡ በብሞያኦምን ዝምባለኦምን ኣብ ወፍርን ምዕባለን ሃገርና ዕዙዝ ኣበርክቶ ክገብሩ ዓቢ ትጽቢት ይግበር፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ዓውዲ ስነ ጥበብ። ካብ’ዚ ንላዕሊ፡ ኣድማዒን ዕዉትን ስራሕ ንምብርካት፡ ከም ብዓል ስምኦን ፈርዮም፡ ዝተወሃደን ፈጠራዊ ዝኾነን ብርቂ ስነጥበባዊ ስራሕ ከበርክቱ፡ ደገፍን ምትብባዕን መሻርኽትን ካልኦት ኣካላትን ኣገዳሲ እዩ። ከም’ቲ፡ ናይ ስነ ልቦና ፈሊጣት፡ ብድሆታት እንተሃለዉ፡ ይኽበዱ ይፍኮሱ፡ ልክዕ ከም ቡን ኣብ ውዑይን ኣብ ዝሑልን ማይ ኣትዩ ቁመናኡ ከይቀየረ ተሪሩ’ዩ ዝወጽእ ዝብልዎ፡ ስምኦን ድማ ብማዕበላት፡ ነውጽን ብድሆታት፡ ስንልክናን ዝኽትምናን ኢዱ ከይሃበ ነዚ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ክበጽሕ ክኢሉ’ዩ። ኣብ ቀረባ እዋን ድማ ንድሕሪት ከይበለ ናቱ ስቱድዮ መስሪቱ ክዓብን ምርኢት ፍርያቱ ከቕርብን፡ ካልኦት ኣሰሩ ክኽተሉን ተመስጦ ከሕድሩን ተበጊሱ ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ፡ ንዘለዎ ፍሉይ ናይ መሃዝነትን ፈጠራን ብሉጽ ክእለት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ስምኦን ንኻልኦት ስንኩላን ሞዴል ኮይኑ ክጸሉን፡ ንሃገር ዘርብሕ ስራሕ ክገድፍ ዝኽእልን ዓቢ ስነጥበባዊ ከም ዝኸውን ዘጠራጥር ኣይኮነን።", "char_count": 3349, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00796", "text": "ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ቃለ- መሕተት ቃለ- መሕተት ምስ ደራሲ መጽሓፍ፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን” ኣቶ ተስፋይ ቀለታ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓላፊ ክፍሊ ምርምር ህግደፍ ኮይኑ ዝሰርሕ ዘሎ ገዲም መምህርን ጋዜጠኛን ኣቶ ተስፋይ ቀለታ ደምሳስ፡ ብ1948 ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ። ክሳብ 1 ክፍሊ ትምህርቱ ኣብ ኣስመራ ተኸታቲሉ። ብድሕሪኡ ናብ ኢትዮጵያ-ኣዲስ ኣበባ ተጓዒዙ ናይ 12 ክፍሊ ኣብ ላባላቶሪ ስኩል ቀጺሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ናብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ተጸንቢሩ፡ 4 ዓመት ተማሂሩ ብዓውዲ ጂኦግራፍን ስነ-ፍልጠት ስነ-ልቦናን ድሕሪ ምራቕ፡ ኣብ ጎንደር ‘ቤገምድር’፡ መምህር ኮይኑ ን5 ዓመት ኣገልጊሉ። ኣብ 197 ናብ ህግሓኤ ንምጽንባር ሜዳ ወሪዱ። ወተሃደራውን ፖለቲካውን ትምህርቲ ድሕሪ ምቕሳም ከኣ ናብ ብርጌድ 4 ተመዲቡ። ንመጀመርታ ግዜኡ ምስ ኣሃዱኡ ብምዃን ኣብ ውግእ ሰምሃር 197 ‘ሰሓጢት’ ኣብ ዝብሃል ቦታ ውግእ ተኻፊሉ። ቀጺሉ፡ ኣብ ገርሁ ስርናይ (ትግራይ) ኣብ 1ይ ወራር 1978 ውግእ ተኻፊሉ። ኣብቲ ውግእ ከኣ መውጋእቲ ኢድ ኣጋጢምዎ። ኣብ 5ይ ወራር 1979 ኣብ ‘መእድነ’ መውጋእቲ እግሪ ኣጋጢምዎ። እዚኦም ውሑዳት ኣብነታት ካብቶም ኣቶ ተስፋይ ዝተኻፈሎም ውግኣት እዮም። ብድሕሪ’ዚ፡ ብ1981፡ ወኪል ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ኣብ ብርጌድ 4 ብምዃን ከገልግል ተመዚዙ። ተጋዳላይ ተስፋይ ወኪል ድምጺ ሓፋሽ ኮይኑ ኣብ ዝተመደበሉ እዋን፡ ብረድዮ ካብ ዝሰምዖ ወይ ጽሑፋት ብምንባብ ዘዋህለሎ ፍልጠት እንተዘይኮይኑ፡ ጋዜጠኛ ከብሎ ዘኽእል ተመክሮ ኣይነበሮን። ‘ክገብሮ ኣለኒ’ ዝበለ ልቡ ከየስመረ ስለ ዘይድቅስ ግዳ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ንፉዕ ጋዜጠኛ ክኽውን ኣይተጸገመን። ድሕሪ ካልኣይን ሓድነታውን ጉባኤ 1987 ድማ ናብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ፡ ሻባይት ተሳሒቡ። እንደገና ኣብ 198 ከም ሓላፍን ጠርናፊን ናብ ምድላው መጽሔት ሳግም ተቕይሩ። ቀጺሉ፡ ኣብ 190 ናብ ቤት ትምህርቲ ካድር ተቐይሩ፡ ኣብ ምድላው መጽሔት ሓርበኛ ተመዲቡ። ናጽነት ኮይኑ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ 191 ኣብ ዝጀመረትሉ ከኣ፡ ኣቶ ተስፋይ፡ ጋዜጠኛ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኮይኑ ተመዲቡ። ነዊሕ ከይጸንሐ ዋና ኣሰናዳኢ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኮይኑ። ቀጺሉ ሓላፊ ጋዜጣታት ኮይኑ ኣገልጊሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ናብ ኣገልግሎት ዜና ተቐይሩ ዋና ዳይረክተር ኣገልግሎት ዜናን ጋዜጣን ኮይኑ ኣገልጊሉ። ካብ 198 ክሳብ 203 ቅድሚ ናብ’ዚ ሕጂ ዝሰርሓሉ ዘሎ ምርምርን ስነዳን ህግደፍ ምቕያሩ ድማ፡ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ረድዮ ኮይኑ ሰሪሑ። ካብ 203 ከኣ፡ ናብ’ዚ ዝተጠቕሰ ትካል ተቐይሩ፡ ኣብቲ ትካል ሓላፊ ክፍሊ ዜና (መጽሔት ሕድሪን መርበብ ሓበሬታ ሻዕብያ ዶት ኦርግን) ኮይኑ ንልዕሊ 13 ዓመት ድሕሪ ምግልጋል፡ ኣብ 2016 ናብዚ ሕጂ ብሓላፍነት ዝሰርሓሉ ዘሎ ክፍሊ ምርምር ህግደፍ ተቐዪሩ። ገዲም መምህርን ጋዜጠኛን ተስፋይ ቀለታ፡ ኣብ ሃገርና ኣብ ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን ንዘሎ ሃጓፋት ብምልላይ፡ ንጸሓፍቲን ተመራመርቲን ብሓፈሻ፡ ኣብቲ ዓውዲ ክነጥፉ ዝደልዩ ብጉሳት መንእሰያት ድማ ብፍላይ፡ ‘ሓጋዚት’ ዝበላ፡ ብርክት ዝበሉ ኣብነታት ተሰንዮም ዝቐረቡ ኣብ ስነ-ኣገባብ ስነ-ምርምርን ወዘተ ዘተኮረት፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን” ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ን5 ታሕሳስ፡ 2025 ከመርቓ’ዩ። ኣቶ ተስፋይ ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ቦርድ ኣወሃዲት ማሕበራት ገድሊ’ውን እዩ። ንሎም ነዛ መጽሓፍ ክጽሕፍ ዝደረኾ ቀንዲ ምኽንያትን ከምኡ’ውን ንሓፈሻዊ ትሕዝቶ", "char_count": 1965, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00799", "text": "መጽሓፍ፡ “ስነ-ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን” ፋልመይቲ ኣገደስቲ መጽናዕትታትን” ፋልመይቲ ስራሕካ’ያ ትኸውን ዘላ። ኣብ መስርሕ ስራሕካ’ያ ትኸውን ዘላ። ኣብ መስርሕ ምድላዋ፡ ዘጸገመካ ወይ ዝበድሃካ እንታይ ምድላዋ፡ ዘጸገመካ ወይ ዝበድሃካ እንታይ ነይሩ? ነይሩ? መጽሓፍ ክትጽሕፍ፡ ድሌት፡ ባህግን ዕግበትን ክህልወካ ኣለዎ። ኣነ ድማ እዞም ዝጠቐስኩዎም ሰለስቲኦም ረቛሒታት ስለ ዘለዉኒ፡ ነዛ መጽሓፍ ከዳልዋ ክኢለ ኣለኹ። ኣብ ምድላው ዝጥቀስ ጸገም ኣየጓነፈን። ልክዕ’ዩ፡ ከይጠቐስክዎ ክሓልፍ ዘይብለይ፡ ምስ ዕለታዊ ንጥፈታት ስራሕን ህይወት ስድራን ብምዝማድ፡ ብግዜ ይጫረተኒ ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን፣ ከም ዓቢ ዕንቅፋት ግን ዝጥመት ኣይኮነን። ብዓቢኡ ዘሀውኽ’ውን ስለዘይነበረኒ፡ ቀሲነ ብዘገምታ ረዲአ’የ ሒዘያ። በዚ ድማ ብዝዓግበሉ መንገዲ ክዛዝማ ክኢለ። ካልእ፡ ነዛ መጽሓፍ ብጽቡቕ ጀሚረ ክዛዝማ ዝሓገዘኒ እንተነይሩ፡ ከምቲ ዝጠቐስኩዎ፡ መኽዘን ሓበሬታ (ኣርካይቭ)፡ መጽሓፍቲ፡ ሰነዳት ናይ ጸላኢ ስለ ዘለና፡ ከምኡ’ውን ተመክሮኦምን ፍልጠቶምን ዘካፍሉ ክኢላታት ስለ ዝረኸብኩ፡ ኣብ መስርሕ ምርምር ኣይተጸገምኩን ክብል ይኽእል። • ኣቶ ተስፋይ፡ ተመራማሪ ክትከውን ኣቶ ተስፋይ፡ ተመራማሪ ክትከውን እንታይ የድልየካ? እንታይ የድልየካ?", "char_count": 732, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00800", "text": "ተመራማሪ ክትከውን ቀዳማይ ነገር ኣብ ስራሕካ ድሌትን ብውጽኢት ስራሕካ ድማ ዕጉብ ክትከውን ኣለካ። እቲ ትገብሮ ስራሕ ምርምር ትጸልኦ ክኸውን የብሉን፣ ብልቢ ትፈትዎ ክኸውን ኣለዎ። ኣነ ድማ ኣብዚ ዓውዲ ፍትወት ስለ ዘለኒ’ሞ ሓንቲ መጽሓፍ ክጽሕፍ ኣለኒ ኢለ ድማ ስለ", "char_count": 169, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00804", "text": "ውድብ ህዝባዊ ግንባር’ውን ብዙሕ ክፈልጥ ክኢለ። • ካብ 328 ክሳብ 390 ገጻት ትሕዝቶ ካብ 328 ክሳብ 390 ገጻት ትሕዝቶ መጽሓፍካ፡ ንምድላው ዝተጠቀምካሎም", "char_count": 102, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00805", "text": "መጽሓፍካ፡ ንምድላው ዝተጠቀምካሎም ዝርዝር ማእለያ ዘይብሎም መወከሲታት ዝርዝር ማእለያ ዘይብሎም መወከሲታት ሓቚፋ ኢና እንረኽባ። ብኸምዚ ኣገባብ ሓቚፋ ኢና እንረኽባ። ብኸምዚ ኣገባብ ሓያል ጻዕሪ ገይርካ ዘዳለኻዮ ስራሕ ሓያል ጻዕሪ ገይርካ ዘዳለኻዮ ስራሕ ውጽኢቱ ኣየጠራጥርን። እዚ ብመቓን ናይ ውጽኢቱ ኣየጠራጥርን። እዚ ብመቓን ናይ ግዜ ክልካዕ ክንደይ ወሲዳትልካ? ግዜ ክልካዕ ክንደይ ወሲዳትልካ? ኣብ ግዜ ኮሮና የበግሳ’ምበር፡ ዓቲበ ዝሓዝኩዋ ግን ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ሰለስተ ዓመታት’የ። ተጸሚደ ክሕዛ ዝደረኸ ምኽንያት ነይሩ፣ ንሱ ድማ፡ በብእዋኑ ዝጽሕፎም ዝነበርኩ ጽሑፋት፡ ንርእይቶ ክኢላታት ንሰባት ይህቦም", "char_count": 392, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00806", "text": "ነበርኩ። ካብኦም ዝረኸብክዎ ግብረ-መልሲ ትሕዝቶ መጽሓፈይ ንምዕማቝን ደጋጊመ ክፍትሽን ተወሳኺ ብመጽናዕቲ ክድርዖን ኣኽኢሉኒ’ዩ። ነዚ ኩሉ ገይረ ቀዳማይ ንድፊ መጽሓፈይ ምስ ዛዘምኩ፡ ብምሁራን ክኢላታትን ብሓፈሻ፡ በቲ ዓውዲ ዝተመረቑ ድማ ብፍላይ፡ ከምእትግምገም’የ ገይረ። ገለ ካብቲ ዝረኸብክዎ ርእይቶን ገምጋምን ድማ፡ ኣብ ስርሐይ ብዙሕ’ዩ ሓጊዙኒ። ልዕሊ ኩሉ ከኣ፡ “እዚኣ ከምዚኣ፡ እዚኣ ወስኸላ…” እናበለ፡ ብሉጽን ዓሚቝን ሃብታም ትሕዝቶን ዘለዋ መጽሓፍ ክትከውን ግደን ኣበርክቶን ኣቶ ዘምህረት ዮውሃንስ ዕዙዝ ነይሩ። •ካብ ተመክሮኻ መጽሓፍ ምድላው ካብ ተመክሮኻ መጽሓፍ ምድላው ከመይ ትገልጾ? ከመይ ትገልጾ? ካብ ተመክሮይ፡ ምድላው መጽሓፍ ስራሕ ናይ ሓደ ሰብ ዘይኮነ፡ ተሳትፎ ብዙሓት ሰባት ዝሓት’ዩ። ጠቓሚ ዝኸውን ድማ ብኽፉት ልቢ ንብዙሓት ክኢላታት ምክፋልን ካብኦም እትረኽቦ ሓሳባትን ርእይቶታትን ብኽፉት ልቢ ተቐቢልካ ኣብ ግብሪ ከተውዕሎ ምስ እትኽእልን’ዩ። ስለዚ ብወገነይ፡ ነዛ መጽሓፍ ከዳልዋ ዝኸኣልኩ ንካብ ብዙሓት ነንበይኑ ኩርናዕ ርእየት ዘለዎም ክኢላታትን ምሁራትን ዝረኸብክዎ ርእይቶን ሓሳባትን ኣብ ግምት ኣእትየ’የ ጽሒፈያ። • ብመሰረት ክሳብ ሕጂ ከተካይዶ ጸኒሕካን ብመሰረት ክሳብ ሕጂ ከተካይዶ ጸኒሕካን ዘለኻን ውህሉል ተመክሮ፡ ኩሉ ዓይነት ዘለኻን ውህሉል ተመክሮ፡ ኩሉ ዓይነት ምርምር ሓደ ሽቶ (ዕላማ) ንምውቃዕ ሓደ ምርምር ሓደ ሽቶ (ዕላማ) ንምውቃዕ ሓደ ኣንቅዶ ሒዙ’ዩ ዝብገስ ክንብል ንኽእልዶ? ኣንቅዶ ሒዙ’ዩ ዝብገስ ክንብል ንኽእልዶ? መጽናዕቲ-መጽናዕቲ ክበሃልከ ብጭቡጥ መጽናዕቲ-መጽናዕቲ ክበሃልከ ብጭቡጥ እንታይ ረቛሒታት ከማልእ ኣለዎ? እንታይ ረቛሒታት ከማልእ ኣለዎ? ኩሉ ግዜ መጽናዕቲ ክትገብር ከለኻ፡ ብመሰረቱ፡ ክፍታሕ ዘለዎ ሕቶ ዘበግስ ግድል ክህሉ (ከጋጥም) ኣለዎ። ነታ ዘጋጠመ ሕቶ ክትፈትሕ እንታይ እንተገብረ ኣብ ምባል ኢኻ ትኣቱ። ኣብ ፈለማ ክግበር ዘለዎ፡ ነቲ ሕቶ ኣብ ምፍታሕ ክሕግዙ ዝኽእሉ መወከሲታት ምውካስ የድልየካ። ብኸምዚ ኣገባብ ገይርካ ዝረኸብካዮ ሓበሬታ ትእክቦ። ካበይን እንታይን ረኺብካ ምንጪ ሓበሬታኻ ኣበየናይ ገጽ ከይተረፈ ብንጹር ከተስፍር ኣለካ። ከምኡ ምግባር ካብ ብዙሕ ሃልኪን ድኻምን’ዩ ዘድሕነካ። ብዘይካ’ዚ፡ ንኻልኦት ክውከሱ ንዝደልዩ ሰባት’ውን ንጹር ሓበሬታ ይኾኖም። • ነዚ ዝጠቐስካዮ ሕቶ ንምላስ ብዙሕ ነዚ ዝጠቐስካዮ ሕቶ ንምላስ ብዙሕ ተወኪስካን ክሕግዙኻ ዝኽእሉ ሓበሬታ’ውን ተወኪስካን ክሕግዙኻ ዝኽእሉ ሓበሬታ’ውን ረኺብካን። ብኸመይ ትምስርሖ? ረኺብካን። ብኸመይ ትምስርሖ?", "char_count": 1439, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00807", "text": "ሓበሬታ ክትረኽበሎም እትኽእል ረኺብካ ኣለኻ። ቀጺልካ ሕቶኻ ኢኻ ተነጽር። ቀጺልካ ክትገብሮ ተበጊስካሉ ዘለኻ ምርምር ዓይነታዊ ድዩ ወይ ዓቐናዊ ኣነጽር። ብድሕሪ’ዚ፡ እትደልዮ ዘለኻ ሓበሬታ ካብ መጻሕፍቲ ዲኻ፡ ምስ ዝፈልጡ ዝበልካዮም ሰባት ቃል-መሕተት ብምክያድ ዲኻ ትረኽቦ፡ ኢንተርነት ተወኪስካ ዲኻ ትረኽቦ፣ ሰነዳት ብምውካስ ዲኻ ትረኽቦ፣ ካበይ ትረኽቦ? ፍለጥ። ነዚ ገይርካ፡ ንሽግርካ ክፈትሓልካ ዝኽእል ዝኣክል ሓበሬታ ረኺብካን ኣኪብካን ኣለኻ። ንዝረኸብካዮ ሓበሬታ ንዘድልየካን ዘየድልየካን ወድቦ። ንዘየድልየካ ኣሊኻ፡ ዘድልየካ ፈሊኻ ናብ መስርሕ ብምስግጋር፡ ብቐጻሊ ከተሀብትሞን ምትርጓሙን የድልየካ። እዚ ድሕሪ ምግባር፡ ናብ መስርሕ ትግባረ ትሰጋገር። እዚ ክበሃል እንከሎ ግን፡ እቲ እተካይዶ መጽናዕቲ ጥበባዊ፡ ጓሕጓሒ፡ ሓቅነቱ ንምጥላል ክመሳኸር ኣለዎ። ኣብ መደምደምታ ምስ በጻሕካ ከኣ፡ ክድገም ይኽእል ድዩ? ዝብሉ ኣገደስቲ ኣምራት ኣገባት መጽናዕቲ ኣማሊኡዶ ምርግጋጽ የድልየካ። ካልእ ኣብ ምርምር፡ መጽሓፍቲ ምርኣይ ወይ ምውካስ ምቕዳሕ ኮይኑ ዝስምዖም ኣለዉ። እቲ ሓቂ ንሱ ዘይኮነ ብኣንጻሩ’ዩ።", "char_count": 640, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00808", "text": "ምርምር ከተካይድ፡ መጽሓፍቲ’ምበር ክትውከስ ኣለካ። ክኸውን ዘይብሉ፡ ካብኡ ዝረኸብካዮ ሓበሬታ ክትጠቅስ ዘይምኽኣል’ዩ። እዚኣ እታ ንሕና ክሳብ ሕጂ ክንገብራ ዘይንኽእል ዘለና’ያ። ብድፉኑ ካብ ኣርካይቭ ተወኪሰ ኢልካ’ዩ ዝሕለፍ። እዚ ኸኣ ብመሰረቱ ጌጋን ክእረም ዘለዎን ኣረዳድኣ’ዩ። ስለ’ዚ፡ ኣብ መስርሕ ምርምር፡ ይጠቕመኒ’ዩ ዝበልካዮ ዝረኸብካዮ ሓበሬታ፡ ኣብ መጽናዕትኻ ከተስፍር፡ ቅስጠት (ስርቂ) ክህሉ የብሉን፡ ኣብ ክንድኡ ናትካ ከምዘይኮነን ካበይ ከምዝረኸብካዮን ብንጹር ክትጠቅስ ኣለካ። • መልእኽቲ ወይ ትሕዝቶ ናይዛ መልእኽቲ ወይ ትሕዝቶ ናይዛ መጽሓፍ ብቐንዱ ናብ መን ዝቐንዐ’ዩ? ናብ መጽሓፍ ብቐንዱ ናብ መን ዝቐንዐ’ዩ? ናብ ደረስቲ፡ ጋዜጠኛታት፡ መጽናዕቲ ዘካይዱ ደረስቲ፡ ጋዜጠኛታት፡ መጽናዕቲ ዘካይዱ ወይስ ስነ-ጥበኛታት? ወይስ ስነ-ጥበኛታት?", "char_count": 484, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00810", "text": "ዝተዳለወላ ስለ ዝኾነት፡ ንተመራመርቲ፡ ታሪኽና ኣይተጻሕፈን ዝብል ተጋዳላይ፡ ተባቢዑ ታሪኹ ክጽሕፍ፡ ዋርሳይ’ውን ከምኡ ዘይተመዝገበ ውዕሎ ጅግንነቱ ክስንድ፣ ኣመሓደርቲ ኣብ ምሕዳሮም ዘሎ ጸገማት ህዝቢ፡ መምህር’ውን ኣብ ተመሃሮኡ ዝርአ ሃጓፋት ብስነ-ፍልጠት ክፈትሕ፡ ኣብ ንግዲ ይኹን ሕርሻ ዝነጥፍ ሰባት ኣብ ስራሕ ዘጋጥሞም ጸገም፡ እንታይን ስለምንታይን ኣንቢቦም ጸገማቶም ክፈትሑ፡ ኮታ ንኹሉ ዝተማህረን ዘይተማህረን ኣብ ዝነጥፈሉ ዓውዲ ንዘለዎ ዕግበትን ዘይዕግበትን ክጥቀመላ ብዝኽእል ኣገባብ ተዳልያ ኢለ እሓስብ። • ጸሓፍቲ ታሪኽ ኮነ መጽናዕቲን ጸሓፍቲ ታሪኽ ኮነ መጽናዕቲን ምርምርን ዘካይዱ ኣካላት፡ ካብዛ መጽሓፍ ምርምርን ዘካይዱ ኣካላት፡ ካብዛ መጽሓፍ እንታይ ክረብሑ ይኽእሉ ትብል? ምስዚ እንታይ ክረብሑ ይኽእሉ ትብል? ምስዚ ኣተኣሳሲርካ ተሕልፎ ለበዋ እንተሎካ? ኣተኣሳሲርካ ተሕልፎ ለበዋ እንተሎካ?", "char_count": 516, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00813", "text": "ብምድሓን ውጽኢት’ውን ዝህልዎ ዝብል’ዩ። እዛ መጽሓፍ ድማ፡ ነዚ ክትበቅዕ ትኽእል’ያ ካብ ዝብል’ዩ ክትዳሎ ተደልያ። ስለዚ ውጽኢት ዘለዎ ምርምር ክትገብር፡ ከምቲ ደጋጊመ ዝጠቐስክዎ ስነ-ኣገባብ ምርምርን መጽናዕቲን ምፍላጥ የድልየካ። ከመይሲ ስነ-ኣገባብ ምርምር ምፍላጥ ካብ ብዙሕ ሃልኪ ኣድሒኑ እተካይዶ መጽናዕቲ ከምዝቐልለካ ስለ ዝገብር። ካልኣይ ከም ተመራማሪ ወይ ጸሓፊ፡ ውጽኢታዊ ስራሕ ንኽትሰርሕ፡ ዕግበትካ እወታዊ ውጽኢት ስራሕካ’ምበር፡ ገንዘብ ወይ ንዋት ክኸውን የብሉን። ጸሓፊ ታሪኽ ብፍላይ፡ ዕግበቱ ንሕብረተሰቡ ዘበርክቶ ክኸውን’ምበር፡ ካብ ዝረኽቦም ነገራት ክኸውን ኣይግባእን። • መጽሓፍ መግቢ ኣእምሮ’ዩ፡ ኣብ ሃገርና መጽሓፍ መግቢ ኣእምሮ’ዩ፡ ኣብ ሃገርና ድማ በብእዋኑ ክፈርዩ ንዕዘብ ኣለና። ኣብ ድማ በብእዋኑ ክፈርዩ ንዕዘብ ኣለና። ኣብ ኢድ ኩሉ ኣንባቢ ክበጽሑ እንታይ ክግበር ኢድ ኩሉ ኣንባቢ ክበጽሑ እንታይ ክግበር ኣለዎ ትብል? ኣለዎ ትብል?", "char_count": 550, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00815", "text": "ክነቕሓሎምን እንተዘይ ክኢሉ ግን ዳርጋ ዘይተጻሕፉ’ዩ። ሕብረተሰብ ክትሃንጾን ከተማዕብሎን ብትምህርቲ ኢኻ ትሃንጾ። ንትምህርቲ ዝሃንጹልካ ከኣ መጽሓቲ’ዮም። ብቐንዱ’ውን መጽሓፍ ንመምሃሪ ሰባት ተባሂሉ’ዩ ዝጸሓፍ። ስለዚ፡ መጽሓፍ ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ኣንባቢ ብቐሊሉ ከም ዝረኽቦን ከምዝዕድጎን ክግበር ክኽእል ኣለዎ። እዚ ብዘይ ምዃኑ፡ ሰባት", "char_count": 214, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00816", "text": "ክረብሑሉ ዝኽእሉ መጻሕፍቲ እናሃለዉ፡ ክረኽቡዎምን ክዕድጉዎምን ይተባብዑ የለዉን። ንኸምዚ ዝኣመሰለ ፍርያት መንግስቲ ድጋፍ ክገብር ኣለዎ። እዚ ምስ ዝግበር ጥራይ ድማ’ዩ ኣንበብቲ ክተባብዑ፡ ጸሓፍቲ’ውን ክጽሕፉ ክተባብዑ ዝኽእሉ። ከም ሳልሳይ ነጥቢ ከኣ፡ መንእሰያት ክጽሕፉ ክኽእሉ ኣለዎም። ምስ ዘሎ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ዝወዳደር፡ ማዕረ-ማዕረኡ ዝስጉምን ዝብድህን ነገራት ከምጽኡ ክኽእሉ ኣለዎም። • ኣብ መወዳእታ ዕላልና፡ ኣብ መጻኢ ኣብ መወዳእታ ዕላልና፡ ኣብ መጻኢ ካባኻ እንታይ ኢና ክንጽበ? ካባኻ እንታይ ኢና ክንጽበ? ምስ ገዲም ጋዜጠኛን ጸሓፊን መስፍን ተስፋይ፡ ብሓባር እንሰርሓ ዘለና፡ ኣብ ደረጃ ምዝዛም ዝበጽሐት፡ “ዕላል ምስ ታሪኽ” ዘርእስታ መጽሓፍ ኣብ ምድላው ኣለና። ካልእ፡ ብምትሕብባር ምስ ማሕበራት ተጋደልቲ’ውን መጽሓፍቲ ንምድላው ናይ ሓባር ሓሳብን ውጥን ኣሎ። ንኹሉ ኹሉ ከነረኻኽበሉን ንኻልኣይን ሳልሳይን ግዜ ምስ ኣንበብቲ ክንራኸብን ድማ፡ ዕድመን ጥዕናን ይሃበና። ብዝተረፈ የቐንየለይ።", "char_count": 578, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00817", "text": "ንሕና’ውን ንትሕዝቶ መጽሓፍካ ኣመልኪትካ ሰፊሕን ዓሚቚን ሃናጺን ሓበሬታ ስለ ዝሃብካና፡ ብስም ኣንበብቲ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ነመስግነካ። ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይ’ዚ ጽሑፍ፡ ኣብ 5ይ ወራር፡ 1979 ‘ኣብ ማዕሚደ መውጋእቲ እግሪ ኣጋጢምዎ’ ተባሂሉ ዘሎ፡ ኣብ ‘መእድነ’ ብዝብል ክእረም፡ 4ይ ክፋል ትሕዝቶ ናይ’ዛ መጽሓፍ፡ ደራሲ ንምድላዋ ዝተጠቐመሎም መወከሲታት ዝሓቘፈት ዝብል ዘሎ፡ ብዛዕባ ኤርትራን ከባቢናን ዝተጻሕፉ መጽሓፍቲ ብዝብል ክእረም፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ዝተዘለ", "char_count": 301, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00819", "text": "መኣረምታ ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ሓዳስ ኤርትራምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 VACANCY ANOUNCEMENT Asmara Mining Share Company is inviting aplicants for the folowing position;", "char_count": 219, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00823", "text": "Gejeret, P.O. Box 1068 Tel. +291-1-153986 Asmara, Eritrea 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ", "char_count": 144, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00824", "text": "ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ሸሪዓ ሑርያ ኣሕመድ ሳልሕ፡ bዓል ቤተይ ዓብዱ ኢብራሂም ዓብድላህ ስለዝተሰውአ፡ ወረስቲ ኣነ ሕሩያ ኣሕመድ ሳልሕ ምስ 3 ደቁን ኣዲኡ ፋጥማ ሱልማን ዑመር ኢብራሄም ዓብዱ ኢብራሂም፡ ሙራድ ዓብዱ ኢብራሂም ነቢል ዓብዱ ኢብራሂም፡ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 219, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00825", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ፍረወይኒ ዳኒኤል ተስፋሚካኤል፡ ወደይ መዋእል ተከስተ ደብረጼን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋቱ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ሴም እያሱ ምስግና፡ ዓባየይ ኣደ ኣቦይ ነፍ/ሄሪት ርብቃ ገብረኣብ ናይኣዝጊ ስለዝዓረፈት፡ 6 ደቃ ሓደ መዋቲ ተካኣቲ ደቁ ኣነ ምስ ክልተ ኣሕዋተይ፡ ወረስቲ ናይ ዓባይና ምዃንና ክረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ከሳሲ መጸዋዕታ ቤ/ፍ ክሲ ምስ መርትዖታቱ ኣማሊኦም ተኸሰስቲ ከብጽሑን፡ ተኸሰስቲ መልሶም ሒዞም ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ክቐርቡ። 2. ኣብ መንጎ ኣቶ ሜሮን ጊላሚካኤልን ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ጽሃይቱ ወለስላሴን ዘሎ ናይ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ፡ ተኸሰስቲ ቁ3.3.1 ኪዳነ ገብረሂወት በርሀ፡ 3.3.2 ኣማኑኤል ገብረሂወት በርሀ 3.3.5 ኢሳያስ ገብረሂወት በርሀ 3.4.1 ዘቢብ ጊላሚካኤል በርሀ፡ 3.4.2 ናጽነት ጊላሚካኤል በርሀ፡ 3.4.6 ዮርዳኖስ ጊላሚካኤል በርሀ፡ 4.1ሳራ ጊላሚካኤል", "char_count": 660, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00827", "text": "ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰልን ብፍ/በ/ዕዳን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ክርክር፡ ብፍ/በ/ዕዳ ቁጽሪ 1 ግደይ ብርሃነ ቁ/3 ዮዲት ብርሃነ ቁ/5 ሰረቀ ብርሃነ ቁ/6 ኣማኑኤል ብርሃነ ቁ/8 ሳምሶም ብርሃነ፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘየለዉ ንጹር ኣድራሻ ዘይብሎምን ስለ ዝኾኑ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዖም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/35 ይቕረቡ። እንተዘይቀሪቦም፡ ጉዳዮም ኣብ ዘየለዉሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ወ/ሮ ለምለም በርሀ መስፍን፡ ብዓል ቤተይ ግደ ኣልኣዛር ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ወ/ራ ነፍ/ ኤፍሬም ኣብርሃም፡ ሉልያ ኤፍሬም ኣብርሃም ብመንገዲ ጠበቓኣ፡ ተጸዋዕቲ ወራ/ነፍ ደግ/ጆርጆ ሃብቲን ነፍ/ት ኣስማይትን ትኩእን፡ 2. ክፍሎም ጆርጆ ሃብቲት፡ 3. ኣቶ ደሞኒኮ ጆርጆ ሃብቲት፡ 4. ልኡል ጆርጆ ሃብቲት፡ 5. ነፍ/ በየነ ጆርጆ ሃብቲት፡ 5.1 መኣዛ በየነ ጆርጆ፡ 5.2 ክብረት በየነ ጆርጆ 5.3 ሃብቲት በየነ ጆርጆ 5.4 ዮሴፍ በየነ ጆርጆ፡ 5.5 ርብቃ በየነ ጆርጆ፡ 5.6 እስክንድር በየነ ጆርጆ፡ 5.7 ሰላም በየነ ጆርጆ፡ ወራ/ነፍ ኣቶ ኤፍሬም ኣብርሃም፡ ወ/ት ወሓዚት ኤፍሬም ኣብርሃም፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣቶ ገብረሚካኤል ካሕሳይ ተወልደ፡ ሓፍትና ነፍ/ሪት ምንያ ካሕሳይ ተወልደ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1. ሃይማኖት ካሕሳይ 2. ነፍ/ተስፋይ ካሕሳይ 2.1 ረዘነ ተስፋይ 2.2 ተወልደብርሃን ተስፋይ 3 ነፍ/ ተስፋንኪኤል ካሕሳይ 3.1 ብርሃነ ተስፋንኪኤል ካሕሳይ ወረስቲ ምዃኖም ክረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ።", "char_count": 1231, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00828", "text": "ዕዳጋ እኽሊ ብፍ/በ/ዕዳ ሄርሞን ተወልደ ዘርእዝጊ 1.2 ልዋም ተወልደ ዝረኣዝጊ 3. መኣዛ ተወልደ ዘርእዝጊ 4. ትርሓዝ ዘርእዝጊ ገብረዝጊ 5. ንኣምን ዘርእዝጊ ገብረዝጊ፣ ንፈጽሚ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲ ዓሊ የሱፍ ዓሊ 1. ነጃት መሓመድ 2. ሓሰን ዓሊ የሱፍ 3. መሓመድ ዓሊ የሱፍ 4. ከማል ዓሊ የሱፍ 5. ዓቢር ዓሊ የሱፍ፡ ወኪል ዓቢር ዓሊ የሱፍ፣ ተኸሳሲ ተኽላይ ገብረየውሃንስ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ነጋሲ ብርሃነ ገብረሚካኤል፡ ወለድና ብርሃነ ገብረሚካኤልን ንግስቲ እልፉን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 589, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00829", "text": "ጽገወይኒ ገብረእግዚኣብሄር ገብረዓቓ ምባል ተሪፉ፡ ጽገወይኒ ገብረእግዚኣብሄር ገብሩ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 117, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00830", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ክርስትያን ወ/ነፍ ተወልደ ገብረመድህን፡ ተጸዋዕቲ ኢሳቕ ተወልደ ገብረመድህን 2. ራህዋ ኣብርሃም ተወልደ 3. መጐስ ኣብርሃም ተወልደ 4. ፍሊሞን ኣብርሃም ተወልደ 5. በርከት ኣብርሃም ተወልደ 6. ኣስመረት ኣብርሃም ተወልደ 7. ዘውዲ ተወልደ ኣምበሳጀር፡ ብርሃነ ተወልደ፡ 10. ቅሳነት ብርሃነ ተወልደ፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 323, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00831", "text": "ደቀምሓረ ከሰስቲ ወረ/ነፍሄት ደመቀሽ ሰለሙን ተጋ/ተስፋሚካኤል ኣፈወርቂ፡ ወይኒ ኣፈወርቂ፣ ተኸሳሲት ኣልጋነሽ ስዩም፡ ናይ ገዛ ምልቃቕ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ከሳሲ ሰለሙን ለገሰ ሓጎስ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ወይኒ ተኽለ ገብረክርስቶስ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ።", "char_count": 250, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00832", "text": "ሓልሓለ ኣሕመድዑስማን ኢብራሂም እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ኣሕመድ ዑስማን ኢብራሂም እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 109, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00833", "text": "ድባርዋ ከሳሲ ት/ዕድመ ሩፍታ ኢሳቕ፡ ወኪል ብሞግዚቱ ርግኣት ተስፋይ፡ ተኸሰስቲ እሰይ ኢሳቕ ተኽሉ፡ ኣቢዳራ ኢሳቕ ተኽሉ፡ ሰምሃር ኢሳቕ ተኽሉ፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ ዝምልከት ፋይል ተኸፊቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 209, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00834", "text": "ጸሮና ከሳሲት ወ/ሮ ዮርዳኖስ ጠዓመ ዘውደ፡ ተኸሳሲ ተስፋማርያም ብርሃነ ረዳ፡ ብዓልቲ ቤትካ ናይ ሓዳር ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለ ዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 161, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00835", "text": "ናቕፋ መሓመድ እድሪስ ማሕሙድ ዑስማን ምባል ተሪፉ፡ እድሪስ ማሕመድ ዑስማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 101, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00836", "text": "ከረን ወ/ሮ ትምኒት ግርማጽዮን ጸጋይ፡ ኣደይ ኬማ ኣቡበክር ጀሚል፡ ብሂወት ከላ ብዕለት 14/4/2025 ዓ/ም ዝሃበትኒ ህያብ ናይ ቀዋሚ ንብረት ኣብ ከተማ ከረን ም/ ከባቢ 05 ዝርከብ ስፍሓቱ 30 ት/ሜ ዝኾነ ኣብ ልዕሊኡ 01 ክፍሊ ክሽንነን ሽቓቕን ምስ ብራንዳን፡ ካንሸሎን ዘለዎ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 228, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00837", "text": "ሙልቂ ወ/ሮ ንግስቲ ተስፋስላሴ ገብረመስቀል፡ ብዓል ቤተይ ፍስሃ ወልደስላሴ ባህታ ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/32 ይቕረብ።", "char_count": 160, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00840", "text": "ቶኾምብያ ወ/ሮ ሓረጉ ታድዮስ ገብረማርያም፡ ኣደይ ጽገረዳ ሃብተስላሴ ስብሃቱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/32 ይቕረብ። ወ/ሮ ትርሓስ መኮነን ገብረገርግስ፡ ት/ዕ ጓለይ ሄዋን መኮነን መንግስቱ ምባል ተሪፉ፡ ስሊቫና መኮነን መንግስቱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 264, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00841", "text": "ጎልጅ ትብለጽ ገብረእግዝኣብሄር ፍስሓጼን፡ ምባል ተሪፉ፡ ትብለጽ ገብረየሱስ ፍስሓጼን፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 110, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00842", "text": "ተሰነይ ወ/ሮ ሱዒድ ዑስማን ኢብራህም ምባል ተሪፉ፡ ሱዓድ ዑስማን ኢብራህም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሽሻይ ተኽለ መንግስቱ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ የማነ ሃብቲት ዘርኣክርስቶስ ካብ 2012 ዓ/ም ምስ ወጸ ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ጥፉእ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ ቤንሁር ሃብቶም ምሕረት፡ ተኸሳሲ ዳንኤል ዓንዳይ ባህልቢ፡ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲት ወ/ሮ ልዋም ብርሃነ ተወልደ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ጥበብ ዋካ ገብሩ፡ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወ/ሮ ትምኒት ሃብተ ጊልያዝጊ ምስ ተጸዋዒ ኣቶ መድሃኔ ስምና ዓንዲት ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/12/25 ኣብቤ/ፍ ቅረብ። ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ 4+ ኣስመራ ዚፕ ኮድ 1A138 ፕሎት 18 ፓርሰል R ጎደና 138-3 ቁ/ገዛ 29 ስፍሓቱ 78.13 ት/ሜ ኮይኑ፡ 2 ቀንዲ ምስ 2 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለ ተራ ገዛ፡ ዋንነቱ ኣብ ቤ/ጽ ካድስተር ብመለይ ቁ.ንብረት 1፡ 04036 ብስም ቀሺ እዮብ ኣብርሃም ዘርአ ዝተመዝገበ፡ ናብ ስም ዓዳጊት ለምለም ወ/ጋብር ከመሓላልፎ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዛዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ቀሺ እዮብ ኣብርሃም ወ/ሮ ሆሳእና ዮናስ ስዩም፡ ዝተፈቕደለን ናይ መሸጢ ኣቕሑ ገዛ ንግዳዊ ትካለን፡ “ካሌብ መሸጢ ኣቕሑ ገዛ” (KALIEB HOUSEHOLD APLIANCES) ተባሂሉ ክስየመለን ስለ ዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ሰምበል ዚፕ ኮድ 1A868 ፕሎት 16 K ጎደና 868-725 ስፍሓቱ 252 ት/ሜ ኮይኑ 9 ቀንዲ ምስ 7 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለ G+1 ገዛ፡ ዋንነቱ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለይ ቁ.ንብረት 1BRASM013793/1 ብስም ቢንያም በረኸት ፍረዝጊ ዝተመዝገበ፡ ናብ ስም ዓዳጊ ቀሺ እዮብ ኣብርሃም ከመሓላልፎ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ።", "char_count": 1577, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00846", "text": "ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ዋሕዚ ዓወት ዋሕዚ ዓወት ገሌና ናይ ብሓቂ ንዓቕምና ኣይንፈልጦን ኢና። ንእሽቶ ዓወት እንተ ኣመዝጊብና፡ ነታ ዓወት ኣብ ምዕቃብ ጥራይ ተሓጺርና እንተርፍ ሰባት ውሑዳት ኣይኰንናን። ኣብ እዛ ከም ሕሱም እትሕንበብ ዘላ ዓለም፡ ብዝተኻእለካ ዓቐሚ ክትወዳደር እንተ ዘይክኢልካ፡ እታ ንእሽቶ ዓወትካ ኣብ ሓደጋ እያ እትወድቕ። ኣብ ኣእምሮኣዊ፡ መንፈሳዊ፡ ኣካላዊ፡ ስምዒታዊ፡ ፊናንሳዊ፡ ስድራ ቤታዊ፡ … መዳይ እተመዝግቦ ዓወት፡ ቀጻሊ ብዓሰርተ ዕጽፊ ከተበርኾ ይግባእ። ጻዕርኻን ኣተሓሳስባኻን ቀጻሊ ከተዕቢ እንተ ኽኢልካ፡ ኣብ እቲ ንስኻ ክትበጽሖ እትደሊ ዝለዓለ ደረጃ ካብ ምብጻሕ ዝዕንቅጸካ መሰናኽል ኣይህሉን እዩ። ዕዉታት ሰባት ንኹሉ ዘጋጥሞም ዕድል ጓሕጕሕካ ኣብ ምጥቃም፡ እምበረ መጠን ክኢላታት እዮም። ንሳቶም ዕድል ማለት ሳሕቲ ጥራይ ዘጋጥም ምዃኑ፡ ኣዳዕዲዖም እዮም ዝፈልጥዎ። ክንዲ ዝዀነ፡ ዕድል ከጋጥሞም እንከሎ፡ ኣዒንቶም ከይሓሰዩ እዮም ዝጥቀምሉ። ‘ጽባሕ የርክበሉ’ ዝብል ዘረባ ምስኦም ኣይከይድን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ሎሚ ዕድል ንዓኻ እንተ ኣጋጢማትካ፡ ጽባሕ ናይ ካልኦት ክትከውን ትኽእል እያ። ናይ መብዛሕትና ጸገም ዝኸውን ዘሎ፡ ቀጻሊ ንገዛእ ርእስና ስለ ዘይንግምግም እዩ። ዝበዝሐ ግዜና ንኻልኦት ሰባት ኣብ ምግምጋም ኢና እነባኽኖ ዘለና። ብዛዕባ ዓወታት ካልኦት ሰባት ክንጽብጽብ ክንብል፡ ንገዛእ ዓወትና ክብ ኣብ ምባል ንበኵር ኣለና። እቲ ንገዛእ ርእሱ ዘነኣእስ ሰብ፡ ዝበረኸ ዓወት ንኸመዝግብ ስጕምቲ ወይ ተብግሶ ክወስድ ትጽቢት ኣይተንብረሉን ኢኻ። እቲ ምንታይሲ፡ ንሱ ዝበረኸ ዓወት ንኸመዝግብ ኢሉ ዝትልሞ ሸቶ ዳርጋ የብሉን። ንስእለ ኣእምሮኡ ብዝግባእ ስለ ዘይጥቀመሉ፡ ኩሉ ነገር ዘይከኣል ኰይኑ እዩ ዝስምዖ። እቶም ኣብ መዳይ ዓወት ንሓያሎ ዓመታት ሰፊሕን ዓሚቝን መጽናዕቲ ዘካየዱ ሊቃውንቲ ስነ ልቦና፡ ብዛዕባ ኣገዳስነት ትልሚ ሸቶ፡ ዲስፕሊን፡ ዘይምሕላል፡ ኣድህቦ፡ ምሕደራ ግዜ፡ ምስ ጻዕራማት ሰባት ምስራሕ፡ ስርዓተመርበብ፡ … ማእለያ ዘይብሎም መጽሓፍቲ ኣበርኪቶምልና ኣለዉ። ብዕድል ጥራይ ዓወት ከተመዝግብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ዝበለጸ ዓወት ከተመዝግብ እንተ ደሊኻ፡ ካብ እዚ ሕጂ እትሰርሓሉ ዘለኻ ኣገባብ፡ ብዓሰርተ ዕጽፊ እተዛይደሉ መንገዲ ኢኻ ክትእልሽ ዘለካ። ካብ ካልኦት ሰባት ንላዕሊ፡ ዝበለጸ ኣተሓሳስባ ንምጥራይ ከይተሓለልካ ኣገደስቲ መጽሓፍትን መጽናዕታውያን ጽሑፋትን ከተንብ ይግባእ። ገለ ሰባት ዋላ ተዓዊቶም እንከለዉ፡ ከም ዝተዓወቱ ዘይፈልጡ ኣለዉ።", "char_count": 1407, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00847", "text": "ብመንጽሩ ካልኦት ሰባት ፈሺሎም ክንሶም፡ ምፍሻሎም ዘይፈልጡ ውሑዳት ኣይኰኑን። ናይ ከምዚኦም ዓይነት ሰባት ጸገም፡ ብዙሕ እዩ። ሓደ ካብኡ ንጹር ራእይ ዘይምህላው ክኸውን ይኽእል እዩ። ራእይ ዘይብሉ ሰብ፡ ናበይ ክበጽሕ ከም ዘለዎ እውን፡ ኣይፈልጥን እዩ። ኣብ ዓለምና ኣብ መዳይ ዋኒን ዕዉታት ክዀኑ ዝበቕዑ ከም ብዓል ቢል ጌትስ፡ ኢሎን ማስክ፡ ዋረን ባፈት፡ ስቲቭ ጆብስ፡ መስረትቲ ፈይስቡክን ግጉልን … ምስጢር ዓወቶም ተመሳሊ እዩ። እወ ፍልይ ዝበለ ኣተሓሳስባ ከማዕብሉ ትብዓት ስለ ዘጥረዩ እዮም። ንህይወት በቲ ቅኑዕ ዝንባለ-ኣእምሮ (mind-set) ክንቀርባ ይግባእ። ካብ እቲ ናይ ፈለማ ሕልምና ብዓሰርተ ዕጽፊ ዝገዝፍ ዒላማ ክንወቅዕ፡ ጻዕርናን ኣተሓሳስባናን ክብ ከነብል ይግባእ። ኣብ ስራሕ ጌጋ ከጋጥም ንቡር እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንጌጋኻ ምትዕብባይ ኣየድልን እዩ። ምኽንያቱ ከምኡ ምግባር ኣየዋጽኣካን ወይ ኣየርብሓካን እዩ። ንጌጋኻ ተቐቢልካ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ብዝበለጸ መንገዲ ምስ እተመሓይሾ ጥራይ ኢኻ ናብ ደንበ ዕዉታት ክትጽንበር እትኽእል። እቶም እምብዛ ዕዉታት ሰባት ‘ክንዮ ደረት’ (extraordinary levels) ናይ ምስጋር ብቕዓት ኣለዎም። ብመንጽሩ እቶም ተራ ሰባት ደረት ሸቶኦም ጸቢብ ስለ ዝዀነ፡ ቀልጢፎም ሸቶኦም ምስ ወቕዑ ብእኡ ንብኡ ዓዒቦም ናብ ምስትርሓው እዮም ዘምርሑ። ከም ሳዕቤኑ፡ ጸኒሑ ኣብ ሓጺር ግዜ ናይ ምፍሻል ሓደጋ የንጸላልዎም። ገለ ሰባት ኣብ ዓወት ዘለዎም ኣረኣእያ ኣሉታዊ እዩ። “ኣነ ደረት ኣልቦ ዓወት ኣይደልን እየ”፡ “ዓወት ኩሉ ነገር ኣይኰነን”፡ “ኣነ ሕጕስ እምበር፡ ዕዉት ክኸውን ኣይደልን እየ”፡ “ዝተዓወቱ እሞ እንታይ ክገብሩ ርኢናዮም”፡ … ዝብሉ ሰባት ኣብ ዕለታዊ ህይወትና የጋጥሙና እዮም።", "char_count": 985, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00849", "text": "ብዘይምዕዋቶም ብውሽጦም ዝሓቕዮም ስምዒት ከደዓዕሱ ክብሉ እዮም። ምኽንያቱ፡ ንሳቶም ከይተፈለጦም እኮ ብዘይምዕዋቶም የማርሩ እዮም። ቅንዕና ጽቡቕ እዩ። ክትዕወት እንተ ዘይክኢልካ፡ ብኸመይ ክትዕወት ከም ዘለካ ሜላኻ ምልዋጥ እዩ ዘድልየካ እምበር፡ ንኣገዳስነት ዓወት ኣይኰንካን ከተነኣእሶ ዘለካ። ዝዓበየ ዝንባለ ኣእምሮ፡ ዝያዳ ፍትነት፡ ዝያዳ ጉልበት (horse power)፡ … ብምጥራይ ኢኻ ንስራሕካ ናብ እቲ ዝቕጽል ደረጃ ክብ ከተብሎ እትኽእል። ኣብ እዚ ዘለኻዮ ስለምንታይ ከም ዘለኻ ዝውስኑ፡ ተግባራትካን ሓሳባትካን ምዃኖም ክትዝንግዕ ኣይግባእን። ክንዲ ዝዀነ፡ ንሓሳባትካን ተግባራትካን ከቶ ሸለል ክትብሎም ኣይግባእን። “እቲ ካብ ዓቕመይ ንታሕቲ ክሰርሕ ዘማኽረኒ፡ ናይ ብሓቂ ዓርከ-መሓዛይ ኣይኰነን ወይ ዝተወጃበረ ክኸውን", "char_count": 461, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00852", "text": "ከነዲ ምርባሕ ዓወት ዓወት ክበሃል እንከሎ፡ ንሓደ ጕዳይ ጥራይ ዝምልከት ኣይኰነን። ንሓደ ሰብ ዓወት ማለት፡ ኣብ ባንክ ቀጻሊ ገንዘብ ምውህላል ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኻልኦት ዓወት ማለት ብትምህርቲ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ምብጻሕ እዩ። ንገለ ሰባት ዓወት ማለት ቅርጺ ሰብነትካ ምሕላው ክኸውን ይኽእል እዩ።", "char_count": 191, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00853", "text": "ካልኦት ኣብ ትካሎም ሓላፍነት እንተ ዘይወሲኾም፡ ዝተዓወቱ ዘይመስሎም ኣለዉ። ዓወት ማለት እትምእምኣካ መጻምድቲ ምርካብ ምዃኑ ዝኣምኑ እውን፡ ውሑዳት ኣይኰኑን።", "char_count": 101, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00854", "text": "ህይወት ዝተፈላለዩ ኵርናዓት ኣለዉዋ። እንተ ኽኢልካ ኣብ ኩሎም ኵርናዓት ህይወት ምዕዋት ዝበለጸ እዩ። እቲ ኣብ ፊናንሳዊ መዳይ ዝተዓወትካሉ ሜላ ዓወት፡ ኣብ መዳይ ሓዳር ዘይክሰርሕ ይኽእል እዩ። ኣብ እዚ ኢና እምበኣር፡ እምበረ መጠን ጥንቃቐ ክንገብር ዘለና። ነቲ ኣብ ፊናንሳዊ መዳይ ዘዐወተካ ሜላ፡ ከም ዘለዎ ኣብ ሓዳርካ ክትጥቀመሉ እንተ ሃቂንካ፡ ሓዳርካ ክብተነካ ይእኽል እዩ። ኣብ ፊናንሳዊ መዳይ ንኽትዕወት ልዑል ውድር ከም ዝሓትተካ ርዱእ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ዝያዳ ዓወት ንኸተመዝግብ ኣላሽ ከይበልካ ክትወዳደር ይግባእ። የግዳስ ኣብ ሓዳርካ ምስ ብዓልቲ ቤትካን ደቅኻን ኣብ ምውድዳር እንተ ተጸሚድካ፡ ኣብ እቲ ውድር ዋላ እንተ ተዓዊትካ ከም እተሰዓርካ ክትግንዘብ ግዜ ኣይወስደልካን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ኣብ ሓዳር ንምልላእ እምበር፡ ንምውድዳር ዝኸውን ባይታ የለን።", "char_count": 492, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00855", "text": "ነዚ ሎሚ ኣመዝጊብካዮ ዘለኻ ዓወት፡ ጽባሕ ናብ ዝቕጽል ምዕባለ ከተሰጋግሮ እንተ ወጢንካ፡ ንደረት ኣልቦ ዓወት ብዝግባእ ተገንዚብካዮ ኣለኻ ማለት እዩ። ንዓወትካ ናይ ግድን ኣይኰንካን ምስ ናይ ካልኦት ሰባት ዓወት ከተወዳድሮ። ናይ ትማሊ ዓወትካ ምስ ናይ ሎሚ ዓወትካ ከተወዳድሮ ወይ ከተነጻጽሮ ግዳ፡ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ነቲ ኣብ መጻኢ ከተመዝግቦ ወጢንካዮ ዘለኻ ዓወት ኣቐዲምካ ኣብ ኣእምሮኻ ንኽትስእሎ ክሕግዘካ ይኽእል እዩ።", "char_count": 274, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00856", "text": "ብዛዕባ ዓወትካ ምናልባት ካልኦት ሰባት ናቶም ርእይቶ ክህልዎም ይኽእል እዩ። ኣብ መወዳእታ ግዳ፡ ናትካ ውሳነ እዩ ዘገድስ። እቲ ምንታይሲ፡ ነቲ ናይ ብሓቂ ብቕዓትካ ንስኻ ጥራይ", "char_count": 112, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00857", "text": "ኢኻ እትፈልጦ። ንብቕዓትካ ምሉእ ብምሉእ ትጥቀመሉ ምህላውካን ዘይምህላውካን ካባኻ ሓሊፉ ክፈልጥ ዝኽእል ሰብ ክህሉ ኣይክእልን እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ዋላ ሓደ ሰብ ንዓወትካ ናይ ብሓቂ ክፈርድ ወይ ክግምግም ዝኽእል የለን። ንስኻ ንዓወት ብልክዕ ክትርድኦን ክትገልጾን ይግባእ። ገለ ሊቃውንቲ ስነ ልቦና፡ “ዓወት ማለት መጠን ወይ መለክዒ ናይ ገለ ክትጭብጦ እትብህጎ ሸቶ ወይ መወዳእታ እዩ።” ብምባል እዮም ዝትርጕምዎ። ሓንሳእ ነቲ እትብህጎ ሸቶ ምስ ጨበጥካዮ፡ ኣብኡ ተብቅዕ ማለት ኣይኰነን። ካብኡ ናብ ብኸመይ ንዓወትካ ትዕቅቦ ወይ ተራብሖ ኢኻ እትሰግር። ነቲ ዘመዝገብካዮ ውጽኢት ንምዕቃብ፡ ተመሳሊ ስጕምቲ ዲኻ ክትወስድ ዘለካ ዋላስ ዝሓሸ እትብሎ ስጕምቲ ኢኻ ክትወስድ ዘለካ? እዚ ንዓኻ ጥራይ ዝምልከት ውሳነ እዩ። ንዓወት በቲ ድሮ ዝዓመምካዮ ስራሕ ከተጽንዖ ትኽእል ኢኻ። በቶም ድሕሪ ሕጂ ክትዓምሞም መዲብካዮም ዘለኻ እውን፡ ንዓወትካ ከተጽንዖ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ዓወት እቲ ዝያዳ ኣገዳሲ ነገር፡ ልክዕ ከም ምስትንፋስ ኣየር ምዃኑ እዩ። ዋላ እኳ እቲ ናይ መወዳእታ ዘስተንፈስካዮ ኣየር ኣገዳሲ እንተዀነ፡ ክንዲ እቲ ቀጺልካ እተስተንፍሶ ኣየር ግዳ ኣገዳሲ ኣይከውን እዩ።", "char_count": 682, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00858", "text": "ዛጊት ዘመዝገብካዮ ዓወት ብዘየገድስ፡ ኣብ መጻኢ እውን ተወሰኽቲ ዓወታት ከተመዝግብ ባህጊ ተሕድር ኢኻ። ቀጻሊ ዓወት ካብ ምዝጋብ እንተ ተቘጢብካ፡ ልክዕ ኣብ ዝቕጽል ህይወትካ ኣየር ካብ ምስትንፋስ ኣቋሪጽካ ኣለኻ ማለት እዩ። ነገራት ቀጻሊ እዮም ዝልወጡ። ዝዀነ ነገር ከም እቲ ሎሚ ዘለዎ ኰይኑ ከቶ ኣይቅጽልን እዩ። ነገራት ክዕቀቡ እንተ ዀይኖም፡ ኣድህቦን ስጕምትን ይሓትቱ። ዋላ ኣብ ሓዳር፡ ነቲ ኣብ ዕለተ መርዓ እተስተማቕሮ ፍቕሪ ክሳብ መጠረሽታ ኣይትዕቅቦን ኢኻ። የግዳስ እቶም ኣብ ሞያውን ውልቃውን ህይወቶም ልዑል ዓወት ዘመዝግቡ ሰባት፡ ዋላ ዘይተኣደነ ሃብቲ የጥርዩ፡ ከይተሓለሉ እዮም ዘፍርዩን ዝምህዙን።", "char_count": 389, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00859", "text": "ዓለም ነዞም ከምዚኦም ሰባት ብኣንክሮ እያ እትጥምቶም። ካብ ምሕታቶም ከኣ፡ ዓዲ ኣይትውዕልን እያ። “ስለምንታይ ኢኹም ቀጻሊ ከይተሓለልኩም እትሰርሑ?” ኢላ ትሓትቶም። እቲ መልሲ እምብዛ ቀሊል እዩ። እቶም እምበረ መጠን ዕዉታት ሰባት፡ ሓድሽ ዓወት ከመዝግቡ እንተ ዀይኖም፡ ቀጻሊ ጻዕሪ ክገብሩ ከም ዘለዎም ኣዳዕዲዖም ይግንዘቡ እዮም። ሓንሳእ ነቲ እትብህጎ ሸቶ ካብ ምህዳን እንተ ተበቲኽካ፡ ዓንኬል ዓወትካ ናብ ምኽታም እዩ ዝመጽእ። ሓደ ሰብ ናብ ሓደ ዕዉት ሰብ ብምኻድ፡ “ንስኻ ንመነባብሮኻ ዝኸውን ኣኺሉ ዝተርፍ ገንዘብ ኣዋህሊልካ ኣለኻ። እሞ ደኣ ስለምንታይ ኢኻ ገና ኣብ ንጡፍ ስራሕካ ትደፍእ ዘለኻ?” ብምባል ሓቲትዎ። ንሱ፡ “እቲ ምንታይሲ፡ ንዓይ እቲ ዝቕጽል እስትንፋስ ናይ ዓወት ተሰቢሉኒ እዩ። ኣነ ኣብ እዛ ዓለም ደሚቕ ውርሻ ክገድፍ ኣለኒ። ኣብ እዛ ፕላነት እወታዊ ኣሰር ክፈጥር ኣለኒ። ነቲ ዝብህጎ ዓወት እንተ ዘየመዝጊበ፡ ምሒር ጕሁይ እየ ክኸውን። ብመንጽሩ፡ ኣብ ጥርዚ ብቕዓተይን ክእለተይን ከብጽሕ እንከለኹ፡ እምብዛ ሕጕስ እየ ዝኸውን።” ክብል እዩ መሊሱሉ። “ካብ ፍሽለት፡ ዓወት ኣማዕብል። ተስፋ ምቝራጽን ፍሽለትን እቶም ክልተ ርግጸኛታት መንጠሪ ባይታ ናብ ዓወት እዮም።” - ዴል ካርነጊ - ዴል ካርነጊ “ካብ ቅዳሕ ኴንካ ክትዕወት፡", "char_count": 734, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00864", "text": "ክብርታትን ኣለዎ። እዚኦም ኩሎም ነጸብራቕ ህላውነቱ፡ ክዉንነቱ፡ መነባብሮኡ፡ ታሪኹን ባህግታቱን፡ ሕልምታቱን መጻኢኡን፡ ያታቱን ጥበባቱን፡ ጅግንነቱን ቅያታቱን እዮም። ንጥፈታትን ክብርታትን ኣተሓሳስባኡ ዝውክሉ እዮም። ነዞም ዝጠቐስናዮም ዝገልጸሉ ዝተፈላለዩ ድንቂ ጥበባትን ክእለታትን’ውን ኣለውዎ።", "char_count": 188, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00866", "text": "እናማዕበሎምን ዝመጽኡ ትውፊታት እዮም። ብሓፈሻ ንዝኸዶ ጕዕዞ ህይወትን መስርሓቱን ዝትንትነሉን ዝገልጸሉን ናይ ባዕሉ ተመኵሮን ጥበባትን ኣለዉዎ። እዚ ድማ፡ ነቲ ሕብረተ-ሰብ ናይ ገዛእ ርእሱ ፍሉይነት ኣብ ባህሉን ልምድታቱን ዘጉልሓሉ ትዕድልታት እዮም። ሓደ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ጕዕዞኡ ንእንታይነቱን መንነቱን ዝገልጹ ሕላገታት እናማዕበለ እዩ ዝመጽእ። እዚኦም ድማ፡ ካብ", "char_count": 232, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00867", "text": "ወለዶ ናብ ወለዶ እናሰጋገሮም ዝመጽአ ነጸብራቑ እዮም። ቀዳሞት ሕብረተሰባት፡ ንመዓልታዊ ንጥፈታቶምን ምንቅስቓሳቶምን ብኣፋዊ ያታቱ ኣቢሎም ናይ ምግላጽ ክእለታት ነበሮም። እዚ ማለት ብምሕሸ ኣቢሎም ይጭፍሩን ይቈጻጸዩን፡ ብኣውሎ ገይሮም ይምጉሱን ይንእዱን፡ ብመልቀስ ኣቢሎም የጸናንዑን ሞራል ይህቡን፡ ብዒደረ ድማ ንዝተጋገየ ይግስጹን ይእርሙን፡", "char_count": 217, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00870", "text": "ደርፍታት እናገበረ ውራያትን ድግሳትን፡ ማእቶትን ወፈራታትን፡ ሃይማኖታዊ በዓላትን ባህላዊ ፈስቲቫላትን የዐውትን የሳልጥን ነይሩ። እዞም ያታዊ ደርፍታት፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ዝሕደሙን ዝድረፉን እዮም። ንምጥቃስ፡ ኣብ ከም መርዓን ደርዓን ማለት ምቕንጣጥ፡ ዝል፡ ሕልፎት፡ ምፍናው መርዓውን መርዓትን፡ ጓይላ፡ ቅንያት ሃንሰ", "char_count": 204, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00871", "text": "መስቀለ፡ ጻህያይ፡ ምርራው ቈልዓ፡ ኣብ ምጥሓን ምልንቃጥን እኽሊ፡ ቤት ሕጽኖት፡ ሓባራዊ ወፈራን ማእቶትን.ዝግበሩ ንጥፈታት እዮም። ብሓፈሻ ግን ያታዊ ሕብረተ-ሰብና፡ ብኣፋዊ ስነ-ግጥሚ ኣቢሉ፡ ንፍናኑን ንያቱን፡ ንሓቅታቱን ጅግንነቱን፡ ንኹርዓቱን ሓበኑን፡ ንጻዕሩን ሓርኰትኰቱን፡ ንስኒቱን ሓድነቱን፡ ንጽባቐኡን ፍቕሩን፡ ንኽዉንነቱን ንምስሉን በዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም መለዪ ክብርታት ኣቢሉ እዩ ንህላውነቱ ዝሕብር ዝነበረን ዘሎን። እዚ ድማ፡ ነቲ ሕብረተ-ሰብ ንጭውነቱን ደረጃ ኣተሓሳስባኡን ዝውክል ሕላገት እዩ። እዞም ዘውትሮም ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ድማ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ወቕትታት እዮም ዝካየዱ። ንሎሚ እምበኣር ኣብ ሕብረተሰብና፡ ካብኡ ናብኡ ድማ፡ ኣብ ብሄረ ትግርኛ ኣብ’ዚ ወቕትን ቅንያትን’ዚ ዝካየዱ ንጥፈታት ክንድህስ ኢና። ወቕቲ ቀውዒ ሓረስታይ ነቶም ካብ እዋን ገርፊ (እዋን ኣዝመራ) ክመጽእ እንከሎ ክሳብ ወርሒ ነሓሰ ኣቢሉ ዝዘርኦም ዝተፈላለዩ ዓይነት ዘራእትን ኣእካልን ኣብ’ዚ ቅንያት እዚ እዩ ዝእክቦም። ኣእካል ሸዊቶም ምስ ነቐጹ፡ ሓረስታይ ክእክቦም እንከሎ ዘውትሮ ያታዊ ደርፍታት ኣለውዎ። ሓደ ካብኣቶም ድማ፡ ወግዒ ዓጺድ እዩ። ኣብ ዓጺድ ከም መሳለጥያ ተባሂሉ ድቋ ስዋ፡ ቅጫ፡ ሃንዛ፡ ቃተኛ፡ ጮማ. ዝኣመሰለ ትሕዝቶ ሽሻይ ንዓጻዶ ይቕረበሎም እዩ። እቲ ምንታይ ኣካላት ዓጻዶ ሓፊስ ስዋ እንተ ደኣ ረኺቡ ክውዒን ክረስን ስለ ዝጅምር። ከይተረደኦም ርእሶም ኣዚሩ ብኣጋኦም ዕዮኦም ከም ዘሳልጡ ስለ ዝገብር። ስለ’ዚ እዩ ድማ፡ ኣብ ዓጺድ ስዋ ወሃቢ ሓይሊ እናተባሃለ ዝግለጽ። ኣብ እዋን ምእካብ ምህርቲ፡ ዓጺድ ናቱ ኣገባብን ኣካይዳን ኣለዎ። ሓረስታይ ማዕጺዱ ብምድላው ንመሸላ ክጐንእ፡ ንከም ብዓል ዳጉሻ፡ ጣፍ፡ ስገም፡ ስርናይን ካልኦትን ዝኣመሰሉ ዓይነታት ዘራእቲ ድማ፡ እንተስ ብርፍዶት፡ ምስዮት፡ ውዕሎ ክዓጽድ ይኽእል። ሓረስታይ፡ ኣብ እዋን ምእካብ ኣእካሉ እንተስ ብልፍንቲ መዓልተይ መዓልትኻ ወይ ወፈራ ብምግባር’ዩ ኣእካሉ ዝዓጽድ። ኣብ ወፈራ፡ ሓደ ሓረስታይ ከም ግፍሕን ስፍሓትን ግራቱ፡ ካብ 20 ክሳብ 50 ሰብኣይ ዓጻዶ ከውዕል ይኽእል። ኣብ እዋን ዓጺድ፡ ዓጻዶ የማን ጸጋም እናበሉ፡ ዓቲሮም ዝዓጸድዎ ኣእካል ዝእክባ መገልበውቲ ዝበሃላ ደቂ-ኣንስትዮ ኣለዋ። ነቲ ዝተኣከበ ግብላዎ ድማ፡ ኣብ ምሸት ንምሸቱ እቶም ዓጻዶ ብመልክዕ ኩልስቲ ማለት ቅሚጦ ኢደይ ኢድካ ኢሎም ብውሕልነት ይሰርሕዎ። ብሓፈሻ ወፋሮ ኣብ’ቲ ዝዕጸድ ዘሎ ግራት ዝደርፍዎ ያታዊ ደርፍታት ንኣሳልጦ ዝግበር ኰይኑ፡ ዓጻዶ ብሓደ ኣዝዩ ዘካርን ንፉዕ ከራይን ተሰንዮም እዮም ዕዮኦም ዘሰላስሉ። እቲ ልቢ-ወፋሮን ሕብረተሰብን ዝምስጥ ዝነበረ ተናፋቒ ደርፍታት ኣዝዩ ብዙሕ እዩ። ገለ ካብኡ ንምጥቃስ፡ ብእምባ ሽላ ወረደ፡ እምብያለይ፡ ኣልቢነይ፡ ልማድያ ዕዮ፡ ምዘየ፡ ማዕጺደይ፡ ለይፋይ. ምዝካር ይከኣል። እስከ ብኣብነት ኣሰኒና ንርእዮ።", "char_count": 1603, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00872", "text": "ልማድያ ልማድያ ዕዮ ክሰልጠካ ዕዮ ንየማን ረኣዮ ማእከል ዝወዓለ፡ ድራሩ ሓኸለ ጸጋም ዝወዓለ፡ ጽፋዕ መሰንገለ ወሰን ዝወዓለ፡ ይበልዕ በጊዕ ጤለ ንእግርኻ ኪዶ ብዓል ወኒ ይዓጽዶ። ልማድያ ንቅድመኻ ሰጒድ ልማድያ ድራርካ ክረጉድ።", "char_count": 144, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00873", "text": "ኣብዚ እንሀ ለይቲ ክሕረድ ምክቲ ክሕንጸብ ውሕጭሕቲ ዓጻዳይ ክሰቲ፡ ወጋሕ ትበል ለይቲ ልማድ እዛ ጥዕምቲ፡ ኣካቢት ዘራእቲ ግራት መላፍንቲ፡ ከይትተርፍ ሓንቲ ከይበልዓኣ ከብቲ፡ ክሰምዑኻ ማዕዶ ጐበዝ ጓዝም እንዶ ጐበዝ ንምሸቱ፡ ሓንጋሪ ኣያታቱ።", "char_count": 154, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00877", "text": "ኣጆኻ ጸጋማይ ማዕጺድካ ጐማይ በዓል ሳኩ ማኩ ብጸሓይ ዝመኩ ብደበና ይዓኩ ግደፍ ተዛራቢ ደሓር መንገብገቢ። ልማድያ ኣታ ከዱ ከዱ ልማድያ በታ ዝለመዱ። ልማድያ ልማድያ ዕዮ ግራት እገለ እያ ዘይብላ ማእለያ ንበለላ ያ።", "char_count": 137, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00879", "text": "ብተወሳኺ ወፊሮም ዘለዉ ዓጻዶ፡ ካብ ዝተፈላለያ ዓድታትን ቁሸታትን ዝተኣኻኸቡ ክዀኑ ስለዝኽእሉ፡ ከራይ ዓጺድ ንወኒ ዓጺዶም እናረኣየ በብዓዶም እናኣድነቐን ከምዚ ዝስዕብ ይብል። እተን ዘጐልብዋ ዘለዋ ኣንስቲ ድማ፡ ንፍናን ናይቶም ዓጻዶ ብምድናቕ ዕል ይብላ። ብኡ ድማ፡ እቲ ስራሕ መሊሱ ይደምቕን ይሰልጥን። ስምዒትን ወኒን ወፋሮ ድማ ይግንፍል። ንመረዳእታ ክዀነና ከምዚ ዝስዕብ ክበሃል ይከኣል። ልማድያ-ልማድያ ዕዮ ኣበይ ኣለኻ ቈልዓ ናይ በለዛ ልማድያ ዝነፍር ከም ራዛ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ቋሓይቶ ልማድያ ክንደይ’ከ ይፍቶ። ልማድያ ቈልዓ እምኒ ሓይሊ ልማድያ ዘይብሉ ከልካሊ። ልማድያ ቈልዓ ሎጎ ሳርዳ ልማድያ ዘውጽእ መንጉዳ። ልማድያ ቈልዓ ዝባን ደብሪ ልማድያ ዝንቊ ከም ነብሪ። ልማድያ ቈልዓ ኩዶፈላሲ ልማድያ ከም ሓዊ ኰላሲ። ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ቁሸት ልማድያ ኣቢልዎም ሸትሸት። ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ዑበል ልማድያ ዝሃድን ከም ገበል። ልማድያ ቈልዓ ሰገነይቲ ልማድያ ዘይትተርፎ ሓንቲ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ማይምነ ልማድያ ንቕድሚት ሓነ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ተኾንዳዕ ልማድያ ሓሊፍካ ምናዕ። ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ሓላይ ልማድያ ሕጂ ኰነ ሊላይ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ጐንበሎ ልማድያ ክንደይከ ይኽእሎ። ልማድያ ቈልዓ ሽመጃና ልማድያ ከፋቲ መንቀና። ልማድያ ቈልዓ ናይ ዓረታይ ልማድያ ይዘል ከም ኣብታይ። ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ባርካ ልማድያ ኣርእየኒ ዓጺድካ። ልማድያ ቈልዓ ዒላበርዕድ ልማድያ ብዓጺድ ዝዓብድ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ዓንሰባ ልማድያ ዝዋጋእ ሓብሓባ። ልማድያ ቈልዓ ሰረጀቓ ልማድያ ዝወድቆም ወደቓ። ልማድያ ናይ ጽልማ ልማድያ ዝዓጽድ ኣልማ። ልማድያ ቈልዓ ደቂ ሸሓይ ልማድያ ከም ነብሪ ነብሓይ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ተኸላ ልማድያ ይድብል ደበላ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ሕምብርቲ ልማድያ ይንቊ ከም ዛርቲ። ልማድያ ቈልዓ ዓይላ ጉንደት ልማድያ ኣብ ማእከል ዝስኽተት። ልማድያ ቈልዓ ናይ ጠቐራ ልማድያ ልዕሊ ኩሎም ኣውራ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ኣትካሮ ልማድያ ወዲኦማ ድሮ። ልማድያ ቈልዓ ማይ ዕዳጋ ልማድያ ይወድቆም ሓደጋ። ልማድያ ቈልዓ ዓደብዑር ልማድያ ኣብ ኩሉ ዝስዕር። ልማድያ ቈልዓ ዛይደኮሎም ልማድያ ኣርሓ ልዕሊ ኩሎም። ልማድያ ቈልዓ ናይ ዓመጺ ልማድያ ብዓጺድ ዝፋጺ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ብርኪቶ ልማድያ ዝነፍር ባሪቶ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ሰሓርቲ ልማድያ ዝብል ፍቲ ፍቲ። ልማድያ ቈልዓ ማይ ሓራሳት ልማድያ ዝዓጽዱ ከም እሳት። ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ወኪ ልማድያ ንሰብኡት ዘብኪ። ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ዛግር ልማድያ ከም ኣርሓ ይግዕር። ልማድያ ቈልዓ ናይቲ ባሕሪ ልማድያቲ’ ዓጺዱ ፍቕሪ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ሃዘጋ ልማድያ ዝዓጽዱ በድራጋ። ልማድያ ቈልዓ ጐሖ ጨዓ ልማድያ ዝውድእ ብሽዓ። ልማድያ ቈልዓ ሓዲሽ ዓዲ ልማድያ ወዲኦማ ግዲ። ልማድያ ቈልዓ እምባ ደርሆ ልማድያ ቀለስቲ ከም ዎሆ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ኣፍደዩ ልማድያ ብተውለ ዝዓዩ። ልማድያ ቈልዓ ዳዕሮ ኩንዓት ልማድያ መጽረይ ዝራብዓት። ልማድያ ቈልዓ ዓቴከሌዛን ልማድያ ኣእተወሎም ዛንዛን። ልማድያ ቈልዓ ማይ ድማ ልማድያ ዝዓጽዱ በልማ። ልማድያ ቈልዓ ናይ ሃዘሞ ልማድያ ማዕጺዶም ጐዘሞ. እናበሉ፡ ከም ንስሪ ንየው ነጀው እናበሉ ብዓጺድ ክጻፍዑ እንከለዉ፡ ንተዓዛቢ ኣዝዩ ዘደንቕ ነገራት እዩ። ኣብ ላዕሊ ከም ዝተጠቕሰ ዓጻዶ ካብ ዝተፈላለየ ዓድታት ስለዝመጽኡ፡ ከራይ ብጥዑም ድምጺን ንነፍሲ-ወከፍ ተሳተፍቲ ዓጺድ ንጅግንነት ዓጺዶም እናመጐሰ ብግጥሚ እናመረሐ ንሰውነቶም ክሳብ ዝርስዑ ይገብሮም። ግራት ድማ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ህንኩት ትብል። እቲ ግራት ቀልጢፉ ከም ዝውዳእ ዝዀነሉ ምኽንያት፡ እቶም ኣብቲ ግራት ዝወፈሩ ጭፍራ ኣጉባዝ፡ ንሓድሕዶም ስለዝወዳደሩ እዮም። እታ ዓዲ ብስሞም ስለትጽዋዕን ትውከልን ዓዶም ከየጽርፉ ክብሉ ናብ ሓዊ እዮም ዝቕየሩ። ብስርዓት ከም ኢራብ ንየማን ንጸጋም እናዘለሉ ከም ኣንበሳ ይግዕሩ። ድምጺ’ውን ፍርቂ ሓይሊ ናይቲ ስራሕን ምልክት ሓይሎምን ጉብዝናኦምን ስለ ዝዀነ። ካብ ምርሳን ሰውነቶም ዝተላዕለ ገለ ኣጉባዝ ከይተረደኦም ኣጻብዕቲ ኢዶም ዝቘርጹ መሊኦም እዮም። ስዋ ሓገዞ ስለዝዀነ። ከምኡ ኰይኖም እንከለዉ ግን፡ ካብ መዛኑኦም ዓጻዶ ብፍጹም ኣይተርፉን። ብድሕሪ ግራት ምውዳኡ ትኽ ኢሎም ናብ ገዛኦም ወይ ገዛ ብዓል ግራት ኣይኰኑን ዝኸዱ። ኣብ’ቲ ዝዓጽዱሉ ከባቢ ናይ ዝተጸገመት ስድራ እንተደኣ ኣላ፡ ብህጁም ኣትዮም ኣብ ውሽጢ ደቓይቕ ይዓጽዱላን ካብ’ቲ ጸገም ከም ትገላገል ይገብሩን። ምርቓ ድማ የትርፉ። እዚ ከኣ ካብ’ቲ ጽቡቕ ናይ ምትሕግጋዝን ባህልን ያታን ግብሪ ሕብረተሰብ ኤርትራ እዩ። ብድሕሪ’ዚ ኣብ ግራት ዝወዓሉ ዓጻዶ ዋና ግራት ሒዝዎም ንገዛኡ ይኸይድ። ኣብ ገዛ ድማ ኣጋንእን ዓታሩን ዝመልአ ዱቋ ስዋ፡ ደዓኛ ብምሕራድ ሽሻይ ኣዳልዩ ይጸንሖም። ንሶም ድማ፡ ማዕጺድ", "char_count": 2640, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00880", "text": "ኣብ ኢዶም ብምሓዝ ንበሪ ወይ ዛሬባ ናይ’ቲ ገዛ ኣብ ዝኣትዉሉ፡ ርኢኹምዶ ዝደኩዑየ ብቅጫ ክጻፍዑ’የ። እናበሉ ብደበላን ጨፈራን ናብ ገዛ ዋና ግራት ይኣትዉ። ኣብኡ ድማ ብላዕ ወስተ ይኸውን። ምሉእ ለይቲ ድማ ክጭፍሩን ክጻወቱን ይሓድሩ ነበሩ።", "char_count": 153, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00881", "text": "ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ሱራፌል ተስፋብሩኽ ዝርኣየ ዓይኑ ይብራህ! ካብ ብርሃን ዝዓቢ እንታይ ኣሎ፣ ዓይኒ ብዘይ ብርሃን እንታይ ዋጋ ኣሎዋ፧ ኣነ ከኣ ዓይነይ’የ ተደፊነ። መፈጠርካ", "char_count": 137, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00887", "text": "ሸቐልቀል ምዀነ ከም መርዓ ክረምቲ.” እናበልኩ፡ ደርፊ ግርማይ ዓንዶም ብር እናኽትብል፡ ቋሕ እናኽትብል ክዝምረላ ምነበርኩ። ሓንሳእ ክልተ ሳዕ’የ ርእየያ። እንድዒ ልዕሊኡ’ውን ይኸውን።", "char_count": 117, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00891", "text": "ሕልናኻ ኰርኲረን ሰብእነትካ የዘኻኽራኻ፣ ዝርኣየ ዓይኑ ይብራህ ዝርኣየ ዓይኑ ይብራህ እናኽጥምታኻ፡ ክፉእካ ጒሒፍካ ሕለፈላ፡ ሕለየላ፡ ተኸባኸባ ይመጻካ። ቍመታ፡ መሸላ’የ ሰለል ዝበለት፣ ሰገነይቲ። ጸጕሪ ሎሚ ደኣ ብማዕዶ ኣይእመን እምበር፡ ኵሉ ሳዕ ዘው ምስ ኣበለቶ’ያ፣ ናብ መቐመጫኣ ዝዳወብ ከኣ ይበጽሕ። በዚ ሎሚ ኣፍ ካትም ከም ጽባቐ ኣይውሰድን፣", "char_count": 222, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00898", "text": "ዝኽሪ መተዓብይቲ ዝኽሪ መተዓብይቲ ሕዳር 2025 2025 ኣስመራ 07 07፡38 38 ቅ.ቐ. ዘይኣነስ ብድልቲ ልቢ ሒዘ ክዛውን ዝጸንናሕኩ። ምተኣባበድና! ብዘይ ቃልዓለም፡ ቃንዛ ልቢ እትፈልጥ ልቢ እምነ ነይረ’የ፣ ከምኡ ትግበረለይ ኢለ ክጽልይ ደልየ ኣለኹ።", "char_count": 162, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00899", "text": "ሕጂ ግን ካብ ጐደና ሓርነት ጠፊኣትኒ፣ ካብቲ ጐፍ ትብለኒ ዝነበረት ኣጋጣሚታት ተሰዊራትኒ፣ መገለል ካፑቹኖ ሞድካ መንያቶ ግዲ ተኸዊላትኒ ኣላ። ዝርኣየ እንተ’ሎ፡ ‘እዝጊ ብርሃን ዓይኑ ይምላእ ንገሩኒ፡ ’ ኢለ ኣብ ጐደና ክልጥፍ እሓስብ ኣለኹ። ሓቂ፡ እዝጊ እንተ ፈትዩ ባዕሉ ከምጽኣ’ዩ ኢለ፡ ስማ፡ ተለፎና፡ ስርሓ፡. ኣየጣየቕኩን፣ ንእዝጊ ከም ዘይሃብኩዎ ግን ዓቕሊ ምግባር ስኢነ።", "char_count": 242, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00904", "text": "ብፍላይ ድማ ኣብዚ ናይ ሕጂ ምውፋር ኣውቶቡስ ሓራት ዞባ ደቡብ፡ ፊት ባር ኣስመላሽ፡ ጐድኒ ቤት ቍርሲ ስምኦን፡ ኮታ ፊት ዕዳጋ ቈርበት፡ ሓደ ካብቲ መተዓብይተይ ድልዱል ሕውነቶምን ፍቕሮምን ብሓባር ብምዃን ዝገልጽሉ ዝነበሩ ቦታ እዩ። እቲ’ኳ ሞዴል ዕላት መሽጐራጕር ናይታ ኣደ ምትቝቛፍ ዝዀነት ስፍራ - ኣባሻውል፡ ብውሑድ ቍሩብ ቍራቦ ገንዘባዊ ወጻኢታት ጥዑምን ሓፊስን ዱቋ ስዋ ምስ መኽፈልቲ ሸዊት ባለንጓ፡ በርበረ ዝተለኽየ በሊዕካ ዘይጽገብ ብቍልቲ፡ ብንእሽቶ ሻሓኒ ፉል፡ ዕላል ይወርድ ምስ ጃሕጃሕ ዝብል ስሓቕን ጭርቃን፣ ጭዋሕዋሕ ናይ መለሊኽ፡ ጸርዩን ነጺሁን ንኻልእ ጋሻ ክኸውን፣ ናይ ሽዑ ኮማሮ ኣደታት ሸቃጦ ስዋ ከም ብዓል ኣደይ ለታይን ለተን ጉዖይን ኣሰፋሽ ኪዳነ-ምሕረት ሓባ መሻይፍ፡ እንዳ ጓል ሱዳን ቤንቲ ኡኖ ኣዝመራን ሓፍታ ኩመል ሓሊፉ ንእስነት!", "char_count": 484, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00906", "text": "ንጥዑም ስዋ ዝበልካዮ ጥዑም ገንዘብ ዝብል ዝዋሃበካ መልሲ፡ እናሻዕ ይናፈቕ። ሎሚ ኰይኑ ይርኣየካ። ውርድ ትብል ንሓድሽ ዓዲ፡ ዕዳጋ ዓርቢ፡ ብዓል እንዳ ሞይ፡ እንዳ ዓባየይ፡ ኣመተ ኣድጎይን እንዳ ጫሕማን፣ ኪድ ማይ-ጭሆት እንዳ ጭልን ብውሕልነተን ዝከራ ኪኖ ጣዕሚ ስዋአን፡ ፋዱስ ምስ ኮነ ዝሰርሓኦ ጠስሚ ዝወረሮ ዝግኒ እንተላይ ሽሮ፣ እንተ ተፈተኻ ዝዋሃበካ ግንዖ ብያቲ ዝዋሃበካ።", "char_count": 242, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00909", "text": "ነይረን ብዓል ኣደይ ጫርም ዘንዶ ጸጕረን፡ ማ ሓዳስ ጻዕዳ ፊት ዕዳጋ ሓሙስ፣ ብዘይ ቀጠልያ ባንዴራ ዝስተ ስዋአን፡ ማ ለተንኪኤል፡ እንዳ ወዲ ገለታይ ኣደ መብሪቆ ብርሃነ ሄለን፡ ብዓይንኻ ከይሰተኻ ትዓግብ። ወለላ ልሕሶ መዓር ዝዀነ ጥዑም ስዋአን፣ ፍቕሪ ነይረን ኣደታት ኣስመራ። ጐድኒ ጐድኒ እቲ ዘቢብ ዝጥዕም ስዋአን፡ ኣብ ምቅልጣፍ ምጻእ ሓርነት ግደአን ይገብራ ነይረን። ነቶም ንናጽነት ክብሉ ኣብ ከርሲ ጸላኢ ብምዃን ዝሰርሑ ዝነበሩ ውፍያት፡ ምስጢር ኣብ ምዕቃብን ካብን ናብን ምትሕልላፍ መልእኽትን ዓቢ ተራ ይጻወታ ነይረን።", "char_count": 335, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00911", "text": "ወርቃዊ እናተዀልዐ ዝነብር፡ ዝበዝሑ መንእሰይ 70ታት፡ 80ታትን 90ታትን ኣፈፌት ናጽነት በዚ ዝኽሪ መተዓብይቲ ማሕፉዳ ልቡ ዝመልአ እዩ። ገለ ካብ ተዘክሮ ድማ፤ እቲ ብዕድመ ዝመርሐ፡ ብሱል ኣተሓሳስባኡ ብስነፍልጠት ዝተመልአ፣ ኣብ ግዜ ሓዘን ይደብስኩም፡ ከም ካህን ዲያቆን ኣባት ነብሲ ተመሲሉ፡ ልዑል ክእለት ናይ ምጽንናዕ ዝነበሮ፣ እቲ እኳ ኣብ ቤት ማሕቡስ ስርዓት ደርግ ብምሒር", "char_count": 242, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00920", "text": "መተዓብይቱን ከም ዘዕልሉዎ፡ ብዝነበሮ ክቱር ሃገራዊ ስምዒት ከም ኵሉ መንእሰይ ብዛዕባ ብረታዊ ቃልሲ ምጻእ ናጽነት ምስቶም ብዕድመ መዛኖኡን ንኣሽቱ", "char_count": 93, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00921", "text": "ኣሕዋት መተዓብይትን ብምዃን፡ ጸሓይ በሪቓ ክሳብ ትዓርብ ይዕልን ይጕስጉስን ዝነበረ፣ ኣሎ ዝተባህለ ቀለም ዝጸገበ ኩሉ ዓይነት ፍልጠት እዛ ዓለም ክፈልጥን ክመሃርን ዝኸኣለ፣ ክቡር ሓው፡ ኣያ፡ ኣቦ፡ መተዓብይቲ ዝኾነ ነፍስሄር የዕብዮ ዑመር (ወዲ ኣባ ሓበሽ)። ኣያናን ሓውናን ነፍስሄር የዕብዮ ዑመር (ወዲ-ባ ሓበሽ)፡ ዝበዝሐ ግዜ ኣብ ዕዳጋ ሓሙስን ከባቢኣን ዘጋጥም ሞት ሓዘን ወዓል ሕደር ዘይብላ፡ ኣብ ቦታ ሓዘን ዳስ ብምርካብ ሕዙን ንምጽንናዕ ጸሎት ብዝተፈላለየ ቋንቋታት እዛ ዓለም ብምግባር ምስኡ ዝኸይድ መዝሙር ይዝምርን ከም ዝነበረ ይዝከር።", "char_count": 348, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00925", "text": "ሰብ ኣይነበረን። መዛኖኡ ዝክሩዋ ተገርመኒ ኣጋጣሚ ኣላ፣ ሓደ እዋን ደርግ ኣሲሮም ምቕጥቃጥ ኣብዝሕሉ’ሞ፡ “ኣብ ገዛይ ቦምባ ኣሎ፡” በሎም። ንሳቶም ከኣ ኣበይ ከም ዘሎ ከርእዮም ዓጂቦም ናብ", "char_count": 120, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00927", "text": "ዝነበረ መጽሓፍቲ ብምልካት፡ “እዚ’ዩ ቦምባታተይ፡ ” በሎም። ግብሩ ዘስደመሞም መርመርቲ፡ “እብድ ነው! ቀውሲ ነው!” ብምባል ሰደዱዎ። ወደ-ባ ሓበሽን መተዓብይቲ ዕዳጋ ሓሙስ ነፍስሄር የማነ ገብረማርያም (ሸያብ)፡ ኣባ ወዲ ፖሊስን፡ ቴድሮስ ብላዕን፡ ፍስሃየ ካራን፡ ኤለን ጣዕስን ደቂ ፍትዊ፡ መድሃኔ ወዲ ተወልደ፡ የማነ (ኣረማስ)፡ ኮሎኔል ጴጥሮስ", "char_count": 221, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00928", "text": "ጭኩን ተጋዳላይ ጎንደሬ ሓው ቡርጣና ሽደን፡ ዳዊት ሃመርን፡ ዳዊት ዑቕባልደትን፡ ካልኦት መተዓብይቲ ዘይተጠቅሱን ሞዴል ዕዳጋ ሓሙስ መተዓብይትን ብሓበን ብፍቕርን እዝክሮም ኣለኹ። ዮናታን - ዕዳጋ ሓሙስ ዮናታን - ዕዳጋ ሓሙስ ሓዚነልካ። እምበርዶ ክትክሎ ኢኻ። ኣተረድኣካን እምበር፡ ኣብ ልብኻ ፍቕሪ ክነድቅ’የ ዝጽዕር ነይረ። ኣነ ዘይኰንኩ፡ ልብኻ’ያ ክትከሰካ። ኣብዛ ክሕደትን ጥልመት ዝመልኣ ዓለም፡ ሓቀኛ ፍቕርን ህይወትን ከተስተማቕር ተዓዲመካ ከመይ ሸለል ኢልካዮ! ሕሹዅታ ውሽጥኻ መንፈሰይ ሰሚዑዎ። እፈርሓልካ። ካብታ ዝተፈለኹልካ ዕለት ኣትሒዘ፡ ጣዕሳኻ ይስማዓኒ ነይሩ፣ ንዘልኣለም ዘይወጽዕ ጣዕሳ። ኣብ ኵለን ሄዋናት ንኣይ ክትደሊ ኢኻ፣ ግን ከኣ ኣይክትረኽበን ኢኻ። ልብኻ’ውን ክትርብሸካ’ያ፣ ምለሰለይ እወ ምለሰለይ ክትብለካ’ያ፣ ምእባዳ’ውን ክኸፍኣካ’ዩ። ከም ጥዑም ሕልሚ፡ መዓልታዊ ክትሓልመኒ ኢኻ። ዘይግሃድ ሕልሚ ከባህርረካ’ዩ። እመነኒ። ሓቀኛ ፍቕሪ ካብ ኢድካ ተሞሊቑ፡ ብሓቀኛ ቃንዛ’ዩ ዝትካእ። ካብ መረጽካዮ’ሞ አንታይ ክብል!፧ ኣነ፡ ኣይትሓዘለይ፡ ኣዕሚቘ ስለ ዘፍቀርኩኻ፡ ኣርሒቐ ከኣ ክፍለየካ’የ። መወዳታኡ፡ ክልተና ተዓዊትና። ንስኻ ብዘይ ብኣኻ ከም ዝነብር ትጽዕር ነይርካ፣ ኣብ ልበይ ከኣ ከም ዘይነበርካ ንዘልኣለም ተደምሲስካ። ኣነ ከኣ ኣብ ልብኻ ክነግስ ጽዒረ፣ ከም ጻዕረይ ከኣ ኣኽሊል ልብኻ ደፊአ ንዘልኣለም ክነብር’የ። ንግስቲ ልብኻ . ዋናኣ ካልእ .። ሚካል A. ሚካል A.", "char_count": 829, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00931", "text": "ሊድያ በረኸት ሊድያ በረኸት ስፖርት ስፖርት ፕሪመር ሊግ - ኣብ ዝመጽእ ክራማት ተኸታሊ ጸወታት ከካይድ ይውጥን ፕሪመር ሊግ - ኣብ ዝመጽእ ክራማት ተኸታሊ ጸወታት ከካይድ ይውጥን ፕሪመር ሊግ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ኣብ ኤስያ ኣርባዕተ ክለባት ዝሓቖፈ ናይ ክረምቲ ተኸታሊ ጸወታት ንምክያድ ውጥን ገይሩ ተባሂሉ። ብመሰረት ቢሲ ስፖርት ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ዛጊት ግብራዊ ውጥን እኳ እንተዘየለ፡ ክለባት ውትናተን ክዉን ንምግባር ከምዝተራኸባን ሆንግ ኮንግን ኣብ ጥቓኣ እትርከብ ቻይናዊት ከተማ ሸንዘን ከም ኣአንገድቲ ቦታት ናይቲ ግጥም ክኾና ጠመተ ተገይሩለን ከም ዘሎን ድማ እዩ ዝንገር። ፕሪመር ሊግ ካብ 203 ጀሚሩ ኣብ ክልተ ዓመት ዝካየድ ግጥማት ቅድመውድር የካይድ’ዩ። ኣብ ርሑቕ ምብራቕ ክሳብ 2019 ተኻይዱ፡ ኣብ 2021 ብሰንኪ ኮቪድ19 ድሕሪ ምስንኻሉ፡ ኣብ 2023 ኣብ ሕ.መ.ኣመሪካ ምስ ተኻየደ፡ ብሓድሽ ስም ተኸታሊ ክራማት (Sumer Series) ተባሂሉ ዳግማይ ፈሊሙ። ንፈለማ እዋን ኣብ ክራማት ዓቢ ኣህጉራዊ ውድር ክካየድ ተኽእሎ’ኳ እንተሎ፡ ብዛዕባ ጻዕቂ ስራሕ ተጻወትቲ ዝያዳ ሕቶታት ከለዓዕል ግን ግድን’ዩ። ዓለምለኻዊ ማሕበር ተጻወትቲ ፊፍፕሮ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ኣጥቃዓይ ሊቨርፑልን ሆላንድን ኮዲ ጋክፖ፡ ኣብ 2024 ንክለቡን ሃገሩን ኣብ 71 ውድር ጸወታት ተሳቲፉ፡ እዚ ድማ ካብ ዝኾነ ተጻዋታይ ንላዕሊ ጻዕቂ ውድራት ከምዘካየደ ገሊጹ።", "char_count": 796, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00932", "text": "ኣብ ዝሓለፉ ቀረባ ዓመተ-ጸወታት ምስፍሕፋሕ ክለባት ኤውሮጳን ኣህጉራዊ ውድራትን ጻዕቂ ግጥማትን ይዛይድ ኣሎ። ኣብዚ ክራማት ዝካየድ ዋንጫ ዓለም ንፈለማ እዋን 48 ጋንታት ዝሳተፋሉ ክኸውን ከሎ፡ ናይ መወዳእታ ጸወታ ድማ 19 ሓምለ ክካየድ እዩ። በዚ መሰረት ፕሪመር ሊግ ዓመተ-ጸወታ 2026/27 ክሳብ 2 ነሓሰ ከምዘይጅምር ተረጋጊጹ ኣሎ።", "char_count": 215, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00937", "text": "ምጅማሩ ድማ ዳርጋ ንሓደ ሰሙን ንምጅማር ልምድ ቅድመ-ውድር ክምለስን ይኽእል ማለት’ዩ። ዓላሚ ካሜሮን ካብ ስርሑ ተባሪሩ! ዓላሚ ካሜሮን ካብ ስርሑ ተባሪሩ! ኦና ካብ ኣፍኮን ወጺኡ . ኦና ካብ ኣፍኮን ወጺኡ . ኣንድሬ ኦና ካብ ሃገራዊት ጋንታ ካሜሮን ንዋንጫ ኣፍሪቃ (ኣፍኮን) ገዲፉ ክወጽእ ከሎ፡ ዋና ኣሰልጣኒ በልጁማዊ ማርክ ብረይስ ድማ ተንኮል ኣሊሙ ተባሂሉ ካብ ስርሑ ድሕሪ ምብራሩ፡ እታ ጋንታ ኣብ ዕግርግር ተሸሚማ ትርከብ። ካሜሮናዊ ተጻዋታይ ነበር ሳሙኤል ኤቶን ፈጻሚት ሽማግለኡን ዳግማይ ፕረዚደንት ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ካሜሮን (ፌካፉት) ኮይኑ ድሕሪ ምራጹ፡ ንዓላሚ ብረይስ ካብ ስራሕ ከምዘባረርዎ ገሊጾም። ኣብ ልዕሊ ብረይስ ዝቐርብ ‘ፕሮፈሽናላዊ ውድቀት’ ዝብል ክስታት ነዊሕ ዝርዝር ዝሓዘ ኮይኑ፡ ተጻወትቲ ንፌካፉት ክቃወምዎ ምልዕዓል ክገብሩ ብምትብባዑን ኣብ ውሽጢ ፌካፉት ምስ ዘይተፈልጡ ውልቀሰባት ንጡፍ ምትሕብባር ገይሩ ብዝብልን ክሲ ኣቕሪቦሙሉ። እዚ ቤልጁማዊ ኣብ ሚያዝያ 2024 ብሚኒስትሪ ስፖርት ካሜሩን ዝተመዘ ኮይኑ፡ ኤቶ ብኡ ንብኡ ነቲ ውሳነ ንድሕሪት ክመልሶ ፈቲኑ’ዩ።", "char_count": 634, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00941", "text": "ጋንታቱ ኣብ ግዜኡ ብዘይምሕባሩን ጋዜጣዊ መግለጺታት ብዘይምሃቡን ተኸሲሱ። ብረይስ ብሓደ ካብ ተሓጋገዝቱ ነበር ዴቪድ ፓጉ ዝተባህለ ምኩር ካሜሩናዊ ኣሰልጣኒ ቦታኡ ተኪኡ ይርከብ። ንሱ ኣብ ላዕለዋይ ደረጃታት ንዝርከባ ክለባት ናይ’ታ ሃገር ንሓያሎ እዋናት ኣመሓዲሩ እዩ። ይኹን እምበር ብሰሪ እቲ ዝተኻየደ ነውጺ፡ ኣብቲ ካብ 21 ታሕሳስ ዝጅምር ኣብ ሞሮኮ ዝካየድ ውድር ኣፍኮን፡ 28 ተጻወትቲ ዝሓቖፈት ሃገራዊት ጋንታ ካሜሮን ሓያሎ ወሰንቲ ኣስማት ዘለዎም ተጻወትቲ ከሲራ ኣላ። ካብዚኣቶም ሓላዊ ልዳት ኦና፡ ሓለቓ ጋንታ ቪንሰንት ኣቡባካር፡ ኣከፋሊ ናፖሊ ኣንድሬፍራንክ ዛምቦ ኣንጉይሳን ተኸላኻላይ ማይክል ንጋዴውን ይርከብዎም። ኣንጉይሳ ብማህረምቲ ክኸውን እንከሎ፡ ዝተረፉ ካልኦት ግን ዝኾነ ምኽንያት ኣየቕረቡን።", "char_count": 452, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00942", "text": "እንግሊዛዊ ተጻዋታይ ነበር ብፈተነ እንግሊዛዊ ተጻዋታይ ነበር ብፈተነ ዓመጽ ይቕየድ ዓመጽ ይቕየድ ሓደ ስሙ ዝተዓቀበሉ እንግሊዛዊ ተጻዋታይ ፕሪመር ሊግ ነበር፡ ብፈተነ ዓመጽ ተጠርጢሩ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣቱ ተቐሲቡ’ሎ። እቲ ኣብ 2010 ዓመተ-ጸወታ ምስ እንግሊዝ ተሰሊፉ ዝተጻወተ ጥርጡር፡ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ስታንስተድ ተታሒዙ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝኣተወ ተሓቢሩ።", "char_count": 232, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00944", "text": "ፖሊስ ነዚ ኣመልኪቱ፡ “እዚ ጥርጡር መርመራታትና እናቀጸልና ክሳብ መወዳእታ ለካቲት 2026 ብዋሕስ ከነጽንሖ ኢና” ኢሉ። እቲ ተጻዋታይ፡ ሰንበት ኣብ ነፋሪት ቅድሚ ምድያቡ ኣብ መቆጻጸሪ ፓስፖርት ብሓይልታት ጸጥታ ክተሓዝ ክኢሉ። ተኸላኻላይ ባርሴሎና ‘ኣራውጆ’ ናይ ኣእምሮ ተኸላኻላይ ባርሴሎና ‘ኣራውጆ’ ናይ ኣእምሮ ሕክምና ከካይድ ሓቲቱ", "char_count": 214, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00946", "text": "ባርሴሎና ሮናልድ ኣራውጆ፡ ንጥዕና ኣእምሮኡ ቀዳምነት ንምሃብ ናይ ዕረፍቲ ፍቓድ ተዋሂብዎ። እዚ ወዲ 26 ዓመት መንእሰይ፡ ኣእምራዊ ጥዕንኡ ንምክንኻን፡ ሞያዊ ሕክምናን ክንክን ንምርካብ ንገለ መዓልታት ዕረፍቲ ሓቲቱ’ሎ። ባርሴሎና ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ “መላእ ክለብ፡ ደቂ-ጋንትኡን ሰራሕተኛታትን ናይዛ ክለብ ምሉእ ደገፍና ሂብና’ዮ ኣለና። ክምለሰና ድማ ብሃንቀውታ ንጽበዮ” ኢላ። ኣራውጆ፡ ዝሓለፈ ዝሰሙን ባርሳ ኣብ ግጥማት ሻምፕዮንስ ሊግ ብቸልሲ 3ብ0 ኣብ ዝተሳዕረትሉ ግጥም ኣብ መበል 4 ደቒቕ ብክልተ ብጫ ካርድ ካብ ሜዳ ተባሩ። እዚ ኡራጋያዊ ኣህጉራዊ ተጻዋታይ፡ ትማሊ ሰንበት እውን ባርሳ ኣብ ሜዳኣ ኣንጻር ኣላቨስ 3ብ1 ኣብ ዝሰዓረትሉ ግጥም፡ ኣብ መቐየሪ መንበር ኮይኑ እዩ ንዓወት ክለቡ ጸንቢሉ።", "char_count": 449, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00950", "text": "ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃበን፡ ማዕከናት ዜና ብሕታዊነቱ ከኽብራ ጥራይ እዩ ሓቲቱ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ባርሳ ንርያል ማድሪድ ብሓደ ነጥቢ ብምብላጽ ንላሊጋ ክትመርሖ ከላ፡ ኣትለቲኮ ድማ ካብዛ ካታሎንያዊት ክለብ ብሰለስተ ነጥቢ ድሒራ ኣብ ራብዓይ ደረጃ ትርከብ።", "char_count": 160, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00952", "text": "ሎሚ ፕሪመር ሊግ ፕሪመር ሊግ ብራይተን - ኣስቶንቪላ 10:30 ድ.ቀ. በርንለይ - ክሪስታል ፓላስ 10:30 ድ.ቀ. ኣርሰናል - ብረንትፎርድ 10:30 ድ.ቀ. ዎልቭስ - ኖቲንግሃም 10:30 ድ.ቀ. ሊድስ ዩናይትድ - ቸልሲ 1:15 ድ.ቀ. ሊቨርፑል - ሳንደርላንድ 1:15 ድ.ቀ. ላሊጋ (መበል 15 ሰሙን) ላሊጋ (መበል 15 ሰሙን) ርያል ማድሪድ - ኣትለቲክ ቢልባኦ 9:0 ድ.ቀ.", "char_count": 242, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00954", "text": "ተጸልዩ’ሎ” ኑኖ ኑኖ ኣብ ልዕሊ ኣከፋሊ ዌስትሃም ሉካስ ፓኲታ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ግጥም ኣንጻር ሊቨርፑል ዝወሰዶ ቀይሕ ካርድ፡ ብማሕበር ኵዕሶ እግሪ (ኤፍ.ኤ.) ዝቐረበሉ ክሲ ‘ስነኣእምሮኣዊ ጽልዋ ከምዝገበረሉ ዓላሚኡ ኑኖ ኤስፒሪቶ ገሊጹ። እዚ ብራዚላዊ ኣህጉራዊ ተጻዋታይ፡ ኣብ መዛዘሚ መድረኽ ዌስትሃም ኣብ ስታድዩም ለንደን 2ብ0 ኣብ ዝተሳዕረትሉ ጸወታ እዩ ብቀይሕ ተባሪሩ። ፓኲታ ኣብ ልዕሊ ዳኛ ዳረን ኢንግላንድ ብዝተፈጥረ ተቓውሞ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ደቒቕ ክልተ ብጫ ካርድታት ብምርካብ እዩ፡ ብቀይሕ ካርድ ተባሪሩ። እዚ ብራዚላዊ ኣብ ግንቦት 2024 ‘ንዕዳጋ መሸጣ ንምጽላው ዘይግቡእ ኮነ ኢሉ ምዝገባ ረኺቡ ብዝብል ክሲ ኣብ ዓይኒ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኣትዩ ጸኒሑ’ዩ። ይኹን እምበር ኣብ ወርሒ ሓምለ ናይዚ ዓመት ጉዳዩ ብተቖጻሪ ኮምሽን ኣብ ቤት-ፍርዲ ውዱቕ ኮይኑ’ዩ። ኑኖ፡ “በቲ ኣቐዲሙ ዝቐረበሉ ክሲ ኩነታቱ ዝጽሎ ዘሎ ይመስለኒ ግን ንቕድሚት ክስጉምን፡ ነዚ ንጎኒ ገዲፉ ኵዕሶ እግሪ ክቕጽልን ድሉው’ዩ” ኢሉ። ፓኲታ ገበነኛ ኮይኑ እንተዝርከብ ንዕድመ ምሉእ ካብ ኵዕሶ እግሪ ክእገድ ይኽእል እንተነበረ፡ እቲ ተቖጻሪ", "char_count": 649, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00955", "text": "ኮሚሽን ግን ነቶም ኣብ ልዕሊኡ ዝቐረቡ ኣርባዕተ ክስታት “ዘይተረጋገጹ” ኮይኖም እዩ ረኺብዎም። እዚ ተጻዋታይ፡ ኣብዚ ሊግ ሓሙሽተ ብጫ ካርድታት ድሕሪ ምውሳድ፡ ዌስትሃም ምስ ቦርንማውዝ 2ብ2 ኣብ ዝተመዓራረየትሉ ግጥም፡ ኣብ መቐየሪ መንበር ኮይኑ ድሕሪ ምሕላፍ፡ ኣብ ፈላሚት ጸወትኡ ድማ ብቀይሕ ተባሪሩ። “ምሉእ ክኸውን ዘይምኽኣለይ ይቕረታ” ይብል ፓኲታ። ኑኖ ንኩነታቱ ናይዚ ተጻዋታይ ኣመልኪቱ፡ “ጽቡቕ የለን፡ ብተስፋ ምቑራጽ ይሳቐ’ሎ። እቲ ዝገበሮ ጌጋ ተገንዚቡ ንቕድሚት ክስጉም ፍቓደኛ’ዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ሰባት ነቲ ተጻወትቲ ኵዕሶ እግሪ ዝጻወርዎ ጸገማት ኣይፈልጡዎን’ዮም። ግን ነዚ ኩነታት ክሰግሮ’ዩ ዝብል ግምት ኣለኒ” ኢሉ። ፓኲታ ኣብ 202 ክራማት እዩ ካብ ልዮን ናብ ዌስትሃም መጺኡ። ብሰንክ’ዚ ናይ መወዳእታ መቕጻዕቱ፡ ዌስትሃም ናብ ማን.ዩናይትድ ተጓዒዛ ኣብ እተካይዶ ግጥም ኣይክህሉን’ዩ። ሰንበት ምስ ብራይተን ኣብ እተካይዶ ግጥም ግን ክሳተፍ እዩ። ፓኲታ ምስታ ክለብ ዘለዎ ጻንሖት ኣብ ዝተሓተሉ፡ ሕጉስ ምዃኑን ምስኣ ከም ዝቕጽልን ገሊጹ ኣሎ። 3 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ሸዊት ተኽለ ሸዊት ተኽለ “ቨነዙዌላ ናይ ጊላነት ሰላም ኣይትደልን እያ” ፕረዚደንት ማዱሮ ምትፍናን ኣመሪካን ቨነዙዌላን ኣብ ዝኸረሉ ዘሎ እዋን፡ ፕረዚደንት ቬነዙዌላ ኒኮላስ ማዱሮ፡ ሃገሩ ‘ናይ ጊላነት ሰላም’ ከም ዘይትደሊ ዝሓለፈ ሰኑይ ንደገፍቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። “ሰላም ንደሊ ኢና፣ ግን ከኣ ሰላም ምስ ልኡላውነት፡ ማዕርነትን ናጽነትን ደኣ’ምበር፡ ናይ ባሮት ሰላም ኣይንደልን ኢና፡” ዝበለ እቲ ፕረዚደንት፡ ን2 ሰሙናት ዝቐጸለ ወተሃደራዊ ጥሕሰት ኣመሪካ ‘ስነ-ኣእምሮኣዊ ግብረ ሽበራ’ ተባሂሉ ክግለጽ ከም ዝኽእል ኣመልኪቱ። ማዱሮ ወሲኹ፡ ዕላማኡ፡ ሰላም ብዘለዎ መንገዲ ልኡላውነትን ፖለቲካዊ ናጽነትን ሃገሩ ምሕላው ምዃኑ ኣስሚሩሉ። ኣመሪካ፡ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ጀሚሩ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ዕጸ ፋርስ ከም ዝነጥፋ ኣብ ልዕሊ ዝተጠርጠራ ጀላቡ ንዘቕርቦ ዘሎ ምስ ዕጸ ፋርስ ዝተሓዝ ገበናዊ ክስታት ብምንጻግ፡ ኣመሪካ፡ ነዳዲ ዝርከቦ ሰፊሕ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ ቬነዙዌላ ንምቁጽጻር ኣብ ካራካስ ናይ ስርዓት ለውጢ ክግበር ትደሊ ከም ዘላ እዩ ዝኸስ። ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ፡ ካብ ዝሓለፈ መስከረም ጀሚሩ ኣብ ባሕሪ ካሪብያን ሰላማዊ ውቅያኖስን ኣብ ልዕሊ ዝንቀሳቐሳ", "char_count": 1317, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00956", "text": "ዝነበራ ሓያለ ጀላቡ መጥቃዕቲ ብምፍጻም፡ ብውሕዱ 83 ሰባት ቀቲሉ ከም ዘሎ ጸብጻባት ይሕብሩ። ው/ሕ/ሃገራት፡ መጠን ባጀት 2026 ክንኪ ምዃኑ ኣፍሊጡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ 2026 ንዓመታዊ ባጀቱን ቁጽሪ ሰራሕተኛታቱን ከጉድል ምዃኑ፡ ዋና ጸሓፊ ናይ’ቲ ውድብ ኣንቶንዮ ጉተረዝ ሓቢሩ። እቲ ዋና ጸሓፊ ነዚ ዝሓበረ፡ ኣባላት ናይ’ቲ ውድብ ዝዀና ሃገራት ዘይከፈላኦ መጠን ክፍሊት ናብ 1.59 ትሪልዮን ዶላር ድሕሪ ምድያቡ እዩ። በዚ ድማ፡ እቲ ውድብ ንመጠን ባጀቱ ብ15.1 ሚእታዊት፡ ንቑጽሪ ሰራሕተኛታቱ ከኣ ብ18.8 ሚእታዊት ክንኪ ክግደድ ምዃኑ ኣፍሊጡ ኣሎ። በዚ መሰረት፡ ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ ናይ 2026 ባጀት 3.24 ቢልዮን ዶላር ከም ዝኾነ ሓቢሩ ኣሎ። እዚ ድማ፡ ምስ ናይ 2025 ዝነበረ መጠን ባጀት ክነጻጸር እንከሎ፡ ናይ 57 ሚልዮን", "char_count": 475, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00959", "text": "ልዑል ጠለብ ህጹጽ ረዳኤት፡ ትካላት ሕቡራት ሃገራት ንፍልስጤማውያን ተመዛበልቲ ዝስልዓኦ መጠን ባጀት ከም ዘይጎደለ፡ እቲ ዋና ጸሓፊ ወሲኹ ገሊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ልምዓትን ምዕባለን ኣፍሪቃ ዝውዕል ባጀት’ውን፡ ካብ’ቲ ኣብ 2025 ዝነበረ መጠን ከይነከየ ክቕጽል ምዃኑ፡ እቲ ብዓል ስልጣን ኣረዲኡ።", "char_count": 189, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00960", "text": "ብተወሳኺ፡ ንፍሉይ ፖለቲካዊ ተልእኾታት ዝውዕል ባጀት እውን፡ ኣብ 2026 ናብ 543.6 ሚልዮን ዶላር ለጠቕ ክብል ምዃኑ፡ እዚ ድማ ካብቲ ቅድሚ ሓደ ዓመት ዝነበረ መጠን ብ149.5 ሚልዮን ዶላር ወይ 21.6 ሚእታዊት ከም ዝነከየ ተገሊጹ ኣሎ። ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ መወዳእታ 2027 ምስ መንግስቲ ኣመሪካ ዘለዎ ክልተ ውዕላት ክስርዝ መደብ ከም ዘለዎ፡ እዚ ድማ እቲ ውድብ ዓመታዊ 24.5 ሚልዮን ዶላር ክቑጥብ ከም ዘኽእሎ፡ ጉተረዝ ገሊጹ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ካብ 2017 ጀሚሩ ኣብ ኒው ዮርክ ንዝነበሩ ኣብያተ ጽሕፈቱ ብምዕጻው፡ ድሮ 126 ሚልዮን ዶላር ክቚጥብ ከም ዝኸኣለ እዩ ዝሕብር።", "char_count": 377, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00962", "text": "ናይጀርያ መሓመድ ባዳሩ ኣቡበከር፡ ኣብታ ኣስታት 236 ሚልዮን ህዝቢ ዘለዋ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕትን ጭውያታትን እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ብሰንኪ ጥዕናዊ ምኽንያታት ሃንደበት ካብ ስልጣኑ ከም ዝወረደ ተገሊጹ። ፕረዚደንት ናይጀርያ ቦላ ቲኑቡ፡ እቲ ሚኒስተር ንዝወሰዶ ካብ ስልጣኑ ናይ ምልቃቕ ስጉምቲ ከም ዝተቐበሎን፡ ስለ’ቲ ንሃገሩ ዝገበሮ ኣገልግሎት ከም ዘመስገኖን፡ ቤት ጽሕፈት ናይ’ቲ ፕረዚደንት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ። እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ ፕረዚደንት ቲኑቡ ኣብ መወዳእታ እዚ ሰሙን’ዚ ብዛዕባ ምትካእ ኣቡበከር ኣመልኪቱ ንላዕለዋይ ባይቶ ሃገሩ ከፍልጥ ትጽቢት ከም ዘሎ ኣመልኪቱ። ቀንዲ መሻርኽቲ ፕረዚደንት ቲኑቡ ምንባሩ ዝንገረሉ ወዲ 63 ዓመት ሚኒስተር ኣቡበከር፡ ካብ 2015 ክሳብ 2023 ኣብ ዝነበረ እዋን ንኽልተ እብረ ኣመሓዳሪ ሰሜናዊ ምዕራብ ክፋል ናይ’ታ ሃገር ከም ዝነበረ፡ ካብ ነሓሰ 2023 ኣትሒዙ ድማ ንልዕሊ ክልተ ዓመታት ሚኒስተር ምክልኻል ናይጀርያ ኮይኑ ከም ዘገልገለ ይሕበር።", "char_count": 596, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00964", "text": "ፕረዚደንት ቲኑቡ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ናይጀርያ ብዕጡቓት ጉጅለታት ዝፍጸም ዘሎ ጃምላዊ ጭውያታትን መጥቃዕቲታን ምላሽ ንምሃብ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ድሕሪ ምትሕልላፉ ስልጣኑ ይገድፍ ብምህላዉ፡ እቲ ዝወሰዶ ስጉምቲ ካልእ ፖለቲካዊ ድርኺት ክህልዎ ከም ዝኽእል’ዮም ምስ’ቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ዘረድኡ። ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ናይጀርያ፡ ካብ መፋርቕ ናይ ዝሓለፈ ሕዳር ንደሓር ጥራሕ ብውሕዱ 402 ሰባት ተጨውዮም ከም ዘለዉ፡ ሕቡራት ሃገራት ብ25 ሕዳር ኣብ ዘውጸኦ ጸብጻብ ኣመልኪቱ። ሆንግ ኮንግ - ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንዘጋጠመ ሓደጋ ባርዕ እትምርምር ኮሚተ ቆይማ ጠንቂ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሆንግ ኮንግ ዘጋጠመ - ኣብ ውሽጢ ዓሰርተታት ዓመታት እቲ ዝኸፍአ ምዃኑ ዝተገልጸ - ሓደጋ ባርዕ እትምርምር ብዳያኑ እትምራሕ ናጻ ኮሚተ ከም ዝቖመት፡ ኣመሓዳሪ ናይ’ታ ዞባ ገሊጹ። ፖሊስ ናይ’ታ ዞባ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብዝገበሮ ገበናዊ መርመራ፡ ምስ’ቲ ባርዕ ብዝተኣሳሰር ምኽንያት ዛጊት 15 ጥርጡራት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከእቱ እንከሎ፡ 12 ካልኦት ድማ ብልሽውና ተኸሲሶም ከም ዘለዉ ኣነጺሩ። ሰብ መዚ ናይ’ታ ርእሰ ምሕዳራዊት ዞባ፡ ኣብ’ቲ ልዕሊ 4 ሽሕ ሰባት ዝቕመጡሉ ዝነበሩ ብዓል ሸሞንተ ደርቢ ህንጻ፡ እቲ ባርዕ ብቕልጡፍ ናብ ሸውዓተ ደርቢታት ክልሕም ቀንዲ ምኽንያት ዝዀነ፡ ነቲ ህንጻ ንምሕዳስ ዝተጠቕመሉ ደረጃኡ ዘይሓለወ ናይ ፕላስቲክ መትረብን ሰፍነግን ምዃኑ ኣመልኪቶም።", "char_count": 815, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00965", "text": "ክሳብ ሕጂ ተኻይዶም ብዘለዉ መርመራታት መሰረት፡ 156 ሰባት በቲ ባርዕ ከም ዝሞቱ እኳ እንተ ተረጋገጸ፡ ገና ክልተ ደርቢታት ከም ዘይተፈተሻን ኣስታት 30 ሰባት ድማ ደሃዮም ጠፊኡ ከም ዘሎን እዩ ዝሕበር። እቲ ባርዕ ድሕሪ ናይ ኣስታት 40 ሰዓታት ጻዕሪታት ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ቊጽር ከም ዝኣተወ ዘመልክቱ ጸብጻባት፡ ንምጥፍኡ ልዕሊ 2 ሽሕ ሰራሕተኛታት መጥፋእቲ ሓዊ ከም እተዋፈሩ ኣረዲኦም። ኣብ ሆንግ ኮንግ፡ ካልኣይ ዝኸፍአ ሰባዊ ዕንወት ዘውረደ ተባሂሉ ኣብ መዝገብ ዝሰፈረ ባርዕ ኣብ 1948 ዘጋጠመ ኮይኑ፡ ህይወት 176 ሰባት ከም ዝቐዘፈ ይሕበር። እቲ ቀዳማይ ዝኸፍአ ሓደጋ ባርዕ ግና ኣብ 1918 ኣብ ሃፒ ቫሊ ዝተባህለ መጻወቲ ሜዳ ዝተኸስተን ህይወት ናይ ልዕሊ 60 ሰባት ዝለከመን ባርዕ ምዃኑ፡ ሰነዳት የመልክቱ።", "char_count": 463, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00969", "text": "መንግስቲ፡ ምሕዳር ትራምፕ ስሪላንካ - ብህቦብላዊ ዝናብ ናይ ዝሞቱ ሰባት ቁጽሪ ወሲኹ ኣብ ስሪላንካ ብሰንኪ ተኸሲቱ ዘሎ ህቦብላዊ ዝናብ ዝዓብለሎ ጽንኩር ኩነታት ኣየር፡ ናይ ዝሞቱ ሰባት ቁጽሪ 410 ከም ዝበጽሐን፡ 36 ካልኦት ድማ ደሃዮም ጠፊኡ ከም ዘሎን፡ ማእከል ምሕደራ ሓደጋ ናይ’ታ ሃገር ዝሓለፈ ሰሉስ ኣፍሊጡ። በቲ ባህርያዊ ሓደጋ፡ ኣብ መላእ 25 ኣውራጃታት ናይ’ታ ሃገር ልዕሊ 1.4 ሚልዮን ሰባት ክመዛበሉ እንከለዉ፡ ልዕሊ 20 ሽሕ መንበሪ ኣባይቲ ድማ ምሉእ ብምሉእ ከም ዝዓነዉ ተሓቢሩ።", "char_count": 318, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2bb4391da9a7e1bee9be4ed7254076e1a5bf26ca908eff76f5428705b9d24423:00970", "text": "ዝርከብአን ገለ ካብ’ተን ኣብ ገማግም ባሕርን ሰሜናዊ ክፋል ናይ’ታ ሃገርን ዝርከባ ኣውራጃታት ሰፊሕ ዕንወት ከም ዘጋጠመን ተገሊጹ። ህይወት ናይ ምድሓን ጻዕርታት ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፡ ዛጊት ልዕሊ 23 ሽሕ ሰባት ናብ ውሑስ ቦታት ግዒዞም ከም ዘለዉ’ውን ተሓቢሩ። ሰበ ስልጣን ስሪላንካ፡ መዓልታዊ ንጥፈታት ናብ ንቡር ንምላስ ከቢድን ግዜ ዝወስድን ክኸውን ከም ዝኽእል ብምሕባር፡ ዝዓቖረ ማይ ለበዳዊ ሕማት ከየበግስ ዜጋታት ናይ’ታ ሃገር ክጥንቀቑ ኣተሓሳሲቦም። በቲ ካብ ዝሓለፈ መዓልታት ጀሚሩ ኣብ ደቡባውን ደቡባዊ ምብራቕን ኤስያ ዝዘንብ ዘሎ ህቦብላዊ ዝናብ፡ ዛጊት ልዕሊ 1250 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 396, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_03122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:00977", "text": "ንጉሰ ወይዛ ዓለም ብላሸ ንጉሰ ወይዛ ዓለም ብላሸ ብህሎታት መንእሰያት ብህሎታት መንእሰያት ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣብ መኽፈቲ ስነ-ስርዓት ‘ዓቢ ቤተ-መዘክር ግብጺ’ ተሳቲፉ ብዕድመ ፕረዚደንት ዓብዱልፋታሕ ኣልሲ ኣብ ግብጺ ናይ ሓሙሽተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዝፍጽም ዘሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ1 ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ መኽፈቲ ስነ-ስርዓት ‘ዓቢ ቤተ-መዘክር ግብጺ’ ተሳቲፉ። እዚ ኣብ ከባቢ ፒራሚዳት ጊዛ ኣብ 30 ሽሕ ትርብዒት ሜትሮ ዝተደኰነ ዘመናዊ ቤተ-መዘክር፡ ን7 ሽሕ ዓመታት ዝርጋሕ ስልጣነ ጥንታዊት ግብጺ ዝውክል ዓበይቲ ሓወልትታት ፈርኦናት ዝርከቦ ልዕሊ 10 ሽሕ ቅርስታት ዝሓዘ ኰይኑ፡ ኣብ ዓለም ንሓደ ስልጣነ ዘንጸባርቕ እቲ ዝዓበየ ቤተ-መዘክር ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።", "char_count": 439, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:00979", "text": "ታሪኻውን ስልጣነኣውን ምልክት ጥንታዊት ግብጺ ብምዃን፡ ኣብ ጥንታዊ ቅርስታት ግብጺ ንዝግደሱ ቀንዲ መስሕብ ክኸውን ትጸቢት ይግበር።", "char_count": 83, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:00980", "text": "ኣብ’ቲ መኽፈቲ ስነ-ስርዓት፡ 39 መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ዝርከብዎም ወከልቲ 79 ሃገራት ከምእተሳተፉ፡ ልኡኽ ሚኒስትሪ ዜና ሓቢሩ። ብ30 ጥቅምቲ ናብ ግብጺ ዝገሸ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ ከተማ ካይሮ ኣብ ዝርከብ ቤተ-መንግስቲ", "char_count": 155, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:00982", "text": "ዓብደልፋታሕ ኣል-ሲ ኣብ ዝገበርዎ ርክብ፡ ኣብ ምድልዳል ክልተኣዊ ዝምድናን ምትሕግጋዝን፡ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ኣገዳስነት ኣብ ዘለዎ ዞባዊ ጉዳያት ብሓፈሻ፡ ምዕባለታት ሱዳን ሶማልን ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪን ድማ ብቐንዱ ከምዝዘተዩ ዝከር እዩ። ሌተናል ኮሎኔል ግዴዎን ገብረእግዚኣብሄር ተሰዊኡ ገዲም ተጋዳላይ - ሌ/ኮሎኔል ግዴዎን ገብረእግዚኣብሄር ጎበዝ፡ ብዝሓደሮ ሕማም ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሉ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብ30 ጥቅምቲ ኣብ መበል 71 ዓመት ዕድመኡ ተሰዊኡ። ኣብ 1974 ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ዝተሰለፈ ተጋዳላይ ግዴዎን፡ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊትን ክፍሊ ስለያን፣ ድሕሪ ናጽነት ከኣ፡ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ምውህሃድ ዓቃቢ ሰላም ከምኡ’ውን ኣብ ክፍሊ ኢሚግረሽን ዜግነትን ብዝተፈላለየ ጽፍሕታት ሓላፍነት ንህዝቡን ሃገሩን ብተወፋይነት ዘገልገለ ሓርበኛ እዩ። ሌ/ኮሎኔል ግዴዎን፡ ብዓል ሓዳርን ኣቦ 3 ደቅን እዩ። ስነ-ስርዓት ቀብሩ ድማ፡ ሰንበት 2 ሕዳር ፍርቂ መዓልቲ፡ ኣብ መካነ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ተፈጺሙ። ክፍሊ ኢሚግረሽን ዜግነትን ብመስዋእቲ ገዲም ተጋዳላይ - ሌ/ኮሎኔል ግዴዎን ገብረእግዚኣብሄር ጎበዝ ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን እናገለጸ፡ ንስድራ-ቤቱ፡ መቓልስቱን መሳርሕቱን “ጽንዓት ይሃብኩም’ ይብል። ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ - ስልጠና ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት ተወዲቡ ቤት-ጽሕፈት ህግደፍ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ፡ ካብ 20 ክሳብ 29 ጥቅምቲ ን190 ሰባት ስልጠና ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት ወዲቡ።", "char_count": 839, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:00985", "text": "ሃይማኖትን ሃይማኖታዊ ጥሩፍነትን፣ መባእታ ስነ-ሓሳብን ፖለቲካን፣ ታሪኽ ኤርትራ ካብ ጥንቲ ክሳብ ናጽነት፣ ተራ መንእሰያትን ደቂኣንስትዮን ኣብ ሃገራዊ ልምዓትን መኸተን፣ ከምኡ’ውን ካልኦት ተዛመድቲ ኣርእስትታት ዘጠቓለ ነይሩ። ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣብ’ቲ ዞባ ኣቶ ገብረህይወት ተስፋይ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ካብ ኣርባዕተ ንኡሳን ዞባታት ዝተወከሉ ተሳተፍቲ፡ ብክትዕን ዘተን ዝያዳ ከምዘሀብተምዎ ገሊጹ። ጸሓፊ ህግደፍ ኣብ’ቲ ዞባ ኣቶ ረዘነ ሚካኤል ብወገኑ፡ በብደረጅኡ ዝወሃብ ስልጠና ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ካብ ሓርነታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ ዝካየድ ናይ ምንቃሕ፡ ምውዳብን ምዕጣቕን ዕማም ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ተመሳሊ ስልጠና ከምዝቕጽል ኣብሪሁ። ኣመሓዳሪ ዞባ ኣምባሳደር መሓመድስዒድ ማንታይ ኣብ ዘስመዖ መዛዘሚ ቃል፡ ስልጠናታት ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት ንቕሓት ዘበርኽን ውዳበታት ዘደልድልን ስለዝዀነ፡ ዝያዳ ኣሳታፊ ክኸውን ኣዘኻኺሩ። 4 ሕዳር 2025 - ገጽ 2 ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ", "char_count": 607, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01000", "text": "2፡0 ዜና (ዓረብ) 2፡10 ድራማ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ላዕላይ ጋሽ - ሓረስቶት ዝኣኸለ ዘራእቶም ብእዋኑ ክእክቡ መዘኻኸሪ ቀሪቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ላዕላይ-ጋሽ ሳላ ዝነበረ ህጡር ክራማት፡ ዘራእቲ ኣብ ጽቡቕ", "char_count": 132, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01001", "text": "ደረጃ በጺሑ ብምህላዉ፡ ሓረስቶት ምህርቶም ክሳብ ዝሓፍሱ ዕቱብ ምክትታል ክገብሩን ንዝኣኸለ ብእዋኑ ክእክቡን መተሓሳሰቢ ቀሪቡ። ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት ኣቶ በረኸት መሓሪ፡ ሎሚ ዓመት ካብ ዝተሓርሰ 39,20 ሄክታር፡ እቲ 70 ሚእታዊት ኣእካል፡ ዝተረፈ 30 ሚእታዊት ድማ ናይ ቅብኢ ኣዝርእትን ጥረታትን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣእካል ኣብ ደረጃ ምእካብ ክበጽሕ ከሎ፣ ስምስም ግና ብሰንኪ ብዝሒ ዝናብ ከም’ቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ከምዘይኰነ ኣፍሊጡ።", "char_count": 284, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01003", "text": "እንተጀመረ፡ ክሳብ ወርሒ መስከረም ብጽቡቕ ስለዝቐጸለ፡ መገሃጫታት እኹል ሳዕሪ ከምዘብቈለ፣ ዲጋታትን ራህያታትን ድማ ከምዝመልኣ ኣብሪሁ። ሓሊፉ ንዝተራእየ ፍሮማይ መሰል ሕማም ጥሪት ንምቊጽጻር ዝተገብረ ወፍሪ ክታበት ድማ ዕዉት ከምዝነበረ ሓቢሩ። ኣቶ በረኸት ኣብ መወዳእታ፡ ሓረስቶት ቀጻሊ ኮለላታት ክገብሩን ካብ ሳገምቲ ባልዓትን ጥሪትን ክከላኸሉን፣ ከምኡ’ውን ተረፍ ምህርትን ሳዕርን ብግቡእ ክእክቡ ኣተሓሳሲቡ። ሰ/ቀ/ባሕሪ - ኣብ ውጽኢት ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ ዝዘተየ ርክብ ተኻዪዱ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ኣብ ውጽኢት ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ 2024/2025 ዝዘተየ፡ ሓለፍቲ ኣብያተጽሕፈት ትምህርት ኣብ ንኡሳን ዞባታት፡ ሱፐርቫይዘራትን ርእሳነ-መምህራን ዝተሳተፍዎ ርክብ፡ ብ28ን 29ን ጥቅምቲ ኣብ ጊንዳዕ ኣካዪዱ።", "char_count": 470, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01005", "text": "መምህር ኒቀዲሞስ መንግስትኣብ ኣብ ዘቕረቦ ጻብጻብ፡ መጠን ምሕላፍ 58.1 ሚእታዊት ከምዝነበረ፣ ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ክነጻጸር ከሎ ድማ ናይ 20 ሚእታዊት ዕብየት ከምዘርኣየ ኣረዲኡ።", "char_count": 117, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01011", "text": "ጎስጓሳት ውጽኢት ይርከቦ ስለዘሎ ብዝሓየለ ክድፋኣሉ፡ ብተወሳኺ ኣዘኻኺሩ። ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርት ሓላፊ ኣሃዱ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ መምህር ሃብተ ኣስፍሃ ብግደኡ፡ ብደረጃ ሃገር 479 ኣብያተ-ትምህርቲ ከምእተሳተፋ፣ ውጽኢት ድማ ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ክነጻጸር ከሎ ብኣስታት 19 ሚእታዊት", "char_count": 186, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01012", "text": "ዕብየት ከምዘርኣየ ብምግላጽ፡ ጽቡቕ ውጽኢት ዘመዝገባ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ እተን ተመሃሮአን ብመውዓሊ ህጻናት ዝሓለፉ ምዃነን ኣረዲኡ። ሓላፊት ጨንፈር ምዘናን ሃገራዊ መርመራን ዶ/ር ሓሊማ መሓመድ ድማ፡ ዝካየድ ርክባት - ኣብ ብቕዓትን", "char_count": 147, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01014", "text": "ለውጢ ንምጻእን ብሉጽ ውጽኢት ንምዝጋብን፣ ከምኡ’ውን ብድሆታት ንምልላይን ሕጽረታት ንምፍታሕን ልዑል ግደ ስለዘለዎ፡ ብኣተኩሮ ክስራሓሉ ተላብያ። ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ዝቐረበ ጸብጻብ ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ ሓጋዚ ሓሳባትን ርእይቶታትን ኣቕሪቦም።", "char_count": 159, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01016", "text": "ማእከል፡ ብመስመር ዝተዘርአ ምሩጽ ዘርኢ ስርናይ ጽቡቕ ውጽኢት ከምእተረኽቦ፡ ብ30 ጥቅምቲ ብምኽንያት መዓልቲ ሓረስቶት ኣብ ኣስመራ - ከባቢ ቀሓውታ ኣብ ዝተወደበ ናይ ትዕዝብቲ ዑደት ተገሊጹ። ወኪል ክፍሊ ሕርሻን መሬትን ኣቶ ኣስራት ሃይለ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዝተፈላለየ ምሩጽ", "char_count": 185, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01017", "text": "ኣዝርእቲ እናባዝሐ ንሓረስቶት ብምዕዳል፡ ብመደብ ንኡስ - ርቡሕ - ቃጽዖ ሕርሻ እቶትን እቶታውነትን ንምዕባይ ብዕቱብ ይስራሓሉን ብርክት ዝበሉ ኣብነታውያን ሓረስቶት ይሳተፍዎ ከምዘለዉን ኣብሪሁ። ኣብ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ 20 ሄክታር ምሩጽ ዘርኢ ስርናይ ብሓረስቶት ከምእተባዝሐን ካብ ሄክታር ካብ 45 ክሳብ 80 ኩንታል እቶት ከምእተረኽበን ብምጥቃስ፡ እቲ ዕላማ - ርእሰ-ምርኰሳ ብምዕባይ ካብ ወጻኢ ዝኣቱ ኣዝርእቲ ንምትራፍ ከምዝዀነ፡ ክኢላታት ልምዓት ብቚሊ ሓቢሮም። ኣብነታዊ ሓረስታይ ኣቶ ካሕሳይ ፍስሓጽዮን ብወገኑ፡ ቅድሚ ሕጂ ብሻሕ ኣብ ፍርቂ ሄክታር ካብ ዝዘርኦ “ሲድራ’ ዝዓይነቱ ምሩጽ ዘርኢ ስርናይ 23 ኩንታል ይረክብ ከምዝነበረ፣ ብመስመር ክዘርእ ምስ ጀመረ ግን ናብ 42 ኩንታል ክብ ከምዝበለ ብምጥቃስ፡ ሎም-ዘበን ርቡሕ እቶት ክረክብ ትጽቢት ከምዝገብር ኣሚቱ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሕርሻዊ ኤክስተንሽን ኣቶ ሰመረ ኣምለሶምን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሕጋትን ቁጽርን ኣቶ ተኽለኣብ ምስግናን ድማ፡ ምብዛሕ ምሩጽ ዘርኢ ብጽቡቕ ይሰላሰል ከምዘሎ፣ እንተኾነ ግን ዓመት መጸ ሕጽረት ምሩጽ ዘርኢ ከምዘጋጥም ብምጥቃስ፡ ሎም-ዘበን ምስ ዝነበረ ጥሉል ክራማት ግን ዝሓሸ እቶት ብምርካብ ዝጸንሕ ሕጽረት ክፍወስ ትጽቢት ከምዝግበር ገሊጾም። ኣህጉራዊ መዓልቲ ኦሎምፒክ፡ ብደረጃ ሃገር ኣብ ኣቑርደት ተዘኪራ ኣህጉራዊ መዓልቲ ኦሎምፒክ፡ ሰበስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ከምኡ’ውን ሓለፍትን", "char_count": 827, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01018", "text": "ወከልትን ሃገራውያን ዞባውያን ፈደረሽናት ኣብ ዝተረኽቡሉ፡ ብ1 ሕዳር ብደረጃ ሃገር ንመበል 16 ግዜ ኣብ ኣቑርደት ተዘኪራ። ፕረዚደንት ሃገራዊ ኮሚተ ኦሎምፒክ ኤርትራ ኣቶ ሚኪኤል ተኽለሚካኤል ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ እቲ ዝኽሪ ኣብ ኣቑርደት ምክያዱ፡ ነቲ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኦሎምፒካውያን ኣትለታት ኣብ ምፍራይ ዝተጻወቶ ተራን ዘለዎ ዕቑር ጸጋታት ስፖርትን ኣፍልጦን ክብርን ዝህብ ምዃኑ ገሊጹ።", "char_count": 249, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01023", "text": "ኣተኲሮም ዝሰርሑን ንተጠቃምነት ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት ዝጽየኑን ስፖርተኛታት ኣተኲሩ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ኣቶ እድሪስ ሳልሕ ብወገኑ፡ እቲ ናይ ዝኽሪ መደብ ተወሳኺ ሓላፍነት ዘሰክም ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ተሳታፍነት ናይ’ቲ ዞባ ኣብ ሃገራውን ኣህጉራውን መድረኻት ብምውሓስ፡ ስሞምን ስም ሃገሮምን ዘጸውዑ ኣትለታት ንምፍራይ ብዕቱብ ከምዝስራሕ ኣረጋጊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ፡ ንኣህጉራዊ መዓልቲ ኦሎምፒክ ምኽንያት ብምግባር ዝቐረበ መጽናዕታዊ ጽሑፋት፡", "char_count": 340, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01028", "text": "መደብ፡ ብምኽንያት ኣህጉራዊ መዓልቲ ኦሎምፒክ ኣብ ዝተወደበ ሓባራዊ ጉያ ንዝተዓወቱ ሽልማት ተዓዲሉ። ኤርትራ ኣባል ዓለምለኻዊ ኮሚተ ኦሎምፒክ ዝዀነት ኣብ 198 ኰይኑ፡ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ኣባል ማሕበር ሃገራውያን", "char_count": 132, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01029", "text": "ኮሚተታት ኦሎምፒክ ኣፍሪቃን ማሕበር ሃገራውያን ኮሚተታት ኦሎምፒክ ኣፍሪቃ ዞባ ሓሙሽተን እያ። ኣህጉራዊ መዓልቲ ኦሎምፒክ፡ ብደረጃ ዓለም ንመበል 7 ግዜኣ’ያ ትዝከር ዘላ።", "char_count": 108, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01030", "text": "4 ሕዳር 2025 - ገጽ 3 ገጻት ማሕበራዊ ሚድያ ገጻት ማሕበራዊ ሚድያ ናጽነት ሃገረ ኤርትራ፡ ልኡላዊ መሰል ህዝቢ ኤርትራ’ዩ! እታ ሕቖ ገመል እትሰብር ናይ መወዳእታ ቀሸም ህዝባዊ መንግስትኣብ ህዝባዊ መንግስትኣብ ‘ጉጅለ ኣቢይ’ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ", "char_count": 156, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01034", "text": "ዘቕርብዎ መጐተ ሕጋዊን ታሪኻዊን መሰረት ዘይብሉ ጓንጓ ፖለቲካዊ ፕሮፓጋንዳ’ዩ። ሓሶት ክደጋገም እንከሎ ግን፡ ኣእምሮ ሰባት ኣደንቊሩ ሓቂ ክመስል ስለዝኽእል (ስትራተጂ ‘ጉጅለ ኣቢይ’ውን ንሱ እዩ)፡ ነቲ", "char_count": 129, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01035", "text": "ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ዘልዕልዎ ናይ ሓሶት ፕሮፓጋንዳዊ ዘመተታት ብታሪኻዊ ሓቅታትን ጭብጥታትን ምብታኑ ኣገዳሲ’ዩ። 1. ዘመናውያን ሃገራት ኣፍሪቃ ውጽኢት ኤውሮጳዊ መግዛእቲ’የን።", "char_count": 114, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01040", "text": "ብኣህጉራዊ ውዕላት ዝተመስረታ ሃገራት ኣይነበራን። ስለ’ዚ፡ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ጎቢጥካ ዝሓካዝዮ፡ ሓይሊ ክሳብ ዝሃለወካ ተመሓድሮ፤ ካልኦት ሓይሊ ምስረኸቡ ከኣ ብወተሃደራዊ ሓይሊ መንጢሎም የመሓድርዎ። እዚ ታሪኻዊ ክዉንነት’ዚ ግን ብዝኾነ መጐተ ኣብ’ዘን ናይ ሕጂ ዘመናውያን ሃገራት ከም መሕተቲ/መማጐቲ ን እጀታ/እብጽሓኒ ክቐርብ ኣይክእልን። ብኣህጉራዊ ሕጊታት’ውን ቅቡል ኣይኮነን። 2. ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝርከባ ሃገራት ኤርትራ፡ ሱዳን፡ ኢትዮጵያ፡ ጅቡቲን ሶማልን ከም ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ", "char_count": 312, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01042", "text": "ተሳዕረት፡ ዕድል ናይተን ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኢጣልያ ዝነበራ ሃገራት (ኤርትራ፡ ሶማልን ሊብያን) እንታይ ይኹን ተባሂሉ በተን ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ዝሰዓራ ሃገራት ኣብ ዝተዘተየሉ፡ ሊብያን ሶማልን ናጽነተን ይርከባ ተባሂሉ። ጉዳይ ኤርትራ’ውን መጽናዕቲ ተገይሩሉ። በቲ መጽናዕቲ ዝበዝሕ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ናጽነት", "char_count": 194, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01043", "text": "ከምዝደሊ ተረጋጊጹ እንከሎ ግን፡ ኣመሪካ ብመገዲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገይራ ንድልየትን ባህጊን ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ ጓዕጺጻ ምስ ኢትዮጵያ ብፈደረሽን ከምዝቝረን ገይራ። ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ወኪል ኣመሪካ፡ “ብዓይኒ ፍትሒ ክረአ እንከሎ፡ ርእይቶ ህዝቢ ኤርትራ ግምት ክወሃቦ ነይሩዎ።", "char_count": 177, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01044", "text": "እንተዀነ፡ ንስትራተጅያዊ ረብሓና ኣብ ቀይሕ ባሕሪን ዓለማዊ ጸጥታን ሰላምን ክንብል፡ ኤርትራ ብፈደረሽን ምስ መሓዝና ኢትዮጵያ ክትቍረን ወሲንና ኣለና።” ክብል እንከሎ፡ ምእንቲ ረብሓኦም ክብሉ ንህዝቢ ኤርትራ ይዕምጽዎ ምንባሮም’ዩ ንመላእ ዓለም ብጋህዲ ደርጒሕላ። እቲ ናይ ፈደረሽን ውሳነ’ውን ነቲ ድሒሩ ክትግበር", "char_count": 198, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01046", "text": "ምስ ኢትዮጵያ እምበኣር፡ ኣመሪካ ምእንቲ’ቲ ድሕረ-ካልኣይ ኲናት ዓለም ዝሃንደሰቶ ዓለማዊ ስርዓት ክዉን ንምግባርን ስትራተጅያዊ ረብሓን ብልጫን ልዕሊ መቀናቕታ ንምርካብን ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ኢዱጠውያ ዘተግበረቶ ውሳነ ብምንባሩ፡ ዘይሕጋዊ’ዩ። 3. እቲ ባህጉ ንናጽነት ብዓመጽ ሓያላን ሃገራት ዝተዀልፎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ናጽነቱ ንምርካብ ብሰላማዊ መገዲ ዝፈተኖ ምርጫ ትርጉም ምስ ሰኣነሉ፡ ነታ ዝብህጋ ናጽነት ንምርካብ እቲ እንኮ ኣማራጺ ጎነጽ ምዃኑ ኣሚኑ፡ ሰውራ ጀሚሩ። ስለዚ፡ ሰውራ ኤርትራ ጎነጽ ባህ ዝበሎም ውልቀሰባት ዝጀመርዎ ምልዕዓል ዘይኮነ፡ ካብ ሓቀኛ ድሌት ንናጽነት ናይ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ዝነተጐ ቃልሲ’ዩ ነይሩ። እቲ ቃልሲ፡ ህዝባዊ ድሌት ንናጽነት ዝውክል ስለዝነበረ ከኣ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኢዱ ሓዊስሉ። 4. ህዝቢ ኤርትራ መሪር ቃልሲ ኣካይዱ ኣብ 191 ናጽነቱ ምስኣረጋገጸ፡ ነቲ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ዘረጋገጾ ናጽነት ሕጋዊ መደምደምታን እቲ ዝተረጋገጸ ናጽነት ድማ ሓቀኛ ድሌት ህዝቢ ምዃኑ ንዓለም ንምርኣይን ረፈረንደም ከካይድ ወሲኑ።", "char_count": 606, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01048", "text": "ማሕበረ-ሰብ ሕጋውነት ዘማልአን ንምግባሩ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ተዓዛቢ ክኣቱ፡ ግዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ዕድመ ኣቕሪቡሉ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ግን “ኤርትራ ገና ወግዓዊት ኣባል ስለዘይኮነት ክትዕድም", "char_count": 130, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01051", "text": "ዝብል ሓሳብ’ኳ እንተቕረባ፡ ህዝባዊ ግንባር ግን ኣይተገርሀን። “ናጽነትና ብመሪር ቃልስናን ከቢድ መስዋእቲ ህዝብናን ዘረጋገጽናዮ ስለዝኾነ፡ መጻኢ ዕድል ህዝብና ናይ ካልኦት ባርኾት እንደልየሉ ኣይኮነን። እዚ ሃገርና’ዩ፡ ኣብ ሃገርና ከኣ ባዕልና ኢና ንዕድም። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ተዓዛቢ ክሳተፍ ዝደሊ እንተኾይኑ፡ ይምጻእ። ብናይ ኣባል ሃገራት ዕድመ ጥራይ’የ ዝመጽእ ዝብል እንተኾይኑ ግን፡ መስርሕ ረፈረንደም ልኡላዊ መሰል ህዝቢ ኤርትራ ብምዃኑ፡ ንሕና ነቲ መስርሕ ክንቅጽሎ ኢና።” ዝብል ተሪር መልሲ ምስ ሃበ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዕድመ ኤርትራ ክሳተፍ ፍቓደኛ ምዃኑ ኣፍሊጡን ከም ተዓዛቢ ተሳቲፉን። 6. እቲ ኣብ ረፈረንደም ንህዝቢ ኤርትራ ዝቐረበሉ ሕቶ፡ “ኤርትራ ናጻን ልኡላውነት ዘለዋን ሃገር", "char_count": 451, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01052", "text": "ክትከውን ትድግፍ’ዶ” ዝብል ኰይኑ፡ “እወ” ወይ “ኣይፋል” ዝብል ምርጫታት ቀሪበናሉ። 9.8% ካብ ህዝቢ ኤርትራ ከኣ “ኤርትራ ናጻን ልኡላውነት ዘለዋን ሃገር ክትከውን እወ ይደሊ” ኢሉ ብምላስ፡ ነቲ ቅድሚ 40 ዓመታት ዝተነፍጎ መሰል ደጊሙ", "char_count": 152, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01053", "text": "ኣረጋጊጹን መስኪሩን። ውጽኢት ረፈረንደም’ምበኣር፡ ነጸብራቕ ናይ’ቲ ኣብ 1950ታት ዝተዀልፈን ዝተነፍገን ባህጊ ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ ብጭብጢ ዘረጋገጸ ታሪኻዊ ፍጻመ’ዩ ነይሩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ 1940ታትን 1950ታትን ንናጽነት ብሰላማዊን ፖለቲካዊን ቃልሲ ደልዩዋ ኣይረኸባን። ካብ 1960ታት ክሳብ 191 ከኣ ብመሪር ብረታዊ ቃልሲ ደልዩዋን ጨቢጡዋን። ኣብ 193 ከኣ በቲ ኣብ 1940ታትን ኣብ ዒራቕ ኣብ እዋን", "char_count": 263, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01054", "text": "ስርሒት “ማዕበል ምድረበዳ” (ዓሲፈት ኣሳሕራእ) ሰራዊት ኣመሪካ ንወሰናስን ባቕዳድ ረጊጹ እንከሎ፡ ሽዑ ሚኒስተር ዜና ዒራቕ ዝነበረ ዓሊ ኣስሓፍ “ንሰራዊት ኣመሪካ", "char_count": 103, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01055", "text": "ንቕርስሞም ኣለና” እናበለ ብጃህራን ፈኸራን ኣብ ማዕከናት ዜና ይምድር ነይሩ። ናይ እናተሰዓርካ ምፍካር መሰሊ ኮይኑ ነዊሕ ኣዛሪቡ። ሎሚ ብልጽግና ሓደ ድሕሪ ሓደ ዝስዕቡ ፍሽለታት ተሰኪማ፡ ኣብ ደንደስ ጸድፊ ተገምጊማ ምህላዋ ክኽወል ዝከኣል ኣይኮነን። መራሕቲ ብልጽግና ግን - ፖለቲከኛታት ይኹኑ ወተሃደራት - ኣብ ዘዝደየብዎ", "char_count": 206, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01057", "text": "ድሌቶም ፍሉጥ’ዩ። ካብ ቃላቶም ንላዕሊ መረጋገጺ ስለዘየሎ። እንተ’ቲ ዓቕሚ ግን ብልጽግናን ጀነራላቱን እኳ ሓደ ሚዛን ገምጋምን ዘለዎም ኣይመስሉን። ኲናት ወራድ መርዓ ተረኺቡስ በዚ መጻእና በዚ ተጸጋዕና ካብ ዝብሉ ድሮ ክልተ ዓመት ኮይኑ። እዚ መርኣያ ናይቲ ኣብ መንጎ ድሌትን ዓቕምን ዘሎ ጋግ ምዃኑ ንመን ይጠፍኦ? ናይ ኢትዮጵያ ዓሊ ኣስሓፍ - ብዝሒ ሰራዊት ብዕስለ ዕንዝራ (drone)፡ ኣብ ሓጺር እዋን ቀይሕ ባሕሪ ክንቆጻጸር ኢና ብዝብል ሕልሚ ቀትሪ ኣእዛን ሰብ እናጽመ፡ መጽሓፍ ከመርቕ ጃህራ፡ ሓጽቢ ከመርቕ ፈኸራ፡ ሓዳሩ ገይሩዎ። ነቲ ጸብለልትነት ኣለኒ ኢሉ ዝምክሓሉ ዘሎ “ስነ ኪነታዊ ብቕዓት”፡ ምስ ኤርትራ’ሞ ይጽንሓልና፡ እንታይ ድኣ ሚልሽያታት ኢሉ ንዘከሻምሾም ፋኖን ኦነግ ሽኔን ዘየዐገሰሉ? ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ ግዜ ዝተኻየደ ውግእ ሰሜን ወሎ፡ ሰራዊት ፈደራል ዝወረዶ ስዕረት፡ ከምቲ ኣብ መስኮት ቴለቪዥን ዝግበር ፈኸራ ከምዘይኮነ ነጺሩ’ሎ። ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኣምሓራ ብትዕቢት ዝወለዖ ኲናት፡ ብንዕቀት ክቕጽሎ ይፈትን እምበር፡ ንፋኖ ከነኣእስ ድቃስ ዘይብሉ ስርዓት ድቃስ ከሊኦሞ ምህላዎም ተቓሊዑ። ይወኣዩ ግን ከምቲ ኩሉ ግዜ ስዕረት ንምጉልባብ ዘመኽንዮ፡ ሻዕብያን ወያነን ዝተጸንበሩዎ ውግእ’ዩ ክብል ጀሚሩ ኣሎ። ህዝቢ ንምርስሳን ኣብ ሰራዊት ሞራል ንምንሳዕ ዝግበር ዘሎ ከንቱ ፈተነ እምበር ሓይልታት ፋኖ ምዃኖም’ሲ ጠፊኡዎ ኣይኮነን። ለብለብ (ናይ ቅልጡፍ) ሰራዊት ይልብለብ ኣሎ ተባሂሉ ከኣ ይሕጨሉ ኣሎ።", "char_count": 845, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01061", "text": "ህዝቢ ኤርትራ ብደሙን ብድምጹን፡ ብቕልጽሙን ብሕጋዊ መስርሕን’ዩ ኣረጋጊጽዎን ከቲምዎን። ማሕበረ-ሰብ ዓለም ከኣ ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕጊታት ንኤርትራ ከም ነጻን ልኡላዊትን ሃገር ብወግዒ ኣፍልጦ ሂቡዋን ተቐቢሉዋን። እቲ ሽዑ ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ሒዙ ዝነበረ መንግስቲ ከኣ፡ ከም ኩሎም መንግስታትን ሃገራትን ዓለም ንውጽኢት ረፈረንደም ኣኽቢሩ፡ ንናጽነት ኤርትራ ኣፍልጦ ካብ ምሃብ ሓሊፉ ካልእ ምርጫ ኣይነበሮን። ናይቲ መንግስቲ’ቲ ወይ ድሒሮም ኣብታ ሃገር ዝመጽኡ መንግስታት ኣፍልጦ ምሃብን ዘይምሃብን፡ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ", "char_count": 329, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01062", "text": "ብዕጥቃዊ ቃላሲን ብረፈረንደምን ዝጨበጦ ናጽነት ዝዓግቶ ወይ ንድሕሪት ዝመልሶ ኣይኮነን። ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ምውሳን፡ ልኡላዊ መሰል ህዝቢ ኤርትራ’ምበር ናይ ኢትዮጵያውያን ኣይኮነን። ስለዚ፡ “ንናጽነት ኤርትራ ዝሃብናዮ ኣፍልጦ", "char_count": 149, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01064", "text": "ክሸራርፎን ሓሊኑ ዓሻ ስጕምቲ እንተወሲዱ፡ ከምቲ ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ብጻይ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝበሎ፡ “ሃገርና ክንከላኸል ናይ ዝኾነ ኣካል ፍቓድ እንሓተሉ ኣይኮነን” ጥራይ ዘይኮነ፡ ነባሪ ስግኣት ዝኾነና እንተሎ (existential threat) ንምእላይ ሕጋዊ መሰል ከም ዘለና እውን ክፍለጥ ዝግብኦ እዩ።", "char_count": 197, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01068", "text": "ጥዕና ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ 4 ሕዳር 2025 - ገጽ 4 ለምሲ ከስዐ እንታይ’ዩ፧ ብሕክምናዊ ኣገላልጻ ‘ጋስትሮፓረሲስ’ (gastroparesis) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ሕማም ለምሲ ከስዐ፡ መግቢ ኣብ ከስዐ ከይሓቐ ካብ’ቲ ዝግብኦ ንውሓት ግዜ ክጸንሕ እንከሎ ዘርኢ ሕማም እዩ። ብሓፈሻ፡ ዝበላዕናዮ መግቢ ኣብ ከስዐ - ካብ 40 ደቓይቕ ክሳብ ክልተ ሰዓት እዩ ዝጸንሕ። ድሕሪ’ዚ ዝተጠቕሰ ንውሓት ግዜ ምሉእ ብምሉእ ሓቒቑ ናብ ቀጢን መዓንጣ እዩ ዝሓልፍ። ኣብ’ዚ ከስዐና ጎዲሉ/ባዶ ኾይኑ ጥሜት ክስመዓና ግድን ይኸውን። እቲ መግቢ ካብ’ዚ ዝተጠቕሰ ንውሓት ግዜ ንላዕሊ ኣብ ከስዐ ምስ ዝጸንሕ ግና፡ እቲ ጸገም ለምሲ ከስዐ ክኸውን ይኽእል እዩ።", "char_count": 408, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01069", "text": "ምልክታት ለምሲ ከስዐ ምልክታት ለምሲ ከስዐ ሓደ ሰብ ግዳይ ለምሲ ከስዐ ምስ ሓደ ሰብ ግዳይ ለምሲ ከስዐ ምስ ዝኽውን ዘርእዮም ምልክታት ሓያሎ ዝኽውን ዘርእዮም ምልክታት ሓያሎ", "char_count": 111, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01070", "text": "እዮም ገለ ካብኦም፦ እዮም ገለ ካብኦም፦ ምቅጻል ኣፍ-ልቢ - መግቢ ዘሕቅቕ ኣሲድ ካብ ከስዐ ናብ ሻሕለ ብምድያቡ ዝኽሰት ምልክት። ምርባሽ ወይ ጽቡቕ ስምዒት ዘይምህላው ኣብ ከስዐ። ብግቡእ ዘይሓቐቑ መግቢ ኣብ ቀልቀል ምርኣይ። ብፍላይ ምስ ምጋብ ዝርአ ተደጋሚ ዕግርግርን ተምላስን ኣብ ከስዐ። መግቢ ኣብ እትቕረበሉ እዋን፡ ብዙሕ ከይበላዕካ ቀልጢፍካ ናይ ጽጋብ ስምዒት ምርኣይ። ኣካላትካ እኹል መኣዛ ይረክብ ብዘይምህላዉ፡ ድኻምን ምጉዳል ሚዛን ሰብነትን ክተስተብህል ምጅማር። መግቢ ቀልጢፉ ሓቒቑ ካብ ከስዐ ብዘይ ምውጽኡ፡ ቀጻሊ መንፋሕቲ ከብዲ ምህላው። መግቢ ናይ ምድላይ ሸውሃት ምዕጻው። ኣብ ደም ናይ ዝህሉ ዓቐን ሽኮር ክትቆጻጸሮ ዘይምኽኣል።", "char_count": 410, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01071", "text": "ተደጋሚ ቃንዛ ከስዐ ምስትብሃል ወዘተ ዝኣመሰሉ ምጥቃስ ይከኣል። ኣብ ካብ ግዳያት ለምሲ ከስዐ፡ ዝኾነ ካብዞም ልዒሎም ዝተጠቕሱ ምልክታት ከየርእዩ ተኽሎታት ከም ዘሎ ሕክምናዊ መጽናዕትታት የመልክት። ምስ ለምሲ ከስዐ ዝመጽእ ቃንዛ ከመይ ምስ ለምሲ ከስዐ ዝመጽእ ቃንዛ ከመይ እዩ ዝመስል? እዩ ዝመስል? ብሰንኪ ለምሲ ከስዐ ቃንዛ ምስ ዝህልወካ፡ እቲ ቃንዛ ኣብ መንጎ ከስዐን መዓንጣን ኣብ ዘሎ ላዕለዋይ ሸነኽ ከብዲ እዩ ዝርአ። እቲ ቃንዛ መሪርን ፍዅስ ዝበለን’ውን ክኸውን ይኽእል እዩ።", "char_count": 309, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01072", "text": "ጠንቂ ለምሲ ከስዐ ለምሲ ከስዐ፡ ካብ ደቂ-ተባዕትዮ ንላዕሊ ንደቂ-ኣንስትዮ ከም ዝጸሉ መጽናዕትታት የረጋግጹ። እዚ ጸገም’ዚ ብዙሕ ጠንቅታት እኳ እንተለዎ፡ ብዙሕ ግዜ ምስ ዝጸንሓካ ጥዕናዊ ጸገማትን ስርዓት-ኣመጋግባን እዩ ዝተኣሳሰር። ለምሲ ከስዐ ካብ ሕማም ሽኮር ለምሲ ከስዐ ካብ ሕማም ሽኮር ሕማም ሽኮር፡ እቲ ዝውቱር ብቐዳምነት ዝጥቀስ ጠንቂ ለምሲ ከስዐ እዩ። ሕማም ሽኮር፡ ኣብ ከስዐ ንዝካየድ ስርዓተምሕቃቕ መግቢ ንዝቈጻጸሩ ኣገደስቲ መትንታት፡ ከም መትኒ ‘ቫጉስ’ (vagus nerve) ከዕኑ ይኽእል። ሕማም ሽኮር፡ ኣብ ከስዐ ዘለዉ ገለ ዋህዮታት እውን፡ ካብ ጥቕሚ ወጻኢ ከም ዝኾኑ ይገብር እዩ። ንለምሲ ከስዐ ተኣፈፍቲ መን እዮም? ንለምሲ ከስዐ ተኣፈፍቲ መን እዮም?", "char_count": 430, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01074", "text": "ነገራት፡- ብሰንኪ መብጣሕቲ ኣብ መትንታት ‘ቫጉስ’ መጉዳእቲ ከጋጥም ምኽኣል። ዋሕዲ ‘ታይሮይድ’ ዝተባህለ ሆርሞን ምህላው - (hypothyroidism)። ብኣፍ ዝኣተወ ረኽሲ ከስዐ - (gas-troenteritis)።", "char_count": 136, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01075", "text": "ዝተፈላለዩ ዓይነት መድሃኒት ክትወስድ ምጽናሕ፡ ከምኡ’ውን ዝተፈላለዩ ዓይነት ፍወሳ ምክያድ። ሕማም ፓርኪንሶን ወዘተ ክጥቀሱ ይከኣል።", "char_count": 84, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01076", "text": "ሓልክታት ለምሲ ከስዐ ሓልክታት ለምሲ ከስዐ ለምሲ ከስዐ ዘለዎ ሰብ፡ ንዝተፈላለዩ ጥዕናዊ ጸገማት ዝተቓልዐ እዩ ዝኸውን። - መግቢ ብግቡእ ከይሓቐ ኣብ ከስዐ ካብ’ቲ ዝግብኦ ግዜ ምስ ዝጸንሕ፡ ስለዝበኵዕ ባክተርያ ክራብሑ ምቹእ ባይታ ክፈጥር ይኽእል። - ኣብ ከስዐ ዘሎ መግቢ ኣብ ግዚኡ ሓቒቑ ናብ ኣካላትና ምስ ዘይባጻሕ፡ ከቢድ ዝኾነ ድርቀት ሰብነት ከጋጥመና ይኽእል። - መግቢ ብግቡእ ተዳቒቑ ናብ ቀጢን መዓንጣ ምስ ዘይሓልፍ፡ ኣብ መዓንጣ ተቐርቂሩ ምዕጋት ክፈጥር ስለ ዝኽእል ዝበኣሰ ጥዕናዊ ጸገም የስዕበልና። - ሰብነትና ካብ መግቢ ብግቡእ መኣዛታት ክረክብ ምስ ዘይክእል፡ ብስእነት መኣዛዊ ትሕዝቶ ኣካላትና ክምህምን ይኽእል። - እቲ መግቢ ኣብ መወዳእትኡ ካብ ከስዐ ወጺኡ ናብ መዓንጣ ምስ ዝኣቱ፡ ሃንደበታዊ ምውሳኽ መጠን ሽኮር ኣብ ደም ክለዓል ይኽእል። በዚ እዩ ድማ ለምሲ ከስዐ ዘለዎ ሰብ ኣብ ደሙ ዘሎ መጠን ደም ክቈጻጸር ኣሽጋሪ ዝኾኖ። ለምሲ ከስዐ ንኹሉ ኩነታት ጥዕና እዩ ዝጸሉ። እቲ ምልክታቱ ድማ፡ ዕለታዊ ንጥፈታትና ኣብ ምክያድ ከቢድ ዕንቅፋት እዩ ዝፈጥረልና።", "char_count": 623, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01077", "text": "ፍወሳ ለምሲ ከስዐ ፍወሳ ለምሲ ከስዐ ብመሰረት ጠንቁ ለምሲ ከስዐ ሕዱር ሕማም ክኸውን ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ንምቁጽጻሩን ምፍዋሱን ግቡእ ቈላሕታ ክንገብረሉ ይግባእ። ለውጢ ኣብ ኣመጋግባ። ሓደ ካብቲ ለምሲ ከስዐ ንምቁጽጻር ዝሕግዝ ኣገባብ ፍወሳ፡ ኣብ ልምዳዊ ስርዓት ኣመጋግባኻ ለውጢ ምግባር እዩ። ኣብ መዓልቲ ሰለስተ ናይ መግቢ ሰዓታት መዲብካ ብዙሕ ካብ ምጋብ፡ ነቶም መግብታት መቓቒልካ፡ ኣብ ሽዱሽተ ናይ መግቢ ሰዓታት ውሑድ መግቢ ክትምገብ ፈትን። እዚ ኣገባብ ኣብ ናይ መግቢ ሰዓት ኣብ ከስዐ ብዙሕ መግቢ ንኽኣቱ ዕድል ዝህብ ኣይከውን። እትወስዶ መግቢ መብዛሕትኡ ፈሳሲ ክኸውን ይምረጽ። እዚ ማለት፡ እቲ መግቢ ዝግ ዝብል ነገር ዘለዎ ምስ ዝኸውን፡ ቀልጢፉ ናብ መዓንጣ ስለ ዘይለኣኽ፡ ኣብ ከስዐ ተኣኪቡ ደረቕ ሳብስታንስ ክፈጥር ይኽእል። ለምሲ ከስዐ ዘለካ ምስ እትኸውን፡ ሓንቲ ፍረ ቱፋሕ ብጥረኣ ኣብ ክንዲ ምጋብ፡ ብግቡእ ተጣሒናን ተጸሚቛን ብመልክዕ ፈሳሲ ክትወስዳ ይምረጽ ማለት እዩ። እንተዘይኮነ፡ ብዝሒ ማይ ምስታይ። መግብታት ድማ ብመልክዕ", "char_count": 604, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01079", "text": "ስብሒ ዘለዎም መግብታት ካብ ምጋብ ምቑጣብ። ልዑል ጽሕጊ ዘለዎም ዓይነታት መግቢ ብዝሒ ክትወስድ’ውን የብልካን። ጽሕጊ ብስርዓተ-ምሕቃቕ መግቢ ብቐሊሉ ኣይሓቅቕን እዩ። ኣብ ኣመጋግባኻ፡ እቲ ዝግባእ መኣዛ ትረክብ ምህላውካ እውን ምርግጋጽ። ምስ ሓኪም ብምኻር ክትወስዶ ናይ ዝግባኣካ መኣዛን ዓቐንኑን ግቡእ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ድሕሪ ምጋብካ፡ ልዕሊ ክልተ ሰዓት ከይጸናሕካ ክትድቅስ የብልካን።", "char_count": 254, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01080", "text": "ምንጪ፦ webmd ምንጪ፦ webmd ንቡር ዓቐን ሙቐት ሰብነት ናይ ዝኾነ ሰብ ‘ንቡር ዓቐን’ ሙቀት ሰብነት ሓደ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ናትካ ካብቲ ካልእ ሰብ ዝተፈልየ ዓቐን ሙቐት ክህልወካ ይኽእል እዩ። ኣብ 19 ክፍለ ዘመን ጀርመናዊ ክኢላ ሕክምና፡ “ንቡር ዓቐን ሙቐት ኣካላት ወዲ ሰብ 37 ዲግሪ ሰንቲግሬድ (98.6 ዲግሪ ፋራናይት)” ክብል ውሱን መለክዒ ኣውጺኡ ነይሩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ዝካየዱ ዘለዉ መጽናዕትታት ግና፡ “መሰረታዊ መስመር ሙቐት ሰብነት ናይ ዝበዝሑ ሰባት ናብ 36.8 ዲግሪ ሰንቲግሬድ (98.2 ዲግሪ ፋራናይት) ዝቐረበ ክኸውን ኣለዎ” ዝብሉ እዮም። ናይ ሓደ ኣብነታዊ በጽሒ ሙቐት ሰብነት ካብ 36.1 ዲግሪ ሰንቲግሬድ (97 ዲግሪ ፋራናይት) ክሳብ 37.2 ዲግሪ ሰንቲግሬድ (9 ዲግሪ ፋራናይት) ክኸውን ከም ዘለዎ ሓያሎ ሓካይም ይሰማምዑ። ዕሸላትን ህጻናትን ቁሩብ ዝዛየደ ሙቐት ሰብነት፡ ማለት ካብ 36.6 ክሳብ 38 ዲግሪ ሰንቲግሬድ እንተሃለዎም ንቡር ምዃኑ ድማ ይረዳድኡ። ሙቐት ሰብነትና ኩሉ መዓልቲ ሓደ ኣሃዝ ክሕዝ ኣይክእልን እዩ። ኣብ ዕምርኻ መላእታ ዝተፈላለየ ዓቐን ሙቐት ሰብነት ከተመዝግብ ትኽእል ኢኻ። ገለ ካብቲ ሙቐት ሰብነትካ መዓልታዊ ዝተፈላለየ ክገብርዎም ዝኽእሉ ረቛሒታት፦ - ክሳብ ክንደይ ንጡፍ ሰራሕተኛ ኢኻ? - ሰዓት ክንደይ ናይ’ታ መዓልቲ ተዓቂንካ? - ዕድመኻ? - ጾታኻ? - እንታይ በሊዕካ ወይ ሰቲኻ? - (ጓለስተይቲ እንተዄንኪ) ኣብ ግዜ ጽግያት ዲኺ ተለኪዕኪ? ሙቐት ኣካላት ሰብነትና ብቦታ ናይቲ እንልክዓሉ ዘለና ክፍሊ ሰብነትና’ውን ይፈላለ እዩ። ካብ ቱሽቱሽና እንወስዶ ዓቐን ሙቐት ሰብነት፡ ካብቲ ካብ ኣፍና ንረኽቦ፡ ብውሑድ ዓቐን ዝተሓተ እዩ። ሙቐት ሰብነት ካብቲ ንቡር ምስ ዝልዕል ‘ረስኒ’ (fever) ኣለካ ማለት እዩ። ኣጸቢቑ እንተ ትሒቱ ድማ ‘ሃይፖተርሚ’ (hypothermia) ይበሃል። እዚ ብዝሒ ኣብ ኣረጋውያን ዝርአ ጸገም እዩ።", "char_count": 1080, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01084", "text": "ሕብረተሰብ፡ ነጸብራቕ ህሉው ክዉንነቱ፡ መጻኢ ኣመታቱ፡ ባህጊታቱን ሕልሚታቱን፣ ታሪኹን ቅያታቱን፣ ኣተሓሳስባኡን ክብሪታቱን፡ . . . ዝገልጸሉ ጥበብ የማዕብል’ዩ።", "char_count": 103, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01092", "text": "ይገልጽ። ብማሰ ወይ ኣውሎ ኣቢሉ ይጭፍር፣ ብመልቀስ ኣቢሉ ድማ ይቝዝም፣ ብጨፈራ ኣቢሉ ይጭፍር ወይ ቱታ ይብል፣ ብዒደረ ኣቢሉ ድማ ይነቅፍን ይግስጽን።", "char_count": 95, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01095", "text": "እንከፋንዋ ንመርዓት መለበሚ ንመርዓዊ ርእሲ መሕመሚ ዒደረ ይደርፋ፣ ኣደ ንቘልዓ ክትረሩ እንከላ፡ “ኣንታ ዕንዱ ወደይ፡ ዕንዱ ወደይ. . .፣ ኣንቲ ሕንጢት ጓለይ ሕንጢት ጓለይ” እናበለት ዝወረሰቶን ሽዑ ዝደረሰቶን ገይራ ትደርፈሉ/ላ፣ እኽሊ ክትኣሪ፡ ክትልንቅጥ፡ ማይ ክትወርድ፡ . . . እንከላ’ውን ትደርፍ። ዝሞተ ሰባ ዘኪራ፡ ዝበዝሕ እዋን በይና ኣብ እትኾነሉ፡ ኣምሪራ ትቝዝም፡ . . .", "char_count": 248, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01096", "text": "ነዚ እናሰምዓ ዝዓብያ ደቃ፡ ኣሰራ ተኸቲለን ናይ ኣደአን ይደግማን ናታተን ይፈጥራን። መዓልታዊ ናብራን ማሕበራዊ ክዉንነትን ድማ ብጥበባዊ መንገዲ ይቐርብ።", "char_count": 97, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01098", "text": "በዓቲታትን ክቐብእን ክስእልን ተራእየ። ኣብቲ ቅብኣታት - ከም ቀባእቱ - ምስሊ እንስሳታት ዘቤትን ዘገዳምን፣ ምስሊ ሰባት፣ ምስሊ ወርሐጸሓይ፡ ምስሊ ዕለታዊ ንጥፈታት፡ . . . ይርከብ። እቲ ቅርጺታት፡ ገሊኡ ናይ ተልመዴን ገሊኡ ከኣ ውጽእ ዝበለ ጽባቐ ዝንጸባረቖ’ዩ። ጽውጽዋያት’ውን ኣለዉ።", "char_count": 185, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01100", "text": "ህይወትን ጽውጽዋያት ብምፍጣር ክምልሱዎ ይርኣዩ። ዘየለ ገጸ-ባህርያት እናፈጠሩ፡ ንዓበይቲ ሕቶታት ተፈጥሮ የልዕሉ፤ ጸሓይ እንታይ እያ፧ ዝናብ ካበይ ይመጽእ፧ ንፋስን ህቦቡላን፡ በርቅን ነጐዳን እንታይ እዮም፧ መን’ዩ ዋናኦም፧ ሕማም እንታይ እዩ፧ ሰብ ምስ ሞተ ናበይ እዩ ዝኸይድ፧ . . . ዝብል እልቢ መልሲ ዝሰኣኑሉ ሕቶታት ድማ ማእከል ሓሳባቶም ነበረ። ብኣፋዊ ግጥሚ ኣቢሎም፡ ንኣብነት፡ ንጀጋኑኦም የድንቑ ወይ ይነቕፉ። እቲ ኣገላልጻ ጽባቐ ዝመልኦ ምስ ዝኸውን፡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተሰጋገረ ምንጪ ንያት ይኸውን። ኣብ ሕብረተሰብና ህቡብ ዛንታ “ንጉሰ” ከም ኣብነት ንውሰድ። ኣብ ሕብረተሰብ ካብ ኣፍ ናብ ኣፍ ዝሰጋገሩ ጽዋታት፡ ሓቂ ክኾኑ ይኽእሉ ወይ ዝተማህዙ። ንጉሰ እልፉ፡ ኣብ ዘመነ ራእሲ ወልደሚካኤል ሰሎሞን ዝነበረ “ጽጋባ” ጐበዝ ነይሩ እዩ ይውረየሉ። ብሕጽር ዝበለ ዛንታኡ ከምዚ ዝስዕብ’ዩ፤ ንጉሰ ኣብ ደቡባዊ ኤርትራ፡ ማዕዶሩባ ኣብ እትበሃል፡ ጥቓ ኳዓቲት እትርከብ ቁሸት’ዩ ተወሊዱ። ወለዱ ከንቲባ እልፉን ወይዘሮ ሰንጋሊትን እዮም። ንጉሰ ካብ ቍልዕነቱ ኣትሒዙ ጽጋባ ነበረ። ንሱ፡ ፍርዝን ምስ በለ ብረት ምትኳስ ፈለጠን ከኣለን። ሓደ መዓልቲ ክገይሽ ከሎ፡ ብረት ዓጢቖም ሰጋር በቕሊ ተወጢሖም ምስ ዝነበሩ ሰብኣይ ተራኸበ። ነታ በቕሊ መሪሑሎም ሓያሎ ምስ ተጓዕዙ፡ ‘ክሸይን ደልየ’ሞ እዚ ጠበንጃን እዛ በቕልን ግዳ ሕዘለይ!’ በሉዎ። ሕራይ ኢሉ ተቐበሎም። እቶም ሰብኣይ ክሸኑ ኢሎም ኮፍ ምስ በሉ፡ በታ ብረት ገይሩ ድፍእ ኣበሎም። ብረቱ ሒዙ ድማ ከደ። ካብዚ ግዜ’ዚ ኣትሒዙ ከኣ ናይ ጕልሕነትን ዓመጽን ተግባር ክፍጽም ጀመረ።", "char_count": 919, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01102", "text": "ዕትሮ ተሰኪመን ካብ ሩባ ክኣትዋ እንከለዋ፡ ንጉሰ፡ “ተመልከተለይ!” ብምባል፡ ምራን ተሰቦዓታ ንዘላ እዝኒ ዕትሮ ወይ ሳርማ ቍልብ የብላ’ሞ፡ ኰሻሕ ኢላ ትወድቕ። “ስለምንታይ ከምዚ ትገብር?” ዝብሎ ግን ኣይርከብን። ሓደ እዋን ንጉሰ ምስ ኣደቦኡ ተቐያየመ።", "char_count": 162, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01103", "text": "ንሳ ዝወሰነኡ ድማ ጠፍአ። ኣርሒቑ ብምጋሽ፡ ንደግያት ወልደሚካኤል ሰሎሞን ተኸተለ። ዓስከር ደግያት ወልደሚካኤል ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ፍሉይ ወተሃደራዊ ክእለት ኣርኣየ። ደግያት ወልደሚካኤል ኣንጻር ሃጸይ ዮሃንስ ይገብሩዎ ኣብ ዝነበሩ ውግእ እውን ብዓቢ ጅግንነት ተሳተፈ። ደግያት ከኣ ንኽእለቱ ሽዓ ኢሎም ኣለዩዎን ኣድነቑዎን። ፈተውዎ’ሞ፡ ወትሩ ኣብ ከባቢኦም ከም ዝህሉ ገበሩ። ደግያት ኣብ ሓልሓል ኣብ ዝነበሩሉ፡ “ኣታ! ሃየ እስታ! መንዩ ኣውራ ጠማታይ፧” በሉ። ንጉሰ፡ ነታ ቃቕ! . . . ቃቕ! . . . ቃቕ! . . . እናበለት ብላዕሊ ኣቢላ ነፊራ ተንቈልቍል ዝነበረት ቆቛሕ ብሓንቲ ጥይት ቆሊቡ ገደፋ። ጌና ምድሪ ከይተንከፈት ኣርክብ ኣቢሉ ከኣ፡ ብጉራደ ክሳዳ ቀንጺሉ፡ “እንሀ ንበረኸት!” ኢሉ ንደግያት ኣቕረበሎም። ኣድነቑዎን መሊሶም ፈተዉዎን። ደግያት ወልደሚካኤል ኣብቲ ኣንጻር ራእሲ ባይራኡ፡ ዓስከር ሃጸይ ዮሃንስ፡ ኣብ ሰኒታ ኣብ ዝገበሩዎ", "char_count": 540, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01104", "text": "ፍሉጥን ደማውን ውግእ ተዓዊቶም፡ “ራእሲነቶም” ኣዊጆም፡ ዓቢ ከብካብ ገይሮም ኣብ ዝጸንበሉ ግዜ፡ ብዙሓት ጀጋኑ ክፍክሩ ይሓድሩ ነበሩ። ንጉሰ፡ “እንታይ ዝዀኑ እዮም እዞም ክንድዚ እናፈከሩ ድቃስ ዝኸልኡና፧” ክብል ንራእሲ ጠየቖም። “ኣይትፈልጥን ዲኻ፧ ሓራምዝን ኣናብስን ዝቐተሉ ሓነታት እዮም፡ ” በሉዎ። “ዋ. . .! ኣንበሳ ቐቲልና ኢሎምስ እዚ ኹሉ ፈኸራ፧ ኣንበሳ እንታይ ድዩ፧ ዘይድሙ እዩ። እሞ ንድሙስ እዚ ኹሉ ፈኸራ፧” እናበለ ብስሓቕ ክርትም ይብል ነበረ።", "char_count": 295, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01105", "text": "ሓደ መዓልቲ፡ ራእሲ ኣብ ናይ ጽንብል ዳስ ምስ ኩሎም መኳንቶምን ህዝብን እናተበልዐን እናተሰትየን እንከሎ፡ ፋረ ዝተገመሙ ዲኖ ወይ ግምጃ ዝለበሱ፡ ሻም ኣብ ትሕቲ ጉራደ ዝዓጠቑ፡ ኲናት እናኣምበጥበጡ ዋልታ ተኣንጊቦም ኣብቲ ዳስ ክፈኻኸሩ ረኣየ። “ዋ. . .! ኣንታ ካንዶ ናይ ዝፈከርካ እዩ፧” እናበለ፡ ነጢሩ ኣተወ። ጉራደኡ መስመስ እናኣበለ ኸኣ፡ ምስኣታቶም ክገጥምን ክወዳደርን ተሰለፈ። ራእሲ ግን፡ “ንጉሰ ናብ ቦታኻ ተመለስ! ኣበይ ኣሎ ንስኻ ዝቐተልካዮ ኣንበሳ፧ ብዘይ ሕጊ ምስ ጀጋኑ ክትገጥም እትደሊኸ ከመይ ገርካ ኢኻ፧” በሉዎ። “ዋይ. . .! ሰኣን ኣንበሳ ምቕታል ድዩ፧ ኣንበሳ ምቕታል ደኣ’ሞ ኣየናይ ቁምነገር ኮይኑ እዩ!” ብምባል ንበረኻኡ ተዓዝረ። ንጉሰ ኣንበሳ ቐቲሉ፡ ቆርበቱ ቀሊጡ፡ ፋረኡ ተገሚሙ ከኣ ገና እቲ ዳስ ከይተወድአ ከሎ ኣርከበ። ሒዙዎም ዝኸደ መሰኻኽር ከኣ ዝረኣዩዎ ብኣድናቖት ገለጹ።", "char_count": 517, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01110", "text": "- ዓቕሊ ጽበት - ክትመጽኢ ከለኺ ‘ተረኺብክያ ምሳኺ ተማልእያ፣ እንተ ጠሊምኪ ግን፡ ትኺድ፡ ትኺድ ግደፍያ። - ውሳነ። ኣቲ ነብሲ!", "char_count": 83, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01113", "text": "ትግንፍሊ፡ ትግንፍሊ - ከም ማይ ትሃፊ፣ ትበሪ፡ ትበሪ - ሰማይ ንዘይትበጽሒ፣ ኣቲ ነብሲ! ትሃድኢ፡ ተስተውዕሊ - ክንዮ ሰማይ ትበጽሒ። ራእሲ ወልደሚካኤል ንጉሰ ብጅግንነቱ መሊሶም ፈተዉዎ። ሓንቲ ትብለጽ እትበሃል ጓሎም ሂቦም ከኣ፡ “ኪድ ዓደቦኻ ከተመሓድር ባሪኸልካ ኣሎኹ፡” ኢሎም ናይ ከንቲባ መዓርግ ሂቦም ሸምዎ። ትብለጽ ጓል ራእሲ ግን፡ “እሞ ኣነስ ንዓቀይታይ ክወሃብ፧” ክትብል ኣበየት። ንጉሰ፡ ኣብ ቅድሚ ራእሲ ጎጕንዲ እዝና ጸፋፍዓ። በዚ ድፍረቱ ራእሲ ተደነቑ።", "char_count": 299, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01114", "text": "ዓደቦኡ፡ ባዕላቶም “ዕጫ በጺሓትካ” ዘይበሉዎ ክቕበሉ ኣይደለዩን። ስለዚ፡ ንሽመት ንጉሰ ኣይፈተውዎን። ወዲ ዓዶም ብምዃን ግን ሸለል በሉዎ።", "char_count": 88, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01115", "text": "ምስ ግዜ ትእዛዝን ምሕደራን ዝመረሮም ደቂ ዓዱ ኣንጻሩ ተላዕሉ’ሞ ኣብ ዝተኻየደ ከቢድ ውግእ፡ ብዙሓት ኣህሊቑ፡ ኣብ መወዳእታ ንሱ’ውን ሞተ። ሓደ ተሰማ ዋጣ ዝተባህለ ሰብ ከኣ ከምዚ", "char_count": 115, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01117", "text": "ዓይኖመ ንጉሰ ዓይኖመ፡ በብሓደስ ብምንታይ ሓይሎመ፡ ቀተሉኻ ብዙሓት ኮይኖመ፡ ንጉሰ ዋይ ንጉሰ እዋይ ንጉሰ፡ ወይዛ ዓለም ብላሸ!", "char_count": 81, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01119", "text": "ኮኾብ ሰማይ ብዝጊ ዝወረደ፡ ንጉሰ ዋይ ንጉሰ እዋይ ንጉሰ፡ (. . .) ኣንታ ምስ ንጉሰ ዝወዓለዶ ኣሎ፧ ኣሎና እወ ዝወዓልና ኣብኡ፣ ንሱ’ሞ ኣብ ምንታይ እያ", "char_count": 100, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01121", "text": "ሓሲኻ ኢኻ ኣይወዓልካን ኣብኡ፡ እንሀንዶ ጥይትካ ብምሉኡ ንጉሰ ዋይ ንጉሰ እዋይ ንጉሰ፡ ወይዛ ዓለም ብላሸ! ኣንታ ምስ ንጉሰ ዝወዓለዶ ኣሎ፧ ኣሎና እወ ዝወዓልና ኣብኡ፣ ንጉሰ’ሞ ኣብ ምንታዩ እያ", "char_count": 124, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01123", "text": "ሓሲኻ ኢኻ ኣይወዓልካን ኣብኡ፣ እንሀንዶ ጥይትካ ብምሉኡ፣ ንጉሰ ዋይ ንጉሰ እዋይ ንጉሰ፡ ወይዛ ዓለም ብላሸ! ኣንታ ምስ ንጉሰ ዝወዓለዶ ኣሎ፧ ኣሎና እወ ዝወዓልና ኣብኡ፣ ንጉሰ’ሞ ኣብ ምንታዩ እያ", "char_count": 125, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01128", "text": "4 ሕዳር 2025 - ገጽ 6 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ወ/ት ኢለና ዙልያኒ ኣዶልፎ፡ ኣቦይ ዙልያኒ ኣዶልፎ ዙልያኒ ዶመኒኮ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ።", "char_count": 173, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01132", "text": "ተስፋጼን፡ ኣደይ ምልእተ ዑቕባዝጊ ዑቕቡ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ።", "char_count": 113, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01134", "text": "ተወልደብርሃን ዓንዱ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ሳሊና ነጋሲ ኣስፍሃ፡ ኣቦይ ነጋሲ ኣስፍሃ ነጋሲ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ሃይለ ኣብርሃ ገብረ፡ ኣደይ ሮማ ቦኽረጽዮን ዓሽከራይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣቶ እስቲፋኖስ ገ/መድህን ክፍላይ፡ ኣደይ ንግስቲ ክፍሎም ገብረሚካኤል ስለዝዓረፈት፣ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ዮናታን ተስፋኣለም ደበሳይ፡ ስም ኣደይ ፍዮሪ ጅራኣንበስ እማን ምባል ተሪፉ፡ ፍዮሪ ኣምባሳጀር እማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ዮናስ ተስፋኣለም ደበሳይ፡ ስም ኣደይ ፍዮሪ ጅራኣንበስ እማን ምባል ተሪፉ፡ ፍዮሪ ኣምባሳጀር እማን ተባሂሉ እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ኣቤል ኣብርሃ ዘርኣይ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል ኣብርሃም ዘርኣይ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን21/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 837, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01138", "text": "መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ።", "char_count": 101, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01139", "text": "እሲቲፋኖስ ወልደማርያም እኪት ምባል ተሪፉ፡ እሲቲፋኖስ ወልደማርያም እክት ተባሂሉ ይተኣረመለይ፡ ስም ኣደይ ድማ ስኒት ጋይም ዳምር ምባል ተሪፉ፡ ሰነት ጋይም ዳምር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ሮቤል ኤፍሬም ካፍል፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ኣይዳ ወልደሚካኤል ስዩም፡ ናይ መኪና ስም ዋንነት ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 348, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01141", "text": "ስም ዋንነት ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 119, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01142", "text": "ከሳሲ ዱማስ ሚካኤል ወልደስላሴ፡ ተኸሳሲ ምስክር ጌታቸው በላቸው፡ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 159, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01144", "text": "መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ቶምቦሳ በየነ ወልዱ፡ ሓፍተይ ሰናይት በየነ ወልዱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። እስቲፋኖስ ጎሎም ንጉሰ፡ ስም ኣደይ መግደላዊት ጎበዛይ ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ መግዲል ጎበዛይ ተስፋዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። መርሃዊት ፍስሃጽዮን ጊላዝጊ፡ ስም ኣደይ ጊዮርጊስ ወልዳይ ምባል ተሪፉ፡ ለተገርግሽ ወልዳይ በራኺ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኣቶ ነቢል ዓሊ ኣሕመድ፡ ኣቦይ ዓሊ ኣሕመድ ሽዕኑን ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ት/ዕድመ ኑረዲን ዑቕባኸድር በያን፡ ስም ኣደይ ለምለም ኑር ኣሕመዲን ምባል ተሪፉ፡ ለምለም ኑርኣሓድ ኣሕመዲን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32", "char_count": 721, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01145", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ፍረሃይማኖት ገብረመድህን ስብሃቱ ምባል ተሪፉ፡ ሉና ናስር ኑር ተባሂሉ እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 99, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01146", "text": "ዮርሳሌም ፍቃዱ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ዮርሳሌም ፍቃዱ ሮሞዳን ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከተማ ከረን ከባቢ 01 ዚፕ ኮድ 6K-1372 ፕሎት 7 ፓርሰል pop 7 ብመለዪ ቁ. ንብረት 6BRKRN0120/2 ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ትካል) ብስም ነጃት መሓመድኣማን ፊሊ ምስ 3 ኣሕዋታ ዝተመዝገበ፡ ብምቅሊት ውርሻ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ዞባ ዓንሰባ ፓፕሊክ ኖታሪ ም/ከ/ከረን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ፡ ኦርጂናል ሰነዳተይ ሒዘ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ኣሚራ መሓመድኣማን ፊሊ ነጃት መሓመድኣማን ፊሊ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከተማ ከረን ከባቢ 01 ዚፕ ኮድ 6K-1372 ፕሎት 7 ፓርሰል pop 7 ብመለዪ ቁ. ንብረት 6BRKRN0120/2 ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ትካል) ብስም ነጃት መሓመድኣማን ፊሊ ምስ 3 ኣሕዋታ ዝተመዝገበ፡ ብምቅሊት ውርሻ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ዞባ ዓንሰባ ፓፕሊክ ኖታሪ ም/ከ/ከረን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ፡ ኦርጂናል ሰነዳተይ ሒዘ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር።", "char_count": 827, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01147", "text": "መዲና መሓመድኣማን ፊሊ ነጃት መሓመድኣማን ፊሊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ሶልያና ኣሚነ ምባል ተሪፉ፡ ደሊና ኣሚነ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ላርያ ተስፋይ ምባል ተሪፉ፡ ናርያ", "char_count": 115, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01148", "text": "ተስፋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ኣበባ ተስፋይ በርሀ ፡ ኣቦሓጎይ በርሀ ንጉሰ ጥሩ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ", "char_count": 128, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01150", "text": "4 ሕዳር 2025 - ገጽ 7 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ዮርዳኖስ ሃብትኣብ ስብሃትለኣብ፡ ብዓል ቤተይ መኮነን ብርሃነ ኣርኣያ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 158, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01151", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ወ/ሮ ሮማን መሓመድ ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ሩማና መሓመድ ስዒድ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ኣስመረት በርሀ፡ ብዓል ቤተይ ኢያሱ ኣሰፋው መንገሻ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ከሳሲ የውሃንስ ሃይለ ኣበራ፡ ተኸሳሲት ኤደን ዳኒኤል ኣብርሃ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ሂወት ገብረክርስቶስ ሰቋር፡ ብዓል ቤተይ ፍረዝጊ ይሕደጎ መደን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቀይ ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 476, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01155", "text": "ነብያት መርሃጼን ሃብቱ፡ ብዓል ቤተይ ክፍሎም ፍረዝጊ ሃብቶም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 121, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01156", "text": "ምልእተ ጐይትኦም ከፈላ፡ ብዓል ቤተይ ዑቕባማርያም ባህታ በርሀ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ግርማይ ሰለሙን ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ፋኑኤል ሰለሙን ኣብርሃ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን5/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ይርጋኣለም ሃብተ ዑቕባዝጊ፡ ኣቦይ ሃብተ ዑቕባዝጊ እንግዳው ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ", "char_count": 255, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01157", "text": "ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/25 ኣብ ከሳሲት ጻዕዱ ጥዑምዝጊ ዮውሃንስ፡ ተኸሳሲ ዓወት ቀሺ መብራህቶም ገብረስላሴ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 153, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01161", "text": "ተኽለወይኒ ካሕሳይ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብርሃነ መስቀል ፍሻለ ወልዳይ ምባል ተሪፉ፡ ሮቤል ጉዕሽ ተኽለኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 177, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01162", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ጸሮና ስምኦን ጽጋብ ምስግና ምባል ተሪፉ፡ ዳዊት ጽጋብ ምስግና ተባሂሉ እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ሰለሙን ጽጋብ ምስግና ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊ ጽጋብ ምስግና ተባሂሉ", "char_count": 118, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01163", "text": "እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ህድኣት ዓንደመስቀል ረድኢ፡ ብዓል ቤተይ በርሀ ዘርአጋብር ተስፋጋብር ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 163, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01164", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ እስማዒል ዓብደላ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ እስማዒል ዓብደላ እስማዒል ዓረኪ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቴድሮስ ኣሰፋው ደሳለ ምባል ተሪፉ፡", "char_count": 126, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01166", "text": "ተሪፉ፡ ዑስማን ከይረ ዑመር ተባሂሉ እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ወ/ሮ ግደይ ክፍሎም ፍረእዝጊ፡ ብወኪላ፡ ብዓል ቤተይ ፍጹም ደስታ መለስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ሓመድ ጅምዕ ዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ጅምዕ ኣድም ዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ኣብ", "char_count": 276, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01170", "text": "ህብቴስ ምባል ተሪፉ፡ ሃናእ ዓሸራ ህብቴስ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን24/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ለተዝጊ ሰረቐ ገብረመድህን፡ ብዓል ቤተይ ሃይለ መብራህቱ መንኣመኖ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/1/25", "char_count": 167, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01171", "text": "ዊንታ ኤፍሬም ኣማኒኤል ምባል ተሪፉ፡ ሕርይቲ ጸጋይ ገ/እግዚኣብሄር ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/1/25 ኣብ ወ/ሮ ፈረጅ ሳልሕ መሓመድ፡ ስም ኣደይ ሓሊማ መሓመድ ሳልሕ ምባል ተሪፉ፡ ፋጥና መሓመድዓሊ", "char_count": 123, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01172", "text": "ኢድሪስሸኽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ወ/ሮ ዮዲት ተወልደ መንገሻ፡ ወለድና ተወልደ መንገሻን ሮማ ኣብርሃ ወንድርያስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ሸሪፋ ስዒድ ህዳድ ምባል ተሪፉ፡ ሸሪፋ መሓመድስዒድ ህዳድ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣቶ ሙሳ እድሪስኑርናፍዕ፡ ስም ኣደይ ሰዓዲን ዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ሳዕድያ ዓሊ በኺት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25", "char_count": 333, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01174", "text": "ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ወ/ሮ ኣስካሉ ወልደገብርኤል፡ ስም ኣደይ ፍረወይኒ ይሕደጎ ምባል ተሪፉ፡ ሂወት", "char_count": 130, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01175", "text": "ሰቋር መሓሪ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/1/25 ኣቶ ወልደትንሳኤ ተክለማርያም፡ ኣቦይ ተክለማርያም ገብረንጉስ ሰቋር ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ", "char_count": 135, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01176", "text": "ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/1/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ለታይ ኪዳነ ተወልደብርሃን ምባል ተሪፉ፡ ለተኺዳን ተወልደ ኣብርሃ እንተሎ፡ ን17/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ዛይድ ካሕሳይ ተወልደ፡ ኣደይ ከበደሽ ክብሮም ስብሃቱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ", "char_count": 195, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01177", "text": "ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ወ/ሮ ልቱ ተስፋሚካኤል ገብረወልዲ፡ ስም ኣደይ ሻሹ ተፋደሕ ታወኛ ምባል ተሪፉ፡ ሻሹ ተፋደ ሰረቀ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ወለሽ ሃይለ ባህታ፡ ብዓል ቤተይ ተስፋሚካኤል ገብረኪዳን ደብረጼዮን ስለዝዓረፈ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን", "char_count": 202, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01178", "text": "ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/25 ኣብ ወ/ሮ ትምኒት ኣባዲ ተስፋሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ሃይለ ጽገ ማህደር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ከተማ ከረን ን/ዞባ ከረን ከባቢ 01 ፕሎት 53 ፓርሰል L ንብረት ቁ.መዝገብ 6327 ጠቕላ ቁ.መዝገብ 103939 ብዕለት 2/06/205 ዝተመዝገበ፡ ስፍሓቱ 15.20 ሜ ዝኾነ፡ 1ክፍሊ ንትካል ዘገልግል ዘለዎ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ) ብስም ሽከር ልጃጅ ተኽሌስ ዝተመዝገበ ብኑዛዜ ዝብጻሓኒ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ዞባ ዓንሰባ ከረን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር።", "char_count": 702, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01182", "text": "መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸለሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 83, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01183", "text": "ራሄል ሙሉጌታ ዓንዳይ ምባል ተሪፉ፡ ሄራን ሙሉጌታ ዓንዳይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ፍሊሞን መልኣከ ኣብራሃም፡ ኣደይ ሂወት ብርሃነ ሃይለ ስለዝዓረአት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና", "char_count": 126, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01187", "text": "እንተሎ፡ 26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ወ/ሮ ኢዳ እስቲፋኖስ ባዲ፡ ብዓል ቤተይ ፔትሮ ፓውሎ ሶሎ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 174, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01190", "text": "ካሕሳይ ምባል ተሪፉ፡ ኣፎም ገብረእግዚኣብሄር ካሕሳይ ተባሂሉ ይተኣረመልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ራህዋ ኢብራሂም ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ራህዋ ኣብርሃም ሃይለ ተባሂሉ ንኻልኣይ ግዜ ዝወጸአ ምልክታ ጨረታ ውዕል፦ ዓመታዊ ቀረብ መግቢ ስጋ-ኣጣል ንተመሃሮ ንዓመተ 2026 ዓዳጊ፦ ቤት ትምህርቲ ስነ- ኪነት ደቀምሓረ (ዶንቦስኮ) ኣርእስቲ ውዕል፦ ውዕል ዓመታዊ ቀረብ መግቢ ኣገባብ፦ ክፉት ጨረታ (ሃገራዊ) ሚኒስትሪ ትምህርቲ ንኣሕዳሪ ቤት ትምህርቲ ስነ ኪነት ደቀምሓረት (ዶንቦስኮ) ንዓመተ 2026 ካብ 01 ጥሪ ክሳብ 31 ታሕሳስ 2026 ንተመሃሮ ዝውዕል ቀረብ መግቢ ከጫርት ስለ ዝደለየ፡ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ ይዕድም። 1. ኣሕዳሪ ቤት ትምህርቲ ስነ ኪነት ደቀምሓረ (ዶንቦስኮ) ንዓመተ ትምህርቲ 2026 ዝውዕል ቀረብ መግቢ ስጋ-ኣጣል ንሕጋውያን ኣቕረብቲ ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም። 2. ጨረታ ንኹሎም ሕጋውያን ኣቕረብቲ ክፉት እዩ። 3. ተጫረትቲ መበቆላዊ ሰነዳት የርእዩ፡ ቅዳሕ ናይ ዓመት 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን መንነትን ናይ ዓመተ 2024 ክሊራንስ የቕርቡ። 4 ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ሚኒስትሪ ትምህርቲ ቁ.20 ናይ ጨረታ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 5. ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ክሳብ ሰዓት 10፡0 ቅ/ቀትሪ ኣብ መጫረቲ ቦታ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ክበጽሕ ኣለዎ። ደንጉዩ ዝቐረበ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፣ ተጫረትቲ፡ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝደልዩ ስነ ስርዓት ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ ኣዳራሽ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ሚኒስትሪ ትምህርቲ ልክዕ ሰዓት 10፡0 ቅ/ቀትሪ ኣብ ተመሳሊ ዕለት ብግልጺ ይኽፈት። 6. መኽበሪ ጨረታ ቸክ cpo 50,0.0 ናቕፋ ተጫራታይ ከትሕዝ ኣለዎ። 7. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 8. ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።", "char_count": 1173, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01191", "text": "ሚኒስትሪ ትምህርቲ ቴሌፎን 20593/123749 ምልክታ ጨረታ ውዕል ቀረብ በርበረ ምስ ቀመማቱን ኣገልግሎት ምጥሓን ጉፍሮ በረበረን ኣገባብ ዕድጊ፦ ክፋት ጨረታ (ሃገራዊ) ኮለጅ ምህንድስናን ቴክኖሎጅን ማይ-ነፍሒ ንተመሃሮ ዝውዕል ቀረብ ጉፍሮ በርበረ ምስ ቀመማቱን ኣገልግሎት ምጥሓን በርበረን ከጫርት ስለ ዝደለየ፣ ንሕጋውያን ተጫረትቲ ይዕድም። 1. ኮለጅ ምህንድስናን ቴክኖሎጅን ማይ-ነፍሒ፡ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ ዋጋታት ቀረብ ጉፍሮ በረበረ ምስ ቀመማቱ ከምኡ’ውን ኣገልግሎት ምጥሓን ጉፍሮ በረበረ ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም። 2. ጨረታ፡ ንኹሎም ሕጋውያን ኣቕረብቲ ክፉት እዩ። 3. ተጫረትቲ፡ ቅዳሕ ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግዲ፡ ቅዳሕ ታሴራ ከምኡ’ውን ቅዳሕ ዓመታዊ ግብሪ ዝኸፈሉ ሰነድ (Clearance) ናይ 2024 የቕርቡ። 4. ተጫረትቲ፡ ናብ ኣሃዱ ዕድጊ ኮለጅ ምህንድስናን ቴክኖሎጅን ማይ-ነፍሒ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 08202691 ብምድዋል፡ ተወሳኺ ሓበሬታ ክረኽቡን ናይ ጨረታ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ሰራሕ ሰዓታት ክወስዱን ይኽእሉ። 5. ተጫረትቲ፡ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 10 ናቕፋ ብምኽፋል ሰነድ ጨረታ ክወስዱ ይኽእሉ። 6. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን20 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ኣብ መበል 20 መዓልቲ (ናይ ስራሕ ዕለት ምስ ዘይከውን ድሕሪ መበል 20 መዓልቲ ዘላ ናይ ሰራሕ ዕለት) ሰዓት 10፡0 ቅድሚ ቀትሪ ተጫረትቲ፡ ሕጋውያን ወከልቲ፡ ስነ-ሰርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ፡ ኣብ ኮለጅ ምህንድስናን ቴክኖሎጅን ማይ-ነፍሒ ይኽፈት። ደንጉዩ ዝቐረበ ጨረታ ተቐባልነት የብሉን። 7. ንመኽበሪ ጨረታ ዝኸውን 10,0 ናቕፋ (ሚእቲ ሽሕ ናቕፋ ) ብ (C.P.O) ኣትሒዞም የቕርቡ። 8. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 9. ኮለጅ ምህንድስናን ቴክኖሎጅን ማይ-ነፍሒ ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ብኸፊል ወይ ብምሉእ ናይ ምዝራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።", "char_count": 1133, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01192", "text": "ኮሌጅ ምህንድስናን ቴክኖለጅን ማይ-ነፍሒ ቁ.ሳ.ፓስታ 34 ኣስመራ ቁጽሪ ስልኪ 08202691/083712 ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከተማ ከረን ከባቢ 01 ዚፕ ኮድ 6K-1372 ፕሎት 7 ፓርሰል pop 7 ብመለዪ ቁ. ንብረት 6BRKRN0120/2 ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ትካል) ብስም ነጃት መሓመድኣማን ፊሊ ምስ 3 ኣሕዋታ ዝተመዝገበ፡ ብምቅሊት ውርሻ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ዞባ ዓንሰባ ፓፕሊክ ኖታሪ ም/ከ/ከረን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ፡ ኦርጂናል ሰነዳተይ ሒዘ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር።", "char_count": 424, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01194", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ትብለጽ ኣንገሶም ገብረመድህን ምባል ተሪፉ፡ ትብለጽ ኣስገዶም ገብረመድህን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣሮን ኣወታይ በኺት ምባል ተሪፉ፡ ያቆብ ኣወታይ በኺት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም", "char_count": 177, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01195", "text": "እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ናቕፋ ሓምድ ዓብደላ ሓምድ እስማዒል ምባል ተሪፉ፡ ሓምድ ዓብደላ ሓምድ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 109, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01196", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዓሰብ ጌታቸው ሰለሙን ላቀው ፡ ዓባየይ ማሪቱ መኮነን ይግዛው ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ንኣደይ ብምትካእ ምስ 2 ሓትነታተይን 1 ኣኮይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣", "char_count": 117, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01200", "text": "ሃብተሚካኤል ዕቝባስላሴ ብወግዒ ቡን ምዝናይ “ሓደ ሰብ ንኽነብር ዘድልዮ ነገራት ምስ ረኸበ፡ ዝተርፎ እንተሎ ምዝናይ እዩ”- ብምባል እዩ ኒል ስቲቨንሰን ዝገልጾ። እቲ ምንታይ ዋዛ ኣብ መዓልታዊ ህይወትና ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ዋዛ ዘይብላ ዓለም እሞ ሕሰብ፡ ኣዝዩ ውሑድ መግለጺታትን ውሑድ ምዝንጋዕን ዘለዋ ዓለም ድማ ክትስእል ትኽእል ኢኻ። ዋዛ፡ መዓልታዊ ዓቢ ክፋል እዩ ዘለዎ። ብፍላይ ኣብ ወግዒ ቡን፡ ኩሉ ኣሎ ዝብሃል ጭርቃን፡ ሰሓቕ፡ ጸወታ ኣሎ። ፊንላንድ ኣብ", "char_count": 294, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01201", "text": "ዓለምና እታ ዝዓበየት ተጠቃሚት ቡን ምዃና’ዩ ዝንገረላ። ሃገርና’ውን እንተኾነ፡ ወግዒ ቡን ብዝሒ ዝውተርን ተፈታውን እዩ። ኣብ ቡን ዝርከብ ካፈይን ንሓንጎል ዘነቓቕሕ እዩ። ካፈይን ከም ኣብ ቡን፡ ሻሂ፡ ኮካ ኣብ ዝኣመሰሉ ዝተፈላለዩ ዓይነታት መስተ ይርከብ። ዝያዳ ከኣ፡ ኣብ’ቲ ብዝሒ ዝሃልኽ ቡን ይርከብ።", "char_count": 194, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01202", "text": "ካፈይን ንመላእ ስርዓተ መትኒታት የነቓቕሕ። ዋላ’ኳ ካፈይን ጎዳኢ ኣይኹን፡ ቀጻሊ ብስሩዕ ብምውሳድ ግን፡ ወልፊ የስዕብ እዩ። ኣብ ምግዳፍ’ውን ዓቕሊ ይሓት።", "char_count": 99, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01204", "text": "ይኽእል። እንተኾነ ምስ ጎዳእቲ ልምዲታት ዝስራዕ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኣብ ቡን ዝርከብ ካፈይን ግዝያዊ ደኣ እምበር ነባሪ ሕማም ስለ ዘየስዕብ። ቡን ምዝውታር ኣብ ጥዕና ሓንጎል ጥቕስታት ፍቕሪ ጥቕስታት ፍቕሪ • “ዕዉት ንምዃን፡ እቲ ቀዳማይ ነገር ኣብ ፍቕሪ ስራሕካ ምውዳቕ እዩ።” - ሜሪ ላውሬታ ሜሪ ላውሬታ። • “ኣብ መንእሰይ ወዲ ተባዕታይ፡ ቀዳማይ ምልክት ፍቕሪ፡ ፍርሒ እዩ፣ ኣብ ጓል-ኣንስተይቲ ከኣ ድፍረት።” - ቪክቶር ሁጎ - ቪክቶር ሁጎ • “ኣብ ህይወት እቲ ዝበለጸ ክህልወካ ዘለዎ ፍቕሪ እዩ።” - ኣዱረይ ሀፐርን ኣዱረይ ሀፐርን • “ፍቕሪ ምሃብ ንባዕሉ ትምህርቲ እዩ።” - ኤሌኖር ሩዝቨልት ኤሌኖር ሩዝቨልት • “ዕሙር ፍቕሪ ኣብ ዘለወሉ፡ ኩሉ ግዜ ተኣምራት ኣሎ።” - ዊላ ካዘር - ዊላ ካዘር • “ዛንታት ሓቀኛ ፍቕሪ መወዳእታ የብሎምን።” - ሪቻርድ ባክ - ሪቻርድ ባክ • “ፍቕሪ ከም ንፋስ እዩ። ክትርእዮ ኣይትኽእልን፣ ክተስተማቕሮ ግን ትኽእል ኢኻ።” - ኒኮላስ ስፓርክስ ኒኮላስ ስፓርክስ • “ፍቕሪ፡ ናይ ካልእ ሰብ ሓጐስ ልክዕ ከም ናትካ ብምውሳድ ከም", "char_count": 621, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01205", "text": "እትሕጎስ እዩ ዝገብር።” - ብሮበርት - ብሮበርት ጥዕና ሓንጎል ዝጎድኡ ልምድታት ጥዕና ሓንጎል ዝጎድኡ ልምድታት ሓንጎል እቲ ዝኸበረ ኣካል ደቂ ሰብ እዩ። እቲ ምንታይ ንኹሉ ዝካየድ", "char_count": 115, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01207", "text": "ድማ ካብ ዘይተደለየ ኣሉታዊ ሳዕቤናት፡ ምክልኻል ኣገዳሲ ይኸውን። እቲ ዘገርም ግን ብዙሓት ሰባት ንሓንጎል ክጎድእ ዝኽእል ልምድታት እዮም ዘውትሩ።", "char_count": 93, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01208", "text": "ንሓንጎል ብኣሉታ ክጸልዉ ካብ ዝኽእሉ ኣሉታውያን ልምድታት ንምጥቃስ፦ • እኹል ድቃስ ዘይምውሳድ፦ እኹል ድቃስ ዘይምድቃስ ሓደ ካብቶም ንሓንጎል ብኣሉታ ዝጸልዉ ልምድታት እዩ። ድቃስ ነቲ ዝወዓለካ ሽግርን ኣብ ህይወትካ ዘጋጥመካ ነገራትን መዋጽኦ’ዩ። ክንድ ዝዀነ ከኣ፡ ነብሲ ወከፍ ውዑይ ደም ዘበለ ክድቅስ ግድነት የድልዮ። እኹል ድቃስ ምስ ዘይትረክብ፡ ሓንጎልካ ካብታ ዝወዓሎ ንከዕርፍ ዕድል ኣይትህቦን ኣለኻ ማለት", "char_count": 263, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01209", "text": "እዩ። እዚ ድማ ከም ምጉዳል ምዝካርን ምዝንባል ስምዒትን ዝኣመሰሉ ከበድቲ ጸገማት ከስዕብ ይኽእል። መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ፡ ዋሕዲ ድቃስ ጸገማት ሕማም ረስዒ ከም ዘስዕብ’ዮም ዝገልጹ። • ምትካኽ ሽጋራ፦ ምትካኽ ሽጋራ፡ ንጥዕና ብሓፈሻ፡ ንሓንጎል ድማ ብፍላይ ዝኸፍአን ጉድኣት ዘስዕብን ልምዲ እዩ። ሽጋራ ምትካኽ ንሰራውር ደም ዝጎድእን ሕዱር ነድሪ ዘስዕብን እዩ። ከም ሳዕቤኑ ድማ፡ ወቕዒን ናይ ሓንጎል ጸገማትን የኸትል። ኣትከኽቲ ኣብ ሽጋራ ዝርከብ ኒኮቲን ዝተባህለ ቀመም ንነዊሕ እዋን ምስ ዝወስድዎ ንነብሶም ስለ ዝቆጻጸሮ ብቐሊሉ ተወለፍቲ’ዮም ዝኾኑ። • ስምዒት ጽምዋ፦ ንበይንኻ ብዙሕ ግዜ ምሕላፍ ልክዕ ከምቲ እኹል ድቃስ ዘይምድቃስ ንሓንጎል ሕማቕ ምዃኑ ክኢላታት ይገልጹ። ብቐጻሊ፡ ኣብ ከባቢኻ ምስ ዝርከቡ ቤተሰብ፡ ዓርከ መሓዛን ካልኦት ሰባትን ግዜ ምስ ተሕልፍ፡ ንሓንጎል ብእወታ ይጸልዎ ምዃኑ ይንገረሉ። ስለዚ፡ ሓንጎልካ ጥዑይ ንክኸውን፡ ምስ ሰባት ብቐጻሊ ግዜ ከም እተሕልፍ ምርግጋጽ። ኣብዛ ንነብረላ ዓለም፡ ጓሂ ሓደ ካብቶም ንደቂ ሰብ ዘጓንፍ ባእታት እዩ። ከም ተርእዮ ኸኣ፡ ብዙሕ ሰብ ብሰንኪ ሕሉፍ ጓሂ ዝመንቀሊኡ ጭንቀት፡ ኣደዳ ጽምዋ ይኾኑ እዮም። እቲ ዝሓሸ፡ ንዘጋጠመካ ኩነታት ከም ንቡር ወሲድካ ነታ ተሪፋ ዘላ ህይወትካ ክተስተማቕራ ምፍታን ዝበለጸ እዩ።", "char_count": 750, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01210", "text": "• ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዘይምዝውታር፦ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዘይምዝውታር ካብቶም ንሓንጎል ጎዳእቲ ልምድታት እዩ። ኣካላዊ ምንቅስቓስ፡ ንግሆ ተንሲእካ ወይ ኣብ እዋን መዓልቲ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምክያድ፡ ዝያዳ", "char_count": 128, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01211", "text": "ተዓጻፍን ምዉቕን ኣካላት ክህልወካ የኽእል። ኣካላዊ ምንቅስቓስ ሕማት ናይ ምጽዋር ዓቕሚ የሐይል፡ ጅማውቲ ግቡእ ስራሖም ክገብሩን ብቕልጡፍ ከይደኽሙን ይሕግዞም። ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዘይምዝውታር፡ ከም ስብሒ፡ ሕማም ልብን ሕማም ሽኮርን ሓዊስካ፡ ኩሉ ዓይነት ጸገማት ጥዕና ከስዕብ ይኽእል። ከምኡ’ውን እዚ ኩሉ ናይ ጥዕና ጸገማት ንሓንጎል ክጎድእን ንሕማም ረስዒ ከቀላጥፍን ይኽእል። ሓንጎል ጥዑይ ክኸውን፡ ስሩዕ ምንቅስቓስ ኣካላት ከም እተካይድ ምርግጋጽ። እንተ ወሓደ ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ንፍርቂ ሰዓት ዝኣክል ምጉዓዝ ኣገዳሲ እዩ። • ካብ መጠን ንላዕሊ ምብላዕ፦ ካብ መጠን ንላዕሊ ምብላዕ ካልእ ንሓንጎል ክጎድኦ ዝኽእል ልምዲ እዩ። ዋላ እውን እኹል ትሕዝቶ ዘለዎ መግቢ ይኹን። • ኣብ ጸልማት ብዙሕ ግዜ ምሕላፍ፦ ኣብ ጸልማት ብዙሕ ግዜ ምሕላፍ ዋሕዲ ናይ ጸሓይ ብርሃን ብምስዓብ፡ ዘይተደለየ ስምዒት ጭንቀት እዩ ዘኸትል። • ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ፦ ኣእምሮና ኣብ ሓሳባት ዘጥፍኦ ጸዓት ምስ እንርኢ፡ ካብ’ቲ ንእወታዊ ሓሳባት", "char_count": 587, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01214", "text": "ስምዒት ክቕልቀለና እንከሎ እምበኣር፡ ብዝተኻእለ መጠን ጽቡቕ ነገራት ክንዝክርን ንመጻኢ ጽቡቕ ነገር ክንሓስብን ከም ዘለና ምዝካር ኣድላዪ እዩ። ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ እንተ ተቐልቂሉና፡ ካብ ሕሉፍ ሐሕማቑ ጥራይ ከም እንዝክር እዩ ዝገብር። ነዚ ብኣጋኡ ብምስትውዓል ንነብስና ክንመልሳን ነቲ ግናይ ሓሳባት ከነወግዶን ክንጽዕር ኣለና። ካልእ መለዪ ናይ", "char_count": 219, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01215", "text": "ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ከኣ፡ ጉድለታትካ ጎሲኻ ኣበራት እንዳማትካ ምጉላሕ እዩ። ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ንሓንጎልካ ክጎድእ ዝኽእል ልምዲ እዩ። ብቐጻሊ ስምዒት ውጥረትን ጭንቀትን ምስ ዝህልወካ፡ ኣብ ጥዕና ሓንጎል ኣሉታዊ ጽልዋ እዩ ዘለዎ። ሓንጎልካ ጥዑይ ክኸውን እንተ ደሊኻ፡ ኣወታዊ ሓሳባት ከም እትሓስብ ኣረጋግጽ። ኣብ ገለ ገለ ኣጋጣሚታት፡ ንመስርሕ ኣተሓሳስባኻ ባዕልኻ ክትቅይሮ እንተ ዘይክኢልካ፡ ካብ ክኢላ ጥዕና ስነ ኣእምሮ ምኽሪ ምሕታት ኣገዳሲ እዩ። • ንጥዕናኻ ሸለል ምባል፦ ናይ ጥዕና ጸገም እንተ ሃልዩካ፡ ናብ ኣገልግሎት ጥዕና ብምኻድ ግቡእ ሕክምና ምክያድ ተመራጺ እዩ። ንጉዳያት ጥዕናኻ ሸለል ምባል ከቢድ ጸገማት ከስዕብ ይኽእል እዩ። ብፍላይ ከኣ፡ ኣብ ሓንጎል። ንኣብነት፡ ልዑል ጸቕጢ ደም ዘለዎም ሰባት ግቡእ መድሃኒት ምስ ዘይወስዱ ሕማም ምርሳዕ ናይ ምዕባል ተኽእሎኦም ዝለዓለ እዩ። ዘይተሓከመ ጭንቀትን ሕማም ሽኮርን ከኣ፡ ካብኡ ብዘይፍለ፡ ንሓንጎል ጎዳኢ እዩ። ሓንጎልካ ጥዑይ ንክኸውን፡ ንኹሉ ስክፍታት ጥዕናኻ ናብ ሓኪም ብምኻድ ግቡእ ክንክን ተካይድ ከም ዘለኻ ምርግጋጽ። እዚኦም ገለ ካብቶም ንሓንጎልካ ክጎድኡ ዝኽእሉ ልምድታት እዮም። ልዑል ተራ ከምዘለዎ ይግለጽ። ካብ ሕማም ጸላም ከብዲን ሕማም ልቢን’ውን ከም ዝከላኸል ይሕብሩ። ብሓፈሻ ቡን ኣብ ዕድመ ደቂ ሰብ ልዑል ኣስተዋጽኦ ከም ዘለዎ እዩ ብክኢላታት ዝንገር። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ወግዒ ቡን ዝርከብ ወኻዕታ ስሓቕ፡ ሓደ ካብ’ቶም ንኽንነብር ዘድልዩና ጠለባት ህይወት እዩ። ኣብ ወግዒ ቡን ዝርአ ስሓቕ ንቑጠዐናን ጭንቀትናን ዘብን መድሃኒት እዩ። ስሓቕ እንተ ዘይነብር ወዲ ሰብ ሕማቕ ነገራት ክፍጽም ምተሃንደ። ስሓቕ ገዛእ ርእስና እንዛነየሉ ጥበብ እዩ። ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ንሰብኡተን ብወግዒ ቡን ኣቢለን ፈተውቲ ገዛኦም ከም ዝገበርኦም እየን ዝገልጻ።", "char_count": 1048, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01216", "text": "ካብ ሕሜታ ብምውጻእ፡ ንወግዒ ቡን ብእወታዊ ምብህሃል ምስ ንጥቀመሉ፡ ዝፈጥሮ ሓይሊ ንኹሉ ክፉት ኣእምሮ ዝወነ ሰብ ርዱእ’ዩ። ኣብ ወግዒ ቡን ዝግበር ምብህሃል ከኣ፡ ርእሱ ዝኸኣለ ጥበብ’ዩ።", "char_count": 120, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01224", "text": "ንዓኡ ዘገልግሉዎ ብህሎታት ከጠዓዕም ይኽእል እዩ። ምስ ዝጸንሑ ኣበሃህላታት ምትእስሳር ዘሎዎም ግን ከኣ ቅልጥፍ ኢልካ ዘይልለዩ ልሳናት እውን ከማዕብል ይኽእል እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ ክብሃል ዝጸንሐ ሕዋሰ፡ ማይ ዘይጥዓሙ ዝመስሉ ብህሎታት እውን ክፈጥር ይኽእል እዩ። እዚ ሰለስተ ኣገባብ ምፍጣር ብህሎታት ብሃሳሰ ለባም ዝበልኩዎ እዩ። ከመይዶ", "char_count": 214, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01226", "text": "ኣዘራርባ፡ “ዘንክሰካ ወይ ዘንክሰኪ- እንተ ረኺብካ ወይ እንተ ረኺብኪ” ዝብል እዩ። ጌጋ ይኽልኣለይ “ዘጀምረካ ወይ ዘጀምረኪ እንተ ረኺብካ ወይ እንተ ረኺብኪ” ንምባል’ዩ ዝኸውን። ነዚ ኣንቂለዮ ዘለኹ ዛዕባ ካብ ምርዳእ ክንዳኡን ልዕለኡን ዝዀኑ ብህሎታት መንእሰያት ከምጽኡ ዝኽእሉ ሃበርም ብሃሎ እምብዛ ብዙሓት ስለዝዀኑ። “ይዝከረኒ ወዲ ገደ ምእታው ምጻእ ክኸልኣኒ” ይብላ ነበራ ወይዘሮ ክብራ ተዓረ። ኣብ 1930 ኣቢሉ ወይዘሮ ክብራን ወዲ ገደን ኣብ ካርነሽም ኣብ ጥዑም ናይ ፍቕሪ ቅልስ ነበሩ’ሞ ምቅርራቦም ኣብ ዓይኒ ስድራን ፈታው ወረን በጽሐ። ፍቓድ ስድራ መሊእካ ዝኽየድ ግዜ ስለ ዝነበረ፡ ፍትወት ወይዘሮ ክብራን ወዲ ገደን ኣብ ፍጻመ ኣይበጽሐን። ጸላኢኦም ይፈላለ፡ ተፈላለዩ። ወይዘሮ ክብራ ነዚ ማይ ዘይተሓወሶ ዛንታ ፍቕሪ", "char_count": 465, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01228", "text": "ፍቕርን እናተበራረዩ ሓመድ ክገብሩኒ እንከለዉ ድማ’የ ነዚ ዛንታ ኣብ መጽናዕቲ “ፍቕሪ ኣብ ያታ ብኸመይ ይግለጽ ነይሩ?” ኢለ ኣብ ዘልዓልኩዎ ሕቶ ዝረኸብኩዎ።", "char_count": 100, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01229", "text": "ኣካ ንዓኻትኩም እውን ጽሒፍካ ዘይውዳእ ገጠራውን ከተማውን ዛንታት ፍቕሪ ኣብ ልባትኩም ኣሎ። ከምዚ ከማይ ዕሽው ኢልኩም እንተ ኣዕለልኩሙሉ ብዋሕስ ኣይትዕገቱን። ላህመት ዕላል ወይዘሮ ክብራን ወዲ ገደን መዓልቲ ክንፈልየሉ ኢና። ናብ ኣርእስተይ ክምለስ ከመዮ “ጥራጥስ", "char_count": 168, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01234", "text": "ድምጺ ገበረ። ኣብ ባይቶ ዝነበረ ህዝቢ ሰሓቕ ደርጐሖ። እንተዀነ ወይዘሮ ጥሩ ብነገርን ሰሓቕን ትዂረተን ዝስረቓ ሰበይቲ ስለ ዘይነበራ፡ “ጥራጥስ ከም ሃገረይ ከይተጥፍኡለይ ነገረይ” በላ። መጒተን እውን ረትዓ ድኣ። ሕጸ ኣሎ መርዓ ኣሎ ሕጸ ኣሎ መርዓ ኣሎ እዚ ብህሎ፡ ካብቲ ሕማቕ ኣሎ", "char_count": 180, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01237", "text": "እግሪ ድራር ነይትስእን (ሓደው ንድራር ሓደው ንበትሪዶ በልኩም)፡ ወዘተ ዝብሉ ፍሉጣት ብህሎታት ዝነቐለ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ይኽእል’ዩ እየ ዝበልኩ።", "char_count": 94, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01242", "text": "ምሕንጋዶም ካብ ዕድመ ንእስነት ንግዜ ኣርብዓን ዘርባብዓን ንዝሰገሩዎ ደቂተባዕትዮ ይብሃል ይብሉዎ። እዞም ኣብዚ ምድብ ዝኣተዉ ደቂተባዕትዮ ብዝዀነ ኣጋጣሚ ናብ ሕጸን መርዓን ክኣትዉ ስለ ዝኽእሉ፡ ወትሩ ወይ በዚ ናይ ሎሚ ኣበሃህላ ትዌንቲ ፎር ሰቨን፡ ባድላ ክፈልዩ ከም ዘይብሎም ይምዓዱ። ሕጸ ከይተሓልፈ ናብ መርዓን ደርዓን ካብኡ ሓሊፎም እውን ዝመጽእ ዓርቢ ጥምቀት ኣለኒ (ቀዳመ ሰንበት በቶም ኣገባቦም ሓልዮም ዝግበሩ ውራያት ትሑዛት ምዃኖም ስለ ዝፈልጡ እዮም ዓርበ ረቡዕ ዝብሉ ዝዀኑ) ክብሉ ዝኽእሉ ምዃኖም ይዕለሎም። እቲ ምኽንያታት ማእለያ የብሉን። በዚ ኢልካ በቲ ነገር መርዓን ውላድን ዘይተርፍ ምዃኑ ዝተረድኡ መቕርቦም ኣብ ዝረኸቡዎም ኣጋጣሚ “ሕጸ ኣሎ መርዓ ኣሎ ባድላ ኣይትፍለ” ይብሉዎም። ኣብ ያታዊ ዕላትና፡ ነዚ ዝመስል ዛንታ ኣይሰኣን።", "char_count": 477, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01243", "text": "ብዝተፈላለየ ምኽንያት መርዓን ደርዓን ዝደንጐየን ደቀንስትዮ ግዜ ፈልየን ዘወር ኣብ ዝብላሉ ግዜ፡ ካብ መዓንጣአን ሕዛብ ኣይፈልያን ነበራ። ሕዛበን ፈቲሑ ኵነታተን ዝፈትሓለን ኣዳም እንተ ረኸባ ግዲ። ጐርዞ ጊላ “እከሊት ቀንጠብጠብ ኢላ ኣላ” ዝብል ወረ ምስ ዝሰምዓ ወይ እውን ብገዛእ ኣዒንተን", "char_count": 185, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01247", "text": "“ኣነስ ኣለሌዮ ሕዛበይ ሂበ’ኳ ሰዲደዮ” ኢለን ይደርፋ። ኣብ ግዜኡ ኣብ ቤቱ ጓለንስተይቲ ዘይብሉ ወላዲ፡ ሕዛብ ወይ ሕብራዊ ቅናት ኣብ ሆባዩ (ኣፍደገ ገዛኡ) ተንጠልጢሉ እንተ ጸኒሑዎ፡ ሓደ ካብ ደቁ ጠንቀምቀም ከም ዝበለ ይርዳእ። እዚ ምርዳእ፡ መርድእ ዝዀነሉ ግዜ ውሑድ ኣይነበረን እንተ ተባህለ ምግናን ኣይከውን።", "char_count": 200, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01250", "text": "ዝመንጨወ’ዩ ክብሃል ይከኣል። ካብቶም ጤባ፡ ሓጋይ፡ ጥርቀ፡ ጋቭሮቭ፡ ወዘተ ዝነቐለ እንተ በልኩም እውን “ኣብ ልዕሊ ፍትወት ፍቕሪ” እዩ ዝብሃል። ለካ እቲ “ንሽሮሽ ጠስሚ” ዝብል ኣበሃህላ ብኸም “ኣብ ልዕሊ ፍትወትሲ ፍቕሪ፡” “ኣብ ርእሲ ኮካስ ባኒ፡” ወዘተ ብህሎታት ይበሪ ከም ዘሎ ኣይፈለጥኩምን። እዚ ምስቲ “ባሕሪ ዝኸረመ እዝኑ ይጸንዖ” ዝብል ኣበሃህላ ዝመሳሰል እዩ። ወዮም ባሕሪ ዝወረዱ ናይ ምስማዕ ሽግር ዘማዕበሉ ከይመስለኩም። ማለውቶም (ጥሪቶም) ከስብሑን ከፍርዩን ኢሎም ኣብ ባሕሪ ዝተወሰነ ግዜ ዘሕለፉ ሰባት ብሓፈሻ፡ መንእሰያት ድማ ብኣውራኡ፡ ካብ ባሕሪ ምስ ተመልሱ፡ ዓዲ ብሓድሽ ቅኔን ዝጋየሹዎም ኣበሃህላታት ተቓንዩ ይጸንሖም ምንባሩ ዝገልጽ እዩ።", "char_count": 422, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01253", "text": "ዝብሉዎ ዝዀኑ) ዝኽፈል ዘይመስሎም ሰባት ብሓፈሻ፡ መንእሰያት ከዓ ብቐንዱ ውሑዳት ኣይኰኑን። መጃምዕቶም ወይ ኣብቲ ናይ ብላዕን ስተን ኣጋጣሚ ምሳኦም ዘሎ ሰብ ንምኽፋል ኢሉ ጁባታቱ ሃሰስ እናበለ፡ ኣብ ጁባኦም ዕንቅርቢት ከም ዘቐመጡ ኢዶም ናብ ጁባኦም", "char_count": 159, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01254", "text": "ምእታው የፍርሖም። አረ ክቱር ፍርሒ። ምሳኦም ዝተፈጥረን ጸኒሖም ዘማዕበሉዎን ባህሪ ምዃኑ ድማ’ዩ እዚ ናይ ምጥማዕ ባህሪ ንብዙሓት መንእሰያት ሕማም ርእሲ (ብዓይኒ ገንዘብ ክረአ እንከሎ እውን ናይ ዘይምኽፋል ቅልውላው) ዝኸውን ዘሎ። ሰብሲ ንብረትን ገንዘብን ልብን የጥሪ እምበር፡ ናይ ዘይምኽፋል ባሕሪ ምጥራይስ እንታይ ይብሃል። ሰብ ርእዩን ተገንዚቡን ዝመሃር ፍጡር ክነሱ፡ ኣብ ገንዘብ ምኽፋል እናርኣየን እናሰምዐን ከም ዘይረኣየን ዘይሰምዐን ዝዀነሉ ምኽኒት እንታይ ይኸውን።", "char_count": 302, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01256", "text": "ምኽንያት ሓደ ነገር ንኸይትግበር ቅቡል ዕንቅፋት ዝኸውን እዩ። ምኽኒት ግና ከም ክዳን ኣደይ ዓንቂፉኒ ዓይነት ክውሰድ ይኽእል እዩ። ብሓደ ኣመና ንእሽቶ ነገር ኣዝዩ ዓቢ ነገር ምዕንቃፍ ከም ማለት። ከም ወዮ ደርሆ ተኸሲኣትካስ ንመሕወዪኣ ኢልካ ጤል ከም ምሕራድ። ወይለይ እዚ ሓሳብዶ ምግጣም ኣብዩኩም። ንጸሓፋይ’ውን እኮ ሓሳብ ፋሕ ይብሎ እዩ። ማእዶ እኳ ኣይጥርንፎ! ሰብ ዕንቅርቢት፡ ኢድ ገንዘብ ንምውጻእ ኢሉ ናብ ጁባ ገጹ ዘወር ኣይፈልጡን ይብሉዎም። ካብ ጁባ ካልእ ሰብ እምበር ካብ ጁባኦም ገንዘብ ዝምሸት ኣይመስሎምን። በዚ ዓርከ መሓዛን መዋስብትን ከስእን ዝኽእል ፎእ ባህሪ፡ ወትሩ ካብ ሰብ ምስ ተነጸሉ እዮም። ዋላ’ኳ ዝተረጋገጸ እንተ ዘይኰነ፡ ካብ ኣሳሰይትን ካልኦት ምስ ገንዘብ ዝተሓዘ ስራሕ ብዘለዎም ሰባት እውን ክፍንፈኑ ጀሚሮም ኣለዉ። ቲፕ ወይ ናይ ሻሂ ስለ ዘይገድፉ ከይመስለኩም። ካብ ምሒር ምጥማዖም ዝተላዕለ ነዞም ዝተጠቕሱ ሰባት እውን መልኣለይ ወይ ውሒዱኒ እሞ ሓግዘኒ ክብሉ ስለ ዝጀመሩ’ዩ ይብሃል። ካልእ እውን ይብሃል እዩ፣ ግዳ ይጽንሓልና።", "char_count": 614, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01257", "text": "ሪሞርክዮ ሪሞርክዮ ረመርክዮ ናብ ሪሞርኮ፡ ሪሞርኮ ናብ ዲሞርኮ እናተቐያየረ ምጻኡ ኩሉ ሰብ ዝፈልጦ እዩ። ዝበዝሐ ሰብ ኣብዚ እዋን ዲሞርኮ ዝብል ስያመ ይጥቀም። ተሰሓቢ ወይ ተሰሓቢት ንምባል ድማ’ዩ። መንእሰያት እውን ንሓደ ናቱ ራኢ፡ ኣተሓሳስባ፡ ዕላማ፡ ኣካይዳ፡ ወዘተ ዘይብሉ ሰብ ዲሞርኮ ክብሉዎ ጀሚሮም ኣለዉ። ግዳ መዓስ መንእሰያት ጥራሕ፡ ኣብ ኲትናን ፈሊጠ ነብስን ዝርከቡ ተመሃሮ እውን ንወዮም ናብ ኣብያተ ምህሮ ከም ሞባይል፡ ‘ሃንድ ኣውትስ’፡ ማይክሮፎን እዝኒ (ኢርፎን)፡ ሄድፎን፡ ኣይፓድ፡ ዕሹግ መግቢ፡ መለስለሲ ከናፍር፡ ወዘተ ንቤት ትምህርቲ ዘየምጽኡ ተመሃሮ በዚ ቅጽል ክጽውዑዎም ጀሚሮም ኣለዉ። ዲሞርኮ!", "char_count": 394, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01260", "text": "ዝግልገሉ (ዝልምኑ እውን ይብሃሉ) ተመሃሮ ዲሞርኮ ዝብሉዎም። እዚ ብህሎ ነቲ ናይ ምልላእን ምትሕግጋዝን ባህሊ ካልእ መልክዕ ከየትሕዞ ዘፍርሕ እዩ። ሓደ", "char_count": 96, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01263", "text": "ኣይርኣዩን ኣይስምዑን) ንቤት ትምህርቲ ዝማልኦ ተመሃራይ ዲሞርኮ እናበለ ዝጽውዓሉ ግዜያት ውሑድ ኣይኰነን። ተሰሓቢ ወይ ዲሞርኮ ነቲ ስያመ ለሚዱዎ ኣሎ። እቲ ዝኸፍአ ክፋል ናይዚ ዕላል፡ እቲ ዲሞርኮ ዝብል ቅጽል ናብ ጎረባብትን ሰማዕትን ለጊቡ ምህላዉ እዩ። ሓደ ወርሒ ሰሓቢ", "char_count": 173, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01265", "text": "ቀንዮም። ሰሓቢ መኪና ማለት ብዓል ብሽክለታ፡ ብሽክለታኡ ንሓንቲ መማህርቱ ክወስድን ክመልስን ቀንዩ። ዝምድና ሰሓብን ዲሞርኮን ሻሕኺሩ። ብዓል ብሽክለታ ንወያ መማህርቱ ካብ ናብ ቤት ትምህርቲ ምልላስ ኬፍ ሂቡዎ። ከመይ ኬፍ ዘይህቦዶ በልኩም፧ ነቲ ወዲ ተጠቃሚ ወይ ተጓራባቲ ብሽክለታኡ ክገብሮ እንከሎ፡ ከም ተረባሒ፡ ንወያ ጓል ክላሱ ግና ኣብ ብሽክለታኡ ክትጒርበት ፋቮረ ከም ዝገበረትሉ ክሓስቦ እንከሎ፡ ካብ ምግራም ንላዕሊ እዩ። ከምቲ ገሪሙንስ", "char_count": 282, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01266", "text": "ገሪማ ኣውጺአሉ ዝብሃል። ለካ ጓል ከተጎራብትን ወዲ ከተጎራብትን በይኑ እዩ። ማራ በይኑ! ኣብ ሓደ ካብ ጽውጽዋያትና፡ ኣብ መንጎ ወኪርን ዝብእን ዘሎ ዝምድና ከም ሰሓቢት መኪናን ዲሞርኮን", "char_count": 118, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01267", "text": "ክምሰል ይኽእል እዩ። ነገረ ዲሞርኮ ንኽልተኡ ዘርብሕ ንኽኸውን እንታይ ይገበር ንዝብል ሕቶ ኣንፊ እንተ ሃበ ከዓየ ነዚ ጽውጽዋይ ዘቕርብ ዘለኹ። ወኪር ንዝህደን እንስሳ ቅድሚ ዝብኢ ትርእዮን ኣብ መጻወድያ ኣያ ዝብኢ ከም ዝኣቱ ትገብርን። ወኪር ሰሓቢት መኪና ኰይና ንዝብኢ ክሳብ እቲ ዝህደን እንስሳ ዘለዎ ቦታ፡ ማለት ክሳብ ናይ ኲናት ቦታ፡ ተብጽሖ። ሽዑ እታ ኵዕሶ ነያ ዝብኢ ትህቦ። በዚ ናይ ሎሚ ኣበሃህላ ትጠብሶ ማለት እዩ። ዝብኢ ንወዮ ዝህደን እንስሳ ምስ ኣውደቖ ልብን ኰላሊትን ምስ በልዖ ዛንጡይ መዓንጡይ ንወኪር ይህባ። ወኪር ድማ ድራ ትረክብ። ሰሓብን ተሰሓብን ዝኸስቡሉ ኵነታት ክፍጠር ክከኣል ኣለዎ። ነዞም ቊንጥር ኣቢለ ናባኹም ናብ መንእሰያት፡", "char_count": 418, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01268", "text": "ነበብቲ ድማ ብቐንዱ ዘቕረብኩዎም ብህሎታት መንእሰያት ክትቅጽልዎም ተስፋ እገብር። ባህ እንተይሉኒ እውን ክቕጽሎም እየ። ክነክስ ወይ ክጅምር ዘይተሸገርኩዶ …።", "char_count": 100, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01270", "text": "ሎሚ ሻምፕዮንስ ሊግ ሻምፕዮንስ ሊግ ናፖሊ - ኢንትራክፍራንክፈርት 8፡45 ድ.ቀ ስላቪያ ፕራጋ - ኣርሰናል 8፡45 ድ.ቀ ሊቨርፑል - ሪያል ማድሪድ 1፡0 ድ.ቀ ፒኤስጂ - ባየር ሙኒክ 1፡0 ድ.ቀ ኣትለቲኮ ማድሪድ - ሰይትን ጊልዮን 1፡0 ድ.ቀ ቶተንሃም - ኮፐንሃገን 1፡0 ድ.ቀ ኦሎምፒያኮስ - ፒኤስቪ 1፡0 ድ.ቀ ጁቬንቱስ - ስፖርቲንግ 1፡0 ድ.ቀ ቦዶ - ሞናኮ 1፡0 ድ.ቀ", "char_count": 241, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01272", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ስፖርት ስፖርት ማእከል - ብሉጻት ተጻወትቲን ኣሰልጠንትን ተሸሊሞም ማእከል - ብሉጻት ተጻወትቲን ኣሰልጠንትን ተሸሊሞም", "char_count": 101, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01273", "text": "ናሆምን ፍትሓዊትን ብሉጻት ተጻወትቲ ተባሂሎም ናሆምን ፍትሓዊትን ብሉጻት ተጻወትቲ ተባሂሎም ኣሚር ዓሊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል፡ ቀዳም 1 ጥቅምቲ፡ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ግጥማት ሱፐር ዲቪዥን ‘ኤ’ (ቀዳማይ ዲቪዥን) 2024-25 ብክልቲኡ ጾታ ብሉጻት ኮይኖም ንዝተረቑሑ ተጻወትቲን ኣሰልጠንትን፡ ኣፍልጦ ዝህብ ሽልማት ዓዲሉ። እዚ ብዓይነቱ ፍሉይን ንመጀመሪያ ግዜኡ ዝተኻየደን ስነስርዓት፡ ኣብ ኣዳራሽ ቤት ጽሕፈት ምሕዳር ዞባ ማእከል ዝተኻየደ ኮይኑ፡ በቲ ዝወሓደ ባጀት ንናይ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ዓለም ፊፋ፡ ኣገባት ምዘናን ምዕዳል ሽልማትን ንምርዓም ዝዓለመ መደብ’ዩ። ኣብቲ ዝተኻየደ መስርሕ ምርጫ፡ ኮሚቴ ተክኔክ ናይቲ ፈደረሽን ኣቐዲሙ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቦታ ብሉጻት ዝበሎም ሰለስተ ተጻወትቲ መሪጹ። ካብ ኣሰልጠንቲ፡ ተዓዘብቲ፡ ጋዜጠኛታት፡ ደያኑ፡ ፈጸምቲ ኣካላትን ኮሚቴ ቴክኒክን በብደረጅኡ ብዝሃብዎ ድምጺ መሰረት ድማ፡ ዕዉታት ሓርዩ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓላዊት ልዳት ኢንሹራንስ ሜሪሮስ ብርሃነ (ጓሉ ንናይ ቅድም ሓላው ልዳት ብርሃነ ብሬታ) ብልጽቲ ሓላዊት ልዳት፡ ኣጥቃዒት ኢንሹራንስ ኣርሴማ ተኽለሃይማኖት ብልጽቲ ትስፍውቲ ተጻዋቲት፡ ኣከፋሊት ደንደን ፍትሓዊት የውሃንስ ድማ፡ ብልጽቲ ተጻዋቲት ኮይነን ተሸሊመን። ዓላሚ ኢንሹራንስ ሚኪኤል ጠዓመ ከኣ፡ ብሉጽ ኣሰልጣኒ ደቂ ኣንስትዮ ቀዳማይ ዲቪዥን ብምዃን ተጸዊዑ። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ፡ ንሽልማት ብሉጽ ሓላዊ ልዳት፡ ናይ ደንደን ክብሮም ሰለሙን፡ ናይ ኣልታሕሪር ያሲን ዳውድን፡ ናይ ቀይሕ ባሕሪ ዓወት መሓረናን ተሓጽዮም። ክብሮም ሰለሙን ድማ፡ 8,2 ሚእታዊት ድምጺ ብምርካብ፡ ጸብለል ኢሉ። ንኣከፋሊ ደንደን ናሆም ታደሰ፡ ንኣከፋሊ ቀይሕ ባሕሪ መድሃኔ ረድኢ፡ ከምኡ’ውን ንኣጥቃዓይ ደንደን ሴም ተኪኤ ናይ መወዳእታ ሕጹያቱ ኣብ ዝገበረ ሽልማት ብሉጽ ተጻዋታይ ድማ፡ 82,16 ሚእታዊት ድምጺ ዝረኸበ ናሆም ታደሰ ተዓዊቱሉ። ኣጥቃዓይ ቀይሕ ባሕሪ ስሞኦን ኣስመላሽ ድማ ብዘይተቓጻጺ ንሽልማት ዝለዓለ ኣመዝጋቢ ሸቶ ዓቲሩ። ንሽልማት ብሉጽ ኣሰልጣኒ፡ ሳሞሶን ሃብተማርያም (ጀለስ) - ደንደን፡ ዩራን ኪዳነን - ኣልታሕሪር፡ ኤርሚያስ ተወልደ (ቲሉ) - ቀይሕ ባሕሪ፡ ናይ መወዳእታ ሰለስተ ሕጹያት ኮይኖም ቀሪቦም። 82% ድምጺ ዝረኸበ ሳምሶን ሃብተማርያም ከኣ፡ ዝበለጸ ኣሰልጣኒ ዝሓለፈ ዓመተ-ስፖርት ተባሂሉ። ብዘይካ’ዚ፡ ብቕዲ 4-3-3 “ናይ ሕልሚ ጋንታ” ኣብ ክልተኡ ጾታ ቆይማ። ኣብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓላዊት ልዳት ኢንሹራንስ ሜሪሮስ ብርሃነ፡ ተኸላኸልቲ ኣድያም ኣቶወብርሃን፡ ሓበን ጎይትኦም፡ ቬኑስ ሃይለስላሰን ካብ ደንደን፡ ሮዳስ ብሉጻት ደያኑ", "char_count": 1487, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01274", "text": "ብሉጻት ደያኑ ብሉጻት ደያኑ ብሉጻት ደያኑ ገለ ካብቶም ኣብቲ ስነ-ስርዓት ዝተረኽቡ ተጻወትቲ (ናይ ሕልሚ ጋንታ ደቂ ተባዕትዮ) ገለ ካብቶም ኣብቲ ስነ-ስርዓት ዝተረኽቡ ተጻወትቲ (ናይ ሕልሚ ጋንታ ደቂ ተባዕትዮ) ትኩእ ካብ ኩባንያ ህንጻ ሰገን፣ ኣከፋፈልቲ ሄርሞን ኢዮብን ፍትሓዊት የውሃንስን ካብ ደንደን፡ ሹሻን መብራህቱ ካብ ገጀረት፣ ኣጥቃዕቲ ኣርሴማ ተኽለሃይማኖትን ፍትሓዊት ማጆርን ካብ ኢንሹራንስ፡ ፍቓዱ ገዳሙ ካብ ደንደን ተሓርየን። ደንደን ድማ፡ ሽዱሽተ ካብ ተጻወትታ ብምኽታት ደሚቓ። ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ሓላው ልዳት ደንደን ክብሮም ሰለሙን፡ ተኸላኸልቲ ዮሴፍ ጸጋይን ናሆም ዓወትን ካብ ደንደን፡ ናትናኤል ተስፋማርያም ካብ ኩባንያ ሰምበል፡ ሄኖክ ርእሶም ካብ ቀይሕ ባሕሪ፣ ኣከፋፈልቲ ናሆም ታደሰን ሴም ተኪአን ካብ ደንደን፡ መድሃኔ ረድኢ ካብ ቀይሕ ባሕሪ፣ ኣጥቃዕቲ ሴም መድሕን ካብ ደንደን፡ ቤንሁር ኣማኒኤል ካብ ቀይሕ ባሕሪ፡ ሴም መብራህቱ ካብ ኩባንያ ሰምበልን ዝሓቖፈት እያ። ኣብዚ’ውን፡ ደንደን ብተመሳሊ ሽዱሽተ ተጻወትቲ ብምኽታት ጸብለል ኢላ። ቀንዲ መቐናቕንታ ቀይሕ ባሕሪ ሰለስተ ኣምሪጻ። ብተወሳኺ፡ ብሉጻት ደያኑ ክልተኡ ጾታ’ውን ተሸሊሞም እዮም። ማእከለይቲ ዳኛ ሱዛና ሰመረኣብ፡ ተሓጋገዝቲ ማእከላይ ዳኛ ኤልሳ የውሃንስ፡ ዮሳን ካሕሳይን ኣልማዝ ዑቕባማርያምን ተሸሊመን። ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ግጥማት ካብ ዝዳነዩ ድማ፡ ማእከላይ ዳኛ ቢንያም በርሀ፡ ተሓጋገዝቲ ኢዮቤል ሚካኤል፡ የውሃንስ ተወልደን ሄኖክ ተስፋሚካኤልን ንሽልማት ብሉጻት ደያኑ ሱፐር ዲቪዝን ኤ ዞባ ማእከል በቒዖም።", "char_count": 898, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01275", "text": "ትዕዝብትታት ትዕዝብትታት * ድሕሪ ደጊም ንሽልማት ባሎን ዲ’ኦር ንጽበየሉ ኣብነት ኣይክህሉን’ዩ። ኵዕሶ እግሪ ሃገርና ናብቲ ናይ ቅድም ክብርታቱ ክምለስ እንተደኣ ኮይኑ፡ ናይ ኩሉ ዜጋ ሓላፍነት ደኣ እምበር፡ ናብ መንግስቲ፡ ትካላትን ናብ ውልቀ ሰባትን ዝድርበ ጾር ኣይኮነን። ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል ጀሚርዎ ዘሎ ንብሉጻት ተጻወትቲን ኣሰልጠንትን ኣፍልጦ ዝህብ ሽልማት፡ ኣብ ተጻወትቲ ጽልዋ ፈጢሩ፡ ኣብ ቀጻሊ ምንቕቓሕ ፈጢሩ፡ ብሉጻት ስፖርተኛታት ክፈርዩ ባይታ ዝፈጥር መደብ’ዩ። * ንሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ዓቢ መልእኽቲ ዝሰደ ስነ ስርዓት። እዚ ብፈደረሽን ዞባ ማእከል ዝተዳለወ መደብ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ብፍላይ ድማ ኣብ ውድራት ሱፐር ዲቪዝን ኤ ዝተሓጽረ ብምዃኑ፡ ነቶም ኣብ ዞባታት ዝጻወቱ ተጻወትቲን ጋንታትን፡ ስምዒት ዋንነት ናይዚ ሽልማት ኣይከሕድረሎምን’ዩ። ሃገራዊ ፈደረሽን፡ ነዚ ናይ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል ከም ተበግሶ ወሲዱ፡ ተመሳሊ ሽልማት ብምድላው ዝርግሐኡ ኣብ መላእ ሃገር ከዕቢ ይግባእ። መታን ድንቂ ተውህቦታትን ብርቂ ርኽበታትን ሓደስቲ ተጻወትን ፍርያት ዞባታትን ባኺኑ ከይተርፍ። * ፈ/ኵ/እ/ዞ/ማእከል ከምዚ ዓይነት ብዓይነቱ ፍሉይ ሽልማት ወዲቡ ከብቅዕ፡ ብመገዲ ማዕከናት ዜና፡ ሰፊሕ ናይ መወዓውዊ መደባት ብዘይ ምሕንጻጹ፡ መቐረት ናይቲ ስነ ስርዓት ኣብ’ቲ ኣዳራሽ ጥራይ ተሓጺሩ ክተርፍ ገይሩዎ’ዩ። ኣብ መጻኢ ግና፡ ኣቐዲሙ ከወዓውዖ ንላቦ። * ግጥማት ቀዳማይ ዲቪዥን ናይ ክልተኡ ጾታ፡ ብቀጻሊ ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ዝተሓዝ ከም ምዃኑ መጠን፡ ዝተመዝገባ ብሉጻት ሸቶታት ናብ መማዪ ኣካል ሰዲድካ፡ ነቲ ኣብ ናይ ብሉጽ ሓላው ልዳት፡ ዝለዓለ ኣመዝጋቢ ሸቶ፡ ብሉጽ ተጻዋታይን ኣሰልጣን ተሓጺሩ ዘሎ ሽልማት፡ ብልጽቲ ሸቶ እንተዝውሰኾ ዝያዳ ምደመቐ - ከምቲ ‘ንሽሮ ጠስሚ እንተወሰኾ . . .’ ዝበሃል። ካብዚ ሓሊፉ’ውን እታ ብልጽቲ ኮይና ዝተረቝሐት ሸቶ፡ ብደረጃ ፊፋ ኣብ ዝካየድ ውድር ብልጽቲ ሸቶ (ሽልማት ፑሽካሽ) ኣብ ውድር ከም እትቐርብ ምግባር። * እዚ ሽልማት ካብ ስያመ ብሉጽ ተጻዋታይ ወጺኡ፡ ብስም ታሪኻዊን ጅግንነታዊን ቦታት ወይ ድማ ብስም ሰራሕቲ ቅያን ታሪኽን ጀጋኑና እንተዝጽዋዕ ዝያዳ ፍሉይነት ምሃልዎ። ብስም ታሪኻውን ጅግንነታውን ቦታት ወይ ጀጋኑ ዝተጸውዐ ሽልማት ዓቲሩ ዝብል፡ ንክብሪ ናይቲ ሽልማት ዘዕቢ ምዀነ፡ ነቲ ዓወት ድማ ወትሩ ተዘካሪ ምገበሮ። ናይቶም ዝተረፉ ሽልማታት’ውን ብተመሳሊ። * ሓደ ካብቲ ንዓበይቲ ስነ-ስርዓት ምዕዳል ሽልማት ዓለምና መቐረቱ ክንኪ ዝገብርዎ ረቛሒታት፡ ዘይምጻእ ወይ ምብኳር ሕጹያት ተጻወትቲን ኣሰልጠንትን’ዩ። ኣብዚ ናይ ሽልማት ኣጋጣሚ እዚ’ውን፡ ብፍላይ ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ንሽልማት ዝበቕዑ ተጻወትቲ ከይተረፈ ኣብቲ ስነ ስርዓት ኣይተረኽቡን። ብኣንጻሩ እቶም ኣብቲ ስነ-ስርዓት ዝተረኽቡ፡ ንሕና’ኸ ነዚ መደብ ንምዕራግ እጃምና ዘይነበርክት ብዘስምዕ፡ ሱፎም (ባድላኦም) ገጥ ኣቢሎም፡ እቲ “ናይ ሕልሚ ጋንታ” ደቂ ኣንስትዮ “ናይ ሕልሚ ጋንታ” ደቂ ኣንስትዮ መደብ ምዕሩግን ተዘካርን ክኸውን ኣብቂዖሞ። * እዚ ሽልማት፡ ንተጻወትቲ ካብ ኢድ ናይ ቅድም ብሉጻት ኤርትራውያን ተጻወትቲ እንተዝውሃቦም ግርም ምኾነ። ካብ ኢድ ሓደ ታሪኻዊ ተጻዋታይ ሽልማት ክትወሃብ ዘሕድረልካ ስምዒት ቀሊል ኣይኮነን። ንኣብነት ናይዚ ዓመት ተዓዋቲ ሽልማት ባሎን ዲ’ኦር ፈረንሳዊ ዑስማን ደምበለ፡ ሽልማቱ ካብ ኢድ ብራዚላዊ ኮኾብ ሮናልዲን’ዩ ተቐቢልዋ። ኣብ ናይ ምስጋና ቃላቱ ድማ፡ ካብቲ እናርኣዮ ዝዓበየ ተጻዋታይ፡ ነታ ሽልማት ምቕባሉ ፍሉይ ስምዒት ከምዘሕደረሉ ኣይሓብኣን። ኤርትራ’ውን ኣብ ናይ ንእስነት ግዜኦም ንምድረ ኣፍሪቃ ዘነቓነቑ ታሪኻውያን ተጻወትቲ ዘለዉዋ ሃገር’ያ። ስለዚ ከምዚ ዓይነት ሽልማት ካብ ኢድ ስሙያት ተጻወትቲ እንተዝዕደል፡ ኣብ ተጻወትቲ ዓቢ ምንቕቓሕ ፈጢሩ ነቲ መደብ መማዕረጎ። እዚ መደብ፡ ብዝማዕረገ ኣገባብን ንቀጻሊ ኣብ መንጎ ተጻወትቲ ናይ ውድር መንፈስ ከሕድር ብዝኽእል መንፈስን ጀሚሩ’ሎ። ቀጻልነቱ ክረጋገጽ ድማ ይግባእ።", "char_count": 2255, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01281", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም ኣመሪካን ቻይናን፡ ወተሃደራዊ መስመራት ቴለፎን ክኸፍታ ተሰማሚዐን ኣመሪካን ቻይናን፡ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ማሌዥያ ኣብ ዘካየዳኦ ዝርብ፡ ወተሃደራዊ መስመር ቴለፎን ዳግማይ ክኸፍታ ተሰማሚዐን ምህላወን፡ ጸሓፊ ክፍሊ ኲናት ኣመሪካ ፒት ሄግሰት ገሊጹ። ቅድሚ ሕጂ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ወተሃደራዊ መስመር ቴለፎን እኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ 202 ግና በይጂንግ ነቲ መስመር ከም ዝቖረጸቶ እዩ ዝሕበር። ሄግሰት፡ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ኳላ ላምፑር - ማለዥያ ምስ ሚኒስተር ምክልኻል ቻይና ኣድሚራል ዶንግ ጁን ተራኺቡ ኣብ ወተሃደራዊ መዳይ ኣመልኪቱ ዝርብ ከም ዘካየደ ገሊጹ። እቲ ርክብ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን ቻይናዊ መዘናኡ ሺ ጂንፒንግን ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ግዜ ኣብ ንግዳዊ ስምዕ ድሕሪ ምብጽሖም ስዒቡ ዝተኻየደ ከም ዝኾነ እዩ ዝግለጽ።", "char_count": 490, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01283", "text": "ንምፍታሕን ማሕለኻታት ንምንካይን፡ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት መስመር ቴለፎን ክንከፍት ተሰማሚዕና ኣሎና፡” ክብል ኣረዲኡ። ኣብ ዝመጽእ ግዜ ድማ ከም እንደገና ተራኺቦም ከም ዝዘራረቡ ገሊጹ። ኣድሚራል ዶንግ ብወገኑ፡ ምስ ሄግሰት ዕዉት ከም ዝነበረ ዝገለጾ ዝርብ ከም ዘካየደ፡ ንማዕከናት ዜና ቻይና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ኣመልኪቱ። እቲ ብዓል ስልጣን ቀጺሉ፡ ዋሽንግተን ምስ ቻይና ናብ ዝኾነ ግጭት ንኸይትኣቱ ንዝኣተወቶ ቃል ከተኽብር ኣተሓሳሲቡ። ዘለንስኪ፡ ሃገሩ ተወሳኺ ሚሳይላት ከም ዝረኸበት ገሊጹ ዩክሬን፡ ስርሓት ኣመሪካ ዝኾነ ‘ፓትርዮት’ ዝተሰምየ መከላኸሊ ኣየር ሚሳይል ካብ ጀርመን ብሓገዝ ከም ዝተቐበለት፡ ፕረዚደንት ናይ’ታ ሃገር ቮለድሚር ዘለንስኪ ገሊጹ።", "char_count": 422, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01285", "text": "ዝዀና ምዕራባውያን ሃገራት፡ ናይ ነዊሕ ርሕቀት ሚሳይል ብመልክዕ ሓገዝ ንኽህብኣ ተደጋሚ ጻውዒት ከተቕርብ ከም ዝጸንሐት ይዝከር። መጽሄት ‘ኒውዮርክ ታይምስ’ ኣብ ዝሓለፈ ግንቦት ኣብ ዝዘርግሓቶ ሓበሬታ፡ ዩክሬን ሸሞንተ ፓትርዮት ሚሳይላት ከም እትውን፡ ካብኡ ግና እቲ ሽዱሽተ ጥራይ ከም ዝሰርሕ ገሊጻ ነይራ።", "char_count": 195, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01286", "text": "ፕረዚደንት ዘለንስኪ ዝሓለፈ ሰንበት ብማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ ንቻንስለር ጀርመን ፍሪድሪክ መርዝ ድሕሪ ምስጋን፡ “ስምዕና ተፈጺሙ ኣሎ። ሕጂ ኣብ ዩክሬን ብዙሕ ሚሳይላት ኣሎ። ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ከኣ ኣብ ስራሕ ከነውዕሎ ኢና፡” ክብል ገሊጹ። ዘለንስኪ ቀጺሉ፡ “ኣብ መላእ መሬት ዩክሬን ንዝርከቡ ኣገደስቲ ትሕተቅርጺታትን ከተማታትናን ንምሕላው፡ ተወሰኽቲ መከላኸሊ ኣየር ሚሳይላት የድልዩና እዮም። ንምርካቦም ድማ ከይተሓለልና ክንሰርሕ ኢና፡” ክብል ኣረዲኡ። ሚኒስትሪ ምክልኻል ሩስያ ብወገኑ፡ ሰራዊት ሩስያ ካብ 2023 ጀሚሩ ንኣስታት 40 ካብቲ ናብ ዩክሬን ብሓገዝ ዝተላእከ ፓትሪዮት ሚሳይላት ወቒዑ ከም ዘዕነወ ይሕብር። ሞስኮ፡ ናይ ዩክሬን ዝለኣኽ ዝዀነ ይዅን ወተሃደራዊ ሓገዝ፡ ነቲ ኣብ ዓውደ ኲናት ዘሎ ኩነታት ፈጺሙ ከም ዘይቅይሮ’ያ ደጋጊማ ተጠንቅቕ ዘላ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ‘ቶማሃውክ’ ዝተሰምየ ዝተራቐ ሚሳይል ናብ ዩክሬን ካብ ምልኣኽ እኳ እንተ ተቘጠበ፡ ኣባላት ኔቶ ዝዀና ሃገራት ምዕራብ ግና ኣጽዋር ካብ ኣመሪካ ገዚአን ንኪየቭ ክቕርባላ ከም ዘፍቀደ እዩ ዝግለጽ።", "char_count": 643, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01288", "text": "ዕጡቓት ጉጅለታት ንምካት ብዝብል ጉልባብ ንወገናዊ ወተሃደራዊ ምትእትታው ኣመሪካ ከም ዝነጸገቶ ኣፍሊጣ። ኣፈኛ ፕረዚደንት ናይጀርያ - ዳንኤል ብዋላ ነዚ ዝገለጸ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ናብ ናይጀርያ ሰራዊት ክልእኽ ወይ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ከካይድ ይዳሎ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጹ እዩ። እቲ ኣፈኛ ቀጺሉ፡ “ናይጀርያ ልኡላዊት ሃገር እያ። ምስ ኣህጉራውያን መሻርኽቲ ክትተሓባበር ጽቡቕ እኳ እንተኾነ፡ ዝኾነ", "char_count": 262, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01289", "text": "ዓይነት ምትእትታው ግን ንልኡላውነትና ዘኽብር ክኸውን ኣለዎ። ኣመሪካ ድማ ብዘይ ፍቓድ ናይጀርያ ወገናዊ ኣፍጋኒስታን - ብምንቅጥቃጥ ምድሪ 20 ሰባት ሞይቶም ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ኣፍጋኒስታን ኣብ እትርከብ ከተማ ማዛር-ኢ-ሸሪፍ ብዘጋጠመ 6.3 ሬክተር ዝዓቐኑ ሓያል ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ ብውሕዱ 20 ሰባት ከም ዝሞቱን ካልኦት ኣማኢት ሰባት ድማ ከም ዝቖሰሉን፡ ሰብ መዚ ናይ’ታ ሃገር ኣፍሊጦም። በቲ ትማሊ ሰኑይ ዘጋጠመ ባህርያዊ ሓደጋ፡ ኣብታ ከተማ ዝርከብ ጥንታዊ ምዃኑ ዝተነግረሉ መስጊድ ከቢድ ዕንወት ከም ዝወረዶ፡ እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም ኣረዲኦም። ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጥዕና ናይታ ሃገር ሻርፋት ዛማን፡ ቁጽሪ ቁሱላት ልዕሊ 50 በጺሑ ከም ዘሎ ድሕሪ ምሕባር፡ ኣብ’ተን ኣዝየን ዝተሃስያ ኣውራጃታት ባልክን ሳማንጋን ብዙሓት ሰባት ገና ብፍርስራስ ተጸቒጦም ብምህላዎም፡ ቁጽሪ ግዳያት ከይውስኽ ተሰጊኡ ከም ዘሎ ገሊጹ። ትካላት ጥዕና ድማ፡ ቅልጡፍ ረዲኤት ንምሃብ ኣብ ቀረባ ቦታ ተደኲነን ንግዳያት ንምርዳእ ተዳልየን ከም ዘለዋ ሓቢሩ። ዛማን፡ ኣባላት ህይወት ኣድሕን ናይ’ታ ሃገር በቲ ፍርስራስ ተጸቒጦም ንዝርከቡ ግዳያት ንምርዳእ ስርሖም ብግቡእ የሰላስሉ ከም ዘለዉን፡ ብዙሓት ሰባት ይድሕኑ ምህላዎምን እውን ወሲኹ ኣረዲኡ። ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣፍጋኒስታን ብወገኑ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ ንግዳያት ናይ’ቲ ሓደጋ ኣድላዪ ደገፍ ከም ዝህብ ኣፍሊጡ። ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰ’ውን፡ ኣብ ኣኽራናት ምብራቓዊ ክፋል ኣፍጋኒስታን ብዘጋጠመ 6.0 ሬክተር ዝዓቐኑ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ ልዕሊ 1,10 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ሰነዳት ናይ’ታ ሃገር የመልክቱ።", "char_count": 929, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01293", "text": "ዝቕተሉ ዘለዉ ሰዓብቲ እምነት ክርስትና ዝበሎም ናይጀርያውያን ኣሰካፊ ደረጃ በጺሑ ከም ዘሎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ መንግስቲ ናይጀርያ ኣብቲ ጉዳይ ኢዱ እንተ ዘየእትዩ፡ ሃገሩ ንናይጀርያ ትህቦ ሓገዝ ደው ከም እተብሎ’ውን ኣጠንቒቑ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ኣባል ባይቶ ኣመሪካ ራይሊ ሙር፡ ሎሚ ዓመት ጥራይ ኣብታ ሃገር ልዕሊ ሸውዓተ ሽሕ ናይጀርያውያን ሰዓብቲ ክርስትና ከም ዝተቐትሉን፡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ካልኦት ድማ ከም ዝተጨውዩን ካብ መረበቶም ከም ዝተዘናበሉን ብምግላጽ፡ እቲ ቅትለት ብህጹጽ ደው ንኽብል ቅልጡፍ ስጉምቲ ክውሰድ ጸዊዑ ነይሩ። እንተዀነ፡ ኣብ ናይጀርያ ብሽበራዊ ጉጅለ ቦኮሓራምን ካልኦት ጥሩፋት ዕጡቓት ጉጅለታትን ዝፍጸም ዘሎ ተደጋሚ መጥቃዕትታት ብዝሒ ግዳይ ዝዀኑ ዘለዉ ሰዓብቲ ምስልምና ምዃኖም ዘመልከቱ ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ፡ ምሕዳር ትራምፕ ዘስምዖ ዘሎ ምፍርራህ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ወድዓዊ ኩነታት ብግቡእ ዘየገናዘበ ወገናዊ ምዃኑ የረድኡ።", "char_count": 540, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01294", "text": "ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ዓባስ ኣራግቺ፡ ሃገሩ ካብ ኣመሪካን መሻርኽታን ዝመጽኣ ጸቕጢ ብዘየገድስ፡ ምህብታም ዩራንዩም ደው ከም ዘይተብል ኣፍሊጡ።", "char_count": 95, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01295", "text": "እቲ ሚኒስተር ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ዝሓለፈ ሰነ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካየድኦ ጽዑቕ ደብዳብ ነፈርቲ፡ ንመደብ ምህብታም ዩራንዩም ደው ከብሎ ከም ዘይከኣለ ገሊጹ። ንሱ፡ “ምህብታም ዩራንየም ደው ኣይከነብሎን ኢና። ብኲናት ክብጻሕ ዘይክኣለ ዓወት ድማ ብፖለቲካዊ መንገዲ ክብጻሕ ኣይክእልን እዩ፡” ክብል’ውን ኣጠንቂቑ።", "char_count": 223, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "184a60eaa335414040192e2a965c10d4291c6f6268eddfc7409e53ea2ea1a40d:01297", "text": "ግና፡ ኣመሪካ ነቲ ኣቐሚጣቶ ዘላ ዘይቅቡል ቅድመ ኩነታት ከተልዕሎ ከም ዘለዋ ኣተሓሳሲቡ። ሚኒስተር ኣራግቺ ኣብ መወዳእታ፡ መደብ ምዕባል ሚሳይል ኢራን ናብ መኣዲ ዘተ ፈጺሙ ከም ዘይቀርብ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣጽዋሮም ንዝኾነ ወገን ኣሕሊፎም ክህቡ ኣብ ትሕቲ ዝዀነ ይኹን ኩነታት ፍቓደኛታት ከም ዘይኰኑ ኣስሚሩሉ። እስራኤል ኣብ ዝሓለፈ እዋን ን12 መዓልታት ዝቐጸለ መጥቃዕቲ ኣየር ኣብ ልዕሊ ኢራን ድሕሪ ምክያዳ፡ እቲ ብመንኛነት ዖማን ዝካየድ ዝነበረ ዝርብ ኢራን ኣመሪካን ተቛሪጹ ከም ዘሎ ጸብጻባት ይሕብሩ።", "char_count": 320, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01305", "text": "ተመሃሮ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣፋምቦ፡ ኣብ ትግባረ መደባት ልምዓትን ተጠቃምነት ህዝቢ ኣብ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ዘትዩ።", "char_count": 82, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01309", "text": "ተራን ምትብባዕን መምህራን፡ ወለዲን መሻርኽትን ክዓዝ ተላብዩ። ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር ፍስሃየ ኪዳነ ብወገኑ፡ ብቑዕ መምህር ብቑዕ ተመሃራይ ስለዝሃንጽ፡ መምህራን", "char_count": 107, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01313", "text": "ንቕሓት ህዝቢ ኣብ ተጠቃምነት ዝተዋደ ትካላት ንምብራኽ፡ ሰራሕተኛታት ተራኦም ክብ ከብሉ ጸዊዖም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊ ጨንፈር ጥዕና ዶ/ር ዓሊ ሓሎ፡ መሰረት ናይ ኩሉ ምዕባለ ትምህርቲ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣብ ትምህርቲ ንዝግበር ዘሎ ወፍሪ፡ ህዝቢ ብሓፈሻ መንእሰያት ድማ ብቐንዱ ዕላማኡ ተገንዚቦም ብግቡእ ክጥቀሙሉ ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 213, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01315", "text": "ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ጨንፈር ዞባ ዓንሰባ፡ ምስ ሚኒስትሪ ጥዕና ብምውህሃድ፡ ብ24ን 25ን ሕዳር ኣብ ንኡሳን ዞባታት ሓልሓልን ኣስማጥን ንኣለይቲ ስንኩላን፡ ኣባላት ማሕበር፡ ኣመሓደርቲ ከባቢን መሻርኽትን ስልጠና ወዲቡ።", "char_count": 147, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01317", "text": "ክንክን ጽሬትን ምስ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ወገናት፣ ከምኡ’ውን ካልእ ተዛማዲ ዛዕባታት ዘጠቓለ ነይሩ። ኣደ-መንበር ማሕበር ወ/ሮ ገነት ሃብተ፡ ማሕበር - ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ካብ ሕብረተሰብ ተገሊሎም ጾር ስድራቤትን ሃገርን ንኸይኮኑ ኣበርቲዑ ክሰርሕ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ እቲ ዝተዋህበ ስልጠና ናቱ ኣካል ከምዝኾነ ኣነጺራ።", "char_count": 218, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01318", "text": "ሓላፊ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ኣቶ ተኸስተ ዘርኣይ ብወገኑ፡ ሕብረተሰብ ኣድላይነትን ኣገዳስነትን ምውዳብ ኣብ ማሕበር ብግቡእ ተገንዚቡ ደቁ ክሰድ ምኽኣሉ፡ መርኣያ እናበረኸ ዝመጸ ደረጃ ንቕሓት ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ብማሕበር ዝካየድ ንጥፈታት ንምዕዋት ብውህደት ክስራሕ ተላብዩ።", "char_count": 180, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01320", "text": "ኣረዳድኣን ኣተኣላልያን ስንኩላን ዘማእዝን ምዃኑ ብምሕባር፡ ሰልጠንቲ ብዝግባእ ክሰርሑሉን ነቲ ፍልጠት ናብ ካልኦት ከመሓላልፍዎን ተማሕጺኑ። ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ልዕሊ 1 ሽሕን 36 ኣብ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ዝተጠርነፉ ወገናት ኣለዉ። ሓጋዝ - ኣስታት 50 ሽሕ ጥሪት ተኸቲበን ሕብረተሰባት ካበይ ናበይ ብኸመይ፧ ሕብረተሰባት ካበይ ናበይ ብኸመይ፧ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ - ምሕዳራት ከባቢ ሓሽሻይ፡ ባዶብ፡ ፋና፡ ዓድ-ፋካይ፡ ኢዳምር፡ ዓዳለት፡ ሓርነት፡ ኣወንጀሊ፡ ኣሸራ፡ ግላስን እንጭናቕን፡ ካብ 24 ክሳብ 28 ሕዳር ወፍሪ ክታበት ጥሪት ተኻዪዱ። ብመሰረት ሓበሬታ ቤት-ጽሕፈት ሃብቲ እንስሳ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ 18 ነቝጣታት ኣብ ዝተኻየደ መደብ፡ 35 ሽሕ ጤለ-በጊዕ ጸረ-ጉልሓይ መሰል ሕማም፣ 12,40 ከብቲ ጸረ ሕማም ፍሮማይ፣ ልዕሊ 60 ኣኽላባት ድማ ጸረ-ሕማም ዕቡድ ከልቢ ተኸቲበን። እቲ ወፍሪ፡ ኣብ ምሕዳራት ከባቢ ሸበቕ፡ ዓድ-ዑመርን ዓድ-ኣረይን ዝመጽእ ሳምንታት ክካየድ ምዃኑ፡ እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ወሲኹ ኣብሪሁ። ሰብ-ሞያ ሕርሻ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ዕላማ ናይ’ቲ ክታበት - ጥዕና ጥሪት ብምውሓስ ድሕነት ሕብረተሰብ ምርግጋጽ ምዃኑ ጠቒሶም፡ ጓሶትን ወነንቲ ጥሪትን ንቕሓቶም ኣብ ክታበት ብምብራኽ ጥሪቶም ኣብ ዝተመደበ ግዜን ቦታን ከቕርቡ፣ ተርእዮ ሕማም ምስ ዘጓንፎም ድማ ተቐላጢፎም ሞያዊ ሓገዝ ክሓቱ ተላብዮም። ወነንቲ ጥሪት ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ስለ’ቲ ብናጻ ዝወሃብ ክታበት ብምስጋን፡ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብ ጥሪት ዝርአ ዝነበረ ሕማት ከምዝጎደለ ሓቢሮም። ወፍሪ ክታበት ጥሪት፡ ኣብ መላእ ዞባ ዓንሰባ ይካየድ ከምዘሎን ውጽኢታዊ ከምዝዀነን፡ እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ የነጽር። ኣገዳስነት ልምዓታዊ . ኣገዳስነት ልምዓታዊ . ወልፊ ሓሶት ይፍወስዶ ወልፊ ሓሶት ይፍወስዶ ፊፋ ስልጠና ላዕለዎት. ፊፋ ስልጠና ላዕለዎት. 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ", "char_count": 1119, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01328", "text": "ኢብራሂም ሓጅ ሜልቦርን ኣውስትራልያ ሎሚ! በዛ ታሪኻዊት መጽሓፍ፡ “ዖናን በስክዲራ” ተደቢስናን ሓዘንና ዓጺናን! ደራሲን ተመራማሪን ነጸረኣብ ኣዛዚ ኣብዛ ብልጽትን ብርቂን ዝኾነት ታሪኻዊት መጽሓፉ “ዖናን በስክዲራን” ሰፊሕ ምርምርን መጽናዕትን ከም ዘካየደ ነታ መጽሓፍ ዘንበ ብልዑልን ልባውን ኣድንቖት ከም ዘስተማቕራ ኣይጠራጠርን። እቲ ዘካየዶ መጽናዕቲ ኣዝዩ ደቂቕን ዓሚቚን ምዃኑ፡ እቲ ምስ 12 ሰባት ዘካየዶ ቃለ-መጠይቕ ዘረጋግጾ ህያው ጭብጢ እዩ። ኣነ ካብዛ ሒደት ተወዳደርቲ ዝርከቡዋ፡ ታሪኻዊት ዝኾነት ሰናዲት መጽሓፍ “ዖናን በስክዲራ”፡ ዘዋህለልኩዎ ሓፈሻዊ ጦብላሕታይ ገምጋም ክህብ ከለኹ፡ ምስዚ ብርቂ ዝኾነ ናይ ስነዳ ዕዮ ዝመጣጠን ተኽእሎ ከም ዘይውን ኣቐዲመ እመን። ዕላማ ናይዛ ታሪኻዊት ብርቂ መጽሓፍ፡ ብክፍሊ ምርምርን ስነዳን፡ ኣሕተምቲ ሕድሪ፡ ብኸምዚ ዝስዕብ ቃላት", "char_count": 497, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01330", "text": "ትምህርቲ ብምውሳድ ኣብ መጻኢ ንኸይድገም ውሕስነት ዝኸውን ታሪኻዊ ንቕሓት ምዅስኳስ እዩ። ታሪኽና ዘይምርሳዕን ምዝጋብን ከኣ፡ ነቲ ምስ ጎረባብትና ህዝብታት ክህልወና እንብህጎ፡ ንነባሪ ሰላምን ምልላእን እነካይዶ ቀጻሊ", "char_count": 137, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01331", "text": "ቃልሲ መበገሲ እዩ።” ደራሲ ኣብዛ መጽሓፍ’ዚኣ፡ ከም ሰናዲን ተመራማሪን ጥራይ ዘይኮነስ ከም ኣባል ስድራ ቤት ናይቶም ዝሃለቑን ውጻእ መዓትን ኮይኑ እዩ ዝቐርብ። ስለዝኾነ ድማ እዩ ምስቶም ስድራቤት ግዳያትን ውጻእ መዓትን ሓቢሩ ክነብዕ ንዕዘቦ። ነባይ እውን ከይፈተወ ምስኦም ሓቢሩ ክነብዕ ይግደድ። ብፍሉይ ኣስማት ግዳያት ኣቦይ ዑመር፡ ኣቦይ ኣረይ፡ ኣደይ ኣመተ. ወዘተረፈ. እናበለ ምዝንታዉ ንነብሱ ከም ኣካሎም ኮይኑ ይሰርሖ ምንባሩ ንዕዘብ።", "char_count": 282, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01332", "text": "ንውሽጣዊ ስምዒቱ ድማ በዘን ዝስዕባ ቃላት ክገልጽ ከሎ ንረኽቦ፥ “.ብዛዕባ’ቲ ኣብ በስክዲራ ዘጋጠመ ኣሰቃቒ ህልቂት እንክሰምዕ፡ ሓደ ካብ ናይ ካልእ ዝበኣሰ ስለዝኾነ ኣእምሮይ ብጭንቀት ይናወጽ። ብፍላይ ነቲ ምስ ግዳያትን ስድራ ቤት ግዳያትን ዘካየድኩዎ ቃለ መሕተት ደጊመ ክሰምዖ ከለኹ፡", "char_count": 182, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01334", "text": "ዘሕለፍኩወን መዓልታት ውሑዳት ኣይኮናን.” ግዳያት፡ ነዚ መጽሓፍ ክንዮ ምስናድ ኩነታቶም ንኽፈልጥ ዝሓት ሰብ ምርካቦም ከም ደበስ እዮም ዝቖጽሩዎ። በዚ ድማ’ዩ ገለ ካብቶም ንቃለ-መጠይቕ ዝቐረቡ ውጻእ መዓትን መቕርብ ዝሃለቑን፡ እዚ ናይ ስነዳ ዕዮ ዘሕደረሎም ውሽጣዊ", "char_count": 168, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01335", "text": "ስምዒት ብከምዚ ዝስዕብ ዝገልጽዎ፥ “.ሎሚ እንታይ እዩ ጎኒፍኩም ዝብል ብምርካብና ብሓቂ ተደቢስና፡ ሞትናን ሕሰምናን እንቋዕ ተደፊኑ ኣይተረፈ. ሎሚ ተፈዊስና.” ከኣ ይብሉ። ንሕና’ውን ከም ነበብቲ በዚ ኣዝዩ ዓቢ ናይ ስነዳ ስራሕ “ተደቢስና፡ ሓዘንና ዓጺና” እንተበልኩ ምግናን ኣይኮነን። እቲ ስራሕ ኣዝዩ በዳሂ ምንባሩ፡ ደራሲ ኣብ መስርሕ ስነዳ ሓበሬታ ናይ ምእካብ ብድሆታት ከምዝነበሮ በዚ ዝስዕብ ይገልጾ፥ “.ፍርቂ ዘመን ሓሊፉ፡ ናይ ኩሎም ውጻእ መዓት ምስክርነት ክትረክብ ኢልካ ዘይሕሰብ’ዩ። ካብቲ ኣሰቃቒ ግፍዒ ብዕድል ዝደሓኑ፡ ሎሚ ዳርጋ መብዛሕትኦም ብህይወት የለዉን። እቶም ብህይወት ዘለዉ እውን ከም ደቂ ዛግራ ፈቐዶኡ ተበታቲኖም፡ ንኽርከቡ ቀሊል ዘይኮነ መሰናኽላት ተሓሊፉ.” ይብል እሞ ቀጺሉ “.ኣብ’ዚ መጽሓፍ ቀሪቡ ዘሎ ዛንታት፡ ሓደ ጸሓፊ ካብ ብዙሓት ኣዘንተውቲ ዝኣከቦ ሓበሬታ ብናይ ውልቁ ኩርናዕ perspective ከቕርቦ ዝፈተነ ጥራሕ ምዃኑ ምግንዛብ ከድሊ እዩ.” ይብል። ስነ ጽሑፋዊ ጽባቐ ስነ ጽሑፋዊ ጽባቐ ደራሲ ነቲ ናይ ስነዳ ዕዮ ብስነፍልጠታውን ኣካዳሚያውን ኣገባብ ኣብ ርእሲ ምቕራቡ፡ ነቲ ኣብቲ መጽሓፍ ተጠቒምሉ ዘሎ ስነጥበባዊ ኣቀራርባ (an undercurent literary touch) ስነጥበብ ንዘስተማቕር ነባቢ ከም ዝምስጥ ኣይጠራጠርን። ጎኒ ንጎኒ እቲ ኣሰቃቒ ዝኾነ ዛንታ፡ እቲ ውሕሉል ስነ-ጥበባዊ ኣቀራርባ፡ ንነባቢ እንሓንሳእ፡ ካብቲ ዘሕዝን ፍጻመታት ግዝያዊ እፎይታ ወይ ምዅላፍ (distraction) ዕድል ፈጢሩ ከም እተዕርፍ ይገብር። ደራሲ፡ ነባቢ ናይቲ ዝስዓበ ኣሰቃቒ ህልቂት ምሉእ ስእሊ ምእንቲ ክህልዎ፡ ከም ድሕረ ባይታ ንወተሃደራዊ ስርሒት ቅትለት ሜጀር ጀነራል ተሾመ እርገቱ ብጽፉፍ ኣገባብ ብምቕራብ ዛንታኡ ይፍልም። ከም ሳዕቤን ናይ’ቲ ብተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተቐንጸለ ዓቢ ጀነራል፡ ዓበይቲ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ሃጸይ ሃይለስላሰ ከይተረፈ ኣእምሮኣዊ ጭንቀትን ፍርሕን ከም ዘሕደረሉ፡ ብዘደንቕ ጥበብ ተገሊጹ ኣሎ። ሜጀር ጀነራል ተሾመ እርገቱ፡ ብ21 ሕዳር 1970 ብመኪና ካብ ኣስመራ ናብ ከረን ኣብ ዝጐዓዘሉ ዝነበረ ብስዉእ ጀግና ገብረሂወት ገብረስላሰ (ወዲ ሕምብርቲ) ብእትምራሕ ናይ ተሓኤ ሓይሊ (3) ተቐቲሉ። ሃጸይ ሃይለስላሰ ንቅትለት ጀነራል ብኸመይ ከም ዝሰመዖ ደራሲ በዚ ዝስዕብ ይገልጾ፡ “ሜጀር ጀነራል ተሾመ ኣብ ዝተቐትለሉ እዋን ንጉስ ሃይለስላሰ ኣብ ሃረር ወተሃደራዊ ኣካዳሚ፡ ኣብ ጽንብል መረቕታ መኰነናት ተጸሚዱ ነበረ። ነቲ ናይ መርድእ መልእኽቲ ብሕሹኽታ ምስ ነገሩዎ፡ ካብ መቐመጢኡ ብድ ኢሉ ንደገ ወጸ።. ሃጸይ ሃይስላሰ፡ ኣብ ከምዚ ናይ ክብሪ እንግዶት እናሃለወ ሕማቕ ዜና ክሰምዕ መጀመርታኡ ኣይነበረን። እቲ ኣብ 1960 በቶም ክልተ ኣሕዋት (መንግስቱ ንዋይን ግርማሜ ንዋይን) ዝተፈተነ መፈንቅለ መንግስቲ፡ እቲ ንጉስ ነቲ ሕማቕ ዜና ኣብ ብራዚል እንከሎ እዩ ብፕሬዚደንተ ኩቢሸት ተነጊሩዎ” ብምባል ምስ ካልእ ታሪኻዊ ፍጻመ ኣተኣሳሲሩ ይገልጾ። ድሕሪ’ዚ ደራሲ ናብ ቀንዲ ትሕዝቶ ናይቲ መጽሓፍ ብምእታው ከም ግብረ መልሲ ናይዚ ወተሃደራዊ ስርሒት’ዚ፡ ሃጸይ ሃይለስላሰን ኣዘዝቲ ሰራዊቱን ኣብ ልዕሊ ዓድታት ሰንሒት ዝፈጸምዎ ህልቂት ብዘሕዝን ቃላት ይትርኽ። ኣርእስቲ ናይታ መጽሓፍ ከኣ በተን ኣብቲ ህልቂት ዝለዓለ ዋጋ ዝኸፈላ ማንታ ዓድታት ‘ዖናን በስክዲራን’ ተሰምዩ ንረኽቦ።", "char_count": 1894, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01336", "text": "ስነ-ልቦናዊ መጐት ስነ-ልቦናዊ መጐት ደራሲ ንህልቂት ካብ ዘስዓቦ ሓዘን ጓህን ቊሩብ ፍንት ኢሉ ከም ተዓዛባይ ነዚ ዝስዕብ ሰብኣዊ መጎት ኣልዒሉ ንነባቢ ይዕድም፥ “.መቸም ነዚ ዝመስል ዛንታ ሰሚዕካ፡ ብዛዕባ ግዳያት ጥራይ ተዛሪብካ ምሕላፍ፡ ንምሉእነት ናይቲ ዛንታ የጉድሎ እዩ። ናይቶም ነዚ ኣሰቃቒ ህልቂት ዝፈጸሙ ቀተልቲ ስነ-ልቦና ወይ ሃቀናኸ እንታይ ነይሩ? ኢልካ ክትሓስብ ግዲ ይኸውን። ኣብዚ “ቅተል” ተባሂሎም “ስለምንታይ” ከይበሉ ትእዛዝ ከተግብሩ ግዴታ ናይ ዝነበሮም ተራ ወተሃደራት ኩነተ-ኣእምሮ ኣይኮነን ዘገድስ። ሃንደስትን ኣዘዝትን ናይቲ ህልቂት ከመይ ዝበለ ስነ-ልቦና ነይሩዎም ኢልካ ምሕታት እዩ እቲ ኣገዳሲ.” ብምባል ይምጉት። እታ መጽሓፍ ብዛዕባ እቲ ዘሰቅቕ ዛንታ ህልቂት ብዝርዝር ትገልጽ’ኳ እንተኾነት፡ ንእግረ መገድኻ ትረኽቦ ፍልጠት ውሑድ ኣይኮነን። ንኣብነት፡ “በስክዲራ” ዝብል ቃል እንታይ ማለት ምዃኑ በስክ=ዒቃ፡ ዲራ = ዱማ. ካብ ከባቢ እታ ዓዲ ዝርከብ ገና ኣሰሩ ዘይጠፍአ ገረብ ዒቃን ዱማን ዝረዓመቶ ስም ምዃኑ ትፈልጥ። ብተመሳሊ ብዛዕባ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታ ዖና “እቲ ዖና ዝብል ቃል ብትግርኛን ትግራይትን፡ ቀደም ዝተገድፈ ወይ ዝባደመ” ማለት ከም ዝኾነ ኣብታ መጽሓፍ ተገሊጹ ኣሎ። ብእንግሊዘኛ ምናልባሽ፡ ነቲ “forsaken/deserted” ዝብል ቃል ዝትክእ ቃል ክኸውን ዝኽእል ይመስለኒ። ቀጺሉ ቅድሚ ዖና ምባላ ሽማ “ሻካት” እዩ ነይሩ ይብል። ብተደጋሚ ወራት ዓንያ ስማ ናብ ዖና ከም ዝተቐየረ ድማ ይሕብር። ኣብቲ መጽሓፍ ተገሊጹ ከምዘሎ፡ “ዖና ነዊሕ ድሕረ ባይታ ንግዳዊ ንጥፈታት ዝነበራ እያ። ካብ ሳሕል ክሳብ ሰዋኪን .ካብ ባርካ ክሳብ ስናር፡ ካብ ባጽዕን ከበሳታት ኤርትራን ኢትዮጵያን.ንዖና ረጊጹ ዝሓልፍ ዕሙር መስመር ንግዲ ነይሩዋ.” ይብል። ታሪኻዊ ድሕረ ባይታ ናይ’ታ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ብጥንታውነት ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ትስራዕ፡ ገዳም ማርያም፡ ኣብ ደብረሲና እያ ትርከብ። 474 ድሕሪ ልደት ክርስቶስ ድማ ተመስሪታ። ሓቂ ይሓይሽ፡ ከምዚ ዘኹርዕ ዛንታ ዘለዎ ገዳም ከም እንውን ጨሪሸ ኣይፈልጥን ነይረ። ብድርኺት መጽሓፍ ዖናን በሲክዲራን ድማ ነዚ ጥንታዊ ገዳም ንኸበጽሕ ተሃንጥየ ኣለኹ! ገለ ካብ ዘሕዝን ዛንታት ገለ ካብ ዘሕዝን ዛንታት ሓንቲ ካብቶም ውጻእ መዓት በስክዲራ ዝኾነት መርየም ዘርኦም (ነጸረኣብ ‘ይማ መርየም’ ኢሉ እዩ ዝጽወዓ) ዘሕዝን ተዘክሮታ በዚ ዝስዕብ ትጸውዮ፥ “ዒድ’ዩ ነይሩ፡ ንግሆ ምስቶም ካብ ኩሉ ዓድታት ዝመጹ ብሓባር ኣኪቦምና።", "char_count": 1400, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01337", "text": "ክልተ ኣዝዮም ነዋሕቲ ወተሃደራት መጺኦም፡ ‘ወንበዴታት ርኢኹም’ዶ?’ ኢሎም ሓቲቶምና። ‘ኣይረኣናን’ ኢልናዮም። ዳሕራይ፡ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ዓባይ ገረብ ተኣኪብና ውዒልና። ቆልዑ ብጽምኢ ምስ ግዓሩ. ናይ ምሸት ምስ ኮነ፡ ‘ነፋሪት ትመጽእ ኣላ’ ተባሂሉ መስጊድ ኣተና። ‘ኣጣቕዑ’ ኢሎምና", "char_count": 180, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01338", "text": "ኣጣቒዕና፡ ‘ዕል’ በሉ’ውን ተባሂልና። ምስ ዓለልና ረሽሪሾምና!” እቲ ብኣልማ (indiscriminate) ዝተፈጸመ መርሸንቲ ክሳብ ክንደይ ዘሰክሕ ምዃኑ ደራሲ ጽቡቕ ገይሩ ገሊጹዎ ኣሎ። “ከም ዝፍለጥ ኣብ ውሽጢ መስጊድ በስክዲራ ዝሃለቑ፡ ካብ ኩሉ ክሊ ዕድመ እዮም ነይሮም። ኣብ ማህጸን ኣዴታቶም ዝነበሩ፡ መዓልታት ጥራይ ዝቖጸሩ ዕሸላት፡ ቆልዑ፡ ጎራዙት፡ ኣባጽሕ፡ ኣቦታት፡ ኣደታት፡ ኣረጋውያን እዮም።” ብምባል ይገልጾ። ብዛዕባ እታ ካብ ህልቂት በስክዲራ ብህይወት ወጺኣ ዕጫኣ ዝኽትምናን ስንክልናን ዝኾነ መድህን ሑመድ፡ ኩነታት ክገልጽ ከሎ ድማ “.መድህን ድሕሪ ነዊሕ ክንክን ካብ ሆስፒታል ወጺኣ ምስ ድሌታ ዘየጉድሉ ኣዝማዳ እያ ተጸጊዓ። ድሕሪ ወለዳ ጠምያ ኣይሓደረትን ዓሪቓ’ውን ጥራይ ዝባና ኣይተረኣየትን። እዚ ግን ብጩግራፍ", "char_count": 464, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01340", "text": "ኣይማመቖትን፣ ኣብ ቁልዕነታ ምስ መሳቱኣ ክትዘል ኣይተዓደለትን። ንእግራ ስንክልና ንውሽጢ ድማ ሕሱም ዝኽትምና መቚሖም ቀይዶማ” እናበለ ንመከራኣ ይጸዊ። ኣብ ትሕቲ እቲ “ህልቂት በስክዲራ ካብ ልሳን ግፉዓት” ዝብል ኣርእስቲ ዝጸሓፈን ልቢ ዝትንክፋ ዛንታት ቆጺርካ ዘይውዳእ ኣሰቃቒ ዛንታት ትነብ። ትስዕብ ዛንታ ድማ ካብታ ቅድመኣ ዝነበረት ብዝያዳ ተንበዓካ። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ኣገዳስነት ልምዓታዊ ፖሊሲታት ንቑጠባዊ ዕብየት ሉል ተስፋይ", "char_count": 305, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01344", "text": "ምድባት’ዩ ዝኽፈል። እቲ ምድባት ድማ ፍልመ-ዴሳዊ፡ ጊልያዊ፡ መስፍናዊ፡ ርእሰማላዊ፡ ዴሳዊ፡ ድሕረ-ዘመናዊ ወይ ድሕረ-ኢንዱስትርያዊ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣቦ ዘመናዊ ስነቑጠባ ተባሂሉ ዝጥቀስ ስኮትላንዳዊ ኣዳም ስሚዝ እዩ። እታ፡ ኣብ 176 ዘሕተማ “ዳህሳስ፡ ንባህርን መንቀሊታትን ሃብቲ ሃገራት” (ኣን ኢንኳየሪ ኢንቱ ዘ ኔቸር ኤንድ ከውዝስ ኦፍ ወልዝ ኦፍ ኔሽንስ) ዘርእስታ መጽሓፉ፡ ኣብ ዓውዲ ስነቑጠባ ፈላሚት መጽሓፍ ምዃና ብዙሓት ይሰማምዑ። ዶክተር ኣዳም ስሚዝ፡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ግላስጎው (ስኮትላንድ) ከም መምህር ሞራላዊ ፍልስፍና ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ’ዩ። እታ፡ ድሒራ “ሃብቲ ሃገራት” ዝብል ናይ ኣሕጽሮት ስያመ ዝተገብረላ ኣስታት ሓደ ሽሕ ገጽ ዘለዋ መጽሓፉ ድማ ኣብ ዘመናዊ ዓውዲ ስነቑጠባ እታ ኣዝያ ኣገዳሲት መጽሓፍን ኣቦ ዘመናዊ ስነቑጠባ ተባሂሉ ክጽዋዕ ዘኽኣለቶን እያ። ኣብዛ መጽሓፍ፡ ንርእሰማልነት ከም ስነሓሳብ መሰረት ዝገበሩ ብዙሓት ኣምራት ክሕቈፉ በቒዖም እዮም። ድሕሪ 70 ዓመት ምሕታም ናይዛ መጽሓፍ ከኣ ርእሰማልነት መሪሕ ቁጠባዊ ስነሓሳብ ብምዃን ኣብ ምዕራብ ኤውሮጳ ከስፋሕፍሕ ግዜ ኣይወሰደን። ዘመነ ምንቕቓሕ ዝወለዶ ሓሳባት ማለት መሰል ውልቀሰብ እምነ ኩርናዕ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራውን ቁጠባውን ስርዓት ናይ ሃገራት ክኸውን ኣለዎ ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብ ኣዳም ስሚዝ’ውን ጽልዋ ፈጢሩ’ዩ። እቲ፡ ኣብ ፈረንሳ ንዝነበረ መስፍናዊ ስርዓት ንምዕላው ኣብ 1789 ጀሚሩ ኣብ 179 ዝተዛዘመ ሰውራ ፈረንሳ ድማ ከም ሞንተስኲ፡ ሩሶ፡ ቮልታይር ዝኣመሰሉ ፈላስፋታት ዝጉስጉሱሎም ዝነበሩ ማዕርነት፡ ሓርነት፡ ፍትሒ ዝብሉ ኣምራት ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዝሃቀነ’ዩ።", "char_count": 933, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01345", "text": "ምፍልላይ መንግስትን ሃይማኖትን ኣብ ፖለቲካ፡ ምድራት ስልጣን መስፍናዊ ስርዓታትን ምስራት ንህዝቢ ዝውክል ፖለቲካዊ ስርዓት፡ ስነፍልጠታዊ ርትዒ፡ ወድዓውነትን ምኽባር መሰል ውልቀሰብን እዞም ፈላስፋታት ካብ ዘበገስዎም ሓሳባት እዮም። በዚ ኣተሓሳስባታት ዝተጸልወ ኣዳም ስሚዝ፡ ንርእሰማልነት ከም ቁጠባዊ ስነሓሳብ ከበግስ እንከሎ ሓቀኛ ለውጢ", "char_count": 214, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01347", "text": "ጽላት ኣገደስቲ ነገራት ምዃኖም’ዩ ኣስፊሩ። እቲ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝጀመረ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ ናብ ካልእ ክፍሊ ዓለም ብምልሓም ኣብ ጥርዚ ምስ ምብጽሑ ድማ ርእሰማልነት መተካእታ-ኣልቦ ቁጠባዊ ስነሓሳብ’ዩ ዝብል ኣመለኻኽታ ዓብላሊ እናኾነ መጺኡ’ዩ። ንኣዳም ስሚዝ ስዒቦም ዝመጹ ከም ዳቪድ ሪካርዶ፡ ፈረደሪክ ባቲስታት፡ ጂያን ባፕቲሰት ሳይ፡ ፍረደሪክ ቮን ሃየክ፡ ሚልቶን ፍሪድማን ዝኣመሰሉ ሊቃውንቲ ስነቁጠባ ድማ ነቲ ርእሰማልነት እንኮ ሓዲድ ምዕባለ’ዩ ዝብል ኣጠማምታ ዝድርዕ ምሁራዊ ጽሑፋትን ስነሓሳብን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጽሑ ዓቢ ተራ ምጽዋቶም ይግለጽ። ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ዝተጻሕፈ ብርክት ዝበለ ቁጠባዊ ጽሑፋት ድማ ነቲ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ፈረንሳ፡ በልጂዩም፡ ነዘርላንድስን ካልኦትን ዝተራእየ ቁጠባዊ ገስጋስ፡ ርእሰማልነትን ናጻ ዕዳጋን ዝወለዶ ቁጠባዊ ገስጋስ ምዃኑ ንምርኣይ ብምህቃን ዝተዳለወ’ዩ። ክንዲ ዝኾነ ድማ ኣብ ልምዓታዊ ገስጋስ ብርክት ዝበላ ሃገራት ምዕራብ ዓቢ ተራ ንዝነበሮ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲ ሃገራት ፈጺሙ ኣይጠቅስን። ናይዚ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ እቲ ቅኑዕ ሞደል ቁጠባዊ ምዕባለ ብኻልኦት ሃገራት ከይፍለጥ’ሞ ነቲ መገዲ ቁጠባዊ ገስጋስ ካልኦት ሃገራት ከይመሃራሉን ከይደግምኦን እዩ። ሃገራት ምዕራብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ዝተኸተልኦ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲታት፡ ብርክት ዝበለ ስትራተጂታት ዝሓቘፈ’ዩ። ገለ ካብቲ ኣብ ተግባር ዝወዓለ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ድማ ጸወንታዊ (ፕሮተክሺንስት) ንግዳዊ ፖሊሲታት፡ ዕቱብ ቁጽር ኣብ ፋይናንሳዊ ጽላት፡ ህንጸት ወሰንቲ ትሕተ-ቕርጺ ብመንግስቲ፡ ወፍሪ ኣብ ስነ-ፍልጠታዊ ምርምር፡ ድጎማ", "char_count": 941, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01348", "text": "ንሕርሻውን ኢንዱስትርያውን ፍርያት፡ ኣቕርቦት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ቀረጽ ኣልቦ እታው ንኣገደስቲ ተክኖሎጅያዊ ፍርያት ምጥቃስ ይከኣል። እዚ ዝተጠቕሰ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ ኲናት ዓለም፡ ዓቢ ቁጠባዊ ገስጋስ ብዘመዝገባ ሃገራት ርሑቕ ምብራቕ ኤስያ’ውን ኣብ ትግባረ ዝወዓለ’ዩ። ጃፓን ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ድሕሪ ዘጋጠማ ወተሃደራዊ ፍሽለት ኣብ ቁጠባዊ ዳግመ-ሕውየት ብምድሃብ ተኣምራታዊ ዝተባህለ ቁጠባዊ ዕብየት ዘመዝገበት ሃገር’ያ። ጃፓን፡ ኣብ ፈለማ 1950ታት ካብ ዝገጠማ ውድቀት ብምትንሳእ ዘመዝገበቶ ዕብየት ኣቓልቦ ብርክት ዝበሉ ምሁራት ክስሕብ ክኢሉ’ዩ። እቲ ብመሪሕነት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢክሀዳን ሊበራላዊ", "char_count": 402, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01349", "text": "ዲሞክራስያዊ ፓርትን ዘመዝገበቶ ኢንዱስትራዊ ገስጋስ ድማ መርኣያ ናይቲ ዝተኸተለቶ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲታት እዩ። ንልምዓታዊ ገስጋስ ጃፓን ብዕቱብን ሰፊሕን ካብ ዝዳህሰሱ ሰባት ሓደ ኣመሪካዊ ምሁር ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት ቻልመርስ ጆንሰን ይጥቀስ። ቻልመርስ ጆንሰን ኣብታ ኣብ 1982 ዘሕተማ ‘ሚኒስትሪ ኣህጉራዊ ንግድን ኢንዱስትርን፡ ቁጠባዊ ተኣምር ጃፓን’ ዘርእስታ መጽሓፉ ንቕልጡፍ ቁጠባዊ ገስጋስ ጃፓን ካብ 1950ታት ክሳብ 1980ታት", "char_count": 277, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01350", "text": "ዳህሲስዎ ይርከብ። ቻልመርስ ጆንሰን፡ ነቲ ጃፓን ዝተጠቕመትሉ ፖሊሲታት “ልምዓታዊ መንግስቲ” ዝብል ስያመ ዝሃበ’ዩ። ነዚ ስያመ መሰረት ብምግባር ድማ ካብቲ እዋን ኣትሒዙ ኣብ ሃገራት ኤስያ ማለት ኣብ ደቡብ ኮርያ፡ ታይላንድ፡", "char_count": 142, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01351", "text": "ማሌዥያ፡ ሲንጋፖር፡ ቬትናምን ቻይናን ንዝተመዝገበ ማሕበረ-ቁጠባዊ ለውጥታት፡ ልምዓታውያን መንግስታት ዝፈጠርዎ ቁጠባዊ ገስጋስ ተባሂሉ ይጥቀስ። ምዕባይ ልምዓታዊ መንግስቲ ከም ስነሓሳብ፡ ነቲ ምትእትታው መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ዘይሃናጽን ዓንቃፍን እዩ ዝብል ንሓያለ ዓመታት ቅቡል ዝተወስደ ኣጠማምታ ኣብ ምልዋጥ ዓቢ ተራ ተጻዊቱ’ዩ። ቻልመርስ ጆንሰን ኣብ መጽሓፉ ኣስፊሩዎ ዘሎ መሰረታዊ ሓሳብ፡ ሚኒስትሪ ኣህጉራዊ ንግድን ኢንዱስትርን ጃፓን ኣብ ምእዛን ቁጠባዊ ዕብየት ናይቲ ሃገር ዓቢ ተራ ከምዝተጻወት ዘመልክት’ዩ።", "char_count": 325, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01352", "text": "ብዘይካ’ዚ ተኸታተልቲ መንግስታት ጃፓን ካብ ሕልኽላኻት ማሕበርነትን ርእሰማልነትን ናጻ ብምዃን ኣብ ክዉንነት ህዝቦምን ሃገሮምን ዝተሰረተ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ምኽታሎም’ውን ይሕብር። ምዕባል ስነሓሳብ ልምዓታዊ መንግስቲ ከም ቁጠባዊ ኣምር፡ ኣብ መንጎ ልምዓታዊ ፖሊሲታትን ቁጠባዊ ገስጋስን ንዘሎ", "char_count": 184, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01353", "text": "ምትእስሳር ንምርዳእ ዝሕግዝ’ዩ። ሃገራት ዘመዝግብኦ ቁጠባዊ ገስጋስ ንምርዳእ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታአን ኣገዳሲ ምዃኑ’ውን ቻልመርስ ጆንሰን የመልክት። ከም ኣሊስ ኣምስደን፡ ዳኒ ሮድሪክ፡ ፒተር ኢቫንስ፡ ሃ ጁን ቻንግ፡ ጆሴፍ ስቲግሊትዝ ዝኣመሰሉ ክኢላታት ቁጠባ’ውን ኣብ ምዕባለ እዚ ስነሓሳብ ወሳኒ ተራ ካብ ዝተጻወቱ ምዃኖም ይግለጽ።", "char_count": 210, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01354", "text": "ኣሌክሳንደር ጌርሺንክሮን ዝተባህለ ክኢላ ስነቁጠባ፡ ‘ቁጠባዊ ድሕረት ብመንጽር ታሪኻዊ ርእየት’ (ኢኮኖሚክ ባክዎርድነስ ኢን ሂስቶሪካል ፐርስፐክቲቨ) ኣብ ዘርእስታ መጽሓፉ ተቐያሪ ዓለማዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ስርዓት ኣብ ምዕባለ ሃገራት ዓቢ ተራ ከምዘለዎ የመልክት። ክንዲ ዝኾነ ድማ ኣህጉራዊ ፖለቲካዊ ስርዓት ኣብ ምዕባለ ሃገራት ዓቢ ድርኺት ዘለዎ’ዩ። ኣኪማትሱ ካናሚ ዝተባህለ ጃፓናዊ ክኢላ ቁጠባ ኣብቲ ሞዴል ኣናፍራ ዓ (ጊዝ) ዝብል ስነሓሳቡ፡ ኣብ ላዕሊ ንዝተጠቕሰ ሓሳብ ጌርሺንክሮን ዝሰማዕሉ ይኹን እምበር ኣብ ቁጠባዊ ምዕባለ ሃገር፡ ናብ ሰደድ ዝጠመተ ኢንዱስትርያዊ ፍርያት ኣገዳሲ ምዃኑ ይጠቅስ።", "char_count": 384, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01356", "text": "ዝጠቓለሉ ብርክት ዝበሉ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ጠቒሶም ኣለዉ። ካብቲ ፖሊሲታት ብቐዳምነት ዝመጽእ ብመንግስቲ ዝምራሕ ማክሮ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ምዃኑ ድማ ይገልጹ። ከም ገንዘባዊ ፖሊሲ፡ ንግዳዊ ፖሊሲ፡ ፊስካላዊ ፖሊሲ ዝበሉ ዓበይቲ ኣዕኑድ ማክሮ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ብመንግስቲ ክምርሑ ከም ዘለዎም ከኣ ይጠቕሱ። ምህናጽ ብቑዕን ኣፍራይን ትካላት መንግስቲ፡ ውህደት ስራሕ ኣብ መንጎ ትካላት መንግስቲ፡ ሃናጺ ዝምድና ኣብ መንጎ ብሕታውን ህዝባውን ጽላት፡ ቁጽር ቀጥታዊ ግዳማዊ ወፍሪ፡ ጥቡቕ ዝምድና ኣብ መንጎ ማሕበራት ሰራሕተኛታትን መንግስትን ድማ ከም ተወሰኽቲ ካብ ዝረኣዩ ፖሊሲታት እዮም። ብዘይካ’ዚ ጠመተ ኣብ መስንዕን ሰደድን፡ ምጥቃም ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ፡ ምኽታል ኣብ ዜግነት መሰረት ዝገበረ ፖለቲካ’ውን ወሰንቲ ምዃኖም ይግለጽ።", "char_count": 459, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01357", "text": "ንልምዓታዊ ፖሊሲታት ክቃወሙ ዝጸንሑ ኣካላት ድማ መንቀሊት ልምዓታዊ መንግስቲ ተባሂላ ኣብ ትግለጽ ጃፓን፡ ካብ 190ታት ጀሚሩ ዘጋጠመ ቁጠባዊ ጸገማት ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ 197 ዝተኸስተ ፊናንሳዊ ቅልውላው ሃገራት ኤስያ ጠንቁ ስነሓሳብ ልምዓታዊ መንግስቲ’ዩ ብምባል ኢዶም ከወጣውጡ ተራእዩ። ብሕልፊ ከኣ ድሕሪ 191፡ ምስ ምስፍሕፋሕ ናጻ ዕዳጋ ኣብ መላእ ዓለም ልምዓታዊ ፖሊሲታት ከም ዘይኣድላይን ሃናጽን ስለ ዝተቖጽረ መንግስታት ዝተፈላለያ ሃገራት ካብ ምእዛን ቁጠባ ሃገራቶም ኢዶም ክሕይቡ ተነግሮም።", "char_count": 318, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01359", "text": "ታሪኽ” (ዘ ኢንድ ኦፍ ሂስትሪ) ዝተሰምየት ጽሑፍ ከም መወከሲ ብምውሳድ ድማ ማሕበርነት፡ ማሕበራዊ ደሞክራሲ፡ ካይነስያዊ ቁጠባ፡ ልምዓታዊ መንግስቲ ዝብል ኣምራት ከም ዘኽተመ ተኣወጀ። ናጻ ዕዳጋ መተካእታ ዘይብሉ ስነሓሳብ ምዃኑ፡ ሃገራት ድማ ንዕኡ ብምኽታል ጥራይ ቁጠባዊ ምዕባለ ከምዘረጋግጻ ዝገልጽ ብርክት ዝበለ መጻሕፍቲ ተሓትመ። ኣብ 190፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዝነበረ ጆርጅ ዳብሊዩ ቡሽ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ “ዓለም ናብ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ትሰጋገር ኣላ” ምስ በለ፡ “እዚ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ብኣመሪካ ዝምራሕ፡ ናጻ ዕዳጋን ሊበራላዊ ደሞክራሲን ከም ኣዕኑድ ዘቕውምዎ” ምዃኑ ገሊጹ። እቲ ካብ 1980 ዝጀመረ ብስምዕ ዋሺንግቶን ዝፍለጥ ኣተሓሳስባ ድማ ንጽላት ኣገልግሎት (ሰርቪስ) ቀዳምነት ብምሃብ መንግስታት ኣብ ምድራኽ ቁጠባዊ ዕብየት ዝነበሮም ንጡፍ ምትእትታው ብፍላይ ድማ ኣብ መስንዕ ክድርት ጀሚሩ። እንተኾነ እቲ ሓድሽ ዝተባህለ ዓለማዊ ስርዓት ነዊሕ ከይጸንሐ", "char_count": 555, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01360", "text": "ክፈራኸሽ ብምጅማሩ ኣድላይነት ልምዓታዊ ፖሊሲታት ካብ ቀዳማይ ዕቑድ ናይ 21 ዘመን ኣትሒዙ ክሕደስ ጀሚሩ ይርከብ። ሓደ ቁጠባዊ ስነሓሳብ ኣገዳስነቱ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ክዓዝ ወይ ክሃስ ይኽእል’ዩ። ኣብ ሓደ መድረኽ ኣገዳስነቱ ስለ ዝሃሰ ግን ንኹሉ ግዜ ኣብቂዑ ማለት ኣይኮነን። ልምዓታዊ መንግስቲ ከም ኣምር ሓቚፍዎ ዝርከብ ናይ ልምዓት ፖሊሲታት ብመንግስቲ ዝምእከል ንጡፍ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ክህሉ ዘተባብዕን ባይታ ዝፈጥርን እዩ። በዚ መሰረት፡ ዘይማዕበላ ሃገራት ነዚ ፖሊሲታት ከም ኣድላይነቱ ብምትግባር ቁጠባዊ ገስጋስ ከመዝግባ ከምዝኽእላ ዘየማትእ ሓቂ ኮይኑ ይርከብ።", "char_count": 364, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01361", "text": "መወከሲ፡ Developmental States ብ መወከሲ፡ Developmental States ብ Stefan Hagard Stefan Hagard Big 3 in Economics ብ Mark Big 3 in Economics ብ Mark", "char_count": 137, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01384", "text": "ምሕደራን ቢሮክራስን ዝብል ኣምራት ምዕራባዊ ዓለም ትሕዝቶኡ ብዝርዝር ተመልኪትና። ኤርትራ ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ ንማሕበራዊ ፍትሕን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ዓቢ ግምት ዝህብ ምሕደራ ዓደ ኣቦ ከምዝነበራ ጠቒስና ድማ፡ ከም ኣብነት ካብ ዝተፈላለየ ሕግታት እንዳባ ገለ ዓንቀጻትን ንኡሳን ዓንቀጻትን ኣቕሪብና ነይርና። ዕማት መንግስቲ ኣብዚ ዘመን’ዚ ከምኡ’ውን መትከል፡ ቅዋም፡ ደሞክራሲ፡ ህንጸት ሃገርን ሃገርነትን ዝብሉ ኣምራት እውን ብመጠኑ ተናኺፍና። መትከላት ፖለቲካዊ ስርዓትን ስርዓት ዋንነትን ኤርትራ ብመንጽር ጽሑፍ ክኢላ ስነ-ቁጠባ ፈረንሳዊ ቶማስ ፒከት", "char_count": 350, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01387", "text": "ቅዋማዊ ስርዓት ሃገራት ምዕራብ ኣብ ተግባር ምዕራብ ኣብ ተግባር ደሞክራሲ ካብ ቅዋማዊ ስርዓት ነጺልካ ምርኣዩ ብዙሕ ትርጉም ዝህብ ኣይኮነን። ከመይሲ፡ ቅዋም ምስ ልኡላውነት ህዝቢ ዝተሓዝን ንልኡላውነት ህዝቢ ዝገልጽን እዩ። ህዝቢ ግን ብእኩብ ባዕሉ ንባዕሉ ከመሓድር ግብራዊ ኣይኮነን። በዚ ድማ ብገዛእ ፍቓዱ ዝውክሎን ዘመሓድሮን መንግስቲ ይምዝ። መስርሕ ውክልና ስልጣን ካብ ህዝቢ ናብ ኣመሓደርቲ ድማ እዩ - ደሞክራሲ። ስለዚ ቅዋም ኣብ መንጎ ህዝብን መራሕትን (መንግስቲ) ዝእቶ ቃልኪዳን እዩ። መራሕቲ በቲ ቅዋም ዝሃቦም ስልጣን፡ ነቲ ዝመረጾም ክፋል ሕብረተሰብ ጥራይ ዘይኮነ ንረብሓ መላእ ህዝቢ ይሰርሑ። ናይ ግዜ ገደብ ምስ ኣኸለ ከኣ ምርጫ የካይዱ፡ እንተ ተሳዒሮም ብሰላም ስልጣን የሰጋግሩ ወዘተ.። እዚ መግለጺ’ዚ ብክልሰሓሳብ ደረጃ እዩ። ኣብ ተግባር ግን ክሳብ ክንድኡ ቀሊል ኣይኮነን። ኣብ ዝኾነ ሃገር ቅዋምን ደሞክራሲን በቲ ክልሰሓሳባዊ መግለጺኡ ኣይሰርሕን እዩ። ቅዋማዊ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ብዙሕ ሓላፍ ዘላፍ ዘለዎ፡ ምስ", "char_count": 593, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01388", "text": "ንቕሓት ህዝብን ተመክሮን ዝምዕብል እዩ። ናይ ኣማኢት ዓመታት ታሪኽ ቅዋማዊን ደሞክራሲያውን ስርዓት ዘለወን ሃገራት፡ ናብዚ ክልሰሓሳባዊ መግለጺ’ዚ ዝቐርብ ምዕባለ ከመዝግባ እንከለዋ፡ መብዛሕትአን ሃገራት ከኣ ገና ኣብ ጉዕዞ እየን ዘለዋ።", "char_count": 150, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01389", "text": "ብዛዕባ ድኻማት ቅዋማዊ ስርዓትን ደሞክራሲን ሃገራት ኣፍሪቃ ብዙሕ ተጻሒፉሉ እዩ። ብዙሕ ዘይጸሓፈሉ ድኻማት ቅዋማዊ ስርዓትን ደሞክራሲን ሃገራት ምዕራብ እዩ። ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ ብቕሉዕ ዝገልጹ ገለ መጽሓፍቲ ኣይተሳእኑን። ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ናይ ቶኒ ብራክስ “መፍትሒ ንደሞክራሲ” (Solvi ing for Democracy: Tony Bracks 2017) ክንውከስ ኢና።", "char_count": 230, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01390", "text": "ድኻማት ኣብ ተግባር ድኻማት ኣብ ተግባር ድኻማት ደሞክራሲ ንምግላጽ ዊንስቶን ቸርችል፡ “ደሞክራሲ እቲ ኣዝዩ ዝኸፍአ ዓይነት መንግስቲ እዩ ይበሃል፡ ካብቲ ካልእ ዝተፈተነ ኣማራጺታት ግን ዝሓሸ እዩ።” ይብል።", "char_count": 131, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01392", "text": "የወዳድር ከምዝነበረ፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ መስርሕ ደሞክራሲ ድዩ ወይስ ውጽኢት ደሞክራሲ ዝዛረብ ነይሩ ንጹር ኣይኮነን። ከም ዝፍለጥ ናይ ብሪጣንያ ቅዋምን ደሞክራሲን ካብ ናይ", "char_count": 109, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01393", "text": "ካልኦት ሃገራት ፍልይ ዝበለ እዩ። ገለ ኣብነታት ከነቕርብ፡- ኣብ ብሪጣንያ መንግስቲ ኣርባዕተ ኣካላት - ንጉሳዊ፡ ሓጋጊ (ክልተ ገዛ)፡ ፈጻሚ፡ ፈራዲ - ዝሓዘ ኮይኑ፡ ኣብ መብዛሕትአን ደሞክራሲያውያን ሃገራት ሰለስተ ኣካላት ጥራይ እዩ። ናይ ብሪጣንያ ላዕለዋይ ሓጋጊ ኣካል ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝሰጋገር ርስቲ ኮይኑ፡ ኣብ ዝበዝሕ ታሪኽ ብሪጣንያ ዓቢ ስልጣን ዝነበሮ እዩ። ድሕሪ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ዝበዝሕ ስልጣኑ ስለ ዝተመንጠለ ግን ክሳብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ብዙሕ ስልጣን ኣይነበሮን። ሎሚ ዳርጋ ኩሉ ስልጣን ሓጋጊ ኣካል ኣብ ታሕተዋይ ገዛ (ብህዝቢ ዝምረጹ) እዩ። ይኹን’ምበር፡ ላዕለዋይ ገዛ ዘይሰማዓሉ ውሳነ ክሳብ ዓመት ናይ ምድንጓይ ስልጣን ኣለዎ። ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኣብ ፓርላማ ንምውድዳር ሕጹያት ኣብቲ ዝወዳደሩሉ ከባቢ ንገለ ውሱን ግዜ ክነብሩ ዝግደዱ ኮይኖም (ንስሙ ኣድራሻ ዝገብሩ ከምዘለዉ ይፍለጥ) ኣብ ብሪጣንያ ግን ግድን ኣይኮነን። ገለ ሰባት’ውን ኣብ ሓደ ከባቢ እንተ ዘይሰለጦም ኣብ ዝስዕብ ምርጫ ኣብ ካልእ ከባቢ ይወዳደሩ። ኣብ ብሪጣንያ ከም መብዛሕትአን ሃገራት ኤውሮጳ፡ ሓሊፉ እንተ ዘይኮይኑ፡ መብዛሕትኦም ተወዳደርቲ ብፖለቲካዊ ሰልፊ እዮም ከም ሕጹያት ዝቐርቡ። ናይዚ ሳዕቤን ከኣ ፖለቲካዊ ሰልፊ (ኣብ ተግባር ውሑዳት ሓለፍቲ ሰልፊ) መን ይምረጽ ናይ ምውሳን ስልጣን ኣለዎም ማለት እዩ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ብተግባር ህዝቢ ሰልፊ እምበር ደስ ዝብሉዎ ሕጹያት ኣይኮነን ዝመርጽ። በዚ እዩ ከኣ፡ ገለ ስድራቤታት ብቐጻሊ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ኣባላት ፓርላማን መንግስቲን ዝኾኑ። ብኣንጻሩ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሰልፊ ሕጹያት ናይ ምራጽ ዘለዎ ስልጣን ውሱን ኮይኑ፡ ናይ ሰልፊ ሕጹያት ንምዃን’ውን ውሽጣዊ ውድር (primary election) ይካየድ እዩ። ብተዛማዲ ሰባት ሕጹያት ንምዃን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝሓሸ ዕድል ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ይኹን’ምበር፡ ጸኒሕና ከም እንርእዮ እዚ’ውን ድኻማት ኣለዎ። ምዕራባውያን ክኢላታት፡ ንደሞክራሲ ካብ ካልእ ዓይነት መንግስቲ ዝሓሸ ዘብሎ፡ ህዝቢ ባዕሉ ኣብ ናጻን ርትዓውን ምርጫ ወከልቱ ስለ ዝመርጽ እዩ ይብሉ። ካብኡ ሓሊፎም፡ ሓደ ካብቲ ቀንዲ ሕማቕ ናይ ማሕበርነታዊ ስርዓት፡ ንኣብነት ኣብ ቻይና፡ መን ንስልጣን ይሕጸን ይምረጽን ዝውስን እቲ ዴሳዊ ሰልፊ እዩ ይብሉ። ኣብ ላዕሊ ከም ዝረኣናዮ ግን ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኤውሮጳ ሕጹያት ብሰልፊ እዮም ዝምረጹ። ምናልባት እቲ ቀንዲ ፍልይ ኣብ መንጎ ቻይናን ሃገራት ኤውሮጳን፡ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ብዙሕነት ሰልፊታት ፍቑድ ኮይኑ፡ ኣብ ማሕበነታውያን ሃገራት ግን እንኮ ሰልፊ ጥራይ እያ ትፍቀድ። ብዛዕባ ብዙሕነት ሰልፊታት ጸኒሕና ክንምለሶ ኢና። ፈለማ ግን ብዛዕባ ምርጫ ቁሩብ ክንድህስ።", "char_count": 1542, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01394", "text": "ዊንስቶን ቸርቺል ብዛዕባ ድምጺ ኣመልኪቱ፡ “ዝበለጸ መጎተ ኣንጻር ደሞክራሲ ሓሙሽተ-ደቒቕ ምይጥ ምስ ሓፈሻዊ ኣድማጺ እዩ።” ይብል።", "char_count": 83, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01395", "text": "ዊንስተን ቸርቺል ኣብ ብዙሕ ምርጫ ተወዳዲሩ ምስ ዓሰርተታት ኣሽሓት መረጽቲ ዝተዘራረበ፡ መረጽቲ ንምንታይ ድምጾም ይህቡ ኣዐርዩ ዝፈልጥ፡ ናይ ልዕሊ ፍርቂ ዘመን ተመክሮ ዘለዎ ምኩር ፖለቲከኛ’ዩ።", "char_count": 123, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01397", "text": "ዘለዎም መረዳእታ፣ ባጀላ ደሞክራሲ ዝህባ ናይ ምዕራብ ግብረሰናይ ትካላት፣ ደሞክራሲ ብኸመይ ይዕቅና፧ ርኢና ነይርና። ቸርቺል ብዛዕባ ኣድመጽቲ ዝብሎ ሓፈሻዊ ኮይኑ፡ ምስ መግለጺ ኣድመጽቲ በልጁም ዝሳነ እዩ። ብኣንጻሩ እተን ባጀላ ደሞክራሲ ዝህባ ገበረቲ ሰናይ ትካላት ኣብ ምርጫን ድምጺን ዘለወን መረዳእታ ምስ ርእይቶ ቸርቺል ይኹን ኣድመጽቲ በልጁም ዝሳነ ኣይኮነን። ድምጺ መረጽቲ ትርጉም የብሉን ንምባል ኣይኮነን። ድምጺ መረጽቲ ትርጉም ንኽህልዎ ግን ጻዕርን ዕቱብ ስራሕን ከም ዝሓት ንምንጻር ጥራይ እዩ። ቶኒ ብራክስ ንምርጫ ኣውስትራልያ ኒ ብራክስ ንምርጫ ኣውስትራልያ ኣመልኪቱ ኣብ ገጽ 70 ናይ መጽሓፉ", "char_count": 384, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01400", "text": "ዘይተገዳስነት መረጽቲ ዘይተገዳስነት መረጽቲ “ፖለቲካዊ ዘይተገዳስነት ተድላ ወይ ጸጋ ናይቶም ኣስጋኢ ኩነታት ዘይብሉ፡ ዝበዝሕ ድልየቱ ዝተማልኣሉ ሃብታም ሕብረተሰብ እዩ። ድላይካ", "char_count": 112, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01402", "text": "ምናልባት’ውን ርትዓዊ እዩ።” ኣስዒቡ ከኣ፡ “ልዕሊ ቅጥዒ-ኣልቦነትን ምልክን ንዘይተገዳስነት ምቅዋም ዝያዳ ኣገዳሲ እዩ። ከመይሲ ዘይተገዳስነት ብዘይጥርጥር ቅጥዒኣልቦነት ወይ ምልኪ ስለ ዘስዕብ።” እቲ ቀዳማይ ጥቕሲ ንሃገራት ምዕራብ ዝምልከት ይመስል። ይኹን’ምበር ፖለቲካዊ ዘይተገዳስነት ጸጋ ድዩ መርገም፡ ዳርጋ ንኹሉ ሕብረተሰብ ዝገልጽ እዩ። ኣብ ኩለን ሃገራት ሓፈሻዊ ዜጋ ኣብ ፖለቲካ ብዙሕ ኣይግደስን እዩ። እቲ ካልኣይ ጥቕሲ ብልቦና ክንበብ ዘለዎ እዩ። ናይ ምዕራብ ኣማኸርቲ ንኣፍሪቃውያን ኣብ ክንዲ ፖለቲካዊ ተገዳስነት ህዝቢ ክብ ብምባል ዘገምታዊ ለውጢ ኣምጽኡ ዝብሉዎም፡ ንምልኪ ተቓለሱን ቅጽበታዊ ለውጢ ኣምጽኡን ኢሎም እዮም ዝምዕዱ። ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ኣብ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ከም ዝተራእየ ድማ፡ ፖለቲካዊ ተገዳስነትን ንቕሓትን ኣብ ዘይብሉ ሕብረተሰብ፡ ንምልኪ ተቓለሱ ምባል ካልእ ምልኪ ወይ ዝኸፍአ ቅጥዒ-ኣልቦነት እዩ ዘስዕብ። ቶኒ ዘቕርቦ ኣብነት ናይ ኣውስትራልያ ኣሎ።", "char_count": 573, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01403", "text": "ጉዳይ 89 ድምጽታት ጉዳይ 89 ድምጽታት ኣብ ከተማ ሲድኒ፡ ቤነሎንግ ኣብ ዝበሃል ንቑጣ ምርጫ እዩ። ዳቪድ ለይንሆልም ዝበሃል ኣባል ሰልፊ ሓርነትን ደሞክራሲን (Liberty and Democrac cy Party: LDP) ኣብ 207 ንምርጫ ተወዳዲሩ ካብ 90,0 ኣድመጽቲ 89 ድምጺ ጥራይ ረኺቡ፡ ብገፊሕ ተሳዒሩ። ሰልፊ LDP ኣብቲ ናይ ነቑጣ ምርጫ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ መላእ ናይቲ ዞባ ምርጫ 72 ድምጺ ጥራይ ረኺባ። እዚ ከኣ 0.19% ካብ ጠቕላ ኣድመጽቲ ናይቲ ዞባ ኮይኑ፡ ትሕቲ 2 ድምጺ ካብ 10 ኣድመጽቲ ማለት እዩ። ብሓጺሩ LDP ደገፍ ኣድመጽቲ ኣይነበራን።", "char_count": 357, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01405", "text": "ኣዋርሕ ሰልፊ ሓርነትን ደሞክራሲን ስማ ናብ ሊበራል ደሞክራሲያዊ ሰልፊ (Liberal Democ cratic Party) ክትቅይር ንኮምሽን ምርጫ ፍቓድ ሓቲታ። እታ ብዙሓት", "char_count": 106, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01407", "text": "ሰልፊ ሊበራል (Liberal Party) ስም ምቕያር ንኣድመጽቲ ከደናግር እዩ ብምባል ተሪር ተቓውሞ ገይራ። ኮምሽን ምርጫ ግን ኣቤቱታ ሰልፊ ሊበራል ነጺጉዎ። “ህዝብና ንቑሕ እዩ፡ ኣብ መንጎ ሊበራል ደሞክራስያዊ ሰልፍን (LDP) ሊበራል ሰልፍን (LP) ዘሎ ፍልይ ይርድኦ እዩ” ኢሉ። ብድሕሪ’ዚ ውሳነ’ዚ፡ ህይወት ከም ቀደሙ ቀጺሉ። ክሳብ እቲ ስዒቡ ዝመጽእ ምርጫ። ኣብቲ ዝቐጸለ ምርጫ፡ እቲ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት 89 ድምጺ ዝረኸበ ዳቪድ ተዓዊቱ። LDP ከኣ ኣብ ናይ ዞባ ምርጫ 434,0 (9.5%) ድምጺ ረኺባ። ናይ 610% ዕብየት እዩ። ጉዳዩ ተጸኒዑ ብዙሓት ኣድመጽቲ ብናይ ሽም ጌጋ ከም ዝመረጹ ተረጋጊጹ። ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ብልምዲ ደሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝርዝር ኣስማት ሕጹያትን ሰልፊታትን ብዕጫ እዩ ዝዳሎ። ግዜ’ኺ እዩ ዝበላ ሰልፊ LDP ቀዳማይ ዕጫ ስለ ዝበጽሓ ኣስማት ሕጹያታ ኣብቲ ዝርዝር ኣብ ላዕሊ እዩ ነይሩ። ኣብ ኣፍሪቃ ከምዚ ዓይነት ነገር እንተ ዝፍጸም፡ ንምንታይ ዝብል ሕቶ’ውን ኣይምተላዕለን። እቶም ናይ ምርጫ መስከርቲ ብቐንዱ ምዕራባውያን ምጥፍፋእ እዩ ምበሉ። ኣብ ሓንቲ ናይ ኣማኢት ዓመታት ተመክሮ ምርጫ ዘለዋ ሃገር ግን መን ክደፍር፧ እቲ ናይ ብሓቂ ጸገም፡ ማለት ድኻማት ደሞክራሲያዊ ምርጫ ተቓሊዑ። ቶኒ ብራክስ፡ “እቲ ጸገም መረጽቲ ኣብ ግዜ ምድማጽ ውሑድ ግዜ ስለ ዘለዎም ጥራይ ኣይኮነን፣ ሕጹያትን ፖሊሲታትን ክግምግሙ እውን እኹል ግዜ የብሎምን።” ይብል።", "char_count": 816, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01408", "text": "ሕጹያት፡ ፖለቲከኛታት፡ ኣክትቪስት፡ ሰልፊታት ክሳብ ክንደይ ይግዓራ ብዘየገድስ ሓፈሻዊ ዜጋ ንኹሉ ዝተባህለ ክሰምዕን ክመምን ግዜ ይኹን ዓቕሚ የብሉን። መረጽቲ ድሩት ግዜን ፖለቲካዊ ኣፍልጦን እዩ ዘለዎም ምባል መሪር እዩ። ግን ሓቂ እዩ። ሓፈሻዊ ዜጋ መዓልታዊ ምስ ነብሱን ስድርኡን ዝተሓዝ ብድሆታት ኣለዎ። ኣብ ኩለን ሃገራት እቶም ብሓቂ ተገዲሶም ናይ ውሽጥን ግዳምን ፖሊሲታትን ትግባረኡን ዝከታተሉ ኣዝዮም ውሑዳት እዮም።", "char_count": 268, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01409", "text": "ዝተኻየዱ መጽናዕቲታት ከም ዘረጋገጽዎ፡ ኣብታ ናይ ልዕሊ 250 ዓመታት ደሞክራሲያዊ ስርዓት ኣሎኒ እትብል ሃገር ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ 50% ኣመሪካውያን ነፍሲ ወከፍ ስተይት ክልተ ኣባላት ሰኔት ከም ዘለዉዋ ኣይፈልጡን እዮም። 75% ከኣ ገደብ ግዜ ሰኔት ክንደይ ዓመታት እዩ እንዶ የብሎምን። ልዕሊ 50% ኣመሪካውያን ኣብ ኮንግረስ ወካሊኦም መን ምዃኑ ኣይፈልጡን እዮም። ከምኡ’ውን ልዕሊ 50% ኣመሪካውያን ኣብ ኮንግረስ ዝውክሎም ሰብ ኣባል ኣየነይቲ ሰልፊ ምዃኑ ኣይፈልጡን እዮም። ብሓጺሩ፡ ንቕሓትን ግዳሰን ህዝቢ እንተዘየሎ፡ ምርጫ ምክያድ፡ ድምጺ ምሃብ ትርጉም የብሉን። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ናይ ኮለጅ ናይ ቀዳማይ ዓመት ትምህርቱ ምስ ዛዘመ፡ ንዕረፍቲ ናብ ገዝኡ ክኸይድ ኣይደለየን። ኣብቲ ኮለጅ ድሕሪ መማህርቱ ተረፈ። ኵሎም ነናብ ቤቶም ካብ ዝኸዱ ካልኣይ መዓልቲ ሓለፈ። ናይ ቀዳማይ ዓመት ውጽኢቱ ምስ ተዋህበ፡ ነታ ዓመት ክሰግራ ብምኽኣሉ፡ ኣዕሚቑ ድሕሪ ምስትንፋስ ኣመስገነ። ጸኒሑ ግን ሓደ ነገር ዘከረ። ብምሕላፉ ኣብ", "char_count": 620, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01411", "text": "እቲ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቱ ዛዚሙ፡ ኣብ ስራሕ ዓለም ስምን ዝናን ዘጥረየ ኣቦኡ፡ እቲ ውጽኢት ምስ ረኣየ እንታይ ከም ዝብሎ ኣብ ዓይነ-ሕልናኡ ቀረጾ።", "char_count": 93, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01412", "text": "‘ከመይ ነበረ ትምህርቲ?’ ‘ድሓን’ዩ ኣቦ።’ ‘ድሓን እንተ ኢልካ ጽቡቕ ኣይነበረን ማለት’ዩ፣ ጂ.ፒ.አ. እስከ ኣርእየኒ፡’ ክብሎ ክረኣዮን ትንፋስ ክሓጽሮን ሓደ ይኸውን ነበረ። እዝን ወዲ ኸምዝን እናሓሰበ ብጭንቀት ሱራፌል ተ. ሱራፌል ተ.", "char_count": 152, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01415", "text": "ብህይወት ክትህልወሉ ተመነየ፣ ንሳ እንተ ትህሉ፡ ጽቡቕ ውጽኢት ናይ ዘይምጽኡ ድርኺት ካልእ ትርጕም ኣይምሃለዎን። “ድሕሪኣሲ ዝከታተሎም ስኢኖም ዲኻ ከተብለኒ ደሊኻ፡” ክብል ድምጺ ኣቦኡ እናሻዕ ኣብ ኣእዛኑ የቃልሕ ነበረ። ነታ ዓመት ዘስግሮ ነጥቢ ኣመዝጊቡ’ዩ፣ ግና ውሑስ ከም ዘይኰነ ጽቡቕ ገይሩ ንዝፈልጥ ወላዲ ከዐሽዎ’ውን", "char_count": 206, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01416", "text": "ኣይክእልን። ኵሉ ተደማሚሩ ኸኣ ንስድራኡ፡ ኣውራ ኸኣ ንኣደኡ፡ ዝጠለመ፡ ዘሕነኸ፡ ዘንዓቐ ኰይኑ ልቦና ልቦና ተሰመዖ። ውሽጡ ተጐድአ። ኣብቲ ናይ ክራማት ዕረፍቲ፡ ከመይ ኢሉ ናብ ገዛኡ ከም ዝኸይድ ጨነቖ።", "char_count": 129, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01419", "text": "“ከመይ ነይሩ ትምህርቲ?” “ድሓን’ዩ ኣቦ።” “ድሓን’ዩ ካብ በልካ ደኣ.፡” ዘረባ ኣንጠልጢሉ ትም በለ ኣቦ። ወዲ ኣብ ብጫፍ መቐመጫኡ ኮፍ ኢሉ ነበረ። “ውጽኢትከ? ክንደይ ኮነልካ", "char_count": 114, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01420", "text": "ጂ.ፒ.አ.?” “2.24፡” ንሓደኣ ሰንደዋ። ኣቦ ንታሕቲ እናጠመተ ትም በለ። ንሱ ግን ድሮ ርሃጽ ብኽልተ መታልሑ ወረር የብል ነበረ። ድሕሪ ነዊሕ ስቕታ ኣዕሙቑ ኣስተንፈሰ ኣቦ። በለ ድማ፤ “ቀዳማይ ዓመት ካብዚ ዝበልጽ ውጽኢት ክህልወካ ጽቡቕ ነይሩ። ምኽንያቱ፡ ኣብዚ ዝተረፈ ዓመታት እንታይ ይገጥመካ ስለ ዘይትፈልጥ።", "char_count": 201, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01422", "text": "እዚ ዝመጽእ ዓመታት ዝያዳ ክብድሃክ ምዃኑ ፍለጥ። ብዓንደ-ርእሱ ግን እቲ ካብዚ እትመሃሮ ነገር፡ ምሕላፍ ወይ ምትራፍ ኣይኰነን። ሕቶ ‘ብቑዕ ምዃን’ እዩ። ህይወትካ", "char_count": 104, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01426", "text": "ይኽእል’ዩ። ህይወት ብቕድሜኻ ትቕርበልካ ኣይትፈልጦን ኢኻ። ግን ኵሉ ሳዕ ብቑዕ ንምዃን ትሰርሕን ትጽዕርን ሰብ እንተ ዄንካ ኣብ ዝኣተኻዮ ኣይክትወድቕን ኢኻ። ደጊም ከምቲ ካልኣይ ደረጃ ከለኻ ኣይኮንካን፣ ሎሚ ሰብኣይ ኢኻ። ብቑዕ ሰብኣይ ኴንካ ክትወጽእ ከኣ ናትካ ሓላፍነት እዩ። እቲ ካባይ ትደልዮ ኵሉ ክቕርበልካ እኽእል’የ፣ ብቑዕ ሰብ ክትከውን ግን ናትካ ጻዕርን ትግሃትን’ዩ ዘድልየካ። ኣጆኻ በርትዕ!” ኣብ ዝባኑ ጠብጢቡዎ ከደ። ሓትኖይ ሳራ፡ መሓዙተይ ሒዘ ቀዳም ድሕሪ ቀትሪ ክመጽእ ስለ ዝዓደመት፡ ሰዓት ዓሰርተ ሓደ ናብ ገዛኣ በጺሕና። ካንሸሎ ከፊታ ናብ መቐበል ኣጋይሽ ክንኣቱ ሓቢራ ናብ ክሽተ ተኸተት። ሓሙሽተ ደቒቕ ብዘይ ዘረባ ጸናሕና። ጽምዋ ዝቐንጽዓን ዓቕሊ ስቕታ ዝሰኣነትን ሚካል መሓዛይ፡ “ሓትኖኺ በጊዕ ድያ!” ሰሓቐት። ፍሉይ ጠባይ ዝተዓደለት ሓትኖይ ሳራ፡ ትኽ ብትኽ ናይ ምዝራብን ባህሪ ዝተዓደለት እያ። ‘ነገራት", "char_count": 530, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01427", "text": "ብልክዕን ብመስመሩን ክኸይድ ኣለዎ፡’ ዝብል እምነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ከም ጭርሖ’ውን እያ ትደጋግሞ። ዝዓደመቶ ዘይኮነ ሃንደበት ዝመጽእ ጋሻ ክትቅበል እያ ትሽገር።", "char_count": 102, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01428", "text": "“እንታይ ክትገብር መጺእካ?” ዝብል ሕቶኣ ንብዙሓት ኣዝማድና ዘሰንበደ ጠባይ እዩ። ንሳ ግን ሕብእብእን ኣምሰሉነትን ኣይትፈቱን እያ። “ጥዕና ሰብ፡ ብፕሮግራም ምንባር እዩ ዝፍጠር፡” ትብል። ዝተፈልየ ጠባያ ከም ፍጮ ስኒ ካብ ጎረባብታ ፈላልዩዋ። ድሕሪ ፍርቂ መዓልቲ፡ ኣብ ናይ ድቃስ ሰዓታ ካንሸሎኣ ዝዅሕኵሕ ሰብ፡ ፈጣሪ ዝጸልኣሉ ጋሻ እዩ ዝቕየር። ዘይስገር ሰብ እንተ ኮይኑ’ውን ካብ ኣፍደገ፡ ‘ኪድ ኣይትበሎ ከም ዝኸይድ ግበሮ’ “እንታይ ይብሉ? ናይ መዝገበ", "char_count": 292, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01429", "text": "ቃላት ለውጢ ገይሮም ድዮም?” እናመለሰት፡ እንተስ መለስለሲ ልሳን እንተስ መዕጸው ኣርእስቲ ቸኮላታ ዓደለትና። ሓትኖይ ድርቕ ዝበለ ቃላት ገዲፍካ ግን ጥዑም ዕላል ኣሎዋ። ልዕሊ ኵሉ ሓሶት እያ ትጸልእ። ባዕላ ትምህዞ ዝመስል ‘ዛንታ ሓሶት’ ካባይ ሓሊፉ ንመሓዙተይ ክስሕበን ጀሚሩ። ፈታዊት ዋዛ ዝኾነት ሚካል መሓዛይ፡ “ንእግረ መገድናዶ ንትኣትለ፡” ዝብል ቃላት ኣይትፈልን እያ። እዚ ናይ ሎሚ ምብጻሕ ግን ዕድመ ሓትኖይ ሳራ እዩ። “ሎሚ ምክታዕ ኣየድልይን እዩ። ሎሚ ስለምንታይ ንሓሶትን ፈጠርቲ ሓሶትን ከም ትጸልእ ክንፈልጥ ኣሎና፡ ” ሄለን ቅድመ ምድላው ክንገብር", "char_count": 358, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01431", "text": "ሃማ መተኤ ጸሊምን ክትብል ዘይትኽእል እንተ ኴንካ ንሰብ ትሃስዮ ኢኻ። ብሕልፊ ንሓሳዊ፡ ንሰራቒ፡ ንመዋቕዒ…፡” ኰለፈታ ሓትኖይ፡ ነታ ካብ ዝባና ዘይፈልያ ጀለብያ እናተዓራረየት።", "char_count": 112, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01433", "text": "ቈልዓ ብርሕሱ ቈርበት ብንእሱ፡ ገረብ ብፈልሱ ብልክዕ መልክዕ እንተ ዘይሒዙ፡ ድሓር ኣኺሉዎ እዩ፡” ምስላ ይፈልጥ እየ ብዘስምዕ ቃና መግለጺኣ ኣዛየደት ሓትኖይ ሳራ። “ሓቂ እዩ። ዝምድና’ውን ወሳኒ እዩ። ግን እቲ ዝሓሸ ልዙብ ቃላት እዩ። ሕሩይ ቃል ምጥቃም ንኣፍካ ወለላ ንሰማዒ ከኣ መዓር እዩ፡” ፌሩዝ ንሄለን ደገፈታ።", "char_count": 203, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01434", "text": "“ግን ስለምንታይ ‘ሓሳዊት’ ኢልክናአን?” ሚካል ናብቲ ቀንዲ ዛዕባ መለሰታ። “ሓሳዊ ኣዳራሽ ገዛ መዕነዊ ድዩ ዝበለ ደራፋይ። እዛ ጎረቤተይ ሰማዒ እዝኒ እንተ ድኣ ረኺባ ዓዲ ምልእቲ እያ ተናዕብ። ወልፈኛ!” ብሓሶታ ዘኸተለቶ ዕንወት ኣብ ኣእምሮኣ ከም ዝተቐርጸ፡ ስና ነኺሳ ስቕ በለት። “ሓሶትከ ይውለፍ ድዩ?” ሰማዒት ክቕየር ስለ ዘይደለኹን ንስቕታ ሓትኖይ ሳራ ክሰብርን ሓተትኩዋ። ከይመለሰትለይ፡ ናብ ክሽነ በጺሓ ባኮ ቸኮላታ ሒዛ ተመልሰት። ድሮ ጽማቚና ወዲእና ነበርና።", "char_count": 301, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01436", "text": "የዘናግዓካ እምበር ብዙሕ ኣይጐድኣካን እዩ። ምስ ግዜ ግን ተኣማንነት የጕድል። ክብሪ’ውን ኣይህብን እዩ። ሓሶት ግን ሓሶት እዩ። ሓሶት ሰንሰለት ቃል ኪዳን እዩ ዘብትኽ። ሓዳር ይበታትን። ዕዳጋ ይሕምስ። ዝምድናታት የብርስ። ሰላም ቅሳነትን ርግኣትን የጥፍእ። ሓሶት እኮ፡ ካብ ሕልና ክሳብ ኣካል እዩ ዝቐትል። ሓሶት’ኮ እቲ ካብ ውልቀ ሰብ ክሳብ ሃገር እዩ ናብ ኲናት ዘእቱ። ዛንታ ፈላሲት ዑና ጉዶ ክበሃል ሰሚዕክንዶ?” ናብ ያታን ባህልን ናይ ምፍላጥ ዓቕምና ፈተሸትና። ጽዋ ናይ ሓንቲ ናብ ክልተ ዓዲ ብምኻድ ዝብልኹም ዘለዉ እናበለት ዘጣፍአት ሰበይቲ ምዃኑ መለሰትላ ሄለን። ሓትኖይ ሳራ ብሓበን ኣኽመስመሰት።", "char_count": 387, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01438", "text": "ወረ ተቐቢላ ከየራብሐት እንተ ድኣ ውዒላ ርእሳ እያ ትሓም። ዓቕላ ተጽብ። ትፈዝን ትድንዝን። ወልፊ ካብኡ ሓሊፉ እንታይዶ ይገብረካ እዩ። ወልፊ ሓሶት እቲ ዝዓበየ ሕማም’ውን እዩ። ወልፈኛታት ሓሶት ክህደሱን ክሕጸቡን ከቢድ እዩ። ግን ከምዛ ናተይ፡ “ኣይፋል ከምኡ ኣይኮነን፣ ሓሲኻ እዚ ጻዕዳ ሓሶት፡” ኢልካ ግትር ኢልካ ወልፎም ትሰብረሎም፡” በለትና ሓትኖይ፡ ዝመጽኡዋ ኣጋይሽ ከም ዘለዉ ብምሕባር እናፈነወትና። ከይወዳእና ግን ሓትኖይ ሳራ፡ ካብ ገደናኣ ቀንጢባ ዝጸመቘቶ ከኩባያና ዘይትሁን ኣቐበለትና። ከም እንደገና ናብ ክሽነ ምስ ተመልሰት ሓድሕድ ተጠማመትና። ቅድሚ እቲ እዋን ብማይ ለሚን እያ ትቕበለና ነይራ።", "char_count": 389, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01439", "text": "“ሓሲበሉ እንድየ ብኣሞሆይ፡ ‘ሓሶት ኣይትበሊ ተጋጊኺ በሊ’ ዶ ኢልክኒ እዛ ጓለይ፡” ናብ ሄለን እናጠመተት ዕላል ከፈተት። ብርእሰ ተኣማንነት ስክፍታ ኣይነበረን። “እቲ ኣጠቓቕማ ቃላት እዩ። ቃላት ልቢ ይሰብሩ፡ ልቢ ይጽግኑ እዮም። ልዙብ ቃላት ኣብ ዝነድ ስምዒት ናይ መጥፋእቲ ሓዊ ዝኣክል ግደ ኣሎዎም። ምኽንያቱ፡ ንሓደ ሰብ ኣብ ቅድሚ ሰባት “ሓሳዊ” እንተ ድኣ ኢልካዮ፡ ተዋርዶን", "char_count": 242, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01440", "text": "ተሕስሮን ኢኻ። ኣብ ክብሩን ስብእናኡን ዝፈጥረሉ ነብሰ ምትሓት ቀሊል ኣይኮነን። ተጋጊኻ እንተ ኢልካዮ ግን፡ እቲ ስምዒት ልዝብ ይብል። መብርሂ ወይ መረጋገጺ እዩ ዝሓት። ንኣኻ’ውን ይኣመለካ። ካብ ዘየድሊ ኵራ፡ ቂምታን ጽልእን የድሕነካ።” ካብ መጽሓፍ እናርኣየ ብዓውታ ዘንብ ሸምዳዲ ተመሃራይ ተር ከም ዓተር እናመለሰት፡ ነታ ካብ ኢዳ ዘይትፈልያ ኣይፓድ ከፊታ፡ ኣነቓሕቲ ዛንታ ገንጸለት። “ጽቡቕ ኣለኺ እዛ ጓለይ ግን እዚ ቃላት ‘ናይ ማይ ማዮ’ እዩ ዝብሃል። ትብዓት ዘይብሎም ሰባት ዝጥቀምሉ መሳመሲ እዩ። ጻዕዳን ወልፊ ሓሶት ይፍወስዶ? ወልፊ ሓሶት ይፍወስዶ?", "char_count": 357, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01442", "text": "ንእስነት ኣዱሊስ ተስፋይ ኣዱሊስ ተስፋይ ብዝዓይነቱ ሜላ ትሰጎ። ካብኡ ንላዕሊ ግን ልዙብ ቋንቋ ኣይትጥቀምን እያ። ኣብ ዝሓለፈ ግዜ፡ “ኣንትን", "char_count": 90, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01444", "text": "ሄለን መሓዛይ፡ “ማ ሳራ፡ ካብ ሓሳዊት ምባል፡ ተጋጊኽንዶ ኣይሓይሽን፡” ኢላታ። “እንታይ ማለት እዩ ተጋጊኺ? ሓስያ እንድያ።” “እቲ ቃላት ልዝብ እንተ በለ ይሓይሽ ኢለ እየ።” “ኖእ ንሓሶት ሓሶት፡ ንሓቂ ሓቂ፡ ንቕኑዕ ቅኑዕ፡ ንጌጋ ጌጋ እዩ ዝብሃል እምበር…፡” ኣፍኲስ ኣቢላ ነቲ ጕዳይ ርኣየቶ። “ማ ሳራ፡ እቲ ሓቂ ንሱ እንድዩ መጽሓፍቲ ስነ ልቦና እንታይ ይመኽሩ…፡” ፌሩዝ ንምሽምጋልን ንምቅርራብን ኣፋ ከፈተት።", "char_count": 265, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01446", "text": "ኣስመራ ወ/ሮ ኣበባ ተስፋይ ተድላ፡ ሓፍትና ሰናይት ተስፋይ ተድላ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.32 ይቕረብ። ቁዱሳን ተኽሉ ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ቁዱሳን ተኽሉ ክብርኣብ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ።", "char_count": 201, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01447", "text": "ሳባ ዘሚካኤል፡ ስም ኣቦይ ዘሚኪኤል ዮውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ብርሃነ ገብረዮውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ኣቶ ሰርጂዮ ቶኒ ኣንቶንዮ፡ ኣቦይ ቶኒ ኣንቶንዮ ደሃይ ካብ ዘይገብር 70 ዓመት ስለ ዝገበረ፡ ናይ ጥፉእ ውሳነ ይወሃበኒ ስለ ዝበለ፣ ርእየዮ ወይ ብዛዕብኡ ሰሚዐ ዝብል እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ኣስቴር ኣማኑኤል፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሓጎስ ልኡላይ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኒምሮድ ሳሙኤል ማሞ ምባል ተሪፉ፡ ሰናይ ሳሙኤል ማሞ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ሪም ገብረመድህን ገብረሂወት፡ ኣደይ ገብርኤላ ጸጋይ ፍስሃየ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ዛይድ የማነ ደበሳይ፡ ኣቦይ የማነ ደበሳይ ኣስገዶም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ያሪድ በርሀ፡ ተኸሳሲ ብስራት ሚኪኤል፡ ንሲቪል ዝምልከት ክሲ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ዳኒኤል ኣብርሃም ተስፋስላሴ፡ ኣዴና ኣበባ ገብረመስቀል ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ምስግነት ስዩም ኣድሓኖምን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ጀማል ኑርሑሴን መሓመድን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ጀማል ኑርሑሴን መሓመድ ንጹር ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 1197, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01448", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ተጸዋዒት ወ/ሮ ክብራ እምባየ፡ ኣመልካቲት ለምለም እምባየ፡ ናይ ውህብቶ ምጽዳቕ ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 172, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01450", "text": "ሃይለሚካኤል ጎይትኦም መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ስምረት ገብራይ ኣባይ፡ ብዓል ቤተይ ዮናስ ማትያስ ሓድጉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ", "char_count": 169, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01451", "text": "ወ/ሮ ሰናይት ኣብርሃ፡ ብዓል ቤተይ የውሃንስ ኣፈወርቂ ገብረማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 135, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01452", "text": "ኣበሰሮም ዮናስ መንግስትኣብ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤሰሎም ዮናስ መንግስትኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ክፍለማርያም ጊለ ደባስ፡ ሓወቦይ ተስፋስላሴ ደባስ ዘርኢት ቅድሚ 70 ዓመት ስለዝዓረፈ፡ ዝኾነ ውላድ ወይ ድማ ሓዳር ስለ ዘይብሉ፡ ኣነ ምስ 12 መወትቲ 5 ተካእቲ ደቆም ምስ 15 ህሉዋት ሓወቦታተይን ኣሞታተይን ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 266, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01453", "text": "ሰበነ ገብረየውሃንስ ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ቢልዎ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 127, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01454", "text": "ሲስተር ኣብርሃት ፍስሃየ ገብረመስቀል፡ ብዓል ቤተይ ኣርኣያ ተስፋማርያም ገብረገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን8/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ", "char_count": 130, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01455", "text": "ግደይ ሓጎስ ገብረስላሴ፡ ብዓል ቤተይ ቀሺ ተስፋዝጊ ኢትባረኽ ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ወረ/ነፍ ኣብርሃም ተኽለማርያም ወ/ሮ ኣበባ ኣብርሃም፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ ነፍ እዮብ ኣሕፈሮም ኣስገዶም፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 296, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01456", "text": "ምብራቕ ፍቓድ ዑቕባሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ሚካኤል ጎይትኦም ገብረገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 134, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01457", "text": "ተኽኣ ኣብርሃ ሃይለማርያም፡ ብዓል ቤተይ ጸጋይ ሓድገምበስ ተሰማ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኤልሳ እስጢፋኖስ፡ ሓፍተይ ሮዚና እስጢፋኖስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይን 2 ተካእቲ ደቂ ሓወይን ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 245, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01459", "text": "ብኣመልካቲት ፊልማዊት ኣብራሃም ገብረሂወት ናይ ሞግዚት ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 138, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01460", "text": "ወ/ሮ ዘውዲ ዘርአ ሃብተማርያም፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ገብረክርስቶስ ክንፍ ዘማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ተኪኤ ርእሶም ዘሞ፡ ኣደይ ኣረጋሽ ተኸስተ መረሳ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ጌታቸው ጸጋይ ሃብተ፡ ኣቦና ጸጋይ ሃብተ ተኪኤ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ሰለሙን ግደይ ሃይለሚካኤል፡ ኣቦሓጎይ", "char_count": 327, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01461", "text": "ሃይለሚካኤል ወልደሚካኤልን ዓባየይ ጀመር ዑቕባሚካኤልን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ሓወቦታተይን ኣሞታተይን 4 ኣሕዋተይን ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ደሃብ ተኽለሃይማኖት፡ ብዓል ቤተይ እምነቱ ሰረቐ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ኣሰፋሽ ሃይለ ወልደገሪማ፡ ብዓል ቤተይ ሓጎስ ገብረስላሴ ወልደማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ ፡10 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 374, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01462", "text": "ሶፍያ የማነ ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣማኑኤል ገብረስላሴ መኮነን ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 135, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01463", "text": "ተኽሎም መንግስትኣብ ገብረክርስቶስ፡ ኣቦና መንግስትኣብ ገብረክርስቶስ ተክለገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንኣዴና ወ/ሮ ቅድስቲ ወልደእየሱስ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ሳባ ወልደገርግሽ ወልዱ ምባል ተሪፉ፡ ሳባ ወልደገርግሽ ሃብተማርያም ተባሂሉ እልታ ፍስሃየ ዑቕበ ምባል ተሪፉ፡ ናርዶስ ፍስሃየ ዑቕበ ተባሂሉ ቤትኤል መብራህቱ ተኽላይ፡ ስም ኣደይ ሰናይት ገብራይ መስመር ምባል ተሪፉ፡ ሰናይት ገብረ መስመር ተባሂሉ ናእሚ ተኽሎም በርሀ፡ ኣደይ ግደይ ጎይትኦም ፍስሃየ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ወ/ት ናሄር በየነ ወልደየሱስ፡ ኣቦይ በየነ ወልደየሱስ ሃይለማርያም ኣብ ዕዳጋ ዓርቢ ክነብር ድሕሪ ምጽናሕ፡ ለበዋ ኮነ ኑዛዜ ከይገደፈ ስለዝዓረፈ፡", "char_count": 468, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01465", "text": "ክርስትያን ራሄል ነጋሽ ጐይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ማሙቕ ነጋሽ ጎይትኦም ተባሂሉ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ብርሃና ደሳለኝ ኣስገዶም ምባል ተሪፉ፡ ብርሃነ ደሳለኝ ትካቦ ተባሂሉ", "char_count": 115, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01468", "text": "ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ምሕረት በርሀ ካሕሳይ፡ ወለደይ በርሀ ካሕሳይ ብሩን ጽጋይ ዘርኡ ቀሺ ተስፉን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ህሉዋት", "char_count": 113, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01469", "text": "ኣሕዋተይ 3 መወትቲ ተካእቲ ደቆምን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 82, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01470", "text": "4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ኣቶ በረኸት ሓድጉ ካሕሳይ፡ ኣደይ የሹ ወልዳይ ኣድከመ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና", "char_count": 104, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01473", "text": "ወለድና ተከስተ ተስፋሚካኤልን መዘንግዕ ገብራትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኢሰያስ ስዩም፡ ጓልና ሂወት ኢሰያስ ስለዝዓረፈት፡ ምስ ብዓልቲ ቤተይ", "char_count": 128, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01474", "text": "ርሻን ገብረእየሱስ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኤፍሬም ሳምኤል ተስፋማርያም ምባል ተሪፉ፡ ፋኑኤል ሳምኤል ተስፋማርያም ዓዚዝ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደላ ዓዚዝ ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 174, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01475", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ሃንሱ ዑቕበ ምሕጽንቱ ምባል ተሪፉ፡ ሃንሱ ዑቕባይ ምሕጽንቱ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን27/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣዜብ ዘሙይ ገብረዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሰምሃር ዘሚኪኤል ገብረዝጊ ተባሂሉ", "char_count": 124, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01476", "text": "እንተሎ፡ ን20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ተበርህ ሳህለ ገብረሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣፍወርቂ ገብረእግዚኣብሄር ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26", "char_count": 141, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01478", "text": "ክፍለማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ሮማ ገ/ስላሴ ክፍለ፡ ነፍ/ሄሪት ለተንጉስ ኪዳነ ግደይ ብለበዋ ዝሃባኒ ኣብ ደቀምሓረ ብስመን ዘሎ መሸጢ እንዳ ኮንጎ ምስ ባንኩ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ኣቶ ሳልሕ ዑስማን መሓመድ፡ ስም ኣቦይ ዑስማን መሓመድ ምባል ተሪፉ፡", "char_count": 266, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01479", "text": "መሓመድዑስማን መሓመድዓሊ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ መም/ ኣኽበረት ዮሃንስ ማዕሩፍ፡ ብዓል ቤተይ መም/ ሰሎምን ጸጋይ ዘርኡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃኖም", "char_count": 165, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01480", "text": "እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣቶ ተስፋዮውሃንስ ክፍሎም ነጋ፡ ጓለይ ፍርቱና ተስፋዮውሃንስ ክፍሎም ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ብዓልቲ ቤተይ ብርጭቆ ኣብራሃ ሃልኪ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት", "char_count": 133, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01481", "text": "ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ጸሮና ወ/ሮ ባህርነሽ ኣበ መስገን፡ ብዓል ቤተይ መድሃኔ ፍስሃየ ወልደኪዳን ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ", "char_count": 127, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01482", "text": "ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ኣረጋዊት መለስ ስብሃቱ፡ ብዓል ቤተይ ኪዳነ ገብረስላሴ ደስታ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዛይድ ኪዳነ ገብረወልድ፡ ብዓል ቤተይ ገብረመድህን ገ/የሱስ መዓሾ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ደቅና ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣", "char_count": 267, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01483", "text": "ት/ዕድመ መብርሂት ገ/ዝግሄር ምባል ተሪፉ፡ ወሓዚት ገ/ዝግሄር ተባሂሉ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣምለሰት ገ/ጻድቕ መስገን፡ ኣደይ ሮማ ገብረስላሴ ወልደጋብር ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ", "char_count": 138, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01488", "text": "እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተኸሳሲ ጋይም በራኺ ተስፉ፡ ከሳሲት ብዓልቲ ቤትካ ኣብርሀት ምላሽ ገብረስላሴ፡ ንዓኻ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መብርሂት የማነ ነጋሽ ምባል ተሪፉ፡ ኤለም የማነ ነጋሽ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ መለስ ፍትዊ ገብረሃንስ፡ ስም ኣደይ ዳዊት ደመወዝ ገብረመስቀል ምባል ተሪፉ፡ ኣስገደሽ ገ/ሚካኤል ገብራይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ጽገ ገ/ስላሴ ካሕሱ፡ ብዓል ቤተይ ገብረኪዳን ንጉሰ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ደቅና ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 443, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01492", "text": "ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ነብያት ጠዓመ ኣርኣያ፡ ብዓል ቤተይ ሽሻይ ባህታ ገብረ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ኣመተ ንጉሰ መረሳ፡ ብዓል ቤተይ ኣብርሃ ምሕረቱ ሃብተ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ", "char_count": 316, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01494", "text": "ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ግደይ ተኽሊት ግሻት ምባል ተሪፉ፡ ግደይ ተኽሊት ገሻት ተባሂሉ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 124, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01495", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ምቆት መዓሾ ክፍላይ ምባል ተሪፉ፡ ቴድሮስ መዓሾ ክፍላይ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣቤል መድሃኔ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል ዓደለ ሃይለ ሚካኤል ተባሂሉ", "char_count": 116, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01496", "text": "እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ኣቶ ምስግና ቦኽረጽዮን በየነ፡ ወደይ ኣቤል ምስግና ቦኽረጽዮን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ኣዲኡ ወ/ሮ ሰናይት በርሀ ገብረስላሴ ወረስቲ", "char_count": 118, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01497", "text": "ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ሓበሬታ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. com ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ! ብስም ኣዳነሽ ሃብተ ክፍላይ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL043546 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ፈንጋ ቁ.ገዛ 2 ዝርከብ ናይ ብሽክለታ መዓረይን መሸጥን (ቺክሊስታ) ትካለይ፡ ንኣቶ ጸጋይ ተስፋገርግሽ ኣባይ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ፓራዲዞ ጎደና 582-46 ቁ.ገዛ - ካብ ዕለት 01/10/2025 ክሳብ ዕለት 30/09/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ።", "char_count": 716, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01499", "text": "4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ቢንያም ሃይለ እምባየ፡ ኣቦይ ሃይለ እምባየ ረዳ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ሳልሕ ዓማር ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ ዕማሮ ስዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ያዲኣል ደሳለ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ያዲኤል ደሱ ተኪኤ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 333, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01500", "text": "ኣፍራሕ ኢብራሂም ዑመር ምባል ተሪፉ፡ሊድያ ኢብራሂም ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 105, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01501", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ሰላማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ ኣብርሃም ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሓደ ወደይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ፍረወይኒ ጸጋይ ጊላሚካኤል፡ ኣደይ ዛይድ ምስግና ኢማን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና", "char_count": 178, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01503", "text": "ገብረእግዚኣብሄር ብርሃነ ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 109, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01504", "text": "ገነት ወልደስላሴ የሲዲቅ፡ ብዓል ቤተይ ገብረስላሴ ገብረኪዳን መብራህቱ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሳባ ሰለሙን፡ ሓትነይ ህድኣት ፍስሃጽዮን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይን ሓፍታ ንመዋቲትን ስዉእ ሓዋ ንመዋቲትን ምስ ተካኢቱ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 270, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01505", "text": "5ይ መጋባእያ ይቕረብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ጸጋይ ፍስሃጽዮን በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ጸጋይ ፍስሃ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ", "char_count": 121, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01509", "text": "ገብረእግዚኣብሄር ሃብቶም መንገሻ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ኣዲኣ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ብርሃነ ሃብተ ነጋሽ፡ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ንግስቲ የማነ ወልደገብሪኤል ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ወ/ሮ ንግስቲ በርሀ፡ ስም ት/ዕድመ ጓለይ ትርሓስ ተስፋዝጊ ብሩ ምባል ተሪፉ፡ ርሕስቲ ተስፋዝጊ ብሩ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ግምጃ ስልጣን ገብረኪዳን፡ ብዓል ቤተይ ሓለቓ 10 ነጋሽ ተስፋይ ሓጎስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 10 ደቅና ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ከሳሲት ወ/ሮ ሰዊት ሃብተ ነጋሽ፡ ተኸሳሲ ኣቶ በርሀ በይን ተመልሶ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ውኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲት ትርሓስ ተወልደ፡ ተኸሳሲ መንግስትኣብ ካሳ ነጋሽ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ውኪል ን25/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምልክታ ጨረታ ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ናይ ተመሃሮ ተረፍ መረፍ መግቢ (ማኛ) ዝወስዱ ከጫርት ስለ ዝመደበ፡ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ነዚ ዝስዕብ ረቛሒታት ዘማልኡ ሕጋውያን ነጋዶ ክጫረቱ ይዕድም። 1. ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን፡ ናይ 2024 ግብሪ ከም ዝኸፈሉ መረጋገጺ ካብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገርን ወረቐት መንነትን ቅዳሕን። 2. ብቑዓት ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። 3. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ምስ ዘይከውን ድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ መዓልቲ ይኽፈት) ደንጉዩ ዝቐርብ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን ስነ- ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ Conference Rom ቁ.109 ሰዓት 10፡0 ቅ፡ቀ ብግልጺ ይኽፈት። 4. መኽበሪ ጨረታ 15,0 (ዓሰርተ ሓሙሽተ ሽሕ) ናቕፋ cpo የትሕዙ። 5. ንዝርዝር መግለጽን ሓበሬታን ካብ ቤት ጽሕፈት ምሕዳርን ፋይናንስን ኮለጅ ሕክምናን ስነ -ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ክፍሊ ዕድጊ ምውካስ ይከኣል። መወከሲ ቁ.ቴሊፎን 163834/163467 6. ቤት ጽሕፈትና ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ንኻልኣይ ግዜ ዝወጸአ ምልክታ ጨረታ ኮለጅ ሕክምናን ስነ -ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ኣብ ውሽጢ ኮለጅ ዝርከብ እንዳ ሻሂ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ንተመሃሮን ሰራሕተኛታትን ኣገልግሎት ዝውዕል ኣጫሪቱ ከካርዮ ስለ ዝደለየ፡ ምስ’ዚ ቀሪቡ ዘሎ ጨረታ ንግዲ ፍቓድ ዘለዎም ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም፦ 1.ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን ቅዳሕ መንነትን ከምኡ’ውን ዓመታዊ ግብሪ ናይ 2024 ዓ.ም ዝኸፈሉ ሰነድ የቕርቡ። 2.ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። 3. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ክፍሊ ዕድጊ 163467/163834 ናይ ጨረታ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 4. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ምስ ዘይከውን ድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ መዓልቲ ይኽፈት) ደንጉዩ ዝቐርብ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን ስነ- ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ Conference Rom ቁ.109 ሰዓት 10፡0 ቅ፡ ቀ ብግልጺ ይኽፈት። 5. መኽበሪ ጨረታ 25,0 (ዒስራን ሓሙሽተን ሽሕ) cpo የትሕዙ። 6. ጨረታ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 7. ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮ ብምሉእ ወይ ብከፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።", "char_count": 2499, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01510", "text": "ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ኣስመራ ኤርትራ ቁ.163834 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ጀማል ኢብራሂም ዓሊ፡ ስም ኣደይ ስቲ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ስዒዳ ዑመር ናስር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 165, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01511", "text": "ኢንጅ ኣብያን ፍስሃየ ወልደዮውሃንስ፡ ወለደይ መም/ ፍስሃየ ወልደዮውሃንስን ኤልሳ ሃይለ ተስፋማርያምን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 146, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01512", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ወ/ሮ መድህን ስልሰለ ኣረይ፡ ኣቦና ስልሰለ ኣረይ ገብራይ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን10/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ", "char_count": 117, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01515", "text": "ንኣቦና መጻምዲ መሰሉ ይተሓለወሉ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተስፋኣለም እዮብ ሃብተማርያም፡ ስም ኣደይ ሰንበቱ ግርማጼን ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሃነጻ ወልደማርያም ገብረክርስቶስ", "char_count": 165, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01516", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቶኾምብያ ወ/ሮ ሓረጉ ታድዮስ ገብረማርያም፡ ኣደይ ጽገረዳ ሃብተስላሴ ስብሃቱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/32 ይቕረብ።", "char_count": 178, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01518", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/12/25 ኣብ ክብል ቃሉ ኣስሚዑ። ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ደበሳይ ወልዱ ብግደኡ፡ “ምሕረት ምግባር ኣሽንኳይ ንፈጻሚ ገበን፡ ንሰማዒኡ ከይተረፈ’ዩ ባህታን ፍስሃን ዝፈጥር።", "char_count": 127, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01519", "text": "ኣምላኽና’ውን ‘መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ፡ ብጹኣን እዮም’ እናበለ፡ ንዝበደሉና ምሕረት ክንገብርን ምስኦም ክንዕረቕን ስለዝእዝዘና፡ ፍቓድ ኣምላኽ ብምፍጻምኩም ሕቡናት ኢና። ሂብኩምና ዘለኹም ምሕረት ድማ፡ ብምድሪን ሰማይን ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ።", "char_count": 159, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01520", "text": "ወሲድኩምዎ ዘለኹም ስጕምቲ፡ ንሃገርናን ንህዝብናን ጽቡቕ ኣብነት ብምዃኑ ድማ፡ ኵሉ ዜጋ ክኽተሎ ዘለዎ ረዚን ኤርትራዊ ባህሊ’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ንነ/ ሄር መንግስ ተኸስተ መንግስተ ሰማይ፡ ንብዓልቲ ቤቱን ቤተሰቡን ምሉእ ጽንዓት፡ ንደቁ ድማ ኣምላኽ ዕድመን ጥዕናን ሂቡ ተካእቱ ይግበሮም” ኢሉ። ብስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ እኹል ናይ ምስጋና ቃል ምስ ቀረበ፡ ካብ ስድራቤት መዋቲ ቀሺ ሚኪኤል ገ/ክርስቶስ’ዩ ተዛሪቡ። ቀሺ ሚኪኤል፡ “መንግስ ወድና ክቕተል ሰመረኣብ ድማ ክቐትል ኣይወፈሩን፣ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ስለዘይክእል ሓደጋ ኣጋጢሙዎም። ንስኻትኩም ከኣ፡ ካብታ ወድና ብመኪና ዝሞተላ ኣትሒዝኩም፡ ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ካባና ከይተፈለኹም ብግቡእ ስለ", "char_count": 408, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01521", "text": "ዝደበስኩምና የቐንየልና። ዘርኣኹምና ሕያውነትን ገጽን ደቢሱና’ዩ። ካብዚ ዝገበርኩምዎ ዝዓቢ ደበስን ምጕያይን የለን። ገንዘብ ዝገብረልካ የብሉን፣ ሕልናዊ ሩፍታን ደበስን ከምጽኣልካ’ውን ኣይክእልን። ካብ ገንዘብ ግን ፍቕሪን ምሕረትን ይዓቢ። ምሉእ ጽንዓት’ውን ይሃበና” ክብል ተዛሪቡ። ኣኮ መዋቲ ኣቶ የማነ ገብረንጉስ ድማ፡ “ብሰንኪ’ቲ ዘጋጠመ ሃንደበታዊ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ኣዚና ኢና ሓዚንና። ይኹን’ምበር፡ እቲ ፍጻመ ምስ ኣጋጠመ፡ ተኣኪብናን መኺርናን፡ ነቲ ጉዳይ ብዕርቅን ምሕረትን ክንዛዝሞ ምብቃዕና፡ ኣዝዩ ዝድነቕ’ዩ። ዕርቅን ምሕረትን ድማ፡ ንሰብ መለዪኡን ግርማኡን ስለ ዝኾና፡ እዚ ተወሲዱ ዘሎ ተግባር፡ ንኹሉ ኣብነት’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ መንግስ ወድና ብገንዘብ ስለ ዘይትመን፡ ንዓና እቲ ዝዓበየ፡ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ ምሕረት መሪጽና ኣለና። ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር ከአ፡ መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን ብምዃኑ፡ ነዚ ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን በዚ ኣጋጣሚ አዘኻኽር” ኢሉ። ሓሙ መዋቲ ኣቶ ሰለሙን ባይሩ ብወገኑ፡ “መንግስ ወድና ብንእስነቱ ልግዐ ዕድመኡን፡ ንኣሽቱ ህጻናት ገዲፉ ብኸምዚ ኣገባብ ካብ መንጎና ምፍላዩ፡ ኣመና ኣሕዚኑና’ዩ። እንተ ኾነ፡ ኣምላኽ ዝሓሰቦ ኣይምለስን’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ሰመረኣብ ኮነ ኢሉ ንመንግስ ክቐትል ኣይመጸን፡ መንግስ’ውን ክቕተል ኣይከደን - ዘይትሰግር መዓልቲ’ያ ኣራኺባቶም። ኣብ መወዳእታ ግን፡ እቲ ጉዳይ፡ ሰብን እዝግን ብዝፈትዎ፡ ሕልና ብዘቕስን፡ ብዘኹርዕ እምነትን ባህልን ብዕርቂ ፈጺምናዮ ኣለና’ሞ፡ ንመንግስ መንግስተ ሰማይ፡ ንዓና ከኣ ጽንዓት ይሃበና” ክብል ተዛሪቡ። ኣቶ ተወልደ ስዩም፡ ኣቶ ተስፋጋብር ክፍለ፡ ኣቶ ሰለሙን ፍስሃጽዮን፡ ኣቶ ፍጹም ቀሺ ኣርኣያ ከምኡ’ውን ኣቶ ዳኒኤል ሃይለ ድማ፡ “ኩልና ከም እንፈልጦ፡ ሓደጋ ወዝቢ’ዩ፣ የግዳ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ስለዘይክእል ክቡር ሓውናን ወድናን ብሓደጋ ተፈልዩና። ሕጂ ከኣ፡ እምነትናን ኣቦታትና ዘጽንሑልና ክቡር ባህልናን ምሕረት ስለዝኾነ፡ ፍቕሪን ምሕረትን", "char_count": 1164, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01523", "text": "መንግስትናን ዝድግፎ፡ ብዓቢኡ’ውን ኣምላኽ ዝድግፎ ቅዱስ ተግባር ስለዝዀነ፡ ክንምሕር ሓይሊ ንዝሃበና ፈጣሪ ነመስግን፡” ክብሉ ነቲ ዝተገብረ ዕርቂ ዝድርዕ ሓሳባት ተዛሪቦም። ነፍ/ሄር መንግስ ተኸስተ፡ ኣቦ ሓሙሽተ ቈልዑ’ዩ ነይሩ። እታ ዝዓበየት ውላዱ ጓል 19 ዓመት ክትከውን ከላ፡ እታ ዝነኣሰት ድማ፡ ንሱ ኣብ መበል 20 መዓልታ ብሞት ዝተፈልያ፡ ሕጂ ጓል ሰማንያ መዓልታ ኮይና ተጠሚቓ ዘላ ጓሉ’ያ። ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ኮኾብ ሰለሙን ነቲ ዝተገብረ ምሕረት ኣመልኪታ ከምዚ ክትብል ገሊጻልትና - “መንግስ፡ ብሩኽ፡ ለዋህ፡ ፈታዊ ደቁን ሰብን እዩ ነይሩ። ሕጂ ከኣ፡ ስድራቤት ወዲኦምዎ’ዮም። ምሕረት መወዳድርቲ ስለዘይብላ፡ ኣብ’ቲ ንሶም ዝበልዎ ዝውስኾ ወይ ዘጉድሎ የብለይን። ልክዕ’ዩ፡ ብዓል ቤተይ ተፈልዩኒ’ዩ፣ ምስ ደቀይን ስድራቤተይን ቤተሰበይን መሪር ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተ ኾነ፡ ፍቕርን ስኒትን ስለ ንደሊ፡ ምስ ኩሎም ቤተሰብ ምሕረት ኣዚዝና ኣለና። ድሮ’ውን፡ ብዓልቲ ቤቱ ንሰመረኣብ ነጸርኣብ፡ ነዛ ህጻን ጓልና ብልግነት ሒዛታ ኣላ። ኣብ መጻኢ ከኣ፡ ብፍቕሪ ክንከይድ’የ ዝደሊ፡” ክትብል ገሊጻ። ወላዲቱ ንመንግስ ወ/ሮ ጽገ ገብረንጉስ ብግደአን፡ “መንግስ ወደይ፡ ኣባል 7ይ ዙርያ እዩ። ምስ ኩሎም ጀጋኑ ብጾቱ ብምዃን ከኣ፡ ልኡላውነት ሃገር ኣብ ምኽባር፡ ኩሉ ወራት ብተወፋይነት ዝተሳተፈ ጅግና’ዩ። እዚ፡ ሕያዋይ፡ ለዋህ፡ ቦቕባቕ፡ ፈቃር ውላደይ ከምዚ ኢሉ ብሞት ክፍለየና ከሎ፡ መሪር ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተ ኾነ፡ ብወዝቢ ዝተፈጸመ ሓደጋ ስለ ዝኾነ፡ ነቲ ጉዳይ ብምሕረትን ዕርቅን ክንፍጽሞ ወሲንና ኣለና። ኣምላኽ ከኣ፡ መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም ስለ ዝበለና፡ ነዚ ፍጻመ ብምሕረት ክንፍጽሞ ምውሳንና፡ ሕብንቲ እየ። ንመንግስ ወደይ መንግስተ ሰማይ፡ ነቶም ብሂወት ዘለና ድማ ጽንዓት ይሃበና” ኢለን። ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ ድማ፡ ንዝተገብረሉ ምሕረት ከምዚ ክብል ገሊጹ -“ኣምላኽ ኣባኹም ኣብ’ዞም ጥዑማት ገዛ ስለዘውደቐኒ፡ ኣዝየ’የ ዘመስግኖ።", "char_count": 1145, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01526", "text": "ምሕረት፡ የቐንየለይ፡ ሓጐሰይ መግለጺ የብሉን። ተጻዒኑኒ ዝነበረ ጭንቀትን ሓሳባትን ንእለቱ ካባይ ተቐንጢጡ ተኣልዩለይ ኣሎ፣ ኢድኩም ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ” ኢሉ። ኣቶ ፍጹም ኣርኣያ ገ/ማርያም፡ ኣመሓዳሪ ም/ከባቢ ዳዕሮ ጳውሎስ ብወገኑ፡ “እዚ፡ ተወሲዱ ዘሎ ምሕረት፡ መርኣያ ክቡር ባህሊናን እምነትናን ኰይኑ፡ ምሕረትን ፍቕሪን ካብ ኵሉ ነገር ዝዓቢ ምዃኑ ዘነጽር’ዩ። በዚ ብስድራቤት ነፍ/ሄር ኣቶ መንግስ ተኸስተ ነማርያም ተፈጺሙ ዘሎ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ ሰናይ ተግባር ከኣ፡ ኵርዓትን ሕልናዊ ቅሳነትን ይስመዓና። ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር ከአ፡ መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን ብምዃኑ፡ ነዚ ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን አዘኻኽር። ከምኡ’ውን ንሓውና ነፍ/ሄር መንግስት ተኸስተ መንግስተ ሰማይ፡ ንዓና ጽንዓት ይሃበና” ክብል ገሊጹ። እቲ ናይ ዕርቂ ስነ ስርዓት ብምዕሩግ ኣገባብ ምስ ተፈጸመ፡ ክልቲኦም ስድራቤታት፡ ንዝተዳለወ እኽለ ማይ ብሓባር ተቛዲሶም። ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ፡ ወለዱ፡ ካህናትን ቤተሰቡን ኣምሪሑ’ዩ ኣብ ቅድሚ ስድራቤት ነፍሲሄር ኣቶ መንግስ ተኸስተ ቀሪቡ። ነቲ ናይ ዕርቂ መደብ ብጸሎት ዝኸፈትዎ ብጹእ ኣቡነ ጎርጎርዮስ ድማ፡ ተቛጺሮም ምርኻቦም ንፈጣሪ ድሕሪ ምስጋን፡ ብስድራቤት መዋቲ ንዝተገብረ ኵሉ መዳያዊ ኣቀባብላን ኣኽብሮትን ኣመስጊኖም። ስድራቤት መዋቲ፡ ነታ ኣብ ምድሪ ኰነ ኣብ ሰማይ መለክዒ ዘይብላ ምሕረት ምራጾም ድማ፡ መርኣያ እምነቶምን ብሃገር ደረጃ ዝግለጽ ኣብነታዊ ቅዱስ ተግባሮምን ምዃኑ ሓቢሮም። ቀጺሎም በቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ዕርቂ ዝተሰምዖም ሩፍታን ባህታን ቃሎም ዘስምዑ ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ኮ/ል ኣይንኣለም ዘርአ’ዩ። ኮ/ል ኣይንኣለም፡ “ሰብ ብገንዘብ ዘይኮነ ብሰላም፡ ብፍቕሪ፡ ብምሕረት እዩ ዝትመን።", "char_count": 1036, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01529", "text": "ቅዱስ ተግባር ድማ፡ ንዘንትእለት መግለጺ ክብረትኩምን እምነትኩምን ኮይኑ ንወለዶታት ክዝንቶ’ዩ” ኢሉ። ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ተስፋይ ወልደሚካኤል ብወገኑ፡ “ሓደጋ ወዝቢ’ኳ እንተዀነ፡ በቲ ዘይተሓስበ ፍጻመ ኣዚና ኢና ጕሂና፣ ግን ዘይምለስ ኰይኑና። ኣምላኽ ግን ኣባኹም ኣብ ሕያዎት፡ ፈቃራትን ምሕረት ዘቐድሙን ስድራቤት ስለዘውደቐና፡ ሩፍታ ተሰሚዑና። ኣፍኩም ክንመልእ ኣብ ዝተመላለስናሉ፡ ነቲ ከቢድ ሓዘን ተጻዊርኩም ብጽቡቕ መልሓስን ጽቡቕ ግብርን ኢኹም ተቐቢልኩምና። ናይ ብሓቂ ከኣ ኣመስጊንና። ነዚ፡ ሕውነት ክንተኽለሉን ፍቕሪ ክንትክኣሉን እምነ።", "char_count": 352, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01531", "text": "ባህልናን ስለዝዀነ፡ ወትሩ እናተዘከርኩም ክትነብሩ ክገብረኩም’ዩ” 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 “ዘርኣኹምና ሕያውነትን ጭውነትን፡ ደቢሱና እዩ” ስድራቤት መዋቲ ጌጋ መናብርቲ ደቂ-ሰብ’ዩ። ኣብ ዕለታዊ ሂወትና ክንጋገን ክንብድልን ድማ ንቡር’ዩ። ስለ ዝኾነ፡ ኣብ መንጎና ፍቕሪን ምሕረትን ክህልወና ንግደድ። ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዙሓት መዳርግቲ ዘይብሎም ክብርታት ኣለዉ። እዞም ክብርታት ናብ ወለዶ ንምስግጋሮም ከኣ ሓላፍነት ናይ ኵሉ ይኸውን። ሓደ ካብ’ዞም ንጽባቐ ሕብረተሰብና ኣጕሊሖም ዘርእዩ ክብርታት፡ ድንገት ኣብ ዘጋጥም ሞት ዝግበር ኣገባብ ምሕረትን ዕርቅን’ዩ። ቀጺልና እምበኣር፡ ነቶም ነዚ ረዚን ባህሊ’ዚ ዘተግብርዎ መርኣያ ክብረቶምን ርዝነቶምን ስለዝዀነ ቀጽልዎ ንምባሎም፡ ብሰናይ ድሌትን ምርድዳእን ስድራቤት መዋቲ ብምዕሩግ ኣገባብ ዕርቂን ምሕረትን ናይ ዝደቀሰ፡ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ነስዕበልኩም። እቲ ናይ ሞት ሓደጋ፡ ኣብ ኣስመራ - ም/ን/ዞ/ቲራቮሎ ከባቢ ጎደና ዋርሳይ’ዩ ብዕለት 20 ነሓሰ 2025 ከባቢ ሰዓት 6፡ 0 ድ.ቐ ኣጋጢሙ። መራሒ መኪና ዝነበረ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ፡ ብሽክለታ ይጐዓዝ ንዝነበረ ኣቶ መንግስ ተኸስተ ነማርያም ብመኪና ሃሪሙ ሞት ዘብጽሐ ሓደጋ ኣውሪዱሉ። ኣቶ መንግስ ተኸስተ ድማ፡ ንጽባሕቱ ዕለት 21 ነሓሰ 2025፡ ኣብ መካነ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ - ጸራት ብኽብ ዝበለ ስነስርዓት ሓመድ ኣዳም ለቢሱ። ፈጻሚ ሓደጋ’ውን ብሳላ ምሕረት ስድራቤት መዋቲ፡ ኣብ ሳልስቱ ካብ ቤት ማእሰርቲ ብዋሕስ ከምዝወጽእ ተገይሩ። ነዚ ዝተፈጸመ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ መዕለቢ ንምግባር፡ ክልቲኦም ስድራቤታት ብመንገዲ ካብ ክልቲኦም ዝወጽአት ናይ ዕርቂ ኮሚቴ ዘድሊ ምርድዳእ ምስ ተገብረ፡ ብዕለት፡ ብ2 ሕዳር 2025፡ ኣብ መንጎ’ዞም ክልተ ስድራቤታት ወግዓዊ ናይ ዕርቂ ስነ-ስርዓት ተፈጺሙ ኣሎ። ነቲ ዕርቂ ዝምልከት ስምዕ ዕርቂ’ውን ተነቢቡ።", "char_count": 1068, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01537", "text": "4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዕብየት፡ ውጽኢት ሓያል ጻዕሪ ገረብ ቱፋሕ ኣብ ጀርዲን ኣቶ ዓንደመስቀል ገረብ ቱፋሕ ኣብ ጀርዲን ኣቶ ዓንደመስቀል መግቢ እንስሳ ኣብ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል መግቢ እንስሳ ኣብ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ኣቶ ምሕረቱ ኣርኣያ ሓላፊ", "char_count": 209, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01538", "text": "ሕርሻ ን/ዞባ ዓረዛ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ተቐማጢ ዓረዛ’ዩ። ካብ 194 ጀሚሩ ተወሊዱ ኣብ ዝዓበየላ ዝርቤን ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ኣብ ልምዓት ጀርዲን ዝነጥፍ ዘሎ ሃብሮም ሓረስታይ እዩ። ንሱ፡ ናብ ልምዓት መስኖ ቅድሚ ምቁማቱ፡ ነጋዳይ’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ግዜ ግን፡ ነቲ ነዊሕ ዓመት ዝጸዓረሉን ዘጓሕ ዝበለሉን ስራሕ ንግዲ ረጥሪጡ ኣብ ጀርዲን ወፍሪ ክገብር ኣንቂዱ። ካብ ቈልዕነቱ ዝንባለ ናይ ሕርሻ ከም ዝነበሮ ዝሕብር ሓረስታይ ዓንደመስቀል፡ “ዕብየት፡ ውጽኢት ሓያል ጻዕሪ፡” ምዃኑን፡ ይነጥፈሉ ኣብ ዘሎ ልምዓት ጀርዲን ዝተርፎ ፍልጠትን ክእለትን ድማ ካብ ሞያውያን ልምዓት መስኖ ብዝረኽቦ ደገፍ ተሓጊዙ ሓሳብ ልቡ ከምዘስምር ኣሚኑ እዩ ተበጊሱ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ልዕሊ 4 ሄክታር ዝስፍሓቱ መሬት ልምዓት መስኖኡ፡ ኣሕምልቲ ካውሎ፡ ሽጉርቲ፡ ድንሽ…፡ ዘይቱን ዝኣመሰሉ ካብ ፍረታት፡ ንመግቢ እንስሳታት ዘገልግሉ በብዓይነቶም መግቢ እንስሳ ሳዕሪ፡ ካብ ኣእካል ድማ ጣፍ፡ ዕፉን ወዘተ ንዓይኒ ብዝማርኽ ለሚዑ ይርአ። ሓረስታይ ዓንደመስቀል ብዘይካ’ዚ፡ ከም ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ ኣፍረይቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ ከምኡ’ውን ተሓዚ ገንዘብ ማሕበር ተራድኦ ኣፍረይቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ዞባ ደቡብ እዩ። ንሎም ነቲ ንኣስታት 30 ዓመት ተዋፊሩ ዝነጥፈሉ ዘሎ ልምዓት መስኖ ኣመልኪቱ ዝሃበና ሓበሬታ ቀዳማይ ክፋል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናባኹም ምባልና ይዝከር። ካልኣይን መወዳእታን ክፋሉ ይስዕብ፦ • ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ • ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ ዘሪእካ ዝተጠቀምካሉ ቦታ፡ ኣብ ክረምቲ ዘሪእካ ዝተጠቀምካሉ ቦታ፡ ኣብ ክረምቲ ዕፉን ከምእትዘርኦ ገሊጽካ። ነዚ ንኽትገብር ዕፉን ከምእትዘርኦ ገሊጽካ። ነዚ ንኽትገብር ዝድርኸካ እንታይ’ዩ? ውጽኢቱኸ ከመይ ዝድርኸካ እንታይ’ዩ? ውጽኢቱኸ ከመይ ትገልጾ? ትገልጾ? ዕፉን ክዘርኦ ዝድርኸኒ ምስ ውሕጅ ክረምቲ ተኣሳሲሩ ዝግለጽ ባህርያዊ ኣቀማምጣ ናይቲ ቦታ እዩ። ኣብ ክረምቲ ዘጋጥም ብማእከል ግራተይ ዝሓልፍ ውሕጅ ኣብ ምህዳእ ኮነ ፍግረ መሬት ኣብ ምክልኻልን ዝመጽእ ልሙዕ ሓመድ ኣብ መሬት ሕርሻይ ተኸቲሩ ኣብ ምትራፍን ልዑል ግደ ኣለዎ። እዚ ክብል እንከለኹ ንመከላኸሊ ውሕጅ ጥራይ ይጥቀመሉ ማለት ግን ኣይኮነን። ብዓቢኡ እቲ ዝዘርኦ ዕፉን ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝወሃበኒ ምሩጽ ዘርኢ ኮይኑ፡ ካብ ሄክታር 25 ኵንታልን ልዕሊኡን ምህርቲ ዝረኽበሉ’ዩ። ቃንጫኡ ድማ፡ ንመዓላ መግቢ እንስሳ የውዕሎ። ዕፉን ምስ ተኣከበ፡ ገለ ክፋል ናይቲ ዕፉን ዝተዘርኦ ቦታ ዓተር ዝተረፈ ከኣ ካልእ ይዘርኦ። • እዚ ከባቢ ውዑይ’ዩ። ኣብዚ ቦታ ዓተር • እዚ ከባቢ ውዑይ’ዩ። ኣብዚ ቦታ ዓተር ምዝራእ ውጽኢቱ ከመይ’ዩ? ምዝራእ ውጽኢቱ ከመይ’ዩ? ከምቲ ዝበልካዮ እዚ ከባቢ ውዑይ ስለዝዀነ ቀልጢፉ’ዩ ሸባዕታ ዘጋጥሞ። ዓተር ክዘርኦ ዝድርኹኒ ክልተ ምኽንያት እዮም። ንምህርቲን ፍርያምነት ሓመድ ንምስሳን። ከምዚ ገይረ፡ ካብ ሄክታር ብገምጋም ካብ 8 ክሳብ 10 ኵንታል ምህርቲን ዘይተኣደነ ቡቕቡቕ መግቢ እንስሳይን ድማ እረክብ። ኣብ ጀርዲን ካብ ኣሕምልቲን ፍረታትን ኣብ ጀርዲን ካብ ኣሕምልቲን ፍረታትን ወጻኢ ኣእካልን ካልእን ክዝራእ ብመምርሒ ወጻኢ ኣእካልን ካልእን ክዝራእ ብመምርሒ ሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ድዩ? ሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ድዩ? ብመሰረት መምርሒ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ፍቑድ ኣይኮነን። ኩነታት ከምቲ ትደልዮ ምዃን ምስ ኣበየካን፡ እቲ እትደልዮ ምስ ዘይትረኽቦን ግን ናብዚ ዝጠቕሰልካ ዘለኹ መንገዲ ከተላግስን ክትገብርን ትድረኽ። በዚ መሰረት፡ ድሕሪ ኣሕምልቲ፡ ጣፍ ንዘርኣሉ እዋን ኣሎ። ጣፍ ብዘይ ምኽንያት ኣይኮንኩን ኣብ ጀርዲነይ ዝዘርኦ። ንኽልተ ዕላማ ጠሚተ’የ ዝዘርኦ። ንመከላኸሊ ጸረባልዓትን፡ ትሕዝቶን ቅርጺን ፍርያምነት ሓመድ ንምህብታምን ንምቕያርን ክብል ሓሲበ’የ ዝዘርኦ። ጣፍ ምስ ሓፈስኩ ከኣ ድንሽ እዘርኦ። እዚ ብውልቂ ተመኲረ ዝጥቀመሉን የዐውተኒ ኢለ ዝኣመንኩሉን ኣገባብ ዑደት ዘርኢ’ዩ። • ኣብ ጀርዲንካ ጣፍ ምዝራእ ባልዓት • ኣብ ጀርዲንካ ጣፍ ምዝራእ ባልዓት ከምዝከላኸል፡", "char_count": 2283, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01541", "text": "ከምዘሀብተም ግብራዊ ምርምር ኣካይድካ ከምእተዓወትካ ገሊጽካ። ከምኡ ገይርካ ከምእተዓወትካ ገሊጽካ። ከምኡ ገይርካ እትረኽቦ ምህርቲ ጣፍ ካብ ሄክታር ክንደይ እትረኽቦ ምህርቲ ጣፍ ካብ ሄክታር ክንደይ ይበጽሕ? ይበጽሕ? ጽቡቕ’ዩ ዝበቊል። ኣብ ደረጃ ፍረ ምስ በጽሐ ስለ ዝፈኵስ ግን፡ ከምቲ ትጽበዮ ኣይኹን’ምበር፡ ካብ ሄክታር ብገምጋም 6 ክሳብ 7 ኵንታል ይረኽበሉ’የ። እኽሊ ዘይኮነ ግን፡ እቲ ካብኡ ዝረኽቦ ንቐለብ ጥሪተይ ዝኾነኒ ሓሰር’የ ኣብሊጸ ዝርእዮ። • ኣብ ጀርዲንካ እትጥቀመሎም ዓይነት • ኣብ ጀርዲንካ እትጥቀመሎም ዓይነት ድዅዒ፡ ጸረ-ጻህያይን ጸረ-ባልዓትን? ድዅዒ፡ ጸረ-ጻህያይን ጸረ-ባልዓትን? ጸረ-ባልዕ ይዅን ጸረ-ጻህያይ ክንጥቀም ብሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ኣይኮነን። ኣብ ከም ብዓል ካውሎ ዝኣመሰሉ ኣሕምልቲ ገና፡ ኣብ እግሪ ተኽሉ ከሎ ባልዓት ከጋጥሙና እንከለዉ፡ ብኣፍልጦ፡ ምኽርን ደገፍን ሞያውያን ሕርሻ መድሃኒት ዝጥቀመሎም", "char_count": 535, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01548", "text": "ዘለዎ ግደ፡ ኣቃሊልካ ዝርአ ስለ ዘይኮነ፡ ብኣገባብ’የ ዝጥቀመሉ። ጻህያይ ክብርትዓና ከሎ፡ ከም ተጻባኢ ዘይኮነ፡ ከም ጸጋ ንመሳገሊ ግዜ ቀለብ ንጥሪት ይጥቀመሉ። • ኣብ ምርባሕ ንህቢ’ውን ወፍሪ ንምክያድ • ኣብ ምርባሕ ንህቢ’ውን ወፍሪ ንምክያድ ተበጊስካ ኣለኻ። መዓስ ኢኻ ጀሚርካዮ፣ ተበጊስካ ኣለኻ። መዓስ ኢኻ ጀሚርካዮ፣ ናይ መጻኢ ውጥን ኣብዚ ዓውዲ ከመይ’ዩ ናይ መጻኢ ውጥን ኣብዚ ዓውዲ ከመይ’ዩ ክመስል? ክመስል? ሕርሻ ንህቢ ብዙሕ ዘየህልኽን ውጽኢታውን ወፍሪ’ዩ። ኣብዚ ቀረባ እዋን ብ5 ቆፎ ጀሚረዮ ኣለኹ። ዘለዉኒ ኣናህብ ንፉዓት’ዮም ዘተባብዕ ውጽኢት ከኣ ረኺበሎም ኣለኹ። ንህቢ መዓር ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብን ናብን ኣብ መስርሕ ወሲብ ምስግጋር ጽገ ኣትክልቲ ግደኡ ዕዙዝ’ዩ። ነዚ ኣብ ግምት ኣእትየ እየ፡ ማዕረ-ማዕረ ልምዓት መስኖይ ክነጥፈሉ ዘበገስክዎ። • ኣብ ምርባሕ ደርሁ ክትነጥፍ መደብ • ኣብ ምርባሕ ደርሁ ክትነጥፍ መደብ ከምዘለካ’ውን ሰሚዐ ኣለኹ። እዚ ከተበግሶ ከምዘለካ’ውን ሰሚዐ ኣለኹ። እዚ ከተበግሶ መዲብካዮ ዘለኻ ወፍሪ ኣብ ከመይ ደረጃ መዲብካዮ ዘለኻ ወፍሪ ኣብ ከመይ ደረጃ ኣብጺሕካዮ ኣለኻ? ኣብጺሕካዮ ኣለኻ? ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ኣብ ኣሕምልቲን ፍረታትን ጥራይ ከይተደረትና፡ እንተላይ ኣብ ናይ ጸባ ከብቲ፡ ደርሁ፡ ንህቢን ካልእን ወፍሪ ክንገብር’ዩ ዘተባብዕ። ካብዚ ተበጊሰ፡ ንዝወሃበኒ ምኽሪ ኣብ ባይታ ከተግብር ብምሕላን ኣብ መፍረ ደርሆ ወፍሪ ክገብር ኣንቂደን ቦታ ፈልየ ተበጊሰን ኣለኹ። ንዕአን ዝበቅዕ ስፍራን ካልእን ብምልኣት ኣብ ዘዋደድኩሉ ግዜ ድማ፡ ደርሁ ክወሃባኒ ሕቶ ናብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከቕርብ ናብኡ ዘብጽሓኒ መንገዲ ኣብ ምጽራግ ይርከብ። • ኣብዚ ናይ ነዊሕ ዓመት • ኣብዚ ናይ ነዊሕ ዓመት ጉዕዞ ናይ ሕርሻ ቃልስኻ", "char_count": 994, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01551", "text": "መድሃኒት እንስሳታት፡ ፍሩስካ መግቢ እንስሳ ወዘተ ኣብዚ ጸገም ኣሎና። ብቐረባ ክፍታሕ ድማ ንዝምልከቶ ጻውዒተይ አቕርብ። • ንኽንደይ ዝኣኽሉ ዜጋታት ሽቕለት • ንኽንደይ ዝኣኽሉ ዜጋታት ሽቕለት ስራሕ ፈጢርካ ኣለኻ? ስራሕ ፈጢርካ ኣለኻ? “ነዃዕ ዝዓቕማ ትቚነን፡” ከም ዝበሃል፡ ኣብ ግዜ ምትካል ፈልሲ፡ ጻህያይን ምሕፋስ ምህርቲን ኵነታት ስራሕና ዝጠልቦ ብዙሕ ዓያዪ ጉልበት ነበርቲ ዓዲታት ናይ’ዚ ከባቢ ብምስታፍ ኢና ንዓምሞ። ኣብ ምእላይ ጀርዲን ከብቲን ዝነጥፉ ብቐዋምነት ዝሰርሑ 4 ደቂ-ተባዕትዮ ሰራሕተኛታት ኣለዉኒ። • ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ • ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ’ውን ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ’ውን ኢኻ። ነዚ ኣመልኪትካ ሓጺር መብርሂ ኢኻ። ነዚ ኣመልኪትካ ሓጺር መብርሂ ክትህበና? ክትህበና? ኣብ ንኡስ ዞባና፡ 175 ምዝጉባት ኣልማዕቲ ጀርዲን ሓረስቶትን 238.75 ሄክታር ዝለምዐ ቦታን ኣሎ። እዚኦም ኣልማዕቲ ገሊኦም ኣብ መለሳ መሬትን ኮንቸሴነን ተባሂሎም ደረጃታት ዘለዎም’ዮም። እቲ ኣብዚ ንኡስ ዞባ ዝፈሪ ኣሕምልቲን ፍረታትን ድማ፡ ጠለብ ዕዳጋታት ናይ’ዚ ንኡስ ዞባ ኣውሒሱ ንኻልእ ዕዳጋታት ከባቢና ኣብ ምርግጋእ ልዑል ግደ ኣለዎ። ክብ ኢለ ዝጠቐስክዎም ናይ ምሩጽ ዘርኢ፡ መድሃኒት እንስሳታት ወዘተ፡ ሕቶ ነፍሲ-ወከፍ ኣልማዕቲ ጀርዲን ኮይኑ ይቕጽል’ኳ እንተሎ፡ እዚ ኣብ ዝፍተሓሉ ፍርያት ኣልማዕቲ ጀርዲን ንኡስ ዞባና እንታይ ክመስል ከም ዝኽእል ይረኣየካ። ጠለብን ቀረብን ልምዓት መስኖ ብዙሕ ከባቢታት ከረጋግእ ዝኽእል ምህርቲ ክሕፈስ ከም ዝኽእል’የ ዝኣምን። ነዚ ንምብጽሑ ድማ፡ ነዞም ዝተጠቕሱ ኣልማዕቲ ቈላሕታን ደገፍን ዝምልከቶ ኣካል የድልዮም ኣሎ። • ኣብ መወዳእታ ተሕልፎ መልእኽቲ? • ኣብ መወዳእታ ተሕልፎ መልእኽቲ? ሓረስታይ ሃብቲ ሃገር እዩ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት፡ ብውልቁ ሰሪሑ ዝረኽቦ ምህርቲ ኣብ ጥቕሚ ሓፋሽ ስለዝውዕል። መንግስቲ ነዚ ተረዲኡ፡ ሓረስታይ ኣብ ክንዲ ብውልቁ ብመልክዕ ማሕበራት ተወዲቡ ቤት ጽሕፈት ሃልይዎ መበገሲ ዝኾኖ ሰኒቑ ክብገስ ሓደ ካብ ዕላማታቱ’ዩ። ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ብማሕበር ዝተወደቡ ሓረስቶት ኣልማዕቲ ጠለብን ቀረብን ዕዳጋ ኣብ ምርዋይ ዓቲቦም ክጽዕቱ፡ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ፡ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ዝድይብ ሞራላዊ ምትብባዕ ስለ ዘድልዮም፡ ከምቲ ደጋጊመ’ውን ዝጠቐስክዎ ኣብዚ መዳይ ቈላሕታን ደገፍን ዝምልከቶ ክዓዝ እምሕጸን። ኣብቲ ኣጋጣሚ ንሓላፊ ሕርሻ ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ኣቶ ምሕረቱ ኣርኣያ፡ ብዛዕባ ኣልማዒ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ዘለዎ ትዕዝብትን ርእይቶን ቃል ምስክርነቱ ከካፍለና ተወኪስናዮ ነይርና። ዝሃበና መልሲ ድማ ይስዕብ። “ዓንደመስቀል፡ ካብ 194 ጀሚሩ ኣብ ልምዓት መስኖ ዝነጥፍ ዘሎን ቀረብን ቀለብን ኣሕምልቲ፡ ጸባን ፍረታትን ምሕዳራት ከባቢታት ዓደበዛ፡ ዓዲ ጒልቲ፡ ሓጺና፡ ዓረዛ፡ ማይድማን መንደፈራን ከማልእን ከረጋግእን ዝጽዕት ዘሎን ንፉዕ ሓረስታይ’ዩ። ብሕጽር ዝበለ፡ ሕርሻኡ ምሕዱር፡ ጽፉፍ፡ ዝተወሃደ፡ ወቕቱ ዝሓለወ ኣገባብ ዝኽተል፡ እቲ ካብ ሕርሻ ክርከብ ዝግብኦ መኣዛዊ መግቢ ኵሉ ኣብ ግራቱ ክትረኽቦ ዘይትጽገም ውሕሉል ሓረስታይ’ዩ። በዚ ድማ ንሱ መምህር፡ ሕርሻኡ ድማ ቤት ትምህርቲ ሓረስቶት ብምባል እገልጾ። “ቀንዲ ብልጫ ሓረስታይ ዓንደመስቀል፡ ፍርያቱ ንኸባቢኡ ቀዳምነት ሂቡ ዝሰርሕ ምዃኑ’ዩ። ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ናብ ጀርዲኑ ዘወር ምስ እትብል፡ ኣብ ማእከል ጀርዲኑ ጠለብን ቀረብን ፍርያቱ ከማልእ ዓማዊሉ ክሳሲ ላዕሊን ታሕቲን ክብል’ዩ ዝጸንሓካ። “ፍርያት ሓረስታይ ዓንደመስቀል ኩሉ ኦርጋኒክ እዩ። ዓቕሚ ባጀት ይሓጽር’ምበር፡ ንሓደ ሓረስታይ ካብ ኣብ ክፍሊ፡ ኣብ ቦታ ሕርሻ ከም ብዓል ሓረስታይ ዓንደመስቀል ግብራዊ ትምህርቲ ክትምህሮ ክሳብ ክንድምንታይ ኣኽሳቢ ምዃኑ ይረኣየካ። ሕርሻ ዓንደመስቀል ዝተደኮነሉ ቦታ ከውሊ ግን ከኣ፡ ምዕሩግ ጽባቐ ዘለዎ ከባቢ ኮይኑ፡ ሞሶብ ናይ’ቲ ከባቢ’ዩ ኢልካ ክግለጽ ይከኣል። “እዚ ይዅን’ምበር፡ እዚ ሓረስታይ’ዚ፡ ኣብ ክረምቲ ልምዓት ካብ ዝጅምር ክሳብ ሕጂ ዘይተፈትሐ ሓደ ዓቢ ግድሉ፡ ብማእከል ግራቱ ሓፊሱን ለሚሙን ዝሓልፍ ውሕጅ’ዩ። ዘለዎ ዓቕሚን ክእለትን ኣወሃሂዱ ነገራት ናብ ንቡር ንምላስ ዝሕለል’ኳ እንተ ዘይኮነ፡ ዓመታዊ ኣብ ልዕሊ ጀርዲኑን ዒላኡን ንዝወረደ ጕድኣት ንምሕዋይ፡ ብዙሕ ባጀት ክስልዕ ኢና ንዕዘብ። እዚ ሓደ ካብ ዓበይቲ ብድሆታቱ ኮይኑ ዝቕጽል ዘሎ’ዩ።” ብምባል፡ ኣቶ ምሕረቱ ንገዲም ኣልማዒ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ገሊጽዎ። ሓረስቶት ኣልማዕቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ክንደይ ወጻኢ ገይሮም? ክንደይ ይሸጡ? ካብ ማንም ዝኽወል ኣይኮነን። ዕገበቶም ዕግበት ሓፋሽ ምዃኑ ተረዲኦም፡ “ከሲርና ንሸይጥ ኣለና፡” ኢሎም ከማርሩ ኣይስምዑን፣ ኣብ ክንድኡ፡ ከም ብዓል ዓንደመስቀል ዝኣመሰሉ ሓኾተታት ሓረስቶት፡ ተገልጋሊ ዝደልዮ ፍርያት ቀሪብና ከመይ ነዕግቦን ነረጋግኦን ብዝብል ናይ ነዊሕ ትልሚ ሓንጺጾም ምህርቶም ንምኽዕባት ክነጥፉ ክትዕዘብ ከለኻ ዕግበት ይስመዓካ። በዚ ኣጋጣሚ ሕብረተሰብና እኹልን ውሑስን መኣዛዊ መግቢ ክምገብ፡ ከም ብዓል ዓንደመስቀል ክስኑልና ድማ እምነ!", "char_count": 2869, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01552", "text": "ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ሻምፕዮን ኣትለቲክስ ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል፡ ጽባሕ ሓሙሽተ ታሕሳስ ኣብ ስታድዩም ኣሰመራ ክፍልም’ዩ። እዚ ሓደ ካብ ስሩዕ ውድራት ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል ዝዀነ ሻምፕዮን ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል፡ ብክልተኡ ጾታ ዝካየድ ኰይኑ፡ ካብ 10 ሜትሮ ክሳዕ 10 ሽሕ ናይ ትራክን ተግባራት ሜዳን ዘጠቓለ ውድር ተሰሪዑ ይርከብ። እዚ ውድር ኣብ መንጎ 16 ንኡሳን ዞባታት ማእከልን ሰለስተ ክለባት ዞባ ማእከልን ንሰለስተ መዓልታት ዝካየድ ኰይኑ፡ ኣትለታት ብዝዓትርዎ ብዝሒ መዳልያታት ጎብለል ዝዀነት ክለብ ወይ ንኡስ ዞባ ክትሽለም’ያ። ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ዝልኣኸልና ሓበሬታ፡ ንቀዳመይቲ 40 ሽሕ ናቕፋ፡ ንኻልኣይቲ 25 ሽሕ ናቕፋ፡ ንሳልሰይቲ ድማ፡ 12 ሽሕ ናቕፋ ሽልማት ኣዳልዩ ከም ዘሎ ሓቢሩ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ዝመጽእ ሰሙን’ውን ኣብ ጎደናታት ኣስመራ፡ ደቂ-ተባዕትዮ 25 ኪሎ ሜተር፡ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ 10 ኪሎ ሜተር ኣብ ጽርግያ ዘካይዱዎ ወድር ተሰሪዑሎም ከም ዘሎ ሓቢሩ። 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ፊፋ፡ ስልጠና ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ኣካይዱ ፊፋ፡ ስልጠና ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ኣካይዱ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ኵዕሶ እግሪ ዓለም ፊፋ ምስ ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ብምውህሃድ ናይ ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ስልጠና ካብ 26 ክሳዕ 30 ሕዳር 2025 ኣብ ኣስመራ ሂቡ። ኣብቲ ካብ መላእ ሃገር ዝተዋጽኡ ሓሙሽተ ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከብኦም 35 ደያኑን ኮሚሽነራትን ዝተሳተፍዎ መደብ ስልጠና፡", "char_count": 879, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01554", "text": "ኣትለቲክስ፡ ሻምፕዮን ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል ንኡሳን ዞባታትን ማእከል ካብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት ብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት • ኣርሰናል፡ ኤኳዶራውያን መናቱ ክተፈርም • ኣርሰናል፡ ኤኳዶራውያን መናቱ ክተፈርም ሓደሽቲ ተጻወትቲ ናይ ምቝጻር ስትራተጂ ቀይራ ዘላ ኣርሰናል፡ ኣተኵሮኣ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ትስፉዋት ተጻወትቲ ኣቕኒዓ ትርከብ። በዚ ወጢናቶ ዘላ ኣገባብ ድማ፡ ደቂ 16 ዓመት ኤኳዶራውያን ተጻወትቲ ኤድዊን ሆልገርን ኣብ ኣርሰናል ፌርማኦም ንምንባር ኣብዛ ሰሙን ናብ ሎንደን ክጐዓዙ እዮም። እዞም ክልተ መናቱ ኣሕዋት፡ ካብ ነሓሰ 2027 ዓመት ዝጅምር ምስ ኣርሰናል ዘጽንሖም ናይ ሓሙሽተ ዓመት ውዕል ክፍርሙ እዮም። ብመሰረት ሕጊ ፊፋ፡ ኰተቴ ተጻወትቲ 18 ዓመት ከይመልኡ ኣህጒር ተሳጊሮም ክጻወቱ ስለ ዘይፈቅድ፡ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ክሳዕ", "char_count": 490, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01558", "text": "ግብራዊን ኣስተምህሮታት ተሰንዩ፡ ብኢንስትራክተራት ፊፋ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ሚስተር ካርሎስ ሄንሪኬዝን ማላዊ ሚስተር ማርክ ማዚንጎን’ዩ ተዋሂቡ። ኣብ መዛዘሚ’ቲ ናይ ስልጠና መደብ፡ ፕረሲደንት ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣቶ ጳውሎስ ወልደሃይማኖት፡ ነቲ", "char_count": 163, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01559", "text": "ስልጠና ዝመርሑ ኢንስትራክተራት ፊፋ ንዘለዎም ፍልጠትን ተመኵሮን ብግቡእ ንምትሕልላፍ ንዘርኣይዎ ትግሃትን ጻዕሪን ብምስጋን፡ ሰልጠንቲ ነቲ ዝቐሰምዎ ሞያ ብግብራዊ ስራሕ ብምዕባል ደረጃ ዕብየት ዳንነት ኵዕሶ እግሪ ሃገርና ክብ ንምባል ኣብ ዝካየድ ዕማም ተራኦም ክጻወቱን ተላብዩ። ፊፋ ኣቐዲሙ’ውን ንመንእሰያት ደያኑ ዝዓለመ ተመሳሊ ስልጠና ኣብ ኣስመራ ወዲቡ ምንባሩ ይዝከር።", "char_count": 237, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01560", "text": "ሃላንድ፡ እቲ ማሽን ሸቶታት ሃላንድ፡ እቲ ማሽን ሸቶታት ኤርሊንግ ሃላንድ፡ ኣብቲ ጋንትኡ ንፉልሃም 5ብ4 ዝሰዓረትሉ ናይ ሰሉስ ምሸት ግጥም ሸቶ ብምቚጻሩ፡ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ ቀልጢፉ 10 ሸቶታት ዝበጽሕ ኣጥቃዓይ ብምዃን፡ ናይ ኣላን ሽረር ክብረወሰን ኣመሓይሽዎ።", "char_count": 169, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01561", "text": "ሃላንድ፡ ኣብቲ ጋንትኡ ብኒውካስልን ባየር ለቨርኩሰን ዝተረትዓሉ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ድማ፡ ንሊድስ ዝሰዓረትሉ ግጥም፡ ዘይኣመሉ ኣብ ሰለስተኡ ተኸታሊ ግጥማት ካብ ሸቶ ርሒቑ’ዩ ናብ ግጥም ምስ ፉልሃም ኣምሪሑ። እንተ ዀነ ሰሉስ ምሸት፡ ኣብ መበል 17 ደቒቕ ካብ ጀረሚ ደኩ ዝመጽኣቶ ኵዕሶ ምስ ሰኪዐት ብምርኻቡ፡ ናይ ሸቶ ጽምኡ ብምርዋይ ክብረ-ወሰን ኣጽሒፉ። እዚ ኣብ 202 ካብ ቦርስያ ዶርቱሞንድ ናብ ሲቲ ዝተሰጋገረ ኣጥቃዓይ፡ እንግሊዛዊ ኣጥቃዓዊ ኣለን ሽረር፡ ኣብ 124 ግጥማት 10 ሸቶታት ብምዝጋቡ ንነዊሕ ዓመታት ሒዝዎ ዝጸንሐ ክብረ-ወሰን፡ ኣብ 1 ግጥማት ክበጽሖ ብምኽኣሉ እዩ ነዚ ክብሪ በቒዑ ዝርከብ። ማሸን ሸቶታት ዝዀነ ሃላንድ፡ በዚ ዝኸዶ ዘሎ ሸቶ ናይ ምቝጻር ዓቕሚ፡ ብዝሒ ሸቶታት ዘመዝገበ ዝብል ክብረ-ወሰን’ውን ኣብ ሓጺር ግዜ ክበጽሖ ትጽቢት ይግበረሉ። እዚ ሸቶ ምስ ኣቝጸረ ብናይ ‘ሮበት’ ምንቅስቓስ ጽንብል ዘካይድ ኣጥቃዓይ፡ ነዚ በጺሕዎ ዘሎ ክብሪ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ኣብ መሳርዕ 10 ሸቶታት ዘቝጸሩ ኣብ ሓጺር ግዜ ክትኣቱ፡ ዘዅርዕን ዘሐጒስን’ዩ። ከምቲ ደጋጊመ ዝበልኩዎ፡ ናይ ሲቲ ኣጥቃዓይ እንተ ዀይንካ ብዝሒ ሸቶታት ክተቝጽር ኣሎካ፡ ናተይ ስራሕ ድማ እዚ’ዩ፡ ሕማቕ’ውን ኣይኰንኩን፡” ኢሉ። ወዲ 25 ዓመት ሃላንድ፡ ሎሚ ዓመት ኣብ ኵሉ ግጥማት፡ ካብ ዘካየዶ 19 ጸወታት 20 ሸቶታት ኣቝጺሩ ይርከብ። ብኲራት ካሴዶ፡ ሕማም መርዘን ንቸልሲ ብኲራት ካሴዶ፡ ሕማም መርዘን ንቸልሲ ቸልሲ እታ መኽዘን ቀይሕ ካርድ ቸልሲ እታ መኽዘን ቀይሕ ካርድ ኣሰልጣኒ ቸልሲ ኤንዞ ማሬስካ፡ ኣገዳስነት ሞይሰስ ካሴዶ ኣዳዕዲዑ’ዩ ዝፈልጦ። ማሬስካ፡ ንቸልሲ መሪሑ ካብ ዘካየዶ 51 ግጥማት፡ ነዚ ኤኳዶርያዊ ኣከፋሊ ኣብ 50 ግጥማት ምስ ቀዳሞት ተሰለፍቲ ናብ ሜዳ ኣውሪድዎ ይርከብ። ሕጂ ግን፡ ኣብቲ ቸልሲ ምስ ኣርሰናል 1ብ1 ዝወጽኣትሉ ናይ ሰንበት ግጥም፡ ካሴዶ፡ ቀይሕ ካርድ ብምውሳዱ፡ ኣንጻር ሊድስ (ትማሊ)፡ ቦርንማውዝ ከምኡ’ውን ኤቨርተን እተካይዶ ሰለስተ ግጥማት ክበኵር’ዩ። ቸልሲ፡ ኣብዛ ዓመት ኣብ ኵሉ ግጥማት ዘካየደቶ 20 ግጥማት ሽዱሽተ ቀይሕ ካርድ ክትወስድ እንከላ፡ ካብዚ እቲ ኣርባዕተ ኣብ 13 ግጥማት ፕሪመር ሊግ ዝረኸበቶ’ዩ። ዝሓለፈ ሰንበት ካሴዶ፡ ቀይሕ ካርድ ብምውሳዱ ኸኣ ንቸልሲ፡ ‘መኽዘን ቀይሕ ካርድ’ ዝብል ስም ክውህባ ዝገደ’ዩ። ካሴዶ፡ ኣብዚ ዓመት ወሳኒ ተጻዋታይ ሰማያውያን ምዃኑ ኣመስኪሩ ብምህላዉ ድማ፡ ንቸልሲ ብዘይ እዚ ተጻዋታይ እተካይዶ ሰለስተ ግጥማት ሕማም መርዘን ክዀና ምዃኑ ተንተንቲ ስፖርት ይሰማምዕሉ። እዚ ብኣሰልጣኒ ቸልሲ፡ ምስ ናይ ማንቸስተር ሲቲ ተጻዋታይ ሮድሪ፡ ክልተ ዝበለጹ እናከፋፈሉ ዝከላኸሉ ተጻወትቲ ዝብል ስያመ ከውሃቦ ዝበቐዐ ካሴዶ፡ ዝሓለፈ ዓመት፡ ዝበለጸ ተጻዋታይ ክለብን ምርጫ ደገፍትን ናይ ቸልሲ ዝብል ሽልማት ክረክብ ዝኸኣለ’ዩ። ‘ኦፕታ’ ንኣገዳስነት ካሴዶ፡ ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ ፍርዲ ኸኣ፣ ካሴዶ፡ ኣብዚ ወቕቲ 28 ምንጣቕ (ታክል)፡ 18 ምዅላፍ ብምግባሩ ኣብ ሓሙሽተ ዝዓበየ ሊግ ኤውሮጳ ካብ ዝርከቦ ኣከፋፈልቲ እቲ ዝልዓለ’ዩ። እዚ 28 ምንጣቕ ከኣ፡ 23% ናይ ቸልሲ ዝሕዝ’ዩ። እዚ ውጽኢት ኦፕታ ምስናድ ተግባራት ተጻወትቲ ካብ ትጅምር ካልኣይ ደረጃ ዝሕዝ’ዩ። ካሴዶ፡ ብዝገበሮ ዝልዓለ ምንጣቕን ኣብ ቅልስ ምዕዋትን 59% ዝሕዝ ብምዃኑ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ ልዕሊ’ቶም ብሉጻት ኣከፋፈልቲ ዝብሃሉ ናይ ኣርሰናል ዴክላን ራይስን ናይ ሊቨርፑል ርያን ግራቨንበርች ዝሰርዖ’ዩ። ቸልሲ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ወሓለ ማእከል ሜዳ ንሰለስተ ግጥማት ትኸስር ብምህላዋ፡ ኣብቲ መሪሕነት ፕሪመር ሊግ ንምጭባጥ እትገብሮ ዘላ ጻዕሪ ዕንቅፋት ክፈጥረላ’ዩ። ኤንዞ ማሬስካ ድማ፡ ከም መተካእታ ካሴዶ ብቀዳማይ ደረጃ ንኣንድርይ ሳንቶስ ክጥቀመሉ ክውስን እንከሎ፡ ንኢንዞ ፈርናንደዝ፡ ማሎ ጉስቶ፡ ጆስ ኣቼፖንግ ከኣ ከም ኣማራጺ ክርእዮም ተገዲዱ ኣሎ።", "char_count": 2168, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01563", "text": "ደል-ቫል፡ ትስፉዋት ተጻወትቲ ብምፍራይ ዝተመስገነ ኰይኑ፡ ፔሮ ሂንካፔ፡ ሞይሰስ ካሴዶ፡ ኬድሪ ፓኢዝ ካብዚ ኣካዳሚ ዝበቘሉ’ዮም።", "char_count": 81, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01564", "text": "እዞም ኣርሰናል ኣፈሪማቶም ዘላ ማናቱ፡ ኤድዊን፡ ኣብ የማናይ ክንፊ ዝጻወት ክኸውን እንከሎ፡ ሆልገርን ድማ፡ እናጥቀዐ ዘከፋፍል እዩ። • ክለባት ስዑድያ ንሳላሕ የቋምታ ክለባት ስዑድያ ንሳላሕ የቋምታ ክለባት ስዑድያ ንኣጥቃዓይ ሊቨርፑል መሓመድ ሳላሕ ንምፍራም፡ ንሊቨርፑል ክፍትናኣ ከም ዝወሰና ተገሊጹ። እዚ ግብጻዊ ኣጥቃዓይ፡ ኣብቲ ጋንታኡ ኣብ ልዕሊ ዌስት ሃም 2ብ0 ዝተዓወተትሉ ግጥም ናብ ሜዳ ብዘይምውራዱ፡ ምስዛ ክለብ ዘሎዎ መጻኢ ኣብ ሕቶ ምልክት ከም ዝኣቱ ገይርዎ ይርከብ። ነዚ ተጻወታይ ኣብ ራዳራ የእትያቶ ዝጸንሐት ኣል ሂላል፡ ዝመጽእ ክራማት ነዚ ተጻዋታይ ንምፍራም ክትብገስ እንከላ፡ ኣል ቃዲሳ እውን ንምስግጋሩ ተበግሶ ተርእይ ኣላ። ሳላሕ፡ ዝሓለፈ ዓመት ካብዘን ናይ ማእከላይ ምብራቕ ክለባት ናይ 50 ሚልዮን ፓውንድ ጠለብ ቀሪቡሉ ነይሩ’ዩ። ሳላሕ ግን ፍቓደኛ ኣይነበረን። ምስ ሊቨርፑል ናይ ሓደ ዓመት ውዕል ዝተረፎ ሳላሕ፡ ምስ ክለቡ ዘለዎ ዘይምስምዕ እንተ ቐጺሉ፡ ኣብ ክራማት ናብ ስዑድያ ምስጋሩ ዳርጋ ዘይተርፍ ይመስል። • ነይማር ምስ መሲ ክሓብር • ነይማር ምስ መሲ ክሓብር ኢንተር ሚያም፡ ኣብ ሓጋይ ዝካየድ መስኮት ምስግጋር ምስ ተኸፍተ፡ ንብራዚላዊ ኣጥቅዓይ ነይማር ናይ ምፍራም ተኽእሎ ከም ዘሎዋ ተገሊጹ። ብሰንኪ መጒዳእቲ ኣብ ኣል-ሂላል ሕማቕ እዋን ዘሕለፈ ነይማር፡ ምስታ ክለብ ሓባራዊ ስምዕ ምስራዝ ውዕል ብምግባር ተሰናቢቱ። ንሓጺር እዋን ብምባል ናብ ናይ ሃገሩ ክለብ ሳንቶስ እኳ እንተ ተጸንበረ፡ ተመሳሊ መጒዳእቲ ግን ኣይተጋደፎን ጸኒሑ። ኣብዚ ክለቡ፡ ‘ሰረ ኣ’ ብራዚል ህላወኣ ንምውሓስ፡ ነይማር ድማ ካብ መጒዳእቲ ንምሕዋይ ዝገብሩዎ ዘለዉ ቃልሲ ከኣ፡ ኢንተር ሚያሚ ኣብ ልዕሊ እዚ ተጻዋታይ ዘሎዋ ተገዳስነት ገሊጻ ትርከብ። ኢንተር ሚያም፡ ንነይማር ኣብ ሕቝፎኣ እንተ ኣእትያቶ ኸኣ፡ ደጊሙ ምስቲ ኣብ ባርሴሎና ወዲ ጋንትኡ ዝነበረ መሲ ሓቢሩ ናይ ምጽዋት ዕድል ክረክብ’ዩ። • 17 ቀይሕ ካርድ ዝተርኣየሉ ግጥም • 17 ቀይሕ ካርድ ዝተርኣየሉ ግጥም ዝሓለፈ ሰሙን ዓለም ‘ዕግርግር ኣብ ኵዕሶ እግሪ’ ክትብል ዝሰመየቶ ክስተት ኣብ ቦሊቭያ ኣጓኒፉ። ብሎሚንግን ርያል ኦሩሮን ዝተበሃላ ክለባት ቦሊቭያ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ጸወታ ፍርቂ ፍጻመ ናይ ኮፓ ቦሊቭያ የካይዳ ነበራ። እታ ኣብ ጸወታ ቀዳማይ እግሪ 2ብ1 ዝተዓወተት ርያል ኦሩሮ፡ ንናይ ካልኣይ እግሪ ጸወታ 2ብ2 ስለ ዝዛመቶ ናብ ዝቕጽል ጸወታ ምሕላፋ ክተረጋግጽ ክኢላ። እንተዀነ ዓወታ ኣብ ሜዳ ክትጽንብል ኣይተዓደለትን። ተጻወትቲ ክልተአን ጋንታት ብምጕርፋጦም እሞ፡ ክንዮ ናይ ቃላት ቈይቊ ናብ ኢድ ምውርዋር ብምእታዎም፡ ሜዳ ኵዕሶ እግሪ ናብ ማእከል ዕግርግር ቀይሮሞ። ነቲ ጸወታ ዝመርሕ ዝነበረ ዳኛ ኸኣ፡ ንኣርባዕተ ተጻወትቲ ኦሩሮን ንሸውዓተ ተጻወትቲ ብሎሚንግን ቀይሕ ካርድ ከርኢ እንከሎ፡ ንኣሰልጣኒ ርያል ኦሩሮ ሓዊስካ ንሽዱሽተ ሰራሕተኛታት ድማ ቀይሕ ካርድ ሂቡ።", "char_count": 1626, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01565", "text": "ነዚ ዕግርግር፡ ፖሊስ ዘንብዕ ጋዝ ብምጥቃም ክህድእዎ እንከለዉ፡ ኣብዚ ባእሲ መንቃዕቲ ዓጽሚ ምዕጒርቲ ዘጋጠሞም ተጻወትቲ ሓዊስካ ብርክት ዝበሉ ሰባት ኣብ ሆስፒታል ተዓቚቦም ይርከቡ።", "char_count": 115, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01570", "text": "ዜና ዓለም ዜና ዓለም ሸዊት ተኽለ ሸዊት ተኽለ መስርሕ ድልያ ዝጠፍአት ነፋሪት ማለዥያ ዳግማይ ይጅምር መስርሕ ድልያ ናይ’ታ ቅድሚ 1 ዓመታት ዝጠፍአት ‘ቦይንግ 7’ ዝዓይነታ ነፋሪት ማሌዥያ፡ ኣብ መወዳእታ ናይ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ዳግማይ ክጅምር ምዃኑ፡ ሚኒስትሪ መጐዓዝያ ናይ’ታ ሃገር ኣፍሊጡ። እቲ ሓደ ካብ ዓበይቲ መስተንክር ፍጻመታት በረራ ዓለምና ኮይኑ ተመዝጊቡ ዝርከብ ሓደጋ፡ እታ ነፋሪት ብ8 መጋቢት 2014 ካብ ርእሰ ከተማ ማሌዥያ - ኩዋላ ላምፑር ተበጊሳ ናብ ቻይና ኣብ እትኸደሉ ዝነበረት እዋን ካብ ራዳር ድሕሪ ምስዋራ እዩ ኣጋጢሙ። መስርሕ ምድላይ ናይ’ታ 239 ሰባት ኣሳፊራ ከላ ዝጠፍአት ብቑጽሪ በረራ ‘MH370’ ተመዝጊባ ዝነበረት ነፋሪት፡ ኣብ ዝሓለፈ መጋቢት ዳግማይ ተጀሚሩ እኳ እንተ ነበረ፡ ነዊሕ ከይቀጸለ ግን ብሰንኪ ሕማቕ ኩነታት ኣየር ተቛሪጹ ምጽንሑ ዝከር እዩ። ሚኒስትሪ መጐዓዝያ ማለዥያ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “እቲ ናይ ምድላይ ንጥፈታት፡ እታ ነፋሪት ወዲቓትሉ ክትከውን ከም እትኽእል ኣብ ዝተገምገሙ ከባቢታት ዘተኮረ ክኸውን’ዩ፡ ” ክብል ሓቢሩ። “እዚ ሓድሽ ናይ ምድላይ ጻዕሪ መንግስቲ ማለዥያ፡ ነቶም በቲ ሓደጋ ዝተሃስዩ ስድራ ቤታት መልሲ ንምሃብ ዘለዎ ተወፋይነት ዘጉልሕ’ዩ፡” ክብል ድማ ኣገልግሎት ዜና ናይ’ታ ሃገር ኣመልኪቱ። ክልተ ሲሶ ካብ’ቶም ኣብታ ነፋሪት ዝነበሩ ተጐዓዝቲ ቻይናውያን ክኾኑ እንከለዉ፡ እቶም ካልኦት ዝተረፉ ድማ ካብ ማለዥያ፡ ኢንዶነዥያ፡ ኣውስትራልያን ካልኦት ሃገራትን ዝመጽኡ እዮም ነይሮም። ቅድሚ ሕጂ፡ ነታ ነፋሪት ንምድላይ ካብ 26 ሃገራት ዝመጽኣ 60 መራኽብን 50 ነፈርትን ዝተሳተፍኦ ንጥፈታት ኣብ 2017 ብዘይ ፍረ ከም እተዛዘመ ዝከር ኮይኑ፡ ኣብ 2018 ድማ ብተመሳሊ ‘ኦሽያን ኢንፊኒቲ’ ብዝተባህለ ኩባንያ ዝተገብረ ጻዕሪ ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ ብዘይ ፍረ ምዝዛሙ ይፍለጥ። ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ዝተኻየደ ዝርብ ዕዉት ከም ዘይነበረ ተገሊጹ ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ላዕለዋይ ልኡኽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን ንሓሙሽተ ሰዓታት ዝተኻየደ ዝርብ ሰላም ዩክሬን፡ ዕዉት ነይሩ ክበሃል ብዘይከኣል መንገዲ ከም እተዛዘመ ተሓቢሩ። ይዅን’ምበር፡ ፕረዚደንት ፑቲን ብኣመሪካ ንዝቐረበ ኣብ ዩክሬን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ከብቅዕ ንዝጠልብ ገለ እማመታት ከም ዝተቐበሎ፡ ቤት ጽሕፈት ክረምሊን ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ።", "char_count": 1358, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01572", "text": "ዘይተሰማምዓሎም እማመታት ከም ዝነጸገን፡ ሩስያ ኣብ ስምዕ ንምብጻሕ ዝወሰደ ግዜ ይውሰድ ምስ ኣመሪካውያን ልኡኻት ክትራኸብ ድልውቲ ምዃና ድማ ከም ዝሓበረን ኣረዲኡ። ሰበ ስልጣን ሩስያ፡ እቲ ዝርብ ሃናጺ እኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ ገለ ንመሬታዊ ግዝኣታት ክልተአን ሃገራት ዝምልከት ወሰንቲ ነጥብታት ግና ኣብ ስምዕ ከም ዘይተበጽሐ ሓቢሮም። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊት ሕብረት ኤውሮጳ ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን፡ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ 2027 እታው ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ንምቁራጽ ኣብ ግዝያዊ ስምዕ ከም ዝበጽሐ ገሊጻ። ኣቐዲሙ ፑቲን፡ መራሕቲ ኤውሮጳ ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ንዘቕረቡዎ ጠለባት “ቅቡል ኣይኮነን፡” ብምባል ድሕሪ ምንጻግ፡ “ምስ ኤውሮጳ ክንዋጋእ ኣይኮንናን፣ ኤውሮጳ ምሳና ክትዋጋእ እንተደልያ ግን፡ ንሕና’ውን ድሉዋት ኢና፡” ክብል ኣጠንቂቑ ምንባሩ ኣይርሳዕን።", "char_count": 490, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01573", "text": "እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ብመስመር ራፋሕ ክወጹ ተፍቅድ እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ኣብ ዝመጽእ ቀረባ መዓልታት ዳግማይ ክኽፈት ምዃኑ ብዝገለጸቶ መስመር ‘ራፋሕ’ ኣቢሎም ካብ ወሽመጥ ቓዛ ክወጹ ከተፍቅድ ምዃና ገሊጻ። ዋላ’ኳ ዕጡቕ ጉጅለ ሓማስ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ገለ ክፋል ኣካላት ናይ’ቶም ጅሆ ተታሒዞም ዝነበሩ እስራኤላውያን እንተ ኣረከበ፡ መንግስቲ እስራኤል ግና በቲ ብመንጎኛነት መንግስቲ ኣመሪካ ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ክቕየድ ምዃኑ እዩ ዝሕብር ዘሎ።", "char_count": 294, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01578", "text": "ጸብጻባት፡ እስራኤል ንመስመር ራፋሕ ፕረዚደንት ደ/ኮርያ፡ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ክሓት ከም ዝደሊ ሓቢሩ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ሊ ጄ ሚዩንግ፡ ቅድሚኡ ብዝነበረ ፕረዚደንት ናይ’ታ ሃገር ተፈጢሩ ብዝበሎ ስግረ ዶባዊ ምልዕዓል፡ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ክሓት ይሓስብ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ሊ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ነበር ዩን ሱክ-ዮል፡ ወጥሪ ንምልዕዓልን ፖለቲካዊ ደገፉ ንምዕባይን፡ ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ዝሓዛ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ክበራ ኣዚዙ ብዝብል ምጉት እዩ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ምሕታት ስርዓት ዘለዎ ኮይኑ ከም ዝተሰምዖ ዝገለጸ። እቲ ፕረዚደንት ነዚ ርእይቶ ዘቕረበ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንደቡብ ኮርያ ኣብ ዓሚቝ ቅልውላው ከም ዘእተዋ ዝተገልጸ ብፕረዚደንት ነበር ዩን ዝተመሓላለፈ ወተሃደራዊ ሕጊ ኣብ ዝከረትሉ እዋን እዩ። ሊ ፕረዚደንት ኮይኑ ምስ ተሸመ ምስ ሰሜን ኮርያ ዝርብ ከካይድ ሓቲቱ’ኳ እንተ ነበረ፡ ዘቕረቦ ዕድመ ግና ብመራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ዕሽ ከም እተባህለ እዩ ዝሕብር። ሊ ኣብ ስዮል ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ “ይቕረታ ክሓት ዝግበኣኒ ኮይኑ ይስምዓኒ፣ ዓው ኢለ ክዛረብ ግን ኣይደፍርን፡” ኢሉ። ንሱ ወሲኹ፡ “ከምኡ እንተ ገይረ፡ ‘ስነ ሓሳባዊ ውግኣት ከለዓዕል ወይ’ውን ደጋፊ ሰሜን ኮርያ እዩ ዝብል ክሲ ክገጥመኒ ይኽእል እዩ’ ዝብል ስክፍታ ኣለኒ” ክብል ገሊጹ። ሰሜን ኮርያ፡ መንግስቲ ዩን ኣብ ጥቅምቲ 2024 ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ብምልኣኽ ኣብ ሰማያት ከተማ ፒዮንግያንግ ሰለስተ ግዜ ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ከም ዝደርበየ ከሲሳ ምንባራ ይፍለጥ። ብዘይካ’ዚ፡ ማዕከናት ዜና ደቡብ ኮርያ ኣብ ዝዘርግሓኦ ሓበሬታ፡ ዩን ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ዝጸዓና ባሎናት ዶብ ሰጊረን የንሳፍፋ ምንባረን ተኣሚነን። ሰበ ስልጣን ኣፍጋኒስታን ፓኪስታን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ይራኸቡ ክትከፍቶ ቃል ብምእታዋ ግን፡ ንገለ ክፋል ናይ’ቲ ውጥን ንቕድሚት ተሰጉሞ ከም ዘላ ዘመልክት ምዃኑ ኣረዲኦም። ቀዳማይ ምዕራፍ ናይ’ቲ ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ምስ ምላስ ናይቶም ዝተረፉ ክልተ ጅሆታት ክዛዘም እዩ ዝግባእ ነይሩ። ይዅን’ምበር፡ ሓይልታት ፍልስጤም ነቲ ተረፍ ኣካላት ኣብ’ታ ብኲናት ዝተሃስየት ቓዛ ዘሎ ፍርስራስ ኣባይቲ ይደልይዎ ከም ዘለዉ እዮም ዝሕብሩ። ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ንዝሓሸ ሕክምናዊ ክንክን ካብ ቓዛ ክወጹ ዘለዎም ልዕሊ 16,50 ዝሓመሙን ዝተወግኡን ፍልስጤማውያን ከም ዘለዉ እዩ ዝገልጽ። ሰበ ስልጣን ጣሊባን ናይ ኣፍጋኒስታን ፓኪስታን፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ሓድሽ ዝርብ ሰላም ብምክያድ፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ንምዕቃብ ከም እተሰማምዑ፡ ምንጪታት ክልተአን ሃገራት ሓቢሮም።", "char_count": 1539, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4ca143b2d13ffb825c715474d851f25a0944637e5db8ed504d9eba49b56b7442:01579", "text": "ኣብ ዝተኻየደ ዝርብ ዋላ’ኳ ክልተአን ሃገራት ኣብ ስምዕ ሰላም ክበጽሓ እንተ ዘይከኣላ፡ ተዅሲ ደው ከብላ ግና ከም እተረዳድኣ ዝከር እዩ። እቲ ሓድሽ ዝርብ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከም ዝተኻየደ፡ ኣፍጋናውያን ፓኪስታናውያን ሰበ ስልጣን ንሮይተርስ ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት እዩ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ይዅን’ምበር፡ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢን ሚኒስትሪ ምክልኻልን ፓኪስታን፡ ኣፈኛ ጣሊባን መንግስቲ ስዑዲ ዓረብን፡ ነቲ ርክብ ኣመልኪቱ ካብ ሮይተርስ ንዝቐረበሎም ሕቶ መልሲ ኣይሃቡሉን ዘለዉ። እቲ ዝርብ፡ ድሕሪ ተበግሶ ስዑዲ ዓረብ ዝተኻየደ ምዃኑ ዝሓበረ ሓደ ካብ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ጣሊባን፡ ምሕዳር ጣሊባን እወታዊ ውጽኢት ንምርኣይ ንዝያዳ ርክባት ድሉው ምዃኑ ኣብሪሁ። ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣብ መንጎ ወተሃደራት ፓኪስታን ኣፍጋኒስታን ዘጋጠመ ግጭት፡ ጣሊባን ኣብ 2021 ዳግማይ ናብ ስልጣን ካብ ዝምለስ ንደሓር ኣብ ዶባት ክልተአን ሃገራት ካብ ዘጋጠሙ ግርጭታት እቲ ዝኸፍአ ከም ዝኾነ ጸብጻባት የመልክቱ። ክልተኦም ወገናት ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣብ ዶሓ - ቐጠር ተራኺቦም ግጭት ደው ከብሉ እኳ እንተ ተሰማምዑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር ኣብ ኢስታንቡል - ቱርኪ ዝተኻየደ ካልኣይ ዙርያ ዝርብ ግን ብዘይ ዝኾነ ናይ ነዊሕ ግዜ ስምዕ ከም እተበተነ’ዩ ዝፍለጥ።", "char_count": 724, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_04122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01587", "text": "ንምንዳይ ዝካየድ ወፍሪ ሰዓታት ስራሕ ሰዓታት ስራሕ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ናይ ሪፓብሊክ ግብጺ ዑደቱ ዛዚሙ ተመሊሱ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብዕድመ ፕረዚደንት ዓብዱልፋታሕ ኣልሲ ኣብ ሪፓብሊክ ግብጺ ዝገበሮ ናይ ሓሙሽተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዛዚሙ፡ ትማሊ 4 ሕዳር ሰዓት 2፡0 ድሕሪ-ቐትሪ ተመሊሱ።", "char_count": 203, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01589", "text": "ዝገበርዎ ርክብ፡ ኣብ ምዕባል ክልተኣዊ ዝምድናታትን ምትሕግጋዝን፡ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ኣገዳስነት ኣብ ዘለዎም ዞባዊ ምዕባለታት ዘትዮም።", "char_count": 85, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01593", "text": "ዝተገብረ ምርድዳኣትን ገስጋሱን ብምግንዛብ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝግበር ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ ንምድንፋዕ ተሰማሚዖም። ኣብ ዞባዊ ጉዳያትን ምዕባለታትን ብሓፈሻ፡ ኣብ ኩነታት ሱዳን፡ ሶማልን ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪን ድማ ብፍላይ ኣተኲሮም ኣብ ዝገበርዎ ዘተ ድማ፡ ዘሎ ዓቕሚታት ብምውህሃድ፡ ኣብ ክብረት ግዝኣታዊ ሓድነት፡ ከምኡ’ውን ርግኣትን ሰላምን ናይ’ተን ሃገራት ዘሎ ሓባራዊ ራኢ ንምስማር ብዕቱብ ክስራሕ ተረዳዲኦም።", "char_count": 265, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01594", "text": "ብዘይካ’ዚ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ1 ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ፡ 39 መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ዝርከብዎም ወከልቲ 79 ሃገራት ኣብ ዝተሳተፍዎ መኽፈቲ ስነ-ስርዓት ‘እቲ ዓቢ ቤተ-መዘክር ግብጺ’ ተሳቲፉ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንመደበር ቴለቪዥን ‘ካይሮ ኒውስ’ ኣብ ዝሃቦ ቃለመሕት፡ ኤርትራን ግብጽን በብእዋኑ እናማዕበለን እናዓመቘን ዝኸይድ", "char_count": 221, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01597", "text": "ከምዘለወን ብምጥቃስ፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ-ኣፍሪቃ ዝርአ ግዳማዊ ምትእትታው፡ ቀንዲ ጠንቂ ዘይርግኣት ስለዝዀነ፣ ሃገራት ናይ’ዚ ዞባ ሰላምን ጸጥታን ንኽወሓስ ብሓባር ክሰርሓን ጻዕሪታተን ከወሃህዳን ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ሓቢሩ ተጓዒዙ ነይሩ። ቤት-ትምህርቲ ኣቭየሽን ኤርትራ ዘሰልጠነቶም ኣባላት ተመሪቖም ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ፡ ንኣስታት ዓመት ኣብ ቤት-ትምህርቲ ኣቭየሽን ኤርትራ ብክልሰ-ሓሳብን ግብሪን ብሰለስተ ዓውድታት ዘሰልጠኖም 63 ኣባላቱ ኣመሪቑ። ሰልጠንቲ ኣብ ርእሲ’ቲ ብሓባር ዝቐሰምዎ ትምህርቲ ጸጥታዊ ንቕሓት፡ ድሕነታዊ ንቕሓትን ምሕደራ ስርዓት ጸጥታን፡ 15 ብሞያ ጽገና ሬድዮታትን ካልእ መሳርሒታትን፣ 2 ብምቁጽጻር በረራ ነፈርቲ፣ 26 ድማ ብሞያ ሜትዮሮሎጂ እዮም ሰልጢኖም። ርእሰ-መምህር ቤት-ትምህርቲ ኣቭየሽን ኤርትራ ኣቶ ስምኦን ኣርኣያ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ኢንዱስትሪ ኣቭየሽን ምዕባለ ሕጋትን ቴክኖሎጅን ቀጻሊ ስለዝኾነ፡ ስልጠና ኣዝዩ ኣገዳሲ ረቛሒ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ዓቕሚ ኣባላቱ ንምዕባልን ንምብራኽን፡ ብውሽጣዊ ዓቕሚ፡ ካብ ደገ ክኢላታት ብምጻእን ኣባላት ናብ ወጻኢ ብምልኣኽን ቀጻሊ ስልጠናታት ከምዘካይድ፣ ውጽኢቱ ኣብ ስራሕ ድማ ዝምስገን ከምዝዀነ ገሊጹ። ዋና ኣካያዲ ስራሕ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ኣቶ በረኸት ብርሃነ ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ቀሲሞ ዘለዉ ሞያዊ", "char_count": 827, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01599", "text": "ከምዝሓት ብምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ብቕዓት ምዝዛሞም ዮሃናኡ ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ ንሰልጠንቲ ብሓፈሻ ወረቐት ምስክር፣ ጸብለልታ ንዘርኣዩ ድማ ገንዘባዊ ሽልማት ተዓዲሉ። ኣብ ትሕቲ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ እትነጥፍ ቤት-ትምህርቲ ኣቭየሽን ኤርትራ፡ ዓለምለኻዊ መምዘኒታት ዘማልአት ብምዃና፡ ብውድብ ሲቪል ኣቭየሽን ዓለም ተፈላጥነት ከምዝረኸበት ዝፍለጥ’ዩ።", "char_count": 227, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01608", "text": "ፋጥና ኣድም ዜና ዓንሰባ - ብዛዕባ ምሕደራን ኣተሓሕዛ ሰነዳትን ስልጠና ተዋሂቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ኣብ ምሕደራን መሪሕነትን ከምኡ’ውን ኣተሓሕዛ ሕሳብን ሰነዳትን ዘተኰረ ስልጠና፡ ካብ 27 ክሳብ 29 ጥቅምቲ ን80 ሰራሕተኛታት ተዋሂቡ። እቲ ስልጠና፡ ምሕደራ ጸጋታት ዓቕሚሰብ፣ ኣተሓሕዛ ሰነዳት፣ መስርሕ ጨረታን ዕድግን፣ ኣተሓሕዛ ተንቀሳቓስን ቀዋምን ንብረት፣ ምቁጽጻርን ምክትታልን ዝተፈቕደ ባጀት፣ ምሕደራ ፋይናንስ፣ ዕቃበ ንብረት፣ ቸክን ኣጠቓቕምኡን፣ ከምኡ’ውን ናይ ስራሕ ስነ-ምግባርን ካልእን ዘጠቓለ ነይሩ። እቲ ብክኢላታት ዞባ ዓንሰባ ንኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ኣካየድቲ ስራሕ፡ ኣባላት ምሕዳር ንኡስ ዞባን ምሕዳር ከተማን ዝተዋህበ ስልጠና፡ ዓቕሚን ብቕዓትን ኣባላት ብምብራኽ፡ ጽፈትን ስሉጥነትን ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ዝዓለመ’ዩ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ምሕዳርን ፋይናንስን ዞባ ኮሎኔል ክብሮም ንርኣዮ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ንኣገዳስነት ናይ’ቲ ስልጠና ብምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ብፍላይ ጽፉፍን ስሉጥን ኣገልግሎት ከረጋግጹ ኣዘኻኺሩ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ኣቶ እድሪስ መሓመድ ሓምድ ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ኣብ’ቲ ግብሪ ጥሪትን መሬትን ከምኡ’ውን ኣታዊታት ልምዓት ማይ ብግቡእ ንምእካብ ዝካየድ ጻዕሪ ዝህልዎም ኣበርክቶ ቀሊል ከምዘይኰነ ኣገንዚቡ። ኣብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ዓንሰባ ተመሳሊ ስልጠና ክቕጽል ምዃኑ፡ እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።", "char_count": 789, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01612", "text": "እቲ ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝተዋህበ ስልጠና፡ ቴክኖሎጂ ኮምፕዩተር፡ ምዝርጋሕ መርበባት ኮምፕዩተር፡ ከምኡ’ውን ካልእ ሞያታት ዘጠቓለ ነይሩ።", "char_count": 85, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01617", "text": "ብምሕባር፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ሞያ ብተግባር ክሰርሑሉ ተላብዩ። ኣመሓዳሪ ዞባ ዓንሰባ ኣምባሳደር ዓብደላ ሙሳ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ሰልጠንቲ ጽፈትን ስሉጥነትን ስራሕ ብምርግጋጽ ዘዕግብ ኣገልግሎት ንምውሓስ ክነጥፉ ተላብዩ። ዓዲ-ዃላ - ንጽጉማት ወገናት ንምድጋፍ ተዘትዩ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ጽጉማት ወገናት ኣለሊኻ ኣድላዪ ደገፍ ንምግባር ንዝካየድ ዘሎ ንጥፈታት ዝግምግም ርክብ፡ ምስ ወከልቲ ተሃድሶ ዓዲን ኣመሓደርቲ ከባቢን ተኻዪዱ። ወኪል ቤት-ጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ረዘነ ፍስሃየ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ስድራ ስዉኣት፡ ስንኩላን፡", "char_count": 362, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01618", "text": "ኣረጋውያን ካልኦት ጽጉማት ወገናትን በብከባቢኦም ብመንገዲ ወከልቲ ተሃድሶ ዓዲን ኣመሓደርቲ ከባቢን ተለልዮም ክቐርቡ፣ ተጠቐማጦ ዓድታት ድማ በብዓቕሞም ክተሓጋገዙ ኣዘኻኺሩ። ወኪል ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣቶ ብኡዱ ወልደኣብዝጊ ብወገኑ፡ ጽጉማት ወገናት ኣብ ውሽጢ ሕብረተ-ሰብ ዘድሊ", "char_count": 180, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01619", "text": "ምክትታልን ናብዮትን ዝረኽቡሉ መንገዲ ምጥጣሕ፡ ሞራላውን ዓይነታውን ደገፍ ንክረኽቡ ስለዝሕግዝ ብዕቱብ ክስራሓሉ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ናይ ምጥያስን ልቓሕን መደባት ቅድሚ ትግባረ ብግቡእ ክጽንዑ፣ ኣብ ዝርከብ ዕድላት ስራሕ ንስንኩላን ቀዳምነት ክወሃብ፣ ንተኣለይቲ ስንኩላን ድማ መለዪ ካርድ ክዳለወሎም ዝብልን ካልእን ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ተሰነይ - ውጽኢት ተመሃሮ ንምዕባይ ስሉሳዊ ዝምድና ክሕይል ጻውዒት ቀሪቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ውጽኢት ተመሃሮ ኣብ ሃገራዊ መርመራታት ንምዕባይ፡ ተራን ምውህሃድን ተመሃሮ፡ መምህራን ወለድን ክዓዝ፡ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ኣደም በሺር ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 405, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01620", "text": "ውጽኢት ተመሃሮ ሃገራዊ መርመራታት በብዓመቱ ምሕያሽ የርኢ ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ቤት-ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ሳግም ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመት ኣብ ሃገራዊ መርመራ ብዘመዝገበቶ ውጽኢት፡ ብሃገር ደረጃ ካብ 10 ብሉጻት ኣብያተትምህርቲ ኰይና ትቕጽል ከምዘላ ሓቢሩ። ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2024/2025 ኣብ ሃገራዊ መርመራ 12 ክፍሊ ካብ ዝተፈተኑ 23 ተመሃሮ፡ 59 ናይ ዲግሪ፣ 3 ድማ ናይ ዲፕሎማ ነጥቢ ብምጻእ ናብ ኮለጃት ከምእተጸንበሩ፣ ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ ካብ ዝተፈተኑ 182 ተመሃሮ ድማ 52 ሚእታዊት ከምዝሓለፉ ዝገለጸ መምህር ኣደም፡ ውጽኢት 8ይ ክፍሊ ክብ ንምባል ብዙሕ ስራሕ ይጽበዮም ከምዘሎ ገሊጹ። ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ፡ ካብ ቤት-ትምህርቲ ሳግም ተመሃሪት ሳምራዊት መብራህቱ ኣብ 5 ዓውደ-ትምህርቲ 10 ብምጻእ፡ ብደረጃ ሃገር ምሉእ ነጥቢ ካብ ዘምጽኡ ከምዝዀነት ድማ ሓቢሩ። ተመሃሪት ሳምራዊት ብግደኣ፡ ምስጢር ዓወታ ራእን ግዜኻ ብግቡእ ምጥቃምን ምዃኑ ብምግላጽ፡ ዘመዝገበቶ ውጽኢት ሳላ ደገፍን ምክትታልን ወለዳን መምህራናን ምዃኑ ኣረዲኣ። ርእሰ-መምህር ቤት-ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ሳግም መምህር ተኪኤ መድሃነ ብወገኑ፡ ኣብ ውጽኢት ሃገራዊ መርመራታት ዝርአ ዘሎ ምሕያሽ ንምድንፋዕ፡ ብውህደት ምስራሕ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣዘኻኺሩ። ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት", "char_count": 825, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01621", "text": "ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ታደሰ ተኽለ ታደሰ ተኽለ 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 3 ዲፕሎማስያዊ ጸብለልታ ሞሮኮ ኣብ ምዕራብ ሰሃራ ኣብ መንጎ ፖሊሳርዮን ሞሮኮን ንኣስታት 50 ዓመታት ኣብ ጉዳይ ምዕራብ ሰሃራ ዝጸንሐ ምስሕሓብ፡ ብመሰል ርእሰ ምሕዳር ክፍታሕ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምእተሰማምዐ ተሓቢሩ። ነታ ግዝኣት ብባዕዳዊ መግዛእቲ እተመሓድር ዝነበረት ስጳንያ፡ ብዘይ ዝዀነ መሰጋሪ መንግስቲ ኣብ 1975 ራሕሪሓታ ምስ ወጸት፡ ብሞሪታንያን ሞሮኮን ክም እተጐብጠት ይዝከር። ነታ ግዝኣት ናጻ ንምውጻእ ብኣልጀርያ ዝድገፍ ውድብ “ፖሊሳርዮ” ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣካይዱ ንሞሪታንያ ጸራሪጉ ምስ ኣውጸአ እቲ ዝተረፈ ቦታ ብሞሮኮ ከም እተታሕዘ ይፍለጥ። ሞሮኮ ገና ስጳንያ ንምውጻእ እናተዳለወት እንከላ ኣስታት 30 ሽሕ ሓረስቶት ኣስፊራትሉ ከተብቅዕ፡ ፖሊሳርዮ ዘካይዶ ዕጥቃዊ ቃልሲ ንምዕጋት ድማ ኣስታት ¾ ናይታ ግዝኣት ብሓጹር ደጒላቶ ኣላ። እቲ ሓጹር ሰራዊት ፖሊሳርዮ ዝንቀሳቐሰሉ ቦታ ኣብ ርእሲ ምጽባቡ፡ ሞሮኮ ኣብቲ ዝሓዝኣቶ ሰፊሕ ቦታ ገዚፍ ናይ ልምዓት መደባት ከተካይደሉን ህዝቢ ከተስፍረሉን ኣኽኢሉዋ እዩ።", "char_count": 651, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01622", "text": "ሰሃራዊ ሪፖብሊክ ንምስራት ክጋደል ዝጸንሐ ፖሊሳርዮ ናይ ሓያሎ ሃገራት ዓለም ደገፍ እኳ እንተነበሮ ምስ ግዜ ምንዋሕ ኣብ ባይታ ዝዀነ ለውጢ ክፈጥር ዝኽእል መድረኽ ስለ ዝጠፍአ፡ ሞሮኮ ነቲ ሃጓፍ ዕቑዳት ክትከስበሉ ክኢላ እያ። ኣብቲ ብሞሮኮ ተሓዚኡ ዘሎ ቦታ ሃገራት ምዕራብ ዝሃርፈኦ ብዙሕ ዓይነት ማዕድናት ስለ ዘሎ፡ ኣውፈርቲ ብምዕዳምን ተሻረኽቲ ልምዓት ብምትብባዕን ተጠቀምቲ ክዀና ኣኽኢላተን እያ።", "char_count": 254, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01623", "text": "ሎምቅነ ባይቶ ጸጥታ ዝተሰማምዓሉ እማመ ብሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝቐረበ ጻውዒት ኰይኑ ፖሊሳርዮን መንግስቲ ሞሮኮን ብቕልጡፍ ክመያየጡ ይጽውዕ። እቲ ንድፊ ግና ሓድሽ ዘይኰነስ ኣብ 207 ሞሮኮ ኣቕሪባቶ ዝነበረት እማመ ከም ዝዀነ ይፍለጥ። እቲ እማመ ኣብ ዝቐረበሉ ግዜ ሩስያ፡ ቻይናን ፓኪስታን ዕቃበ ድምጺ ክገብራ እንከለዋ ኣልጀርያ ድማ ተቓዊማ። ዝተረፋ 1 ኣባላት ባይቶ ጸጥታ ግና ነቲ እማመ ዝድግፍ ድምጺ ሂበን። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣልጀርያ “ብዛዕባ መጻኢ ህዝቢ ምዕራብ ሰሃራ ናይ መወዳእታ ውሳነ ክህብ ዝኽእል ነቲ ህዝቢ ዝውክል ፖሊሳርዮ ከም ዝዀነን፡ ናይ ፖሊሳርዮ ድምጺ ኣብ ዘይተሰምዓሉ ዝወሃብ ውሳነ ቅቡል ከም ዘይኰነን” መደረ ኣስሚዑ። ብመሰረት እቲ እማመ፡ ምዕራብ ሰሃራ ኣብ ትሕቲ ዙፋናዊ ስርዓት ሞሮኮ ኰይና ውሽጣዊ ምሕዳር ባዕላ", "char_count": 482, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01624", "text": "ተካይድ። ምርጫታት ኣመሓደርቲ እውን ተሳልጥ። ሚኒስትሪ ምክልኻልን ጉዳያት ወጻኢን ጉዳያት ሃይማኖትን ግና ኣብ ትሕቲ ሞሮኮ ይኸውን። ባጤራን ባንዴራን እውን ናይ ሞሮኮ ይኸውን። ወኪል ፖሊሳርዮ “እቲ እማመ፡ ልኡላውነት ሞሮኮ ኣብ ልዕሊ ምዕራብ ሰሃራ ወይ ኣፍልጦ ዝህብ ኣይኰነን። ግና እቲ ውድብ ምስ ተመያየጠ ደምዳሚ መርገጽ ከም ዝግለጽ ኣፍሊጡ ኣሎ።", "char_count": 222, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01625", "text": "ኣመሪካ “ኣብራሃም ኣኮርድ” ዝተባህለ ሃገራት ማኣከላይ ምብራቕ ምስ እስራኤል ዘሳኒ ዲፕሎማስያዊ ጻዕርታት ኣብ 2020 ኣብ ዘካየደትሉ ግዜ፡ ሞሮኮ ንእስራኤል ከም ሃገር ኣፍልጦ ክትህባ ከላ፡ ኣመሪካ ድማ ምዕራብ ሰሃራ ከም ልኡላዊ ግዝኣት ሞሮኮ ኣፍልጦ ሂባ ጸኒሓ። ድሕሪኡ ወፍሪ ዕደና ዝሰሓበን ሓያሎ ከም ብሪጣኒያ ፈረንሳን ስጳንያን ዝኣመሰላ ሃገራት መርገጻት እናቐየራ እታ ግዝኣት ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ሞሮኮ “ብርእሰ ምሕዳር” ክትቅጽል ከም ዝድግፋ ክገልጻ ጸኒሐን። ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ከም ጋናን ኬንያን ዝኣመሰላ ሃገራት ነቲ ናይ ሞሮኮ መርገጽ ከም ዝድግፋ ይፍለጥ። ኣንጻር ሰራዊት ሞሮኮ ዝዋጋእ ዝነበረ ፖሊሳርዮ ኣብ 1976 ‘ዲሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ሰሃራዊ ዓረብ” ወይ ከኣ ‘ሳድር’ ዝበሃል መንግስቲ ኣዊጁ ነይሩ። ሓያሎ ሃገራት እውን ንመንግስቲ ሳድር ኣፍልጦ ሂበን ምስ ፖሊሳርዮ ብደረጃ ምሉእ እምባሳደር ርክብ ዘለወን ሃገራት ኣለዋ። ካብ ክልቲኡ ወገን ብዙሕ ሰብኣዊ ክሳራ የውርድ ዝነበረ ውግእ ንምህዳእ ድማ ኣብ 191 ብሽምግልና ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተጻብኦታት ክቋረጽን ረፈረንደም ተኻይዱ ውጽኢት ክሳብ ዝፍለጥን ሰራዊት ዓቃብ ሰላም ክኣቱ ተገይሩ። ብመሰረት እቲ ናይ ሰላም ንድፊ ነቲ ረፈረንደም ዘሳልጥ ካብ ክልቲኡ ወገን ዝተዋጽአ ኣካል ክቐውም ተሓሲቡ ነይሩ። ክልቲኦም ወገናት መን ከድምጽ ከም ዝግበኦ ኣብ ዝብል ሕቶ ምስሕሓብ ስለ ዝገበሩ እቲ ረፈረንደም ከይተኻየደ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናተሰጋገረ ኣስታት 30 ዓመታት ጸኒሑ። ብዝሒ ቈጸራ ዝተሰረዘ ረፈረንደም ምዕራብ ሰሃራ ፖሊሳርዮ፡ ድሕሪ ኣስታት ናይ 30 ዓመት ዕረፍቲ ውግእ ከም ዝጅምር እኳ እንተኣፍለጠ፡ እቲ ነዊሕ ዓመታት ሞሮኮ ብዙሕ ዲፕሎማስያዊ መኽሰባት ረኺባትሉ እያ። ንተጋደልቲ ፖሊሳርዮ", "char_count": 999, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01626", "text": "ክግልፍ ተባሂሉ ዝተሃንጸ ኣማኢት ኪሎሜተራት ዝነውሕ ደጎል እውን ኣሐይላ እያ። ረፈረንደም ከሳልጥ ዝኣተወ ዓቃብ ሰላም ሓይሊ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ብባይቶ ጸጥታ ፈቓድ እናተሓደሰሉ ክሳብ ሕጂ ኣብኡ ይርከብ። ክሳብ ዝሓለፈ 202 ንሳድር ከም መንግስቲ ኣፍልጦ ዝህባ 46 ሃገራት ነይረን። ሞሮኮ ኣብታ ግዝኣት ዘለዋ ናይ ልኡላውነት ጻውዒት ዘይቅበላ ሃገራት ማለት እዩ። ሞሮኮ እውን ብወገና ምስ ዝዀነት ሃገር ኣብ እትገብሮ ዝምድና ኣብ ጉዳይ ምራብ ሰሃራ ካብ ዘለወን ኣረኣእያ ዝነቐለ መለክዒ እያ ትጥቀም። ምስ ሞሮኮ ኣብ ናይ ወፍሪ ረብሓ ክሳተፋ ዝደልያ ሃገራት ኣብ ጉዳይ ምዕራብ ሰሃራ ሞሮኮ ዘለዋ መርገጽ ዝኣምና ክዀና ኣለወን። ኣብ 2024 ጥራይ ስጳንያን ፈረንሳን ዝርከበአን ሸውዓተ ሃገራት ንሞሮኮ ዘለወን ደገፋት ገሊጸን። ጫድ እውን ዳኽላ ኣብ እትበሃል ከተማ ቤት ጽሕፈት ቆንሱል ከፊታ ኣላ። ዳኽላ ሓንቲ ካብ ዓበይቲ ከተማታት ምዕራብ ሰሃራ ኰይና ሓያሎ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ሳሕል ከም ኣማራጺ ከም ዝብህገኣ ይፍለጥ። ዳኽላ ከም ወደብ ሃገራት ሳሕል ከተገልግል ዘሎ ተኽእሎ ግና ብሰንኪ ርሕቀትን ዘይምርግጋእ በረኻታት ሰሃራን ጸቢብ እዩ። ሞሮኮ ብቐጥታ ምስ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ እትራኸበሉ ዶባት ብኣልጀርያ ዝተሓቝፈ ስለ ዝዀነ፡ እቲ ዝቐረበ መንገዲ ንግዲ እውን ብምዕራብ ሰሃራ እዩ ክካየድ ዝኽእል። ኣብ ወፍሪ ክሳተፋ ዝደልያ ሃገራት ሳሕል ሰሃራ እውን እቲ ናይ ቀረባ ኣማራጺ ኣብ ምዕራብ ሰሃራ ኣብ ዝካየድ ዋኒናት እዩ። ሓያሎ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝርከበአን ኣስታት 30 ሃገራት እውን ኣብ ከተማ ዳኽላ ቤት ጽሕፈት ቆንሱል ከፊተን ኣለዋ። ሞሮኮ ኣብ ምዕራብ ሰሃራ እተካይዶ ናይ ልምዓት መደባት ድማ ክጥቀሙ ምስ ዝደልዩ ሃገራት ኣፍሪቃ ከም መበገሲ ዞባዊ ስምዓትን ምሕዝነትን ትጥቀመሉ ኣላ። ነዊሕ ዝተዘርገሐ ናይ ንግዲ መስመር እውን ተኸፊቱ ከምዘሎን ብውሑድ ሚልዮናት ዝጀመረ ኣብዚ እዋን ናብ ቢልዮናት ዶላራት ዝተሰጋገረ ናይ ንግዲ ርክባት ተዘርጊሑ ምህላዉን ጸብጻባት የረድኡ። ሞሮኮ ብዘይካ እቲ ኣብ ሃገራት ሳሕል ሰሃራ እተካይዶ ወፍርታት ዋኒን፡ ናይቲ ከባቢ ማእከል ርክባት ቴለኮሙኒኬሽን ናይ ምዃን መደባት እውን ኣለዋ። ኣብ ሞሮኮ ብዝሒ ዝፈሪ ሰሜንቶ ናብ ዕዳጋታት ኣፍሪቃ ከም ዝወርድ ይፍለጥ። ብዘለዋ ተሞኵሮ ተሓዳሲ ጸዓትን ዳህሳስ ማዕድናትን እውን ሓያል ቁጠባዊ እጃም ከተበርክት ትኽእል እያ። ሞሮኮ ኣብ 2023 “ተበግሶ ኣትላንቲክ” ኢላ እትጽውዖ ንሃገራት ሳሕል ሰሃራ ክስሕብ ከም ዝኽእል ዝተገመተ መደባት ኣበጋጊሳ ኣላ። ሃገራት ሳሕል ብምዕራብ ሰሃራ ኣቢለን ናብ ኣትላንቲክ ክራኸባ ዘተባብዕ ኰይኑ፡ ቁጠባ ናይቲ ዞባ ዘበራትዕ ምዕባል ትሕተ ቅርጺ፡ምትእትታው ዘበናዊ ሕርሻ፡ ምብርታዕ ዋኒናት ምትካል ጸሓያዊ ጸዓታት፡ ከም እውን ሞያዊ ስልጠናታትን ትምህርትን ናይ ምስፋሕ መደባት ይርከቦ። ተበግሶ ኣትላንቲክ ንሃገራት ቡርኪናፋሶ፡ ጫድ፡ ማሊን ኒጀርን ዝጠመተ ኰይኑ ሚኒስትራት ጉዳያት ወጻኢ ናይ’ተን ሃገራት ከም እተሰማምዑ ተፈሊጡ ኣሎ።", "char_count": 1691, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01628", "text": "ብዘለዋ ምትህልላኽን ‘ተበግሶ ኣትላንቲክ’ ንናጽነት ምዕራብ ሰሃራ ዘዳኽም መጻወድያ ስለ ዝመስል ኣይትድግፎን እያ። ሞሪታንያ እውን ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝውድበኦ ማሕበራት ሻራ ስለ ዘይትሕዝ ኣብ ‘ተበግሶ ኣትላንቲክ’ ኣይትሳተፍን። እቲ ኣብ 191 ኣብ መንጎ ሞሮኮን ሰራዊት ፖሊሳርዮን ዝተገብረ ናብ ረፈረንደም ዝመርሕ ምቍራጽ ተዅሲ ካብ ፖሊሳርዮ ንላዕሊ ሞሮኮ ተጠቒማትሉ እያ። ሞሮኮ ብዘካየደቶ ጽዕጹዕ ቁጠባዊ ዲፕሎማሲ፡ ስፖርታዊ ተሳትፎ ብደረጃ", "char_count": 283, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01629", "text": "ዓለምን፡ ስትራተጂያዊ ወሳንነት ዘለዎ 270 ኪሎሜተር ዝንውሓቱ ንሰራዊት ፖሊሳርዮ ዝገለፈ ደጎል ምህናጻን ላዕለዋይ ኢድ ክትሕዝ ኣኽኢሉዋ እዩ። ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ሰሃራዊ ዓረብ (ሳድር) ከም መንግስቲ ካብ ዝእወጅ 49 ዓመታት እኳ እንተሓለፈ፡ ባይቶ ጸጥታ ኣብዚ ቕንያት ብዘሕለፎ እማመ ናብ ዝተሓተ ደረጃ “ርእሰ ምሕዳር” ኣውሪዱዎ ኣሎ። 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 4 ሽልማት ኣውራ፡ ኣውራታት ንምንዳይ ዝካየድ ወፍሪ ሪፖርታጅ ብኽፍሊ ባህልን ስፖርትን ዞባ ደቡብ እናተወደበ ዓመት መጸ ዝካየድ ውድራት ስነ-ጥበብ ሽልማት ኣውራ፡ ሎሚ ዓመት’ውን", "char_count": 343, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01630", "text": "ህዝቢ ን/ዞባ መንደፈራ፡ ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ተወዳደርቲ፡ . . . ኣብ ዝተረኽብሉ’ዩ ብ29 ጥቅምቲ 2025 ሰዓት 8፡30 ቅ/ቀ ኣብ ኣደራሽ ኩዶሕምባሻ ተኻይዱ። ብስነ-ግጥሚ ድማ፡ ኣሃዱ ኢሉ መጋረጃኡ ከፈተ። ኣብ’ዚ ውድር ዓዲ ወዓል፡ ኣስተንፍስ ሓፋሽ፡ ሕብረይ፡ ዓለምኪ ይሕሸኒ፡ መስከረም፡ ቈንጣሪ ቊንጣሮ፡ ኤርትራዊት’የ፡ ጸሓይ ኣብ ምላዳ፡ ዋሕኖ፡ ኣነ ሰብ ጸማም፡ ጽን በል. ዝብላ ግጥምታት ብተመኵሮ ዘለዎምን ሓደስትን መንእሰያት ገጠምቲ ካብ ኩለን ንኡሳን-ዞባታት ዞባ ደቡብ፡ ሓደ ድሕሪ ሓደ ንውድር ቀሪበን። ኣብ’ዚ ውድር ዝቐረበ ትሕዝቶታት ፍርያት ስነግጥሚ፡ ዳርጋ መብዛሕትኦም ንጽንዓትን ተወፋይነትን፡ መንነትን ባህልን፡ ጻዕርን ምክብባርን፡ ፍቕርን ጻዕርን፡ ስኒትን ሓድነትን፡ ምስሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝገልጹ እዮም ነይሮም። ኣብ’ዚ ውድር፡ ተወዳደርቲ ዘርኣይዎ ናይ ውድር መንፈስን ወኒን ክድነቑ ይግባእ። ብጠቕላ ካብ 124 ተጻርዮም ናብ ዞባ ዝሓለፉ ግጥምታት፡ 1 ግጥምታት እዮም ብቐጥታ ናብ ተዓዘብትን ውድርን ቀሪቦም። ስዒቡ ዝቐረበ ውድር፡ እቲ ሓያል ብቕዓት ዝሓት ንያታን ባህልን ክብርታትን ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ዝገልጽ ውድር ማሰን-መልቀስን እዩ። ተወዳደርቲ ኣብ’ቲ ዓውዲ ንነዊሕ እዋን ክነጥፉ ዝጸንሑ ኣውረስቲ ኣቦታትን ወረስቲ መንእሰያትን ኣብ ሓደ መድረኽ ንውድር ፊት ንፊት ቀሪቦም። ያታ ኣቦታቶም ኣጽኒዖም ብምሓዝ እናወረሱ ዝኸዱ ዘለዉ ተወዳደርቲ ተባህለ በሃልቲ ንዝሓዝዎ ናይ ውሩያት ማሰኛታትን መላቐስትን ሃገርና ማሰን መልቀስን ከቕርቡ እንከለዉ፡ እቶም ከም ብዓል ኣቦይ ገ/", "char_count": 894, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01631", "text": "ልዑል ሃይለማርያም፡ ቀሺ ምሕረትኣብ፡ ተወልደመድህን ገ/ሚካኤል፡ መብራህቱ ተኽለወይኒ፡ ሰለሙን ተኽለኣብ፡ ኣቦይ መሓሪ ገብራይ፡ ሃለቃ ሚኪኤል ገ/ስላሴ.ዝኣመሰሉ ገዳይም ማሰኛታትን መላቐስትን ድማ፡ ናቶምን ናይ ካልኦት ውሩያት ማሰኛታትን ትሕዝቶታት ኣቕሪቦም። ኣቕረብቲ ኣውሎን መልቀስን እቲ ዘቕረብዎ ትሕዝቶታት፡ መን ከም ዝበሎን መዓስን ኣበይን ንመን ከም ዝተባህለ. ብምላስ እዮም ነቲ ተዳልዮምሉ ዝመጽኡ ፍርያት ስነ-ጥበብ ከቕርቡ ተራእዮም። ኣብ ክልቲኡ ናይ ጥበብ ውድር ድማ፡ ብኸመይ ከም ዝበሃልን ከም ዝየምን ዝግበረሉ ኣወናዝፋን ኣተዓጥቓን ብግቡእ ከማልእዎ ተራእዮም። ብዘለዎም ዝተፈላለየ ዓቕሚ ድማ፡ ንሞያን ቍምነገርን፡ ዛንታን ታሪኽን፡ ልቦናን ጥበብን፡ ሓይሊን ጅግነትን መዋቲ ብዝግባእ ከንጸባርቕዎ ተራእዮም። ብፍላይ መንእሰያት ኣብ’ዚ ዓውዲ’ዚ ዘርኣይዎ ወኒን ድሌትን፡ ኣብ’ቲ ዝግበር ዘሎ ሸቶ ናይ ምውርራስ ዕማም፡ ማዕረ ክንደይ ባህሎም ይዕቅቡ ከም ዘለዉ ዘርኢ’ዩ ክበሃል ይከኣል። ካብ ተዓዘብቲ ድማ፡ ድሙቕ ጨብጨባ ተለጊሱሎም ካብ መድረኽ ተፋንዮም። ኣብቲ መድረኽ ብ16 ማሰኛታትን መላቐስትን 47 ትሕዝቶታት ንውድር ቀሪቡ። ቀጺሉ፡ ሰዓት 1፡35 ቅ/ቀ ምስ ኰነ፡ እቲ ተዓዘብቲ ብልዑል ሃንቀውታ ክጽበይዎ ዝጸንሑ ውድር ድግማ ደርፊ ሰዓቱ ኣኺሉ። ሙዚቀኛታት ዝተፈላለዩ ኣውታር መሳርሒታቶም ድሕሪ ምውህሃድ፡ ነዚ ውድር ልዑል ምድላዋት ክገብሩ ዝቐነዩ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ን/ዞባታት ድምጻውያን መንእሰያት ድማ፡ ተር ከም ዓተር ዝሓዝዎ ድግማ ደርፊ ኣቕረቡ።", "char_count": 865, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01632", "text": "ኣብ’ዚ ውድር ዝቐረቡ ሕመረት ትሕዝቶታት፡ ንልምዓትን ወፍርን፡ ንፍቕርን ሕውነትን፡ ጥምረትን ሓድነትን፡ ቅያን ጅግንነትን፡ ኣድናቖትን ጻዕርን፡ መኸተን ጽንዓትን ህዝቢ ኤርትራ ከምኡ’ውን፡ ንጽባቐ ፍቕርን ሓዳርን፡ ኣድናቖት፡ ልቦናን ቁንጅናን፡", "char_count": 153, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01633", "text": "ንናፍቖትን መተዓብይትን.ዘጉልሑ ናይ ስሙያት ድምጻውያን ሃገርና ደርፍታት መስርዖም ሓልዮም ደጊሞም። ተወዳደርቲ ድምጻውያን ዘርኣይዎ ቅዲን ጥበብን፡ ወኒን ስምዒትን፡ ርእሰ ምትእምማን፡ . . . ዘለዎ ኣደራርፋ ንብቕዓቶም ዘመስክር ነይሩ። ኣብ’ዚ ውድር 2 ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከበኦም 13 ድምጻውያን ናብ መድረኽ ቀሪቦም። ብድሕሪ’ዚ ሽልማት ኣውራ ዞባ ደቡብ፡ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ኣደራሽ ኩዶሕምባሻ፡ ነቲ ኣማኢት ተዓዘብቲ ብልዑል ባህጊን ሃረርታን ክጽበይዎ ዝጸንሑ ውድር ትልሂት እዩ ኣአንጊዱ። ጉጀለታት ተለሃይቲ ናይ ኩለን ን/ዞባታት፡ ነቲ ሓያል መጽናዕቲ ብምግባር ክዳለዉሉ ዝቐነዩ ትልሂታት እዮም ኣቕሪቦም። መድረኽ ድማ፡ ብን/ዞባ ደቀምሓረ ተፋወነ። ኣብ’ዚ ውድር’ዚ ተለሃይቲ ንኡሳን-ዞባታት መድረኽ ፉሕ-ፉሕ ከብላኦ ግዜ ኣይወሰደለን። ዓቢ ትርጕምን መልእኽታትን ዘለዎ ንምስልና ዝገልጽ ዕዮ ትልሂታት፡ ከቕርቡ ተራእዮም። እቲ ኣብቲ ውድር ዝቐረበ ትልሂታት ኣብ ዝተፈላለየ ወቕትታት ዝውተር ንባህላዊ ብዙሕነትና ዘንጸባርቕ፡ ናይ መርዓን ደርዓን፡ ወፈራን መኸተን፡ ማሕስን ጐልጓልን፡ ሃንሰ-መስቀለን ቀውዒን ንጥፈታቱ ብምቕራብ እዮም ንማእቶትን ምድግጋፍን፡ ናፍቖትን ፍቕርን፡ ጽንዓትን ጅግንነትን፡ ንሓበን ኵርዓትን፡ ብሓፈሻ ንያታን ልምድን፡ ወግዒን ክብርታትን፡ ባህልን መነባብሮን ብሄራትና ዘጉልሕ ዕዮ ጥበብ ኣቕሪቦም። ኣብዚ ውድር’ዚ ብፍላይ ናይ ገለ ንኡሳን ዞባታት ብዕድመ ኣዝዮም ንኣሽቱ ብምዃኖም፡ ዕላማ መደብ ኣውራ ዞባ ደቡብ፡ ኣብ ምስግጋር ባህላዊ ውርሻ ጥበባት ማዕረ ክንደይ ብተግባር ከም ዝጐልሐ ዘመስክር እዩ። ኣብ’ዚ ውድር ምህዞን ፈጠራን ዝተሓወሶ ብምንባሩ ከም ሶምያ፡ ወክስክስ፡ ኩዳ፡ ሸሊል፡ ሳሪጎብለ፡ ሶይራ፡ ተሓምበለ፡ ትንጒሊ፡ ምርግዲ፡ ኣስታሊለ. ዝኣመስለ 34 ዓይነታት ትልሂት ብ10 ተለሃይቲ መንእሰያት ብወኒን ልዑል ናይ ምውድዳር መንፈስን ንውድር ቀሪቡ። ኣብዚ፡ ህዝቢ ዝተገንዘቦ እንተ ደኣ ነይሩ፡ መንእሰያት ንባህላዊ ብዙሕነቶም ማዕረ ክንደይ ከም ዘፍቅርዎን ከም ዝከናኸንዎን ከም ዝከላኸሉን እዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ምኽንያቱ፡ ሕብረተ-ሰብ ባህሉ እንተ ደኣ ኣፍቂሩን ዓቂቡን ኣብ ዓለም እቲ ዝኸበረን ዝተፈትወን ህዝቢ እዩ። እዚ ኣብ ዞባ ደቡብ ባህሊ ንምዕቃብ ዝካየድ ዘሎ ወፍሪ እምበኣር፡ መርኣያ ናይ’ዚ ዝጠቐስኩዎ ክብርታት እዩ። እንደገና ሓሙስ ምሸት ድሕሪ ድራር ካብ ሰዓት 7፡0 ክሳብ ሰዓት 8፡30 ውድር ሻምብቆ እዩ ቀሪቡ። እዚ ውድር’ዚ ኣብ ስነ ጥበባት ሽልማት ኣውራ፡ ኣብ’ዚ ዓመት ዝተኣታተወ ኰይኑ፡ ን/ዞባታት ድማ ከዐውቱና ይኽእሉ እዮም ዝበላኦም 8 ተወዳደርቲ ኣብዚ ዓውዲ ጥበብ ናብ መድረኽ ኣቕሪበን። ተወዳደርቲ ንብቕዓቶም ዝፍትሽ ዝተፈላለዩ ንናፍቖት በረኻን ንእስነትን፡ ጥሪትን ጉስነትን፡ ንፍቕርን ጅግንነትን፡ ንጽምዋን ምፍልላይን፡ ባህጊን ትብዓትን.ዝገልጽ ገሊኡ ዘሐብን፡ ገሊኡ ድማ ዘናፍቕን ዘቓዝን ንማሕበራውን ፍቕራውን፡ ያታን ልምድን ሕብረተ-ሰብና ዝውክል ድንቂ ውቅዒታትን ህርመታትን ድማ ኣቕሪቦም። ካብ ተሳተፍቲ ከኣ፡ ገዚፍ ደገፍ ተፈነወሎም።", "char_count": 1718, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01634", "text": "ብተወሳኺ፡ ኣብ ውድር ስነ-ጥበባት ኣውራ፡ ንመጀመርታ እዋን ዝተኣታተወ ውድር ቅብኣ’ውን ቀሪቡ። ቀባእቲ መንእሰያት ቅድሚ ሕጂ ብዝቐብእዎም ስነ-ጥበባዊ ስርሓትን ከምኡ’ውን፡ ኣብ ውድር ብቐጥታ ሓደ ዓይነት ስእሊ ንኽስእሉ ብዝተወሃቦም ዕድል’ዩ ክእለቶምን ብቕዓቶምን ኣብ’ዚ ዓውዲ ክምዘን ተኻኢሉ። ኣዝዮም ትስፉዋት መንእሰያት ቀባእቲ ከም ዘለዉ ድማ፡ ኣብ ሰዓቱ ተገምጊሙ። ብድሕሪ’ዚ ዓርቢ 31 ጥቅምቲ 2025 ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ፡ ኣብ’ቲ ቅድሚ ሓደ መዓልቲ ካብ ንጉሆ ክሳብ ምሸት ብዘይ ዕረፍቲ ዝተኻየደ ውድር ስነ-ጥበባት ኣውራ፡ ነቲ ዳንነት ዝመርሑ ምኩራትን ገዳይምን ስነ-ጥበኛታት ሃገርና", "char_count": 379, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01637", "text": "ተወዳደርቲ ዝነበሮም ብልጫታት ከምኡ’ውን ድኻማት፡ ኣብ ዝሓዝዎ ዓውዲ ኣብ መጻኢ ብኸመይ መንገዲ ክሕዝዎን ክምዕብሉን ከም ዝኽእሉ ብሉጽ ሓሳባትን መአረምታትን ሂቦም። ቀጺሉ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ እቲ ን2 መዓልታት ብውዕአኡዕ መንፈስ ኣብ’ታ ርእሰ ከተማ ዞባ ደቡብ ዝዀነት ከተማ መንደፈራ ዝተኻየደ ውድር ሽልማት ኣውራ ዝዛዘመሉ ሰዓት’ዩ ኣኺሉ። ሓለፍቲ ግንባርን መንግስትን፡ ኣካላት ክፍሊ ባህልን ስፖርትን፡ ኣመሓደርቲ ን/ዞባታት፡ ህዝቢ ን/ዞባ መንደፈራን ተወዳደርቲን ኣብ ዝተረኸቡሉ መኽፈቲ ቃል ዘስመዐ ሓላፊ ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ዞባ ደቡብ ኣቶ ኣብርሃም ዮሃንስ እዩ። ንሱ፡ ዕላማ መደብ ስነ-ጥበብ ሽልማት ኣውራ፡ ሓደ ካብቶም ዓበይትን ስሩዓትን ዓመታዊ መደባት ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ኰይኑ፡ ነቶም ድሮ ስምን ዝናን ዝረኸቡ ስነጥበኛታት ዘይኰነ፡ ነቶም ብሕጂ ዝዓብዩ ውልዶ ስነ-ጥበኛታት ኣብ ዓውድታቶም ዕድል ንምርካብን ምልማልን ምዃኑ ሓቢሩ። ንሱ ብምቕጻል፡ ተልእኾ ናይቲ መደብ፡ ንያታን ባህልን ሕብረተሰብና፡ ካብ መጥቃዕቲ ዘመናውነት ምክልኻልን መሃዝነት መንእሰያትና ኣዕቢኻ ነቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ዝነጥፉ ኣውራታት ንምልላይን ምዕባይን ምዃኑ ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ እቲ መደብ ክንዮ’ቲ ዝተጠቕሰ ንመደባት ሃገራዊ በዓላት ከምኡ’ውን፡ ዞባውን ሃገራውን ፈስቲቫላትና ዝቐንዐ ስነጥበባዊ ትሕዝቶታት ምድላው ምዃኑ ድማ ደምዲሙ። ስዒቡ ቃል ዘስመዐ ኣቦ-መንበር ኣወሃዲ ውድራት ኣውራ መንእሰይ ግርማይ ገብሩ እዩ። ንሱ፡ ናይ ሎሚ ዓመት ሽልማት ስነ-ጥበብ ኣውራ ዞባ ደቡብ፡ ካብ ዝሓለፈ ዓመታት ዓቢ ተመኵሮ ከም ዝተቐስሞ ድሕሪ ምሕባር፡ ተወዳደርቲ መንእሰያት ዘርኣዩዎ ልዑል ወኒን መንፈስን፡ ብተራን ምውህሃድን ኣለይቶምን ከም ዝዀነ ኣስሚሩሉ። ውድር ስነ-ጥበባት ኣውራ ብቐንዱ ኣብቲ ዞባ ዘሎ ዕቑርን ብሉጽን ጸጋታት ባህሊ ንምብርባር ከምኡ’ውን፡ ዓቕሚ ስነ-ጥበኛታት ኣብ ምውርራስ ክብርታትን መንነትን ጸላዊ ዝገብር መደብ ምዃኑ ገሊጹ። ብሓፈሻ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዓይነታት ውድር ዝነበረ ብልጫታትን ድኻማትን ዝርዝራዊ ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ንድምቀትን መዓርግን እቲ መደብ፡ ካብ’ቲ ኣብ ውድር ዝቐረበ ሕሩይ ጣዕመ ዜማታት፡ ትልሂታት፡ ማሰን መልቀስን፡ ግጥምታት፡ ህርመት ሻምብቆ ቀሪቡ። ኣብ መዛዘሚ ድማ፡ ኩሎም ዕዉታት ብውልቅን ብደረጃ ን/ዞባታትን ካብ ዝምልከቶም ሓለፍቲ ሽልማቶም ተዓዲሎም። ን/ ዞባ ደቀምሓረ ድማ ጎብለል ውድራት ኣውራ ብምዃን፡ ዘዋሪት ሽልማት ካብታ ንኽልተ ዓመት ዝዓተረታ ን/ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ተረኪባታ። ኣብ መዛዘሚ ናይ’ቲ መደብ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኢንጅነር ሃብተኣብ ተስፋጽየን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ባህላዊ ውርሻታትና ንምዕቃብን ናብ ዝበረኸ ደረጃ ንምስግጋሩን፡ ግቡእ መጽናዕቲ ብምክያድ መሳጢ ትሕዝቶታት ከም ዝቐረበ ድሕሪ ምሕባር፡ ንምኹስኳሱ ብዕቱብ ክስራሕ ከም ዘለዎ ተላብዩ። ሓላፊ ም/ፋይናንስን ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ሌ/ኮ ሳሚኤል ጸጋይ ብወገኑ፡ ውድራት ኣውራ ንምልእቲ ኤርትራ ኣብ ዞባ ደቡብ ዘንጸባረቐ ብምንባሩ፡ ዝካየድ ዘሎ ወፍርን ጻዕርታትን ቀሊል ስራሕ ከም ዘይኰነ ገሊጹ። ኮምሽን ዓቕሙ ዘፍቅዶ ክገብር ምዃኑ ሓቢሩ። እቲ መደብ ኣማስያኡ ብዝኽረ ሰማእታት ተዛዚሙ።", "char_count": 1785, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01639", "text": "5 ሕዳር 2025 - ገጽ 5 ሰዓታት ስራሕ ህይወትና ክንመርሕ ይኹን መነባብሮና ከነካይድ፡ ሓደ ካብቲ ብተፈጥሮ ዝተዓደለና ህያብን ኣዝዩ ወሳኒን ኣገዳሲ ባእታን፡ ግዜ እዩ። ግዜኡ ብግቡእ ዝተጠቐመን ብመደብን ውጥን ዝኸደን ሰብ፡ ኩል ግዜ ኣብ ህይወቱ እወታዊ ለውጥን ምዕባለን ከምጽእ ጸገም ዝብሃል የብሉን። ብኣንጻሩ ግዜኡ ብውርጹጽን ቅርጡውን ኣገባብ ዘይተጠቐመ፡ ኣብ ስርሑ ይኹን ኣብ ህይወቱ ዘምጽኦ ፋይዳ ብዙሕ ኣይኮነን። ኣጠቓቕማን ምሕደራን ግዜ፡ መሰረት ዓወትን ውድቀትን ህይወት ደቂ-ሰብ ስለ ዝኾነ፡ ውሕሉልን ጥንቁቕን ኣተሓሕዛ ይሓት። ክንዲ ዝኾነ ንሕና ብወገንና ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ ኣጠቓቕማ ግዜ ከመይ ኣለና፧ ኢልና ክንሓትን ነብስና ክንፍትሽን፡ ካብኡ ብዝተረፈ ድማ ብቐጻሊ ክንግምግምን ምሕይያሽ ከነርእይን ይግባእ። ብፍላይ ድማ ኣቕሑ ንምፍራይ ይኹን ኣገልግሎት ንምሃብ፡ ኣብ እንገብሮ ኩሉ መዳያዊ ንጥፈታትን ስርሓትን። ሰዓታት ስራሕ፡ ቁጠባዊ ሕውየት ኣብ ምጻእ፡ ማሕበራዊ ዕብየት ኣብ ምርግጋጽ ከምኡ’ውን ኣፍራይነት ኣብ ምሕያሽ ዘለዎ ተራን ኣበርክቶን መዳርግቲ ከም ዘይብሉ ክኢላታት ናይዚ ዓውዲ ብቐጻሊ ዝዛረቡሉ ጉዳይ እዩ። ሰዓታት ስራሕ፡", "char_count": 669, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01640", "text": "ከምቲ ኩሉ ሰብ ዝፈልጦን ዝርድኦን ምስ እቶታውነት ትካልን ኣፍራይነት ስራሕተኛታትን ተኣሳሲሩ መግለጺታት ስለ ዝውሃቦ፡ ኣብ ዝምድና ሰራሕተኛታትን ኣስራሕን ቀጥታዊ ጽልዋ ኣለዎ። ኣብ መንጎ ኣስራሕን ስራሕተኛን ዘሎ ዝምድና ድማ ሰላማዊ ንምግባሩ፡ ኣጠቓቕማን ምሕደራን ሰዓታት ስራሕ ብንጹርን ግሉጽን ዝኾነ መንገዲ ክረጋገጽን፡ ኣካል ናይቲ መሰረታዊ ዝኾነ ውዕል ስራሕ ክኸውን ከም ዘለዎ፡ ኣዋጅ ዕዮ ኤርትራ ቁጽሪ 18/202 ዓንቀጻት 48 ክሳብ 50 ኣስፊርዎ ይርከብ። ኮይኑ ግን ኣብ ባይታ ክርአ ከሎ፡ ኣስራሕቲ ወይ ትካላት፡ ዝያዳ ኣብ ምህርትን እቶታትውነትን ኣድህቦ ንምግባር፡ ሰራሕተኛታት ድማ በቲ ካልእ ሸነኹ ካልእ ዘቤታውን ማሕበራዊ ህይወትን ዘለዎም ሃጓፋት ንምዕባስን ተወሳኺ", "char_count": 431, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01641", "text": "ስርሓት ንምላእን፡ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ብኣድማዕነትን ውጽኢታውነትን ዘይኮነ ኣገባብ ክጥቀምሉ ይርኣዩ። እዚ ተርእዮታት’ዚ ብፍጹም ክኽሰት ዘይብሉ ግህሰት ሕጊ እዩ። መብዛሕቲኡ ግዜ ጠንቂ ግህሰት ናይዚ ሕጊ፡ ካብ እኹል ኣፍልጦ ዘይምህላው፡ ህርፋን ናይ ስራሕ ድሌት፡ ተወሳኺ እቶት ንምርካብ ኣብ ዝግበር ጸደፍደፍ፡ ካልእ ኣመታት ኣብ ምግባርን ካልእን ዝመንጨወ ምዃኑ ይግለጽ።", "char_count": 236, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01643", "text": "ዝምልከቶም ኣካላትን፡ ኣብዚ መዳይ’ዚ ዘለዎም ኣፍልጦ ክዓቢ፡ ኣድላዪ ሓበሬታትን ምኽርታትን ክውሃቡ ዝሓሸ ኣማራጺ እዩ። ምኽንያቱ ንውሓትን ገደብን ሰዓታት ስራሕ ምስ ምውሓስ ድሕነትን ጥዕናን ሰራሕተኛታትን ቦታ ስራሕን ተኣሳሲሩ ክርአ ስለ ዘለዎ። ንውሓትን ገደብን ሰዓታት ስራሕ፡ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ድኻም ከምኡ’ውን ዘይርጉእ ማሕበራዊ ህይወትን ዝምድናታትን ከስዕብ ዘሎ ተኽእሎ ልዑል ስለ ዝኾነ፡ ንኹሉ ነገራት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ተዓጻፊን ውሑስን ዝኾነ ናይ ስራሕ ኩነታት ምፍጣር፡ ዝበለጸ ስጉምቲ ምዃኑ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ። ብመሰረት ኣዋጅ ዕዮ ኤርትራ ቁጽሪ 18/201፡ ዓንቀጽ 48፡ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ካብ 8 ሰዓታት ኣብ መዓልቲን 48 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ክዛይድ ከም ዘይብሉ ይጠልብ። ምናልባት፡ ኩነትን ባህሪን ናይቲ ስራሕ ከምኡ’ውን ዓይነት ቦታ ስራሕ፡ ምስ’ዚ ዝተጠቐሰ ሰዓታት ስራሕ ክሳነ እንተ ዘይተኻኢሉ ግን፡ ከም ኩነታቱን ባህሪኡን ተራእዩ ምቕራሕ ሰዓታት ስራሕ ክካየድ ይኽኣል እዩ። ምቕራሕ ሰዓታት ስራሕ፡ ዋላ’ኳ ከም ባህርይኡን ቦታ ስርሑን ተፈላልዩ ግብራውነት ዝለብስ ተግባር ይኹን፡ ኣብ’ዚ ክፍለጥ ዘለዎ ኣገዳሲ ነጥቢ ግን፡ ዝኾነ ዝትግበር ምቕራሕ ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ ሰሙናት ወይ ኣብ ውሽጢ ዝወሓደ ግዜ፡ ሰራሕተኛ ዝሰርሖም ሰዓታት ተጸብጺቦም ገምጋም ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ መዓልቲ ካብ 8 ሰዓታት፡ ኣብ ሰሙን ድማ ካብ 48 ሰዓታት ክዛይድ ኣይፍቅድን። ካብ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ንላዕሊ ዝስራሕ ሰዓታት ስራሕ፡ ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ ይብሃል። ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ ከኣ፡ ካብቲ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ዝተፈለየ ኣተሓሕዛን ኣካይዳን ይኽተል። ዓንቀጽ 52 ከም ዝገልጾ፡ ኣስራሒ ንሰራሕተኛ ካብ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ዝያዳ ከስርሖ ይኽእል እዩ። ይኹን’ምበር ፍቶት ሰራሕተኛ እንተ ዘየልዩ፡ ኣብ መዓልቲ ካብ 2 ሰዓታት ንላዕሊ ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ ከስርሖ ኣይፍቀደሉን። ኣብ’ዛ ሕጡበጽሑፍ፡ ፍቶት ወይ ድሌት ሰራሕተኛ ኣብ ግምት ኣእትያ ስለትርከብ፡ ኣድህቦ ምግባር የድሊ። እንተኾነ ግን ሓደጋ ወይ ስግኣት ሓደጋ ኣብ ዘጋጥመሉ፡ ህጹጽ ስራሕ ምስ ዝርከብ፡ ካብ ዓቕሚ ሰብ ንላዕሊ ዝኾነ ኩነታት ምስ ዘጓንፍ ከምኡ’ውን ብዘይምቁራጽ ብቐጻሊ ኣብ ዝስራሕ ስራሕ ተመዲቡ ዝሰርሕ ዝነበረ ሰራሕተኛ፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ካብ ስራሕ ምስ ዝበኩር’ሞ ምትክኡ ኣብ ዝድልየሉ ግዜን ኩነትን፡ ፍቶት ይኹን ድሌት ሰራሕተኛ ብዘየገድስ፡ ዝኾነ ይኹን ሰራሕተኛ ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ ክሰርሕ ይግደድ እዩ። ከም ውጽኢቱ፡ ዝኾነ ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ", "char_count": 1428, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01644", "text": "ዝሰርሐ ሰራሕተኛ፡ ብመንጽር ንውሓት ሰዓታት ስራሕን ግዜያትን ተራእዩን ተቐሚሩን፡ ምስ ደሞዝ ተደሚሩ ይኽፈሎ። ሓደ ሰራሕተኛ፡ ንሸሞንተ ሰዓታት ብዘይምቁራጽ ስርሑ ከካይድ ዝከኣል ኣይኮነን። ብፍላይ ድማ፡ እቲ ኩነታትን ባህርን ናይቲ ስራሕ፡ ሓያል ጉልበታዊ ጻዕሪ ከምኡ’ውን ጽዑቕ ኣእምሮኣዊ ሃልኪ ምስ ዝሓት። ከምኡ ኣብ ዝኾነሉ", "char_count": 207, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01645", "text": "ግዜን እዋን ድማ፡ ድሕነትን ጥዕናን ሰራሕተኛታት ዝፈታትን ኣጋጣሚ፡ ሓደጋ፡ ሕማም ወይ’ውን ፍጻመ ከስዕብ ዝለዓለ ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ ነዚ ተርእዮታት’ዚ ንምቕላል ወይ ንምፍዋስ፡ ኣዋጅ ዕዮ ኤርትራ ክልተ ኣማራጺታት ኣቐሚጡ ይርከብ። ንሳተን ድማ፡ ኣብ መንጎ ሰዓታት ስራሕ ዝህልው ንምዝናይ ዝኸውን ሓጺር ናይ ዕረፍቲ ግዜን፡ ሰራሕተኛ ብመንጽር ዘለዎ ናይ ባህርይን ቦታ ስራሕን ዝምገበሉ ናይ ዕረፍቲ ግዜ እዮም። ናይ መዛነዪ ዕረፍቲ ግዜ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ካብ 15 ክሳብ 20 ደቒቕ ንውሓት ሃልይዋ፡ ኣካል ናይ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ክትውሰድ ከላ፡ ናይ ምሳሕ (መግቢ) ዕረፍቲ ግዜ ግን ካብ 1 ክሳብ 2 ሰዓታት ንውሓት ሃልይዋ፡ ምስ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ኣይትጽብጸን እያ። እዞም ተግባራት እዚኣቶም ብዘይካ ሕጋዊ መዳያቶም፡ ኣብ ምዕባል ኣእምሮኣዊ ብቕዓት፡ ምሕያልን ምሕዳስን", "char_count": 488, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01646", "text": "ኣካላዊ ዓቕሚ፡ ምትዕርራይ ቅርጺን ኣቃውማን ሰብነት፡ ምዕባል ማሕበራዊ ዝምድናታትን ምሕያል ርክባትን ኣብ መንጎ ሰራሕተኛታትን ካልእን ኣዝዩ እወታዊ ውጽኢት ብምህላዉ፡ ብዕቱብ ክትግበር ከሎ፡ ኣብ ተዓጻፊን ውሑስን ናይ ስራሕ ኩነታት ኣብ ምፍጣር ኣብ ዝካየድ ጻዕሪታት፡ ተወሳኺ ድርኺት ዝፈጥር እዩ። ምዱብ ሰዓታት ስራሕ፡ ብመንጽር ድሕነትን ጥዕናን ሰራሕተኛታትን ቦታ ስራሕን ክርአ ከሎ፡ ሓደ ሰራሕተኛ", "char_count": 253, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01647", "text": "ኣብቲ ዝተመደቦ መደብ ስራሕ፡ ብምሉእ ዓቕሙን ክእለቱን ተወፍዩ ብኣድማዒ ክሰርሓላ ዝኽእል ምችእቲ ግዜ ከምኡ’ውን ጥጡሕን ኣተባዒን ናይ ስራሕ ኣከባቢ እትውን እዋን እያ። ሓደ ሓደ መደባት ስራሕ ግን", "char_count": 125, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01649", "text": "ንኣብነት፡ ስራሕ ዋርድያ፡ ኣብ ሕክምና ዝሰርሑ ስራሕተኛታት፡ ኣብ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ዝሳተፉ ሰራሕተኛታት፡ ን24 ሰዓታት ብዘይምቁራጽ ዝካየድ ስርሓት፡ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ዝሻመዉ መደባት ስራሕን (ኣብ ምድላው መግቢን ምቕባል ኣጋይሽን ሆቴላትን ዝሰርሑ ሰራሕተኛታትን) ካልኦትን ምጥቃስ ይከኣል እዩ። ካብ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ወጻኢ ዝስራሕ ሰዓታት ስራሕ፡ ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ፡ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ብግቡእ ንኽትጥቀም ዘየፍቅድ፡ ብዘይካ ኣብ ቀትሪ ኣብ ለይቲ’ውን ክሰርሕ ወይ’ውን በብእብረ ንኽትሰርሕ ዝጠልብ ግዜን እዋን ብምዃኑ፡ ዘይከም ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ዝተፈለየ ኣገባብ ኣተሓሕዛን ኣካይዳን ምጥቃም የድሊ። ልዕሊ ኩሉ ድማ፡ ምስታ ዝኾነ ሰራሕተኛ ኣብ መዓልቲ 8 ሰዓታት፡ ኣብ ሰሙን ድማ 48 ሰዓታት ንላዕሊ ክሰርሕ የብሉን ትብል ትሕዝቶን መንፈስን ኣዋጅ ዕዮ ኤርትራ ክትሳነ ክትክእል ኣለዋ።", "char_count": 527, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01651", "text": "ኣቃውማን ስነ-ህይወታዊ ኣካላት ከምኡ’ውን ማሕበራዊ ህይወት ርኡይ ምዝንባዕ እዩ ዘስዕብ። ክኢላታት ናይዚ ዓውዲ ከም ዝሕብርዎ፡ ኣብ ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ካብቶም ኣብ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ብዝርገት ዑደትድቃስ (Slep disorder)፡ ምዝንባዕ ስርዓተ ከስዐ-መዓንጣ (Gastrointestinal disorder)፡ ሕማት መትነ-ልቢ (Car diovascular diseases)፡ ሕማት ኩነተቁስሊ እግሪ ከስዐ (Peptic Ulcer)ን ካልእን ናይ ምጥቃዕ ዘለዎ ተኽእሎ ዝለዓለ ምዃኑ ይገልጹ። ስለዚ፡ ኣብ ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ብዝተኻእለ መጠን፡ ኣብ ኣመራርጻን ኣቈጻጽራን ዕትበት ከነርእይ ተመራጺ እዩ። ብፍላይ ድማ ዕድመ ዝደፍኡ፡ ኣብ ኣድካሚ ዘቤታዊ ስርሓት ዝነጥፉ፡ ነዊሕን ኣህላኽን ጉዕዞ ኣካይዶም ናብ ስራሕ ዝመጽኡ፡ ኣብ ጥንሲን ሕርሲን ከምኡ’ውን ኣብ ምዕባይን ምጥባውን ቆልዑ ዘለዋ ኣዴታትን ካልእን ኣብ ግምት ክኣትዉ ይግባእ። ከም ፍታሕ", "char_count": 575, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01655", "text": "ኩነታት በዲሆም ዕዉታትን ኣፍረይቲን ንክኾኑ ዝሕግዞም እኹል ትምህርቲ፡ ኣድላዪ ሓበሬታን ምኽሪን ካልእን ክውሃቦም ኣለዎ። ብፍላይ ድማ ኣብ ስነ-ጥዕና ድቃስ (Slep Hygiene)፡ ኣጠቓቕማ ዕረፍቲ፡ ኣብ ሜላ ኣነባብራ፡ ኣጠቓቕማ ግዜ፡ ስርዓተ ኣመጋግባን ካልእን ዘተኮረ እንተ ኮይኑ፡ ኣዝዩ ሓጋዚ ምዃኑ ብዙሓት ክኢላታት ዝሰማምዕሉ", "char_count": 210, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01658", "text": "ምሳሕን ድራርን ምስራዕን ምፍጻምን ከምኡ’ውን እኹልን ብቑዕን ምንጪ ብርሃን ምውዳድን ብቐጻሊ ምሕያሽን ካልእን፡ ነቲ ብሰንኪ ኣብ ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ ምስራሕ ክመጽእ ዝኽእል ሳዕቤናት፡ ብዕጽፊ የጉድሎ እዩ። ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ ግዜ ቀትሪ ንቑሕነትን ተበራባርነትን፡ ኣብ ግዜ ለይቲ ድማ ድቃስን ዕረፍቲን፡ ዝተለማመደ ስነህይወታዊ ኣቃውማ ወዲ-ሰብ ዝፈታትን ክስተት ብምዃኑ፡ ብኸምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ኣገባት ጌርካ ምዕርራዩ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣወዳድባን ገደብን ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ ተመኩሮን ኩነታት ስራሕን ሓደ ሰራሕተኛ ዝህልዎ ተራን ኣበርክቶን ቀሊል ኣይኮነን። ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ ድሕነትን ኣፍራይነትን፡ ኣብ ማሕበራዊ ህይወትን ዘቤታዊ ንጥፈታትን፡", "char_count": 428, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01659", "text": "ኣብ ኮማውን ሕብረተሰባውን ተሳትፎ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ሰራሕተኛታትን ኣስራሕን ክህሉ ዝግባእ ዝምድናታትን ካልእን፡ ናይ ሓደ ሰራሕተኛ ቀጥታዊ ጽልዋ ስለዘለዎ፡ ኣብ ኣተሓሕዛኡን ኣከናውናኡን ሓያል ጥንቃቐ ምግባር የድሊ። ምናልባት ዝኾነ ለውጥታት ምስ ዝህሉ ድማ፡ ማሕበራዊ ዘተ ብምክያድ ክፍታሕ ክኽእል ኣለዎ።", "char_count": 196, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01669", "text": "2፡15 ደርፊ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) 2፡40 ፈንቅል ሓዳስ ኤርትራምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ", "char_count": 115, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01670", "text": "5 ሕዳር 2025 - ገጽ 6 ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ማእከል ኣስመራ ከሳሲት ሰሚራ ጀበለ ዒሳ፡ ተኸሳሲ ኣንዋር ኣሕመድ መሓመድ፡ ብዓልቲ ቤትካ ናይ ሸሪዓ ክሲ መስሪታትልካ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረኣ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 189, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01671", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ከሳሲ ኣቶ ኣብርሃም ሰለሙን ተስፋይ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ኣልጋነሽ ተስፋይ ገብረመድህን፡ ናይ መኪና ስም ዋንነት ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባኣያ ቁ/32 ቅረቢ። እንተዘቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሰስቲ ወ/ነ/ ሙሴ ዮውሃንስ መንግስቱ፡ ዮናታን ሙሴ ዮውሃንስ፡ ተኸስቲ ወ/ነ/ የውሃንስ መንግስቱ ወልድኣብ 1. ዳሃብ የውሃንስ መንግስቱ 2. ሰለሙን የውሃንስ መንግስቱ 3. ኤልሳ የውሃንስ መንግስቱ 4. ወረ/ነፍ/ ሙሴ የውሃንስ መንግስቱ 4.1 ኣሮን ሙሴ የውሃንስ 4.2 ስምረት ሙሴ የውሃንስ ወኪል ትርሓስ ኣስገዶም ኣምራ፣ ተኸሳሲ ቁ. 1. መጸዋዕታ ቤ/ፍ በጺሕዋ መልሲ ሒዛ ክትቀርብ ተቖጺሩ ነይሩ፡ መልሲ ኣቕሪባ ቅዳሕ ንከሳሲ ተዋሂቡ፡ ዝተረፉ ተኸሰስቲ ዝምልከት ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ጋዜጣ ሒዙ ክቐርብ ተቖጺሩ ነይሩ። ከሳሲ ትእዛዝ ን6/10/25 ተቐይሩ ይጽሓፍ። ኣመልካቲ ዮናታን ሙሴ የውሃንስ ተኸሰስቲ ቁ/2ን3 4,1 4.2 ንዓኹም ዝምልከት ናይ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ ስለ ዘለኩም፡ ን6/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 721, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01673", "text": "ተኽለሃይማኖት ተኽለመድህን መዓሾ ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ/47 ይቕረብ። ኣቶ ቴድሮስ ቀለታ ሂቡኒ፡ ወለደይ ቀለታ ሂቡኒ ሚካኤልን ወ/ሮ መድህን ዋሲ ሃይለን ብህይወት ከለዉ ነቲ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ጎዳይፍ ዝርከብ ከባቢ ዚፕ ኮስ 1A714 ጎደና 714 -48 ፕሎት 10 ፓርሰል 147/2 ቁ/ ፓርሰል ዞባ ASP03641 መለዪ ገዛ ASD 04864 ዝርከብ ገዛ፡ ብዕለት 1/10/202 ዕለት 20/7/2023 ብዝገበሩለይ ህያብ፡ ኣቦይ ስለዝዓረፈ እዚ ንውሳነ ክጸድቀለይ ናብ ስመይ ክመሓላለፈለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ቪቭያና ዘርዛቶ ኤርስቶን ኤንሪኮ ዘርዛቶ ኤርነስቶን፡ ኣሴና ኣምለሰት ሰመረ ወልደገብርኤል ስለዝዓረፈት፡ ንሕና 1 ሓፍትና ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ።", "char_count": 607, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01675", "text": "ጣህር ሲዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/1/25 ዓዲ ጓዕዳድ 1. ሉልያ ገብረዝጊ ዓንደብሃን 2. ናኦድ ገብረዝጊ ዓንደብርሃን 3. ኤልዳና ገብረዝጊ ዓንደብርሃን 4. ባና ገብረዝጊ ዓንደብሃን፣ ስም ኣቦና ገብረዝጊ ምባል", "char_count": 156, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01676", "text": "ተሪፉ፡ ገብረእግዚኣብሄር ዓንደብርሃን ተባሂሉ ይተኣረመልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ፍረወይኒ ኣስፍሃ ኣርኣያ ምባል ተሪፉ፡ ዮና ኣስፍሃ ኣረኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ወ/ሮ ምብራቕ ኢሳቕ ግርመ፡ ወደይ መልኣከ ጎይትኦም ሰጊድ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ደቀይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 268, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01677", "text": "ጻዕዳክርስትያን ተወልደብርሃን መሓሪ ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ዩኤል መሓሪ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 103, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01678", "text": "መንደፈራ ከሳሲ ኣቶ ዳኒኤል ዓንደ ክፍለማርያም፡ ወኪል፡ ኣቶ ዓንደ ክፍለማርያም፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ሪም ዓንደብርሃን ጸጋይ፡ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ጋዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 174, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01679", "text": "ደቀምሓረ ኣንገሶም ጠዓመ ደስታ፡ ወለድና ጠዓመ ደስታ መሓሪን ብርነሽ ዘረፉ ገብሩን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 133, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01680", "text": "ዓረዛ ሙሴ ዓይነታ ኪዳነ፡ ኣቦሓጎይ ነ/ሄር ኪዳነ ገብረሚካኤል፡ ወዱ ዓይነታ ኪዳነ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምጽላል ገብሩ ኢሰያስ ምባል ተሪፉ፡ ሙቆት ገብሩ ኢሰያስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 227, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01681", "text": "ወ/ሮ መርዓትኣብ ገብረመስቀል መብራህቱ፡ ጓለይ ፊልማዊት መረሳዕ ኪዳነ ስለዝተሰውአት፡ ኣነን ኣቡኣን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ መርሃዊት ኣብርሃለ እምባየ፡ ኣቦና ኣብርሃለ እምባየን ኣደና ኣንገሰት ፍስሃጽዮን ዳንጉልን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 259, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01682", "text": "ወ/ሮ ጽገወይኒ ገብረሚካኣኤል ደስታ፡ ብዓል ቤተይ ቦኽራይ ብርሃነ ገብረእግዚኣብሄር ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና", "char_count": 93, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01683", "text": "ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/1/25 ድባርዋ የውሃንስ ገብረኣምላኽ ክንፈ ምባል ተሪፉ፡ ዮውሃንስ ገብረማርያም ክንፈ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 153, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01684", "text": "ሰንዓፈ ዳኒኤል ኣዳል ኣየለ፡ ብዓልቲ ቤትካ ወ/ሮ ብርሃን ሃይለ ምስግና፡ ናይ ሓዳር ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 107, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01685", "text": "ዒላበርዕድ ኣቶ ሃብቲቶ ኣቶሹም ተስፉ ምባል ተሪፉ፡ ሃብቲት ኣቶሹም ተስፉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 100, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01686", "text": "ኣቶ ጸጋይ ዘርኣይ ጎይትኦም፡ ኣደይ እሙና ማንቱይ ገብረሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረታ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 142, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01688", "text": "ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ከረን ኣቶ መሓመድ ኢብራሂም ዓብደላ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም ዓብደላ ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 121, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01689", "text": "ምስጋና ብዕረፍቲ ብዓል ቤተይ ጆሜትራ ክብረኣብ ዑ/ሚካኤል ወ/ሚካኤል፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምልላስ ዘጸናዕኩምናን ካብ ውሽጢ ሃገርን ካብ ወጻእን ቴሌፎን ብምድዋል ዘጸናዕኩምናን ኩሉኹም ኣሕዋትና ቤተሰብናን ፈተውትናን ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ከም ዝዓጸና ክንሕብር ንፈቱ።", "char_count": 222, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01690", "text": "ብዓልቲ-ቤቱ ኣዛሚት ኣለም ምስ ምሉኣት ስድራ-ቤት ምስጋና ብዕረፍቲ ክቡር ኣቦና ኣቶ ሃይለማርያም መንገሻ ሓልየስ፡ ዝተሰመዓና ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ መካነ መቓብር ጸራት ኣስመራ ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛና ዝተመላለስኩምን ቤተሰብ፡ ፈተውትን ኣዕሩኽትን፣ ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎን ዘጸናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ልዑል ምስጋና ንገልጽ።", "char_count": 218, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01691", "text": "ብዓልቲ ቤቱ ነፍ/ለተብርሃን ገብረጻድቕ ምስ ደቁን ምሉኣት ስድራቤትን ምስጋና ብድንገታዊ ዕረፍቲ ኣዝየ ዝፈትዋ ሓፍተይ ወ/ሮ ለምለም ኣርኣያ ገ/መድህን፡ ዝተሰመዓኒ መሪር ሓዘን እናገለጽኩ፣ ስጋብ ዓዲ ኣዛየሔ ኬድኩም ዘቃበርኩምናን ዘጸናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ።", "char_count": 181, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01692", "text": "ሓፍታ ወ/ሮ ኤልሳ ኣርኣያ ምስ ምሉኣት ስድራቤት ምስጋና ብምኽንያት ዕረፍቲ እነፍቅሮ ክቡር በ/ቤተይ ኣቶ ሓድጉ ገዛኢ ተኽሉ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ምስ ዓረፈ ሬሳ ካብ ኣንጎላ ኣብ ምፍናውን ኣብ ምቕባልን ክሳብ ጻዕዳ እምባ ን/ዞ/ በሪኽ ብምኻድ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ቴለፎን ብምድዋልን ዘጸናዕኩምና የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓልቲ ቤቱ ኣልማዝ መብራህቱ ኣሕዋቱ ዘካርያስ በይን፡ ተስፋኣለም በይን፡ ምስ ምሉእት ስራ ቤት", "char_count": 315, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01693", "text": "ምስጋና ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ወላዲትና ወ/ሮ ፍርቱና ገብረእግዚኣብሄር ትኩእ፡ ብዓል ቤቶም ንነፍሲሄር ኣቶ ተስፋይ እምባየ ከንቲባ ደጀን፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ካብ ግዜ ሕማ ኣትሒዝኩም ዝተመላለስኩም፡ ድሕሪ ዕረፍታ ዘቃበርኩምናን ዘጸናዕኩምናን፡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ናይ ሓዘንና ተኻፈልቲ ዝኾንኩም ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ልባዊ ምስጋና ነቕርብ።", "char_count": 232, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01694", "text": "ደቃ ምስ ምሉኣት ስድራቤት 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 7 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ዓዲ ቀይሕ ኣቶ በርሀ ሃይለ እማን፡ ኣደይ መድህን በሪህ ወልድጽዮን ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 254, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01695", "text": "ከረን ብፍ/በ/ዕዳ ወረ/ነፍ ኣድሕኖም ኣብርሃን 1. ሓበን ኣድሓኖም ኣብርሃን 2. ሰምሃር ኣድሓኖም ኣብርሃን 3. መርሃዊ ኣሓኖም ኣብርሃ 4. ሰገን ኣድሃኖም ኣብርሃ፣ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን12/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። 1.መኮነን ካሕሳይ 2. ሓረጉ ካሕሳይ 3. ኣልማዝ ካሕሳይ 4. ሂወት ካሕሳይ 5. ኣበባ ካሕሳይ፣ ተጸዋዕቲ 1. ምሕረት ካሕሳይ 2. ኣዜብ ካሕሳይ፡ ናይ ፈጽሚ መጸዋዕታ ቀሪቡልክን ስለ ዘሎ፡ ን12/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረባ። ወ/ሮ ሰላማዊት ግርማይ ሃብቶም፡ ኣቶ ሚኪኤል ስምኦን ሓድጉ፡ ወድና ጴጥሮስ ሚኪኤል ስምኦን ስለዝተሰዋአ፡ ንሕና ወለዱ ጥራይ ወረስቱ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣካል ኣንተሎ፡ ን24/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ዓሻ ዑመር ኣሕመድ፡ ኣይና ዑመር ኣሕመድ ከምኡ’ውን ዓሻ ዑመር ኣሕመድ ምባል ተሪፉ፡ ዓእሻ ዑመር", "char_count": 519, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01696", "text": "ኣሕመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ትዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣቶ ጀምዕ ከራር መሓመድኑር፡ ተጸዋዒ ዓብደልቃድር እድሪስ መሓመድ ሙሳ፡ ኣብ ከረን ከባቢ 02 ዝርከብ ብቁ. 6KRKRN0971/1 ዚፕ ኮድ 6-1371 ፕሎት 16t ፓርሰል pop 16t ዝፍለጥ ናይ ስም ምትሕልላፍ መጸዋዕታ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 221, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01697", "text": "1ይ ደረጅ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ጀሚዕ መንሱር መሓመዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ጀሚዕ ሓምድ መሓመድዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/1/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 104, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01699", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቶኾምብያ ኣቶ ክፍለስላሴ ወልደሃንስ ስእለ፡ ናይ ስዉእ ወድና፡ ሓዳር ይዅን ውላድ ስለ ዘይብሉ፣ ኣነ ምስ ወላዲቱ ወ/ሮ ብርጭቆ ምሕረትኣብ ክፍለ ወረስቱ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣመታይ እዝራ ምሳዝጊ፡ ኣደይ ሳምኤል ባህታ ዓንድንኬል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 299, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01703", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ኣቶ መሐመድ እድሪስ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ መሐመድ እድሪስ ሓምድ ማሕመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣቶ መሐምድ ዓሊ ኣብረሂም ጸደዋ ምባል ተሪፉ፡ መሐመድዓሊ ኣብሪሂም መሐመድ ጸደዋ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ማርቲን ጎጀ ባህልቢ፡ ኣቦይ ስዉእ ጎጀ ባህልቢ ጎይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ስዉእ ጎጀ ባህልቢ ኣመኖም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከራር ኣድሪስ መሐመድ ሰልማይ ምባል ተሪፉ፡ ከራር ኣድሪስ መሐመድ ሰልማን፡ ወላዲተይ ከደጃ ሓምደ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ከደጃ እድሪስ ሓምደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 488, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01705", "text": "ብዕለት 01/03/2012 ዓ/ም ቶዮታ ሃይሉክስ ናይ ገዛ መኪና ቁ/ሴ ER-1B-7612 ቁ/ ቻሲ P7N14-202987 ዘለዋ ዓዲገሉ፡ ኮይኑ ግን ናብ ስመይ ከሰጋግረለይ ኣድራሽኡ ክረከብ ስለ ዘይተኽኣለ፡", "char_count": 127, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01706", "text": "ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዑ እንተዘይቀሪቡ ናብ ስመይ ከሰጋግራ ምዃነይ እሕብር። ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ራህዋ ሐይለአብ ኢያሱ ምባል ተሪፉ፡ ራህዋ ሓየሎም ኢያሱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 168, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01707", "text": "ገለብ ሓዱጉ ኢልሰ ነታባይ ምባል ተሪፉ፡ ሕድግ ኤሎስ ነታባይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንሳልሳይ ግዜ ዝወጸአ ምልክታ ጨረታ ዓይነት መግቢ፦ ኣሕምልትን ፍረታትን ስጋን፡ እንቋቝሖ ሆላንድ ፍሩይ፡ ዝተቓመ በርበረ፡ ጸባ ከብቲ፡ ኣሃዱ፦ ዞባዊ መወከሲ ሆ/መንደፈራ፡ ቤ/ት ተሓጋገዝቲ ነርስ መንደፈራ ኮማዊ ሆ/ድባርዋ ኮማዊ ሆ/ዓረዛ ሆስፒታል ዓዲ ዃላ ኮማዊ ሆ/ኣውሓ፡ ሆ/ደቀምሓረ ኮ/ሆ/ማይዓይኒ ኮ/ሆ/ሰገነይቲ ሆ/ዓዲ ቀይሕን ሆ/ሰንዓፈን ኣርእስቲ ውዕል፦ ዓመታዊ ቀረብ መግቢ ዓይነት ጨረታ፦ ሃገራዊ ክፉት ጨረታ ጨ/ሚ/ሪ ጥዕና ዞባ ደቡብ ንዓመተ 2026 ኣብ ትሕቲኡ ንዝርከባ ሆስፒታላትን ቤ/ት ተሓጋዚ ነርስን ንሕሙማትን ተመሃሮን ኣገልግሎት ዝውዕል ቀረብ መግቢ ከጫርት ስለ ዝደለየ፣ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ መግቢ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ነጥብታት 1.ጨ/ሚ/ሪ ጥዕና ዞባ ደቡብ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ ዋጋታት ቀረብ መግቢ (ኣሕምልትን ፍረታትን፡ ስጋ፡ እንቋቑሖ ሆላንድ ፍሩይ፡ ጉፍሮ በርበረ ምስ ቀመሙ፡ ጸባ ከብቲ፡ መሰንከቲ ባን መጥሓኒ እኽልን) ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም፡ (ጨረታ ኣሕምልትን ፍረታትን ንዞባዊ መወከሲ ሆ/መንደፈራን ቤ/ት ተሓጋገዝቲ ነርስ መንደፈራን ኣይምልከትን) 2.ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን ናይ ዓመተ 2024 ናጻ ካብ ዕዳ ናይ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር፡ ቅዳሕ መንነትን ቅብሊት ናይ ፕሮፎርማ ዝኸፈሉ የቕርቡ። 3.ብቑዓት ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 10.0 (ሚእቲ ናቕፋ) ከፊሎም ክወስዱ ይኽእሉ። 4.ጨረታ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ኣድራሻን ዕለትን ሰዓት 09፡45 ቅ.ቀ ክበጽሕ ይግባእ። ጨረታ ተጫረትን ሕጋውያን ወከልትን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ታሕቲ ተሓቢሩ ብዘሎ መሰረት ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ጨረታ ብግልጺ ይኽፈት። 5. መኽበሪ ጨረታ ዝምለስ ንኣሕምልትን ፍረታትን ስጋን ነፍስወከፍ 50,0.0፡ ንእንቋቑሖ፡ ንጉፍሮ በርበረ ምስ ቀመሙ ጸባ ከብትን ነፍስወከፍ 20,0.0፡ ከምኡ’ውን ንመሰንከቲ ባን ንመጥሓኒ እኽልን ከኣ 1,0.0፡ ናቕፋ ብ (C.P.O) (ብተወሳኺ ቅዳሕ ስፒኦ) ሒዞም ክቐርቡ ይግባእ። 6.ተጫራቲ ነቲ ዝተዓወተሉ ዓይነት መግቢ ብናቱ መጐዓዝያ ናብ ዝተዓወተሉ ትካል ጥዕና የብጽሕ። 7.ጨ/ሚ/ሪ ጥዕና ዞባ ደቡብ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። 8. ጨረታ ዝካየደሉ ዕለታት፡ ደቀምሓረ 18/1/25፡ መንደፈራ 19/1/25፡ ዓዲ ቀይሕ 20/1/25፡ ሰንዓፈ 21/1/25 ተወሳኺ ሓበሬታ 1. መወዳደሪ ቅጥዒ ጨረታ (ፕሮፎርማ/Proforma) 2026 ካብ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል መንደፈራ ቁ.20 ብተወሳኺ ካብ ሆ/ዓዲ ዃላ፡ ኮ/ሆ/ድባርዋ፡ ኮ/ሆ/ዓረዛ፡ ደቀምሓረ፡ ዓዲቀይሕን ሰንዓፈን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክወስዱ ይኽእሉ። 2. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፦ 2.1 ካብ ኣብ ቁጽሪ ሓደ ተጠቒሰን ዝርከባ ትካላት ጥዕናን ቤ/ጽ ጨ/ሚ/ሪ ጥዕና ዞባ ደቡብ ቁጽሪ 12 (6130) ክውከሱ ይኽእሉ። 2.2 ሓበሬታ ብኣካል ይኹን ብቴሌፎን ምውካስ ይከኣል። ንኻልኣይ ግዜ ዝወጽአ ምልክታ ጨረታ ዓይነት መግቢ (ኣሕምልትን ፍርተታትን ስጋ ጠለ በጊዕ ምስ ዓጽሙ ስጋ ከብቲ ስጡይ፡ እንቋቑሖ ሆላንድ ፍሩይ፡ ጉፍሮ በርበረ ምስ ቀመሙ ጸባ ከብሪ፡ መሰንከቲ ሕብስቲ (ባኒ) መጥሓኒ እኽሊ ኣሃዱ፡- ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ጋሽ ባርካ ኣርእስቲ ውዕል፦ ዓመታዊ ቀረብ መግቢ ዓይነት ጨረታ፦ ሃገራዊ ክፉት ጨረታ ጨንፈር ሚ/ጥ/ዞባ ጋሽ ባርካ ንዓመተ 2026 ካብ ወርሒ 1/1/2026 ክሳብ 31/12/2026 ዓ/ም ኣብ ትሕቲኡ ዝርከባ ሆስፒታላት ከምኡ’ውን ቤ/ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ነርሳት ባረንቱ፡ ሆስፒታል ባረንቱ፡ ሆስፒታል ኣቑርደት፡ ሆስፒታል ተሰነይ፡ ኮማዊ ሆስፒታል ጎልጅ፡ ንሕሙማትን ተመሃሮን ኣገልግሎት ዝውዕል ቀረብ መግቢ ከጫርት ስለ ዝደለየ፣ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ መግቢ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ነጥብታት (ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ኣርባዕተ ሆስፒታላት ንሕሙማት ዝውዕል መግቢ፡ ንቤ/ት ተሓጋገዝቲ ነርሳት ባረንቱ ንተመሃሮ መግቢ) 1. ጨ/ሚ/ጥዕና ዞባ ጋሽ ባርካ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ ዋጋታት ቀረብ መግቢ (ኣሕምልትን ፍረታትን ስብሒ ዘይብሉ ስጋ ከብቲ ስጋ ጠለበጊዕ እንቋቑሖ ናይ ሆላንድ ፍሩይ እንቋቑሖ፡ ዝተቓመ ጉፍሮ በርበረ መጥሓኒ እኽልን መሰንከቲ ሕብስትን (ባኒ) ጸባ ከብቲ ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም። 2. ጨረታ ንኹሎም ኣቕረብቲ ክፉት እዩ። 3. ተጫረትቲ ቅዳሕ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን ናይ ዓመተ 2024 ክሊራንስ ናይ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር፡ መንነት ወረቐት የቕርቡ። 4. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ኣቶ ኢያሱ ሃብተ ብቁጽሪ ቴሌ 73139 (ሞባይል 07190264) ቤት ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ነርሳት ባረንቱ ጨረታ ሰነዳትን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 5. ብቑዓት ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 (ሓምሳ ናቕፋ) ከፊሎም ቅብሊት ክወስዱ ይግባእ። 6. ጨረታ ኣብዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ኣድራሻ ንዕለት 17/10/2025 ሰዓት 9፡45 ቅ/ቀ ክበጽሕ ኣለዎ። ደንጉዩ ዝቐርብ ጨረታ ይንጸግ። ተጫረትቲ፡ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝድለ ሰብን ስነ-ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባት ዝተረኽብሉ፡ ኣብ ኣዳራሽ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ይኣቱ። ዕለት 17/10/2025 ሰዓት 10፡0 ቅ/ቀ ዝኽፈተሉ ቦታ ኣዳራሽ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ። 7. መኽበሪ ጨረታ ዝምለስ ንኣሕምልትን፡ ፍረታትን፡ ንስጋ ከብሪ ነፍስ ወከፍ 20,0.0 ናቕፋ፡ ንእንቋቑሖ 20,0.0 ናቕፋ፡ ናይ ዝተቓመ ጉፍሮ በርበረን፡ መጥሓኒ እኽልን፡ መሰንከቲ ሕብስቲ፡ ጸባ ከብትን ነፍስ ወከፍ 20,0.0 ናቕፋ (ሲ.ፒ.ኦ) ክትሓዝ ይግባእ። 8.ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረት መንግስቲን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 9. ተጫራቲ ነቲ ዝተዓወቱሉ መግቢ ብናቱ መጐዓዝያ ናብ ዝተዓወተሉ 4 ሆስፒታላት 1 ቤት ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ኣሶሰት ነርስ = ን5 ትካላት የቕርቡ። 10. ጨ/ሚ/ጥዕና ዞባ ጋሽ ባርካ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።", "char_count": 3415, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01711", "text": "ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ዕላማ ህይወት ንገዛእ ርእስኻ ኣብ ትሕቲ ዝዀነ ይዅን ኵነት ምጥንጣን ወይ ምርሕራሕ ከቶ ቅቡል ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ንገዛእ ርእስኻ ቀጻሊ ምንቃፍ ከዕንወካ እንተ ዘይኰይኑ፡ ከማዕብለካ ኣይክእልን እዩ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ጸገማት ከም ዘለዉዎ ክትግንዘብ ጽቡቕ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንዓኻ ጸገም ከጋጥመካ እንከሎ፡ ንስኻ ጥራይ ከም እትጽገም ገይርካ ክትሽቝረር ኣይግባእን። ንጸገምካ ንምፍታሕ እቲ ቐዳማይ ስጕምቲ ክትወስዶ ዘለካ፡ ገዛእ ርእስኻ ምፍቃርን ምስ ገዛእ ርእስኻ ብምድንጋጽን እዩ ክኸውን ዘለዎ። ከመይ ከም ዘለኻ ቀጻሊ ምስ ገዛእ ርእስኻ እሂን ምሂን ምብህሃል ተመራጺ እዩ። ምስ ካልኦት ሰባት እኳ እሂን ምሂን", "char_count": 408, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01713", "text": "ከይሓተትና ነፋንዎም ዲና? ኵነታትና ንምፍላጥ ምስ ገዛእ ርእስና እሂን ምሂን ምብህሃል ደኣ እሞ፡ እንታይ ነውሪ ኣለዎ? ገዛእ ርእስኻ እተፍቅረሉ መንገዲ ዝተፈላለየ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ገለ እዋን ንገዛእ ርእስኻ በቶም ጽቡቕ ከም ዝስማዓካ ዝገብሩኻ ሰባት ከም እትኽበብ ክትገብራ ትኽእል ኢኻ።", "char_count": 188, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01714", "text": "ካልእ መዓልቲ፡ ገዛኻ ዓጺኻ መብራህቲ 17 ክፋል “ንገዛእ ርእስኻ ክትከናኸን እንከለኻ፡ ንኻልኦት ሰባት ዝሓሽካ ትኸውን። ብዛዕባ ገዛእ ርእስኻ ጽቡቕ ክስማዓካ እንከሎ፡ ንኻልኦት ሰባት ብዝሓሸ ትሕዞም።” - ሶላንጅ ኖውልስ - ሶላንጅ ኖውልስ “ኣብ ገዛእ ርእስኻ ተኣማንነት እንተ ዘይብልካ፡ ኣብ ውድር ህይወት ክልተ ሻብ ትሰዓር።” - ማርከስ ጋርቪ - ማርከስ ጋርቪ ወሊዕካ መጽሓፍቲ ምንባብ ኣገዳሲ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ እትደኽመሉ እዋን፡ ነዊሕ ሰዓታት ምድቃስ እውን፡ ገዛእ ርእስኻ ኣብ ምፍቃር ሓጋዚ እዩ። ስራሕ ክጽዕቀካ እንከሎ፡ ኣብ ክንዲ ባዕልኻ መግብኻ ክትክሽን ምፍታን፡ ኣብ ቤት መግቢ ክትምገብ ወይ ንገዛኻ ድሉው መግቢ ምውሳድ ኣድላዪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ዝዀነ ይዅን እንወስዶ ስጕምቲ፡ ካብ ቅሬታ ሓራ ገይሩ፡ ንርእሰ ፍቕርና ክብ ዘብል ክኸውን ይምረጽ። በቲ እንወስዶ ስጕምቲ ቀዳሞት ተሓተትቲ ባዕልና ምዃንና ከቶ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ምስ ገዛእ ርእስና ዘለና ርክብ ቀጻሊ እንተ ገምገምናዮ ተመራጺ እዩ። “ሎሚ ከመይ ኣለኹ? ሎሚ ንዓይ ዘድልየኒ እንታይ እዩ? ኣብ እዛ ዕለት እዚኣ ንርእሰ ፍቕረይ ብኸመይ ክብ ከብሎ እኽእል? …” ንዝብሉ ሕቶታት ብርግኣት ክንምልሶም እንከለና፡ ማእዝንና ኣብ ምሕላው ኣገዳሲ እዩ። እናሓንሳእ ንበይንኻ ምስ ገዛእ ርእስኻ እናተላዘብካ እግሪ ጕዕዞ ምክያድ ጽቡቕ እዩ። ምስ ካብ ልብኻ እትኣምኖም ሰባት፡ ናይ ልብኻ ምዕላል እውን ተመራጺ እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ካብ ውሽጥኻ ብዙሕ ዝፈዅሰልካ ጽዕነት ኣሎ።", "char_count": 858, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01715", "text": "ኣብ መወዳእታ ካባኻ ዝድለ፡ ርእሰ ገምጋም (self-asesment) ምግባር ምዃኑ ኣይትዘንግዕ። እቲ ገምጋም ዕለታዊ ዋላ ንሓሙሽተ ደቓይቕ ዝቕጽል እንተ ዀነ ውጽኢታዊ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንዓኻ እንታይ ከም ዘድልየካ ንገዛእ ርእስኻ ብግልጺ ሕተታ። ሽዑ ብኸመይ ክትሕግዛ ከም እትኽእል፡ ንጹር መንገዲ ክረኣየካ ይኽእል እዩ። “ንዓይ ዝያዳ ዘድልየኒ እንታይ እዩ?” ኢልና ንገዛእ ርእስና ንሓትዶ? ብዝዀነ ነፍሲ ወከፍና ክንምልሳ ዘለና ሕቶ እያ። ክሳብ ክንዲ እዚ ከባድ እውን ኣይትመስልን እያ። ትኸብደና ኰይና እንተ ተሰሚዓትና፡ ንዓርከ መሓዙትና ከነማኽር ንኽእል ኢና። ካብኡ ሓሊፍና ኸኣ፡ ምስ ክኢላታት ስነ ልቦና ክንመያየጠሉ ዕድል ከም ዘለና ክንዝንግዕ ኣይግባእን። እንታይ ከም ዘድልየካ ምፍላጥ ጽቡቕ እዩ። ነቲ ዘለካ ምድላይ ከኣ፡ ካልእ ኣገዳሲ ነገር እዩ። ገሌና ነቲ ዘይብልና ጥራይ ከነቋምት፡ ነቲ ዘለና ንርስዖ ኰይኑ እዩ ዝስማዓኒ። ገለ ሰባት መንበሪ ገዛ ስለ ዘለዎም፡ ብዙሕ ኣየስተማቕርዎን እዮም። ንዕኡ ዕሽ ኢሎም፡ መዛወሪት ማኪና ስለ ዘይብሎም ምኒን ክብሉ ንህይወቶም ዘባኽኑ ኣለዉ። ብመንጽሩ ካልኦት ሰባት፡ መዛወሪት ማኪና ስለ ዘላቶም፡ ንዕኣ ሸለል ኢሎም፡ መንበሪ ገዛ ስለ ዘይብሎም ንህይወቶም ብምራር ዘሕልፍዎ ውሑዳት ኣይኰኑን። እንታይ ከም ዘለና ክንፈልጥ እንተ ደሊና፡ ነቶም ዘለዉና ኣብ ወረቐት ምስፋር ተመራጺ እዩ። ኣብ ስራሕና ጥራይ ኣይኰንናን ንዘለና ንብረት ብዝርዝር ኣብ ወረቐት (inventory) ከነስፍር ዘለና። ኣብ ውልቃዊ ህይወትና እውን፡ ተመሳሊ ኣገባብ ክንጥቀም ንኽእል ኢና። በቶም ዘለዉና ዝርዝራት ከነመስግን ምስ ጀመርና፡ ብእኡ ንብኡ ኢና ናብ ገዛእ ርእስና ምፍቃርን ንገዛእ ርእስና ሕያዋይ ምዃን እንሰግር። በቲ ዘለና ተመስገን ክንብል እንከለና፡ ነቶም ክንሰርሖም እንደሊ ንኽንዓም ኣእምሮና ናብ ዝበረኸ ደረጃ እዩ ዝሓኵር። ናይ ብሓቂ ክዕመሙ ዝኽእሉ ሸቶታት ክንሕንጽ ድማ ንኽእል። ኣብ ህይወትና ኩሉ ሻብ ኣብ ጽቡቕ ስምዒት ንህሉ ማለት ኣይኰነን። ህይወት ብዙሕ ገጻት ዘለዉዋ እያ። ዋላ ኣብ ሕማቕ እዋን ኣብ እንህልወሉ፡ ዋላ ህይወት ትጸንክረና፡ ንእሽቶ ስራሕ ወይ ኣበርክቶ ከይሰራሕና እነባኽና ዕለት ክትህልወና የብላን። ጽንክር ዝበለት ዕለት፡ ጽንክር ዝበለት ህሞት፡ ጽንክር ዝበለት ሰሙን፡ ጽንክር ዝበለት ወርሒ፡ ጽንክር ዝበለት ዓመት፡ … ተሕልፍ ክትህሉ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ዘለኻዮ ኵነታት ኣፍልጦ ክትህቦ ኣይጽላእን እዩ። የግዳስ ከም ናይ መወዳእታ ጽሕፍቶኻ ገይርካ ክትርዕመሉ የብልካን። ብመንጽሩ፡ ብኸመይ ኣብ ሓጺር ግዜ ናብ ዝሓሸ ኵነታት ክትሰጋገር ከም ዘለካ ኢኻ ኣበርቲዕካ ክትሰርሕ ዘለካ።", "char_count": 1486, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01716", "text": "ንህዝባውን ሃይማኖታውን በዓላት ብዝግባእ ኣስተማቕሮም። ንበዓላት ከም ንዝሓሸ ጸዓት እተዋህልለሎም ዕድል ኢኻ ክትጥቀመሎም ዘለካ። ክንዲ ዝዀነ፡ ብዝግባእ ከተዕርፈሎምን ክትዛነየሎም ይግባእ። ገለ ሰባት ግዳ፡ ልዕሊ ዝዀነ እዋን ኣብ እዋን በዓላት እዮም፡ ንጸዓቶም ኣብ ዘየድሊ ቦታ ዝጽንቅቕዎ። ንኣብነት፡ ኣብ እዋን በዓላት ልዕሊ ዓቐን ኣልኮላዊ መስተ ትሰቲ ወይ ኣብ ለይታዊ ትልሂት እንተ ሓዲርካ፡ ንጽባሒቱ ምስ ምሉእ ሓይልኻ ኣብ ቦታ ስራሕካ ክትርከብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ንበዓላት ጥራይ ዘይኰነ፡ ንቐዳመ-ሰንበት እውን፡ ግቡእ ዕረፍቲ ክንወስደሎም ተመራጺ እዩ። ልክዕ ከም ንሞባይልካ ኤለትሪክ እትመልኣ (charge)፡ ኣካላትካን ኣእምሮኻን እውን፡ ሓድሽ ጸዓት ክምላእ ኣገዳሲ እዩ። ብፍላይ ብጽምዋ ትሳቐ እንተ ዄንካ፡ ንበዓላት ከም ምስ ሰባት እትራኸበሉ ኣጋጣሚ ክትጥቀመሎም ትኽእል ኢኻ። ምስ ሰባት ምርኻብ ንባዕሉ፡ ካብ ቅዛነት ናይ ምውጻእ ሓይሊ ኣለዎ። ብውጥን ምራሕ ህይወትካ ብውጥን ምራሕ ንገዛእ ርእስኻ ኣብ ምፍቃር ዝያዳ ሓጋዚ እዩ። ዋላ ንበዓላትን ናይ ዕረፍቲ መዓልታትን ብውጥን ኢኻ ክትጥቀመሎም ዘለካ። ምሉእ መዓልቲ ካብ ሓደ ናይ ዕለተ ልደት ዓርከ መሓዛኻ ምስ ኣሕለፍካ፡ መሊስካ ናብ ካልኦት ናይ ዝተመርዓዉሉ ዓመት (aniversary)፡ ካብኡ ናብ እንዳ ጥምቀት፡ መሊስካ ናብ ዝተፈላለዩ መርዓታት፡ … ኰለል ክትብል እንተ ደኣ ትደክም ኴንካ፡ ንጽባሒቱ ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ ክትኣቱ እንከለኻ፡ ጸዓትካ ጸንቂቕካ ኣካልካን ኣእምሮኻን ረሸሽ ክብሉኻ ይኽእሉ እዮም። ርእሰ ፍቕሪ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝተፈልየ እዩ። ክንሕጐስ እንከለና፡ ጠገለ ዘለዎ ሓጐስና እነውጽኣሉ ኣገባብ እንተ ተጠቐምና ጽቡቕ እዩ። ከም እቲ ሓጐስ መናብርትና ዝዀነ፡ ሓዘን ከኣ መናብርትና እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ልዕሊ ዓቐን ምሕዛን ንመጻኢ ህይወትና ከቐምስሎ ከም ዝኽእል ከቶ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ዝሞተ ሰብ ብኸቢድ ሓዘን ዝምለስ ኣይኰነን። ክንዲ ዝዀነ፡ እቲ ነፍሲሄር ዝቐስነሉ ብስሙ ገለ ሰናይ ስራሕ ምስ እነበርክት እዩ ዝሓይሽ። ዝዀነ ይዅን ስራሕ ክትሰርሕ ወስን ብዘየገድስ፡ እቲ መሰረታዊ ነገር ንዓኻ ጽቡቕ ከም ዝስመዓካን ክብሪ ዘውህበካን እንተዀነ ተመራጺ እዩ። ካብ ሻቕሎት ዘገላግለካ ስራሕ ክትዓም ይግባእ። ዘጨንቐካ ዝነበረ ጕዳይ ምስ ሓለፈልካ፡ ዕሽ ኢልካ ክትሓልፎ ኣይግባእን። እቲ ጕዳይ ክሳብ ክንደይ እዩ ንርእሰ ፍቕርኻ ተንኪፍዎ? ንገዛእ ርእስኻ ከይትሓሊ ጸልዩካ ድዩ? ነዚኦምን ካልኦት ሕቶታትን ኣውጺእካ ብዕምቈት ክትግምግሞም ይግባእ። እዚ ገምጋም እዚ፡ ካልእ ዘጨንቕ ጕዳይ ከጋጥመካ እንከሎ፡ ብኸመይ ብዝቐለ መንገዲ ከይሃሰየካ ክትሰግሮ ከም እትኽእል ይሕግዘካ እዩ። ኵነተ ኣእምሮኻ ንርእሰ ፍቕርኻ ብእወታ ይዅን ብኣሉታ ይጸልዎ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንዅነተ ኣእምሮኻ ምሕላው ማለት ንዅለንተናኻ ከም ምሕላው ምዃኑ ክንግንዘቦ ይግባእ። ንዅነተ ኣእምሮኻ ቀልጢፍካ እንተ ዘየመሓይሽካዮ፡ ናብ ዝበኣሰ እዩ ዘንቈልቍል። ብዛዕባ ገዛእ ርእስኻ ብዙሕ ሓበሬታ ምውህላልን ምህናጽ ርእሰ ንቕሓትን፡ ንዝዀነ ኣብ መጻኢ ጽቡቕ ይዅን ሕማቕ ከጋጥመካ ዝኽእል ድሉው ኴንካ ንኽትጸንሕ እዩ ዘኽእለካ። እዚ ተመሊሱ፡ ኣብ ጽቡቕን ኣጸጋምን እዋን፡ ንሸቶኻ ብቐሊሉ ንኽትበጽሖ ይሕግዘካ። ብዛዕባ እቲ ንስኻ እትደልዮ ምሕታት ከምኡ እውን፡ ካልኦት ሰባት ከኽብሩልካ ትጽቢት እትገብረሎም ሕጽረታትካ ምንጻር፡ ተግባር ርእሰ ፍቕሪ እዮም። ንስኻ ድምር ናይ ብልጫታትካን ድኽመታትካን ኢኻ። ዝዀነ ሰብ ካብ ድኽመታትካ ተበጊሱ ከቶ ከነኣእሰካ ወይ ከሻምሸካ ኣይግባእን። ርእሰ ክብርኻ ኣብ ጽቡቕ ደረጃ እንተ ደኣ ሃልዩ፡ ብናይ ካልኦት ሰባት ኣዕናዊ ነቐፌታ ብዙሕ ዘይክትህሰ ትኽእል ኢኻ። እቲ ምንታይሲ፡ ካባኻ ንላዕሊ ካልኦት ሰባት ብዛዕባኻ ከም ዘይፈልጡ ኣዳዕዲዕካ ስለ እትግንዘብ። እዚ እዩ ናይ ብሓቂ ርእሰ ፍቕሪ ዝበሃል። ርእሰ ፍቕሪ እንተ ሃልዩካ ድማ፡ ካልኦት ከየጥቅዑኻ ኣብ ዙርያኻ ጽኑዕ ደጎል ስለ እትሃንጽ፡ ካልኦት ሰባት ንኽብርታትካ ከኽብሩ ከም ዘለዎም ኣቐዲሞም እዮም ዝግንዘቡ። እቶም ልዑል ርእሰ ፍቕሪ ዘለዎም ሰባት፡ ኣብ ዘየዋጽኦም ዝምድና ኣትዮም ንገዛእ ርእሶም ኣየዋርዱን እዮም። ናብ", "char_count": 2324, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01717", "text": "ዝዀነ ይዅን ዝምድና፡ ቀልጢፎም ጦብሎቕ ቅድሚ ምባሎም፡ ብዙሕ መጽናዕቲ እዮም ዘካይዱ። ከም ውጽኢቱ፡ እቲ ንሳቶም ዝምስርትዎ ዝምድና ነዊሕ ዕምሪ ዝህልዎ ዕድል ዝሰፍሐ ይኸውን። ገዛእ ርእስኻ ከተፍቅር እንከለኻ፡ ንዓኻ ዘፍቅሩን ዝሕግዙን ሰባት ከም ዝዓስሉኻ ከም ትሑዝ ክትወስዶ ትኽእል ኢኻ። እዚ ተመሊሱ ንዓኻ ልዑል ርእሰ ተኣማንነት ይፈጥረልካ። በዚ ኢልካ በቲ፡ ዳርጋ ኩሉ ነገር ተማላኢ እዩ። ርእሰ ፍቕሪ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ እዩ ዘድልዮ። ዝበዝሐ ነገር ሃልዩካ ከብቅዕ፡ ርእሰ ፍቕሪ እንተ ደኣ ጎዲሉካ፡ ህይወትካ ናብ እቲ ዝተሓተ ደረጃ ወሪዱ ክበላሸወካ ይኽእል እዩ። ርእሰ ፍቕሪ እንተ ጎዲሉካ፡ ርእሰ ክብሪ ከም ዝጎድለካ ርዱእ እዩ። ርእሰ ፍቕርን ርእሰ ክብርን ከይሓዝካ እትምስርቶ ዝምድና ድማ፡ ዕምሩ ምሒር ሓጺር እዩ ዝኸውን። ሊቃውንቲ ስነ ልቦና፡ “ገለ ሰባት ርእሰ ክብሪ ስለ ዘይብሎም እዮም፡ ንርእሰ ፍቕሪ ቦታ ዘይህብዎ። ካልኦት ሰባት ግዳ፡ ንርእሰ ፍቕሪ ከም መጋየጺ (luxu ury) ስለ ዝርድእዎ እዮም፡ እኹል ግዜ ዘይህብዎ።” በሃልቲ እዮም። ኣብ እዚ መዳይ ኣተኲሮም ዝተኻየዱ ምርምራት ከም ዘመልክትዎ፡ ርእሰ ሓልዮት ቀጥታዊ እወታዊ ጽልዋ ኣብ ኩለመዳያዊ ኣካላዊ ጥዕናን ጽቡቕ ህላወን ኣለዎ። ርእሰ ሓልዮት ብፍላይ ኣብ መንእሰያት ንኣካላዊ ጥዕናኦም ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። ኣብ 2023 ዝተኻየደ ሓደ መጽናዕቲ፡ “ልዑል ርእሰ ሓልዮት ምስ ትሑት ስነ ልቦናዊ ጸቕጢ ብቐጥታ እተኣሳሰረ እዩ። እዚ ናብ ኩለመዳያዊ ጥዕና ኣእምሮ ዘምርሕ እዩ። ጽቡቕ ጥዕና ኣእምሮ እንተ ሃልዩካ፡ ዝተሓተ ጸቕጢ፡ ዝተሓተ ሓደጋ ቅዛነት፡ ዝተሓተ ሓደጋ መንሽሮ፡ ዝተሓተ ሓደጋ ሕማም ልቢ፡ … ይህልወካ።” ብምባል እዩ ኣረጋጊጹ።", "char_count": 961, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01720", "text": "ፍቕሪ፡ ርእሰ ፍቕሪ እዩ።” - ክርስትያን - ክርስትያን ነስተል ነስተል 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 9 ሱራፌል ተስፋብሩኽ ሓደ ቀዳመ ሰንበት ኣብ ገዛ በይነይ ነበርኩ። ምስ ኣቦ በዅሪ ወደይ ተባኢሰ ስለ ዝነበርኩ ሕማቕ ተሰሚዑኒ ነበረ። ከም ምስኡ", "char_count": 154, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01721", "text": "ምቍያቝ ገይሩ ዘሕርቐኒ’ኳ የብለይን። ኣጋጣሚ ኰይኑ መሓዛይ ደዊላ፡ “በቃ ሎሚ ምሸት ንውጻእ፣ ነማሲ፡” ብምባል ዓደመትኒ። ናብ ክለብ ከይደ ክዘናጋዕ ኣብ ሓሳበይ ኣይነበረን። ግን ምስቲ ዝነበርኩዎ ኵነታተይ ተዘናጊዕካ ምጽእ ሓደ ዝሓሸ ነገር ገይረ ቈጸርኩዎ’ሞ ተሰማዕኩ።", "char_count": 171, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01731", "text": "ዝልወጥ ሰብ ኣይኰነን። ቅባጸተይ፡ ዓመቱ ኣሕሊፉ ነበረ። ዓመት መላእታ ቃልሲ ነብሰይ ካብ ቃልሲ ናብራይ ንላዕሊ በርቲዑኒ ጸኒሑ። በዚ ናይ መወዳእታ ርክብና ከም ብዓልቲ ሓድሽ ጕዳይ", "char_count": 114, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01734", "text": "ሰብ ክንወስኽ ከም ዘይብልና፡ ምስ ካልእ ምስ ሓደ’ኳ ከም ዘይንስዕስዕ ተረዳዲእና ነበርና። ኣብ ጥቓና ንጐድንና ቅድም ኢላ ኣብ ዝነበረት ጣውላ ክልተ ከማና ነበሩ። እቲ ቈማት ጭሓም ጽቡቕ ብርሃን ብገለ መጺኡ ክዅልዖ እንከሎ ነቒጸ እጥምቶ ነበርኩ።", "char_count": 156, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01735", "text": "አረ ጸኒሐ ምቓምጦይ ንኽርእዮ ኣጠዓዒመዮ እየ። ጽቡቕ ወዲ’ዩ፣ ካልእ’ኳ ኣብ ሽዑ ክትሓስቦ ኣጸጋሚ እንተ ነበረ፡ ምርኣዩ ግን ዝፍቶ’ዩ። ካብ ክስዕስዕ ዝያዳ ክዕዘብ ዝመርጽ፡ ካብ ክዛረብ ዝያዳ ክሰምዕ ዝደሊ ይመስል። ንክለብ በቲ ብሉጽ ናይ ምዝንጋዕ ሸነኹ ክጥቀመሉ ዝኽእል ዘሎ ኰይኑ ተሰምዓኒ። እቲ ካልኣዩ ግን ጸኒሑ ገዲፉዎ ይስዕስዕ፣ ኮፍ ክብል እንከሎ ከኣ ይዛረብን ይስሕቕን ነበረ። መሓዛይ ንጠመተይ ደንጕያ ኣስተብሂላትሉ። ፍሽኽታኣ መሊኣ ድማ ርእሳ ነቕነቐትለይ።", "char_count": 298, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01737", "text": "ዘለኹ’ውን ፈልያ ፈሊጣ’ያ። ነቲ ከፍቅር እንከለኹ ከፍቅር እንከለኹ ሰብ ከመይ ጌርካ’ዩ ዝፍቀር? ፍቕሪ በዚ መዓልትን ሰዓትን’ዩ ሒዙኒ ክብሃል ይኽእል ድዩ? መኣስን ብኸመይ ከም ዘፍቀርኩ ክምልስ ብዙሕ ግዜ ሓሲበ’የ። በቲ ኰይኑ በቲ ግን ኣፍቂረ ኣለኹ። “ፍቕሪ ስለምንታይ ኢሉ ኣይሓትን’ዩ፡” ክብሉ ሓቂ’ዩ።", "char_count": 195, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01738", "text": "ስለምንታይ ተፍቅር ክትምልስ ኣይትኽእል ኢኻ። “ስለምንታይ ነዚ ኣፍቂርኪዮ፡” ዝብለኒ ሰብ ዓሻ ጥራይ እዩ። ኣነ ከፍቅር እንከለኹ እንታይ’ዩ ሒዙኒ ክምልስ ጽቡቕ’ዩ ኢለ እሓስብ።", "char_count": 112, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01741", "text": "ኣከዳድናኡ፡ ምስ ሰብ ዘሎዎ ኣቀራርባ፡… ኰታ ኵሉ ነገሩ’ዩ ዝምስጠኒ። ኣዒንቱ ቍሊሕ ኢለን ክጥምታኻ እንከለዋ፡ ኣብ ልብኻ ዝኣቱ ገለ ዝንዛሕ ነገር ኣሎወን። ቃላቱ ረዚን’ዩ። ጥዑም ዕላሉ፡ ምስቲ ዝሕውሰሉ ዋዛ ንኣእምሮኻ ክገዝእ ዘየጸግም ሓይሊ ኣሎዎ።", "char_count": 159, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01742", "text": "ስሩዓት ኣስናኑ፡ ጽቡቓት ከናፍሩ ምስ ጋለሀን መስመስ ኣናበላ ዓይንኻ ይወግኣኻ። ኵሉ ተደማሚሩ ሃዋሃው ይመልሰልካ። ከይፈተኹ እናሻዕ ክርእዮ እደሊ። ጽፈት ኣከዳድናኣኡን ኣቀራርባኡን ዝያዳ ብዅሉ ክፍቶ የኽእሎ። “እዚ ጥራይ ድዩ ዘሎዎ?” ኣይትበልኒ።", "char_count": 157, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01747", "text": "ህዋሳተይ፡ ተመዚኑ ዝወጽኦ ኣበር ዘይብሉ። ነዚ ልበይ ወሲዱ ዘሎ ወዲ “ስለምታይ ኣፍቂርኪዮ?” ጌጋዶ ኣይኰነን። “ስለምታይ?” ክብሃል ኣይከኣልን’ዩ። እቲ ዝሕዘካ ክትፈልጥ ግን ዝከኣል ይመስለኒ።", "char_count": 123, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01750", "text": "ብኸባቢየይ ኣይግደስን፣ ሓሳብ ውሽጠይ፡ ጭንቀት ናብራይ ኵሉ ከም ትኪ ይበን፣ ኣፍካ ዘየኽድን ዋዛኡ ከኣ ልበይ ሓጐስ ይመልኣ። ልዕሊ እዚ’ሞ እንታይ ኣሎ’ዩ? ርግኣተይ፡ ሰላመይን ሓጐሰይን ምስኡ’ዩ። “እንታይ’ዩ ኣፍቂርኪዮ?” ዝብል ሕቶ መሊሱ’ዩ ፍቕሪ ዝውስኸለይ።", "char_count": 167, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01757", "text": "ሳዕሳዓይን ተዛራባይን ዓርኩ፡ ብሓደ ክስዕስዑ ብኢዳ ምልክት ብምግባር ዓደመቶ። ኣይተማተአን ብኢዳ ስሒቡ ናብ መድረኽ ሳዕስዒት ተሓወሰ። ክልተ ሓደ ኣብ ናይ ሳዕስዒት መድረኽ፡ ክልተ ሓደ", "char_count": 117, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01759", "text": "ብዝጋየሹ ዝቘማ ጕጀለታት ኰንና። ኣብ ፈለማ ቍሊሕ ኢሉ ጠመተኒ፣ ኣነ’ውን ጠመትኩዎ። ርእሱ ጥቕስ ብምባል ፍሽኽ በለ፣ ኣነ’ውን ዓጸፋ መለስኩ። ድሕሪኡ ግን ክጥምቶ", "char_count": 103, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01760", "text": "ኣይመረጽኩን። እቲኦም እታ ደርፊ ምስ ተወደአት ንኽልተአን ጣውላ ሓወሱወን። ጋግና ጸበ። ስምና ተለዋዊጥና። ጸኒሕና ሳዕሲዕና። ሓጸርቲ ሓጸርቲ ዕላት ድማ ኣዕሊልና። መወዳእታኡ ካብቲ ክለብ ብሓደ ወጻእና።", "char_count": 128, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01767", "text": "ኣይተዋሕጠሎምን፣ ከፋንዉና ነቐሉ። ምስ መሓዛይ ከምታ ኣብታ ክለብ ዝነበረት ጕጀለ ፈሊና፡ ቅድሚትን ድሕሪትን ኴንና ጕዕዞ ጀመርና።", "char_count": 82, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01771", "text": "እንከላ ሕያዎት ኢኹም ኢላ ከም ዝሓሰበት፡ መወዳእታኡ ከፋንውና ምንቃሎም ድማ ስለ ዝኣመንናዮም ምዃንና ተናዘዝኩሉ። ንሱ’ውን ብግደኡ ብዛዕባ ህይወቱ ኣዕለኒ። ወዲ 42 ዓመት ምዃኑ፡ ኣብ ከረን ከም ዝቕመጥ፡ በብግደኦም ምስ ዓርኩ ናብ ከረን ኣስመራን ከም", "char_count": 160, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01772", "text": "ዝበጻጽሑ፡ ካብ ቍልዕነቶም ዝዓበየ ዕርክነት ከም ዘሎዎም፡ ገና ከም ዘይተመርዓወን፡ ንጽብሓይቱ ናብ ከረን ክምለስ ምዃኑን ካልእ ናይ ህይወቱ ቀንጠመንጥን ነገረኒ። ኣብ ኣፍደገ ገዛና ምስ በጻሕና ተለፎን ተለዋዊጥና፣ ተመሳጊንና’ውን ተፈላለና። መሓዛይ ገዛ ክንኣቱን ከረው ኢላ ክትድቅስን ሓደ ነበረ።", "char_count": 188, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01774", "text": "ጀመርኩ፡ ሞባይለይ ናይ መልእኽቲ ድምጺ ኣስመዐት። እንተ ከፈትኩዋ ናይ ወዮ ወዲ መልኽቲ ጸንሓኒ። መሬት ወገግ ክሳዕ ዝብል ድማ ኣዕለልና። ዳሕራይ ምስ ረፈደ ናብ ከረን ምላሱ ከም ዘጻንሖ’ሞ ኣብታ ሰሙን ክንደይ ግዜ ከም ዝረኽቦ ሓተኒ። ኣነ ከኣ ኣብታ መጀመርታ - ድሕሪ ክለብ ዝነበረት - ርክብ ከም ዝምርኰስ ነገርኩዎ። ሰኑይ ምስ ተራኸብና፣ ክሳዕ ሰንበት መዓልታዊ ተራኺብና። ዕላሉን ቍምነገሩን ናይ ህይወት’ዩ ወዱ። ከረን ድሕሪ ምኻዱ ርክብና ኣየቋረጸን።", "char_count": 290, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01776", "text": "ጓል ኣምጺእና። ንወደይን ጓል ክልተናን ሒዝና እዚ ኣርባዕተ ዓመት ብሓጐስ ኣሕሊፍናዮ። እዚ ወዲ፡ ሽኮሪና ብዓልቤተይ ናተይ ክኸውንሲ፡ ኪንዮ ‘ጽሕፍቶ’ዩ’ ካልእ እንታይ ክብሎ!?", "char_count": 112, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01778", "text": "ከም እትመጽእ ኣይትፈልጥን ኢኻ። በቃ ሓንቲ ወጋሕታ ውልዕ ኢላስ ምጽእ! ከምቲ ንሱ ኵሉ ሳዕ ዝብሎ፡ “ኣብ ህይወት ዝመጽእ ጽቡቕ ኣጋጣሚታት መሊኡ’ዩ።", "char_count": 95, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01782", "text": "ትዕግስቲ በረኸትኣብ ተትሓንከለይከ ተትሓንከለይከ ቍርዲድሲ ዲት ገይርካ ዲኻ ሓው እንዲድካ ተጠፍኦ፡ ኵሉ ነገርካ ክመጹ ዝነብር ሰብከ እንታይ ትገብሮ? ከምኡ’ዩ ወሪዱኒ ዘሎ።", "char_count": 109, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01783", "text": "ቍርዲድሲ ወደይ ደምካ ጥራይ’ዩ ዝመጹ፣ እታ እዚኣ’ኳ ኣንጕዐይ’ያ በጺሓ። ጸንቂቓትኒ፣ ከም ፈውሲ ዓይኒ ከም ኮልጌት ሕጥ ኣቢላ ወዲኣትኒ። እንታይዶ ተሪፉኒ’ዩ፣ ንሽሙ ብዕድሉ ደው ዝበለ ጓንጓ’ኳ’የ ኰይነ ዘለኹ። ቀኒዐ ክኸይድ ዝርኣየኒ፡ “ብላዕ ኢሉዎ ደኣ ጽቡቕ ኣሎ፡” ይብለኒ ኣሎ።", "char_count": 180, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01784", "text": "ዝድሕድሑለይሲ ኣበይ ተሳኢኖም። ግና ውሽጡ ሕሩር፡ ዘለኹዎስ ባዕለይ ደኣ’የ ዝፈልጦ። ከምዚ ዝበለ ግፍዕን በደለን ኣብ ልዕለይ እናውረደት እንታይ ኰይነ ኢደይን እግረይን ኣኪበ፡ በይነይ ምስ ውሽጠይ ተራጊመ፡ በይነይ ኣብ ገዛይ ተዓጽየ ኣልቂሰ ዘይፋነዋ፣ እንታይ’የ ዝኸውን ዘለኹ። እናሻዕ እናቝሰለትንስ መሊሳ ከኣ ንሳ ትዀሪ። ኵሉ ሳዕ ኣነ’የ በዳሊ። ኣንታ’ዚ ፍቕሪ ክሳብ ክንድ’ዚ ድዩ ዝዕውነካ? ብህይወትካ ክንድ’ዚ ትጣላዕ!?", "char_count": 271, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01785", "text": "ብላዕ ኢሉዎ 27 27 ጥቅምቲ 2025 2025 2፡30 ድ.ቐ. 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 10 ቆቛሕ፡ ኣብ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ዒራቕ፡ ሊባኖስ፡ ሶርያ፡ ስዑዲ ዓረብ. . .", "char_count": 107, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01786", "text": "ኣሜን ተስፋይ ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ተስፋጊዮርጊስ ብኢደማርያም (ቆቛሕ)፡ ኣብ ሰብዓታት ንዝነበሮም ብቕዓት ኵዕሶ እግሪን ብድሆታቱን ኣብ ቀዳማይ ክፋል ገሊጹልና ነይሩ። እዛ ዓንቀጽ ኣብ ምድላው እንከላ ድማ፡ ካብ ደገፍቱ ዝመጽኦ ርእይቶ ንኽጠቅስ ብተሌፎን ረኺቡኒ። “ቅድሚ ናብ’ቲ ናይ ግዳም ዛንታ ምስጋርካ፡ እዘን ዝስዕባ ኣቐድመለይ፡” ብምባል ድማ ተላብዩኒ። ቆቛሕ፡ ካብ 1962 ክሳብ 1965 ምስ ጋንታ ኣዱሊስ ከም ዝተጻወተን፡ ብቕዓቱ ንቕድሚት ክውርወር መንጠሪ ባይታ ኮይናቶ ዝነበረት ዓባይ ጋንታ’ውን እያ። ኣብ ስሳታትን ሰብዓታትን ዝካየዱ ዝነበሩ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ፡ ኣንፈቶም ካብ ስፖርት ናብ መጋበርያ ፖለቲካ ተቐይሩ ከም ዝነበረ፡ ስርዓት ሃይለስላሴ ድማ፡ ንኤርትራውያን ነንሓድሕዶም ብኣውራጃ ተፋኒኖም ንኽናቖቱ ብዙሕ ሽርሒ ከም ዝሰርሐ ኣቐዲሙ ተገሊጹ ነይሩ። ኣብ ከም’ዚ ኩነታት ሓያል፡ ንኹሉ ዘመዛዝን መራሒ ኣገዳሲ’ዩ። ቆቛሕ፡ ንኹሎም ጠርነፍቶም ብእወታ እኳ ዝገልጾም እንተኾነ፡ ንኣቦ መንበር ጋንታ ሓማሴን ዝነበሩ ነፍ/ ፊተውራሪ ገብረእግዚኣብሄር ገብረኪዳን ካብ ዘድንቖም ጠርነፍቶም ነይሩ፣ ፊተውራሪ ገብረእግዚኣብሄር፡ “ጋንታ ሓማሴን ኣንጻር ኣከለጉዛይን ሰራየን ብስፖርት እምበር፡ ድሕሪ ስፖርት ግን ኣሕዋት ኢኹም። ኩላትኩም ኤርትራውያን ኢኹም።", "char_count": 741, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01787", "text": "ኣውራጃዊ ስምዒታት ከይሕዘኩም፡” ብምባል ንኹሎም ናይ’ተን ዓበይቲ ጋንታት ተጻወትቲ ባይታ መራኸቢ ንኽረኽቡ ብማሕበር ጠርኒፎምዎም ከም ዝነበሩ ቆቛሕ ገሊጹ። ነፍ/ ፊተውራሪ ገብረእግዚኣብሄር፡ ወናኒ ሰባር ጉማን ኣብ እግሪ ፎርቶ ዝርከብ እንዳ ነዳዲን ዝነበሩ እዮም። ቆቛሕ፡ ወዲ ዓብደላ፡ ጀሚል ሓሰን፡ ኣሰፋው ተወልደን የማነ ዮሴፍን፡ ኣብ ናይ 1974 ዓስራይ ዋንጫ ኣፍሪቃ ንምስታፍ", "char_count": 242, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01794", "text": "ቆቛሕን እስማዒልን፡ ከም ጠርነፍቲ ናይ’ቲ ዝጽበዮም ዝነበረ ጒዕዞ ክኾኑ ተመሪጾም። እተን ኣብ ሜዳታት ኵዕሶ እግሪ ዝተሳሕላ ደናጉ፡ ኣብ ጒዕዞ ጎላጉል ባርካ ተፈቲነን። ኣብ ምዕራብ ባርካ መዓስከር ፍጹም ኣብ ዝበሃል ናይ ተ.ሓ.ኤ ቦታ ከም ዘዕረፉ ቆቛሕ ይዝክር፡ “ኣብ’ዚ ቦታ ብዘይ ዝኾነ ቊምነገር ንኣስታት ሓደ ዓመት ዝኣክል ጸኒሕና። ሓደ-ሓደ እዋን፡ ‘በብዘለኩም ሞያ ኣብ ሱዳን ነጢፍኩም ንውድብ ዝኸውን ኣታዊታት ከተኻዕብቱ ኢኹም’ ይብሉ ነይሮም። ዝተወስደ ስጉምቲ ግን ኣይነበረን። ኣብ መወዳእታ ግን ምስ ተ.ሓ.ኤ ዝደናገጹ ዒራቓውያን መጺኦም ነይሮም። እቶም ጠርነፍትና ምስኣቶም ተረዳዲኦም፡ ‘እዛ ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ብጥርንፍታ ኣብ ዒራቕ ክትጻወት ተረዳዲእና ስለ ዘለና ተበገሱ፡’ ተባሂልና። ኣብ ሱዳን - ካርቱም ንዝተወሰነ እዋን ጸኒሕና ናብ ዒራቕ ኬድና፡” ኢሉ። እቶም ተጻወትቲ፡ ልዕሊ ዓመት ኣብ ጒዕዞን መዓስከራትን’ዮም ኣሕሊፎምዎ። ዳግማይ ናብ ጸወታ ክምለሱ ሓያል ምድላው ከም ዘድልዮም ርዱእ እዩ። ኣብ ዒራቕ፡ ብዙሕ ልምድን ዘድሊ ሕክምናን ገይሮም። ናይ ዝበዝሑ ብቕዓት ናብ ንቡር ተመሊሱ። ናይ ነፍ/ ዓብዱራሕማን (ፓቸ)ን ጆኬርን ግን ብቕዓቶም ኣይተመልሰን። ብዓል ቆቛሕ ድማ፡ ሓደ ሓሳብ ሓሲቦም። ንፓቸ፡ ተሓጋዚ ኣሰልጣኒ ክኸውን ረቚሖምዎ። እታ ኤርትራዊት ጋንታ፡ ዝነኣድ ብቕዓት ሒዛ ድሉውነታ ኣረጋጊጻ። ኣብ ከተማ ባቕዳድ ምስ ዝነበራ ዒራቓውያን ጋንታት ገጢማ። ብኣንጸባራቒ ዓወት ድማ በዲሃተን። ዒራቓውያን፡ ብቕዓት ናይ’ታ ጋንታ ስለ ዝተደነቑ፡ ዳርጋ ናብ ኩለን ከተማታት ዒራቕ እናዘሩ ከም እትገጥም ገይሮም። ኣብ ኩለን ከተማታት ድማ ብገፊሕ ስዒሮም። ኣካየድቲ ስፖርት ዒራቕ፡ ነታ ሓያል ኤርትራዊት ጋንታ፡ ኣብ ዒራቕ ጥራይ ተሓጺራ ክትጻወት ኣይመረጹን። ናብ ሶርያ ሒዞምዋ ከይዶም። ፈለማ ምስ ሕርይቲ ወተሃደራዊት ጋንታ ሶርያ ከም እትገጥም ገይሮም። በዛ ዓርሞሸሽ ጋንታ ልዳቶም ኣየድፈሩን፣ ብገፊሕ ስዒሮምዋ። ሶርያውያን ኩነታ ምስ ረኣዩ፡ ብንጽል ጋንታ ክገጥምዋ ኣይደፈሩን። ንሕርይቲ ጋንታ ሶርያ ዝኣክል ምድላዋት ገይሮም፡ ምስ’ታ ኤርትራዊት ጋንታ ከም እትገጥም ገይሮም። ሶርያውያን ደገፍቲ ሆ. . . ክብሉ ንስታድዩም መሊኦምዎ። ደገፍቲ ዋላ ይጨድሩ፡ ካብ ዝፈርህዎ ግን ኣይወጹን። እታ ዝኾነ ደጋፊን ቀዋሚ ቦታን ዘይነበራ ኤርትራዊት ጋንታ 4ብ1 ስዒራቶም።", "char_count": 1320, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01798", "text": "ዒራቓውያን፡ ነታ ጋንታ ካብን ናብን ከብልዋ ከለዉ ብዘይ ረብሓ ኣይነበረን። እንተኾነ እቶም ኤርትራውያን ድሒሮም’ዮም ፈሊጦም፡ “ናብ ሱዳን ክንምለስ ኢና” ምስ በልዎም፡ ዒራቓዊያን ነቲ ሕቶ ተገሪሆም ኣይተቐበልዎን። እንተኾነ ብዓል ቆቛሕ ንኽምለሱ ብትሪ ምስ ሓተትዎም ናብ ካርቱም ኣፋንዮምዎም። “ወከልቲ ተ.ሓ.ኤ፡ ኣብ ሱዳን ተቐቢሎምና። እንተኾነ፡ ነዛ ኣብ ኣህጉራዊ ጸወታት ተኣምር ዝሰርሐት ጋንታ ኣብ ምብታና ዓቢ ተራ ነይሩዎም። ኣብ ክንዲ ዝጥርንፉና ‘ነናብ ድላይኩም ኪዱ’ ኢሎሙና። ንሕና ብዙሕ ሕቶታት ነይሩና። ምኽንያቱ፡ እቶም ወከልቲ ብስምና ንውልቆም ካብ ዓራቓውያን ብርክት ዝበለ ገንዘብ ኣጠፋፊኦም’ዮም። ደም ዝረሃጽናሉ ገንዘብ ናብ ሜዳ ናብ ተጋደልቲ እንተዝኸይድ ሓንቲ ኣይምበልናን። ብዝኾነ፡ ምብታንና ዝሰምዓ ጋንታት ክቀዳደማልና ግዜ ኣይወሰዳን። ጋንታት ሱዳን ሓቲተን፡ ግን ዝመረጸን ተጻዋታይ ኣይነበረን። ኣነን ሰመረ ኪዳነን ናብ ስዑዲ ዓረብ ሽዑ እትምስረት ዝነበረት ጋንታ ኢትሓድ ኬድና። ገለ’ውን ናብ ኤውሮጳ ተሰዲዶም። ብዓል ኣሕመድ ዓብደላ፡ ፓቸ፡ መሓሪ፡ የማነን እስማዒልን ድማ ናብ ኢማራት ከይዶም። ስዉእ ተኸስተ ገብረመድህን (ኢለ) ዝርከቦም ሰለስተ ድማ፡ ናብ ሜዳ ወጺኦም። ካብ’ቶም ሓሙሽተ ናብ ኢማራት ዝኸዱ ወዲ ዓብደላ ምስ ጋንታት ክጻወት ስለ ዝበቕዐ’ዩ ‘ፕሮፈሽናል’ ክበሃል ዝኽኣለ። ብዓል ንሕና ግን . . .” ኢሉ ቆቛሕ ትም በለ። ከም’ቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዝገለጽናዮ፡ እታ ቆቛሕ ምስ ብጾቱ ዝተጸንበራ ጋንታ ኢትሓድ እትበሃል ስዑዳዊት፡ ሎሚ ንፈረንሳዊ ካሪም በንዘማ ጠርኒፋ ዘላ ጽቡቕ ከም ዘይፈደየቶም’ዩ ገሊጹ። ብፍላይ ንቆቛሕ ዓይኒ ኣውዲቓትሉ ስለ ዝነበረት፡ ናታ ክትገብሮ ወሲና። ቅድሚ ምፍራሙ ግና፡ ናብ መካ ከይዱ ክሕጅ ብኣካየድቲ ናይ’ታ ጋንታ ተሓቲቱ። ንሱ ፍቓደኛ ስለ ዘይነበረ፡ ካብ’ታ ጋንታ ምስ ብጻዩ ተሰናቢቱ። ካብ’ዚ ተበጊሱ’ዩ ድማ ኣብ 1978 ጫማኡ ክሰቅል ዝኸኣለ። ካብ’ቶም ኣብ ግዜኡ ምስኡ ዝጻወቱን ዘሰልጥንዎን ዝነበሩ ንብዓል መን ከም ዘድንቕ ተወኪሰዮ ነይረ። ካብ ተጻወትቲ፡ ናይ ቴለ ተጻዋታይ ንዝነበረ ተስፋይ (ቀጭኔ) ከም ዘድንቖ ብምግላጽ፡ ካብ ዓለምቱ ድማ፡ “ንጸሃየ ባህረ፡ ኣብ ሕርይቲ ጋንታ ኤርትራ ከለና፡ የሰልጥነና ነይሩ። ብጋንታ ደረጃ ድማ፡ ኣብ ግዜኡ ንጋንታት ቴለ፡ ሓማሴን እምባሶይራን ዘሰልጠነ ምኩር ኣሰልጣኒ እንእዶ።” ብምባል ሓቢሩ። ቆቛሕ፡ ኣብ ዒራቕ ንልዕሊ ዓመት ኣብ ዝጸንሓሉ፡ ጎድኒ ጎድኒ ስፖርት፡ ጽገና መዝሓሊ (ፍሪጅን) ኣየር ኮንድሽነርን ተማሂሩ ነይሩ። በቲ ሞያ ድማ ኣብ ሆቴል ተቖጺሩ ናብራኡ ድሕሪ ምራሕ፡ ናብ ጀርመን ተሰዲዱ። ቆቛሕ፡ ኣብ ጀርመን፡ ምስ’ቶም ኣብነታውያን ፈተውቲ ናጽነት ሃገሮም ዝኾኑ ዜጋታት ኮይኑ፡ ንውድብ ህዝባዊ ግንባር (ቅድሚ ናጽነት)፡ ታኒካ ሻሕ-ሻሕ እናበሉ ገንዘብ ይእክብ ከም ዝነበረ፡ ብድሕሪ ናጽነት’ውን፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ መኸተ መደባት ሓደ ካብ ወደብቲ ኮይኑ፡ ኣብ ብዙሓት ንጥፈታት ከም ዝዋሳእን ኣብ ዓመት ክልተ ግዜያት ናብ ሃገሩ ከም ዝመጽእን ገሊጹ።", "char_count": 1704, "topic": "diaspora", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01800", "text": "ንታሪኽ’ዩ ዝነብር፡ ሓደራኹም እዞም ደቀይ ታሪኽ ስርሑ።” ብምባል ምዒዱ። ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ 1972 ንሕ/ጋ/ኢ ወኪሎም ኣንጻር ሩስያ ዝተጻወቱ ኤርትራውያን (ከቢብ ተገይሩሎም ዘሎ) ደው ካብ ዝበሉ ካብ ጸጋም፡ እስማኤል መሓመድ፡ የማነ ዮሴፍ፡ ጀሚል ሓሰን፡ ኮፍ ዝበለ ቆቛሕ ቆቛሕ ኣብዚ እዋን 2025 ቆቛሕ ኣብ ጀርመን ፍራንክፈርት ኣብ መኽፈቲ ጸወታ ዋንጫ ዓለም 1974፣ ምስኡ ዘሎ ቀለታ ኣስፍሃ ቆቛሕ ምስ ጋንታኡ ሓማሴን ኮይኑ ኣንጻር ጊዮርጊስ ኣብ ስታድዩም ኣዲስ ኣበባ 1973 እናተጻወተን ኵዕሶ ብኣፍልቡ እናተቐበለን ነፍ/ ፊተውራሪ ገብረእግዚኣብሄር ገብረኪዳን (ካብ የማን ካልኣይ)", "char_count": 391, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01801", "text": "5 ሕዳር 2025 - ገጽ 1 ሊድያ በረኸት ሊድያ በረኸት ፈደረሽን ሰደቓ ቴንስ ስልጠና ምሕደራ ውድር ሂቡ ሃገራዊ ፈደረሽን ሰደቓ ቴንስ ኤርትራ፡ ስልጠና ምሕደራ ውድር፡ ካብ 31 ጥቅምቲ ክሳብ 2 ሕዳር ኣብ ኣዳራሽ ሃገራዊ ኮሚቴ ኦሊምፒክ ኤርትራ ሂቡ። ኣብቲ ስልጠና፡ ሓሙሽተ ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከብኦም ብድምር 23 ሰልጠንቲ ካብ ሽዱሽቲአን ዞባታት ሃገርና፡ ማለት ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ፡ ስንኩላን (ፓራ)ን ማሕበር ጽሙማን ተሳቲፎም። እቲ ንሰለስተ መዓልታት ዝተዋህበ ስልጠና፡ ብክልሰ-ሓሳብን ልምድን ዝተሰነየ ኮይኑ፡ እዋናዊን ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዓለም ዝስራሓሉ ዘሎ ኣገባብ ዝተኸተለን’ዩ ነይሩ። ሰልጠንቲ ነቲ ዘወስድዎ ስልጠና ኣብ ዘዞባኦምን ሚኒስትሪታቶምን ኣብ ዝካየዱ ውድራት ግቡእ ዝኾነ ምሕደራ ውድር ንኽሰርዑን ዞባታትን ሚኒስትሪታትን ድማ፡ ኣብ ነንሕድሕደን ተመክሮ ንምልውዋጥን ዝዓለመ’ዩ ነይሩ።", "char_count": 539, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01804", "text": "ሰልጠንቲ ከኣ፡ ብፈደረሽን ዝተዳለወሎም ምስክር ወረቐት ካብ ኢንጂነር ኣሕመዲን መሓመድሓጎስ ከምዝተቐበሉ፡ ህዝባዊ ርክባት ሃ/ፈ/ሰ/ቴንስ ሓቢሩ። ዴቪድ ቤክሃም ‘ሰር’ ዝብል ማዕርግ ተዋሂቡ ሓለቓ ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ ዝነበረ ዴቪድ ቤክሃም፡ ንኵዕሶ እግሪን ሕብረተሰብ ብሪጣንያን ብዝገበሮ ኣገልግሎት ብወግዒ “ሰር” ዝብል ሽልማት ተዋሂብዎ። እዚ ወዲ 50 ዓመት ናይ ቅድም ኣከፋሊ፡ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ነዛ ንስሙ መሪሓ እትነብር ማዕርግ፡ ብስነ ስርዓት ንግስነት እንግሊዝ ዝተዋደ መደብ ንጉስ ቻርለስ ሸይምዎ። ቤክሃም ድሕሪ’ቲ ሽመት፡ “ካብዚ ንላዕሊ ክሕበን ኣይክእልን’የ። ክሳብ ክንደይ ፍቕሪ ሃገር ከምዘለኒ ሰብ ይግንዘቦ ይኸውን’ዩ። ሃገረይ እፈቱ’የ።” ኢሉ። ቤክሃም ምስ ብዓልቲ ቤቱ ድምጻዊት ቪክቶርያን ወለዱን ኣብቲ ስነ ስርዓት ጽንብል ተሳቲፎም። ቤክሃም ምስ ሃገሩ 15 ግዜ ዝተጻወተ ኮይኑ፡ ካብ 20-206 ድማ ንሽዱሽተ ዓመታት ሓለቓ ናይታ ሃገራዊት ጋንታ ኮይኑ መሪሑዋ። እዚ ኣከፋሊ ማን.ዩናይትድን ርያል ማድሪድን ዝነበረ፡ ንእንግሊዝ ኣብ ሰለስተ ውድራት ዋንጫ ዓለም ከምኡ’ውን ኣብ ክልተ ሻምፕዮን ኤውሮጳ ተሰሊፉላ’ዩ። ቤክሃም ኣብ 192 ካብ ኣካዳሚ ዩናይትድ ወጺኡ ን1 ዓመታት ምስታ ክለብ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ 203 ብ25 ሚልዮን ፓውንድ ናብ ሪያል ማድሪድ ተጸንቢሩ፡ ንኣርባዕተ ዓመታት ተጻዊቱ። ናብ ሓንቲ ካብ ዓበይቲ ክለባት ሊግ ኣመሪካ ዝኾነት ክለብ ኤል.ኤ.ጋላክሲ ኣብ 207 ድሕሪ ምጽንባሩ ከኣ፡ ክልተ ግዜ ብልቓሕ ምስ ኤሲ ሚላን ተጻዊቱ። ኣብ 2013 ድማ፡ ናብ ፒ.ኤስ.ጂ ብምስግጋር ናይ ጸወታ ግዜኡ ዛዚሙ። ጽልዋ ቤክሃም ግን ካብ ሜዳ ወጻኢ’ዩ ተዘርጊሑ። ኣብ ምብራቕ ለንደን ዝተወልደ ቤክሃም፡ ለንደን ኣብ 2012 ኦሎምፒክ ከተአንግድ ዓቢ ግደ ተጻዊቱ። ኣብ 205 ምስ ትካል ሰብኣዊ ረድኤት ዩኒሴፍ ብምጽንባር፡ ኣብ 2015 ንኽብሩ ብስሙ ዝተሰምየ ናይ ሓገዝ መደባት ብምዳብ፡ ንዓሰርተ ዓመታት ዝቐጸለ ብሽርክነት ይሰርሓሉ ኣሎ። ኣቐዲሙ ኣብ 203 ብንግስቲ ዓዲእንግሊዝ ኤልሳቤጥ ዳግማዊት ሽልማት ዝተሸለመ ቤክሃም፡ ኣብ 2024 ንጉስ ቻርለስ ኣብ ዝኸፈቶ ትካል ገበርቲ ሰናይ ኣምባሳደር ብምዃን፡ ንመደብ ትምህርትን መንእሰያት ብዛዕባ ተፈጥሮ ዝያዳ ርድኢት ንኽህልዎምን ይሰርሓሉ ኣሎ። ደቪድ፡ ምስ’ቲ ኣብ ዩናይትድን ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝን ወዲ ጋንታኡ ዝነበረ ጋሪ ኔቪል ብምዃን፡ ንኣብ ካልኣይ ደረጃ ሊግ እትርከብ ሳልፎርድ ሲቲ ብኸፊል ዝውን ኮይኑ፡ ብተወሳኺ’ውን ብሽርክነት ወናኒ ኣመሪካዊት ክለብ ኢንተር ሚያሚ’ዩ። ደገፍቲ ሊቨርፑል ንስእሊ ኣርኖልድ የበላሽዉ ደገፍቲ ሊቨርፑል፡ ትማሊ ምሸት ጋንታኦም ኣብ ሜዳኣ ምስ ሪያል ማድሪድ", "char_count": 1515, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01805", "text": "ቅድሚ ምግጣማ፡ ኣብ መናድቕ ኣንፊልድ ንዝነበረ ስእሊ ናይ ቅድም ተጻዋታዮም ትሬንትድ ኣሌክሳንደር ኣርኖልድ፡ ሕብርታት ብምድፋእ ኣበላሽዮምዎ። ሊቨርፑል፡ ኣብ 2019 ዋንጫ ሻምፕዮን ኤውሮጳ ድሕሪ ምዕታራ፡ ደገፍታ፡ ኣብ ጥቓ እቲ ስታድዩም ንኽብሪ ኣርኖልድ ምስሉ ቀቢኦም ነይሮም። ኣብዚ ወቕቲ ክለብ ብምቕያሩ ዘይተሓጎሱ እዞም ደገፍቲ፡ ነታ ስእሊ ዒላማ ብምግባር ንቁጽሪ ማልያኡ ዝሽፍን ጻዕዳ ቀለም ደፊኦምሉ። ኣብ ዝሓለፈ እዋን ‘ኣንጭዋ’ ዝብል ጽሑፍ ገይሮምሉ ምንባሮም እውን ይዝከር። ይኹን’ምበር ሰራሕተኛታት ጽሬት ናይ’ታ ከተማ ከጽርዩዎ ጻውዒት ብምቕራቡ ኣጽርዮሞ።", "char_count": 360, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01807", "text": "ዝተገብረ፡ ምርጫ ደገፍቲ’ዩ። ንሊቨርፑል ኩሉ ግዜ ይፈትዋን ኣብ ልበይ ብፍሉይ ዘቐምጣን’ያ። ምስዛ ክለብ ዝረኸብክዎ ዕድልን ዓወታትን ድማ ነባሪ እዩ።” ኢሉ።", "char_count": 100, "topic": "diaspora", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01809", "text": "ሻምፕዮንስ ሊግ ሻምፕዮንስ ሊግ ቪላርያል - ፓፎስ 8:45 ድ.ቀ ጋራባግ - ቸልሲ 8:45 ድ.ቀ ማን.ሲቲ - ዶርቱሞንድ 1:0 ድ.ቀ ኒውካስል - ኣትለቲኮ ቢልባኦ 1:0 ድ.ቀ ኣያክስ - ጋላታሳራይ 1:0 ድ.ቀ በነፊካ - ባየር ሊቨርኩሰን 1:0 ድ.ቀ ኢንተር ሚላን - ካይራት 1:0 ድ.ቀ ኣታላንታ - ማርሴ 1:0 ድ.ቀ “ሃላንድ ኣብ ደረጃ ብሉጽ ኣመዝጋቢ በጺሑ” ጋርዲዮላ ዓላሚ ሲቲ ፐፕ ጋርድዮላ፡ ድሕሪ’ቲ ሰንበት ምሸት ማን.ሲቲ ኣብ ልዕሊ ቦርንማውዝ ምዕዋታ፡ ኣጥቃዓዩ ኤርሊን ሃላንድ ኣብ ተመሳሊ ደረጃ ሊዮነል ሜሲን ክርስትያኖ ሮናልዶን በጺሑ ከምዘሎ ተዛሪቡ። ኣብቲ ሃላንድ ክልተ ሸቶታት ዘመዝገበሉን ማን.ሲቲ 3ብ1 ዝተዓወተትሉን ጸወታ፡ እታ ጋንታ ደረጀኣ ኣብ ፕሪመር ሊግ ናብ ካልኣይ ደይቡ ኣሎ። እዚ ቁጽሪ 9 ዝለብስ ኣጥቃዓይ፡ ሳልሳይ ተጻዋታይ ካብ ክልተ ንላዕሊ ሸቶታት ኣብ ተኸታሊ ኣርባዕተ ግጥማት ኣብ ሜዳ ክለቡ ዘመዝገበ ተባሂሉ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ 195-196 ሮቢ ፋውለርን ኣብ 2013 ከኣ፡ ልዊስ ስዋረዝን ዝሰርሕዎ ታሪኽ ማለት እዩ። ሃላንድ፡ ናብ ሲቲ ካብ ዝመጽእ ኣብ ዘካየዶም ዛጊት 107 ግጥማት ፕሪመር ሊግ፡ 98 ሸቶታት ከመዝግብ እንከሎ 17 ድማ ሸቶ ዝኾና ኵዓሳሱ ዝኸሸነ ተጻዋታይ’ዩ። እዚ ኖርወጃያዊ ተጻዋታይ፡ ኣብ ዝወሓደ ግጥማት 10 ሸቶታት ንምብጻሕ ተቓሪቡ ኣሎ። ነዚ ክብረ ወሰን ሒዝዎ ዘሎ፡ ኣላን ሺረር ኮይኑ ኣብ 124 ጸወታት እዩ ኣመዝጊቡዎ። ጋርድዮላ፡ ኣሃዛት ሃላንድ ምስ ክልተ ናይ ኩሉ ግዜ ዝበለጹ ተጻወትቲ ኵዕሶ እግሪ ዝወዳደር ምዃኑ ድሕሪ’ቲ ግጥም ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ተዛሪቡ። እቲ ዓላሚ፡ “ብሓቂ ጽቡቕ ጸወታ ርኢና ኢና። ኤርሊን ወሳኒ’ዩ ነይሩ። ቁሩብ ከም ምስ መሲ ወይ ክርስትያኖ ክትጻወት ከለኻ’ዩ ዝመስል ነይሩ። ጽልዋኦም ኣዝዩ ዓቢ’ዩ። ኣብ ደረጃኦም በጺሑ ድዩ ንዝብል ሕቶ ድማ፡ እወ ብርግጽ ኣብቲ ካብ ክርስትያኖን መሲን ዝተረኽበ ኣሃዛት በጺሑ’ሎ። ክርስትያኖን መሲን፡ ን15 ዓመታት ዝሰርሕዎ ታሪኽ’ዩ። መሲ ገና ኣብ ኢንተርማያሚ ትርእይዎ ኣለኹም፡ መዓልታዊ ክልተ ወይ ሰለስተ ሸቶታት የመዝግብ ኣሎ። ክርስትያኖ ኣብ ስዑዲ ዓረብ’ውን ብተመሳሊ። ሃላንድ’ውን ኣብቲ ደረጃ’ዩ ዘሎ። ብዘይ ብእኡ ድማ ንሲቲ ከቢድ ምኾነ።” ኢሉ። ደ ብሩይነ ናብ ደገፍቱ መልእኽቲ ልኢኹ ኮኾብ ተጻዋታይ ናፖሊ ኬቨን ደ ብሩይነ፡ እቲ ኣብ ሰለፉ ዝገበሮ መጥባሕቲ ዕዉት ምንባሩ እኳ እንተገለጸ፡ ንነዊሕ እዋን ካብ ጸወታ ከምዝእለ ግን ተኣሚኑ። እዚ ወዲ 34 ዓመት ተጻዋታይ ዝሓለፈ ወርሒ ኣንጻር ኢንተርሚላን ኣብ ዘኻየድዎ ጸወታ ንዝረኸባ ፍጹም ቅላዕ ድሕሪ ምዝጋቡ፡ ኣብ ሰለፉ ናይ ጭዋዳ ጸገም ድሕሪ ምግባሩ፡ ድሕሪ ዝተወሰነ ደቃይቕ ተቐይሩ ክወጽእ ተቐሲቡ። እዚ ገዲም ተጻዋታይ ኣብዛ ናብ ኢጣልያ ጋንታ ድሕሪ ምስጋግሩ፡ ብጽቡቕ ጀሚሩ ኣርባዕተ ሸቶታት ኣመዝጊቡን ክልተ ንኣመዝገብቲ ኣቐድቢሉ እዩ። በዚ ሕጂ ገጢምዎ ዘሎ መጉዳእጢ ግና፡ ንነዊሕ ግዜ ካብ ጸወታ ክእለ ምዃኑ እዩ ዝሕበር።", "char_count": 1663, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01812", "text": "ንኩሉኹም፡ ከምትፈልጥዎ ንዝተወሰነ እዋናት ካብ ጸወታ ክእለ እየ። እቲ ጽቡቕ ዜና እቲ ዘካየድክዎ መጥባሕቲ ዕዉት ምንባሩ’ዩ። ናይ ምላስ መንገደይ ድሮ ጀሚረዮ’ለኹ! ስለ ኩሉ መልእኽትታትኩም የቐንየለይ!” ኢሉ። እዚ ናይ ቅድም ኣከፋሊ ማን ሲቲ፡ ኣብተን ናይ መወዳእታ ክልተ ዓመታት ጻንሖቱ ኣብ ማን.ሲቲ፡ ብሰንኪ ብተደጋሚ ናይ ጭዋዳታት መጉዳእቲን ካልኦት ጸገማትን፡ ካብ ናይ ክለብን ሃገራዊት ጋንታን ጸወታት ብርኽት ዝበሉ እዋናት ቦኺሩ እዩ። ሰሪ’ዚ ብዝሒ መጉዳእታት ድማ፡ ወላ’ኳ ንሱ ኣብ ሲቲ ክጸንሕ ድሌት እንተነበሮ፡ ሲቲ ግና፡ ሓድሽ ውዕል ከተፈርሞ ከምዘይደለየት ይግለጽ። በዚ ድማ፡ ናብታ ብኣንቶንዮ ኮንተ እትዕለም ዘላ ናፖሊ ክሰጋገር ክኢሉ።", "char_count": 414, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01818", "text": "ፔሩ ምስ መክሲኮ ዝጸንሓ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ከም ዝበተኸት ሓቢራ። ፔሩ ነቲ ስጉምቲ ዝወሰደት፡ መክሲኮ፡ ነታ ኣብ 202 ብፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ተኸሲሳ ዘላ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ፔሩ ነበር ዑቕባ ሂባ ክትብል ድሕሪ ምኽሳ እዩ።", "char_count": 142, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01819", "text": "እዚ ዝተገልጸ፡ ትሕቲ ፕረዚደንትነት ፔድሮ ካስቲሎ ንፔሩ ዝመርሐት ቀዳመይቲ ሚኒስተር ነበር ቤትሲ ቻቨዝ፡ ኣብ ፔሩ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ መክሲኮ ዑቕባ ከም እተዋህባ ድሕሪ ምግዋሑ እዩ።", "char_count": 116, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01821", "text": "ዘይምሕዝነታዊ ተግባርን ኢድ ኣታውነት ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ፔሩን ኣብ ግምት ብምእታው፡ መንግስቲ ፔሩ ምስ መክሲኮ ዝጸንሖ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ክቋረጽ ወሲኑ ኣሎ፡” ክብል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ናይ’ታ ሃገር ገሊጹ። ይዅን’ምበር፡ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቱ ብወገን መንግስቲ መክሲኮ ዝተዋህበ ርእይቶ የለን። ኣቐዲማ ሚኒስተር ባህሊ ኮይና ዝሰርሐት ቻቨዝ፡ ኣብ ሕዳር 202 ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ነበር ካስቲሎን ባይቶ ናይ’ታ ሃገርን ንኣዋርሕ ዝቐጸለ ምትፍናን ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ኮይና ከም እተመርጸት ይሕበር። ካስቲሎ ንባይቶ ሃገሩ ከፍርስ ኣብ ዝፈተነሉ ድማ፡ ምስ’ታ ቀዳማይቲ ሚኒስተር ነበር ብፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ከም እተኸሰሱ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ካስቲሎ ካብ ስልጣኑ ምስ ተኣልየ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣቱ እንከሎ፡ ቻቨዝ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ብዋሕስ ካብ ማእሰርቲ ከም እተፈትሐት እዩ ዝግለጽ። ኣብ ታሕሳስ 202፡ መክሲኮ ንስድራ ቤት ካስቲሎ ዑቕባ ድሕሪ ምሃባ፡ ፔሩ ንኣምባሳደር መክሲኮ ከም ዘባረት ዝከር ኮይኑ፡ ካብ ሽዑ ጀሚሩ ዝምድና ክልተአን ሃገራት ብኣሉታ ተጸልዩ ምጽንሑ ይሕበር።", "char_count": 647, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01822", "text": "ልኡል ስዑዲ ዓረብ ናብ ኣመሪካ ከምርሕ እዩ ቻይናን ሩስያን፡ ሽርክነተን ንምድልዳል ተረዳዲአን ፕረዚደንት ቻይና ሺ ጂን ፒንግ፡ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ በይጂንግ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሩስያ ሚኻኤል ሚሹስቲን ብምርኻብ ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት ከም ዝዘተየ ተሓቢሩ። ኣብ’ቲ ርክብ፡ ክልተኦም ወገናት፡ ኣብ መንጎ ቻይናን ሩስያን ዝያዳ ሽርክነትን ዝሓሸ ምትሕብባር ኣብ ስትራተጂ ልምዓትን ክህሉ ተረዳዲኦም። “ቻይናን ሩስያን ብቐጻሊ ሓባራዊ ወፍሪ ከዕብያን ኣብ ዓውድታት ጸዓትን ሕርሻን ምትሕብባረን ከዕዝዛን ይግባእ፡ ” ዝበለ ፕረዚደንት ሺ፡ ሓድሽ ናይ ምትሕብባር ዕብየት ንምፍጣር ድማ ኣብ ከም ሰብ ሰርሖ ብልሒን ዲጂታላዊ ቁጠባን ዝኣመሰሉ መዳያት ሽርክነት ክፈጥራ ከም ዘለወን ኣስሚሩሉ። ቀዳማይ ሚኒስተር ሩስያ ሚኻኤል ሚሹስቲን ወሲኹ፡ ሃገሩ፡ ክልተኦም ልኡል ስዑዲ ዓረብ መሓመድ ቢን ሳልማን፡ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም፡ ዝመጽእ 18 ሕዳር ናብ ኣመሪካ ከምርሕ ምዃኑ፡ ሓደ ብዓል ስልጣን ቤት ጽሕፈት ዋይት ሃውስ ሓቢሩ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ስዑዲ ዓረብ ናብ’ቲ ብ ‘ስምዓት ኣብርሃም’ ዝፍለጥ ንዝምድና እስራኤልን ሃገራት ዓረብን ንምሕያሽ ተባሂሉ ዝተገብረ ውዕል ንኽትጽንበር ጻውዒት ከቕርብ ምጽንሑ ዝከር እዩ።", "char_count": 717, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01824", "text": "ምስ እስራኤል ዲፕሎማስያዊ ዝምድናአን ናብ ንቡር ንምላስ፡ ትራምፕ ኣብ 2020 ነቲ ስምዕ ከም ዝመስረቶ ይፍለጥ። ትራምፕ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ዝተፈነወ ቃለ መሕት ን ሲ.ቢ.ኤስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ስዑዳውያን ናብ’ቲ ስምዕ ክጽንበሩ እዮም ዝብል እምነት ከም ዘለዎ ገሊጹ።", "char_count": 171, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01825", "text": "ብዘይካ’ዚ፡ ትራምፕን ልኡል ቢን ሳልማን ብዛዕባ ወተሃደራዊ ስምዕ ክልተአን ሃገራት ኣመልኪቶም ክዛተዩ ከም ዝኽእሉ ተሓቢሩ። ስዑዲ ዓረብ፡ ሓንቲ ካብ’ተን ብዝሒ ኣጽዋር ካብ ኣመሪካ ዝሽምታ ሃገራት ምዃና ዘመልክቱ ጸብጻባት፡ ክልተአን ሃገራት ኣብ ንግዲ ነዳዲን ውሕስነት ጸጥታን ዝተሞርኮሰ ድልዱል ዝምድና ከም ዘለወን የረድኡ። ትራምፕ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ኣብ ሪያድ ኣብ ዘካየዶ ዑደት፡ ኣመሪካ ንስዑዲ ዓረብ ኣስታት 142 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ወተሃደራዊ ኣጽዋር ክትሸጠላ ከም እተሰማምዐ ይዝከር። ሰሜን ኮርያ፡ ሓያሎ ሚሳይላት ናብ ብጫ ባሕሪ ወንጪፋ ጸሓፊ ክፍሊ ምክልኻል ኣመሪካ ፒት ሄግሰት፡ ንኽልተአን ኮርያታት ኣብ ዝፈሊ ዶብ ቅድሚ ምብጽሑ፡ ሰሜን ኮርያ ሓያሎ ሚሳይላት ናብ ብጫ ባሕሪ ከም ዝወንጨፈት፡ ደቡብ ኮርያ ኣፍሊጣ። ኣብ ኤስያ ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ እቲ ኣመሪካዊ ብዓል ስልጣን፡ ዛጊት ኣብ ጃፓን፡ ማሌዥያ፡ ቬትናምን ደቡብ ኮርያን ዑደት ከም ዝፈጸመ ይሕበር። ብዘይካ’ዚ፡ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ሊ ጃይ-ሚዩንግ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ፕረዚደንት ቻይና ሺ ጂን ፒንግ ቅድሚ ምዝርራቡ፡ ሰሜን ኮርያ ተመሳሊ ሚሳይል ከም ዝተኮሰት ደቡብ ኮርያ ኣመልኪታ ነይራ። ሄግሰት፡ ድሕሪ ሸሞንተ ዓመታት ናብ’ቲ ንሰሜን ደቡብን ኮርያ ዝፈላሊ ብዝሒ ዕርድታት ዘለዎ ዶብ ዑደት ዘካየደ ናይ መጀመርታ ብዓል ስልጣን ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ፔንታጎን እዩ። ሄግሰት ምስ ደቡብ ኮርያዊ መዘናኡ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ኣብ መንጎ ደቡብ ኮርያን ኣመሪካን ሓያል ኣቃውማ ምክልኻልን ጥቡቕ ምትሕብባርን ከም ዘሎ ደጊሙ ኣረጋጊጹ። ሄግሰት ወሲኹ፡ ደቡብ ኮርያ ሓደገኛ ናይ ጸጥታ ሃዋህው የጋጥማ ከም ዘሎ ብምግላጽ፡ እታ ሃገር እተካይዶ ዘላ ወሰኽ ባጀት ኣብ ምክልኻል፡ ካብ ሰሜን ኮርያ ክመጽኣ ንዝኽእል ስግኣታት ንምግታእ ዝያዳ ከም ዝሕግዛ ኣመልኪቱ። ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ሊ ጃይ ምዩንግ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ደቡብ ኮርያ ናይ 8.2 ሚእታዊት ወሰኽ ባጀት ምክልኻል ብምግባር፡ ወተሃደራዊ ወጻኢታ ናብ 4.6 ቢልዮን ዶላር ክብ ከተብሎ ምዃና ኣፍሊጡ።", "char_count": 1178, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01826", "text": "ብሪጣንያ፡ ተቓውሞታት ዝድርት ሓድሽ ሕጊ ተጽድቕ ብሪጣንያ፡ ከም ኣካል ናይ’ቲ ኣብ ልዕሊ ፖለቲከኛታት ዝወርድ ምፍርራሕ ንምግታእ እተካይዶ ዘላ ጻዕሪ፡ ኣብ ኣፍ ደገ መንበሪ ኣባይቲ ሰበ ስልጣን፡ ዳያኑን ኣባላት ባይቶን ንዝግበር ተቓውሞታት ዝእግድ ሓድሽ ሕጊ ከተኣታቱ ምዃና ሓቢራ። ብመሰረት እቲ ሓድሽ ሕጊ፡ ፖሊስ ብሪጣንያ ንሰበ ስልጣን ናይ’ታ ሃገር ኣብ ህዝባዊ ስርሖም ወይ ውልቃዊ", "char_count": 244, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01830", "text": "ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ኣብ ፖለቲካ ብሪጣንያ ዝሳተፉ ሰባት ዘጋጥሞም ደረጃ ግህሰት ብሓቂ ዘሰንብድ’ዩ። እዚ ድማ ንዲሞክራሲ ብሪጣንያ ሓደጋ’ዩ፡” ኢሉ። ብባይቶ እታ ሃገር ዝተኻየደ መጽናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ 96 ሚእታዊት ኣባላት ባይቶ ብሪጣንያ መጥቃዕቲ የጋጥሞም።", "char_count": 166, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ae95250ffee44c8adaa7c18a25de7c4a8835763d793c321a55ce36e67e052f4e:01831", "text": "ሚኒስተራት ናይ’ታ ሃገር፡ እቲ ስጉምትታት ንዲሞክራስያዊ ትካላት ንምሕላውን ድሕነት ህዝቢ ንምርግጋጽን ዝተዳለወ ምዃኑ ክገልጹ እንከለዉ፡ ገለ ነቐፍቲ ድማ፡ እቲ ሕጊ መሰል ተቓውሞ ክድርት ከም ዝኽእል የጠንቅቑ ኣለዉ። መራሕቲ ዝበጽሑዎ ኣገዳሲ ስምዕ ንምትግባር፡ ኣብ ከም ንግዲ፡ ሳይንስን ቴክኖሎጅን፡ ጸዓት፡ ሕርሻን ዲጂታላዊ", "char_count": 206, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01843", "text": "ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ወረቐት ስራሕ 12 ኣምባሳደራት ተቐቢሉ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ 4 ታሕሳስ ኣብ ሰዓታት ቅድሚቐትሪ፡ ወረቐት ስራሕ 12 ኣምባሳደራት ተቐቢሉ። ኣብ’ቲ ኣብ መቐበሊ ኣጋይሽ ደንደን ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ወረቐት ስርሖም ዘረከቡ፡ ኣምባሳደር ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ሚሽዓል ቢን ሓምዳን ኣልሮቒ፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ኢጣልያ ሚስተር ኣልፎንሶ ዲ ሪሶ፡ ኣምባሳደር ፈደረሽን ሩስያ ሚስተር", "char_count": 267, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01849", "text": "ሚስተር ዶለ ጉ ኣልበርት፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ርዋንዳ ሚስተር ኤርነስት ሩዋሙክዮ፡ ከምኡ’ውን ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ስሪላንካ ሚስተር ኣፑሃሚገ ሲራ እዮም።", "char_count": 97, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01851", "text": "ሰናይ ምንዮትን መራሕቶም ድሕሪ ምቕራብ፡ ዝምድና ሃገራቶም ምስ ኤርትራ ንምድንፋዕ ክሰርሑ ምዃኖም ኣረጋጊጾም። ኣምባሳደር ስዑዲ-ዓረብ ሚሽዓል ቢን ሓምዳን ኣልሮቒ፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ኢጣልያ ሚስተር ኣልፎንሶ ዲ ሪሶ፡", "char_count": 138, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01854", "text": "ሕውነታውን ድልዱልን ዝምድና ምስ ኤርትራ ንምዕባልን ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ ንምዕዛዝን ንዘሎ ድሌትን ድልውነትን ሃገራቶም ገሊጾም። ኣምባሳደር ኣልፎንሶ ዲ ሪሶ ብተወሳኺ፡ ዝምድና ኤርትራን ኢጣልያን ታሪኻውን ጽኑዕን ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝያዳ ንምድንፍዑ ከምእተዘራረቡ ኣፍሊጡ። ኣምባሳደር ኡሳማ ኣሕመድ ዓብዱልባሪ ብወገኑ፡ ሰላምታን ምስጋናን ኣቦመንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ዓብዱልፈታሕ", "char_count": 263, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01855", "text": "ኣልቡርሃን ድሕሪ ምብጻሕ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝጸንሐ ታሪኻዊ ዝምድናታት ብዝበለጸ ንምዕዛዝን ንምስፋሕን ከምዝሰርሕ ኣነጺሩ። ኣምባሳደር ሕብረት ኤውሮጳ ሚስ ጆዋና ዳርማኒን ድማ፡ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ዞባዊ ሰላምን ምርግጋእን ዘተኰረ ዘተ ከምዘካየደት ብምግላጽ፡ ኤርትራ ኣብ’ዚ ከባቢ ብዘለዋ ተራን ተመክሮን ንሕብረት ኤውሮጳ ኣዝያ ኣገዳሲት ብምዃና፡ ንሰላምን ምርግጋእን ዞባታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ብዝምልከት ምስ ኤርትራ ክሰርሑ ከምዝደልዩ ኣረጋጊጻ። ኣብ’ቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝተረኽቦ ስነ-ስርዓት ወረቐት ስርሖም ዘቕረቡ ኣምባሳደራት፡ እቶም 5 ቀወምቲ ክዀኑ ከለዉ፡ እቶም 7 ድማ ተንቀሳቐስቲ’ዮም።", "char_count": 411, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01859", "text": "ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር መምህር ፍስሃየ ኪዳነ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ብምርግጋጽ ውጽኢት ተመሃሮ ናብ ልዕሊ 75 ሚእታዊት ንምዕባይ ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ፡ መምህራን ወሳኒ እጃም ስለዘለዎም፡ ኣብ ዘሰላስልዎ ንጥፈታት ዕቱባት ክዀኑ፡ ብውጥን ክምርሑን ነብሶም ናይ ምዕባል ባህሊ ክህልዎምን ተላብዩ።", "char_count": 180, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01875", "text": "ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ፋጥና ኣድም “ኣብ ምግታእ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝተረኽበ ገስጋስ ዓቂብና፡ ንዝተረፈና ዓቲብና ንስራሕ” ዶክተር ሜሪ ስቴፈን", "char_count": 124, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01876", "text": "ዶክተር ኣርኣያ ብርሃነ ዘተ ማሕበር ሓካይም ዘተ ማሕበር ሓካይም ኣብ 2024 ብደረጃ ዓለም ብዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ምስ ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ ናይ ዝነበሩ ሰባት ቁጽሪ ኣስታት 40.8 ሚልዮን ከም ዝበጽሕ፡ ኣብ ተመሳሊ ዓመት ዝተራእየ ቁጽሪ መልከፍቲ 1.3 ሚልዮን ክኸውን እንከሎ፡ በቲ ሕማም ናይ ዝሞቱ ግዳያት ቁጽሪ ድማ ኣስታት 630 ሽሕ ከም ዝነበረ ውድብ ጥዕና ዓለም የመልክት። ቀንዲ ግዳያት ናይዚ ሕማም እቶም ኣፍረይቲ", "char_count": 274, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01877", "text": "መንእሰያት ምዃኖም’ዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ። ኣብ ሃገርና’ውን፡ ወላ’ኳ ምስ ካልኦት ሃገራት ብምዝማድ ትሑት እንተኾነ፡ እቲ ሕማም ካብ ዝገሃድ ንደሓር ኣውሪድዎ ዘሎ ዕንወት ብቐሊሉ ዝርአ ኣይኮነን። ህይወት ብዙሓት ወለዶታት ከውሕሱ ዝኽእሉ መንእሰያት ቆጽዩ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ እቲ ሕማም ዘውርዶ ዕንወት ብቕልጡፍ ተገንዚቡ፡ ብመንገዲ ሚኒስትሪ ጥዕናን ካልኦት መሻርኽትን ቁጽሪ ግዳያት ናብ ዝተሓተ ደረጃ ንምውራዱ ሓያሎ መደባት ሰሪዑ ልዑል ጻዕሪ የካይድ ኣሎ። ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ እንታይ እዩ? ኤይድስ - ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ብዝተባህለ ብዓይንና ብዘይርአ ቫይረስ ዝመጽእ ሕማም እዩ። ብፍኑው ጾታዊ ርክብ፡ ብግቡእ ዘይመኸኑ በላሕቲ መሳርሒታት ብምጥቃም፡ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል (ኣብ ግዜ ጥንሲ፡ ሕርሲ ከምኡ’ውን ብጸባ ጡብ)፡ ዘይውሑስ ዝተለገሰ ደምን ብኻልኦት ኣገባብን ካብ ሰብ ናብ ሰብ ይመሓላለፍ። እዚ ቫይረስ’ዚ ሓንሳብ ኣብ ሰብነት ምስ ኣተወ፡ ንስርዓተ-ምክልኻል ሕማም ኣካላትና ብምድኻም፡ ዓቕሚ ተጻዋርነት ሰብነትና ንኻልኦት ሕማት ከም ዝቃላዕ ዝገብር ሕማም እዩ። ሎሚ ዓመት፡ 1 ታሕሳስ መዓልቲ ‘ኤይድስ’፡ “ኣብ ምግታእ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝተረኽበ ገስጋስ ዓቂብና፡ ንዝተረፈና ዓቲብና ንስራሕ” ብዝብል ቴማ እዩ ብደረጃ ሃገር ንመበል 3 ግዜኡ ተዘኪሩ። ኣብቲ ኣብ ኣዳራሽ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዳይረክተር ጨንፈር ምቁጽጻር ተመሓለልፍቲ ሕማት ዶክተር ኣርኣያ ብርሃነ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ኤርትራ ኣብዘን ዝሓለፋ 10 ዓመታት፡ ካብ 15 ክሳብ 54 ኣብ ዝዕድመኦም ዝተራእየ መጠን መልከፍቲ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ብ50 ሚእታዊት ብምንካይ ካብ 0.7 ሚእታዊት ናብ 0.35 ሚእታዊት ከም ዝጎደለ፣ ብዘይካዚ፡ ኣብዘን ዝሓለፋ 10 ዓመታት ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ዜጋታት ናብ መርመሪ ማእከላት መጺኦም ኩነታቶም ክፈልጡ እንከለዉ፡ ዳርጋ ኩለን ነፍሰ-ጾራት ስሩዕ መርመራ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ እናወሰዳ፡ መልከፍቲ ዝተረኽበን ዘድሊ ፍወሳ እናረኸባ፡ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ዝርአ ዝነበረ መልከፍቲ የለን ናብ ዝበሃለሉ ደረጃ ወሪዱ ከም ዘሎ ኣብሪሁ። ምስ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝነብሩ ዜጋታት ጸረቫይረስ መድሃኒት ብናጻ እናወሰዱ፡ ኣስታት 95 ሚእታዊት ካብቶም ግዳያት፡ ብዝሒ ናይቲ ቫይረስ ኣብ ደሞም፡ ኣብ ላባራቶሪ ክልለየሉ ናብ ዘይክእል ደረጃ (undetecta able level) ወሪዱ ብምህላዉ፡ ኣብ ጥዕንኦም ይኹን ኣብ ምትሕልላፍ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ገይሩ ምህላዉ ዶክተር ኣርኣያ ብርሃነ ብተወሳኺ ገሊጹ። ኤርትራ ሃገርና ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ኣብ ምቁጽጻር ተርእዮ ዘላ ገስጋስ፡ ውጽኢት ናይቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት", "char_count": 1524, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01880", "text": "ትካላትን ከምኡ’ውን ህዝቢ ብዕቱብ ይዋስኣሉ ብምህላዉ እዩ። ገለ ንምጥቃስ፦ ኣፍልጦን ንቕሓትን ሕብረተሰብ ኣብ ምትሕልላፍን ምክልኻልን ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ስለ ዝለዓለ፡ መርመራ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ናብቲ ርሑቕ ከባቢታት ከይተረፈ ስለ ዝተዘርግሐን ሰባት ብናጻ ኣብ ዝደለይዎ እዋን ክምርመሩ ስለ ዝኸኣሉ፡ ካብ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’፡ ቫይረሳት ነድሪ ጸላም ከብዲ ብፍላይ ሄፓታይተስ ‘ቢ’ን ‘ሲ’ን፡ ከምኡ’ውን ፍንጣ ተመርሚሩ ናጻ ዝኾነን ውሕስነቱ ዘተኣማምን ደም ስለ", "char_count": 293, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01882", "text": "ክፍወሱ ብምኽኣሎም፡ ብቕዓቱ ዝተረጋገጸ ኮንዶም ብናጻን ብርትዓዊ ክፍሊትን ኣብ ኩሉ ከባቢታት ሃገርና ስለ ዝተዘርግሐን፡ ኩለን ነፍሰ-ጾራት ብስሩዕ መርመራ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ከም ዝገብራን፡ መልከፍቲ ዝተረኽበን ብኣግኡ ጸረ-ቫይረስ መድሃኒት ስለ ዝወስዳን፡ ጥዕንአን ኣውሒሰን ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ናብ ዕሸል ከይመሓለልፍ ስለ ዝሓገዘን፡ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ካብ ዘለወን ኣዴታት ዝውለዱ ህጻናት፡ ውልድ ምስ በሉ መከላኸሊ መድሃኒት ክወስዱ ስለ ዝተገብረ፡ ብ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ዝተለኽፉ", "char_count": 306, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01884", "text": "ዝጅምሩ፡ መድሃኒቶም ብስሩዕ ኣከታቲሎም ብምውሳድ ብዝሒ ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’ ቫይረስ ኣብ ደሞም ክልለየሉ ናብ ዘይክል ደረጃ ክወርድ ብምኽኣሉ፡ ቅድመ-ምቅላዕ (pre-exposure prophylaxis) ይኹን ድሕሪ-ምቅላዕ (post-exp posure prophylaxis) ጸረ ቫይረስ መድሃኒት ከም ኣድላይነቱ ኣብ መዓላ ብምውዓሉን እዩ እቲ ዓወት ክጭበጥ ተኻኢሉ ዘሎ። ኣብ መወዳእታ በቲ ተመዝጊቡ ዘሎ ዓወታት ክንዛነ ዘይኮነ፡ ንምዕቃቡን ነቲ ሕማም ምሉእ ብምሉእ ንምጥፍኡን ኩሉ ዜጋ ኣበርትዑ ክሰርሕ ከም ዘለዎ ዶክተር ኣርኣያ ብርሃነ ኣስሚሩሉ። ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚን ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ዋህዮታትን ነጸርታ ‘ኤች. ኣይ. ቪ. - ኤይድስ’ ብቕዓት ‘ሲዲ4’ ኣብ ደም ከም ዝምርኮስ እዮም ተመራመርቲ ዝሕብሩ። ቁጽሪ ወይ ዓቐን ዋህዮታት ‘ሲዲ4’፡ ኣብ ሓደ ኩቦ ሚሊሜተር ደም ብዝህሉ ብዝሒ ዋህዮታት እዩ ዝልካዕ። እዚ እቲ ኣዝዩ ዝተሓተ ናይ ደም ቅምሶ እዩ። በዚ መንጽር ድማ ኣብ መላእ ኣካላትና ዝህሉ ዓቐን ወይ ቁጽሪ ዋህዮታት ‘ሲዲ4’ ክግመት ይከኣል። ዝለዓለ ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምህላው ድማ ዝሓየለ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚ የመልክት። ብሕማም ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ዘይተለኽፈ ሰብ ካብ 50 ክሳብ 150 ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ይህልዎ። ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ሰባት ልዕሊ 50 ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምስ ዝህልዎም ኣብ ደሓን ደረጃ ጥዕና ይህልዉ። ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ እናነበሩ ትሕቲ 20 ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምስ ዝህልዎም፡ ብዝተፈላለዩ ከበድቲ ሕማት ክጥቅዑ ዘለዎም ተኽእሎ ኣዝዩ ዝለዓለ እዩ። በዚ እዩ ድማ ምስ ‘ኤች. ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ሰባት ኣብ ኣካላቶም ዝህሉ ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ንምህብታም ብግቡእ ሕክምና ክገብሩ ብተደጋሚ ጻውዒት ዝግበር። ‘ኤች ኣይ ቪ ምስ ዝህልወካ እሞ ድማ ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን ምስ ዘይትገብር ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናጎድለ ስለ ዝኸይድ ኣብ ሓጺር ግዜ ክትዳኸም ትኽእል። ዝተሓተ ቁጽሪ ‘ሲዲ4’ ምህላው ዝተሓተ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ምውናን ስለ ዝኾነ ንሕማም ዝተቓላዕካ ትኸውን። ኣብቲ ኣብ ኣዳራሽ ሆስፒታል ኦሮታ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት፡ ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ሜሪ ስቴፈን ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ካብ 2010 ንደሓር፡ ኣብ ኣፍሪቃ ሓደስቲ መልከፍቲ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ን ብሕማም ኤይድስ ናይ ዝሰዓበ ሞትን መጠን ብፍርቂ ከም ዝጎደለ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብታ ኣህጉር ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ዝነብሩ ኣስታት 21.7 ሚልዮን ግዳያት ስሩዕ ጸረ-ቫይረስ መድሃኒት ይረኽቡ", "char_count": 1387, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01887", "text": "ወኪሊ ማዕከን ህጻናት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ማለት ‘ዩኒሴፍ’ ሚስተር ዓብዱላሂ መሓመድ ዩሱፍ ብወገኑ፡ ብደረጃ ዓለም ምስ ‘ኤች.", "char_count": 81, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01888", "text": "ኣይ.ቪ’ ናይ ዝነብሩ ዘለዉ ህጻናት ቁጽሪ 1.4 ሚልዮን ከም ዝበጽሕን መብዛሕትኦም’ውን ቅልጡፍ ዝኾነ መርመራን ፍወሳን ሰኣን ምርካቦም ንዝበኣሰ ጥዕናዊ ጸገም ከም ዝቃልዑን ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ኤርትራ ኣብ ኩለን ነፍሰ-ጾራት ዝግበር መርመራ ‘ኤች. ኣይ.ቪ’፡ ዕሸላት ካብቲ ሕማም ናጻ ኮይኖም ክውለዱ ናይ ዘሎ ተኽእሎ ዝለዓለ ምዃኑ ሞጊሱ። ኣብ ነፍሰ-ጾር ዝርአ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ኣብ 205 ካብ ዝነበረ 2.5 ሚእታዊት፡ ኣብ 2024 ናብ 0.13 ሚእታዊት ምውራዱ ናይዚ መርኣያ ምዃኑ ኣነጺሩ። ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊት ኣሃዱ ምቁጽጻር ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ን ብጾታዊ ርክብ ዝመሓለልፉ ሕማትን ሲስተር ንግስቲ ተስፋሚካኤል ድማ፡ ንመጠን ዝርግሐ ‘ኤች. ኣይ.ቪ - ኤይድስ’ ኣብ ሃገርናን ንምክልኻሉ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምትታትን ገስጋሱን ብዝምልከት ኣብ ዘቕረበቶ መግለጺ፡ ብሓፈሽኡ ዝርግሐ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ኣብ ሃገርና ናብ 0.31 ሚእታዊት ወሪዱ ከም ዘሎ ብምልካት፡ ክሳብ ምሉእ ብምሉእ ዝጠፍእ ክንዛነ ከም ዘይብልና ኣብሪሃ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ማሕበር ሓካይም ኤርትራ፡ ኣብ ኣድላይነት መረመራ ‘ኤች. ኣይ.ቪ’፣ ኣብ ምክትታልን ብስሩዕ ምውሳድን ጸረ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ መድሃኒትን ዘሎ ኣረኣእያ፣ ምስ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ ምትእስሳር ዘለዎም ዝተፈላለዩ ሕማት፣ ኣብ ተመሓላለፍትን ዘይተመሓላለፍትን ሕማት ክግበሩ ዘለዎም ጥንቃቐታት፣ ረብሓታት ምክትታል ጸረ ‘ኤች.ኣይ.ቪ’ መድሃኒት ከምኡ’ውን ምስ ምቁራጽ እቲ መድሃኒት ክፍጠር ዝኽእል ሳዕቤናትን ኣብ ዝብሉ ኣርእስትታት ሓባራዊ ዘተ ኣካይዶም። ኣብ መወዳእታ ወለንታውያን ኣባላት ማሕበር ብድሆ፡ ብዛዕባ’ቲ ሕማምን ዘለዎም ውልቃዊ ተመክሮን ቃል ምስክርነት ሂቦም።", "char_count": 941, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01892", "text": "መንግስታት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ዝተማእክለ ዘተ ሰላም ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ክፍለ ሃገር ፍሎሪዳ - ኣመሪካ ከም ዝተኻየደ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣቃሊሐን እየን። ኣብቲ ውጽኢታዊ ምንባሩ ዝተነግረሉ ዝርብ፡ ጸሓፊ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማርክ ሩብዮ፡ ምስ ሓድሽ ዋና ተዛታይ ኲናት ዩክሬን ኮይኑ ዝተመዘ ጸሓፊ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ዩክሬን ዝኾነ ሩስተም ኡመሮቭን", "char_count": 233, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01893", "text": "ልኡኽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ስቲፍ ዊትኮፍን ተሳቲፎም ነይሮም። ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ እዞም ልኡኻት፡ ኲናት ዩክሬን ብሰላም ንኸብቅዕ ባይታ ከጣጥሕ ኣብ ዝኽእል መንገዲ እዮም ተዘራሪቦም። በዚ ከኣ፡ እቲ ዝተኻየደ ዝርብ፡ እቲ ኲናት ብዘተ ክዓርፍ ድሌት ኣብ ዘለዎም ሓያለ ወገናት ዓቢ ተስፋ ከሕድር እዩ ተራእዩ። ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት፡ ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ብኣመሪካ ዝተዳለወ 28 ነጥብታት ዝሓዘ እማመ ሰላም፡ ልሒኹ ከም ዝወጸ ዝከር እዩ። ብመሰረት እቲ ልሒኹ ዝወጸ እማመ ሰላም፡ ዩክሬን ናብ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ናይ ምጽንባር ድሌታ ደው ከተብሎ፡ ምብራቓዊ ክፋል ዞባ ዶንባስ ምሉእ ብምሉእ ንሩስያ ክትሓድገላ፡ ከምኡ ድማ ጠቕላ ቁጽሪ ወተሃደራታ ድማ ናብ 60 ሽሕ ከተውርዶ ዝብሉ ነጥብታት ዘጠቓለ እዩ። እንተኾነ፡ እቲ ዝወጸ እማመ ሰላም ብኣባላት ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝኾና ሃገራትን ዩክሬን ተቓውሞ ክገጥሞ እዩ ተራእዩ። በዚ ከኣ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ዩክሬን ኣመሪካን ድሕሪ ዘካየድዎ ናይ ክልተ መዓልቲ ዝርብ፡ ካልእ 19 ነጥብታት ዝሓዘ ዝተመሓየሸ እማም ሰላም ተነዲፉ ኣሎ። እዚ ሕጂ ተመሓይሹ ወጺኡ ዘሎ እማም ሰላም፡ ዛጊት ሒዙዎ ዘሎ ነጥብታት እኳ ብወግዒ እንተ ዘይተገልጸ፡ ብወገን ዩክሬን ግን ተቐባልነት ረኺቡ ኣሎ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ብወገኑ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት ጽቡቕ ገስጋስ የርኢ ከም ዘሎ ብምሕባር፡ ክልተአን ሃገራት ኣብ ስምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ንኽበጽሓ ዘኽእለን ጽቡቕ ዕድል ከም ዘሎ ኣፍሊጡ። ድሕሪ’ቲ ዕዉት ተባሂሉ ዝተገልጸ ዝርብ፡ ልኡኽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ስቲፍ ዊትኮፍ፡ ዝሓለፈ ሰሉስ ናብ ሞስኮ ብምኻድ ምስ ፕረዚደንት ቪላድሚር ፑቲን ተዘራሪቡ። እንተኾነ፡ እቲ ርክብ ውጽኢታዊ ከም ዘይነበረን፡ ፕረዚደንት ቪላድሚር ፑቲን ኣብቲ ንኻልኣይ ግዜኡ ተመሓይሹ ዝቐረበ እማመ ሰላም ምሉእ ብምሉእ ከም ዘይተሰማምዐን እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ዩክሬን ቀንዲ መሻርኽታ ዝኾና ሃገራት ኤውሮጳን፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዝቐረበ 28 ነጥብታት ዝሓዘ እማመ ሰላም ምሕያሽ ክግበረሉ ክጽውዓ ጸኒሐን እየን። በዚ ከኣ፡ እዚ ቅድሚ ሰሙናት ዝተዳለወ እማመ ሰላም፡ ሓያሎ ምሕያሻት ተገይሩሉ ቀሪቡ ምህላዉ እዩ ዝሕበር ዘሎ። እንተኾነ፡ ፕረዚደንት ፑቲን፡ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረትን ዩክሬን ኣብቲ ብኣመሪካ ተዳልዩ ዝነበረ እማመ ሰላም ዝገበራኦ ለውጢ ግቡእ ከም ዘይኮነ ብምሕባር፡ ገለ ክፋል ናይቲ እማመ ሰላም ብወገን ሃገሩ ፍጹም ተቐባልነት ከም ዘይብሉ ኣነጺሩ።", "char_count": 1371, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01895", "text": "ነጥብታት ካብቲ ተመሓይሹ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ተቐቢልዎ እዩ። ፕረዚደንት ፑቲን ኣብቲ ምስ ፍሉይ ልኡኽ ፕረዚደንት ትራምፕ ዘካየዶ ዝርብ፡ ኲናት ዩክሬን ንኸብቅዕ፡ ዝወሰደ ግዜ ይውሰድ ምስ ኣመሪካ ክሰርሕ ድሉው ከም ዘሎ እዩ ኣረጋጊጹ። ድሕሪ’ቲ ን5 ሰዓታት ዝቐጸለ ዝርብ፡ ክረምሊን ንገለ ነጥብታት ከም ዝተሰማምዓሉ፡ ንገለ ነጥብታት ግን ከም ዝነጸጎ፡ ላዕለዋይ ተሓጋዚ ፕረዚደንት ፑቲን ዩሪ ኡሻኮቭ ብወግዒ ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ኲናት ዩክሬን ብዘላቕነት ደው ንምባል ዝተኻየደ ዝርብ ሃናጺ ምንባሩ’ኳ እንተ ጠቐሰ፡ ዛጊት ኣብ ሓደ መዕለቢ ከም ዘይተበጽሐን ብድሕሪ ሕጂ’ውን ብዙሕ ስራሕ ከም ዘድልን ኣረዲኡ። ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ፡ ኤውሮጳ ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ንኲናት ዩክሬን ዝምልከት ዘተ ሰላም ትሳተፍ ከም ዘየላ’ዩ ኣፍሊጡ። ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ኣብቲ ኣብ መንጎ ሩስያን ዩክሬን ዝካየድ ዘሎ ደማዊ ውግእ ጸግዒ ዩክሬን ብምሓዝ፡ ናብታ ሃገር ዘይተኣደነ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ክልእካ ጸኒሐን እየን። በዚ ከኣ፡ እተን ሃገራት ንዩክሬን ብምድጋፍ፡ ነዚ ብኣመሪካ ዝተዳለወ እማመታት ሰላም “ንረብሓ ሩስያ ጥራሕ ዘገልግል እዩ” ብምባል ክነጽግኦ እየን ተሰሚዐን። ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ብዘይካ’ቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ፡ ኣመሪካ ንዘውጸኣቶ ዞባታት ሉሃንስክን ዶነስክን ኣካል ሩስያ ምዃነን ኣፍልጦ ናይ ምሃብ መደብ ብትሪ ተቓዊመንኦ እየን። በዚ ከኣ፡ ፕረዚደንት ፑቲን ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ኲናት ዩክሬን ብሰላም ንኸይዓርፍ ደይ መደይ ኢለን ዓንቃፊ ጻዕርታት የካይዳ ምህላወን ወቒሱ። ንሱ ወሲኹ፡ እተን ሃገራት፡ ኣብቲ ተዳልዩ ዘሎ እማመ ሰላም፡ ብወገን ሩስያ ፍጹም ተቐባልነት ዘይብሉ ነጥብታት ከም ዝጠቓለል ብምግባር፡ ነቲ ዝርብ ሰላም የምክናኦ ከም ዘለዋ ከሲሱ። ቀንዲ መሓዙት ዩክሬን ዝኾና ሃገራት ኤውሮጳ ዘቕርባኦ ዘለዋ እማመ ሰላም ብሩስያ ተቐባልነት ከም ዘይብሉ፡ እኳ ደኣ ኣብ መንጎ ድሌታት እዘን ሃገራትን ሩስያን ገፊሕ ፍልይ ከም ዘሎ እዮም ብዙሓት ወገናት ዝሕብሩ ዘለዉ። ፕረዚደንት ፑቲን ኣቐዲሙ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ምስ ኤውሮጳ ኣብ ኲናት ክትኣቱ ሃገሩ ድሌት ከም ዘይብላ፡ ኤውሮጳ ናብ ውግእ ክትኣቱ እንተ ደልያ ግን፡ ሃገሩ ብኹሉ መዳይ ድልውቲ ምህላዋ ምጥንቃቑ ዝከር እዩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊት ሕብረት ኤውሮጳ ኦርሱላ ቮንድር ሌየን፡ ካብ ዝመጽእ ሕዳር 2027 ሕብረት ኤውሮጳ ንኹሉ እታው ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ደው ንምባል ኣብ ግዝያዊ ስምዕ ከም ዝበጽሐ ኣፍሊጣ ኣላ። ንሳ ወሲኻ፡ ኤውሮጳ ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ ጽግዕተኛነት ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ከም ዝረሓቐት ገሊጻ። እንተኾነ፡ ሓያሎ ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት፡ ኤውሮጳ ካብ ጽግዕተኛነት ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ርሒቓ ብቐሊሉ ነብሳ ከም ዘይትኽእል ይገልጹ ኣለዉ። ሃገራዊ ትካል ጸዓት ሩስያ ዝኾነ ‘ጋዝፕሮም’፡ ኣብ ዝሓለፈ", "char_count": 1633, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01896", "text": "እዋናት፡ ካብ’ቶም ባህርያዊ ጋዝ ብዝሒ ናብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ዘቕርቡ ትካላት ምንባሩ ይዝከር። እዚ ዓርሞሽሻዊ ትካል ጸዓት፡ ናብ 25 ሃገራት ኤውሮጳ እዩ ባህርያዊ ጋዝ ክልእኽ ጸኒሑ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥራሕ፡ ጋዝፕሮም፡ ልዕሊ 31.1 ቢልዮን ሜትሮ ኩቦ ጋዝ፡ ብመንገዲ ሻምብቆታት ነዳዲ ቱርኪ (ተርክስትሪም) ኣቢሉ ናብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ከም ዝለኣኸ ይሕብር። ብመሰረት ጸብጻባት ቤት ጽሕፈት ፔንታጎን፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣመሪካ ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ተካይዶ ዘላ ሓያል ምዃኑ ዝገለጸቶ ጻዕርታት፡ ጸሓፊ ሰራዊት ኣመሪካ ዳንኤል ድሪስኮል፡ ምስ ላዕለዎት", "char_count": 364, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01897", "text": "ሓለፍቲ ዩክሬን ኣብቲ ጉዳይ ኣመልኪቱ ክዘራረብ ምዃኑ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቶም ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ኔቶ፡ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ከተማ ብራስለስ - ቤልጅዩም ተራኺቦም ክዘራረቡ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ። ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ካብ መጀመርያ ጥሪ 202 ኣትሒዘን ብጠቕላ ልዕሊ 130 ቢልዮን ዶላር ዝዋግኡ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ናብ ዩክሬን ጓሪተን ከም ዘለዋ’ዩ ዝግለጽ። ብሓፈሻ፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ ዓመታት፡ ኣመሪካ እትርከበን ሃገራት ምዕራብ ብድምር ልዕሊ 380 ቢልዮን ዶላር ዝዋጋኡ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ናብ ዩክሬን ልኢኸን ኣለዋ - ብመሰረት ጸብጻባት።", "char_count": 373, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01905", "text": "2፡10 ድራማ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) 2፡40 እንዳ ዝማም 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ምብራኽ ኣፍልጦ ውሑስ ቴክኖሎጅያዊ ስርዓተ-ሓበሬታ ስእሊ- ዮውሃንስ መብራህቱ ብረቡዕ 3 ታሕሳስ፡ ክፍሊ ስታቲስቲክስን ጆግራፍያዊ ስርዓተ ሓበሬታን ዞባ ማእከል ምስ ትካል ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ብምውህሃድ፡ ኣብ ምዕባይ ውሕስነት ቴክኖሎጂ ዘተኰረ ሰሚናር ኣብ ኣዳራሽ ዞባ ማእከል ኣካይዱ። ኣብቲ ብክኢላታት ናይቲ ዓውዲ ዝተዋህበ ሰሚናር ካብ ዝተፈላለያ ንኡሳን ዞባታት፡ ጨንፈራትን ክፍልታትን ምሕዳር ዞባ ማእከል ዝተዋጽኡ ኣስታት 40 ሰባት ተሳቲፎም። ዘለናዮ ዘመነ ቴክኖሎጅን ሓበሬታን ብቐጥታ ይዅን ብተዘዋሪ ንዕለታዊ ንጥፈታት ደቂ-ሰብ ዝጸሉ ብምዃኑ፡ እቲ ኣስተምህሮ ንኣፍልጦ ተበጺሑ ዘሎ ቴክኖሎጂ ዘላሊ፡ ውሑስን ስልጡን ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ዝገልጽ ኣገዳስን እዋናውን ሓበሬታ ዝሓቘፈ ነይሩ።", "char_count": 494, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01906", "text": "ኣብቲ ሰሚናር ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ሓበሬታን ዞባ ማእከል ኣቶ ቴድሮስ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ናይ መኽፈቲ ቃል፡ ኣብዚ ዓለም ብቴክኖሎጂ እትሕንበሉ ዘላ ዘመን፡ ዓቕምኻ ዘፍቅዶ ማዕረ’ቲ ግዜ ክትጐዓዝ ዘገድ መድረኽ ተበጺሑ ከም ዘሎ ምዝኽኻር ዘድልዮ ከም ዘይኰነ ብምግላጽ፡ እዚ ከኣ ነቲ ደው ኢሉ ዘይጽበ መንኮርኮር ምዕባለ ቴክኖሎጂ፡ ብመዓልታት ዘይኰነ ብደቓይቕ ኣብ ዝለዋወጠሉ ሃዋህው ከም ዝርከብ ሓቢሩ። ማእከል ስርዓተ ሓበሬታ ዞባ ማእከል፡ ሸሞንተ ናይ ስርዓተ ሓበሬታ ፕሮግራማት ብምትእትታው፡ ንማእከላይ ቤት ጽሕፈት ምሕዳር ዞባ ማእከልን ንኡሳን ዞባታትን፡ ንቤት-ጽሕፈት ክፍሊ ህንጻዊ ልምዓት (ፖብሊክ ኖታሪን ጨንፈር", "char_count": 413, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01909", "text": "ኣቶ ቴድሮስ ካብዚ ቀጺሉ፡ “ክፍሊ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ሓበሬታን ዞባ ማእከል ኣብ ዝቕጽል ዓመት፡ ነቲ ገና ብኔትዎርክ ዘይተኣሳሰረ ጨንፈራት ከም ጨንፈር ሕግን ስርዓትን ኣብ መርበብ", "char_count": 122, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01911", "text": "ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን ካብ ተሳተፍቲ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብዚ ምሕዳር ዝርከብ ሰርቨራት’ውን፡ በብግዜኡ ምስ ዝዓቢ ዘሎ ስርዓተ ሓበሬታን ቴክኖሎጅን ንምስፍሑ ኣበርቲዕና ንሰርሕ ኣለና። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ዓቕሚ ሰብ ከይዓበየ ዝዕወት ሸቶ ስለ ዘየለ፡ እዚ ክፍሊ ምስ መሻርኽቲ ኣካላት ብምውህሃድ ኣብዚ ዓመት ኣብ ክልተ ዓውድታት ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ዘተኰረ ስልጠና ከም ዝወደበ ይዝከር።", "char_count": 246, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01913", "text": "ብምትሕብባር ኣገዳሲ ሰሚናር ሰሪዑ ይርከብ። እዚ ናይ ሎሚ ሰሚናር ብቐንዱ ኣብ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ዘሎ ውሕስነት፡ ስግኣትን ኣገባብ ምክልኻሉን ዘተኰረ እዩ። ኣብዚ ሰሚናር ካብ ዝለዓሉ ኣርእስትታት ብኸፊል ምስ እንዕዘብ፦ ምዕባይ ኣፍልጦ ምዕባለ ቴክኖሎጅን ኣንፈታቱን፡ ኣገዳስነት", "char_count": 179, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01914", "text": "ድሕነት ሓበሬታ፡ ልሙዳት ሓደጋታትን ተቓላዕነት ምልላይን፡ ዓለምለኻዊ ተቐባልነት ዘለዎ ተጠቃምነት ስርዓት ሓበሬታ ምትግባር፡ ምስ ውሕስነት ዝተኣሳሰር ፍጻመታት ምልላይን ምላሽ ንምሃብ ዘኽእል ፍልጠት ምዕባልን፡ ኣብ ውሽጢ ትካል ናይ ውሕስነት ንቕሓት (ባህሊ) ምኹስኳስን ካልእ ትሕዝቶ ዘካተን እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ እዚ ኣስተምህሮ ኣገዳስን እዋናውን ከም ምዃኑ መጠን፡ እቶም ብደረጃ ሓላፍነት ኣብ ምራሕ ትካላት እትነጥፉ ሓለፍቲ፡ ኣብ እትመርሕዎ ትካል ከተግብርዎ ዝግባእ ጥንቃቐታትን ኣተሓሕዛን ከምኡ ድማ፡ እቶም ብሞያዊ ክእለት እትዋስኡ ክኢላታት ነቶም ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሓደጋታትን", "char_count": 366, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01915", "text": "ኣገባብ ምክልኻሎምን ከተኵሩ ብተወሳኺ፡ ተሳተፍቲ ናይ’ዚ ኣስተምሮ ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታት ጽፉፍን ውሑስን ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ሓጋዚ ከም ዝዀነ", "char_count": 90, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01916", "text": "ተገንዚብኩም ብኣተኵሮ ክትከታተልዎ እላቦ” ብምባል ሰፊሕ መግለጺ ብዛዕባ ክፍሊ ስታቲስቲክስን ስርዓተ-ጆግራፍያዊ ሓበሬታን ዞባ ማእከል ሂቡ። ነቲ ሰሚናር ዝመርሐ ኣብ ዓውደ-ሞያ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ንሓያሎ ዓመታት ዝነጠፈ ኣካያዲ ስራሕ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ኣቶ ሮቤል ወልደሚካኤል እዩ ነይሩ። ኣብቲ ኣብ ትሕቲ “ምብራኽ ኣፍልጦ ውሕስነት ቴክኖሎጂ ስርዓተ-ሓበሬታ” ዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ሰሚናር ብሰፊሑ ካብ ዝተላዕሉ ኣርእስትታት ብኸፊሉ ምስ እንምልከት፦ ዕላማ ናይዚ ሰሚናር ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ተዋሒሱ እቲ ኹሉ ተገልጋላይ ዝጽበዮ ኣገልግሎት ብዘይ ምቁራጽ መታን ክረክብ ኩሎም ሓለፍቲ ኣብ ዝባኖም ዘሎ ከቢድ ሓላፍነትን ጾርን ዘዛኒ ከም ዘይኮነ ንምዝኽኻር ዝዓለመ ኰይኑ ከምኡ’ውን፡ ኩሉ ኣባል ናይ’ዚ ምሕዳር", "char_count": 460, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01919", "text": "ንዝኽእል ሓደጋታት ብኣጋ ኣለልዮም ክከላኸልዎን፡ ዝሰሎኸ ሓደጋ ምስ ዝህሉ ድማ፡ ከቢድ ዕንወት ከይሰዓበ እንከሎ ንምድራቱ ወይ ንምግትኡ ዝዓለመ እዩ። ንገለ ዓበይቲ ሓደጋታት ቴክኖሎጂ ሓበሬታ ዝገልጹ ውሑዳት ኣብነታት ኣብቲ ሰሚናር ተጠቒሶም ነይሮም። ንኣብነት፡ ስቱክስነት ኣብ 2010 ዝተፈጸመ ኣዝዩ ዝተራቐ ናይ ሳይበር መጥቃዕቲ ኰይኑ፡ ንፕሮግራም ምህብታም ኒዩክለራዊ ጸዓት ኢራን ዒላማ ዝገበረ ነይሩ። ብመገዲ ናይ ኮምፕዩተር ቫይረስ ንኢንዱስትርያዊ ስርዓት ምቍጽጻር ናይ’ቲ መንጨዊ ጸዓት ንምዕንቃፍ ዝዓለመ ነይሩ። እቲ መጥቃዕቲ ብልምዲ ፍላሽ-ሜሞሪ ተባሂሉ ብዝጽዋዕ መሳርሒ ከም ዝተፈጸመ ይፍለጥ። ብዘይካ’ዚ፡ ካልኦት ዓበይቲ ኣብነታት ብምቕራብ፡ መጥቃዕቲ ሳይበር ከኸትሎ ዝኽእል ዕንወት ብቐሊሉ ከም ዘይግመት ብሰፊሑ ተዘሪቡሉ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ቅድም፡ ሕጅን ኣንፈት መጻኢኡን ካብ DOS ክሳብ ሰብ-ስርሖ ብልሒ (AI) ብሕጽር ዝበለ ተገሊጹ። ስለዚ፡ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ኣብ ሓጺር ግዜ ቅልጡፍ ምዕባለ ከም ዘርኣየ ይፍለጥ። ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብቲ መዳይ ተኣሳሲሩ ምስ ዝመጸ ምዕባለታት ተሓሒዙ፡ ንኹሉ ንምቁጽጻር ኰነ ንምክልኻል ከቢድ እናዀና ይመጽእ ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ኣብዚ እዋን ሰብ-ሰርሖ ብልሒ (AI) ብተደጋሚ ክለዓል ይስማዕ ኣሎ። ዓርሞሽ ትካላት በቲ ውጽኢት ቴክኖሎጂ ኵሉ ንጥፈታት ከሰላስል ይረኣያ ኣለዋ። በዚ ከኣ ኣብ መንጎ ሓያላት ሃገራት ሓያል ምትፍናን ተፈጢሩ ከም ዘሎ ይፍለጥ። እዚ ስለዝዀነ፡ ኣብ ዝመጽእ ቀረባ ዓመታት ብምህዞ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂን ካልእ ምዕባለታትን ንቑጠባ ኣህጉርና መን ይመርሖ ግዜ ዝምልሶ ክኸውን እዩ። ኣብ ሃገርና ዘሎ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ከመይ ይመስል? ህሉው ስግኣትን ኣንፈት ምዕባለኡን ብኸመይ ይግምገም? እዚ ምስ ኢንተርነት ዝተሓዝ ኣምር (Cloud Computing) ኣብ ግምት ብምእታው ዝብሉ ኣርእስታት’ውን ቀሪቡ ነይሩ።", "char_count": 1075, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01923", "text": "መሳርሒታት ኔትዎርክን ተገሊጹ። እቲ ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ንህዝብን ንውሽጥን ጥራይ ዝዓለመ ዘይኰነ፡ ንመሻርኽቲ ኣካላት’ውን ሓበሬታ ድሉው ይገብር። እቲ ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ ብስልኪ-ኣልቦ ዝተሓዘ እዩ። የግዳስ፡ እዚ ከኣ ንሓደጋ ዝተቓለዐ እዩ። ብሓፈሻ፡ ምሕዳር ዞባ ማእከል ብውሑድ ጸጋታት ዓቢ ስራሕ ይዓዪ ኣሎ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ሰለስተ ኣዕኑድ ውሕስነት ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ንምስጢራውነት፡ ጽሩይነትን ቅሩብነትን ዘጠቓልሉ እዮም። ካብ’ቶም ሰለስተ ኣዕኑድ ዋላ’ውን ሓዲኦም ምስ ዘይረጋገጽ፡ ውሕስነት ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ። እቶም ዘጋጥሙ ሓደጋታት ሰብ ዝሰርሖን ተፈጥሮኣዊን ክዀኑ ይኽእሉ። እቲ ሓደጋታት ምናልባት ብዘይ ፍላጥ ከጋጥም ይኽእል። ካልእ፡ ግቡእ ኣገባብን መጽናዕትን ብሰንኪ ዘይምኽታል ከጋጥም እንከሎ ብዘይካ’ዚ፡ ብመደብ ኮነ ኢልካ ብዕሱባት ሰባት ዝፍጸም ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ብተፈጥሮኣዊ ሓደጋታት ከም በርቂ፡ ዕልቕልቕ፡ ምንቅጥቃጥ መሬትን ካልእን ንዕንወት ክቃላዕ ይኽእል። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ቀንዲ ኣተገበርቲ ናይቲ ሓደጋታት ወይ መጥቃዕቲ ዕሉላት ናይ ሳይበር ገበነኛታት፡", "char_count": 639, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01924", "text": "መንግስታት፡ ሰራሕተኛታት ወይ መሻርኽቲ ኣካላት፡ ኣክቲቪስት ፖለቲካዊ ኣጀንዳ ዘለዎም ኣካላት፡ ህንጡያት ቈልዑ ወይ መንእሰያት ክዀኑ ከም ዝኽእሉ ይፍለጥ። መብዛሕትኡ እዋን ብመገዲ ሰራሕተኛታት ዝፍጸም መጥቃዕቲ 83% ይሽፍን።", "char_count": 142, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01926", "text": "ዝፍጸሙ መጥቃዕትታት ንምክልኻል ቅልጡፍ ግብረ-መልሲ ናይ ምሃብ ዓቕሚ ክድለብ ኣለዎ። በዚ ከኣ፡ ሓለፍቲ ይዅኑ ተራ ሰራሕተኛታት ወትሩ ጭብጥታት ኣብ ምእካብ፡ ንዝምልከቶ ኣካል ብቕልጡፍ ሓበሬታ ኣብ ምትሕልላፍ፡ ኣብ ምጽራይ ትሕተ-ቅርጺ፡ ኣብ ንቡር ምልላስን ሪፖርት ኣብ ምቕራብን ተመኵሮ ክድልቡ ይግባእ።", "char_count": 192, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01929", "text": "ሃርድዌርን ሶፍትዌርን እዋኖም ምርግጋጽ፡ ላዕለዋይ ኣካል ምሉእ ሓላፍነት ከምዝወስድ ምግባር፡ ኩሉ ኣባልን መሻርኽትን ኣካል ናይ’ዚ ዘየቋርጽ ዕማም ተዋሳእቲ ከምዝኾኑ ምግባርን ምርግጋጽን ከምኡ ድማ፡ ፖሊሲ ተጠቃምነት ቴክኖሎጂ ምንዳፍን ግዱድ ተግባራዊ ምግባርን፡ ኣብ ኩሉ ትሕተቅርጺ ዘየቋርጽ ወፍሪ ምግባርን ካልእ ዘይተጠቕሰ ጥንቃቐታትን ምክትታል የድሊ። ኣብ ኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ እቲ ኣልፋን ኦሜጋን ምርግጋጽ ውሕስነት ሓደን ፍሉጡን ኰይኑ፡ ንሱ ድማ መተካእታ (backup) ምቕማጥ’ዩ። ካልእ፡ መጥቃዕቲ ንምክልኻል ኵሉ ተጠቃሚ እንተወሓደ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ", "char_count": 357, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01930", "text": "ቃል-ምስጢር (pasword) ክቕይርን ብግቡእ ክዓጹን ይግባእ። ዘይንቡር ምንቅስቓስ ኣብ ዝህልወሉ፡ ብቕልጡፍ ንክኢላታት ኮምፕዩተር ምሕባር። ክንዲ ዝዀነ፡ ክኢላታት ኮምፕዩተር ከኣ፡ ደድሕሪ ቫይረስ ክኸዱ ዘይኰነ፡ ከይመጽአ እንከሎ ክከላኸልዎ ኣለዎም።", "char_count": 158, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01931", "text": "ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብዚ ኣህጉርና ብኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ብቕጽበታዊ ምዕባለን ለውጥን ንቕድሚት እትምርሸሉ ዘላ መዋእል ተመሳሊ ሰሚናራት ኣብ ካልኦት ዞባታትን ትካላትን ብሰፊሑ ብቐጻሊ ክወሃብ ከምኡ ድማ፡ ካብዛ እንሕንበብ ዘላ ዓለም ተነጺልካ ምንባር ስለ ዘይክኣል፡ መንእሰያት ብምስልጣን ምዕቡል ስርዓተ ሓበሬታ ምኽታልን ዝብሉ ርእይቶታት ካብ ተሳተፍቲ ቀሪቡ። ካልእ፡ ብተደጋሚ ንዘጋጥም መጥቃዕቲ ሳይበር ንምክልኻል እንታይ ኣማራጺታት ወይ ጥንቃቐታት ምኽታል የድልን ካልእ ብርክት ዝበሉ ሕቶታትን ኣብቲ መድረኽ ክቐርቡ እንከለዉ፡ ዘድሊ ምላሽ ድማ ተዋሂብዎም። ኣብ ምዝዛም ናይ’ቲ ሰሚናር ዋና ኣካያዲ ስራሕ ምሕዳር ዞባ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን ብወገኑ፡ እቲ ዝቐረበ ሰሚናር ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑን ብቐጻሊ ክሰፍሕ ከም ዘለዎን ብምግላጽ፡ እቲ ተበግሶ መጀመርያ እምበር", "char_count": 486, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01932", "text": "መፈጸምታ ከም ዘይኰነ ተኣሚኑሉ ኣብ ቀጻሊ ክኢላታት መንእሰያት ብዝያዳ ብምስልጣን ከጋጥም ዝኽእል መጥቃዕትታት ብኣጋኡ ምክልኻል ከም ዝከኣል ኣረዲኡ። እቲ ሰሚናር መባእታዊ ኣፍልጦ ኣብ ምድላብ ሓጋዚ ከም ዝነበረ ብምሕባር፡ ተመሳሊ ኣስተምህሮታት ክውደብን እቲ ዝመሓላለፍ ትምህርቲ ኣብ ባይታ ክስረሓሉን ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 197, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01936", "text": "ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን 4ይ ክፋል ካብተን ክልተ መሳርዕ ንፎሮ ዝኣተዋ ናይ ሃንደሳ፡ እታ ሓንቲ መስርዕ ቀጥታ ናብ ኢንገል ሰገረት። ኣብ ማይዓይኒ ኣብ ውግእ ዓዲ ባሪን ምስ ሃንደሳ ደቡብ ዝተሳተፋ ክልተ ጋንታት ናይ ሓይሊ 12 ብርጌድ 4 እውን ናብ ፎሮ ኣተዋ። ካብተን ክልተ ጋንታት ጋንታ ሸሪፎ፡ ጸጥታ ኣባላት ጀማሂርን ሓፋሽ ውድባትን ንምውሓስ፡ ኣብ ርእሲ መስርዕ ሃንደሳ ናብ ኢንገል ተደረበት። ንሳ፡ ካብ ኢንገል ሓሊፋ ኣብ ድሉሕ ኮፍ በለት። ብዘይካ ኣሃዱታት ሃንደሳን ናይ ብርጌድ 4ን፡ ካብ ቍጠባን ክፍሊ ህዝብን ክፍልታት ውድብ ዝተዋጽአት መስርዕ’ውን ምስኣተን ተወደበት። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ለይቲ፡ ካብዘን መሳርዕ’ዚኣተን ክልተ መሳርዕ ካብ መዓስከራት ወጺአን ንሓለዋ ተንቀሳቒሰን ይሓድራ ነበራ። ዝተረፉ፡ ኣብ ከባቢ ዒላ ኢንገል ምስ ክፍልታት ይሓድሩ ነበሩ። ኣብ ወርሒ 5/1980 ኣቢሉ’ዩ፣ ዳዊት ዝበሃል ብዛዕባ’ቲ ከባቢ ኮነ ብዛዕባ ህዝብን ቋንቋን ጽቡቕ ምልከትን ሌላን ዝነበሮ ምኩር ኣባል ክፍሊ ህዝቢ፡ ካብ ጋንታ ሸሪፎ ንመስርዕ ጸጋይ ሃንስ (ወዲ ሃንስ) ሒዙዋ ካብ ድሉሕ ሓሊፉ ናብ ዶርዓስ ሸነኽ ተንቀሳቐሰ። ከም ልምዲ፡ ንግሆንግሆ መጽሔትን ካልእ ፖለቲካዊ ጠቀስን ይንበብን ይመሃሩን ስለ ዝነበሩ፡ ንግሆኡ፡ ዋርድያ ኣብ ገረብ ደይቡ ከም ዝሕሉ ገይሮም ክመሃሩ ጀመሩ። ዋርድያ፡ ሰራዊት ጀብሃ ክመጽኡዎም ተዓዘበ’ሞ ንዳዊት ሓበሮ። ዳዊት፡ ኣብ መጀመርታ ከቢድ ካብ የማን ካልኣይ - በርሀ ኣስፍሃ ኣባል ሃንደሳ ኣባላት ብ.4-1 ነበር ተስፋንኪኤል (ወዲ ሸቃ) ፡ ዮሃንስ ኣብርሃ (ጆን) ምንቅስቓስን ሓደገኛን ኮይኑ ኣይተራእዮን። “ድሓን ኣበይ ከይበጽሑ’ሞ፡ ገለ እንተ ኢሎም ደማሲስናዮም ክንከይድ ኢና” ኢሉ፡ ነቲ ኣስተምህሮ ቀጸሎ። እታ መስርዕ መጽሔታ ኣንቢባ ወዲኣ ንቦታኣ (ናብ ድሉሕ) ክትምለስ ተበገሰት። ሰራዊት ጀብሃ፡ ነዛ መስርዕ ኣብ ዕጹው ሳንዱቕ ኣእትዮም ኣኽበቡዋ። እታ መስርዕ ብሬን ኣርቢጂን ዝዓጠቐት ምኩሓት ተጋደልቲ ነበሩዋ። ዓቕሚ ሰባ’ውን ክሳብ 14 ሰባት ኣቢሉ ይበጽሕ ነበረ። ግን፡ ሰራዊት ጀብሃ ብዝሒ ነይሩዎም። ነቲ መጥቃዕቲ ምስ ከፈቱዎ መስርዕ ኣብ ከበባ ኣትያ ክሳብ መወዳእታ ተታኾሰት። ግን፡ መውጽኢ መንገዲ ኣይረኸበትን። ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ.፡ እታ መስርዕ ክሳብ ጠያይታን ሰባን ዝጽንቀቕ እናተበራረዩ ደምሰሱዋ። መራሒ ጋንታ ሸሪፎ ንመስርዕ ጸጋይ ሃንስ ክረድእ ነታ ምስኡ ዝነበረት ካልኣይቲ መስርዕ ሒዙ ናብቲ ውግእ’ኳ ክጽጋዕ እንተ ፈተነ፡ ግን ምስ ብዝሒ ሰራዊት ተጻራሪ ወገን መእተዊ ሰኣነሉ። ቀሺ ሓድሽ ዝሓዛ መስርዕ ሃንደሳ፡ ካብ ክፍሊ ህዝቢ’ውን ብወዲ ሸኽ ትጥርነፍ መሳርዕ ክረድኡ ናብቲ ዓውደ ውግእ ክኣትዉ እንተፈተኑ፡ ኣንፈት ናይ’ቲ ውግእ ተሓዋዊሱ ጽንኩር ኮነ። ብጾቶም ንምድሓን ግድን ክኣትዉዎ ስለ ዝነበሮም ብዝመስሎም መጥቃዕቲ ከፈቱ። ወዲ ሸኽን ዓሲንባን ከኣ ተወግኡ። ወዲ ሸኽ ሽዑ ተሰውአ። እዘን ንደገፍ ዝተሰለፋ መሳርዕ፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ገዚፍ ሓይሊ ሰራዊት ጀብሃ ሃሪመን ከድምዓን ለውጢ ከምጽኣን ስለ ዘይከኣላ፡ ውጉኣተን ሒዘን ንድሕሪት ተመልሳ። ኣብ መወዳእታ፡ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ዝግፈፍ ዕጥቂ ናይታ ዝተደምሰት መስርዕ ወሲዱ ናብ መበገሲ መዓስከሩ ተመልሰ። ድሕሪኡ እተን መሳርዕ ናይ ህዝባዊ ግንባር ስዉኣተን ከልዕላ ናብ ቦታ ፍጻመ ከዳ። እዚ ውግእ’ዚ ኣብ መንጎ ድሉሕን ዶርዓስን ኮይኑ ሬሳታት ናይታ መስርዕ ኣብ ሓንቲ ስንጭሮ ተጸፍጺፉ ክፉእ ትርኢት ኮነ። መሪሕን ወዲ ምኪኤልን ምስ ሓደ ሳልሳዮም ማንጁስ ካብ መንጎ’ታ ዝተደምሰት መስርዕ ዓይኒ የብለይ ስኒ ፈንጢሶም ወጽኡ። ሓደ ማንጁስ ከኣ ብደም ተሓጺቡ ኣብ መንጎ ስዉኣት", "char_count": 2047, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01937", "text": "ኣጽቂጡ ብህይወት ጸኒሑ። ሰለሙን (ቀንጠብ) ዝተባህለ’ውን መጋባይ ኮይኑ ዝጸንሐ ራብዓዮም ብህይወት ተሪፎም’ምበር መስርዕ ኩላ’ያ ጠፊኣ። ድሕሪ’ዚ ካብ ፎሮ ተወሰኸቲ ጋንታት ተደረባ። ካብ ሓይሊ ተኪኤ ገረዝጊሄር (እንዳ ቀጣን፡) ካብ እንዳ 4 እየን። ካብ እንዳ 4 መሳርዕ ሸሪፎን ካልእን ጋንታ ትኸውን ኣብ ድሉሕ ኮፍ በለት። 2-መሳርዕ ቀጣን ድማ ኣብ መንካዕሊለ ሓዛ፣ 1-መስርዕ ቀጣን ኣብ ኢንገል።", "char_count": 254, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01938", "text": "ብተወሳኺ፡ 1-መስርዕ ቍጠባን ክፍሊ ህዝቢ ምስ ናይ ሃንደሳን ኣብኡ ነበራ። ኣብ ኢንገል ክልተ ቦታ ስለ ዝኾነ፡ እተን መሳርዕ ኣብ ክልተ ቦታት ተኸፋፊለን ቦታ ሓዛ። ኣብ", "char_count": 107, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01939", "text": "ቤት ጽሕፈት ኢሳያስን (ማእከል ዓድን) ኣብ ከባቢ ዒላ ዘለዎን። ኣብ ድሮ 6 ሰነ 1980 “ሰላም ይበሃል ኣሎ፣ ስምረት ይበሃል ኣሎ” ተባሂሉ፡ ብዓል ኢሳያስ፡ ዑስማን ሬዶ፡ ስዉእ መሓመድ ኣሕመድ ካብ ክፍሊ ህዝቢ፡ ሰለስቲኦም ኮሚተ ዕርቂ ብምዃን ንዘተ ተዳልዮም ነይሮም። እዚኦም፡ ነቲ ብዛዕባ ዕርቂ ትሕዝቶ ዝነበሮ ጽሑፍ፡ ንተጋዳላይ ከንብቡሉ ኣምስዩ። ግን፡ በቶም ዝሰምዑ ዝነበሩ ተጋደልቲ ዝእመን ዘተስፉ ዜናን ኣይነበረን። ኣብ ግዜ ኣስተምህሮ ኣግሂዶም ነቲ ዝበሃል ዝነበረ ተበግሶታት ክኣምኑዎ ከም ዘይግባእ ርእይቶኦም ዝገለጹ ነበሩዎም። ሓደ ካብቶም ኣትሪሮም ዝተቓወሙ ተጋደልቲ፡ ገዲም ተጋዳላይ ዓልዮ ከም ዝነበረ እዮም ብጾቱ ዝገልጹዎ። ዓልዮ፡ ምስ ጀብሃን ሻዕብያን - ኣብ ክልተኡ ውድባት - ዝተጋደለ፡ ንባህርያት ውድባት ዝፈልጥ ኣባል ክፍሊ ህዝቢ ስንኩል ተጋዳላይ እዩ። “ጀብሃ ከተታልለኩም’ምበር ናብ ዕርቂ ሰላም ቅርብቲ ስለ ዘላ ኣይኮነን፣ መንእሰያት ደቅና ክትልክም’ምበር ኣይንእመና!” ኢሉ ጸቒጡ ተቓውሞኡ ኣስሚዑ። ድሕሪ’ቲ ኣስተምህሮ ሽዑ ንዝተቐመጠ ብረት M14 ኣውጺኡ ብምዕጣቕ ምስ ኣባላት ሃንደሳ ኣብ ድፋዕ ወጺኡ ሓለዋ ሓደረ። ካልእ’ውን፡ መሓመድ እድሪስ ዝተባህለ ካብቶም ክፍልታት ውድብ ዜና፡ ኣብቲ ዝበሃል ዝነበረ ጕዳይ ዕርቂ ስክፍታኡ ገለጸ፣ “እዚ ዝእመን ኣይኮነን፣ ንዓና ንምትላል’ያ ጀብሃ ሰላም ትብል ዘላ፡” ኢሉ ተቓዊሙ። ክልተኦም ተጋደልቲ ኣትሪሮም ተቓዊሞም። መሓመድ እድሪስ ምስቶም ኣርባዕተ ካብ ክፍሊ ህዝብን ሃንደሳን ተዋጺኦም ከባቢ ክከታተሉ ዝሓደሩ ብምዃን ሓለዋ ወጺኡ ሓደረ። ብመሰረት ኣብ ወርሒ ግንቦት 1980 ኣሃዱታት ብርጌድ 61 ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ዘርኣያኦ ፍሉይ ምንቅስቓስ፡ እቲ ዅነታት ኣንፈት ሰላም ኣይነበሮን። እቲ ሰራዊት፡ በቲ ኣብ መንጎ ድሉሕን ዶርዓስን ዝፈጸሞ መጥቃዕቲ ዝኣኸሎ ኣይመስልን። ድሕሪ ፍጻመ ከባቢ ድሉሕ፡ ቦጦሎኒ 107 ብርጌድ 61 ናይ መሓመድ እብራሂም ካብ ከባቢ ጸሮና ተላዒላ ናብ ሰሜን ደንከል ወረደት። ኩመይለ ይዅን ብሓፈሻ ሰሜን ደንከል ብርጌድ 64 ናይቲ ውድብ ዝንቀሳቐሶን ኣብ ቍጽሩ ዝነበረን ከባቢ እዩ። ቦጦሎኒ 107 ከኣ ናብቲ ከባቢ ብምድራብ ኣብ ኩመይለ ንሓጺር ግዜ ኣዕረፈት። ጸኒሓ፡ ሓንቲ ጋንታ ኣብኡ ገዲፋ ንኢራፋለ ገጻ ተንቀሳቐሰት። ኣብ ኢራፋለ ምስ በጽሐት ሓንቲ ሓይልን ሓንቲ ጋንታን ካብታ ቦጦሎኒ ኣብ ጀላቡ ተሰቒለን ንኢንገል ኣንሳፈፋ። ሓንቲ ሓይልን ሓንቲ ጋንታን ከኣ ብእግሪ ኣብ ቦርደሊ ከጥቅዓ ናብኡ ተጓዒዘን። ነዘን ዓድታት’ዚአን ህዝባዊ ግንባር’ያ ክትቆጻጸሮ ጸኒሓ። እተን ብዕብሪ ኢንገል ዝተጸግዓ ሓይልታት ተጋድሎ ሓርነት፡ ናብ 6 ሰነ 1980 ኣብ ዘውግሐ ሰዓት 4፡0 ኣብ ልዕሊ’ቲ ውሑድ ዓቕሚ ኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር መጥቃዕቲ ብምኽፋት ንኢንገል ተቖጻጸራኣ። እዚ ግን ድሕሪ ናይ ምሉእ መዓልቲ ውግእ’የን ናብታ ዓዲ ዝኣተዋ። እተን ካብ ኢራፋለ ንቦርደሊ ዝገስገሳ ሓንቲ ሓይልን ጋንታን ተ.ሓ.ኤ እውን ንቦርደሊ ኣጥቂዐን ተቖጻጸራ። ኣብ መንካዕሊለ’ውን ብተመሳሊ መጥቃዕቲ ነዘን ዓድታት ኣብ ትሕቲ ቍጽራ ኣእተወት። ተሓኤ፡ ነዘን ዝተጠቕሳ ዓድታት ክትቆጻጸር እንከላ ምሉእ መዓልቲ ናይ ምትህልላኽ ውግእ ስለ ዝወዓለ ካብ ክልቲኡ ወገናት ብዙሕ ተጋዳላይ ተሰውአ። ብፍላይ ኣብ ኢንገል፡ ዛራ ደም ፈሰ። እቶም “ንጀብሃ ኣይንእመና” ዝብሉ ዝነበሩ ብዓል ዓልዮ‘ውን ኣብቲ ውግእ ተሰዊኦም እዮም። ካብ ኣባላት ሃንደሳ ብዓል ፍስሃየ እስቲፋኖስ፡ ስብሃቱ ፍስሃጽዮን፡ ብርሃነ ምስግና ገለ ካብቶም ኣብ ኢንገል ዝተሰውኡ እዮም። ኣብ ፎሮ ድማ ዳኒኤል ወልደማርያም፡ ተስፋይ ኣብርሃ ዝርከቡዎም ተሰዊኦም። ግን፡ ኣብ ፎሮ ንሰራዊት ተ.ሓ.ኤ ኣይሰለጦን። ብኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር ተጸፊዖም ንድሕሪት ተመልሱ። ኣብ ደንከል፡ ናይ ሕድሕድ ወተሃደራዊ ረጽሚ ኣብ ዝተወላዓሉ ግዜ፡ ኣብ ማእከላይ ወተሃደራዊ ጽፍሒ ካብ ዝነበሩ ኣባላት ተ.ሓ.ኤ. ነበር ነዚ ታሪኽ ክዝክሩ ከለዉ፡ “ምስ ህዝባዊ ግንባር ብሓንሳብ ንሰላም ክትሰርሕ ኣብ ደንከል ዝቖመት ሓንቲ ቍጠባዊት ኮሚተ ነበረት’ሞ፡ ግን፡ እታ ኣሃዱ ዝተዋህባ ዕማም ገዲፋ ብኣንጻሩ ነቶም ናይ ህዝባዊ ግንባር ኣባላት ሃሪማቶም። እቲ ኣብቲ ዞባ ሓላፊ ቁጠባዊት ኮሚተ ዝነበረ ወደልናዝር፡ ‘ህዝባዊ ግንባር ይሃርሙና ኣለዉ፡’ ኢሉ ብዕለት 7/6/1980 ኣብ ፎርቶ ሳዋ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ዓብደላ እድሪስ ንዝተዓደመ ሰሚናር ይመርሕ ንዝነበረ ሓደ ኣባል ላዕለዋ መሪሕነት ሓበረ። እቲ ኣባል ላዕለዋይ መሪሕነት ከኣ፡ ከምዚ ዝበለ መልእኽቲ ካብ ደንከል ምስ በጽሖ ቀጥታ ናብ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ (ናይ ህዝባዊ ግንባር) ብቴለግራም ‘ኣብ ደንከል ትሃርሙና ኣለኹም’ በሎ። ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብወገኑ፡ ‘ሓሶት!’ ኢሉ ቀጥታ ሓጻር መልሲ ሃበ፡” ይብሉ’ሞ፡ ብምቕጻል፡ “እቶም ኣብቲ ሰሚናር ክንሳተፍ ዝመጻእና ሓለፍትን ካድራትን ከኣ ሽዑ ኢና ውግእ ሕድሕድ ብደንከል ተወሊዑ ከም ዘሎ ዝፈለጥና። ቅድሚኡ ብትሒም ትሒም እምበር፡ ዝበዝሕ ሰብ ብወግዒ ክፈልጥ ኣይጸንሐን። እቲ ጉዳይ ከኣ ኣብቲ ሰሚናር ተወሳኺ ሓድሽ ኣጀንዳ ኮይኑ ኣዛራቢ ኮነ …” ይብሉ። እዚ ዛንታ’ዚ ከም ዘመልክቶ፡ ምውላዕ ውግእ ሕድሕድ ዝተወሰኑ ዋናታት ዝነበሩዎ’ምበር፡ ሓፋሽ ተጋዳላይስ ናይ’ቲ ውድብ ዕረ እናጠዓሞ ከም ዝተጸንበሮ’ዩ ዘመልክተልና። እቶም ኣብ ኢንገል ኮይኖም ክከላኸሉ ዝወዓሉ፡ መስዋእቲ ምስ በዝሖም ኣብ ሓደ ንምጥርናፍ እቶም ብሸነኽ ዓዲ ዝነበሩ ናብቶም ኣብ ከባቢ ዒላ ዝነበሩ ኣባላት ሓይሊ ቀጣን ተጠርነፉ። መራሒ ጋንታ ቀጣን ኣርቢጂ ዝተባህለ’ዩ ነይሩ። እዚኦም’ውን ካብ መራሒ ጋንታ ኣርቢጂ ጀሚርካ ኣብቲ ዝተወላዓሎም መጥቃዕቲ ጠፊኦም’ዮም። መስዋእቲ በዚሑ። ኣሃዱታት ኢንገል፡ ኣብታ ዒላ ምስ ተጠርነፉ’ውን ጠያይት ወድኡ። 12 ጥዑያት 12 ውጉኣት ተረፉ። ሓለፍቶም ብመስዋእትን መውጋእትን ምስ ተዳኸሙ፡ እቶም ተራ ተጋደልቲ ባዕላቶም ዝመስሎም ስጉምቲ ወሰዱ። ነቶም ተሳልዮም ክጐዓዙ ዝኽእሉ ሓደ ውጉእ ብምስናይ፡ እናተደጋገፉ ናብ ሓንቲ ዕብሪ ዘላታ ኣብ ወሰን ባሕሪ ትርከብ ንእሽቶይ ዓዲ በጽሑ። ኣብታ ዕብሪ ምስ በጽሑ’ውን ብሰንኪ ምጋሽ ማይ ባሕሪ - ማይ ባሕሪ ጎዲሉ - ብምጽንሑ፡ እታ ዕብሪ ኣብ መሬት ኮፍ ኢላ ጸንሐት። ባሕሪ ክሳብ ዝመልእ ክጽበዩ ኸኣ ነዊሕ ሰዓታት ሓለፈ። እቲ ሰራዊት ዕድል ዝገበሮ ግን ሰራዊት ጀብሃ ደድሕሪኦም ኣይሰዓበን። እምበር፡ ዝርካቦም ጠያይት’ውን ወዲኦም ስለ ዝነበሩ ብኢዶም ክተሓዙ ይኽእሉ ነይሮም። ድሕሪ ነዊሕ ትጽቢት ባሕሪ መሊኡ እታ ዕብሪ’ውን ጸንበለል ክትብል ጀመረት። ኣብኣ ተሰቒሎም ናብ ውሽጢ ባሕሪ ርሕቕ ኢሎም ሓደሩ። ካብታ ዕብሪ ወሪዶም ኣብ ወሰናስን ባሕሪ እንታይ ምዕባለ ከም ዘሎ", "char_count": 3698, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01940", "text": "ክፈልጡ ዕድላት ኣይነበሮምን። ዓቕሚ ሰቦም ተዳኺሙ፡ ተኳሲ ወዲኦም፡ መራኸቢ ራድዮ’ውን ኣብቲ ውግእ ስለ ዝጠፍአ፡ ህሉው ምዕባለን ኵነታትን ንምፍላጥ ዘኽእል ዕድል ኣይነበሮምን። ኣብ ልዕሊ ዕብሪ ተሳፊሮም ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ብምዃን፡ ነተን ኣብ ከባቢ ድሉሕ ዝነበራ (ጋንታ ብዓል ሸሪፎ) እንተ ሰዓባኦም ብዓቕሊ ተጸበዩ። ወላ’ኳ መንካዕሊለ ካብ ኢንገል ናይ ክልተ ሰለስተ ሰዓታት ርሕቀት እንተ ሃለዎ፡ ብኡ ወገን’ውን ዝመጽእ ወገን እንተ ተረኽበ ኣብቲ ባሕሪ ኮይኖም ተጸበዩ። ናይ ክልተ ወይ ሰለስተ ሰዓታት ተጓዒዝካ ቀጥታ ናብ ዙላ ኣፍታ ምስጋር ዕድል’ኳ እንተ ነበሮም፡ ግን ነቶም ብድሕሪት ዘለዉ ብጾት ክጽበዩ ነይሩዎም። እንተ ኸፍአ እታ ዕብሪ ውጉኣት ክትማላእ። ምስ’ቶም ድሕሪት ዝተረፉ ብጾቶም ተወዳዲብካ ዝግበር ካልእ ስጉምቲ ንምውሳድ ዕድላት እንተሃልዩ’ውን ምስኣቶም ንምኽኻር ዕላማ ገይሮም ክጽበዩ መሬት ክሳብ ዝወግሕ ኣብ ባሕሪ ተጸበዩ። ብድሕሪት ዝስዕብ ተጋዳላይ ምስ ሰኣኑ ግን ቀቢጾም ናብ ዙላ (ደጀን) ሰገሩ። ኣብ ዙላ፡ ብዓል ኣቦይ ተስፋይ በየነ (መራሒ ሓይሊ 1፡) ናይ ሃንደሳ ድማ መራሒ መስርዕ ቀሺ ሓድሽን ተቐበሉዎም። እዞም ሓለፍቲ፡ ኣብ ኢንገል ዘጋጠመ ኩነታት ምስ ተሓበሮም፡ ድሃይ ብጾቶም ክፈልጡ በታ ዕብሪ ናብ ድሉሕ ተመልሱ። ግን፡ ብዓል ኣቦይ ተስፋይ ዝገበሩዎ ብጾቶም ናይ ምርዳእ ፈተነ ኣይተዓወቱን ኣይረኸቡዎምን። ኣብ መንካዕሊለ ዓሪዶም ኣንጻር መጥቃዕቲ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ዝመከቱ፡ ዳርጋ ብምሉኦም ድሓን ወጺኦም፣ ግን፡ ሓደ ኦፕሬተርን ሓደ ካብ ኣባላት ክፍሊ ህዝብን ተሰዊኦሞም። እታ ራድዮ ርክብ’ውን ቦምባ ኣርፒጂ ስለ ዝሃረማ ኣብኡ ዓንያ። ኣብ ኢንገል ዝነበሩ መስርዕ ሃንደሳ፡ ክፍሊ ህዝቢ፡ ቁጠባን ቀጣን ግን ዝያዳ ተሃስዮም። ብምሉኡ ንብረትን ሓንቲ ድልድልቲ ዕብሪን ብጀብሃ ተወሲዱ።", "char_count": 1025, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01941", "text": "ይቕጽል ይቕጽል ኵነታት 2-ውድባት ኤርትራ ኣብ ድሮ 6ይ ወራር፦ ኣብ ዓንቀጽ 3ይ ክፋል ናይዚ ኣርእስቲ’ዚ፡ ብዛዕባ ኣብ ደቡብ (ጎደይቲ)", "char_count": 87, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01943", "text": "ተግባራት ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ.ከም ዝተገልጸ፣ ከም ሳዕቤኑ ድማ ኣብ ማይዓይኒ (ዓዲ ባሪን) ናይ ሕድሕድ ወተሃደራዊ ረጽሚ ከም ዘጋጠመ፣ ንሱ ጥራይ ከይኣክል ኣብ ምብራቕ (ፎሮን ከባቢ ኢንገልን) ኣብ ልዕሊ ዝነጥፉ ዝነበሩ ክፍሊ ህዝብን ሓፋሽ ውድባትን ናይ ህዝባዊ ግንባር ምትንዃላት ጀብሃ ስለ ዝበዝሐ፡ ካብ ሃንደሳ ውድብ ሓይልታት ብርጌድ 4 ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ናብ ምብራቕ ከም ዝተንቀሳቐሳ ተሪኽና", "char_count": 254, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01944", "text": "ነይርና። መቐጸልታ ናቱ እንሆ፦ 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞ/ ማእከል ከተማ ጎደና 194 ቁ. ገዛ 12 ቁ/ምስክር ወረቐት 12656 መወከሲ ቁጽሪ 126534 ፕሎት 42 ፓርሰል A ስፍሓት መሬት 389.78 ት/ሜ 4 ክፍልታት 8 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዝተደኮኖ፡ ብስም ደገዝማች ተስፋሚካኤል ወርቀን ነፍ/ሄር ሓረጉ ገብረሂወትን ዝተመዝገበ፡ ወ/ሮ ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ምስ 1 ኣሕዋተይ ዝተመዝገበ ብጽሒት ናይ ነፍ/ሄሪት ሓረጉ ገብረሂወት ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መኣገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሑዙ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ሰነዳት ጉዳይ ክንውድእ ምዃንና ንሕብር።", "char_count": 538, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01945", "text": "የማነ ተስፋሚካኤል ወርቀ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ማእከል ኣስመራ ከሳሲት ኑርዓይኒ ኢብራሂም መሓመድኑር፡ ተኸሳሲ ሰሚር ኣደም ባልቃ፡ ብዓልቲ ቤትካ ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 197, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01947", "text": "ሃይለ ገብረመድህን ወልደስላሴ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣኑር ሑሴን ኣልሐሰን፡ ናይ ፈጽሚ ምልክታ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 158, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01949", "text": "ተኸሰስቲ ነፍ/ሄር ገብረሚካኤል መራብህቱ ገብረመድህን 1. ንግስቲ ገብረሚካኤል 2. ነፍ/ የውሃንስ ገብረሚካኤል መብራህቱ 2.2 ሰምሃር ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.3 ሜሮን ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.4 ሳሙኤል ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2.5 ዳኒኤል ዮውሃንስ ገብረሚካኤል 2. ሳምራዊት የውሃንስ ገብረሚካኤል 3. እሰያስ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 4. ሙሴ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 5. ቶማስ ገብረሚካኤል መርብራህቱ 6. ሳባ ገብረሚካኤል መብራህቱ 7. ለተንስኤ ገብረሚካኤል መብራህቱ ተኸሰስቲ ካብ ቁ/1 ክሳብ 7 ንዓኹም ዝምልከት ናይ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ይካየድ ስለዘሎ፡ ናይ ምቅሊት ውርሻ ዝምልከት ጉዳይ ስለ ዘለኩም፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ተኸሰስቲ ወ/ነፍ ገብረሂወት መብራህቱ ወ/ነፍ ትብለጽ ወልደገርግስ፡ 1. ወ/ ነፍ ከሰተብርሃን ገብረሂወት 1.1 ኣሉላ ከሰተብርሃን 1.2 ኤርትራ ከሰተብርሃን፡ 2. / ነፍ የማነብርሃን ገብረሂወት፡ 2.1 ሰለማዊት የማነብርሃን ገብረሂወት 2.2 ኣውገት", "char_count": 619, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01950", "text": "የማንብርሃን ገብረሂወት፣ ብመንገዲ ከሰስቲ ወ/ነፍ ገብረሂወት መብራህቱ ወ/ነፍ ትብለጽ ወልደገርግስ፡ ወኪል ወ/ረ ኣስካለማርያም ገበሂወት 3. ወ/ረ ኣስካለማርያም ገብረሂወት ናይ ምቅሊት ውርሲ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣቶ ኪዳነ ክፍለማርያም ይመስገን፡ ኣደይ መዓሾ ኣስመሮም ጭሮም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ኪዳነ ክፍለማርያም ይመስገን፡ ሓፍተይ", "char_count": 395, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01951", "text": "ለምለም ክፍለማርያም ይመስገን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ።", "char_count": 114, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01954", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ሰለማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ ኣብርሃም ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሓደ ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሃብተስላሴ ላልሽ ተወልደ፡ ኣደይ ኣምለሰት ተኽለማርያም ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሳሙኤል ባይሩ ፍስሃየ፡ ኣደይ ግደይ በርሀ ገብረትንሳኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኤልሳ እስቲፋኖስ፡ ሓፍተይ ሮዚና እስቲፋኖስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይን 3 ተካእቲ ደዊ ሓወይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 531, "topic": "diaspora", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01955", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ወ/ሮ ፍረወይኒ ተፈሪ ገብረትንሳኤ፡ ኣደይ ኣረጋሽ ገብረሂወት ሃብቱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ 2 ተካእቲ ደቂ ስዉእ ሓወይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ እዝግሃርያ ዘሚካኤል ዑቕባዝጊ፡ ብዓል ቤተይ ኣስራት ተስፋማርያም ነማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ተኽለሰንበት ስዩም ቴድሮስ፡ ወለድና ስዩም ቴድሮስ ሰረቐን ዑቕባምርያም ማናን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 411, "topic": "diaspora", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01956", "text": "እምባ ደርሆ ኣበሳሪ ሙሉብርሃን ዑቕባስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ዮሴፍ ሙሉብርሃን ዑቕባስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጸጋይ ኣብርሃም፡ ኣቦይ ኣብርሃም ሃይሉ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 189, "topic": "diaspora", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01957", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ክርስትያን ሄብሮን ሃብቶም ከሰተ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሞን ሃብቶም ከሰተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሊካ ማሕመድዓሊ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ መሊካ መሓመድዓሊ ፋግር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳራ ቴድሮስ ተክላይ ምባል ተሪፉ፡ ሳሮን ቴድሮስ ተክላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 በረከት ኢሳይያስ መዓሾ፡ ኣቦይ ኢሳይያስ መዓሾ ሓለፋ ስለዝዓረፈ፡ ከምኡ ድማ ኣደይ ትበርህ ሃብተ መድህን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽሊት መሓሪ ርእሶም፡ ብዓልቲ ቤተይ ዮርሳሌም ኣቶብርሃን ተኸስተ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 557, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01958", "text": "ለተሚካኤል ኣስካለ ዑቕባስላሰ፡ ወለድና ኣስካለ ዑቕባስላሴ ወልደገርግሽን ነገሰት ወልደማርያም ገብረጻድቕን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 148, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01959", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ከሳሲት ወ/ሮ ክብረት ሃብተማርያም ካሳ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሳልሕ ዑስማን እድሪስ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ገዛ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወ/ሮ ኣበባ ሓጎስ ብርሃነ፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ነ/ሄር ኣድሓኖም ምስጉን ነ/ሪት ወ/ሮ ሓጉሽ ሓድጉን 1. መብራህቶም ኣድሓኖም +4 ተካኢ ወዲ ወረ/ነሄር ሃይለ ኣድሓኖም 1. ዓወት ሃይለ ኣድሓኖም፣ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ትእዛዝ ፋይል ቀሪቡ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 331, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01960", "text": "መንደፈራ ኣቶ ሙሴ ገብረመድህን፡ ኣደይ ግደይ ገብረእግዚኣብሄር ስእሉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ኣስመሮም ወልዳይ ሃይለስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ኣስመሮም ወልዳይ ሃብተስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሂወት ገብረመድህን ኣቶ ነጋሲ ወልደስላሴን፡ ስም ናይ ት/ዕድመ ወድና ሃብተሚካኤል ነጋሲ ወልደስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ሚልክያስ ነጋሲ ወልደስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመሉ ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፌሩዝ ምባል ተሪፉ፡ ኣርሴማ ኤፍሬም ጊላስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/01/26 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ኣቶ የዕብዮ ወልዳይ ዑ/ሚካኤል፡ ኣቦሓጎና ነፍ/ሄር ዑቕባሚካኤል ተስፋጽዮን ዓሊ በኺት ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ምስ 05 ሓወቦታትናን ወረስቲ ምዃንና ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ራህዋ ሃ/ማርያም ተስፉ፡ ብመንገዲ ሕጋዊ ወኪላ፡ ብዓል ቤተይ ወልደትንሳኤ ተስፉ ዑቕባጋብር ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ምልክታ ጨረታ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ኣብ (TI) ንዝርከብ ቤት ሻሂ ካብ 01/12/25 ክሳብ 31/12/2027 ንክልተ ዓመት ከካርዮ ስለዝደለየ፡ ተወዳደርቲ ንጨረታ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ቅጥዕታት 1. ተጫረትቲ ናይ ቤት ሻሂ ሊቸንሳ ዘለዎምን ሃገራዊ ግቡኦም ዘማልኡን ክኾኑ ኣለዎም፡ መረጋገጺ የቕርቡ። 2. ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ንግዲ ፍቓድ የቕርቡ። 3. ናይ ዓመተ 2024 ግብሪ ዝኽፈሉ፡ 4. ንኣገልግሎት ዝውዕል መሳለጥያታትን ንብረትን ባዕሎም የቕርቡ። 5. መንነት ወረቐትን ነባርነትን ፎቶ ኮፒ የቕርቡ። ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ልክዕ ሰዓት 10፡0 ቅ/ቀ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ዝርከብ ጨ/ቤ/ጽ/ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ብወግዒ ጨረታ ይኽፈት። 7. መኽበሪ ጨረታ (10,0) ናቕፋ ብCPO የትሕዙ። 8. ተጫረትቲ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ሰነድ ጨረታ ክወስዱ ይኽእሉ። 9. ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርስቲ ጨ/ቤ/ጽ/ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ብምጻእ ወይ ድማ ብቁ/ተሌፎን 0837138/073109 ብምድዋል ክትውከሱ ትኽእሉ። ሓበሬታ ንዝደሊ፡ ፎርም ናይ ጨረታ ኣብ ቁ.308 ወይ ድማ ኣብ ቁ.309 ጨ/ቤ/ጽ/ ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ብምጻእ ክትወስዱ ትኽእሉ። 10. ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ዓዲ-ቐይሕ ዝሓሸ ኣማራጺ ምስ ዝረክብ፡ ጨረታ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ኮለጅ ቢዝነስን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን (ኣስመራ) ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25", "char_count": 1624, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01962", "text": "ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ተሰነይ ወ/ሮ ትምኒት ሃብተ ጊልያዝጊ፡ ተጸዋዒ ኣቶ መድሃኔ ስምና ዓንዲት፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወ/ሮ ዮርድኖስ ገብረስላሴ፡ ኣደይ ለተብርሃን ሽሻይ ስብሃትልኣብ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና", "char_count": 216, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01963", "text": "ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/12/25 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞ/ ማእከል ከተማ ጎደና 194 ቁ. ገዛ 12 ቁ/ምስክር ወረቐት 12656 መወከሲ ቁጽሪ 126534 ፕሎት 42 ፓርሰል A ስፍሓት መሬት 389.78 ት/ሜ 4 ክፍልታት 8 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዝተደኮኖ፡ ብስም ደገዝማች ተስፋሚካኤል ወርቀን ነፍ/ሄር ሓረጉ ገብረሂወትን ዝተመዝገበ፡ ወ/ሮ ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ምስ 1 ኣሕዋተይ ዝተመዝገበ ብጽሒት ናይ ነፍ/ሄሪት ሓረጉ ገብረሂወት ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መኣገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሑዙ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ሰነዳት ጉዳይ ክንውድእ ምዃንና ንሕብር።", "char_count": 548, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01982", "text": "ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/12/25 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ብመጽሓፍ “ዖናን በስክዲራን” ተደቢስና፡ ሓዘንና’ውን ዓጺና!", "char_count": 87, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01983", "text": "(2ይን መወዳእታን ክፋል) ኢብራሂም ሓጅ ሜልቦርን ኣውስትራልያ ገለ ካብ ዘሕዝን ዛንታት ገለ ካብ ዘሕዝን ዛንታት “ሞት ቅባጸት - ደሃይ ምጥፋእ", "char_count": 91, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01984", "text": "ግን ሰንፈላል” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ መጽሓፍ ዖናን በሲክዲራን ካብ ዝስፈረቶ ክጠቅስ፥ “ሰኑይ 30 ሕዳር፡ 1970 መዓልቲ ፍርዲ በስክዲራ ኣኺሉ፡ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ካብ ሩባ ዓንሰባ ናብታ ዓዲ ገጾም ገስገሱ። ኣደይ ኣመተ ኢሻቕ፡ ሰለስተ ዓመት ዝገብር ተኽላይ ወደን ኣብ ዝባነን፡ ናይ ኣዋርሕ ጥንሲ ድማ", "char_count": 196, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01986", "text": "ናብታ ንመቕተሊት ዝተመርጸት መስጊድ ኣተዋ”. ይብል እሞ፡ “ካብ መስግድ ብህይወት ምስ ወጸት ድማ “.ብደምን ፈርስን ተሓጺባ ሬሳታት እናረገጸት ንፈርሔን፡ ካብኡ ንከረን፡ ካብኡ እናሰጎመት እንዳ ኣቦሓጎኣ ዖና በጽሐት.ካብ ሞት ንስክላ ወጺኣ ናብ ሞት (ዖና) ዝተደቕደቐት ኣደይ ኣመተ ዳግማይ ንዕድላ ረገመት. ግን ዕድለኛ ኮይና .ሓዊ ትተፍእ ካብ ዝነበረት ዖና ብሰላም ወጸት. ኣደይ ኣመተ ስነ ኣእምሮኣዊ ሃስያ ስለ ዝበጽሓ ምስ ህጻን ወዳ ተኽላይ ናብ መዕበያ ዘኽታማት ላልምባ ከም እትኣቱ ተገብረ። ሕርሳ ኣኺሉ ወዲ ወሊዳ ሓድጉ ሰመየቶ።", "char_count": 340, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01987", "text": "ሓድጉ ብመገዲ ሚስተር ሁዩ ናብ ዘርዓምዎ ጸለምቲ ኣመሪካውያን ንቃኘው ኣስመራ ተወሲዱ፡ ጸኒሑ ድማ እቶም ኣርዓምቱ ሒዞሞ ንኣመሪካ ምስ ከዱ ድሕሪኡ ዝረኣዮ ቤተሰብ የለን። ተኽላይ ንመጨረሽታ", "char_count": 119, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01988", "text": "ግዜ ሓዉ ንዘረኣየላ ህሞት ብትካዘ ይዝክር፥ “ብንእሽቶይ ከለኹ ቤንቲሺተ ሓሚመ ኣብ ቃኘው መጥባሕቲ ገይረ ነይረ። ሽዑ ንሓወይ ዘርዓሙ ጸለምቲ", "char_count": 89, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01989", "text": "ኣመሪካውያን ክርእዩኒ መጺኦም፡ ምስ ሓድጉ ተራኣኢና።” ድሕሪ’ዚ ተኽላይ ንኽጋደል ብ1979 ንሜዳ ወጺኡ ብ191 ነጻነት ኤርትራ ምስ ኮነ፡ ናብ ዓዱ ምስ ተመልሰ ዝሓደሮ ዘሕዝን ስምዒት፡ ከምዚ ዝስዕብ ይገልጾ፡ “.ተኽላይ ካብ መስዋእቲ ተሪፉ ናጽነት ምርኣዩ፡ ልዕሊ’ቲ ንእኡ ዳግማይ ከም እተወልደ ዝፈጠረሉ ባህታ፡ ብጅግንነት ወዱ ዝኾርዕ ኣቦ ንኣምላኽ ሞሳ ትመልስ ወላዲት ብዘይምህላዋ ምሉእነት ሰኣነሉ።", "char_count": 255, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01991", "text": "ተኽላይ ‘ኣነ ካብ ዝተርፍ ኣደታቶም ብሃንቀውታ ዝጽበይኦም ስዉኣት ሓደ ተሪፉ እንተዝኸውን’ ክሳብ ምባል በጺሑ ነይሩ። ተኽላይ ነቶም ካብ ዝኽሩ ዝሃሰሱ ኣቦኡን ኣደኡን ኣይኮኑን ተጸብዩ። ንእንኮ ወድንኡ ብዘይምርካቡ ግን ሓዘኑ ዓቐን ኣይነበሮን። ኣብ መጽሓፍ ዖናን በስክዲራን፡ ኣብ ትሕቲ “እንዳ ሲዲን ህልቂት ዖናን” ዝብል ኣርእስቲ፡ ዛንታ እንዳ ሲዲ ብሰፊሕን ብዘደንቕን ኣገባብ ቀሪቡ ኣሎ። ገለ ካብኡ ከምዚ ይብል፥ “.ጉዳይ ኣብ ዖና ዝወደቑ ሬሳታት ግን ተንጠልጢሉ ነበረ። ኣብ መጨረሽታ ብሲዲ ዓብዱላሂ ሲዲ ጃዕፈር ዝምርሑ ዓበይቲ ዓዲ፡ ናብ ኣዛዚ 31 ሻለቃ፡ ሌተና ኰሎኔል ወላና ጅዳ ብምኻድ.ሬሳ ወጻእተኛ ክቕበር (ኣብ ዖና ዝተቐትለ ኢጣልያዊ ኣልፈንሶ ሎኮማረ ጆቫኒ ሬሳ ኣብ መዓልቲ ህልቂት ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ ተላዒሉ ነይሩ) ናይ ደቂ ሃገር ኣራዊት ክበልዖ” ይብሉዎ እሞ፡ ሽዑ ወላና ነቶም ብዘይገበሩዎ ዝተቐትሉ ንጹሃት ክቕበሩ ከም ዝፈቐደ ይገልጽ። ቀጺሉ፡ ነቲ ዝነኣድ ታሪኸ ሲዲ ዓብዱላሂ ብኸምዚ ይገልጾ፡ “.ሲዲ ዓብዱላሂ ነቲ ክዕቆብ ዝመጸ ህዝቢ ምዕንጋሉ ፍሉይ ተርእዮ ኣይቆጸሮን። ግቡእ ስለ ዝነበረ ከኣ ስለ እቲ ዝተገፍዐ ህዝቢ ክጣበቕ’ውን ሓላፍነት ሲዲ ነበረ። ኣብቲ ኣጋጣሚ", "char_count": 693, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01992", "text": "ሲዲ ዓብዱላሂ ንሰላምታ ኢዱ ዝዘርጋሓሎም ኰሎኔል “ኢድካ ብደም ንጹሃት ረኺሱ እዩ። ንሕና ኣስከሬን ህዝብና ክንቀብር ጥራይ ክፍቀደልና ኢና መጺእናካ” ብምባል ብሕርቃን ከም ዝተዛረቡዎ ይዕለል።", "char_count": 121, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01993", "text": "ሲዲ ዓብዱላሂ በዚ ውዕለት’ዚ ንመዋእል ብኽብሪ እናተዘከሩ ይነብሩ ኣለዉ። ንሶም ቅድሚን ድሕሪን ህልቂት ዖና ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዓቢ ኣበርክቶን ደገፍን ዝገበሩ ሓርበኛ ነበሩ እናበለ የዘንቱ። ታሪኽ ንምፍታሽ ዝተሓልፈ ነዊሕ ጉዕዞ፡ ጸሓፊ፡ ንውጻእ መዓትን ስድራ ቤት ናይ ዝሃለቑን ንኽረክብ ዝተጓዕዞ", "char_count": 190, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:01997", "text": "እምድዱርማን ዘራኽብ ድልድል፡ ጻዕዳ ኒል ካብ ቀላይ ቪክቶርያ ሰማያዊ ኒል ድማ ካብ ቀላይ ጣና ተበጊሶም ዝሓብሩላ “ሙግረን” ተባሂሉ ዝጽዋዕ መራኸቢ ቦታ’ዩ” ይብል። ከምዚ ዓይነት ዕላል ካብቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ዘንብዕን melod dramatic ዕላል ቊሩብ ግዝያዊ እፎይታ (distraction) ዝህብ ጥራይ ዘይኮነ ጎኒ ጎኑ’ውን ሕቡእ ስነ ጥበባዊ ምልከት ናይቲ ደራሲ ዘንጸባርቕ እዩ። ቀንዲ ትሕዝቶ ናይዛ ብልጽቲ መጽሓፉ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ነበርቲ በስክዲራን ዖናን ዝተፈጸመ ኣሰቃቒ ግፍዒ ምስናድ እንተኾነ’ኳ፡", "char_count": 327, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02000", "text": "ወጻእተኛታት ወጻእተኛታት እቲ ኣብ ዖና ዝተፈጸመ ህልቂት ክንዮ ደቀባት እቲ ከባቢ ንጸዓዱ ከይተረፉ ከም ዘርከበሎም ኣብዛ መጽሓፍ ነንብ። ነዚ ኣብ ትሕቲ “ኢጣልያዊ ግዳይ ህልቂት ዖና” ዝብል ኣርእስቲ ነንብቦ። እቲ ኣብ ጀርዲን ኦርተላ ዝተቐትለ ጣልያናዊ ሎኮማረ ጆቫኒ ዝበሃል እዩ ነይሩ። ብኻልእ ሸነኽ ምቕታል ናይቲ ጣልያን፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዖና ዝወረደ ግፍዒ ብማሕበረ ሰብ ኢጣልያውያን ንክኹነን ከምዝደረኸ ደራሲ የብርህ። ኣብ ትሕቲ “ህልቂት ዖናን ሚስተር ሂዩን” ዝብል ኣርእስቲ ድማ፡ እቲ ሚስተር ሂዩ ዘበርከቶ ዝነኣድ ዓቢ ሰብኣዊ ሓገዝ ብሰፊሕ ተገሊጹ ኣሎ። ካብቶም ሚስተር ሂዩ ዘበርከቶም ሰብኣዊ ተግባራት ምስራት መዕበዪ ዘኽታማት ክኸውን ከሎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ምህናጽ ሆስፒታል እዩ። እዘን ክልተ ትካላት፡ ነቶም ኣብ እዋን ህልቂት ዖና ዝተጎድኡ ግዳያት ኣብ ምሕካምን ነቶም ናይ ዝኽትምና ዕጫ ዝወረዶም ህጻናት ኣብ ምንባይን፡ ዘደንቕ ግደ ከም እተጻወታ ኣብ “ዖናን በስክዲራን” ተሰኒዱ ንረኽቦ።", "char_count": 574, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02001", "text": "ግደ መራሕቲ ሃይማኖት ግደ መራሕቲ ሃይማኖት እቲ ኣዝዩ ዝነኣድ ዓቢ ሰብኣዊ ግደ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ኣብዚ መጽሓፍ ጎሊሑ ተሰኒዱ ኣሎ። ብሰንኪ እቲ ኣብ ልዕሊ", "char_count": 108, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02002", "text": "ሰላማውያን ህዝቢ ዖናን በስክዲራን ዝወረደ ግፍዒ ተቘጢዖም ናብ ዓበይቲ ሰበ-ስልጣን ከይዶም ተቓውምኦም ካብ ዘስመዑ መራሕቲ ሃይማኖት - ኣባ ኣጎስቲኖ ተድላ፡ “.ናብ ኣስራተ ካሳ ከይዶም.እዚ ኣብ ግዝኣትኩም", "char_count": 130, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02004", "text": "ብሳንጃን ብጥይትን እናህለቑን ደም ንጹሃት እናፍሰሱን ትም ኢልኩም ትዕዘብዎም ኣለኹም። እንተኾነ ደም ንጹሃት ሃየንታ ኣለዎ” ብምባል ገዲፎምዎ ወጹ። ደራሲ፡ ነዚ ካብ መጽሓፍ “ሆስፒታል መካነ ሕይወት", "char_count": 125, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02005", "text": "ንጎረሮኣ ትመስክር” እትብል ብኣባ ጠዓመ ገብረዮሃንስ ዝተጻሕፈት መጽሓፍ እዩ ተወኪስዎ። ተቓውሞ ኣቡነ ኣብርሃ ፍራንሰዋ እውን ብሰፊሑ ኣብዛ ታሪኻዊት መጽሓፍ ተሰኒዱ ንረኽቦ። እዛ ትስዕብ ደራሲ", "char_count": 122, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02006", "text": "ዝተጠቕመላ ገላጺት (insightful) ትዕዝብቲ ካብ ዝሰሓባኒ እያ፡ “.ኣቡነ ኣብረሃ፡ ማልኮም ኤክስን ማርቲን ሉተር ኪንግን ኣንጻር ኣድልዎ ጸለምቲ ኣብ ዝግበር ዝነበረ ቃልሲ ካብ ዘስምዕዎ መደረ ዝሕይል ቃል እዮም", "char_count": 136, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02009", "text": "ብዛዕባ ቋንቋ ዝምልከት ብዛዕባ ቋንቋ ዝምልከት ኣብ መደምደምታ ብዛዕባ እቲ ኣብዛ መጽሓፍ ዝተዓዘብኩዎም ገለ ገለ ፍሉያት ቃላት ክጠቅስ እፈቱ፡ ደራሲ ኣብዛ ብትግርኛ እተጻሕፈት መጽሓፉ፡ ገለገለ ናይ ትግረ/ዓረብ/ ብሊን ቃላት ክጥቀም ንዕዘቦ። እዚ ድማ እቲ ቦታ (seting) ከባቢ ከረን ምዃኑ ኣብቲ ከባቢ ዋላ ተዛረብቲ ትግርኛ ዘውትሩዎ ቃላት ብምዃኑ ርትዓዊ ይገብሮ። - ሕማቕ ነሲብ (ሕማቕ", "char_count": 249, "topic": "culture", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02010", "text": "ዕድል/ዕጫ) ዝበጸሖም - መንሹራት - ማሕወል ኡሚያ (ምጥፋእ መሃይምነት) - ተወዝዐ (ምስ ጸላኢ ምስ ዝቃለሱ ብጾት ተወዝዐ ) - ፈርሻ እኽሊ - እንዳ ሓዳደን - ጅብኡ ብማል ሓራም መልኣ - ነቶም ኣብአን ዝነበሩ (ኣትሚሙ) ናብ ሳልሳይ ዘቕነዐ - ወርቅን ፍዳን (ሓሪጣ) ሃበቶ - ተመዲደን ወዓላ - ብክንደይ ምትሕላይ - ኣብ እዝና ዝነበረት ተላል - እስላማዊ መዝሃብ - እስትሕቃርን ካልእን።", "char_count": 250, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02014", "text": "ክሰርሓሉ ሓሳብ ኣንቂሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብቪድዩ ምስክርነታት ክስንድ ሓይሊ ሰብን መሳለጥያን ኣኽቲቱ ደራኺ ተራ ተጻዊቱ እዩ።.ኮታስ ዓንዲ ሕቖ ናይዚ ዕዮ’ዚ ነይሩ፡” ኢሉ ገሊጽዎ ኣሎ። ንሕና እውን፡ ከም ነበብቲ፡ ንሓውና ዘምህረት እዚ ታሪኻዊ ሰነድ ንምስናድ ዝወሰዶ ስጉምቲን ንደራሲ ምድጋፉን ካብ ልቢ ነመስግኖ።", "char_count": 198, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02015", "text": "መደምደምታ መደምደምታ ኣብ መወዳእታ ጸሓፊ ነጸረኣብ ኣዛዚ፡ ነዚ ኣዝዩ መስተንክር ዝኾነ ናይ ስነዳ ዕዮ ወዲእካ ንመጽሓፍካ ኣብ ምሕታም ምብቃዕካ ዮሃና! ንሕናን ቤተ ሰብ ግዳያትን በዚ ስራሕ’ዚ፡ ተደቢስናን ሓዘንና ዓጺናን። ኣብ መጻኢ፡ ትጽቢትና ካባኻ ዓቢ እዩ። እቲ ዝጽበየካ ዓቢ ብድሆ፡ You have raised the bar and set a lofty standard that might prove chal lenging to live up to as you embark on future literary end deavours. የቐንየለይ። የቐንየለይ።", "char_count": 339, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02018", "text": "መም/ ኣስመሮም ታደሰ መም/ ዓብደኑር ሓሚድ ብስራት ተመስገን ዘመናውያን መሳርሒታት ብዝተፈላለየ መንገዲ ናብ ቤትና ብምእታው፡ ቀለስቲ ሓዳርን ደቅናን ክኾኑ ካብ ዝርኣዩ ሓጺር ኣይኮነን። ብዙሓት ኤለክትሮኒካዊ ኣቑሑ ንደቂ ሰብ ናብራ የቕልሉ ዝተባህሉ፡ ናብ ዕዳጋ ወሪዶም ብህዝቢ ተቐባልነት ዝረኸቡ ውሑዳት ኣይኮኑን። ተንቀሳቓሲት ተሌፎን ማለት ሞባይል’ውን ናይ’ዚ ኣብነት እያ። ሎሚ ብዓለም ደረጃ ካብ ዝነኣሰ ክሳብ ዝዓበየ ነዛ መሳርሒ ዘይዓጠቐ ፍጡር ወዲ ኣዳም የለን ክበሃል ይከኣል። ሎሚ ሓበሬታ ኣብ ኢድ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብቕል ዝበለ መንገዲ ክበጽሕ ክኢሉ ኣሎ። ሓበሬታ ከኣ ልክዕ ከም ሓደ በሊሕ ካራ እዩ፣ ጽቡቕ ጎድን ሕማቕ ጎድን ኣለዎ። ኣብ መንበረ ሚዛን እቲ ኣሉታዊ ጎድኒ ካብቲ እወታዊ ጎድኒ እንተ ዛዪዱ፡ ኣብ ምድንፋዕ እወታዊ ጎድኒ ብዙሕ ስራሕ ከም ዘድልየና ንምልከት። ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት፡ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ ኣብ ሃገራዊ መርመራ 2024/2025 ካብ ዝተሳተፉ 24 ተመሃሮኣ፡ እቶም 13 ተመሃሮ ማለት 50.1% መሕለፊ ነጥቢ ረኺቦም። ካብ’ዚኣቶም፡ እቶም 13 ተመሃሮ ምሉእ ነጥቢ (4.0) ዘምጽኡ እዮም። በዚ ውጽኢት ተሓጊዛ፡ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ተዓዋቲት ናይ’ቲ ብደረጃ ዞባ ደቡብ ዝዕደል ሽልማት ደንደን ኮይና። በዚ ከኣ፡ ኣብነታዊት ቤት ትምህርቲ ዘስምያ፡ ደረጃ ተጐናጺፋ። ናይ ሎሚ ትሕዝቶ ዓምዲ ካብ ዞባታት፡ ንተጠቃምነት ሞባይል ኣብ ተመሃሮ ዝምልከት’ዩ ክኸውን። እዚ ከኣ፡ ሞባይል ንተመሃሮ ሓጋዚት ድያ ኣዕናዊት ኣብ ዝብል፡ ናብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ብምኻድ ንዳይረክተር መም/ ኣስመሮም ታደሰ፣ ከምኡ’ውን ንኣቦ መንበር ኮሚቴ ወለዲ ናይ’ታ ቤት ትምህርቲ መም/ ዓብደኑር ሓሚድ ሓሰን ተወኪስና ዘዳለናዮ", "char_count": 990, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02019", "text": "ክኸውን’ዩ። ስለዚ፡ ኣብ ኣልያ ተመሃሮን እዋናዊ መፍትሒኡን ኣመልኪትና ዝገበርናዮ ዕላል ናባኹም ከነብሎ ኢና። ኣብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት ዝበዝሑ ተመሃሮ ናይ ገዛእ ርእሶም ሞባይል ይውንኑ። እቶም ሞባይል ዘይሓዙ ተመሃሮ’ውን ብርቱዕ ጸቕጢ መዘና ኣለዎም። ተመሃሮ ንሞባይል ንኣድማዒ መዓላ ይጥቀሙላ’ዶ ንዝብል ሕቶ፡ መም/ ኣስመሮም ክገልጽ ከሎ፡ ዝበዝሑ ተመሃሮ ንሞባይላቶም ንብልሒ ዝሃስዩ ኣፕሊኸሽናት ወይ ሶፍትዌራት ከም ዝጽዕኑወን፣ ምስኡ ድማ፡ ግዜኦም ዘቃጽለሎም ብዙሕ ቲክቶክን ፊልምታትን ከም ዝሕዙለን ይሕብር። እዚ ድማ፡ ንስርዓተ ምሃርን ምስትምሃርን ከም ዘጐናድቦ የመልክት። እዞም ኣብ ዕዳጋ ዝርከቡ ሓጸርቲ ቪድዮታትን ፊልምታትን፡ መሰጥቲ ብምዃኖም፡ ንተመሃሮ ብቐሊሉ ነብሶም ክገትኡ ከም ዘጸግምዎም ከኣ መም/ ኣስመሮም ወሲኹ የረድእ። በዚ ከኣ፡ ነቲ ዝሸመትዎ ፊልምታት ምሉእ ምሸት ክርእይዎ ከም ዘምስዩ፣ ብሰንኪ’ዚ፡ ብዙሓት ተመሃሮ ኣብ ሰዓታት ትምህርቶም ከም ዝድንጉዩ የብርህ። እዚ ክበሃል ከሎ ግን፡ ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ተመሃሮ ንሞባይላቶም ኣብ ጽቡቕ መዓላ ዘውዕሉ ከም ዘለዉ ምዝካር ከም ዘድሊ መም/ ኣስመሮም ይሕብር። ካብ’ዚ መም/ ኣስመሮም ዝበሎ ከይወጻእና፡ ተመሃሮ ኣብ ኣንጎሎታት ሞባይላቶም ሒዞም ገይም ክጻወቱ፡ ፊልምታት ክርእዩን ንሓድሕዶም ክተሓላለፉን ንዕዘብ ኢና። ብኣንጻሩ፡ ኣብ ገዛውቶም ኩዕሶ ዝጻወቱን ካልእ ንጥፈታት ዘካይዱን መንእሰያት፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናወሓዱ ይመጽኡ ኣለዉ። እዚ ከኣ ብሰሪ እዛ ኣብ ኢዶም ትረክብ ሞባይል ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ እዩ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ባና ሓርነት፡ እንትርፎ ኣብ ናይ ኮምፕዩተር ትምህርቲ፡ ኣብ ካልእ ግዜ ሞባይል ሒዝካ ናብ ቤት ትምህርቲ ምጻእ ኣይፍቀድን እዩ። ተመሃሮ ሞባይል ሒዞም ኣብ ቀጽሪ ቤት ትምህርቲ እንተ ተረኺቦም፡ ብሕጊ ናይ’ታ ቤት ትምህርቲ ከም ዝቕጽዑ መም/ ኣስመሮም ይገልጽ። “ሎሚ ዝበዝሑ ተመሃሮ፡ ካብ ከንብቡ ክርእዩን ክሰምዑን’ዮም ዝደልዩ። እዚ ከኣ፡ ነቲ ናይ ንባብ ሸውሃቶም ብትኽክል ዓጽዩዎ እዩ። ተመሃራይ እንተ ዘይኣንቢቡን እንተ ዘይተመራሚሩን ግን፡ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ኣይበጽሕን’ዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጽቡቕ መጻኢ ክህልዎ’ውን ኣይክእልን’ዩ። ምኽንያቱ፡ ንባብን ምርምርን፡ ብርሃን ናይ ሂወት ስለ ዝኾና። ለባማት ኣቦዋት’ውን፡ ‘ዘንብ ይዕንብ’ ክብሉ፡ ጥቕሚ ንባብ ንሓንጎልን ምዕባለን ተመሃራይ መሰረታዊ ከም ዝኾነ ኣነጺሮምዎ እዮም። ስለዚ፡ መጻኢ ደቅና መታን ጽቡቕ ክዓዝ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ ሞባይላቶም፡ ዕቱብ ቁጽርን ምክትታልን ክግበረሎም ይግባእ” ድማ ይብል መም/ ኣስመሮም።", "char_count": 1441, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02021", "text": "ኣብ ሞባይሎም እንታይ ቪድዮታት እሎ፣ እንታይ ኣፕሊከሽን ኣሎ፣ ጽዩፍ ስእልታት ከ ኣሎ ዲዩ? ብሓፈሻ፡ ክፍተሽ ኣለዎ። ክንደይ ወለዲ እዮም ከ ንሞባይል ብዝግባእ ዝመልኩዋ እንተ ኢልና፡ ነፍሲ ወከፍና ወለዲ ክንምልሶ ንኽእል ሕቶ’ዩ። ሞባይል ብዙሕ መሕብኢ ኣፕሊከሽናት ስለ ዘለዋ፡ ነቲ ዝደለኻዮ ደኩመንት፡ ሰብ ዘይርእዮ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ። ስለዚ፡ ተመሃሮ’ውን ካብ ስነ ምግባርን ክብርታትን ሕብረተሰብ ወጻኢ ነገራት ክሓብኡላ ስለ ዝኽእሉ፡ ስድራቤታት ነዚ ኣብ ምግንዛብ ክድንጉዩ ኣይግባእን። ካልእ፡ ወለዲ ብሰንኪ ተመሃሮ ደቆም ሞባይል ምሓዞም፡ ምስኦም ዘዕልሉ ግዜ ስኢኖም ኣለዉ። ብሰንኪ’ዚ ከኣ፡ ደቆም መስምዒ ድምጺ (ኢርፎን) ኣብ እዝኖም ወቲፎም ዝተፈላለዩ ነገራት ክዕዘቡ ከለዉ፡ ወለዲ ድማ ቡኖም ኣፍሊሖም ቴለቭዥን እናረኣዩ ይዘናግዑ። እዚ ከኣ፡ ነቲ ናይ ስድራቤት ወግዒ፡ ወራር ዘእቱ መሳርሒ እዩ ኢልካ ክትገልጾ ከም ዝከኣል መም/ ዓብደኑር ሓሚድ ይገልጽ። ስለዚ፡ ወለዲ ነዚ ምብህሃል ኣብ መንጎ ኣባላት ስድራቤታት ዘርሕቕ ተርእዮ ክነቕሑሉ ይግባእ። ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ፡ ካብ ክሊ ዕድመ 15 ክሳብ 18 ዘለዉ እዮም። እዚ ከኣ፡ እቲ ውዑይ ግዜ ጕብዝና ወይ ግርዝውና እዩ። ኣብ’ዚ፡ መንእሰያት ኣብ ምንቃሕ ዘለና ተራ ክዓቢ የድሊ። ምኽንያቱ፡ እንታይ ይጎድኦም እንታይ ከ ይጠቕሞም ግንዛበኦም ድሩት ስለ ዝኾነ። ዕድመ ብዝደረኾ ታህዋኽ፡ መንእሰያት ተመሃሮ ንኹሉ ኣቋራጭ ክገብርዎ እዮም ዝደልዩ። ንኣብነት፡ መምህር ኣብ ሰሌዳ ይጽሕፎ፣ ንሳቶም ግን ኣብ ክላስ ክንዲ ዝጽሕፍዎ፡ ነቲ መምህሮም ዝጸሓፎ ስእሊ ብምውሳድ፡ ኣብ ገዛኦም ክጽሕፍዎ ንዕዘብ። ኣብ ክላስ ደኣ እንታይ ይገብሩ ማለት እዩ? እንተ ተባሂሉ፡ ሓደ ካብ’ቲ መልሲ፡ መምህር ከይርእዮም እናተሓብኡ የዕልሉን ይዘናግዑን ማለት’ዩ። ኣብ’ዚ ዲሲፕሊን ተመሃሮ ከጉድሎ ይኽእል እዩ። ሽሕ እኳ ተመሃሮ ሞባይል ሒዞም ክመጽኡ መምርሒ ናይ’ቲ ቤት ትምህርቲ ዘፍቅድ ኣይኹን፡ ተመሃሮ ግን ተሓቢኦም ክጥቀሙ ይርከቡ ምዃኖም’ዩ መምህር ዓብደኑር ዝጠቅስ። ንኣሽቱ ቈልዑ ኣብ ገዛ ምስ ዝርብሹ፡ ምእንቲ ሱቕ ክብሉልካ ሞባይል ምሃብ ልሙድ’ዩ። በዚ ከኣ ነቲ ብኽያቶም ተዐግሶ። እዚ ዝፈጠሮ ልማድ፡ እቲ ቈልዓ፡ ምስ ዝሓርቕ ሞባይል ክጥቀም’ዩ ዝደሊ። ጽንሕ ኢሉ ከኣ ናቱ ሞባይል ክውን ይህንጠ። ሞባይል ከኣ ከም ሞግዚት ኣደ ኮይና ክትምህሮ ትጅምር። ተራ ወለዲ ኣብ ምዕባይ እቲ ቈልዓ ምስ ሎጂስቲካዊ ቀረብ ጥራይ ይተኣሳሰር ማለት’ዩ። ወለዱ ዘየማእዘንዎ ቈልዓ ግን እንታይ መጻኢ ክህልዎ ይኽእል? ዘተሓሳስብ ሕቶ’ዩ። ስለዚ፡ ውሕሉል ኣጠቓቕማ ሞባይል እንተ ዘይተገይሩ፡ ዕንወቱ ዓቢ ከም ዝኸውን’ዩ መምህር ዓብዱኑር ስክፍታኡ ዝገልጽ። እዛ ዘመናዊት መሳርሒ ሞባይል፡ ሽሕ’ኳ ጥቕማን ረብሓኣን ዕዙዝ እንተ ኾነ፡ ሰፍ ዘይብል ኣዕናዊ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ከተውርድ እውን ትኽእል እያ። ንኣብነት፡ ብዙሓት ህጻናት፡ ንውሕ ዝበለ ሰዓታት ሞባይል ይጥቀሙ’ዮም። እዚ ከኣ ኣብ", "char_count": 1655, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02022", "text": "ኣእምሮኦምን ኣቃውማ ኣካላቶምን ዘንይቡር ተርእዮ ዝፈጥር’ዩ። ብተዛማዲ፡ ኣብ ዘይንቡር ዕድመኦም፡ ብዝሒ ቃንዛ ዓንዲ ሕቖ፡ ከምኡ’ውን ምጭብባጥ ክሳድን መንኩብን ከጓንፎም ይርአ። ምስኡ’ውን፡ ናይ ዓይኒ ሕማም (digital eye synd drome) ይሓሙ። ምልክታት ናይዚ ሕማም፡ ድርቀት ዓይኒ፡ ዘይንጹር ርእየትን ሕማም ርእስን እዮም። እዚ ኩሉ ተደማሚሩ ከኣ፡ ኣብ ሂወቶም ድኹም ጭዋዳን ድኹም ምርድዳእ ምስ ሕብረተሰብን፡ ምኽራሽን ዘይተደልየ ወልፍን የስዕበሎም። ማዕረ ማዕሪኡ፡ ክገብር’የ ዝብል ስምዒት ፈጠራውነትን ብልሕን ህጻናት ዘጥፍእ ስለ ዝኾነ፡ ክውገድ ዘለዎ እዩ። ኣብ ክንድኡ፡ ደቅና ኣብ ገዛውቶም ሓቢሮም ዝጻወቱሉ ኣጋጣሚ ክፈጥር ኣለዎ። ዕንወትን ተስፋ ምቑራጽን ኣብ ኣእምሮ ዝውዳእ ሓሳብ’ዩ። ልዕሊ ዓቐን ሞባይል ምጥቃም ድማ፡ ኣብ ኣእምሮ ተጠቃማይ ተመሳሊ ሃስያ’ዩ ዘውርድ። ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዝተገብረ መጽናዕቲ ከም ዘነጽሮ፡ ተመሃሮ ሻድሻይን ሻውዓይን ክፍሊ፡ ቢሮ ይኹን ርሳስ ተጠቒሞም ኣብ ጥራውዝቶም ክጽሕፉ ከም ዝሽገሩ ተሓቢሩ። ውድብ ጥዕና ዓለም (WHO)፡ ነቲ ኣሰካፊ እናኾነ ዝመጽእ ዘሎ ሕሉፍ ኣጠቓቕማ ሞባይል ብመንእሰያትን ህጻናትን ኣመልኪቱ፡ እዞም ዝስዕቡ ጠቐምቲ ሓበሬታት ዘርጊሑ ኣሎ። እቲ ሓበሬታ ምስ ክሊ ዕድመ ህጻናት ብምንጽጻር ዝወጽአ ኮይኑ፡ እዚ ዝስዕብ’ዩ፦ ካብ ዕድመ 2 ዓመት ንታሕቲ ዝዕድመኦም ህጻናት፡ ብፍጹም ሞባይል ክጥቀሙ የብሎምን። ካብ 2 ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት፡ ሞባይል ዝጥቀሙሉ ግዜ፡ ኣብ መዓልቲ ካብ ሓደ ሰዓት ዝውሕድ እንተ ኾነ ተመራጺ እዩ።", "char_count": 894, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02024", "text": "ንላዕሊ ዝዕድመኦም ህጻናት ከኣ፡ ሞባይል ክጥቀሙ ከለዉ፡ ኣብ ብሉጽ ትሕዝቶ ኣብ ዘለዎ ትምህርትታት ከድህቡ ይመክር። ብተወሳኺ፡ ካብ ምጥቃም ሞባይል ናጻ ግዜ ምውናን፣ ከምኡ’ውን ኣብ ግዜ ቁርሲ፡ ምሳሕን ድራርን ሞባይል ዘይምጥቃም። ካልእ፡ ክልተ ሰዓት ቅድሚ ምድቃስና፡ ሞባይል እንተዘይ ተጠቐምና ተመራጺ እዩ።", "char_count": 196, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02025", "text": "ህጻናት፡ መታን ክዘናግዑ ሞባይል ሒዞም ናብ መደቀሲ ክፍሎም ከይከዱ ምክትታል። ህጻናት ኣብ ግዳም (ሜዳ) ወጺኦም፡ ከም ኩዕሶ እግሪ፡ ኣጓያይን ካልእን ዝጻወቱሉ ዕድል ምፍጣር። ህጻናት፡ ጥዕናኦም ዘውሕስሉ መዓልታዊ ኣካላዊ ንጥፈታት ከዘውትሩ ምትብባዕ።", "char_count": 159, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02026", "text": "ዘመናውያን ቴክኖሎጂያዊ መሳርሒታት ዝበሃሉ ከም ሞባይል፡ ታብለት፡ ላፕቶፕ፡ ቴለቪዥን ካልኦትን ኮይኖም፡ ብዙሕ ዕድላት ትምህርቲ ዝፈጥሩ እዮም። ጸገማት ምልከት ቋንቋ ኣብ ምፍታሕ፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት ኣብ ምዕባይ’ውን ዕዙዝ ተራ ይጻወቱ። ገለ’ውን ብልሒ ኣእምሮ ተባሂሎም ዝዳለዉ መዘናግዒታት ሶፍትዌር ስለ ዘለዉ፡ ንተመሃሮ ግድላት ኣብ ምፍታሕ ልዑል ኣበርክቶ ዝህቡ እዮም። ስለዚ፡ ጥቕምታት ሞባይል ብዙሕ’ዩ። የግዳ፡ ደቅና ኣብ ኣጠቓቕማ ሞባይል ሓላፍነታውያን ክኾኑ ስለ ዘለዎም፡ ናይ ኩላትና ደገፍ ዝሓት’ዩ። እንተ ተኻኢሉ’ውን፡ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ናይ ትምህርቲ መዓልታት ስለ ዝኾነ፡ ተመሃሮ ደቅና ሞባይላቶም ዘወግዱሉ መድረኽ ክንፈጥር፣ ኣብ ቀዳመ ሰንበት ድማ ንዝተወሰነ ግዜ፡ ንትምህርቶም ዝጠቕሞም ነገራት ክጥቀሙላ ከነፍቅደሎም፡ መምህር ኣስመሮም ታደሰ ይመክር። 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ኣብ ገዛኡ ድሙ ርእዩ ዘይፈልጥ ቈልዓ፡ ኣብ ካልእ ገዛ ከይዱ ንመጀመርያ ግዜ ድሙ ምስ ርኣየ ብስምባደ ኣብ ሕቝፎ ኣደኡ ሽጕጥ በለ። ኣደኡ እታ ድሙ ዝኾነ ነገር ከም ዘይትገብሮ ብምንጋር ክትንክፋ ኣተባብዓቶ፣ እንተኾነ እቲ ቈልዓ ኣቕበጸ።", "char_count": 667, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02027", "text": "ብዘረባኣ ክተኣማመን ከም ዘይከኣለ ምስ ኣስተብሃለት፡ ነታ ድሙ ሓቚፋ ክትደራርዛ ጀመረት። ቀስ በቐስ ከኣ ብኢዱ ከም ዝትንክፋ ብምግባር፡ ምስታ ድሙ ከም ዝለማመድ ገበረት። እዚ ኣገባብ ንብዙሓት ወለዲ ዘደንቕ ጥበብ ኣይኮነን፣ ዝበዝሐ ግዜ ዝጥቀምሉ ስለዝኾነ።", "char_count": 163, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02028", "text": "ውላድና፡ ኣርእዮዎ ዘይፈልጥ ተግባር ምስ ዘርእየና ፈለማ እንሓቶ ሕቶ፡ “ኣበይ ርእይኻዮ?” ወይ ከኣ “መን ከምኡ ክገብር ርኢኻ?” እዩ። ሰብ", "char_count": 89, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02029", "text": "ብሓፈሻኡ፡ ቈልዓ ከኣ ብፍላይ ብዝርኣዮ ከም ዝጽሎ ይርድኣና እዩ። ብኸመይ ግብራዊ ስራሕ ይጸልወና ግን እንፈልጥ ውሑዳ ኢና። ስለምንታይ እቲ ቈልዓ ካብ ዘረባ ኣደኡ ንላዕሊ ግብሪ ናይ", "char_count": 115, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02032", "text": "ከም ዘተኣማምነናን ዝምህረናን ርዱእ እዩ። እቲ ምኽንያት ግን ኣብዚ ዝሕጸር ኣይኮነን። ኩሉ ዓይነት ምሃር ምስ ብልሒ ኣእምሮን ክፉትነት ይተኣሳሰር እዩ። ሰብ ኣብ ግዜ ቍልዕነትን ኵትናን ዝያዳ ናይ ምሃር ዓቕምን ክፉትነት ስለ ዘሎዎ፡ ቈልዑን ኮተቴን ዝያዳ ናይ ምሃር ዕድል ኣሎዎም። ካብ ኩሉ ኣገባት ትምህርቲ ከኣ፡ እቲ ብግብራዊ ኣርኣያ ዝተሰነየ ትምህርቲ ኣድማዒ እዩ። ምኽንያቱ", "char_count": 240, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02034", "text": "እዚ ከኣ ካብ ዝርኣናዮን ኣብ ከባቢና ዝርከብን ነገር ክንመሃር፡ ማሕበራውን ሞያውን ክእለታት ከነዕቢ፡ ምስ እኩብ ሰብ ከንብረና ዝኽእል ስነ ምግባርን ክብርን ከነዕቢ፡ … የኽእል።", "char_count": 113, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02037", "text": "ዝምርኰስ። ኣብ ከባቢና ዝቕዳሕ እወታዊ ንጥፈታትን ግብርን ምስ ዝህሉ፡ እወታዊ ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል። ብኣንጻሩ ምስ ዝኸውን ከኣ ኣሉታዊ ውጽኢት ንረኽበሉ። በዚ ምኽንያት’ዚ እዩ ከኣ ብግብሪ ክምህር ዝኽእል እወታዊ ኣካይዳ ዘሎዎ ኣብነታዊ ሰብ ዘገድስ።", "char_count": 159, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02038", "text": "‘ኣብነታዊ ሰብ’ ናይ ምሃርን ምጽላውን ሓይሊ ኣሎዎ። ፍሉይነት ኣብነታዊ ሰብ ክምህርን ክጸሉን ስለ ዝኽእል ዘይኮነ፡ ኣብቲ ኣብነት ዝኾነሉ ትሕዝቶ ወይ ባህሪ ዝተሰረተ’ዩ። እምበር ሰብሲ ካብ ኩሉ ነገር እዩ ዝመሃር፣ ካብ እሩም ተግባር ከምኡ እውን ካብ ዘይእሩም", "char_count": 165, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02039", "text": "ተግባር። ኣብነታዊ ወይ ኣርኣያ እንብሎ ሰብ፡ ብግብሩ እወታዊ ጽልዋ ከሕድርን ክምህርን ዝኽእል ሰብ ማለት እዩ። ‘ኣብነታዊ’ ወይ ‘ኣርኣያ’ ሰብ ዝብል ማሕበራዊ ደረጃ፡ ካብ እምነትን ዕግበትን ውልቀሰብን ሕብረተሰብን ዝወሃብ ሽመት እዩ።", "char_count": 149, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02042", "text": "ሰባት እቲ ዝመርጹዎ መገዲ ስለ ዝኣምኑሉ እምበር ኣብነታውያን ንምዃን ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት ከኣ ትሕትና ዘሎዎም ኮይኖም ይጸንሑ። እዚ ማለት ግን ብዕላማ ኣርኣያ ክትከውን ምጽዓር ኣበር", "char_count": 118, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02048", "text": "ብፍላይ ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ ጽልዋን ተፈላጥነትን ብዝተፈላለየ ኣገባብ ይርከብ ስለ ዘሎ፡ ጽልዋ ዘሎዎ ሰብ ኩሉ ኣብነታዊ ወይ እወታዊ ትሕዝቶ ኣሎዎ ክበሃል ኣጸጋሚ እዩ። ኣብዚ ዘመነ ተክኖሎጅን", "char_count": 118, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02050", "text": "ብግብሪ ከየርኣኻ፡ ከይሰራሕካን ከይጸዓርካን ጻላዊ ሰብ ክትኮነሉ ኣብ እትኽእለሉ እዋን ስለ ዘለና፡ ባህሪ ሰባት ኣብ ምልማል በዳሂ ስራሕ ኮይኑ ይርከብ። ጸላዊ ሰብ፡ ትሕዝቶኡ ብዘየገድስ፡ ናይ ምሃርን ምጽላውን ክእለት ስለ ዘሎዎ፡ ሳዕቤኑ ኣብ ኣሰካፊ ደረጃ በጺሑ ኣሎ። ስለዚ፡ ኣብነታዊ ሰብ ምህናጽ ልዕሊ ካልእ ግዜ ኣገዳሲ ኮይኑ ይርከብ። ልዕሊ ኩሉ ነገር ግን ጸላዊ ዝበሃል ሰብ፡ ኣብነታውን ሓላፍነት ዝስከምን ኣብ ምግባሩ ካልእ ጸዕሪ ከም ዘድሊ ብሩህ ኮይኑ ኣሎ። ጸላዊ ሰብ ኣብነታዊ ምስ ዘይከውንከ?", "char_count": 320, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02057", "text": "ሃገራት ማሕበራዊ መራኸቢታት ንትሕቲ ዕድመ ዝኽልክል ሕጊ ከተኣታቱዋ ጀሚረን ኣለዋ። ክሰዓብ ዘሎዎ ኣብነታዊ ስጉምቲ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ መሃሪ ድዩ? ኣብነታዊ ሰብ መሃሪ ድዩ? ጸላዊ ሰብ ኣብነታዊ ድዩ? ጸላዊ ሰብ ኣብነታዊ ድዩ? ኣብ ዓለም እልቢ ዘይብሉ ዕዉትን ኣብነታውን ሰብ ኣሎ። ኣብ ህይወትና ኣብነታዊ ኢልና እነሓስቦ ግን ካብ ሓደ ወይ ክልተ ሰብ ዘይሓልፍ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ፡ ብማሕበራዊ፡ ሞያዊ፡ ኣካዳምያዊ፡ ስነ ምግባራውን ካልእ ረቛሒታትን እተሃንጸ ኣርኣያ ወይ ሞደል እዩ። እዚ ረቛሒታት ፈለማ ሕብረተሰብ እዩ ዘቝሞ፣ ዕድመን ተመኵሮን እናደለብና ምስ ከድና ናይ ውልቅና ረቛሒታት ክንውስኸሉ ንጅምር። ቈልዑ፡ ንወለዶምን መምህራኖም ከም ኣብነታውያን ሰባት ይርእዩዎም። ምስ ዓበዩ ግን ብመንጽር እቲ ዝመርሑዎ ህይወት ንኻልኦት ከድንቑን ክመስሉን ይፍትኑ። ገለ ሰብ ካብ ግዜ ቍልዑነቱ ከም ኣብነት ዝወስዶ ሰብ ሓደ ክኸውን እንከሎ፡ ገለ ከኣ ኣብ ዝተፈላለየ ግዜን ኣጋጣምን ዝተፈላለዩ ኣብነታውያን ሰባት ክህሉውዎ ይኽእል። ኣብ ህይወትና ኣብነታዊ ኮይኑ ዝስመዓና ሰብ፡ ብዘይካ እቲ ዘሎዎ ጸላዊ ዛንታን ዝገበሮ ኣበርክቶን፡ ነብስና ኣብ ውሽጢ ዛንታኡ ኣእቲና ክንርእየሉ እንኽእል ዓይነት ሰብ ክኸውን ኣለዎ። ተመራመርቲ ስነ ልቦና፡ “ኣርኣያ ወይ ኣብነታዊ ክኸውን ዝኽእል ሰብ፡ ብቑዕን ምሳና ትርጉም ዘሎዎ ተመሳልነት እንረኽበሉን ሰብ እዩ፡” ይብሉ። ኣብ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣራዕታ ዝዓበኹ ቈልዓ እንተ ኮይነ፡ ንኣይ ክትምስጥ እትኽእል ኣብነታዊ ሰብ፡ ተመሳሊ ብድሆታት ዝሓለፈትን ተመኵሮ ዘሎዋን ጓል ኣንስተይቲ እያ። ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ኵርናዕ ኤርትራ ተማሂረን ክዓብያ ሓያል ስራሕ ይካየድ እዩ። ኣብ ገጠራት ወይ ካብ ማእከላይ ቦታ ዝረሓቐ ዓዲ፡ ተማሂራ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ዝበጽሐት ጓል ኣንስተይቲ፡ ኣብቲ ዝዓበይትሉ ቦታ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ከተሕድሮ እትኽእል ጽልዋ መዐቀኒ የብሉን። እዛ ጓል ኣንስተይቲ፡ ንኹሉ ብድሆታት መኪትካ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክብጻሕ ከም ዝከኣል ግብራዊት ኣርኣያ እያ። እዚ ከኣ ልዕሊ እቲ መዓልታዊ ወለድን መምህራን ዝብሉዎ ሓቂ፡ ተኣማን ጸላውን ይገብሮ። እዚ ጽልዋ፡ ኣብ ኮለጅን ዩኒቨርሲትን’ውን ይርአ እዩ። ተማሂረን ናብ ዝለዓለ ደረጃ ትምህርቲ ዝቕጽላ ደቂ ኣንስትዮ ዝበዝሐ ዝመርጻኦ ዓውዲ ትምህርቲ፡ እቲ ብዝሒ ደቂ ኣንስትዮ ፕሮፈሰራትን ዶካትርን ዝርከቦኦ ዓውዲ እዩ። ኣብ ዓውዲ ተክኖሎጂ፡ ምህንድስናን ቍጽርን ዝምህራ መምህራን እንተ ዘየልይን፡ በዚ ዓውዲ ክቕጽላ ዝተባብዓ ደቂ ኣንስትዮ ኣይህልዋን ወይ ውሑዳት ክኾና ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ፡ ከምቲ ንቘልዓ ካብ ዝፈርሖን ዘይተኣማመነሉን ንጥፈት ንምእዛን ኣርኣያ ዘድሊ፡ እኹል ዕድመ፡ ትምህርትን ንቕሓትን ዝወነ መንእሰይ ኣብ ምእዛን’ውን ኣርኣያ የድሊ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ ብመገዲ ዛንታኡን ተመኵሮኡን ኣቢሉ፡ ብግብሪ ምትእምማን ዝፈጥር ዓይኒ ማይ ተስፋ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ ብዘይካ እቲ ሕብረተሰብ ዝህቦ ትርጕም፡ ካብ ካልእ ሰብ ዝፈልዮ ረቛሒታት ኣሎዎ። ሓደ ካብቲ ረቛሒ፡ ዕላማኡ ብግብሪ ዘመስክር ስለዝኾነ እዩ። ሓደ ወይ ክልተ ግዜ ጥራይ ዘይኮነ ብተደጋሚ፡ ተስፋ ብዘይ ምቝራጽ፡ ኣብ ግብራዊ ስራሕ ተጸሚዱ እንረኽቦ ዓይነት ሰብ እዩ። ካልኣይ መለዪ ባህሪ ኣብነታዊ ሰብ፡ ተበግሶ ምውሳድ እዩ። ካብ ብምእዛዝ ብግብሪ ከርእይ ዝሰልጦ ዓይነት ሰብ እዩ። ኣብነታዊ ሰብ፡ ዝሓሰቦ ብግብሪ ናይ ምርግጋጽ ባህሪ ስለ ዘሎዎ፡ ዝበዝሐ ግዜ ካብ ሕልማዊ ህይወት ወይ ዝተደናገረ ህይወትን መንነትን ዝረሓቐ እዩ። ከረድእን ክበሃልን ዘይጽገም’ውን እዩ። ምኽንያቱ፡ ብግብሪ ኣርኣያ ምዃን፡ ንነገራት ብዕምቈት ክትርዳእ ዝያዳ ዕድል ስለ ዝፈጥር። ብተወሳኺ፡ ካብ ካልእ ሰብ ንላዕሊ ዓቃልን ልዑል ናይ ምስማዕን ምርዳእን ክእለት ዘሎዎን እዩ። ኣብ ትምህርቲ፡ ፍልጠት፡ ሞያን ተመኵሮን ልዑል ኣኽብሮት ኣሎዎ። ክብደት ስራሕ ዝርድኦ፡ ዘይከኣል ነገር ከም ዘየለ ዝተኣማመን፡ ኣብ ሓባራዊ ስራሕን ምትሕግጋዝን ዝኣምን፡ ኣንነት ኣልቦን ለዋህን እዩ። እዚን ካልእን ባህርያት ምውናን፡ ኣገዳስን ንምርካቡ ከቢድን እዩ፣ በዚ ምኽንያት ከኣ’ዩ ኣብነታዊ ሰብ ከም ምሩጽ ዘርኢ ተሃራፊ ዝገብሮ። መን’ዩ ኣብነታዊ ሰብ? መን’ዩ ኣብነታዊ ሰብ? “እቶም ናይ ትምህርቲ፡ ሞያን ተመኵሮን፡ ስልጣን ከይተረፈ፡ ክንረክብ ዕድል ዝረኽብና፡ ንመራሕቲ መጻኢ ወልዶ ኣብነታውያን ክንከውን ሓላፍነት ኣሎና።” - Wangari Mathai 5 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል ተሰሪዑ ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል ተሰሪዑ ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል 2025፡ ሰንበት 7 ታሕሳስ፡ ኣብ እንዳ ማርያም ኩለን ዲቪዥናት ብዝሳተፋኦ ናይ መዳለዊ ጸወታ ክፍልም ምዃኑ፡ ፈደረሽን ቅድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል ሓቢሩ። እዚ ውድር፡ ድሕሪ ሰሙን ሰንበት 14 ታሕሳስ ከኣ፡ ስሩዕ ውድር፡ ካብ ሆቴል ሳንሻይን “ናይ ዋንጫ ውድር ፕሪመር ሊግ ተዛዚሙ እዩ” ኪን “ናይ ዋንጫ ውድር ፕሪመር ሊግ ተዛዚሙ እዩ” ኪን ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማንቸስተር ዩናይትድ - ሮይ ኪን፡ ናይ ዋንጫ ውድር ፕሪመር ሊግ እንግሊዝ ከምዝተዛዘመ ተዛሪቡ - ድሕሪ’ቲ ቸልሲ ብሊድስ ተሳዒራ ካብ መራሒት ኣርሰናል ብትሽዓት ነጥቢ ምድሓራ። እዚ ውድር፡ ኣብ ማእከላይ ሰሙን ኣብ ዝቐጸለሉ፡ ረቡዕ ምሸት፡ ኣርሰናል ንብረንትፎርድ ዓዲማ 2ብ0 ተዓዊታ። ቸልሲ ግና፡ ካብ ትጽቢት ወጻኢ ብሊድስ ዩናይትድ 3ብ1 ተረቲዓ። ቸልሲ፡ ዝሓለፈ ሰንበት ምስ ኣርሰናል ብጎደሎ ተጻወትቲ 1ብ1 ብምፍልላያ ተመጒሳ እያ፡ ብዙሓት ወገናት እውን ንዋንጫ ኣብ ዝግበር ዘሎ ቅልስ ተወዳሪት ምዃና ተገሊጻ ነይራ። ብቕድሚ ትማሊ ብምስዓራ ግና፡ ‘ኣይ ሰሙን ኣይ ሳልስቲ’፡ ቃናኦም ክቕይሩ ቀሲባቶም ትርከብ። ኣርሰናል፡ ኣብ ዝሓለፉ ሳምንቲ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ ኣንጻር ናይ ለንደን መቐናቕንታ ቶተንሃምን ቸልሲን፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ከኣ፡ ኣንጻር ባየር ሙኒክ ከቢድ ግጥማት ስለዝነበራ፡ ኣዝያ ክትፍተን ተገሚታ ነይራ እያ። ይዅን እምበር፡ ንቶንሃም 4ብ1፡ ንሙኒክ 3ብ1 ክትረትዐን እንከላ፡ ምስ ቸልሲ 1ብ1 ተፈላልያ። ኣብታ ግጥም ወሳኒ ተጻዋታይ ቸልሲ ማይሰስ ካይሴዶ ብቀይሕ ካርድ ወጺኡ እንከሎ ክትረትዓ ዘይምኽኣላ፡ እቲ ሞጎስ ናብ ቸልሲ እዩ ኣቕኒዑ። ቸልሲ ግና፡ ረቡዕ ምሸት ባዕላ ክሳዳ ሓኒቓ ክበሃል ብዝከኣል፡ በታ ንኸይትወርድ ትቃለስ ዘላ ሊድስ ብምርትዓ፡ ንኣርሰናል ዓቢ ዕድል ከፊታትላ። ነዚ ዝተዓዘቡ ሓደ ካብ ተንተንቲ ናይዚ ውድር ሮይ ኪን፡ “እዚ ሊግ ተዛዚሙ እዩ።” ክብል፡ ጌጋ ኩለን ክለባት፡ ነፍሲ ወከፈን 24 ግጥማት ተሪፉወን እንከሎ፡ ኣርሰናል ዋንጫ ከምእተልዕል ብድፍረት ተዛሪቡ። ጂሚ ካራገር ብወገኑ፡ “ኣርሰናል፡ ልዕሊ ዝኾነት ክለብ ኣዝያ ብልጽቲ ኣላ። እንተኾነ፡ ማን ሲቲ ገና ኣብ ውድር ኣላ። ክሳብ ሕጂ ኣብቲ ዝበለጸ ብቕዓቶም ኣይተጻወቱን፣ ኣብ ቀረባ እዮም ግና ዘለዉ። ስለዚ ነዊሕ መገዲ እዩ ዘሎ።” ክብል፡ ሲቲ ምህላዋ ክዝንጋዕ ከምዘይብሉ ገሊጹ። ዛጊት ካብ 14 ግጥማት ሓንሳብ ጥራይ ተሳዒራ ሸውዓተ ሸቶታት ጥራይ ከኣ ዝተመዝገባ ኣርሰናል፡ ብ3 ነጥቢ መሪሕነት ሒዛ ኣላ። ማን ሲቲን ኣስቶን ቪላን፡ ብቕደም ተኸተል ብሓሙሽተን ሽዱሽተን ነጥቢ ተፈንቲተን ይስዕባኣ። ካልአይቲ ዝቐነየት ቸልሲ፡ ብትሽዓት ነጥቢ ድሒራ ራብዐይቲ ትርከብ። ኣርሰናልን ኣስቶን ቪላን፡ ጽባሕ ኣብ ቪላ ፓርክ (ሜዳ ኣስቶን ቪላ) ኣብ ደረጃአን ለውጢ ከምጽእ ትጽቢት ዝግበረሉ ወሳኒ ጸወታ ይጽበየን።", "char_count": 4142, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02059", "text": "ካማቪንጋ፡ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ - ትረንት ኣሌክሳንደር ኣርኖልድ፡ ብሰንኪ’ቲ ረቡዕ ምሸት ዘጋጠሞ መጉዳእቲ፡ ዳግማይ ኣብዛ ናብ ምዝዛም ትኸይድ ዘላ ዓመት ክጻወት ከምዘይኮነ ተገሊጹ። ኣርኖልድ፡ ኣብቲ ንኣትለቲኮ ቢልባኦ 3ብ0 ዝሰዓሩሉን ብማልያ ማድሪድ ቀዳመይቲ ናይ ሸቶ ቀረብ ዝገበረሉን ናይ ሊግ ጸወታ እዩ፡ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ኣብ መበል 5 ደቒቕ ተቐይሩ ወጺኡ።", "char_count": 252, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02063", "text": "ብዘይካ’ዚ፡ ኣብታ ጸወታ ሸቶ ዘመዝገበ ኤድዋርዶ ኣርኖልድ ኣርኖልድ * ዓላሚ ሳንደርላንድ - ረጊስ ለ ብሪስ፡ ተጻወትቱ ብታክቲክ ብፍላይ ከኣ ዋሕዲ ጸቕጢ (Pres) ተጻወትቲ ሊቨርፑል ከምዝተገረሙ ገሊጹ። ንሱ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ሜዳ ኣንፊልድ ናይ ሊቨርፑል 1ብ1 ምፍልላዮም እዩ፡ ዘይተጸበዩዎ ዋሕዲ ጸቕጢ ከምዝጸንሖም ገሊጹ። ሰንበት ንዌስት ሃም 2ብ0 ብምስዓር ትንፋስ ዝመለሰት ሊቨርፑል፡ ማዕረ ብምውጻኣ ንህሉው ድኹም ቁመናኣ መሊሱ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእቱ እዩ። ንዓላሚኣ ኣርነ ስሎት ከኣ፡ ኣብ ተወሳኺ ወጥሪ ዘእቱ እዩ። * ረቡዕ ምሸት መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ከይከውን ተሰጊኡ ዝነበረ ኣከፋሊ ኣርሰናል - ደክላን ራይስ፡ ደሓን ምዃኑን ጽባሕ ቀዳም ኣንጻር ኣስቶን ቪላ ክስለፍ ከምዝኾነን ብምሕባሩ፡ ንደገፍቲ ናይ’ዛ ጋንታ እፎይታ ሂቡ። ንወሰንቲ ተኸላኸልታ ጋብሪኤልን ሳሊባን ከሲራ ዘላ ኣርሰናል፡ ኣብ ቦታኡ ዝጻወት ሙስኬራ ኣብቲ ምሸት ሰሪ መጉዳእቲ ስለዝወጸ፡ ኣብ ወጥሪ እያ ትርከብ። ብመጠኑ እናኣከፋፈለ ነቲ መስመር ዝሽፍን ራይስ ምስ ዘይህልው ድማ፡ ዝያዳ ክትግዳዕ ትኽእል እያ። ብሓፈሻ ኣብቲ ዓንዲ ሕቖኣ ዝኾነ መስመር ዝስለፉ ተጻወትታ ኣብዚ ወሳኒ እዋን ክምለሱዋ ብሃንቀውታ እያ ትጽበ ዘላ።", "char_count": 695, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02064", "text": "ዜና ብሓጺሩ ዜና ብሓጺሩ (ኢንሹራንስ) ተበጊሱ - ባር ቶሪኖ - ዳኒኤል ፋስት ፉድ - ሲቲ ፓርክ - ሓወልቲ ሽዳ - ቤት ጽሕፈት ዲ.ኤች. ኤል - ሰናይ ላተሪያ - ባር ዚሊ - ሓወልቲ ሽዳ ኣቢሉ ኣብ መበገሲ ቦታ ኣብ ዝዛዘም ጸወታ ከካይድ እዩ። 19 ታሕሳስ’ውን፡ ብናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድር (ክሮኖሜተር) ኣብ ማይ ደምነት ክቕጽል እዩ። ሰንበት 21 ታሕሳስ ድማ፡ ኣብ ተመሳሊ መስመር ሆቴል ሳንሻይን (ከባቢ ኢንሹራንስ) መዛዘሚት ዕለት ተሰሪዑ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ተቐዳደምቲ ማውንቴን ባይክ ናይ ሻምፕዮን ውድሮም፡ ጽባሕ ቀዳም ኣብ ከባቢ ጸራት፣ 13 ታሕሳስ ከኣ፡ ኣብ ከባቢ ሓሙሻይ መደበር ፖሊስ ከካይዱ እዮም። ካማቪንጋ’ውን፡ ናይ ዓንካሪቶ መግመይቲ ኣጋጢምዎ ተቐይሩ ወጺኡ እዩ። እዚ ፈረንሳዊ፡ ኣብዚ ወቕቲ ብሰንኪተደጋሚ መጉዳእቲ፡ ብርክት ዝበሉ ግጥማት ከሲሩ እዩ። እዚ ናይ ሕጂ ግና፡ ንሓጺር ግዜ ክኸውን ተስፊያ ኣላ - ሰንበት ንሰልታ ቪጎ እትዕድማን ካብ መራሒት ባርሴሎና ብሓንቲ ነጥቢ ድሒራ ካልአይቲ ዘላን ሪያል ማድሪድ። መሲ፡ ንጓርድዮላ “ዝበለጸ” ኢልዎ መሲ፡ ንጓርድዮላ “ዝበለጸ” ኢልዎ ድንቂ ተጻዋታይ ኵዕሶ እግሪ - ሊዮኔል መሲ፡ ንናይ ቅድም ዓላሚኡ ፐ ጓርድዮላ፡ “ናይ ኩሉ ግዜ ዝበለጸ ኣሰልጣኒ” ክብል ኣድኒቕዎ። ጓርድዮላ፡ ኣብ 208 ንባርሴሎና ክዕልማ መዝነት ምስ ተቐበለ፡ ንጸለውቲ ተጻወትቲ ዝነበሩ ሮናልዲኖን ዴኮን፡ ደፋር ውሳነ ብምውሳድ ካብ መሳርዕ ምዕላዩ ይዝከር። ኣብቲ እዋን ወዲ 21 ዓመት ንዝነበረ ሊዮኔል መሲ ድማ፡ ምሉእ ኣቓልቦ ብምሃብ፡ ዕቑር ዓቕሙ ብዝግባእ ክጥቀመሉ ሓጊዝዎ እዩ። ክሳብ 2012 ባርሴሎና ንኵዕሶ እግሪ ስጳኛን ኤውሮጳን ኣብ ዝዓብለትሉን 14 ዓበይቲ ዋናጩ ኣብ ዝዓተረትሉን እዋን ከኣ፡ ቀንዲ ዓንዲ ናይ’ታ ጋንታ ነይሩ - መሲ። እዚ ኣርጀንቲናዊ፡ ምስ’ታ ብሰፊሕ እትዝርጋሕ ኤ.ኤስ.ፒ.ኤስ ዝገበሮ ቃለመሕት እዩ፡ ብዛዕባ ጓርድዮላ ተሓቲቱ። “ንዓይ ጓርድዮላ ፍሉይ እዩ። ኣዝዮም ብሉጻት ዓለምቲ ኣለዉ፣ እንተኾነ፡ ንሱ ገለ ፍሉይ ነገር ኣለዎ። ንዓይ ከኣ፡ ልዕሊ ኩሎም ዝበለጸ እዩ። ኣብ ባርሳ ምሳና ምንባሩ ዕድለኛታት ኢና።” ክብል ገሊጽዎ። ጓርድዮላ፡ ንጸወታ ኣብ ምድላውን ምስ ተጻወትቲ ዘለዎ ናይ ምብህሃል ዓቕሚን ‘ምሉእ’ ምዃኑ ዝግልጽ መሲ፡ “ብዓወታቱ ጥራይ ኣይኮንኩን ዝግረም፡ ኣብ ዝኸዶ ቦታ ኣሰሩ ስለዝገድፍ እየ። ኣብ ባየር ሙኒክ እውን ከምኡ። ወላ’ኳ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣይተዓወት፡ ኣብ ጀርመን ዝጽወት ዝነበረ ቅዲ ቀይሩዎ እዩ። ንማን ሲቲ መሪሑ ድማ፡ ኣብ እንግሊዝ ተመሳሊ ስራሕ ዓሚሙ።” ኢሉ። እዚ እስጳኛዊ ዓላሚ፡ ኣብ ሰለስተ ወቕቲታት ምስ ሙኒክ፡ ንኩለን ናይ ቡንደስሊጋ ሊግ ዋናጩ ኣልዒሉ እዩ። ኣብ 2016 ናብ ማን ሲቲ ካብ ዝግዕዝ ንደሓር ከኣ፡ ሽዱሽተ ፕሪመር ሊግን ሓንቲ ሻምፕዮንስ ሊግን ዝርከቦም ዛጊት 18 ዋናጩ ኣልዒሉ። እዚ ወዲ 54 ዓመት ኣሰልጣኒ፡ ዝሓለፈ ወርሒ መበል 10 ግጥሙ ጸምቢሉ እዩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ መሲ፡ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ምስ ሃገሩ ተወሳኺ ዓወታት ከመዝግብ ተስፍዩ ምህላዉ ሓቢሩ። ዋንጫ ዓለም ምዕዋት ግና፡ ኣዝዩ ከቢድ ምዃኑ እዩ ዝገልጽ። ኣርጀንቲና፡ ናይ ዓሚ ክብራ ንምዕቃብ እያ፡ ናብቲ ኣብ ሰለስተ ሃገራት - ኣመሪካ፡ መክሲኮን ካናዳን ዝካየድ ዋንጫ ዓለም 2026 ከተምርሕ። ዕጫ ናይ’ዚ ውድር፡ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ክወድቕ እዩ። ማርቲነዝ፡ ብዛዕባ ኩነተ-ኣእምሮ ሮናልዶ . . . ማርቲነዝ፡ ብዛዕባ ኩነተ-ኣእምሮ ሮናልዶ . . . ዓላሚ ሃገራዊት ጋንታ ፖርቱጋል - ሮበርቶ ማርቲነዝ፡ ንተጻዋታዩ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ ፍሉይ ዝገበሮ ‘ኩነተ ኣእምሮኡ/ኣተሓሳስባኡ’ ምዃኑ ገሊጹ። ዝመጽእ ዓመት ወርሒ ለካቲት 41 ዓመት ዝመልእ ሮናልዶ፡ ናይ ድኻም ምልክት ከየርኣየ፡ ኣብ ክለቡ ኣል-ነስርን ሃገሩ ፖርቱጋልን ብቀጻሊ እናተሰለፈ፡ ጽልዋኡ ይቕጽል ኣሎ። እዚ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ 954 ሸቶታት ኣመዝጊቡ ዘሎን 10 ንምብጻሑ ዓሊሙ ኣብ ምጽዋት ዝርከብን ብርቂ ተጻዋታይ፡ ፍሉይ ኣተሓሳስባ ኣለዎ - ብመሰረት ዓላሚኡ። ማርቲነዝ፡ “ንዓይ ብዘይጥርጥር፡ ዓወታቱ ኣብ ቀጻሊ ስርሑ ንዘለዎ ተወፋይነት ኣይቅይሮን እዩ። ሓደ ነገር ምስ እትዕወት፡ ኣብ ዝቕጽል ዕለት ናይ ዓወት ሸውሃትካ ይጎድል እዩ። ክሪስቲያኖ፡ ሰብ እዩ፣ ከም ተጻዋታይ ትማሊ ብዘጋጠመ ዝኾነ ነገር፡ ሎሚ ኣይጸልዎን እዩ። ምስኡ ዝተፈጥረ ባህሪ እንተኾይኑ ኣይፈልጥን እየ። ሎሚ ሃትሪክ (ሰለስተ ሸቶታት እንተኣመዝጊቡ) እንተሰሪሑ፡ ወይ ሸቶ እንተዘየመዝጊቡን ዕድላት እንተስሒቱን ኣይግድሶን እዩ። ማዕረ’ታ ናይ መወዳእታ ፊስካ ዝተነፍሓትላ እዩ፡ ንቀጻሊት ጸወታ ዝዳለወላ። እዚ ከኣ፡ ሓደ ካብቲ ንነዊሕ ዓመታት ብቕዓት ክጻወት ዝሓገዞ እዩ።” ኢሉ። ንሱ ቀጺሉ፡ “ከምቲ ኩሉ ግዜ ዝብሎ፡ ተጻዋታይ ጥሮታ ዝወጽእ፡ ኣካሉ ንኣእምሮ “ወዲአ እየ” ምስ ዝብሎ እዩ። ኣብ ሮናልዶ ከምዝተመሃርክዎ ግና፡ ብኣንጻሩ እዩ። ኣእምሮ እዩ፡ ንኣካሉ ዝውደኣሉ ግዜ ምዃኑ ዝነግሮ። ኩሉ ግዜ ዝበለጸ ተጻዋታይ ናይ ምዃን ዓቕሚ ኣለዎ። ብፍጹም ከም ናቱ ሸውሃት ርእየ ኣይፈልጥን።” ክብል ኣድኒቕዎ።", "char_count": 2832, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02072", "text": "ዜና ዓለም ዮርዳኖስ ጸጋይ ዮርዳኖስ ጸጋይ ዩክሬን፡ ኣንጻር ቋንቋ ሩስያ ዝቐንዐ ሓድሽ ሕጊ ኣጽዲቓ ባይቶ ዩክሬን፡ ኤውሮጳዊ ቻርተር፡ ነቲ ቋንቋ ሩስያ ኣብ ገለ ዞባታትን ውሑዳት ኣባላት ዘለዎ ማሕበረ ሰብን ዩክሬን ንኽዝረብ ኣፍቂድዎ ዝጸንሐ ሕጊ ዝኣሊ ሓድሽ እማመ ከም ዘጽደቐ ተሓቢሩ። ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመት፡ ዩክሬን፡ ቋንቋ ሩስያ ኣብ ህዝባዊ ቦታት፡ መራኸቢ ብዙሓን፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ መንግስታዊ", "char_count": 256, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02073", "text": "ኣገልግሎታት ዝህባ ካልኦት ትካላትን ኢንዳስትሪታትን ከም ወግዓዊ ቋንቋ ከይዝረብ ከም ዝኸልከለት፡ ምንጭታት ይሕብሩ። ይኹን እምበር፡ ቋንቋ ሩስያ ብፍላይ ኣብ ምብራቓዊ ክፋልን ዓበይቲ ከተማታትን ዩክሬን ከም ቀዳማይ ቋንቋ ኮይኑ የገልግል ምህላዉ እዩ ዝግለጽ። ሚኒስተር ባህሊ ዩክሬን ታትያና በረዝናያ፡ እቲ ብባይቶ ናይ’ታ ሃገር ዝጸደቐ እማመ፡ ቋንቋ ዩክሬን ከም መንግስታዊ ቋንቋ ኮይኑ ንኸገልግል ባይታ ዘጣጥሕ ከም ዝኾነ ኣረዲኣ። ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ማርያ ዛካሮቫ ብወገና፡ እቲ ብዩክሬን ኣንጻር ቋንቋ ሩስያ ዝጸደቐ ሓድሽ እማመ ኣንጻራዊ ውጽኢት ክህልዎ ከም ዝኽእል ኣጠንቂቓ። ሓደ ካብቲ ሞስኮ ኣብ ስምዕ ሰላም ዩክሬን - ሩስያ ከም ቅድመ ኩነት ኣቕሪባቶ ዘላ ነጥቢ፡ ኪየቭ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ተዛረብቲ ቋንቋ ሩስያ ዝዀኑ ሕብረተሰብ ኣንቢራቶ ዘላ ንሰብኣዊ መሰላቶም ዝግህስ ሕግታት ክትስርዝ ዝጠልብ ምዃኑ እዩ ዝሕበር። እስራኤልን ሊባኖስን ናይ ፈለማ ቀጥታዊ ዝርብ ኣካይደን እስራኤልን ሊባኖስን፡ ከም ኣካል ናይቲ ብመንጎኛነት ኣመሪካ ዝበጽሓኦ ስምዕ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ናይ መጀመርያ ቀጥታዊ ዝርብ ከም ዘካየዳ ተሓቢሩ። ሲቪላውያን ወከልቲ ክልተአን ሃገራት፡ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ከተማ ናቆራ - ሊባኖስ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ዝተራኸቡ፡ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ኣፍሊጡ። ኣፈኛ ቀዳማይ ሚኒስተር በንያሚን ናታንያሁ፡ ነቲ ዝተኻየደ ኣኼባ “ታሪኻዊ” ክትብል ብምግላጽ፡ ኣብ መጻኢ ክህሉ ንዝኽእል ምትሕብባር ባይታ ዘጣጥሕ ናይ መጀመርያ ስጉምቲ ምንባሩ ኣረዲኣ። እቲ ቀጥታዊ ዝርብ፡ ኣመሪካ ድሕሪ ኣብ’ተን ሃገራት ዘካየደቶ ጸቕጢ ክብጻሕ ከም ዝተኻእለ እዮም ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ዝገልጹ። ሕዝቡላህ፡ እስራኤል ኣብ ወሽመጥ ቓዛ ንእተካይዶ ዘላ ደማዊ ኲናት ንምቅዋም፡ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር መጥቃዕትታት ከም ዝጀመረ፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ እስራኤል ኣብ ሊባኖስ ንልዕሊ ዓመት ዝቐጸለ መጥቃዕቲ ከም ዘካየደት እዩ ዝሕበር።", "char_count": 1150, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02074", "text": "ኣብ 2024 ብመንጎኛነት ኣመሪካ፡ እስራኤልን ሕዝቡላህን ተጻብኦ ደው ከብሉ’ኳ እንተ ተሰማምዑ፡ ክልተኦም ወገናት ግን ብጥሕሰት እቲ ስምዕ ብተደጋሚ ነሓድሕዶም ክወቓቐሱ ምጽንሖም፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ኣብቲ ኣኼባ፡ እስራኤል፡ ሰራዊት ሊባኖስ ዘይከምቲ ዝተበጽሐ ስምዕ፡ ኣብ ምዕናው ትሕተ ቅርጺ ሕዝቡላህ ኣኹል ስጉምቲ ብዘይምውሳዱ ወቒሳ። ሊባኖስ ብወገና፡ እስራኤል ኣብ መሬታ እተካይዶ ዘላ ተደጋሚ መጥቃዕትታት ናብ “ሓድሽ ኲናት” ከምርሕ ከም ዝኽእል ኣጠንቂቓ ኣላ። እስራኤልን ሊባኖስን ኣብ 1983፡ ናይ መወዳእታ ቀጥታዊ ዝርብ ከም ዘካየዳ እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ትማሊ ሓሙስ ናይ ምሸት፡ ነፈርቲ ውግእ እስራኤል ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ከም ዝደብደባ ተገሊጹ። እቲ ደብዳብ ገና ክቕጽል ምዃኑ’ውን፡ እስራኤል ኣጠንቂቓ ኣላ። ሜታ - ንትሕቲ ዕድመ ኣውስትራልያውያን ካብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ክስርዞም ጀሚሩ ኩባንያ ቴክኖሎጂ ሜታ፡ ትሕቲ 16", "char_count": 551, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02076", "text": "ወግዓውያን ማሕበራዊ መራኸቢታቱ፡ ካብ ትማሊ ሓሙስ ጀሚሩ ሕሳባቶም ክስርዞ ከም ዝጀመረ ተሓቢሩ። በቲ ሓዲሽ ስጉምቲ፡ ኣስታት 150 ሽሕ ተጠቀምቲ ፌይስቡክ፡ ከምኡ’ውን ከባቢ 350 ሽሕ ዝኾኑ ተጠቀምቲ ኢንስታግራም ክጽለዉ ትጽቢት ከም ዘሎ ድማ ተገሊጹ።", "char_count": 159, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02077", "text": "ኣውስትራልያ፡ ትሕቲ ዕድመ ካብ ተጠቃምነት ማሕበራዊ መራኸቢታት ክእገዱ ዝወሰነት ናይ መጀመርያ ሃገር ምዃና እዩ ዝፍለጥ። ኣውስትራልያ ካብ ዝመጽእ 10 ታሕሳስ ጀሚራ፡ ንትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድመኦም ዜጋታ ኣገልግሎት ክትህብ ዘፍቀደት ዝኾነት ናይ ማሕበራዊ መራኸቢ ኩባንያ፡ ክሳብ 32.7 ሚልዮን ዶላር መቕጻዕቲ ክትውስነላ ምዃና ኣፍሊጣ ኣላ።", "char_count": 215, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02080", "text": "ማሕበራዊ መራኸቢታት ንኽስርዝ ግዜን ስራሕን ከም ዘድልዮ ኣረዲኣ። ብተወሳኺ፡ ከም ዩቱብ፡ ኤክስ፡ ቲክ-ቶክ፡ ስናፕቻት፡ ሬዲት፡ ኪክን ትዊችን ዝኣመሰላ ካልኦት ማሕበራዊ መራኸቢታት እውን፡ በቲ እገዳ ከም ዝተጸልዋ ተፈሊጡ ኣሎ። መንግስቲ ኣውስትራልያ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ትሕቲ ዕድመ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣጽዲቕዎ ዘሎ እገዳ፡ ነቶም", "char_count": 213, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02081", "text": "ቈልዑ ካብ ኣሉታዊ ጎድኒ ማሕበራዊ መራኸቢታት ንምክልኻል ዝዓለመ ምዃኑ እኳ ይገልጽ እንተ ሃለወ፡ ነቲ ሓሳብ ዘይተቐበልዎ ገለ ወገናት ግና፡ እቲ እገዳ ነቶም ንጹል ማሕበራዊ ህይወት ዝመርሑ ተጠቀምቲ ክጎድእ ከም ዝኽእል ኣጠንቂቖም።", "char_count": 146, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02082", "text": "ካብ 10-15 ዓመት ዝዕድመኦም 96 ሚእታዊት ኣውስትራልያውያን ቈልዑ፡ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ምዃኖም ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 81, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3d729f8b3ffb699d7254bc94b770c1270774d9a1d9e40bb1da02c6a44fd3b278:02084", "text": "ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን፡ ኣብ ቁጠባውን ጂኦፖለቲካውን ምትሕብባር ዘተኮረ ዑደት ኣብ ቤጂንግ ኣብ ዘካይደሉ እዋን፡ ሃገሩን ቻይናን ኣብ መንጎአን ንዘሎ ፍልያት ንምጽባብ ምስ ፕረዚደንት ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ሺ ጂንፒንግ ከም ዝተዘራረበ ተሓቢሩ። ክልተኦም መራሕቲ ሃገራት ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ ቤጂንግ - ርእሰ ከተማ ቻይና ተራኺቦም፡ ኣብ ምቁራጽ ኲናት ዩክሬን - ሩስያን ዓለማዊ ቁጠባዊ ዘይምዕሩይነትን ዘተኮረ ሰፊሕ ዝርብ ከም ዘካየዱ ተገሊጹ። መዓልቦ ናይ’ቲ ኣብ ምጽባብ ፍልያት ናይ’ተን ሃገራት ዝተኻየደ ዝርብ’ኳ እንተ ዘይተፈልጠ፡ ማክሮን ዝርከቦም ብዙሓት መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳ ግን፡ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ግጭት ዩክሬን ንፈደረሽን ሩስያ ትሕግዝ ኣላ ክብላ ብተደጋሚ ክኸሳ ምጽንሐን እዩ ዝሕበር። ፕረዚደንት ማክሮን፡ ናብ ስልጣን ካብ ዝድይብ ሕጂ ንራብዓይ ግዜኡ እዩ ኣብ ቻይና ዑደት ዘካይድ ዘሎ። ክልተኦም መራሕቲ ድሕሪ ዘካየድዎ ሰፊሕ ዝርብ፡ ኣብ ክልተኣዊ ወፍሪ፡ ንዩክሌሳዊ ጸዓት፡ ዕቃበ ፓንዳን ካልኦት ዛዕባታትን ዘተኮረ 12 ናይ ምትሕግጋዝ ስምዓት ከም ዝኸተሙ ተሓቢሩ። ዒራቕ፡ ንሕዝቡላህን ሑቲን ካብ ‘ዝርዝር ኣስማት ገንዘቦም ዝደስከለ ጉጅለታት’ ኣልያቶ ዒራቕ፡ ቅሙጥ ገንዘብ ናይ’ቶም ብኢራን ከም ዝድገፉ ዝገለጸቶም ዕጡቓት ጉጅለታት ዝኾኑ ሕዝቡላህን ሑቲን ከም እተደስክል ዝገልጽ ሓበሬታ ግጉይ ምንባሩ ብምሕባር፡ ኣስማት ናይ’ቶም ዕጡቓት ጉጅለታት ካብ ዝርዝር ኣስማት ናይ’ቶም ቅሙጥ ገንዘቦም ክድስክል ምዃኑ ዝተገልጹ ጉጅለታትን ኣካላትን ክእለ ምዃኑ ኣነጺራ ኣላ። እቲ ኣቐዲሙ ብሓንቲ መንግስታዊት ጋዜጣ ናይ’ታ ሃገር ዝወጸ ግጉይ ሓበሬታ ብዙሕ ነቐፌታትን ዘይምርድዳእን ከም ዝፈጠረ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። እዚ ኣቐዲሙ ብጌጋ ዝወጸ ሓበሬታ፡ ብኣመሪካ ተቐባልነት ክረክብ ዝነበሮ ተኽእሎ ኣዝዩ ልዑል ምንባሩ እዮም ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ ዝገልጹ። ቀዳማይ ሚኒስተር ዒራቕ መሓመድ ሺያ ኣል ሱዳኒ፡ ሃገሩ፡ ብመሰረት ካብ ማሌዥያ ዝቐረበላ ምሕጽንታ፡ እቲ ናይ ምድስካል ስጉምቲ ነቶም ምስ ኣልቃዒዳን እስላማዊ መንግስትን ምትሕሓዝ ዘለዎም ውልቀ ሰባት ጥራይ ዝምልከት ምዃኑ ኣረዲኡ ኣሎ። ንሱ ወሲኹ፡ ምስቲ ግጉይ ሕትመት ቅርበት ዘለዎም ወገናት ነቲ ዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ ሓላፍነት ክወስዱሉ ምዃኖም ከኣ ገሊጹ ኣሎ።", "char_count": 1286, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_05122025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02091", "text": "ፍስሃየ ሃይለ (ኣፍሮ) ተሰዊኡ ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ገዲም ተጋዳላይ ፍስሃየ ሃይለ ሰንጋል፡ ብዝሓደሮ ሕማም ብ4 ሕዳር 2025 ኣብ መበል 78 ዓመት ዕድመኡ ብሕማም ተሰዊኡ።", "char_count": 110, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02095", "text": "ክፍሊ ህዝባዊ ምሕዳር (06)ን ክፍሊ ስለያን ጸጥታን ብዝተፈላለየ ጽፍሒታት ክሳብ ሓላፊ ዞባ ኮይኑ ብጅግንነት ተቓሊሱ። ድሕሪ ናጽነት፡ ገዲም ተጋዳላይ ፍስሃየ ሃይለ፡ ምኽትል ኣመሓዳሪ ኣውራጃ ከተማ ኣስመራ፡ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ጉምሩክ፡ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሲቭል ኣቭየሽን፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካን ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከልን ብምዃን፡ ንሃገሩን ህዝቡን ብተወፋይነት ዘገልገለ ሓርበኛ’ዩ። ገዲም ተጋዳላይ ፍስሃየ ሃይለ (ኣፍሮ)፡ ብዓል ሓዳርን ኣቦ ሰለስተ ደቅን እዩ።", "char_count": 322, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02096", "text": "ሚኒስትሪ ዞባዊ ምሕዳራት፡ ብመስዋእቲ ገዲም ተጋዳላይ ፍስሃየ ሃይለ ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን እናገለጸ፡ ንስድራ ቤቱ፡ መቓልስቱን መሳርሕቱን ጽንዓት ይምነ። ኣመሓዳሪ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ፡ ምስ ህዝቢ ን/ዞባ ደቡብ ደንካልያ ርክብ ኣካዪዱ እዉጅ ስግኣት ምውጋድ. እዉጅ ስግኣት ምውጋድ. ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ፡ ብ2ን 3ን ሕዳር ኣብ ንኡስ ዞባ ደቡብ ደንካልያ ምስ ህዝቢ ርክብ ኣካዪዱ። እቲ ኣብ ዋደን ዶባጋድን ዝተኻየደ ርክብ፡ ኣብ ተጠቃምነት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብሓፈሻ ኣገልግሎታት ማይ፡ ትምህርትን ጥዕናን ድማ ብፍላይ ዘተኰረ ኮይኑ፡ ነዚ መድረኽ ዝበቅዕ ውዳበን ተሳትፎን ህዝቢ ንምርግጋጽ ዝዓለመ’ዩ። ምስፋሕ ኣቐዲሙ ዝተዋደ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት፡ ኣብ ተጠቃሚነት ህዝቢ ከምዝምርኰስ ዝገለጸ ኣምባሳደር መሓመድስዒድ፡ ህዝቢ ኣብ ቀረብኡ ንዝተዋደ ዓንሰባ - ንቕሓት ሕ/ሰብ ኣብ ልግሲ ደም እናበረኸ ምጽኡ ተገሊጹ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ቀጻሊ ዝካየድ ጎስጓሳት፡ ኣብ ምብራኽ ንቕሓትን ምስሳን ዝልገስ ደምን እወታዊ ኣስተዋጽኦ ይገብር ከምዘሎ፡ ካብ 27 ጥቅምቲ ክሳብ 2 ሕዳር ኣብ ዝተገብረ ቅነ ልግሲ ደም ተገሊጹ። ኣብ ሃገራዊ ባንክ ደም ሓላፊ ኣገልግሎት ልግሲ ደም ኣቶ መሓሪ ኣብርሃም ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ቅነ ምስ ማሕበር", "char_count": 737, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02097", "text": "ወለንታውያን ለገስቲ ደም ጨንፈር ዞባ ዓንሰባ ብምውህሃድ ዝተወደበ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ብተመሃሮ፡ ሰራሕተኛታት መንግስትን ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን 912 ከረጺት ደም ከምእተለገሰ ኣረዲኡ።", "char_count": 118, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02098", "text": "ኣደ-መንበር ማሕበር ወለንታውያን ለገስቲ ደም ጨንፈር ዞባ ዓንሰባ መምህር ትዕግስቲ መሓሪ ብወገና፡ ዕላማ ማሕበር ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብውሕሉል ኣገባብ ክጥቀመሉን ጽፉፍ ምሕደራ ማይ ኣብ ኩለን ዓድታት ክተኣታቶን ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር ፍስሃየ ኪዳነ ብወገኑ፡ ተሳታፍነት ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ብሓፈሻ ናይ ደቂኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ንምዕባይን ክሳብ ዝለዓለ ደረጃ ዝቕጽሉ ባይታ ንምጥጣሕን ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ፡ ወለዲ ተርኦም ከዕዝዙ ተላብዩ። ሓላፊ ጨንፈር ጥዕና ዶ/ር ዓሊ ሓሎ ድማ፡ ኣብ ጥዕና ተጠርዩ ንዘሎ ንቕሓት ብምጓስ፡ ካብ ዘለዎ ዝያዳ ክብርኽን ተጠቃምነት ህዝቢ ኣብ ትካላት ጥዕና ክዓብን ከምዝግባእ ኣረዲኡ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ካብ ዓቕሚ ዓድታት ንላዕሊ ዝኾነ ምብልሻው ፕሮጀክትታት ማይ ቅልጡፍ ጽገና ክረክብ፣ ጸገም መራኸቢታት ቴሌፎን ዘላቒ ፍታሕ ክግበረሉ፣ ከምኡ’ውን ንቕሓት ህዝቢ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዘዕቢ ርክባት ክቕጽል ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ፡ መስርሕ ህንጸት ኣብ ዋደ ትስራሕ ዘላ 10 ክፍልታት ዘለዋ ናይ መባእታ ቤት-ትምህርቲ ብምዕዛብ፡ እቲ ስራሕ ንኽቀላጠፍ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ዘትዩ። - ቊጽሪ ወለንታውያን ለገስቲ ብምስሳን ውሑስን እኹልን ቀረብ ደም ከምዝህሉ ምግባር ምዃኑ ብምግላጽ፡ ነዚ ክዉን ንምግባር ኣብ ዝተፈላለያ ትካላት ጎስጓሳት ከምዝካየድን እወታዊ ግብረ-መልሲ ይርከቦ ከምዘሎን ኣብሪሃ። መምህር ትዕግስቲ ኣብ መወዳእታ፡ ተራ መሻርኽቲ ኣካላት ካብ ዝነበሮ ክሕይል ይስራሓሉ ከምዘሎ ኣነጺራ። ጎልጅ - ዘራእቲ ኣብ ደረጃ ምንቃጽን ምእካብን ከም ዝበጽሐ ተሓቢሩ የማናይ ኢድ ዝሰርሓቶ የማናይ ኢድ ዝሰርሓቶ ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ፡ ኣብ ልዕሊ 10 ሽሕ ሄክታር ዝተዘርአ ኣእካልን ስምስምን ኣብ ደረጃ ምንቃጽን ምእካብን ከም ዝበጽሐ ተሓቢሩ። ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት ኣቶ እድሪስ ኣሕመድ፡ ንኩነታት ክራማት፡ ዘራእቲ፡ ጥሪትን መገሃጫን ኣመልኪቱ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ርእሲ’ተን ናይ ግሊ ትራክተራት 60 ናይ መንግስቲ ትራክተራት ተዋፊረን፡ ብፍላይ ነቶም ኣብ ኦምሓጀር፡ ቃጨሮን እንጉሌትን ዝርከቡ ጽጉማት ሓረስቶት ብርትዓዊ ዋጋ ኣገልግሎት ማሕረስ ከምዝሃባ ኣረዲኡ። ካብ’ቲ ብመሰል ተጠቃምነትን ንግዳዊ ክረምታዊ ሕርሻን ዝተሓርሰ ስፍሓት፡ ልዕሊ 83 ሽሕ ሄክታር መሸላ፡ ልዕሊ 15 ሽሕን 60ን ሄክታር ስምስም፡ ኣስታት 2 ሽሕን 10ን ሄክታር ድማ ብልቱግ ከምዝዀነ ዝጠቐሰ ኣቶ እድሪስ፡ ብሰንኪ ብዝሒ ዝናብን ጻህያይን ዝተዳኸመ ውሑድ ክፋል ገዲፍካ፡ መብዛሕትኡ ዘራእቲ ኣብ ደረጃ ምህርቲ ከም ዝበጽሐ ሓቢሩ። ንኩነታት ጥሪት፡ መገሃጫታትን ከዘንቲ ማይን ብዝምልከት ድማ፡ ካብ ወርሒ ነሓሰ ጀሚሩ ጽቡቕ ዓቐን ዝርግሐን ዝነበሮ ዝናብ ብምውቅዑ ኣብ ኩሉ ከባቢታት እኹል ማይን ሳዕርን ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ጥሪት ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ከምዝርከባን ጓሶት ካብ ሃልኪ ነዊሕ ጉዕዞ ተገላጊሎም ምህላዎምን ገሊጹ።", "char_count": 1667, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02100", "text": "ብምጥቃስ፡ ዓብላልነት ጻህያይ ዓዳር ዕቱብ ቈላሕታ ክግበረሉ ኣተሓሳሲቦም። ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት ኣቶ እድሪስ ኣሕመድ ኣብ መወዳእታ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናሰፍሐ ዝኸይድ ዘሎ", "char_count": 113, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02102", "text": "ቅሉዕ ደብዳበ ካብ ወዲ ቅሉዕ ደብዳበ ካብ ወዲ ቀይሕ ባሕሪ ቀይሕ ባሕሪ “ኣሞሪም፡ ተኣምር ኣይሰርሕን . “ኣሞሪም፡ ተኣምር ኣይሰርሕን . 6 ሕዳር 2025 - ገጽ 2 ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ", "char_count": 155, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02111", "text": "ኣፍልጦ ሕብረተ-ሰብን ዝተወሃደ ዕዮ መሻርኽትን ኣገዳሲ ምዃኑ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊ ኣሃዱ ምቁጽጻር ኣድህቦ ዝጎደሎም ሕማት - ኣቶ ምሕረትኣብ ኣብርሃ ጸዊዑ። ትሮፒካዊ ሕማት ዝበሃሉ፡ ከም ቢልሃርዝያ፡ ባልዓት መዓናጡ፡ ካላዛር፡ ምቑላዕ፡ ነፍሪ፡ መንከስቲ ተመን፡ ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ ዓበቕን ካልኦትን ምዃኖም ብምሕባር፡ ኣብ 207 ብዝተኻየደ ገምጋም፡ ልዕሊ 1 ቢልዮን ካብ ህዝቢ ዓለም፡ ማለት 1 ካብ 6 ሰባት በዞም ሕማት ከምዝሳቐ ኣብሪሁ። ንሃገርና ካብ’ዞም ሕማት ናጻ ንምግባር፡ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣብ ኣገባብ ምክልኻሎምን ምፍዋሶምን ዘተኰረ ስልጠናታት ንሰብ-ሞያ ጥዕና ብምሃብን ዘድሊ ቀረብ መድሃኒት ብምርግጋጽን፡ ብዕቱብ ይነጥፍ ከምዘሎ፡ ኣቶ ምሕረትኣብ ገሊጹ። ኣብ 2014ን 2015ን፡ ብቐንዱ ኣብ ህላወ ቢልሃርዝያን ባልዓት መዓንጣን ዘተኰረ ሰፊሕ መጽናዕቲ ኣብ መላእ ሃገር ኣብ ዝርከባ 345 ናይ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ልዕሊ 18 ሽሕ ተመሃሮ ዘሳተፈ ቅምሶኣዊ መርመራታት ተኻዪዱ ከምዝነበረ፣ ካብ 58 ንኡሳን ዞባታት ድማ ኣብ’ተን 28 ቢልሃርዝያ ከምእተረኽበ ሓቢሩ። እተን ንኡሳን ዞባታት፡ 12 ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ዝተረፋ ከኣ ኣብ ዞባታት ዓንሰባ፡ ጋሽ-ባርካ፡ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪን ማእከልን ዝርከባ’የን። በዚ መሰረት፡ መድሃኒት ቢልሃርዝያ ፎሮ- ኣብ ኣገዳስነት ዕቃበ ኣግራብ ተዘትዩ ኣብ ምሕዳር ከባቢ ሮብሮቢያ - ንኡስ ዞባ ፎሮ፡ ኣብ ኣገዳስነት ዕቃበ", "char_count": 819, "topic": "health", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02113", "text": "ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ካፒተን ሰለሙን ሃይለ ኣዘኻኺሩ። ብ31 ጥቅምቲ ምስ ነበርትን ተመሃሮን ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ካፒተን ሰለሙን፡ ብዝተፈላለየ መንገዲ ክበርስ ዝጸንሐ ኣግራብ ናብ ንቡር ንምላስ፡ ኣብ ዕቃበን ልምዓትን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ብዘተኰረ ውሁድ ጻዕሪ፡ ዓሪቑ ዝነበረ ከባቢታት ኣብ ጽቡቕ ኵነታት ከምዝርከብ ኣረዲኡ። ብሰንኪ ብርሰት ኣግራብ ኣብ ስርዓተ-ማሕድሮ ዝወርድ ዘሎ ከቢድ ሃስያ ንምግታእ፡ ነቶም ኣብ ከም’ዚ", "char_count": 291, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02114", "text": "ዝበለ ዘይሕጋዊ ተግባራት ዝተዋፈሩ ዘይሓላፍነታውያን ሰባት ናብ ሕጊ ንምቕራብ፡ ሕብረተሰብ ምስ ኣባላት ብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ተወሃሂዱ ክሰርሕ ተላብዩ። ሓላፊ ናይ’ቲ ብዓል-ስልጣን ኣብ ንኡስ ዞባ ፎሮ ኣቶ ኢብራሂም ዓሊ ብግደኡ፡ ንውራያት ዝኸውን", "char_count": 165, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02116", "text": "ስለዘለዉ፡ ኣመሓደርቲ ከባቢን ኣነባበርቲ ዓዲን ብንቕሓት ክከታተሉ ኣዘኻኺሩ። ኣመሓዳሪ ከባቢ ሮብሮቢያ ኣቶ ሳልሕ ኣቡበከር ድማ፡ ሳላ ዝተኻየደ ጎስጓሳት፡ ኣብ ዕቃበ ኣግራብ ዝነበረ ኣፍልጦ ከምዝበረኸ፣ ከም ውጽኢቱ ሓያሎ ዓዲታት ኣብ ርእሲ’ቲ ኣብ ሓለዋ ሃብቲ ገረብ ዝገብርኦ ኣበርክቶ፡ ንጥፈታት ምግራብን ምፍዋስ ማይክዖታትን የካይዳ ከምዘለዋ ኣረዲኡ።", "char_count": 223, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02117", "text": "ተሳተፍቲ ብግደኦም፡ ኣብ ዕቃበ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ዘተኰረ ጎስጓሳት ቀጻልነት ክህልዎ፣ ተካኢ ጸዓት ዝተኣታተወሉ መገዲ ክፍጠር፣ ንምስራሕ ዓግማት ዝቚረጽ ኣግራብ ክፍቀድ ወይ ድማ ናይ ማሽነሪ ደገፍ ክግበር ዝብል ርእቶታትን ለበዋታትን ኣቕሪቦም። ጎልጅ - ነበርቲ ቃጨሮ፡ ሕጽረት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክፍታሕ ጸዊዖም ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ - ምሕዳር", "char_count": 224, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02119", "text": "ዘለዉ ነበርቲ፡ ዝተጠርነፉሉ ከባቢ ምቹእ ናይ ሕርሻን መጓሰን ባይታ ከምዝፈጠረሎም ብምጥቃስ፡ ኣብ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዘሎ ሕጽረት ክፍታሕ ጸዊዖም።", "char_count": 98, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02121", "text": "ብምውቅዑ መብዛሕትኡ ዘራእቶም ኣብ ዘተኣማምን ደረጃ ከምዝርከብ ብምግላጽ፡ ብሰንኪ ጻህያይ ዓዳር ዘራእቶም ብኣሉታ ከይጽሎ፡ ሞያዊ ስጉምቲ ክውሰድ ጸዊዖም። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ምሕዳር ከባቢ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ 209 ኣብ’ቲ ከባቢ ካብ ዝጥርነፉ", "char_count": 160, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02124", "text": "ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ንዝተግበረ ንጥፈታት ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ብምግምጋም፡ ኣብ ናይ መጻኢ መደባት ዘትዩ።", "char_count": 83, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02126", "text": "ባህልን ስፖርትን ኣብ ተመሃሮ ዘለዎ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት’ኳ እንተዋደ፡ እናወሰኸ ምስ ዝመጸ ቊጽሪ ህዝቢ እኹል ከምዘይኮነ ብምጥቃስ፡ ብፍላይ ሽግር ዝስተ ማይ ነባሪ ፍታሕ ክናደየሉ ኣተሓሳሲቡ።", "char_count": 126, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02128", "text": "ዓዲ-ሃሎ ዝሰላሰል ዘሎ ሽግር ዝስተ ማይ ኦምሓጀርን ቃጨሮን ናይ ምፍታሕ ዕዮ ክቀላጠፍ ጸዊዖም። ሓልሓል - ውዳበታት መንእሰያት ንምሕያል ይስራሕ ኣሎ ቤት-ጽሕፈት ሃማመተኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓልሓል፡ ውዳበታቱ ኣብ ሸሞንተ ምሕዳራት ከባቢ ብምሕያል፡ መንእሰያት ተጠቀምቲ ናይ’ቲ ማሕበር ፈጢርዎ ዘሎ ዕድላት ንክኾኑ ይሰርሕ ከምዘሎ ተገሊጹ።", "char_count": 212, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02130", "text": "መንእሰይ ዓብዱሩሕማን ሓምድ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ውዳበታት ማሕበር ናብ ምሕዳራት ከባቢ ንምውራድ ብዝካየድ ዘሎ ርክባት፡ ቁጽሪ ዝውደብ መንእሰይ እናዓበየ ምጽኡ ብምሕባር፡ ብፍላይ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን", "char_count": 128, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02134", "text": "ዝግበር ሃገራውን ፖለቲካውን ኣስተምህሮታት ቀጻልነት ክህልዎ ዝብልን ካልእን ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሓልሓል ኣቶ ግርማጽን ኣብርሃን ጸሓፊ ህግደፍ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ሱሌማን", "char_count": 123, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02135", "text": "ዑመርን ኣብ መወዳእታ፡ ፓለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን መደባት ብኣድማዕነት ንኽትግበር፡ መንእሰያት ብግቡእ ክውደቡን ክነቕሑን ከም ዝግባእ ገሊጹ። ዜና ንልዕሊ 1.8 ሚልዮን ሰባት፡ ናይ ባልዓት መዓንጣ ድማ ንልዕሊ 68 ሽሕ ሰባት ክዕደል ከሎ፡ ኣብቶም ሕማት ዝጸንሐ ኣፍልጦ ክብ ዘብል ናይ ኣሰልጠንቲ ስልጠና ከምእተኻየደ ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ ኣቶ ምሕረትኣብ፡ ምስ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ብምውድዳር፡ ኤርትራ ኣብ ምክልኻልን ምቊጽጻርን ኣድህቦ ዝጎደሎም ሕማት ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ተሰሪዓ ከምዘላ ጠቒሱ፡ በዞም ሕማት ዝተለኽፈ ሰብ መድሃኒቱ ብግቡእ ክከታተል ኣተሓሳሲቡ።", "char_count": 360, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02137", "text": "መምህራን ስፖርት ብወገኖም፡ ንዝነበረ ብልጫታት ብምዕቃብ ድኻማት ንምእራም ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ፡ ምውህሃድን ደገፍን ናይ ኩሎም ኣካላት ክዓዝ ተላብዮም። ግልቡጥ ስነ-መጐት ኲናት ፈላስፋታት ኲናት፡ ንዓወት ወሰንቲ ኢሎም ካብ ዝጽብጽብዎም ብዙሓት ፈላስፋታት ኲናት፡ ንዓወት ወሰንቲ ኢሎም ካብ ዝጽብጽብዎም ብዙሓት ረቛሒታት፦ ረቛሒታት፦ - ካብ መጋጥምትኻ ዝሓየለ ወተሃደራዊ ዓቕሚ፣ ዝበለጸ ዕጥቂን ምልከት ኣጽዋርን፣ - ድልዱል ቁጠባ፣ ስጡም ሓድነት ህዝቢን ውሽጣዊ ርግኣትን፣ - ብቑዕ ፖለቲካውን ወተሃደራውን መሪሕነት፣ እምነት ኣብ መንግስቲ፣ - ልዑል ሞራል ሰራዊትን ህዝቢን፣ ሓያል ናይ ምውጋእ ብቕዓትን ወኒን፣ ብኣንጻር’ዚ ዝተገልጸ ረቛሒታት፣ ብልጽግና፦ ብኣንጻር’ዚ ዝተገልጸ ረቛሒታት፣ ብልጽግና፦ 1) ድኹም ወተሃደራዊ ሓይሊ፣ ናይ ውሽጢ ተቓውሞታት እውን ከዐግስ ዘይክእል፣ ብዝኸዶ ብኣሽሓት ዝማረኽን ኢዱ ዝህብን፣ መሕፈርን ስልቹውን ሰራዊት፣ 2) ኣብ ደረጃ ምርዅማሽ ዝበጽሐ ሓይሊ ኣየር፣ ምልከት ኣጽዋርን ናይ ውግእ ተመኩሮን ዘይብሉ፡ ኣብ ንእሽቶ ግጥም ታንክ ራሕሪሑ ዝሃድም መካናይዝድ", "char_count": 627, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02138", "text": "ሰራዊት፣ 3) ተልመዴን ፖለቲካውያን መራሕቲ፣ ብምሩኻት ነበር ዝተዓብለ፡ ዘይብቑዕ ወተሃደራዊ መሪሕነት፣ 4) ናይ ምውጋእ ብቕዓት ኮነ ወኒ ዘይብሉ፡ ሓድነቱ ብጸቢብ ዓሌታዊ ፖለቲካ ዝተሓምረገ፣ ኣብ መንግስቱ ፍጹም እምነት ዘጥፍአ፡ ሞራሉ ዝወደቐ ሰራዊት፣ 5) ዝተረመሰ ቁጠባ፣ ሚልዮናት ብረድኤት ዝናበር ህዝቢን ናይ ውሽጢ ተመዛበልቲን፣ ሒዙ ክዋጋእ ይሕልን ኣሎ። ግርንቢጥ ስነ-መጐት ኲናት ህዝቢ ኢትዮጵያን ለባማት ልሂቃኑን፡ ፈርካሽ ቁመና መንግስቲ ብልጽግና ብምርኣይ፣ ክስዕብ ዝኽእል ሃገራዊ ውርደት ከሎ ገና ብምግማት፡ ድምጾም ኣጉሊሖም “ኲናት ኣየድልየናን፣ ሰላም’ዩ ድሌትና” ይብሉ ኣለዉ። መቕርብ ዝበሃሉ ሃገራትን መወልቲን ከይተረፉ፡ ‘ኲናት ኣየዋጻኩምን’ዩ፣ ኣይትሕሰብዎ” ይብሉ ኣለዉ። ብልጽግና ግን፡ “ምርጫ የብልናን፣ ሰላም ኮነ ኲናት ኩሉ ሞት’ዩ” ዝበለ ይመስል። “መዓልታ ዝኣኸለ ኣንጭዋ፡ ኣፍ ድሙ ትስዕም” ይብሉ ለባማት መሰልቲ። ምንጪ፥ መጽሔት መንእሰይ ቁጽሪ 86 ሕዳር 2025 - ገጽ 3 እዉጅ ስግኣት ምውጋድ - ሕጋዊ መሰል እዩ", "char_count": 601, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02139", "text": "ሰላም ኣርዓዶም ሰልፊ ብልጽግና፣ ብጸቢብ ቁሸታዊ ፖለቲካ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ከፋፊሉን ሓድሕድ ኣናቚቱን፣ ኣብ ኩሉ ከባቢታት ሃገር ኲናት ሓድሕድ ኣባሪዑ፡ ዕምሪ ስልጣኑ ከናውሕ ተሓሒዙዎ ዝጸንሐ ህድማ ንቕድሚት - ኣይሰርሓሉን።", "char_count": 142, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02140", "text": "ባዕሉ ብዝኣጎዶ ሓዊ እናተለብለበ፡ ናብቲ ዘይተርፍ ዕጫኡ እናተቓረበ፡ ሕቖኡ እናንቀጥቀጠ፡ ብራዕዲ እናንፈጥፈጠ፡ ዝሕዞን ዝጭብጦን ጠፊኡዎ ኣሎ። “ዝጨነቖ ጥንስቲ የእቱ” ይብል ምስላ ኣምሓራ። ኣብ ጻዕረ ሞት ዝርከብ ስርዓት ብልጽግና፡ እቶም ንፖለቲካዊ ሓይልታት ሱዳን ኢትዮጵያን ብዶላር ዓዲጎም፡ ነዚ ስትራተጂያዊ ዞባ ናይ ዓለምና ብምቁጽጻር፡ ገዚፍ ዕቚር ሃብቲ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምዝማት ዘህነፍንፉ ዘለዉ ናይ ደገ ሓይልታት ዝሃቡዎ ተልእኾ፡ “ዛዕባ ካብ ውሽጢ ናብ ግዳም ንምቕናዕ ይጠቕመኒ’ዩ” ዝብል ተስፋ ኣሕዲሩሉ፡ ብርዑድ መንፈስ፡ ኣብ መኣዲ ባርዕ ንኽጥበስ ድንዕ ድንዕ ይብል ኣሎ። ዕዱግ ስርዓት ብልጽግና፡ ነቲ ዝተዋህቦ ዘይክኣል ተልእኾ (mision impos sible) ንምፍጻም፡ ሓላዪ ህዝቢ ኢትዮጵያ ተመሲሉ፣ ንብዓት ሓርገጽ እናነብዐ፣ ከም ዝኸሰረ ነጋዳይ፡ ቀደም ብሕግን ታሪኽን ዝተዓጽወ ጉዳይ ቀስቂሱ፣ ኣብ መንጎ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘእምን ምኽንያት ዘይብሉ ኲናት ንምብራዕ ከም ዘንቀደ፡ ንማሕበረሰብ ዓለም ብጋህድን ብዘይ ሕብእብእን ኣዊጁ ኣሎ። ከምቲ ቶማስ ማን ዝብሎ፡ “ኲናት፡ ህድማ ፈራሕ ካብ ሰላማዊ ግድላት እዩ።”", "char_count": 661, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02142", "text": "ርእይቶ ዕሽነት ብልጽግና ብልጽግና ንቕሓት ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣትሒቱ ምግማቱ ዘገርም እዩ። “ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ናይ ታሪኽ መሃይም’ዩ፣ ብዛዕባ ዓለማዊ ሕግታት እንዶ የብሉን፣ ሓጺር ዝኽሩ (short memory) ስለዝኾነ፡ ቅድሚ ሕጂ ዝኸፈሎ ከቢድ ዋጋ ኣይፈልጦን እዩ፣ ባሕሪ እንተድኣ ኢልናዮ ቀልቢ የብሉን፣ ‘ወደብ ናትካ’ዩ’ እንተድኣ ኢልናዮ፡ ብኸመይ ኢሉ ዘመዛዝን ኣእምሮ የብሉን፣ ኣፍደገ ባሕሪ ነይሩካ ምስ እንብሎ ብቐሊሉ ክዕሾ ይኽእል እዩ፣ ኣብ ዓመት ክንዲ ህዝቢ ኤርትራ ኢኻ ትፈሪ፣ ብክልተ ሚልዮን ህዝቢ ተዓጺኻ ከመይ ኢልካ ትነብር ብዝብል ዘመተ፡ ዕጹውን ጭኑቕን ስነ-ኣእምሮ ፈጢርና፡ ዳግም ኣብ ሓዊ ክንጠብሶ ንኽእል ኢና፣” ዝዓይነቱ ብኣእምሮ ህዝቢ ናይ ምጽዋት ጨካን ኣጉልን ዘመተ’ዩ - ጐስጓስ ብልጽግና። ኣብ ጥንታዊት ሮማ ፈላስፋን ፍሉጥ መዳሪን ዝነበረ ማርኩስ ቺቸሮ፡ “ካብ ሕሉፍ ታሪኽ ዘይምሃር፣ ዘልኣለም ቆልዓ ኴንካ ምንባር’ዩ።” ይብል ነበረ። የግዳስ ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ከምቲ ብልጽግና ትግምቶ ቆልዓ ወይ ሓጺር ዝኽሩ ኣይኮነን። ብዓል ብዙሕ ተመኩሮ፡ ብዙሓት ለባማት፡ ሊቃውንቲ ሕጊ፡ ታሪኽን ፖለቲካን ዘለውዎ ህዝቢ እዩ። ንዘመተ ብልጽግና ዕላማኡ ከሎ ገና ነቒሑሉ፡ እዝኒ ምኽልኡ ከኣ፡ ዘገርም ኣይኮነን። ዕሽታ ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ንዓቕሊ ጽበት ብልጽግና እናዕረጎ መጺኡ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ንመራሕ ናይቲ ጉጅለ ጨርቁ ኣብ ዝድርብየሉ ደረጃ ጽላለ ኣብጺሑዎ ኣሎ።", "char_count": 810, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02147", "text": "ኤርትራ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዕምሩ ምሉእ ደጋጊሙ ዝገለጾ፣ ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። ብርግጽ ድማ፡ ባሕርን ወደባትን ኤርትራ", "char_count": 80, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02150", "text": "ብኸምዚ ዝኣመሰለ ስልጡን ኣተሓሳስባ ጥምረት ፈጢሮም፡ ብሓባራዊ ምርድዳእን ምትሕብባርን ከረጋገጽዎ ዝኽእሉ ምዕባለ ቀሊል ኣይኮነን። ብኣንጻር’ዚ ሓቂ’ዚ ካብ ኲናት፡ ብዘይካ ዕንወትን ህልቂትን ዝኾነ ረብሓ ከም ዘይርከብ፡ ዝሓለፈ ታሪኽ ሓንሳብ ዘይኮነ፡ ደጋጊሙ መስኪሩዎ እዩ። ከምቲ ኣልበርት ኣይንስታይን ዝብሎ፡ “ሓደ ዓይነት ጌጋ ካብ ምድግጋም ዝኸፍእ", "char_count": 222, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02152", "text": "መሰል’ዩ ብልጽግና፡ በቶም ዝርገትን ድሕረትን ምብራቕ ኣፍሪቃ “ንረብሓና እዩ” ዝብሉ ሓደስቲ ጐባል ዞባና ተዓሲቡ ከባርዖ ዝሕልን ዘሎ ኲናት እምበኣር፡ ናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዛዕባ ኣይኮነን። ከምዚ ዓይነት ናይ ጭኑቕ ኣእምሮ ውሳነ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ዞባና እውን ጥዕና ዝህብ ስለዘይኮነ፡ ከም ስግኣት ዝጥመት እዩ። ህዝብታት ደለይቲ ሰላም እዮም።", "char_count": 233, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02155", "text": "ጸሚዶም፡ ነቲ ስግኣት ኣልዮም፡ ብሰላምን ስኒትን ሓድሕድ ምትሕብባርን ዝነብሩሉ ውሑስ ባይታ ክፈጥሩ ባህርያዊ ግብረመልሲ እዩ። ነዚ ሰላምን ርግኣትን ክልቲኡ ህዝብታትን መላእ ቀርኒ ኣፍሪቃን ክዘርግ ዘንቀደ ስግኣት ምእላይ፡ ምዕራፍ 7 ዓንቀጽ 51 ቻርተር ሕቡራት ሃገራት ዘፍቅዶ ናይ ርእሰ ምክልኻል ሕጋዊ መሰል እዩ። ቅሉዕ ኣዋጅ ኲናት ብልጽግና፡ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ነዚ ሕጋዊ መሰል’ዚ ክጥቀሙ ብወግዒ ዓዲሙዎም ኣሎ።", "char_count": 272, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02159", "text": "ንእተቕርቦ ጠለብ ምውናን ኣፍደገ ባሕሪ ኣፍልጦ ይህብ’ዩ ባሕሪ ኣፍልጦ ይህብ’ዩ ኣህጉራዊ ሕጊ ወደብ አልቦ ሃገራት ምስተን ወደብ ዘለወን ሃገራት ተሰማሚዐን ክጥቀማ መሰል ከምዘለወን ብንጹር ይገልጽ እዩ። ይኹን’ምበር፡ መሰል ተጠቃምነት ማለት ብሓይሊ ምሓዝ ወይ ምውናን ማለት ከምዘይኮነ፡ ወደባት (ኣፍደገ ባሕሪ) ናይ ምጥቃም መሰል ጥራይ ምዃኑ፡ ብዘየሻሙ መገዲ ኣስፊሩዎ ኣሎ። ወደብ", "char_count": 242, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02161", "text": "ልምዓት ክገብረአን ይላቦ እዩ። እዚ ዝፍጸም ግን፡ ኣብ ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ኣብ መትከል ምኽባር ልኡላውነት ተመርኲስካ ምዃኑ ድማ አስሚሩሉ ኣሎ። ኣብ መላእ ዓለም ዝርከባ 4 ሃገራት (ብድምር 70 ሚልዮን ብዝሒ ህዝቢ ዘለወን) ምስ ባሕሪ ዘይዳወባ እየን። ካብዚአተን 16 ሃገራት (36%) ኣብ ኣፍሪቃ ዝርከባ እየን። ንኢትዮጵያ ከይሓወሰካ፡ እተን 15 ብድምር 365 ሚልዮን ህዝቢ ኣለወን። እዘን ሃገራት እዚኣተን ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ብምስምማዕ፡ መሰል ኣፍደገ ባሕሪ ረኺበን መነባብሮ ህዝበን ንምሕያሽ አብ ብርቱዕ ስራሕ ተጸሚደን ይርከባ። ብተመሳሊ፡", "char_count": 361, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02162", "text": "ኤርትራን ኢትዮጵያን ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ተሰማሚዐን ክሰርሓ ይኽእላ እየን። ኢትዮጵያ ብዙሕ አማራጺታት ወደብ ዘለዋ ሃገር እያ።", "char_count": 83, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02164", "text": "ፈቒዳ ነይራ። ሶማላውያን እውን ብተመሳሊ። የግዳስ ህርፋን ብልጽግና፡ ንግዳዊ ኣገልግሎት ዝኸውን ወደብ ዘይኮነስ፡ ኢትዮጵያ ወናኒት ገምገም ባሕሪን መደበር ሓይሊ ባሕሪን ክትከውን እዩ። እዚ ድማ ጎረባብቲ ሃገራት ክቕበልኦ ኣይክእላን። ከመይሲ ዋንነት ቀይሕ ባሕሪ ናይተን አብ ገማገም ባሕሪ ዝርከባ ሃገራት ልዑላዊ ግዝአት እዩ። ንልዑላዊ ግዝአት ጎረባብቲ ሃገራት ብሓይሊ ምንዛዕ ዝቕበል አህጉራዊ ሕጊ ድማ ፈጺሙ የለን። ክህሉ እውን ኣይክእልን።", "char_count": 280, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02166", "text": "ብኲናት ኣህጉራዊ ስርዓት ኣብ መትከል ምኽባር ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን (Principle of Respect for Sovereignty and Teritorial Int tegrity) ዝተመስረተ እዩ። መሰረታዊ መትከል ልኡላውነት ኣብ ገማግም ባሕሪ ንዝርከባ ሃገራት ፍሉይን ፍጹምን መሰል ዋንነት ይህብ። ካብዚ ሓሊፉ ቻርተር ሕቡራት ሃገራት ዓንቀጽ 2 (4) ኣንጻር ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ምሉእነትን ካልእ ሃገር ሓይሊ ምጥቃም ወይ ምፍርራሕ ይኽልክል። ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ኲናት ከምዘይትደሊ ብተደጋሚ ገሊጻ እያ። ልኡላውነት ኤርትራ ምድፋር ከኣ፡ ዋጋኡ ከቢድ ከምዝኸውን ፍሉጥ እዩ። ኣህጉራዊ ሕጊ ብምጥሓስ ናይ ሰላም መገዲ ገዲፍካ ኲናት ምራጽ፡ ንኣሕዋት ህዝብታት ናብ ዘየድሊን ኣዕናዊን ኲናት ምዕዳም እዩ። ልዑል ዋጋ ካብ ምኽፋል ሓሊፉ ድማ፡ ካልእ ረብሓ ዝርከቦ ኣይኮነን፡ የግዳስ ከምቲ ምስላ አምሓርኛ፡ “አሳ ጎርጓሪ ዘንዶ ያወጣል፡ የሰው ፈላጊ የራሱን ያጣል” (ዓሳ ጐርጓሪ ገበል የውጽእ፤ ዘይናቱ ዝደሊ ናቱ ይስእን) ዝብሎ፡ አብ ልዕሊ ኤርትራ ኲናት ምእዋጅ፡ ነቲ አብ ኣራት ኪሎ ዘሎ ስርዓት ኣብ ሓደጋ ስለዘውድቕ፡ ኲናት ዘይምሕሳቡ ይሓይሽ።", "char_count": 664, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02168", "text": "ኣይትኽእልን’ያ ዋንነትን ኣጠቓቕማን ወደባት ኣብ ኣህጉራዊ ሕጊ ብዘየማትእ ቋንቋ ተቐሚጡ ኣሎ። ልዕሊ 10 ሚልዮን ህዝቢ ዘለዋ ሃገር ወይ ድማ ካብ ገማግም ባሕሪ 60 ኪሎ ሜተር እትርከብ ሃገር ወደብ ናይ ምውናን መሰል ኣለዋ ዝብል ዓንቀጽ የለን። ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምውሳን ኣብ 201 ኮሚሽን ዶብ ምስ ተመስረተ፡ ክልቲአን ሃገራት ብዓለም ደረጃ ተፈላጥነት ዘለዎም ናይ ወጻኢ ክኢላታት ቆጺረን ኩሉ ጭብጥታተን ኣቕሪበን ንልዕሊ ሓደ ዓመት ከም ዝተማጎታ መዛግብቲ ናይቲ ኮሚሽን ይሕብር። እቲ ኮሚሽን", "char_count": 318, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02170", "text": "ኢጣልያን ዝተገብረ ስምዕ መሰረት ብምግባር፡ ዶባት ኤርትራ ካብ ገማግም ባሕሪ 60 ኪሎ ሜተር ንውሽጢ መሬት ዝርጋሕ ኮይኑ ዓሰብ ናይ ኤርትራ ምዃና ደጊሙ ኣረጋጊጹ። ሰበ ስልጣን ብልጽግና “ኢትዮጵያ ወናኒት ባሕሪ ክትከውን ዘፍቅድ ኣህጉራዊ ሕጊ ኣሎ፣ ራስ ኣሉላ ግዝኣታዊ ዶብ ኢትዮጵያ ቀይሕ ባሕሪ’ዩ ኢሎም ነይሮም፣ ቅድሚ ኤርትራ ናጻ ምዃና ዓሰብ ርእሰ-ምሕዳር ስለዝነበረት አብ 191 ኢህወደግ ምስ ኤርትራ እንተ ዝከራኸር ነይሩ ዓሰብ ግዝአት ኢትዮጵያ ኮይና ምተረፈት” ዝብል", "char_count": 301, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02173", "text": "ድኣ፡ ስለምንታይ ኢትዮጵያ ጉዳያ አብ ቤት ፍርዲ ዓለም ኣቕሪባ ዘይትማጐት፧ 4. ሕቡራት ሃገራት ኣብ ረፈረንደም 4. ሕቡራት ሃገራት ኣብ ረፈረንደም ኤርትራ ብፍቓድ ኢትዮጵያ ተሳቲፉ ኤርትራ ብፍቓድ ኢትዮጵያ ተሳቲፉ እዚ ዛንታ’ዚ ፍጹም ሓሶት እዩ። ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንቡጥሮስ ቃሊ (አብቲ እዋን’ቲ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ዝነበረ) ኣብ ዝጸሓፎ ደብዳበ፡ “መሰል ርእሰ ውሳነ ህዝቢ ኤርትራ ሕጋዊ መሰል እምበር፡ ኣብ ሰናይ ድሌት ወይ ፍቓድ ናይቲ ኣብ ኢትዮጵያ ተመስሪቱ ዘሎ መሰጋገሪ መንግስቲ ይኹን ካልእ ኣካል ዝምርኮስ ኣይኮነን። ገለ ገለ ኣካላት፡ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ረፈረንደም ኤርትራ ተዓዛቢ ኮይኑ ዝሳተፍ ዘሎ፡ ብሰናይ ፍቓድ መሰጋገሪ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምዃኑ ይገልጹ ኣለዉ። እዚ ግጉይ ኣረኣእያ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዓቢ ታሪኻዊ ጌጋ እውን እዩ። እቲ ንነዊሕ ዝኸደ ኲናት ነባሪ ፍታሕ ከምዝርከበሉ ኣብ ክንዲ ምግባር፡ ናብ ቀጻሊ ወጥርን ዘይምርግጋእን ኲናትን ከምዘምርሕ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ።” ኢሉ ነይሩ። ኣቶ ኢሳይያስ ብምቕጻል፡ “እቲ ኩነታት ብግቡእ እንተ ዘይተታሒዙ፡ በቲ ክፍጠር ዝኽእል ዘየድሊ ኲናት", "char_count": 645, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02174", "text": "ተሓታትን ታሪኻዊ ሓላፍነት ዝስከምን ንሕና ዘይኮንና ሕቡራት ሃገራት ምዃኑ ብትሕትና ክሕብር እፈቱ” ብዝብል ኣጠንቂቑ። (ቅዳሕ ናይዚ መልእኽቲ’ዚ ኣብ መዛግብ ሕቡራት ሃገራት ይርከብ)። ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ቡጥሮስ ቃሊ ኣብ ዝሃቦ ጽሑፋዊ መልሲ፡ “ብመሰረት ውሳነ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት (ቁጽሪ 47/14) ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ንምርግጋጽ አብ ዝግበር ረፈረንደም እቲ ውድብ ተዓዛቢ ጉጅለ ከም ዝልእኽ ከረጋግጸልካ እፈቱ። እቲ ረፈረንደም ሰላማዊ፡ ነጻን ፍትሓውን ክኸውን ተስፋይ ልዑል ምዃኑ እገልጽ” ኢሉ። ነዚ ስዒቡ ኣብ ግንቦት 193 ተዓዘብቲ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝተረኽብሉ ረፈረንደም ብግቡእ ተኻይዱ፣ ፍሉይ ልኡኽ ዋና ጸሓፊ እቲ ምርጫ ነጻን ፍትሓውን ምዃኑ፣ 9.8% መረጽቲ ናጽነት ምራጾም ብወግዒ ኣፍሊጡ።", "char_count": 452, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02175", "text": "ብድሕሪ’ዚ ኤርትራ ብ27 ሚያዝያ 193 ናጽነታ ኣዊጃ። ጉባኤ አባል ሕቡራት ሃገራት፡ ንኤርትራ መበል 182 ልኡላዊት ኣባል ሃገር ምዃና ብወግዒ ኣፍልጦ ሂቡ። ስለዚ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ኣህጉራዊ ሕጊ ሓንሳብን ንሓዋሩን መዕለቢ ዝረኸበ፡ ኣብ ዝኾነ እዋን ብማንም ወገን ክግልበጥ ዘይክእል እዩ።", "char_count": 187, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02179", "text": "ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ191 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ሰላምን ደሞክራስን ኣብ ዘስመዖ መደረ “ናይ ክልቲአን ሃገራት ሓባራዊ ረብሓ ንምሕላውን", "char_count": 98, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02180", "text": "ኣብ ቁጠባዊ ዕብየት ኢትዮጵያ ዘለዎ ልዑል ኣበርክቶ አብ ግምት ብምእታውን፡ መሰጋገሪ መንግስቲ ኤርትራ ወደብ ዓሰብ ንኢትዮጵያ ነጻ አገልግሎት ክህብ ምዃኑ ወሲኑ አሎ” ክብል ብወግዒ ኣፍሊጡ። (እቲ መደረ ብቪድዮ ዝተቐድሐ ስለዝኾነ ኣብ ዩ-ቲዩብ ምዕዛቡ ይክኣል እዩ)። እቲ ውሳነ፡ ካብ 191-198 ኣብ ዝነበረ", "char_count": 196, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02181", "text": "ዓመታት ንኢትዮጵያ ነጻ ተጠቃሚት አገልግሎት ወደብ ኮይና፡ ክፍሊት ኣገልግሎት ወደብ ብዶላር ዘይኮነ ብር ከምእትኸፍል ዝገበረ እዩ። በዚ ድማ፡ ኢትዮጵያ ካብ ወጻኢ ሃገራት እትቕበሎ ረድኤት ብዘይ ክፍሊት ናይ ወደብ ተእቱ ነይራ።", "char_count": 143, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02184", "text": "ብስምዕ ኣልጀርስ እቲ ኲናት ምስተዛዘመ ግን፡ ኢትዮጵያ ክትጥቀመሉ ጸገም ኣይነበረን። ኣብ 20 ሳልሳይ ወራር እናተኻየደ እንከሎ፡ ለገስቲ ረድኤት፡ ነቲ ብጥሜት ዝተጠቕዐ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብወደብ ዓሰብ ረድኤት ከነእቱ ኢሎም ምስ ሓተቱ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣፍቂዱ ነይሩ እዩ። እንተኾነ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣይተቐበሎን።", "char_count": 198, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02186", "text": "ንኢትዮጵያ ዝህልወን ጥቕሚ ከናሽውን መለስ ዜናዊ፡ “ንኣግማሎም ማይ የስትዩሉ” ከም ዝበለ ኩሉ ዝክሮ እዩ። መለስ ዜናዊ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ አብ ዝተገብረ አኼባ ስለምንታይ ኢትዮጵያ ንወደባት ኤርትራ ዘይትጥቀመሉ ዝብል ሕቶ ቀሪቡሉ ነይሩ። ንሱ ዝሃቦ መልሲ “ኢትዮጵያ ወደባት ኤርትራ", "char_count": 178, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02189", "text": "ከምዝጎድኣናን ንፈልጥ ኢና። ዋላ’ኳ ዓሰብ ምጥቃም ከምዘርብሓና ንፈልጥ እንተኾንና ንመንግስቲ ኤርትራ ካባና ንላዕሊ ክጠቕሞ እዩ። ህሉው ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ብዓሰብ ኣቢልና ንኤርትራ ንኸፍሎ ባጤራ ነቲ ስርዓት ዝጠቅምን ትንፋስ ዝህቦን ስለዝኾነ፡ ባጤራ ምልኣኽ ጠቓሚ ኣይኮነን ኣብ ዝብል መደምደምታ በጺሕና። ናይ ወጻኢ ሸርፍና ተጠቒምና ብወደብ ጅቡቲ ዘድልየና ኣገልግሎት ክንረክብ ንኽእል ኢና” ከም ዝበለ ተሰኒዱ ዘሎ እዩ። ድሕሪ’ቲ ኣብ 2018 ኣብ ኣስመራ ዝተኸተመ ስምዕ ሰላም፡ ኤርትራ ወደባታ ንኢትዮጵያ አገልግሎት ክህብ ድልውቲ እያ ነይራ። ይኹን’ምበር ካብ 2018-2020 ብሰንኪ ኣብያን ዶብ ዕጽዋን ህወሓት፣ ካብ 2020202 ድማ ብምኽንያት ምስ ህወሓት ዝተኻየደ ኲናት፣ ስዒቡ ካብ 202025 ከኣ፡ ንልዑላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ኤርትራን ዒላማ ዝገበረ ከበሮ ኲናት፣ አብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ወጥሪ ስለዝፈጠረ ኢትዮጵያ ብወደባት ኤርትራ ክትጥቀም አይከኣለትን።", "char_count": 560, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02192", "text": "የስተማቕሩዎ ምዃኖም እዩ፣ ካብኡ ክገላገሉ ኣይደልዩን እዮም” ዝብል ዘረባ ተጋዊሑ ነይሩ። ሓላፍነት ዝጎደሎን ዘሕፍርን ድማ እዩ። ንህዝቢ ኢትዮጵያ ብጅምላ ናይ ምጽራፍ ልምዲ፡ ናብ ኤርትራ ምስጋሩ ዘገርም እዩ። እንተኾነ እቲ ሓቂ ብኣንጻር’ቲ ዝተዘርበ እዩ። ኣብ ኤርትራ ጥሜት ከምዘየለ ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦ እዩ። ካብ ውድብ መግቢ ዓለም (World Fod Program) ረድኤት ስርናይ ዝጽበ ኤርትራዊ የለን። ናይ 2024", "char_count": 266, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02194", "text": "ብልጽግና፡ ኣብ ኢትዮጵያ 80 ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ድኽነት ይነብር: 40 ሚልዮን ብሕጽረት መግቢ ይሳቐ፡ 20 ሚልዮን ዝኸውን ህዝቢ ኢትዮጵያ ካብ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ብዝልገስ ረድኤት ስርናይ ይናበር።", "char_count": 126, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02198", "text": "ክብድሆ ብዘይምኽኣሉ እዩ። ቀንዲ ዕላማኡ ድማ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ንምልዕዓልን ንምንህሃርን ምዃኑ ህዝቢ ኢትዮጵያ ተረዲኡዎ እዩ። ጉዳይ ወደብ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኢትዮጵያን ኤርትራን ጠንቂ ግጭት ክኸውን ከም ዘይክእል እውን ህዝቢ ይግንዘቦ እዩ። ፋኖን ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞን ምካት ኣብ ዘይተኻእለሉ፡ ምስ ህወሓት አብ ወጥሪ እናሃለኻ ንሰራዊት ኤርትራ ስዒርካ ንኢትዮጵያ ወናኒት ወደብ ክትገብራ ፈጺምካ ከምዘይክኣል እውን ብልጽግና ባዕሉ ይፈልጥ እዩ። እቲ ዝበለጸ መገዲ እምበኣር፡ ጽልኢ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ህዝብታት ምዝራእ ገዲፍካን ናይ ኲናት ከበሮ ምድሳቕ ደው ኣቢልካን ኣብ ኢትዮጵያን", "char_count": 368, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02200", "text": "ዝሓይሽ ኲናት ዘይኮነ ንዘላቒ ሰላምን ናይ ሓባር ቁጠባዊ ዕብየትን ምትሕብባር እዩ። ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላምን ራህዋን እምነየሎም! እዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ‘ወዲ ቀይሕ ባሕሪ’ ብዝብል ብርዒ ስም ብ15 ጥቅምቲ 2025 ካብ ተቐማጢ ዋሽንግቶን ዲሲ ናብ መራሕ ብልጽግና ብቋንቋ ኣምሓርኛ ናይ ዝተጻሕፈ ቅሉዕ ደብዳበ ጽማቚ ትርጕም ኮይኑ፡ ግጉይ ትረኻታትን ዝንቡዕ ብህሎታትን መራሕ ብልጽግና ብምቅላዕ፣ ንኢትዮጵያውያን ቅኑዕ ሓበሬታ ንምሃብ ዝዓለመ እዩ። 6 ሕዳር 2025 - ገጽ 5 ዝኾነ ሰብ “እገለ የማናይ ኢደይ እዩ” ኢሉ እንተ ተዛሪቡ እንታይ ማለቱ ከም ዝዀነ ንማንም ሰማዒ ዘደናግር ኣይኰነን። የማናይ ኢድ ክበሃል ከሎ ንስራሕ ዘሎና ትግሃት ዝውክል ከምዝዀነ ርዱእ እዩ። ስለዚ ድማ እዩ እቲ ብስራሕ ዝፍለጥ ሰብ ንፉዕ እዩ፡ ህርኵት እዩ ማለት ስለዝዀነ፡ “የማናይ ኢደይ እዩ” ዝብል መግለጺ ገጣምን ርዱእን ኣበሃህላ ዝዀነ። ብኣንጻር እዚ ኣበሃህላ ኣንታ ብጸጋም ዲኻ ተንሲእካ እንተባሂሉ ኣዕገርጊሩ ኣሎ፡ ተስፋ ከሊኡ ኣሎ ብኻልእ ኣበሃህላ ናብ’ቲ ኣሉታዊ ሸነኽ ህይወት ዛዝዩ ኣሎ ማለት እዩ። ንዝዀነ ኣንባቢ እዚ ጽሑፍ’ዚ ከየመልከትክዎ ክሓልፍ ዘይደሊ ሓቂ ግን ኣሎ፥ ንኹሎም", "char_count": 685, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02201", "text": "እንፈልጦም ዓኼሎት ብጸጋማይ ኢዶም ኵሉ ስለ ዝሰልጠሎም በዚ ንየማናይ ኢድ እንህቦ መግለጺ ከምዝውክሎም ኣይንዘንግዕ። ኣብ’ዛ መንቀሊ ሓሳባት ዝዀነትና ኣርእስቲ ክልተ ዓይነት ሰባት ንረክብ፡ እቲ ሓደ ብየማናይ ኢድ ክውከል ከሎ እቲ ሓደ ድማ ብጸጋማይ ኢድ ይውከል። መምስ እዘን ክልተ የእዳውና ክልተ ዝተፈላለያ ባህሪ ዝገልጻ ቃላት ኣለዋና። እታ ንየማናይ ኢድ እትገልጽ “ዝሰርሓቶ” እትብል ቃል ካብ ‘ሰረሐ’ ትብል ሱር ግሲ ንጡፍ ባህሪ እትውክል ክትከውን ከላ፡ እታ ንጸጋማይ ኢድ እትገልጽ “ትሽለሞ” ትብል ዘላ ቃል ከኣ ነቲ ‘ልኡም’ ባህሪ ተጠምተና። ብየማናይ ኢድ ነቲ ዝኸበደ ስራሕ፡ ንብረት ኣብ ምልዓል፡ ሓይልኻ ንምርኣይ፡ ስለ እንጥቀመሉ ካብ ጸጋማይ ኢድና", "char_count": 419, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02203", "text": "ልምሉም ቅጥን ዝበለ ይኸውን። ካብ’ዚ ብምንቃል እቲ ብጻዕሪ የማናይ ኢድና ዝተረኽበ ትሕዝቶ ኣብ ክንዲ ነቲ ሰሪሑ ዘምጽኦ የማናይ ኢድ እንስልም ኣብ ጸጋማይ ኢድ ሰዓትና ንኣስርን ቀለቤት ንገብርን። ስለዚ ድማ እዩ “የማናይ ኢድ ዝሰርሓቶ ጸጋማይ", "char_count": 154, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02206", "text": "የማን ጸጋምን ብምባል ከፋፊልና እንርእዮ ንኡሳን ኣርእስትታት ግን ንዓና ከም መንእሰያት ኣየናይ እዩ ንዓይ ዝውክል ኢልና ገጻት ናይ ህይወትና ክንርእን እቲ ዝሓሸ ንምጻእ ድማ ክንጽዓት ዝድርኸና ሓሳብ ክንርእይ ኢና።", "char_count": 136, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02208", "text": "ህይወትና ጌርና ብምርኣይ ብዘይካ ብነጠፍጠፍ ንነገራት ብለመጭመጭ ኰነ ብለመና ከንጥርዮ ዘይንደልይ ኣሎና። “ስራሕ ክብረት እዩ” ዝብል ዘዕበየና ጭርሖ ክሳብ ኣብ ዓጽምና ብምስጣም ንዅሉ ምስ ሰባት ዘሎና ርክብ ምስ ገዛእ-ርእስና’ውን ከይተረፈ ብስራሕ ጽባቔና ከነርእዪ ንሕልን። “ኣታ ሕጅስ ክሰርሕ፡ ሰብከ እንታይ ይብለኒ፤ ጽቡቕ የለኹን ኣኽፊአ፤ ክሳብ መዓስ ተጸባዪ ክኸውን ሕጅስ ይኣኽለኒ” ዝብሉ ሓረጋት ኣብ ቋንቋ እዞም መንእሰያት ፈጺመን የለዋን።", "char_count": 285, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02209", "text": "ቀጥታዊ ውጽኢት ስርሖም ከምጽኦ ዝግብኦ ዓስቢ ምርካብን ዘይምርካብን ኣብ’ቲ ንስራሕ ዘለዎም ቅርቡነትን ኣብ ስራሕ ዘለዎም እምነትን ፈጺሙ ኣይልወጥን። ሎሚ ትሰርሕ ጽባሕ ትሰርሕ ድሕሪኡ ድማ ትሰርሕ። ከም’ቲ ካብ’ቲ ኮፍ ኢልዎ ዘሎ መንበር ሓፍ ክብል ማንም ሰብ ጸዓት ወይ ስራሕ ዘድልዮ፡ በቲ ሓደ ሸነኽ ድማ እቲ ደው ኢሉ ዘሎ ሰብ ኮፍ ምእንቲ ክብል ተስፋ ምቍራጽ ጥራሕ ዘድልዮ፡ እዞም ብየማናይ ኢድ ዝውከሉ መንእሰያት ደው ምባል ከምዘሎ ስለዝፈልጡ ኵሉ ግዜን ኵሉ ነገርን ብስራሕ እዮም ዘንቅሕዎ። ዝነቕሐ ኣእምሮ ድማ በቲ ዝሽለሞ ሽልማት ዘይኰነ በቲ ኣብ ገዛእ ርእሱ ዘርእዮ ዓስቢ ድልዳለን ዕብየትን ኣብ ኣእምሮኡ ዝረኽቦ ዕጋበትን ኣብ ብጾቱ ዝረኽቦ ፍስሃን ረብሓን እዩ ዝቕለስ። ካብ’ዚ", "char_count": 437, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02210", "text": "ዝነቐለ ህይወት ኵሎም የማናውያን መንእሰያት ተስፋ ምቍራጽ ዝብል መግለጺ ስምዒት ስለዘይውክሎም ኮፍ ኣይብሉን። ሓቅታት የማናይ ኢድ ኣብ ዝግለጸሉ ግዜ ናብ ሓደ ካልእ ጫፍ ከየህጽጸና ምጥንቃቕ የድልየና። ኮፍ ኣይብሉን እዮም ክበሃል ከሎ ንዕረፍቲ ዝኸውን ግዜ የብሎምን ማለት ድዩ? ምሉእ መዓልትን ለይትን ብዘይ ዕረፍቲ ብዘይ ድቃስ ሃለኽለኽ ዝብሉ ማለት ድዩ? ኣይኰነን።", "char_count": 233, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02211", "text": "ካብ’ቲ ነዚ ዕላማ’ዚ እየ ዝሰርሕ ዘለኹ ኢሎም ዝነቐልሉ ተልእዀ ኣየቋረጹን ማለት እንተዘይኰይኑ፡ ንኣካሎም ዘድልዮ መሰረታዊ ነገራት የትርፉ እዮም ማለት ኣይኰነን። ምኽንያቱ እቲ ደው ምባሎም ነቲ ቀንዲ መርሓ ዝገበርካዮ ዕላማታትካ ሸትኡ ክሳብ ዝወቅዕ ትቃለስን ትነብረሉን ኣሎኻ ደኣ እዩ እምበር ኣካላዊ፡ ቀጥ ኢልካ፡ ምቛም ጥራሕ ኣይኰነን። እዚ ሓቂ እዚ መምርሒ", "char_count": 229, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02215", "text": "ግዙእ ኢኻ ትኸውን። “ዎርካሆሊክ” ነቲ ሕሉፍ፡ ዓቐን ኣልቦ ስራሕ ናይ ሰራሕተኛታት እዛ ሎሚ ብኤክሶንሞቢል (Exon Mobil) ትፍለጥ ትካል ክገልጽ ከሎ ተጠቒሙላ። እዛ ቃል እዚኣ ካብ ክልተ ቃላት እዩ ኣቒሙዋ ካብ ዎርክን ኣልኮልን እዩ። ስራሕ ውን እንተደኣ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሕሉፍ ኰይኑ ወልፊ ይኸውን እሞ ናይ ሓደ ነገር ግዙእ ስለ ትኸውን", "char_count": 218, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02216", "text": "ድማ ኣብ ህይወት ክስተማቐሩ ዝግብኦም ኣገደስቲ መቐረት ህይወት ከይተስተማቐረ ይተርፍን ሰብኣዊ ምልኣት ድማ ይስኣን። ስለዚ የማናውያን ንስራሕ ዘለዎም ተበግሶን ኣብ መዛዘሚ ናይ ምብጻሕ ዓቕሞምን ኵሉ ግዜ ብሉጽ ምእንቲ", "char_count": 137, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02217", "text": "ክኸውን ነዚ ዝሃጸ ርእይቶ ብምእላይ እዮም ዝልለዩ። የማናይ ኢድ በቲ ናይ ስራሕ ባህሪኡ ከነድንቖ ከሎና ናይ ካልኦት ኣበርክቶ ኣየድልዮን ማለት’ውን", "char_count": 93, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02219", "text": "ይኸውን። የማናይ ኢድ ብዘይ ጸጋማይ ኢድ ዕዉት ውጽኢት ከምጽእ ኣይክእልን እዩ። ጉድለት የማናይ ኢድ ዘይተርፍ ስለዝዀነ ጉድለቱ ክምልኣሉ ዝኽእል ሓቀኛ ሓጋዚ ጸጋማይ የድልዮ። እዚ ሓደ ሓቂ የርእየና። ፍጥረት ብምልኡ ሓገዝ የድልዮ እዩ። ነዚ ሓቂ’ዚ ከረጋግጽ ዝደለየ ሰብ ብዛዕባ ኤኮሎጂ ዘጽንዕ ሳይንስ ይወከስ። ኤኮሎጂ ካብ ክልተ ሀይኮስን ሎጂን ዝተባህላ ናይ ግሪኽ ቃላት እያ ቆይማ።", "char_count": 244, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02221", "text": "ክንበር እንተዀይኑ ኣብኡ ዘለዉ ሰባት ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን ክህልዎም ኣለዎ። እዚ ተፈጥሮኣዊ ሓቂ ነዚ ኣነ በይነይ እየ ዝሰርሖ ዝብል ሰብ፡ ተጋጊኻ ይብሎን ዕጋበት ዘይብሉ ሰንፈላል ህይወት ይኸይድን ከምዘሎን የመልክቶ።", "char_count": 139, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02223", "text": "ምስትብሃል፡ ተራ ኣብ ጐድናኻ ዘለዉ ሰባት ዘይምዝንጋዕ እዩ እሞ፡ የማናውያን እቲ ሓቀኛ ጸጋማይ ኢድ ምርካብ ከም ዘድልዮም ክስሕቱ የብሎምን።", "char_count": 89, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02225", "text": "ዝጸናሕና መግለጺታት ጸጋማይ ነቲ ልኡም ባህሪ ይውክል። ነዛ ልኡም ትብል ዘላ ቃል ‘ዘይሰርሕ” “ናይ ለውጥን ተበግሶን መንፈስ ዘይብሉ ሰብ” ብዝብሉ ኣበሃህላ ኢና እንርእዮ። ጸጋማይ ኢድ ከም የማናይ ኢድ ድልዱል ኣይኰነን፡ ቅጥን ዝበለ ኰይኑ መብዛሕትኡ ግዜ ጽፍሪ ጸጋማይ ቀለም ናይ ጽፍሪ (ኣዝማልቶ) መታን ክልከ", "char_count": 198, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02226", "text": "ዝነውሐ እዩ። እዞም ብጸጋማይ ኢድ ዝተወከሉ ሰባት እምበኣር ተኸዳዲንካ፡ ተኾሓሒልካ፡ ከም’ዚ ዘበናዊ ዝዀነ ኣገላልጻ ገይረ ክዛረብ ዘናኒጥካ ኣብ ቅድሚ ሰብ ክትርአ ናይ ምድላይ ባህሪ ዝዓብለሎም እዮም። እዞም ጸጋማውያን ስራሕ ኣይፈትዉን እዮም እንተ ኢልና፡ እቲ ንመሰላለሚ ዘድልዮም ንጥረ ነገር ደኣ ካብ ምንታይ የምጽእዎ? ዝብል ሕቶ ክለዓል ኣገዳሲ ይኸውን።", "char_count": 227, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02232", "text": "ንመልሓሶም ዝያዳ ይኣምንዎ፡ ማለት ካብ ብጻዕሮም ብለመጭመጮም ክነብሩ ዝሕልኑ ሰባት እዮም። ካብ እዚ ውጽኢት ስርሐይ እዩ፡ ሳላ ዝጸዓርኩ ኣብዚ በቒዐ ዝብሉ ናይ ሓበን ኣዘራርባታት፡ ሳላ እገሊት ሳላ እገለ እንሆ ሰብ ኰይንና፡ ጸቢቕና፡ ከቢርናን ቀሲንናን ዝብል ዘረባ ዝያዳ ይብርሆም። ከም ኣዘራርባ ገለ ለባማት ሰባት ነዞም ከምዚኦም ዓይነት መንእሰያት “ኣንታ መራቒ!” ኢሎም ንባህሪኡ መናሸውዎ። እዛ “ኣንታ መራቒ!” ትብል ሓረግ ንመጀመርታ ግዜ ክትስማዕ ከላ እወንታዊ ትርጕም እያ", "char_count": 305, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02233", "text": "ትህብ። ግናኸ ኣብ ኣጠቓቕማ ግዜኣ ተሞርኪስና እንተ ኣስተብሂልናላ፡ ዘይትድለ ግናይ ጸርፊ ምዃና ይስወጠካ። መብዛሕቱ ግዜ እቲ ዝምርቕ ሰብ ተቐባሊ ክኸውን ከሎ እቲ ገባሪ ወይ ተመራቒ ድማ ወሃቢ ይኸውን። ንኣብነት ሓንቲ ኣደ ብሓደ መንእሰይ ሓገዝ እንተ ረኺባ፡ ዕድሜኻ ይንዋሕ፡ ተባረኽን ካልእ ንልቢ ተመራቓይ ባህ ዘብላ ቃላት ይወሃባኦ። እታ ኣደ ተቐባሊት ክትከውን ከላ እቲ መንእሰይ ከኣ ወሃቢ ይኸውን።", "char_count": 256, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02240", "text": "ብኣከዳድናኻ ዝተሳሕበ ሰብ ቀሪቡ ይርሕቀካ እቲ ብተግባራትካ ዝተመሰጠ ሰብ ግን ቀሪቡ ይጽግዓካ፡ ምሳኻ ምህላዉ ድማ ኣዝዩ የዕግቦ። ከም’ቶም ኣብ ምጻእ ናጽነት ዝነበሩ መንእሰያት ስራሕ መለይኦም ዝነበረ፡ ናይ ሕጂ መንእሰያት ድማ ከምኡ ክንወርስ፡ ሃየ ንስራሕ ንበገስ።", "char_count": 169, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02242", "text": "ንበረኸት፡ ንኽብረት፡ ንዕብየት መታን ክንከውንሲ ካብ መረቕቲ ተመረቕቲ ንኹን። “የማናይ ዝሰርሖ ጸጋማይ ይስለሞ” ዝብል ኣበሃህላ ከምዚ ይመስል። እሞ ካብ ኣየኖት ኢና፧ ኵነታትና ኵሉ ፈሊጥና ድምቀት ሃገር ንምዃን ንበገስ፡ ንገስግስ። የማናይ ኢድ ዝሰርሓቶ ጸጋማይ ኢድ ትሽለሞ የማናይ ኢድ ዝሰርሓቶ ጸጋማይ ኢድ ትሽለሞ መም. ሳሙኤል ዘካርያስ", "char_count": 216, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02243", "text": "መም. ሳሙኤል ዘካርያስ ሓዳስ ኤርትራምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ", "char_count": 95, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02244", "text": "6 ሕዳር 2025 - ገጽ 6 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ክርስትያን ሰላም ኣሕፈሮም መንግስቱ፡ ኣቦይ ኣሕፈሮም መንግስቱ ካሕሱ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና", "char_count": 107, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02246", "text": "ጓዕዳድ ወ/ሮ ሸዊት ተኽለሃይማኖት ጸጋይ፡ ኣቦና ተኽለሃይማኖት ጸጋይ ኣርኣያ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቬኑስ ኣብርሃም ሓምቢር ምባል ተሪፉ፡ ነባይት ኣብርሃም ሓምቢር ተባሂሉ እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 197, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02248", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ እምባደርሆ ፌቨን ሃብቶም፡ ኣቦይ ሃብቶም የማነ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ነጸነት መሓርዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ናጽነት መሓርዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 236, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02249", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ከሳሲት ወ/ሮ ናዝሬት ዳዊት ዘርኣይ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዑቕባይ ፍስሃጼን ገብረሚካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ደናይት ፍስሃየ ጎይትኦም፡ ተጸዋዒት ኣደይ ወ/ሮ ኣብርሀት የማነ ውበ ካብ 208 ካብ ገዛ ምስ ወጸት ደሃይ", "char_count": 233, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02250", "text": "ስለዘይብለይ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ትጸወዓለይ፣ እንተዘይቀሪባ፡ ጥፍእቲ ምዃና ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/12/25 ኣብ መርሃዊት ዳዊት ተስፉ፡ ብዓል ቤተይ ታደሰ ሃይለ ወልደስላሴ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መስለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/1/25 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ወ/ሮ ገነት ጸጋይ ኪዳነ፡ ብዓል ቤተይ ግርማይ ብሩ ዘድንግል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/12/25 ኣብ ኣቶ ኣሮን መዓሾ፡ ስም ኣደይ ኢትዮጵያ", "char_count": 394, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02252", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ወ/ሮ ታበቱ መድሃኔ ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ መድሃኔ ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ጸሃይነሽ ኪዳነ ፍቃዱ፡ ተኸሳሲ ከሰተ ግርማይ ተላ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ኣብ መንጎ ከሰስቲ ቀሺ ፍስሃየ ገ/ ኪዳን +3፣ ተኸሰስቲ ታደሰ ገ/ኪዳን +1 ዘሎ ናይ ምቅሊት ውርሲ ጉዳይ፡ ተኸሰስቲ 2.1 ዘቢብ ቀሺ ደብሩ 2.2 ዑቕባሚካኤል ቀሺ ደብሩ፡ ኣብዚ ቤ/ፍ ዞባ ደቀምሓረ ናይ ምቅሊት ውርሲ", "char_count": 421, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02253", "text": "ተመስሪቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ሓሊማ ኣሕመድ ዑመር፡ ብዓል ቤተይ ስዒድ ኣደለ ዓሊ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 4 ደቁ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጀራወርቂ ሓጎስ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ፈቨን ሓጎስ ተኽለ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 286, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02257", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ መሓመድዑስማን ሱናባራ ሕመድሹም ምባል ተሪፉ፡ መሓመድ ሱናባራ ሕመድሽም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 123, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02259", "text": "ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ከሳሲ ሚኪኤል ተስፋይ ወልደገርጊስ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ራህዋ ታለ መስፍን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ።", "char_count": 131, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02260", "text": "እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ከሳሲ ሰለሙን ኣስመላሽ ገብረ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ሂወት ተመስገን ኣብርሃ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ", "char_count": 99, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02262", "text": "ብዓል ቤተይ ኣሰፋው ጸጋይ ወልደኣብዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መስለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ትንሳኤ ብሉጽ መርሻ፡ ስም ኣደይ ሄዋን ተኽለ ካሕሳይ ምባል ተሪፉ፡ ሄዋን ተኽላይ ካሕሳይ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ትዕግስቲ እንዳለ ሃይሉ ምባል ተሪፉ፡ ትዕግስቲ ኤልያስ እንካ ተባሂሉ", "char_count": 248, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02263", "text": "እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ከሳሲት ወ/ሮ ኣምለሰት ፍስሃጼን ገብረገርግሽ፡ ተኸሳሲት ወ/ት ፍዮሪ ተወልደብርሃን ገርግስ፡ ኣብ ልዕለኺ ናይ ክፍሊት ገዛ ክራይን ዕዳን ካብ ገዛ ምውጻእን ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ።", "char_count": 173, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02265", "text": "ወ/ሮ ኤልሳ ሃይለሚካኤል ኣስገዶም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/1/25 ኣብ መሓመድረጅብ እድሪስ ናስር ምባል ተሪፉ፡ ረጅብ እድሪስ ናስር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ስምኦን ገዳም ኣስፍሃ ምባል ተሪፉ፡", "char_count": 197, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02267", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ባህጉ ተኽላይ ወልደማርያም ምባል ተሪፉ፡ ዊንታ ተኽላይ ወልደማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ወ/ሮ እርፊኤላ ደበሳይ የጊን፡ ኣቦይ ደበሳይ የጊን ስለዝዓረፈ፡ ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ኣውሳስና እስቲፋኖስ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 256, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02272", "text": "እስማዒል፡ ተጸዋዒ መዓዝ ሳልሕ ማሕሙድ፡ ካብ ተጸዋዒ ብሕጋዊ ቃልኪዳን ሳልሕ መዓዝ ሳልሕ ወሊደ፡ ብኩነታት ናይ ሱዳን ናብ ዓደይ መጺአ ንሱ ኣብኡ ተሪፉ፡ ደሃዩ ስለዘይብለይ ነዚ ሞግዚት ክኸውን ስለ ዝደለኹ፡ ተጸዋዒ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ን15/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ዮናስ መሓሪ የውሃንስ፡ ኣደይ ንጽህቲ ተኽላይ ወ/ስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና", "char_count": 246, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02273", "text": "ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ናሆም ጴጥሮስ ዘካርያስ ምባል ተሪፉ፡ ኤቨን ጴጥሮስ ዘካርያስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም", "char_count": 122, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02274", "text": "እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ለተኺዳን ገብረየሱስ በኺት፡ ደጀን ምስግና ዘርኣይ ዝተባህለ ወደይ ብዝሃበኒ ስልጣን፡ ስም ኣደይ ለተኺዳን ኬሮስ ምባል ተሪፉ፡ ለተኺዳን ገብረየሱስ በኺት ተባሂሉ ይተኣረመሉ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ሲዙ ጎይትኦም ተሸመ ምባል ተሪፉ፡", "char_count": 192, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02275", "text": "መርሃዊት ጎይትኦም ተሸመ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን21/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ወ/ሮ ኣቅላስያ ጊላይ ወልደስላሴ፡ ስም ኣደይ ለተኪዳን ዘርኡ ኑሱር ምባል ተሪፉ፡ ንግስቲ ፍጽሃጽዮን ዘወልዲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ኣነ ወ/ሮ ኤልሳ ወልደየውሃንስ ገብረዝጊ፡ብስም ኣቦይ ደጊያት ወልደየውሃንስ ገብረዝጊ ተኽላይ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣብ ምሕዳር ከባቢ ማእከል ከተማ ጎደና ፈንቅል ቁ.ሎታ 15 ቁ.ገዛ 28 ብቁ./ምስክር ወረቐት 19653 መወከሲ ቁጽሪ 1802 ስፍሓት መሬት 456.16 ት/ሜ ብመልክዕ ውህብቶ ስለ ዝተዋሃበኒ’ሞ ናብ ስመይ ስም ምትሕልላፍ ክገብር ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳት ኣቕሪብና ጉዳይና ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር።", "char_count": 651, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02276", "text": "ወ/ሮ ኤልሳ ወልደየውሃንስ ገብረዝጊ 6 ሕዳር 2025 - ገጽ 7 ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ", "char_count": 108, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02277", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ትብለጽ ሓድጉ ሃብተጼን፡ ኣስመረት ሓድጉ ሃብተጼን፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ነፍ ኣስመሮም ተመልሶ ገብረ፡ ኣብ መንጎ ኣመልከትን ተጸዋዕትን ኣብ ቤ/ፍ ዞባ ማእከል ናይ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ ከምዘሎዎም ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ተጸዋዕቲ ኣቶ ብርሃነ መንግስትኣብ", "char_count": 175, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02278", "text": "ኣስመሮምን ወ/ሮ መርሃዊት መንግስትኣብ ኣስመሮምን ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.35 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይግባይ በሃሊ፡ ገብረ ገብረሂወት ትኩእ፡ ኣብ መንጎ ይግባይ በሃልን መልሲ ወሃብትን ዘሎ ናይ ስም", "char_count": 187, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02279", "text": "ምትሕልላፍ ጉዳይ፡ መልሲ ወሃቢት ወ/ሮ መብራት ኣለምሰገድ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.35 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ብፍ/በ/መሰል ግደይ ደባስ ተኪኤ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ፍረየውሃንስ ተኪኤ ኪዳነ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡ ስለዘሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 258, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02281", "text": "ገብሪኤላ ፍስሓጽዮን ተስፋሚካኤል ኮይና፡ ተካእቲ 4 ደቃ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 108, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02283", "text": "ወልደገብርኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ህልዋት ኣሕዋተይ 3 መወትቲ ኣሕዋተይ ተካእቲ 6 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ።", "char_count": 134, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02287", "text": "ኣቦና ገብረእግዚኣብሄር ተወልደመድህን፡ ኣዴና ወለሽ ተስፋማርያም ስለዝዓረፉ፡ 7 ደቆም ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ተኽለ ምሕረትኣብ ሃብቱ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዳንኤል ዮውሃንስ መዝገቦ፡ ናይ ገንዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 277, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02288", "text": "ቀሺ ጴጥሮስ መም/ክንፈርግብ ማርቆስ፡ ኣደይ ዘውዲ ጎይትኦም ገብረ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ዙፋን በላይ ኣሚነ፡ ብዓል ቤተይ ሃለቃ ዘርኣይ ተኽለዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኢለን ሃብቱ ተኪኤ፡ ተጸዋዒት ስምረት ጎይትኦም ገብረስላሰ፡ ንዓኺ ዝምልከት ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቢ።", "char_count": 390, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02290", "text": "ፍስሃየ ባይራይ ስለዝተሰወአ፡ ኣደኡን ኣቡኡን ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ወ/ሮ መብራት ተወልደ ሞሳዝጊ፡ ብዓል ቤተይ ፍቓዱ ሃብተኣብ ባህታ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/25", "char_count": 237, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02292", "text": "ጓልና ሳለም ሃብተማርያም ጸጋይ ስለዝዓረፈት፡ ንሕና ወለዳ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 109, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02293", "text": "ከሳሲ ዳኒኤል ናሽሕ ግርማጽዮን፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ዓወት ቦኽረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቢ።", "char_count": 124, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02294", "text": "እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣስቴር ኣካል ኢሳቕ፡ ኣቦይ ኣካል ኢሳቕ ሃብቱ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ወ/ሮ ሰብለ ክብረኣብ ወልደስላሴ፡ ብዓል ቤተይ ሚኪኤል ተስፋጋብር ቀለታ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ሄርሞላ ሰሎሞን ኣስፍሃ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሜላ ሰሎሞን ኣስፍሃ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። መኮነን ኣፈወርቂ ገብረመድህን፡ ኣደይ ኣረጋሽ ሓጎስ ገብረ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 515, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02296", "text": "በራኺ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ሴም ምሕረትኣብ ካሕሳይ፡ ኣቦይ ምሕረትኣብ ካሕሳይ ሰመረ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ህልዋት ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣቶ ግርማይ ኣርኣያ ገብረሚካኤል፡ ኣደይ መብራት ተስፋማርያም ደበሳይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ህልው ሓወይ 1 መዋቲት ተካእቲ 3 ደቃ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 390, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02297", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ተጸዋዕቲ 1.ፍረወይኒ ሓጎስ ኣስፈሃ 2.ዮናስ ሓጎስ ኣስፈሃ 3. ኣስቴር ሓጎስ ኣስፈሃ 4.መዋእል ሓጎስ ኣስፈሃ 5.ናሄል ጸሃየ ሓጎስ 6.ናሆም", "char_count": 108, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02300", "text": "ብሕጋዊ ወኪል ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 80, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02301", "text": "ሰዊት ምስግና ገብረዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሚካኤል ምስግና ገብረዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ምልክታ ጨረታ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ንኣሕደርቲ ኣብያተ ትምህርቲ ዓሰብ፡ ኣፋምቦ፡ ጢዖ ንምግብና ተመሃሮ ዝኸውን ኣሕምልቲ ከም (ሽጉርቲ፡ ድንሽ፡ ቀመም ዘለዎ በርበረ፡ ጨውን ስጋን) ካብ ወርሒ 01/2026 ክሳብ 05/2026 ከምኡ’ውን ኣብ ምጅማር ትምህርቲ፡ ካብ ወርሒ 10/2026 ክሳብ 12/2026 ከቕርቡ ንዝኽእሉ ተጫረትቲ ይዕድም። ክማላእ ዘለዎ ነጥብታት 1. ናይ መወዳእታ ዝተሓደሰ ሊቸንሳ (ንግዲ ፍቓድ) ዘለዎም፡ ግብሪ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ናይ 2024 ዝኸፈሉ ሰነድ። 2. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ፡ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ሰዓት 10፡0 ቅ/ቀ ኣብ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ይኽፈት። 3. መኽበሪ ጨረታ 10,0.0 ናቕፋ ብመልክዕ ሕጋዊ ቸክ ምስ ሰነድ ጨረታ ይተሓዝ። 4. ሰነዳት ጨረታ ኣብ ክፍሊ ፐርሰናል ጨ/ሚ/ትም/ዞ/ደ/ቀ/ባሕሪ ሰነድ ክትወስዱ ትኽእሉ። 5. ካብ ኣስመራ ክትሳተፉ ትደልዩ፡ ካብ ወኪል ጨንፈርና ክትወስዱ ትኽእሉ። 6. ንተወሳኺ መብርሂ፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 610 ወይ 60342 ክትድውሉ ትኽእሉ። 7. ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዝሓሸ ኣማራጺ ወይ ብመንግስቲ ዝኾነ ሓድሽ መምርሒ ምስ ዝመጽእ በዚ ጨረታ ኣይግደድን እዩ። ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣልጋነሽ ስዩም ብረ፡ ናይ ጥፉኣት ደቀይ 1.ሳባ የውሃንስ ዘሪሁን 2.ጅሮም የውሃንስ ዘሪሁን 3.ሄለን", "char_count": 939, "topic": "education", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02302", "text": "የውሃንስ ዘሪሁን 4.ሳምሶም የውሃንስ ዘሪሁን 5.ሩታ የውሃንስ ዘሪሁን 6.ኤደን የውሃንስ ዘሪሁን ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣነ ኢንትሳር ሓሰን መሓመድ፡ ብዓባየይ ወ/ሮ ፋጥማ መሓመድ ጉዛም ብመዝ.ቁ. 287/2018 ዓ.ም ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ኣስመራ ብ04/04/2018 ተፈሪሙ ብውህብቶ ዝተዋህበኒ ገዛ፡ ብሚ/ሪ መሬትን ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብምስክር ምዝገባ ዋንነት ዘይንቀሳቐስ ንብረት ሕጂ ብቁ.ንብረት 1BRASM01853/0 ብዕለት 02/03/2018 ቁ.መዝ 4184/67841 ዋንነታ ምዃኑ ዝተረጋገጸ፡ ብውህብቶ መሰረት ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ኖታሪ ወይ ካዳስተር ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ናብ ስመይ ከሕልፍ ምዃነይ እሕብር። ኢንትሳር ሓሰን መሓመድ ኣመልካቲ እስቲፋኖስ ኣብርሃ ምስ ክልተ ኣሕዋተይ ሱዛን ኣብርሃን ፌቨን ኣብርሃን፡ ብስም ኣዴና ነ/ሄር ዛይድ ጆቫኒ ኣርኣያ ዝፍለጥ ገዛ ኣብ ም/ም ን/ዞባ 4 ኣስመራ ጎደና 131-2 ቁ.ገዛ 51 ዝርከብ ብቤ/ፍርዲ ወረስቲ ምዃንና ስለ ዘረጋገጽና፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ናብ ስምና ምትሕልላፍ ክንገብር ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ካዳስተርን ፓፕሊክ ኖታሪን ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ምዃንና ነፍልጥ።", "char_count": 946, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02303", "text": "እስቲፋኖስ ኣብርሃ ኣበርክቶ ከም ዝተገብረ ብምልካት፡ ከም ክፍሊ ሃብቲ ማይ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ኩባንያ ማሽነሪ ዓዲሃሎን ኩባንያ ህንጻ ኢ.ሲ.ፌ.ኮን ዝኣመሰላ መሻርኽቲ ኣካላት ድማ፡ ኣስታት 60 ሽሕ ናቕፋ ዝግመት ንብረትን መሳርሒታትን ከም ዘበርከታ ገሊጹ። ኣቶ ኣሮን ቀጺሉ፡ ህዝቢ በለዛ፡ ልዕሊ 3 ሚልዮን ናቕፋ ወጻኢ ብምግባር፡ 50 ቆጸርቲ ማይ ከም ዝገዝአ ብምግላጽ፡ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ፡ 95% ካብ ህዝቢ፡ ኣብ ገዛኡ ብቡንባ ጽሩይ ማይ ክሰቲ በቒዑ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ህዝቢ ጽሩይ ማይ ሰትዩ ጥዕናኡ ተሓልዩ ኣፍራዪ ዜጋ ክኸውን ብሓደ ሸነኽ፡ ኣደታትን ቈልዑን ድማ ካብ ዘይተደልየ ሃልኪ ንምድሓን፡ ኣገዳስነት ናይ’ዚ ፕሮጀክት ልዑል ምዃኑ ዝገለጸ ሓላፊ ጨንፈር ማይ ዞባ ማእከል ኣቶ ግርማይ ተኽለኣብ፡ ህዝቢ በለዛ ሳላ ዘካየዶ ሓያል ጻዕሩን ወፈያኡን፡ ኣብ መንበሪ ቤቱ ጽሩይ ማይ ክሰቲ ምብቅዑ ዮሃና ኢሉ። ንሱ፡ ብዛዕባቲ ዝተሰርሐ ንጥፈታት ዝርዝራዊ ሓበሬታ ድሕሪ ምቕራብ፡ ካብ’ቲ ብመሻርኽቲ ዝተገብረ ሓገዝ፡ እቲ", "char_count": 582, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02305", "text": "መገጣጠሚኡን፡ ከምኡ’ውን ንስሚንቶን ቴንዲኖን ተባሂሉ ብክፍሊ ሃብቲ ማይ ዞባ ማእከል ዝተገብረ ወጻኢታት ምዃኑ ኣብሪሁ። ኣብ ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ዳይረክተር ጨንፈር ልምዓት ቀረብ ማይ ኣቶ ምስግና ገብረስላሰ፡ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ ተረኺቡ ኣብ ዝሃቦ ናይ ደገፍ ቃል፡ ክፍሊ ሃብቲ ማይ፡ ‘ፖሊሲ ውሑስ ቀረብ ጽሩይ ማይ ንኹሉ ዜጋ’ ዝብል ፕሮጀክት ኣበጊሱ ይሰርሕ ከም ዘሎ ብምሕባር፡ ኣካል ስርዓተ ቀረብ ማይ ምሕዳር ዓዲ በለዛ፡ ኣብ መፈጻምታኡ ከም ዝበጽሕ ገይሩ። ከም ዝፍለጥ፡ ቀረብ ጽሩይ ማይ ክረጋግጽ፡ ምንጪ ማይ ውሑስን እኹልን ክኸውን ኣለዎ። ነዚ ንምርግጋጽ ከኣ፡ ዝተፈላለየ ስጉምትታት ክውሰዱ ጸኒሖም እዮም። ንኣብነት፡ ዓቐን ናይ’ቲ ምንጪ ማይ፡ ውሑስን ሃብታምን ክኸውን፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ምንጪ ማይ፡ ከትርታትን ዛላታትን ከም ዝስራሕ ተገይሩ። ምስኡ’ውን፡ ካብ ምንጪ’ቲ ዝስተ ማይ፡ ንጀራዲን ይኹን ንኻልእ፡ ማይ ኣብ መዓላ ከይውዕል፡ ብዓዲ ሕግታት ወጺኡሉ ይትግበር ኣሎ። እዚ ብዓዲ ዝተገብረ ተበግሶታት ከኣ፡ ንፕሮጀክት ስርዓተ ቀረብ ማይ በለዛ፡ ብዓወት ንኽዛዘም ኣኽኢሉ። ኣብ’ቲ ብእንግዶት ተሰንዩ ብኽብ ዝበለ ኣገባብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት መረቕታ ፕሮጀክት ስርዓተ ቀረብ ማይ በለዛ፡ ኣመሓዳሪ ምሕዳር ከባቢ በለዛ፡ ኣቶ ኣሮን ክፍለሚካኤል ሓጺር ቃል ኣስሚዑ ነይሩ። ኣቶ ኣሮን፡ ቀረብ ማይ ምሕዳር ከባቢ በለዛ፡ ኣብ 198፡ ብECDF ዝተባህለ መንግስታዊ ትካል ዝተሰርሐ መዐደሊ ነቑጣታት ከም ዝተበገሰ ብምግላጽ፡ ዓዲ፡ ነቲ ንኣስታት 20 ዓመታት ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሐ’ሞ፡ ብሰንኪ እርጋን ጎዲሉ ዝጸንሐ መስመር ማይን ነታ ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሐት መዕቆሪት ማይ ባስካን ብሓዳስ ባስካ ንምድጋፍ፡ ኣብ 2018 “ምሕዳስን ምዕባልን ስርዓተ ቀረብ ማይ” ዝብል ፕሮጀክት ከም ዘበገሰ ኣረዲኡ። እዚ ፕሮጀክት እዚ ከኣ፡ ብሳላ ሓያል ጻዕሪ ህዝብን ትካላት መንግስትን፡ ብልዕሊ 4.5 ሚልዮን ናቕፋ ተዛዚሙ፡ ብዓቢ ጽንብል ኣብ ምራቕ ከም ዝበቕዐ ሓቢሩ። ኣቶ ኣሮን ኣስዒቡ፡ ነቲ ፕሮጀክት ንምዕዋት ካብ ዝተዓሙ ዓበይቲ ስራሓት፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ዝጸንሐ 40 ሜትሮ ኩቦ ዝሕዝ ባስካ፡ ሓዲሽ ናይ 150 ሜትሮ ኩቦ መዕቆሪ ማይ ባስካ ከም እተሰርሐ፣ 2.2 ኪሎ ሜትር ዝምንውሑ መስመር ማይ ከም ዝተሓደሰ፣ ሓንቲ ሓዳስ ግዜያዊት መዐደሊት ነቑጣ ከም ዝተሃንጸት፣ ናይ 12 ኪሎዋት ሓይሊ ዘለዋ ጀነሬተር ከም ዝተገዝአት፣ ከምኡ’ውን 30 ሜትሮ ዝቑመቱ ዝኣረገ መስመር ኤለክትሪክ ብሓድሽ ከም ዝተቐየረ ኣብሪሁ። ነዚ ፕሮጀክቲ ኣብ መፈጸምታኡ ንምብጻሕ፡ ብጉልበት ህዝቢ፡ ከምኡ’ውን ብወፈያን ስልዒትን ደቂ ዓዲ፡ ኣስታት 1 ሚልዮን ናቕፋ ክንሕልዋን ኣለና” ክብሉ ተላብዮም። ”ቀደም፡ ካብ ዒላታት ጽሬቱ ዘይተዋሕሰ ማይ ንሰቲ ነይርና። ድሪል ተዃዒቱ፡ ብመስመር ማይ፡ ኣብ መዐደሊ ነቚጣ ክንጥቀም ምስ ጀመርና ድማ፡ ማይና ጽሬቱ ውሑስ ኮይኑ ጸኒሑ። እንተኾነ፡ ምስ ብዝሒ ተገልገልትን እርጋን መስመራት ማይን፡ ቀረብ ማይ ውሒዱና ጸኒሑ። ሕጂ ግና፡ ሳላ ውፉያት ኣባላት ኮሚቴ ማይ ዓዲናን ሓያል ደገፍ መንግስትናን፡ ኣብ ገዛና ብቡንባ ጽሩይ ማይ ክንሰቲ በቒዕና ኣለና፡ የቐንየልና ክብረት ይሃበልና” ክብላ ምስጋናአን ዝገለጻ ድማ፡ ተቐማጢት በለዛ ወ/ሮ ለተንስአ ዘወልደ እየን። ኣብ ሕርሻ ዝነጥፍ ኣቶ ተስፋይ መንግስ ብወገኑ፡ ኣገዳስነት ማይ ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ወዲ ሰብ ልዕሊ ማንም ዝስራዕ ከም ዝኾነ ብምልካት፡ ተዋዲዱሎም ዘሎ ፕሮጀክት ስርዓተ ቀረብ ጽሩይ ማይ ድማ፡ ብዓቐኑን ጽሬቱን ካብ’ቲ ዝነበረ እምብዛ ዝበልጽን ንኹሉ ተቐማጢ ዘዕግብን ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ኣተሓሕዛኡን ኣጠቓቕማኡን ብጥንቃቐን ብቑጡብ ኣገባብን ክግልገሉ ተማሕጺኑ። ኣቶ ሰሎሞን ኣርኣያ’ውን፡ እዚ ፕሮጀክት ንኽዕወት ንዘበርከቱ ወገናት ብምስጋን፡ “ዝሓለፍናዮ እናዘከርና፡ ነዚ ተረኺቡ ዘሎ መስተርሆት፡ ብውሕሉል ኣገባብ ክንዕቅቦ ኣለና” ክብል ኣዘኻኺሩ። ካብ ኮሚቴ ቀረብ ማይ በለዛ ኢንጂነር ግርማይ ኣብርሃም፡ ብዛዕባ ኣሰራርሓ መስመር ማይን ከጋጥም ዝጸንሐ", "char_count": 2229, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02306", "text": "ብድሆታትን ኣመልኪቱ ንተሳተፍቲ ናይ’ቲ መደብ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ህዝቢ እኹልን ጽሬቱ ዝተሓለወን ማይ ተቐሪቡሉ ከም ዘሎ፣ ኣብ መጻኢ’ውን ኣብ በለዛ እኹል ምንጪ ማይ ምህላዉ ብመጽናዕቲ ተረጋጊጹ ስለ ዘሎ፡ ቀጻልነት ናይ’ዚ ፕሮጀክት ውሑስ ምዃኑ ኣብሪሁ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣካያዲ ስራሕ ምሕዳር ዞባ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን’ዩ ናይ መዛዘሚ ቃል ኣስሚዑ። ኣቶ ዘርኢት፡ በለዛ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቤት መስመር ማይ ኣእትያ ጽሩይ ማይ ክትሰቲ ብምብቅዓ፡ ንኻልኦት ዓዲታት ኣብነት ኮይና ስለ ዘላ፡ ዮሃና ድሕሪ ምባል፡ ተቐማጦ ውሕሉል ኣጠቓቕማ ማይ ከዘውትሩ ተላብዩ። እቲ ንልዕሊ 4 ሰዓታት ዝተኻየደ ጽንብል መረቕታ ፕሮጀክት ስርዓተ ቀረብ ማይ በለዛ፡ ነቲ መደብ ኣብ ምዕዋት ልሉይ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ወገናት ካብ ኢድ ኣካያዲ ስራሕ ዞባ ማእከልን ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሰረጀቓን ናይ ምስጋና ወረቐት ምስክር ብምዕዳል፡ ብውዕዉዕ መንፈስ ተዛዚሙ። ናቱ ዝኾነ ፕሮጀክት ስርዓተ ቀረብ ማይ በለዛ’ውን ድሕሪ ናይ ሸውዓተ ዓመት ጉዕዞ ኣብ መፈጸምታኡ በጺሑ ህዝቢ ክጥቀም ምብቅዑ ዝተሰመዖ ሓጎሱ ገሊጹ። እዚ ፕሮጀክት ንኽዕወት ብዝተፈላለዩ ኣካላት መንግስትን ህዝብን ዝተበርከተ ደገፍ፡ ኣብ ግቡእ መዓላ ምውዓሉ’ውን ኣረጋጊጹ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ ኣቶ ክፍለማርያም ገብረመስቀል ብግደኡ፡ ምዝዛም ፕሮጀክት ስርዓተ ቀረብ ማይ በለዛ፡ ኣብ ህዝቢ ፈጢርዎ ዘሎ መስተርሆት ብሓፈሻ፡ ጾር ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምቕላል ድማ ብፍላይ ዓቢ እጃም ስለዘለዎ፡ ‘ዮሃና ንኣደታት’ ኢሉ። እቲ ብሚልዮናት ተሓዲሱን ተሃኒጹን ዘሎ ፕሮጀክት ስርዓተ ቀረብ ማይ፡ ንነዊሕ ግዜ መታን ከገልግል፡ ግቡእ ምክትታልን ሓለዋን ክግበረሉ ተላብዩ። ማይ ሂወት ስለ ዝኾነ፡ ማይ ተረኽበ ተባሂሉ ብዘይ ኣገባብ ከይሃልኽ ህዝቢ ንቕሓቱ ኣበሪኹ ብቖጣቢ ኣገባብ ክጥቀም ብምዝኽኻር ከኣ፡ ነዚ ምሕዳር በለዛ ዝወሰዶ ተበግሶ፡ ካልኦት ዓዲታት ክስዕብኦ’ውን ኣዘኻኺሩ። ነቲ ፕሮጀክት ኣብ ምዕዋት ንዝተዋስኡ ኣካላትን ወደብትን ድማ ኣመስጊኑ። “ጽሩይ ማይ ኣስቲኹምና፡ ጸባ ስተዩ” ብምባል፡ ንኣካየድቲ መደብን ንኣካላት መንግስትን ምስጋናኦም ዘቕረቡ ካብ ተቐማጦ በለዛ ቀሺ ጸሃየ ባሻይ ካሕሳይ፡ እቲ ዝተሰርሐ ብኣገባብ ክተሓዝን ዝጎደለ ክምላእን ምሕጽንታኦም ኣቕሪቦም።", "char_count": 1276, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02307", "text": "ሸኽ ዓብደልሓፊዝ መሓመድኑር ብወገኖም፡ “ሂወት ዘለዎ ፍጡር፡ ብማይ ክነብር’ዩ ተፈጢሩ” ድሕሪ ምባል፡ ብዘይ ማይ ዝቕጽል ህይወት ይኹን ንጥፈታት ስለዘየለ፡ “ረኺብናዮ ዘለና መስተርሆት ንነዊሕ ክቕጽል፡ ብኣገባብ ኣብ ጥቕሚ ከነውዕሎን ክንሕዞን ይግባእ” ክብሉ ኣዘኻኺሮም። ህዝብን መንግስትን ኤርትራ፡ ኢድን ጓንትን ብምዃን ብዙሕ መስገደል ሰጊሮም ኣብዚ ዝበረኸ ደረጃ ከም ዝበጽሑ ዝገለጹ ቀሺ እማሃ ባይሩ ብግደኦም፡ መንግስቲ፡ ህዝቢ ጽሩይ ማይ ንኽስትን ምዕሩይ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ንኽረክብን ሓያል ቃልሲ የካይድ ከም ዘሎ ጠቒሶም፡ ፕሮጀክት ስርዓተ ቀረብ ማይ በለዛ’ውን ኣካል ናቱ ምዃኑ ሓቢሮም። ‘ነዛ ቅድስቲ ሃገርና ድማ፡ ተጊህና ክንሰርሓላን 6 ሕዳር 2025 - ገጽ 8 “ጽሩይ ማይ ኣስቲኹምና፡ ጸባ ስተዩ!” ተቐማጦ በለዛ", "char_count": 462, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02309", "text": "መሰረት ህይወት ምዃኑ ንዘመናት ክግለጽ ጸኒሑን ኣሎን። እቲ ምንታይ፡ ብዘይ ማይ ዝነብር ሂወት ስለ ዘየለ። ምጅማር ስልጣነ ወዲ ሰብ ኣብ ገማግም ወሓዚ ማይ ምዃኑ፡ ብመጽናዕቲ ዝተረጋገጸ ሓቂ’ዩ። ይኹን’ምበር፡ ማይ ኣብ ጥቕሚ ወዲ ሰብ ክውዕል፡ ብቐዳምነት ጽሩይ ክኸውን ኣለዎ። ጽሬቱ ዘይውሑስ ማይ፡ ኣብ ሂወት ፍጡራት ብሓፈሻ፡ ኣብ ሂወት ሰባት ድማ ብፍላይ ዘስዕቦ ጥዕናዊ ጸገማት ብቐሊሉ ዝግመት ኣይኮነን። ስለዚ፡ ማይ ኣብ ጥቕሚ ክውዕል እንተ ኮይኑ፡ ጽሬት ክህልዎ ይግባእ። ምሕዳር ከባቢ በለዛ፡ ሓንቲ ካብተን 17 ምሕዳር ዓዲታት ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ ኮይና፡ 912 ስድራቤታት፡ 3,632 ትንፋስ ዝርከባ ዓዲ’ያ። እዛ ምሕዳር ከባቢ’ዚኣ፡ ብሰሜን ምስ ኳዜን፡ ብምዕራብ ምስ እምባደርሆ፡ ብደቡባዊ ምብራቕ ምስ ዓዲንፋስ ብምብራቕ ድማ ምብራቓዊ ኣጻድፍ ተቐኒቱዋ ይርከብ። ኣብ’ዛ ምሕዳር ከባቢ፡ ቅድሚ መግዛእቲ ጥልያን ከም እተሰርሐት ዝንገረላ ቤት ትምህርቲ በለዛ ተደኲና ትርከብ። ሓርበኛ ኣቦና ወልደኣብ ወልደማርያም፡ ኣብ’ዛ ቤት", "char_count": 589, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02310", "text": "ትምህርቲ ከም እተማህሩ’ውን፡ መዛግብቲ ይገልጹ። ብተወሳኺ፡ መንጨዊ ሓይሊ ኤለክትሪክ፡ ከምኡ’ውን ኣብ መጀመርታ 1950ታት ከም እተዛዘመ ዝንገረሉ ኣብ ግዜኡ ካብቶም ዓበይቲ ዲጋታት ዝነበረ ዲጋ በለዛ፡ ካብቶም ንታሪኽ እዛ ዓዲ (በለዛ) ዘዕዝዙ ስራሓት’ዮም። ህዝቢ ምሕዳር ከባቢ በለዛ፡ መዐደሊ ነቚጣታት ተሰሪሑሉ ጽሬቱ ዝተሓለወ ማይ ካብ ዝሰቲ ኣስታት ርብዒ ዘመን ኣቚጽሩ ኣሎ። እንተኾነ፡ መስመራት ስርዓተ መበጻጽሒ ማይ ስለዝኣረገ፣ እታ ዝጸንሐት መዕቈሪ ማይ ባስካ’ውን ምስቲ እናወሰኸ ክመጽእ ዝጸንሐ ብዝሒ ህዝቢ እኽልቲ ስለዘይጸንሐት፣ ብፍላይ ከኣ እታ ባስካ ነቲ ኣብ ብርኽ ዝበለ ቦታ ዝነብር ህዝቢ እኹል ቀረብ ማይ ኣብ ምብጽጻሕ ዓቕሚ ይሓጽራ ስለ ዝነበረ፡ ዝተወሰነ ህዝቢ በለዛ፡ እኹል ዝስተ ማይ ኣብ ምርካብ ክጽገም ጸኒሑ እዩ። ነዚ ጸገም እዚ ንምፍታሕ፡ ህዝቢ ምሕዳር ከባቢ በለዛ፡ ኮሚቴ ማይ ብምቛም፡ ተበግሶ ወሲዱ ክሰርሕ ድሕሪ", "char_count": 534, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02315", "text": "ስነቑጠባ፡ ብኣረኣእያታት ዝፈላለዩን ዝዛመዱን ውሽጡ ዝሕቈፉ ሓያለይ ደንበታት ዝሓዘ ዓውዲ’ዩ። ሓድሽ-ክላሲካውነት ከኣ ሓደ ካብቲ ደንበታት’ዩ።", "char_count": 90, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02317", "text": "ኣረኣእያ፡ ስነቑጠባ ‘ስነፍልጠት ምርጫ’ እዩ ዝብል’ዩ። ብኣረኣእያ ሓድሽ-ክላሲካውነት፡ ምርጫታት ብውልቀሰባት እዮም ዝውሰዱ፡ እዞም ውልቀሰባት ከኣ ስሱዓት፡ ናይ ውልቆም ኮይኑ-ተሪፉ ድማ ናይ ስድራኦም ረብሓ ምዕባይ ጥራይ ዘገድሶም ምዃኖም ድማ ትሑዝ ግምቱ’ዩ። ነዚ ኣብ ምትግባር፡ ኩሎም ውልቀሰባት ርትዓዊ ምርጫ ክገብሩ ዝኽእሉ ማለት ሓደ ዕላማ ንምጭባጥ እቲ ዝጠቀወ ወጻኢ ዘለዎ ኣገባብ ዝመርጹ እዮም። ሓድሽ-ክላሲካውነት፡ ነፍሲወከፍ ሰብ ከም ኣህላኺ እንታይ ከምዝፈቱ ዘነጽረሉ ገዛእርእሱ ዘመንጭዎ ስርዓተ-ምርጫ ኣለዎ ይብል። ነዚ ናይ ምርጫ ስርዓት ብምጥቃምን ኣብ ዕዳጋ ንዘሎ ዝተፈላለየ ዋጋታት ብምዕዛብን ድማ ጥቕሙ (ዩትሊቲ) ዘዕቢ ኣቑሑን ኣገልግሎታትን ይመርጽ። እቲ ብውልቀ ኣህለኽቲ ዝተገብረ ምርጫታት፡ ብናይ ዕዳጋ ኣገባት ምስ ተኣከበ ድማ ኣፍረይቲ ጠለብ ፍርያቶም ብመንጽር ዝተፈላለየ ዋጋ ይፈልጡ። መጠን ናይቲ ኣብ ዝተፈላለየ ዋጋ ዝፈሪ ፍርያት ከኣ ብርትዓዊ ምርጫ ናይቶም ኣፍረይቲ ዝውሰን ኮይኑ መኽሰቦም ብዘዕቢ መልክዕ ይትግበር። ኣፍረይቲ መጠን ፍርያቶም ኣብ ምውሳን ኣብ ግምት ዘእትውዎ ናይ ምፍራይ ወጻኢኦም’ዩ። እቲ ወጻኢ ድማ በቲ ዝውንዎ ተክኖሎጅን ዋጋ ናይ ዝጥቀምሉ እታውን ይውሰን። ሚዛን ናይቲ ዕዳጋ ድማ እቲ ጠለብን ፍርያትን ዝጋጠመሉ ይኸውን። እዚ ዛንታ ናይቲ ንውልቀሰብ ልዕሊ ኹሉ ዝገብር ቁጠባ’ዩ። ገለ እዋን ኣብ ክንዲ ኣህለኽቲ፡ ‘ስድራቤት’ ኣብ ክንዲ ኣፍረይቲ ድማ ‘ዋኒን’ ዝብል ስያመ ይወሃብ’ዩ። የግዳስ ክልቲኡ ኣሃዱ መቐጸልታ ናይ ውልቀሰብ’ዩ። ስለዚ፡ ስድራቤት ትኹን ዋኒን ምርጫ ኣብ ትገብረሉ ብንጽል፡ ከም ሓደ ውሁድ ኣካል ከም ትመርጽ’ዩ ትሑዝ ዝውሰድ። ገለ ስነቑጠበኛታት ሓድሽክላሲካውነት ከኣ ንፈላሚ ዕዮ ስነቑጠበኛ ጋሪ ቤከር ተኸቲሎም ‘ኣብ መንጎ ኣባላት ስድራ ብዛዕባ ዝግበር ልዝብ’ ይዛረቡ’ዮም። እንተኾነ፡ እዚ መስርሕ‘ውን ውልቃዊ ረብሓኦም ምዕባይ ናይ መወዳእታ ዕላማኦም ኣብ መንጎ ዝገብሩ ርትዓውያን ውልቀሰባት ከምዝግበር እምበር ኣብ ሓቀኛ ህይወት ኣባላት ስድራቤት ንዝርአ ፍቐሪ፡ ጽልኣት፡ ተደናጋጽነት፡ ጭካነን ተወፋይነትን ኣብ ግምት ዘእቱ ኣይኮነን። እዚ ከኣ ኣብ መንጎ ውልቀሰባት ብኸመይ ይዋስኡ ግብራዊ መጽናዕቲ ምክያድን ከመይ ክዋስኡ ትደልዮም መርገጺ ምሓዝን ዓቢ ፍልይ ከምዘሎ ዘርኢ’ዩ።", "char_count": 1303, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02318", "text": "ውልቀሰባት ክዋስኡ እንከለዉ ስለምንታይ ነቲ ባህሪ የንጸባርቑን ብኸመይ ይውሰን ክንፈልጥ ምስ ንደሊ ገጽና ናብ ጠባያዊ ስነቑጠባ (ብሀቨርያል ኢኮኖሚክስ)፡", "char_count": 97, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02321", "text": "ንሕና ውጽኢት ማሕበራዊ ኣቃውማና ኢና። ውልቀሰባት ዘይባተኽ ስሩዕ ምርጫ ከምዘይገብሩ፡ ብተኽእሎታት ኣብ ዝተመልአ ኩነት ናይ ፍርዲ ድኻም ከምዘርእዩ፡ ስግኣት ምስ ዘጋጥም ‘ርትዓዊ’ ብዝኾነ ኣገባብ ከምዘይፈትሕዎ፡ ዝተፈላለየ ናይ ምጉት ጌጋ ከምዝገብሩ፡ ብሓፈሻኡ ድማ ተግባራቶም ኣብ ልምድን ግምታዊ ገምጋምን ከምዝምርኮስ ዘርኢ ሰፊሕ መረዳእታ ኣሎ። ብመሰረቱ ንሕና “ብምጉት ብጹኣት፡ ብኽእለት ፍጹማት” ኣይንናን። ብኣንጻሩ “ብግንዛበ ድኹማት. . .ክንርድኦም ናብ ዘጸግሙና ሓይልታት ከኣ ቅሉዓት ኢና”። ዝኾነ ኣዋዓዋዒ ከምዝነግረና ድማ ምርጫታትና ብቐሊሉ ዝጽለው፡ ግብረመልስና ድማ ክግመት ዝከኣል’ዩ። እዚ ኩሉ መረዳእታ ኣብ ቦታኡ እንከሎ ግና ሓድሽ-ክላሲካውነት ንውልቀሰብ ከም ማሽን ዝቕምርን ፈታዊ ነብሱን፡ ብምጉት ብጹእ፡ ብኽእለት ፍጹም ከምኡ’ውን ካብ ዝኾነ ግዳማዊ ጽልዋ ናጻ ከምዝኾነ ገይሩ ብትሪ ይገልጽ። ሃጁን ቻንግ፡ ነዚ ናይ ሓድሽ ክላሲካውነት ኣረኣእያን ኣገላልጻን ናይ ውልቀሰብ ካብ ዝምጉቱ ስነቑጠበኛታት’ዩ። እዚ ዝስዕብ ድማ ጽማቚ ካብቲ ዘቕረቦ ምጉት’ዩ።", "char_count": 617, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02322", "text": "ዝመቓቐል ውልቀሰብ፡ ውልቀሰባት ዝመቓቐል ውልቀሰብ፡ ውልቀሰባት ‘ሓያለይ ንስነት’ ኣለዎም ‘ሓያለይ ንስነት’ ኣለዎም ብውልቀሰብ ዝኣምኑ ስነቑጠበኛታት ዝጸቕጥሉ ነጥቢ፡ ውልቀሰብ እቲ ዝነኣሰ፡ ክንዮኡ ክዳቐቕ ዘይክእል ማሕበራዊ ኣሃዱ’ዩ ዝብል’ዩ። ብነገራዊ ወይ ኣካላዊ መዳይ ክርአ እንከሎ ሓቅነቱ ዘሻሙ ኣይኮነን።", "char_count": 198, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02323", "text": "ፈላስፋታት፡ ስነልቦኛታት ከምኡ’ውን ገለ ስነቑጠበኛታት ግና ውልቀሰብ ክመቓቐል ከምዘይክእል ናይ መጠረሽታ ኣሃዱ ክርአ ይከኣልዶ ዝብል ጉዳይ ነዊሕ ዝተኻትዕሉ’ዩ። ውልቀሰባት ኣብ ውሽጦም ተገራጫዊ ምርጫታት ክህልዎም ግድን ሕማም ብዙሕ-ንስነት ወይ ብዙሕሰባዊ-መንነት (ማልቲ ፖላር ዲስኦርደር) ክህልዎም ኣለዎም ማለት ኣይኮነን። እዚ ክንዮ ሓደ ዝኸይድ ንስነት ከም ኣገላልጻ ዋላ ግኑን ኣይኹን ከም ተርእዮ ግና ግኑን መብዛሕትና ዝተመኮርናዮን እዩ። ሓደ ሰብ ኣብ ዝተፈላለየ ኩነት ወይ ሃውሁ ዝተፈላለየ ባህሪ ከንጸባርቕ ምርኣይ ብርቂ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ገዛ ንብዓልቲ ቤቱ ኣብ ምሕጋዝ ፈታው ነብሱ ዝበሃል ሰብ፡ ኣብ ውግእ ስለ ብጾቱ ህይወቱ ከወፊ ቅሩብ ይኸውን። እዚ ድማ ሰብ ኣብ ህይወቱ ሓያለይ ተራ (ብዓልቤትን ወተሃደርን) ክህልዎ ወይ ክዓም ከምዝኽእል ዘርኢ ኣብነት’ዩ። ሰባት ብመንጽር ዝህልዎም ተራ፡ ዝተፈላለየ ባህርን ተግባርን ከንጸባርቑ ምርኣይ ድማ ትጽቢት ዝግበረሉ ነገር’ዩ። ዝተፈላለየ ወይ ተገራጫዊ ባህሪ ምንጽብራቕ መንቀሊኡ ድሌትና ኣብ ምሕዳር ካብ ዝርአ ኩነታዊ ድኽመት ክኸውን ይኽእል’ዩ። ምኽንያቱ ኣብ ገለ ኣጋጣሚ (ሓድሽ ዓመት፡ ኣገዳሲ ፍጻመ ወዘተ.) ኣብ መጻኢ ከምዚ ክገብር’የ ንብል’ሞ እቲ እዋን ምስ መጸ ግና ነቲ ዝበልናዮ ኣብ ምትግባር ንፈሽል። እዚ፡ ኩነት ንጥንታውያን ግሪኻውያን’ውን ዘሻቕሎም ብምንባሩ ‘ኣክረሽያ’ (akrasia) ዝብል ቃል ክምህዙሉ ተደሪኾም እዮም። ንኣብነት፡ ኩነታት ጥዕና ዘመሓይሽ ኣነባብራ ክንክተል ወሲንና፡ ናብራ ኣብ ዝጀመርናሉ እዋን ንጽንዓትና ዝፍትን ኣወናዋኒ ፍጻመ የጋጥመና’ሞ ኢድና ንህብ። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው እቲ ‘ካልእ ንስነትና’ ምእንቲ ከይገሃድ ሓደ መእለዪ ብልሓት ከነዳሉ ንኽእል ኢና። ንኣብነት፡ ኣብ ሓደ ናይ ድራር ዕድመ፡ መግቢ ምብላዕ ቅድሚ ምጅማርካ ሽኮራዊ ነገር ምብላዕ ወይ መስተ ምስታይ ከምዘቋረጽካ ብምሕባር ካብቲ ዝእንገድ ሽኮራዊ ነገር ወይ መስተ ወስ ከይብል ኣቕልቡለይ ክትብል ትኽእል ኢኻ። እዚ ሜላ ከም መድሓኒ ነብሲ ክርአ ዝከኣል’ኳ እንተኾነ ካብኣ ወጺኻ ‘ኤእ’ ዝብል ኣብ ዘይርከበሉ ኸ? ማሕበራዊ ሰረት ዘለዎ ውልቀሰብ፡ ውልቀሰባት ብሕብረተሰቦም እዮም ዝቖሙ እዚ ምስ ሓያለይ-ንስነት ዝዛመድ ብድሆ፡ ሰባት ከምቲ ኣብ ስነፍልጠት ከምዝነኣሰን ክንዮኡ ክምቀል ዘይከኣልን ተባሂሉ ዝግለጽ ‘ኣቶም’ (atom) ከምዘይኮኑ ዘርኢ’ዩ። ብተወሳኺ፡ ሰባት ካብ ካልኦት ውልቀሰባት ብንጹርን ዘይሻሙን ደረት ክፍለዩ ስለዘይክእሉ ኣቶም ኣይኮኑን። ኣብዚ ብውልቀንስነት ዝርኢ ልምዲ ዝዓዩ ስነቑጠበኛታት፡ ውልቃዊ ምርጫታት ካበይ ከምዝብገስ ኣይሓትሉን እዮም። ነቲ ምርጫታት ግና ካብ ውሽጢ ናይቲ ‘ልኡላዊ’ ዝብልዎ ውልቀሰብ ከምዝመንጨወ ናይ መወዳእታ ሓበሬታ (ዳታ) ይቖጽርዎ። ናይዚ ሓሳብ ዝበለጸ መግለጺ ‘ምርጫ ኣሻማዊ ኣይኮነን’ ዝብል ብሂል’ዩ። እንተኾነ ማሕበራዊ ከባቢና (ስድራቤት፡ ከባቢ፡ ቤት ትምህርቲ፡ ማሕበራዊ ደረጃና ወዘተ.) ንምርጫና መልክዕ ኣብ ምትሓዝ ልዑል ጽልዋ ኣለዎ። ካብ ዝተፈላለየ ድሕረባይታ መጺእካ ዝተፈላለየ ነገራት ተህልኽ ጥራይ ዘይኮነስ ትደልዮ ነገር‘ውን ዝተፈላለየ። እዚ ናይ ምሕባር መስርሕ ድማ ውልቀሰባት ልክዕ ከምቲ ኣቶም ኣብ ስነፍልጠት ካብ ሕድሕዱ ዝፈላለ ንሳቶም’ውን ክፈላለዩ ከምዝኽእሉ ገይርና ክንሕዞም ከምዘይብልና ዘረድእ’ዩ። ስለዚ፡ ውልቀሰባት ሰረቶም ሕብረተሰቦም እዩ። ውልቀሰባት ውጽኢት ወይ ፍረ ናይ ሕብረተሰቦም እንተኾይኖም ድማ መራሒት እንግሊዝ ዝነበረት ማርጋረት ታቸር “ሕብረተሰብ ዝበሃል ነገር የለን። ሰብኡት ከምኡ’ውን ኣንስቲ ዝበሃሉ ውልቀሰባት እዮም ዘለዉ፡ እንተላይ ስድራቤታት” ዝብል ህቡብ (ወይ ነውራም) ዘረባ ብምዝራባ ኣዝያ ግይቲ ምንባራ የመልክት። ምኽንያቱ ብዘይሕብረተሰብ ውልቀሰብ ዝበሃል ነገር ክህሉ ስለዘይክእል። ኣብ ገለ ከባቢ ወይ ሕብረተሰብ ዝዓበዩ መንእሰያት ናይ ላዕለዋ ደረጃ ትምህርቲ ንዕኦም ከምዘይምልከቶም ወይ ንኢደጥበባዊ ዕዮ ዝበቅዕ ክእለት ከምዘይብሎም ቅቡል ዝወስድዎ ኣለዉ። ንኣብነት ከም ምህንድስና፡ ፊዚክስን ካልእን ዝበሉ ‘ብርቱዓት’ ዓውደትምህርቲ ደቂ ኣንስትዮ ከምዘይክእሎኦ ወይ ንደቂ ተባዕትዮ ጥራይ ከምዝሰማዕ ቅቡል ዝወስድ ሕብረተሰብ ሒደት ኣይኮነን። ስለዚ፡ ከምዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ግንዛበ ኣብ ዘለዎ ሕብረተሰብ ዝዓበየ ውልቀሰብ ዝወስዶ ምርጫ ናይ ውልቁ’ዩ ጥራይ ክበሃል ይከኣልዶ? ልክዕ’ዩ፡ ሰብ ብፍታዉ ወይ ብምርጫኡ ክኸይድ ተኽእሎ ኣለዎ። ከምኡ’ውን ምስ ድሕረባይታኡ ብምዝማድ ትጽቢት ካብ ዝግበረሉ ምርጫን ድሌትን ወጻኢ ክመርጽን ክኸይድን ይኽእል’ዩ። እንተኾነ ከባቢና ንሕና መን ምዃንና፡ እንታይ ከም ንደልን እንታይ ክንዓዪ ከም ንመርጽን ኣብ ምውዳን ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ። ውልቀሰባት እምበኣር ውጽኢት ናይ ሕብረተሰቦም እዮም።", "char_count": 2666, "topic": null, "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02326", "text": "ምርጫታትና ብኸባቢና ይጽለዉ ጥራይ ዘይኮነስ ብፍላጥ ማለት ካልኦት ሰባት ክንሓስቦን ክንገብሮን ብዝደልዩና መገዲ’ውን ይጽለዉ’ዮም። እዚ ምጽላው ወይ ምጥምዛዝ ደረጃኡን ዕላማኡን ደኣ ይፈላለ እምበር ብዝተፈላለየ መገዲ ንኣብነት ብመራኸቢ ሓፋሽ፡ ብምውዕዋዕ፡", "char_count": 161, "topic": "society", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02327", "text": "ብሃይማኖታውን ካልእ ዓይነታትን ትምህርቲ’ዩ ዝካየድ። ካብዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ኣገባት፡ እቲ ኣዝዩ ዝውቱርን ግኑን ኣገባብ፡ ምውዕዋዕ’ዩ። ገለ ስነቑጠበኛታት፡ ኣብ 1960ታትን 1970ታትን ህቡብ መራሒ ናጻ-ዕዳጋ ናይ ዝነበረ ስነቑጠበኛ ጆርጅ ስቲግለር ዕዮ ብምኽታል ምውዕዋዕ ብመሰረቱ ብዛዕባ ህላወ፡ ዋጋታትን መለዪታትን ናይ ዝተፈላለየ ኣቕሓ ሓበሬታ ንረኽበሉ እምበር ምርጫታትና ዝጽለወሉ ከምዘይኮነ ይማጎቱ እዮም። መብዛሕትኦም ስነቑጠበኛታት ግና ምውዕዋዕ ዓማዊል ክኾኑ ንዝኽእሉ ሰባት ነቲ ፍርያት ብዝለዓለ", "char_count": 321, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02328", "text": "ህንጡይነት ከምዝደልይዎ ወይ ሰባት ከምዘድልይዎም ሓሲቦሞም ንዘይፈልጡ ነገራት ከምዝደልዩዎም ምግባር’ዩ ምስ ዝብል ኣብ ‘ዘ ኣፍሉወንት ሶሳይቲ’ ትብል መጽሓፉ ዝሰፈረ ሓሳብ ጆን ጋልብሪዝ ይሰማምዑ። ምውዕዋዕ፡ ንሓደ ፍርያት ህቡብነት ምስ ዘለዎም ሰባት፡ ናይ ስፖርት ጋንታ ወይ ምስ ተመናዪ ኣገባብ ኣነባብራ’ዩ ዘተኣሳስሮ። ኣብ ውሽጥና ዝኣቱን ነቲ ዝኽሪ ዝቕስቅስን ኣገባብ ድማ ይጥቀም። ንኣብነት፡ እቲ መዋዓውዒ ተኸታተልቲ ተለቪዥን ዝያዳ ተጸለውቲ ኣብ ዝኾኑሉ እዋን ይፍኖ፣ ዝቑርጠም እንተኾይኑ ካብ 9 ክሳዕ 10 ምሸት ይፍኖ።", "char_count": 334, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02329", "text": "ብተወሳኺ፡ ውልቀ ምርጫታት ኣዝዩ መሰረታዊ ኣብ ዝኾነ ደረጃ’ውን ይጽለዉ’ዮም። ንኣብነት፡ መጠን ዝረኽብዎ መኽሰብ ከምዝንኪ ንዝገብር መግትኢ ክእለ ዝደልዩ ኣካላት፡ ስነሓሳብ ናጻ-ዕዳጋ ንኸስፋሕፍ ይጽዕሩ።", "char_count": 129, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02330", "text": "ኮርፖረሽናትን ሃብታማት ውልቀሰባትን ድማ ከም ‘ሄርተጅ ፋውንደሽን’ ከምኡ’ውን ‘ኢንስቱት ኦፍ ኢኮኖሚክ ኣፌርስ’ ንዝኣመሰላ ንናጻዕዳጋ ዝድግፍ ሓሳብ ዘፍርያ ትካላት መጽናዕቲ (ቲንክ ታንክ) ብዙሕ ፋይናሳዊ ደገፍ ይገብሩለን። ናጻ-ዕዳጋ ንዝድግፋ", "char_count": 155, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02331", "text": "ሰልፍታትን ፖለቲከኛታትን ንጎስጓስ ዝውዕል ምወላ ይወሃቦም። ገለ ዓበይቲ ኩባንያታት ንምውዕዋዕ ዝሓዝኦ ባጀት መሓዙት ብሕታዊ-ዋኒን ናብ ዝኾና ሜድያታት ጥራይ የውጽእኦ። በዚ ኣገባብ፡ ድኻታት ጠንቂ ድኽነቶም ባዕሎም ወይ ሕመቖም ምዃኑ ከምዝኣምኑ ይግበር። እዚ ምስ ተገብረ ማለት ዝኾነ", "char_count": 179, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02333", "text": "ኣበርቲዖም እንተጽዒሮም ገንዘብ ከጥርዩ ከምዝኽእሉ ምስ ኣመኑ፡ ህይወት ንሃብታማት ኣዝያ ዝቐለት ትኸውን። እቶም ድኻታት ከኣ ኣንጻር ረብሓኦም ዝኾነ ጠለባት ንኣብነት ንዳግመምቕርሐ ዝምልከት ዓይነትን መጠን", "char_count": 129, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02334", "text": "ግብሪ ክውሕድ፡ ወጻኢታት ማሕበራዊ ውሕስነት ክንኪ፡ ንዋኒን ዝምልከት ሕጋት ክውሕድን መሰል ሰራሕተኛታት ክድረትን የቕርቡ። እቲ ውልቃዊ ምርጫ ናይ ምጽላው መስርሕ ኣብ ኣህለኽቲ ጥራይ ዝተደረተ ኣይኮነን። ውልቃዊ ምርጫ ናይ ከፈልቲ", "char_count": 145, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02335", "text": "ግብሪ፡ ሰራሕተኛታትን ኣድመጽትን ከይተረፈ ኮነ ኢልካ’ዩ ዝጽሎ። ውልቀሰባት፡ ከምቲ ደገፍቲ ክልሰሓሳብ ውልቃውነት ዝኾኑ ስነቑጠበኛታት ዝገልጽዎም ‘ልኡላዊ’ ህላውነት ዘለዎም ኣይኮኑን።", "char_count": 116, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02338", "text": "መበል 68 ክፋል ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ማሕበራዊ ምሕደራን ሓድሽ ማሕበራዊ ምሕደራን ቢሮክራስን ዝብል ኣምራት ምዕራባዊ ዓለም ትሕዝቶኡ ብዝርዝር ተመልኪትና። ኤርትራ ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ ንማሕበራዊ ፍትሕን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ዓቢ ግምት ዝህብ ምሕደራ ዓደ ኣቦ ከምዝነበራ ጠቒስና ድማ፡ ከም ኣብነት ካብ ዝተፈላለየ ሕግታት እንዳባ ገለ ዓንቀጻትን ንኡሳን ዓንቀጻትን ኣቕሪብና ነይርና። ዕማት መንግስቲ ኣብዚ ዘመን’ዚ ብመሰረት ዓለምለኻዊ ትካል ኦ.ኢ.ሲ.ዲ (OECD - Organization for Economic cope eration and development) ብኸመይ ከምዝግለጽን ናይ ቀረባ ግዜ ጸብጻባቱን እውን ተመልኪትና። ንትርጉም መትከል፡ ቅዋምን ደሞክራሲን ህንጸት ሃገርን", "char_count": 424, "topic": "economy", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02342", "text": "ኣመዓባብላ ቅዋማዊ ስርዓት ኣብ ሃገራት ምዕራብ ሃገራት ምዕራብ መግለጺ ቅዋም ወይ ቅዋማዊ ስርዓት ሓባራዊ መረዳእታ ናይ ሞያውያን ዘለዎ ነገር ኣይኮነን። ዳርጋ ነፍሲ-ወከፍ ክኢላ፡ ነቲ ኣተኩሮ ዝገብረሉ ነጥቢ ወይ ትሕዝቶ ቅዋም ዝሰማዕ ወይ ዘጉልሕ ሕርያ ብምግባር ብገለ መልክዕ ፍልይ ዝበለ መግለጺ እዩ ዘቕርብ። እዚ ስዒቡ ዝቐርብ ሓሳባት ሓደ ካብቲ ዝቐርብ መግለጺታት ኮይኑ፡ ቀንዲ ዕላማኡ ነገራት ኣስፊሕና ንኽንርኢ ንክሕግዘና እዩ። ክሳብ ካልኣይ መፋርቕ ናይ 18 ክፍለዘመን ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝነበረ ቅዋም (ሕጊ) ብንጉስ ዝሕገግ ኮይኑ፡ ዜጋታት ንምሕዳር ዘተኮረ እምበር መንግስቲ ንምቁጽጻር ኣይነበረን። ኣብ መወዳእታ 18 ክፍለ-ዘመን ድማ እዩ ቅዋም በዚ ሎሚ ንፈልጦ ዓይነት መልክዑ ክቕልቀል ጀሚሩ። ነዚ ሓድሽ ቅዋም ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ሕግታት ፍሉይ ንምግባሩ፡ ዳይተር ግሪም (The Oxford Handbok of COMPARATIVE CONSTITUTIONAL LOW: Mic chel Rosenfeld, Andras Sajo - page.", "char_count": 593, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02343", "text": "3 Types of Constitution: Dieter Grim) ከምዚ ይብል፥ “ከም ቀዳማይ መርኣያ ሕጋዊ ህዝባዊ ሓይሊ፡ ቅዋም ብንጉስ ከም ዘይሕገግ ምግባር’ዩ። ቅዋም ካልእ ዋና ከም ዝህሉዎ ንምግባር ከኣ፡ ኣብ ክልቲአን ሃገራት ምንጪ ወይ ወናኒ ቅዋም ህዝቢ ከም ዝኸውን ተገይሩ (ፈረንሳን ብሪጣንያን፡ ክሳብ ሽዑ ኣብ ፈረንሳ ቅዋም (ሕጊ) ብንጉስ ዝሕገግ፡ ኣብ ብሪጣንያ ከኣ ብፓርላማ ብቐንዱ ብላዕለዎት ቀጸላ ሕብረተሰብ እዩ ዝሕገግ ነይሩ። ካብዚ ግዜ’ዚ ንደሓር ከኣ ሕጋዊ ልኡላዊ ኣካል ኣብ ክንዲ ንጉስ ወይ ፓርላማ ህዝቢ ኮይኑ፣ በዚ እዩ ከኣ ኩሉ ዘመናዊ ቅዋም ልኡላዊ ህዝቢ ምዃኑ ብንጹር ዝገልጽ)። ንጉስ ይኹን ፓርላማ ባዕሎም ሃገር ከመሓድሩ ኣሸጋሪ ኣይኮነን፡ ብምሉኡ ህዝቢ ግን ብቐጥታ ሃገር ከመሓድር ኣይክእልን እዩ። በዚ ምኽንያት’ዚ እዩ ከኣ ህዝቢ ዝውክሎ፡ ብሽም ህዝቢ ዘመሓድር ኣካል ኣድልዩ። ብውክልና ህዝቢ ዝሰርሕ መንግስቲ፡ ማለት ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ምቛም ከኣ ኣብዚ ግዜ’ዚ ጀሚሩ።” ነዚ ከምዚ ዓይነት ‘ደሞክራሲያዊ መንግስቲ’ ኣብ ምቛም ህዝቢ ክሳብ ክንደይ ተሳቲፉ፡ እቲ ዝቖመ ስርዓታት’ከ ብሓቂ ደሞክራሲያዊ ድዩ ነይሩ ኣቐዲምና ዳህሲስናዮ ኢና። ንጉስ ኣብ ፈረንሳ፡ ፓርላማ ከኣ ኣብ ብሪጣንያ፡ መጠን ስልጣን ይኹን ናይ ግዜ ገደብ ኣይነበሮምን፡ በዚ ከኣ እቶም ሰውራውያን፡ ነቲ ሓድሽ ናይ ውከላ መንግስቲ ስልጣኑ ኣብ ትሕቲ ቁጽር ህዝቢ፡ ዕድመኡ ከኣ ናይ ግዜ ገደብ ክህልዎ ደልዮም። በዚ ከኣ “መሰረታዊ መሰል” ውልቀሰብ (fundamental rights) ዝብል ሓሳብ ማዕቢሉ። እዚ መሰረታዊ መሰል ውልቀሰብ ንኸይገሃስ ከኣ ስልጣን መንግስቲ ኣብ ክንዲ ኣብ ትሕቲ ሓደ ኣካል ዝኸውን ኣብ ዝተፈላለዩ ኣካላት (ሓጋጊ፡ ፈጻሚ፡ ፈራዲ) ከም ዝኸውን ተገይሩ። ከምኡ’ውን ንኹሎም ሰብ ስልጣን ገደብ ግዜ ከም ዝግበረሎም ተገይሩ።", "char_count": 1043, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02345", "text": "ባህርያት ቅዋም (functional characterist tics) ዝገልጽ ጽማቚ የቕርብ፡- tics) ዝገልጽ ጽማቚ የቕርብ፡- 1. ብዘመናዊ መረዳእታ ቅዋም ፍልስፍናዊ መግለጺ ዘይኮነስ፡ እኩብ ሕጋዊ ልምድታት እዩ። መሰረት ናይ’ቶም ልምድታት ፖለቲካዊ ውሳነታት እምበር ኣቐዲሙ ዝሰረጸ ክዉንነት ኣይኮነን። (ከም ዝፍለጥ ነገስታት ብፈጣሪ ዝተመርጹ፡", "char_count": 218, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02347", "text": "ንምፍራስ ዘስምዕ እዩ።) 2. ዕላማ ናይ’ዞም (ቅዋማዊ) ልምድታት ከኣ ንምቛምን ምስራዕን ኣጠቓቕማ ማሕበራዊ ስልጣን (መንግስታዊ ስልጣን) ደኣ እምበር ነቲ ኣቐዲሙ ዝጸንሐ ስርዓት ንምጽጋን ኣይኮነን። ምስራዕ ወይ ኣገባብ ምድራት እዩ ዘስምዕ። (ሓድሽ ቅዋም ጽገና ዝነበረ ንግስነታዊ ሕግታት ዘይኮነስ ሱር በተኽ ለውጢ ምዃኑ የነጽር።) 3. (ቅዋማዊ) ኣገባብ ሰፊሕ ኮይኑ፡ ቅድመ ወይ ልዕሊ-ቅዋም ስልጣን ዝሕዝ ከምኡ’ውን ቅድመ ወይ ልዕሊ-ቅዋም ስልጣን ምጥቃም ኣየፍቅድን እዩ። (ንጉስ፡ ልኡል ወይ ኣብ ኣረጊት ስርዓት ስልጣን ዝነበሮም ኣይቅጽሉን፡ ዝነበሮም ስልጣን ከኣ ኣይጥቀሙን እዩ ዘስምዕ) 4. ቅዋማዊ ሕጊ ዝለዓለ ሕጊ እዩ። ልዕሊ ኩሉ መንግስቲ ዘውጽኦም ሕግታትን ኣዋጃትን እዩ። ንቅዋም ዝጻረሩ ኣዋጃት ሕጋውነት የብሎምን።", "char_count": 463, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02349", "text": "ዘትዩ ዝተሰማመዓሉ ስለ ዝኾነ፡ እቲ ብህዝቢ ተወኪሉ መንግስቲ ዝመርሕ ኣካል ዘውጽኦም ካልኦት ሕግታትን ኣዋጃትን ምስ ቅዋም ዝቃደዉ ክኾኑ ኣለዎም።) 5. መበቆል ቅዋማዊ ሕጊ ህዝቢ ኮይኑ ወናኒ ስልጣን ከኣ ህዝቢ ባዕሉ እዩ። ፍልይ ኣብ መንጎ ወካሊ ስልጣን ተወካሊ ስልጣን ኣብ ቅዋም ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። (እዚ፡ ሰብ መዚ ዘለዎም ስልጣን ብውክልና ካብ ህዝቢ ከም ዝዋህቦም እዩ ዘነጽር።) ኣብ ላዕሊ ዝቐረቡ ባእታት እንተ ተማሊኦም ቅዋማዊ ስርዓት ኣሎ ይበሃል። ከምዚ ዓይነት ቅዋም፡ ደረት ዘይብሉ ስልጣን ይኹን ምልካዊ ሓይሊ ናይ ሓደ ሰብ ኣብ ልዕሊ ካልእ ሰብ ይገትእ። ቅዋም ንኹሉ መንግስታዊ ስልጣን ኣብ ትሕቲ ሕጊ ብምግባር፡ መንግስታዊ ስልጣን ድሩት ከም ዝኸውን ዝገብርን ዜጋታት ከኣ ንሰብ ስልጣን ብዘይ ፍርሒ ክረኽብዎም ዕድል ዝፈጥርን’ዩ። ቅዋም ዝተፈላለየ ርእይቶ ይኹን ድልየት ዘለዎም ሰባት ይኹን ጉጅለታት ጉዳያቶም ብሃናጺ መገዲ ክመያየጡሉ ፍልያቶም ክፈትሑ ወይ ከጽብቡ ይሕግዝ። ኣብ ትሕቲ ምቹእ ኩነታት ሕብረተሰብ ክወሃድ እውን ይሕግዝ። ኣብዚ ምስትብሃል ዘድልዮ፡ ዳይተር ግሪም መግለጺ ተግባራዊ ባህርያት ቅዋም ዝብሎ “መሰረታዊ መሰል” ውልቀሰብ (fundamental rights) እንታይ የጠቓል ኣይዝርዝርን እዩ። ንኣብነት ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እቶም መሰረታዊ መሰላት ዝበሃሉ፡ ብተግባር ይስረሓሎም ድዩ ኣይስረሓሎምን ንጎኒ ገዲፍና፡ ድሕሪ ምጽዳቕ ቅዋም በብግዜኡ እዮም ከም “ምሕያሽ” (amendment) ተወሲኾም። ድሒሮም ዝወጹ ቅዋማት፡ እቲ ሕበረተሰብ (ሃገር) መሰረታዊ መሰላት ዝብሎም ብንጹር የስፍሩ - እንተላይ ቅዋም ኤርትራ “ምዕራፍ ሰለስተ - መሰረታዊ መሰላትን ሓርነትን ግቡኣትን” ኣስፊሩ ይርከብ።", "char_count": 970, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02350", "text": "ከምዝፍለጥ ብ10 ታሕሳስ 1948፡ ሕቡራት መንግስታት (ብቐንዱ ሃገራት ምዕራብ) “ዓለምለኻዊ ድንጋገ ሰብኣዊ መሰላት” ኣዊጀን። ከምቲ ሃገራት ምዕራብ ዝብልኦ ድማ እዚ ዓለምለኻዊ ድንጋገ’ዚ ቅዋምን ሕግታትን ሃገራት ብዘየገድስ ብኩለን ሃገራት ክትግበር ዘለዎ እዩ። “ዓለምለኻዊ ድንጋገ ሰብኣዊ መሰላት” ዝበሃል ነገር ኣድላዪ ድዩ ኣይኮነን፡ ኣብ ግብሪ ክውዕል ዝኽእል ድዩ፡ ንጎኒ ገዲፍካ፡ ክስትብሃለሉ ዘለዎ ብዙሕ ነገራት ኣሎ።", "char_count": 270, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02351", "text": "ገለ ክንጠቅስ፡- ሓደ መንግስቲ ናይ ሓንቲ ሃገር፡ ምስቲ ልኡላዊ ህዝቢ ዝሓገጎ ቅዋም ዘይቃዶ ሕጊ ወይ ኣዋጅ ከውጽእ ኣይግባእን እናተባህለ፡ በየናይ መጎተ እዩ ህዝቢ ዝኾነት ትኹን ሃገር ዘይወከሎ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘውጸኦ ድንጋገ ልዕሊ ቅዋም ናይ ሃገራት ወይ ህዝብታት ዝኸውን? ‘ዝብእስ ክሳብ ዝደልዎ ይሕንክስ ምስ ደለዎ ይነክስ’ ብዝዓይነቱ ኣካይዳ፡ ሃገራት ምዕራብ ንዘመናት ሃገራትን ህዝቢታትን ኣፍሪቃ ከም ዘይጨፍጨፉ ንምንታይ እዩ ድሕሪ 1948 ሰብኣዊ መሰል ኣገዳሲ ኮይኑ? ንሃገራት ምዕራብ መን’ዩ ውክልና ሂቡወን ድርብ መለክዒታት እናተጠቕማ ንገለ ሃገራት ብስም ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ክቐጽዓ፡ ንገለ ዝኸፍአ መዝገብ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዘለወን ሃገራት ከኣ ከዕጥቓን ክምውላን? ኣብ መጽሓፍ 1 ብሰፊሕ ከም ዝዳህሰስናዮ መራሒ ሱዳን ዝነበረ ዑመር ኣል በሺር ኣብ ልዕሊ ህዝቡን ጎረቤት ሃገራትን ብዙሕ በደል ፈጺሙ እዩ። ከምዝፍለጥ ግን ሃገራት ምዕራብ ንገለ እዋናት ዓይነን ዓሚተን ኣፈን ለኲተን ሱቕ ከምዘይበላ፡ ኣብ ገለ እዋናት ከም ሓለይቲ መሰል ሱዳናውያን ኮይነን ክቐርባ ፈቲነን። በሺር ዝኾነ መቕጻዕቲ ወሪዱዎ ትሓዝነሉ ሰብ ኣይኮነን። ይኹን’ምበር ናይ ምዕራብ ድርብ መለክዒታት ክዝንጋዕ የብሉን። ልኡላዊ ህዝቢ ሱዳን ኣብ ልዕሊኡ ኮይኑ ዝኸስን ዝቐጽዕን ናይ ደገ ሓይሊ ብመትከል ክቕበሎ ዝግባእ ኣይኮነን።", "char_count": 776, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02353", "text": "ዳይተር ግሪም ቀጺሉ ከምዚ ይብል፥ “ቅዋማዊ ስርዓት ንክህነጽ ክማልኡ ዘለዎም ነገራት ኣለዉ። ብዘይ’ብኡ ቅዋማዊ ስርዓት ኣይምመጸን . ኣብ ታሪኽ፡ ምህናጽ ዘመናዊ ሃገር ቅድመ ኩነት ንዘመናዊ ቅዋም ኮይኑ ንሱ ንበይኑ እውን እኹል ኣይኮነን። ነቲ (ኣብ ኤውሮጳ) ብሃይመኖታዊ ውግእ", "char_count": 176, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02354", "text": "ተፈላልዩ ዝነበረ ሕብረተሰብ ንምህዳእ መንግስቲ ምልካዊ ሓይሊ ክጥቀም ነይሩዎ። ምልካውነት ኣንጻር ቅዋማዊ ስርዓት እዩ። እቲ ተልእኾ ምስ ተማልአ (ኣብ መንጎ ህዝቢ ዝነበረ ፍልይ ምስ ሃደአ) ጥራይ እዩ፡ ምልኪ ተቐባልነቱ ክሃስ ዝጀመረ። (መሬት ምስ ሃድአ) ጠለብ ንምድራት ስልጣን መንግስቲ ኣብ ትሕቲ ህዝቢ ከም ኣገዳሲ ቅድመ-ኩነት ቅዋማዊ ስርዓት ኮይኑ። ሰውራ (ፈረንሳ) ነዚ ለውጢ ኣብ ምጻእ ሓጊዙ፡ ግን ቅድመ-ኩነት ነቲ ስዒቡ ዝመጸ ቅዋማዊ", "char_count": 282, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02359", "text": "ብሃይማኖትን እንዳን ዝፈላለዩወን ድሕሪት ዘትረፉወን ሃገራት ኣፍሪቃ ብሓደ ረፍዲ ቅዋም፡ ግዝኣት ሕጊ፡ ደሞክራሲ ከተኣታትዋ ይጽበዩወን።", "char_count": 85, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02368", "text": "2፡10 ናይ መድራኽ ድራማ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) 2፡40 ፊልም እትመት ኢጣልያዊት ክለብ ጀ ኖኣ፡ ንናይ ቅድም ዓላሚ ክለብ ሮማ - ዳኒኤል ዲ ሮሲ፡ ሓዲሽ ኣሰልጣኒኣ ንምግባር ተቓሪባ ኣላ። እዛ ጋንታ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ንዓላሚኣ ዝነበረ ፓትሪክ ቬይራ ድሕሪ ምብራ፡ ብግዜያዊ ዓላሚ እያ እትሳለ ዘላ። ድሕሪ ምስጓግ እቲ ፈረንሳዊ ከኣ፡ ዝሓለፈ ሰኑይ ምሸት ናይዚ ወቕቲ ናይ ሰሪ’ኣ ቀዳመይቲ ዓወታ፡ ኣብ ልዕሊ ሳሱሎ ኣመዝጊባ - 2ብ1 ብምዕዋት። በቲ ዓወት ኣብ መሳል ሰሪ’ኣ ደረጃኣ ካብ መበል 20 ናብ 18 ክብ ዘበለት እዛ ጋንታ፡ ኣብዚ እዋን ንዲ ሮሲ፡ ብቐዋሚ ክትቆጽሮ ተቓሪባ ኣላ። ዲ ሮሲ፡ ክናዋሕ ኣማራጺ ዘለዎ ናይ ሸሞንተ ኣዋርሕ ውዕል ክፍርም ምዃኑ እዩ ዝሕበር ዘሎ። ሰንበት 9 ሕዳር፡ ኣብ ሜዳኣ ንፊዮረንቲና ዓዲማ ኣብ እተካየዶ ጸወታ፡ ክመርሓ ምዃኑ’ውን ተገሊጹ። ፊዮረንቲና፡ ብኣርባዕተ ነጥቢ መወዳእታ (መበል 20) ተሰሪዓ ኣላ።", "char_count": 536, "topic": "other", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02370", "text": "ኤውሮጳ ሊግ ኡትረች - ፖርቶ 8፡45 ድ.ቀ ኡትረች - ፖርቶ 8፡45 ድ.ቀ ኣርቢ ሳልዝቡርግ - ጎኦ ኤሀድ ኤግልስ 8፡ ኣርቢ ሳልዝቡርግ - ጎኦ ኤሀድ ኤግልስ 8፡ 45 ድ.ቀ 45 ድ.ቀ ስትሩም ግራዝ - ኖቲንግሃም 8፡45 ድ.ቀ ስትሩም ግራዝ - ኖቲንግሃም 8፡45 ድ.ቀ ኣስቶን ቪላ - ተል ኣቪቭ 1፡0 ድ.ቀ ኣስቶን ቪላ - ተል ኣቪቭ 1፡0 ድ.ቀ ሽቱትጋርት - ፈይኑርድ 1፡0 ድ.ቀ ሽቱትጋርት - ፈይኑርድ 1፡0 ድ.ቀ ሬንጀርስ - ሮማ 1፡0 ድ.ቀ ሬንጀርስ - ሮማ 1፡0 ድ.ቀ ሪያል በቲስ - ሊዮን 1፡0 ድ.ቀ ሪያል በቲስ - ሊዮን 1፡0 ድ.ቀ 6 ሕዳር 2025 - ገጽ 1", "char_count": 367, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02373", "text": "ሞሪም፡ ተኣምር ኣይሰርሕን እዩ” ሮናልዶ ሮናልዶ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ፡ ናይ ቅድም ክለቡ ማንቸስተር ዩናይትድ ኣብ ጽቡቕ መንገዲ ብዘይምህላዋ፡ ዓላሚኣ ዘሎ ሩበን ኣሞሪም፡ ተኣምር ክሰርሕ ከምዘይክእል ገሊጹ። ሮናልዶ፡ ኣብ ሕዳር 202፡ ምስ ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ዝነበረ ኤሪክ ተን ሃግ ብዘይምስምዑ፡ ዝነበሮ ውዕል ኣቋሪጹ ናብ ስዑዳዊት ክለብ ኣል-ነስር ምጽምባሩ ይዝከር። ድኹም ውጽኢት ካብ ምዝጋብ ዘይደሓነ ተን ሃግ ከኣ፡ ኣብ ጥቅምቲ 2024 ተባሪሩ። ኣምሪም፡ ነዚ ጥርሑ ዝነበረ ቦታ ኣብ ወርሒ ሕዳር እታ ዓመት ተቐቢሉ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ መበል 15 ዛዚሙ። እቲ ደረጃ ከኣ፡ እቲ ዝኸፍአ ነይሩ - ድሕሪ’ቲ ኣብ 1973-74 ካብ ላዕለዋይ ዲቪዥን ናብ ታሕቲ ዝወረደትሉ እዋን። ኣብዚ ወቕቲ’ውን፡ በዚ ፖርቱጋላዊ ዓላሚ ተመሪሓ፡ ካብ ቀዳሞት ሽዱሽተ ናይ ሊግ ግጥማት ኣብ ሰለስተ ብምስዓራ፡ መበል 14 ተሰሪዓ ነይራ። ኣብ ዝሰዓባ ኣርባዕተ ግጥማት ንሰለስተ ተዓዊታ ኣብ ሓንቲ ማዕረ ብምውጻኣ ግና፡ ብመጠኑ ሩፋታ ረኺባ፣ ደረጃኣ ድማ ናብ ሻሙናይ ክብ ኣቢላ። ሮናልዶ፡ ምስቲ ኣድናቒኡ ዝኾነ ጋዜጠኛ ፔሪስ ሞርጋን ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕት፡ ብዛዕባ ኣሞሪም ኣብ ዝተሓተሉ፡ “ዝከኣሎ ይገብር ኣሎ “ተኣምር ክሰርሕ ግን ኣይከኣልን እዩ።” ኢሉ። ኣሞሪም፡ ኣብ ዝሓለፈ ክረምቲ ከባቢ 250 ሚልዮን ፓውንድ ወጻኢታት ብምግባር፡ ሓደስቲ ተጻወትቲ ኣፈሪሙ እዩ። ከም ርእይቶ ሮናልዶ ግና፡ ገለ ተጻወትቲ ማን ዩናይትድ እንታይ ምዃኑ ኣይፈልጡን እዮም። “ማን ዩናይትድ፡ ገና ኣብ ልበይ ኣላ።” ዝበለ እዚ ሓሙሽተ ግዜ ሽልማት ባሎን ዲ’ኦር ዝዓተረ ፖርቱጋላዊ፡ “እዛ ክለብ ይፈትዋ እየ። እንተኾነ፡ ኩልና ቅኑዓት ክንከውን ‘ኣብ ቅኑዕ መገዲ የለዉን’ ክንብል የድልየና። ስለዚ ክቕይሩ የድልዮም - ተጻወትቲን ኣሰልጠንቲን ጥራይ ግና ኣይኮነን።” ክብል፡ ጸገም እዛ ጋንታ ክንዮ ተጻወትቲን ኣሰልጠንቲን ምዃኑ ኣፍኢሙ። ሮናልዶ፡ ኣብ ሕዳር 202 ካብዛ ጋንታ ድሕሪ ምውጽኡ፡ ምስዚ ጋዜጠኛ ቃለ-መሕት ኣብ ዝገበረሉ፡ በዛ ክለብ ከምዝተጠልመን ንተን ሃግ ከምዘየኽብሮን ተዛሪቡ ነይሩ። ዝመጽእ ወርሒ ለካቲት 41 ዓመት ዝመልእ እዚ ህቡብ ተጻዋታይ፡ ምስ ኣልነስር ኣብ ክራማት 2027 ዘብቅዕ ውዕል ኣለዎ። ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ክጻወት ድማ፡ ትጽቢት ይገብር። መዓስ ጥሮታ ክወጽእ ከምዝእኽል ኣብ ዝተሓተሉ ከኣ፡ “ኣብ ቀረባ ግዜ። ተዳልየ እየ ዝብል ግምት ግና ኣለኒ። ብርግጽ ከቢድ ክኸውን እዩ። እንተኾነ፡ መጻኢየይ ካብ ወዲ 25, 26ን 27ን ዓመት ጀሚረ እየ ኣዳልየዮ። ስለዚ፡ ነዚ ጸቕጢ ከመሓድር ዓቕሚ ክህልወኒ እዩ ዝብል ግምት ኣለኒ።” ኢሉ።", "char_count": 1472, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02377", "text": "1ብ0 ዝተሰዓሩሉ ናይ ሰሪ’ኣ ጸወታ፡ ኣብ ጸጋመይቲ እግሪ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ። ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ሳምንቲ ኣገልግሎት ኣልቦ ክኸውን ከኣ፡ ተገሚቱ ኣሎ። ኣብቲ ጸወታ ፍጹም ቅላዕ ዝሰሓተ ኣርጀንቲናዊ ዲይባላ ድማ፡ ብሰንኪ ናይ ሰለፍ መጉዳእቲ፡ እንተወሓደ ን40 መዓልታት ካብ ጸወታ ክርሕቕ ምዃኑ ይግለጽ። ኣብ የማነይቲ ዓንካሪቶኡ ጸገም ዝገጠሞ ፈርጉሰን ከኣ፡ ንገለ መዓልታት ካብ ጸወታ ክርሕቕ ተቐሲቡ ኣሎ። በዚ ድማ፡ ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ጂያን ፔሮ ጋስፐሪኒ፡ ብሰንኪ መጉዳእቲ ኣገደስቲ ተጻወትቲ፡ ኣብ መስመር መጥቃዕቲ ኣማራጺታት ጎዲልዎ ኣሎ። ሮማ፡ ኣብዚ ድሕሪ ሻምፕዮንስ ሊግ ካልኣይ ዝዓበየ ውድር፡ ካብ ሰለስተ ግጥማት ኣብ ሓንቲ ዓወት ኣብ ክልተ ስዕረት ገጢምዋ፡ ብሰለስተ ነጥቢ መበል 23 ተሰሪዓ ኣላ። ሮማ፡ ንድይባላ፡ ባይሊን ፈርጉሶን ሮማ፡ ንድይባላ፡ ባይሊን ፈርጉሶን . . . . . .", "char_count": 516, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02378", "text": "ሓኪሚ፡ ከቢድ መጉዳእቲ ገጢምዎ ሓኪሚ፡ ከቢድ መጉዳእቲ ገጢምዎ ሙኒክ፡ ክብረ-ወሰን ኣጽሒፋ ሙኒክ፡ ክብረ-ወሰን ኣጽሒፋ ሓደ ካብ ወሰንቲ ተጻወትቲ ፒኤስጂ ዝኾነ ኣሽራፍ ሓኪሚ፡ ሰሉስ ምሸት ኣንጻር ባየር ሙኒክ ኣብ ዝነበሮም ጸወታ፡ ከቢድ ናይ ዓንካሪቶ መጉዳእቲ ገጢምዎ። ሓኪሚ፡ እዚ ኣብ ቀዳማይ እብረ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ፡ ድሕሪ’ቲ ተጻዋታይ ሙኒክ - ሉዊስ ዲያዝ፡ ኵዕሶ ክምንጥሎ ክብል ዝገበሮ ሓያል ናይ ምክልኻል ኣገባብ እዩ። በዚ ከኣ፡ ኣብቲ ዕለት (4 ታሕሳስ) መበል 27 ዓመቱ ዝጽምብል ዝነበረ ሞሮካዊ፡ ምስ ከቢድ ቃንዛ እናነብዐ ክወጽእ ተቐሲቡ። ብመሰረት ጋዜጣ ለ-ኢኩፐ፡ ሓኪሚ፡ መጉዳእቱ ክሳብ ክንደይ ካብ ጸወታ ከምዝኣልዮ ንምፍላጥ፡ ተወሳኺ ሕክምናዊ መርመራ ክገብር እዩ። ካብ ሰለስተ ክሳብ ሓሙሽተ ሳምንቲ ክበኵር ከምዝኽእል ግና ይግለጽ። ፒኤስጂ፡ ዛጊት ብዛዕባ ካብ መጉዳእቱ ዝሓውየሉ ንውሓት ግዜ ብወግዒ ኣይሓበረትን ዘላ። እዚ መጉዳእቲ፡ ክንዮ ነቲ ተጻዋታይን ክለቡ ፒኤስጂን፡ ንሃገራዊት ጋንታኡ ሞሮኮ’ውን፡ ርእሲ ዘሕም ዜና እዩ። ምኽንያቱ፡ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025 ዝመጽእ 21 ታሕሳስ ኣብ መሬታ ከተሰናድኦ እትሸባሸብ ዘላ ሞሮኮ፡ እዚ ወሳኒን መራሕን ተጻዋታይ፡ ሓውዩ ከርክበሉ ዝኽእል እንተኾይኑ፡ ከብዳ ሓቚፋ እያ ትጽበዮ ዘላ። ነቲ ውድር ከርክበሉ ምስዘይክእል ከኣ፡ ነዛ ጋንታ ብፍላይ ከኣ፡ ንመስመር ምክልኻላ፡ ዓቢ ሃጓፍ ክገጥሞ ይኽእል እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣጥቃዓይ ፒኤስጂ - ኦስማን ደምበለ’ውን፡ ኣብ ቀዳማይ እብረ ጽቡቕ ስለዘይተሰምዖ፡ ተቐይሩ ወጺኡ እዩ። መጉዳእቲ ናይዚ ዕዉት ባሎን ዲ’ኦር 2025 ግና፡ ማዕረ ናይ ሓኪሚ ዘስግእ ኣይመስልን። ኣብቲ ራብዓይ ናይ ምድብ ጸወታ ሻምፕዮን ሊግ ናብ ፒኤስጂ ተጓዒዛ ዝተጻወተት ሙኒክ፡ 2ብ1 ተዓዊታ ብምሉእ 12 ነጥቢ ነቲ ውድር ትመርሖ ኣላ። ንክልተአን ሸቶታት ብምቝጻር ልዑል ተራ ዝተጻወተ ከኣ፡ ዲያዝ ነይሩ። እዚ ኮሎምቢያዊ፡ ወላ’ኳ ፈለማ ኣብ ልዕሊ ሓኪሚ ብዝፈጸሞ በደል ብጫ ካርድ ተራእይዎ እንተነበረ፡ ማእከላይ ዳኛ፡ ተሓጋዚት ቪድዮ ዳንነት ድሕሪ ምርኣዩ ግና፡ ብቀጥታ ቀይሕ ካርድ ኣባሪርዎ። “ሓኪሚ፡ ብቕልጡፍ ሓውዩ ናብ ጸወታ ክምለስ እምነየሉ” ክብል ከኣ፡ ብመገዲ ማሕበራዊ መራኸቢኡ ሓቢሩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሙኒክ፡ እዚ ወቕቲ ካብ ዝጅመር ንዘካየደቶም 16 ግጥማት፡ ንኹሉ ተዓዊታትሉ። “ኣብ", "char_count": 1321, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02380", "text": "ምጊን፡ ውዕሉ ኣናዊሑ ምጊን፡ ውዕሉ ኣናዊሑ ሓለቓ ጋንታ ኣስንቶ ቪላ - ጆን ምጊን፡ ክሳብ ሰነ 2028 ዘጽንሖ ሓዲሽ ውዕል፡ ትማሊ ፈሪሙ። ኣብ ነሓሰ 2018 ካብ ሂበርኒያን ዝተባህለት ናይ ስኮትላንድ ክለብ ናብ ቪላ ዝተጸምበረ ምጊን፡ ሓደ", "char_count": 152, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02381", "text": "ካብ ጸለውቲ ተጻወትታ እዩ። ኣብ 202 ከኣ፡ ብስቴቨን ጀራርድ እናተዓለሙ እንከለዉ፡ መዝነት ሓለቓ ጋንታ ተቐቢሉ። እዚ ወዲ 31 ዓመት ስኮትላንዳዊ ኣከፋሊ፡ ኣብዚ ወቕቲ ኣብ ኩሉ 14 ግጥማት ክለቡ ተሰሊፉ፣ ሰለስተ ሸቶታት ብምዝጋብን ሓንቲ ቀረብ ብምግባርን፡ ዘለዎ ኣገዳስነት ኣብ ምንጽብራቕ ይርከብ። ኣብዛ እንግሊዛዊት ክለብ ሸውዓተ ዓመታት ገይሩ ዘሎ ምጊን፡ ዛጊት ኣብ ኩሉ ውድራት 30 ግጥማት ብምስላፍ፡ ሓደ ካብቶም ዝበዝሐ ግዜ ዝወከሉዋ እዩ። 3 ሸቶታትን 41 ናይ ሸቶ ዕድላትን ድማ ሃንዲሱ ይርከብ።", "char_count": 322, "topic": "sport", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02391", "text": "ንዝዓበየት ከተማ ኣመሪካ ንምሕዳር ኣብ ዝተኻየደ ውድር ብምዕዋቱ፡ ከንቲባ ከተማ ኒው ዮርክ ክኸውን ከም ዝበቕዐ ተሓቢሩ። በዚ ድማ፡ ማምዳኒ ነታ ልዕሊ 8.4 ሚልዮን ህዝቢ ዝነብረላ ከተማ ከመሓድር ዝበቕዐ ተኸታሊ እምነት እስልምና ዝኾነ ናይ ፈለማ ከንቲባ ክኸውን በቒዑ ኣሎ። ኣባል ሰልፊ ደሞክራትስ ማምዳኒ፡ ኣብ 191 ኣብ ኡጋንዳ ዝተወልደ ህንዳዊ መበቆል ዘለዎ መንእሰይ እዩ። በዚ ድማ፡ እዚ ሓድሽ ከንቲባ ብኹሉ ድሕረ ባይታኡ ካብ’ቶም ኣቐዲሞም ዝምረጹ ዝነበሩ ከንቲባታት ዝተፈልየ ምዃኑ ይሕበር። 90 ሚእታዊት ድምጺ መረጽቲ ምስ ተቖጽረ፡ ማምዳኒ ኣብ ልዕሊ መቀናቕንቱ ኣንድሪው ኩሞ ናይ 9 ሚእታዊት ድምጺ ጸብለልታ ብምርካብ እዩ ተዓዊቱ። “ኣብዚ ናይ ፖለቲካ ጸልማት ህሞት፡ ኒውዮርክ ብርሃን ክትከውን እያ፡” ክብል ድማ ድሕሪ ዓወቱ ኣብ ዘስመዖ መደረ ተዛሪቡ። ትራምፕ፡ ማምዳኒ ኣብ ልዕሊ መወዳድርቱ ዝዀኑ ኣንድሪው ኩሞን ክርቲስ ስሊዋን እንተ ደኣ ተዓዊቱ፡ ምወላ ፈደራላዊ መንግስቲ ኣብ ኒውዮርክ ክቋረጽ ምዃኑ ከጠንቅቕ ምጽንሑ ይፍለጥ።", "char_count": 599, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02392", "text": "07120574 ኣብ ቓዛ ኣህጉራዊ ሕጋውነት ዘለዎ ሓይሊ ክቐውም ጻውዒት ቀሪቡ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ “ኣብ ቓዛ ዝቐውም ናይ ምርግጋእ ሓይሊ፡ ኣብ’ቲ ወሽመጥ ንዝርከቡ ፍልስጤማውያን ንምድጋፍ ምሉእ ኣህጉራዊ ሕጋውነት ክህልዎ ኣለዎ፡” ክብል ኣጠንቂቑ። ጉተረዝ ኣብ ካልኣይ ዓለምለኻዊ ዋዕላ ማሕበራዊ ልምዓት ምስ ቴለቪዥን ኣልጀዚራ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕት፡ እቲ ድሕሪ ዘስካሕክሕ ስቓይን ጥምየትን ኣብ ዝተኸበን ዝተደብደበን ወሽመጥ ቓዛ ዝተረኽበ ዕርቂ ዘላቒ ኮይኑ ንኽቕጽል ኣህጉራዊ ውሕስነት ከም ዘድልዮ ገሊጹ። እቲ ዝቐውም ሓይሊ ምስ ውድባትን ህዝቢ ቓዛን ንምስራሕ ምሉእ ኣህጉራዊ ሕጋውነት ክህልዎ ኣገዳሲ ከም ዝኾነ ድማ፡ እቲ ዋና ጸሓፊ ኣስሚሩሉ።", "char_count": 426, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02395", "text": "ይዅን’ምበር፡ ኣየኖት ሃገራት እየን ነቲ ሓይሊ ዘቚማ ዝብል ሕቶ ገና ኣካታዒ እዩ ዘሎ። እስራኤል፡ ድሮ እታ ኣብ ምቊራጽ ተኹሲ ቓዛ ከም ቀንዲ መንጎኛ ኰይና ክትሰርሕ ዝጸንሐት ቱርኪ ኣብ ባይታ ዝኾነ ተራ ክህልዋ ከም ዘይትቕበሎ ገሊጻ ኣላ። ብመሰረት ሰበ ስልጣን ቓዛ፡ እስራኤል ንዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ልዕሊ 80 ግዜ ብምጥሓስ፡ ኣብ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ሰሙናት ኣማኢት ፍልስጤማውያን ቀቲላ ኣላ። ኢራን፡ ክልተ ፈረንሳውያን ናጻ ለቒቓ ኢራን፡ ብመንግስቲ ፈረንሳ ከም ዝተላእኩ ንዝገለጸቶምን ንልዕሊ ሰለስተ ዓመት ብስለያ ጠርጢራ ዳጒናቶም ዝጸንሐትን ክልተ ፈረንሳውያን ናጻ ከም ዝለቐት፡ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ገሊጹ። እቶም ክልተ ፈረንሳውያን፡ ብመንግስቲ ኢራን ተኣሲሮም ከም ዝጸንሑ ብወግዒ ዝፍለጡ ናይ መወዳእታ ዜጋታት ናይ’ታ ሃገር ምዃኖም ዝገለጸ ማክሮን፡ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ከተማ ጣህራን ካብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ኤቪን ከም እተፈትሑን ናብ ኤምባሲ ፈረንሳ ክርከቡ ምዃኖምን ኣፍሊጡ። ነዚ ኢራን ወሲዳቶ ዘላ ስጉምቲ ብሓጎስ ከም እተቐበሎ ዝገለጸ እቲ ፕረዚደንት፡ ክተኦም ዜጋታት ብዝተኻእለ መጠን ብቕልጡፍ ናብ ፈረንሳ ክምለሱ ዝርብ ይካየድ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ጓል 41 ዓመት ሴሲል ኮህለርን ወዲ 72 ዓመት ጃክ ፓሪስን፡ ኣብ ግንቦት 202 ናብ ኢራን ዑደት ኣብ ዝገብሩሉ ዝነበሩ እዋን እዮም ኣብ ቀይዲ ኣትዮም። ፈረንሳ ድማ፡ ንምእሳር እቶም ዜጋታት “ዘይምኽኑይን መሰረት ዘይብሉን” ክትብል ኣብ እዋኑ ከም ዝኾነቶ ይዝከር። ስድራ ቤት እቶም ኣብ ቀይዲ ዝነበሩ ፈረንሳውያን ብወገኖም፡ ዕላማ ዑደቶም ንዙረት ምንባሩ ይዛረቡ ነይሮም። ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን እስማዒል ባጋይ፡ እቶም ፈረንሳውያን ነቲ ጉዳይ ብዝከታተል ዘሎ ዳኛ ብዋሕስ ክልቀቑ ከም ዝተፈቕደሎምን፡ ክሳብ ዝቕጽል መስርሕ ፍርዲ ድማ ኣብ ምክትታል ክጸንሑ ምዃኖምን ገሊጹ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳ ዣን ኖኤል ባሮት ንማዕከናት ዜና ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቶም ዜጋታት ኣብ መንበሪ ቤት ኣምባሳደር ፈረንሳ ኣብ ኢራን ከም ዘለዉን፡ ኣብ ጽቡቕ ጥዕናዊ ኩነታት ከም ዝርከቡን እኳ እንተ ገለጸ፡ መዓስ ካብ ኢራን ክወጹ ከም ዝፍቀደሎም ግን ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይሃበን።", "char_count": 1246, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "9e0f8075f4b63fde5c7bc95b97f57fda2b72aa24dfccbd2f3615216bc9dc306a:02397", "text": "መበል 36 መዓልቱ ብምሓዙ፡ ኣብ ታሪኽ ናይ’ታ ሃገር ዝነውሐ ግዜ ኮይኑ ከም እተመዝገበ ተሓቢሩ። እቲ ብ1 ጥቅምቲ ዝጀመረ ምዕጻው፡ ባይቶ ናይ’ታ ሃገር ኣብ ሓድሽ ናይ ምወላ እማመ ክረዳእ ብዘይምኽኣሉ ከም ዝተበገሰ ዝገልጹ ጸብጻባት፡ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ብዘይ ደሞዝ ከም ዝተረፉን ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ኣመሪካውያን ድማ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ተነፊግዎም ከም ዘሎን ኣመልኪቶም። ብዘይካ’ዚ፡ ተቖጻጸርቲ ትራፊክ ኣየርን ሰራሕተኛታት መዓርፎ ነፈርትን ብዘይ ደሞዝ ኣብ ዝሰርሑሉ ዘለዉ እዋን፡ ኣብ መላእ ኣመሪካ ኣብ ጉዕዞ ነፈርቲ ጽልዋኡ ከይውስኽ ስግኣት ከም ዘሎ ተገሊጹ። እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ክብረ ወሰን ዝሓዘ ምዕጻው መንግስቲ፡ ኣብ 2019 ኣብ ቀዳማይ እብረ ስልጣን ፕረዚደንትነት ዶናልድ ትራምፕ ዘጋጠመ ኮይኑ፡ ን35 መዓልታት ዝቐጸለ እዩ ነይሩ። እቲ ምዕጻው፡ ኣብ መዓልታዊ ናብራ ኣመሪካውያን ዘስዕቦ ዘሎ ጽልዋታት እናገደ ይመጽእ ምህላዉ ድማ ይሕበር። ኣባላት ሰልፊ ሪፓብሊካን፡ ትሑት እቶት ንዘለዎም ኣመሪካውያን ዝግበር ድጎማ ክንክን ጥዕና ክቕጽል እንተ ዘይተሰማሚዖም፡ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራትስ ነቲ ናይ ሓጺር ግዜ ምወላ መንግስቲ ከም ዘይድግፉዎ እዮም ዝገልጹ ዘለዉ። ይዅን’ምበር፡ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራትስ ብሰንኪ ዘይተኣሳሰሩ ቀዳምነታት ፖሊሲ፡ ንመንግስቲ ጅሆ ሒዞሞ ከም ዘለዉ እዮም ሪፓብሊካውያን ዝኸሱ። ፊሊፕንስ - ቊጽሪ ግዳያት ህቦብላዊ ዝናብ ልዕሊ 10 በጺሑ ኣብ ፊሊፒንስ፡ ቁጽሪ ናይ’ቶም ህቦብላዊ ዝናብ ‘ካልማኤጊ’ ብዘስዓቦ ሓደጋ ዕልቕልቕ ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 10 ክበጽሕ እንከሎ፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ናይ’ታ ሃገር ድማ ከቢድ ዕንወት ከም ዝወረደ ተሓቢሩ። ካብ’ቶም ግዳያት እቶም ሽዱሽተ ወተሃደራት ኮይኖም፡ ተሳፊሮማ ዝነበሩ ሄሊኮፕተር ኣብ ደሴት ሚንዳኖ ሰባዊ ሓገዝ እናሃበት እንከላ ወዲቓ ብምሕምሻ ከም ዝሞቱ ተገሊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ ልዕሊ 20 ሽሕ ሰባት ካብ መንበሪ ኣባይቶም ከም እተመዛበሉ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ። ህቦብላ ካልማኤጊ ዘውረዶ ዕንወት፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ኣውራጃ ሴቡ ዘጋጠመ 6.9 ሬክተር ዝዓቐኑ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ይኽሰት ብምህላዉ፡ ኣብታ ሃገር ተፈጢሩ ንዝጸንሐ ማሕበረ ቊጠባዊ ጸገማት መሊሱ ከም ዘጋደዶ ይሕበር። ኣብ ዓመት ብማእከላይ ገምጋም ብ20 ህቦብላዊ ዝናብ ከም እትጥቃዕ ዝንገረላ ፊሊፒንስ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ብኽልተ ዓበይቲ ህቦብላታት ዕንወት ከም ዝወረዳ ጸብጻባት ይጠቕሱ። እቲ ህቦብላዊ ዝናብ ናብ ባሕሪ ደቡብ ቻይናን ቬትናምን ገጹ ይኸይድ ከም ዘሎ ዝሓበሩ ክኢላታት ሜትዮሮሎጂ፡ በቲ ድሮ ጠንቂ ሞት ሓያሎ ሰባት ኮይኑ ዘሎን ንሓደ ሰሙን ዝቐጸለን ዕልቕልቕ ዝወርድ ዘሎ ዕንወት መሊሱ ክብእስ ከም ዝኽእል ኣጠንቂቖም።", "char_count": 1525, "topic": "politics", "issue_date": null, "source_pdf": "haddas_eritra_06112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02398", "text": "ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ፡ ተመሃሮ ኮለጅ ኣብ ሕጊ ዘለዎም ርድኢት ብምብራኽ ተራኦም ኣብ ምክልኻል ገበን ክዓቢ ጸዊዑ። “ተራ መንእሰያት ኣብ ምክልኻል ገበን” ብዝብል ኣርእስቲ ብ1 ሚያዝያ ኣብ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ ኣብ ዝገበሮ ሰሚናር፡ ንተራ መንእሰያት ኣብ ምክልኻል ገበን ብሰፊሑ ድሕሪ ምግላጽ፡ መንእሰያት ንገበናት ካብ ዘቃልዑ ተግባራት ክርሕቁን ኣብ ንካልኦት ኣብ ምእላይ ክተሓባበሩን ሕጊ ዘለዎም ኣፍልጦ ከዕብዩን፡ ተማሕጺኑ። ከምኡ’ውን ብስነ-ምግባርን ክብርታትን ኣብ መወዳእታ ኮሎኔል መሓሪ፡ ሕብረተሰቦም ክመላለሱ ኣዘኻኺሩ። ገበን ናይ ምክልኻል ዕማም ብቐንዱ ራኢ ፖሊስ ኤርትራ “ሰላም፡ ሓላፍነት ሕብረተሰብ ምዃኑ ርግኣትን ልዕልና ሕግን ዝሰፈና ሃገር ብምሕባር፡ መንእሰያት ሸለልትነት ምርግጋጽ’ዩ” ዝበለ ኮሎኔል መሓሪ፡ ኣወጊዶም ገበነኛታት ኣብ ምቅላዕ ነዚ ራኢ ክዉን ንምግባር ተራ ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ ተላብዩ። ምክልኻል ገበን ንፖሊስ ጥራይ ኣገዳስነት ስለዘለዎ ክድፋኣሉ ወርሓት ለካቲትን መጋቢትን፡ ኣብ ተመሃሮ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ዲን ኮለጅ ሕርሻ ፕሮፈሰር ዝግደፍ ዕማም ከምዘይኮነ ብምሕባር፡ ኣዘኻኺሩ። ዝተፈላለያ ኮለጃት ተመሳሳሊ ካብ ዓገብ ዝበሃሉ ጉዳያት ክእለዩን ወልደኣምላኽ ኣርኣያ ብወገኑ፡ ኣብ ሕጊ ዘተኰረ ሰሚናራት ዓቢ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ኣስተምህሮታት ከምዘካየደ ዝዝከር’ዩ። ዓለማዊ መዓልቲ ኦቲዝም ተዘኪራ", "char_count": 806, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02399", "text": "ቅድስቲ ማርያም ዶ/ር ኤልሳቤጥ ተማሕጺና። ምዝኽኻር፡ ነታ መዓልቲ ዝገልጽ ጽሬት ኣካዪዶም። ኦቲዝም፡ “ካብ ግንዛብ፡ ናብ ሓቀኛ ኣኽሊሉ ብወገና፡ ኦቲዝም ሕማም ሓላፊት ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ናይ’ቲ መልእኽቲ ኣቕሪቡ። ብዘይካ’ዚ፡ ብተኣለይቲ ሆስፒታል መረዳእታን ምሕያል ምስ ኦቲዝም ዘይኮነ ፍሉይ ኣድህቦ ዘድልዮ ጨንፈር ጆሜትራ ልዋም መንግስትኣብ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ማሕበር ቅድስቲ ማርያም ዝተዳለወ ኢደ ዝነብሩ ሰባትን” ብዝብል ቴማ፡ ኩነታት ደቂሰብ ምዃኑ ብምብራህ፡ ድማ፡ ኩነት ኦቲዝም ንምልላይን ተሓቚፎም ንዘለዉ ዝምልከት፡ ስርሓት ንምርኢት ቀሪቡ። ብደረጃ ዞባ ማእከል ኣብ ኣስመራ ናይ ፈጠራ ክእለትን ፍሉይ ተውህቦን ዘለዎም ብቕዓት ንምንጽብራቕን ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ዝተሰነየ መግለጺ ዓለማዊ መዓልቲ ኦቲዝም፡ ብደረጃ ተዘኪራ። ዘለዎም ምዃኖም ብምግንዛብ፡ ለውጢ ክካየድ ዝጸንሐ ጎስጓሳት፡ ናብ ሓቀኛን ክወሃብ ከሎ፡ ተሳተፍቲ ኣብ ቀጽሪ ዓለም ንመበል 18፡ ብደረጃ ሃገር ድማ ኣቦ-መንበር ጨንፈር ሃገራዊ ንምምጻእ ዕቱብ ቈላሕታ ክወሃቦም ግብራውን መረዳእታ ክሰጋገር ድሕሪ ሆስፒታል ቅድስቲ ማርያም ወፈራ ን7ይ ግዜ ትዝከር ኣላ። ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ኣብ ዞባ ማእከል መምህር ሄኖክ ገብረእግዚኣብሄር ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ራእይ ማሕበር - መሰላት ኣባላት ምሕላውን መነባብሮኦም ምምሕያሽን ምዃኑ ጠቒሱ፡ ምስ መሻርኽቲ ተወሃሂድካ ይስራሕ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ማሕበር፡ ንቕሓትን ኣፍልጦን ሕብረተሰብ ክብ ብምባል ንዝጸንሖ ኣረኣእያን ኣተሓሕዛን ንምልዋጥ፡ ምስ ሚኒስትሪ ጥዕና ብምውህሃድ ጎስጓሳት ከምዘካይድ’ውን ገሊጹ። ሜዲካል ዳይረክተር ሆስፒታል ፕሮጀክት ሕርሻ ኣፍሂምቦል፡ ዘቤታዊ ጠለብ ኣብ ምምላእ ልዑል ኣስተዋጽኦ ይገብር ኣሎ ኣካል ሕርሻታት ኮርፖረሽን ኣቶ መሓመድ-ዑስማን መሓመድ- ይስራሕ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኩንታል ከምእትምስርሕ ገሊጹ። ይከኣሎ - ሳዋን ከምዝለኣኽ ዘራእትን ጥሪትን ሰሜናዊ ምዕራብ ማሕሙድ፡ 500 ሄክታር ብመስኖ፣ ኣካያዲ ስራሕ ፋብሪካታት ባናቶም ክኢላ ምምስራሕ ኮሚደረ መሃንድስ ኣፍሊጡ። ጋሽ-ባርካ ዝኾነ ፕሮጀክት ሕርሻ 1000 ሄክታር ድማ ብክረምታዊ ኣለቡን ኣፍሂምቦልን ሌተናል ሃብቶም ተኽለዝጊ ድማ፡ ፋብሪካ ሰራሕተኛታት ብወገኖም፡ ህላወ ኣፍሂምቦል፡ ኣሕምልትን ፍረታትን ሕርሻ ከምዝለምዕ ብምግላጽ፡ ኮሎኔል ተኪኤ ወልዱ ብወገኑ፡ ኣብ ሳልሳ ኣፍሂምቦል ተደኲናትሉ ዘላ ናይ’ቲ ፕሮጀክት ብሓፈሻ ፋብሪካ ብሓፈሻ ኮሚደረ ድማ ብፍላይ ኮሚደረ፡ ሽጉርቲ፡ ዱባ፡ ብርጭቕን ፕሮጀክት ሕርሻ ኣፍሂምቦል ዝካየድ ከባቢ፡ ኮሚደረ ብብዝሒ ዝፈርየሉ ሳልሳ ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ብምፍራይን ብምምስራሕን፡ ዘቤታዊ ካልእን ብምፍራይ ናብ ዕዳጋታት ዘሎ መስርሕ ምፍራይን ምምስራሕን ብምዃኑ ብልጫ ከምዘለዋ ብምሕባር፡ ኣብ ምምላእ ቀረብ ሳልሳ ዝገብሮ ጠለብ ኮሚደረን ሳልሳን ኣብ ምምላእ ከምዘቕርቡ፣ ሎሚ ዓመት ኣብ ኮሚደረ፡ ኣካል ናይ’ቲ ኣብ ካልእ ኣብ ናይ 350 ግራም ታኒካ ዝተዓሸገ ዘሎ ኣስተዋጽኦ፡ ዜጋታት ናይ ስራሕ ልዑል ኣስተዋጽኦ ይገብር ከምዘሎ 100 ሄክታር ዝፈረየ ኮሚደረ ናብ ከባቢታት ዝካየድ ዘሎ ልምዓታዊ ሳልሳ ናብ መንግስታዊ ትካላት፡ ኣማራጺ ረኺቦም ምስ ዘመናዊ ሕርሻ ተሓቢሩ። ፋብሪካ ሳልሳ ኣፍሂምቦል ብምቕራብ መደባት ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ፋብሪካ ኮለጃት፡ ማእከል ስልጠና ሓይልታት ክላለዩን ተመኩሮ ስራሕ ከጥርዩን ኣካያዲ ስራሕ ናይ’ቲ ፕሮጀክት ድማ ዘቤታዊ ጠለብ ሳልሳ ንምምላእ ሳልሳ ኣፍሂምቦል መዓልታዊ 500 ምክልኻልን ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ባብ ከምዘርሓወሎም ሓቢሮም።", "char_count": 1981, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02400", "text": "ሕማም ሽኮር ሕማም ዓይኒ ወይ ሕማም ሽኮር ኣብ ጥዕና ዓይኒ ዘውርዶ ጉድኣት ልብን ሓንጎልን፡ ልዑል ጸቕጢ ደምን ካልእን እዩ። ዑረት ክስዕብ ንዘሎ ተኽእሎ ዝዓበየ ኣብ ሕማም ሽኮር ኣእጋርና ሓያሎ እዩ ዝገብሮ። ሕማም ሽኮር ብደረጃ ዝተመጣጠኑ መግብታት ዘይምዝውታር ምልክታት እዩ ዝህበና። ስለዚ ኣእጋርና፡ ዓለም ሓደ ካብ ቀዳሞት ጠንቂ ዑረት …ወዘተ እዮም። ክሳብ መንጎ ኣጻብዕትና፡ ብኹሉ ዓይኑ ኮይኑ ይጥቀስ። ብሰንኪ ሕማም ሕማም ሽኮር ዘለዎ ሰብ፡ ኣብ ወገናቶም ብዝግባእ ክንምርምሮምን ሽኮር ካብ ዝፍጠሩ ጸገማት ዓይኒ ሓደ፡ ኣመጋግባኡ ዘርእዮ ተገዳስነት እቲ ክንዕዘቦምን ኣገዳሲ እዩ። ዝለምለመ፡ ‘ዲያበቲክ ረቲኖፓትይ’ (diabetic reti- መሰረታዊ ፍወሳ እዩ። ሕማም ሽኮር ዝተረረ፡ ዝሓበጠ፡ ዝረኸሰ፡ ሕብሩ ዝቐየረ፡ nopathy) እዩ። ዘለዎ ሰብ ኣብ ዓይነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ዝተጨዳደደ ወይ ዝሓርፈፈ ዘይንቡር ‘ረቲኖፓትይ’ ኣብ ጥዕና ረቲና ኣብ ዓቐን መግብን ግዜ ኣመጋግባን ተርእዮታት ከይህሉ ኣእጋርካ ብዝግባእ ንዝፍጠር ጸገም ንምግላጽ ዘገልግል ክግደስ ከም ዘለዎ እዮም ሓካይም ክትዕዘቦ የድሊ። ሕክምናዊ ኣገላልጻ እዩ። ረቲና ኣብ ዘነጽሩ። ጽሕጊ (fiber) ዘለዎም ኣስተብህል! ብደረጃ ዓለም ኣብ ዓመት ዳሕረዋይ ክፋል ዓይንና ዝርከብ ንብርሃን ኣእካል፡ ሓደስቲ ኣሕምልትን ፍረታትን ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ሰባት ብሰንኪ ተኣፋፊ ዝኾነ ኣካል እዩ። እዚ ኣካል’ዚ፡ ምምጋብ፡ መዓልታዊ በብግዜኡ ካብ ሕማም ሽኮር መሓውሮም ይቚረጹ። ዝመጽኦ ብርሃን ናብ ምልክት ቀይሩ ናብ ክልተ ሊትሮ ዘይውሕድ ማይ ምስታይ ስለዚ፡ ሓደ ሕማም ሽኮር ዘለዎ ሰብ ሓንጎል መልእኽቲ ብምስዳድ ነገራት ነቲ ሕማም ካብ ዝሰማማዕ ሜላ ኣመጋግባ ናብ ዓራት ቅድሚ ምድያቡ መዓልታዊ ብዝግባእ ክነለልን ክንፈላልን ይገብር። ሰባት ብ‘ዲያበቲክ ረቲኖፓትይ’ ብቐሊሉ ክኸውን እንከሎ እዩ። ክኸውን ኣንከሎ፣ ኣብ ንቡር ኩነታት እእጋሩ ብግቡእ ክድህስሶም ይግባእ። ሓያሎ ዓይነት ‘ረቲኖፓትይ’ እዮም ክጥቅዑ ይኽእሉ። ኢንሱሊን ድማ ንቡር ዓቐን ሽኮር - ናይቲ ግዳይ ብቕልጡፍ ሓቒቖም ሽኮር ኣብ ገዛ ኣብ ዝህልወሉ እዋን’ውን ዘለዉ። ‘ዲያበቲክ ረቲኖፓትይ’ (dia- ‘ዲያበቲክ ረቲኖፓትይ’ ዘርእዮ ግሉኮስ ኣብ ደም ዝሕሉ ዓይነት ነዝዒ ከመንጭዉ ካብ ዝኽእሉ ከም ተምሪ፡ ብዘይ ጫማ ክንቀሳቐስ የብሉን። ምስቲ betic retinopathy) ሓደ ካብኡ እዩ። ምልክትታት (ሆርሞን) እዩ። ካብ ቆስጠ (pancreas) ጻዕዳ ሽኮርን ማዓርን ካብ ምውሳድ ሕማም ዝኸይድ ገፊሕ፡ ታኮ ዘይብሉ፡ ልዑል መጠን ሽኮር ኣብ ደም፡ ኣብ ረቲና •ዝተወጃበረ ርእየት፡ ዝተባህለት ጽኪ ይነዝዕ። ጥዕና ቆስጠ ምሕራም ይግባእ። ምቹእ ናይ ቆርበት ጫማ ክውዲ ንዘለዉ ኣዝዮም ደቀቕቲ ሻምብቆታት • ነገራት ክልተ ኮይኖም ምርኣይ፡ ምስ ዝሰናኸል፡ ነዝዒ ኢንሱሊን ሆርሞን ምቁጽጻር ሕማም ሽኮር ይግባእ። ደም ጉድኣት ምስ ኣውረደ ዝስዕብ • ቃንዛ ዓይኒ፡ ይሰናኸል’ሞ፡ እቲ ግሉኮዝ ተቓጺሉ - ኣብ ፍወሳ ሕማም ሽኮር፡ እቲ ግዳይ ሕማም ሽኮር ንዘለዎም ሰባት ዝበለጹ ዑረት እዩ። • ትሑት ብርሃን ኣብ ዘለዎ ከባቢ ኣብ ጥቕሚ ዋህዮታት ኣይውዕልን። ብዛዕባ’ቲ ሕማም እኹል ኣፍልጦ መግብታት ሕክምናዊ ጸብጻባት ከም ዘመልክትዎ፡ ብግቡእ ክትምልከት ዘይምኽኣል፡ ስለዚ፡ እቲ ዝግባእ ሓይልን ሙቐትን ክህልዎ መሰረታዊ ነጥቢ እዩ። ስገም፦ ብዝተጨፈ ስገም ዝተዳለወ ግቡእ ክንክን ዘይረክብ ሕማም ሽኮር፡ • ነገራት ኣብ ዝምልከቱሉ እዋን፡ ኣይንረክብን። ዓቐን ግሉኮዝ ኣብ ደም - ሕማም ሽኮር ሓንሳብ ምስ ሓዘካ ሾርባ ምምጋብ ኣብ ደም ዘሎ መጠን ዑረት ዓይኒ ከስዕብ ዘለዎ ተኽእሎ ብ20 ዓይኖም ዝሽፍን ጻዕዳ ንጣብ ነገር ድማ ካብ ንቡር ወጻኢ ይኸውን’ሞ፡ ክትከናኸኖ’ምበር ክሓዊ ከም ዘይክእል ሽኮር ብ70 ሚእታዊት ናይ ምጕዳል ሚእታዊት ዝዛየደ እዩ። ምርኣይ፡ ሕማም ሽኮር ይገሃድ። ሕሙም ብግቡእ ክርዳእ ይግባእ። ተኽእሎ ከም ዘለዎ ዝተኻየዱ ጠንቅን ተኽእሎታትን ‘‘ዲያበቲክ • ሕብርታት ከተለሊ ዘይምኽኣል ገለ ኣብ ዓለም ኣስታት 422 ሚልዮን - ቀጻሊ ጽሬት ኣካላት ምክያድ። መጽናዕትታት ኣረጋጊጾም። ስገም ረቲኖፓትይ’ ካብቶም ዝጥቀሱ ምልክታት እዮም። ህዝቢ ሕማም ሽኮርያ ከምዘለዎምን ጥራይ እግርኻ ዘይምንቅስቓስ። ቅድሚ ብጽሕጊ ካብ ዝሃብተሙ ዓይነታት • ልዑል መጠን ሽኮር ኣብ ግዳያት ሕማም ሽኮር፡ ግቡእ ዓመታዊ ከኣ ልዕሊ 1.6 ሚልዮን ከም ድቃስ ኣእጋር ብልቡጥ ማይ ምሕጻብን ኣእካል ሓደ ብምዃኑ፡ መጠን ሽኮር ደም፦ ኣብ ደም ልዑል መጠን ሽኮር ምስ ምክትታልን ምቁጽጻርን ናይቲ ሕማም ዝሞቱን ይግምገም። ኣብ 2030 ብዕጽፊ ምድህሳስን። ዓይነት ጫማ ምምራጽ። ኣብ ደም ንነዊሕ ሰዓታት ጎዲሉ ዝህሉ ኣብ ረቲና ዝርከቡ ሻምብቆታት ብምግባር፡ ብሕማም ዓይኒ ክጥቅዑ ክውስኽ ከም ዝኽእል ጸብጻብ ውድብ ጽፍሪ ኣጻብዕቲ ብጥንቃቐ ምስዳድ። ንኽጸንሕ ይሕግዝ። ደም ብቐሊሉ ክጉድኡ ስለ ዝኽእሉ፡ ዘለዎም ተኽእሎ ከጕድልዎ ይኽእሉ። ጥዕና ዓለም ይእምት። ቀጻሊ ግቡእ ሕክምናዊ መርመራታት ጥረታት፦ ባልደንጓን ዓተርን ናይ ምርኣይ ጸገም ክነማዕብል ንኽእል። ስሩዕ ዝኾነ መርመራ ዓይኒ ከካይዱ ዓይነትን ዓቐንን ሕማም ሽኮር ምክያድን ካልእን የጠቓልል። ዝኣመሰሉ ጥረታት ልዑል ትሕዝቶ • ዕድመ፦ ‘ዲያበቲክ ረቲኖፓትይ’ ይምከር። • ቀዳማይ ዓይነት ሕማም ሽኮር፦ ሕማም ሽኮር ዘለዎ ሰብ፡ መጠን ናይቲ ጽሕጊ ኣለዎም። እዞም ጥረታት ልዕሊ 50 ዓመት ዕድመ ኣብ ዝረገጹ ሕማም ሽኮር እንታይ እዩ? ጽኪ ቆስጠ ብዘይተፈልጠ ምኽንያት ዘድልዮ ጸዓት ንምርካብ ጥራሕ ክምገብ እኹል ትሕዝቶ ፕሮቲን ዘለዎም ግዳያት ሕማም ሽኮር ልሙድ ሕማም ሓይሊ ዝህብ መግቢ ካርቦሃይድሬድ ነዝዒ ኢንሱሊን ምፍራይ ምስ እተቋርጽ እዩ ዘለዎ። ሓደ ሕማም ሽኮር ዘለዎ ሰብ ብምዃኖም’ውን መጠን ሽኮር ኣብ እዩ። ኮይኑ፡ ኣብ መስርሕ ምሕቃቕ መግቢ ዘጋጥም ሕማም እዩ። ምልክታቱ ድማ ብማእከላይ ገምጋም ካብ 1200 ክሳብ ደም ትሒቱ ንኽጸንሕ ልዑል ጥቕሚ • ኣቐዲሙ ጸገማት ዓይኒ ሃልዩካ ተሰባቢሩ ዋህዮታትና ክጥቀሙሉ ናብ ሃንደበት ይኽሰት። 2400 ኪሎ ካሎሪ ኣብ መዓልቲ ክረክብ ኣለዎም። ምጽናሕ፦ ሕማም ዓጽሚ ዓይኒ (cata- ዝኽእሉ ናብ መወዳእታ ደረጃ ናብ • ካልኣይ ዓይነት ሕማም ሽኮር፦ ኣለዎ። እዚ ምስ ጾታን ግዝፍን ኣካላት እንቋቝሖ (ብመጠኑ)፦ እንቋቝሖ ract) ወይ’ውን ዝሕታለ ረቲና ዝጸንሖም ግሉኮዝ ተዳቒቑ ንስራሕ ድሉው እዛ ጽኪ ቆስጠ ኢንሱሊን ተንዝዕ’ኳ ይፈላለ’ኳ እንተኾነ፡ ተረኽበ ኢልካ ልዑል ፕሮቲን ስለ ዘለዎ፡ ሕማም ሽኮር እንተኾነት፡ ኣካላትና ነቲ ኢንሱሊን ብዙሕ ምምጋብ ግና ንጥዕናኻ መሊሱ ዘለዎም ሰባት ብመጠኑ ክወስድዎ ምስ ብዝግባእ ስለ ዘይተጠቕመሉ ወይ እቲ ከም ዝጎድእ ኣይትረስዕ። ዝኽእሉ ቀልጢፉ ጥሜት ከይስምዖም ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ዝነዝዕ ኢንሱሊን ስለ ዝወሓደ ዝርአ ሓይሊ ዝህቡ መግብታት ከም ሩዝ፡ ይገብር። በዚ ድማ ኣብ ደም ናይ ዝህሉ ዓይነት ሕማም ሽኮር እዩ። ምልክታቱ ፓስታ፡ ቅጫ፡ ባኒ፡ ጣይታ ወዘተ መጠን ሽኮር ክጎድል ይሕግዝ። ዋና ኣሰናዳኢ ከኣ ዘገምታዊ እዩ። ዝኣመሰሉ መግብታት ዝበዝሐ ክፋል ዓሳ፦ ሕማም ሽኮር እቲ ቀንዲ ዘስዕቦ ብርሃነ ምሕረትኣብ • ኣብ ግዜ ጥንሲ ዝኽሰት ዓይነት ዕለታዊ መግብኻ ኣብ እዋን ቁርሲ ጸገም ናይ ልቢ ጸገም እዩ። ዓሳ ምምጋብ፡ ምክትል ኣሰናዳኢ ሕማም ሽኮር፦ ቅድሚ ጥንሲ ካብ ዝነበረ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ እዋን ምሳሕን ኣብ ክልተ ሰሙን ሓንሳብ’ውን እተኾነ፡ ዓቐን ሽኮር ኣብ ግዜ ጥንሲ ልዒሉ ምስ ድራርን ኣሕምልቲ ብብዝሒ ክትምገብ ብዝተፈላለዩ ዓይነት ጸገም ናይ ልቢ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ዝርአ፡ ዝርአ ዓይነት ሕማም ሽኮር እዩ። ተመራጺ ይኸውን። ክንጥቃዕ ንዘለና ተኽእሎ ብ40 ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ምልክታት ሕማም ሽኮር - ቀቀልጢፍካ ሕማም ሽኮር ሓደገኛ ካብ ዝገብሮ ሚእታዊት ከም ዝጎድል ይገብሮ። ስለዚ ብዙሕ ምሻን፡ ቀቀልጢፍካ ምጥማይ፡ ምኽንያት ጠንቂ ዝተፈላለዩ ሕማማት ሕማም ሽኮር ዘለዎም ሰባት ዝበለጸ ቦርድ ምስንዳእ ተደጋጋሚ ብርቱዕ ጽምኢ፡ ምጉዳል ብምዃኑ እዩ። ሕማም ሽኮር ጠንቂ ጥዕና ክረኽቡ ዓሳ ምምጋብ ከዘውትሩ ሚዛን ሰብነት፡ ሕውዝውዝ ምባልን ቀጻሊ ‘ኬቶ ኣሲዶሲስ’ (keto acidosis)፡ ተመራጺ ከም ዝኾነ ክኢላታት ስነ ዮሴፍ ሃይለማርያም ድኻምን ክኾኑ እንከለዉ፣ ጠንቅታቱ ዋሕዲ ሽኮር ኣብ ደም (hypoglyce- መግቢ የስምሩሉ። ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ድማ ምኽራሽ፡ ልዕሊ ንቡር ክብደት mia)፡ ሕማም ዓይኒ፡ ሕማም ኩሊት፡ ዘይቲ ኣውሊዕ፦ ዘይቲ ኣውሊዕ ጸረተስፋኣለም የማነ ሰብነት ምውናን፡ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምቚራጽ መሓውር፡ ረኽሲ ኣስናንን ምቅጻል (anti inflammatory) ባህሪ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዘይምዝውታር፡ ጽሕጊ/ ገፈል ዘለዎም ግርጻንን፡ ምቚሳል ቆርበት፡ ሕማም ኣለዎ። ስለዚ ንሕማም ሽኮርን ልብን ቍ.ስ 201820 (250) ናይ ምቅላስ ጠባይ ኣለዎ ማለት እዩ። ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ምቊር ድንሽ፦ ኣብ ክንዲ ድንሽ፡ ምቊር ድንሽ ዘለዎ መግቢ ምብላዕ ለይ-ኣውት ኣብ ደም ዝህሉ መጠን ሽኮር ብ30 ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሚእታዊት ንኸይድይብ ይሕግዝ። ምቊር ድንሽ ብጽሕጊ ዝበልጸገ ዓይነት ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ መግቢ እዩ። ኮሌስትሮል ኣብ ምጉዳል፡ ፋጥና ኣድም ምሕቃቕ መግቢ ብንጥፈት ንምክያድን ይሕግዝ። ብ’ካሮቲኖይድ’ (carotምዝርጋሕ ጋዜጣ enoids) ዝሃብተመ ብምዃኑ ድማ ቍ.ስ.1395-0758045 ሰብነትና ንኢንሱሊን ብቕጽበት ግብረ ምልክታ መልሲ (insulin respond) ንምግባር ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 የኽእል።", "char_count": 5351, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02401", "text": "ተካይዶ ዘላ ናይ ነፈርትን ሚሳይላትን ኣመሪካ ሓንጎል ምዃና እዩ ዝንገረላ። እዚ መጥቃዕትታት፡ ኣብታ ሃገር ናይ ኣጋር ማለት፡ ነፈርቲ ኲናት ኣመሪካ፡ በዛ ዓባይ ስርሒት ንምክያድ ልዕሊ 3,500 ሓደስቲ ነፋሪት ተመሪሐንን ሓበሬታ ተዋሂበንን ወተሃደራት ናብ ማእከላይ ምብራቕ እየን መጥቃዕትታተን ዘካይዳ። በዚ ከኣ፡ ልኢኻ ኣላ። ብመሰረት ጸብጻባት፡ ቀንዲ ምውቃዕ ናይዛ ማእከል ትእዛዝ ነፈርቲ ዕማም ናይ’ዞም ናብ ማእከላይ ምብራቕ ኲናት ኣመሪካ ዝኾነትን ኣስታት 300 ተላኢኾም ዘለዉ ተወሰኽቲ ወተሃደራት፡ ሚልዮን ዶላር ዝዋግኣን ነፋሪት ውግእ፡ ነቲ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ኣብ ሓጺር ንኣመሪካ ኣብ ሰማያት ከም ዓይነ ስውርቲ እዋን ክትጎናጸፎ ዝሓሰበት እሞ፡ ግን ከኣ ናብ ደምበርበር ከእትዋ ከም ዝኽእል’ዩ ዛጊት ክሰምረላ ዘይከኣለ ዘሎ ሸቶታት ዝግለጽ። እዚ ብኢራን ዝተኻየደ ልዑል ንምውቃዕ እዩ። ይኹን’ምበር፡ እዚ ሓድሽ ብልሕን ርቀትን ዝተራእየሉ ስርሒት፡ ስጉምቲ፡ ንኣመሪካ ኣብቲ ኲናት ከዐውታ ኣብ ዘመናዊ ኲናት ዓለምና ዓቢ ለውጢ ይኽእል ድዩ? ንጹር ፖለቲካዊ ዕላማ ዘምጽእ ምዃኑ እዮም ወተሃደራውያን ዘይብሉ፡ ብዝሒ ዘለዎ ኣጋር ሰራዊት ክኢላታት ዝገልጹ። ብሓጺሩ ኢራን ኣብዚ ስለ ዘዋፈርካን፡ ብመሬት መጥቃዕቲ ውግእ ትጥቀመሉ ዘላ ፍሉይ ወተሃደራዊ ስለ ዝኸፈትካን ጥራሕ ከ፡ እቲ ብሰማይ ብልሕን ጥበብን፡ ዳርጋ ንመላእ ዓለም ዘይሰመረ ዕላማኻ ብመሬት ክሰምር ኣዘራራቢ ኮይኑ እዩ ዝርከብ ዘሎ። ይኽእል ድዩ? ዝብሉ ሕቶታት፡ ንሓያሎ ኣብቲ ፈለማ፡ ኢራን ሕሱራት ድሮናት ተንተንቲ ፖለቲካ ዓለምና ኣዛረብቲ ብምውንጫፍ፡ ነቲ ኣማኢት ሚልዮናት ዛዕባታት እዮም ኮይኖም ዘለዉ። ከም ዘስግሮን ከኣ ብዙሓት ተንተንቲ ዩራንዩም ክሳብ 90 ሚእታዊት እዩ ብውሕዱ ን6 ወርሒ ዝኣክል ኲናት ዶላር ዝዋግኡ ‘ፓትሮይት’ ዝተሰምየ ብመሰረት ትእዛዝ ፕረዚደንት ዶናልድ ይገልጹ። ብመሰረት ወተሃደራውያን ክህብትም/ክጻረ ዝኽእል)። ከተካይድ ተዳልያ ምህላዋን መጻብቦ መከላኸሊ ሚሳይላት ኣመሪካ ክትሕንኩኾ ትራምፕ፡ ኣብዚ እዋን ብጠቕላላ ኣስታት ክኢላታት ዓለምና፡ እቲ ሰራዊት ኣሰሊፍካ 5. ነቲ ንመላእ ዓለም ኣናዊጹ ዝርከብ ዘሎ ሆርሙዝ ድማ ንኣመሪካን መሻርኽታን እያ ተራእያ። ድሕሪ’ዚ ኩሉ ከኣ፡ ነቲ ክቡር 50 ሽሕ ወተሃደራት ኣመሪካ እዮም ኣብ ብመሬት ዝካየድ ወተሃደራዊ ስርሒት ጸጥታዊ ዘይምርግጋእ መጻብቦ ሆርሙዝ ዕጹው ኮይኑ ከም ዝቕጽል እያ ተጠንቅቕ ሚሳይላ ተጠቒማ ነዛ ዓቢ ረብሓ ዘለዋ ማእከላይ ምብራቕ ተዋፊሮም ዘለዉ። ዕዉት ክኸውን እንተ ደኣ ኮይኑ፡ ንጹር ናብ ንቡር ንምምላስን፡ ዳግማይ ብዘይ ዝኾነ ዘላ። ‘ኢ-3-ሴንችሪ’ ዝተሰምየት ስትራተጂያዊት ብዘይካ’ቶም ኣቐዲሞም ናብቲ ዞባ ፖለቲካዊ ዕላማን ተልእኾን ክህልዎ ዕንቅፋት ንምኽፋትን። ኣመሪካ ኣብ ኢራን ብኣጋር ሰራዊት ነፋሪት ሓምሺሻታ። ሓንቲ ኢ-3-ሴንችሪ፡ ዝተላእኩ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ወተሃደራት፡ ኣለዎ። ሃንደበት፡ ካብ ተርባጽ ተላዒልካ ኢራን ንመጻብቦ ሆርሙዝ ዝዓጸወትሉ ስርሒት ንምክያድ፡ ናብቲ ዞባ ፍሉያት ብኣበርክቶኣን ኣድማዕነታን ካብ 10 ነፈርቲ እዞም ተወሰኽቲ ፍሉያት ኣጋር ሓይልታት ሰራዊት ምስ ተዋፍር ግን፡ ሳዕቤኑ ርጉጽ ቀንዲ ምኽንያት፡ ኣመሪካ ወተሃደራዊ ሓይልታት ልኢኻ ከም ዘላ ኣብ ውግእ ትበልጽ እያ። በዚ ከኣ፡ ምውቃዕ ምዃኖም ዝንገረሎም ዘለዉ ወተሃደራት፡ ፖለቲካዊ ፍሽለት ምዃኑ እቶም ተንተንቲ ቀላጽማ ተጠቒማ ፈጺማ ክትከፍቶ ከም ትሕብረሉ ዘላ እዋን፡ ሰራዊት ኢራን ናይዛ ነፋሪት፡ ንወተሃደራዊ ዓቕሚ ኣመሪካ ኣብ ኢራን ፍሉይ ስርሒት ንምክያድ ከም የረድኡ። ዘይትኽእልን ብሰንኩ ኣብ ዓበድበድ ድማ ነቶም ብመሬት ክመጽኡ ዝኽእሉ ብሓደ ዕዉት ስርሒት ብኸቢድ ከም እተላእኩ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ብመሰረት ጸብጻባት፡ ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ክትኣቱ ከም እትኽእልን ስለ ዘረጋገጸት ሓይልታት ንምድምሳስ ተዳልዩ ምህላዉ’ዩ ምድኻም ማለት እዩ ዝሕሰብ። ነዛ ፍሉይ ኣመሪካን እስራኤልን፡ ነቲ ኢራን ሓቢኣቶ ዶናልድ ትራምፕ ናብ ማእከላይ ምብራቕ እያ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ዋጋ ዝገልጽ ዘሎ። ኢራን ኣብዚ እዋን ኣስታት ብልሒ እናተጠቕመት ኣብቲ ኲናት ኣላ ዝብላኦ ዝተጻረየ ‘ዩራንዩም’ ንምርካብ ዘዋፍሮ ዘሎ ሰራዊት እዚ ዝስዕብ እዩ፦ ነዳዲ ንሓደ በርሚል ልዕሊ 100 ዶላር ኣብ 610 ሽሕ ንጡፋት ወተሃደራትን፡ ካልኦት ሸቶኣ ብምውቃዕ ትቃለስ ዘላ ኢራን ሓያል ጻዕርታት እየን ኣካይደን። እንተኾነ፡ 1. ኢራን ናብ ማእከላይ ምብራቕ ዝበጽሓሉ እዋን፡ ነቲ ኣሻቓሊ ኮይኑ ዘሎ ኣስታት 350 ሽሕ ኣባላት ዕቑር ሰራዊትን እያ እምበኣር ኣመሪካ ኣብቲ ፈለማ ኣብ እቲ ዝተጻረየ ዩራንዩም ኢራን ብሳተላይት ዝለኣኽ ዘሎ ገዚፍ ሰራዊት ኣመሪካ ናህሪ ዋጋ ንምጉዳል ኢሉ ምስ ኢራን ኣለዉዋ። እዛ ብብዝሒ ሰራዊት ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ኢዳ ክትህብ ይኹን ብኻልእ ዝተራቐቐ መሳርሒታት ብምርኣይ ርዒዳ ኢዳ ክትህብ፣ በቲ ክልተኣዊ ዝርርብ የካይድ ከም ዘሎ እዩ ማእከላይ ምብራቕ ምስ’ተን ቀዳሞት ትኽእል እያ ኢላ ሃንደበታዊ መጥቃዕታ ክረአ ኣብ ዘይክእል ስፍራ ተሓቢኡ ሓደ ወገን ድማ፡ ኣመሪካ ሕጂ’ውን ኣቐዲሙ ገሊጹ ነይሩ። ድሕሪ ሒደት ሃገራት እትስራዕ ፈሪሳዊት ሃገር፡ ብቕዓት ከፊታትላ። ኢራን ግን መውጽኢ ዘይብሉ ብምህላዉ፡ ንኣመሪካን እስራኤልን ተስፋ ከይቆረጸት ገና ክትዋጋእ ምዃና ሰዓታት ናይቲ ዝሃቦ መግለጺ ከኣ፡ ዋጋ ሰራዊታ’ውን ጸብለል ዝበለ ምዃኑ’ዩ ሰፊሕ ሰልሚ ኮይናታ ስለ ዝጸንሐት፡ እንሆ ንምርካቡ ኣሸጋሪ ኮይኑዎም እዩ ዘሎ። መልእኽቲ ንምትሕልላፍ። ሓደ በርሚል ነዳዲ ብቕጽበት ናብ ትሕቲ ዝንገር። ብተወሳኺ፡ ኢራን ከም መልሰ ሕጂ ፕረዚደንት ትራምፕ ንኣመሪካ ካብቲ ኣመሪካ፡ ነቲ ኣብ ትሕቲ መሬት ከተማ 2. ኣመሪካ ነተን ኣብዚ ዞባ ዝርከባ 100 ዶላር ክወርድ ተራእዩ። የግዳስ፡ እቲ ግብሪ ናይቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኲናት ብኸመይ ከም ዘገላግላ ጠፊኡዎ፡ ኢስፋሃን ተሓቢኡ ክኸውን ከም ዝኽእል መሻርኽታ ዝኾና ሃገራት ዓረብ ኣብ ጎነን ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ምንባሩ ዝተነግረሉ ኣብ ልዕሊኣ ዘካይዳኦ ዘለዋ ቀጻሊ እናሻዕ ዝገላበጥን ዝገራጮን መግለጺታት ዝንገረሉ - ኒኲለሳዊ ኣጽዋር ንምስራሕ ከም ዘላ ተስፋ ንምሃብ። መግለጺ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን መጥቃዕትታት፡ ኣብ ልዕሊ ኣብ ማእከላይ ኣብ ምሃብ ተጸሚዱ ይርከብ። ዝሕግዝ ዩራንዩም፡ ተኸዚኑሉ ካብ ዘሎ 3. ኢራናውያን ክውሰድ ንዝኽእል ድኹም ጎድንታት ናይቲ ፕረዚደንት ምብራቕ ዝርከባ ብኣመሪካውያን ዝውነና ስፍራ ንምምንዛዕ እያ እምበኣር ኣብዚ ሓደገኛ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ኣመሪካ ንኽትምዝምዝ ሓጊዙዋ እዩ ዝበሃል። በዚ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ሓያል ሎሚ ኣብ ERI-TV እዋን ኣጋር ሰራዊት ኣዋፊራ ዘላ - ሰጊኦም ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ናብ መኣዲ ዘተ እያ ከኣ ኢራን ጸጥታ ናይቲ ኣስታት 20 መጥቃዕቲ ከም እተካይድ ተጠንቅቕ ኣላ። ብመሰረት ጸብጻባት። ኣመሪካ ነዚ መደብ’ዚ ክቐርቡን ድሌታት ኣመሪካ ከማልኡን ሚእታዊት ካብ’ተን ብደረጃ ዓለም ነዳዲ ይኹን’ምበር፡ እዛ ኣመሪካን እስራኤልን ሰዓት መደብ ኣብ ተግባር ንምውዓል፡ ናብ ኢራን ኣጋር ንምድራኽ። ዝጸዓና መራኽብ ዝሓልፋሉ ስትራተጂያዊ ኣይሂ ቦምባታትን ሚሳይላትን እናዝነባላ ሰራዊት እንተ ኣዋፊራ፡ ክብደት ናይቲ 4. ኣብ ዘይተፈልጠ ምስጢራዊ ቦታ ማያዊ መጻብቦ ክትሓማምሶ ትረአ ዘላ። ከለዋ ፈጺመን ክቆጻጸርኣ ዘይከኣላ ዘለዋ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ኲናት ከመይ ከም ዝኸውን ብቐሊሉ ተኸዚኑ ዘሎ ኣስታት 440 ኪ.ግ ከም ብተወሳኺ፡ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ፈሪሳዊት ሃገር፡ ብኣጋር ሰራዊት ኣመሪካ 12፡02 ፍኖተ ሂወት ክግመት ዝከኣል ኣይኮነን። ስርሒት ኣጋር ዝምዘን ዝንገረሉ - ክሳብ 60 ሚእታዊት ኲናት ኢራን ድሕሪ ሒደት ሳምንታት ክትስነፍን ኢዳ ክትህብን ትኽእል እያ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ሰራዊት፡ ነቲ ኲናት ብምንዋሕ፡ ኣንፈቱ ዝሃብተመ (ዝተጻረየ) ዩራንዩም ኢራን ከብቅዕ ምዃኑ እቲ መጻብቦ ከኣ ክኽፈት ኢልካ ምግማት ግን ኣሸጋሪ እዩ። በዚ 12፡50 ዜና ስፖርት ከም ዝቕይሮን ናብ ካልእ ዝሓየለ ምዕራፍ ንምምንዛዕ (ንኣቶማዊ ኣጽዋር ዘገልግል ምዃኑን ክሕብር እንከሎ፡ ኢራን ድማ ከኣ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ንዘለወን 12፡55 መደብ ማህደር ልዑል ወተሃደራዊ ጸብለልታ ተጠቒመን 13፡30 ዜና (ዓረብ) ከዳኽማኣ ዘይከኣላስ፡ ብመሬት ኣጋር 13፡45 ሄል ደባይዋ ሰራዊት ኣዋፊረን ክስዕራኣ ይኽእላ እየን 15፡30 ዶክመንት ምባል ዘይሕሰብ ምዃኑ፡ ብዙሓት ወገናት 16፡15 ሞዛይክ (1ይ ክፋል) ይገልጹ። ብሓጺሩ፡ ኢራን ብእትውንኖ 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ገዚፍን ብቑዕን ሰራዊት፡ ብእትኽተሎ ዘላ 17፡15 ድርፊ ፍሉይ ናይ ውግእ ሜላ፡ ነቲ ናብ መሬታ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ክኣቱ ዝኽእል ሰራዊት ባዕዲ ብዘይ መላሲ 17፡45 ሞዛይክ (2ይ ክፋል) ኣውያት ክትድምስሶ ትኽእል እያ ዝብል 19፡20 እትመት ግምታት፡ ናይ ዝበዝሑ ወተሃደራውያን 20፡00 ዜና (ትግረ) ክኢላታት ኮይኑ ኣሎ - ብመሰረት 20፡15 ሄራር ዝተፈላለዩ ጸብጻባት። 21፡00 ዜና (ትግርኛ) እዚ ከምዚሉ’ንከሎ፡ ኢራን ነታ ንኹለን 21፡25 ፊልም ሳዉን ነፈርቲ ኣመሪካ ከም እትመርሕ ዝንገረላ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ‘ኢ-3 ሴንችሪ’ ዝተሰምየት ዘመናዊት 2፡10 ድራማ ነፋሪት ውግእ ኣመሪካ ምህራማ ቀንዲ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ኣዛራቢ ዛዕባ እዩ ኮይኑ ዘሎ። ‘ኢ-3 22፡40 እትመት ሴንችሪ’፡ ናይ ኩለን ነፈርቲ ውግእ", "char_count": 5179, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02402", "text": "ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ዕላማታቶምን ይገልጹ። ብኻልእ መዳይ መሳርሒታትካ ምስ ተቋርጾ ግን፡ ንዕርበትካ ኣብያተ ክርስትያናትን መሳጊድን እንፈትዎ ዓይነት መሳርሒ ሙዚቃ ምዃኑ ይንገር። ኣብ ልዕለኻ ሓደጋ እንተዀና፡ መለኮታዊ እምነተንን እንታይ እዩ ተባሂልና ምስ እንሕተት ምውራዶም ዘይተርፍ እዩ። ኣብ ሓደ ጸሎተንን ንኸብጽሓ ያታውን ዘመናውን እንታይ ኢልና ምመለስና? ሳክስፎን፡ ጊታር፡ ውሱን ቦታ ተዀዲሞም፡ ንጣዕሚ ናይቲ መሳርሒታት ሙዚቃ ይጥቀማ እየን። ጃዝ፡ ዑድ፡ ሃርሞኒካ፡ ሻምቢቆ፡ ፒያኖ፡ ክራር፡ ዝወጽእ ድምጽታት የስተማቕሩ። ኣብ’ቲ ምስ’ቲ ናብ ሰማይ ዝውርወር ጥዑምን ዋጣ፡ በገና፡ ኣባንጋላ፡ ከበሮ ወይስ ድሮቡካ....? ዝውንንዎ ግዝኣት ጫካ ንቓና ህርመታትካ ነዊሕን ማህሌት፡ ውዳሰ፡ ዜማ፡ ዶዓ... ብፍላይ ነቶም ተውህቦ ናይ ሙዚቃ ዘለና ሰሚዖም ስለዝድሰቱ ድማ፡ ጀሚሩ ክሳብ ወዘተ ድማ ብህርመት የሰንየኦ እየን። ሰባት፡ ካብ’ዞም ዓይነታት መሳርሒታት ዝውድእ ካብ ዘለውዎ ቦታ ኣይለቁን። ሰባት ብዕቱብ ንኽከታተልዎ ከኣ፡ ሓይሊ እዚኦም ተፈልፊሉን ተፈቲሉን ዝወጽእ ብፍላይ ነብሪ ግን፡ ፍሉይ ምዃኑ እዩ ሰሓብነት ኣለዎ። ብፍላይ ቈልዑን ቅኒት ህርመታት ብዘየገድስ ክስሕበና ግድን ዝንገረሉ። ዝጀመርካዮ ህርመት ሻምቢቆ መንእሰያትን። ብሓጺሩ ሰባት ብሙዚቃ እዩ። ብፍሉይ ንሓደ ካብዞም መሳርሒታት ከተቋርጾ የብልካን ይብሃል። ብሕልፊ ኣቢሎም ንፈጣሪኦም የመስግኑ። ክኢላ ሃራሚ ምስ ዝኸውን ተገሪሙ ርእሱ ክንፈቱ ንኽእል ኢና። ዝዀነ ደርፊ ኣብ ሰባት ንጥዑም ህርመታት ሙዚቃ፡ እናነቅነቐ ኣብ ፍሉይ ስምዒትን ዓለምን ዝድረፈሉ ኣጋጣሚ ከኣ፡ ድምጺ ናይ’ቲ ንሕሉፍ ህይወቶም እናዘከሩ እዮም ከም ዝኣቱ ፈላጣት ናይ’ዚ ዓውዲ ኣብ እንፈትዎ ዓይነት መሳርሒ ክሰምዖ ዝናፍቑሉን ዝነብዑሉን። ምስ ትማሊ መጽናዕቶም ኣስፊሮሞ ይርከቡ። ህርዲግ ዘይብል ሰብ ዳርጋ የለን። ካብ ዘለዎ ዝኽርን ምትእሳሳርን ጉድ እዩ። እንተተሓጒሱ ከኣ፡ “ሑብ” ዝብል ፍቕሪ ናይ’ቲ ዝፈትዎ ዓይነት መሳርሒ ሰባት ንናይ ግዜ ቁልዕነትን ንእስነትን ድምጺ ከም ዘውጽእ’ውን ይዝረበሉ። ሑብ ዝተላዕለ፡ ኣብ ገዛኡ ክለማመድ ዝርአ እናዘከሩ ይደፋነቑሉ። ከም ኣብነት ኣብ ጥዑም ድምጺ ነብሪ እዩ። ብኻልእ ወገን ሰብ’ውን ብዙሕ እዩ። ምኽንያቱ ሙዚቃ ናይ’ቲ እዋን ክትል ይብሎ። ነዞም ነገራት ትድሰትን ትዕልልን፡ ወዘተ። ሕርሕራይ ዓበይቲ ኣቦታትናን ኣያታትናን እንተ “ሑብ” መግለጺ ፍቕሪ ወይ ፍትወት ንህይወት ዘድሊ ክሹን ቀመም ስለ ዝዀነ። እዚኣቶም ከዘክሮ ዝኽእል ሓይሊ እንተ ገይሩ ናብ ዓለሙ ይነቝተካ። ብእኡ ደኣ ወሲድና ንናይ ሱሳታትን፡ ናይ ግዜ እዩ። ብህርመት ናይ’ቲ ጣዕሚ ተፈኽኒኑ ሙዚቃ ከም ሚሳይል ዝውንጨፍ ሃልዩ ድማ፡ ሓይሊ ቅኒታት ሙዚቃ ኣቢልካ ምስ’ቲ ደርፊ ንደቓይቕ ምስ ገሽካ ብርግኣትን ስነ-ስርዓትን እናሰምዓካ እንከሎ፡ ሰውራን ዝነበሩ ሰባትን ሽዑ ዝሰምዕዎም ሓይሊ ይውንን። ልዕሊ ጥይትን መድፍዕን እዩ። እዞም ዝጠቐስናዮም መሳርሒታትን ድማ፡ ድሕሪ ግዜ ናብ ውነኻ ትምለስ። ምስ እተቋርጾ ግን፡ መዓልትኻ ከም ዝኣኸለ ዝነበሩ ምኡዛት ሙዚቃን ይናፍቑ። ዝብርትዕ ሓይልን መልእኽትን ድማ ዝተረፉን ብዘውጽእዎ ደሃያቶም ኣቢሉ ወኒ ምስ ዘይትዓግብ ግን፡ “ንሰልሶ፡ ቢስ” ፍሉጥ ነገር’ዩ። ብቝጥዐ ተወርዊሩ ንእዋን ንእስነቶም እናዘከሩ እዮም ናብ’ቲ ኣለዎ። ከም ኣብነት ናይ ሱሳታትን ስምዒታቱ ይቕስቀስ። ብምባል ድምጽታት ልሳንካ ከይተረፉ ሰብዓታትን ደርፊ እናሰምዐ ዝዓበየ ሰብ፡ ንዓይን ንኸምዚ ከማይን፡ ሙዚቃ ንሽዑ ኣብ ወኒ ዓሪዶም ባዕሎም ይስዕሩኻ። ኣብ ብቕጽበት ናብቲ እዋን ክገይሽን ክሕንበብን ጥራሕ ተሰሚዑ ዝሃስስ ወይ ዝተርፍ ፍጹም ከበባን ቁጽጽርን ሓይሊ ሙዚቃ ግድን እዩ። ናብ ሕሉፍ ግዜ ተመሊሱ ኩሉ ዝመስሎ ሰብ ኣይሰኣንን። እንተዀነ፡ ትኣቱ ማለት እዩ። ኣእምሮኻ ንዝዓቖሮ ነገራት ይዝክር። ይጠዓስን የስተንትንን፡ ሙዚቃ ከም ኩሕሊ ኣብ ዓይኒ፡ ብዝኽሪ ዝኽርታት ውግእ ድዩ ዋዛን ጸወታን ይስሕቕን ይሕበንን፡ ይትክዝን የስቆንቍንን፡ ኣብ ልቢ ዝተርፍ ተናፋቒ ጣዕሚ እዩ። ዓርከ መዘና፡ ንእስነትን ዕርክነትን፡ ልግሲ፡ ይዘልልን ይዕልልን፡ ይጸንዕን ይተብዕን...። እናሓንሳእ ዋኒንካ ኣረሲዑ ብዝኽሪ ምስኡ ሓድነትን ስኒትን፡ ጓይላን ደበላን፡ ስራሕ፡ ትምህርቲ፡ ወፍሪ፡ ህንጸትን ክተትን. ብጽፍዒታት ቅኒታቱ፡ ብሓንባሲት ኣብ ቀላይ ጦብላሕታ ውንጅርጅር ከም ትብል ይገብረካ። ግዝያዊ ጕዕዞን መገሻን ናብ ውዕሎታት ህይወት ትማሊ። ከም ስንቁ ብምቝጻር ኣብ ፈረስ ተወጢሑ፡ ንርሑቕ መገሻ ዝጐዓዝ ፈረሰኛ፡ ንድሕሪት ከም ትጋልብ ይገብረካ። ምስ ተበገስካ ናብ ጋህዲ ዓለምካ ዝመልሰካ እንተ ሃልዩ ከኣ፡ ሰብ ምስ ዝህሉን እታ ደርፊ ምስ ትውዳእን ጥራሕ እዩ። ይጎብጠካ። ባዕሉ ዓጊቡ ክሳብ ዝእለ ዝሓለፍዎ ጕዕዞ ህይወት ሸለውለው ሙዚቃ ልዕሊ ማይን መግብን ዝሕረ ክትሃርም ኣለካ። ስለ’ዚ ሙዚቃ፡ ማዕረ እናበሉ ዝነብዑን ዝትክዙን። ብፍላይ ኣብ ነዳዲ ህላወ እዩ ክበሃል’ውን ይከኣል። ንልቢ እንስሳታት ዝሰልብ ዘላህን ካብ ኰነ፡ ግዜ እርጋን ተወጢሖም፡ ብሓሳብ ናብ’ቲ ሞተር’ዩ ብሞራል ዘንቀሳቕስ ደፋኢ ንሓይሉ ምግማት ዘጠራጥር ኣይኰነን። ዝነበርዎ ፍጻመን ግዜን ምሉእ ስምዒቶም ሓይሊ። ብእኡ ትሕበን፡ ትዘናጋዕ፡ ትስሕቕ፡ ከም ኣብነት ኣብ ሕብረተሰብናን የብሉ። ንፍቕራዊ፡ ማእቶታዊ፡ ገድላዊ ተዋግዕ፡ ትነቅሕ፡ ትውደብ፡ ትወፍር፡ ካልኦት ሕብረተሰብ ኣህዛብ ዓለምናን ህይወቶም ብዕምቆት ይዝክሩ። ብሓፈሻ ትድሰት፡ ትዓጥቕ፡ ትቃለስ ከምኡ’ውን እንተ ደኣ ወሲድና፡ ኣብ ዲቕ ዝበለ ብስምዒት ተዘክሮ የዅድዱ። ትውነስን ትንስነስን። ድምጺ ሙዚቃ ጓይላ፡ ዛር ናይ መሳርሒታት ሙዚቃ ሙዚቃ ክሳብ ሎሚ ሓይሉ ከይቀነሰ ዲም ክብልን ሰብ ክልዓልን ሓደ’ዩ። ዘለዎም ሰባት ኣለዉ። ብፍላይ ንፉዕ ኣብ’ቲ እዋን ዝነበሩ መተዓብይቱ፡ ስድራኡ፡ ከም ትቓዝንን ከም ትሕጐስን ትሰራሰርን ንስምዒታት ሰራውር ደምና ቀልጢፉ ናይ ዝነብር ዘሎ ህያው ቅርሲ እዩ። ሰብ ሃራሚ ከበሮ፡ ሃራሚ ክራር ጭራ ዋጣ፡ መማሃርቱ፡ መምህራኑ ድማ ብሽኵሽኳ ዝገብር ሰሓቢ መንፈስ ኣለዎ። ነዚ ኢና ምቍጽጻር ሓይልን ክእለትን ኣለዎ። ኣብ ተወሊዱ ኣብ ዕድመኡ ዓብዩ ክመውትን ኣባንጋላ፡ እምብልታ... እንተ ደኣ ሃልዩ፡ ዝኽሪ ሙዚቃ ኣቢሉ ይጸድፍ። “ኣየ’ወ ድማ፡ ሓይሊ ሙዚቃ እናበልና እንጠቕሶ። ልብናን ኣእምሮናን ኣትዩ ድማ፡ የንቅሓና ክሓልፍን እንከሎ፡ ሙዚቃ ግን ሃራሚ ንስምዒቶም ዘለዓዕል ክእለት ምስ ዝነበረ ግዜ ክጥዕም፡ ክሓስም” እናበለ ከኣ፡ ሙዚቃ ከም ዝዀነ ድምጺ፡ ብእዝኒ ጥራይ ወይ የሕዘንዝነናን። ነጎድጓድ ድምጽታት ኣይመውትን እዩ። ብፍላይ ብሰሓብን ዝህልዎ፡ ዛር ወኖም ይለዓሎም። ክሳብ ኣብ ባሕሪ ዝኽሪ ጦምበላሕ ክብል ይረአ። ዝስማዕ ኣይኰነን። ብሓሙሽተ ህዋሳትና መሳርሒ ምስ ሰማዕና፡ መትረባት ነርቭ ፈጠራውን ክእለታት እንተ ተሃኒጹ፡ ባዕሎም መንዮሞ ዘፍ ኢሎም ካብ’ቲ ጓይላ ውነኡ ምስ ህርመት ሙዚቃ ትማሊ እናወገነ ዝስተማቐርን ዝስማዕን ጥበብ እምበር። ኣብ ኣካላትና ይፈታታሕ። ሰብነትና ድማ፡ ምስ ስምዒታቱ ከይነከየ ካብ ወለዶ ናብ ዝወጹ ድማ፡ ክኢላታት ናይዚ መሳርሒ ይዕዘር። ኣብ ዝኽርታትን ስምዒታትን ዓለሙ ድማ፡ ሸዀርተት የብለካ። ብሓደ እዝኒ እናተላፈነ ኣብ ድቕድቕ ስምዒት ወለዶ እናተሓደሰ ይሰጋገር። ሓይሊ ዝጀመርዎ ህርመት ኣየቋርጹን። እንተ ትማሊ ተወጢሑ ድማ፡ ይፈራረቕን ትርግታን ስምዒትን ኣብ ቅርዓት ዕላማታቱ ይኣቱ። ተሰማዕነቱ ከይቀነሰ ንዘልኣለም ይነብር። ዘይኰይኑ፡ ዛር ወይ ጊኒ ስምዒታቶም ይደፋነቕን፡ ይፍኽነን ዝነብዕ’ውን የዕስለካ። ኣብ መትንታት ኣትዩ ወኒ ከም ኣብነት ኩሎም ስነ-ጥበባውያን ኣይሰኣንን። ናይ’ቲ እዋን ነገራት ድማ፡ ስምዒታት ዘለዓዕል ተኣምራታዊ ሓይሊ እዩ ድምጽታት ጃዝ፡ ከበሮ፡ ብሓፈሻ ጥሪም ስለ ዘይዓግብ፡ ነቲ ጓይላን ሰብን ብረበሻ ኣባላት ማሕበር ትያትር ኣስመራ ሪም ኣውታር (ስልክታት) ክራርን ጊታርን ክብጽብጽዎ ይረኣዩ። እዚ ብፍላይ ኣብ ዝሰዓቡን ወሲኽካ ናይ ሓምሳታት፡ ሓደ ብሓደ ከም እምባ ተዀይጡ ኣብ ሙዚቃ። ብእኡ ኣቢልካ ድማ፡ ብዝኽሪ ከም ክግዕር ምስ ጀመረ፡ ተዓቢሱ ዝነበረ ብዙሓት ሕብረተ-ሰብ ኣፍሪቃ ዝውቱር ሱሳታትን ሰብዓታትን ሰማንያታት፡ ቅድሚኡ ቅጅል ይብሎ። ጸወታን ሰሓቕን፡ ትገይሽን ከም ትዕዘርን ይገብር። ኣብ ዓለሙ መናፊት ኣካላት ብደስታ ይውረር። ተርእዮ እዩ። ድምጺ ሙዚቃ ዘይርአን ቴስዓታት ከምኡ’ውን፡ ብምሉኡ ፍርያት ራህዋን ሕሰምን፡ ጣዕሚን መከራን.... ሸፊትካ ከኣ ንግዜያዊ ትድሰት፡ ትነግስ፡ ብሕልፊ’ቶም ንብቕዓት ጥዕና ሳምቡእና ዘይጭበጥን ደኣ ይዅን እምበር፡ ምስ ሰውራዊ ደርፍታትን ሎሚ ድሕሪ ግዜ ኰታ ኩሉ ተግባራትን ምንቅስቓሳትን ትሓዝንን ትቓዝንን፡ ትዘናጋዕን ተዕልልን፡ ዘረጋግጹ ከም ሳክስፎን፡ ሻምቢቆ፡ ደርማስን ክንዲ እምባ ዝኸውንን ሓይሊ እንክትሰምዖ ዝፈጥረልካ ባህታን ትዝታን መለኸት፡ እምብልታ... ዝኣመሰሉ ጸላኢ ዘጋጩ ብርትዐ ኣለዎ። ርዱእ እዩ። ብድርኺት ናይዞም ህርመት ተነፋሕቲ ናይ ትንፋስ መሳርሒታት ምስ ብሓፈሻ ሙዚቃ፡ ሓደ ሰራዊት ወይ እቶም ደርፍታት ዝተሰለፈ መንእሰይ ኣዳመጹ ምሉእ ሰብነትና ናብ ከበሮ እዝኒ ህዝቢ፡ ሓኒኑ ኣንጻር ጸላኢ ንኽምክትን ቊጽሩ ክንደይ ኰን ይኸውን ኢልና ይልወጥ። ንሃርሃሪ ድምጽታቱ ሰሚዕካን ሓሞቱ ሓፍ ንኸብልን ንኽዓጥቕን፡ እንተሓሲብና፡ ማእለያ የብሉን። ብሓጺሩ፡ እናተዓዘብካን ድማ፡ እንተስ ብውሽጥኻ ንጅግንነቱ ዝገልጽ ሓይሊ እዩ። ሓይልን መልእኽትን ሙዚቃ ጽልዋኡ እንተስ ኣብ ማእከል እቲ ጓይላ ኣቲኻ መሳርያ ሙዚቃ ልዕሊ መሳርያ ኣጽዋር ቀሊል ስለ ዘይኰነ፡ ክብሪ ዘለዎ ዕዮ እዩ። ተሃንካ ተውጽእ። ስምዒታትካ መታን ዓለምና እዩ። ብተግባር ከኣ፡ ተሰሪሑሉ ሙዚቃ ንፍቕሪን ጥልመትን፡ ሓጐስን ከይኩለፍ፡ ከቋርጽ’ውን ኣይትደልዮን። እዩ። ፍርቂ ዕጥቂ (ሓይሊ) ናይ’ቲ ሓዘንን፡ ንጅግንነትን ንዓወትን፡ ንጽንዓትን ልክዕ ከም መግብን ማይን ተናፋቒ ስለ ተቓላሲ ህዝቢ ድማ ንሱ እዩ። ከም’ዚ ክብረትን፡ ንሕርቃንን ተንኰልን፡ ምስጋናን ዝዀነ። ስለዚ’ዩ ከኣ ሙዚቃ፡ ሓይሊ ክብሃል እንከሎ ግን፡ ልክዕ ከም ቡንባ ናፍቖትን፡ ንዕርቂን ሕውነትን፡ ንዕርክነትን ህይወት’ዩ እናተባህለ ዝጽዋዕ። ዝፍንጀር ሓያል ተባራዒ ባህርያት ከም ምድግጋፍን፡ ንጽምዋን ትዝታን፡ ንስስዐን ክኢላታት ሙዚቃ ከም ዝጠቕስዎ’ውን፡ ዘለዎ ምፍላጥ ይከኣል። ንጸላኢ ዕረ ለውሃትን፡ ቅንዕናን ጽልኢን፡ ... ግርም እንስሳታት እንተዀኑ፡ ብድምጺ ሙዚቃ ኣጒሲሙ፡ ንዋናታቱ ወለላ መዓር ዘስቲ፡ ገይሮም ይገልጹ። ምእንቲ’ዚ፡ ሙዚቃ ይልሃዩ እዮም በሉኹም። ዋላ ካብ ርሑቕ ጥዑም መስተ ብርዚ እውን እዩ። ሰፊሕን ረቂቕን ከምኡ’ውን፡ ዓሚቝ ድምጺ መሳርሒታት ሙዚቃ ምስ ሰምዑ፡ ሓይሊ ሙዚቃ። ሰባት ብእኡ ኣቢሎም መልእኽትን ሓይልን ዘለዎ መትኒ ደቂክቋደሱ ከበሮ እዝኖም ኵር ኣቢሎም እናተሰራሰሩ፡ ባህግታቶም፡ ትልምታቶምን ሰብ እዩ።", "char_count": 6003, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02403", "text": "እተን ብጸጋም ተሰሊፈን ዝነበራ ኣሃዱታት 12ን ከኣ ናይ ሰለስተ መዓልታት ቀለብን ህ.ሰ. ብዕለት 19/2/82 ናብ እንድነ ኣብ ዓንቀጻት 19 ክፋል ናይዚ ጥይትን ብምሓዝ፡ ነቲ ከቢድ ብረታቶም ከኣ ወጽኣ። ካብ ብር/44 ሓንቲ ሓይሊ ሳላ ኣርእስቲ’ዚ፡ ድሕሪ ተበግሶ ታሕሳስ ኣብ መጽዓኛታት ጽዒኖም፡ ምንቅስቓሳቶም ዝተደረበቶም’ውን ንእንድነ ምሉእ መዓልቲ 1979 ብዛዕባ ኣብ ዝተፈላለየ ኣብ ትሕቲ ትዕዝብቲ ህዝባዊ ሰራዊት ሒዘንኣ ወዓላ። እንተኾነ ግን፡ ጸላኢ መድረኻት ዝነበሩ ናይ መከላኸሊ እናተጋለጸ መንገዶም ቀጸሉ። በዚ ኣገባብ’ዚ ተወዲቡን ሓይሉ ጠራኒፉን ስለ ዝተዋግአን፡ መስመራት ግንባር ናቕፋን ኣብኡ ናቕፋ ተጓዒዞም ብዕለት 16/2/82 ናብ ዕርድታት ከባቢ ሰዓት 17፡00 ካብቲ ቦታ ለቒቐን ካብ ዓሪደን ዝነበራ ኣሃዱታት ህዝባዊ ህ.ሰራዊት ክጽግዑ ኣምሰዩ። ሕዳቕ ንምብራቕ ኣብ ዘሎ ጎቦ ሒዘን ሰራዊትን ዓቕሚ ሰበን ዕጥቀን፡ ሓዲረን። ወራር ቀይሕ ኮኾብ ንምፍሻል ጸላኢ፡ ናብ ዕለት 17 ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ዝገብራኦ ምስ ዝነበራ ምቅርራባት፣ ናይ ስለያ ኣሃዱታት ሰዲዱ ኣተሓሕዛ ክፍለጦር-3 ሒዙዎ ዝነበረ ቀለብ ካብ ከምኡ’ውን ድሕረ-ባይታን ኣሰላልፋን ህ.ሰራዊትን ንዝነበሮ ቦታትን ከጽንዕ ሰለስተ መዓልቲ ንላዕሊ ዘየቐኒ ብምንባሩ፡ ፈቲኑ። ንንግሆኡ ኸኣ ኣብ ልዕሊ’ቲ ነቲ ዘጋጠሞ ሕጽረት መጐዓዝያ ኣብ ግምት ኣሃዱታት ጸላኢ ኣብቲ ግንባርን ዓቕሚ ዝተንቀሳቐሰ ሓይሊ ጸላኢ ተዅሲ ተኸፊቱ ብምእታው፡ ዕጥቅን ሰንቅን ብሄሊኮፕተር ሰቡን፣ ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ንራብዓይን ተጸፊዑ’ውን ንድሕሪት ተመልሰ። ኣብቲ ከም ዝቕረበሉ ተገይሩ። በቲ ቀጻልን ሓምሻይን ኣከታቲሉ ወራር ዘካየደ ምስቶም ሰለስተ መስረትቲ ክ/ጦራት እዚ ምንቅስቓስ ንወራር ኣብ ክንፊ ሳልሳይ እዋን’ቲ ኣብዚ ዝጥቀስ ዘሎ ቦታ ዝነበራን ዘየዕርፍን ዘካየዶ ውግእ፡ ብ19/2/82 ንእንድነ ግብረሃይል 508 ዓቕሙ ተጸንቂቑ ናደው 36,500 ዓቕሚ ሰራዊት ጸላኢ ኣብ ግግንንባባርር ምስ ሰለስተ ብርጌዳት ናይ ክ/ጦር-3 ዝዋግኣ ተቖጻጸረ። ይዅን’ምበር፡ ‘ሓይሊ ተጋደልቲ ብጸረ-መጥቃዕቲ ህዝባዊ ሰራዊት ግንባር ናቕፋ ተሰሊፉ ነይሩ። ኣብ ናይ ሻድሻይ ወራር መደብ ጸላኢ፡ ዝነበራን ኣሃዱታት ህ.ሰራዊት ሓንቲ ሓይሊ እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ’ ዝብል ገምጋማትን ተደፊኡ ናብ ክሳድ ዓሽሮም ተመሊሱ ኣብቲ ግንባር ተሰሊፉ ዝነበረ ናይ ሰለስተ እቲ ቀንድን ኣገዳሲ ዝውቃዕ ሸቶን ምትሓዝ ናይ ብርጌድ 51፡ ሓንቲ ሓይሊ ናይ ብርጌድ ስክፍታን ስለ ዝነበሮ፡ ምእንቲ ኣብቲ ቦታ ከም ዝዓረደን ኣንፈቱ ክሳብ ዝስሕት ብርጌዳት ዓቕሚ ሰብ ወገን ምስ ቦጦሎኒ ናቕፋ እዩ። ነዚ ተልእኾ’ዚ ግብራዊ ንምግባር 7ን ሓንቲ ጋንታ ናይ ከቢድ ብረትን ምሉእ ሓይሉ ተኸርዲኑ ከይድምሰስ፡ ከም ዝተገብረን ርኢና። መቐጸልታኡ ሜካ 76 ካብ 4,596 ዝሓልፍ ኣይነበረን። ወሳኒ ተራ ሒዘን ዝንቀሳቐሳ ዝነበራ ኣሃዱታት ነይረን። ብ20 ለካቲት 82 ናብ መንጎ መንድዓትን እእንንሆሆ፤፤ ናይ ገለ ኣሃዱታት ወያነ ተወሳኺ ዓቕሚ ከኣ፡ ክ/ጦራት እዚ ናደው (ክ/ጦራት-3፡ 17ን ጸላኢ በቲ ቀዳማይ ተጸፊዑ ዝተመልሰሉ ሕሹፍን ተንቀሳቒሱ ሓደረ። ሓይልታት ምስ ምቅርራብ ሻድሻይ ወራር ተራራ ሰብ’ኳ ተሰሊፉ እንተነበረ፡ ግን ብዝኾነ 22ን) ነበራ። በቲ መደብ መሰረት ከኣ፡ እቲ ምንቅስቓስ ኣይተገትአን። ከም ሓድሽ ህ.ሰራዊት ከኣ፡ ነቲ ምዕባለታት ኣብ ግምት ክ/ጦር 22 ኣርባዕተ ብርጌዳት ሒዙ ናብዚ ይዅን መንገዲ ዓቕሚ ሰብ ተጋዳላይ ብኮሎኔል ተሻገር ይማም ዝምራሕ ዝነበረ ሓይሉ ወዲቡ ንኻልኣይ ግዜ ፈቲኑ፣ ብምእታው፡ ንሩባ ሕዳቕን ጎልጎል ኣግራዕን ግንባር ምስ ተጸንበረ፡ ኣተሓሕዛን ኣወዳድባን ንብዝሒ ሰራዊት ጸላኢ ኣብቲ ግንባር ክዳረጎ ክፍለጦር-3 ብግሬደራት መንገዲ እናጸረገ፡ ህ.ሰ ግን ንሓንቲ ሓይሊ (51.33) ደሪቡ ዝኣስር ኣገዳሲ ታባታት ሓዛ። ጸላኢ’ውን ሓይሊ ጸላኢ ምቅይያር ኣምጺኡ። እቲ ዝኽእል ኣይነበረን። ከበድቲ ኣጽዋር ናብ ኣግራዕ ንምውራድን ስለ ዝመከቶ፡ ጸላኢ ዝኾነ ለውጢ ክገብር ናብዚ ቦታታት’ዚ መጥቃዕቲ ብምኽፋት ብጸላኢ ተታሒዙ ዝነበረ ቀዋሚ መከላኸሊ ዕለት ምጅማር ሻድሻይ ወራር እናተቓረበ ናይ ማይ ቦታታት እናሓዘ ንጽርግያ ናቕፋ ኣይከኣለን። ግን፡ ከባቢ ሰዓት 10፡30 ምሉእ መዓልቲ ክሃጅም ወዓለ። ሓይልታት ኣብ ዝመጽኣሉ፡ ህዝባዊ ሰራዊት’ውን ናይ ደጀን ምዕጻውን ተልእኾ ወሰደ። እዚ ማለት ዕርድታት፡ ምሉእ ብምሉእ ብተራራ ክ/ጦር ምክትታል ንቕሓቱን ንጸላኢ ኣብ ዘሕምም ከኣ፡ እቲ ብዝተፈላለየ መኣዝናት ዝጥቃዕ 22 ክትካእ ከሎ፡ ኣብኡ ዓሪደን ዝጸንሓ ኩለን ጎድኑ ናይ ምህራም ምንቅስቓሳቱን ደው ዝነበረ ህዝባዊ ሰራዊት፡ ብሰራዊት ጸላኢ ኣሃዱታት ጸላኢ ድማ ንድሕሪት ገጸን ከም ኣየበለን። ከምቲ ብዛዕባ “ኣልፋ ፕሮጀክት” ተደፊኡ ንድሕሪት ኣብ ዝስሕበሉ ግዜ፡ ዝወጽኣ ገይሩ። ዝገለጽናዮ ውግኣት፡ ኣብ ድሮ ዕለታት ንብረቱ ንኸየህድም መንገዲ ንምዕጻው ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ብንኡስ ግብረ ሃይል ምጅማር ወፍሪ ቀይሕ ኮኾብ’ውን ኣድላዪ ነይሩ ሓሳብ ጸላኢ። ህዝባዊ ሰራዊት ኣብ 508 “ሀ” ዝፍለጥ ዝነበረ ኣሃዱ፡ ኣጋር ክ/ጦር ዘበለ ስጉምትታት ይወስድ ነይሩ እዩ። ወራር ግንባር ናቕፋ ኣትኪሉ እንተመኪቱ ኸኣ፡ -3 (3ኛ ክ/ጦር) ክስመ እንከሎ፡ እቲ ካልኣይ ክጅመር ክልተ መዓልታት ኣብ ዝተረፈሉ ጸላኢ ብድሕሪት ተዓጺፉ መንገዲ ተኸቲሉ ክፋሉ (508 “ለ”) ዝበሃል ዝነበረ ድማ ዕለት ንኣብነት፡ ኣብ ቆጋይ (መስመር ጽርግያ ብምምጻእ ንምምራኹ ወይ ንምድምሳሱ ኣጋር ክ/ጦር 17 ተባሂሎም ከም ዝጽውዑ ከረን ኣፍዓበት) ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ጸላኢ ዕላማ ነይሩዎ። ተገይሩ። እዞም ክልተ ክፍለጦራትን ኣሰንባሪ መጥቃዕቲ ፈጸመ። ብ13 ተልእኾ ናይቲ ብኮሎኔል መኮነን ዘውዴን ሳልሳዮም ተራራ ክ/ጦ 22ን ሓቢሮም ከኣ ለካቲት 1982 ኣብ ናይ ቆጋይ መዓስከር ኮሎኔል ሰብስቤ ንጋቱን ዝምራሕ ክ/ጦር ንእዚ ናደው መስረቱ። ዓቕሚ ሰብ ናይዞም ጸላኢ ብዝኸፈቶ መጥቃዕቲ፡ ኣብኡ 17 ከኣ፡ ብጎላጕል ናሮ ብምስላፍ፡ ብትክሰ ኣሃዱታት ጸላኢ ምስ ኣሃዱታት ከቢድ ዝነበረ ጸላኢ ብምሉኡ ተደምሲሱ። ኣብቲ ኣቢሉ ናቕፋ ክሕዝ። ብኮሎኔል እሸቱ ብረቶምን ክፍልታቶምን ብኣጠቓላሊ ክሳብ ስርሒት’ቲ ዝተሳተፋ ኣሃዱታት ህ.ሰራዊት፡ ገብረማርያም ዝምራሕ ተራራ ክ/ጦር 22 17,650 ይበጽሕ ነይሩ። ኣሰላልፋን ዓቕምን ተጻረርቲ ሓይልታት 6ይ ወራር ቦጦሎኒ 58.1፡ ቦጦሎኒ 75፡ ሓደ ሓይሊ እውን ካብ ኣንፈት ደቡብ ንዕርድታት ኣጋር ክፍለጦር-3 ክሳብ 4,000 ዓቕሚ ካብ ብር.77፡ ክልተ ጋንታ ናይ ሓይሊ ህዝባዊ ሰራዊት ምስባርን ንህዝባዊ ሰራዊት ብቦታ ናይ ሓንቲ መስርዕ ወገን ሰሊኹ ስለ ህ.ሰራዊት ግን ኣይተደፍአን፣ ብኣንጻሩ ነይሩዎ። ኣጋር ክ/ጦር 17 ድማ 3,000 76.31 ምስ ሓደ ጋንታ ካብ ሓይሊ 76.12 ምኹብኳብን ዕላማ ከም ዝነበሮ’ዩ ዝፍለጥ። ዝኣተወ፡ ሓይልታት ህ.ሰ. ናብ የማነ ጸጋም ምሸት (ከባቢ ሰዓት 16፡00) ጸረ-መጥቃዕቲ ይበጽሕ ነይሩ። ተራራ ክ/ጦር 22 ኸኣ ነይረን። ነዚ ዝተጠቕሰ ዕላማታት ክዉን ንምግባር ኣብ ክልተ ተመቕላ። ነቲ ብጸላኢ ዝተታሕዘ ብምግባር ገለ ገለ ቦታታት ክቆጻጸራ ከኣላ። 9,000 ብዝሒ ነይሩዎ። ተራራ ክ/ጦር 22 መዓስከር ቆጋይ፡ ዕርድታቱ ብካናለታት ከኣ፡ ጸላኢ ነቲ ተጋደልቲ ሒዞሞዎን ቦታታት ንምምላስ ክሳብ መሬት ዝመሲ ናይ ሽዑ ምሸት፡ ቦጦሎኒ 75 ካብ ክፍልታት ንኣርባዕተ ብርጌዳት ይሓቁፍ ስለ ዝነበረ ዝተሃደመን ብጸረ-ሰብ ነተጕቲ ዝተሓጽረን’ዩ ኣደልዲሎም ተቐሪቦምሉን ዝነበሩ ድፋዓት ጸረ-መጥቃዕቲ ፈተነታት’ኳ እንተተገበረ፡ ግን ንዝመጽአት ሓንቲ ሓይሊ ብምድራብ ዓቕሚ ሰቡ ካብተን ካልኦት ክ/ጦራት ነይሩ። ኣብቲ ከባቢ፡ ኣካል ክ/ጦር 22 ሻለቃ ገዲፉ ንጸጋም (ንወገን ናሮ) ከግፍሕ ጀሚሩ። ዝኾነ ኣሳልጦ ኣይተረኽበን። ሽዑ፡ ህ.ሰ. ንመጠቃዕቲ ምድላው ክትገብር ሓዲራ። ዝተዓጻጸፈ ዓቕሚ ሰብ ነይሩ። ኣሃዱታት 514 እዩ ነይሩ። 600 ዝኸውን ዓቕሚ ሰብ ብዘይካ’ዚ ንክፍለጦር-3 እውን ንወገን ዓገት ዝነበሮ ቦታ ካብ እንድነ ክሳብ መንድዓት ብዕለት 21/3/82 ወጋሕታ’ውን ጸረከቢድ ብረት 950፣ ክፍልታት 650 ዓቕሚ ነይሩዎ። በቲ ናይ ህዝባዊ ሰራዊት ስርሒት ኣንቀሳቒሱዎ። ይዝርጋሕ ነበረ። መጥቃዕቲ ወሰደት። ጸላኢ ነቲ ሒዙዎ ነይሩወን። ግን፡ ግዜ ከይወሰደ በብቝሩብ ከባቢ 130 ወተሃደራት ሞይቶም፣ ከባቢ ክ/ጦር-3፡ ኣብ ማዕሚደ ተኣኻኺቡ ድሕሪ ኣሃዱታት ክድረባኦ ተራእየን። እቲ ብሰለስተ 170 ቆሲሎም፣ 8 ከኣ ተማሪኾም። 90 ምጽናሕ፡ ብዕለት 13/2/82 ብልዕሊ 150 ብዕለት 18/2/82 ጸላኢ መጥቃዕቱ ዝነበረ ቦታታት (ንእንድነን ደብረጥሉልን ክ/ጦራት ዝተጀመረ ወፍሪ ድማ፡ ተራራ ክ/ ዝተፈላለዩ ኣጽዋርን ካልእ ብዙሕ ንብረትን ዝኾና ተሽከርከርትን መዳፍዕን ካብ ኣፍዓበት ቀጺሉ፣ ኣብ ሰዓት 15፡00 ኣቢሉ’ውን ነቲ ሩባ መባላዕን) ገዲፉ ንየማን ወገን (ናብ ጦር 18፡ ክ/ጦር-2 (2ኛ ክ/ጦር)፡ ተራራ ክ/ ተሰሊቡ። ክልተ መካይንን መኽዘን ስንቅን ናብ ሳልሳይ ግንባር ዝቐንዐ ጕዕዞ ጀሚሩ። ሓይልታት ህ.ሰ. ሒዘንኦ ዝነበራ ቦታታት ጎቦ ጥልፎ) ገጹ ሃዲሙ። ከም ውጽኢቱ ጦር 21፡ ክ/ጦር 24 ስለ ዝተወሰኹዎ፡ ኣብ ዕጥቅን ሓሪሩ። ንሓገዝ ካብ ሓልሓል ኣብ ንቕሎ ምስኡ ዝተበገሳ ብርጌዳት፡ ደፊኡ ክቆጻጸሮ ከኣለ። ነዚ ክገብር ካብ ሓይልታት ተጋደልቲ ንጎቦ ጥልፎ ፍርቁ ሓጺር ግዜ ወፍሪ ቀይሕ ኮኾብ ተግባራዊ ዝተበገሰ ሓይሊ ጸላኢ’ውን ምስ ሰራዊት ብርጌድ 10፡ 12ን 92ን ክኾና ከለዋ፡ ኣብ ዝሓገዞ ረቛሒታት ሓደ፡ እተን ሓይልታትና ሒዘንኦ ሓደራ። ንምግባር ኣብቲ ግንባር ሸውዓተ ክ/ጦራት ወገን ኣብ ከቢድ ግጥም ኣትዩ። ንዕኡ’ውን ሓለዋ ቀልሃመት ዝነበረ ብርጌድ-9 ከኣ ሒዘንኦ ዝነበራ ዝርግሐ ቦታ፡ ልዕሊ ዓቕመን ኣብዚ፡ ብተደጋጋሚ “ናቕፋ ሎሚ ጸላኢ ተሰሊፎም። 39 ምዉታት፣ 46 ቍሱላት፣ 26 ብረት ድሒሩ ኣርከቦም። ንውሓት ነይሩዎ። መሳርዕ ሓድሕደን ክትተሓዝ ኣለዋ!” እናተባህለ ብጽዑቕ ብምርሕሓቕ ሒዘንኦ ስለ ዝጸንሓ ንኽዕጾ ሓገዝ ነፈርቲ ዝካየድ ዝነበረ ውግእ፡ ክ/ ከሲሩ። ዕላማ መጥቃዕቲ ቆጓይ፡ ህዝባዊ እተን ነዚ ክ/ጦር’ዚ ዘጐዓዕዛ ዝነበራ ናይዞም ድሒሮም ዝተወሰኹ ኣሃዱታት ኣጸጋሚ ነይሩ። ብወገን ከባቢ ደብረ-ጥሉል ጦር 17 ብብርጌድ 92 እናተደገፈ ብዝገበሮ ሰራዊት ንምሽብሻብ ሻድሻይ ወራር ዝነበሮ ተሽከርከርቲ፡ ኣብ ሑጻ ይሽከላ ስለ ዝነበራ፡ ጸላኢ ነፍሲ-ወከፍ ክ/ጦር ብቕደም ተኸተል (ከባቢ እታ ንደብዓት ትወስድ መንገዲ) ኣብ ተደጋጋሚ ፈተነታት ንናቕፋ ኣብ ምሓዝ ድሉውነት ንምንጽብራቕን ኣብ ሰራዊት ንጕዕዞ ናይ ሰራዊት ዓቢ ዕንቅፋት ኣጋጠሞ። ዝነበራ ዓቕሚ ሰብ፤ 6,700፡ 3,800፡ 5,350፡ መንጎ ሓንቲ ጋንታን እተን ካልኦት ክልተ ስለ ዘይተዓወተ፡ ክ/ጦር -3 (3ኛ ክ/ጦር) ናይ ጸላኢ ራዕዲ ንምፍጣርን’ዩ ነይሩ። ብፍላይ ኤነትረታት ዝዓይነተን መካይን 30 ድምር 18,850። ጠቕላ ድምር ጋንታታት ናይ 51.33 ምዉት መሬት ስለ መንገዲ ምዕጻው መደቡ ብምስራዝ፡ ኣብ ጸገም ፈጢረናሉ ነይረን። ኣብ መንገዲ ዝነበረ፡ ጸላኢ ብኡኡ ኣትዩ ነታ ሓንቲ ጋንታ ምትሓዝ ናቕፋ ከተኩርን መጥቃዕቱ ምስ ታኼላ ሒዙወን ንዝተረፋ መካይን ሓለዋ ደፊኡ ነተን ክልተ ጋንታታት ብድሕሪት ክ/ጦር 17 ከወሃህድን መምርሒ ተቐበለ። እናገደፈ መንገዱ ክቕጽል’ኳ እንተፈተነ፡ ከጥቅዐን ተራእዩ። ሽዑ እየን ሓይልታት ነዚ መሰረት ብምግባር ንነጥቢ ብራኸ 1821 በቲ ተዋሂቡዎ ዝነበረ ናይ ወፍሪ መደብ ህዝባዊ ሰራዊት ኣብ ክልተ ዝተመቕላ። ጥቕሲ ካርታ 4452 ሒዙ ብርቱዕ ውግእ ክኸደሉን ክሰልጦን ኣይከኣለን። ምስኡ ሓይሊ 51.21ን ሓንቲ ጋንታ ናይ ከካይድ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብናይ ህ.ሰራዊት ዝነበሩ ክፍሊ መሃንድስ’ውን፡ ነቲ መሰናኽል 51.33 ንጸጋም ወገን፣ እተን ካልኦት ክልተ በርቃዊ ጸረ-መጥቃዕቲ ካብቲ ሒዙዎ ዝነበረ ንምእላይ ሚናታት ተጠቒሞም ነይሮም፣ ጋንታታት ናይ ሓይሊ 51.33፡ ከምኡ’ውን ብራኸ ተጸሪጉ ከም ዝወርድ ተገይሩ። ግን ክኾነሎም ከም ዘይክእል ኣረጋገጹ’ሞ ሓይሊ ካብ ብርጌድ 77፡ ክልተ ጋንታ ናይ መደባቶም ተቐያየረ። ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ብርጌድ 76 ድማ ናብ ወገን የማን ፋሕ ስለ ናቕፋ (ሕጂ) ብርጌድ 92 ንምሉእ’ቲ መምርያታትን (ኢ.ፒ.ኣር.ፒ) ዝበላ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ወገናት ርክብ ቃፍላይን ሒዙ ክምለስ፣ ብርጌዳት 9፡ 10ን ይ ቕ ጽ ል ኣቋሪጹ።", "char_count": 6839, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02405", "text": "c ontinued from page 6 Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: Technical Skills • Leadership skill in multi-disciplinary environment. • Having fulfilled his/her National Service obligation and • Analytical skills provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Proficient in reading, writing and • Present clearance paper from current/last employer. communicating in English • Testimonial documents to be attached (CV, work experience • Able to read maps and plans credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential • Report Writing skills candidates for an interview. • Decision making skills • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Plan, organize and execution skills • Deadline for application: 7 days from the day of publication • Understand drill and blasting in the Newspaper. capabilities and deliverables • Address: Please mail your applications to: • Problem solving skill (drilling and • Asmara Mining Share Company, blasting performance) • P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea • Applicants shall be required to send a copy to: • Breakdown Monthly/Weekly plans to • Mineral Resources Management deliver daily targets. • P.O. Box – 272 • Valid Drivers License • Asmara • Note to Eritrean applicants: • Deliver quality performance (drilling, • Please send a copy of your application to blasting & fragmentation) • Aliens Employment Permit Affairs, Behavioral Skills • Strong Supervisory skills. Get things • P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea done attitude. • Safety leadership by example ምልክታ • Interpersonal skills • Ability to work under pressure ትካልና ንግዳዊ ኮርፖረሽ ቀይሕ ባሕሪ (09) ናይ ኮምፕዩተራት፡ ፕሪንተራትን ኮፕየራትን ኣገልግሎት ጽገና ክህቡ ንዝኽእሉ ትካላት ጨረታ ይዕድም። • Ability to work toward strict deadlines ቅጥዕታት ጨረታ፦ • Commitment to deliver on agreed 1. ተጫረትቲ ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቕድ ዋኒንን ናይ 2024 ግብሪ ዝኸፈሉሉ መረጋገጺ ክሊራንስን ክቕርቡ ይግደዱ። targets 2. ተጫረትቲ፡ መኽበሪ ጨረታ ዝምለስ ዕስራ ሽሕ ናቕፋ (20,000.00) ብCPO የትሕዙ። • Results oriented 3. ሰነድ ጨረታ ዘይምለስ ሓምሳ ናቕፋ (50.00) ብምኽፋል ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ካብ • Ability to multitask ቤት ጽሕፈትና ክትወስዱ ትኽእሉ። 4. ጨረታ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣትሒዙ ን10 ናይ ስራሕ መዓልታት • Demonstrated team building and ክፉት ኮይኑ፡ ኣብ መበል ዓሰርተ ሓደ ናይ ስራሕ መዓልቲ ተጫረትቲ ወይ ወኪላቶም mentoring skills ኣብ ዝተረኽብሉ ልክዕ ሰዓት 10፡00 ቅ.ቀ ኣብ ቤት ጽሕፈትና ይኽፈት። ደንጉዩ ዝመጸ ተጫራታይ ከምዘይንቕበል ከኣ ኣትሪርና ነተሓሳስብ። General Information and other requirements: ትካልና ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ብኸፊል ወይ ብምሉእ ናይ ምስራዝ መሰሉ Place of Work: AMSC Sites ዝተሓለወ እዩ። Type of contract: Definite Period (2 years) ንግዳዊ ኮርፖረሽን ቀይሕ ባሕሪ (09) NOTICE Notice is hereby given to the public that the shareholders of ‘Rocky Clearing and Forwarding Private Limited Company have resolved the following: 1. The share of Mr Yemane Ghebremariam Mehari has been transferred by sale to Miss Bietelihem Biniyam Weldegabir. 2. The new shares of the members of the Company shall be follows: Members shares par value value of Share 1. Mr Andom Hagos Neguse 250 1000 250,000.00 2. Miss Bietelihem Biniyam Weldegabir 250 1000 250,000.00 Rocky Clearing and Forwarding Private Limited Company", "char_count": 3167, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02406", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ኣብ ከተማ ኣስመራ ን/ዞባ ኣርባዕተ-ኣስመራ ናይ ቀደም ዞባ 9 ምም/ር 10 ብስም ተስፋኣለም ዑቕባጽዮን ክፍለ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00040412 ማእከል ጎደና ለማልሞ ቁጽሪ ገዛ 26 ዝርከብ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪ ብቁጽሪ ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማይተመናይ ጎደና 149-10 ቁ.ገዛ 0 ዝርክብ ናይ ንብረት 5973/12 ብስም ኣቶ ኣማኑኤል ቶምቦሳ መኮነን ዝተመዝገበ ገዛ ስለ መሸጢ ምቁር ሕብስቲ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ኤደን ገብረኣብ ግደይ፡ ኣድራሻ ዞባ ሂወት ሓጎስ ሽፋረ፡ ኣደይ ኣብርሀት ዝሸጥኩዎ’ሞ ስም ዋንነቱ ናብ ስም ዓዳጊ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ማኣከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና 111-11 ቁ.ገዛ ካብ ዕለት 25/02/2006 ክሳብ በየነ በርሀ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ዕለት 24/02/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸለይ ስለ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ ዝበለት፣ ዝቃወምእንትሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስትራልን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ፡ ጉዳየይ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ አፍልጥ። ብፍ/ሰብ/መሰል ወረ/ነፍ/ዓሊ ዩሱፍ ኣቶ ኣማኑኤል ቶምቦሳ መኮነን ተስፋኣለም ዑቕባጽዮን ክፍለ ዓሊ፡ 1. ነጃት መሓመድ 2. ሓሰን ዓሊ ሕጋዊ ወኪል ዮሴፍ ሓጎስ መሓሪ ዮሱፍ 3. መሓመድ ዓሊ ዮሱፍ 4. ከማል ዓሊ ዮሱፍ 5. ዓቢር ዓሊ ዮሱፍ፣ ብስም ነ/ሄር ተኽለ ተድላ ገብረመድህን፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ተኽላይ ገብረዮውሃንስ፡ ምምሕዳር ከባቢ ሓዝሓዝ ፕሎት 44 ፓርሰል E ጐደና 115-9 ቁ.ገዛ 15 ሰርቪስ ኣብ ዞባ ማእከል ኣስመራ ን/ዞባ ኣኽርያ ከባቢ ገዛ ዑበል፡ ጎደና ክሊዓውታ ዚፕ ወኪል ዓቢር ዓሊ ዮሱፍ፡ ናይ ፈጽሚ ስፍሓት መሬት 107.10 ት/ሜ ቁ.ምዝገባ ንብረት60685 ቁ/መዝገብ 100145 ኮድ 1A134 ፓርሰል M ፕሎት 30 ቁጽሪ ገዛ 30 መለለዪ ንብረት ምም/ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ኣድራሻኻ ASC00099862 ASD 00019028 ናብ ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ASD0186 ዝርከብ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር መለዪ ቁጽሪ ንብረት ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ 1BRASM019399/1 ብስም ሑሴን ዑስማን +1 ዝተመዝገበ ገዛ፡ ብምቅሊት ስም ወኪል ን30/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ ዋንነት ናብ ስምና ከነሰጋግሮ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታርዮን ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ወ/ሮ ኣኽበረት ገብረሄል ክንፉ ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ከሰስቲ ነፍ/ ገብረሂወት ገብረማርያም ወኪል ፍጹም ተስፋይ ሓጐስ እሴት፡ 1.1 ኣቶ ተኽለ ገብረሂወት ኣቶ ሑሴን ዑስማን +1 ገብረማርያም 2. ነፍ/ኣብርሃም መብራህቱ ተተካእቲ ደቁ 2.1 ኣድያም ኣብርሃም ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ምም/ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ካባቢ ዚፕ/ኮድ መብራህቱ 2.2 ሙሴ ኣብርሃም 1A194፡ ጎደና 194-3 ቁ ገዛ 12፡ ፕሎት “5” ቁ ፓርሰል/ዞን ASP00022306” ብስም ዛይድ ገዛኢ ወልደስላሴ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00029013 ዝኾነ፡ መብራህቱ 2.3 ነፍ/ ዳዊት ኣብርሃም ፓርሰል 6Z ብሚ/መሬትን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለለዪ ቁ/ንብረት 1፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ማትኣ ቁ.ገዛ 39 ዝርከብ ናይ እንዳ ክዳውንትን መብራህቱ 2.3.1 ዩኒኤል ኣብርሃም 005846 ዕለት 29/05/2013 ኣብ ልዕሊ ስፍሓት መሬት 151.76 ት/ሜ ዝተደኮነ፡ ኮስሞቲክስን መዐረይ ሰዓትን ትካለይ፡ ንኣቶ ዳንኤል ኣብርሃም ንጉሰ፡ ኣድራሻ ዞባ መብራህቱ 3. ነፍ/ ግርማይ መብራህቱ ብዝሒ ክፍሊታት ቀንዲ 04፡ ሓገዝቲ 04 ዘለዎ፡ ብስም ነፍ/ሄር ኣድሓኖም ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ሕዳቅ ቁ.ገዛ 41 ካብ ዕለት 01/02/2026 ክሳብ ዕለት 3.1 ዛፉ ግርማይ መብራህቱ 3.2 ትርሓስ ሃብቱ ዓንዱ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ገዛ ብውርሲ ንረኽቦ ስለዘለና፡ ናብ ስምና 01/02/2031 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ግርማይ መብራህቱ 3.3 ናዝሬት ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ ግርማይ መብራህቱ 3.4 ፊሊሞን ግርማይ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዛዝዞ መሰረት ካብ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል መብራህቱ 3.5 ዮዲት ግርማይ መብራህቱ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። 4. ነፍ/ሪት ለተሃይማኖት ተስፋገርግሽ 4.1 ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን፡ ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ጴጥሮስ በየነ ተስፋዝጊ፣ ብመንገዲ ከሳሲት ዛይድ ገዛኢ ወልደስላሴ ወረ/ነፍ/ ኣድሓኖም ሃብቱ ዓንዶም ወረ/ነፍ ቀሺ ርእሶም ገብረማርያም ኣቶ ሕጋዊ ወኪል መብራህቱ ኣስመላሽ ወኪል ወ/ሮ ውህበት ኣድሓኖም ማሪቆስ ገብረማርያም ብመገዲ ወኪል እስቲፋኖስ ማሪቆስ፡ ናይ ምቅሊት ውርሲ ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ገጀረት ፕሎት 71 ፓርሰል 1Z ጎደና ኣቡነ ሰላማ ቁ.ገዛ 65 ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/26 ኣብ ስፍሓት 340 ት/ሜ ዋንነቱ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 106161 ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረቡ። መወከሲ ቁ.105120 ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ምዝገባ ንብረት 43162/66219 እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ብስም ነፍ/ንግስቲ ኣስፍሃ ገብረየሱስ ዝተመዝገበ ቪላ-ገዛ፡ ብመሰረት ውሳነ 1ይ ዘየለኹምሉ ክረአ ምኻኑ ንሕብር። ደረጃ ቤ/ፍ/ኣስመራ ቁ.መዝ MK2025C11CVF0928 ዕለት 17/12/2025 ከሳሲ ሚኪኤል የማነ ሓየሎም፡ ብኑዛዘ ናብ ነፍ/ገብረመስቀል ኣስፍሃ ገብረየሱስ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ ተኸሳሲት ንሂምያ ዘርኣይ ተኽለጊዮርጊስ፡ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰንዳት ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ኣብ ምዃንና እሕብር። ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ቅረቢ። መብራት ኣርኣያ እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ነቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ዞባ 3 ምም/2 ጎደና ክሪስቶፈር ዳጋማ ቁ.ገዛ 19 ቁ.ሎታ 109 ቁ.ፓረላ ‘ሲ’ ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 114823 መወከሲ ቁጽሪ ከረን 138522 ብስም ኣቶ ተስፋይ ኣለማዮ ኪዳነ ዝተመዝገበ ገዛና፡ ንደቅና ኣቶ ኣማኒኤል ተስፋይን ኣቶ ዳኒኤል ተስፋይን ብውህብቶ ስለ ዝሃብናዮ፡ ነዚ ገዛ ናብ ስም ተቐበልቲ ወ/ሮ ተበርህ ጸጋይ ሓጎስ፡ ብዓል ውህብቶ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ቤተይ ገብረእግዚኣብሄር ተወልደ ክንፋት ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ይግባይ ተባሂሉሉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ እንተኾይኑ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ካዳስተርን ይተሓለወይ፡ 2 ደቅና ከኣ ወረስቲ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ምዃንና ንሕብር። ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/2026 ኣብ ኣቶ ተስፋይ ኣለማዮ ኪዳነ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣብ ዞ/ዓንሰባ ከተማ ከረን ከባቢ 01 ዚፕ ኮድ 6K-1374 ዞን 1 ፕሎት 53 ፓርሰል ባረንቱ POP 53 ስፍሓት መሬት 116.10 ት/ሜ መኽዘን ክሽነ ዓይኒ ምድሪ 2 ትካል ዘለዎ፡ ብዕድጊ ካብ እስማዒል ኣቡበከር መሓመድ ዝዓደግክዎ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ወ/ሮ ነብያት ተወልደ ክፍላይ፡ ኣደይ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸትሉ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሃንሱ ካሕሳይ ስእሉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ከኣ ውሳነ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ካዳስትራል ዞባ ዓንሰባ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ኦርጅናል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/04/26 ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እድሪስ ሑሴ መሐመድ", "char_count": 5170, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02407", "text": "ንዝዀነ እንተታት ይሓዝኡዎ። ጥዑምዝጊ ተስፋይ ከም’ዚ ዝበሉ ተመሃሮ፡ ብመጠን’ቲ ኣየንደልሓቐ። ምናልባት ዓቢ ትካል፡ - ከምኡ እየ ዝኣምን። ወልዳይ ግን፡ እንትርፎ ኣብ ትምኒት፡ ኣብ ኣእምሮኦም ዝሓዞ ፍልጠት “ኣይፋል መቸም ሂወት፡ በቲ ሓደ ወገን ማኪና ወይ ማካይን፡ ኩምራ ሃብቲ ግን ንኽሓልም ኢሉ ዝድቅስ ሰብ ክዉንነት የለን። ምናልባት ተስፋ - ተስፋ የብለይን!” እዩ ክኸውን ክዀነልና ሃረር እንብሎ፡ በቲ ካልእ ክህልዎ ዝትስፎ እንተ ዀይኑ ኰይኑ እዩ ዝረኣየኒ ዘሎ። ሰብ ተስፋ ክገብር እንተ ዀይኑ፡ ካብ ንፉዓት ዝግባእ መልሶም። ተስፋ ኣብ ባዶ፡ ወገን ከኣ ዘይንደልዮ ክስተታት እንድዒ። እቲ ተስፋኡ ትምኒት ንኸሕድር ገለ ኣመታት (Indicat- ክቐድሕ ዕድል ንኽረክብ ጥራይ ክልተ ባዶ ብምዃኑ። ባዶ ተስፋ ኣለዋ። ካብ’ቲ ክሳብ ግርምቢጥነት ድዩ ዋላስ ምስ ክዉንነት ዝተኣሳሰር tors) ክርኢ ወይ ክህልዎ ዘለዎ እዩ። በቲ ካልእ መዳይ፡ ነብሰ-ጾር ዝተደመሮ ባዶ ውጽኢት! ዝኸይድ ዝተፈላለየ ገጻታ ከነምልጥ ግን ክፈልዮ ኣይከኣልኩን። በቃ ይመስለኒ። ኣብ ከውታ ለይቲ ኣደ፡ ካም ምሒር ድልየት ዝተበገሰ እዚ ንኣብነት ደኣ’ምበር፡ ወድ-ሰብ ዘይንኽእል ብምዃንና ድማ፡ ምስ ንዓኡ፡ እታ እትቕጽል ዓመት ወትሩ ድምቕቲ ጸሓይ ክትህሉ ዝተተስፈወ ጓል ክትወልድ እንተ ተተስፈወት፡ ኣብ ሂወቱ ብትጽቢትን ተስፋታትን ኩሉ እናገጠምና ክንነብር ንግደድ። ብርህቲ’ያ። ሰብ ርእየን ሰሚዐን ኣይፈልጥን። ድሮ ኣብ ማህጸና ፍረ ስለ ዝጸረት ተኸቢቡ ከም ዝነብር ኣብ ነነብስና ሂወት ተስፋ’ያ - በቲ ሓደ ወገን ምሒር ተስፋ፡ ኣብ ዘይብልካ ነገራት ከኣ ብድርኺት ደኣ’ምበር፡ ፍርቂ ዕድል ኣለዋ። ማለት’ሲ ካብ ንፈልጦ ኢና። እዚ ድልየትና ዘበገሶ ድማ ቅብጸት። ሂወት ሓጎስ’ያ፣ ከም ዘለካ ገይሩ ዘርኢ መነጽር ብትምኒት ጥራይ ዱብ ክብሉ ባዶ ኣይኰነትን ነቒላ። ወይ ከም ተስፋታት፡ ገሊኡ ክኸውን ዝኽእል በቲ ካልእ ሸነኽ ጓሂ፡ ሂወት ምዃኑ ኩላትና እንርደኦ እዩ። ተራእዮም ኣይፈልጡን። ብዘይካቶም ድልየታ ይዀነላ፡ ወይ ከኣ ወዲ ክኸውን ከሎ፡ ገሊኡ ግን ፈጺሙ ራህዋ’ያ፡ በቲ ካልእ ሰሃሮ፡ ሞት’ያ ኣይንሕዞን ደኣ’ምበር ናትና’ዩ። ካብ ንቡር ኩነታት ወጻኢ ብዕድል ትገላገል። ክኸውን ዘይክእል እዩ። ከም’ቲ - ትንፋስ’ያ፣ ጻዕሪ’ያ - ምቾት’ያ. ተስፋ እነንብረሉ ሃብቲ ድዩ ዝና ዘጋጥሙ። ናይ ወልዳይ ነገር እንተ ወሲድና “ነዳይ ናይ ልቡ ይሓልም!” ዝበሃል፡ . .። ብሓደ ገጻ እንክትነብራ ካልእ ኣብ ቅድመና ንርእዮ። ማለት’ሲ ንኣብነት ህዝቢ ኤርትራ፡ ናጽነቱ ግን፡ ኣብ ምንታይ ተመርኲሱ እንደልዮ ነገር ደረት የብሉን። ገጻ ይቕልቀል፡ ሰናይ እናበልካያ ከም ዘሎ ኰይኑ ይረኣየና። ኣበየናይ ንኽረክብ ብተስፋ ዝሓለፎ ዓመታት ብዛዕባ መጻኢኡ ከም ዝንበ ፍሉጥ ካብ’ዚ ኩሉ ሕልምታትና ግን፡ ግናይ ይኽሰት. . . ኣብኣ ኩሉ ርሕቀት ወይ እውን መዓስ ንበጽሖ ውሑድ ኣይነበረን። ተስፋ ዝሰዅዓሉ ኣይኰነን። ንዓኡ መጻኢኡ ደሚቑ እቲ እንዀኖን እንረኽቦን ምስ ነገር ክልተ ጥርዝታት ኣለዎ። እውን ኣብ ተስፋ ዝምርኮስ እዩ። ኩነት ግን ነይሩ’ዩ። እንተ ወሓደ ይረኣዮ ኣሎ። እቲ ድሙቕ ህይወት ድልየታትና ብምንጽጻር ኣመና ንሓድሕዱ ዘይነጻጸል ጥርዝታት። ንተስፋ ብተስፋ ክንጽበዮ ከለና ኸኣ፡ ስለ ናጽነት ንኽብጀዉ ዘፋነዎም ኣበይ ወይ ድሕሪ ክንደይ ዓመታት ውሑድ እዩ። እዞም ክንጭብጦም ግና ብዘይካ’ቲ ብጽቡቕን ሕማቕን ንዘየለ ነገር ብዘየለ ነገር ምጽባይ ደቁ ኣብ ቃልሲ እዮም ነይሮም። ከም ዝበጽሖ ፍሉጥ ኣይኰነን። እንኽእል ነገራት፡ ገና ቅድሚ ዕድል ዝኽሰት ዕንወትን ቅድወትን፡ ማለት’ዩ። ደቁ ዓንቲሮም ንገዛኢ ሰራዊት ይበጽሖ ድዩ ኣይበጽሖን ምምጽኦም ኣመት ዝህቡና እዮም። ኩሉ ክስተታት፡ እንተስ እናተረደኣና ንተስፎ - ተስፋ ሕማቕ ኣይኰነን። ምስ ተዳረጉዎ ተስፋኡ ወሲኹ። ክእምት ዝኽእል ትሑዝ ነገር’ውን ነቲ ኣመት ምስ ረኸብና ኢና ድማ ወይ ከይተረደኣና ባዕልና እንሰርሖ ልዕሊ ኩሉ ድማ ካብ ተስፋ ዝዓግት በብግዜኡ ቦታታት እናተቖጻጸሩ ኣይረኣናሉን። ማለት’ሲ ወልዳይ፡ እዩ። ኢድ ዘየንበርናሉ ዓይነት እንትስፎን ናብኣቶም ንኽንበጽሕ ሓይሊ ስለ ዘየለስ ከም ድላይና ደሃዮም ምስ ተቓልሐ እውን ዝያዳ ከም’ቲ ናይ ቀደም ኣነባብራኡ ሂወትና የለን። ዘድሊ ኣካይዳ እንኽተልን። እዚ ካብ ኰነ፡ እቲ ባዕልና እንሰርሖ፡ ድሕሪ ዝተወሰነ ግዜ መነባብሮና ባዕልና ክንሃንጾ ወይ ከነፍርሶ ዝጽበ ንኸነመሓይሽ፡ እቲ ናብኡ ዝወስድ ህላወ’ዩ። ራህዋ ክንሃንጽ ንኽእል መንገዲ ሎሚ ጽቡቕ ገይርና ኢና። ጸገም ከነፍርስ እውን ክንፈልጦን ክንክተሎን የድሊ። ከምኡ። ንከባቢና ብምክንኻን ጽባሕ ፍሉጣትን ሰብ ዝናን ቅዱው ክንገብሮ ንኽእል ኢና፣ ኣብ ንኽንከውን፡ ናብ ከምኡ ከብጽሓና ከባቢና ዝርከብ ግናይ ነገር ምእላይ ዝኽእል ገለ ክእለት ወይ ተውህቦ እውን ንኽእሎ። ኩሉ ነገር ባዕሉን ክረኣየና ኣለዎ’ሞ፡ ብኡ ኣቢልና ብሃንደበትን ህሩግ ዝብል ኣይኰነን። ክንበጽሖ ተስፋ ከነሕድር። ገለ ዝድርኾ ኩነት ወይ ሓይሊ ከም ዋላ ሓደ ኣመት ከይሓዝናን ዘሎ ክንግንዘብ ይግባእ። ተስፋ ምስ ንነብስና ዋጋ ንኽንውሰኸላ ወስ ግብሪ እንተ ሃልዩ! ከይበልናን ናብ ዝና እንተኣቋመትና፡ ብዙሕ እዋን፡ ሰባት ምሒር ተስፋና ኣብ ዘየለ ነገር ወዲቑ ክትስፈዉ እርኢ እየ። ሂወት ይባኽን። ተስፋ ንኸንቱ ክባኽን ከምኡ ስለ ዝዀነት። ብዓቢኡ ከሎ ድማ ኣይረድ’ዩ። ብሕልፊ እውን “ሰብ ብተስፋ እዩ ዝነብር” እቶም ብምሒር ሃረርታ ዳርጋ ከም ክበሃል ከሎ፡ ሚእቲ ካብ ሚእቲ ከም ዝጨበጥናዮ ኰይኑ ዝስመዓና ሰባት፡ ቅቡል ንወስዶ ይመስለኒ። “መዓስ? ተስፋና ምስ መኸነ፡ ዝጨበጥናዮ ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታት. . .?” ነገር ከም ዝተመንዛዕና ኰይኑ ስለ ዝብሉ ሕቶታት፡ ብዙሕ ኣድህቦ ዝስመዓና፡ ንሓዋሩ ተስፋ ኣልቦ ኣይንገብረሎምን። እቲ “ንኣእምሮኻ ክንከውን ዓቢ ተኽእሎ ኣሎ። ተስፋ ብእወታዊ ኣተሓሳስባ ምልኣዮ!” ሚዛናዊነት ይፈልጥ እዩ። ዝብል ጥቕሲ፡ ጽቡቕ ነገር’ዩ። ናይ ወልዳይ፡ ክሳብ ሕጂ በተን ዘለዋኦ ኣሉታ ምስትያት ንኣሉታ ጥራይ ስለ ትሕዝቶ እምበር፡ ተስፋ እናተቐለበ ዘርኢ፡ ብእወታ እንተ ተተከአ፡ ሰብ ከም ዘይነበረ ፍሉጥ እዩ። መጻኢኡ ክንረኽቦ ዘጸግመና ኣይኰነን። ቀንዲ ብተስፋ ዘቕቢቡ። ኣብ ኣፍ ኣስመራ ይቕጽል ኣሎ። ካብኡ ወጻኢ ነንነብሱ ምሓሾ። እዚ ጥቕሲ ወይ ኣብ’ቲ ድሮ ኣብ ኢዱ ዘሎ ነገር ግን፡ ኣብ ምንታይ ተመርኲስና ምስ በጽሑ ናብ ርግጸኛነት ዝኸደ ፍንሕንሕ ክብል ኣይተራእየን። ብሂል ግን፡ ኣብ ተስፋ ምስ በጽሐ ተመርኲሱ፡ ከም’ቲ ዝዀኖ እናዀነ ኢና እንትስፎ እዩ። ንዓመታ ዝና ተስፋ ኣሕዲሩ። ኣብ መወዳእታኡ ነጋዳይ’ኳ ብዙሕ መኽሰብ ክረክብ ኣድማሳውነቱ ክረኣየኒ ኣይከኣለን። ይቕጽል ኣሎ። ንሱ ኸኣ ብዘይዝዀነ ብዝና ክንከውን እንተ ዀይኑ ከኣ ናጽነቱ ረኺቡ ናይ ዓመታት ዝትስፎ፡ ኣቐዲሙ ወፍሪ ምስ ኣብ’ዛ ዓለም ተስፋ ጥራይ ተሓንጊጡ ኣመት ወይ ዳርጋ ትሑዝ ዝዀነ ተስፋና፡ ኣብ ህሉው እዋን እንታይ ተስፋኡ ርጉጽ ኰይኑ። ገበረ’ዩ። ከየውፈረ መኽሰብ እንተ ፍሱህ ሂወት ከሕልፍ ዝኸኣለ ስለ ነገር፡ ናብ እትቕጽል ዓመት ጥራይ ኣመት ከም ዘለና ምርግጋጽ የድሊ። ገለ ካብ ተስፋታትና ይብዝሑ ጸብጸበ ግን፡ ከም ናይ ወልዳይ ዘየለ። ከቋምት፡ ዘዝመጽአት ዓመት ወልዳት (ተስፋ ድራሩ)፡ ስለምንታይ ይውሓዱ ክንረኽቦም፡ ገሊኣቶም (ተስፋ ስንቁ) ይረኣዮ’ዩ ዘሎ እምበር፡ ወልዳይ (ብዓል ተስፋ)፡ ወትሩ ብመርገም ጥራይ ይነብራ ኣሎ። ናብ ርግጸኛነት ዝኸደ ተስፋ ከም ከኣ ተስፋ ጥራይ ኰይኖም ክተርፉ ኣብ ኢዱስ ክህሉ ኣይክእልን። ምስ ተተስፈወ እዩ። ንሰባት ዘቕንእ ጸጽቡቑ ኣብ ቅድመኡ ጥራይ’ዩ ዘሕደረ ንሱ ጥራይ እዩ ዝፈልጦ። ንቡር እዩ። ምኽንያቱ ተስፋ፡ ገና ገለ ለባማት ሰባት ዳርጋ ብዝግባእ ተስፋ ኣለዎ። ብዙሕ ግዜ “ኣታ ዘሎ፣ ስለ’ዚ ነቲ ዘለዎ ኩነት ምስ ህልውቲ ዓመት እናተባእሰ፡ ምስ ኣብ ኢድ ዘይበጽሐ ድልየት ስለ ንዘረጋገጹዎ ውጽኢት’ኳ ከም ተስፋ ወዲ መጻእየይ ብሩህ ኰይኑ እዩ ንኸጸብቕ ዕድል የብሉን። እትቕጽል ዓመት ሕግብግብ ክብል ዝዀነ። እቶም ብዘይዝዀነ ኣመት ዝሓስቡዎ። ንኣብነት ገለ ካብ’ቶም ዝረኣየኒ ዘሎ። ማራ ተሓጒሰ ኣለኹ! ተስፋ እንሓንሳብ የህልል’ዩ። ዕድመ ዓመታት ኣሕሊፉ ኣሎ። ወትሩ ኣብ እንጽበዮም፡ ወይ ተስፋ እነሕድረሎም ኣመና ንፉዓትን ርእሰ- እምነት እዛ ትመጽእ ዓመት ኩሉ ሽግራተይ ምቝጻር ክሳብ እትርስዖ ክገብር’ውን እትቕጽል ዓመት ኩሉ ድልየቱ ነገራት ግን፡ ኩላቶም ተስፋ ጥራይ ዘለዎምን ተመሃሮ “ሎሚ ዓመት ቅንጥጥ ኢሉ ምስ ከደ እንታይ ከም ይኽእል። እቲ እንደልዮ ዓይነት ምሉእ ከም ዝዀነሉ ብርእሰ-እምነት ኰይኖም ከም ዝተርፉ ካብ ፈለማ ብልጫ ክትወስድ ዲኻ?” ተባሂሎም ዝገብር ክትርኢ ኢኻ! ይብል ነይሩ ናብራ ኣብ ቅድመና ከም ዘሎ ክዛረብ ከሎ፡ ገለ ዘተኣማምኖ ነገር ርጉጽ እዩ። ኣብ ውሽጥና ጥራይ እንክሕተቱ፡ “ተስፋ ኣለኒ!” ክትብል ኢኻ. . .” ተስፋ ብተስፋ ጥራይ እናሓሰብና፡ ህሉው ትሕዝቶና ዝሓዘ እዩ ዝመስል። እንተረኣኻ ኸኣ እምበር፡ ኣብ ክዉንነት ዘየለ ነገር፡ ኢሎም ይምልሱ። ነቲ ዳርጋ እዩ። መጻኢኡ ኳዕ ኢሉ እናተራእዮ፡ ከም መጻንሒ ጥራይ ንርእዮ። ዋላ ወይከ! ኣብ መወዳእታ ግን፡ እታ ብተስፋ ተጸዊዑ ክመጽእ ዝኸኣለሉ ከም ትሑዝ ዝወስዱዎ ብልጫ እነሆ ዓመታት ሓሊፉ። ክሳብ ሕጂ ሓንቲ ለውጢ ከይገበርና ንተስፋ ተስፋ ዘንበረላ ዓመት ምስ ኣተወት፡ እዋን ስለ ዘየለ። ኣብ ተስፋ የቐምጡዎ። ምናልባት ኸኣ ምትስፋው ኣየቋረጸን። ንጽበ። ከም’ቲ ገለ ሰባት ኣብ ወጻኢ ብቕጽበት ንዓኣ ናብ ናይ ሽግር ተመሃራይ፡ ብግቡእ እናተማህረን 90 ሚእታዊ ብልጫ ከም ዝወስዱ ኣብ ነብሲ ወከፍ ህልውቲ ዓመት ዘሎ ሓዎም ታክሲ ክሳብ ዝሰደሎም ዓመት ቀዪሩ፡ ናብታ እትቕጽል እናጽነዐን ልዑል ነጥቢ ከምጽእ እንተ ይኣምኑ ይዀኑ። ንገለ እንተታት ከመይ ዝበለ ሽግር ከም ዝገጥሞ ንኹሉ ክገብሩዎ ወይ ክዀኑዎ የሻሩ። “እዛ ተካል ዓመት እንቋዕ ተተስፈወ፡ ኣብ ዕድል ዘይኰነ፡ ኣብ ድማ ዓሰርተ ሚእታዊ ይገድፉ። ገለ ዝፈልጦ የብለይን። ብዓይኒ ዝረኣ ዝኽእሉ ወንዚፎም ኣብ ትጽቢት ሓለፈት እምበር፡ ኣብ ዝመጽእ ገዛእ-ርእሱ ስለ ዝተኣማመን ክኸውን ካብ ሕማቓት ተመሃሮ ተመሳሳሊ ወይ ዝፍለጥ ሽግር ኣይረኣኹሉን ዝርይዑ ማለት እዩ። ዓመት ክትርእየኒ ኢኻ. . .” ይኽእል። ኣብ ግዜ ትምህርቲ ዋላ ሕቶ ምስ ዝቐርበሎም ከኣ “ተስፋ ንምባል’የ። ከም ዝዀነ ምጡን “ኣይንተስፎ” ኣይኰነን’ቲ ዘረባ። “ንኽድቅስ ኢሉ ዝሓልም እምበር፡ ሓንቲ ነገር ዘይሓዘ፡ ፈተና ምስ ኣለኒ” ይብሉ። . . .0.1 ትሕዝቶ ዘለዎ ሰብ ዝዓቕሙ ኣለዎ። ተስፋ ጽቡቕ እዩ። ምስ ክዉንነት ንኽሓልም ኢሉ ዝድቅስ ሰብ የለን” ኣኸለ ነጥቢ ክሰቅል ዝትስፎ ሰብ ሚእታዊ ተስፋ የንብሩ። እቲ ኣይጠመየ ኣይዓረቐ፡ ኣይሃብተመ ኣዛሚድና ክንጽበ ኸኣ ልቦና።", "char_count": 5953, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02408", "text": "ኣይፋል እቲ ሳልሳይን ኣገዳስን ረቛሒ “ኣይፋል” ንብል፧ ክንደይ ግዜኸ ኣብ ኣይፋል ምባል፡ ኣብ ውሳነና “ሕራይ” ወይ “እወ” ንብል፧ ኣይፋል ክንብል ንምንታይ ይኸብደና? ምጽናዕ እዩ። ሓንሳእ “ኣይፋል፡” ክንደይ ካብቲ ኣይፋል ክበሃል ምስ ከበደና ከኣ “ሕራይ” ምባል ዝግብኦ፡ ብሰንኪ ስክፍታ፡ እወ ኣይፋል ምባል ኣገዳሲ ጥበብ ዕቱብነት ስለ ዘጕድል ተመራጺ ወይ ሕራይ ንብል፧ ኣይፋል ምባል ይኹን እምበር ክትብሎ ከቢድ ኣይኮነን። ቅድሚ ኣይፋል ምባልና ክንድ’ቲ ኣብ ህይወትና ዝህበና እዩ። ሓደ ካብቲ ዘኽብዶ ከኣ እኹል መረዳእታን ሓንሳብን ሓርነት፡ ኣዝዩ ከቢድ ተጽዕኖ “ኣይፋል” ናይ ምባል ጥበብ ስለ ከነዋህልል የድሊ፣ ሓንሳእ ምስ ኣሎዎ። ካብ ግዜ ቝልዕነት ዘይጸንሕና እዩ። እቲ ጥበብ፡ ካብ ወሰንና ግን ኣብ ውሳነና ክንጸንዕ ጀሚሩ “ሕራይ” ክንብል ኢና ቅኑዕ መረዳእታን ኵነተ ኣእምሮን ይግባእ። እንኹስኮስ። “ኣይፋል” ምባል ብዛዕባ ኣይፋል ምባል ምህላው ከም ክብረት ሰብ ምጕዳል ኣይፋል እንብለሉ ምኽንያት እዩ ዝፍልም። ኩሉ ውሳነ ወይ ወይ ዘይምስካፍ’ዩ ዝትርጐም። ኣገዳሲ ምስ ዝኸውን፡ ኣይፋል ንጥፈት እወታዊ ከም ዘይኮነ እንተ ብፍላይ ኣብ ስድራቤትን ፍቕራዊ ምባልና እናሓደረ ከሕጕሰናን ተረዲኡና፡ ንገለ ኣሉታዊ ጽልዋ ዝምድናን ጠንቂ ግርጭት’ዩ ዝምድናና ከደልድለልናን’ዩ። ስለዚ ዘሎዎ ነገር “ኣይፋል” ክንብሎ ዝኸውን። “ኣይፋል” እንተ ኢልና ናይ ቀረባ ግዜ ደስታ ዘይኮነ ናይ ከም ዝግባእ ርዱእ እዩ። ናይ ኩሉ ክፍጠር ዝኽእል ሕማቕ ስምዒትን ርሑቕ ግዜ ድልዱል ዝምድናን ሰብ መረዳእታ ሓደ ክኸውን ስለ ግርጭትን ንምውጋድ እምበኣር ጥዕና ኣእምሮን ሓሲብና ኣይፋል ዘይክእል፡ ንሕና ኣይፋል እናበልና ንዘይንኣምነሉ ጉዳይ ክንቅበል ክበሃል ዝግባኦ ጕዳያት ኣብ ግዜኡ ከይንጽላእ ክንብል ከይፈተና ኣይፋል፡ ካብ ንወለድኻ እቲ ካልእ ሰብ ግን ዝተፈልየ ውሳነ ንርአ። ኣይፋል፡ ኣብ ፈለማ ግዜ “ኣይፋል” ደኣ ንበል። ኣይፋል ሕራይ ክንብል ግድን እዩ። ኣብ ንውላድካ ክትብሎ እዩ ዝኸበደ። ክጽበ ይኽእል። ስለዚ ውሳነና ክንብል እንተ ዘይተቢዕና፡ ኣብ ምባል ምስ ናይ ካልእ ባህሪ ወይ ሕብረተሰብና፡ ንውሱን ክፋሉ፡ ንደቅና “ኣይፋል” እንተ ኢልናዮም ከነትግብር ርእሰ ምትእማምን መንጐ እቲ ጕዕዞ ክንብል ዝያዳ ነብሰ ክብሪ ዘይኮነ ምስ ናትና ባህርን ኣይፋል ንኸትብል ዝቕይድ ቅድመ ንኹሉ ግዜ ዝጸልኡና ኮይኑ ከድልየና እዩ። ንኣብነት፡ ውላድና ይኸብድ። ነቲ ኣይፋል እንብሎ ነብሰ ክብርን እዩ ዝተሓሓዝ። ዶባት ኵነት ኣሎዎ፣ “ወላዲ እንድዩ፡” እዩ ዝስምዕና። “ኣይፋል” ምስ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ድኳን እንኸደሉ ሰብ’ውን ክቕበሎ ይሽገር። እዚ ስለ ስምዒታት ዘሎዎ ሰብ “ኣይፋል” “ኣይ ዓቢ እንድዩ፡” “ንመምህርካ በልናዮም ዘርእይዎ ባህሪ፡ ከብድኻ ግዜ ክሕንሽሽ ምስ ዝደሊ ዝርድኣና ከኣ ኣብ ግዜኡ ኣይፋል ክብል ኣይከብዶን እዩ። ኣይፋል ሕራይ ጥራይ እዩ ዝበሃል’”… ዝበልዕ ስለ ዝኾነ ከኣ ነቲ መስርሕ “ኣይፋል” ክንብሎ ይግባእ። እዚ ብዘይምባልና እና ተጣዓስና ንኻልእ ዝበሃል ቃል ጥራይ እንተባህለ ዝበልዎ ሕራይ ኢልና ኣዝዩ በዳሂ ይገብሮ። ቈልዑ፡ ናይ ሓሻሽነት ባህሪ ንኸየማዕብል ክንቅጽል ንመርጽ። ኮይኑ እዩ ዝስምዓና። ኣይፋል ክንቅበል ይምህር። እዚ ከምዚ ባህሪ ወለዶም ናይ ምጽናዕን ክንወስዶ ዘሎና ውሳነ እዩ። ዝያዳ ንኻልኦት ንነብስና ክንብላ፡ ኣይፋል ክንብል ትብዓት ዝህብን ዝበለ መምርሒታት ኣብ ወለድና፡ ምድህላልን ልዑል ተውህቦ ስለ ገለ ወለዲ ቈልዑ ደቆም ኣብ ክንመሃር ይግባእ። ምኽንያቱ ዝኸልእን ረቛሒ እንታይ እዩ፧ ከምቲ መምህራናን ካልእ ብዕድመን ዘሎዎም ኣብ “ኣይፋል” ክበሃል ዱኳን ከይበኽዩ ኢሎም ኣብ ገዛ ዝበዝሐ ኣሉታዊ ውሳነታት ባዕልና ኣቐዲምና ዝገለጽናዮ፡ ኣተዓባብያና ተመኵሮን ዓበይቲ ዝኾኑ ክፋል ዝግብኦ ኵነታት ብጥበቦም ይገድፍዎም እዮም፣ እንተኾነ እቲ ንነብስና ኣገዲድና እነወስና እዩ። ኣይፋል ክንብል ትብዓትን ርእሰ ሕብረተሰብና ከነኽብር ሓጊዙና ክዋጽእዎ ይኽእሉ እዮም። እቲ ዝሓሸ ኣገባብ ደቅና ነብሰ ምልኪ ስራሕና ከይዛዘምና፡ ምስ ዓርከ ተኣማማንነትን ከነዕቢ ኣገዳሲ እዩ። ዘረባ ወለዶም ከየዕብሩ ክብሉ መግለጺ ፍቕሪ ኢልና ዝሓሰብናዮ፡ ከዕብዩ ምሕጋዝ እምበር ምሕባእ መሓዛ ክነዘናጋዕ ምስ እንሕተት ጽልዋ ኣሎዎ። ንኹሉ ነገር ኣብ ግዱድ ውሳነ ዝተጸመዱ፡ ንዝደለይዎ ነገር ሕራይ ናይ ምባል ኣይኮነን። ኣብቲ ድኳን ዝጸንሕ ኣይፋል ክንብል ክኸብደና ይኽእል ሕራይ ምባል ከም ምእዙዝነት ብውሳነኦም ዘይተሓጎሱ ግን ተርእዮ ከኣ ናብ ዘይተደልየ ባህሪ ሰብ ኣብ ክንዲ ዘረባ ነቲ ቈልዓ እዩ። እቲ ውሳነ ግን ዝያዳ ዝኸብድ፡ ዝርጎም ምዃኑ እንተ ተነጊርና ኣይሰኣኑን። በቲ ሓደ ወገን፡ ከምርሖም ይኽእል። ኣብ ፈለማ ወለዱ ክሰምዕ ዝሕግዙ፡ እቲ ንሕና ክንዘጋዕ ክቱር ድልየት ምስ “ኣይፋል” ምባል ዘይምእዙዝነት ወለድና ንዓና ንምዕባይ ዝሓልፍዎ “ኣይፋል” ስለ ዘየልመድናዮም ቈልዓ ከይበኪ ዝደልዮ ክግዝኣሉ ዝህልወና እዩ። እቶም ንኻልእ ኮይኑ ክስምዓናን ከነወግዶን ንቡር ብድሆ ስለ ዝርድኣና፡ በቲ ካልእ ኣብ መንጐ እቲ ጕዕዞ ኣይፋል ይደፋፍኡ’ዮም። ወለዲ ግን ነዚ ኣይፋል ምባል ዝኽእሉ፡ እቶም እዩ። እቲ ምኽንያት ብዘየግድስ፡ ወገን ከኣ፡ ባህሊ፡ ወለድና ከነኽብር ምባል ክቕበልዎ ኣዝዩ ይኸብዶም ብድሆ ብርእሰ ተኣማማንነት ንነብሶም ኣይፋል ክብሉ ትብዓት “ኣይፋል” ዝብል ርጉም “ሕራይ” ስለ ዝኹስኩሰና ንወለድና ኣይፋል ወይ ኣይቅበልዎን። ንኹሉ ሕራይ ክሓልፍዎ ይግባእ። ድሕሪ ክልተ ዘሎዎም ሰባት እቶም። ዝብል ከኣ ከም ለዋህ ሰብ ኣብ ካብ ክንብል ዘይንኣምነሉ ውሳነ ምባል፡ መግለጺ ፍቕሪ ድዩ፧ ወይ ስለሰተ ፈተነ፡ ውላድና ነቲ ዝቝጸረሉ ከባቢ እንተ ዓቢና፡ ክንውስ ንመርጽ። እንብሎ ክቕበሎ እዩ። ኣይፋል ንምባል ውጽኢት ኣሎዎ። ከምቲ ንሕና እወታውን ኣተሓሳስባን’ውን ዝሕግዝ ሜላታት ኣይፋል ክንቅበልከ ንምንታይ ዝኸብደና፧ ዘይንኣምነሉን ዘይንቕበሎን ነገራት ኣይፋል ኣብ ምቕባል ሓጋዚ እዩ። ዘሎና፡ ካልእ ሰብ’ውን ብተመሳሳሊ ኣይፋል ምስ ተባሃልና ምስ፤ ባህርና፡ ዘይቅበሎን ዘይኣምነሉን ነገራት ምስቲ ኣይፋል ዝበለና ሰብ ዘሎና ገለ ናይ ‘ኣይፋል’ ውሳነታት ኣይፋል ልክዕ ከም እምኒ እዩ፣ ዘይምቕባል ከም ሓይሊ ዝሕሰብሉ ከም ዘሎ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። ዝምድና፡ ማሕበረ ቍጠባና… ካብ ናብ ግርጭት ከምርሕ ይኽእል’ዩ፣ እንተ ወደቐካ ወዩ፡ እንተ ግዜ ኣሎ። እዚ መምስ’ቲ ኵነታት ኩሉ ሰብ ዘይተቐበለኒ ኢልካ ምትእስሳር፡ ምስቲ ጕዳይ ቀጥታዊ ገለ ከኣ ንኣዚና እነፍቅሮምን ወደቕካዮ ወዮ! ኣይፋል ክትብልን ቅኑዕ ወይ ጌጋ ክኸውን ይኽእል። ምሕሳብን ብኣይፋል ካልእ ሰብ ምትእስሳር ዘለዎ ምኽንያት እነኽብሮምን ሰባት ክንብሎ ስለ ኣይፋል ክትቅበሎን ዝተፈላለየ ገለ ናይ “ኣይፋል” ውሳነታት፡ ምቑጣዕን መግለጺ ሓይሊ ዘይኮነ ክነልዕል ይግባእ። ኣብ ቦታ ስራሕ እንግደድ፡ ንዘጋጥም ሕማቕ ኵነት ይኹን እምበር ክልተኡ ደስ ካብ ትሑት መረዳእታን ዋህዲ መግለጺ ድኽመትን ዕሽነትን እዩ። ሓሳብና ኣይፋል እንተ ተባሂሉ፡ ኣብ ስምዒት ከነጓድል ንደሊ ኢና። ዘይብል ስምዒት ዘመንጩ ኵነት ሓበሬታን ዝተወሰነ ክኸውን ብኣንጻሩ፡ ኣይፋል ምቕባል ዝለዓለ ሓሳብና ዘሎ ጕድለ ብቐዳምነት ነዚ ዝሕግዝ ሜላታት እምበኣር፤ እዩ። ኣይፋል ክንብል እንከለና ይኽእል እዩ። ንኣብነት ኣብ ቦታ ስክፍታ፡ ምውልዋል፡ ሻቕሎት… ስራሕ ዝቕረበናዮ ሓሳብ ክነጸግ መለክዒ ነብሰ ምልኪ፡ ንቕሓት፡ ክንድህስስ ይግባእ። “ኣነ ድኣ • ኣይፋል ምባል፡ ግዜ፡ ዓቕልን ይስምዓና። ኣይፋል እንተ ተባሂና ይክእል እዩ። ኣብቲ ዘቕረብናዮ ልቦና፡ ክብርን ሓልዮትን እዩ። መን ኣሎኒ፡ ሎሚ ድኣ ሰብ ሒዝካ ምልምማድን ከም ዘድልዮ ከኣ ሕርቃን፡ ነብሰ ምትሓት፡ ሕነ ሓሳብ ልዑል ምትእምማን ምስ “ኣይፋል” እንተ ተባሂልና እዩ እምበር” “ስለ ዝጸልኣኒ እኮ ምግንዛብ፣ ስምዒትና እዩ ዝህሰ፣ ስለዚ እዩ፡” “ገለ ሰብ ብዛዕባይ ረኺቡ ናይ ምፋዳይ ስምዒት… ይስምዕና። ዝህለወና ዳግማይ ክንፍትን • ክንውስን ወይ ክንሓስብ ግዜ ኣይፋል ክንቅበል እንተ ደሊና ሕማቕ ተዛሪብዎ ኣሎ እምበር፡” ምስቲ “ኣይፋል” ዝበለና ሰብ ኣብ ኣይጽላእን እዩ። ደቅና ናብ ኮለጅ ክንወስድ ከም ዝከኣል ምግንዛብ፣ ልዑል ክእለት ምሕደራ ስምዒት “ንኣኣ ጓል ስለዝኾነ ተቐቢልዋ፡ ካልእ ኣጋጣሚ ክንራኸብ እሞ ዘሕልፍ ነጥቢ ምስ ኣምጽኡ፡ ናብ ከነማዕብል የድሊ። ኣይፋል ምስ ንኣይ ከኣ ኣብዩኒ፡”፡ ወዘተ፡ ዝብሉ • ኣይፋል ምስ በልና መረዳእታ ንሕና ከኣ “ኣይፋል” ክንብሎ፡ ዘይፈትውዎ ዓውዲ ክኣትዉ ምስ ተባሃልና ዝሓሰብናዮ ነገር ይጎናደብ መመኽነይታ ኪንዮ ዝበኣሰ ሕማቕ ወይ ምኽንያት ምግላጽ፣ ብውሽጥና እንምነ ውሑዳት ሓተትናዮም “ኣይፋል” እንተ ብምህላዉ ሕማቕ ክስምዒና ንቡር ስምዒት ካልእ ፋይዳ ስለ ዘይህብ፡ ኣይኮናን። “ኣይፋል” ምባል ዶባት ኢሎም ግን ውሳነኦም ከነኽብር • ኣይፋል ምባል ክፈጥሮ እዩ። እዚ ንቡር ሕማቕ ስምዒት ሓንጐልና ናብ እወታ ከነማእዝን ስምዒታት፡ መትከላት፡ ሓሳባት፡ ይግባእ። ዝኽእል ሕማቕ ስምዒት ከም ናብ ዘይንቡር ዓቐን ክይዓርግን ይምረጽ። ኣብ ዝበዝሐ ኣጋጣሚ፡ ባህሊን ልምድን፡ ወዘተ እዩ፣ ኣይፋል ክንቅበል ዘኽእል ብቕዓት ዝርድኣና ብኣኽብሮት ምግላጽ፣ ናብ ዘይተደለየ ኣተሓሳስባን ከምዚ ዝበለ ደጋዊ ግምታት ኣይፋል ምቕባል ከኣ ነዚ ዶባት ካብ ግዜ ቍልዑነት ክዅስኮስ • እሩም ቃላትን ኣዘራርባን ውሳነን ከየምርሓና ጥራይ ኢና ጌጋ ኮይኑ ስለ ዝጸንሕ ናይ ምቕባልን ምኽባርን እዩ። ንሰብ ኣገዳሲ እዩ። ቈልዓ ገና “ኣነነት” ምጥቃም፣ ክንሰርሕ ዘድሊ። ነዚ ክንገብር ስራሕ ዝምድና ብኣሉታ ክጸልዎ ኩሉ ግዜ ሕራይ ስለ ዝበልካዮ ስለ ዘየዕበየ “ኣይፋል’ እንተ ተባሂሉ ከኣ ስምዒትና ከነለሊ፡ ክንቈጻጸርን ይኽእል። ብዓቢኡ ከኣ ርትዓውን • ኣይፋል ክንብል እንከለና ዘይኮነ “ኣይፋል” ምስ በለና ምስ ነብሰ ክብሪ ኣየተሓሕዞን ከነመሓድርን የድሊ። እወታውን ስለ ዘይኮነ ካብ ቦታ፡ ግዜን ኵነታት እቲ ሰብን ክንቅበሎ እንተ ክልና እዩ ክብረት እዩ። ብፍላይ ብመረዳእታን ክስምዖ ዝኽእል። “ኣይፋል” ምብህሃልን እንተ ተሰንዩ፡ እወታዊ ርትዓዊ፡ ሃናጺ፡ ነቐፈታዊን ሕጽረታትናን ጌጋናን ከይንመሃርን ኣብ ግምት ምእታው። ከይንምዕብልን ክዕንግጸና ይኽእል።", "char_count": 5652, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02409", "text": "ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ደረጃ ሒዛ ኤስሮምን ሄርሞን ማልያታቶም ዓቂቦም ብቕድሚ ትማሊ ብፊፋ ኣብ ዝተዘርገሐ ደረጃ ሃገራውያን ጋንታት ኵዕሶ እግሪ፡ ናይ ደቂተባዕትዮ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ‘ሬድሲ ካመልስ’ መበል 184 ደረጃ ሒዛ። ራብዓይ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል፡ ትማሊ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ፡ ድሕሪ ነዊሕ ብኵራት ኣህጉራዊ ግጥማት፡ ኣብ ሓሙስ ኣብ ሰዓታት ቅ.ቐ ኣብ መስመር መጋቢት 2026 ኣብ ቅድመ መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ ተሳቲፋ። ኣብቲ ምስ ኢስዋቲን ኣስመራ፡ ማይ ድምነት፡ በለዛ፡ ማይ ድምነት፡ ዘካየደቶ ናይ ክልተ እግሪ ጸወታ፡ ኣብ ሞሮኮ 2ብ0፡ ኣብ ኢስዋቲኒ ድማ፡ 2ብ1 ብምዕዋታ ኣስመራ፡ መናሃርያ ደቀምሓረ፡ ኣስመራ፡ 887 ነጥቢ ብምውህላል 184 ደረጃ ክትሕዝ ክኢላ። ሕምብርቲ፡ ብሎኮ ጎዳይፍ ዝዛዘመ ናይ 156 ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ኣብ ነሓሰ 2007 መበል 121 ዝሓዘትሉ ደረጃ፡ እቲ ዝበለጸ ኪሎ.ሜተር ሸፊኑ ውዒሉ። ክኸውን እንከሎ፡ መበል 207 ዝወጸአትሉ ኸኣ እቲ ዝተሓተ ደረጃኣ’ዩ። ኣብዚ መድረኽ፡ በለዛ በጺሕካ ኣብ ምምላስ ሬድሲ ካመልስ፡ ኣብ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ንምስታፍ ናብ ናይ መጻረዪ ግጥማት ሰጊራ ኣብ ዝነበረት ቀዳመይቲ ናይ ቅጽበታዊ ሕንጻጽ፡ ብምህላዋ፡ እዚ ሒዛቶ ዘላ ደረጃ ከተመሓይሽ ትጽቢት ይግበረላ። ፊሊሞን ፍስሃየ ብውልቂ፡ ሳይሞን ሚካኤል ካብ ፊፋ፡ ን211 ሃገራት፡ ዘለወን ደረጃ ዝሰርዕ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብዚ ወርሒ ድማ፡ ን200 ገዛባንዳ ካብ ዓባይ ጉጅለ ኣምሊጦም ብምኻድ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ሃገራውያን ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ ደረጃ ኣትሒዙወን ይርከብ። ፈረንሳ ክዕወቱ ከለዉ፡ ካብ ዓባይ ጒጅለ ድማ፡ ናሆም ድማ፡ ቀዳማይ ደረጃ ሒዛ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ እያ። ኤፍሬም ካብ ኤሪተል ተዓዊቱ። ካብ ጸጋም ናብ የማን፡ ኑርኣሕመድ (ዕዉት 4ይ መድረኽ) ኤስሮም፡ ሄርሞን፡ ፊሊሞን ተቐዳደምቲ፡ ብመናሃርያ ሓሊፎም ብሎኮ ስፖርት እዚ ማእከል፡ ብኣትለቲክስ ቀጺሉ ደቀምሓረ ሒዞም ኣብ ከባቢ ዝግብ ምስ በጽሑ ኣብ መወዳእታ ዓባይ ጒጅለ ብሓባር ኣብ 9” ናይ ግዜ ፍልይ ካልኣይን ሳልሳይን ድማ፡ ዓባይ ጒጅለ ንፊሊሞንን ሳይሞንን ኣብ ዘካየደቶ ሓያል ሽኳ፡ ኑር ኣሕመድ ዓብደልውሃብ ኣለዉ። እዚ መድረኽ ንናይ ዓቐብ ነጥቢ ሕቝፎኣ ኣእተወቶም። ብውልቂ ዝወዳደሩ ካብ ደንደን ቀዲሙ ሕንጻጽ ብምርጋጽ ዘውህብ ስለ ዘይነበሮ፡ ሄርሞን ኢሳቕ ካብ ተቐዳደምቲ ሮቤል መሓርን ሜሮን ግርማይን ተዓዊቱ። ናሆም ኤፍሬም ካብ ኤሪተል፡ ሮቤል ኤሪተል ምስ ናይ ነጥቢ ማልያ ደሪቡ፡ ብ11 ኣብ ቅድሚት ንዝወዓለ ፊሊሞን ሒዞም፡ ሃብተማርያም ካብ ጋንታ ደቡብ፡ ናኦድ በረኸት ነጥቢ ማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ሒዙ ይርከብ። ብሓያል ናህሪ ንቕድሚት ብምውጻእ፡ ንከተማ ካብ ሰምበል፡ ሄርሞን ኢሳቕ፡ ህያብ ሃብቶም፡ ኣብዚ መድረኽ ፊልሞን ፍስሃየ ብሉጽ ደቀምሓረ ንበይኖም ብምጥዋይ፡ ተዳልያ ኤልዩድ ክፍሎም ሰለስተኦም ካብ ኤሪተል ፡ ተቐዳዳማይ ተሰምዩ። ንዝነበረት ናይ ነጥቢ መድረኽ ንፊልሞን ብውልቂ ዝወዳደሩ ፋኒኤል ሓይልኣብ፡ መርሃዊ ኣብ ናይ ጋንታ ቅልስ፡ ኤሪተል ብ42፡08፡ ገደፉሉ። ሮቤልን ሜሮንን ከኣ፡ ብቕደም ዘሚካኤል፡ ዳኒኤል መሓሪ ኸኣ፡ ካብ ካልኣይ 09 ግዜ መሪሕነት ዝሓዘት ጋንታ ክትከውን ተኸተል ሕንጻጽ ረጊጾም። ክሳዕ ዓስራይ ዘሎ ደረጃ ሒዞም። ኣብ ሰለስተ ከተማታት ዝካየድ ዘሎ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ማእከል፡ ኣብ ከላ፡ ሰምበል ብ18”፡ ደንደን 1’20” ድሒረን ነዛ ጒጅለ፡ ኬቨን ተኽለማርያም ካብ ኣስቤኮን ኣብዚ ኣርባዕተ መድረኽ ኣሰላሲሉ ዘሎ ዙር ከተማ መንደፈራ ብውድድራት ጒያ እግሪን ተግባራት ሜዳን ቀጺሉ። ይስዕባኣ። ናሆም መኮነን (ሲምባ) ብውልቂን፡ ኣብ ከባቢ ዞባ ማእከል፡ ሄርሞን ኢሳቕ ብ14 ነጥቢ ክመርሕ ኣብቲ ደቂ-ተባዕትዮ ናይ 10 ሽሕ ሜትሮ ዘካየድዎ ውድድር፡ ኣቤል ተኽለ ካብ ብሪጎን ሓምሻይ መድረኽ ዙር ዞባ ማእክለ፡ ሎሚ ወቐርቲ ስለ ዘርከቡዋ፡ ቊጽሪ መራሒት ጒጅለ፡ እንከሎ፡ ኑር ኣሕመድን ናኦድ በረኸትን ድማ፡ ቀዳማይ ኰይኑ ክዕወት ከሎ፡ ናትናኤል ጸጋይን ዮናስ ክብሮምን ካብ መርከብና ካልኣይን ካብ ባሕቲ መስከረም ተበጊሱ፡ ጋሕቴላይ፡ ናብ ሓሙሽተ በረኸ። እናተበራረዩ ብጎዳይፍ ዓሰርተ ሓደ ነጥቢ ብምውህላል ይስዕብዎ። 14፡ ሳልሳይን ኣትዮም። ኣብ ናይ 1500 ሜትሮ ድማ፡ ሳግም መድሃኔ ካብ ጎብየ፡ ሚኪኤል ኣቢሎም ሕምብርቲ ተጠውዮም ኣብ ምምላስ፡ 01፡22 ብምሓዝ ኤስሮም ካብ ሰምበል ብግዜ ብመንገዲ መትከል ኣቤት ከባቢ ኽዋር ጸጋይን ያፌት ክፍለን ካብ ደምሒና ቀዳሞት ሰለስተ ዕዉታት ኰይኖም። ናይ 5 ሽሕ ሜትሮ ኣብ ዓዲ ጓዕዳድ ምስ በጽሑ ዓባይ ጒጅለ ክመርሕ ከሎ፡ ኑር ኣሕመድን ንፍታሌም በጺሕካ ብምምላስ፡ ኣብ ብሎኮ ቤት ገርግሽ ውድድረን ዘካየዳ ደቂ-ኣንስትዮ ኣትለታት ከኣ፡ ሳሮን መድሃኔ ካብ ኪሎማ፡ ኮኾብ ጸሃየ ካብ ኣርከበቶም። ኤፍሬምን ካብ ደንደን ድማ፡ ብ1’44”፡ ብ2’፡ ዝዛዘም ናይ 150.5 ኪ/ሜ ክሽፍን እዩ። ብሪጎን፡ ኣምና ፋይድ ካብ ኣዳል ተዓዊተናሉ። ኣብ ውድራት ዝላ መሬት፡ ሮዳስ ጥዑምዝጊ ካብ ኦማል ቀዳመይቲ ክትዕወት ከላ፡ ጓል ማእከል፡ ውድራት ኵዕሶ መርበብ ደቂ-ኣንስትዮ ተዛዚሙ ጋንታኣ ሊድያ ፍጹም ካልኣይቲ፡ ኤደን ጸጋይ ካብ ጽንዓት ሳልሰይቲ ብምዃን ውድድረን ዛዚመን። ፈደረሽን ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል ምስ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ፡ ኣሕመድ ዓሊ ካብ ኦማል፡ ባህራን ጽገሃንስ ካብ ደምሒና፡ ዮናስ ሃገራዊ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ገብረመስቀል ካብ መረብ ተዓዊቶም። ተወሃሂዱ፡ ብምኽንያት ኣህጒራዊ መዓልቲ ውድድራት ኣትሌቲክስ፡ ብዝተፈላለየ ውድድራት ክሳዕ ሓሙሽተ ሚያዝያ ክቕጽል ምዃኑ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ከካይዶ ዝቐነየ ውድድራት ኵዕሶ ናይቲ እዚ ጐስጓስን ሓበሬታን ኣብ ዘልኣኸልና ጽሑፍ ሓቢሩ። መርበብ ብውዕዉዕ መንፈስ ተዛዚሙ። ኣብቲ ን12 ጋንታታት ሳልሳይን ካልኣይን ዲቪዝዮን ፎደን፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ህላወኡ የጠራጥር ደቂ-ኣንስትዮ ዘሳተፈ ውድድር፡ ኣብ ሳልሳይ ዲቪዝዮን ኣዱሊስ ምስ ደምበ ሰምበል፡ ኣብ ካልኣይ ዲቪዝዮን ከኣ፡ ፈስቲቫል ምስ ኣዱሊስ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ ቶማስ ቱሸል፡ ብዘካየድኦ ግጥማት ተፈጺሙ። ፊል ፎደን ኣብታ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 እትሳተፍ ኣብቲ ዕለት፡ ጋንታ ኣዱሊስ ንምስሊ ቤት ጋንታ ንኽህሉ ውሕስነት ከም ዘይብሉ ገሊጹ። ዕውትቲ ጋንታ ደምበ ሰምበል ትምህርታ ዝውክል ኣስማትን ባንዴራን ዝሓዙ ወዲ 25 ኣከፋፋሊ ማንቸስተር ሲቲ ፊል ተመሃሮን ደገፍትን ማሚቛ እያ ናብ ውድድር ፎደን፡ ቱሸል ናይ መወዳእታ 24 ተጻወትቲ ቅድሚ ተጸሚዳ። እቲ ጸወታ፡ ኣብ ቀዳመይ እብረ ሚዛናዊ ምምራጹ፡ እንግሊዝ ኣብ ዘካየደቶ ክልተ ግጥማት ኰይኑ’ኳ እንተጀመረ፡ ጸወታ ናብ ምዝዛም ኣብ እቲ እንኮ ጸወታ ዝፈለመ ተጻዋታይ’ዩ። ይዅን ዝተቓረበሉ ግን፡ ኣዱሊስ ኣብ ጸቕጢ ክትኣቱ እምበር፡ ኣብቲ እንግሊዝ ብጃፓን ዝተሰዓረትሉ ተራእያ። ብሰንኪ ዝፈጠረተን ጌጋታት ድማ፡ ናይ ሰሉስ ግጥም፡ ንቦታ ሃሪ ኬን ተኪኡ ዘይኣዕጋቢ 26ብ24 ተሳዒራ። ኣብ ካልኣይ እብረ፡ ደምበ ጸወታ ኣካዪዱ። ሰምበል ደጊማ፡ 25ብ22 ስለዝተዓወተት፡ ሻምፕዮን ቱሸል፡ ድሕሪ ጸወታ፡ ንፎደን ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ኣብ ዋንጫ ዓለም ምሳና 2026 ክትከውን ክኢላ። ንኽህሉ ዝዀነ ውሕስነት የብሉን፡” ክብል ገሊጹ። ካልኣይቲ ግጥም፡ ንናይ ካልኣይ ድቪዝዮን ቱሸል ወሲኹ፡ “ፎደን ኣብ ልምድ ወሓለ’ዩ፡ ይዅን እምበር ኣብ ሜዳ ነዚ ከንጸባርቖ ዕውትቲ ጋንታ ኣዱሊስ ጋንታታት ፈስቲቫልን ኣዱሊስን ዘራኸበት ኣይከኣለን፡” ኢሉ። ኣብዚ ናይ መዛዘሚ ዕለት፡ ሱፍና ኣማኑኤል ካብ ነይራ። ካብ ንኡስ ዞባ ሎጎ ዓንሰባ ሊባን ዝመጸአት፡ ዘለዋ ጋንታ ብምዃና ኸኣ፡ እቲ ጸወታ ካብ ፊል ፎደን፡ ሎሚ ዓመት ኣብ ማንቸስተር ሲቲ እኹል ግዜ ዘይረኸበ ክኸውን እንከሎ፡ ካብ ደምበ ሰምበል፡ ራእይ ገብረሂወት ካብ ኣዱሊስ፡ ብቆማታት ተጻወትቲ እትልለ ፈስቲቫል፡ ኣብዚ መፈለምትኡ ስፖርታዊ ህልኽ ክንጸባረቖ 15 ጸወታታት፡ ኣብ ኣርባዕተ ጥራይ’ዩ ካብ ፈለማ ተሰሊፉ። ድሕሪ 14 ታሕሳስ ከኣ፡ ክሳዕ ሕጂ ዲያና ሓጎስ ካብ ፈስቲቫል ብሉጻት ተጻወትቲ ናይ ፍጻመ ጸወታ ተወዳዳሪት ኰይና ቀሪባ። ተራእዩ። ኣዱሊስ፡ ኣብ ክልተ እብረ፡ 27ብ25፡ ሸቶ ኣየመዝገበን ዘሎ። ተሰምየን። ሽልማት ወርቂ ማዳልያ ተዓዲለን። ጋንታ ኣዱሊስ ብተመክሮ ዝበሰለት፡ ብቕዓት 26ብ24 ብምስዓር፡ ሻምፕዮን ኰይና። ቱሸል፡ ቅድሚ እቲ 17 ሰነ ምስ ክሮሽያ ዘካይድዎ ግጥም፡ 30 ግንቦት ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ዝሳተፉ ተጻወትቱ ንፊፋ ከረክብ’ዩ። ንኣማድ ዘይተወሃበት ፍጹም ቅላዕ ቅንዕቲ ድያ? ደ.ሪ.ኮንጎ፡ ሃገራዊ በዓል ኣዊጃ እቲ ብ20 መጋቢት ኣብ መንጎ ቦርማውዝን ቦርንማውዝ ምስ በጽሐ፡ ተኸላኻላይ ከተእቱ ምዃና ክትገልጽ’ያ ጸኒሓ። ግዝያዊ ማንቸስተር ዩናይትድን ዝተኻየደ ግጥም፡ ንውሳነ ቦርንማውዝ ትሩፈርት፡ ብክልተ ኢዱ ንኣማድ ኣሰልጣኒ ዩናይትድ ዝርከቦም ገዳይም ተጻወትቲ ዳኛ ኣመልኪቱ ክሳዕ ሕጂ ኣከራኻሪ ኰይኑ ክዓግቶ ተራእዩ። ዳኛ ፍጹም ቅላዕ ብዘይምእዛዙ፡ ማንቸስተር ዩናይትድ ዝነበሩን’ውን፡ ኣብ ልዕሊ ሰብ መዚ ደሞክራስያዊት ሪፓፕሊክ ኮንጎ፡ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኮንጎ፡ ድሕሪ 52 ጸኒሑ። “ኣማድ ኣብ ክሊ ልዳት ቦርንማውዝ ቦርንማውዝ ናብ ልዳት ዩናይትድ ብምኻድ ሸቶ ዩናይትድ ወጽዓ ከም ዝተፈጸመ ክወቕሱ ዓመት ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ተሳትፎኣ ብምርግጋጻ፡ ረቡዕ 1 ሚያዝያ ህዝባዊ በዓል ብዘጋጠሞ በደል፡ ፍጹም ቅላዕ ክወሃቦ ነይሩዎ፡” ኣቝጺራ። ዩናይትድ ከኣ፡ ነቲ 2ብ0 ክትመርሕ ጸኒሖም’ዮም። ክትከውን ከም ዝኣወጁ ተገሊጹ። ዝብል ክርክር ድማ፡ ኣበጊሱ ጸኒሑ። ይዅን ዝነበራ ዕድል ብምኽሳር 1ብ1 ክትከውን ይዅን እምበር፡ መመልከቲ ወሳኒ ግጥም ደ.ሪ.ኮንጎ፡ ሰሉስ ካብ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማንቸስተር ዩናይትድ ዝነበረ ኣክሰል ቱኣዘበ፡ እምበር ነዚ ወሳኒ ግጥም ኣመልኪቱ ዝወጸአ ተገዲዳ። ኣብዛ ግጥም ዩናይትድ፡ ሓንቲ ፍጹም (KMI) ኣብ ዝገበሮ ዘተ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኣማድ ኣብ ተወሳኺ ሰዓት ብዝረኸበታ ሸቶ፡ ንጀማይካ 1ብ0 ብምስዓር፡ ተሳትፎኣ ኣብ ዋንጫ ዓለም ሓበሬታ፡ ኣብ ልዕሊ ኣማድ ንዝተፈጸመ በደል፡ ቅላዕ ክትረክብ እንከላ፡ ማጓየር ድማ፡ ብቀይሕ ንዝተፈጸመ በደል ብዳኛ ዝተወሃበ ውሳነን ‘ቫር’ 2026 ከተረጋግጽ ክኢላ። ፍጹም ቅላዕ ዘይምውሃቡ፡ እቲ ውሳነ ‘ቅኑዕ’ ወጺኡዋ’ዩ። እዛ ግጥም ከኣ፡ 2ብ2 ተዛዚማ። ምትእትታው ዘይምግባሩን ኣመልኪቶም ኣብ ደ.ሪ.ኮንጎ፡ ዛየር ተባሂላ እናተጸወዐት እንከላ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 1974 ተሳቲፋ ነይራ። ሕጂ ነይሩ ክብል ደምዲሙ። ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ድሕሪ’ዛ ግጥም፡ ናብ ዝገበርዎ ዘተ፡ 3፡2 ብምድማጽ ቅኑዕ ነይሩ ክብል ድማ፡ ድሕሪ 52 ዓመት ዓስረይቲ ኣፍሪቃዊት ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 እትሳተፍ ሃገር ኰይና ኣብቲ ግጥም፡ ኣማድ ኣብ ክሊ ልዳት ላዕለዋይ ኣካል ሞያውያን ግጥም፡ ወግዓዊ ክሲ ውሳነኡ ኣሕሊፉ። ኣላ።", "char_count": 6020, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "f19c00c175580c56c9d9b66a54da7926afb9d8d7f6ca4c802d79cf8749126baa:02410", "text": "ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ትራምፕ፡ መራሕቲ ኢራን ኣብ እዋን ምስ መንግስቲ እስራኤል ዝነበራ ናይ ሃገሩ ኣብ ልዕሊ ኢራን እተካይዶ ዘላ ዝርርብ ንጠለባት ኣመሪካ ኢዶም እንተ 1.89 ቢልዮን ሌይ (427.2 ሚልዮን መጥቃዕቲ ክሕይል ምዃኑ ድሕሪ ዘይሂቦም እቲ ኲናት ክጋደድ ከም ዶላር) ውዕል ሸመተ ኣጽዋር ክትስርዝ ምግላጹ፡ ኲናት ማእከላይ ምብራቕ ዝኽእልን፡ ኣብ ልዕሊ ትሕተ ቅርጺ ትግደድ ከም ዘላ፡ ሚኒስተር ምክልኻል ብቕልጡፍ ክዛዘም ተነቢሩ ዝጸንሐ ጸዓትን ነዳድን ሃገሮም ድማ መጥቃዕቲ ናይታ ሃገር ራዱ ሚሩታ ትማሊ ሓሙስ ተስፋ ከም ዝቐሃመ ተሓቢሩ። ክፍጸም ተኽእሎ ምህላዉን ኣጠንቂቑ። ገሊጹ። እዚ ድማ፡ ዋጋ ነዳዲ ብደረጃ ዓለም ንሱ ነቲ ኲናት ብውዕል ደው ከብሎ ብመሰረት’ቲ ኣብ 2022 ዝተበጽሐ መሊሱ ይውስኽ ብምህላዉ፡ ኣብ መላእ ከም ዝኽእል ድሕሪ ምሕባር፡ በቲ ኢራን ስምምዕ፡ እቲ ‘ኢልቢት ሲስተምስ’ ዓለም ኣስጋኢ ኩነታት ተፈጢሩ ከም ዓጽያቶ ዘላ መጻብቦ ሆርሙዝ ኣቢሉ ዝተባህለ እስራኤላዊ ኩባንያ መፍረ ኣጽዋር ካብ 2025 ጀሚሩ ነተን ነፈርቲ ክቕርብ እኳ እንተ ነበሮ፡ እቲ ኩባንያ ግን እቲ ውዕል ንኽናዋሕ ሰለስተ ግዜ ከም ቴክኒካዊ ባህርያት ኣገደስቲ ክኾኑ ከም ገለ ስብርባር ናይ ዝተሃርማ ሰብ ኣልቦ ዝሓተተ፡ እቲ ብዓል ስልጣን ሓቢሩ። ዘይክእሉ ኣረዲኡ። ነፈርቲ ድማ ኣብ መሬታ ክወድቕ ከም በዚ ድማ፡ ኤልቢት ብድምር ኣስታት ኣባል ሕብረት ኤውሮጳን ኪዳን ሰሜን ዝኸኣለን እያ ትወቅስ። 60 ሚልዮን ዩሮ ዝግመት ናይ ምድንጓይ ኣትላንቲክን (ኔቶ) ዝኾነት ሮማንያ፡ ብመሰረት’ቲ ኣብ መወዳእታ ናይ’ዚ መቕጻዕቲ ከም ዘዋህለለ ገሊጹ። ምስ ዩ ክሬን 650 ኪ.ሜ ዝንውሓቱ ዓመት’ዚ ዝጅምር ሓድሽ ተበግሶ ሚሩታ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ናይ መሬት ዶብ ትካፈል ኮይና፡ ‘ዳግመ ምዕጣቕ ሕብረት ኤውሮጳ’ መግለጺ፡ “እዚ ውዕል ከ ነቋርጾ ን ደሊ ሩስያ ንወደባት ዩክሬን ክትሃርም ካብ (SAFE) ፡ ሮማንያ 16.6 ቢልዮን ዩሮ ዲና ኣይንደልን እየ ዝትንትን ዘለኹ፡ እትጅምር ንደሓር፡ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ባጀት ተመዲቡላ ከም ዘሎ ጸብጻባት ” ብምባል፡ ገለ ካብ’ቲ ኣጽዋር ድሕሪ ንኽሊ ኣየራ ክጥሕሳ ከም ዝጀመራን የመልክቱ። ቁሩብ ዓመታት ብሰንኪ ዝውንንዎ ዝርከብ ተገሊጹ። ኣብ ዝሓልፍ ነዳዲ ዝምርኮሳ ሃገራት፡ ነቲ ሩስያ፡ ካልኣይቲ ነዳዲ ዝጸዓነት መርከብ ናብ ኲባ ትልእኽ ትራምፕ ትማሊ ረቡዕ ምሸት ኣብ መጻብቦ ዳግማይ ክኸፍታኦ ተማሕጺኑ። ዘስመዖ መደረ፡ “ኣብ ዝቕጽሉ ክልተ - በዚ ድማ፡ ጸቕጢ ትራምፕ እናዓበየ ኲባ ኣንጻር እገዳ ነዳዲ ኣመሪካ ኣብ ጸኒሓ’ያ። ሩስያ ነዳዲ ዝጸዓነት መርከብ ናብ ኲባ ሰለስተ ሰሙናት ኣዝዩ ከቢድ መጥቃዕቲ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ኣስታት 40 እትቃለሰሉ ዘላ እዋን፡ ሩስያ ካልኣይቲ ብዘይካ’ዚ፡ ኣመሪካ ዝኾነት ነታ ክትሰድድ ከም ዘፍቀደት ይዝከር። ክንፍጽም ኢና፣ ንኢራናውያን ድማ ሃገራት፡ ኣብ’ቲ ትማሊ ሓሙስ ዘካየዳኦ ነዳዲ ዝጸዓነት መርከብ ናብ’ታ ሃገር ደሴታዊት ሃገር ነዳዲ ዝሸጠት ወይ ብታሪኽ ምስ ኲባ ጥቡቕ ርክብ ዘለዋ ናብ’ቲ ዝምልከቶም ዘመን - ‘ዘመነ ናይ ማንዛ ዝርርብ፡ ናጽነት ምትሕልላፍ ክትሰድድ ምዃና፡ ሚኒስተር ጸዓት ሩስያ ዘቕረበት ሃገር ቀረጽ ከም እትኸፍል ሩስያ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ናብ ኲባ እምኒ’ ክንመልሶም ኢና፡” ኢሉ። መራኽብ ናብ ንቡር ንምምላስ ኣብ ሰርጌይ ሲቪለቭ ትማሊ ሓሙስ ገሊጹ። ከተጠንቅቕ ብምጽንሓ፡ ኲባ ንሕጽረት ዝኣቱ ነዳዲ እገዳ ምግባራ ብተደጋጋሚ ኣመሪካ ኣብ ቀረባ እዋን ወተሃደራዊ ዝሕግዙ ነጥብታት ኣተኲረን ከም ዕላማታታ ከተስምር ምዃና ዝገለጸ እተዘራረባ ተገሊጹ። ክትነቅፍ ጸኒሓ እያ። እቲ እገዳ ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ፡ እታ እገዳ ግዚያዊት ፕረዚደንት ቬንዙዌላ ተላዒሉ ብስርዓተ ምሕደራ ዴስነት እትመሓደር ሃገር፡ ንሰሙናት ዝቐጸለ ምቁራጽ ሓይሊ ኤለክትሪክ፡ ጸገማት ምቕረሐ ነዳዲን ኣመሪካ፡ ኣብ ልዕሊ ግዝያዊት ሮድሪገዝ፡ ነቲ ኣመሪካ ዝወሰደቶ ሕጽረት መግብን ከም ዘጋጠማ፡ ጸብጻባት ፕረዚደንት ቬንዙዌላ ደልሲ ሮድሪገዝ ስጒምቲ ኣመልኪታ ብመርበብ ሓበሬታ የመልክቱ። ኣንቢራቶ ዝጸንሐት እገዳ ከም ዘልዓለቶ ኤክስ ኣብ ዝዘርገሓቶ ሓበሬታ፡ “ርክብ እታ 730 ሽሕ በርሚል ዘይተጻረየ ተሓቢሩ። ክልተአን ሃገራት ናብ ንቡር ንኽምለስን ነዳዲ ዝጸዓነት መርከብ ሩስያ፡ ድሕሪ እዚ ዝተሓበረ፡ ኣመሪካ ኣብ ካራካስ ንኽሕይልን ናብ ቅኑዕ ኣንፈት ዝወስድ ጥሪ ንፈለማ እዋን ትማሊ ሰሉስ ናብ ብዘካየደቶ ወተሃደራዊ ስርሒት መራሒ ርኡይ ስጉምቲ፡” ክትብል ብሓጎስ ወደብ ማታንዛስ - ኩባ ከም ዝኣተወት ናይታ ሃገር ነበር ኒኮላስ ማዱሮን ብዓልቲ ተቐቢላቶ ኣላ። ይዝከር። ኩባ ተጻባኢ ስርዓት ከም እትውንን ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ ክገልጽ ኲባ፡ ድሕሪ ጭውያ መሻርኽታ ነዳዲ ተቓሊዓ ከም ዘላ ይፍለጥ። ዝጸንሐ ትራምፕ፡ ሩስያ ናብ’ታ ሃገር ዝነበረ ፕረዚደንት ቬንዙዌላ ኒኮላስ ይዅን’ምበር፡ ኣብ መጀመርታ ናይ’ዚ ነዳዲ ክትልእኽ ዝኾነ ጸገም ከም ዘይብሉ ማዱሮ፡ ብኸቢድ ሕጽረት ነዳዲ ክትሳቐ ሰሙን’ዚ፡ ኣመሪካ ብሰብኣዊ ምኽንያት፡ ትማሊ ሰንበት ገሊጹ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ፕረዚደንት ፈረንሳ ናብ ደቡብ ኮርያ ኣምሪሑ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን፡ እዋኑ ከም ዘቃልሐኦ ይዝከር። ብምጽዋዕ፡ ደቡብ ኮርያ እውን ግቡኣ ትማሊ ሓሙስ ካብ ጃፓን ተበጊሱ ናብታ ትራምፕ ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ ኣብ ትገብር ከም ዘየላ ነቒፉ ነይሩ። መሓዛ ኣመሪካ ዝኾነት ደቡብ ኮርያ ከም ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ኣመሪካ፡ ኣብ ደቡብ ኮርያ ኣስታት ዘምረሐ ተሓቢሩ። ዝምርኮሳ ሃገራት፡ ነቲ ቀንዲ መስመር 28,500 ወተሃደራት ከም ዘለዉዋ ቤቱን ተጨውዮም ናብ ኒውዮርክ ካብ ኣመሪካ ወሲዳቶ ዘላ ስጒምቲ፡ ኣብ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ጃፓን ብዛዕባ ነዳዲ ዳግማይ ንምኽፋት ክሕግዛ ይሕበር። ዝውሰዱ ሳልሳይ ወርሖም ኣቚጺሮም መንጎ ምምሕዳር ትራምፕን ሮድሪገዝን ኣገደስቲ ማዕድናትን ምትሕብባር ኣብ ዘለዉሉ እዋን እዩ። ዘሎ ርክብ ይመሓየሽ ከም ዘሎ ዘመልክት ምክልኻልን ዝምልከት ስምምዕ ዝኸተመ ምክትል ፕረዚደንት ማዱሮ ዝነበረት ምዃኑ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ማክሮን፡ ምስ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ጃፓን ሮድሪገዝ፡ ጸረ ዲሞክራሲ ፖሊሲታት ኣብ መጀመርታ ናይ’ዚ ሰሙን’ዚ፡ ሳናይ ታካይቺ ሰፊሕ ዝርርብ ከም ዘካየደ ትኽተል ኣላ ብዝብል ክሲ ኣብ 2018 ኣመሪካ ኣብ ካራካስ - ቬነዙዌላ ተዓጽዩ ይፍለጥ። ኣብ ዝርዝር እገዳ ኣመሪካ ኣትያ ከም ንዝጸንሐ ኤምባሲኣ ድሕሪ 7 ዓመት ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ዝነበረት ይፍለጥ። ብወግዒ ዳግማይ ከም ዝኸፈተቶ ይዝከር። ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ፈረንሳ እቶም ኣብ’ቲ ዝርዝር ዝተጠቕሱ ሰበ ብዘይካ’ዚ፡ ሓንቲ ናይ ዲፕሎማሲ ጉጅለ ኣብ ጉዳይ ኲናት ኢራን ዝኾነ ሓገዝ ስልጣን፡ ኣብ ኣመሪካ ዝርከብ ንብረቶም ቬንዙዌላ እውን፡ ኣብ ዋሽንግተን ተዓጽዩ ከም ዘየበርከተት ብምግላጽ፡ ንውልቃዊ ክህገር እንከሎ፡ ዜጋታት ኣመሪካ ድማ ንዝርከብ ኤምባሲ ቬንዙዌላ ዳግማይ ህይወት ማክሮን ብምልዓል ክሕጭጨሉ ምስኦም ዝኾነ ዓይነት ንግዲ ከይገብሩ ንምኽፋት ናብ ኣመሪካ ተላኢኻ ከም ዘላ ከም ዝፈተነ፡ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣብ ተኸልኪሎም ኣለዉ። ይሕበር። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ማይ ተመናይ 03/04/2026 ጎደና ዓዲ ኣቤይቶ ቁ.315፡ ከባቢ ቤተ ክርስትያን ኣቡነ-ኣረጋዊ 08370134 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 4102, "topic": null, "issue_date": "2026-04-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02411", "text": "በዓል ትንሳኤ፡ ኣብ መላእ ሃገር ክሽምትን ውዒሉ። ብልዑል ድምቀት ከምእተኸብረ፡ ኣብ’ቲ ዕለት ልክዕ ፍርቂ ለይቲ ወኪላት ኤሪና ከካብ ቦታኡ ምስ ኮነ፡ ኣብ ርእሰ ኣድባራት ሓቢሮም። ደብረጽዮን ቅድስት ማርያም ቤተመእመናን ዓርቢ ስቕለት ክሳብ ክርስትያን - ኣስመራ ኣብ ዝተኻየደ፡ ሰዓት 7፡00 ምሸት ኣብ ገዳማት፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ኣድባራትን ኣብያተ-ክርስትያንን ኣሽሓት ምእመናንን ዝተሳተፍዎ ክምህለሉ፡ ክጽልዩን ክሰግዱን ድሕሪ ስነ-ስርዓት ብስራት ትንሳኤ፡ ብብጹእ ምውዓል፡ ቀዳም ስዑር ኩሉ ከከም ወቅዱስ ኣቡነ ባስልዮስ ቀዳማዊ - ዓቕሙ ኣብ’ቲ ብትሕዝቶ ዝመልአ 6ይ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ዕዳጋታት፡ ሕሩድ ክዕድግን ኣስቤዛ ቤተ-ክርስትያን ኤርትራ ዝተመርሐ ጸሎት በጺሑ። ሓጐስን በዓል ክገብረልና ሰናይ ሰዓታት ድሕሪ-ቐትሪ ኣብ ከተማ ምንዮቶም ምግላጾም ዝዝከር’ዩ። ከረን ተኻዪዱ። ብጹእ ወቅዱስ ኣቡነ ባስልዮስ ኣቐዲሞም ኣብ ዝሃብዎ ቃለ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ እቲ ብባህላዊ መሰናድኦታት ቡራኬ፡ ንሃገርና “ክልልቲ ብግርማ” ብምትሕብባር ሚኒስትሪ ዜናን ዝደመቐ መደብ፡ ብኣገልግሎት ክገብረልና፣ ንዓለም ድማ ሰላምን ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባን ዝተወደበ ቴለቪዥን ኤርትራ’ውን ብቐጥታ ርግኣትን ብምውራድ፡ ናይ በረኸትን ህዝባዊ በዓል፡ 12 ሚያዝያ ኣብ ተፈንዩ።", "char_count": 749, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02412", "text": "ደቀምሓረ - መምርሒታት ንግዲ ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ሰፊሕ ክንቀል ከሎ ልዕሊ 700 ሄክታር ኢንጂነር መርሃዊ ኣብ መወዳእታ፡ ዝጠሓሳ ትካላት ተቐጺዐን ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ከምእተጀረፈ፡ ከምኡ’ውን ኣስታት ግቡእ ነቕልን ምጅራፍን ዘይተገብረሉ ይሰላሰል ከምዘሎ፡ ኣብ ቤት-ጽሕፈት 250 ሄክታር ኣብ ቦታ መገሃጫን 8 መሬት እኹል ምህርቲ ስለዘይህብ፡ ጨንፈር ሕግን ስርዓትን ንኡስ ተላብዩ። ሕርሻ ናይቲ ንኡስ ዞባ ተጸዋዒ ምዕቃብ ሄክታር ኣብ ማይ-ክዖታት ከምእተዓመ ሓረስቶት ነተን ተዋፊረን ዘለዋ ዞባ ደቀምሓረ ብዘካየዶ ስሩዕ ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ሓጋዝ፡ ትራክተራት ብግቡእ ክጥቀሙለን ማይን ሓመድን ልምዓት መስኖን ዝገለጸ ኢንጂነር መርሃዊ፡ ኣስታት ናይ ምቊጽጻር ንጥፈታት፡ ኣባላት ኣሃዱ ሕግን ስርዓትን ኣብ ኣተሓሳሲቡ። ኢንጂነር መርሃዊ ገብረሚካኤል 7,400 ዓቕሚ-ሰብ ከምእተሳተፈ መምርሒታትን ስነ-ምግባርን ንግዲ ዝተፈላለያ ትካላት ንግዲ ብዝገበርዎ ኣብ ሕርሻዊ ልምዓት ተሰነይ - ሓቢሩ። ኣረዲኡ። ዝጠሓሳ 129 ትካላት ተቐጺዐን። ዓሊግድር ሓላፊ ሕርሻዊ ጉዳያት ስሩዕ ምቊጽጻር ዝተረኽበ ናይ እቲ ካብ ወርሒ ለካቲት ክሳብ ወርሒ መንግስቲ ዝመደበን ትራክተራት ኣቶ ስምኦን በየነ ብወገኑ፡ ኮርፖረሽን ተጠቃምነት ዕለቱ ዝወደቐ ሃለኽቲ፡ ሰነ ኣብ ቦታታት ሕርሻ፡ መገሃጫታትን ንሓደ ሰዓት ብ175 ናቕፋ ዝህብኦ ዘለዋ እተን ትካላት፡ ፍቓድ ንግዲ ዘራእትን ጥሪትን 12 ትራክተራት ተቓጺሉ። ማይ-ክዖታትን ዝቕጽል መደብ፡ ነቕልን ኣገልግሎት፡ ኣብ ጽፈትን ኣሳልጦን ዘየሐደሳ፡ ናይ ድሕነት መምርሒታት ኣዋፊሩ ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ንተራን ምጅራፍን የጠቓልል። ናይ’ቲ ስራሕ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ይገብር ኣበርክቶን ህዝብን ምምሕዳራት ከባብን ዘየማልኣን ካብ ንጥፈት ወጻኢ ሓላፊ ምቁጽጻር ሕግን ስርዓትን ዛጊት፡ 370 ሄክታር መሬት ሕርሻ ኣሎ። ኣብ’ቲ ስራሕ ሞጒሱ። ክሰርሓ ዝጸንሓን ኰይነን፡ ገንዘባዊ ኣቶ ጃዕፈር መሓመድ-ኑር ንኤሪና መቕጻዕቲ ከምእተበየነለን፡ ሓላፊ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ዝተቓጸለ ሕግን ስርዓትን ኣቶ ክፍለ ሃይለ ንብረት ኣብ ጥዕና ወዲ-ሰብ ከቢድ ገሊጹ። ሳዕቤን ከኸትል ዝኽእል ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ዜጋታት ንቑሕ ኣበርክቶ ብዘይካ’ዚ፡ ዕለቱ ዝሓለፈ ሃለኽትን ክገብሩን ንዝዕድግዎ ሃለኽቲ መመላኽዒታትን ሒዘን ዝተረኽባ ከስተባህሉሉን ተላብዩ። ትካላት ተመሳሳሊ ስጒምቲ ኣመሓዳሪ ከተማ ሓጋዝ ኣቶ ከምእተወስደለን፣ እቲ ንብረት ድማ ነጸርኣብ በረኸትኣብ ብወገኑ፡ ኣብ ከምእተቓጸለ ሓቢሩ። ንግዳውያን ትካላት ዝግበር ዘሎ ኣብ መወዳእታ ኣቶ ክፍለ፡ ወነንቲ ቁጽጽርን ምክትታልን ንንቕሓት ትካላት ንግዲ መምርሒታትን ስነ- ነበርቲ የዕብዮ ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ምግባርን ንግዲ ኣኽቢሮም ክነጥፉን ወነንቲ ትካላት መዓልቱ ዝሓለፈ ዕለቱ ዝሓለፈ ንብረት ከወግዱን ሃለኽቲ ካብ ምሻጥ ክቑጠቡ ተላብዩ።", "char_count": 1582, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02413", "text": "ኣብ ዓሰብ፡ ብምኽንያት ባሕቲ ግንቦት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፡ ብጨንፈር ሃኮሰኤ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ዝተወደበ ሰሚናራትን ውድድር ሓፈሻዊ ፍልጠትን ተኻዪዱ። በዚ መሰረት፡ ካብ 7 ክሳብ 9 ሚያዝያ ኣብ ወደብ ዓሰብ ሰሚናር ድሕነትን ጥዕናን ኣብ ቦታ ስራሕ፣ ኣብ ኮርፖረሽን ሃብቲ ባሕሪ ድማ ውድድር ሓፈሻዊ ፍልጠት ከምእተኻየደ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ሓላፊ ጨንፈር ሃኮሰኤ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ኣቶ ሑሴን ኻልድ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ መደባት ኣካልን መቐጸልታን ናይ’ቲ ንቕሓት ሰራሕተኛታት ክብ ንምባል ዝውደብ ንጥፈታት ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ኣቶ ሑሴን ብተውሳኺ፡ ማሕበር ኩሉ ሰራሕተኛ ዝሳተፈሉ መድረኻት ምልውዋጥ ኣካዳምያዊ ትምህርቶም ተውህቦኦምን ተመኩሮ ምድላው፡ ካብ ቀንዲ ዕላማታቱ ዝምባለኦምን ንኸለልዩን ንኸማዕብሉን፣ ከምዝዀነ ኣረዲኡ። ከምኡ’ውን ሃገራውን ባህላውን ክብርታቶም ንኽወርሱ ባይታ ንምፍጣር ኣብ ዒላበርዕድ፡ ከረንን ሓልሓልን - ቅነ ኣብያተ ትምህርቲ ተኻዪዱ ከምዝዀነ ገሊጾም። ኣብ ዞባ ዓንሰባ - ንኡሳን ዞባታት ሓላፊ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ክፍላይ ዓንደሚካኤል ብግደኡ፡ እቲ ዝተኻየደ ቅነ፡ ካብ መባእታ ክሳብ 2ይ ብተመሳሳሊ፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ዒላበርዕድ፡ ሓልሓልን ከረንን፡ ንጥፈታት ዮውሃንስ መብራህቶም ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ቅነ - ማዕረ ማዕረ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ ደረጃ ዝመሃሩ ኣስታት 1,100 ተመሃሮ ከረን - ውድድራት ግጥሚ፡ ድራማ፡ ደርፊ፡ ትምህርቲ፡ ባህልን ስፖርትን ዘጠቓለለ ቅነ እቲ ቅነ - ተመሃሮ ዝምባለኦም ዘለልዩሉን ተሳንዩ ዝኸይድ፣ ኣብ ምስፋሕ ፍልጠት ዝተሳተፍዎ ውድድራት ስፖርት፡ ባህሊ፡ መደረ፡ ትልሂት፡ ቅብኣ፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ተኻዪዱ። ሓድሕድ ተሞክሮ ዝቐስሙሉን መድረኽ ተመሃሮ ቀሊል ዘይኮነ እጃም ዘለዎ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ስነ-ጥበብ፡ ምህዞን ሰንዓን ምህዞን ሰንዓን ዘጠቓልል ትምህርታውን ኩለንትናዊ ምዕባለ ኰይኑ ከምዘገልግል ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ መጻኢ እናሰፍሐ ተኻዪዱ። ባህላውን ንጥፈታት ኣካዪደን። ኣብ ንኡስ ዞባ ዒላበርዕድ ዝተኻየደ ቅነ፡ ብምጥቃስ፡ ኣብ ተመሃሮ ሓያል ናይ ከምዝኸይድ ሓቢሩ። ካብ 18 ኣብያተ ትምህርቲ ዝተዋጽኡ ሓላፊ ባህልን ስፖርትን መምህር ኣብ’ቲ ኣብ ምህዞን ሰንዓን ዓቢ ምውድዳር መንፈስ ከምእተንጸባረቐ 595 ተመሃሮ ዝተሳተፍዎ ውድድራት እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ማሕሙድ ኣቡብከርን ሓላፊ ትምህርቲ ተወዳዳርነት ዝተራእየሉ መደብ፡ ካብ ገሊጹ። ስፖርት፡ ባህልን ሓፈሻዊ ፍልጠትን ሓልሓል፡ “ተመሃሮ ሰረት ምዕባለ ባህልን መምህር ኣስማዓል መሓመድ-ኑርን፡ ቀንዲ መባእታ ክሳብ 2ይ ደረጃ ዝዝርጋሓ 27 ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር ስፖርትን’ዮም” ብዝብል ቴማ ኣብ ዕላማ ናይ’ቲ መደብ፡ ተመሃሮ ክንዮ ኣብያተ-ትምህርቲ ተሳቲፈን። ሃይኮታ - ተሳታፍነት ተመሃሮ ንምዕባይ ክስራሕ ጻውዒት ቀሪቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ፡ ተሳታፍነት ብምሕባር፡ ጠንቂ ምንቁልቋል ዝኾነ ምምሕዳራት ከባቢን ዝወጸ ውሽጣዊ ትምህርቲ ዞባ ጋሽ-ባርካ መምህር ያሲን ክጻወቱ ጸዊዖም። ተመሃሮ ብሓፈሻ ናይ ደቂኣንስትዮ ድሑር ልምድታት ንኽውገድ፡ ብደረጃ ሕጋጋትን መምርሒታትን ብዕቱብ መሓመድን ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ዝርግሐ ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ፡ ንምዕባለ ድማ ብፍላይ ንምዕባይ ኣብ ዝተወደበ ንኡስ ዞባ ኣብ 2021 ኣብ ዝተቓነዐ ዋዕላ ክትግበርን ጎስጓሳዊ መደባት ክሕይልን ትካላት ትምህርቲ ብምስፋሕ ተጠቃምነት ንጥፈታት ትምህርትን ተሳታፍነት ዋዕላታት ዝሓለፈ ውሳነታት ብምልኣት ዝሓለፈ ውሳነታት ክትግበር ኣዘኻኺሩ። ኣተሓሳሲቡ። ንምዕባይ ዝተኻየደ ጻዕሪ እወታዊ ተመሃሮን ኣብ ዝሕግዙ ዛዕባታትን ክትግበር፡ ብ5 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ ጽልዋ’ኳ እንተፈጠረ፡ ተሳታፍነት ትሑትን ኣቐዲሞም ዝሓለፉ ውሳነታትን ኣኼባ መተሓሳሰቢ ቀሪቡ። ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣቶ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ኣቶ ዘተመጣጣኒን ስለዘሎ፡ ኣመሓደርቲ ብምዝታይ፡ እጃሞም ከምዘበርክቱ ተስፉ ተኽላይ ብወገኑ፡ ዘይምጥርናፍ ሸኸዲን ሳልሕን ሓላፊ ጨንፈር ከባብን ኣነባበርቲ ዓድን ቀላሲ ተራ ኣረጋጊጾም። ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ኣብ’ቲ ዓድታትን ቁሸታትን፡ መርዓ ትሕቲ ዕድመ፡ ንኡስ ዞባ መምህር ህያቡ ጎይትኦም ከምኡ’ውን ዘይምኽኑይ ብኩራትን ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ዕድላት ሰበኽ-ሳግማዊ መነባብሮን ንተሳታፍነትን ትምህርቲ’ኳ እንተሰፍሐ፡ ተሳታፍነት ብቕዓትን ተመሃሮ ብኣሉታ ይጸልዉ ተመሃሮ ግና ምስኡ ዝመጣጠን ከምዘይኰነ ከምዘለዉ ብምጥቃስ፡ ብደረጃ ዓድታትን ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ዋና ኣሰናዳኢ ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ቦርድ ምስንዳእ ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ባጽዕ - ኣብ ጒዳይ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ስንክልና ተዘትዩ ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ጒዳይ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ኮማዊ ሰረት ንምትሓዙ፡ ወነንቲ ምዕባለኣውን ስንኩላን ዞባ ሰሜናዊ ለይ-ኣውት ስንክልና ኮማዊ ሰረት ንምትሓዙ ትካላትን ውልቀ-ሰባትን እጃሞም ከበርክቱ ቀይሕ ባሕሪ ኣቶ ኣማንኤል ኣድሓኖም ዝዓለመ፡ ወለዲ፡ ወነንቲ ትካላት ወሃብቲ ጸዊዑ። ድማ፡ ቤት-ትምህርቲ ምስ ኣእምሮኣውን ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ኣገልግሎትን ካልኦት ኣካላትን ዝተሳተፍዎ ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ኣመሓዳሪ ከተማ ባጽዕ ኣቶ ሃይለ ዘተ፡ ብ8 ሚያዝያ ኣብ ባጽዕ ተኻዪዱ። ንምስራሕ ዕቱብ ጻዕሪታት ክካየድ ፋጥና ኣድም ኣስፍሃ ብወገኑ፡ ወለዲ ምስ ኣእምሮኣውን ተላብዩ። ኣቦ-መንበር ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ምዕባለኣውን ስንኩላን ኣብ ንኡስ ዞባ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ጒዳይ ምስ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ዓቢ ጾር ተሰኪሞም ስለዘለዉ፡ ነበርቲ ባጽዕ ኣቶ ገብረየሱስ ደረስ ኣብ ዘስመዖ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ቍ.ስ.113395-07588045 ከተማ ባጽዕን ሰብ-ጸጋን ግብራዊ ደገፍ ቃል፡ ምምሕዳር ከተማ ንኣባላት ማሕበር ዝነብሩ ዜጋታት ኮማዊ ሰረት ንምትሓዙ ምልክታ ክገብሩሎም ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ንምድጋፍ ንዝገብሮ ሓገዛት ብምምስጋን፡ ዝግበር ዘሎ ጻዕሪ፡ ቀጻልነት ክህልዎ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ጉዳይ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ኣቦ-መንበር ማሕበር ኣእምሮኣውን ተላብዮም።", "char_count": 3559, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02414", "text": "ሕማም ልቢ፡ ሽኮር፡ ጸቕጢ ደም፡ መንሽሮ፡ ኣዝማ ወዘተ ብሰንኪ ካብ ንቡር መጠን ምጉዳል ወይ ምውሳኽ ክጸንሕ ይኽእል። ድሕሪ’ዚ ዝተጠቕሰ የብሉን። ሎሚ ወሲንካ ክትገድፋ ከም ነዝዕታት፡ ሆርሞናት፡ ማዕድናት፡ ግዜ ናብ ትሑት ዓቐን ክጎድል ስለ እትኽእልን ብእኡ መጠን ጥዕናኻ ከም ቀመማት ከምኡ’ውን ብምንዋሕ ዝጅምር፡ ኣብ’ቶም ኣትከኽቲ ካልእ እተመሓይሽን ኣይትዘንግዕ። ሽጋራ ዕድመን ካልኦት ለውጥታትን ኣብ ሽጋራ ናይ ምትካኽ ድሌታት (ወልፊ) ምትካኽ እናወሰኽካ ኣብ እትኸደሉ ኣካላት ዝኽሰቱ ሕማማት እዮም። ነዞም ይፈጥር። እዋን፡ ብሕማም መንሽሮ ክትጥቃዕ ሕማት ዘቃልዑ ነገራት ብዙሓት - ካርቦን ሞኖክሳይድ፦ ደም ኦክስጅን ንዘለካ ተኽእሎታት እናዕበኻዮ እዮም። ሓደ ብቐዳምነት ዝጥቀስ ናይ ምስካም ዓቕሙ ብምጉዳል ትኸይድ ከም ዘለኻ ኣስተብህል። ስለዚ፡ ጠንቂ ናይዞም ሕማማት - ምትካኽ ሕጽረት እስትንፋስ የስዕብ። ኣብ መዓልታዊ ኣብ እተህልኾ ብዝሒ ሽጋራ እዩ። ኦክስጅን እኹል ደም ምስ ዘይህሉ ድማ፡ ሽጋራ ምጉዳል፡ ምትካኽ ንምቊራጽ ኣብ 2022 ውድብ ጥዕና ዓለም ኩሉ ክፍልታት ኣካላትና እንተላይ ዝሕግዝ ቀዳማይ ስጉምቲ እዩ። ዘውጸኦ ጸብጻብ ከም ዘነጽሮ፡ ዓመታዊ ሓንጎልና ብዝግባእ ንጥፈታቱ ከካይድ መብዛሕትኡ ሰብ መንሽሮ ሳንቡእ ኣስታት 6 ሚልዮን ዝኾኑ ሰባት ብሰንኪ ኣይክእልን። ንጥፈታት ልቢ’ውን ምስ ምትካኽ ሽጋራ እዩ ዘተኣሳስሮ። ሽጋራ ህይወቶም ይስእኑ። ካብዚ ብዝለዓለ መልክዑ ይሰናኸል። ምትካኽ ሽጋራ ዝጠንቆም ካልኦት 16 ኣሃዝ’ዚ፡ እቶም 5 ሚልዮን ብቐጥታ - ታር/ ካትራመ፦ እዚ ቀመም’ዚ ዓይነት ሕማም መንሽሮ ከም ዘለዉ’ኸ ኣትከኽቲ (mainstream smokers) ኣብ መናድቕ ሳንቡእ ብቐሊሉ ትፈልጡ ዶ? ክኾኑ እንከለዉ፡ እቶም ዝተረፉ ከኣ ክልጠፍ ስለ ዝኽእል ናይ ምጣጥን ምስ ምትካኽ ሽጋራ ዝተኣሳሰሩ ልኡማት ኣትከኽቲ (pasive/second ምጭባጥን ባህሪ ሳንቡእ የጉድል። ዓይነታት መንሽሮ፦ hand smokers) እዮም። ኣብ ኣካላትና ማለት ኣብ ደምና - መንሽሮ ሳንቡእ እቲ 81 ሚእታዊት ጠንቁ ምትካኽ ዘዕኑ ትኪ ናብ ውሽጢ ይኣቱ። ምስ ኣብ ዓለም ብሰንኪ ሽጋራ ኣብ ነፍሲ ንዝካየድ ምልውዋጥ ኦክስጅንን ካርቦን - መንሽሮ ኣፍ፡ ጎረሮ፡ ኣፍንጫን ሽጋራ እዩ። ግዜ ከቢድ ጥዕናዊ ጸገም የስዕበልና። ወከፍ 6 ካልኢት ሓደ ሰብ ህይወቱ ከም ዳይኦክሳይድን ናይ ምዕጋት ዓቕሚ ስለ ሰርኖ ኣፍንጫን፡ - ምትካኽ ሽጋራ ንተኽእሎታት ሽጋራ ነዊሕ ዓመታት ዘትክኹ ሰባት፡ ዝስእን ጸብጻብ ውድብ ጥዕና ዓለም ዘለዎ’ውን፡ ሕጽረት እስትንፋስ የስዕብ። - መንሽሮ ሻሕለለ፡ መንሽሮ ከስዐ ብ61 ሚእታዊት የዛይዶ። ብዕንወት ከረጺት ኣየር ኣብ ሳንቡእ የመልክት። እዚ ማለት፡ ብዝተፈላለዩ ኣብ ዝተናውሐ ግዜ ድማ፡ ሕማም - መንሽሮ ፍሕኛ ሽንቲ፡ ኩሊት መንሽሮ ከስዐ ኣብ ቅድሚት ካብ ዝስራዕ (emphysema) ዝተሳቐዩ እዮም። ብኡ ጠንቅታትን ሕማማትን ናይ ዝርአ ልብን ሰራውር ደምን የኸትል። ከምኡ’ውን ውሽጣዊ መሸንቶ (ureter) ቀታሊ ሕማም ዓለምና እዩ - ብፍላይ መንጽር ነድሪ ጉርጉማ (ብሮንካይት) ብዝሒ ሞት እቲ 10 ሚእታዊት - ካልኦት መርዛማት ቀመማት፦ - መንሽሮ ጣፍያ (pancreas) ኣብ ደቂ ተባዕትዮ። ከምኡ’ውን መንሽሮ ሳንቡእ ከማዕብሉ ብሰንኪ ምትካኽ ሽጋራ ይስዕብ። ሽጋራን ካልኦት ፍርያት ትምባኾን ከም - መንሽሮ ከስዐ፡ ዘለዎም ተኽእሎ ዝሰፍሐ ይኸውን። ክንደይ ሽጋራ ተህልኽ ብዘየገድስ፡ ኣቸቲና፡ ሳያናይድ፡ ዲት፡ ኣርሰኒክ - መንሽሮ ጸላም ከብዲ፡ ሽጋራን ካልኦት ሕማትን ሽጋራ ምቁራጽ ንዝተወሰነ ግዜ ኣብ ምትካኽ ንጥዕናኻ ኣዝዩ ጎዳኢ እዩ። በንዚን፡ ናፍተሊና (ጸረ ባልዕ ክዳን) ወዘተ - መንሽሮ ክሳድ ማህጸን (cervix) ኣብ ኣመሪካ ምትካኽ ሽጋራ ስርዓተ እስትንፋስ ዘይንቡር ስምዒት ኣብ ሽጋራ ጠቓሚ ዝበሃል ቀመም/ ዝኣመሰሉ መርዛማት ቀመማት ሒዞም ከምኡ’ውን ማህደር እንቋቝሖ (ova- ብቐዳምነት ዝስራዕ ጠንቂ ቀታሊ ክፈጥረልና ይኽእል እዩ። ድሕሪ ከሚካል የለን - ካብ ‘ኒኮቲን’ ክሳብ ይርከቡ። እዞም ሽጋራን ትምባኾን ry)፡ ሕማማት እዩ። ሽጋራ ዘትክኹ ሰባት ምቁራጽ ሽጋራ ዝርአ ብዝሒ ዓኽታ ‘ካርቦን ሞኖክሳይድ’፣ ካብ ‘ኣቸቲና’ ዝርከቡ ከሚካላት ኣብ ደምና - መንሽሮ መዓንጣ፡ ካብቶም ዘየትክኹ ክሳብ ኣርባዕተ ናይ ጽቡቕ ምልክት ምዃኑ ግን ክሳብ ‘ታር’። እቲ ብምትካኽ ናብ ተሓዊሶም ብመንገዲ ሻምብቆ ደም - መንሽሮ ደም፡ ዕጽፊ ብሕማም ልቢ ክጥቅዑ ክነስተብህል ይግባኣና። ውሽጢ ሰብነትና ነእትዎ ሳብስታንስ ናብ ኩሉ ክፍሊ ሰብነትና ስለ ዝበጽሑ ይኽእሉ፣ ብዓሰርተ ዕጽፊ ድማ ሕማም ሓቅታት ሽጋራን መንሽሮን ንሳንቡእና ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ዝተፈላለዩ ሓያሎ ዝዓይነቶም ሕማም ሻምብቆታት ደም የማዕብሉ። ምትካኽ ኣብ መትነ-ልባዊ ስርዓት - 1 ካብ 8 ዘጋጥም ሕማም መንሽሮ ሰብነትና እዩ ዝሃሲ። መንሽሮ ከነማዕብል ጠንቂ ይኾኑ። ሽጋራ ንተኽእሎታት ወቕዒ ብዕጽፊ ምትካኽ ሽጋራ ንመላእ መትነ-ልባዊ ጠንቁ ምትካኽ ሽጋራ እዩ። ሽጋራ ኣስታት ብ600 ዝተፈላለዩ ሽጋራን ፍርያቱን ካብ ምውሳድ ከም ዘዛይዶ ይንገር። ሻምብቆታት ስርዓት እዩ ዘዕኑ። ኒኮቲን ሻምብቆታት - 1 ካብ 5 ብሕማም መንሽሮ ዘጋጥም ቀመማት ይስራሕ። እዞም ምቍራጽ፡ ጥዕናኻ ንምሕላው ዝሕግዝ ደም ብምጽባብ ዑደት ደም ከም ዝንኪ ደም ከም ዝጸቡ ይገብር። ዋሕዚ ሞት ጠንቁ ምትካኽ ሽጋራ እዩ። ቀመማት’ዚኦም ምስ ተቓጸሉ ዝበለጸ ስጉምቲ እዩ። ይገብር። ጸቕጢ ደም ከኣ የስዕብ። ደም’ውን ከም ዝንኪ ይገብር። - መዓልታዊ ምስ እነትክኾ ሽጋራ ልዕሊ 7 ሽሕ ከሚካላት ይፈጥሩ። ምጥቃም ሽጋራን ፍርያቱን ኣብ ምትካኽ ሽጋራ ጸቕጢ ደም የዕቢ። ካብ ምትካኽ ሽጋራ ከጋጥም ዝኽእል ልዕሊ 7 ሽሕ ከሚካላት ናብ ውሽጢ መብዛሕትኦም እዞም ቀመማት እዚኦም ደቂ ተባዕትዮ ዋሕዲ ዘርኢ ከም ዝንኪ ሻምብቆታት ደም የዳኽም። ደም ናይ ተኽእሎታት ሕማም መንሽሮ ክሳብ ሳንቡእና ይኣትዉ። ካብኡ ናብ መላእ መርዛማት ክኾኑ እንከለዉ፡ ካብዚኦም ይገብር። ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ከኣ ምንጻል ምርጋእ ጠባዩ’ውን ከም ዝዓቢ ይገብር። ክንደይ እዩ፧ ሰብነትና ይዝርግሑ። እቶም 69 ሕማም መንሽሮ ከማዕብሉ ጥንሲ፡ ዘይንቡር ጥንሲ ኣብ ሻምብቆ ከም ሳዕቤኑ ወቕዒ የኸትል። - ኣብ ሽጋራ ሕማም መንሽሮ ከስዕቡ ዝኽእሉ ጠንቅታት እዮም። ንውሓት ሽጋራ ምትካኽ ማህጸን፡ መዓልቱ ዘይኣኸለ፡ ትሑት ምንጪ፦ health line ዝኽእሉ 69 ዝተፈላለዩ ፍሉያት ክብደት ወይ ምዉት ናጽላ ናይ ምግልጋል ተኽእሎ የዕቢ። ሎሚ ኣብ ERI-TV ሽጋራ ዘትክኹ ሰባት ግዙኣት ናይ ‘ኒኮቲን’ ስለ ዝኾኑ፡ ኣብ ዝስእኑሉ ግዜ ሰዓት መደብ ኣደዳ ጭንቀት፡ ድኻም፡ ጸቕጥን ሕማም ርእስን ይኾኑ። 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ምትካኽ ሽጋራ ንሓንጎል ኣደንዚዙ 12፡05 ድራማ ናይ ምርሳዕ ሕማም የኸትል። 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት ኣብ ማእከላይ ስርዓተ መትኒ 12፡55 መደብ መኣዝን ልምዓት ሓደ ካብ ትሕዝቶ ሽጋራ፡ ወልፊ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ዘትሕዝ ኒኮቲን እዩ። ሽጋራ ወሊዕና ምስ 13፡40 ለሰ ስፖርት እንስሕብ ኣብ ውሽጢ ካልኢታት ኒኮቲን 15፡15 ዶክመንታሪ ናብ ሓንጎልና ይበጽሕ። ንዝተወሰነ 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት ግዜ ናይ ምብርባርን ባህታን ስምዒት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ይፈጥረልና። እዚ ስምዒት’ዚ ምስ ጠፍአ 17፡15 መደብ ጥበብ ከሚካላት ኣለዉ። ካርሲኖጀንስ (car- ድማ ክንድንዝዝን ድኻም ክንስመዓናን ዝለመድካሉ ዓመታት ብሕማም 17፡30 ዜና (ዓረብ) ካብ ጎዳእቲ ቀመማት ሽጋራ cinogens) ይበሃሉ። ስለ ዝጅምር ተወሳኺ ሽጋራ ንደሊ። መንሽሮ ንኽትጥቃዕ ምስ ዘሎ 17፡45 ወግዓዊ ባህልን ማሰን - ኒኒኮኮቲቲንን፦፦ እዚ ቀመም’ዚ ኣብ - ምትካኽ ሽጋራ ንምቁራጽ ሕጂ’ውን ሽጋራ ምቁራጽና ንዝተወሰነ እዋን ተኽእሎታት ቀጥታዊ ምትእስሳር 1ይ ክፋል ተጠቀምቲ ፍርያት ትምባኾ ልዑል ግዜ ዝሓለፈካ ኮይኑ ክስመዓካ የብሉን። ጭንቀት፡ ቀጨው ጨው ምባልን ካልእ እዩ ዘለዎ። ንኣብነት ን40 ዓመታት 19፡15 ሃሎ ቈልዑ ጸቕጢ ደም የኸትል። በዚ ኣብ ልብን ሰብነትካ፡ ድሕሪ ሽዱሽተ ሰዓታት ካብ’ታ ስምዒታትን ክፈጥረልና ይኽእል እዩ። መዓልታዊ ሓንቲ ባኮ ሽጋራ ከተትክኽ 20፡00 ዜና (ትግረ) ሰራውር ደምን ከቢድ ሃስያ ብምውራድ፡ ሽጋራ ዘቋረጽካላ ግዜ ኣትሒዙ ናብ ርእስና ክንሓምምን ናይ ድቃስ ጸገማት እንተ ጸኒሕካ፡ ካብቲ ን20 ዓመታት 20፡15 መደብ ሄራር ኣብ’ቶም ሰራውር ደም - ብቐሊሉ ንቡር ክምለስ ይጅምር። ክነርእን’ውን ንኽእል ኢና። ሽጋራ ካብ መዓልታዊ ክልተ ባኮ ዝውድእ ሰብ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ደም ንኽረግእ ጠንቂ ይኸውን። ኒኮቲን - ብምትካኽ ሽጋራ መንሽሮ ዘቋረጽናላ ህሞት ኣትሒዙ ጥዕናና ብሕማም መንሽሮ ክትጥቃዕ ዘለካ 21፡25 እንዳ ዝማም ናብ ሓንጎል ኣትካኺ ኣብ ውሽጢ 7 ሳንቡእ ብልዑል ቁጽሪ ዝረኣያ ሃገር ይመሓየሽ ከም ዘሎ ምስትብሃል ግን ተኽእሎታት ዝለዓለ ክኸውን ይኽእል 22፡00 ዜና (ዓረብ) ክሳብ 10 ካልኢታት ይበጽሕ። ካብ ኣወስትራልያ እያ። ኣብ ኣውስትራልያ የድሊ። እዩ። ሽጋራ ምትካኽ ንምቁራጽ 22፡10 ድራማ 30 ክሳብ 60 ደቓይቕ ኣብ ሓንጎል ካብ ዘጋጥም ሕማም መንሽሮ ሳንቡእ ኣብ ስርዓተ እስትንፋስ ግዜ ዝወሰድካ ኮይኑ ክስመዓካ ግና 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሽጋራ ኣብ እነትክኸሉ እዋን፡ ሳንቡእና", "char_count": 5151, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02415", "text": "መሓሪ ዑቕባሚካኤል (ጠዊል) ሕቶ ዝረኽቦ ግብረ መልሲ ኣብ ትልሚ ዝነድቁ ኰይኖም ኣብ ዝህነጹሉ ግዜ፡ ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ናይቲ ተላዒሉ ዘሎ ኣርእስቲ ዝኣቱ ማዕረ ማዕረኡ ከኣ ንስነ ምግባር ናይቲ ዓስራይን መወዳእታን ክፋል ምዃኑ ቀዲሙ ክረጋገጽ ኣለዎ። ሕብረተሰብን ንኣኻውኖ ተሓተትቲ ይትረፍ ንዝሕተት ክኢላ ኣፋዊ ያታ፣ እውን ኣብ ግምት ዘእተዉ ክዀኑ ክሳዕ ሕጂ ክቐርብ ዝጸንሐ ጽሑፍ ንዝዀነ ነቲ ሕቶ ዝርኢ ወይ ዝሰምዕ ሰብ ይግባእ። ውልቀ ሰባት ይኹኑ ንመጽናዕቲ ሰለስተ ነጥብታት ኣብ ግምት ዘእተወ እውን ካብ ኣቃውማኡን ተረዳእነቱን ዝብጽሑ ከባቢታት ንውልቃዊ ይኹን እዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። እቲ ቀዳማይ ኣመና መብርሂ ዝደሊ ሕቶ ክኸውን ናይ ሓባር ክብርታቶም ዝነክእ ሕቶታት ኣብ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ክነጥፉ ኣይግባእን። ሓደ ሕቶ ኣብ ምሉእ ስእሊ ወይ ዛዕባታት ክለዓል ኣይደልዩን። ንዝደልዩ ዘይሰልሑ ኣጽናዕቲ ኣፋፍኖት ናይቲ መጽናዕቲ ኣትዩ ምስ ካልኦት ንኣብነት “ኣዋልድ ናይዚ ኸባቢ ንምሃብ እዩ። እቲ ካልኣይ ድማ ናይ ሕቶታት ናይቲ መጽናዕቲ፣ ዘቚሞ ውዑያት እየን ይብሃል፡ እዚ ዓዲ ካብ ስራሕ ተመኵሮን ውጽኢት መጽናዕቲ ስእሊ ክህሉዎ ኣገዳሲ’ኳ እንተዀነ፡ ኣብ እከለ ብዝመጽኡ ወረርቲ ብዙሕ ግዜ ምሉእ ስእሊ ናይቲ መጽናዕቲ ርእሱ ተደፊሩ ይብሃል፡ እዚ ዓዲ ብብዝሒ ዝኸኣለ ምስሊ ወይ ሓሳብ ከእቱ ኣለዎ። እናዘመተ ከብቲ ከም ዘጥረየ ይሕመ፡ ሕጽር ብዝበለ ሓደ ሕቶ፡ ምስ ካልኦት እንዳ እከለ ደቂ ጓል’ዮም ዝነበሩ፡ ሰሪ ሕቶታት ዘልዕሉዎ ዛዕባ ዝመሳሰል ዝቃለስን በጃ ዝኸውንን ኣዋልድ እናለቐመ ከጽንሖም ይግባእ። ካብቲ ስነዳታት ምፍላይ ስኢለዮ፡ ድምጺ ጥራይ መልሲ ዝሓልብ ክኸውን የብሉን። ናይዚ ዓዲ ብወረርቲ ክብረን ተደፊሩ ዛዕባ ኣብ ዘይተፈንተተ ግዜ ድማ እቶም ኰይኑኒ’ሞ ኣሳእል እባ ሃበኒ፡ እንታይ ብፍላይ ክኢላታት ኣፋዊ ያታ “እዚ እኮ ይብሃል” ወዘተ ዝብሉ ኣብ ሕቶታት ንጻረ ዝደልዩ ቃላትን ሓሳባትን ግዜ ኢልና መዝጊብናዮ ነይርና” ወዘተ ምስቲ ኣቐዲምካ ዝሓተትካኒ ተመሳሳሊ ይኹኑ ሕቶታት ንምብራህ ዝቐርቡ ክወሃቦም ኣገዳሲ እዩ። ውሑድ ኣብ ዝብሉ መግለጺ ሕመቕን ሸለልትነትን እንድዩ፡ እዚ ሕቶ ትደግሞ ዲኻ ዘለኻ፧” ሓሳባት ክልዓሉ ኣይግባእን። ኣገደስቲ ዘይኰነ ኣጋጣሚታት፡ ክኢላታት ኣፋዊ ኣጽንዓይ ዝዀኑ ነጥብታት ከኣ መርኣያ ዝብሉ እንተደኣ ኰይኖም፡ ወይ እውን ዛዕባታት ወይ ሕቶታት ናይቲ መጽናዕቲ ግጥምታት ዘይፈልጡዎም ገለገለ ናይዚ እዮም። ንስኻ ካልእ እዩ ኣብ ዝበልካዮ ሕቶ፣ እንተዀይኖም እውን እኹል ርድኢት ቃላት ይርከቡ እዮም። ትርጉሞም ካብን ናብን መጽናዕትን ኣገባብ ምስቲ ኣቐዲሞም ዝመለሱዎ ሓደ ብምልዓል ብጥበብ እዮም ክቐርቡ ንምፍላጥ ድማ ንዝተፈላለዩ ክኢላታት ዝርገሐን ዝፈላለ እኳ እንተዀነ፡ መጽናዕቲ ወይ ተቐራራቢ መልሲ እንተደኣ ዝግባእ። ኣፋዊ ያታ፡ ምሁራት ስነ ቋንቋ፡ መዛግብቲ ብምክያድ ዝተዋህለለ ሓበሬታ፡ ደድሕሪ መሊሶም፡ ኣብ ሕቶታትካ ጸገም ከምዘሎ ኣብ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ቃላትን ወዘተ ምውካስ የድሊ። እዚ ነፍሲ ወከፍ መጽናዕቲ ናብ ጽሑፍን ክትርዳእ ኣለካ። ኣብ ሕቶታት መንነትን ብተደጋጋሚ ካብ ዝስትውዓሉ ነጥብታት ገይርካ ምንጻሮም እንተዘይ ተኻኢሉ ካልእ ዝዝርግሓሉ መገድን ክቕየርን ንጹርነትን እንተዘይ ሃልዩ ከኣ፡ መንነት ሓደ፡ ኣብቶም ትሕዝቶታት ዝርከቡ ከኣ፡ ኣብ ሕትመት ይኹን ካልእ ኣገባብ ክተሓሓዝን ይግባእ። ተጸኒዑ ዝተኣከበ ኣፋዊ ግጥምታት ዝዀኑ ትሕዝቶታትን ኣልቦን ንጹርነት ዝጐድሎን መጽናዕቲ ጥንታውያን ሓሳባትን መበቈላውያን ኣፋዊ ግጥምታት ናብ ጽሑፍ ክቕየር ዝርገሐ፡ ኣብ መጽናዕቲ ከም ዘይበርሁን ምክፋል እዩ። እቲ ሳልሳይ ድማ ምሁራንን ተካይድ ኣለኻ ማለት’ዩ። ምስ ነፍሲ ቃላትን እዮም። ወላ’ኳ መጽናዕቲ ኣፋዊ እንተዘይ ተኻኢሉ ከኣ መጽናዕቲ ከምዘይ ምንጻሮም ከምዘይ ተኻእለን ክጥቀስ ግዱሳትን ናይቲ ዓውዲ፡ ብዝሰፍሐን ወከፍ ዝካየድ መጽናዕቲ ዝቀያየሩን፡ ተገብረ’ዩ ዝውሰድ። ወላ’ኳ መጽናዕቲ ዝዓመቘን ኣገባብ ብዛዕባ መጽናዕቲ ኣፋዊ ብተደጋጋሚ ነንበይኖም ትሕዝቶታት ብድሌት ዝግበር ስራሕ እንተዀነ፡ ኣብዚ ግጥምታት ሓሳባት ንኽህቡ ድፍኢት ዝፈርዩን ሕቶታት ድማ እቶም ቀዳሞት መድረኽ ምስ በጽሐ ግና ዓቕልን ክእለትን ንምፍጣር እዩ። እዞም ሰለስተ ሓሳባት፡ ንመጽናዕትኻ ኢደ እግሪ ዝኸልኡዎ ዝደሊ ሞያ እዩ ዝኸውን። ኣጽንዓይ፡ ክቐርብ ኣብ ዝጸንሐ ጽሑፋት ብመጠኑ ነጥብታት እዮም። ዝያዳ ኣጽንዓይ ምዃን፡ ጸሓፊ ክኸውን ተስተናጊዶም ክዀኑ እናተተስፈኹ ከኣ ንጹራት ሕቶታት ንበይኖም እውን ዝድለየሉ መድረኽ ስለዝዀነ። ብዙሓት መጠቓለሊ ይኸውን’ዩ ናብ ዝበልኩዎ እኹላት ኣይኰኑን። ኣብ ግዜ መጽናዕቲ መጽናዕቲ ኣካይዶም ሰሪ ዘይምጽሓፍን፡ ሓሳብ ክኣቱ። ነፍሲ ወከፍ ዝተላዕለ ሕቶ፡ እኹልን ንውጽኢት መጽናዕቲ ናብ ካልእ መልክዕ ኣብ መጽናዕቲ ብሓፈሻ፡ ኣብ መጽናዕቲ ንጹርን መልሲ ምርካቡ ኣብ ግዜ ዘይምቕያርን፡ ናይ ድምጺ ስነዳታት ጥራይ ኣፋዊ ግጥምታት ድማ ብኣውራኡ፡ ሒዞም ዝተርፉ ውሑዳት ኣይኰኑን። እዚ መጽናዕቲ ክረጋገጽ ኣለዎ። ካብዚ ንመጽናዕቲ ዝምጥኑ ሕቶታት ምድላው ሓሳብ በቲ ሓሪሱን ዓጺዱን ንእቶቱ ኣብ ብምንቃል ድማ’ዩ መጽናዕቲ ልዑል እምብዛ ኣገዳሲ እዩ። ንጹራትን ንመላእ ዓውዲ ኣኺዱ እኽሉ ክእክብ ዘይክኣል ናይ ምክትታል ክእለትን ምትእስሳርን ናይ መጽናዕቲ ዕላማ ብግቡእ ዘማልኡን ሓረስታይ ክምሰል ይክኣል። እዚ ከምዚ ዝደሊ ሞያ ዝኸውን። መጽናዕቲ ኣፋዊ ሕቶታት ድማ’ዮም ክዳለዉ ዝግባእ። ዝበለ ተመክሮ፡ ካብ ብኣጋኡ መወዳእታ ግጥምታት ዝበዝሕ ግዜ ናብ ርሑቕ ግጥምታት፡ ኣፋዊ ግጥምታት ንምስናድን ይግባእ። ዝዀነ ኣጽንዓይ ኣፋዊ ግጥምታት ክንዮ ዕላማ መጽናዕቲ ካብዘይ ምግንዛብ ወይ ከባቢታን ዘይደጋገም ዕድልን ዘሰነዮ ንምስግጋርን ተባሂሉ ዝካየድ እንተዀነ፡ ገጅፍ ድሌትን ብኣገደስቲ ነጥብታት ኣብ መጽናዕቲ ዝዀነ ኣጽንዓይ እውን ንስራሕ መጽናዕቲ መስዋእቲ ካብ ስራሕ ስለዝዀነ፡ ኣብ ግዜ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ሓቚፎምዎም ዝርከቡ ብዝግባእ ከስተብህለሉ ዘለዎ ዓቢ ዘይምኽፋል ዝተላዕለ ክኸውን ይኽእል ዘይተዓጀቡ ኣርእስትታት መጽናዕቲ ዝዀነ ሕቶ ብምልኣት ዝተመለሰ ምዃኑ ገለጻታትን መበቈላውያን ቃላትን ኣብ ነጥቢ ኣሎ። ንሱ ድማ ኣብ መጽናዕቲ እዩ። ምልዓልን፡ ብዅለንትናኦም ንዕላማታት ክረጋገጽ ይግባእ። ኣብ ርእሰኡ ሕቶታት ግዜ መጽናዕቲ ብግቡእ ክንጽሩ እንተዘይ ዝተረኽበ ሓበሬታ (Data) ብኸመይ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ መጽናዕቲ ዝምልሱ ብግቡእ ተጸሪቦምን ብግቡእ እናተመለሱ እንከለዉ እውን፡ ክኢሎም፡ ዘይተመልአ መጽናዕቲ ኣገባብ ይተሓዝን ናይ መወዳእታ ጽሑፍን ኣብ መእተዊ ናይዚ ክፋልን ተዳሂጾምን ዝተዳለዉ ሕቶታት ክህንድስ ብግቡእን ኣብ ዝተፈላለየ መሰነድን ምዃኑ ኣይተርፎን። ኣብ ኣፋዊ መልክዑ ይሓዝን ዝብል እዩ። ድሕሪ ተጠቒሱ ዘሎ፣ መጽናዕቲ ብሓፈሻ ኣለዎ። ልክዕ’ዩ ብዘይ ሕቶታት ዝብገስ፡ ይቕረጽ ምህላዉ ምርግጋጽ ከኣ ማዕረ ግጥምታት ዝርከቡ ቃላትን ሓሳባትን መጽናዕቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ንብረተ-ስነዳ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ድማ ካብኡ ሓሊፉ እውን ብሕቶታት ማዕረኡ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ግዜ መጽናዕቲ ዕምቈታውያንን ዝበዝሕ ግዜ ኣብ ህልዊ ዝተመዝገቡ ሓበሬታታት፡ ኣብ ግዜኦም ብቐንዱ ዓቢ ግዳሰን ናይ ምሉእ ህይወት ንዝተመለሱ ርኽበታት ዘየካትት ትዅረት ዝጐድለካ ሰብ እንተደኣ ኴንካ፡ ሕብረተሰብ ብብዝሒ ዘይዝውተሩን ናብ ቀወምቲ ናይ ምኽዛን ንብረታት ግዜ ዝሓትትን ሞያ እዩ። ካብ ስፍሓቱን መጽናዕቲ ኣሎ ክበሃል ኣይክኣልን። ኣብ ምስናድ ክትርስዖ ትኽእል ኢኻ። ስለዝዀኑ፡ ሓፈሻዊ ትርጒምን ምስቲ ክሰጋገሩ ይግባእ። ጽባሕ ከስግሮ፡ ወይ ኣብ ኣብ ግዜ ብዝፍጠሩ ዘለዉ ረቀቕቲ ጥበባት ዝዀነ ናይ መጽናዕቲ ኣርእስቲ፡ ሕቶ ዝርሳዕን ካብ መጀመርታኡ ዘይቀረጸን ግጥሚ ዘለዎም እትወትን ብንጹር ዘለዎ ናይ ስነዳ ንብረት እንተጸንሐ ጸገም መጽናዕትን ብምንቃል ድማ ብዛዕባ ሕቶ ዝጨንዉ፡ ብዘልዕሉዎ ኣርእስትን ኣገባብ ስነዳ ከኣ ጐደሎ ጥራሕ ዘይኰነ፡ ክጻረ ይግባእ። ኣብ ግዜ መጽናዕቲ የብሉን ወዘተ ብዝብሉ ምኽንያታት ኣብ መጽናዕቲ ኣብዚ ዓሰርተ ክፋላት እኹል ዘፈልፍሉዎ ሓሳባትን ንመጽናዕቲ ዘይሞያዊ እውን’ዩ። ንተሓተትቲ ንዘይምዅላፍ ድማ ኣጽናዒ ናይ መጽናዕቲ ስነዳታት ጥራይ ክጸንሑ ርድኢት ዝፈጥሩ ሓሳባት ተላዒሎም’ዮም ደረኽቲ ዝዀኑ ሕቶታት ክህሉዉ ሕቶታት ንምሉእ መልክዕ መጽሓፍ ካብ ኣፍ ክኢላታት ኣፋዊ ግጥምታት ንምባል ኣይደፍርን። ይትረፍ ንሰፊሕ ኣይግባእን። እቶም ኣብ ግዜ መጽናዕቲ፡ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ክኸውን እንተዘይ ዓውዲ ናይ መጽናዕቲ፣ ኣብ ሓደ ዓውዲ መጽናዕቲ ዝተኻየደሉ ቦታ፡ ዝሰነዱዎ ክኢሉ፡ ፍሹል መጽናዕቲ ክኸውን ምዃኑ (ንኣብነት መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት) ትሕዝቶ፡ ስማት ክኢላታት ኣፋዊ ኣየጠራጥርን። ብዛዕባ ዝተላዕለ ኣርእስቲ ካብ ሓድሕድ ዝፈላለዩ መግለጺታትን ያታ፡ ዕለተ መጽናዕቲ ወዘተ ብዝግባእ መጽናዕቲ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ግዜን ቦታን ኣገባባት ናይ መጽናዕትን ክህሉዉ ዝተጻሕፈሎም ትሕዝቶታት መጽናዕቲ መጽናዕቲ ከተካይድ እንከለኻ ንቐንዲ እውን ባህርያዊ እናዀነ ይመጽእ ኣሎ። ኣብ ግዜኡ ካብ ሰነድቲ ኣቕሓ ናብ ኣርእስትኻ መልሲ ዝፍልፍሉ ሕቶታት ኣብዚ ግዜ ድማ መጽናዕቲ ከም ዓውዲ ውሑስ ንብረት ክሰጋገሩ ኣለዎም። ከምዚ ከተዋድድ ኣለካ። ሕቶታት፣ እቶም እናሰፍሐን እናዓመቘን ኣመና ረቀቕትን ካብዘይ ምግባር ዝጠፍኡ ልዑል ጻዕርን ንመጽናዕቲ እናዅዓቱ ዘድሊ ሓበሬታ ዝተሓላለኹን ኣገባባት መጽናዕትን ዘይተኣደነ ወጻኢታትን ዝተገብረሎም ዘፈልፍሉ መሳርሒ ስለዝዀኑ። እናዓጠቐ ይመጽእ ኣሎ። ነፍሲ ወከፍ ትሕዝቶታት መጽናዕቲ ኣመና ብዙሓት ሕቶታት ካብ ኣቃውማኦምን ርእሰ ኣብዚ ዓውዲ ዝነጥፍን ክነጥፍ ዝደልን እዮም። ድሕሪ ነዊሕ ግዜ፡ “እቲ ናይ ምኽኣሎምን ኣትሒዞም ነናቶም መንነት ወገን ድማ መጽናዕቲ ብድሌት ክስነን ከምዚ ዝገበርናዮ መጽናዕቲ ስኢነዮ’ሞ ክህሉዎም ይግባእ። ነፍሲ ወከፍ ዝለዓል ብትምህትርን ብዘየቋርጽ ንባብ ክህብትምን ሃበኒ እባ፡ ይህልወካዶ፡ ካብቲ ካልእ ከም ዝግባእ ክርዳእ ኣገዳሲ እዩ።", "char_count": 5542, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02416", "text": "መገዲ ቅድሜና ከይድዋ ዝፈልጥ ሰብ ስለዘየለ ጥራይ እዩ። ሓሳባት ‘መገዲ’፡ መገዲ ኮይኑ ኣይፍጠርን ዝበዝሕ እዋን፡ ካብ ሓድሽ ነገር ክንፍትን ነቲ ቅድሚ ሕጂ እንፈልጦ ነገር ክንደግሞ እዩ ዝፎዅሰና። ዘይተደልየ ሃልክን ድኻምን ኴንካ ወላ’ውን ብውልቂ ፈቲንናዮ ኣስቴር የማነ ንገዛኻ ከም እትምለስ ርጉጽ እዩ። ኣይንፍለጥ፡ ቅድሜና ዝፈተኖ ናበይ ኢኺ/ኢኻ፧ እትብል ሕቶ፡ “እቶም ናብ ቤት-ትምህርቲ ሰብ እንተ’ልዩ ዝያዳ ውሕስነት ሕጂ ኣብዛ እነንብበላ ዘለና ህሞት እናኸዱ ኣብ መገዲ ዝጠፍኡ ይስመዓና። ካብ ናትና ሓድሽ ነገር እዚኣ እንተ ንሕተት፡ መልስና ሰባት፡ ነቲ መገዲ ምሉእ ህይወቶም ክንፈጥር፡ ነቲ ካልእ ሰብ ዝሓለፎ እንታይ ምኾነ፧ ገሌና ኣብ መገዲ ኣይረኽብዎን እዮም፡” ዝብል ጥቕሲ መገዲ ተኸቲልና ኣብ ዓወት እናኸድና፡ ገሌና ኣብ ናይ ስራሕ ጀርመናውያን ኣሎ። ሒዝካዮ ክንበጽሕ ንመርጽ። እንተኾነ፡ ዝኾነ ቦታና፡ ገሌና ኣብ ገዛና ኮፍ ኢልና፡ ዘለኻ መገዲ ናበይ እዩ ከብጽሓካ፧ ‘መገዲ’፡ መገዲ ኮይኑ ኣይፍጠርን ገሌና ኣብ ናይ መዘናግዒ ቦታ፡ ገሌና ንምንታይ ዕላማ ኢኻ ትኸዶ ዘለኻ፧ እዩ። እቲ ነታ እንደግማ ዘለና መገዲ ኣብ... ኴንና ኢና ነንብብ እንህሉ። ንዕብየትካ ድዩ ስለምኻድ፧ ምስ ዝጀመረ ሰብ’ውን እኮ ዝተጸርገት እዚ ዘለናዮ ንፈልጦ ኢና። ናበይ በጻሕካ ኸ እንታይ ኢኻ ክትረክብ፧ መገዲ ኮይና ከም ዘይጸንሓቶ ምዃንና’ውን ንጹር መልሲ ኣሎና። እዚታት ከይመለስካ ምስ እትጐዓዝ፡ ክንስሕቶ ዘይብልና ሓቂ እዩ። ማለት፡ ሓቀይ፧ ስለዝኾነስ፡ “ናበይ ኢና፧” ሓደ መዓልቲ ሽኩሹኳ ክወስደካ ናይ መገዲ ቅርጺ ሒዙ መገዲ ኢለ ምስ ዝሓትት “ናብ...” ዝብል እዩ። ናበይ ከም ዝኸይድ ከየነጸርኩ ንክኸውን ሰብ ክመላለሰሉ ኣለዎ። መልሲ ኣይስእንን እየ። ዝተጓዓዝኩወን ግዜያት፡ ኣብ ልዕሊ ሽዑ መገዲ ሙዃኑ ተፈሊጡ፡ ናብ እነብሎ ዘይብልና፡ ኣብ ዘለናዮ ግዜይ ብኸንቱ ምጥፍኡ፡ ማዕረ ጥጡሕ መመላለሲ ይኸውን። ብዘይ ዝኾነ ካብን ናብን ምንቅስቓስ ኣጋጣሚታት፡ ናበይ ከም ዝኾንና ዕላማ ክህልወና ኣድላዪ እዩ። እቲ ክንደይ ኣሰልከይቲ ከም ዝነበራ ናብ ዓወትና እትወስደና መገዲ፡ እንውዕል’ውን ኣይንሰኣንን እንዲና፡ ሚእቲ ካብ ሚእቲ ርግጸኛታት ምኽንያት ንጹር ስለዝኾነ መልሲ ድማ ኣነ ምስክር ኣለኹልኩም። ኣንፈታ ናብ ዕላማና ብምግባር ብኣንጻር’ዚ ብዘይ ዕረፍቲ ካብቲን ንኸይንኸውን ገለ ሚእታዊት ካባይ ትጽበዩ ኣይብልን እየ። ብዘይ “ናብ ከምዚኣ ክበጽሕ ኣለኒ፡ ናብኣ ጸሪግና እንኸዳ ንሕና እቶም ሰብ ናብቲን ክብል ዝውዕል ሰብ ድማ የጕድል እንተ ኾነ፡ ናበይ ከም ዕላማ ምጕዓዝ ዘስዕበልና ሃልኪ ንኽበጽሕ ከኣ...፡” ኢለ እታ ናተይ ዕላማ ኢና። ብፍላይ ከኣ እቶም መሊኡ። ሓደ ኣብ ግምት ከነእትዎ እነብል ግን ንፈልጥ ኢና። ወላ’ውን ብቕልል ዝበለ ኣብነት ግን ንርአ፤ መገዲ ንኸጣጥሕ ላዕሊን ታሕቲን ምስ ምሉእ ናይ ምትግባር ሓይልና ዘለና ግን ባህሪ ስራሕ ስለዝፈላለ፡ ኣብ መንገድና ዘይሓሰብናዮ ንኸተማ ወጺእካ ተዛዊርካ ጥራይ ዝበልኩሉ እዋናት እዩ ጥዑምን ዘለና መንእሰያት። እንተወሓደስ፡ ሓደ ሰብ ኣብ ሓደ ቦታ ኮፍ ዝኣልየና ነገር ረኺብና ናይ ሽዓ ክትምለስ ኢልካ እስከ ተበገስ። ውጽኢታውን ነይሩ። ንሕና ዝተጓዓዝናዮ መገዲ ዓወት ብምርኣይ፡ ነታ ንሕና ዘውጻእናያ ስለዝበለ ጥራይ ኣይሰርሕን ኣሎ ጕዕዞና ከብዅረና ዝኽእል እንተ ኣብ ከተማ ምስ በጻሕካ በየን በየን ኣፉ ኣጽርዩ ክዛረብ ዝጀመረ ህጻን መገዲ ብምኽታል ኣሰርና ዝስዕብ ክንብል ኣይንደፍርን። ብኾፍካ’ውን ኾነ፡ ናበይ ኢልና ከም ዝተበገስና ቦታታት ክትሓልፍን፡ ኣበይ ኮፍ ከይተረፈ፡ ሒዝካዮ ካብ ገዛ እንተ ተጓዓዚ ኣይሰኣንን። ዝሰላሰልን ዝዕመምን መሊኡ ስለዘሎ። ግን ኣይጠፍኣናን። እዚ ግን ካብ ኢልካ ሻሂ ከም እትሰቲን ከይመደብካ ወጺእካ፡ “ናበይ ኢና፧” ኢሉ እዩ ሓደ ሰብ’ውን ምሉእ መዓልቲ ኮለል ክንብገስ እንከለና ናበይ ኢልና ከም ድማ ወጺእካ ኣለኻ። ኣብኡ ምስ ዝሓተካ። ኣንፈትካ ናይ ምፍላጥ ካልእ ሰብ ብብዝሒ ናብ ሓደ ክብል ስለዝወዓለ ጥራይ ስርሑ ዝወጻእና ርግጸኛታት ምስ እንኸውን በጻሕካ፡ ስቕ ኢልካ ፍቐድኡ ኮለል ባህጊ ምሳና ዝተፈጥረ ከይኮነ ዓይነት ዕላማን ዓወትን ስለዝበጽሐ የሳልጥ ኣሎ ማለት ኣይኮነን። ብዘይ እዩ። እምበር... ብዘይ መደብ ስቕ ከም እትብል ፍሉጥ እዩ። ናብ ናይ ኣይተርፍን። ናበይ ምዃናስ ሕራይ ጥራይ ግን ኵልና ሓደ ዓይነት ፍረ ዘወን... ዘወንወን ምባል’ውን ኢልና እንተ ወጺእናስ ኣብ መገዲ ሸቐጥ ጐደናታት ዲኻ ከተብል፡ ፈሊጥና ኣለና ንበል፣ መንገድና ዕላማ ክንገብር ኣለና ማለት ስለዘሎ። ብሓጺሩ፡ ካብ ቤትና ዲና ኣላዪና ብዙሕ ከም ዝኸውን ፍሉጥ ናብ ናይ መዘናግዒ ጐደናታት ኸ ከመይ ይመስል፧ ናብቲ ክንከዶ ኣይኮነን። ንኣብነትሲ ሓደ ኣብ ናብ ግዳም ክንወፍር፡ ወይስ ካብ እዩ። ዲኻ፡ ናብ’ቶም ስራሓቶም ርኢኻ እንሓስብ ዘለና ዝወስደና/ ዘብጽሓና ጸወታ ኵዕሶ-እግሪ ንፉዕን ፈጣንን ዝወፈርናዮ ኢና ንቤትና ክንኣቱ፡ ናበይ ኢኺ/ኢኻ፧ ናብ ትምህርቲ፧ እተድንቖም ህንጻታት ዲኻ ከተብል፡ ንሱ ካብ ኮነ፡ ብዝተኻእለ መጠን ዝኾነ ሰብ፡ ናይ ጕያ ኣትለታት ናብ ‘እንኸዶ’ ቦታስ ይህልወና ናብ ስራሕ፧ ናብ ዕላማኻ/ኺ፧ ናብ ወላስ ናብቶም ውሑድ ምንቅስቓስ መንገድና እንተ ኣጣጣሕና ክሕሸና ብብዝሒ ክሽለሙ ስለዝረኣየ፡ ነቲ እዩ። ተረዳዲእና እንተ’ለና፡ ናብ መገሻ፧ ናብ ምዝንጋዕ፧ ናብ ምብጻሕ ናይ ሰባት ዘለዎም ጐደናታት ኬድካ እዩ። ንኣብነትሲ ፍልይ ዝበለ ሓሳብ ዛጊት ኣብ ናይ ሽልማት መድረኽ እንዓየሉን እነፍርየሉን ፍረ-ጻዕርና ቤተ-ሰብ፧... ናበይ ኢኺ፧ ናበይ ኢኻ፧ ኢኻ ምስ ነብስኻ ከተዕልል፧ እዚታት ኣልዒልና ናብ ዝለዓለ ደረጃኣ ዘይበጽሓሉ ሞይኡ ብምቕያር ነቲ እውን እንርእየሉን ቦታ ምኻድ እየ ናበይ ኢና፧ ብውልቂ ናበይ ምዃነይ ከይሓሰብካሉ እንተ ወጺእካ፡ ከነብጽሓ ኢልና ንሓስብን ንምድብን ናይ ምጕያይ ዓቕሙ መጣጢጡ፡ ዝብል ዘለኹ። እንተ መሊሰ፡ ብድምር ኣነን ኣብኡ ምስ በጻሕካ ብዝኸድካዮ ኢና። እታ ዝመደብናያ፡ ቅድሜና ክንዲ’ቲ ናይቶም ኣትለታት እቲ ሕጂ ዘለናዮ ቦታ ብርግጽ ንስኹምን ናበይ ከም እንኸይድ ጐደና ኣድህቦኻ ዝሓትት ነገራትን ካልእ ሰብ ገይርዋ ዘይፈልጥ እንተ ብቕዓት ክመጽእ እንተ ደለየስ ስለእንፈልጦ ኣበይ ከምዘለና ንምግማቱ ዘሸግር ኣይመስለንን። ኣንፈትካ ክቕይር ዝፍትን ነገራትን ኾይኑ ኸኣ ዝያዳ ክብደት ይስመዓና። መወዳእትኡ እንታይ እዩ ክኸውን፧ ርግጸኛታት ኴንና ክንምልስ ምስ ረኸብካ እንታይ ኢኻ ክትገብር፧ እቲ ምኽንያት ካልእ ኣይኮነን፣ እታ “ሕልምታትና ጋህዲ ዝኾኑ፡ ኣሰር ኣይንጽገምን። ወላ’ኳ ነገር ከም ሰብ፡ ብፍላይ ከኣ ከም መቸም እግርኻ ናብ ዝመርሓካ ናብታ ዕላማና ንምብጻሕ እትወስደና ኣሰሮም ንምስዓብ ዘኽእል ድፍረት መንእሰያት መጠን፡ ክንበጽሖ እንደሊ ኮለል ክትብል እንተ ውዒልካ፡ ኣደዳ ምስ ዝህልወና ጥራይ እዩ፡” ደስኒይ ዋልት ኣብ ዕላማና ንኽንበጽሕ፡ ኣካላትና ብመገዲ ስርዓተ መትንና ስለ ዘይገብረና፡ ጽቡቕ ኣይኰነን። ጽኑዓት ክንከውን ከም ዘለና ክምህር ጸቕጢ - መዓልታዊ ተርእዮ ኣቢሉ ናይ ባዕሉ ገብረ መልሲ ስለ ዝበሎ እዩ። ጸቕጢ፡ ቀለልትን ከበድትን ዝህብ ዝፍጠር’ዩ። ኣካላዊ ግብረ ጸቕጢ (stress)፡ ኣብ ስለ ዝገብረና’ዩ። ዋላ ኣብ ናይ ሞትን ተባሂሎም ኣብ ክልተ ይኽፈሉ። ካልእ እንተ ተረፈስ፡ “ባባ/ መልሲ ወይ ኤፍ.ኤፍ (fight of ነፍሲወከፍና ዘሎ መዓልታዊ ተርእዮ ህይወትን ሕቶ፡ ቍሩብ ጸቕጢ እንተ ቀለልቲ ጸቕጢ፡ መዓልታዊ ማማ... ናበይ ዲኻ/ዲኺ፧” ኢልና flight response) ተባሂሉ ድማ፡ ኰይኑ፡ ጸገማት ንዝፈጥሩልና ሃልዩ፡ ነቲ ገጢሙና ዘሎ ጕዳይ ዘጋጥሙና ሓርጐጽጐጻት’ዮም፣ ዝሓተትናዮም ወለድና፡ “ንስራሕ፡ ይጽዋዕ። ኣካላዊ ግብረ መልሲ፡ ነቲ ወይ ክፈጥሩልና ይኽእሉ’ዮም ወይ ብድሆ ክንሰግሮ ድርኺት ቀሊል ሳዕቤን ድማ የኸትሉ። ቅጫ ከምጽእ ’ዛ ጓለይ/’ዚ ወደይ፡” ብድሆ ክንገጥሞ ድሉዋት ዝገብረና ኢልና እንሓስቦም ነገራት፡ እንህቦ ይፈጥረልና። ጸቕጢ ዘይብሉ ሰብ ከበድቲ ጸቕጢ ድማ፡ ኣብ ህይወትና ኢሎም እናመለሱ፡ ኣርኣያ እናኾኑ ወይ ድማ ሓይሊ ከም ዘይብልና ኣካላውን ስነ ኣእምሮኣውን ግብረ የለን፣ ዓቐኑ’ዩ ዝፈላለ። ኣጸቢቑ ምስ ስምብራት ዝገድፉ ጸቕጢ’ዮም። መገዲ ብዘትሓዙና ስድራ ኢና ኣረዲኡ ክንሃድም ዝሕብረና’ዩ። መልሲ’ዩ። ናይ ምብዳህ (cope- ዝትሕት ወይ ኣመና ምስ ዝልዕል ንኣብነት፡ ፍትሕ፡ ዕንወት፡ ሞት፡ ዓቢና። እቲ ሓቂ እዚ እናኾነ፡ ሕጂ up) ዓቕምና ትሑት ምስ ዝኸውን ግና፡ ንሓደጋ የቃልዓና። ተወሳኺ ኣብነት ንውሰድ፣ ኣብ ወዘተ። ቀለልቲ ጸቕጢ ናይ ምድማር ኣንፈትና ጠፊኡና ዕንክይክይ ክንብል ድማ፡ ወጥሪ ኣእምሮ፡ ሻቕሎንትን ግዜ ፈተና ኣብ ተመሃሮ ዘጋጥም ባህሪ ኣሎዎም፣ ተደማሚሮም ልዕሊ ዘምሕረልና ኣይኮነን። እሞ... ንሕና ኣብ ኣእምሮና’ሞ ሓደ ነገር ፍርሕን ክፈጥረልና ይኽእል። ጸቕጢ ኣሎ። እዚ ጸቕጢ’ዚ፡ ከብድቲ ጸቕጢ ክመጽኡ ስለ ኸ ኣንፈትናን እንበጽሖን ኣነጺርናዶ ንሕሰብ። መብራህቲ ኣብ ዘይብሉ ምትራፍ ዝብሃል ነገር ስለ ዘሎ ዝኽእሉ፡ ሸለል ክብሃሉ ኣይግባእን። ፈሊጥና ኣለና፧ ‘ናበይ ኢና፧’ ነዛ ሕቶ ጸቕጢ ኵሉ ግዜ ናብ ኣሉታ ሰዓታት ለይቲ፡ ካብ ከተማ ተበጊስና ዝመጽእ’ዩ። እዚ ጸቕጢ’ዚ፡ ነፍሲ-ወከፍና ክንምልሳ ናባኹም መጽሔት መንእሰይ ቍ.63 ዝመርሓና ጥራይ ኣይኰነን። ንገዛና ንኸይድ ኣለና ንበል። ኣብ ተመሃሮ ከይተርፉ ኢሎም ብዙሕ ይገድፋ። ናበይ ኢኻ/ኢኺ፧ ናበይ እወታዊ ዝዀነ ሳዕቤን ኣሎዎ። ጕዕዞና፡ ጸልማት ስለዝዀነ፡ ንርእዮ ‘ጸቕጢ’ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ክዳለዉ ስለ ዝሕግዞም፡ ኣገዳሲ’ዩ። ኢና፧ ዝሓሸ ንስኻ/ንስኺ ንምስራሕ፧ ብመምህር ስነ ኣእምሮ ኣቶ ጳውሎስ እቲ እወታዊ ዝገብሮ፡ ጸቕጢ ነገር የለን። ብድሕሬና ግን ከምዚ ናይ ብዛዕባ ምትራፍ ዘይምሕሳብ ወይ ዘካርያስ ኣብ ሓባራዊ ዘተ ካብ ዝቐረበ ዝሓሸ ሕብረተሰብ ንምስራሕ፧ ካብዚ ክህሉወና ከሎ ብእኡ መጠን ዝስዕበና ዘሎ ድምጺ ንሰምዕ። እቲ ዘይምጭናቕ ግን፡ ነቲ ፈተና ወረቐት ትቘንጪሉ ዝቐረበ። ሕጂ ዘላቶ ደረጃ ዝያዳ ዝማዕበለትን ፍርሒ ይህሉ’ሞ፡ ከይንወድቕን ድምጺ እናቐረበና ብዝመጽአ ከኣ ኣንቢብናን ኣጽኒዕናን ክንዳለወሉ ዝበልጸገትን ሃገር ንምስራሕ፧ ከይንሰናኸልን ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ኣብ ኣእምሮና ሓደጋ ይሰኣል። እዚ፡", "char_count": 5664, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02417", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ከሳሲ ኮስታንቲኖስ ጉርጃ ኣውዓሎም፡ ወ/ሮ ንጽህቲ መንግስትኣብ ኣስፍሃ፡ ወረ/ነፍ ገብረሂወት የማነ፣ ማእከል ኣስመራ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ ዳዊት ዑቕበ ሃይለ፡ ብዓል ቤተይ ይርጋ ዑቕባስላሴ ናይ ገንዘብ ዝምልከት ጉዳይ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ 1.ሚሊ ዳዊት ዑቕበ 2.ሰለሙን ዳዊት ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ን7/5/26 ከሰስቲ፦ 1. ብርሃነ ዓንደሚካኤል ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዑቕበ፡ ንጉዳይ ስም ምትሕልላፍ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 11 ደቅና ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ተስፋሚካኤል 2. ማመት ተስፋጋብር ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ጋርዛ፡ ኣብ መንጎ ከሰስቲን ተኸሰስትን ኣቶ ኣኽሊሉ ሓጎስ በርሀ፡ ኣቦና ሓጎስ መልሲ ሒዝኩም ብኣካል ወይ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ በርሀ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ዘሎ ክርክር፡ ተኸሰስቲ ወ/ሮ ሻዋሽን ብሕጋዊ ወኪል ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተስፋይን ወ/ሮ ሉላ ዘርኣይን ብ ቤ/መ/ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። ምዃኑ ነፍልጥ። ቁ.32 ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ሕ/ሲ/ስ/ዓ/108 መሰረት ብጋዜጣ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/4/26 ኣብ ንኻልኣይ ግዜ ዝወጸ ምልክታ ጨረታ ሰለሙን ኣርኣያ ተወልደ፡ ስም ኣደይ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.35 ቅረቡ። ተኽለ ገብረዝጊ ፍረ ጎይትኦም ምባል ኣበባ ኪዳነ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ፣ ኮምፕዩተር፡ፕሪንተር፡ ፎቶ-ኮፕየርን ፋክስን ጽገናን ተሪፉ፡ ተኽለ ገብረዝጊ ፍረ ተባሂሉ ገዛኝንታፍላ ወልደጋብር ተባሂሉ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሰርቪስን ክገብር ን2026 ውዕል ክኣቱ ስለ ዝደለየ፣ ግዱሳት ተጫረትቲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይዕድም። እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ኣብ መንጎ ከሳሲ ኣቶ ኪዳነ እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ 1. ተጫረትቲ ናይ 2025 ዓ.ም ዝተሓደሰ ናይ ንግዲ ፍቓድ ወይ ግብሪ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። በርሀ ወልደስላሴን ተኸሳሲ ወረ/ መጋባኣያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከምዝኸፈሉ መረጋገጺ ሰነድ ኮፒ የቕርቡ። ነፍ ኣብርሀት ፋሲል ውሬታ ኣቶ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ምናሴ 2. ተጫረትቲ ዘይምለስ 50.00 ናቕፋ ብምኽፋል ካብ ኣሃዱ ዕድጊ ሰነድ ከሳሲ ኣቶ ቢንያም ተኽለ የውሃንስ፡ ተመስገን ተዓገስን ዘሎ ናይ ገንዘብ ወልደዮውሃንስ ገብረዝጊን ብፍ/ሰ/ ጨረታ ክወስዱ ይኽእሉ። ተኸሰስቲ 1.ኣቶ ተስፉ ሃብተ ኣድከመ ጉዳይ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተመስገን ተዓገስ ዕዳ ወረ/ነፍ ኢሰያስ ወልደዮውሃንስ 3. ተጫረትቲ 5,000.00 (ሓሙሽተ ሽሕ) ናቕፋ መኽበሪ ጨረታ 2.ኤልሳ ተስፋጋብር ዑቕባሚካኤል፡ ንጹር ኣድራሻ ስለዘይብልካ፡ ብጋዜጣ ገብረዝጊን 1.እዝራ ኢሰያስ ብCPO የትሕዙ። ንጉዳይ ስም ምትሕልላፍ ዝምልከት ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወልደዮውሃንስ +2 ዘሎ ናይ ፈጽሚ 4. ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸኣሉ ዕለት ኣትሒዙ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ መልሲ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ጉዳይ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ 1.እዝራ ኢሰያስ ን10 ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ልክዕ ሰዓት 9፡00 ሒዝኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። ወልደዮውሃንስ 2.ኒል ኢሰያስ ቅ.ቀ ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ወኪል ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ወልደዮውሃንስ 3.ኤደን ኢሰያስ ኣብ ዝተረኸቡሉ ሰዓት ይኽፈት። መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወልደዮውሃንስ፣ ንጹር ኣድራሻኹም 5. ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ብምሉኡ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ወረ/ነፍ ጅሮም ኣርኣያ ዓስቡ፡ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ተጸዊዕኩም ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወይ ብከፊል ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ሙሉጌታ ተኽላይ ተወልደ፡ ተጸዋዕቲ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ንዝያዳ ሓበሬታ ብቁ.ቴለፎን 400111 ወይ 07338477 ምውካስ ወረ/ነፍ/ጅሮም ኣርኣያ ዓስቡ፡ ዓወት ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.32 ቅረቡ። ኣቶ ገብረብርሃን በርሀ ገብረመድህን፡ ይከኣል። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ኣደይ ርሻን መርሃይ ወልደጋብር፡ ፎቶ ዑቕቢት፡ ናይ ምቅሊት ውርሲ ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሓትነይ ነፍ/ር ኣለም መርሃይ መዝገብ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወልደጋብር፡ ኣብ ኣስመራ ቀሓውታ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ንዕለት 19/5/26 ኣብ መንጎ ከሳሲ ኣቶ ቴድሮስ ቀለታ ሎታ ቁ.24 ፓርሰል ክፋል ‘’E’’ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ሂቡኒ፡ ተኸሳሲ ብርሃነ ኣብርሃም ዘ/ ስፍሓቱ 250 ት/ሜ ዝተደኮነ ገዛ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ማርያም፡ ዘሎ ናይ መኪና ስም ብውህብቶ ስለዝሃበኒ፡ ናብ ስመይ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምትሕልላፍ ጉዳይ፡ ተኸሳሲ ብርሃነ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣኽርያ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት ክመሓላለፈለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ተጸዋዕቲ፡ 1. ኣቶ እዮብ ተስፋይ ኣብርሃም ዘ/ማርያም ንጹር ኣድራሻኻ እንተሎ፡ ን8/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 101061 ቁ.109687-109688 ፕሎት 07 ጎደና 677 ቁ.ገዛ 41 ፓርሰል መኮነን 2. ኣቶ ዳዊት ብርሃነ መኮነን፡ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ተጸዊዕካ ይቕረብ። ASP00025008 ብስም ወ/ሮ ስቲ ኢብራሂም መሓመድ ዝተመዝገበ ብኣመልካቲ ኣቶ ኪሮስ በራኺ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ዘይንቀሳቐስ ንብረት፡ ብውርስን ምቅሊትን ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ መኮነን፡ ብመንገዲ ወኪሉ ናይ ስም ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ኣቶ ወረደ ሰዓረ ገብረእግዚኣብሄር፡ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ ምትሕልላፍ ዝምልከት ክርክር ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ብዓልቲ ቤተይ ሳባ ኣብርሃም መሰረት ናብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ፍቓድ ሒዙ ናብ ቤት ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ኣብዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተኽለማርያም ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካደስተርን ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ ብሕጋዊ ወኪል ን12/5/26 ኣብ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ሒዝና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ጽገ ገብረመድህን ተስፋዮውሃንስ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ቅረቡ። ብዓል ቤተይ በለጸ ተስፋዮውሃንስ ኣቶ ኣማን ኢማም በሽር ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ምስግና ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ወኪል ኣቶ መሓመድብርሃን ሑመድ ዑስማን እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ፎርቱና እስቲፋኖስ ከፋሊ ምባል ተሪፉ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ሃብተማርያም ተወልደ ጎይትኦም ፎርቱና እስቲፋኖስ ክፍለማርያም ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ሃብቶም ጎይትኦም ሓበሬታ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ተወልደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኣቶ መሓሪ ኣርኣያ እስቅያስ፡ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ቁ.47 ይቕረብ። ብዓልቲ ቤተይ ሕርይቲ ዑቕባስላሴ ኤርትራ ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 መብራህቱ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ ከሳሲት ወ/ሮ ሻሎም ነገደ ገብረሂወት፡ ይቕረብ። መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ ስለ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ተጸዋዒ ዮናስ ተኪኤ በራኺ፡ ንሓዳር ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ተጋ/ብስራት ሃብተማርያም ተኸስተ፡ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ብዓል ቤተይ ኮሎኔል ደሳለ ቃለይ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ተስፋዮናስ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ወ/ሮ ኤደን ተስፋማርያም ካሕሱ፡ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – ብዓል ቤተይ ኤፍሬም ሓይላት 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ገብረሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ነፍልጥ። መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ከሳሲት ወ/ሮ ምሕረት ሃይለ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ክንፈመስቀል፡ ተኸሳሲ ኣቶ ካሕሳይ com እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ከሳሲ ምምሕዳር ከባቢ ማይ ዓይኒ፡ ቸኮል ኣያሌው፡ ንሓዳር ዝምልከት ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ መጋባእያ ቁ.47 ይቕረብ። ተስፋጼን ገብረመስቀል፡ 1.መልኣከ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዑቕባይ 2.ወረ/ነፍ ስዩም ገረዝጊሄር", "char_count": 5396, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02418", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ መምህር ግርማይ ዘርኣያዕቆብ እንተሎ፡ ን3/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣስመራ ይቕረብ። ኣበድ፡ ተኸሳሲት ምስጋና ተኪኤ ኣባ ሄርሞን መብራህቱ ተወልደ ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ኣብርሃ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ኣብርሀት ተኽለ ገብረስላሴ፡ ሓወይ ሃና ኣሕመድ ዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ሃና ተሪፉ፡ ኣባ ዮሓንስ መብራህቱ ተወልደ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ኣማን ወልደሚካኤል ስእላይ፡ ኣደይ በየነ ተኽለ ገ/ስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ሕመድ መሓመድ ዓሊ ተባሂሉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ወኪል ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ኤልሳ ተስፋጼን ዘርኦም ስለዝዓረፈት፡ ምስ 1መዋቲት ሓፍተይ ተተካእቲ 3 ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸለና እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ እንተሎ፡ ን20/4/26 ይቕረብ። ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ቁ.49 ይቕረብ። ኣኽበረት መንግስቱ ይግዛው ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ እምባደርሆ ወ/ሮ ርሻን መንግስ፡ ብዓል ቤተይ ተሪፉ፡ ኣርሴማ መንግስቱ ይግዛው ብፍ/በ/መሰል ናቕፋ ኮርፖረሽን፡ ብፍ/በ/ ምሕረትኣብ ገብሪት ልጃም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ወ/ሮ ብርኽቲ ዘርኣይ ዕዳ ሰታር ኮንስትራክተር፡ ንዓኹም ፍስሃየ ገብረእግዚኣብሄር ኣብርሃም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ሃብተማርያም፡ ብዓል ቤተይ በረኸት ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ምባል ተሪፉ፡ ፍስሃ ገብረእግዚኣብሄር መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና ድማ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽለ ሃብተሚካኤል ስለዝተሰወአ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ኣብርሃም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ቁ.49 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ለተገብሪኤል ዘምካኤል ሃይለ ምባል ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ድማ ወረስቲ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተሪፉ፡ ትምኒት ዘሙይ ሃይለ ተባሂሉ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ምዃኑ ነፍልጥ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ኣስካሉ ወልደየሱስ፡ ብዓል ሃይለ ዑቕቢት ገብረሂወት፡ ወደይ ተከሌዛን ይቕረብ። ቤተይ ግርማይ ተኽላይ ተስፋዝጊ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናትናኤል ዑቕቢት ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይርጋገጸለይ ምብራቕ ጎይትኦም፡ ብዓል ቤተይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ፍሊማዊት ኣብርሃለ ምባል ተሪፉ፡ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ገብረዝጊ ዘሚኪኤል ዘርኡ ስለዝዓረፈ፡ ኣርሴማ ኣብርሃለ ተስፋይ ተባሂሉ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ከሳሲት ወ/ሮ ትርሓስ ሃይለ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ይቕረብ። ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ገብረእግዚኣብሄር፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ግርማይ ተወልደ ተስፉ፡ ናይ ሓዳር ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ተስፋማርያም ዘርኣያቆብ ሃይለ ምባል ክርስትያን ቤ/ፍ ይቕረብ። ብሕጋዊ ወኪል ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ መርሃዊ ዘርኣያቆብ ሃይለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ቅረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ በኺት ተብቴስ ዳይር ምባል ያቆብ የማነ ስብሃቱ፡ ኣቦይ የማነ ወልደኣብዝጊ ተወልደ ተስፋይ ምባል ከሳሲ በረኸት መንግስትኣብ፡ ተኸሳሲት ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ በኺት ህብቴስ ዳይር ተባሂሉ ስብሃቱ ሓጐስን ኣደይ ለተንጉስ ተኽለ ተሪፉ፡ወልደዝጊ ተወልደ ተስፋይ ግርመን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ወረስቲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኤልሳቤጥ ግደይ መስፍን፡ ናይ ሓዳር ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ምዃንና ይረጋገጸለና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ን29/4/26 እንተሎ፡ ን11/5/26 ኣብ ቤ/ፍ መሓመድ እድሪስ ዑስማን ምባል ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ተሪፉ፡ እድሪስ ዑስማን ስልማን ይቕረብ። ወ/ሮ ኣመተ ታደሰ ሃይለ ምባል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ኣድያም ተኽለ ለገሰ ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ ታደሰ ሃይለ ተባሂሉ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ገብረእግዚእሄር የውሃንስ ተስፋሚካኤል ተሪፉ፡ ኣድያም ተኽለ ወልዱ ምባል ተሪፉ፡ ሳምኬት የውሃንስ ምሕረት ግርማይ ተስፋማርያም ምባል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቤ/ፍ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ተስፋሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ተሪፉ፡ ምሕረት ግርማይ ገብረትንሳኤ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ይቕረብ። 1ይ ቤት1ይ ቤት-ፍርዲ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ዒላበርዕድ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ፎርቶ ሳዋ ዘካርያስ ግርማይ ጥዑም ምባል ተሪፉ፡ ኣቶ ግርማልኡል ተኽለብርሃን ወ/ሮ ምሕረት ምሕረትኣብ መድሕን፡ ዘካርያስ ግርማይ ጥዑምልሳን ተባሂሉ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ሓፍተይ ለተየሱስ ምሕረትኣብ ክፍሊት፡ ብዓልቲ ቤተይ ትርሓስ ሃኒባል ኣብርሃም ጸጋይ ምባል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መድሕን፡ ብዕለት 29/11/2006 ዓ/ም ተኽለ ገብረስላሴ ስለዝዓረፈት፡ንዓይ ተሪፉ፡ ሃኒባል መሓሪ በርሀ ተባሂሉ ትብለጽ ብርሃነ ዘርኣዮውሃንስ፡ ብዓል እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብሂወት ከላ ቁ.መዝገብ 406/2006 ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ቤተይ ደሴ ተስፋይ ወልዱ ስለዝዓረፈ፡ ኣብ ረጂስተር ዞባ ማእከል ቀሪባ ኣብ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ብላለ በራኺ ገብረትንሳኤ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ሰገነይቲ ዝርከብ ገዛኣ ብምሉእ ድሌታ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይቕረብ። ብዓል ቤተይ የማነ ኣለም ወልገርግሽ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ኣብ ቅድሚ ናይ ሕጊ ብቕዓት ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዘለዎም መሰኻኽር ዝገደፈትለይ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ን/ዞባ ኣኽርያ ፕሎት’’ 20R’’ ፓርሰል H ዚፕኮድ 1-A-168 ውህብቶ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለት፣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ይቕረብ። ጎደና 168-3 ቁ.ገዛ 73 ዝርከብ ብቁ/መለለይ 1BRASM016478/1 ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ብስም ሓፍተይ ወ/ሮ ምሕረት ተወልደ ጎነጽ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሳህለ እምባየ፡ ካሕሳይ ትርፈ ንብረት ገዛን ኣብ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ ባንክ ኣባይትን ንግድን ዝርከብ ዑቕባጼዮን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ብስማ ዝተቐመጠ ገንዘብን ሓብተይ ወ/ሮ ምሕረት ተወልደ ብዕለት 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ 2 ኣሕዋተይ ነፍ/ግርማይ እምባየ፡ 04/02/2026 ኣብ ረጅስትራር ላዕለዋይ ቤ/ፍ ቀሪባ ብህያብ ንዝሃበትኒ ጓዕዳድ ዘሚኪኤል እምባየን ምስ 11 ተተካእቲ መሓመድ ኣድም ቢዱ፡ ስም ኣደይ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ደቆም ደቂ ደቆምን ወረስቲ ምዃንና ዓሻ ሲሮ ካሳ ምባል ተሪፉ፡ መርየም ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ካብ ዝምልከቶ ለተብርሃን ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ሃና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሲሮ ካሳ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተኽለ ገብረእግዚኣብሄር ተባሂሉ እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓፕሊክ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ካዳስተር ናብ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ ናብ ባንክ ኣባይትን ንግድን እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ጉዳይ ምትሕልላፍ ክፍጽም ይቕረብ። ተስፋማርያም ሃብተሚካኤል ወ/ሮ ደሃብ ልጃም፡ ሓፍተይ ወ/ሮ ኣበባ ምዃነይ እሕብር። ወልደየውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ተስፉ ወልደማርያም ልጃም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ት/ዕድመ ኣስመሮም ሙሴ ምባል ሃብተሚካኤል ወልደየውሃንስ ተባሂሉ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ወ/ሮ መዓሾ ተወልደ ጎነጽ ተሪፉ፡ኤስሮም ሙሴ መልኣከ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ወኪል ኣቶ ሚልዮን መለስ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 5286, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02419", "text": "ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ከሳሲ ኣቶ ሞጎስ ተስፋእዝጊ ኣባይ፡ ስልጣን ቀለተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ተወልደብርሃን ዑቕቡ ብሂወት 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ማእከል ተኸሳሲት ወ/ሮ ዮሃና ሃብተማርያም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ከሎ ዝሃበኒ ለበዋ፡ ኣብ መንደፈራ መብራት ኑርሔሰን፡ ኣደይ ዘይነብ ፍስሃጽዮን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ዞባ ምብራቕ ምም/02 ዝርከብ ገዛ ጀማል ዓብደልቃድር መሓመድ ምባል ኣደም ቃስም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቁ.49 ይቕረብ። 3 ክፍሊ ገዛ ክሽነ ቁጽሪ ገዛ 293 ተሪፉ፡ ጀማል ዓብደልቃድር ዑስማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ምስክር ወረቐት 400551 መወከሲ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ቁ.32 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ኣሚነ ተኪኤ በርሀ፡ ስም ኣደይ ምልእተ ቁጽሪ 400127 ብስም ወላድየይ እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ልጃም ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ ምልእቱ ዝተገብረ ለበዋ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣቶ በረኸት ድራር ካብር፡ ኣሞና ሰንበቱ ነፍልጥ። ልጃም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ይቕረብ። ካብር ዳይር ስለዝዓረፈት፡ 11 ደቂ ኣሕዋታ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ብፍ/በ/መሰል የውሃንስ ሰለሙን ከሳሲት ኣሚና ዓብደልቃድር፡ ተኸሳሲ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ሃብተሚካኤል፡ ብፍ/በ/ዕዳ 2.1 ዓበስ ኢብራሂም፡ ብዓልቲ ቤትካ ክሲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ይቕረብ። ሳሙኤል ሃብተገብርኤል ኪዳነ 2.2 ወ/ሮ ዘነበሽ ወልደኪዳን ቶንቦሳ፡ ኣደይ ኣቕሪባትልካ ስለ ዘላ፡ ብኣካል ወይ ሚኪኤል ሃብተገብርኤል ኪዳነ ነፍ/ሪት ለተንስአ ማዕቀባይ ወልዱ ብሕጋዊ ወኪል ን5/526 ኣብ ቤ/ፍ ገብረእግዚኣብሄር ተኽለጊዮርጊስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ 2.3.ዳኒኤል ሃብተገብርኤል ኪዳነ፣ ናይ ብዕለት 05/07/2018 ዝሃበትኒ ለበዋ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ፈጽሚ ዝምልከት ጉዳይ ኣብ ቤ/ፍ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ገብረእግዚኣብሄር ተኽለጊዮርጊስ ማቕቡል ይሕያ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ማቕቡል ይካየድ ስለ ዘሎ፡ ን14/5/26 ኣብ እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ይሕያ ማቕቡል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኣብርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቡ። መጋባእያ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣስመራ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ሳሚኤል ተወልደ ኣስገዶም፡ ኣቦይ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ተወልደ ኣስገዶም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ኣቶ እስቲፋኖስ ኣርኣያ መስፍን፡ ኣዴና ኣቶ ኣብርሃለ ኣስገዶም፡ ሓወይ ምስ 10 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና፡ ዮናስ ኣብራሃም ወልደኣብ፡ ኣደይ ኢትዮጵያ ተወልመድህን ፍስሓጽዮን ከምኡ ድማ ኣደይ ኢትዮጵያ ጎይትኦም ኣስገዶም ገብረኪዳን ዮሳን ዳኒኤል ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ዮሳን ኣለም ወልደሚካኤል ተድላ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ተወልደ ተስፋዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ኣቶብርሃን መኮነን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ቁ.47 ይቕረብ። እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ይኩኖኣምላኽ ይቕረብ። መጋባእያ ይቕረብ። ዓንደብርሃን ዑቅባይ ገብርሂወት ገብረማርያም ጀጎር፡ ብፍ/በ/ዕዳ ዝኾንካ የውሃንስ ሰረቐ ተኽላይ ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ክርስትያን ምባል ተሪፉ፡ ዓንደ ዑቕበ ገብሪሄት ከሳሲት ገብረመስቀል ገብረትንሳኤ ኣቶ ተስፋይ ዘርእዝጊ ተስፋዝጊ፡ ናይ ተሪፉ፡ ዮኤል ሰረቐ ተኽላይ ተባሂሉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ መንገሻ፡ ተኸሳሲት ትብለጽ ፈጽሚ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልካ ለቲና ሓየሎም ምባል ተሪፉ፡ ለተስላሰ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ገብረህይወት ግርማጽዮን፡ ናይ ስም ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ሓየሎም ሓዳር ተባሂሉ ይተኣረመለይ እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ይቕረብ። ቁ.41 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10 መጋባእያ ነፍልጥ። ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ኣነ ተኽለ ህብትእዝጊ ዑቕባእዝጊ፡ ኣብ ምምሕዳር ማእከል ከተማ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ብፍ/በ/ዕዳ ግደይ ዘመደ ነማርያም፡ ከሳሲት ወ/ሮ ኣረጋሽ ገሹ ንርኣዮ፡ ዝርከብ መንበሪ ቤት ጎደና ሩባ ዓንሰባ ቁ.ገዛ 15/9 ፕሎት 10R የማነ ዘመደ ነማርያም፡ ብፍ/ሰ/መሰል ኣለማየሁ ኪዳነ ገብረጊዮርጊስ፡ ብዓልቲ ተኸሳሲ ኣቶ ዓወት ገብረ ወልደኣብ፡ ናይ ፓርሰል B ስፍሓት 537 ትርብዒት ሜተር መዝገብ ንብረት ካዳስተር ወረ/ነፍ/ሄር መኣዛ ዘመደ ነማርያም፡ ቤተይ መም/ ኣልማዝ ሃብተስላሰ ገንዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል 1BRASM007886 ዝርከብ ናይ ኮምሽን ኣባይቲ ምስክር ዋንነት ኣቶ እዮብ ተስፋማርያም፣ ናይ ፈጽሚ ገብረመስቀል ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን12/5/26 ኣብ ልብሬቶ 19169/25626 ተመዝጊቡ ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ብውህብቶ ናብ ወ/ሮ ለምለም ህብትእዝጊ ዑቕባእዝጊ ከመሓላልፎ ስለ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን12/4/26 ኣብ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ቤ/ፍ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ቅረቡ። እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ስምረት ተኽለየውሃንስ መድህን ምባል ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ መጋባእያ ይቕረብ። ተሪፉ፡ ስምረት ተኽለ የውሃንስ ተባሂሉ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተስፋይ መንግስቱ ደስታ፡ ብዓልቲ እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተር ይቕረብ። ኣኽበረት ገብረገርግሽ፡ ብዓል ቤተይ ቤተይ ማርገረት ገርቶበረንስ ሃይለ ዑቕባገብርኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ መሰለይ ይተሓለወለይ ስለ ዝበለ፣ ተጸዋዕቲ ወረስቲ ብፍ/በ/ዕዳ ርግበ 4 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ኣርኣያ 1. ለምለም ክፍለ 2. ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቤ/ፍ ይቕረብ። ርግበ ወልዳይ ተስፋሚካኤል ዝተበሃልኩ፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ገጀረት ለተንኪኤል ክፍለ 3. ፍረወይኒ ክፍለ እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ ጎደና 177/7 ዝርከብ ገዛ ፕሎት 14 ፓርሰል C ASP 00044129 ወ/ሮ ንግስቲ እስቲፋኖስ ኣብርሃም፡ 4. ሂወት ክፍለ 5. ክብሮም ክፍለ 6. መጋባእያ ይቕረብ። ASD00038163 ስፍሓት መሬት 361.50 ት/ሜ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ ብዓል ቤተይ ተኽለሃይማኖት ተስፋሚካኤል ክፍለ፣ ን3/6/26 ኣብ ከሳሲት ወ/ሮ ወይኒ ደብረጽዮን፡ ግርማልደት ሃይለ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ 4 ተሓጋጋዚ 2 ዘጠቓለለ፡ ኣብ ቤት/ጽ ካዳስተር ብቑጽሪ መዝገብ ተጸዋዒት ወ/ሮ ምስጋና ኣለማ፡ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ 1BRSM008242/1 ብስም ብዓል ቤተይ ነ/ሄር ኣብርሃም መንግስታኣብ ንሞግዚት ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኪ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ምዃኑ ነፍልጥ። ዝተመዝገበ ገዛ ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ከሳሲት ምሕረት ገ/ሄር ገ/ሂወት፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ናይ መወዳእታ ይግባይ ዝተበሃለሉ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ተኸሳሲ ተስፉ ታደሰ ገ/ሚካኤል፡ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ። ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ እልልታ እዮብ ወልደኪዳን፡ ስም ኣደይ ዘሎ፡ ን27/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ርግበ ወልዳይ ነፍልጥ። ሃና ሱልጣን ቀለተ ምባል ተሪፉ፡ ሃና ትንሳኤ ተወልደብርሃን፡ ኣቦይ ሻምበል", "char_count": 5359, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02420", "text": "ሕቶ ዝተመሳቐለ ቃላት ዝዝረበሉ ግዜ፡ ተንብብ’ዶ? ኢልካ ምስ እትሓትት፡ ከየንብብ ንምንባብ ዝኸውን “ምንባብ ንኣእምሮ ምንቅስቓስ ካብ ኣገልግሎት ወጻኢ ናይ ምዃን ልዑል ንኣካላት።” - ጆሴፍ ኣዲሰን ተኽእሎ ኣለዎ። ስለዚ ኣብ’ዚ ዘለናዮ ግዜ የብለይን እናተባህለ ብብዙሓት ንጋድም ንትኹል ዝወሃብ መልሲ ኣሎ። ግደ ሓቂ ግና ኣብ’ዚ ዓለምና ቅልጡፍ ምዕባለ ዘበነ-ሓበሬታ፡ ዕዉታትን ተወዳደርትን 1. ባህ፡ ሕጉስ 1. ናይ ጸጒሪ ርስሓት እቲ ምኽንያት ናይ ግዜ ምስኣን ተርእየሉ ዘላ ግዜ፡ ዝዀነ ዓይነት ክንከውን፡ ንዘለና ወይ ዝረኸብናዮ 3- ዓየየ፡ ሰርሐ 2. መጸውዒና ኣይኰነን። ከመይ’ሲ እቲ ኣዝዩ ናይ ትምህርቲ ወይ ሞያ ንኹሉ ግዜ ጠቓሚ ፍልጠት ቀጻሊ ብምንባብ ከነሐድስን 3. ዓሎቕ 5. ነዃል፡ ውጋእ፡ ብበሊሕ ስራሕ ጻዕቂ ዘለዎ ሰብ’ውን እንተ ኾነ፡ ኰይኑ ክነብር’ዩ ኢልካ ምሕሳብ ግጉይ ተወሳኺ ፍልጠት ክንድልብን ይግባእ። 4. ከብቲ ምሕላው ይውሓድ ይብዛሕ ንምንባብ ዝኸውን ዝተወግአ እዩ። ኣብ ትምህርቲ ይኹን ኣብ ስራሕ ከምኡ ምስ እንገብር ጥራይ ከአ’ዩ ምስ’ዚ 5. ጒቦ ግዜ ኣይስእንን እዩ። እንተደኣ ግዜኡ 8. ገመተ፡ መጠነ፡ ዓቐን ፈለጠ ዘጥረናዮ ሞያ እሞ ከአ ንብዙሕ ዓመታት ቅልጡፍ ምዕባለ ዓለም ማዕረ ማዕረ 6. ሽፍን፡ ክውል ክንጥቀመሉ ዝጸናሕና ፍልጠት ብምዃኑ፡ ክንከይድ እንኽእል። ብግቡእ ወዲቡን ተጠቒሙሉን ማለት 10. ባህላዊ ጸወታ፡ ደርፍን 7. ስም ጓል ኣንስተይቲ እዩ። ንዝተረኽበ ትርፊ ግዜ ጠቓሚ ኣብ ሓደ ብዓል ሞያ ኣብ ሳዕስዒትን ዘለዎ ጸወታ 9. ተደናገረ ዝኾነ ነገር ኣብ ክንዲ ዝውዕል፡ ቁም-ነገር ሞያኡ ዘተኮረ ሓገዝቲ 11. መእሰሪ ዝኸውን 14. ጽቡቕ ኣብ ዝወሓዶ፡ ኣብ በለካን ለኽዓካን እዩ ዝዀኑ ጽሑፋት ምስ 12. ዝበዝሐ ናይ ስምዒት ህዋሳትና 15. ግዚኡ ዝኸደ ዝህሞኽ። ትርፊ ግዜ ኣብ ግቡእ መዓላ ዘየንብብ፡ ብምንባብ ዝርከቦ 16. ካብ ኣካልና ዝወጽእ ሕማቕ እንተ ዝውዕል፡ ንምንባብ ጥራሕ ዘይኮነ ፍልጠቱ ካብ ግዜ ናብ ግዜ መጽሓፍ ንምጽሓፍ’ውን ዝኣክል እዩ። 13. ክልክል ሽታ ምስ’ዚ ዘሎ ምዕባለ እንተ ስለዚ ሓፈሻዊ ኣፍልጦ ኣብ ፖለቲካ፡ 17. ብላኻ ዝስራሕ 17. ኣብ ቈርበትና ዘሕክኸና ዘየመዓራርዩ፡ ካብ’ቲ ሞያኡ ኣዝዩ ክርሕቕን ድሕሪት ቁጠባ፡ ባህሊ ንምዕባይ፡ ብሓፈሻኡ 19. ቈልዓ፡ ህጻን፡ ወራሲ 18. ርዒዳ፡ ጃጅያ ኩነታት ዓለምና ንምክትታልን ምስ ግዜ 20. ፈትሽ፡ ርኸብ ክተርፍን ግድን እዩ። 21. ናይ ሓንቲ ሃገር ፍሉይ ብዓል ንምጉዓዝን ብቐጻሊ ምንባብ የድሊ። 22. ቤት መስተ ኣብ ዝተፈላለየ ስልጣን ልኡኽ ቤት ጽሕፈት 24. ኣብ ልዕሊ ህይወታውያን 23. ወሊደ፡ ተገላጊለ ዝበቊል ደቂቕ ጡጥ መሳሊ ጌጋን ትምህርትን 25. ፈላሊ፡ ፋሕ ኣብል 26. ኣብ ጣውላ ካብ ዝጽወቱ 27. መጠወ፡ ኣበርከተ 29. ሓደ፡ ግዛዕ “ጌጋ ምፍጻም ካልእ መልክዕ ናይ ዝዓበዩ ሓይልታት ናይዛ ዓለም ቅንዕናን 28. ካልኣይ ሳዕ ይርአ ምባል 30. ምዝያድ፡ ምዕብላል ሓዲሽ ትምህርቲ ምቕሳም እዩ።”- ካትሪን ጌጋን’ዮም። ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብ 31. ካብ ዓበይቲ ኣግራብ 31. ሸፍን፡ ክደን ግርሃም ይኹን ውልቀሰብ ብምዃን ከኣ ኣብ 33. ሙዝ 32. ዝኣክል ገበራ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ናይ ህይወትካ፡ ዘየቋርጽ ዓውደ ኲናት ይርከቡ። 35. ኣሕረረ፡ ተኰሰ፡ ቀምረረ 34. ካብ ናህባይ ¾ ጽልዋኦም ኣዝዩ ደቂቕ’ዩ ኢልካ ኣእምሮኻ ብጌጋታት ዝተመልአ እንተ 37. ድህሉል፡ ዝንጉዕ 36. በጥ በለ ንሰብ ወይ እንስሳ ዝሓሰብካዮም ብዙሓት ውሳነታት ኾይኑ፡ ጌጋ እቲ ዘይጽዓድ ብምዃን 38. ተጻዋቲ ሙዚቃ 40. ጸባ እትህበና እንስሳ ወሲድካ ትኸውን ኢኻ። የግዳስ ድምር ንኹሉ ተግባራትካ ዓብሊሉ ጌጋ 39. እሳር፡ ውሳኽ 42. ሓው ኣደና ናይ ኩሎም ውሳነታትካ ኣብ መወዳእታ ንኽትፍጽም ክደፋፍኣካ’ዩ። ኣብ ከምኡ 41. መሰረት ስራሕ 44. ሳንዱቓዊ መጻወቲ ሙዚቃ ውጽኢት ናይዚ ኴንካዮ ዘለኻ ክትከውን ኣጋጣሚ ቅንዕና ዘይብሉ ሓሳባት 43. ጸጸር ንታሕቲ ገጹ ወረር፡ • ናይ ሕሉፍ ጌጋታትካ ስእለ ኣእምሮ መሳርያ ኣብቂዑካ ኣሎ። መን እሞ’ዩ ጌጋ ትሓስብ፡ ዝንቡዕ ርድኢት ይህልወካ፡ ፍስስ፡ ጀርበብ ክብል ከሎ ኣይሃልኻ፡ ምኽንያቱ ጠንቂ ድፍኢት ዘይፍጽም፡ እቲ ዝዓበየ ጌጋ ግን ሓንቲ ጌጋ ኣብ ጌጋ መደምደምታ ትበጽሕን ጌጋ 45. ብስንባደ ምትንሳእ 45. ካብ ክፋላት ዓይንና ዳግማይ ውድቀት ክኸውን ስለ ዝኽእል። ኣብ ዝፈጸምካሉ ግዜ ኣብ ገዛእ ነብስኻ ስጉምትታት ትወስድን። ብኣንጻር ናይዚ፡ 47. ድሕሪ ሞት ዝስዕብ ተግባር 46. ንእሽቶ ወሓዚ • ንጌጋ ናይ ምብዳህ ውሽጣዊ ዝነበረካ እምነት ምስ ተጥፍእ እዩ። ኣእምሮኻ ብቕኑዓት ሓሳባት ዝተመልአ 49. ባህጊ፡ ምምናይ 48. መሰል፡ መብቲ ኣተሓሳስባ ይሃልኻ። ኣብ ክንድኡስ ነቲ ጌጋ ስለምንታይን እንተ ኾይኑ ብቕኑዓት ሃዋህው ኢኻ 50. ስም ሃገርና 49. ዓሌት ነብሪ ዝኾነት እንስሳ • ንባህርኻ ኣመሓይሾ፡ ብኸመይን ከም ዝፈጸምካዮ ምምርማር ትኽበብ፡ ቅኑዕ ርድኢት ስለ ዘለካ ንኣተሓሳስባኻ’ውን ኣስፍሓዮ። ብድሕሪኡ 51. ሕሙም፡ ጽሉል፡ ዕቡድ ዘቤት እቲ ዝበለጸ’ዩ። ካብቲ ጌጋ ክትመሃሮ ውሑድ ጌጋታት ጥራይ ኢኻ ትፍጽም። ክዉንነታዊ ሓሳባትን ስጉምትታትን ዝግብኣካ ምስ ተመሃርካ ንዕኡ ንድሕሪት እቲ ምንታይሲ ነቲ ሓቂ ፍለጦ’ሞ እቲ 1 2 3 4 5 6 7 ክትውን ኢኻ። ብምግዳፍ፡ ንቕድሚት ሰጉምን ኣብ ሓቂ ናጻ ክሰደካ’ዩ። እዞም ኣብ ታሕቲ 8 9 10 11 • ብፍርሕን ካልእን ዝብገሱ ንሞራልካ ዝቕጽል ዝበለጸ ክትሰርሕ ሕሰብን። ምስ ተጠቒሶም ዘለዉ ገለ ሓሳባት ኣብ ዘዳኽሙ ቀዳዳት ዕበሶም፡ ብነብስኻ 12 13 14 ጌጋ ኣብ እትፋጠጠሉ እዋን እንታይ ህይወትካ ብዙሕ ጌጋታት ከይትፍጽም ኩራዕ። ክትገብር ከም ዘለካ ዘይምፍላጥ ናብ ዝሕግዙ ሜላታት እዮም። 15 16 • መዓልታዊ ዓወታት እምበር ዝኸፍአ ጌጋ ከምርሓካ ይኽእል’ዩ። • ጌጋ ኣብ ዝፈጸምካሉ እዋን ተስፋ 17 18 19 20 21 22 ውድቀት ዘይምህሩ ጽሑፋት እናንበብካ ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ ቅኑዕ ኣተሓሳስባ ኣይትቑረጽ፡ ጌጋ ምፍጻም መወዳእታ 23 24 25 26 ንኣእምሮኻ ኣደላድሎ። ምምዕባል ኣዝዩ ሓጋዚ’ዩ። ብኣዝዩ ብዙሕ ናይ ዝኾነ ነገር ኣይኮነን። • ኩሉ ግዜ ዝበለጸ ከም እትሰርሕ 27 28 29 30 31 ጌጋታት ዝተጎብአ ሓንጎል ክትሃንጽ • ብህድኣትን ነጥቢ ብነጥብን ንጌጋኻ እመን፡ ነብስኻ ናብ ዕብየት ትስጉም ኣላ፡ ይከኣለካ’ዩ፡ የግዳስ ብኣንጻሩ’ውን ፈትሽ፡ ኩሉ ክትመሃሮ ዝግበኣካ ካብ 32 33 34 35 36 እንተ ዘይኰይኑ ኣኺሉዋ’ዩ ኣይትበል። ብቕኑዕ ጥራይ ዘዕለቕለቐ ስነ-ኣእምራዊ ጌጋኻ ተመሃር፡ ብድሕሪኡ ብሓድሽ 37 38 39 40 41 ካብ ንዝበለጸ ጉዕዞ ምፍታን ኣይተቋርጽ። ኩነት’ውን ዘይክኣል ኣይኰነን። እቶም መንፈስ ተበገስ። 42 43 44 45 • እቲ ዝልዓለ ናይ ኩሉ ግዜ ውልቃዊ ፈተና “ኣነ ቅኑዕ ሰብ ድየ?” እናበልካ 46 47 48 49 ወግዒ ቀዳሞት ንነብስኻ ምውካስ’ዩ፣ ቅኑዕ እንተ ኴንካ 50 51 ነገራት’ውን ቅኑዓት ክኾኑልካ እዮም። መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) • ሓብቱ ዝቐላቢቱ፡ ጉማ ላም ዝወጋኢቱ፡ ክልተ ዘንስቱ፡ ነዝናዝ ዝሓማቱ፡ ኣሎ እናበልካዮ ከይተፈልጠ ሙማቱ። • ሓባልን ኩሕልን፡ ቀሺን መሓልን፡ ሹመኛን መታለልን፡ ጉሒላን ሰዓልን፡ ነዃዕን መስተርን፡ ሰበይትን ሓያልን፡ ጥቕስታት መዛነዪ ወረጃን ሃላልን፡ ጓሳን ሓካልን፡ ሳዕሳዕን ተማህላልን ክሰማምዑ ኣይከኣልን። • “ሓጎስ ውሽጣዊ ስራሕ’ዩ።”- ዘይተፈልጠ • መርገም ዘይጸገበ ድኻ ይብድል፡ ጽልኢ ዘይጸገበ ሜስ ይዕድል፡ ኣብ ዘይእትወካ ምእታው ፍሉጥ ግድል። • “ለውጢ ሕጊ ህይወት እዩ።”- ጆን ኤፍ ኬነዲ • ምስ ጣልማይ ማሕላ፡ ምስ ሓያም ጓይላ፡ ምስ ጓል ምህለላ፡ ምስ ዘራጋይ ዋዕላ፡ ምስ ከልቢ ክወላ፡ መሊኣ • “ናጽነት ካብ ሓይልን ርእሰ ምርኮሳን እዩ ዝመጽእ።”- ሊዛ ሙርኮውስኪ ኣይትሓድርን እንተዘይ ጎዲላ። • “ ድንቁርና ብለይቲ ክምሰል ይከኣል’ዩ። ወርሕን ከዋኽብትን ዘይብሉ ለይቲ።”- ዘድ ኣንደርሰን • ምስ ዘይፈልጥ ዝተዛረብካዮ፡ ኣብ ቀላይ ዝጸሓፍካዮ፡ እቲ ኣይእከብ፡ እቲ ኣይንበብ ከምዘይዓየኻዮ። • “ሎሚ እንገብሮ ምርጫታት፡ ነቲ ንጽባሕ እንሓልሞ ዘለና መጻኢ ይፈጥር.”- ካፒል ተታርዋል • መሰለስ ዝጥሪትካ ኣድጊ ግበር፡ መሰለስ ዝማሕረስካ ብዕራይ ግበር፡ እኽሊ ክትረክብ ቤት ግበር፡ ክውሕደካ • “ዝሓለፈ ኣይምለስ፡ ንመጻኢ’ውን ደው ከተብሎ ኣይከኣልን። እታ ዝዓበየት ምስጢር ለውጢ ትመሃረላ፡ ኣብታ ዘለኻያ ብምንባር መርዓ ጓል ግበር። እያ።”- ጀይ ኣሸር • ሓዊ እንተ ተደጎለ ዝጠፍአ መሰለ፡ ሞት እንተ ደንጎየ ዝተረፈ መሰለ፡ ኣንበሳ ሰም እንተበለ ዝሞተ ይመስል። • “ብርእሰ ተኣማንነት ናብ ኣንፈት ሕልምኻ ሰጒም፣ ከም’ቲ እትሓስቦ ህይወት ከኣ ንበር።”- ሄንሪ ዴቪድ ቶሮ • ሓዊ ወይ ኣንዲድካ ምስሓን ኣሎ፡ ወይ ኣጥፊእካ ምርሓቕ ኣሎ ክንደይ ሳዕ ጭልምልም ኣሎ። • “ስዐን ሓጎስን ፍጹም ተራኺቦም ኣይፈልጡን እዮም።”- ቤንጃሚን ፍራንክሊን። • ሰብኣይ እንተጠመየ ይድቅስ፡ ሰበይቲ እንተጠመየት ተልቅስ። ሰብኣይ እንተ ኣረገ ብምርኩስ ይለዓል፡ ሰበይቲ • “ቅኑዕ ኣተሓሳስባ ምሓዝ፡ ነቲ ኣሉታዊ ጸቕጢ ናብ እወታዊ ክቕይሮ ይኽእል እዩ።”-ጆን ሰለየ እንተ ኣረገት ተብዝሕ ሰዓል። • “ንኻልኦት ቅድሚ ምልዋጥካ መጀመርታ ንነብስኻ ክትልውጥ ኣለካ።”- ሉ ዙን ብኢያሱ ኣሰፋው (ወዲ መነባብሮ)", "char_count": 5169, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02421", "text": "ክፍሊ ኢሚግረሽንን ዜግነትን ርእሲ ዝነኣሳ ‘ዓባይ’ ሃገር ብናይ ምስፍሕፋሕ ፖለቲካ’ያ ነብሳ ተታልል ዘላ። እዚ ከኣ ነቲ ዞባ ናብ ኣብ ስነ-ህይወታዊ ሓቅታት፡ ሓደ ሕማቕ ኣንፈት ይደፍኦ ምህላዉ ኩሉ ርእሲ ክትረክብ ዘይተዓደለት ሃገር ኮይና እዩ። ሓንቲ ዓባይ ሃገር፡ ዜጋታታ ኢትዮጵያ ናብ ከመይ ዝኣመሰለ ግዙፍ ኣካል ዘለዎ ፍጥረት ነቲ ዘለዎ ሰብ ዝሰማምዓሉ ሓቂ እዩ። ሶማልያ፡ ትርከብ። እቲ ንኢትዮጵያ ዝመርሕ ዘሎ ብጥሜትን ብኲናትን እናተሳቐዩ፡ ኣብ ዝተሓተ ፖለቲካዊ ዕንደራ ወሪዱ ከም ትሕዝቶን ክብደትን ዝምጥን ብቑዕ ኤርትራን ጅቡቲን ንልዑላውነተን ፖለቲካዊ ሓንጎል፡ ኣብ ክንዲ ንዘመናዊ ክንዲ ነቲ መሰረታዊ ጸገማት ምፍታሕ፡ ዘሎ ዘርእይ ጭቡጥ መረጋገጺ እዩ። ሓንጎል ወይ ርእሲ እንተ ዘይሃልዩዎ፡ ዝፈታተን ዝኾነ ምንቅስቓስ ብትሪ ዲፕሎማሲ፡ ንቁጠባዊ ሽርክነትን ዞባዊ ኣብ ገዘፍቲ ህንጻታትን መዘናግዒ ኢትዮጵያ ብውሽጣ እውን ህይወቱ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ ጥራይ ከም ዝቃወማ ርዱእ እዩ። እዚ ድማ ምርግጋእን ቀዳምነት ዝህብ፡ ብናይ ፓርክታትን ቢልዮናት ዶላራት ትናወጽ’ያ ዘላ። ኣብ ክንዲ ነቲ ኣብ ዘይኮነ፡ ንኸባቢኡ እውን ዓቢ ስግኣት ንኢትዮጵያ ኣብ ዞባዊ ኲናት ክሸማ ምስፍሕፋሕ፡ ናይ ሕልምን ትምኒትን ከተውጽእ ከላ፡ እቲ ርእሲ ምስቲ ውሽጢ እቲ ሃገር ዘሎ ዓሌታዊ ወጥሪ ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ርእሲ ዝኽእል ሓደገኛ ጸወታ እዩ። እዚ ኩሉ ስትራተጂታት ተደናጊሩ ይርከብ። እዚ ጭቡጥ ኩነታት ህዝባ ከም ዘይተኣሳሰረ ዘህድእን ንህዝቢ ናብ ዕብየት ዝመርሕን፡ ነቲ ኣካል ክመርሖን ካብ ሓደጋታት ዝኸውን ዘሎ፡ እቲ መሪሕነት ንግዝፊ “ንእሽቶ ርእሲ” እዚ፡ ነቲ ግዙፍ ኣካል የርእየና። እዚ ናይ “ምስሊ” (Ima- እቲ ርእሲ ዝነኣሶ መሪሕነት ኣብ ኲናት ክከላኸለሉን ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ ምስ ኢትዮጵያ ከም መሳርሒ ምፍርራሕ ኢትዮጵያ ናብ ዘየድሊ ወጥሪ፡ ኲናትን age) ፖለቲካ፡ ነቲ ብውሽጡ ዝተሰባበረ ሕድሕድ’ዩ ተሸሚሙ ዝርከብ። ካብ ዝበጽሕ፡ እቲ ግዙፍ ኣካል ብዘይ ቁጽጽር ስለ ዝተጠቐመሉ እዩ። ዘይምርግጋእን ይደፍኦ ኣሎ። እዚ ከኣ ኣካል ናይታ ሃገር ንምሽፋን ዝግበር ትግራይ ክሳብ ኣምሓራ፡ ካብ ኦሮምያ ምስ ዝረኸቦ ይጋጮ፡ ኣለኒ ንዝብሎ ኢትዮጵያ ብስፍሓታን ብዝሒ ነታ ሃገር ካብቲ ክትበጽሖ ዝግብኣ ፈተነ እዩ። እቲ መሪሕነት ንህዝቢ ክሳብ ጋምቤላ፡ ደም ህዝቢ ይፈስስ ኣሎ ሓይሊ ብዘይ ኣገባብ ይጥቀመሉ፡ ኣብ ህዝባን ዓባይ እኳ እንተኾነት፡ ነዚ ክብሪ ኣውሪዱ፡ ኣብ ዞባ ቀሪኒ ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ ካብ ዘለዎ ውሽጣዊ ጸገማት ወይ ናብ ኣንፈት ደም ምፍሳስ የምርሕ መወዳእታ ድማ ባዕሉ ናብ ዝፈሓሮ ግዝፋን ዕብየታን ዝምጥን ርእሲ ከም ስግኣት ከም እትጥመት ገይሩዋ (ጥሜት፡ ድኽነት፡ ኲናት ሕድሕድ) ኣሎ። እቲ “ንእሽቶ ርእሲ” ነቲ ዓቢ ጉድጓድ ይወድቕ። ክትረክብ ዘይተዓደለት ምዃና ሎሚ ይርከብ። ኣተኩሮኡ ንምጥምዛዝ፡ ናይ ወጻኢ ኣካል ክመርሖ ስለዘይከኣለ፡ እቲ ኣካል ሎሚ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንኢትዮጵያ ንኹሉ ግሉጽ ኮይኑ ኣሎ። እቲ ርእሲ እቲ ‘ንእሽቶ ርእሲ’ ተባሂሉ ክግለጽ ጸላእቲ ክፈጥርን “ባሕሪ ክንረክብ ኢና” ንርእሱ ክበላላዕን ክቃጸልን ይርአ ኣሎ። ክንርእያ ከለና፡ እዚ ምስላዊ መግለጺ እዚ ነቲ ኣካል ክጸሮ ስለዘይከኣለ፡ ኢትዮጵያ ዝኽእል ፖለቲካዊ ስንፍና፣ ካብቲ ዝብል ተስፋታት ክነዝሕን ይርአ እሎ። እቲ መሪሕነት ኣብ ክንዲ ናይ ሓባር ልክዕ ስእላ ኮይኑ ንረኽቦ። ኢትዮጵያ ሎሚ “ርእሲ ዝነኣሳ ዓባይ ሃገር” ምስ ጎረባብቲ ብሰላም ተሳኒኻ ናይ እዚ ድማ ነታ ሃገር ካብ ሓቀኛ ሰላም መጻኢ ዝሃንጽ፡ ንታሪኽ ከም መሳርሒ ብስፍሓት መሬታ፡ ጸጋኣን ብዝሒ ተባሂላ እንተ ተጸወዐት ንጸለመ ዝብሃል ምንባር ብቕዓት ዘይምህላው ዝነቅል ዘርሕቓን ናብ ዝዓሞቘ ናይ ውድቀት ብምጥቃም ንህዝቢ ምክፍፋል ከም ህዝባን “ዓባይ ሃገር” እኳ እንተኾነት፡ ጥራይ ኣይኮነን። ዓባይ ሃገር ማለት እዩ። ንኣብነት ኣብ ክንዲ ሰላማውን ጋህሲ ዘእትዋን እዩ። እታ ሃገር ስራሕ’ዩ ሒዙዎ ዘሎ። ሓንቲ ዓባይ ነዚ ግዝፋን ዕብየታን ዝምጥን፡ ብሱልን ሰፊሕ መሬት ዘለዋ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዓቢ ዲፕሎማስያውን መገድታት ምኽታል፣ ብስፍሓታን ብዝሒ ህዝባን ዓባይ እኳ ሃገር፡ ዓቢ ልቢ ዘለዎ፡ ኩሉ ዝሓቁፍን ስትራተጂያውን “ርእሲ” ወይ መሪሕነት ራእይ፡ ዓቢ ልብን ዓቢ ዲፕሎማሲያዊ ብምፍርራሕ ‘ኣፍደገ ባሕሪ’ ክህልወና እንተኾነት፡ እቲ ርእሲ ግን ነቲ ሓቀኛ ኣብ ስልጡን ዲፕሎማሲ ዝኣምንን ብዘይምርካባ፡ “ርእሲ ዝነኣሳ ዓባይ ሃገር” ብቕዓትን ዘለዋ ማለት እዩ። ኢትዮጵያ ግን ካብዚ ኩሉ ርሒቓ፡ ኣብ ትሕቲ ጸቢብ ኣተሓሳስባን ናይ ምስፍሕፋሕ ህርፋንን’ያ ተዓጽያ ትርከብ። እዚ ድማ ነታ ሃገር ናብ ውድቀት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንብምሉኡ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ዘየድሊ ህውከት ክደፋፍኦ ንዕዘብ ኣለና። እቲ ዓቕሚ ዘይብሉ ንእሽቶ ርእሲ ንልዑላውነትን ናጽነትን ጎረባብቲ ሃገራት ብምንዓቕ፡ ነቲ ዞባ ናብ ሕማቕ ኣንፈት ይመርሖ ምህላዉ ከኣ ዓቢ ስግኣት ኮይኑ ኣሎ። ብጥቕሉሉ እምበኣር ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ መስቀላዊ መንገዲ’ያ ትርከብ ዘላ። እቲ “ርእሲ ዝነኣሳ ዓባይ ሃገር” ዝብል መጸውዒ፡ ነቲ ሕጂ ዘሎ ጭቡጥ ኩነታታ ብልክዕ ዝገልጽ እዩ። ኢትዮጵያ ካብዚ ዘላቶ ሓደገኛ ኣንፈት ክትወጽእ እንተደኣ ኮይና፡ ነቲ ግዙፍ ኣካላታ ዝምጥን፡ ንሰላም ዘቐድም፡ ንልዑላውነት ጎረባብቲ ዘኽብርን ንውሽጣዊ ጸገማታ ብዘተ ዝፈትሕን “ዓቢ ርእሲ” ክትረክብ ኣለዋ። እዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ናይ ምስፍሕፋሕ ሕልሚ፡ ንጎረባብቲ ሃገራት ናይ ምድፋር ድሌትን ውሽጣዊ ምብትታንን፡ ናብ ሰላም ዘይኮነስ ናብ ኮይና ትርከብ። እዚ ንእሽቶ ርእሲ እዚ ድቕድቕ ጸልማት እዩ ዝመርሕ። ሓንቲ ኣለዎ ምባል፣ ካብ ናይ ሕልሚ ጸገም ህዝባ ክርዳእን ክፈትሕን ዓቕሚ መሪሕነት እዩ ዝግብኣ። መሪሕነት ድማ ነታ ሃገር ጥራይ ዘይኮነስ ንመላእ ሃገር ገዛፍ ክንሳ፡ ብጸቢብ ኣተሓሳስባን ዓለም ‘ዓባይ ኢትዮጵያ’ ዝተወልደ ተሳኢኑዎ’ሎ። ብልጽግና ግን ንስልጣኑ ክብል ንሃገር ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ዘይተፈልጠ ብናይ ምስፍሕፋሕ ድሌትን ክትምራሕ ድሑር ኣተሓሳስባ ጥራይ እዩ። እዚ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብባህሪኡ ናብ ሓደጋ ዘቃልዕን ኣብ ናይ ስልጣን ጸልማትን ህውከትን ይደፍኦ ኣሎ። ከላ፡ ናብ ውድቀት ምምራሓ ዘይተርፍ ንልዑላውነት ሃገራት ዝግህስ ናይ ተኣፋፊ ዞባ እዩ። ኣብዚ ዞባ እዚ ህውተታ ዝጠሓለን ኰይኑ’ዩ ተመዚኑ ኢትዮጵያ ምስ ሚልዮናት ህዝባን እዩ። ኢትዮጵያ ካብቲ ናይ ሕልሚ ዓለም 1 ምስፍሕፋሕ ባህጊ፣ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከም ኢትዮጵያ ዝኣመሰለት ዓባይ ዘሎ። እቲ “ንእሽቶ ርእሲ” ነቲ ግዙፍ ሰፊሕ ጂኦግራፊያዊ ስፍሓታን፡ ኣብ ወጺኣ፡ ናብ ሓቀኛ ሰላምን ጉርብትናን ናብ ዘየድሊ ወጥሪ የእትዎ ኣሎ። ሃገር፡ ብሰንኪ ስእነት ብቑዕ መሪሕነት መሬትን ህዝቢን ኢትዮጵያ ንልምዓት ዞባዊ ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃን ኣህጉር ክትምለስ ታሪኽ ይድሃያ’ዩ ዘሎ። እቲ ምስ ሶማሊላንድ ዝተገብረ ክትናወጽ ከላ፡ እቲ ሳዕቤኑ ንኹለን ኣብ ክንዲ ዝጥቀመሉ፡ ንኲናትን ኣፍሪቃን እወታዊ ጽልዋ ክህልዋ ‘ዓባይ’ ሃገር ክትከውን፡ ዓቢ ሓንጎልን ዘይሕጋዊ ውዕል ንኣብነት፣ ነታ ሃገር ጎረባብቲ ሃገራት ዝትንክፍ እዩ። ጥፍኣትን የውዕሎ ኣሎ። በዚ ኣቢሉ ዝግብኣ ሃገር እያ። ይኹን እምበር፡ ዓቢ ልቦናን ከም ዘድልያ ክትግንዘብ ከኣ ኣብ ዓለምለኻዊ መድረኽ ኣብ ዋጋ- ሓንቲ “ርእሲ ዝነኣሳ” ዓባይ ሃገር፡ ከኣ ነታ ሃገር ናብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኣንፈት ዕብየት ሓንቲ ሃገር ብመሬታዊ ዝድወለላ ዘሎ ብርቱዕ ደወል ክትሰምዕ ዕዳጋ ዘእተወን ዘቃልዐን ዘይብሱል ንርእሳ ጥራይ ዘይኮነት ንከባቢኣ እውን ሒዙዋ ይዓርብ ምህላዉ መባእታዊ ስፍሓትን ብቁጽሪ ህዝብን ጥራይ የድልያ ኣሎ። እንተዘይኮይኑ ግን፡ እቲ ስጉምቲ እዩ ነይሩ። ልምዓት ሃገር ሓደጋ እያ። እቲ ንልዑላውነት ሃገራት ሓቂ ኮይኑ ኣሎ። ዝዕቀን ኣይኮነን። እቲ ዝዓበየ መዐቀኒ ርእሲ ዝነኣሶ ግዙፍ ኣካል፡ ንርእሱ ልዑላውነት ጎረባብቲ ሃገራት ብምኽባር ዘይሕሉ፡ ንኣህጉራዊ ሕግታት ዝጥሕስን ካልእ ዓቢ ስግኣት፡ እቲ “ናይ ዕብየት፡ እታ ሃገር እትኽተሎ ርጉእን ጸይሩ ክጐዓዝ ስለዘይክእል፡ ምውዳቑን ጥራይ ዝረጋገጽ ምዃኑ፡ ንእሽቶ ርእሲ ብናይ ምስፍሕፋሕ ድሌት ዝምራሕን ሕልሚ ስትራተጂ” እዩ። ሓደ መራሒ ሰላማውን ፖሊሲ፡ ምስ ጎረባብታ ዘለዋ ምብትታኑን ዘይተርፍ እዩ። እዚ ድማ ኣራት ኪሎ ክሓስቦ ኣይክኣለን ዘሎ። “ንእሽቶ ርእሲ”፡ ንኢትዮጵያ ምስ ሃገር ኣብ ክንዲ ብጭቡጥ ቁጠባዊ ናይ ምክብባርን ምትሕብባርን ርክብ፡ ንመላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሕማቕ ነገር ንኢትዮጵያ “ርእሲ ዝነኣሳ ዓባይ ዳርጋ ኩለን ጎረባብታ (ሱዳን፡ ሶማልያ፡ ስነ-ሓሳብ ዝምራሕ፡ ብሕልምን ከምኡ እውን ነቲ ዘለዋ ጸጋታት እዩ። ሎሚ ኢትዮጵያ ክትሓቶ ዘለዋ ሃገር” ዘብላ ካልእ ምኽንያት፡ እቲ ኣብ ኤርትራ፡ ግብጺ) ኣብ ዘይምርድዳእን ብትንቢትን ክመላለስ ከሎ፡ እታ ንረብሓ ህዝባን ንሰላምን ክትጥቀመሉ ሕቶ እምበኣር “ኣፍደገ ባሕሪ “ ዘይኮነስ ውሽጣ ዘሎ ሰብ ዝሰኣነ ጸጋታትን ሕዱር ወጥርን ከም እትኣቱ ገይሩዋ ኣሎ። ሃገር ምስ ዘዝነፈሰ ንፋስ’ያ እትልሎ። ዘለዋ ዓቕሚ እዩ። ኣብዚ እዋን እዚ ግን፡ “ብቑዕ ርእሲ” ናይ መሪሕነት እዩ ድኽነትን እናሃለወ፡ መሪሕነታ ኣብ ናይ እዚ ከኣ ነቲ “ዓባይ ሃገር” ዝብል ስም ኢትዮጵያ ኣብዚ እዋን እዚ፡ ሰላምን ኢትዮጵያ ንግዝፋን ዕብየታን ዝምጥን ክኸውን ዝግባእ። ሰማይ ሕልምታት ተዋሒጡ ምህላዉ ዘቃልልን ክብሪ ዘየውህብን መሪሕነት ልዑላውነትን ጎረባብቲ ሃገራት ኣኽቢራ", "char_count": 5192, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02422", "text": "ስፖርታዊ ውድር እዚ ቢንያም . . . ማእከል ይቕጽል ቤልጅዩማዊ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ ክለብ ቪዝማ - ዎት ቫን ኣርት፡ ሰንበት ካብ ዝፍልም ልዕሊ ሓደ ወርሒ ኣቝጺሩ ዘሎ ቅነ ስፖርት እዚ ማእከል፡ ዝሓለፈ መዓልታት ንዝተኻየደ ናይ ሞኑመንት ጸወታ ‘ፓሪስ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ቀጺሉ። ሩቤ’፡ ንኣባል ዩ.ኤይ.ኢ ኢማራተስ - ብመሰረት‘ቲ ብግጥማት ኵዕሶ መርበብን ኵዕሶ እግሪን ናብ’ቲ ኣብ ደቀምሓረ ዝካየድ ናይ ታደይ ፖጋቻ ረቲዑ ተዓዊቱ። ሸሞንተ ንዋንጫ ዝወዳደራ ጋንታታት መን ሓለፈ ክካየድ ዝቐነየ ግጥማት፡ ካብ ኣብ ጸሮና ሓደ ካብቶም ሓሙሽተ ናይ ዝነበረ ምድብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደምሒናን ኣዳልን ቀዳመይቲን ካልአይቲን ኮይነን ‘ሞኑመንት’ ውድድራት ዝኾነ ፓሪስ ሓሊፈን ኣለዋ። ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ደንደን ንኣዳል ኣኸቲላ ናብ ደቀምሓረ ኣቕኒዓ ኣላ። ሩቤ፡ ካብ ኩሎም (ሚላኖ ሳን ሬሞ፡ ሮንደ ቫን ቭላንደርስ፡ ሌጄ-ባስቶን-ሌጄ ከምኡ’ውን ኤል ሎምባርዲያ) እቲ ዝኸበደ ምዃኑ ይግለጽ። እዚ ንክብደቱ ብዝገልጽ ’ገሃነም ሰሜን’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣብ ፈረንሳ ዝካየድ ናይ ሓደ መዓልቲ ውድድር፡ ኣብቲ ንመበል 123 ግዜኡ ፖል፡ ቫን ኣርትን ካልኦት መጥቃዕቲ ብገምጋም 48.9 ኪሎሜተር እናረገጹ፡ ዝተሰላሰለሉ ናይ ሎሚ ዓመት ጸወታ፡ ክገብሩ ድሕር ዘይብሉን ተቐዳደምቲ፡ ን5 ሰዓት፡ 16 ደቒቕን 52 ካልኢትን 258.3 ኪሎሜተር ሸፊኑ። ንጸወታ ክሓቝንዎ ጀሚሮም። ንዝተሰርዐ ርሕቀት ወዲኦሞ። ስሙያት ተቐዳደምቲ፡ ናይ ዝሓለፈ ፖጋቻን ቫን ኣርትን ከኣ፡ ካብ ኣስታት ፖጋቻ፡ ዓሚ’ውን ካልኣይ እዩ ወጺኡ ሰለስተ ዓመታት ዕዉት ናይዚ ውድድር 50 ኪሎሜተር ንዝንርበሩዋ ጉጅለ - ብቫን ደር ፖል ተሳዒሩ። ፖጋቻ፡ ኣብ ማቲዩ ቫን ደር ፖል፡ ዛጊት ዓወት ፈልዮም ንበይኖም ክጐዓዙ ጀሚሮም። ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዕቑድ፡ ናይ ፈለማ ዘየስተማቐረሉ ናይዚ እዋን ዝበለጸ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ ብዋሕዲ ተጻወትቲ ከይተሰነፈት ቀዳመይቲ ብምዃን ፍልልይ ዓቂቦም ኣብ መዛዘሚ ምስ ተጻዋታይ ንሓሙሽተኡ ናይ ሞኑመንት ተቐዳዳማይ ታደይ ፖጋቻ፡ ቫን ዝሓለፈት ጋሻ ተሳታፊት ናይዚ ግጥማት ጋንታ ግሎብ ክትከውን እንከላ፡ እምባሶይራ ካልአይቲ በጺሑ፡ ቫን ኣርት፡ ብሽኳ ንፖጋቻ በሊጹ ውድድር ዝተዓወተሉ ካብ ምዃኑ’ውን ኣርትን ማድስ ፐደርሰንን፣ ብሉጻት ናይ ብምዃን ኣሰንያታ። ብደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ኣዳል ቀዳመይቲ ደምሒና ካልአይቲ ብምዃን ቀዳማይ ኣትዩ፣ ናይዛ ዓመት ቀዳመይቲ ተዓንቂጹ። ሽኳ ተቐዳደምቲ፡ ጆናታን ሚላን፡ ስዒበናአን። ዓወት ድማ ኣስተማቒሩ። ነዚ ድሕሪ ተቐዳዳማይ ሶዳል ኲክ ስቴፕ - ኣርናውድ ደሊ፡ ኤርትራዊ ቢንያም ኣብ ደቀምሓረ ካብ ዘሎ ምድብ፡ ገና ጸወታ ከይተወደአ ምሕላፈን ዝተረጋገጸሉ ኣጋጣሚ’ዩ። ሸውዓተ ፈተነ ዝረኸቦ ዓወት፡ ኣብ ያስፐር ስቱቨን፡ 13 ካልኢት ድሒሩ ግርማይን ካልኦትን ድማ ተሳቲፎሞ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ቀዳመይቲ ሮዝመ፡ ካልአይቲ ሂላል፡ ሳልሰይቲ 2018 ኣብዚ ውድድር ብሰንኪ ናይ ሳልሳይ ክኣቱ እንከሎ፡ ንራብዓይ እዞም ኣብ ቅጽበታዊ ውድድር ኪሎማ፡ ብደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ቀዳመይቲ ሂላል ካልአይቲ ዛራ፡ ሳልሰይቲ ኪሎማ ንዋንጫ ክገጥማ ልቢ ጸገም ንዝሞተ ወዲ ሃገሩ ሚካኤል ተኸታታሊ ግዜ ነዚ ውድድር ክዕወተሉ ዘይምሕሩ ተቐዳደምቲ ግና፡ ምናልባት ገና ኣብ ደቀምሓረ ዓስኪረን ክጸንሓ እየን። ጉላርትስ ወፍዩዎ። ኣብዛ ዓመት ካብ ዝተገበሰ ግን ከኣ ዘይሰለጦ ቫን ደር ጉጅለ ተኣኪባ እንተኣትያ እያ፡ ብሽኳ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ብሉጽ ቁመና ዘላ ጋንታ ኪሎማ ኣይተኻእለትን። ዘካየዶም ሰለስተ ውድድር (ክልተ ናይ ፖል፡ 15 ካልኢት ደንጕያን ንዝመጸት ናይ ምዕዋት ዝለዓለ ተኽእሎ ነይሩዎም። ብመሳጢ ጸወታኣ ብናይ 100 ሚእታዊት ዓወት ቀዳመይቲ ብምዃን ክትሓልፍ እንከላ፡ ሮዝመን ሞኑመንት - ሮንደ ቫ ቭላንደርስን ጉጅለ ስዒሩ፡ ራብዓይ ኣትዩ። ይዅን እምበር፡ ኣብ መብዛሕትኡ ናይ ሂላልን ስዒበንኣ ኣለዋ። ብደቂ ተባዕትዮ ጋሻ ናይዚ ግጥማት ዝኾነት ጋንታ ጎብየ ካልአይቲን ሚላኖ-ሳንሬሞ፡ ሓንቲ ክላሲክ - ስትራንደ ተቐዳዳማይ ኤን.ኤስ.ኤን ቢንያም ሓደ መዓልቲ ውድድር ብፍላይ ኣብ ሳልሰይቲን ንዝኾና ዛራን ሂላልን መሪሓ ኣብ ደቀምሓረ ዘጽንሓ ትኬት ቆሪጻ። ቢያንከ) ንኹሉ ንዝተዓወተሎም ግርማይ፡ ምስ ጃስፐር ፍሊፕሰን ናይ ሞኑመንት፡ ጉጅለ ተኣኪባ ክትኣቱ ኣብ ናይ መንደፈራ ምድብ ካብ ዘለዋ ሸሞንተ ጋንታታት ግና፡ ኣብ ክልተኡ ጸወታ ፖጋቻ ድማ፡ ቀዳማይ ስዕረት ናይዛ ኣርናውድ ደ ሌን ዝርከብዎም ብዙሓት ዘየፍቅዱ ከም ብዓል ፖጋቻ፡ ቫን ደር ብኽልቲኡ ጾታ ዝረአ ዘሎ ተመጣጣኒ ጸወታ ተቐራራቢ ነጥቢ ዘመዝገበ’ዩ። በዚ መሰረት ገና ዓመት ኣቕሚስዎ። እዞም ተቐዳደምቲ፡ ተቐዳደምቲ ውድድር ኣይዛዘመን። መን ሓለፈት ዘይተፈልየሉ ምድብ ኮይኑ ኣሎ። ክሳዕ 23 ሚያዝያ ክቕጽል’ኳ እንተኾነ፡ ንኵዕሶ ሞሮኮን ሰኔጋልን፡ ሕጂ’ውን ይሰሓባ መርበብ ደቂኣንስትዮ ጋንታ ማይ ጸብሪ፡ ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ መረብ መራሕቲ ኮይነን ክቕጽላ እየን። ኣብ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ ጋንታታት ዑበል፡ መረብ፡ ብሪጎን መርሃዊን፣ ኣብ ደቂተባዕትዮ ማይ ጸብሪ፡ ዑበል፡ መርሃዊን ጽንዓት ክሓልፋ ልዑል ግምት ተዋሂቡወን ኣሎ። ብጉዳይ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025 ስመን (ኤም.ኣር.ኣይ)፡ ኣብዚ ውድድር ስፖርታዊ ውድድር እዚ ማእከል ጎኒ ጎኒ’ዚ ብጸወታታት ኵዕሶ ሰኪዐት፡ ቸዝን ጨመተ ክለዓል ዝወርሐ ሞሮኮን ሰኔጋልን፡ ሕጂ’ውን ግና፡ እዚ መስርሕ ፍቑድ ተኹሲን ኣብ ደቀምሓረ ክቕጽል ምዃኑ’ውን፡ ሓበሬታን ጐስጓስን እቲ እዚ ኣፍሊጡ። ብጉዳይ ዕድመ ተጻወትቲ ናይ መንእሰያት ከምዘይኮነ ይሕበር። እዚ ከኣ፡ ጋንታታተን ደጊመን ተሰሓሒበን። ዕድመ ኣትሒተን ንዘጻውታ “ሲቲ፡ ኣብ ልዕሊ ኣርሰናል ስነ እዘን ሃገራውያን ጋንታታት፡ ዝሓለፈ 9 ሃገራት ዕድል ከምዝህብ ዝገለጹ ሚያዝያ፡ ኣብ ውድድር ትሕቲ 15 ዓመት ተዓዘብቲ፡ ኣብዚ ውድድር ኣእምሮኣዊ ብልጫ ኣለዋ” ሩሩኒኒ ‘ሻምፕዮን ኣፍሪቃ ኣብያተ ትምህርቲ’ ኣብ ክተኣታቶ ከምዘለዎ ተላብዮም። ዝተራኸባሉ፡ ሰኔጋል ብገፊሕ 4ብ0 ተዓዊታ። ሰኔጋል፡ ንፈለማ ግዜ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማን ዩናይትድ - ዋይን ሩኒ፡ ኣብ ውድድር ንዋንጫ ፕሪመር ሊግ፡ ብስነ ይዅን እምበር፡ ክንዮ’ዚ ዓወት፡ ኣካላዊ ኣይኮነትን ብከምዚ ጉዳይ ኣብ ኣእምሮኣዊ መዳይ፡ ሲቲ ዝያዳ ኣርሰናል ዝለዓለ ኢድ ሒዛ ምህላዋ ገሊጹ። ፍልልይ ናይዘን ጋንታታት ዝያዳ ኣዛራቢ ጠመተ ትኣቱ ዘላ። ኣብ 2019 መራሒት ፕሪመር ሊግ ዘላ ኣርሰናል፡ ዝሓለፈ ቀዳም ካብ ትጽቢት ወጻኢ ብቦርንማውዝ ኮይኑ ኣሎ። ብዙሓት ሞሮካውያን ከኣ፡ ናይ ናይ ትሕቲ 17 ዓመት ውድድር 2ብ1 ምስዓራ ይዝከር። ብመንጽሩ እግሪ እግራ እትስዕባ ዘላ ማን ሲቲ፡ ሰንበት ምሸት፡ ናብ ቸልሲ ገለ ሰኔጋላውያን ተጻወትቲ ኣካላዊ ቁመናን ዋንጫ ዓለም፡ ገለ ተጻወትቲ ተጓዒዛ ኣእማኒ ናይ 3ብ0 ዓወት ኣመዝጊባ። ሓንቲ ጎደሎ ጸወታ እንከለዋ ድማ፡ ፍልልይ ናብ ድልዳለን ብምርኣይ፡ ልዕሊ 15 ዓመት ሰሪ ምቕናስ ዕድመ ተኣልዮማ ሽዱሽተ ነጥቢ ኣጕዲላቶ ትርከብ። ዝመጽእ ሰንበት ከኣ፡ ክልተአን ኣብ ሜዳ ኢትሓድ ናይ ሲቲ ከምዝመስሉ ገሊጾም። ምንባሮም ምንጪታት ወሳኒ ጸወታ ይጽበየን። “ኣብቶም ኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ይሕበሩ። ፈደረሽን ናይታ ሃገር ሩኒ፡ ብዛዕባ’ዘን ክለባት ኣብ ዝተሓተተሉ፡ ሲቲ፡ ዋንጫ ከመይ ገይርካ ከምእትዕወተላ (ካፕ) ዝሰርዖም ብዕድመ ዝድረቱ ውድድር ግና፡ ካብ ፊፋ ዝኾነ እገዳ ከምእትፈልጥ ብምግላጽ፡ ነዚ ብከመይ ተምጽኦ ዝፈልጥ ዓላሚ ከምዘለዋ’ውን ሓቢሩ። ከምዚ ናይ ኣብያተ ትምህርቲ ውድድራት፡ ከምዘይመጾ ብምሕባር፡ ቅድሚ “ከም ዝመስለኒ፡ ሲቲ፡ ኣብ ጥርዚ እያ ዘላ። ኣሰልጣኒኣን ተጻወትታን ልዕሊ ተጻወትቲ ስርቂ ዕድመ ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ኮይኑ ውድድር ብውሽጣዊ ምጽራይ ኣርሰናል ህድእ ኢሎም ክጸንሑ ይኽእሉ እዮም።” ዝበለ ሩኒ፡ ንናይ ሰንበት ጸወታ ዝተዓወተትላ ኣሎ።” ክብል’ውን፡ ኮሊን ክክኢንዮ ዝስሙ ከምዝኣለዮም ሓቢሩ። ጋንታ፡ ዋንጫ ከምእተልዕል ከምእትኽልን ማን ሲቲ እታ ዝለዓለ ተኽእሎ ዘለዋ ምዃናን ኣፍሪቃዊ ጋዜጠኛ ኵዕሶ እግሪ ገሊጹ። እዚ ናይ ሕጂ ጉዳይ 99 ሚእታዊት ተጻወትቲ ዕድመኦም ገሊጹ። ማዕረ ምውጻእ ንኣርሰናል እኹል ምዃኑ’ውን ዝገለጸ እዚ እንግሊዛዊ፡ “ኣርሰናል፡ ሓደ ካብቲ ሕቶ ኣለዓዒሉ ዘሎ፡ ሕክምናዊ ከኣ፡ ነቲ ኣብ 2020 ናይ ቅድም ኣባል የጉድሉ እዮም። ከም ኩሉ ከኣ፡ ኣነ’ውን ንመጋጥምታ ካብ ጸወታ ዘውጽእ ምንቅስቓስ (Dirty play) ክትጻወት የድልያ። ንመስመራት መርመራ ዘይምክያዱ እዩ። እንተኾነ፡ ከምቲ ሃገራዊት ጋንታ ሰኔጋልን ኣብ ኤውሮጳ ምስ ፕሮፈሽናል ተጻዋታይ ክኸውን ዕድመይ ሲቲ ክበታትኽዎ ኣለዎም። ተዓዘብቲ ይፍተውዎ ኣይፍተውዎ፡ ሲቲ ንኸይትዓወት ዝኾነ ኣብ ናይ ትሕቲ 17 ዓመት ዘሎ ዕድመ ዝተፈላለያ ክለባት ዝተጻወትን - ጉራነ ን ኣጕዲለዮ እየ ኢሉ።” ነይሩ። ክገብሩ ኣለዎም። ሲቲ ሸቶ ንከይተመዝግብ ኣዝዮም ጽኑዓት ክኾኑ ኣለዎም።” ወሲኹ። ንምፍላጥ ዝግበር ሕክምናዊ መርመራ ዳው ኣዘኻኺሩ ኣሎ። ንሱ፡ “ኣብ ሰኔጋል፡ ሞሮኮን ሰኔጋልን፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ መዛዘሚ ዋንጫ ኣፍሪቃ ደቂ ተባዕትዮ ሮናልዶ፡ ጉዕዞ ናብ 10 ሸቶታት . . . 2025 ኣብ ዝተራኸባሉ፡ ሰኔጋል፡ 1ብ0 መደብ ጸወታ ተዓዊታ ዋንጫ ምልዓላ ይዝከር። ካፍ ግና፡ ድሕሪ 58 መዓልታት ሞሮኮ ብፎርፋይት ሎሎሚሚ ሓለቓ ጋንታ ኣል ነስር - ክሪስቲያኖ ኣብጺሑዎ ይርከብ። ነቲ ዝሓልሞን 3ብ0 ከምዝሰዓረት ብምሕባር፡ ሰኔጋል ሮናልዶ፡ ቀዳም ምሸት ንኣል ክህዶድ ዝጽዕረሉን ዘሎ 1000 ሸቶታት ንምብጻሕ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ርብዒ ነታ ዋንጫ ከተረክባ ከምዘለዋ ብምሕባር፡ ፍጻመ ካልኣይ እግሪ 2ብ0 ኣብ ዝሰዓሩሉ ናይ ሊግ ስዑዲ ዓረብ ከኣ፡ 32 ሸቶታት ጥራይ ይተርፎ። ኣዛራቢ ውሳነ ኣሕሊፉ። እቲ ምኽንያት ከኣ፡ ጸወታ፡ ሓንቲ ሸቶ ብምቝጻር፡ ኣብ ዓወት ነታ ድሕሪኣ ዘላ ቀንዲ መተሃላልኽታ ተጻወትቲ ሰኔጋል፡ ኣብ መንጎ ጸወታ ሜዳ ኣትለቲኮ ማድሪድ - ባርሴሎና ጋንታኡ መሪሕ ተራ ተጻዊቱ። ኣል ሂላል ብሓሙሽተ ነጥቢ ፈልያ ብ73 ገዲፎም ብምውጻኦም እዩ። ነዛ ጉዳይ ዝዘከሩ 10፡0 ድ.ቀ ነጥቢ ንሊግ ስዑዲ ዓረብ ትመርሖ ኣላ ተዓዘብቲ ከኣ፡ ነዚ ናይ ሕጂ ክሲ “መልሲ ሊቨርፑል - ፒኤስጂ 10፡0 እዚ ወዲ 41 ዓመት ኣጥቃዓይ፡ - ኣል ነስር። ጽባሕ ከኣ፡ ንኣል ኢቲፋቅ ድሕሪ ክልተ ወርሒ ክንጽበ ኢና” ክብሉ ድ.ቀ ድምር ፕሮፈሽናል ሸቶታቱ፡ ናብ 968 ዓዲማ፡ ወሳኒ ጸወታ ከተካይድ እያ። ተዋዝዮም።", "char_count": 5806, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "f6c3c10a0474c65b9f562c99bb5c09bb568964735d3c74947bf8f07e8a21a2a9:02423", "text": "ኣመሪካ ንወደባት ኢራን ትኽርድን ሚኒስተር መሪጻ ኣመሪካ፡ ኣብ ፓኪስታን ዝተኻየደ ዝርብ ወከልቲ ዋሺንግተን ቴህራን መራሒ ተቓዋሚ ሰልፊ ሃንጋሪ ዝኾነ ድሕሪ ምዝዛም እቲ ምርጫ፡ ኦርባን ብዘይ ፍረ ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ካብ ትማሊ ፒተር ማግያር፡ ኣብ ባይቶ እታ ሃገር ብቴለፎን ምስ ማግያር ከም ዝተራኸበን፡ ጀሚሩ ካብን ናብን ወደባት ኢራን ዓወት ብምምዝጋብ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ እንቋዕ ሓጎሰካ መልእኽቲ ከም መራኽብ ከይንቀሳቐሳ ከም ዝኸርደነት ኮይኑ ከም ዝተመርጸ፡ መርበብ ሓበሬታ ዘመሓላለፈሉን እዩ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጣ። ‘ራሻ ቱደይ’ ሓቢሩ። ራሻ ቱደይ ዝጠቅስ። ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ብመሰረት ሰልፊ ማግያር (ቲዛ)፡ ኣብ ስልጣን ማግያር ኣብ ምቅላስ ብልሽውና፡ ካብ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር ቪክቶር ኦርባን ምወላ ህዝባዊ ኣገልግሎታትን ሃገሩ ምስ ዝተዋህበ ትእዛዝ፡ ናብ ወደባት ኢራን ንዝመርሖ ሰልፊ ፊደዝ ብልዕሊ 16 ሕብረት ኤውሮጳ ንዝጸንሓ ዝምድና ዝኣትዋን ካብ’ተን ወደባት ዝወጽኣን ነጥቢ በሊጹ ክዕወት ከም ዝኸኣለ ናብ ንቡር ኣብ ምምላስን ኣመልኪቱ ንግዳውያን መራኽብ ንዝሓልፋሉ ማያዊ ዘላ ሓድሽ ስጉምቲ፡ ኣብ ዕዳጋታት ዓለም እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ብወገኑ፡ ድማ፡ እቲ መርበብ ሓበሬታ ወሲኹ ጎስጓስ ከካይድ ከም ዝጸንሐ’ዩ ዝንገር። መስመራት ዓጽዩዎ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ። ዋጋ ሓደ በርሚል ነዳዲ ናብ ልዕሊ 100 ናብቲ ማያዊ መጻብቦ ንዝቐረበት ዝኾነት ኣመልኪቱ። ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ብዘይ ፍቓድ ኣመሪካ በቲ ማያዊ ዶላር ክብ ኢሉ ከም ዘሎ ይግለጽ ኣሎ። ወተሃደራዊት መርከብ ኣመሪካ ክድርዕማ መስመራት ትሓልፍ መርከብ ከምዘየላ ኢራን ብወገና ነቲ ብኣመሪካ ዝውሰድ ምዃኑ ኣፍሊጡ’ሎ። ዘነጸረ ፕረዚደንት ትራምፕ ብወገኑ፡ ናብ ዘሎ ምዕጻው ማያዊ መስመራት፡ ኢራን፡ ኣመሪካን እስራኤልን ብ28 መራኽብ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ክጽግዓ “ሽፍትነት ባሕሪ” ብምባል ኮኒናቶ ኣላ። ለካቲት ኣብ ልዕሊኣ ኲናት ካብ ዝኸፍታ ዝፍትና መራኽብ ኢራን ከም ዝህረማ ኣመሪካ፡ ካብ ሓያሎ ሃገራት ንዝመጽኣ ንደሓር፡ ኣብ ቀረብ ዓለማዊ ዕዳጋ ጸዓት ኣነጺሩ። ንግዳውያን መራኽብ በቲ ማያዊ መጻብቦ ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት ንዘለዎ መጻብቦ ኣመሪካ፡ ድሕሪ’ቲ ኣንጻር ኢራን ትወስዶ ከይሓልፋ ኣብ እትኽልክለሉ ዘላ እዋን፡ ሆርሙዝ ትቈጻጸሮ ከም ዘላ’ዩ ዝንገረላ። ኣውስትራልያ - ጓል ኣንስተይቲ ኣዛዚት ሰራዊት ኮይና ተሸይማ እዋን ጠቕላላ ሓለቓ ስታፍ ኮይና ትሽየም ምህላዋ ድማ፡ ሮይተርስ ኣመልኪቱ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣውስትራልያ እዚ ውጽኢት’ዚ፡ ብቐንዱ ንዝምድና ኦርባን ብወገኑ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ኣንቶኒ ኣልባነዝ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ካብ ሃንጋሪ ምስ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ሩስያን “ዲሞክራስያዊ ስልጣን ሃገራዊ ባይቶ ሓ ምለ ንደሓር፡ ሰራዊትና ኣብ ታሪኹ ዩክሬንን ክጸልዎ ከም ዝኽእል እዩ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ክሕይል’ዩ” ንፈለማ እዋን ብጓል ኣንስተይቲ ክእዘዝ ዝግለጽ ዘሎ። ክብል ገሊጹ። እዩ፡” ኢሉ። ሚኒስተር ምክልኻል ኣውስትራልያ ፊሊፕንስ፡ ኣመሪካን ኣውስትራልያን ሪቻርድ ማርለስ ብወገኑ፡ “ምሻም ጀነራል ሱዛን ፍሉይ ታሪኻዊ ፍጻመ እዩ። ዓወት ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ኣካይደን ናይ ሱዛን፡ ነተን ሎሚ ኣብ ምክልኻል ሃገርና ዘገልግላ ዘለዋን ኣብ መጻኢ ምስ ሰራዊትና ክጽንበራ ዝሓስባን ደቂ ኣንስትዮ ኣውስትራልያ፡ ኣብ ታሪኻ ንመጀመርታ ስቱዋርት ተኪኣ ጠቕላሊት ሓለቓ ስታፍ ልዑል ትርጉም ዘለዎ ክኸውን’ዩ፡” ክብል ግዜ ትማሊ ሰኑይ ንሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ሰራዊት ኣውስትራልያ ክትከውን ምዃና ገሊጹ። ላዕለወይቲ ኣዛዚት ሰራዊት ገይራ ከም ድማ፡ መንግስቲ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ጓል 55 ዓመት ምዃና ዝንገረላ ጀነራል ዝሸመት ኣፍሊጣ። ሓቢሩ። ሱዛን፡ ካ ብ 1987 ኣትሒዛ ኣብ ሰራዊት እታ ሌተናል ጀነራል ሱዛን ኮይል ጀነራል ሱዛን፡ ሰራዊት ኣውስትራልያ ኣውስትራልያ ካብ ተራ ክሳብ ኣዛዚት ዝተባህለት ጓል ኣንስተይቲ፡ ኣብ ዝመጽእ ኣብ መሳርዑ ንዝርከባ መኮንናት ደቂ ብምዃን ከተግልግል ከም ዝጸንሐት እዩ ሓምለ ንሌተናል ጀነራል ሳይሞን ኣንስትዮ ንምዕባይ ኣብ ዝጽዕረሉ ዘሎ ዝንገረላ። ሀይቲ - ብሓደጋ ጽቕጥቅጥ 30 ሰባት ሞይቶም ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ሀይቲ ኣብ ዝርከብ ኣፍሊጦም። ናይቲ ትራጀድያዊ ሓደጋ ክኸውን ከም መስሕብ በጻሕቲ ዝኾነ ቦታ ብዝተፈጥረ እንተኾነ፡ ኣገልግሎት ዜና ሀይቲ ነቲ ዝኽእልን ጸብጺቡ። ሓደጋ ጽቕጥቅጥ፡ ብውሕዱ 30 ሰባት ፍጻመ ኣመልኪቱ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሀይቲ ኣሊክስ ዲድየር ክሞቱ እንከለዉ፡ ካልኦት ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ እቲ ታሪኻዊ ቦታ ኣብ ማሕበራዊ ፊልስ-ኣይመ፡ በቲ ሓደጋ ዝተሰምዖ ሓዘን ፊሊፒንስ፡ ኣመሪካን ኣውስትራልያን፡ ሚኒስትሪ ወሲኹ ሓቢሩ። ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ ሰብ መዚ ናይታ ሃገር መራኸቢታት ድሕሪ ምውዕውዑ፡ ድሕሪ ምግላጽ፡ ንስድራ ግዳያት ጽንዓት ኣብ ኣከራኻሪ ማያት ባሕሪ ደቡብ እቲ ልምምድ፡ ብጉዳይ እጀታ ማያዊ ሓቢሮም። ኣብቲ ቦታ ብዙሕ ሰብ ከም ዝተኣከበን፡ ተመንዩ። ቻይና ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ግዝኣት ባሕሪ ቻይና ኣብ መንጎ እቲ ሓደጋ፡ ብዩኔስኮ ኣብ ዝተመዝገበ ኣባላት ጸጥታ ነቲ ዝተፈጥረ ዕግርግር መንግስቲ ሀይቲ፡ ብሰንኪ እቲ ሓደጋ ታሪኻዊ ዕርዲ ምዃኑ ዝንገረሉ ‘ሲታደል ንምህዳእ መጠን ዘይብሉ ዘንብዕ ጋዝ ካብ ትማሊ 13 ሚያዝያ ዝጅምር ሰለስተ ከም ዘካየዳ ተገሊጹ። ፍሊፕንስን ቻይናን ዘሎ ወጥሪ መሊሱ ላፈሪየር’ ንምብጻሕ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ከም ዝተጠቕሙን፡ እዚ ድማ ኣብ’ቶም ሃገራዊ ናይ ሓዘን መዓልታት ከም ሰለስተአን ሃገራት፡ ኣብ ውሽጢ’ዚ ዓሪጉ ኣብ ዘለወሉ እዋን ብምክያዱ፡ በጻሕቲ ኣብ ዝተኣከቡሉ እዋን ከም በጻሕቲ ስንባደ ከም ዝፈጥረን ጠንቂ ዝኣወጀ ኣፍሊጡ’ሎ። ዓመት’ዚ ሕጂ ንኻልኣይ ግዜ ወተሃደራዊ ነቲ ኩነታት ከየጋድዶ ከም ዘስግእ፡ መናውራ የካይዳ ምህላወን’ዩ ዝሕበር። ምስቲ ዞባ ቅርበት ዘለዎም ተንተንቲ ዘጋጠመ’ውን፡ ወሲኾም ገሊጾም። ሚኒስትሪ ምክልኻል ፊሊፒንስ ኣብ ኣመልኪቶም። በቲ ሓደጋ፡ ብዙሓት ደሃዮም ጠፊኡ ብምህላዉ፡ ቁጽሪ ግዳያት ከይውስኽ ዘውጸኦ መግለጺ፡ እቲ ካብ 9 ክሳብ እቲ ወተሃደራዊ መናውራ፡ ኣመሪካ ተሰጊኡ ከም ዘሎ እዮም እቶም ሰብ መዚ 12 ሚያዝያ ዝተኻየደ ልምምድ፡ ኣብ ፊሊፒንስ ንዘሎ ወተሃደራዊ ዘረድኡ። ሓባራዊ ወተሃደራዊ ዓቕሚ ሰለስተአን መዓስከራታ ከተስፍሖን ኣብኡ ዘመናዊ መብዛሕትኦም ግዳያት መንእሰያትን መሻርኽቲ ሃገራት ንምድልዳል ዝዓለመ ኣጽዋር ከተዋድድን ከም ዝተሰማምዐት ተመሃሮን ከም ዝኾኑን፡ ብሰንኪ ሕጽረት ምንባሩ ኣፍሊጡ። ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን ይካየድ እስትንፋስ ከም ዝሞቱን ዝሓበሩ እቶም ኣብቲ ልምምድ፡ ዘመናውያን ብምህላዉ፡ ቻይና ተሪር ግብረ መልሲ ሰብ መዚ፡ ጠንቂ ናይቲ ሓደጋ ንምፍላጥ መራኽብ ውግእ፡ ነፈርቲ ኲናትን ናይ ክትህበሉ ከም እትኽእል’ውን፡ እቶም መርመራታት የካይዱ ከም ዘለዉ ስለያ ነፈርትን ከም እተሳተፋ፡ እቲ ተንተንቲ ይሕብሩ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት ኣንበሳ 14/04/2026 ጎደና ዓዲ ሓውሻ 175 ቁ,ገዛ 58 ከባቢ ፖስት ኦፊስ ፊት ፎቶ ኤርትራ 200141 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3972, "topic": null, "issue_date": "2026-04-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02424", "text": "ኣብ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ፡ ንኣባላት ባይቶ፡ ኣመሓደርቲ ከባቢን ኣካየድቲ ስራሕን ኣብ ንጥፈታቶም ዝሕግዞም ኣስተምህሮ፡ ብ31 መጋቢትን 1 ሚያዝያን ኣብ ከተማ ዓሰብ ተዋሂቡ። እቲ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ምድላው ውጥን፡ ምድላውን ኣቀራርባን ጸብጻብ፡ ከምኡ’ውን ምዕቃብ ሰነዳት ንዝጸንሖም ኣፍልጦን መረዳእታን ክብ ንምባል ዝዓለመ’ዩ ነይሩ። ኣመሓዳሪ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ ኣገልግሎት ብሓፈሻ ናይ ማይ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ምምሕዳር ከባቢ - ቀረባት ከኣ ብፍላይ ምክትታልን መምርሒታትን መደባትን መንግስቲ ምክንኻንን ክግበረሉ፣ ዝተበላሸወ ዝትግበረሉን ጸገማት ህዝቢ ብቐዳምነት ንምጽጋን ድማ ቅልጡፍ ስጉምቲ ዝስማዓሉን ወሳኒ ምምሕዳራዊ ቅርጺ ክውሰድ ብምዝኽኻር፡ ብደረጃ ዓዲ ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ኣመሓደርትን ዝቘማ ኮሚተታት ምሕደራ ማይ፡ ካብ ኣነባበርትን ዘለዎም ሓላፍነት ቀሊል ክፍሊት ማይ ዝሓልፍ ዕማም ከሰላስላ ከምዘይኮነ ተገንዚቦም ዕቱባት ክዀኑ ተላብዩ። ኣዘኻኺሩ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ተሳታፍነት ክንክን ኣደን ህጻንን ብዕቱብ ክወሃብ ዘኽእል ኣገባባት ክኽተሉ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዘጋጥም ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ደቂኣንስትዮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ክስራሓሉ፣ ከምኡ’ውን ንህዝቢ ጸዊዑ። ሕጽረታት ፍታሕ ክናደየሉ ብተወሳኺ፡ ትካላት ማሕበራዊ ንምዕባይ ውሁድ ጻዕሪ ክካየድ፣ ጽፈትን ስሉጥነትን ዘለዎ ኣገልግሎት ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ኣብ ትካላት ኣተሓሳሲቦም። ብሞያ ዝሰልጠኑ ተመሃሮ ኮለጅ ተመሪቖም 120 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 217 ተመሃሮ ኮለጅ ምህንድስናን ቴክኖሎጅን ማይ-ነፍሒ፡ ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝቐሰምዎ ሞያዊ ስልጠናታት ዛዚሞም፡ ብ1 ሚያዝያ ተመሪቖም። እቲ ብሃማመተኤ ዞባ ሳዋን ትካላት ላዕለዎት ትምህርትን ተወዲቡ ጐኒጐኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ ዝተዋህበ ስልጠና፡ መባእታ ቋንቋ ዓረብ፡ ግራፊክስን ስነ-ሓሳብን የጠቓልል። ወኪል ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ኮለጅ መንእሰይ ኣቤል ዮውሃንስ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ መንእሰያት ተመሃሮ ሓያል ሕብረተሰብ፣ ሓያል ሕብረተሰብ ጐኒ-ጐኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቶም ምስ ድማ ሓያል ሃገር ከምዝሃንጽ ጠቒሳ፡ ቴክኖሎጂ ክላለዩን ተወሳኺ ሞያታት ሃማመተኤ ነዚ ክዉን ንምግባር ንጹር ክቐስሙን ኣገዳስነቱ ዕዙዝ ምዃኑ ስትራተጂ ሓንጺጹ ይሰርሕ ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ብግብራዊ ዕዮ ከማዕብልዎ ኣገንዚባ። ኣዘኻኺሩ። ኣብ’ቲ ዕለት፡ ብሰልጠንቲ ዝተዳለወ ሓላፊት ሃማመተኤ ዞባ ሳዋን ትካላት ምርኢት ቀሪቡ። መጋቢት ኣብ ዞባ ማእከል - ንኡስ ዞባ ቤት-ትምህርቲ ጻዕዳ ክርስትያን፡ ኣብ ጽቡቕ ውጽኢት ንዘምጽኡ ተመሃሮኣ ላዕለዋይ ትምህርትን ወ/ሮ መንሱራ ብኻልእ ወገን፡ ብሰንበት 29 በሪኽ እትርከብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካልኣይ ደረጃ ሸሊማ። እስማዒል ብወገና፡ ሓያል መንእሰይ", "char_count": 1531, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02425", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ናቕፋ፡ ተሳትፎ ኣብ ዳይረክተር ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ ገስጋስ - ዘሎ ሕጽረታት ነባሪ ፍታሕ ኣመሓደርቲ ከባቢን መምህራንን ፍሉይ ብምጥቃስ፡ ሕብረተሰብ ብግቡእ መኣዲ ትምህርቲ ዕብየት ከምዘርኣየ፡ መምህር ማሕሙድ ዑስማን ኣብ ክረክብ ሓባራዊ ስራሕ ክሕይል ኣተኣላልያ ክግበረሎም ተላብዮም። ክጥቀመለን ተላብዩ። ማእከላይ ደረጃ ኣሕዳሪት ቤት- ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ሎሚ ዓመት ቁጽሪ ኣዘኻኺሩ። ግዝያዊ ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ቀዳማይ ትምህርቲ ስሙድ ናይ ቀዳማይ ተመሃሮ ብ20 ሚእታዊት፣ መጠን ኣባላት ኮሚተ ወለዲ ኣብ ዘስመዕዎ ንኡስ ዞባ ናቕፋ መምህር ጅምዕ ሰሚስተር ጸብለልታ ዘርኣዩ ክሽለሙ ሰሚስተር ዓመተ-ትምህርቲ ምሕላፍ ድማ ብ14 ሚእታዊት ዕብየት ቃል፡ ተመሃሮ 6ይ ክፍሊ ንኣሽቱ በኺት ብወገኑ፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ከለዉ፡ ኣብ ምክትታል ተመሃሮ ልዑል 2025/2026 ንጥፈታታ ኣብ ከምዘርኣየ ሓቢሩ። ስለዝኾኑ፡ ካብ ወለዶም ተፈልዮም ቦርዲን ኣብ ተሳታፍነትን ናይ ምቕጻል ተራ ንዝተጻወቱ ኣመሓደርቲ ከባቢ ዝገምገመትሉ ኣጋጣሚ ተገሊጹ። መምህር ማሕሙድ ኣስዒቡ፡ ንዝበለጸ ክመሃሩ ስለዝኸብዶም፡ ብምክትታል ዕድልን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዘለወን ድማ ናይ ምስጋና ወረቐት ተዓዲሉ።", "char_count": 699, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02426", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ፡ ብ28ን ኣፍልጦን ርድኢትን መምህራን ቅድመ29ን መጋቢት ን120 መምህራን፡ ትምህርቲ ኣብ ኣተኣላልያ ቈልዓ ክብ ርእሰ-መምህራንን ሱፐርቫይዘራትን ብምባል፡ ንዕብየቶምን ምዕባለኦምን ኣገልግሎት ቅድመ-ትምህርቲ፡ ስልጠና ንምስራሕ ከምዝዀነ ሓቢሩ። ተዋሂቡ። ሓላፊ ኣገልግሎት ትምህርቲ መምህር ነቲ ስልጠና ዝሃበት፡ ኣብ ጨንፈር በየነ ተስፋይ ድማ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምኦ ትምህርቲ ዞባ ደቡብ ሱፐርቫይዘር ፍልጠት ኣብ ተግባር ከውዕላ፡ ከምኡ’ውን ቅድመ-ትምህርቲ መምህር እልፉ ኣብ ከባቢአን ምስ ዝርከቡ ኣመሓደርቲ ዑቕባጋብር፡ ኣብ ረብሓታት ኣገልግሎት ከባቢ፡ ርእሰ-መምህራንን ህዝብን ጥቡቕ ቅድመ-ትምህርቲ፡ ምክትታል ደረጃ ዝምድና ብምፍጣር ብዲስፕሊን ምዕባለ ቈልዑ፡ ምድላው ውጥን፡ ስነ- ክሃንጻኦም ኣተሓሳሲቡ። ምግባር መምህራን፡ ኣወዳድባ ክፍለ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ፡ ቊጽሪ ትካላት ግዜ፡ ከምኡ’ውን ሓሙሽተ ዓውድታት ቅድመ-ትምህርቲ ኣብ ውሽጢ’ዚ ክልተ ምዕባለ ቈልዑ ሰፊሕ ትምህርቲ ሂባ። ዓመት ካብ 9 ናብ 52 ክብ ከምዝበለ፡ ሓላፊ ስነ-ምምህርና መምህር መብራህቱ ሰነዳት ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ የነጽር። ተስፋኦም ብወገኑ፡ ዕላማ ናይ’ቲ ስልጠና፡ ማእከል - ኣብ መንጎ ተመሃሮ ክካየድ ዝጸንሐ ውድድራት ሓፈሻዊ ፍልጠት ተዛዚሙ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ካብ ወርሒ ጥሪ 2026 ስፖርትን ጥዕናን መምህር እስቲፋኖስ ጀሚሩ ኣብ መንጎ ተመሃሮ ኩለን ኣብያተ- ገብረሃዋርያት ሓቢሩ። ትምህርቲ ብቋንቋታት ትግርኛን ዓረብን ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ’ቲ ውድድራት ክካየድ ዝጸንሐ ውድድራት ሓፈሻዊ ንዝተዓወቱ ሽልማት ተዓዲሉ። ፍልጠት፡ ብ29 መጋቢት ተዛዚሙ። ብኻልእ ወገን፡ መምህራን 173 መዋእለ እቲ ኣብ ዓውድታት ባህልን ሕብረተሰብን፡ ህጻናት ዞባ ማእከል ዝተሳተፍኦ ስልጠና ጥዕና፡ ስፖርትን ካልእን ዘተኰረ ውድድራት፡ ድራማን ሙዚቃን ተዋሂቡ። ኣብ ሃገራዊ ማዕከናት ዜና ንዝፍኖ መደባት እቲ ብምኩራት ስነ-ጥበባውያን ዝተዋህበ ብግቡእ ተኸታቲሎም፡ ብዛዕባ ታሪኾም ስልጠና፡ መምህራን መዋእለ ህጻናት ኣምር ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝሰንቁሉን ፍልጠቶም ድራማን ሙዚቃን ሃልዩወን፡ ህጻናት ዘስፍሑሉን መደብ ምዃኑ፡ ኣብ ጨንፈር ዝንባለኦም ከለልዩ ምእንቲ ንኽሕግዝኦም ትምህርቲ - ሓላፊ ኣካል ባህሊ መምህር ዝዓለመ ምዃኑ፡ ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ሰለሙን በርሀ ገሊጹ። ሓላፊ ኣገልግሎት መዋእለ-ህጻናት መምህር ተመሃሮ ጎኒ-ጎኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ፡ ሃብቶም ተወልደ ገሊጹ። መንነቶምን ሃገራውነቶምን ክፈልጡን ኣብ ዞባ ማእከል፡ 173 መዋእለ-ህጻናት፡ ኣካላዊ ብቕዓቶም ከደልድሉን መደባት 103 መባእታ፡ 49 ማእከላይ ደረጃ፡ 22 ሰሪዑ ስፖርታዊ፡ ባህላውን ጥዕናውን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ይርከባ። ንጥፈታት ከምዘካይድ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ዝተኣታተወ መሳርሒታት ኣብ ስርዓተ ፍወሳ ድርኺት ይፈጥር ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ መሳርሒታት ዝካየድ ኣካላዊ ምንቅስቓስን ዘቃልል፣ ሕማማት ናብ ዝበኣሰ ደረጃ ዝተዋደደ ማእከል ኣካላዊ ሕክምና ቈልዑን ሞያዊ ሓገዛትን ይወሃብ። ከይዓርጉ ዝከላኸል፣ ሕዱራት ሕማማት ዓበይትን፡ ክወሃብ ንዝጸንሐ ሕክምናዊ ሓላፊ ናይ’ቲ ማእከል ኣቶ ኪዳነ ንምቁጽጻርን ምስ ወቕዒ ሓንጎል ኣገልግሎት ከምኡ’ውን ንኣገባብ ስርዓተ ገብረሚካኤል ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ዝተሓሓዝ ሕማማት ንምቅላልን ዝሕግዝ ፍወሳ ሕማማት ድርኺት ከምዝፈጠረሉ፡ ሳላ’ቲ ኣብ ዘመናዊ መሳርሒታት ፍወሳ ከምዝወሃብን ዝምስገን ውጽኢት ሞያውያንን ተገልገልትን ሓቢሮም። ዝግበር ዘሎ ወፍሪ፡ ኣብ’ቲ ማእከል ይርከቦ ምህላዉን ኣረዲኡ። ንጸገማት መላግቦታትን ኣዕጽምትን ኣብ’ቲ ማእከል፡ ብሓገዝ ኤለክትሪካዊ ኣብ ርእሲ’ቲ ኣቐዲሙ ዝጸንሐ ናውቲ፡ ደው ናይ ምባልን ናይ ምንቅስቓስን ጸገም ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ንዘለዎም ደገፍ ዝህብ ማሽናት ተኣታትዩ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ጎኒ-ጎኒ’ቲ ንዓበይትን ዋና ኣሰናዳኢ ህጻናትን ዝወሃብ ዘሎ ኣካላዊ ሕክምና፡ ኣብ ህጻናት ዝርአ ናይ ኣዕጽምቲ ጸገማት ብርሃነ ምሕረትኣብ እውን ምትዕርራይ ከምዝግበረሉ ሓቢሩ። ምክትል ኣሰናዳኢ ተገልገልቲ ብወገኖም፡ ኣብ መወከሲ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ሆስፒታል ባረንቱ ንዓበይትን ህጻናትን ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ዘገልግል ማእከል ኣካላዊ ሕክምና መጒሶም። ነቲ ዕድል ብግቡእ ክጥቀሙሉ፣ ንዝበለጸ ምውዳዱ፡ ካብ ሃልኪ ግዜን ገንዘብን ሓላፊ ማእከል ኣካላዊ ሕክምና ኣገልግሎት ድማ ክኢላ ዓጽሚ ክምደብን ቦርድ ምስንዳእ ከምዘናገፎም ብምጥቃስ፡ ኣብ ትካላት መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ኣቶ ኪዳነ ዋሕዲ ሞያውያን ቈላሕታ ክግበረሉን ዮሴፍ ሃይለማርያም ጥዕና ንዝግበር ዘሎ ምምሕያሻት ገብረሚካኤል ኣብ መወዳእታ፡ ተገልገልቲ ኣተሓሳሲቡ። ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ደቡብ - ጨንፈር ሃ/ማ/ሓ/ስ/ኲ/ኤ፡ መነባብሮ ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣባላቱ ንምምሕያሽ ኣበርቲዑ ይሰርሕ ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ገሊጹ። ናቕፋ ልቓሕ ከምእተዋህበ ሓቢሩ። ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ዞባ ደቡብ፡ ምሕያል ውዳበታት ማሕበር፡ ምስፋሕ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ውልቀ-ታሪኽ ሂወት ለይ-ኣውት መነባብሮ ኣባላቱ ንምምሕያሽ ኣበርቲዑ ዝምድናታት ምስ መሻርኽቲ፡ ምልላይ ኣባላት ብግቡእ ክስነድ፣ ምስ ምድፋእ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ይሰርሕ ከምዘሎ፡ ብ30 መጋቢት ኣብ ከተማ ዕድላት፡ ከምኡ’ውን ኣፍልጦ ንምዕባይ ዕድመ ስንክልናኦም እናኸበደ ዝኸይድ ዘሎ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ መንደፈራ ኣብ ዘቃነዖ ገምጋማዊ ኣኼባ ዝሕግዝ ኣስተምህሮታት፡ ካብ’ቶም ኣባላት ፍሉይ ቈላሕታን ደገፍን ክግበረሎም፣ ፋጥና ኣድም ገሊጹ። ዝተተግበሩ መደባት ምንባሮም ብምጥቃስ፡ ከምኡ’ውን ዕድላት ስራሕ ንምፍጣር ምስ ሓርበኛታት ስንኩላን ማሕበራውን ሽግራት ስንኩላን ንምፍታሕ ምምሕዳራት ዝተፈላለዩ መሻርኽቲ ኣካላት ብምትሕብባር ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቁጠባውን መነባብሮኦም ንምምሕያሽ፡ ንዝገብርኦ ዘለዋ ደገፍ መጒሱ። ዝግበር ምንቅስቓሳት ክድንፍዕ ኣዘኻኺሮም። ቍ.ስ.113395-07588045 ማሕበር ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዘካየዶ ብዘይካ’ዚ ኣቶ ወልደዝጊ፡ ኣብ ዝሓለፈ ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ኣብ 12 ንኡሳን ዞባታት ምልክታ ንጥፈታት ውጽኢታዊ ምንባሩ፡ ሓላፊ ዓመት ኣብ ምርባሕ እንስሳን ንግድን ዝተዘርግሑ 4,500 ኣባላት ሃገራዊ ማሕበር ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ናይ’ቲ ጨንፈር ኣቶ ወልደዝጊ ቴድሮስ ንዝነጥፉ 171 ኣባላት፡ ልዕሊ 4 ሚልዮን ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኣለዉ።", "char_count": 3620, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02427", "text": "10 ተስላ 55ይ ብፍላይ ቈልዑ፡ ዓንዲ ኤለክትሪክ ዘዕረፈን ነበራ። ኤዲሰን ነዚ ምስ ሓዙ ብኤለክትሪካዊ ተዝዝታ ብምርኣይ፡ ስርሑ እንተ ተዓዊቱሉ፡ ይጥቅዑ ነበሩ። እዚ ሻቕሎት ኣብ 50,000 ሞቝሽሽ ክህቦ ምዃኑ “ስነ ፍልጠታዊ ፈጣሪ” ዘብሎ ምኽንያታት ዝፈጠረሉ ግዜ፡ ሓደ ስደተኛ ናብ ቃል ከም ዝኣተወሉ ይንገር። ቤት ጽሕፈት ቶማስ ኣልባ ኤዲሰን ዝጻዕረ ከም ዝዕወት ጥርጥር “እቲ ዝገደፍኩዎ (ኤውሮጳ ዋሕዚ ኤለክትሪክ (AC) ዘመንጩ ማዕጾ ደፊኡ ኣተወ። እዚ ስደተኛ የብሉን። ኤዲሰን ባዕሉ ንገዛእ ምዃኑ’ዩ) ብዅሉ መገድታት ሞተር ክሰርሕ ምስ ሓደ ትካል ኒኮላስ ተስላ ነበረ። ተስላ፡ ንኢድ ነብሱ ዝምሃረ፡ ሓደ ካብ ዓበይቲ ጽቡቕ፡ ጥበባውን ኣደናቕን ኣብ ፓሪስ (ፈረንሳ) ተወዓዓለ። ናይቲ ከም ‘ጅግናኡ’ ዝቘጽሮ ሰባት ናይ ዓለም ነበረ። ተስላ ዓለም’ዩ ነይሩ። ኣብዚ (ኣሜሪካ ፈቲኑ ክሰልጦ ኣይከኣለን። ንሓሳቡ ኤዲሰን ጨቢጠን፡ ደብዳበ ከቐብላኦ ግን ብስልጣነ ኤውሮጳ ተሓጊዙ ምዃኑ’ዩ) ኵሉ ማሽናዊ፡ ሓርፋፍ፡ ብግቡእ ንምርዳኡ ሓገዝ ከም እንከለዋ ብፍርሓትን ግራመን ብስሩዕ ትምህርቲ ዝዓበየ’ዩ። ጐነጽን ዘይሰሓብን እዩ። ካብ ስልጠነ ዘድልዮ ሓሰበ። ኣርባዕተ ሳናቲም፡ የንቀጥቅጣ ነበራ። እታ ዘቐበሎ ኣብ መንጎኦም ብዙሕ ፍልልያት ኤውሮጳ ሓደ ዘመን ዝደሓረ እዩ፡ ናይ በራሪት ማሽን ኳልኵሌሽናትን ናይ ስራሕ ደብዳበ፡ “ዝኸበርካ ኣሰራርሓ’ኳ እንተ ነበረ፡ ንነዊሕ ” ክብል ነቲ ዘይተቐባበሎ ዓዲ ግጥምታቱን ሒዙ፡ ናብ ዝዓበየ ኤዲሰን፡ ኣብዛ ዓለም ክልተ ዓበይቲ እዋን ንብልሖም እናወሃሃዱ ይገልጾ ተስላ። ኣርባዕተ ሳናቲም መሃንድስ ኤለክትሪክ ዓለም ቶማስ ሰባት’የ ዝፈልጥ። እቲ ሓደ ንስኻ፡ ሰርሑ። ሒዙ ናብ ኣሜሪካ ክኸይድ ኣልባ ኤዲሰን ኣምርሐ። እቲ ሓደ ከኣ እዚ ኣብ ቅድሜኻ እንከሎ፡ ንሓደ ካብ ዓበይቲ ተስላ ስርሑ ብዓወት ከም ኤለክትሪክሲቲ ንመጀመርታ ዘሎ መንእሰይ እዩ፡” ብምባል ናይ ተስላ ጃልባ መሃንድሳት ዓለም ንምርካብ’ዩ ዝዛዘሞ ገለጸ። ነቲ ኤዲሰን ቃል ግዜ 1870ታት’ዩ ናብ ኒውዮርክ ይጅምር። ምስኡ ኣስዒቡ ዝሰርሖ ዝነበረ መደቡ። ኣቐዲሙ ኣብ ኣሜሪካ ተኣታትዩ። ናይ ኤዲሰን ምህንድስናዊ ስርሓትን ተቐያያሪ ዘይተቓያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ዝኣተወሉ ገንዘብ ክውሃቦ’ውን ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ‘ኢንካንደሰንት ኣምፑል’ ጸልማት ዋሕዚ ኤለክትሪክ ናይ ተመንጩ ንምምዕባሉ ክሕግዞ ምስኡ ክሰርሕ ሓተተ። ኤዲሰን ዋዛ ምንባሩ ስለ ዝርከባ መደበራት ኤለክትሪክ ናይ ንዝነበረት ኣሜሪካ ከብርሃ ከኣለ። ሞተር መደባትን ነበሮ። ኤዲሰን ቈጸሮ። ዝገለጸሉ ግን ካብ ኤዲሰን ክፍለ ስራሕ ዕድላት ረኺቡ ነይሩ። ግድን ኰነ። ንስርሑ ኣብ ግምት እዚ ብዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኣብ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ተስላ ኣብ 24 ሰዓታት ክልተ ዝበዝሓ ነቲ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ዘእተዉ ሰብ ጸጋ ምስ መወሉዎ፡ ኤለክትሪክ ዝሰርሕ መደበር፡ ኣብ ውሑድ ኣፍልጦ ነበሮ። ካብቲ ወይ ሰለስተ ሰዓታትት ይድቅስ ኤለክትሪክ (DC) ዘመንጩወለን እቲ ኣብ ታሪኽ ኤለክትሪክሲቲ መጀመርታ ንጐደናታት ጥራይ’ዩ ኣፍልጦኡ ግን ኣብኡ ዝነበሮ ነበረ። ዝበዝሐ ግዜኡ ኣብ ስራሕ ሞተረ ንምምዕባል ይቘጽራኦ ብ‘ኲናት ዋሕዚ ኤለክትሪክ’ ዘብርህ ነይሩ። ጸኒሑ ብሰብ ጸጋ ተገዳስነት ኣዝዩ ይውሕድ ነበረ። የሕልፎ። እተን ዝድቅሰለን ገለ ነበራ። በዚ ዝሰልከየ ተስላ፡ ካብኡ ዝፍለጥ ውድድር ክልተኦም ናይቲ ግዜ፡ ንኤዲሰን ኣብ ግንዖ ስለዝዀነ ንናይ ተስላ መደባት ዕሽሽ ሰዓታት’ውን ኣብ ጠረጴዛኡ ዝዓቢ ምንጪ ንምርካብ ተቐያያሪ ተጀመረ። ብምቕራብ፡ ናብ ገዛውቲ ክኣቱ ብምባል፡ ኣብቲ ዝሰርሓሉ ዝነበረ ዝገደፎ ምህዞኡ እዩ። እቲ ጸኒሑ መፋርቕ 1894 ንእሽቶ ተንቀሳቓሲ ኤለክትሮኒካዊ መሳርሒታት፡ 6. ኵሉ ሳዕ ተመሃራይ፡ ብዓል ብድሕሬኡ ዝማዕበለ ጥረ ነገራት፡ መደበር ፈነወ ሬድዮ ክሰርሕ እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲቲ ዝብሃል ናይ ሰፊሕ ፍልጠትን ብዙሕ ከም ከቭላር፡ ካርቦን ፋይበርን ክኢሉ ነበረ። ተስላ ኣብ ኒውዮርክ ተስላ ምህዞታት እዩ። ጀነረተርን ፍርያትን ብምንባሩ ብቲታንየም ዝመልአ ፕላስቲክን ነዚ ኤለክትሪክያዊ ሓበሬታ ብስልኪ ትራንስፎርመርን ኣብ መጀመርታ ዝኣመሰለ፡ ምስ መጽአ ግን እቲ ኣልቦ መገዲ ክሰድድን ክቕበልን ዝሰርሖ ተስላ ነበረ። ጀሚስ ተስላ፡ ፍልጠቱ ገፊሕ ዝነበረ ስራሕ ብኻልኦት ተመሊኡ ዓለም ዘኽእል መሳርሒ ንምፍታን ኣብ ክለር ማክስወል፡ ክልሰ ሓሳብ ስነ ፍልጠተኛ እዩ። ፍልጠቱ ኣብ ክትጥቀመሉ ከኣለት። ዝዳለወሉ ዝነበረ ግዜ፡ ኣብ ቤት ኤለክትሮማግኔታዊ ማዕበል ከቕርብ ሓደ ዓውዲ ዝተደረተ ኣይነበረን። ምርምሩ ብዝተኸስተ ባርዕ ክገብሮ እንከሎ፡ ሀይንሪች ሀርዝ ብኸመይ ንዝሓለፉ መምህራኑ፡ ኣቐዲሞም ዊልሀም ሮንትገን ንኤክስኣይከኣለን። ተስላ 75 ኪሎሜትሮ ክምሓላለፉ ከም ዝኽእል ገሊጹ። ንዝነበሩ ስነ ፍልጠተኛታት ዓቢ ረይ ድሕሪ ምምሃዙ፡ ኣብ ሓጺር ዝርሕቀቱ ኣብ ዝተቐመጠ ንኽልተኡ ሓሳባት ኣብ ግብሪ ክብሪ ዝህብ፡ ንዝቐደሙ ምህዞታት ግዜ (1896)፡ ብኤክስ-ረይ ስእሊ ትራንዝሚተርን ረሲቨርን ክፍትኖ’ዩ ዘውዓለ ተስላ’ዩ። በቲ ‘ጥናግ ተስላ’ ብኣንክሮ ክፈልጦም ዝደሊ፡ ካብ ክውሰድ ከም ዝከኣል ዝገለጸ ተስላ መዲቡ። ማርኮኒ ከኣ ብስልኪ ኣልቦ ዝፍለጥ ምህዞኡ፡ ዝቃነ ሰርኲዩት ምምሃር ዓዲ ዘይውዕል እዩ ዝነበረ። ነበረ። ተለግራፍ ዝምሓላለፈሉ መገዲ ብምድላው ክምሓላለፈሉን ንዝሓዞ ኣዕሚቝ ክፈልጦን ዝመስል ብዘይ ገመድ ኤለክትሪክ ኣብ ፍታሽ’ዩ መጀመርታ ዝጸዓረ። ክቕበለሉን ዝኽእል መገዲ ፈጢሩ። ክርድኦን ስለ ዝቃልስ በቲ ሓደ፡ ኣምፑል፡ ብኤለክትሮስታቲክ ብ1896 ከኣ ብሓገዝ ናይ ተስላ ንሬድዮ ናብ ግሁድ ዓለም ዘሰጋገረ 7. ንሬድዮ ክህበና ምኽኣሉ ዝሓዞ ዘይገድፍ ብምዃኑ ከኣ በቲ ማዕበል፡ ከብርህ ዘኽኣለሉ ኣጋጣሚ፡ ‘ኦሱሌተር’ ከስርሖ ከኣለ። ኣጋጣሚ ድማ ነበረ። ‘መሰረት ካልእ፡ ብዓል ብዙሕ ምህዞታት ነዚ ዘማዕበሎ ፍሎረሰንት ኣምፑል ሬድዮ ካብ ብዙሕ ርኽበታትን ፈነወ ሬድዮ’ ዝብል ስም ምህዞ ክኸውን ኣብቅዖ። ተስላ፡ ኣብቲ ንሬድዮ ከስርሑዋ ካብ ዝኽእሉ ተጠቒሙ ነይሩ። ሕደሳን ዝተረኽበ ተክኖሎጂ ከኣ ብስሙ ተቐሚጡ ይርከብ። ነዊሕ ናይ ምርምር ጕዕዞኡ፡ ኣብ እዩ። ተስላ ተባላሒቱን ውርዙይ ተስላ፡ ብሪሞት እትንቀሳቐስ ጃልባ ኣሜሪካ ብስሙ ዝተመዝገበ (ስም ቪታ-ረይ ኣተሓሕዛኡን ናይ ሬድዮ መሰረት ምሂዙ ንምርኢት ኣቕሪቡዋ ምንባሩ ዋንነት ዝረኸበ) 111 ምህዞታትን ከንጽፍ ክኢሉ። በዚ ኣበርክቶኡ ከኣ ኣብ ዝሓለፈ ገሊጽናዮ ነይርና። ኣብ ምእታው 20 ክፍለ ዘመን ስነ ፍልጠተኛታት ምስ ጸርጊን ርኽበታትን ኣሎዎ። ብዓለም ደረጃ ሬድዮ ብናቱ ስም ዋንነት ክጥቀስ እዚ ብሬድዮ ምንቅስቓስ ዝቈጻጻር ጥቕሙን ጽቡቕ ሌላ ገይሮም ነበሩ። ሓደ ሓደ ግዜ ከኣ ጋሻ ጥንሰ ከኣ 300 ብስሙ ዝተመዝገበ ዝከኣል ነይሩ እዩ። ሬድዮ ናብዚ ምህዞ ተስላ፡ ኣብ ሮበት ተክኖሎጂ ሓሳባትን ኣካታዕቲ መደምደምታን ይህቡሉ ነበሩ። ጸርጊ ንሕበጥ ከም ምህዞታትን ርኽበታትን ንረክብ። ዘሎዎ ደረጃ ክበጽሕ ከም ኵሎም ከም ቀዳማይ ስጕምቲ’ዩ ዝቝጸር። ዘጥፍኦ ምስ ተፈልጠ፡ ብዙሓት ኣፍረይቲ ንራድየም ክጥቀሙሉ ጀመሩ። ኣምፑል፡ ቶማስ ኤዲሰን ርኽበታትን ምህዞታትን ብብዙሓት ተስላ ከኣ ካብቶም መራሕቲ ናይዚ ተስላ’ውን ካብኦም ዝፍለ ሓሳብ ኣይነበሮን። ኣብ ‘ኤለክትሪካል ሪቪው ከም ዝምሃዛ’ዩ ዝፍለጥ። እዛ ስነ ፍልጠተኛታትን መሃዝትን ዓውዲ ሓደ ክኸውን ክኢሉ ኣሎ። ጆርናል’ ኣብ ዝጸሓፎ ርእይቶ፡ “ሓደ ሰብ ናብ ልዑል ጸርጊ ንቝሩብ ኣምፑል ብሓሙሽተ ሚእታዊት ሓሊፉ እዩ። ጸዓት ብስልኪ ኣልቦ ውጽኢታዊት ዝነበረት ኣምፑል ካብ ሓደ ዘዋሪ ነገር ጸዓት ክትረክብ ኣገባብ ክምሓላለፍ ከም ዝኽእል ግዜ ምስ ተቓልዐ፡ ምቘት ይፈጥር፡ ንትኻስ ይስዕሮ፡ ግዜ ከመይ ይሓልፍ እያ። ተስላ፡ ንልዑል ድግምጋም ከም ዝከኣል ኣይትስሕቱዎን ዝገለጸ ተስላ’ዩ ነይሩ። ሬድዮ’ውን፡ ኣሎ’ውን ጽቡቕ ገይሩ ይስምዖ እዩ። መን ይፈልጥ ኤክስ-ረይ ንትኻስን (high-frequency) ኤለክትሪክሲቲ ትዀኑ። ሓንቲ ጀነሬተር ጸዓት ብስልኪ ኣልቦ ዝምሓላለፈሉ ናይ ድኻም ስምዒትን ካብዛ ዓለም ዘጥፍእ ርኽበት ክኸውን ይኽእል እናመርመሮ እንከሎ፡ ንናይ ኤዲሰን እትገብሮ መካኒካዊ ምንቅስቓስ መገዲ እዩ። እዩ፡” ኢሉ ነይሩ። እዩ ናብ ኤለክትሪክሲቲ ተቐይሩ ኣምፑል ብምጽናዕ ከማሓይሾ ተስላ እቲ ናይ መጀመርታ ናብ ገዛና ዝመጽእ። ብዝዘውር ፈተነ። ነተን ናይ መጀመርታ መሰረት ዘንበረ ጥራይ ኣይነበረን። ቀዛፊ ኤለክትሪክሲቲ ክርከብ ኒዮን ኣምፑላት ከምሓይሸን ብ1893 ኣብ ቅድሚ ብዙሓት ከም ዝኽእል፡ ንመንጫዕጫዕታዊ ከኣለ። ብ1893 ኣብ ዓለም ለኻዊ ፈልጣትን ህዝብን ኣስተምህሮ ጸዓትን ናይ ንፋስ ጸዓትን እንተ ኤክስፖ ከቕርበን እንከሎ፡ መስርዕ ሂቡሉ እዩ። እዚ ኣስተምህሮ፡ ማርኮኒ ዘኪርና ክንርድኦ ይቐለና እዩ። ናይቲ ኣምፑላት ስም ዝቐደሙ ንሬድዮ ክሰርሕ ቅድሚ ምጅማሩ ነዚ መጀመርታ ዝፈተነ ተስላ’ዩ። ዓበይቲ ስነ ፍልጠተኛታት (ከም ዝነበረ ክልተ ዓመት ዝተዋህበ ተስላ ነዚ ቀዛፊ ናይቲ ተርባይን፡ ማይክል ፈራዳይን ጀምስ ክለርክ ነበረ። ካብቲ ሓሳብ ብምብጋስ ብኣዝዩ ልዑል ፍጥነት ምስ ኣዘሮ፡ ማክስወልን ዝኣመስሉ) ዝንበቦ ፈነወ ሬድዮ፡ ብናይ ሬድዮ ማዕበል ክሰባበር ጀመረ። እዚ ፈተነ ሓደ ነበረ። ንፍሎረሰንት ኣምፑል’ውን ክምሓለለፍ’ውን ተኻእለ። ኣብ ካብቶም ኣብ ዓወት ከይበጽሐ ኣማሓይሹዎ እዩ። እቲ ተኣምር", "char_count": 5154, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02428", "text": "ሕርሻን መግብን ሚኒስትሪ ሕርሻ ከስዐ ጨጓር ወይ ዘይለመጸ ከምኡ’ውን ትሕለብ። ይኹን’ምበር ዓቐንን ሕፍሰትን ብቐሊሉ ዘይረግፍ ኮይኑ ንረኽቦ። ጸባ ምስ ዓይነት እንስሳ (Species)፡ ሓምላይ መግቢ እንስሳ ዋላ’ውን ኣብ ውሽጢ ካብ ዓሌት ናብ እዚ ዝተገልጸ ፍልልይ እምበኣር ኣብ ዓሌት (Breed) ዝፈላለ ምዃኑ ምርዳእ ጥዕና ናይ ከብትን ምህርቲ ጸባን ጽልዋ ኣገዳሲ እዩ። ኣሎዎ። ብዝሕን መኣዛዊ ትሕዝቶን ንምኽዕባት ምህርቲ ጸባ ጸባ ምስ ኣመጋግባ ከመይ ይዛመድን ንኣብነት ጸባ ናይ ቡፋሎ ካብ ጸባ ናይ ቀዳማይ ክፋል ይፈላለን ዝብል ኣርእስቲ ክበርህ ከብቲ ዝለዓለ ትሕዝቶ ቅብኣት ክህልዎ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ማለት ሓንቲ ላም ከሎ፡ ናይ በጊዕ’ውን ብተመሳሳሊ ልዑል ኣብ ሃገርና ኣስታት 27 ሽሕ ዝበጽሓ ብዘመናውን ሓውሲ ዘመናውን ዓጭቀል ወይ ሓምላይ መግቢ ተመጊባ ትሕዝቶ ቅብኣትን ፕሮቲንን ኣሎዎ። ጸባ ኣገባብ ዝእለያ ናይ ጸባ ከብቲ ከም ዘለዋ ይግምገም። እዚ ኣገባብ ሕርሻ፡ እትሕለቦን ውሁድ መግቢ ተመጊባ ገመል ከኣ ዝወሓደ ትሕዝቶ ቅብኣትን ኣብ ሃገርና ነዊሕ ታሪኽን ድሕረባይታን ዘሎዎ’ኳ እንተዀነ፡ ከምቲ ዝድለ እትሕለቦን ዓይነት ጸባ ፍልልይ ኣሎዎ። ዝለዓለ ትሕዝቶ ማዕድናትን ይውንን። ግን ክግስግስ ኣይከኣለን። ከም ምኽንያት ክጥቀሱ ዝኽእሉ ረቛሒታት ብዙሕ ፍሩስካ ወይ ሓርጭ እትምገብ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓሌት ከብቲ እውን ብዙሓት’ኳ እንተኾኑ፡ እቶም መሰረታውያን ዝብሃሉ ግን፦ ዓሌት ከብቲ፡ ላም፡ ዝያዳ ብዝሒ ጸባ ክትህበካ ፍልልይ ትሕዝቶ ጸባ ይርአ። ንኣብነት መግብን ኣመጋግባን ከምኡ’ውን ግቡእ ክንክን ጥዕናን ምሕደራን እዮም። ትኽእል፡ እቲ ጸባ ግን ቅጥን ዝበለ ናይ ሃገርና ዓሌት ከብቲ ከም ባርካ፡ በዚ መሰረት፡ ህሉው ቁጽሪ ጥሪትን ዓመታዊ ዝፈሪ ብዝሒ ጸባን ክርአ ይኸውን። እዚ ማለት ድማ ጸባ ልዑል ዓራዶ ወይ ዓረቦ እንብለን ውሑድን ኸሎ ዘዕግብ ኣይኰነን። እቲ ቀንዲ ማሕንቖ ናይ’ዚ ድማ ዋሕድን ዓይነትን ትሕዝቶ ማይ ውሑድ መኣዛዊ ትሕዝቶ ሓፊስን ጸባ ይሕለባ። ብኣንጻሩ፡ እዘን ቀረብ መግቢ ምዃኑ ይግምገም። ነዚ ኣመልኪቱ፡ ብኣቶ መድሃኔ ተስፋይ፡ (ብፍላይ ትሕዝቶ ቅብኣት) ከም ዘሎዎ ናይ ደገ ዓሌት ከም ጋሙስ/ጎባይ ኣብ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ልምዓት ጸባ እተዳለወ ጽሑፍ ቀጺሉ የርኢ። እዚ ግን ንሓጺር እዋን ልዑል እንብለን ምስዘን መበቆላውያን ናይ ይቐርብ። ኣቶ መድሃኔ ተስፋይ ምህርቲ ድሕሪ ምሃብ ድሕሪ ዝተወሰነ ሃገርና ከብቲ ብምንጽጻር ጸባአን ብዙሕን ግዜ ምህርቲ ጸባ ብቕልጡፍ ይወርድ። ቅጥን ዝበለን እዩ። ብሓፈሻ ጸባ ዝበዝሐ ምኽንያቱ፡ እቲ ንቡር ስርዓተ ምሕቃቕ ትሕዝትኡ (86-88%) ማይ ክኸውን ኣብዚ ዓውዲ ሕርሻ፡ መግቢ እቲ ዝለዓለ መፍረ ጸባ ዝብል ስትራተጂ ብቐንዱ (ጨጎራ) ብሓገዝ እዞም ታህዋስያን መግቢ ስለ ዝመዛበል እዩ። ከሎ እቲ ዝወሓደ (12-14%) ድማ ወጻኢታት (ልዕሊ 70 ሚእታዊት) ካብ ምውሓስ ጥዕና ከብትን ብቕዓት ይካየድ። እዞም ታህዋስያን እዚኣቶም ድሩቕ ወይ መኣዛዊ ትሕዝቶ ኣለዎ። ዝሓትት ምዃኑ ብእተፈላለዩ ካብኣተን ዝፈሪ ጸባን ዝብገስ እዩ። እዚ ብቢልዮናት ዝቑጸሩ ኾይኖም፡ መጠነ ብኣንጻሩ ሳዕሪ ወይ ሳዕሪ-መሰል ይኹን’ምበር ከምቲ ልዒሉ ዝተገልጸ መጽናዕትታት ዝተረጋገጸ እዩ። ስለዚ፡ ድማ ካብቲ ባህርያዊ ኣመጋግባ ስርዓተ ብዝሖም ብእተፈላለየ ምኽንያታት ኣቑጽልቲ እትምገብ ላም፡ ምስታ ዓቐንን ትሕዝቶን ጸባ ብእተፈላለዩ እዚ ሕርሻ ክዕወት እንተኾይኑ፡ መግቢ ምሕቃቕ መግቢ መጉስዕ ናይ ዝመልሱ ዝጽሎ’ኳ እንተኾነ፡ በቲ ግቡእ ምጣነ ውሁድ/ እተቓመመ መግቢ እትምገብ ረቛሒታት ዝጽሎን ዝፈላለን እዩ። (ብብዝሕን ብዓይነትን) ውሑስ ክኸውን እንስሳታት ዝነቅል እዩ። ግን ባክተርያ ብዝተዓጻጸፈ ቁጽሪ ካብ ላም ኣነጻጺርካ ዝወሓደን ዝሓፈሰን ጸባ ይግባእ። መግቢ እንስሳ ክብሃል ከሎ ብዝሒ ፕሮቶዙዋን ፋንጋስን ይዓቢ። . ይቕጽል ኣብ ክልተ ከፊልና ክንርእዮ ንኽእል። እንስሳታት ብኣመጋግባን ብስርዓተ በዞም ታህዋስያን ዝካየድ መስርሕ እቲ ቐዳማይን ወሳንን፡ ሓምላይ መግቢ ምሕቃቕ መግብን ኣብ ክልተ ይኽፈሉ። ምሕቃቕ መግቢ ዝተሓላለኸ ኮይኑ፡ (Forage) እንብሎ ክኸውን ከሎ፡ እቲ ንሳቶም ድማ መጉስዕ ዝመልሱን ብሕጽር ዝበለ ክግለጽ ኣጸጋሚ ይገብሮ። መኣዛ ፍረ-ጻዕሪ ከም ተወሳኺ ብውሑድ ዓቐን ዝወሃብ (Ruminants) መጉስዕ ዘይመልሱን ድማ “ውሁድ መግቢ (ዝተቓመመ)” (non-ruminants) እዮም። መጉስዕ ኣብዞም እንስሳታት እዚኣቶም፡ ምሕቃቕ መለንዛኒ ምስ ባልደንጓ እንብሎ እዩ። ዝመልሱ እንስሳታት ከም፦ ከብቲ፡ ጤለ- መግቢ ብዝግባእ ክካየድ እተኾይኑ፡ ናይ በጊዕ፡ ኣግማል እዮም። እዞም እንስሳታት ግድን እዞም ዝገለጽናዮም ታህዋስያን ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ምስ መግብን ኣርባዕተ ክፍልታት ዝሓዘ ከስዐ (ጨጎራ) ብልክዕ ብዝሖምን ኣብ ንሓድሕዶም ብኣስመረት ዳምር ኣመጋግባን ናይ ጸባ ከብቲ ብዝተኣሳሰር፡ ኣሎዎም። ከም ደርሆ፡ ሓሰማ፡ ኣድጊ፡ ዘሎ ምጣነ ወይ ‘ረሾ’ ክማዛበል የብሉን። ልዑል ኣተኩሮ ሂቡ ዝሰርሓሉ ስትራተጂ፡ ዘድልዩ ጥረ ነገራትን ዓቐን ፈረስ ዝኣመሰሉ እንስሳታት ድማ ኣብ እዞም ታህዋስያን እዚኣቶም ኣብ ውሽጢ “ኣብ ቀጠልያ/ ሓምላይ መግቢ ምርኩስ ስርዓተ ምሕቃቕ ዝፈላለዩ’ኳ እንተኾኑ፡ ከስዐ ዝነብርሉ ኩነታት፡ ብዘይ ኦክስጅን ዝገበረ ምድንፋዕ ስርዓተ መፍረ ጸባ” ብሓፈሻ ግን ምስ መጉስዕ ዘይመልሱ (anaerobic condition) ኮይኑ፡ - 2 ኩባያ ብማይ ዝበሰለ ባልደንጓ - 3 ፍረ ጻዕዳ ሽጉርቲ (Enhancing Forage based milk ይምደቡ። ኣብቲ ንቡር ካብ 6 ክሳዕ 7 ዝበጽሕ - 3 ማእከላይ ግዝፊ ዘሎዎ ዝተመትረ - 1 ማንካ ጣውላ ዝተሓዋወሰ ቀመም production system) ዝብል እዩ። ደረጃ ምጸተ-ምረት (pH) ናይ ከስዐ መለንዛኒ (ጻቕዳ፡ ካሙን፡ ህሩድ፡ ካዕካዕ) ስለዚ’ዩ’ምበኣር፡ እዚ ንኡስ ጽላት’ዚ ናይ መጉስዕ ዝመልሱ እንስሳታት ንህላውነቶምን ንጥፈታቶምን ዝመችአ - 1 ዓቢ ሽጉርቲ ብደቂቕ ዝተመትረ - 3 ሓባ ማእከላይ ዝዓቐኑ ኮመደረ ክሰፍሕን ምህርቲ ጸባ ናብቲ ዝድለ ከስዐ፡ ንእተፈላለዩ ሳዕርን ሳዕሪ መሰል ኩነታት እዩ። ንህላውነቶምን ደረጃ - 2 ንእሽቶ ማንካ ፐርሰሜሎ - 2 ማንካ ጥሑን ፉል ክዓብይን እንተ ኾይኑ፡ ቀረብ ሓምላይ ኣቑጽልትን ብስሉጥ ከም ዝጥቀምሎምን ብዝሖምን ዝጸሉ ቀንዲ ረቛሒ እምበኣር፡ - 4 ማንካ ጣውላ ዘይቲ ስምስም መግቢ ናይ ግድን ክወሓስ ኣሎዎ ካብኣቶም ዝድለ መኣዛታት ከም ኩነታት ምጸተ-ምረት ናይ ከስዐ ኾይኑ፡ እንብል። ዝረኽቡን ይገብር። እዞም ኣርባዕተ ንሱ ድማ ምስ ኣመጋግባ ብቐጥታ ክፍልታት ከስዐ፡ ቀዳማይ ከስዐ፡ ዓይኒ ይተኣሳሰር። ብመሰረት ጸብጻባት ዓመተ 2025፡ ጎጎ፡ ሽንፍላ፡ ቀንዲ ከስዐ ይብሃሉ። ብደረጃ ሃገር ኣስታት 2,300 ሄክታር ኣብ ውሽጢ ቀዳማይ ከስዐ ኣዝዮም ንኣብነት፡ ሓንቲ ላም ብብዝሒ ውሁድ መሬት ብሓምላይ መግቢ እንስሳ ክለምዕ ብዙሓት ደቀቕቲ ጠቐምቲ እንብሎም መግቢ፡ ከም ሓርጭ ወይ ፍሩስካ ከሎ፡ ካብኡ ድማ ኣስታት 109 ሽሕ ቶን ታህዋስያን ከም ባክተርያ፡ ፕሮቶዙዋን ዝኣመሰለ ትምገብ እንተኾይና፡ እቲ ጥሉል ምህርቲ ከም ዝፈረየ ይግምገም። ፋንጋስን ይርከቡ። ስርዓተ ምሕቃቕ ንቡር ዝበልናዮ ምጸተ-ምረት (pH) ናብ ሓምላይ መግቢ ምርኩስ ዝገበረ ኣገባብ መግቢ ድማ ኣብ’ዚ ቀዳማይ ከስዐ ዝተሓተ ደረጃ ይወርድ። እዚ ኩነታት ድማ ነዞም ዝበልናዮም ታህዋስያን ስለ ዘይሰማምዖም ቁጽሮም ብቕልጡፍ ኣገባብ ኣሰራርሓ መግቢ ናብ ዝተሓተ ደረጃ ይወርድ። ስለዚ ብድሕሪኡ ዝመጽእ መግቢ ዘሕቅቖ መጀመርታ፡ መለንዛኒ ምስ ሽጉርቲ ብሓባር ንቑሩብ ግዜ ይበስሉ። ቀጺልና ይስእን። ንኣብነት፡ ጥሪት ኣብ ኮመደረ፡ ሽጉርቲ ጻዕዳን ዘይትን ሓዋዊስና ኣብ ርእሲኡ ንውስኸሉ። እዚ እንሓርደሉ ገለ እዋን ለማጽ ከስዐ ወይ ኹሉ ዝተሓዋወሰ ኣስፔዛ፡ ሓዊ ሃሪምዎ ቁሩብ ፍኹስ ምስ በለ፡ ቃርፋ ጨጎራ ከጋጥመና ንዕዘብ ንኸውን። ዝተሓወሶ ማይ ውዑይ እናኣንጠብና ነብስሎ። ምስ በሰለ፡ ዝተለንቀጠ ወይ እዚ ምስ እንዕዘብ፡ እታ እንስሳ ዝኾነ ዝተጣሕነ ባልደንጓን ዝተጣሕነ ወይ ዝተደቝሰ ፉልን ብላዕሊ ነእትወሉ። ኣብ ሓርጭ፡ ንቑጽ ባኒ፡ ግለት ዝኣመሰለ መወዳእታ እቲ ዘዳለናዮ ሕውስዋስ ቀመም፡ ፐርሰሜሎን ጨውን ወሲኽና መግቢ ትምገብ ከም ዝነበረት ብቐሊሉ ምስ ተወሃሃደ ነውርዶ። ኣብ ብያቲ ገልቢጥና ድማ ንመግቢ ንቕርቦ። እዚ ክንርዳእ ንኽእል። ብኣንጻሩ፡ ኣብ ግቡእ መግቢ ከም ቁርሲ ወይ ጠዓሞት ክንምገቦ ንኽእል። ንሽዱሽተ ዝኣባላታ ኣመጋግባ ዝጸንሐት እንስሳ ድማ እቲ ስድራቤት ድማ ክምግበልና ይኽእል፡፡ ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንዅሉ፣ ኣብ ኵሉ! ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝዳሎ ዓምዲ - ለይ-ኣውት ሶፊያ ፍቓዱ ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/ 07415048 - ቁ.ሳ.ፖ 1048", "char_count": 4874, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02429", "text": "ሕቶ ሸባብ ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ናይ ሎሚ ጽሑፍና ዘይከምቲ ኵሉ ርሑስ ሓድሽ መዓልቲ እንተ ተጠቕሰ፡ መንጠሪ ባይታ ደኣ ግዜ ኣማኻርን ተመከርትን ዝገብሩዎ እምበር ራኢኣ ንሱ ስለ ዘይነበረ፡ ዝርርብ ዝቐርብ ጽሑፍ፡ ኣብ ሓደ በዚ ደው ኣየበለትን። ኣብ ታሪኽ ኣርእስቲ ዘተኰረ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ብስለት ዘንቀላ መትከል፡ ትግሃት ዘሎዋ መትከል፡ ትዕግስቲ ከይተፈልያ ናብ ዕላማኣ ጸኒዓ ኦሎምፒክ ዓለም ዝተመዝገበ ክንርእይ ኢና። እዛ ጽሕፍቲ ኣብ ብ1960 ኣብ ሮማ ዝነበረ ውድድር እትግስግስ መትከል፡ ክትዕወት ዘሎዋ ተኽእሎ ልዑል’ዩ። ጋዜጣ ካብ ዝወጽኣትላ ግዜ ጀሚራ ኦሎምፒክ ቀዳመይቲ ጸላም ንድሕሪት ክሳብ 1 ጥሪ ብርክት ኣሜሪካዊት ብምዃን ኣብ ሓደ ግዜ ብ1940 ዝተወልደት ዊልማ፡ ዝበለ መዓልታት ሓሊፉ ኣሎ። ከም ሰለስተ ወርቂ መዳልያ ብምሽላም ካብ ኣወላልዳኣ ጀሚራ ብመከራ ልምዲ፡ ኣብ ሓድሽ ዓመት “እዚ ታሪኽ ዝሰርሐት ሰብ ኰይና። እታ ዝተወልደት ሰብ’ያ። ብዓቢኡ ጓል ክገብር’የ፡” “ከምዚ ክጅምር’የ፡ ትማል ክትከዲ ኣይትኽእልን ኢኺ 5 ዓመት ምስ በጽሐት ብሕማም ” ወይ’ውን “እዚ ከቋርጽ እየ፡” ዝተባህለት፡ እታ ትማሊ ብሰንኪ ፖልዮ ስለ ዝተጠቕዐት ጸጋመይቲ እናተባህለ ብብዙሓት መንእሰያት ሕማም ኣካላዊ ማህሰይቲ ዝወረዳ እግራ ሰነፈት። በቲ ግዜ’ቲ ብሰንኪ መደብ ክምደብን መብጽዓ ክእቶን ሰብ፡ ኣብቲ ተነጽሎ ብሰንኪ ሕብሪ ኣብ ኣሜሪካ ዝነበረ ንዕቀት ኣብ ይስማዕ። ብዝሒ ዝበሉዎ ዝፍጽሙ ገጽ ዝነበሮ ቦታን ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ልዕሊ ጸለምትን ግቡእን ስነ ምግባር ሰባት ብቝጽሪ ክትገልጾ ኣሸጋሪ’ኳ ዝነበረ ትሑት ኣርኣእያ ዝዓብለለሉ ዝሓለወን ሕክምና ብዘይ ምርካብን እንተዀነ፡ ዝፈሉዎ ኣብ ተግባር ዘመንን፡ ‘ብልጽቲ ኣትለት ኰይነ ተስፋ ብዘቝርጽ ዘረባ፡ “ካብ ሕጂ ዘውዕሉ ከም ዘለዉ ክትግምቶ ክርከብ’የ፡’ ኢልካ ምሕሳብ ዘይከኣል ንድሓር ክትከዲ ኣይትኽእልን ኣየጸግምን’ዩ። እቶም ከይፈጸሙ ዝመስለሉ ግዜ፡ ብዓልቲ ዕላማ ኢኺ፡” ዝብል ናይ ሓካይም መልሲ ዝተርፉ መንእሰያት ግን፡ ብዙሓት ዝዀነት ዊልማ ሽቶኣ ወቕዐት። ተዋህባ። ንሳን ኣደኣን ግን ዋላ ይዅኑ ውሑዳት፡ ስለምንታይ ዊልማ ድሕሪ’ዚ ፍጻመ’ዚ ክሳዕ ከምዛ በትሪ ሒዙ ‘ካብዚኣ ጥራሕ ልምምድ ዝትካእ መለማመዲ ግዜ እኳ ኣብቲ ዝነብራሉ ዝነበራ ከባቢ ከይፈጸሙ ይተርፉ ብዝብል ሓሳብ 1994 መዓልቲ ሞታን ድሕሪኡን ሕለፍ ቅርስም፡ ቅርስም ከብለካ’የ’ ምሃብ ኣገዳሲ ነይሩ። ካብ ሰብ ናብ ብቑዕ ሕክምና ኣይንበር፡ ሰሙናዊ ካብዚ ስዒቡ ክንዛረበሉ ክንፍትን ናይ ብዙሕ ሽልማታት ተዓዋቲት ዝበለኒ፡ ኣእጋረይ ብፍጹም ምሕላፍ ሰብ ዝፈላለ’ኳ እንተዀነ፡ ብገለ ብኣውቶቡስ ናይ 80 ኪ.ሜ ኢና፤ ክትከውን ዝበቐዐትን ኣብ ታሪኽ ኣብየናኒ። ጽዒረ፡ ተቓሊሰ፡ ግን ምሁራት ስነ ልቦና ከም ዝግለጽ ግና ጕዕዞ እናተጓዕዛ መጠናዊ ሓገዝ ብኽብሪ ትዝከር ዘላን ሰብ ኰነት። ሓደ ግዜ ሓደ መንእሰይ ምስ ከይተረድኣኒ ኣብታ ድኳን ከይደ ባኮ 21 መዓልታት ምሕላፍ ልምድኻ ረኸበት። ልዕሊ ኵሉ ድማ ብኣባላት ካልኦት ሽጋራ ዘትክኹ ኣዕሩኽቱ ሽጋራ እዕድግ እሞ ክልተ ኣከታቲለ ንምልዋጥ ጠቓሚ’ኳ እንተዀነ፡ መትከላዊ ምዃን ዘምጽኦ ውጽኢት፡ ስድራኣ መዓልታዊ ኣርባዕተ ግዜ ብምዃን ካብ ከባቢ ፍርቂ ወርሒ ምስ ሃብኩዋ ኣእጋረይ ተፈቲሑ። ምውዳቕን ምትንሳእን ከም ዘሎ ኣብ ናጽነት ኤርትራ ዝተራእየ ምድራዝ (massage) ሳላ ዝግበረላ ታሕሳስ ጀሚሩ ካብ ሓድሽ ዓመት እንተ ምትካኽ ሽጋራ ግን ቀጺለዮ ፈሊጥካ፡ ተንስእካ ኣብ ዕላማኻ ጭቡጥ ኣብነት ሓባራዊ ዕዮ ስለ ዝነበረ፡ ካብ ኣይትኸይድን’ያ ናብ ሽጋራ ምትካኽ ከም ዘቋርጽ ይብለካ፡” ብምባል ንነብሶም ክቋርጹ ብመትከል ምቕጻል ግን ብፍጹም ዘሎና፡ መትከላውነት ካባና ዘይፍለ ብመርኵስን መተዓራረዪ ጫማን ይሰማማዕ። ብመሰረት ስምምዖም፡ ከም ዘይክእሉ ኰኒኖም፡ ኣብታ ክግደፍ ዘይብሉ’ዩ። እንልለየሉ ክብርና’ዩ። ስለዚ፡ ገለ ክትሰጋገር በቐዐት። እዚ ክሳዕ “ካብ ሓድሽ ዓመት ከነቋርጾ ስለ ዝነበሩዋ ተመልሱ። ብዙሓት ሰባት፡ ብዛዕባ ናይዞም ጓል 12 ዓመት ትበጽሕ ዝነበረ መንእሰያት ካብቲ ኵሉ ግዜ ሓድሽ ዝዀንና፡” ብምባል፡ ኣብተን ተሪፈን ዓመት እንክትመጽእ መደባት ናይዞም መንእሰያት ጸገም ግን ኣበይ መደባቶም ኣብ ዝዓለሙዎ ዕላማ ብመርኵስ ናይ ምኻድ ለውጢ ዝነበራ መዓልትታት፡ ናይ መፋነዊ ምምዳብን ምስ ሓለፈት ድማ እዩ፧ ብዙሕ ክብሃል ዝኽእል እኳ ከብጽሑ ዘይከኣሉ መንእሰያት ከይተዛነየት፡ ነቲ ኵሉ ግዜ ኣብ ተባሂሉ፡ ቍጽሪ እተን ዘትክኽወን ኣይከኣልኩን እናተባህለ ዝደጋገም እንተዀነ፡ ኣብ ውሑዳት ቀንዲ ዝተፈላለየ ርእይቶ ክህቡ ውሽጣ ዝመላለስ ዝነበረ ‘ዕውትቲ ሽጋራ ብዕጽፊ ወሰኹ። ብፍላይ ውድቀት ሓራ ንውጻእ፣ ንሱ ድማ ነጥብታት ንምትኳር ግን ብኸምዚ ይኽእሉ’ዮም። ኣብታ ምስ መዓልቲ ዓለምለኻዊ ኦሎምፒክ ክኸውን’የ’ ድማ ኣብተን ናይ መወዳእታ ክልተ ብመትከል ጸኒዕኩም፡ ንነፍሲወከፍ ክጸምቆ እደሊ። ብቐዳምነት መደብ ኣተሓሒዝካ ክትገብሮ እትኽእል ዝብል ራኢ፡ ኣበርቲዓ ክትዓዪ ከም መዓልታት ብጻዕቅን ብዘይ ዕረፍትን ሓዳስ መዓልቲ ከም ሓዳስ ክምደብ ከሎ ምሉእ እምንቶ ነታ ናይ ለውጢ ሓሳብ፡ በዚ ኣቐዲሙ ዘሎዋ ኣብቲ ራኢኣ ክትጭብጥ ኣትከኹ። መዓልትን ከልብን መትግበሪት ውሳነ ወሲድኩም፡ መደብካ ክትጅምረሉ ዝመደብካዮ ዝርኣናዮ’ኳ እንተ ተጠቕሰ፡ ኣብ ዝሰርዓቶ መደባት ጸንዐት። ራኢኻ ከይጸዋዕካዮም ይመጽኡ ከም ዝብሃል፡ ሸቶኹም ክሳብ ትወቕዑ ምትጋህ መዓልቲ ክወሃብ ኣይነበሮን። እታ ምትካኽ ሽጋራ ጥራሕ ዘይኰነ ኣብ ንኽትጭብጥ ትሰርዖ መደባት ግን እታ ዝተጸበዩዋ መዓልቲ ንርእሳ የድልየኩም። ብስለት ዘንቀላ መዓልቲ ከምተን ኵለን ዝሓለፋ ካልእ ኵሎም እንምድቦም መደባት ብዙሕ ጻዕርን ትግሃትን ስለ ዝደሊ፡ ክትብል ደበኽ በለት። ዝተባህለ መትከል፡ ትግሃት ዘሎዋ መትከል፡ ሓደስቲ መዓልታት ሓዳስ’ያ። ንሳ ክስመረሉ ዝግብኦ ነጥቢ ግን ኣሎ። ትግሃታ ከየቋረጸት ነታ ዝሰነፈት ክትግበር ተጀመረ። ቀዳመይቲ ትዕግስቲ ከይተፈልያ ናብ ዕላማኣ ትፈጥሮ ተኣምራት የብላን። ስለዚ፡ ንሱ ድማ ብዓል ራኢ ምዃን’ዩ። ጸጋመይቲ እግራ ማዕረ’ታ የማነይቲ መዓልቲ ምስ ኵሉ ብድሆታታ ጸኒዓ ትግስግስ መትከል ክትዕወት እቲ ምስ መዓልቲ ኣተሓሒዝካ ራኢ ክብሃል ከሎ ነቲ ክትበጽሖ እግሪ ከም እትኸውን ብብዙሕ ሓለፈት። ካልአይቲ፡ ሳልሰይቲ፡ ዘሎዋ ተኽእሎ ልዑል’ዩ። ሰለዚ፡ ዝግበር መደብ ጌጋ እኳ እንተ ትደሊ ዕላማ ንኽትበጽሕ ዝስሕበካ ልምምድ ብምድልዳል ታሪኽ ዊልማ ከምኡ እናበለ ሰሙን ሓለፈ። ምስ መዓልቲ ብምትሕሓዝ ጥራይ ዘይኰነ፡ ንትግባረ እቲ መደብ ወሳኒ ናይ መወዳእታ ጥሪዚ ደረት ብፍጹም ተቐየረ። ራኢ ዊልማ ካልአይቲ ሰሙን ተጀመረት። ወዮ እንሃንጾ ዕላማ ናብ መትከላውነት ኣብ ርእሲ’ቲ ዋና እዩ እምበር፡ ትርኢት’ዩ። ኣብ ናይ ለውጢ ጕዕዞ ክዉን ከይከውን ዝጻብኣ ካልእ ካብ መዓልታዊ ዝራኸቡ ዝነበሩ ኣዕሩኽ ዝመርሖ ዕላማ ነሰጋግሮ። ኣብታ መዓልቲ ክኸውን ኣይነበሮን። ንዘጋጥምካ ምስናኻላትን ተስፋ ናይ ቍጽጽራ ወጻኢ ዝዀነ ነገር ግን ክረሓሓቑ ጀመሩ። ኣብ ካልአይቲ መንእሰይን መትከላውነትን ክፈላለዩ እዞም መንእሰያት፡ መፋነዊ ተባሂሉ ምቝራጽ ኣንፈታትን ከይተበዳህካ ነይሩ። ኣብ ልዕሊ ጸለምቲ ዝነበረ ሰሙን መወዳእታ መዓልታት ከም ዘይብሎም’ኳ እንተ ርኣና፡ ዝገበሩዎ ብጻዕቂ ናይ ምትካኽ ናብ ራኢኻ ብምጥማት እትስዕረሉ ንዕቀትን ብኣወዳት ጥራሕ ተባሒቱ ከባቢ ክልተ ካብቶም ኣዕሩኽ ጎፍ መትከላውነት ግን ድርቅና ከም መደብ፡ መዳለዊ ተባሂሉ ተገይሩ ሓይሊ’ዩ ዝፈጥረልካ። መምሃሪት ኣብ ዝነበረ ውድድራት ኦሎምፒክ፡ ንጎፍ ይራኸቡ’ሞ፡ እቲ ዘይሕሱ ዘይኰነ ምሕሳብ ኣገዳሲ እዩ። ኵሉ ነይሩ እንተ ዝኸውን ውጽኢቱ ክትኮነና፡ ነዛ ስዒባ ዘላ ኣብነት ተወዳዳሪት ዓለምለኻዊ ኣትለቲክስ ጨና ናይ ሽጋራ ቀዲሙዎም ሰብ ፍጹም ስለ ዘይኰነ፡ ብሓሳብ ሓጋዚ ምዀነ። ክህሉ ዝግባኦ ንመልከት፤ ክትከውን ምሕሳብ ማለት ኣብ መልእኽቱ ኣመሓላለፈ። ክልተኦም ይኹን ብግብሪ ሓገዝ ናይ ሰባት፡ ሕድሕዳዊ ሓገዛት፡ ናይ ቤተሰብ ካብ ክልተ ኣንስቲ 22 ውላድ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝነበረ ተነጽሎን ኣቐዲሞም በብመገዶም ከትክኹ ስለ ብዓቢኡ ድማ ሓገዝ ናይ ፈጣሪ ወይ ናይ ፈተውቲ ምትብባዕ፡ ኣብ ዘሎዋ ዓባይ ስድራቤት ናይ ካልእን ምስጋር፡ ንዊልማ ዝዕንቅፉ ዝጸንሑ፡ እቲ ኣብ ክዳውንቶምን ከም ዘድሊ ብምግንዛብ፡ ሚዛኑ ከምኡ’ውን ኣማኸርቲ ዘይምንባሩ፡ ኣቶ ሩዶልፍ፡ መበል 20 ዝዀነት ተወሳኺ ብድሆታት ኰነ። በዚ ይኹን ኣብ ትንፋሶምን ዝጸንሐ ብርቱዕ ዝሓለወን መትከልካ ከየቋሰልካ ንስጕምትታቶም ደገፍ በቲ ግን ዕላማ ዘሎካ ሰብ ጨና’ዩ ነይሩ። “ኢሂ’ታ ተሳዒርካ ምኽሪ እትሰምዓሉ ተበግሶ ምህላው ክረኽቡ ኣይከኣሉን። ምዃን ነቲ ትበጽሖ እምበር ዲኻ፧” ብምባል ድማ ክልተኦም ኣገዳሲ’ዩ። ስለዚ፡ ዝወጠንናዮ ዝምደቡ መደባት በቲ ትዕንቀፎ ዕንቅፋት ስለ ተሓታተቱ። “በጃኻ ኢለካ ዝኸውን ውጥናት ኣብ ሓዲድ መትከልና ንትግባረኦም ክጸዓት ከሎ፤ ዘይጸዓድ፡ ንቕድሚት ናብ ኣይኰነን፣ ርእሰይ ብቓንዛ ክትትኰስ ጸኒዕና ንምትግባር፡ ኣብ ዓመት ሓቦ፡ ዓቕልን ተጻዋርነትን ብርሃን ራኢኣ ምጥማታ እያ ደልያ፣ ዝገብሮ ጨኒቑኒ። በቃ ሓንሳብ ዝመጽእ መዓልቲ ዘጸቢ ዝብል ባህርያት’ውን ክጕሰ ኣየቋረጸትን። ጓል 16 ከም ዝመስለኒ፡ ኣነ ሽጋራ ከይገድፋ የብልናን። እንታይ ደኣ፡ “ርሑስ ዘይግባእ መትከላት’ዩ። እዚ ምስ ኰነት ኣብ ውድድር ጽሑፍቶይ እዩ።” እቲ ካልኣይ ዓርኪ ሓድሽ መዓልቲ!” ብምባል፡ ናብ ማለት፡ እቲ ተለማሚድካዮ ኦሎምፒክ ተወዳደረት ድማ፡ “ኣነስ ክሳዕ ትማሊ መኪተ፡ ትግባረ ምግስጋስ’ዩ። ሎሚ ከለኩም ዝነበርካ ነገር ምስ እሞ፡ ተሸላሚት ነሓስ ብዙሕ ጽዒረ። ሎሚ ግን በታ ኵሉ ንዓመታ ትመጽእ ሎሚ ኣይትጸበዩ። ኣካላትካ ስለ ዝተወሃሃደ፡ መዳልያ ኰነት። እዚ’ውን ግዜ ንስሕበላ ቦታ ክሓልፍ ከለኹ፡ ክሳዕ’ቲ ልምምድ ብኻልእ እንተዀነ ከም ዓወት እኳ ***", "char_count": 5598, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02430", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣስመራ ኣብ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ደቀምሓረ ከባቢ ወቐርቲ ብሎክ 2፡13 ፓርሰል S ዝርከብ፡ ብስም ኣስካሉ ገብረታትዮስ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ. ዋኒን ASL00042012 ዝኾነ፡ ስፍሓቱ 250 ት/ሜ ዝኾነ፡ ብመ.ቁ.ካርታ A-25384 ብስም ምካኤል ካሕሳይ ለምለም ኤልያስ ኪዳነ፡ ኣቦይ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ፓራዲዞ ዓዲ ሰጉዶ ቁ.ገዛ -- ዝርከብ ናይ ባር ትካለይ፡ ንኣቶ ሃብተማርያም ዝተመርሓለይ ሰነድ ምርሒት መሬት ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ኤልያስ ኪዳነ ፈኻኽ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ተኽለማርያም ተስፋማርያም፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ፓራዲዞ ዓዲ ሰጉዶ ቁ.ገዛ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁጽሪ ቴለፎን ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና -- ካብ ዕለት 01/01/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም 07322674 ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ፡ መተካእትኡ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ሚኪኤለ ካሕሳይ ሃብተማርያም ይቕረብ። ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ስምኦን ኣለም ገብረመስቀል፡ ስም ኣስካሉ ገብረታትዮስ ኣደይ ኣዜብ ሃብተማርያም ዮውሃንስ ብስም ከረን ሆስፒታል ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን KELoooo8197 ምባል ተሪፉ፡ ኣዜብ ሃብተማርያም ዝዀነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ቤት ቁርሲ ትካለይ፡ ንኣቶ ሃብተሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ያሲን ናስር መሓመድ፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ብስም ዮርዳኖስ ተወልደ ተስፋይ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00036372 ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልታት፡ ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጸጸራት ጎደና ሓርበኛታት ቁ.ገዛ 76 ዝርከብ ናይ ን7/5/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም እንዳ መሻጢት ትካለይ፡ ንወ/ሮ ልችያ በረከት ሃይለ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ይቕረብ። ኣካል ከም ዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ን/ዞባ ሰምበል ጎደና 835-38 ቁ.ገዛ 15፣ ካብ ዕለት 11/1/2026 ክሳብ ዕለት ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ዕዳጋ 10/1/2029 ኣካርዮዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ እኽሊ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ከረን ሆስፒታል ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ክብሮም ሰመረ ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣነ ታበቱ ተስፋጊዮርጊስ ወልደሊባኖስ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ቲራቮሎ ክብሮም ፍቃዱ ገብረሂወት ተባሂሉ ከባቢ ካምፖፖሎ ፕሎት 33 ፓርሰል x11ዚፕ-ኮድ 1A754 ጎደና ዓዲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዮርዳኖስ ተወልደ ተስፋይ እኩድ ቁጽሪ ገዛ 14 ዝርከብ፡ ኣብ ሚኒስትሪ መሬት ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ካዳስተር ብቁጽሪ ንብረት 1BRASM009855/0 ብዕለት 12/11/2025 ይቕረብ። ብስመይ ተመዝጊቡ ዋንነቱ እተረጋገጸለይ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛይ ስለ ኣብ ኣስመራ ከተማ ዞባ 6 ምም 02 ቁ.ገዛ 14 ጎደና ራእሲ በራኺ ዝርከብ ዝሸጥክዎ’ሞ ስም ዋንነት ናብ ስም ዓደግቲ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ንብረት፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 109296 መወከሲ ቁጽሪ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ደቀምሓረ 128408 ብስም ወረስቲ ነፍ/መብራህቱ ብርለን ወ/ሮ ኣበባ ዑቕባጋብር ምስ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ 8 ደቆምን ዝተመዝገበ ንብረት ገዛ፡ እቲ ኦርጅናል ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ለተመድህን ብርሃነ ገብረእግዚኣብሄር፡ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07601187 ክሕብረኒ። ብዓል ቤተይ ተኸስተ መለስ ገብረ ሑዙ ናይ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይኮኑ ግን ካብ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ መሰለይ ይተሓለወይ፡ ን4 ደቀና ድማ እሕብር። ኣቶ ኣማረ መብራህቱ ብርለ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ወ/ሮ ታበቱ ተስፋጊዮርጊስ ወልደሊባኖስ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ደቀምሓረ ምም/ከባቢ ኣፈልባ ኣብ ሎታ 37 ፓርሰል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ፒ ምርሒት መሬት ዝተዋህበኒ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ድባርዋ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁ.07524797 ደዊሉ ይርከበኒ። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክወህበኒ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ምሕረት ሃብተ ወልዱ፡ ኣደይ ሓዳስ ገብረእግዚኣብሄር ውሬታ ስለዝዓረፈት፡ ኣቶ ጸጋይ ህብትዝጊ መሓርዝጊ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብስራት ንተማሃሮን ወለድን 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን 1. Apple English for Primary School Students and beyond በኺታ ሱሌማን ኣማን ምባል ተሪፉ፡ 2. ZAKI English for Junior Students and beyond (2nd - edition) በኺታ ሱሌማን መሓመድኣማን ተባሂሉ 3. Fundamentals of English - Reference book for Secይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ondary School Students and beyond 3rd - edition 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ Note: the above books have: ዓዲተከሌዛን Grammar Notes and related detailed exercises ሕርይቲ ተስፋኣለም ምስግና፡ ስም ኣደይ 4. Peacock English-English –Tigrigna dictionary (for all ንግስቲ ገብረብርሃን ገረሱስ ምባል ተሪፉ፡ User) ንግስቲ ገብረዮውሃንስ ገብረእየሱስ ተባሂሉ 5. Translation into Tigrigna: Nelson Mandela’s Life Hisይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። tory ካብ 1-3 ተዘርዚረን ዘለዋ መጻሕፍቲ ንናይ መባእታን 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ማእከላይን ገነት ሓጎስ መስሕ፡ ኣደይ ህይወት 2ይ ደረጃን ተማሃሮ የገልግላ።ኣብ ኩለን ቤትመጻፍቲ ዘርኡ ዑቕባዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ተዘርጊሐን ኣለዋ። ጊንዳዕ ዘሎ ገዛ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ Author: Zaid Kidane, Assistant Professor ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ Mobile: 07 16 27 82 ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 4035, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02431", "text": "General Information and other 93VACANCY ANNOUNCEMENT requirements: Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following Place of Work: AMSC Sites position. Type of contract: Definite Period (2 Shut Down planner years) Number required – (01) Salary: As per the Company salary scale Type of contract – Definite (2 years) Additional requirements for Nationals: Major Duties and responsibilities • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release • To plan, coordinate, and control shutdown and major maintenance paper from the Ministry of Defense. activities to ensure work is executed safely, efficiently, on schedule, • Present clearance paper from current/last and within approved budgets, while minimizing operational risk and employer. downtime. • Testimonial documents to be attached (CV, TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Develop detailed shutdown and major maintenance plans for fixed plant • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an • Build integrated shutdown schedules covering labour, equipment, interview. materials, scaffolding, cranes, and contractors • Application documents will not be returned • Define work scopes in collaboration with maintenance, reliability, and to the sender. operations teams • All applications should be sent through the • Coordinate pre-shutdown readiness reviews including materials, tooling, post office. isolations, and access • Deadline for application: 7 days from the day • Support shutdown execution through schedule control, progress tracking, of publication in the Newspaper. and issue resolution • Manage shutdown cost tracking and budget compliance Address: Please mail your applications to: • Conduct post-shutdown reviews and capture lessons learned Asmara Mining Share • Maintain shutdown planning standards within the CMMS (PRONTO Company, preferred) P. O. Box 10688 Asmara, • Provide reliability input into shutdown planning, scope prioritisation, and Eritrea Applicants shall be required to send a long-term plans copy to: • Track and report on shutdown progress Mineral Resources Management Profile: Qualifications and Experience P.O. Box – 272 Asmara • Trade qualification or technical Note to Eritrean applicants: Formal Education, Certifications or diploma in Mechanical, Electrical, or Please send a copy of your Equivalents Engineering discipline (preferred) application to • Minimum 5 years’ shutdown planning Aliens Employment Permit experience in mining or heavy industry Affairs, • CMMS experience (PRONTO) P. O. Box 7940 Asmara, preferred Eritrea • Strong organisational, communication, and safety leadership skills Working Experience – Nature & Length • Minimum 5 years’ experience in mining, ኣመልካቲት መድሃኒት ተኽላይ፡ ኣብ ወክድባ ንኡስ ዞባ በሪኽ ዝርከብ ገዛ mineral processing, power generation, ፕሎት ሀ ፓርሰል 10 ASP051708 ASD 04656 ስፍሓት መሬት or heavy industry, with demonstrated 281 ት/ሜ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 3 ተሓጋጋዚ 2 ዘጠቓልል፡ ኣብ ቤት/ጽ ካዳስተር experience managing shutdowns ብቑጽሪ መዝገብ LBRASM010706 ብሽም ብዓልቲ ቤተይ ማክዳ ኣተሽም Technical Skills • High end use of CMMS system ኣርኣያ ዝተመዝገበ ገዛ ስለዝሸጥናዮ’ሞ ናብ ስም ዓዳጊ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ (PRONTO preferred) ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ • Shutdown planning experience ወይ ናይ መወዳእታ ይግባይ ዝተበሃለሉ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ • Use of MS Project ዞባ ማእከል ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ። • Lead shutdown meetings • Work scoping መድሃኔ ተኽላይ • Track and report shutdown progress • Lead close out meetings Other Skills and Abilities • Ability to influence and engage cross- ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞ/ኣባሻውል ዝርከብ፡ ብስም ብዓል ቤተይ ነ/ፍ ኣስራት functional teams ገብረመድህን ግደይ ዝፍለጥ ገዛ፡ መ.ቁ.129621 ቁ.ምስክር ወረቐት • Clear communicator at operational and 110704 ኣብ 7 ምም 18 ቁ.ገዛ 5.7.9 ስፍሓት 100 ት.ሜ 2 ቀንዲ ክፍሊን leadership levels 3 ተሓጋጋዚን ዝርከቦ ሊብሬቶ ስለ ዝጠደኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ • Structured, disciplined, and outcomesዝብል እንተሎ፡ ብቁ.ቴሌፎን 07117631 ደዊሉ ይሓብረኒ። እንተዘይኮይኑ፡ focused መተካእታ ሊብሬቶ ካብ ኮሚሽን ኣባይቲ ክወሃበኒ ምልክታይ ብትሕትና • Strong safety leadership and risk አቕርብ። awareness • Able to coach & mentor national workforce ወ/ሮ ገነት ገብረገርግሽ ዓንዱ", "char_count": 4125, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02433", "text": "ቍጽሪ ብምርኣይ ስርሑዋ። ሰናይ ስራሕ! ቀደም ግዜ፡ ኣብ ሓደ ዓቢ ዱር፡ ሓደ ጽውጽዋይ 3 × = 99 340 ንጉስ ኣራዊት ዝኾነ ኣንበሳ ይነብር ነበረ። እዚ ኣንበሳ እዚ ኣዝዩ ሓያልን ጨካንን እቲ ኣንበሳ፡ ኣዝዩ ተቘጥዐ እሞ፡ ብምንባሩ፡ ኵሎም እንስሳታት ናይቲ ጫካ “እንታዋይ እዩ እዚ! ኣበይ ኣሎ እቲ ይፈርህዎ ነበሩ። እቲ ኣንበሳ መዓልታዊ እትብልዮ ዘለኺ ኣንበሳ፧ እስከ ንዕናይ 60 ÷ 6 = 171 + = 199 ንብዙሓት እንስሳታት ይሃድን ስለ ዝነበረ፡ ኣርእይኒ። ከመይ ዝበልዎ ጽጋባ እዩ፡” ቁጽሪ ናይቶም እንስሳታት እናወሓደ በላ። ከደ። ብሰንኪ እዚ ከኣ፡ እቶም እንስሳታት = = = = እታ ማንቲለ፡ “ሕራይ ጐይታይ! ሰዓቡኒ ተኣኪቦም ምስቲ ኣንበሳ እሞ፡ ናብቲ ሓያል ኣንበሳ ክመያየጡ ወሰኑ። 140 30 × 6 = ዘሎዎ ቦታ ሒዘኩም እቶም እንስሳታት ክኸይድ፡” ብምባል ነቲ ናብቲ ኣንበሳ ቀሪቦም፡ ኣንበሳ መሪሓቶ፡ ናብ ሓደ ዓሚቝ ዒላ ማይ “ዎ ንጉስና! + 28 = 4400 128 ኣብጽሓቶ። ናብቲ ዒላ መዓልታዊ ክንድ’ዚ ብኢዳ እናመልከተት ዝኣክል እንስሳታት ካብ ድማ፡ እትሃድን፡ ንሕና ባዕልና መዓልታዊ ሓደ እንስሳ “ጐይታይ ቅርብ በሉ 48 + 22 = 6688 ንመግብኻ ዝኸውን እሞ፡ ኣብዚ ውሽጢ ዒላ ክንሰደልካ ሓሲብና ክትርእይዎ ኢኹም፡” × 8 = 9966 = ኣለና’ሞ እንታይ በለቶ ብውሽጣ ሕጕስ ትብለና፧” በልዎ። እናበለት። + 6600 78 + = 113388 እቲ ኣንበሳ፡ “ግርም... እቲ ኣንበሳ፡ ተሃንዲዱ ንኣይ ዘጽልኣኒ ጥሜት ጥራይ እዩ። ኣነ ናብቲ ዒላ ቀረበ። 38 - ÷ ፈጺመ ክጠሚ ኣይደልን እየ። ስለዚ፡ በዚ እታ ማንቲለ፡ “ጐይታይ እነሆ ኣብዚ ሓሳብኩም ተሰማሚዐ ኣለኹ። ንስኻትኩም ውሽጢ ዒላ ተሓቢኡ። ከምዚ ከማኻ = 128 - = 5599 ቃልኩም እንተ ሓሊኹም፡ ኣነ ድማ ሓያል እዩ። ረኣዮ፡” ናብቲ ጽላሎት ናይቲ ቃለይ ክሕሉ እየ፡” ብምባል በቲ ሓሳብ ኣንበሳ እናጠመተት ተዛረበቶ። 50 × 3 = 150 = = ተሰማመዐ። እቲ ኣንበሳ፡ ናብ ውሽጢ እቲ ዒላ ገጹ ብመሰረት ስምዖም ድማ መዓልታዊ 9 46 ጠመተ እሞ፡ ንገዛእ ምስሉ ኣብቲ ጽላሎት ንመግቢ ዝኸውን እንስሳ ብምርድዳእ ናይቲ ማይ ረኣዮ። ይሰዱሉ ነበሩ። ብኸምዚ ድማ ሸሞንተ ካብዘን ክልተ ስእልታት፡ ሽድሽተ ፍልልያት ርኸቡ፧ መዓልቲ ቀጸሉ። ኣንበሳ ድማ ኣዝዩ ሕጕስ “ኣንታ ፈራህ! ንዓ ውጻእ፡ ንምስሐይ ነበረ። ዝተሓስበት ማንቲለ ክትበልዓ ሓሲብካ። ኣነ መን ምዃነይ ኣይፈለጥካንን፡” ጽላሎቱ ኣብ መበል ታሽዓይ መዓልቲ፡ ሓንቲ ምዃኑ ከይፈለጠ፡ ካልእ ኣንበሳ መሲልዎ ማንቲለ ንኣንበሳ መግቢ እትኸውን ተራኣ ናብቲ ዒላ ዘሊሉ ተነቚተ። ብኡ ንብኡ በጽሐ። እታ ማንቲለ፡ ነዚ ምስ ሰምዐት ድማ ኣብቲ ማይ ጥሒሉ ህይወቱ ሓለፈ። ተሻቐለት። ኣዝያ በላሕ ስለ ዝነበረት ግና፡ ካብ ሞት እትድሕነሉ ብልሓት ክትምህዝ እታ በላሕ ማንቲለ፡ “ተመስገን! ስኣን ከተዕለብጥ ወዓለት። ከምዚኣስ ኵልና እንስሳታት ብሓደ ኣንበሳ ክንጸንት። ድሕሪ ደጊም ከም ድላይና እታ ማንቲለ፡ መዓልታ ምስ ኣኸለ፡ ሓደ ክንነብር ኢና፡” ብምባል፡ ካብ ሽሕ ቃላት፡ ሓንቲ ስእሊ ሓሳብ ሒዛ ናብቲ ኣንበሳ ናብቲ እንስሳታት ደንጒያ በጽሐት። ዝነብርዎ ስፍራ ከደት። እቲ ኣንበሳ፡ ብጥሜት ንዅሎም እንስሳታት እዚ ሃብሮም ተመሃራይ፡ ኣብ ዓደርደ ዝተጓነፈና’ዩ። ኣብ ሓደ እዋን ክልተ ስራሕ ተሰኒፉ ስለ ዝነበረ ድማ እቲ ዝፈጸመቶ ይዓምም ኣሎ - ናይ ስድራኡ ድኳን እናሓለወ ትምህርቱ የጽንዕ። ንስኻትኩም’ከ ክግዕር ጸንሓ። ብሕርቃ ስራሕ ነገረቶም። ግዜኹም ብዝግባእ ዶ ትጥቀሙሉ ኣለኹም፧ ዓወት ናይቶም ግዜኦም ብግቡእ ከኣ፡ “እንታይ ኴንኪ ዝጥቀሙሉ እያ’ሞ ግዜኹም ብግቡእ ተጠቐምሉ። ብኸምዚ ከኣ እታ ደንጒኺ፧” ክብል ገጹ ጥበበኛ ማንቲለ፡ ንዅሎም ኣሲሩ ሓተታ። ኣዝዩ እንስሳታት ካብቲ ጨካን ጠምዩ ስለ ዝነበረ ከኣ፡ ኣንበሳ ኣድሓነቶም። ንኽበልዓ ድሉው ኮነ። እቶም እንስሳታት ከኣ እታ ማንቲለ፡ ብጥበብን ክእለትን ናይታ ብትሕትና፡ “ጐይታይ! ማንቲለ ተሓበኑ። ናባኹም ገጸይ ክመጽእ እዛ ዛንታ እዚኣ፡ ከለኹ፡ ሓደ ካልእ ሓይሊ ንበይኑ እኹል ካባኹም ዝሕይል ኣንበሳ ከምዘይኮነን ብልሓትን ጥበብን ካብ ሓይሊ ኣብ መገዲ ረኺቡኒ። ክበልዓኒ ስለ ዝፈተነ ንላዕሊ ከም ዝሰርሕ ትምህረና። ከኣ ካብኡ ክሃድም ክብል እየ ደንጒየ። ኣይትሓዙለይ ጎይታይ ኣነ ክድንጒ ፈትየ ስለዚ፡ ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ንስኻትኩም ኣይኮንኩን። እቲ ሓያል ኣንበሳ እዩ ድማ ክትጻወቱ፡ ክትመሃሩ፡... ከለኹም ኣደንጒዩኒ፡” በለቶ። ብልሓትን ጥበብን ኣዘውትሩ።", "char_count": 2505, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02434", "text": "ሚርያም ዮሴፍ ስነ ጥበበኛታትን እዩ። ኤርትራውያን ስነ ጥበበኛታት ማለት ደረፍቲ፡ ተላሃይቲ፡ ኢድና ምስ ዝበጽሕ፡ ንኣከዳድናናን ሓይልኻን ሕብረተሰብካን ምምሳል እዩ። ሰባት እንኽደኖ ክዳን ክንዮ መሸፈኒ ተዋሳእቲ፡ ሞዴላት፡ ወዘተ ዝተፈላለዩ ኣተሓሳስባናን ዝጸሉ ዓቢ ተራ ኣለዎ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጓል ኣንስተይቲ ብናታ ፍሉይን ኣካላትና ምዃን ዝኸይድ ካልእ ዓቢ ገጸ ባህሪ ሒዞም ናብ ህዝቢ ኣብ ዝተፈላለዩ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት ጽፉፍን ቅዲ ክትልለ፡ ካብቲ ዘሎ ኣሉታዊ ትርጉም ኣለዎ። ቅዲ ኣከዳድና፡ መንነት ዝቐርቡሉ ግዜ፡ ዝኽደንዎ ኣልባሳት ንእንርእዮ ቅድታት ክንደግም ድማ ግዳማዊ ጽልዋታት ናጻ ክትከውን ትኽእል ሓደ ሕብረተሰብ ኣጕሊሑ ዘንጸባርቕ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ እንታይ ምዃኑ ንቕሰብ። ማሕበራዊ መራኸቢታትን እያ። መሪጽና ክንገብሮ ምስ እንደሊ’ውን፡ እዩ። ኣከዳድናና፡ መን ምዃንና፡ ነየናይ ኣተኩሮ ሂቦም ክሓስቡሉ ኣገዳሲ እዩ። ውጽኢቱን ከኣ ብባህሪኦም ኣብ ሰባት ንእንታይነትና ብዘይብርዝ መንገዲ ክንላበሶ ሕብረተሰብ ከም እንውክል፡ ድሕረ ስነ ጥበበኛታት መርኣያ ከም ምዃኖም ናይ ኣተሓሳስባን ኣነባብራን ጽልዋ ናይ ኣገዳሲ እዩ። ንልለየሉ ሓያል ውልቃዊ ባይታና፡ እምነትና፡ ባህልና፡ ማሕበራዊ መጠን፡ ንኽብርታትና ዘድምቕ ኣከዳድና ምፍጣር ዕማም ዘለዎም እዮም። መንነት ሃኒጽና፡ ካብቲ ወግሐ ጸብሐ ኩነታትናን ስምዒትናን’ውን ይገልጽ እዩ። ከዘውትሩ ከለዉ፡ እቲ መንእሰይ እውን ከም ካልኣይ ዝርአ ረቛሒ ጽልዋ መዛኑ፡ ዝመጽእ ንሓንጎልናን ኣተሓሳስባናን ኣብ ኤርትራ ዝዝውተር ኣለባብሳን ንዓታቶም ናይ ምምሳል ድሌት ስለ ዘለዎ፡ መሳርሕቲ፡ መሓዙት፡ ወዘተ እዩ። ንዝመጸ ዝገዝእ ሓድሽ ቅድታት ክንወጽእ እቲ ቅድታትን’ውን ንታሪኽና፡ ብዙሕነትና፡ ኣማእዘንቲ ወይ ድማ ኣዕነውቲ ናይ ሓድሽ ቅዲ ክዳን ካብ መሓዙትናን ቀንዲ መፍትሒ እዩ። ሃይማኖታትና፡ ጂኦግራፊያዊ ኩነታትና. . . ምዃን ሓይሊ ኣለዎም። ሓደ ሓደ ግዜ መዛኑናን ናይ ምቕዳሕ ተርእዮ ከም ካልኣይ ቆላሕታ ዘድልዮ፡ ፋይናንሳዊ ዘንጸባርቕ ጽባቐ ኣለዎ። ብሓፈሻ ኤርትራ፡ ዝዳሎ ደርፍታት ኮነ ፊልምታት፡ ካብቲ ባህሪ ውሑድ ኣይኮነን። እቲ ዘሻቕል ንቕሓት ምዕባይ እዩ። ደቂ ኣንስትዮ ዘለና ካብ ቀደም ካብ ጥንቲ ጀሚራ ብባህላውን እቲ ዛንታ ዘሕልፎ መልእኽቲ ንላዕሊ፡ ግን፡ ምቕዳሕ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ፡ ኣታዊታትን ወጻኢታትን ብጥንቃቐ ናይ መንነቱ ዝዓቀበን ቅዲ ኣከዳድና እትልለ ሃገር ካብቲ ኣብ ኣከዳድናን ደጋዊ ምጽብባቕን እቲ ዝቕዳሕን ዝያዳ ጠለብ ዘለዎን ምምሕዳር ክእለት ከነዕቢ ኣገዳሲ እዩ። እያ። ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ’ውን ዝግበር ወፍሪ ዝውሰድ መልእኽቲ መብዛሕትኡ ንምዕራባዊ ባህልን መንነትን ሓደ ክዳን ቅድሚ ምዕዳግና፡ “እዚ ክዳን ብውቁብ፡ ክብሪ ሕብረተሰብናን ሃገራዊ ይዓቢ። ዘንጸባርቕ ምዃኑ እዩ። ብዛዕባ’ቲ ድሕሪ እዚ ብሓቂ የድልየኒ ድዩ? ወይስ ሓድሽ መንነትናን ብዝውክል ኣልባሳት እየን ሓደ ሓደ ግዜ፡ ሃገራዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ነፍሲ ወከፍ ሓድሽ ምዕራባዊ ሞዳ ዘሎ ሞዳ ኮይኑ ስለ ዘሎ ወይ’ውን ምስ ሰብ ዝልለያ ነይረን። ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ናይ ደርፍታት፡ ምስኡ ዘይሳነ ንሃገራዊ ትርጉም ምስ እንሕተት፡ መብዛሕትና ንምምሳል ጥራይ እየ ዝገዝኦ ዘለኹ?” ሕብረተሰብና ዝዝውተር ኣለባብሳ ብዘለዎ ክብርታትና ብዘይምጥን ኣልባሳት ተሰንዩ እዩ። ዝለበስናዮ ክዳን፡ ምስ ኣእምሮና፡ ትርጉም፡ ታሪኻዊ ምትእስሳርን ግርማን፡ ምስ ትርኢ፡ ተገራጫዊ መልእኽቲ ሕብረተሰብናን ቁጠባናን ዘይቃዶን ሰለሎ ሓደ ካብቲ ኣገዳሲ ክፋል ናይ ባህልና እዩ። የሕልፍ ከም ዘሎ ምግንዛብ ኣገዳሲ ዝፈጥርን ምስ ዝኸውን፡ ሞዳ ዘይኮነ ጾር ከም ውጽኢት ናይቲ ኣብ ሕብረተሰብና እዩ። ብተወሳኺ ዝስራሕ ፊልምታት ኮነ እዩ። ሓድሽ ቅዲ ክዳን፡ ክንዮ መመላኽዒ ዝርአ ማሕበረ ቁጠባዊ ለውጥታት፡ ቅዲ ደርፍታት በቲ ዘሎ ግዝያዊ ዓለማዊ ምዃን ሓሊፉ፡ መጥፍኢ መንነት ክኸውን ኣነባብራና ኮነ ኣለባብሳና ክጽሎ ግን ንቡር ቅድታት ምስ ዝስነዩ ዝያዳ ተራኣይነትን የብሉን። ንዘመናዊ ኣልባሳት ምስቲ ቅዱስ እዩ። ከም ሕብረተሰብ ካብቲ ዘሎ ዓለማዊ ተቐባልነትን ኣለዎም ካብ ዝብል መረዳእታ፡ ባህላዊ ክብርታትና ብምጥማር፡ ብመንነትና ጽልዋታት ከነምልጥን ናይ በይንና ውሻጠ ዝተቐላልዐ ኣካላትን ንሽሙ ምስ ክዳውንቲ ንኾርዓሉ ኣከዳድና ክህልወና ይግባእ። ክህልወናን ኣጸጋሚ እዩ። ንዘመናውነት ዝጽብጸቡ ኣልባሳት ዝተኸድናን ደቂ ኣብ መወዳእታ፡ ኤርትራውያን ደቂ ንኽብርታትና ብዘይብርዝ ኣገባብ ናብ ኣንስትዮ ምርኣይ ከም ተርእዮ ውሑድ ኣንስትዮ፡ ግርማና ኣብቲ ጭዋ ኣለባብሳና፡ ጥቕምና ከነውዕሎ ግን፡ ኣብ ናትና ሰናይ ኣይኮነን። ብዝሒ ሰዓብቲ ንምጥራይን ክብረትና ድማ ኣብ መንነትና እዩ። ሓደስቲ ፍቓድ እዩ ዝምርኮስ። ገንዘብ ንምኽዕባትን፡ ነቲ ድሒሩ ኣብቲ ሞዳታት፡ ምስ ግዜ መጻእትን ከየድትን ኣብዚ እዋን’ዚ ግን፡ ብሰንኪ ምስፍሕፋሕ ሕብረተሰብ ዝፈጥሮ ጽልዋ እኹል እዮም። እቲ ምስ ግዜ ዘይመውት ግርማ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ዓለማዊ ኣቓልቦ ዘይምግባር ግን፡ ምስ ግዜ ዝዓበየ ግን፡ መንነትን ክብርታትን እዩ። ነዚ ኣባና ምትእስሳርን፡ መንእሰያት ብሓፈሻ፡ ብድሆታት ከይፈጥር ብስነ ጥበባውያን ኮነ ንምንጽብራቕ፡ ናብ መጻእቲ ወለዶታት ድማ ደቂ ኣንስትዮ ከኣ ብፍላይ፡ ካብ ካልእ ብሕብረተሰብ ኣስተብህሎ ዘድልዮ ጉዳይ ንምትሕልላፍ ትብዓት የድልየና። ዓለም ግዜ ንላዕሊ ብሓደስቲ ቅዲ ኣከዳድና እዩ። ስለዚ፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ዝቐርቡ ብዘምጽኦ ማዕበላት ተጸሊናን ተደፋፊእናን ክንጽሎ ንርአ ኢና። ኣብ ሓጺር ግዜ ሰባት ንባህልናን ክብርታትናን ዘንጸባርቕ መንነትና ካብ ምህሳስ፡ ንባህልና ምስ ብናህሪ ዝለዋወጥ ሞዳታት ንኣቓልቦና ኣከዳድና ከዘውትሩ፡ እቲ ዝስዕቦም ዘመኑ ኣወሃሂድና ናይ ባዕልና ኤርትራዊ ክስሕቡን’ውን ይርኣዩ። ደቂ ኣንስትዮ መንእሰይ ድማ ባህሉ ከፍቅር፡ ከድንቕን ጽልዋ ክንፈጥር ንኽእል ኢና። ስለዚ፡ ብባህሪ ምስ ደጋዊ ትርኢትና፡ ጽባቐናን ከኽብርን ድርኺት ይፈጥር እዩ። ብቐንዱ ኣልባሳትና ኩርዓትናን መንነትናን እዮም ኣከዳድናናን ዝያዳ ምትእስሳር ኣለና። እዚ ስነ ጥበበኛታት ሓለውቲ ባህሊ እዮም። ነቲ እሞ፡ ብታሪኽና፡ ክብርታትናን ባህልናን ዝብል ሕቶ ንገዛእ ርእሰና ክንሓትት ጽልዋ እዚ ድማ፡ ብዝተፈላለዩ ማሕበራዊ፡ ክብርታቱ ዝሓለወ ኣለባብሳ ከም ድሕረት ንተሓበን። እኹል ኣፍልጦ የብልናን። ንኣብነት፡ ኣለና። እዚ ከኣ ካብ ዘየድሊ ወጻኢታት ስነ ኣእምሮኣዊ ከምኡ ድማ ቁጠባዊ ዘይኮነስ ከም ልዑል ስልጣነን ጽባቐን ዝተቐደደ ጅንስ ስረ ኣብ ገለ እዋን ናይ ክንቁጠብ የኽእለና። ኣብ ክንዲ ናብ ነፍሲ ምኽንያታት መመሊሱ ክጽሎ ይኽእል ገይሮም ምስ ዘንጸባርቑ፡ እቲ ሕብረተሰብ እዩ። ታሪኽ፡ ብፍላይ ቅድሚ 1970ታት፡ ኣብ ወከፍ ወርሒ ዝወጽእ ሓድሽ ቅዲ ክዳን ሎሚ ኣብ ERI-TV ብፍላይ ድማ እቲ ሓድሽ ወለዶ መንነቱ ምዕራባውያን ሃገራት ብሸቃሎ፡ ሓረስቶትን፡ ምጉያይ፡ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ዘገልግሉ፡ ብቐዳማይ ደረጃ ዝርአ ማሕበራዊ ዓቂቡ ንኽቕጽል ዝጻወትዎ ተራ ቀሊል ትሑት እትዋት ዝነበሮም ሰራሕተኛታትን ግዜ ዘይሓልፎም ምዕሩጋት ክዳውንቲ መራኸቢታትን ዓለማዊ ጽልዋን እዩ። ካብ ስለ ዘይኮነ፡ ኣብዚ መዳይ ንዘለዎም ዓቢ ሰሰዓዓትት መመደደብብ ዝዝውተር ምልክትን ድኽነትን ስእነትን ምምራጽ ይሓይሽ። ካብቲ ከይተረድኣና ዝተፈላለየ ክፋላት ናይ ዓለም ዝመጽእ ሓላፍነት ኣተኩሮ ክገብሩሉ የድሊ። 09፡0 ሃገራዊ መዝሙር እዩ ነይሩ። ሎሚ፡ ዝተቐደደ ስረ ካብቲ ነማዕብሎ ዘለና ናይ ብኽነት ባህሊ ሓድሽ ቅዲ ክዳን ብመገዲ ፍርያት ወለዲ ዘለዎም ተራ’ውን ኣነኣኢስካ 09፡05 ሃሎ ቈልዑ ቀደም ዝነበሮ ናይ ድኽነት ምልክት ክንናገፍ’ውን የኽእለና እዩ። ማሕበራዊ መራኸቢታት፡ ብፍላይ ድማ ዝርአ ኣይኮነን። ወለዲ፡ ኣብ ምኹስኳስ 09፡45 ፓኖራማ ወጺኡ፡ ናይ ሃብቲ ምልክት ኮይኑ ኣሎ። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ፡ ኣልባሳት ቲክ-ቶክን ኢንስታግራምን ኣቢሉ ኣብ ስድራቤታዊ ክብሪታት ዘለዎም ተራ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ እቲ ዝገርም ድማ፡ ሓደ ጥዑይ ስረ ካብቲ ወይ ቅዲ ኣከዳድና፡ መለለይን መንነትን ዘይነዓቕ ኮይኑ፡ ኣከዳድና ድማ ከም ኣካል 1፡0 ለሰ ስፖርት ዝተቐደደ ስረ ዝሓሰረሉ ኩነታት ኣሎ። ሕብረተሰባት እዮም። ኣብ ኤርትራ’ውን መንነትናን ባህላዊ ውርሻናን መጠን፡ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ካብ ትርጉሙ ንላዕሊ ግን፡ ቅዲ ክዳን ኣከዳድና ውልቃዊ ምርጫ ጥራይ ዘይኮነ፡ ደቅና ካብ ግዜ ንእስነቶም ኣትሒዞም 12፡5 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ምልክት ምዕባለ ኮይኑ ክቐርብ እንከሎ ማሕበራውን ባህላውን ትርጉም’ውን ኣብ ደጋዊ ትርኢቶምን ኣለባብሳኦምን ጽዉጽዋይን ፊት ንፊት እዩ። ኣለዎም። እዚ ዝንጸባረቐሉ ኣጋጣሚታት ዘለዎም መረዳእታ፡ ብእወታዊ ኣተሓሳስባ 4ይ ክፋል (ድግማ) ምዕባለ ማለት ንምዕራባውያን ምምሳል ብምንዳይ ድማ፡ ደቂ ኣንስትዮ ባህላዊ ናይ ምህናጽ ግደ ኣለዎም። ምኽንያቱ፡ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ጥራይ ዝመስለና ወለዶታት እናተፈጠርና ውርሻና ኣብ ምዕቃብን ምሕዳስን ዓቢ ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ደቅና ካብ መምህራኖምን 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር ብምምጻእና፡ ንባህላዊ ውርሻና ከም ተራ ክንጻወት ንኽእል ኢና። ሎሚ ኣብ ወለዶምን ንላዕሊ ካብ ከባቢኦም፡ መዘናኦምን፡ 14፡30 ናትራን “ድሕረት” ገይርና ንኽንርኢ ይደፋፍእ ዝተፈላለዩ ውራያት ወይ ማሕበራዊ ዝተፈላለዩ ስነ ጥበባዊ ፍርያትን ዝረኽብዎ 16፡0 መደብ መኣዝን ልምዓት ኣሎ። ከምቲ ኣቐድሙ ዝተባህለ፡ ካብ ኣጋጣሚታት፡ ባህላዊ ክዳን ምኽዳን ጽልዋ ይዓቢ። ብደገ ዘለዎም ጽልዋ ምስ 18፡0 ሳይዳ ግዳማዊ ጽልዋታት ሓራ ክንከውን ኣጸጋሚ ብመንእሰያት ደቂ ኣንስትዮ እናተደፍኣሉ ዝዓቢ ድማ፡ ካብ ሓዲድ ናይ ምውጻእ ዕጫ 18፡40 ደረት ቃና እኳ እንተኾነ፡ መረጽቲን ኣመዛዘንቲን ይመጽእ ኣሎ። ባህታ ዝፈጥር ትርጉምን ኣለዎም። ስለዚ፡ ተራ ወለዲ ኣዝዩ ዓብን 20፡0 ዜና (ትግረ) ክንከውን ግን ዝእግም ኣይኮነን። ግርማን’ውን ኣለዎ። ንኹለን ብሄራትና ኣማእዛን እዩ። 20፡13 ፊልም ዳምር ነዚ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባታት እዚ ዘንጸባርቕ ኣልባሳት ኣብ ዝተፈላለዩ ብሓፈሻ፡ ሞዳ ወይ ቅዲ ክዳን መግለጺ 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ንምፍዋስ ብቐንዱ ንቕሓት፡ ማለት ኣጋጣሚታት ብምልባስ፡ ንዘለና ክብርታት መንነትን ክብርታትን እዩ። እቲ ሓቀኛ 21፡25 ተክ ኢንሳይት ውልቃዊ፡ ባህላዊን ማሕበራዊን ንቕሓት ኣብ ምዕቃብ ዘይንዓቕ ኣበርክቶ ድማ ጽባቐ ኣብቲ እንኽደኖ ክዳን ጥራይ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ዝሓትት እዩ። ጽባቐ ማለት ንኹሉ ሰብ ይጻወት። ዘይኮነስ፡ እንተላይ ኣብቲ ዘለና ርእሰ 2፡10 ድራማ ምምሳል ማለት ኣይኮነን። ንውሽጣዊ ካብዚ ዝተገልጸ ኣቃሊልካ ዘይርአ ምትእምማን ስነ ምግባርን’ውን ዝምርኮስ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ)", "char_count": 5898, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02435", "text": "ኤሳው፡ ዕዉት መድረኽ ኮይኑ ግጥማት ቀጺዓቶ ተቐዳዳማይ ሰምበል ኤሳው ጸሃየ፡ ትማሊ እንግሊዛዊት ክለብ ቸልሲ፡ ንተጻዋታይ ኢንዞ ፈርናንደዝ ክልተ ግጥማት ክይጻወት ዓርቢ ንዝተኻየደት ሓሙሻይ መድረኽ ቀጺዓቶ - ድሕሪ’ቲ ብዛዕባ መጻኢኡ ዝሃቦ ርእይቶ። ዙር ዞባ ማእከል ዓበይቲ ደቂ ተባዕትዮ ኢንዞ፡ ድሕሪ’ቲ ዝሓለፈ ወርሒ ቸልሲ ኣብ ዙር 16 ግጥማት ሻምፕዮንስ ተዓዊቱላ። ሊግ ብፒኤስጂ ተሳዒራ ካብቲ ውድድር ምግላፋ፡ ዝመጽእ ወቕቲ ኣብዛ ጋንታ እዛ መድረኽ፡ ኣብ መስመር ኣስመራ ክጸንሕ ዲዩ ዝፈልጦ ከምዘይብሉ ተዛሪቡ ነይሩ። ምስ ሪያል ማድሪድ ዝኾነ ዝርርብ (መበገሲ ባሕቲ መስከረም) ጋሕቴላይ ከምዘይገበረ’ውን ዝሓበረ እዚ ኣከፋፋሊ፡ ወላ’ኳ ኣብዚ እዋን ኣብ ቸልሲ ከምዘተኵር መንገዲ መትከል ኣቤት ከባቢ ኣኽዋር እንተገለጸ፡ መጻኢኡ ግና፡ ድሕሪ ዋንጫ ዓለም ክርእዮ ምዃኑ እዩ ሓቢሩ። በጺሓ፡ ኣብ ብሎኮ ቤት ጊዮርጊስ ብምዝዛም “ኢንዞ፡ ከምኡ ምዝራቡ ተስፋ ዘቑርጽ እዩ” ዝበለ ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ሊያም 150.5 ኪሎሜተር ሸፊና። ሮሰኔር፡ “ብዛዕባ’ኡ ዝብሎ ሕማቕ ቃላት ኣይረክብን እየ፣ እንተኾነ ብመንጽር’ቲ ባህልናን ኣብ ጋሕቴላይ ንዝነበረት ናይ ነጥቢ ክንሃንጾ እንደሊ ነገራትን መስመር ሰጊሩ እዩ። ከም ተራ ሰብን ተጻዋታይን ኣብ ልዕሊኡ ኢንተርሚደይት፡ ኑራሕመድ ዓብደልውሃብ ዓቢ ኣኽብሮት ኣለኒ። ተጨኒቑ እዩ፣ ምኽንያቱ ዕዉታት ክንከውን ስለዝደለየና። ማዕጾና - ደንደን፡ ሮቤል ሃብተማርያም ጋንታ ደቡብ፡ ከኣ ኣይተዓጽዎን፣ እዚ እገዳ እዩ። ባህሊ ናይዛ ጋንታ ክንዕቅቦ ስለዘለና ኢና ቀጺዕናዮ።” ሚካኤል ዳኒኤል - ደንደን ተዓዊቶምላ። ብድሕሪ’ዛ ቅጽበታዊ ውድር ኣንፈቶም ካብ ጸጋም - ናታን (ብሉጽ ተቐዳማይ)፡ ማልያታት ሒዞም ዘለዉ ሴም፡ ኤሳውን ኑርኣሕመድን ኢሉ። ኢንዞ፡ ሰሪ’ዚ ብጋንታኡ ዝተበነየሉ መቕጻዕቲ፡ ሎሚ ንፖርት ቫለ ዓዲሞም ኣብ ቀንዲ መስመር ኣስመራ ባጽዕ ምስ ሓዙ፡ ኣብ እግሪ ዓቐብ ታሕታይ ደንጎሎ እዮብ፡ ኤልዩድ ክፍሎም፡ ናታን መድሃኔ ለቢሱ ኣሎ። ኤሳው ጸሃየ፡ 16 ካልኢት፡ ዘካይድዎ ናይ ርብዒ ፍጻመ ጸወታ ኤፍ ኤ ካፕ፡ ከምኡ’ውን 12 ሚያዝያ ኣንጻር ኣጥቂዖም ዝኸዱ ናይ ውልቂ ተቐዳደምቲ ብምዕዋት ናይ ሓሙሽተ፡ ሰለስተ፡ ክልተን ኤስሮም እስቲፋኖስ 43 ካልኢት ድሒሮም ማን ሲቲ ኣብ ዘላቶም ናይ ፕሪመር ሊግ ጸወታ ክበኵር እዩ። እዚ ወዲ 25 ዓመት ኤቨን ኤፍሬምን ሳሚኤል ተወልደን ሓደን ነጥቢ ወሲዶም። ይስዕብዎ። ኣርጀንቲናዊ፡ ኣብ ጥሪ 2023 - ኣብቲ እዋን ክብረ ወሰን ምስጋጋር ዓባይ ብሪጣንያ ክልቲኦም ኣብ ዓቐብ ደንጎሎ ናይ ዓቐብ ኤሳው ጸሃየ፡ ብገምጋም ኣብ ሰዓት ኑር ኣሕመድ ብ14 ነጥቢ ቀጠልያ ብዝሰበረ መስርሕ ብ107 ሚልዮን ፓውንድ ካብ በነፊካ ናብ ቸልሲ ተጸምቢሩ። ዛጊት ነጥቢ ከሲቦም። 36.02 ኪሎሜተር እናረገጸ፡ ብ4 ሰዓት፡ ማልያ ለቢሱ ኣሎ፣ ሄርሞን ኢሳቕ ኣብ ኩሉ ውድድራት ከኣ፡ ኣብ 161 ግጥማት ወኪሉዋ ኣሎ። ዓባይ ጉጅለ ከየርከበቶም ከኣ፡ ንካልአይቲ 10 ደቒቕን 38 ካልኢትን ዕዉት ናይዛ ተመሳሳሊ ነጥቢ፡ ሮቤል ሃብተማርያም 12 ብዘይካ’ዚ፡ ሮሰኔር፡ ንስትራተጂ ምስግጋር ተጻወትቲ ናይዛ ጋንታን ምብራር ናይ ዓቐብ ኣብ እምባትካላ ናይ ውልቂ መድረኽ ኮይኑ። ሴም፡ ክልተ ካልኢት፡ ነጥቢ ኣዋህሊሎም ይኽተልዎ። ቅድም ዓላሚ ኢንዛ ማረስካን ንዝነቐፈ ማርክ ኩኩሪያ’ውን ረኺቡ ኣዘራሪብዎ እዩ። ተቐዳደምቲ ሳሚኤልን ኬቨንን ከምኡ’ውን ናታን ሸሞንተ ካልኢት፡ ሳይሞን 16 ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ብ15 ነጥቢ ዛጊት ኣብ ናይ ቸልሲ ግዜኡ እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣሰልጣኒ ማረስካ ምንባሩ ዝገለጸ ፊሊሞን ፍስሃየ ነጥቢ ተማቒሎም። ካልኢትን፡ ኣብ ዓቐብ ድርፎ ዝተረፈ ሒዙዋ ኣሎ - ኤሳው፣ ሄርሞንን ሴምን ኩኩርያ፡ “ማሬስካ ምስ ተባረረ፡ ዓቢ ጽልዋ ኣሕዲሩልና። እቲ ውሳነ በታ ክለብ እዩ ብድሕሪ ዓቐብ እምባትካላ ብጫ ማልያ ኤሉድ 1 ደቒቕን 42 ካልኢት ድሒሮም ብተመሳሳሊ ነጥቢ ይስዕብዎ። ሰንበት ናይ ተወሲዱ። ከምዚ ዓይነት ለውጢ ክትወስድ ክሳብ ምዝዛም ወቕቲ ክትጽበ ዝበለጸ ሒዙ ዝነበረ ተቐዳዳማይ ሰምበል ኤስሮም ከኣ፡ ክሳብ ሓሙሻይ ኣትዮም። ናይ ዓቐብ ነጥቢ ስለዘየለ ከኣ፡ ኤሳው ዕዉት እስቲፋኖስ ብሽክለታ ኣበላሽዩ ብምትራፉ፡ ውልቂ ተቐዳዳማይ ሱራፍኤል ተስፋጼን ምዃኑ ኣረጋጊጹ ኣሎ። ጋንታ ደንደን ብምሉእ ዓቕሞም ድማ፡ 2 ደቒቕን 44 ካልኢትን ድሒሩ ብጋንታ ከኣ፡ ኣስቤኮ በዚ ናይ ትማሊ ብምስሓቦም፡ ዝበዝሑ ተቐዳደምቲ ሻዱሻይ ኣትዩ። ናታን መድሃኔ ድማ፡ ዘመዝገበቶ ግዜ ተሓጊዛ ብ54 ሰዓት፡ 45 ዘርጠብጠብ ብምባል ንድሕሪት ተሪፎም። ብሉጽ ተቓላሳይ ተቐዳዳማይ ተባሂሉ ኣብ ደቒቕን 34 ካልኢትን ትመርሕ ኣላ፣ ኤስሮም ድማ ብሓገዝ ደቂ ጋንታኡን ናቱ ፖድየም ደይቡ። ሰምበል ብ27 ካልኢት፡ ኤሪተል ብ1 ጻዕርን ኣብ እግሪ ነፋሲት ኣርኪቡ። እዛ መድረኽ ኣብ ዓቐብ ብምዝዛማ፡ ደቒቕን 54 ካልኢትን ተፈልየን ይስዕባ። ሴም እዮብን ናታን መድሃኔን ካብ ኣስቤኮ፡ ቀዳሞት ሓሙሽተ ተቐዳደምቲ ሽዱሽተ፡ እዚ ውድድር፡ ሎሚ ኣዕሪፉ፡ ሰንበት ኤሉድ ክፍሎም ካብ ኤሪተል፡ ኤሳው ጸሃየ፡ ኣርባዕተ፡ ሰለስተ፡ ክልተን ሓደን ነጥቢ፣ ብሻዱሸይቲ መድረኽ ክዛዘም እዩ። እዛ ሳይሞን ተኽለብርሃን ብውልቂ ዳግመ ግዜ ከኣ፡ 10 ካልኢት፡ ሸሞንተ፡ ሽዱሽተ፡ ኣብ ከባቢ ኢንሹራንስ እትሰላሰል ውድድር፡ መጥቃዕቲ ብምክያድ፡ ካብ ዓባይ ጉጅለ ኣርባዕተን ክልተን ካልኢት ከሲቦም። 120.9 ኪሎሜተር ክትሽፍን እያ። ኣብዛ ተፈለዩ። ኣብ ሰይድቺ (16) ናይ ንዝነበራ በዚ መሰረት፡ ሴም እዮብ ብ18 ሰዓት፡ ዕለት፡ ማእከሎት (ጁንዮር) ከምኡ’ውን ናይ ዓቐብ ነጥቢ ከኣ፡ ኤሳው ጸሃየ፡ ሴም 14 ደቒቕን 7 ካልኢትን ብጫ ማልያ ኮተቴ (ዩዝ) ደቂ ተባዕትዮ ክወዳደሩ እዮም። ኢጣልያ ንኢራን ተኪኣ ኣብ ዋንጫ ዓለም . . .፧ ነይሩ። ብኹሉ - ንተጻዋታይን ንሓዲሽ ኣሰልጣኒን ንክዳለዉ ግዜ ክትህቦ ኣለካ።” ክብል፡ ከምቲ ኣርሰናል ንሚካኤል ኣርቴታ ኣሚና ግዜ ምስ ሃበቶ’ሞ ፍረ ዓቕላ ትረኽቦ ዘላ መርሃዊ ገብረሚካኤል ተገዲዳ። ካብተን ኣብ መጻረዪ ዝተረፋ ሃገራት ውጽኢት፡ ቸልሲ’ውን ዓቕሊ ክትገብር ከምዝነበራ ኣብሪሁ። እዚ ይኹን እምበር፡ ሃገራዊት ጋንታ ዝለዓለ ደረጃ ስለዘለዋ፡ ከፊላዊ ናይ ንሓዲሽ ኣሰልጣኒኦም ሮሰኔር ዝወደሰ እዚ ተጻዋታይ፡ ዘመዝግብዎ ዘለዉ ዝተሓዋወሰ ሃገራዊት ጋንታ ኢጣልያ ዝሓለፈ ኢራን ኣብ ዋንጫ ዓለም ምስ ዘይትሳተፍ፡ ምስታፍ ተስፋ ክህልዋ ይኽእል’ዩ ክበሃለላ ውጽኢት ግና፡ ኣብቲ ዕረፍቲ ዘይብሉ ናይ ጸወታ መደባት ኣጋጢምዎ ብዘሎ ሕጽረት ሰሉስ ብቦዝኒያ ሄርዞጎቪና ብፍጹም ቅላዕ ኢጣልያ ኣብ ታሪኽ ዋንጫ ዓለም ልዑል ጸኒሑን ኣሎን። ልምምድ ምዃኑ ተዛሪቡ ነይሩ። 4ብ1 ድሕሪ ምስዓራ፡ ናብ ዋንጫ ዓለም ክብሪን ደረጃን ዘለዋ ብምዃና ንኢራን እንተኾነ፡ ብመሰረት ሕግታት ፊፋ፡ ሮሰኔር፡ “ከም ዝመስለኒ ቅድሚ ብዛዕባ ዝስምዖ ነገራት ምዝራቡ፡ ምሳና ክዘራረብ 2026 ካብ ምሕላፍ ከምዝተገትአት ኪኺላ ክትሳተፍ ትኽእል’ያ ዝብል ሓንቲ ሃገር ካብ ዋንጫ ዓለም ምስ ነይሩዎ። ተጻወትቲ ንረብሓ ናይዛ ክለብ ክብሉ፡ ብኽፉትን ቅንዕናን ምሳና ክዛረረቡ ዝዝከር እዩ። እዛ ኣርባዕተ ግዜ ዋንጫ ምንጩ ዘይተነጸረ ወረ ክናፈስ ይስማዕ እትበኵር፡ ንቦታኣ ካብቲ ንሳ ዘላቶ ክፍለ እየ ዝደሊ።” ክብል፡ ብዘረባ’ዚ ተጻዋታይ ከምዝተቖጥዐ ሓቢሩ። ዓለም ዝተዓወተት ሃገር፡ ኣቐዲማ ኣሎ። ዓለም እያ እትትክኣ ሃገር ክትሳተፍ ብተኸታታሊ ክልተ ግዜ ካብዚ ውድድር ሓንቲ ሃገር ምኽንያቱ ብዘየገድስ ኣብ ዘፍቅድ። እዚ ብምዃኑ ከኣ፡ ኢጣልያ ካብ ምስታፍ ብምብኳራ ስዒቡ ክመጽኣ ዋንጫ ዓለም ክትሳተፍ ምስ ዘይትኽእል፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ናይ ምስታፍ “ሕቶ ባርሴሎና ክትነጽጎ ንዝጸንሐ ነቐፌታን ተሪር ተቓዉሞን ነታ ዝበኾረት ሃገር ወኪላ ካልእ ሃገር ዕድል ኣለዋ ክበሃል ዝጸንሐ ወረታት፡ ክትድብሶ ኣይከኣለትን። እኳ ደኣ፡ ክትወዳደር ከም እትኽእል ሕጋት ፊፋ ሰረት ኣልቦን ውዱቑን ይገብሮ። ከቢድ እዩ” ኩሬያ “ንብዓል ነጎዳ ብሓዊ ደብሶ” ኮይኑዋ የነጽር። እዚ ብምዃኑ ድማ፡ ብመሰረት ኢራን፡ ኣብዚ እዋን ምስ ሓንቲ ካብ ንሳልሳይ ተኸታታሊ ግዜኣ ክትበውር እቲ ዝናፈስ ዘሎ ዘረባታት፡ ኢጣልያ ኣሰናዳኢት ዋንጫ ዓለም ዝኾነት ኣመሪካ ናይ ክንፊ ተኸላኻላይ ክለብ ቸልሲ - ማርክ ኩኩሪያ፡ ናብ ናይ ቅድም ክለቡ ባርሴሎና ኣብ ኲናት ተሸሚማ ብምህላዋ እያ፡ ቅቅ ንምምላስ ንዝቐርበሉ ዕድመ ክነጽጎ ከቢድ ከምዝኸውን ገሊጹ። ንጥብጣብ ህላወኣ ኣብቲ ውድር ኣብ ምልክት ኣብ ኣካዳሚ እስጳኞል ዝተመልመለ እዚ ወዲ 27 ዓመት ስጳኛዊ፡ ድሒሩ ናብ ናይ ሕቶ ኣትዩ ዘሎ። መንእሰያት ጋንታ ባርሴሎና ተጸምቢሩ፣ ኣብ 2017 ከኣ፡ ንዓባይ ጋንታ ባርሴሎና ቀዳመይቲ * ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ዝጸንሐ እንተተዓወትና፡ ክንወስዳ ኢና። ኣዚና ጸወታኣ ኣካይዱላ። ቅድሚ ኣብ 2021 ናብ እንግሊዛዊት ክለብ ብራይተን ምስግጋሩ ከኣ፡ ተጻዋታይ ሊቨርፑል - ኣሌክሳንደር ሕጉሳት ኢና። ነዛ ኣጋጣሚ ንነዊሕ ግዜ መመደደብብ ጸጸወወታታ ብልቓሕ ምስ ክለባት ኢባርን ገታፈን ተጻዊቱ። ኢሳቕ፡ ሎሚ ምስ ማን ሲቲ ኣብ እየ ተጸብየያ።” ክብል፡ ብኣገራሚ ውሳነ ኩኩሪያ፡ ኣብ ቀዳመይቲ ወቕቱ (2021-22) ኣብ ብራይተን ድሕሪ ዘርኣዮ መሳጢ ቁመና፡ ዘካይዱዎ ናይ ኤፍ.ኤ ካፕ ግጥም ክስለፍ ካፍ ካብ ሰኔጋል ክትወሃቦም ንዝተወሰነት ሎሚ ኣብ ክራማት 2022 ብ60 ሚልዮን ፓውንድ ናብ ቸልሲ ተሰጋጊሩ። ካብቲ እዋን ጀሚሩ ከኣ፡ ከምዝኽእል ተገሊጹ። ዋንጫ ክቕበላ ዓይኑ ከምዘይሓሲ ገሊጹ። ክሳብ ሕጂ ብቀዋሚ ኣብ ጸጋማይ ክንፊ መስመር ምክልኻል ይስለፍ ኣሎ። ኢሳቕ፡ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ሰኔጋል፡ ኣብ ፍጻመ ጸወታ ኤፍ.ኤ ካፕ ርብዒ ፍጻመ ኩሪያ፡ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ ክጻወት ይደሊ እንተኾይኑ ኣብ ዝተሓተሉ፡ “ስጳኛ፡ ዝዓበኹላ ታሕሳስ ንቶተንሃም ሸቶ ኣብ ዘመዝገበላ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025፡ ንሞሮኮ 1ብ0 እያ፣ ኩሉ ግዜ ድማ ክምለሳ እሓስብ እየ። እንተኾነ፡ ውሑዳት ዓመታት ምስ ተረፋኒ ክምለሳ ማን ሲቲ - ሊቨርፑል 2፡30 ድ.ቀ እዋን፡ ብተኸላኻሊ ናይታ ጋንታ ቫን ደ ከምዝሰዓረታ ይዝከር። ይዅን እምበር፡ እየ ዝመርጽ። ኣብዚ (ኣብ ቸልሲ ማለቱ እዩ) ሕጉስ እየ ዘለኹ፣ ዓቢ ናይ ሂወት ተመኵሮ’ውን ቸልሲ - ፖርት ቫለ 7፡15 ድ.ቀ ቨን ኣብ ጸጋመይቲ እግሩ ድሕሪ ዝወረዶ ድሕሪ 58 መዓልታት፡ ካፍ፡ ሰኔጋላውያን ይቐስም ኣለኹ።” ኢሉ። ሳውዝሃምፕተን - ኣርሰናል 10፡00 ድ.ቀ ከቢድ መጉዳእቲ፡ ንዝሓለፉ ልዕሊ ሰለስተ ተጻወትቲ ካብ ሜዳ ብምውጻኦም፡ እታ “ባርሴሎና ሕቶ እንተኣቕሪባ፡ ክትነጽጎ ከቢድ እዩ። እንተኾነ፡ ኣብ ናይ መወዳእታ ውዕል ላ’ሊጋ ኣዋርሕ ካብ ጸወታ ተኣልዩ ጸኒሑ። ዋንጫ ንዝተሳዕረት ሞሮኮ ክትወሃብ እየ ከእትዎ ዝደሊ። ብዛዕባይ ጥራይ ዘይኮንኩ፡ ብዛዕባ ስድራ’ውን ክሓስብ ኣለኒ። ንኩልና ዝበለጸ * ሞሮካዊ ተጻዋታይ - ኣሽራው ሓኪሚ፡ ምውሳኑ ይዝከር። ማዮርካ - ሪያል ማድሪድ 5፡15 ድ.ቀ ብሓባር ኮይንና ክንውስን ኣለና።” ክብል ድማ፡ “ናብ ባርሴሎና ናይ ምምላስ መደብ ከ ኣለካ “ወላ’ውን ብከምዚ ኣገባቢ ዋንጫ ኣፍሪቃ ኣትለቲኮ ማድሪድ - ባርሴሎና 10፡00 ድ.ቀ ዲዩ፧” ተባሂሉ ኣብ ዝተሓተተሉ መሊሱ።", "char_count": 6158, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "906ba59f9738b9abfd898c6a95696f0abae0ad35386f08e909846bf9bbda697e:02436", "text": "ሃገራት፡ ኣብ ጉዳይ መጻብቦ ሆርሙዝ ተጻባኢ ውሳነ ከየሕልፍ ኣጠንቂቓ። ልኡኽ ቻይና ፉ ኮንግ ኣብ’ቲ ባይቶ ኣብ ጸጥታ ሒዛ ዘላ ባሕሬን፡ ንግዳውያን ኢራን ነዚ መጠንቀቕታ ዘመሓላለፈት፡ ዘስመዖ መግለጺ፡ “ዘይሕጋዊ ኣ ጠቓቕማ መራኽብ ንምሕላው ኩሉ ኣድላዪ ዝኾነ እቲ ባይቶ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝን ሓይሊ፡ ነቲ ኩነታት ዝያዳ ዘጋድድን ናይ ምክልኻል ኣገባባት ፍቓድ ዝህብ ከባቢኡን ንዝርከባ ንግዳውያን መራኽብ ከቢድ ሳዕቤን ዘስዕብን እዩ፡” ክብል ገሊጹ። እማመ ኣዳልያ ኣላ። ድሕነተን ንምሕላው ኣብ ዝብል፡ ድምጺ ከም’ቲ ኣቐዲሙ ተወጢኑ ዝነበረ፡ እተን እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ትማሊ ዓርቢ፡ ክህብ ምዃኑ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን’ዩ። 15 ኣባላት ባይቶ ጸጥታ ድምጺ ንምሃብ ኢራን ንሓንቲ ወተሃደራዊ ነፋሪት ኣመሪካ እንተኾነ፡ ኣብቲ ባይቶ ናይ ቀውፊ መሰል ትማሊ ዓርቢ ክእከባ እኳ መደብ እንተ ወቒዓ ከምዘውደቐታ ሓቢራ። እታ ኤፍ እትውንን ቻይና፡ ሃገራት ኣብ’ቲ መጻብቦ ነበረን፡ ናብ ሎሚ ቀዳም ከም እተሰጋገረ፡ 15 ዝዓይነታ ነፋሪት ኣመሪካ ብኣሃዱ ጸረ ወተሃደራዊ ሓይሊ ክጥቀማ ንዘፍቅድ ክልተ ዲፕሎማሰኛታት ሓቢሮም። ነፈርቲ ኢራን ከምእተሃርመትን ኣብኣ ዝኾነ ዓይነት ውሳነ ከም እተቃወሞ ብመሰረት ሓበሬታ ናይቶም ንዝነበሩ ኣብረርቲ ንምሓዝ ዳህሳስ ይካየድ ኣቐዲማ ኣፍሊጣ ኣላ። ዲፕሎማሰኛታት፡ ፕረዚደንትነት ባይቶ ከምዘሎን ምንጭታት ኢራን ገሊጾም። ኢራን፡ ንመመንጨዊ ሓይሊ ኤለክትሪክ ኩዌት ሃሪማ “ዝርርብ ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ዘይልሙድን ዘይሕጋውን መጥቃዕቲ፡ ምዕባለታት የርኢ ኣሎ” ቻይና ምልክት ናይቲ ዘይረብሕ ተግባራታ እዩ፡” ክብል’ውን ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣብ መንጎ ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ‘ቴሌግራም’ ኣብ ዝለጠፎ መግለጺ ዝካየድ ዘሎ ዝርርብ ሰላም ጽቡቕ ገስጋስ ማኦ ኒንግ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ፓኪስታንን ኣረዲኡ። የርኢ ከም ዘሎ፡ ቻይና ትማሊ ዓርቢ ኣብ ኣፍጋኒስታንን፡ ንሽምግልና ቻይና ሚዛን ኣቐዲሙ’ውን ኣብ ኩዌት ዝርከብ ዝሃበቶ መግለጺ ሓቢራ። ይህባኦ እየን፣ ዳግማይ ንምዝርራብ’ውን ሓደ ካብ’ቶም ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ቻይና ነዚ ዝሓበረት፡ እተን ጎረባብቲ ኣብ ጣውላ ኮፍ ክብላ ድሉዋት እየን። ዝርከቡ ዝዓበዩ ትካላት መጻረዪ ነዳዲ ኣል- ሃገራት ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ደማዊ እዚ ድማ እወታዊ ምዕባለ’ዩ፡” ክብል ኣሕማዲ፡ ትማሊ ዓርቢ ኣብ ሰዓታት ንግሆ ግጭት ድሕሪ ምክያደን እዩ። ገሊጹ። ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ምስ ክልተአን ሃገራት ብምዕራባዊ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ዝጀመረ ውግእ ተሃሪሙ ምንባሩ’ዩ ዝሕበር። ዶብ እትራኸብ ቻይና፡ ኣብ መንጎ እተን ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ብኽልተአን እቲ መጻረዪ ነዳዲ ንሳልሳይ ግዜኡ ኣቐዲመን ጽቡቕ ሽርክነት ዝነበረን እሞ ወገናት ህይወት ሓያሎ ሰባት ከም ዝቐዘፈ ይህረም ምህላዉን፡ ህዝቢ ናይ’ታ ሃገር ከኣ ኣብ’ዚ እዋን ግን ዲፕሎማስያዊ ርክበን ይፍለጥ። ኣብ ኩዌት ዝርከብ መመንጨዊ ሓይሊ ኢራን ነቲ መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመቶ ኣብ ናይ ተጠንቀቕ እዋን ከም ዝርከብን፡ በቲኸን ዘለዋ ሃገራት፡ መንጎኛ ኮይና መንግስቲ ፓኪስታን፡ ጣሊባን ኣብ ኤሌክትሪክን መጻረዪ ጨዋም ማይን፡ ዝኸሰሱ ሰበ ስልጣን ኩዌት፡ እቲ ዛጊት ቴለቪዥን ኣልጀዚራ ጸብጺባ። ንምሽምጋል ክትሰርሕ ጸኒሓ እያ። ሃገሩ መጥቃዕቲ ዝፍጽሙ ዕጡቓት ከም ትማሊ ረቡዕ ብመጥቃዕቲ ኣየር ኢራን ስሙ ዘይተጠቕሰ ትካል ትማሊ ዓርቢ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣመሪካ ኣብ ኢራን ቻይና፡ ኣብ ዝሓለፈ መጋቢት ምስ ዘዕቁብ ክኸስስ እኳ እንተ ጸንሐ፡ ጣሊባን ከም እተሃርመ ተሓቢሩ። ቀትሪ ከም ዝተሃርመ’ኳ እንተ ገለጹ፡ ንዝርከብ ዓቢ ድንድል ብመጥቃዕቲ ድሕሪ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ክልተአን ግና፡ እቲ ብፓኪስታን ዝቐርበሉ ዘሎ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ መጠን ናይቲ ዕንወት ክሳብ ክንደይ ምዕናዋ፡ ኣብ ልዕሊ ሲቪላዊ ትካላትን ሃገራት ክትራኸብ ምጽንሓን፡ ኣብ’ተን ክሲታት፡ ውሽጣዊ ጸገማት ናይታ ሃገር ብስብርባር ናይ ዝበርዓኑ ሚሳይላት ኢራን ምዃኑ ግን ኣይሓበሩን ዘለዉ። መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ናይታ ሃገራት ዑደት ዝገብር ፍሉይ ልኡኽ ከም ንምሽፋን ዝዓለመ ምዃኑ ብምግላጽ እዩ 12 ሰባት ከም ዝቖሰሉ፡ ሰበ ስልጣን ናይ’ታ ይዅን’ምበር፡ ሰራዊት ሓለዋ ሰውራ ሃገር ተወሳኺ መጥቃዕትታት ክትፍጽም ዝለኣኸትን ይዝከር። ዝነጽጎ። ሃገር ገሊጾም። ኢራን ድሕሪ’ቲ መጥቃዕቲ ሒደት ምዃና፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣጠንቂቑ። እዚ መጥቃዕቲታት’ዚ ዝፍጸም ዘሎ፡ ሰዓታት ጸኒሑ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ፕረዚደንት ኢራን ማስዑድ ፔዘሽክያን ኢራን ነቲ ካብ ዝጅምር 35 መዓልታት ነቲ መጥቃዕቲ እስራኤል ከም ዝፈጸመቶ ብወገኑ፡ “ንኢራን ናብ ዘመነ እምኒ ኣቚጺሩ ዘሎ ሓባራዊ መጥቃዕቲ ብምሕባር ነቲ ክሲ ነጺጉዎ። ክንመልሳ ኢና፡” ዝብል ምፍርራሕ ናይ ኣመሪካን እስራኤልን ምላሽ ንምሃብ፡ ኣብ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ወሲኹ፡ እስራኤል፡ ትራምፕ፡ ኣመሪካ ከቢድ ገበናት ኲናት ልዕሊ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ መጥቃዕቲ “ኣብ ልዕሊ ማእከል ሓይሊ ኤለክትሪክን ንምፍጻም ድልውቲ ከም ዘላ ዝእምት ኣብ እትቕጽለሉ ዘላ እዋን እዩ። መጻረዪ ጨዋም ማይን ኩዌት ዘካየደቶ ምዃኑ ኣረዲኡ። ቻይናን ህንዲን፡ ንግዳዊ ሽርክነተን ንምድንፋዕ ይሰርሓ ቻይናን ህንዲን፡ ንግዳዊ ዝምድናአን ዝምራሕ ዞባዊ ኩለ መዳያዊ ቁጠባዊ ኣቑሑት ምህንድስና፡ ዓሳን ፍርያት ንምድንፋዕ ዝዓለመ ዝርርብ ከም ዘካየዳ፡ ምሕዝነት (RCEP) ካብ ትወጽእ ንደሓር፡ ሕርሻን ህንዲ ዝያዳ ዕድል ንምሃብ ሚኒስተር ንግዲ ህንዲ ፒዩሽ ጎያል ሚኒስተራት ንግዲ ክልተአን ሃገራት ዘተ ዝዓለመ ምዃኑ’ውን ተገሊጹ። ገሊጹ። ከካይዱ እዚ ንፈለማ እዋን እዩ። ሰሜን ኮርያ፡ ስነ ስርዓት ቀብሪ ወተሃደራታ ንምክያድ ትዳሎ እቲ ሚኒስተር፡ ምስ ቻይናዊ መዘናኡ ኣብ’ቲ ርክብ፡ ክልተኦም ወገናት ዋንግ ወንታኦን ተራኺቡ ነቲ ዝርርብ ንግዳዊ ልውውጥ ሃገራቶም ዝያዳ ሰሜን ኮርያ፡ ኣብ’ዚ ወርሒ’ዚ ስነ ስርዓት ኣብ ኲናት ዩክሬን ንሩስያ ንምድጋፍ ጆንግ ኡን ካብ ሽዑ ጀሚሩ ነቶም ዘካየደ፡ ክልተኣዊ ንግዳዊ ርክብ ናይተን ንምስፋሕ፡ ክልተኣዊ ንግዲ ንምምችቻእን ቀብሪ ናይ’ቶም ኣብ ኲናት ዩክሬን ወተሃደራት ከም ዝለኣኸት ኣረጋጊጻ ወተሃደራት ንምዝካርን ክብሪ ንምሃብን ሃገራት ምምሕያሽ ኣብ ዘርእየሉ ዘሎ ምትእምማን ንምፍጣርን ኣብ ዝሕግዙ ኣብ ጎድኒ ሓይልታት ሩስያ ተሰሊፎም ምንባራ ኣይርሳዕን። ዝተፈላለየ ስነ ስርዓት ከም ዘካየደ እዩ እዋን እዩ። ዛዕባታት ከም ዝተዘራረቡ ሓቢሮም። ዝወደቑ ወተሃደራታ ከተካይድ ምዃና፡ በዚ ድማ፡ መራሒ ናይታ ሃገር ኪም ዝሕበር። ህንዲ፡ ኣብ 2019 ካብቲ ብቻይና እቲ ዝርርብ፡ ንሰደድ መድሃኒታት፡ መንግስታዊት ማዕከን ዜና ናይ’ታ ሃገር ትማሊ ዓርቢ ሓቢራ። ሰሜን ኮርያ፡ ኣብ ኲናት ዩክሬን ንሩስያ ንምድጋፍ ኣሽሓት ወተሃደራት፡ ከምኡ’ውን ሚሳይላትን ካልኦት ኣጽዋራትን ከም ዝለኣኸት፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ብዘይካ’ዚ፡ ሰሜን ኮርያ ንዝኽሪ ናይቶም ዝወደቑ ወተሃደራታ ቤተ መዘክር ትሃንጽ ከም ዘላን፡ 97 ሚእታዊት ህንጸት ናይቲ ቤተ መዘክር ድማ ከም እተዛዘመን ተገሊጹ። ሰሜን ኮርያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ተስፋ 04/04/2026 ጎደና ዓሊቴና መረብ 716 ቁ. 14፡ ቀሓውታ 186839 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 4060, "topic": null, "issue_date": "2026-04-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bd71de2ec2743e21a7f809fc0dd515cc7a38a678b6c2855475aa29253de3e64c:02437", "text": "ኣዛዚ ፖሊስ ዞባ ማእከል ሌተናል ኣብ ቀዳማይ ኮሎኔል ግርማይ ገብረሚካኤል፡ ብ15ን ርብዒ 2025ን ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ ዘጋጠመ ኣመሓደርቲ ናይ’ተን ንኡስ ዞባታትን ብሽክሌታ ዝፍጸም ጥሕሰት ሕጊ ንኽግታእ፡ 16ን ሚያዝያ ንነበርቲ ንኡሳን ዞባታት 2026ን ብደረጃ ሓደጋታት ተሽከርከርቲ፡ 17 ሞት፡ ልዕሊ ኣዘዝቲ ራብዓይን ካልኣይን መደበራት ፖሊስ ትራፊክ ቁጽጽሩ ከሐይል፣ ማይተመናይ፡ ዕዳጋ-ሓሙስ፡ ፓራዲዞ፡ ዞባ ዝተመዝገበ ገበናት፡ በደላትን ሓደጋታት 200 መቑሰልትን ልዕሊ 4 ሚልዮን ዕንወት ፖሊስን ብግደኦም፡ ተሳትፎ ነበርቲ ኣብ ከምኡ’ውን ንገበነኛታት ዝብየን ሕጋዊ ኣኽርያን ኣባሻውልን ሰሚናራት ሂቡ። ትራፊክን ሳዕቤናቱን ብኣሃዛት ኣሰንዩ ኣብ ንብረትን ከምዘውረደ ብምጥቃስ፡ ምኽባር ጸጥታ ከባቢን ምቅላዕ ገበናትን መቕጻዕቲ ኣራሚ ክኸውን ተላብዮም። እቲ ሰሚናራት፡ ብቐንዱ ኣብ ምክልኻል ዝርዝራዊ ሓበሬታ ዝሃበ ሌተናል ኮሎኔል ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ኣብ ምብራኽ ንቕሓትን ገበነኛታትን ክዓዝዝ ኣዘኻኺሮም። ፖሊስ ዞባ ማእከል፡ ኣብ 11 መደበራት ገበን፡ ብመንእሰያት ዝዝውተር ገበናት፡ ግርማይ፡ ህዝቢ ጸጥታኡ ንምውሓስ፡ ክግበር ዘለዎ ጥንቃቐን ዘተኰረ ዕቱብ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ እቲ ሰሚናር ኣገዳሲ ፖሊስን 7 ነቑጣታት ፖሊስን ተዘርጊሑ፡ ከምኡ’ውን ተራ ክብሪታትን ሕብረተሰብን ንተርእዮታት ገበን ዓገብ ክብል ስራሕ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። ስለዝዀነ ቀጻልነት ክህልዎ፣ ብመራሕቲ ምስ ህዝቢ ተወሃሂዱ ንጥፈታቱ የሰላስል። ኣብ ምውጋድ ገበናት ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 870, "topic": null, "issue_date": "2026-04-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "bd71de2ec2743e21a7f809fc0dd515cc7a38a678b6c2855475aa29253de3e64c:02438", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሽዕብ፡ ካብ ኵለን ምምሕዳራት ከባቢ ንዝተዋጽኡ ምድላው ውጥን፡ ከምኡ’ውን ስነ- ከምእተዋህበ ጠቒሳ፡ ነቲ እናዓበየ ዝኸይድ ህጻናት ብዝሓየለ ይስራሕ ከምዘሎ ቅድመ-ትምህርቲ ኣመልኪቱ ኣብ ዘቕረቦ መምህራን መዋእለ-ህጻናት፡ ብግብርን ምምህርናን ስነ-ኣእምሮን ዘተኰረ’ዩ ነይሩ። ዘሎ ተሳታፍነት ሓጋዚ ምዃኑ ገሊጻ። ብምሕባር፡ እቲ ስልጠና ንተራ መምህራን ጸብጻብ፡ መጠን ተሳታፍነት ኣብ’ዚ ክልሰ-ሓሳብን ዝተሰነየ ኣብ ስርሖም ሱፐርቫይዘር ኣገልግሎት ቅድመ- ሓላፊት ኣገልግሎት ቅድመ-ትምህርቲ ክብ ከምዘብሎ ሓቢራ። ዓመት’ዚ ብኣስታት 100 ሚእታዊ ዕብየት ዝሕግዞም ስልጠና፡ ብ14ን 15ን ሚያዝያ ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ መምህር ጀሚላ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ኣብያተ-ትምህርቲ ከምዘርኣየ ብምሕባር፡ እቲ ስልጠና ኣብ’ዚ ተዋሂቡ። መርየም ዑስማን፡ እቲ ስልጠና ብፍላይ ሓሰን ብወገና፡ ብደረጃ ዞባ ኣብ ዓመተ- ንኡስ ዞባ ሽዕብ ኣቶ ጅምዕ ሳልሕ መዳይ’ዚ ኣገዳስነቱ ልዑል ከምዝዀነ እቲ ስልጠና፡ ኣብ ኣገባብ ኣመሃህራ፡ ኣብ ሓደስቲ መምህራን ኣተኲሩ ትምህርቲ 2025/2026 ኣብ መዋእለ- ንሓፈሻዊ ኵነታትን ደረጃን ኣገልግሎት ኣረዲኡ። ክፍሊ ቱሪዝም ዞባ ማእከል፡ ዓውደ-ዘተ ወዲቡ ዝተሰነየ መግለጺ ሂቡ። ክፍሊ ቱሪዝም ዞባ ማእከል፡ ኣብ ምዕባለ ሚያዝያ ኣብ ኣስመራ ኣካዪዱ። እቲ ዓውደ-ዘተ ምስ ናይ ስራሕ ብዝግባእ ንምምዝማዝ ምትሕብባር ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ንኣገዳስነት ቱሪዝም ንጥፈታት ቱሪዝም ብሓፈሻ ኣወዳድባ ኣብ’ቲ ክፍሊ ሓላፊ ጨንፈር ፍቓድ መሻርኽቲ ብምውህሃድ ንዝዕየ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ከምኡ’ውን ተራ በዓላትን ባህላዊ ቅነ ኣህጉራዊ መዓልቲ ቱሪዝም ድማ ስራሕን ምቁጽጻር ትካላትን ኣቶ መደባት ዝድርዕ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ውርሻታትን ኣብ ምዕባለ ጽላት ብፍላይ ዘተኰረ ዓውደ-ዘተ፡ ብ17 ተኽሉ ገብረልኡል ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ንዘሎ ዓበይቲ ዕድላትን ጸጋታትን ቱሪዝም ዘጉልሕ መብርሂ ቀሪቡ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ኣርቲዴኮ ህንጻታት ከተማ ኣስመራ እዋናዊ ጽገና እንተዝግበረሉ፣ ኣብ ከባቢ ኣስመራ ዝርከብ ታሪኻዊ ድፋዓትን ጥንታዊ ቦታታትን ድማ ብግቡእ ተፈቲሹ ምስ ዝዕቀብ፡ ኣብ ምዕባለ ጽላት ቱሪዝምን ፍሰት በጻሕትን ኣበርክቶ ከምዝህልዎ ክገልጹ ከለዉ፡ ኣብ ከባቢ ማይ-ድምነት ዑደት ኣካዪዶም። ኣብ መወዳእታ፡ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ምምሕዳር ዞባ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ኣቶ ኣስመሮም ጸጋብርሃን ድማ፡ ኣብ ተወልደብርሃን፡ ንወደብቲ ናይ’ቲ ዝምድና ባህላዊ ውርሻን ቱሪዝማዊ ዓውደ-ዘተን ኣቕረብቲ ጽሑፋትን ጸጋታትን ዘተኰሩ፡ ኣብ ሃገራውን ብምምጓስ፡ ኣብ ጽላት ቱሪዝም ዝነጥፉ ሃይማኖታውን በዓላት ዝዝውተሩ ኣካላት ኣብ ሰሓብነት ዝያዳ ኣተኩሮ ብዝምልከት፡ ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ክገብሩ ተማሕጺኑ።", "char_count": 1566, "topic": null, "issue_date": "2026-04-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "bd71de2ec2743e21a7f809fc0dd515cc7a38a678b6c2855475aa29253de3e64c:02439", "text": "ኣብ ኣለቡ - ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ተደኲኑ ዝርከብ “ዝሑል መኽዘን”፡ ኣብ ሕርሻታት ኮርፖሬሽን ዘራእትን ጥሪትን ጋሽ-ባርካ ንዝፈሪ ሕርሻዊ ምህርቲ ኣብ ምዕቃብ ልዑል ኣስተዋጽኦ ይገብር ከምዘሎ ተገሊጹ። ኣካያዲ ስራሕ’ቲ ትካል መሃንድስ ሳልሕ ሓምድ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ዝሑል መኽዘን ኣለቡ ኣካል ናይ’ቲ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ዝተመስረተ ኣግሮ-ኢንዱስትሪያዊ ትካላት ኮይኑ፡ ስለዝኽእል፡ ሓረስቶት ክጥቀሙሉ ኣብ ሕርሻታት ኮርፖሬሽን ዘራእትን ኣተሓሳሲቡ። ጥሪትን ንዝፈረየ ሕርሻዊ ምህርቲ ኣብ’ቲ ትካል ዝነጥፉ ኣባላት ብፍላይ ድማ ኣብ ፋብሪካታት ብወገኖም፡ ዝሑል መኽዘን ኣለቡ ባናቶምን ኣፍሂምቦልን ዝተመስርሐ ኣብ ርእሲ’ቲ ሕርሻዊ ፍርያት ሳልሳ ብምዕቃብ ውሑስ ቀረብ ተቐቢሉ ናይ ምዕቃብ ኣስተዋጽኦ፡ ከምዝገብር ኣረዲኡ። መንእሰያት ሞያዊ ብቕዓቶም እቲ ትካል ክልተ ሽሕ ቶን ዝግመት ከምዘለዎን ክሳብ ትሕቲ ኣሉታ 25 ከመንጩ ከምዝኽእል ብምግላጽ፡ ጥሪትን ተቐቢሉ ብውሑስ ኣገባብ ዘዕብዩሉን ተመኩሮ ዝድልቡሉን ሕርሻዊ ፍርያት ናይ ምዕቃብ ዓቕሚ ዲግሪ ሴንቲግሬይድ ዝበጽሕ ዛሕሊ ሕርሻዊ ፍርያትን ውጽኢት ዓሳን ክዕቅብን ናብ ተጠቃምነት ከውዕልን ባይታ ፈጢሩ ምህላዉ ብምጥቃስ፡ ዓበይቲ ሓረስቶት ነቲ ዕድል ባጽዕ - ቅነ ኣብያተ-ትምህርቲ ተዛዚሙ ክጥቀሙሉ ጸዊዖም። ኣብ ንኡስ ዞባ ባጽዕ፡ ንሓሙሽተ እቲ ቅነ፡ ምስ ኣካዳሚያዊ ተመሃሮ ክንዮ ኣካዳሚያዊ ኣብያተ-ትምህርቲ ተኻዪዱ። ኣዋርሕ ዝቐጸለ ንጥፈታት ትምህርቲ፡ ትምህርቲ ተሳንዩ ዝኸይድን ኣብ ትምህርቶም፡ ተውህቦኦምን ኣብ’ቲ ብመልክዕ ውድር መደብ ቴለቪዥን ባህልን ስፖርትን ዘጠቓለለ ቅነ ምስፋሕ ፍልጠት ተመሃሮ ቀሊል ዝንባለኦምን ንኸለልዩ፡ ከምኡ’ውን ዝተወደበ ቅነ፡ ካብ መባእታ ክሳብ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ብ15 ሚያዝያ ዘይኮነ እጃም ዘለዎን ምዃኑ ዝሓበረ ሃገራውን ባህላውን ክብርታት ካልኣይ ደረጃ ካብ ዝርከባ ኣብያተሰንበት18/04/2026 ብድምቀት ተዛዚሙ። ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ንኽወርሱ ከምዝኾነ ኣረዲኡ። ኣብ ትምህርቲ ዝተዋጽኡ ልዕሊ 900 ሓላፊ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ባጽዕ መምህር እስማዒል ሳልሕ መወዳእታ፡ ብውልቅን ብደረጃ ተመሃሮ ተሳቲፎም። ሰዓት መደብ መምህር ከሰተ ገብረሚካኤል ኣብ ብወገኑ፡ ኣብ መጻኢ እናሰፍሐ ቤት-ትምህርትን ንዝተዓወቱ ሓላፊ ስፖርት፡ ባህልን ጥዕናን ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ካብ 14 ኣብያተ- ከምዝኸይድ ጽኑዕ እምነቱ ገሊጹ። ሽልማት ተዓዲሉ። መምህር መሓመድ ሳልሕ ኣብ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር ትምህርቲ ዝተዋጽኡ ልዕሊ 600 ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ሓላፊ ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ መደብ፡ ተመሃሮ 09፡05 ፊዮሪና ተመሃሮ ዝተሳተፍዎ፡ ሓያል ናይ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ፎሮ፡ ካብ 9 ክሳብ 13 ሚያዝያ፡ ብኣካልን ኣእምሮን ደልዲሎም 09፡45 ፓኖራማ ውድድር መንፈስ ዝተንጸባረቐሉ መምህር መሓመድ ዓብደላ ትምህርታዊ፡ ባህላውን ስፖርታውን ብቑዓት ንክዀኑ ዝዓለመ 10፡25 ዶክመንት መደባት ከምእተኻየደ ኣብሪሁ። ብግደኡ፡ ቀንዲ ዕላማ’ቲ መደብ፡ ውድድራት ኣብ መንጎ 20 ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ንኣብያተ- 11፡00 መደብ ማእገር 13፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ ትምህርቲ ጥራይ ዝግደፍ ስለዘይኮነ፡ ቀጥታ ምምሕዳራት ከባብን መሻርኽትን ጸሮና - ኣብ ሕዛእቲ ዘጋጠመ ባርዕ ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር ኣትዩ 13፡40 ቀስተ ድሕነት ተሳትፎኦም ከዕዝዙ ተማሕጺኑ። 14፡0 መደብ ሞዝይክ ሓላፊት ሃማደኤ ኣብ’ቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ጸሮና - ምምሕዳር ሰዓታት ድሕሪ-ቐትሪ ዘጋጠመ ጠንቂ’ቲ ባርዕ ንምንጻር 16፡30 እንዳ ዝማም ንኡስ ዞባ ወ/ሮ ፋጥና ዑስማን ከባቢ ሓውሲ ከተማ ጸሮና ኣብ ሓደጋ፡ ብልዑል ተሳትፎ ህዝቢ፡ መርመራታት ይካየድ ከምዘሎ 17፡05 ፍረ ጻዕሪ ብግደኣ፡ ተመሃሮ ዘርኣይዎ ናይ ኣስታት 25 ሄክታር ሕዛእቲ ሰራሕተኛታት መንግስትን ኣባላት ዝጠቐሰ ኣባል መርመራ ገበን 17፡30 መደብ ፈንቅል ተወዳዳርነት መንፈስን ድስፕሊንን፡ ብዕራይ ዘጋጠመ ባርዕ መሮር፡ ሓይልታት ምክልኻልን ኣብ ትሕቲ ኣቶ ለገሰ ተስፋሂወት፡ ህዝቢ 18፡10 ሄራር ንኣገዳስነት’ቲ መደብ ከምዘጒልሖ ብሓፈሻ ጓሶት ድማ ብፍላይ ኣብ ኣብ ሳዕርን ሃብቲ ገረብን ጉድኣት ቁጽጽር ከምዝኣተወ፡ ካብ መደበር 18፡45 ህርመት ሓቢራ። ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ኣጠቓቕማ ሓዊ ጥንቃቐ ከዘውትሩ ኣውሪዱ። ፖሊስ’ቲ ን/ዞባ ዝተረኽበ ሓበሬታ 20፡00 ዜና (ትግረ) ሽልማት ተዓዲሉ። ኣዘኻኺሩ። እቲ ብ11 ሚያዝያ ኣብ ኣፍሊጡ። 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ሽዕብ - ኣብ ውጽኢት ‘መጽናዕቲ 21፡25 ተክ ኢንሳይት ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ውጥን ምዕባለ ትምህርቲ’ ተዘትዩ 22፡00 ዜና (ዓረብ) 2፡10 ድራማ ዋና ኣሰናዳኢ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰሜናዊ ተመኵሮታት ነፍሰን ክኢለን ይነጥፋ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ብርሃነ ምሕረትኣብ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣብ ውጽኢት ከምዘለዋ ገሊጹ። (ሰኑይ) ዕለት20/04/2026 ምክትል ኣሰናዳኢ መጽናዕቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰዓት መደብ ዓመታት ዝተሰላሰለ ውጥን ምዕባለን ሽዕብ መምህር ጅምዕ ሳልሕ ብወገኑ፡ ዓብደልቃድር ኣሕመድ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ስልጠናታትን ኣብያተ-ትምህርቲ እቲ መጽናዕታዊ ውጥን፡ ኣፍልጦን ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) 12፡02 መደብ መኣዝን ዝዘተየ ርክብ፡ ብ15 ሚያዝያ ኣብ ብቕዓትን መምህራን ብምዕባይ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ሽዕብ ኣካዪዱ። መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ቦርድ ምስንዳእ 12፡50 ዜና ስፖርት ኣብ’ቲ ሱፐርቫይዘራት፡ ርእሰ- ብጽፈት ንምስልሳል ሓጋዚ ከምዝኾነ 12፡55 ዕላል ጥበባት ዮሴፍ ሃይለማርያም መምህራን፡ ሓለፍቲ ስነ-ምምህርና፡ ኣገንዚቡ። 13፡30 ዜና (ዓረብ) ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል መምህራንን ኮሚተ ትምህርትን ተሳተፍቲ ድማ፡ ተዳልዩ ዘሎ ሓድሽ 13፡45 መደብ ሄሎ ደባይዋ ተስፋኣለም የማነ ዝተሳተፉሉ ኣኼባ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ውጥን ስራሕ ብግቡእ ክትግበር፣ 15፡30 ዶክመንት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ መምህር ተመሳሳሊ መጽናዕቲታት ብቐጻልነት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ቍ.ስ 201820 (250) ግርማይ ዘርኣያቆብ ኣብ ዘቕረቦ ክካየድ፣ ተለልዮም ዘለዉ ብድሆታት 17፡15 ሌላ ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ጸብጻብ፡ ልዕሊ 71 ሚእታዊት ካብ ድማ ብኣጋ ፍታሕ ክናደየሎም 17፡30 ዜና (ዓረብ) ኣብያተ-ትምህርቲ ውጥን ምዕባለ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። 17፡45 ደረት ቃና ለይ-ኣውት ከምዘዳለዋን ብዙሓት ካብኣተን ኣብ መወዳእታ፡ ሓላፊ ጨንፈር 19፡26 መደብ ሳይዳ ኣተባባዒ ውጽኢት ከምዘመዝገባን ትምህርቲ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ 20፡00 ዜና (ትግረ) ብምብራህ፡ እቶም ቀንዲ ብድሆታት ባሕሪ መምህር ረሺድ መሓመድሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ተለልዮም መፍትሒ ሓሳባት ዑስማን፡ ብመጽናዕቲ ተለልዩ ዘሎ ፋጥና ኣድም ስፖርት ከምዝቐረበሎም ሓቢሩ። ጋግ ንምእላይ፡ ተሳትፎ ናይ ኵሎም 21፡00 ዜና (ትግርኛ) መምህር ግርማይ ኣስዒቡ፡ ልዕሊ መሻርኽቲ ክዓዝዝ ብምልባው፡ ምዝርጋሕ ጋዜጣ 21፡25 ደሃይሕትመት 90 ሚእታዊት ካብ’ተን ኣብያተ- ኣብ ቀረባ መጻኢ ንኣብነታውያን ቍ.ስ.1395-0758045 2፡0 ዜና (ዓረብ) ትምህርቲ፡ ብውሽጣዊ ዓቕመን መምህራን፡ ወለድን ኣብያተምልክታ 22፡10 ፍኖተ ህይወት ስልጠናታት ከምዘካየዳ ብምጥቃስ፡ ትምህርትን ንምትብባዕ መደብ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) እተን ዝበዝሓ በብእዋኑ ብዝደለብኦ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።", "char_count": 4180, "topic": null, "issue_date": "2026-04-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "bd71de2ec2743e21a7f809fc0dd515cc7a38a678b6c2855475aa29253de3e64c:02440", "text": "ባህርያትና . . . ንነብሶም፡ ‘ሂስፓኒክ’ ኢሎም ክጽውዑዋ ይኽእሉ። ሎም ኣብ መላእ ዓለም ኣስታት 460 ሚልዮን ህዝቢ ሂስፓኒክ ከምዘለዉ’ዩ ዝግለጽ። እዞም ህዝቢ ዝቕመጥሉ ቀንዲ ኣብ መዓልታዊ ህይወትና፡ ጽቡቕ ዝምድና ከነጥሪ ዘይንሽገርን ቦታ ድማ፡ ደቡባዊ ምዕራብ ኣመሪካ፡ ቴክሳስ፡ ብኣጻብዕትናን ኣእዳውናን ምዃንና ይግለጽ። ካሊፎርንያን መክሲኮን እዩ። ንምስራሕ፣ ንምጽሓፍ፡ ንምኽሻንን 3. መመልከቲቶን ቀለቤቶን ላቲኖ፦ ንጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ ሃገራት ካልእ ንጥፈታትን ንጥቀም። ግና ኣጻብዕትና ማዕረ ቁመት ዘለወን ምስ ደቡብ ኣመሪካን ካሪብያንን ንምግላጽ ካብኡ ዝሓለፈ፡ ቁመት ኣጻብዕትና ዝኾና፡ ናብ ውሳነ ዘይንቀዳደም ኣብ እንጥቀመሉ ቃል እዩ። ላቲኖ፡ ብዛዕባ ዓሌት ማለት ሕብሪ ቈርበትካ ኣይዛረብን እዩ። ምስ ባህርያትና ስለዚ፡ ላቲኖ ንእንብሎ ሰብ፡ ጻዕዳ ድዩ ጸሊም፡ ም ት እ ስ ሳ ር ሕብሪ ቈርበቱ ክንፈልጦ ኣይንኽእልን ኢና። ከ ም ዘ ለ ዎ ኸ ጸለምቲ ላቲኖ ዝኾኑ ሰባት፡ ንነብሶም፡ ‘ኣፍሮ ትፈልጡ ዶ፧ ንገለ ሂስፓኒክን ላቲንን፡ ዓሌታውነት ወይ ተዛረብቲ ናይቲ ቋንቋ ንዝኾና ሃገራት ላቲኖ’ ኢሎም እዮም ዝጽውዑዋ። ካብኦም ንምጥቃስ፦ ሕብሪ ቈርበት ንምፍላይ ጸሊም/ጻዕዳ ኢልና ዝውክል’ዩ። ‘ሂስፓኒክ’ ዝብል ቃል፡ ህዝቢታት ሂስፓኒክን ላቲኖን ብጂኦግራፊ 1. ቀለቤቶ ንምግላጽ ንጥቀመሉ ክመስለና ይኽእል’ዩ። መጀመርታ ኣብ መበል 16 ክ/ዘመን ይፈላለዩ እዮም። ኣብ ከተማታትን ገማግም ኣጻብዕትና፡ ካብ እዞም ክልተ ቃላት ግና ካብ ብሄርን እዩ ስጳኛውያንን ግዝኣት ስጳኛ ዝኾና ባሕርን ዝነብሩ ነበርቲ ናይዘን ዝተጠቕሳ መ መ ል ከ ቲ ቶ ዓሌታውነትን ዝተፈልዩ ኮይኖም፡ ብዙሓት ሃገራትን ክጥቀማሉ ጀሚረን። ግና፡ ሓደ ሃገራት፡ ንነብሶም ላቲኖ ኢሎም ዝጽውዕዋ ሰባት‘ውን ኣብ መንጎ እዞም ቃላት ፍልልይ ቋንቋ ሂስፓኒክ ዝዛረብ ሰብ፡ ብዓሌት ወይ ክኾኑ እንከለዉ፡ ኣብ ቴክሳስን መክሲኮን ኣጻብዕትና ትነውሕ ከምዘሎ ዘይክመስሎም ይኽእል እዩ። መበቈል ክፈላለ ይኽእል። ንኣብነት፡ ሓደ ካብ ግና፡ ብዙሕ ግዜ ሂስፓኒክ ዝብል ቃል እንተደኣ ኮይና፡ እንተኾነ ፍልልይ ግን ኣለዎም፣ ገለ ካብቲ ዶመኒካን ሪፓብሊክ ካልእ ከኣ ካብ መክሲኮ ክጥቀሙ’ዮም ዝመርጹ። ሂስፓኒክ ወነንቲ ምሉእ ፍልልይ ንምርኣይ ዝኣክል፦ ክልቲኦም ተዛረብቲ ሓደ ዓይነት ቋንቋ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ፍሎሪዳ ዝነብሩ ህዝቢ ርእሰ ምትእምማን፡ ሂስፓኒክ፦ ቋንቋ ስጳኛ ንዝዛረቡ ወይ ብምዃኖምን ብስጳኛ ዝተገዝኡ ብምዃኖምን እዮም ዝጥቀሙሉ። ተባዓትን ምሉእ ጸዓትን ዘለና ኢና። ኣነቓሕቲ ዛንታት ከምዚ ዓይነት 1. ሓደ ንግሆ፡ ሓደ ዓቢ ሰብኣይ ባህርያት ዘለና ብገምገም ባሕሪ እናሓለፈ ከሎ፡ ኣብ’ቲ ሰባት፡ ንዝኾነ ገምገም ሓደ ቈልዓ ኮፍ ኢሉ ኣብ ጽዑቕ ፍጻመታት ሓላፍነት ስራሕ ተጸሚዱ ከምዘሎ ኣስተብሃለ። ናይ ምውሳድ ካብቲ ሑጻ ሓደ ነገር ኣልዒሉ ናብቲ ትብዓት ዘለና ኢና። ባሕሪ ይድርብዮ ከምዘሎ ኣስተውዓለ። ብዘይካ’ዚ፡ ባህርያት ናብ ባሕሪ እንታይ ይድርቢ ከምዘሎ ናይ፡ ‘መራሒ’ን ንኽዕዘብ ድማ ናብኡ ቀስ ኢሉ ቀረበ። ንቑሕ ኣእምሮን ዘለና፡ ሓደገኛ ነገራት ዘለና ኣረኣእያ ሚዛናውን ነቶም ብማዕበል ተገፊዖም ኣብቲ ገምገም ወይ ኣስጋኢ ስጉምቲ ንኽንወስድ ህዱእን ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ። ፈለጥትና ዝነበሩ ኮኾባይ ዝተባህሉ ዓይነት ዓሳ፡ ድሕር ዘይንብል ምዃንና ድማ’ዩ ብዛዕባና ምናልባት ክዛረብዎ ወይ ናብቲ ባሕሪ ክድርብዮም ከሎ ተዓዘበ። ዝግለጽ። ሕልምና ተግባራዊ ክሳብ ክብልዎ ዝኽእሉ እንተሃልዩ፡ ነገራት ናይቲ ቈልዓ ዘገረሞ ኣቦ፡ ናብኡ ዝኸውን ድማ ኣበርቲና እንሰርሕን ሰላማውያን ሰባት ምዃንና’ዩ። ኣብ ብምቕራብ እንታይ ይገብር ከምዘሎ እንቃለስን’ውን ኢና። ዝኸድናዮ ቦታ ሰላም ከነምጽእ ሓተቶ፡ እቲ ቈልዓ በቲ ግርህና ዝመልኦ 2. መመልከቲቶ ኣጻብዕትና ወይ ከነስፍን እንኽእል ዓይነት ሰባት ኣዘራርባኡ፡ “እዞም ዓሳታት ጸሓይ ክሳብ ነበርኩ፡ ነየነይቲ ከም ዝመርጽ ጠፊኡኒ ኣብ ግን እናተዓጽፈትን እናተወዛወዘትን ኣብ ካብ ቀለቤቶ ኣጻብዕትና ትነውሕ ምዃንና ድማ’ዩ ዝእመነልና። ትበርቕ ኣብዚ እንተጸኒሖም ክሞቱ ወጥሪ ኣተኹ። ክመርጽ ደለኹ። እንተ ቦታኣ ጸንዐት። ኣብ መወዳእታ እቲ ንፋስ ምስ እትኸውን ንፉዓት ሓሰብቲ፡ 4. ሓጸርትን ረጎድትን ኣጻብዕቲ እዮም። ስለዚ ምእንታን ከይሞቱ ናብ ኾነ ኩለን ብሉጻት ኢለ ስለዝሓሰብኩወን ለሽ በለ’ሞ ሓዲጉዋ ሓለፈ። መስተውዓልትን ዓቃላትን ኢና። ናብ እትውንን እንተዄንካ ሓያል ድሌት ባሕሪ እድርብዮም ኣለኹ፡” ኢሉ ንገለ እንተመሪጸ እተን ካልኦት ከይከስረን ብዙሕ ጸገማትን ፈተናን ናብ ህይወትና ተግባር ቅድሚ ምብጋስና ኣዕሚቚና ዘለካን ዝያዳ ተግባራውን ምዃንካ እዩ መለሰሉ። ፈራሕኩ። ብሰንኪ’ዚ ድማ ክውስን ይነፍስ እዩ። ኣንጻር እቲ ሽግር ክንዋጋእ እንሓስብን፡ ውሳነ ናብ ምውሳድ ዝግለጽ። እቲ ኣቦ፡ “እዚ ትገብሮ ዘለኻ ግና ኣይከኣልኩን። ኣብ መወዳእታ እተን በለስ ወይ ክንበኣስ እንተ ፈቲንና ክንሰባበር ዘይንህወኽን ኢና። ብዘይካ’ዚ፡ ስምዒት 5. ብቐሊሉ ዝተዓጻጸፋ ኣጻብዕቲ ትርጉም ኣልቦ እዩ ምኽንያቱ፡ ንውሓት ክዓጥራን ተበላሽየን ሕብረን ናብ ጸሊም ንኽእል ኢና። እንታይ ደኣ፡ ከም ባንዴራ ሰባት ኣብ ምንባብ ንፉዓት ኢና። ዘለና፡ ንለውጢ ቀልጢፍና እንቕበልን ናይዚ ገምገም ባሕሪ ኣማኢት ኪሎ ክቕየር ጀመረ። በብሓንቲ ድማ ካብቲ ተዓጻጸፍቲ ብምዃን፡ ነቲ ጸገም ናብ መቕርብና ርህሩሃት፡ እሙናትን፡ ኣብ ፈጠራዊ ኣእምሮ ዘለናን ኢና። ሜትር እዩ፡ ኣብዚ ገምገም ዘለዉ ዓሳታት ዝነበራኦ ክፋል ኣካላተን ተመንቊሰን ኣብ ረብሓና ብምቕያር ካብቲ ዝሓዝናዮ ሰብ እተመርኮስናን ምዃንና ክንግለጽ ድማ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ እዮም። ስለዚ እግሪ ክወድቃ ጀመራ። ዕላማን መስመርን ከይወጻእና ክንጸንዕ ንኽእል። ብዘይካ’ዚ፡ ወነንቲ ነዊሕ ምስላ ቀዳሞት ነዞም ዘይጠቕሙ ዓሳታት ናብ ባሕሪ ካብዚ ዛንታ እንመሃሮ ነገር እንተሃልዩ፡ ምኽኣል እዩ። ጽንዓት ማለት ምትራር መመልከቲቶ ኣጻብዕቲ ድማ፡ ንፉዓት እንተመለስካዮም፡ ካልኦት ብዙሓት እቲ ክንውስኖ ዘለና ኣብ ሰዓቱን ግዜኡን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ፈተናታት እናኣሕለፍካ መምሃራን፡ ኣማኸርቲን ምስ ሰባት ግና ይሞቱ ኣለዉ። እዚ ትገብሮ ዘለኻ ምውሳን እዩ። ካብ ክልተ እወታውያን ኣብ ዕላማኻ ምርጋጽ ማለት እዩ። • ማይ ንዝጸምኦ ምኽሪ ንዝሰምዖ። ኣገዳስነት ዘለዎ ኣይኮነን።” ዝኾኑ ነገራት ክትመርጽ ከለኻ ግዜ • ዓሻ ምዒድካዮ ናብ ልማዱ፡ ኣድጊ እቲ ቆልዓ ንዘረባ ናይቲ ኣቦ ግዲ ከይሃበ ከይወሰድካ ክትመርጽ ኣለካ። ሓጺብካዮ ናብ ሓመዱ። ሓደ ካልእ ዓሳ ኣልዒሉ ናብቲ ባሕሪ 3. ሓደ መዓልቲ ሓደ ሓያል ንፋስ ናይ ሕጉስ ንኽትከውን . . . • ስቕ ዝበለ ካብ መዓት ገለለ። ብምድርባይ፡ “ነዚ ግና የገድሶ እዩ፡” ኢሉ ዘለዎ እናነፈሰ፡ “ኣቲ ድኽምቲ ጨርቂ፡ 1. ነብስኻ ኣፍቅር፡ ምኽንያቱ ኣደናቕን ፍሉይን ስለዝኾንካ። • ሕማቕ ሽማግለ መዳገሚ ባእሲ። መለሰሉ። ስለምንታይ ኢኺ እዚ ኩሉ እናነፈስኩ 2. ምስ ነብስኻ ኣዕልል፡ ኣብ መዓልቲ ብውሕዱ ን10 ደቒቕ ንምልዛብ ምስ ነብስኻ • ነገርካ ዳኛ ኣይመጉቶ፡ ጸብሕኻ ወላ ኣብቲ ዓቢ ጸልማት እነብርሃ ንእሽቶ ዘይትቕደዲ ስለምንታይከ ዘይትወድቂ፡ ግዜ ውሰድ። ጨው ኣይዝመቶ። ሽምዓ፡ ንዓና ብርሃን ክትህበና ትኽእል ኣነ እኮ ዓበይቲ ኣግራብ ከይተረፈ ከብርስ 3. ብዝግባእ ተመገብ፡ ቁርሲ፡ ምሳሕ፡ ድራር ኣብቲ ግቡእ ግዜኡ ውሰዶ። • ሓቂን ጊሓትን እናሓደረ ይበርህ። እያ። እቲ ምንታይ ወላ እቲ ንእሽቶይ ዝኽእል ሓይሊ ኣሎኒ፡” በላ ብትዕቢት። 4. ሕጉስ ክትከውን ፈትን፡ ብዝተኻእለ መጠን ፍሽኽ በል። • ዘይመንገዱ ዝኸደ፡ ዘይዕዳኡ ይዕደ። እንብሎ ነገር ዝቝጸርን ለውጢ ዝህብ እታ ባንዴራ ከኣ ፍሽኽ ብምባል፡ “ንስኻ 5. ንህይወት ብኹሉ መዳያ ኣስተማቕራ፡ ነቲ ዘጋጥመካ ሽግር’ውን ኣስተማቕሮ። • ንኸታሪ የብሉን ፈጣሪ። ነገርን ስለዝኾነ። ሓያል ምዃንካ እፈልጥ እየ። ግን ሓደ ምኽንያቱ ኩሉ ኣብ ህይወት ዘጋጥመካ ብድሆታት ንላዕሊ ስለዘደይበካ። • ካብ ወደይ፡ ከብደይ በለት ሰበይቲ። 2. ሓንቲ በለስ ምስ ደቃ ሕጉስ ናብራ ዘይተረዳእካዮ ነገር ኣሎ። ንስኻ ክትነፍስ 6. ምንጪ ሓጐስካ ንስኻ ኢኻ፡ ስለዚ፡ ሓጐስካ ካብ ካልእ ሰብ ኣይትድለዮ። • ዓሻ ምስ ዝጸልእ፡ ከመዓልካ ይኸልእ። ዝመልኣ ነበረት፡ ካልእ በለስ ህብብቲ ከለኻ ኣነ ኣንጻርካ ኣይቃለስን እየ። ንፋስካ 7. ብዛዕባ ዝሓለፈ ሕማቕ ህይወትካ ኣይትዘክር፡ ጽቡቕ ስምዒት ስለዘይህበካ። • ንኽገሹ ጋሻ ይጸልኡ፡ ንኽሞቱ ሬሳ ገጣሚት፡ ካልእ ህብብቲ ፕሮፈሰር፡ ካልእ ክመጽእ ከሎ ምሳኻ እወዛወዝ። ንየማን 8. ንነብስኻ ምስ ካልኦት ሰባት ኣይተወዳድር። ይጸልኡ። ኢጊ ዝተባህለት በለስ ድማ ንፍዕቲን ክትደፍኣኒ ከለኻ ናብ የማን፡ ንጸጋም 9. ክቡር ግዜኻ ኣብ ዘይጠቅም ዕላላትን በለካ ለኽዓካ ሕሜትን ኣይተባኽን። • ናይ ዕዳጋ ዕግርግር፡ ንሓድሕድካ ኣደናቒትን ሃያሲት፡ ካልእ በለስ ኣብ ክትደፍኣኒ ከለኻ ከኣ ናብ ጸጋም እጥወ። 10. ምስ ኩሉ ሰብ ብፍቕሪ ንበርን ንጽጉማት ሰባት ብዓቕምኻ ሓግዝን። እዚ ሰናይ የፋግር። ዓበይቲ ውድድራት እትዕወት፡ እታ ኣነ ኣይቃወመካን እየ፡ ግን ከኣ ካብታ ግብሪ’ዚ፡ ናይ ኣእምሮ ዕረፍቲ ክትረክብን ሕጉስ ክትከውንን ክሕግዘካ’ዩ። • ካብ ኣፍ ዝወጸ፡ ካብ ልቢ ዝተሃንጸ። ካልእ ድማ ኣዝያ ፈቃር ነበረት። ዝተተኸልኩላ ቦታ ኣይነቓነቕን እየ። እቲ ኣነ ድማ ናብ ኩለን እዘን በለስ ይዕዘብ ንፋስ ብዝለዓለ ሓይሊ ነፈሰ፡ እታ ባንዴራ", "char_count": 5201, "topic": null, "issue_date": "2026-04-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "bd71de2ec2743e21a7f809fc0dd515cc7a38a678b6c2855475aa29253de3e64c:02441", "text": "ምኽሪ ክወስዱን ይግባእ። በረኸት ሞሳዝጊ መጽናዕቲ ክፍሊ ሃብቲ ማይ ክፍሊ ሃብቲ ማይ - ሚ/መ/ማ/ኣ ወይ ዘተኣታትዉዎ ሜላ ወይ ትካላት ወይ ቦታታት ዝወጽእ ረሳሕ ግዜ ከይመልኡ ተባሂሉ ብኳና እምኒ ሚ/መ/ማ/ኣከባብን ከምዝሕብሮ መንገድታት ዝምልከት መጽናዕታዊ ማይ ወይ ፈሳሲ ብዘይቅጥዒ፡ ይስርሑ ነይሮምን ኣለዉን። ኣብዚ እተን ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን ኣብ ማይ ከም ኣገዳሲ ባእታ ሰነድ ኣዳልዩ ከቕርብ ኣለዎ፣ ብፍኑውን ኣገባብን ብዘይ ኣፈላላይ ከም ኣብነት እንተርኢናዮ ኣብ ቀጽረን ዒላታት ዘለወን ስድራቤታት ንሂወታውያን ፍጥረታት ብሓደ ፍቓድ መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ (ዓይነት/ትሕዝቶ ብቕዓት ረሳሕ ከተማ ኣስመራ ካብ ቅድሚ ነዊሕ ይኹና ትካላት፡ ካብተን ቀንዲ ግዳይ ወገን፡ ከም ቁጠባዊ ኣቕሓ በቲ ማይ ወይ ፈሳሲ ከም ካልኦት ንማይ ማይ/ፈሳሲ ብዘየገድስ) ናብ መስመር ዓመታት ጀሚሮም ትሑት ብቕዓት ብከላ ዘይውሑስ ጎዳጉዲ ዓይኒ ካልእ ወገን፡ ኣብ ማሕበረ-ቁጠባዊ ዝምልከቱ ፍቓዳት ውሱን ደረት ግዜ ረሳሕ ፈሳሲ፡ ክፉት ኣከባብን ዘለዎም ብዃና ዝተሃንጹ ጐዳጉዲ ምድሪ ምዃነን ዝተኻየደ መጽናዕቲ ምዕባለ ሕብረተሰብ ዝጻወቶ ተራ ዘለዎ ኮይኑ፡ ፍቓድ ደረት ግዚኡ ብዘይገደብ ኣብ ዝተፈላለዩ መዓላ ዓይኒ ምድሪ፡ ነቲ ፈሳሲ ናብ ታሕቲ ኣነጺሩዎ ኣሎ። ዓቢ እዩ። እንተኾነ፡ ኣብ ምቕርሐኡን እንተኣኺሉ ውዱቕ ይኸውን። ክውዕልን ወይ ክጎሓፍን ጸኒሑን ስለ ዘዝሩቕዎ፣ ንጥዕና ሰባትን ከባብን ኣብ መደምደምታ ኣብ ዘይብቑዕ ኣጠቓቕምኡን ግቡእ ምሕደራ ስለ’ዚ ዳግማይ ኣብ ኣገልግሎት ኣሎን። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ጸጋታት ሓደገኛ ትሕዝቶ ዘለዎ ማይ ረሳሕ ጉድጓድ ዝተኸዘነ ረሳሕ ፈሳሲ ኣብቲ እንተዘይተገይሩሉ ግን ኣብ ማሕበረ- ንክውዕል ክሕደስ ኣለዎ። ዕምሪ ማይ ማለት ኣብ ትሕዝቶን ብቕዓት ፈሳሲ ናብ ትሕተ ባይታዊ ማይ ኣገዳሲ ዝኾነ ባህርያዊ ጸጋ ማይ ቁጠባዊ ምዕባለ ህዝብን ኣከባብን ከቢድ ፍቓድ ክንድ’ቲ ኣብ ሰነድ ፍቓድ ጽፍሓውን ትሕተ ባይታዊ ማይን ዓቢ ብምዝራቝ ልዑል ናይ ናይትሬት፡ ዘስዕቦ ብከላ ነቲ ብኸቢድ ወጻኢታት ኣሉታዊ ሳዕቤን ክህልዎ ይኽእል። ዝተገልጸ እዋን ወይ ግዜ ጥራይ ኢኮሎጂካዊ ኣገዳስነት ዘለዎም ማያዊ ጨዋምነትን ሕፍሰትን ካልኦት ዓይነት ዝሃነጽናዮ ዒላን መሳለጥያኡን ካብ ማይ ንዝተፈላለዩ መዓላታት ማለት ኮይኑ፡ ኣብ’ቲ ሰነድ ፍቓድ ዝተዘርዘሩ ኣካላትን ከቢድ ኣሉታዊ ሳዕቤን ብከላ ከም ዘስዓበ መጽናዕትታት ጥቕሚ ወጻኢ ይገብር። ነቲ ብቐረባን ዘቤታዊ፡ ሕርሻዊ፡ ኢንዱስትሪያውን ግዴታታት ወይ ግቡኣት ብበዓል ክወርድ ጸኒሑን ኣሎን። ግብራውነት ክፍሊ ሃብቲ ማይ ሚ/መ/ማ/ኣከባብ ብዝቐለለን እንረኽቦ ዝነበርና ጸጋ ካልኦት ጥቕምታትን ክውዕል እንከሎ፡ ፍቓድ ክሳብ ዝተማልኡ ተግባራዊ ፍቓድ ምጉሓፍ ረሳሕ ማይ/ፈሳሲ ይሕብሩ። ማይ የስእነናን ኣብ ጥዕናን፡ ጥዕና ዝተፈላለዩ ደረጀታት ብቕዓት/ ይኸውን። ፍቓድ ካብ ዝተዋህበሉ ኣብ ምፍዋስ ናይዚ ሽግር ዝፈጥሮ ኣብ’ዚ ዘይውሑስ መኽዘን ረሳሕ ኣከባቢን ሳዕቤኑ ይኸብድ። ኣብ ትሕዝቶ ዘለዎ ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ ግዜ ኣብ ውሽጢ ዝተወሰነ ግዜ ድርኺት መሰረታዊ እዩ። ኣብ’ዚ ግዜ ፈሳሲ ዓይኒ ምድሪ ከም ቀንዲ ጠንቂ ዘይብቑዕ ዝተኸዘነ ረሳሕ ፈሳሲ ይፍጠር። ብዘይዝኾነ ፍቓድ ወይ ግብራዊ እንተዘይኮይኑ ዝተዋህበ ኣብ ዓበይቲ ትካላት ዕደና ዝካየደለን እኳ እንተተገልጸ፡ ተወሰኽቲ ጠንቂ ኣብ ጉድጓድ ምህላዉ ጥራይ ዝተወሰነ ደረጃ ብቕዓት ከይሓዘ ዝኾነ ፍቓድ መሰል ረሳሕ ፈሳሲ ይስረዝ ዘሎ ዝጎሓፍ ፈሳሲ መባእታዊ ፍወሳ ብከላ ትሕተ ባይታኣዊ ማይ ክኾኑ ከም ውሑስ ክንወስዶ ዘይኮነ ኣብ ረሳሕ ፈሳሲ ኩሉ ግዜ ብቐጥታ ናብ ሕጋውነት እውን የብሉን። ተኻዪዱሉ ኣብ መስርሕ ኣገባብ ዝኸኣሉ ንጥፈታት እውን ኣለዉ። ጉድጓድ ኮይኑ ዝሰርሖ ጉድ እውን ኣከባቢ ክጎሓፉ ስለዘይከኣል፡ ምሕደራ ከምዘሎ ክንፈልጥ ኣለና። ረሳሕ ማይ/ፈሳሲ ኣገዳሲ ኮይኑ ኣብዚ ግዜ እዚ ኣብ ሃገርና እቲ ንረኽቦ። ሓደ ካብቲ ኣካል ምሕደራ ቀንዲ ምንጪ ዝስተ ማይ ትሕተ ወይ መሳርሒ ምሕደራ ረሳሕ ማይ/ ባይታኣዊ ማይ ኮይኑ ኣብ ዘለወሉ ፈሳሲ ድማ ፍቓድ መሰል ምጉሓፍ እዋን፡ ነዚ ዘለና ቀንዲ ምንጪ ማይ ረሳሕ ማይ/ፈሳሲ እዩ። ብሰንኪ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ሃገርና ፍቓድ መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ ዝስርሑ ዘለዉ ዘይብቑዓት ጎዳጉዲ ፈሳሲ ነቲ ካብ ዝተፈላለዩ ተጠቐምቲ ፈጢሮሞ ዘለዉን ክፈጥርዎ ዝኽእሉ ማይ ዝወጽእ ረሳሕ ፈሳሲ ወይ ማይ ስግኣትን ንምውጋድ ብዕቱብ ዘድሊ ብቕዓት ወይ ደረጃ ኣማሊኡ ክስረሓሉ የድሊ። ናብ መስመር ረሳሕ ፈሳሲ ንክጽንበር፡ ካብ’ዚ ሳዕቤን ንምድሓን ጉድጓድ ዝተወሰነ ደረጃ ፍወሳ ተገይሩሉ መኸዘኒ ረሳሕ ፈሳሲ ግቡእ ቅየሳ ኣብ ውሱን ሕርሻዊ መዓላ፡ ኣብ ተኻይድሉ ብውሽጡ ብስሚንቶ ምህብታም ትሕተ ባይታዊ ማይ፡ ወይ ካልእ ፈሳሲ ብምልሳን፡ ካብ ኣብ ምፍዋስ ኢኮሎጂካዊ ኣገዳስነት መኸዘኒ ረሳሕ ፈሳሲ ናብ ዓይኒ ማይ ዘለዎም ዓዘቕቲ፡ ጀቕጀቕን ካልኦት ከምዘየዝሩቕ ኮይኑ ክስራሕ ወይ ማያዊ ኣካላትን ወይ ብሓፈሻ ናብ እውን እቲ ዝህነጽ ጉድጓድ ምስ ውሑስ ኣከባቢ ንክእለ፡ ዝካየድ ወይ ዓይኒ ማይ ምትሕሓዝ ከምዘይብሉ ክማላእ ዝግብኦ ሕጋዊ መስርሕ እዩ። ኣረጋጊጽና ክንሰርሖ ይግባእ። ከም’ቲ ኣብ ሕጊ ማይ ብሓፈሻ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ዝደረቑ/ዝነቐጹ ዓንቀጻት መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ ማይ ዒላታት ናብ ካልእ መዓላ ማለት ከም ወይ ፈሳሲ ከኣ ብፍላይ ብንጹር መኸዘኒ ረሳሕ ፈሳሲ ወይ ጉድጓድ ተጠቒሱ ከምዘሎ፡ ዝኾነ ውልቀ ሰብ፡ ዓይኒ ምድሪ ናይ ምጥቃም ግጉያት ኮም ወይ ትካል ሕግን ፓሊስን ማይ ኣብ ዝኾነ እዋን ኣድላዪ ኾይኑ ዳግመ ምጥቃም ብምትእትታው ገለ ንምጥቃስ ኣብ ደገ ሽንቲ ማይን ልምድታት ይረአዩ እዮም። እዞም ዝጠልቦም ግቡኣት ብምምላእ ፍቓድ እንተተረኺቡ እውን ፍቓድ፡ ዋላ ጎሓፍ ረሳሕ ፈሳሲ ኣብ ምጉዳል ዓቢ ቀልቀልን ምውጻእ፡ ኣብ ሕርሻ ዝደረቑ ዒላታት ምስ ዓይኒ ማይ ምጉሓፍ ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ እውን ደረት ግዜኡ ከይኣኸለን ኣበርክቶ ይገብራ ኣለዋ። ነቲ ናይ ንጥቀመሎም መድሃኒት ጸረ-ጻህያይን ቀጥታዊ ምትእስሳር ስለ ዘለዎም ክወሃቦ ይኽእል እዩ ዝብል። ነዚ ክድስክልን ክእገድን ይኽእል እዩ። መወዳእታ ጎሓፍ ፈሳሲ ድማ ኣብ ባልዕን፡ ዘይምሕዱር ሰብ ሰርሖን ንኸባቢኦም ዘሎ ትሕተ-ባይታዊ ፍቓድ ንምርካብ ግን እዞም ዝስዕቡ ብዓል ፍቓድ ኣብ ኣተሓሕዛን ውሑስ ዝኾነ መጉሓፊ ኣዋዲደን ተፈጥራዊ ድኹዒ፣ ካብ ትካላት ማይ ጥራይ ዘይኮነ ንነዊሕ ተጓዒዞም ግቡኣት ከማልእ ኣለዎ፡- ምእላይን ረሳሕ ፈሳሲ ዝድለ ለውጢ ይጉሕፍኦ ምህላወን ከም ጽቡቕ ዝወጽእ ጎሓፍን ወዘተ ኣብ ግዜ እውን ክብክሉ ስለዝኽእሉ ብፍጹም 1. ቅጥዒ መሕተቲ ፍቓድ ከመልእ ክግበር ዘገድድ ኩነታት ምስዝፍጠር፡ ተመኩሮ ዝግለጽ ግን ከኣ ቀጻሊ ዝናብ ብማይ ተሓጺቡ ኣብ ጎዳጉዲ ናብ ከም’ዚ ዓይነት መዓላ ክውዕሉ ኣለዎ፡ ኣድላዪ ስጉምቲ ክወስድን ኣብ ምምሕያሽ ዘድልዮ ስራሕ እዩ። ብምዝራቝ ጠንቂ ብከላ ይኾኑ ከም የብሎምን። ንመኸዘኒ ረሳሕ ፈሳሲ ትሕዝቶን ኩነታትን ፍቓድ ንዝግበር ዘለዉ እቲ መጽናዕቲ ይሕብር። ክንጥቀመሎም እንተዄንና ግን ማይ ጉድጓድ ዘምጽኦ ጉድ! መኽዘን 2. ብዛዕባ ምንጪ ማይን ለውጢ ምእዙዝ ክኸውንን ይግደድ። ኣብ’ዚ ክትኮረሉ ዘለዎ ዛዕባ ግን፡ ከምዘየዝርቑ ኮይኖም ክንደቑ ወይ ረሳሕ ፈሳሲ መሳለጥያታት ቀረብ ማይን፡ ጠለብ ከምኡ’ውን ኣብ ምሕደራ ረሳሕ ዝኾነ እንሰርሖ ጉድጓድ ዓይኒ ምድሪ ክልሰኑ ኣለዎም። ማይ፡ መዓላ ማይ፡ ዓይነት ናይቲ ማይ/ፈሳሲ ዘገልግል ዝሓሸን ዝበለጸን ኣብ’ዚ ምስ ፍቓድ ምጉሓፍ ረሳሕ ብፍቓድ ዝምልከቶ ኣካልን ዘድሊ እቲ ኣቐዲሙ ቀሪቡ ዘሎ ፍቓድ ማይ ዝጠልብ ወይ ምስ ማይ ኣገባባትን ተክኖሎጂን ከተኣታቱ፡ ፈሳሲ ዝኸይድ መኽዘን ረሳሕ ፈሳሲ መምርሒ ኣማሊኡን እቲ ስራሕ መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ ፈሳሲ ነቲ ዝተኣሳሰር ንጥፈታት፡ ዓይነትን ፍቓድ መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ እውን ኣሎ። እዚ ረሳሕ ፈሳሲ ይኹን ብሞያውያን ክምራሕ ይግባእ። ኣብ ደረጅኡ ዝሓለወ መሳለጥያ ብቕዓትን ዝጥቀምሉ ተክኖሎጂ፡ ፈሳሲ ዘገድዶ ግቡኣት እዮም። ነዚ ሓውሲ ድሩቕ ፈሳሲ እነጠራቕመሉ እዚ ብፍላይ፣ ኣብቶም ብቀጥታ መጠራቐሚ ረሳሕ ፈሳሲ እምበር ነቲ ደረጃ፡ ብቕዓትን መጠንን ዝወጽእ ተግባራዊ ንምግባር ግን ዝምልከቶ መኸዘኒ ወይ ጉድጓድ (septic tank) ኣገልግሎት ዝስተ ማይ ካብ ናብ ትሕተ ባይታ እናዘረቘ ተኸዊሉ ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ ከምኡ’ውን ኣካል መንግስቲ ብሕጋዊ ምልክታ ነቲ ዝተዋደደሉ መዓላ ብቑዕ ኮይኑ፣ ቀጽሪ ወይ ከባቢኦም ዘሎ ትሕተ ጉድ ዝሰርሕ ከምዘይኮነ ክንፈልጥን ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ ንምእላይ፡ ንህዝብን ንብዓል ፍቓድን ከፍልጥ ጎድናዊ ሳዕቤን ዘይብሉ ክኸውን ባይታኣዊ ማይ ዝጥቀሙ ዜጋታት ክንጥንቀቕን ይግባኣና። ንምውጋንን ንምንካይን ዝኽተልዎ ግዴታ ኣለዎ። ይግባእ። እዚ ማለት እቲ እንጉሕፈሉ ሳዕቤኑ ቀልጢፉ ስለዝረአ፣ ኩሎም ኩሉ ምምሕዳራዊ ኣካል ድማ ነቶም ወይ ዘተኣታትዉዎ ሜላ ወይ ክሳብ ሕጂ ፍቓድ ምጉሓፍ ረሳሕ ጉድጓድ ይኹን መጠራቐሚ፣ ዝኾነ ተጠቀምቲ ወይ ወነንቲ ዒላታት፣ ኣብ ከባቢና ዘለዉን ኣብ ምኹዓት መንገድታት፡ ዝምልከት ዝርዝራዊ ማይ ወይ ፈሳሲ ብኸምቲ ዝድለ ፈሳሲ ዘየዝሩቕን ካብ ብከላ ንትሕተ- ማዮም ቅድሚ ኣብ ኣገልግሎት ዝርከቡ ጎዳጉዲን ክንቆጻጸሮምን ሰነድ ከቕርብ ኣለዎ፡ ከምኡ’ውን፣ ኣገባብ ክስራሓሉ ኣይጸነሐን። ከም ባይታዊ ማይን ሓመድን ከም ምውዓሉ ኣብ ዝምልከቶ ኣካል ኣብ ምስ ዝምልከቶም ኣካላትን ትካላትን 3. ናይ ሓጺርን ነዊሕን መደብ ዝፍለጥ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝከላኸልን ኮይኑ ክስራሕ ኣለዎ። ላባራቶሪ ብቕዓት ማይ ክፍሊ ሃብቲ ብምምኽኻር ድማ ዝመሓደሩሉ ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ ንምእላይ፡ ሃገርና፡ ካብ ዝተፈላለዩ ማሕበረ- ኣብ ሃገርና ብልምዲ ዝስርሑ ዘለዉ ማይ ከመርምሩን፣ እቲ ማይ ኣብ ኣገባብ ክነተኣታቱን በዚ ኣጋጣሚ ንምውጋንን ንምንካይን ዝኽተልዎ ቁጠባዊ ንጥፈታት ዝካየደሎም ናይ ሽቓቕ ጎዳጉዲ፣ ኣብ ሓጺር ምንታይ መዓላ ከምዘውዕልዎ ሞያዊ ነተሓሳስብ።", "char_count": 5472, "topic": null, "issue_date": "2026-04-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "bd71de2ec2743e21a7f809fc0dd515cc7a38a678b6c2855475aa29253de3e64c:02442", "text": "ዝመጽእ ዘሎ መጋቢት 2027 መበል እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ 50 ዓመት ምሕራር ከተማ ናቕፋ ካብ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ርእሲ-ርእሲ ደርዲሮም ኣዳልዮም። ጀነረይተር ኮነ፡ ክፍሊ ሕክምና ህዝባዊ ግንባር ድማ፡ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ ስለ ዘይነበረ ኸኣ፡ ክልተ ላምፓዲና ቀሪቦም። ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ መስከረም 2026 እቲ መጽሓፍትን መጽሔታትን፡ ቃለ ኣብ ልዕሊ ኣርባዕተኡ ኣእጋር ናይቲ ዓንገሬብ ፈላማይ ኣደናቒ ዕዉት መጥባሕቲ ዝገበሩሉ መጠይቓት፡ ከምኡ’ውን ካብ ኣርካይቭ ባሬላ ኣቐሚጦም ድማ፡ ንመጥባሕቲ ስለ ዝኾነ፡ ክፍሊ ሕክምና ህ.ግ. ኣውራ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ድሉው ገይሮም። እዚ ንተበላሓትነትን ድማ ዶክተር ተኸስተን ብጾቱን ከምኡ’ውን ስእልታትን ሰነዳትን ምርኩስ ብምግባር ጥበብን ዶክተር ተኸስተን ብጸይቱ ዶክተር እቲ ዕዉት መጥባሕቲ ዝተገብረሉ ውጉእ ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ነዘኻኽር። ብርሃና ሃይለን ዘጒልሕ ነይሩ። ኣብቲ እዋን ተኸስተ መስፍን፡ ምስ ዝኽሪ ናይቲ ክቡር እቲ፡ ነዚ ዝኸውን ፍርናሽን መተርኣስን’ሞ በዓል፡ ነቲ ብዘይ ምዕቡል መሳርሒ ኣብ ካልኣይ ክፋል ዘይሕሰብ’ዩ። ኮቦርታ እዩ ነይሩ። ኮቦርታ’ውን ስንጭሮ ጠናስ (ጠብራ) ዝገበሩዎ ዕዉት እንቋዕ ተረኽበ። ንሱ’ውን ነቶም ውጹዓት ስራሕ ብኣኽብሮት ክዝክሩዎ ይግባእ። ተኸስተ መስፍን ብዛዕባ’ቲ ኣብታ ዝበሃሉ ጥራይ እዩ ደገፍ ዝግበረሎም ዝነበረ። ተኸስተ መስፍን (2026) ይቕጽል. ቀዳመይቲ ዕለት መጥቃዕቲ ናቕፋ ‘ብዘለካ ዝከኣለካ ግበር’ ሳላ ዝበሃሉ ድማ ዘጋጠሞ ብርቱዕ መውጋእቲ ክገልጽ እዮም፡ ነዚ ኹሉ ክገብሩ ተዳልዮም።” ይብል ካብ ቅርስታት ሰውራና ተኸስተ መስፍን (1975 ብሌቃት) ከሎ ከምዚ ይብል፦ ናይ ሽዑ ውጉእ ናይ ሎሚ ኣባል ሚኒስትሪ ኣድካሚ’ዩ። 24 ሰዓታት ተጓዒዞም ኩባያ ዜና ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን። ካብ ቅርስታት ደጀን ሰውራ እንታይ ትፈልጡ፧ “ሽዑ ዶክተር ተኸስተ ምስ ረኣየኒ ሻሂ ሰትዮም ማይን መግብን ከይለኸፉ ሓቂ’ዩ እቲ ብብርቱዕ ዝተወግአ ተኸስተ ብቕልጡፍ እዩ ናብ መጥባሕቲ ከእትወኒ ብድኻምን ጥሜትን ዘግ ኢሎም ከለዉ’ዮም መስፍን ናብ ሕክምና ምስ ተወስደ፡ ዶክተር ተጓይዩ። ምኽንያቱ ጥይት ፋክረስ ኣብ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ንዜናዊ ዕማማትና ዝምልከት ኣብ እንገብሮ ወፍሪታት፡ እቲ ኣብ ተጓዒዞም። ተኸስተ ከም ዘዘንትዎ፡ ዶክተር ብርሃና ኣፍልበይ ኣትያ ንመዓንጣይ ኣብ ሓሙሽተ ግዜ ገድሊ ዝነበረ ደጀናት ህ.ግ. ገዲፉዎ ዘሎ ኣሰር እንተ ረኣና፡ ኣብ 2019 ክሳብ’ቲ ዓቢ ዶክተር ተኸስተን ብጾቱን ካብ ሰበር-ቀጠ ምድላዋታ ምስ ወደአት፡ ኣብ ጥቓ’ታ ቦታ በሲዓ (ቆሪጻ) ብዓንዲ ሕቖይ ስለ ዝወጸት፡ ደጀን ዓሬርብ ዝበጻሕናሉ እዋን’ዩ። ኣብኡ ዝነበረ ማእከላይ ሕክምና፡ ፋብሪታት፡ ጋራጃት፡ ናብ ናቕፋ ምስ ኣተዉ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ህድሞ ናብ ዝነበረ ፓኪስታን ዝብሉዋ እቲ መውጋእቲ ዘሰንብድ’ዩ ነይሩ። በዚ ማዕከናት ዜናን ካልእን ዝምልከት ብዓቕምና ዝሰነድናዮ ስእልታት ናይቲ ዝነበረ ደጀን ንውጉኣትን ንመጥባሕትን ዝኸውን ቦታ ዝነበሩ ንመጥባሕቲ ዝተዳለወት ቴንዳ ምኽንያት’ዚ እዩ ድማ፡ ዶክተር ተኸስተ ናብ ተዓዚብና ነይርና። ተዳልዩ ስለዘይነበረ፡ ኣብቲ ቅድመ ግንባር እዮም ወሲዶሞ። ከብዱ ምስ ከፈቱዎ መጥባሕቲ ዝተጓየየ፣ ተሓጋገዚቱ ዝነበረት ኣብ ንኣብነት ኣብ’ቲ ሕክምና ዝነበሮ ሩባ ዓሬርብ ምስ በጻሕና ነቲ ሽዑ ዝነበረ ሕሙማትን ንዝነበረ ናይ ሕክምና ቦታ ንኸዳልዉ እዮም ድማ፡ መዓናጡኡ ሓሙሽተ ብሳዓት ሞያ መጥባሕቲ ጽቡቕ ተመኵሮ ዝነበራን ውጉኣትን ዝሕከሙሉን ዝዕቀቡሉን ኣብ ትሕቲ መሬት ዝተሰርሐ ገዛውቲ፡ ውጉኣት ተበጊሶም። ኣብ ጠናስ ከባቢ ናቕፋ ኣብ ጸኒሑዎ። ኣስታት ክልተን ፈረቓን ሊትሮ ኣብቲ እዋን’ቲ ነርስ ዝነበረትን ብርሃና ሃይለ ኣብ እዋን መግቢ ኮፍ ዝብሉሉ ካብ ጸፋሕቲ ኣእማን ዝተኣከበ ሳሎን መሰል፡ ውጉኣት ዝነበረ መኽዘን ቦጦሎኒ 607 ህድሞን ሓንቲ ካብ መዓናጡኡ ዝወጸ ፈሳሲን ደምን ድማ ዘድሊ ምቅርራብ ክትገብር ዝነበራ። ካብቲ ዝደቀሱሉ ጋንታታት ናብ ቦታ ኤክስረይ ወይ መጥባሕቲ ከምኡ’ውን፡ ነቶም ኣብ ቤት ጽሕፈት ናይቲ ቦጦሎኒ ዝነበረት ቴንዳን ኣልዮምን ሓጺቦምን ነቲ ብሳዓት ቆራሪጾምን ድሮ ሃለዋተይ እፈልጥ ስለ ዘይነበርኩ ኣብቲ ሕክምና ምስ በጽሑ ዝተሰውኡ ሓርበኛታት ናብ መቓብር ተብጽሕ ዝነበረት መኪና፡ (ፓኪስታን) ተዋሂቦም ድማ፡ ንስራሕ ድሉው ኣላጊቦምን ከብዱ ሰፍዮም፡ መጥባሕቶም ሽዑ ንቐዳማይ ረድኤት ናይቲ ግንባር ኣብ ኣብቲ ቦታ’ቲ ተደርብያ ምስ ረኣናያ ጒሂና። ገይሮሞ። ደሮና ምእንቲ ከይኣቱ ኸኣ ብዓወት ወዲኦም። ነዚ ኹሉ ክገብሩ ዝተዳለወት ህድሞ ከእትዉኒ ኣይተረደኣንን። ምኽንያቱ እታ ከም ኣምቡላንስ ኮይና ሕክምናዊ ኣገልግሎት ትህብ ዝነበረት መኪና ሓደ ምድረቤት ናይቲ ንመጥባሕቲ ዝኸውን ቦታ ሰለስተ ሰዓታት ወሲዱሎም። ወዲ መስፍን ናብታ ክፍሊ መጥባሕቲ (O.R.) ተባሂላ ካብቲ ህያው ቅርስታት ሰውራ ስለ ዝኾነት፡ ክንዲ ኣብ ዓሬርብ ተደርብያ ትተረፍ፡ ኣብ (ቴንዳ) ብጭቃ ለቢጦም፡ ንኣፍደገ (ማዕጾ) ግን፡ እዚ ኹሉ ኣብ ኣካላቱ ናይ ምቑራጽ፡ ዝተዳለወት ቴንዳ (ፓኪስታን) ኣእትዮም ናቕፋ ወይ ኣስመራ እንተ ትመጽእን ኣብ ቤተ መዘክር ገድሊ እንተ ትሰፍርን፡ ጭልፋ ካብ ምስፋይን ምጥባሕን መስርሕ ከካይዱ ከለዉ ቅርስታት ባሕሪ ሰውራ ኰይና ታሪኽ ሰውራና ንሓድሽ ወለዶ ምነገረት ነይራ። - ኣይረኣዮን ኣይሰምዖን። ብሰንኪ’ቲ ብርቱዕ መውጋእቲ ዳርጋ ሃለዋቱ ኣጥፊኡ ነይሩ። እቲ ውጉእ፡ ኣብ መንጎ-መንጎ ናይቲ ዝካየድ ዝነበረ መጥባሕቲ ግን፡ ናይ ምብርባር ምልክት የርኢ ስለ ዝነበረ፡ መደንዘዚ እናሃቡ እዮም መጥባሕቶም ብዓወት ዛዚሞም። ጸላም ከብድን ካልኦት ተነቀፍቲ ኣካላቱን ዘይምትንካፎም፡ እቶም ሓካይም ኣዝዮም እዮም ተሓጕሶም። ንፉዓትን ውፉያትን’ዮም። ሽዑ እዋን ንመጥባሕቲ ዝኾኑ መሳርሒታት ዘይምንባሮምን እታ ኣብ ዓሬርብ ተደርብያ ዘላ ማኪና ኢንፍዩዥን ትበቀሉ ኣብ ዝነበረሉ ግዜን ዶክተር ተኸስተን ብጾቱን ብምዃኑ ድማ፡ ድርብ ዓወት እዩ ነይሩ። ኣብቲ እኹል መድሃኒት፡ ናውቲ ሕክምናን እኹላት ዓበይቲ ሓካይምን ዘይነበረሉ እዋን፡ ሰዓታት ዝወሰደ መጥባሕቲ ገይሮምለይ ናይቲ ቴንዳ ብገመድ ኣሲሮም ኣዳልዮሞ። ኣብ ሓሙሽተ ቦታ ዝተቖርጸ መዓንጣ ምስ ተበራበርኩ ድማ፡ “እዚኣቶም ሰብ ብጭቃ ዝለበጡሉ ምኽንያት፡ ደሮናን በቲ ካብ ሓመድ ኣልዒልካ፡ ኣብ ራሕባ (ሸሓኒ) ድዮም ወይስ መላእኽቲ” ኢለ ብውሽጠይ፡ ኣፍደገ ሰብ ሃንደፍ ኢሉን ንውሽጢ ምእንቲ ብማይ ሓጺብካ፡ ለጊብካ-ለጋጊብካ ሓኪምካ ክልተ ግዜ ዝተፈጠርኩ ኮይኑ ተሰሚዑኒ። ከይኣቱ እዩ ነይሩ። ከተድሕኖ ብቐሊሉ ዝከኣል ኣይኮነን። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ብጾት ክትከስር ቀሊል ኣብቲ ቦታ ንመጥባሕቲ ዝኸውን ዓራት እዚ ኣብኡ ንዘይወዓለ ሰብ ጽውጽዋይ በሰላ ዝገድፍ ኣይኮነን። ሕጂ ንድሕሪት ስለ ዘይነበረ፡ ኣብቲ ከባቢ ብዝነበሩ ገባር፡ እዩ ዝመስሎ። እቶም ዝነበሩ ከይተረፈ ኣስታት 50 ዓመት ተመሊሰ ክርእዮ ከለኹ፡ ብዝተጸርበ ዕንጸይቲን ምራንን ዝስራሕ ክኣምኑዎን ክቕበሉዎን ከቢድ’ዩ። እዚ ኣብ ግንባር ናቕፋ ዝነበረ ኵነታት ሕክምና ሳሎን ውጉኣት ዓንገሬብ ዝተባህለ ባህላዊ ዓራት ቀሪቦም፡ ፍጻመ’ዚ ንላዕለዎት ሓለፍቲ ናይቲ ግንባር ኣዝዩ’ዩ ዝገርመኒ። ሓጺን ዲና ወይስ ስጋ ብጸፋሕቲ ኣእማን ነዲቖም ክብ ኣቢሎሞ። ከይተረፈ ዘገረመ ነይሩ። ክሳብ ሕጂ ድማ፡ ኢና ለቢስና ነይርና ኢለ ድማ እጠራጠር። ብዘይካ’ዚ ንመቐመጢ ናውቲ መጥባሕቲ “ቀዳማይ ናይ ሰውራ ኤርትራ ዕዉት ኣብ ሎሚ ኮይነ እቲ ሕሉፍ ገድላዊ ህይወት ሕቶታት ካብ ታሪኽ ሰውራና ዝኸውን፡ ናይ ኣጽዋር ዝነበረ ሰናዱቕ ኣብ መጥባሕቲ” እናተባህለ ይጥቀስ ኣሎ። መስተንክር ከም ዝነበረ ብዓሚቚ ትዝታ እዝክሮ። ንዶክተር ተኸስተ፡ ኩሎም’ቶም ዘድሓኖምን ህይወት ዝሰዅዓሎምን ሰባት 1. ህዝባዊ ግንባር ኣብ 1ይ ውድባዊ ጉባኤኡ ካብ ዘልዓሎም ጭርሖታት 2 ጥቐስ፧ ክዝክሩዎ ይኽእሉ ይዀኑ። እቶም ዳግማይ ህይወት ዘርኣየና ንኣበርክቶኡን ሞያኡን 2. 2ይ ወራር 1978 ዝተኻየደሉ ቦታታት ኣየናይ ነይሩ፧ ኣይንርስዖን ኢና። ሀ/ ዓዲ ያቆብ ለ/ዔላበርዕድ ሐ/እምዓሚደ መ/ኩሉ መልሲ ዶክተር ተኸስተን ብጾቱን ካብ ሰሜናዊ 3. ኣብ ጎድኒ ጥልያን ተሰሊፎም ዝነበሩ ኤርትራውያን ኣብ ውግእ ዓድዋ ብስርዓት ሃጸይ ምኒሊክ ሳሕል ናብ ናቕፋ ክኸዱ ከለዉ፡ ክልተ ባሬላን እግሮምን ኢዶምን ዝተቖርጹሉ መዓስ ነይሩ፧ መሳርሒታት መጥባሕትን ተሰኪሞም እዮም ሀ/ 1896 ለ/1888 ሐ/1935 ብድኻም ተሰኒፎም ናብ ናቕፋ ኣትዮም። ካብ ሰበር-ቀጠ ናብ ናቕፋ ብዙሕ ርሑቕ’ኳ 4. ካብተን 11 ክፍልታት ህዝባዊ ግንባር 4 ጥቐስ፧ እንተ ዘይኮነ ምስ ኣቀማምጣ ናይቲ እትኸዶ 5. ካብቶም 8 ወራራት ደርግ እቲ ብወፍሪ ባሕሪ ነጋሽ ዝፍለጥ ወራር መበል ክንደይ ዝነበረ’ዩ፧ ቦታታት ብፍላይ እትወጽኦን እትወርዶን ዓቐበ-ቁልቁለትን ሩባታትን ኩርባታትን መልሲ ኣብ ዝቕጽል ሕታም", "char_count": 4908, "topic": null, "issue_date": "2026-04-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "bd71de2ec2743e21a7f809fc0dd515cc7a38a678b6c2855475aa29253de3e64c:02444", "text": "ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ኤርትራውያን ዲያስፖራ ኣብ እዋን ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራሲን ፍትሕን ግዳም ኣብ ግብረ-ሽበራዊ ስርሓትን ሓርነታዊ ቃልሲ ዝነበሮም፡ ልዑል ዝሃንጾ ዘሎ ሓያልን ዘሐብንን ኤርትራዊ ጭውያ ስደተኛታት ስግረ-ዶብን ሃገራዊ ስምዒትን ውዳበን፡ ኣብ ምዕዋት መንነት፡ ኣብ መንጎ መንእሰይ ወለዶ፡ ዘዋፍር ዝነበረ ጀነራል እዩ) ንጉዳይ ሓርነታዊ ሰውራ ዝተጻወትዎ ግደ፡ ኣብዚ ሓጺር ዓመታት በጺሕዎ ዘሎ “ተቓወምቲ ውድባት” ዝመርሕን ከም ድሕረ ባሕታ ብሓጺሩ ተጠቒሱ፣ ግስጋሰን ኣመዝጊቡዎ ዘሎ ዓወታትን፡ ዝኣልን ዝነበረ ተኣልዩ፡ ኣብ ክንድኡ ድሕሪ ናጽነት ንዘሕለፍዎ ቃልሲ ድማ ዝኸዶ ዘሎ ናህርን ኣመልኪቱ፡ ነቶም ሓደ ዲፕሎማት፡ ምስኡ ድማ፡ ካብ ኣብ መድረኻት ተኸፋፊሉ ቀሪቡ ካልኦት “ተቓወምቲ” ኢሉ! ዝጣበቐሎም ዝተፈላለየ መሓውር ስለያ ናይቲ ስርዓት ነይሩ። መቐጸልታኡ ይስዕብ፥ (ብስርዓታት ኢትዮጵያ ዝዋፈሩ) እተዋጽኡ ክኢላታት ዝሓቖፈ ኣካል ስርሒት፥ ማለት ብምስጢርን ጥንቃቐን፡ ነዚ ሓቂ ዝጠልብ ዘሎ ህዝቢ፡ እዚ ኩሉ ብስም ኪዳን ዝፍለጡ ናይ መንእሰያት ከም እተተክአ ዝሕብር’ዩ። እቶም ካብ ምስ እተራቐቐ መራኸቢ መሳርሒታት ዝከኣሎ ለጋስ ኣላህ፡ ውዒሉ-ሓዲሩ እታ ማሕበራት፡ ኣብ ቅድሚ’ዚ ናይ ካዝና ኣህጉራውያን ዘይመንግስታውያን (3ይን መወዳእታን ክፋል) ዝሓዙ፡ ንኡ ዝኣልዩ ኣካላት ዝነበሩዎ ድልየቶም ክህቦም እዩ። ሃገርና፡ ንመሰላ መንእሰያት ህግደፍ ዳርጋ ከምዘየለውን “ሰብኣውያን” ማሕበራት ዝብሃላ ካብ እተፈላለዩ ነቑጣታት ተበጊሱ፡ ብዘይካ ናብኡ ናብ ካልእ ኣይተጸገዐትን ዋጋ ከምዘይብሎምን ጠቒሱ፡ መተካእታ ዝውሃብ ሓገዝ እናቋላመጹ፡ ካብ ቀጽሪ ኩሉ’ቲ ኣብዚ ዝሓለፈ ክፋላት ናይዚ ኣስመራ ከተማ ክራኸብ፡ ዝተወደበ ‘እንተኣዐዊትኩምኒ፡ ከዐውተኩም’የ… ንምፍጣር፡ መንግስቲ ኣመሪካን ካልኦት ኤምባሲ ኢትዮጵያ ሕልኽልኽ ዝብሉ ጽሑፍ’ዚ ዝቐረበ ዘሕብን ኣበርክቶ ጉጅለ፡ ካብ መዛግቡ ከይተበገሰ ዝፈሸለ ናባይ ተጸግዑ’ ዝብል ቃል መብጽዓኡ ዘይመንግስታውያን ትካላትን (NGOs) ተጋሩ ኣካል ናይዚ ተልእኾ’ዚ ኮይኖም ግንባር ወጻኢ፡ ምንጩ ፍቕሪ ሃገር ኮይኑ ስርሒት ሓደ ካብ ናይቲ እዋን’ቲ ከኣ ዓወት’ዩ። እቲ ቀንዲ ጉዳይና ከኣ፡ ዘለወን ገንዘባዊ ምወላ (Fund) ዝተሰልዐ ምጽንሖም ይፍለጥ። ኤርትራዊ ክብርታት ዘማእከሎ እዩ። ነዚ ውዲታት’ዩ ነይሩ። ክብረት ህዝብን ሃገርን’ዩ። ክብረት ባጀትን ኣብ ምሕያል ናይዚ ዕሱብ ግንባር ክልተ ወለዶታት ማለት እቲ ድምራዊ ውጽኢት ናይዚ ቀቢጸ- ናይቲ ምእንቲ መሰሉን ሓቅን ዝተዋደቐ ኣካል’ዚ፡ ከቕንዓ ይምሕጸን። ከም ተጻባእትና፡ ነዚ ክጥቀስ ዝጸንሐ መደባት ቀዳማይ ወለዶን፡ ንሱ ዝፈረዮ (ደቁ) ተስፋዊ ስጉምቲ፡ እቲ ኣብ ዓመተ 2023 ህዝቢ! ሓቂ (መሰል) ህዝቢ ኤርትራ ኣማራጺ ድማ፡ ነዚ ዓብላሊ የማናይ ንምትግባር፡ ብገዚፍ ወጻኢ ዝምወላ ካልኣይ ወለዶ መንእሰያትን፡ ዘተኣሳስሮም ዝተራኣየ ማለት፡ ንማእከላት ማሕበረ- ከኣ ናጽነትን ሓርነትን እዩ። እዘን ኢድ “መንግስቲ ኤርትራ” ዝኾነ ( መቑጸሪ ዘይብለን መርበባት ሓበሬታ፡ እንኮ ገመድ ድማ፡ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ኮማት ብሓዊ ምቕጻል፡ ምዕናው ንብረት ክልተ ቃላት’ዚአተን፡ ምትሃት (ተኣምር) ግንባር ወጻኢ)፡ ንኡ ተዋዳደርቲ ኮይነን ሬድዮ፡ ቲቪን መርበባት ፓል-ቶክን ይኹን ኩነታት - ይሕሰም፡ ይርሃው - ህዝብን መንግስትን (ኤምባሲታት) ኣብ ኣለወን። ደጋግምወን’ሞ …ወትሩ ከኣ ዝወጸሉ ባይታ ምንጻፍ ከምዘድሊ፡ ተሓጊዞም እዮም ኣበጊሰሞ። እቶም ነዘን ጾር ሃገር ተሰኪምካ፡ በቲ ሓደ ኢድካ ሽግ ዝተወስዱ ሽበራዊ ስርሓት፡ ረብሻን ኣብ ልቡኹም ኣንብርወን…ዘክርወን… ተበግሶታት ክውሰዱ ዝሕብር ሓደራ መሳለጥያታት ፕሮፓጋንዳ መዓልታዊ መኸተ በቲ ሓደ ኢድካ ድማ ሃርኮትኮት ዕግርግራትን፡ ንሰላማዊ ህዝባዊ ክሳብ ኣብ ደምኩም ዝሰርጻ! ሽዑ እየን ይርከቦ። ዝከታተሉ ዕሱባት ከኣ፡ መሪሕ ኮይኖም ንምዕባለ እዩ። ነቶም መንነትን ሃገርን ኣኼባታትን ፈስቲቫላትን ምዝራግን ንርሕቀትን፡ ስፍሓትን ህዋ (ኣድማስ) ዝኣልዩዎም ፍሉይ ትምህርቲን ፍልጠት ሃገራውነትንን ንከዳኽሙ ንከንቱ ዝጽዕቱ -ነቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት፡ ብጽዑቕ ምንባሩ ይፍለጥ። መሊአን ንሰማያት ሰንጢቐን ናብቲ ስነ-ኣእምሮኣዊ ኩናት ዝነበሮም፡ ሓገዝቲ ህውታትያታት ድማ፡ እዚ ተግባር እዚ ኣዳናጋሪ ፕሮፓጋንዳን ጎስጓሳት ዋና ፍትሒ ዝኾነ ኣላህ ዝበጽሓ! ኣላህ ብኣጠቓላሊ ክርአ እንከሎ፡ ዕላማ ምንባሮም ዘማትእ ኣይኮነን። ሕቖኦም ዝጎዘዘ ሞደሻ ኮይኑ ተሰኒዱ ወይጦታትን ደገፍቶምን ሰዲዖም፡ ሃገር ከኣ ንፍጥራቱ ኣይብድልን እዩ።” ትብል ናይዚ ክንዝርዝሮ ዝጸናሕና እከይ ኣሎ። ለቒቖም እተሰዱ መንእሰያት፡ ብሰረት ናይዚ መግለጺ ቀንዲ ተግባር፡ ቅጥዕን ሕጡብ፡ ሕጂ እውን ሃልሃልታኣ ይርአ ተግባራት፡ ንመንግስትን ህዝብን ኤርትራ፡ ውጥን፡ “ኣብ ጸግዒ እቶም ክብሪ ሃገር ዓቐንን ዘይብሉ ስነ-ኣእምሮኣዊ ወራር ኣሎ። እዚ፡ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ጉዕዞ ንከተምበርክኽ፡ ሓደ ዓቢ ሓይሊ ካብ ዘመራስሑ ዘለዉ ጋንታታት በጋሚዶ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ከም ማይ ኣይሂ “ዓበይቲ ዕማማት”፡ ከምቲ ዝሕለሞ ውሽጢ ሃገር እንተ ዘይተኻእለ ካብ ነቶም ኣብ’ቲ እዋን እቲ፡ ምስ ኣዲስ ኣበባ ዘይምጽንባሮም፡ ናብ ወጻኢ ክዘንም ጸኒሑን ኣሎን። እዚ ካልኣይ ልሙጽ ኣይነበረን። እቶም ሃገራዊ ግዳም ጠፍጢፍካ-ጠፋጢፍካ ምቛም፡ ሓይልታት ባዕዲ ዝመራስሑን ምስ ሰገሩ ድማ መስርሕ ዳግመ - ሃገራዊ ምዕራፍ ቃልሲ፡ ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ምንቅስቓሳትና ዘይብርሆም ኣካላት፡ ኣቐዲምካ ድማ ነቲ፡ ኣብ ግዳም ዝጎናብሑን ዝነበሩ ባእታት ዝገልጽ ከኣ ምጥያስ ኣጠናቒቖም ምስ ኣረጋገጹ፡ ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልሲ ዝፈልዮ፡ እዚ ዕረ ክጥዕሞም ናይ ግድን እዩ ነይሩ። ከይተሓለለ ክምክት ዝጸንሐ ግንባር ከም’ዚ ዝብል ጥቕሲ ንነብብ… ኣብተን ድሮ ተመስሪተን ዝጸንሓ ናይ ሶሻል ሚዲያ ምርግራግ፡ ዓቢ ክፋሉ ከም ውጽኢት እንጽርጽሮቶም ዝገበሩ ወጻኢ ንከተዳኽም፡ ብጻዕቂ ሓሶትን ማእከላት ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ምንባሩ እዩ። ኮይኑ ግን፡ ንኤርትራዊ “እቶም ልቦም ዝጸልመቶም ትርጉም እንተገበሩ፡ መደባቶም ኣይተዓወተን። ፕሮፓጋንዳን ኣጨኒቕካን ኣርዒድካን፡ እዮም ዝጽንበሩ” ይብል። እዚ ድማ ንቕሓት ዘንጸላሉ ንድልውነቱ ዝፈታትን፡ ናጽነት ስለዘይርኣዮም …. ልቦም ስለ ካልእ ዝሓሸ ኣማራጺ ከስተብህሉ ኣንጻር መንግስትን ህዝብን ከተተፋንኖም ክሳራታት ናይ’ቲ ዘካይድዎ ዘለውን ንፍቕሪ ሃገሩ ዘህስስ፡ ንጽንዓቱ ዘነቓንቕ፡ ዝዓወረ… ኣመለኻኽታኦም ክንዮ… ድማ ቅሩባት ኣይነበሩን። ሃገራዊ ኣፍንጫኦም ዘይሰግር ይኸውን’ሞ፡ ነቲ ገስጋስ ኤርትራውያን ንምቚጻይ ከኣ፡ ኣላህ ዝዓደሎም ጸጋ ናጽነት፡ ብሕሱር ናይ ዳግመ ስርርዕ መደባት ስኢሎም፡ ዋጋ ክሸጥዎ ንሕልናኦም ብምጽራር ፍሉይ ዝተራቐቐ ኣተሓሕዛን ውጥናትን ብህዉኽ ኣካይዳ መፍቶ ሕሶት ጸላእቲ ኣውጺኦም ክሕንሕኑ ምጽንሖምን ናጽነት ይኾኑ። ንሳቶም ቅድሚ ዝኾነ ብዓቢኡ ድማ ምፍሻሎምን፡ ካብ ሰነዳትን ካልእ፡ ንመብጽዓ ኣላህ’ዮም ረጊጾም፡ ዊኪ-ሊክስ ዝለሓዀ፡ ሓደ-ሓደ ን...ኣ… መሲሉዎም እምበር ግደ ሓቅስ፡ ንገዛእ ሽ…ቱ.. ነጥብታት፡ ቁንጣሮ ወሲድካ ርእሶም’ዮም ንባዕሎም ከዲዖምዋ! ጥራይ፡ እኹል መረጋገጺን ጭብጥን ስኒት’ውን የብሎምን።” ትረክብ። እታ ካልኣይቲ ሓያል ትሕዝቶ ነቲ ኣብዘን ዳሕረዎት ዓመታት፡ ዝሓቖፈቶ ጥቅሲ ምስ እነስተብህለላ ካብ 2006 ክሳብ’ዚ እንሓልፎ ዘለና ብሓቂ እዚ እንሓልፎ ዘለና ግዜ ከምኡ እዋን፡ ክገጥመና ዝጸንሐ ብድሆታት፡ እዩ ዘሎ። መበገሲኡን መንቀሊኡን ከመይን ምጽዓር እዩ።፡ እንታይን ምንባሩ፡ ከም መርኣያን ዝጸንሑን ጻዕርታት ምዃኑ እዩ ብቓልዕ ሓሶትን ምድንጋራትን፡ ከቶ ኣይተራእየን፡ ሳላ’ቲ ኩሉ ብመኸተ ዝሓለፈ መወከስን ክኸውን ገለ ካብኡ እንሆ፥ መርድእ ዘመሓላልፍ። ብዘይካ’ዚ ኣብ ውሽጢ ሃገር፡ ናዕብታት ብድሕሪ ሕጂ’ውን ኣይክርአን እዩ፡፡ መዋእልን እንጓዓዞ ዘለና መንገዲ ዝውድቡ ዋህዮታት ከተስሉኽን ጽንዓትን፡ ህላወ ኤርትራዊ ግንባር ወጻኢ -“መብዝሕትኦም ኤርትራውያን፡ ኣብ እቲ ናይ ዊኪ-ሊክስ ሓበሬታ - ንመዛዘሚ ጽሑፈይ ዝኾናኒ፡ ከተቕውምን እሞ፡ ከምቲ ኣብ ሃገራት (ህዝቢ) ንምልማስ እተኻየደ ኩሉ ዓይነት እተፈላለየ ኩርናዓት ሃገራት ዓለም ስርዓት ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ነቲ ንሱ ሕጡባት ጥቕሲ ናይ ኣቦና ሓርበኛ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ወራራት ሲዒርናዮ ኢና። ጸላእትና ዝርከቡ፡ ኣብ ልዑል ሞያዊ ስርሓት ዝዓሞ ብጽሒት ተልእኾ ከሐይሎ፡ ነቲ ሸኽ ዓብደልቃድር ከቢረ፡ ኣብ ናይ ዝተኸስተ ንህላወ ሃገራት ኣብ ሓደጋ ማለት ውሽጣውያን ዕሱባት ለኣኽቶምን ዝተዋፈሩ እዮም። ገሊኦም ሓካይምን ምንቅስቓስ ዘዋፍሩ ላዕለዎት ካድረታት 10 ሰነ 1948 መደረኦም ኣብ ከተማ ዘውደቕን ህዝብታት ዝበታትንን፡ ገና ኣይተማህርሉን። ነዚ ሕጂ ኣትዮሙዎ ነርስን ኮይኖም፡ ገሊኦም ኣብ ቱሪዝም ናብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ከዋፍር ኣስመራ ዝተወደበ ስሙር ሰልፊ ጠለብ “ዓረባዊ ጽድያዊ-ሰውራ” ዝመሳሰል ዘለዉ ናይ መወዳእታ ቀቢጻዊ ፈተነ ኢንዱስትሪን ታክሲን ይሰርሑ። ኣብ ይምሕጸን። ካብቶም ኣብ ውሽጢ ንሃገራዊ ናጽነት፡ ዝሃብዎ ትንቢታዊ ቅዲ፡ ውዳበታት ምቛም’ውን እዩ ነይሩ። ድማ፡ ካብዘን ብሓባር ዝተኸታተልናየን ውሽጢ ናይ ሰላሳ ዓመታት ሓርነታዊ ኢትዮጵያ ዝንቀሳቐሱ ኣካላት ዝፍኖ፡ ጽሑፍ፡ ቀዳመይቲ ሕጡብ፡ ነዚ ሕጂ እዚ ከኣ መዓልቱ በሊዑ ነበረያ ነበረ ክልተ ትንግርታዊ መልእኽትታት ኲናት ዝተሰደዱ ኮይኖም፡ ንሃገሮም ብስም “ሩባ ዓንሰባ” ዝፍለጥ መረበብ ኣብ መስመር ሃገራዊ ደንበ ደው ኢሉ ኮይኑ በኒኑ። ንላዕሊ መደምደምታ ክርከበሉ ገንዘብ ይልእኩን ንሃገራዊ ጉዳይ ሓበሬታ፡ ኣብ ዓምድታቱ ብመልክዕ ዜና ዘሎ ተቓላሳይ ህዝብና፡ ሒዙዎ ዘሎ ኣይከኣልን’ዩ። ንቀጻሊ’ውን እንተኾነ፡ ወፈያኦም የዕዝዙን” ዝብል ጽሑፍ ካብ ዘስፈሮ ናይ 9/19/201 ድማ ከምዚ ናይዚ፡ ጭቡጥ መርትዖ፡ ከምቲ ትስፉው መኣዝንን ዘይተርፍ ዓወታቱን፡ ነቲ መሰናኽል ብርእሰ-ምትእምማን ከም ከተማ ኣስመራ ናብቲ ኣብ ዋሽንግቶን ይብል፥ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተሓበረ፡ ካብ 6 እትንበ ኮይና ስለዝረኸብኩዋ፡ እታ ጥቅሲ እንሰግሮ ብዘይጥርጥር ኣጸቢቕና ንፈልጥ ዘሎ ምምሕዳር ዝተላእከ እዩ። ክሳብ 16 ናይ ወርሒ መስከረም 2011 እንሀት፥ ጀነራል መስፍን ኣማረ (ኣብ ከባቢ ኢና! ግንባር ወጻኢ ድማ ከም ወትሩ ኣምነስቲ ኢንተርናሺናል እተጣበቦ -ኣስዒቡ፡ ምንቅስቓስ መንእሰያት ሽረ፡ እንዳስላሰ ንዝተመልመሉ፡ ኣብ “እወ! ነዛ፡ መሰላ ትሓትት ዘላ ሃገር፡ ኣብ ዕርድታቱ! ዓወትን ሓፋሽ!", "char_count": 5795, "topic": null, "issue_date": "2026-04-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "bd71de2ec2743e21a7f809fc0dd515cc7a38a678b6c2855475aa29253de3e64c:02445", "text": "ውድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት እዚ ኣብቲ ካብ 27 ሚያዝያ ጀሚሩ ክሳዕ 4 ግንቦት ተወርዋሪ ሓይሊ ይቕጽል 2026 ዝካይድ ዙር በኒን እትሳተፍ ሃገራዊት ጋንታ ብሽክለታ ኤርትራ ልምምዳ ጀሚራ። ብዓርቢ 17 ሚያዝያ ስሩዕ ልምምድ ዝጀመረት ዝተፈላለየ ውድድራት ብምእንጋድ ዝካየድ ዘሎ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ሽዱሽተ ተቐዳደምቲ ሒዛ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ሜዳ መዓስከር ደንደን (ቦውሊግ) ብግጥማት ኵዕሶ ትርከብ። ሰኪዐት ቀጺሉ ውዒሉ። እዛ ብኣሰልጣኒ ዮናስ ዘካርያስ (ሓላባይ) እትእለ ኣብቲ ዕለት ፈለማ ንሜዳ ዝወረዳ ኣውገትን ቶከርን እየን ነይረን። ቶኮር ድማ፡ 56ብ46 ሃገራዊታ ጋንታ፡ ንተቐዳደምቲ ናታን መድሃኔ፡ ተዓዊታ። ኣብዛ ግጥም፡ ኣባል ጋንታ ቶኮር ዝዀነት ሶልያና መብራህቱ ምስ ደቂ-ተባዕትዮ ኬቨን ተኽለማርያም ክልተኦም ካብ ኣስቤኮ፡ ህያብ ተሰሊፋ ብምጽዋታ ኣድናቖት ረኺባ። ሶልያና፡ 16 ሸቶታት ብምምዝጋብ ንዓወት ጋንታኣ ሃብቶም ካብ ኤሪተል፡ ንፍታሌም ኤፍሬም ካብ ልዑል ኣበርክቶ ብምግባራ መጐስ ክትረክብ ክኢላ’ያ። ኣብዛ ግጥም ተጻዋታይ ቶኮር እዮቤል ደንደን፡ ሜሮን ምስግና ካብ ሰምበል ከምእ’ውን ክብሮም 21 ሽቶታት ብምምዝጋብ ጸብለል ኢሉ። ኣብ መሰልጠኒ ማሕበር ብሽክለታ ዓለም (UCI) ቀጺለን ጸወታአን ዘካየዳ ዓዲ ሮሶን አልጌንን እየን። እታ ክሳዕ ሕጂ ዘይተሳዕረት ዘላ ጋንታ ብምምልላስ ተመኵሮ ዝቐስም ዘሎ ተቐዳዳማይ ኣልጌን ድማ፡ ደጊማ ጸብለል ብምባል፡ ኣብ ልዕሊ ዓዲ ሮሶ ብገፊሕ ውጽኢት ናይ 56ብ14 ያፌት ሙሉጌታ ሒዛ፡ ፈረጅ መሓመድ ኑር ዓወት ክተመዝግብ ክኢላ። ኣብዛ ግጥም እዚኣ፡ እቲ ንጋንታኡ ሸቶ ብምምዝጋብ ልዑል ድማ፡ መካኒክ ሃገራዊት ጋንታ ብምዃን ምድላዋታ ኣስተዋጽኦ ዝገብር ዘሎ፡ ተጻዋታይ ኣልጌን ተካይድ ከም ዘላ፡ ህዝባዊ ርክባት ሃገራዊ ፈደረሽን ሴም መሓሪ፡ 26 ሸቶታት ኣመዝጊቡ። ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ኣብ ዝለኣኸልና ሓበሬታ ገሊጹ። ተጻዋታይ ዓዲ ሮሶ ኣቢጋል ሰለሙን፡ ጋንታኡ ዋላኳ እንተተሳዕረት ኣብ ንጽዋእ ፕሪመር ሊግ ዝውስን ግጥም ምክልኻል ዓቢ ተራ ክጻወት ተራእዩ’ዩ። ኣብቲ ዕለት ናይ መወዳእታ ጸወታ ዘካየዳ ስታድዩም ኢትሓድ፡ ሎሚ ሰንበት ወሳኒ ግጥማት፡ ኣብ ሰለስተ ተሳዒራ’ያ። መስመር ኣይኰነን። ግን ዕድል ኣሎና። ኩሎም ተጻወትቲ፡ ብድሆን ባርዕን እየን ነይረን። ባርዕ ድማ፡ ምዕራፍ ከአንግድ እዩ፡ ማንቸስተር ሲቲ ኣንጻር ምጥቃዓ’ውን ሰለስተ ሸቶ ጥራይ’ዩ ኣቚጺሩ። ደገፍትና፡ ጋንታና ብሓፈሻ ነዚ ናይ ሎሚ ግጥም 58ብ48 ኣሰኒፋ። ተጻዋታይ ባርዕ ኣብርሃም ኣርሰናል። እዚ ግጥም’ዚ፡ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ኣብዛ ወርሒ ድማ፡ 42.3% ናይ ዓወት ግዜ ክንዕወተሉ ተሃንጢና ኣሎና፡” ኢሉ። ኢሳቕ፡ 20 ሸቶታት ብምምዝጋብ ልዕሊ ንምልዓል ኣብ ዝግበር ቅልስ ደምዳሚ መልሲ’ኳ ብምሕላፍ፡ ካብ ኵለን ኣዋርሕ ዝሓመቐ ኣርቴታ ብወገኑ፡ ማዕረ ክወጽኡ ኢሎም ዅሎም ተሰምዩ። ዝህብ እንተዘይኰነ፡ ንጹር ምስሊ ግን ክፈጥር’ዩ። ውጽኢት ዝሓዘትላ ኽትከውን ክኢላ ኣላ። ከምዘይጻወቱ ብምግላጽ፡ “ንሓንቲ ኻልኢት ዋላ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ኣርሰናል፡ ቅድሚ ገለ ሳምንታት ንኣርባዕተ ይኹን እምበር፡ ኣብ ታሪኻ ንመጀመርታ ግዜ ትኹን ንማዕረ ሓሲብናሉ ኣይንፈልጥን ኢና። ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ካልኣይ ዙርያ ግጥማት ዋናጩ እትወዳደር ክለብ’ያ ነይራ። ሕልማ ግን ኣከታቲላ ትኬተ ፍርቂ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጸወታ ንኽንዕወት ኢና ንዳሎ፡ ኵዕሶ እግርን መርበብን ክጅምር’ዩ። ብማንቸስተር ሲቲን ሳውዝሃምፕተንን ቅሂሙ። ክትቈርጽ በቒዓ ኣላ። ” ኢሉ። ከምእ’ውን ጽባሕ ሰኑይ፡ ቶኮር ምስ ኣልጌን፡ ኣውገት ምስ ባርዕ፡ ዓዲ ሮሶ ምስ ኔብሮ ብዘካይደኦ ብኣንጻሩ፡ ማንቸስተር ሲቲ ንኣርሰናል ሓምሺሻ ናይ ሎሚ ጸወታ፡ ናይ መወዳእታ ፕሪመር ‘ስፖርት ሞል’ ንግምት እዚ ጸወታ ኣመልኪታ ግጥም ኵዕሶ ሰኪዐት ክቕጽል ምዃኑ ጐስጓስን ሓበሬታን ናይቲ እዚ ገሊጹ። ጽዋእ ካረቦኣ ካፕ ክተልዕል እንከላ፡ ንኤፍኤ ካፕ ሊግ ግጥም ከም ዘይኰነ፡ ኵሉ ነዚ ሊግ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ መስመር ምክልኻል ድማ ተማዕድዋ ኣላ። ሲቲ፡ ናይ ሞራል ልዕልና ዝከታተሎ ኣፍቃሪ ስፖርት ዝርደኦ’ዩ። ዓወት ኣርሰናል ብዙሕ ጉድለት ክፍጽም’ዩ። ኮቨንትሪ፡ ድሕሪ ርብዒ ዘመን ተመሊሳ ጨቢጣ፡ ነታ ብሽዱሽተ ነጥቢ ትመርሓ ዘላ ግን፡ ንዋንጫ ኣብ ዝግበር ቅልስ፡ ስነ-ልቦና ዘይምህላው ሳካን ኦዲጋርድን ድማ፡ ኣብ ኣርሰናል ትጽበያ ኣላ። ተጻወትቲ ንምብራኽ ኣገዳሲ ይገብሮ። ፈጠራውነት ክትግዳዕያ። ሰመንዮ፡ ቸርኪን ማንቸስተር ሲቲ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ንቸልሲ ኣርሰናል፡ ናብቲ ድሕሪ 2015 ዓመተ ዶኩን ከምቲ ኣብ ካራቦኣ ካፕ ዝገብርዎ ኮቨንትሪ ሲቲ፡ ዳግማይ ናብ ጸወታ ፕሪመር ሊግ ብምድያባ ናይ ዓመታት ቃንዛኣ መኸተምታ ምህረት ዓወት ዘየጽሓፈትሉ ሜዳ’ያ ንልዳት ኣርሰናል ክርብሽዎ’ዮም። ኣብዚ ግጥም ገይራትሉ። ኮቨንትሪ ሲቲ፡ ዓርቢ ምስ ብላክበርን ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ፡ 1ብ1 ወጺኣ። በዚ ኸኣ ትጒዓዝ ዘላ። ኣብቲ ግጥም ብኵራት ከኣ፡ ማንቸስተር ሲቲ ጸብላል ብምባል 2ብ0 ግጥማት ሻምፕዮንሺፕ ሰለስተ ጸወታ ተሪፍዎ እንከሎ፡ ድሕሪ 25 ዓመት ናብ ፕሪመር ሊግ ኦዲጋርድ፡ ቲምበር፡ ካሎፍዮሪ፡ ማዱከ፡ ክትዕወት’ያ ክትብል ገሚታ። ምሕላፍ ኣረጋጊጻ ትርከብ። ደገፍታ ድማ፡ ነዚ ዓወት ንዘብቀዖም ኣሰልጣኒ ፍራንክ ላምፓርድ፡ ሳካ ተወሲኽዎ ንዓወት ኣርሰናል ‘ኦፕታ ሱፐርኮምፒተር’፡ እዚ ጸወታ ንዋንጫ ‘ሱፐር ፍራንክ’ ኢሎም ጨዲረምሉ። የኽብዶ። ምምላስ ኢዘ ምስ ምህላው ፕሪመር ሊግ ንምልዓል ዝህልዎ ግደ ብምባል ላምፓርዳ፡ መበል 17 ተሰሪዓ ኣብ ዝነበረትሉ ግዜ፡ ኣብ ጋብሪኤል ማርቲነልን ወዲ 16 ዓመት ግማታ ሂባ ትርከብ። ኣብዛ ግጥም ኣርሰናል ሕዳር 2024 እዩ ንኮቨንትሪ ከሰልጥን ተረኪብዋ። ኣብ ማክስ ዶውማንን ግን፡ ኣብ ፈጠራውነት እንተተዓዊታ፡ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ንኽተልዕል ቀዳማይ መዓልቱ፡ ንዅሎም ኣባላት ብምእካብ፡ ልዕሊ ለውጢ ከተርእይ ትጽቢት ይግበረላ። 98% ዕድል ክህልዋ ኸሎ ንሲቲ ድማ፡ 2% እዚ ተርታ ምዃኖም ገሊጽሎም። ጽልውኡ ተጠቒሙ ብወገን ሲቲ፡ ሩበን ድያዝ፡ ስቶንስ፡ ኣለዋ። ብማዕረ እንተተዛዚሙ ኸኣ፡ ኣርሰናል ብርክት ዝበሉ ተጻወትቲ ናብታ ክለብ ከም ዝመጽኡ ጋቫርድዮላ ኣብዚ ጸወታ ዘይህልው 89% ዕድል ኣለዋ። ማን.ሲቲ እንተተዓዊታ ገይሩ። ድሕሪ ከባቢ ክልተ ዓመት ከኣ፡ ናብቲ ትምነዮ እዮም። ኒኮ ኦሪየሊ፡ ነዚ ግጥም ዘርክብ ድማ፡ ኣርሰናል 69% ዕድል ክህልዋ ኸሎ፡ ሊግ መሊስዋ። ብምዃኑ፡ ኣብ ሸቶ ልዑል ኣበርክቶ ሲቲ 31% ትሕዝ ኢላ። ግምት ኦፕታ፡ እዚ ኮቨንትሪ ሲቲ፡ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ሓንቲ ካብተን ብምርታዕ፡ ኣብ ኵሉ ግጥማት ሸቶ ከይተመዝጋባ ክህልዎ ይግመት። ጸወታ ዝዀነ ውጽኢት ይሃልዎ፡ ቅልስ ፕሪመር ዕውታት ጋንታታት እንግሊዝያ ነይራ። ኣብ 1987 ሳልሳይ ተኸታታሊ ዓወት ኣጽሒፋ። ሲቲ፡ ኣብ ጓርድዮላ ነዚ ግጥም ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ሊግ ብዓወት ኣርሰናል እዩ ዝዛዘም ዝብል’ዩ። ዋንጫ ኤፍኤ ካፕ ክተልዕል ከላ፡ ኣብ 1992 ከኣ፡ ካብተን ወርሒ ሚያዝያ 79.5% ዓወት ብምምዝጋብ፡ መግለጺ፡ “ሽዱሽተ ነጥቢ ጸቢብ ፍልልይ ኣንበብቲ ኸ እንታይ ትብሉ፧ ንፕሪመር ሊግ ዝመስረታ ክለባት ሓንቲ ብምዃን ታሪኽ ልዕሊ ዅለን ኣዋርሕ ዓወት ዘጽሓፈትላ ወርሒ መሲ፡ ክለብ ዓዲጉ ኣጽሒፋ። እንተዀነ ብቕዓታ እናንቈልቆለ ብምምጽኡ፡ ኣብ 2012 ካብ ፕሪመር ሊግ ተገሊፋ። ኮይና። ሲቲ፡ ኣብ ራብዓይቲ ወርሒ ናይዛ ኣብ 2017 ድማ፡ ካብ ሻምፕዮንሺፕ ወሪዳ። ዓመት ክትደምቕ እንከላ፡ ኣርሰናል ግን፡ ጸልማት ወርሒ’ያ የአንጊዳ። ማን.ሲቲ፡ ካብ ዘካየደቶ ልዮነል መሲ፡ ኣብ ሓሙሻይ ድቪዝዮን ዝሃበቶ መግለጺ፡ ኣብ ታሪኽ እዛ ክለብ ሓድሽ ኮቨንትሪ ሲቲ፡ ኣብ 2002 ካብ ፕሪመር ሊግ ክትሳናበት እንከላ፡ ደገፍታ ከሰል መሲሎም፡ 19 ዳሕረዎት ግጥማት፡ ኣብ ሓንቲ ጥራይ’ያ ስጳኛ ንእትጻወት ክለብ ኮነላ ከም ዝዓደጋ ምዕራፍ ከም ዝኸፍት ብምሕባር፡ ኣብ ተውህቦ “ክንምልሰ ኢና፡” ዝብል ፓነር ሒዞም ተራእዮም ነይሮም። ብቕድሚ ትማሊ ድማ፡ “ተመሊስና ተረቲዓ። ካብ ወርሒ ነሓሰ ኣትሒዛ ኸኣ፡ ተገሊጹ። ዘለዎ ተጻወትቲ ኣብ ትገብሮ ወፍሪ ሓይልን ኣለና፡” ዝብል ፓነር ዘርጊሖም ኣምስዮም። ኣብ ሜዳኣ ኣብ 14 ግጥማት ኣይተሳዕረትን። እዛ ኣብ ዞባ ካቶሎኛ ስጳኛ እትርከብ ክለብ፡ መሰረትን ከም ዝፈጥረላ ገሊጻ። “እንተ ተዓዊትኩም ሰሙናዊ ናይ ኣርሰናል፡ ካብ ዘካየደቶ ሓሙሽተ ዳሕረዎት ብመንገዲ ኣካዳሚኣ ንጀራር ኣልባ፡ ጀራርድ መሲ፡ እዛ ክለብ ኣብ ኤውሮጳ ቀዳመይቲ ማርቲን ከምእ’ውን ሓላዊ ልዳት ኣርሰናል ዝዓደጋ ኽትከውን እንከላ፡ ምስ ልዊስ ስዋረዝ መደብ ጸወታ ዘሎ ዳቪድ ራያ ዘፍረየት እያ። ተላፊኑ ድማ፡ ኣብ ኡራጓይ ንእትርከብ ክለብ ድራር ወጻኢታት ካባይ’ዩ፡” ደ ዘርቢ ሎሚ እዛ ክለብ ንምምጻእ መሲ ኣመልኪታ ኣብ ዲፖርቲቮ ይውንን። ዋንጫ ናጽነት ደቂ-ተባዕትዮ ረጋቢት ንሜዳ ኵዕሶ እግሪ ወሪረንኦ ቶተንሃም፡ ካብ ተርታ ተመለስቲ ንምውጻእ ኣብ ትገብሮ ዘላ ጻዕሪ፡ ኣሰልጣኒኣ መብጽዓ ኣትዩ። ኩባንያ ህንጻ ሰገን - ቀይሕ-ባሕሪ 1፡30 ኢጣልያዊ ኣሰልጣኒ ቶተንሃም ደ ዘርቢ፡ ሞራል ተጻወትቱ ክብ ንምባል፡ ክዕወቱ እንተጀሚሮም ድ.ቐ ሰሙናዊ ናይ ድራር ወጻኢታት ባዕሉ ክሽፍኖ ምዃኑ መብጽዓ ኣትዩሎም። ኣዱሊስ - ኣስመራ ቢራ 3፡30 ድ.ቐ ንግጥማት ኵዕሶ እግሪ ኣውስትራልያ ዝከታተል ሰብ፡ ረጋቢት ባሕሪ ንጸወታ ኵዕሶ እግሪ ከሰናኽልኦ ደ ዘርቢ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ቶተንሃም መሪሑ ኣብ ዘካየዶ በዂሪ ጸወታ፡ ብሳንደርላንድ 1ብ0 ፕፕሪሪመመርር ሊሊግግ ምርኣይ ሓድሽ ከም ዘይኰነዩ ዝሕብር። ናይ ትማሊ ዓርቢ ግን፡ ዋላ ብሓይሊ ካብ ሜዳ ኽወጽኣ ተሳዒሩ’ዩ። በዚ ውጽኢት ከኣ፡ ቶተንሃም ኣብ ውሽጢ 17 ዓመት ንፈለማ ግዜ ምስ ታሕተዎት ኖቲንግሃም - በርንለይ 4፡00 ድ.ቐ ብዘይምኽኣለን ፍሉይነት ነይርዎ። ሰለስተ ክለባት ክትስራዕ ተገዲዳ። ብድሕርዚ ስዕረት፡ ደ ዘርቢ፡ ሓድነት ተጻወትቲ ንምፍጣር ኣስቶን ቪላ - ሳንደርላንድ 4፡00 ድ.ቐ ኣብ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ኣውስትራልያ ወሳኒ ግጥም ዝዀነ መልቦርን ቪክቶሪን ኒውካስል ጀትን ናይ ድራር እንግዶት ኣካዩዱ። ኤቨርቶን - ሊቨርፑል 4፡00 ድ.ቐ ዘካይድኦ ዝነበረ ጸወታ፡ 91 ደቒቕ ምስ በጽሐ ሃንደበት ረጋቢት ባሕሪ ናብ ሜዳ ወረር ብምባል ነቲ ደ ዘርቢ፡ ወጻኢታት ድራር ተጻወትቱ ክሽፍን ሕጒስ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ደረጃ ናይታ ጋንታ ማን.ሲቲ - ኣርሰናል 6፡30 ድ.ቐ ግጥም ኣሰናኺለንኦ። እቲ ጸወታ 2ብ2 ብምንባሩ፡ ኢሊ ኣዳምስ ናይ መኣዝን ቅላዕ ክሃርም ምስ መጸአ፡ ብዘየገድስ ኣብ ተጻወትቱ እምነት ከም ዘለዎ ሓቢሩ። ሰሰኑኑይይ እተን ረጋቢት ከሸግርኦ ተራእየን። እዚ ትርኢት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ምስ ተዘርግሐ፡ ኣዛራቢ ቶተንሃም፡ (ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ሕትመት እንከላ)፡ ትማሊ ንብራይተን ዓዲማ ኣብ ክሪስታል ፓላስ - ዌስት ሃም 10፡00 ድ.ቐ ክኸውን ክኢሉ። ሓደ ደጋፊ ድማ፡ “ተስፋ እገብር ኵለን ትኬት ገዚኤን ክዀና፡” ክብል ተዋዝዩ። ፕሪመር ሊግ ንዝህላዋ ጻንሒት ወሳኒ ጸወታ ኣካዪዳ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ናጽነት 19/04/2026 ኣርባዕተ ኣስመራ ጎ ደ ጎ ና ደ ና 1 7 1 6 3 -3 1 -7 ቁ . ቁ 8፡ . ከ ገ ባ ዛ ቢ 2 ሚ ጥ / ቓ ሪ/ ት ቤ ም ተ ህ ክ ር ር ቲ ስትያን በዓለዝጊሄር 122035 ፋርማሲ ሩታ ጎደና ኣፍዓበት ቁ.105፡ ከባቢ 2ይ መደበር ፖሊስ (ካርሸሊ) 07158556 ቤት መሽጣ መድሃኒት ዓሰብ ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 123105", "char_count": 6389, "topic": null, "issue_date": "2026-04-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02446", "text": "ኣብ ሕርሻታት ደቡባዊ ምዕራብ ኣጣልን ከምዘለውኦም ብምጥቃስ፡ ጋሽ-ባርካ፡ ምህርቲ ብዓይነትን መጠንን ምህርቲ ብርትዓዊ ዋጋ ናብ ኣሕደርቲ ብምዕባይ ጠለብ ውሽጣዊ ዕዳጋታት ኣብያተ-ትምህርቲ፡ መኮነን ጥዕና ንምምላእ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፡ ጽቡቕ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ማእከል ስልጠና ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ ተገሊጹ። ሓይልታት ምክልኻልን ካልኦት ኣብ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ትካላትን ከምዝመቓራሕ ሓቢሩ። - ኣካያዲ ስራሕ ሕርሻታት ደቡባዊ ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ቀረብ ጸዓት ምዕራብ ኣቶ ሓይለዝጊ ሃብተ፡ ከባቢታት ንምምላእ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ክቀላጠፍ ገርሰት፡ ፋንኮ-ጽሙእ፡ ፋንኮ-ራዊ፡ ብምትሕስሳብ፡ ስፍሓት ዝለምዕ መሬት ዓሊግድር፡ ኣለቡ፡ ዓድ-ዑመር፡ ተሰነይ፡ ብምዕባይ ምህርቲ ንምስሳን ዝካየድ ዘሎ ከታይን ሰምበልን፡ ኣሕምልቲ፡ ፍረታት፡ ጻዕሪ ቀጻሊ ከምዝዀነ ገሊጹ። ጥረታትን ኣእካልን ብመስኖን ክረምታዊ ኣካያዲ ስራሕ ፕሮጀክት ሕርሻ ገርሰት ዝናብን ዝለምዓሉን ጥሪት ዝራብሓሉን ኣቶ ኣሚነ ተስፋሚካኤል ብወገኑ፡ ከባቢታት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ብዝድለብ ዝካየድ ዘሎ ልምዓት ኣሕምልትን ዘሎ ተመኩሮ፡ ስፍሓት ዝለምዕ መሬትን ፍረታትን ከምኡ’ውን ምርባሕ ጥሪትን ዓይነት ዝሕፈስ ምህርትን ብዝተዓጻጸፈ ክረምታዊ ሕርሻን ዕብየት የመዝግብ ይዓቢ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ከምዘሎ ጠቒሱ፡ ጉዳይ ጸዓት ነቲ ክብጻሕ ኣቶ ሓይለዝጊ ወሲኹ፡ ማንጉስ፡ ዝድለ ሸቶ ብኣሉታ ይጸልዎ ስለዘሎ 36 ሽሕ ኣግራብ ኣራንሺ፡ ለሚንን ቅልጡፍ ፍታሕ ክናደየሉ፣ ነበርቲ ድማ ግሬንን፡ 6,500 ኣባጊዕ፡ 1,200 ከብቲ፡ ተራሕዩሎም ንዘሎ ናይ ሽቕለት ባይታ ከምኡ’ውን ብርክት ዝበላ ኣግማልን ብግቡእ ክጥቀሙሉ ኣዘኻኺሩ። ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ንኣባላቱ ስልጠና ሂቡ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ካብ ሓሙሽተ ዞባታት ንዝመጽኡ 39 ኣባላቱ ዝወደቦ ኣብ ንጥፈታቶም ዝሕግዞም ስልጠና፡ ብ4 ሚያዝያ ኣብ ዓዲ-ጓዕዳድ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ተዛዚሙ። ሰልጠንቲ፡ 9 ካብ ዞባ ማእከል፡ 9 ካብ ዞባ ደቡብ፡ 7 ካብ ዞባ ዓንሰባ፡ 9 ካብ ዞባ ጋሽ ባርካ፡ 5 ድማ ካብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝመጽኡ’ዮም። ዳይረክተር ጨንፈር ድሕነት ቈልዑን ስድራቤትን ኣቶ ተስፉ ሰለሙን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ", "char_count": 1244, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02447", "text": "ውጥንን መደባት ማሕበራዊ ድሕነት ንምዕዋት ደራኺ ከምዝዀነ ሓቢሩ። እቲ መደብ ንሰልጠንቲ ማእከል ዝገበረ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ ንምዕማቚ ንዘርኣይዎ ዕዙዝ ኣብ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ኣቶ እምሃ ፍልጠት ኣብ ባይታ ክሰርሑሉን ናብ ተመክሮታቶም ብኽትዕን ዘተን ተገዳስነት መጒሱ። ድሕነትን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ኪዳነ ድማ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ብጾቶም ከመሓላልፍዎን ተማሕጺኑ። ኣብ ንኡሳን ዞባታት ጎልጅ፡ ሞልቊ፡ ጎኜን ላዕላይ ጋሽን፡ ቅነ ተመሃሮ ተኻዪዱ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ - ንኡሳን ዞባታት ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ዝተሳተፍዎ ብዝብል ቴማ ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ ተመሃሮ ንዝቐሰምዎ ክልሰ-ሓሳባዊ ትምህርቲ ዝተሳተፍዎ ውዕዉዕ ጎልጅ፡ ሞልቊ፡ ጎኜን ላዕላይ-ጋሽን፡ መደባት ስፖርት፡ ባህሊ፡ ምህዞን ዝተኻየደ ተመሳሳሊ ትሕዝቶ ትምህርቲ ብግብራዊ ስራሕ መደባት ዝሓቘፈ ቅነ ከምእተኻየደ፡ “ወፍሪ ኣብ ትምህርቲ ንዘላቒ ሰንዓን ዘጠቓለለ ቅነ፡ ሓያል ናይ ዝነበሮ ቅነ ድማ፡ ዕቑር ዓቕሚን ዘርእዩሉ ባይታ ከምዝፈጠረ፡ ሓላፊ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ልምዓት” ብዝብል ቴማ፡ ስፖርታዊ፡ ውድድር መንፈስ ከምእተራእየ፡ ዝምባለታትን ዝተንጸባረቐሉ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ናይ’ቲ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ባህላውን ትምህርታውን መደባት ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን መድረኽ ከምዝነበረ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ንኡስ ዞባ መምህር ዓብደልቓድር ቃልኣብ በርሀን ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ዝሓቖፈ ቅነ ተመሃሮ ተኻዪዱ። ጥዕናን መምህር ሰለሙን ወልዳይ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ዓብደላ ኣብሪሁ። ስፖርትን ጥዕናን መምህር መርሃዊ ሓቢሩ። ሓበን ገብረመድህን ገሊጹ። ክብረኣብን ገሊጾም። ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ፡ ልዕሊ ሓደ ኣብ ንኡስ ዞባ ጎኜ ኣብ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ሽሕ ተመሃሮ 30 ናይ መባእታ፡ “ብትምህርቲ ብሉጻት፡ ብባህሊ ዝተኻየደ ተመሃሮ 8 ኣብያተ- ንኡስ ዞባ ላዕላይ-ጋሽ ልዕሊ ሓደ ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ሃብታማት፡ ብስፖርት ድማ ብቑዓት” ትምህርቲ ዝተሳተፍዎ ቅነ ድማ፡ ሽሕ ተመሃሮ ሸውዓተ ኣብያተ- ሽልማት ተዋሂቡ።", "char_count": 1172, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02448", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ፡ “ክልሰ- ዑመር፡ ዕዉታት ብደረጃ ዞባ ሓሳባዊ ትምህርትና ብግብሪ ነሰኒ” ኣብ ዝካየድ ውድድራት ክሳተፉ ብዝብል ቴማ ንኣስታት 6 ኣዋርሕ ስለዝዀኑ ከይተዛነዩ ንጥፈታቶም ክካየድ ዝጸንሐ ቅነ ኣብያተ- ከሐይሉ ጸዊዑ። ትምህርቲ፡ ብ5 ሚያዝያ ብውዕዉዕ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ መንፈስ ተዛዚሙ። ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ መምህር ሱሌማን እቲ ካብ ቅድመ-ትምህርቲ ክሳብ ማሕሙድ ብወገኑ፡ ኣብ’ቲ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ብመልክዕ ውድድር ዝተኻየደ ንዘለዉ ተመሃሮ ዘሳተፈ ቅነ፡ መደብ ንዝተራእየ ሓያል ውዳበን ባህላውን ስፖርታውን ውድድራት ምክትታልን ርእሰ-መምህራን፣ ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ልዑል ኣላይነትን ጻዕርን መምህራን፣ ዕላማ ናይ’ቲ ቅነ፡ ተመሃሮ ከምኡ’ውን ንድሌትን ህንጡነትን ብኣካልን ኣእምሮን ብሱላት ኮይኖም፡ ተመሃሮ መጒሱ። ክብርታትን ወግዕታትን ሕብረተሰቦም ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ መደብ - ተመሃሮ ብናይ ውድድር ክሳብ ደረጃ ምምሕዳራት ከባቢ ሽልማት ተዓዲሉ። ንምዕቃብን ንምስራጽን ከምዝዀነ ባሕሪ ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን መንፈስ ብቕዓቶም ንከበርኹን ክወርድ መደብ ከምዘሎ ሓቢሩ። ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ፡ ካብ ቅድመዝሓበረ ሓላፊ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር መሓመድ ዓብደላ ሓድሕዳዊ ተሞኩሮ ንኽለዋወጡን ኣብ መወዳእታ፡ ብደረጃ ቤት- ትምህርቲ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ 36 ጥዕናን መምህር መሓመድ-ዓሊ ኣብ ዘስመዖ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ ባይታ ዝፈጥር ብምዃኑ፡ ኣብ መጻኢ ትምህርትን ውልቅን ንዝተዓወቱ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣለዋ። ሞልቊ - ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ዕብየት ኣመዝጊቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ዕብየት ከምዘመዝገበ፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ትምህርቲ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ኢብራሂም ያቆብ ሓቢሩ። ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ቅድመ-ትምህርትን መባእታን ዝምስገን እናሃለወ፡ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ግና ከንቈልቊል ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተኻየደ ዋዕላን ዝሓለፈ ውሳነታትን ልዑል ኣበርክቶ ብምግባሩ፡ እተን 287 ከምዝሓለፋ ኣነጺሩ። ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ብምንጽጻር መምህር ኢብራሂም ኣብ መወዳእታ፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማእከላይ ምስ ሕብረተሰብ ብምውህሃድ ዝጸደቐ ደረጃ ብ25 ሚእታዊት፣ ኣብ ካልኣይ ውሽጣዊ ሕጋጋት፡ ኣብ ተሳታፍነት ተመዝጊቡ ዘሎ ለውጢ ኣተባባዒ’ኳ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ዝዕንቅፉ ተራ ዓበይቲ ዓድን ካልኦት ጸለውቲ ደረጃ ድማ ብልዕሊ 100 ሚእታዊት ደቂኣንስትዮ ጽቡቕ ውጽኢት እንተኾነ ከምዘየዛኒ ብምጥቃስ፡ ድሑራት ልምድታት ንምውጋድ፡ ኣካላትን ክዓዝዝ ተላብዩ። ከምዝዓበየ ኣረዲኡ። ስለዝተረኽቦ ብምልኣት ክትግበርን ደቡብ - ባህሊ ንባብ ንምዅስኳስን ንምስራጽን ይስራሕ ብቕዓትን ተወዳዳርነትን ብዕቱብ ክስራሓሉን ብምዝኽኻር፡ ደቂኣንስትዮ’ውን እናተመሓየሸ ጽበት መምሃሪ ክፍልታትን ካልኦት ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ብክፍሊ ባህልን ከዕቢ ኣተሓሳሲቦም። ኣብ ስድራቤተን ጸላዊ ተራ ክጻወታ ይመጽእ ከምዘሎ ዝጠቐሰ መምህር መሳለጥያታትን ንምቅላል ኮማዊ ስፖርትን ተማእኪሉ ዝካየድ ዘሎ “ልምዲ ንባብ ቀስ ብቐስ ዝጥረ’ዩ” ዘዘኻኸረት መንእሰይ ሄለን፡ ዋጋ ኢብራሂም፡ ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ተበግሶ ክድፋኣሉ ኣተሓሳሲቡ። መጽሓፍቲ ናይ ምልላይን ምምራቕን ዝበለት ምህርቲ ስነ-ልቦናን ደራሲትን መጽሓፍቲ ከቢሩ ኢልካ ከየመኽነኻ፡ ክፍሊ ዓመተ-ትምህርቲ 2024/2025 ተቖጻጻሪ ንጥፈታት ትምህርቲ መደባት፡ ባህሊ ንባብ ንምዅስኳስን መንእሰይ ሄለን መኸታ፡ ኣብ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ምጅማር ካብ ዝተሳተፋ 317 ደቂኣንስትዮ መምህር ምሕረትኣብ ሓድጉ ብወገኑ፡ ንምስራጽን ሓጋዚ ከምዝዀነ ተገሊጹ። ዝሓለፈ ዓመታት ዋሕድን ሕጽረትን ኣኻሊ ምዃኑ ኣነጺራ። ኤሪና ዝተወከሰቶም ወሃብቲ ርእይቶ፡ መጽሓፍቲ ከምዝነበረ፣ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ ዓለም፡ ፊንላንድ፡ ኖርወይ፡ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ነገራት ኣስተውዒልካን መሚኻን ግና መጽሓፍቲ ብዝሒ ይሕተም ኢስቶንያን ደቡብ ኮሪያን፡ ብልምዲ ንኽትርዳእን ንኽትፈልጥን ምንባብ እቲ ስለዘሎ፡ መመረቕታን ምልላይን ንባብ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዓ እንኮ ኣማራጺ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ መጽሓፍቲ፡ ንኸተንብብ፡ ንኽትጽሕፍን ሃገራት’የን። ዋና ኣሰናዳኢ ንባብ ስንቂ ኣእምሮ ስለዝዀነ፡ ጸሓፍቲ ንኽትዕድግን ድርኺት ከምዝፈጥር ብርሃነ ምሕረትኣብ ኣብ ምስናድን ምዝርጋሕን ክጸቕጡ፣ ሓቢራ። ሎሚ ኣብ ERI-TV ምክትል ኣሰናዳኢ ሕብረተሰብ ድማ ናይ ምንባብ ልምዱ ብፍላይ ደቂኣንስትዮ ኣደታት፡ ሰዓት መደብ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ተሰነይ - ብልዕሊ 3 ሚልዮን ናቕፋ፡ ትሕተ12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) 12፡02 መደብ ዕላል ተመክሮ ቅርጺ ትምህርቲ ተዋዲዱ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ቦርድ ምስንዳእ 12፡50 ዜና ስፖርት ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ብምትሕብባር ህዝቢ ብልዕሊ 3 ሚልዮን 20 ሽሕን ናቕፋ፡ 12፡5 መደብ ቡያ ዮሴፍ ሃይለማርያም ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ከምኡ’ውን ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ተወሰኽቲ ክፍልታት 13፡30 ዜና (ዓረብ) ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተሃኒጹ። 13፡40 ዕላል ጥበባት ተስፋኣለም የማነ ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ኣደም በሺር፡ ኮም ብዝገበሮ ደገፍ፡ 15፡10 ተክ ኢንሳይት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ብልዕሊ 2 ሚልዮን ናቕፋ 5 ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ተሰሪሐን 15፡50 ፓናሮማ ቍ.ስ 201820 (250) ኣገልግሎት ክህባ ከምዝጀመራ፣ ብጽበት ክፍልታት ክሽገራ ኣብ ዝጸንሓ ናይ መባእታን 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ማእከላይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ድማ ብ1.2 ሚልዮን ናቕፋ 9 ተወሰኽቲ 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ክፍልታት ከምእተሃነጸ ገሊጹ። 17፡15 ደርፊ ለይ-ኣውት ኣመሓዳሪት ምሕዳር ከባቢ መስከረም ወ/ሮ ልቺያ ገብረሂወትን ኣመሓዳሪ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ምሕዳር ከባቢ ሰውራ ኣቶ ብርሃነ የማነን ብወገኖም፡ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ምሕዳር 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ከባቢ ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ክህነጻ ዝወጸ መደብ ንምዕዋት፡ ህዝቢ ተወዲቡ 19፡20 ፊዮሪና ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ብምስታፉን ኣበርክቶ ብምግባሩን፡ እቲ ስራሕ ኣብ ሓጺር ግዜ ከምእተዛዘመ ኣብሪሆም። 20፡0 ዜና (ትግረ) ፋጥና ኣድም ኣብ’ቲ ስራሕ ካብ ዝተሳተፉ ኣባላት ኮሚተ ኣቶ ስራጅ በያን ኣቶ ዘርኡ በርሀን 20፡15 ፊልም ክብረት ብግደኦም፡ ኣብ ትምህርቲ ዘሎ ሕጽረታት ንምላእ ህዝቢ ንዝገብሮ ምትሕብባርን 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ምዝርጋሕ ጋዜጣ ደገፍን መጒሶም። 21፡25 ፊልም ፈንቅል ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ መምህር ኣደም በሺር ኣብ መወዳእታ፡ ዝህነጻ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ቍ.ስ.1395-0758045 ዘለዋ ትካላት ትምህርቲ ዋንነት ህዝቢ ብምዃነን፡ ንመስርሕ ምሃርን ምስትምሃርን 2፡10 ዘዋሪት ካሜራ ምልክታ ዘድሊ ናውቲ ኣብ ምቕራብን ነተን ትካላት ኣብ ምክንኻን ብዝለዓለ ክስራሕ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣተሓሳሲቡ። 2፡40 እትመት", "char_count": 3955, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02449", "text": "ቀዳማይ ክፋል መንግስቲ ዝነበራ ካልኣይቲ ዝገዘፈት ሃገር ግና ኣዝዩ ሸለል ከም ዝተባህለ ኣርእስቲ ንቑጠባዊ ርግኣታን ዕብየታን ወሰንቲ ንምስግጋር ዝግበር ዕማም ዓቢ ምዃኑ ኣብ ተግባር ውዒሉ’ዩ። ብስነቁጠባ ተሸላሚ ክቑጸር ይከኣል። ፍሉጥ ስነቑጠበኛ ዳኒ ንዝኾኑ ጽላታት ናይ ምክልኻል ዓቕማ ‘ውን ተኣሚኖም’ዮም። ብማሕበርነት እዚ ዝስዕብ ጽሑፍ፡ ብኢዛበላ ወበር ኖቤል ዝኾነ ጆሴፍ ስትግሊትዝ ድማ “ኣብ ሮድሪክ “ቻይና ኣብ ዘካየደቶ እረማ ወሳኒ ዓቂባ ከምዘተግበረቶ ዘመልክት’ዩ። ቻይና ኣብ ዝምራሕ ቁጠባ ንዝህሉ ብዝሒ ኣብ ዝተጻሕፈት ንምምላጥ ቻይና መንጎ ሩስያ ዝተኸተለቶ ፖሊሲታትን ተራ ናይ ዝተጻወተ ምዕራባዊ ስነቑጠበኛ ከመይ ካብ ፍወሳ ብነውጺ ከምዘምለጠት ብመንግስቲ ዝውነና ትካላት፡ ምስቲ ኣብ ካብቲ ኣብ ዋሽንግተን ብዝማእከለን ናይ ድኹም ቁጠባዊ ብቕዓታን ምትእስሳር” ስም ወይ’ውን መጽናዕታዊ ዕዮ” ክጠቅስ ንምትንታንን ንምርዳእን ምእንቲ ክጥዕም ዓባይ ብርጣንያ ዝተተግበረ ምስግጋር ፋይናንስን ልምዓትን ትካላት ዝሃንደስኦ ምህላዉ ይምስክር። ሩስያን ቻይናን ኣብ ዝኽእል ሰብ ኣሎዶ ንዝብል ባዕሉ ድማ ፈለማ ንመጎት ወይ ኣምራት ፍወሳ ዋንነት ናብ ብሕቲ ኣብ ዘነጻጸሩሉ ድማ ፍወሳ ብነውጽን ብሰሩ ንዝሰዓበ ቁጠባዊ ዓለምለኻዊ ቁጠባ ዝነበረን ቦታ ድማ ዘንቀሎ ሕቶ ባዕሉ ዘቕረቦ መልሲ ከም ብነውጺ ዘብርህ ሓጺር ጽማቝ ምቕራብ “ማርጌሪታ ታቸር፡ እታ ብደረጃ ዓለም ከም ዕብየትን ገስጋስን ተመልክት መጽሓፍ ካብታ ዝተፈላለየ ኣገባብ ምስግጋር ናብ ወካሊ መረዳእታ ናይ ዓውዲ ስነቁጠባ ኣድላዪ እዩ። መሪሕ ተጣባቒት ምስግጋር ዋንነት ናብ ከም መእተዊ ዝቐረበ’ዩ። ሰናይ ንባብ። ስርዓተ-ዕዳጋ ዝተኸተላላ እዋን ኣትሒዙ’ዩ ክውሰድ ዝከኣል’ዩ። ንሱ፡ “ቁጠባዊ ብሕቲ ትርአ” ኣብ 1980ታት ዘተግበረቶ ስነ-መጎት ፍወሳ ብነውጺ ናይ ሎሚ ቻይና ምስ ዓለምለኻዊ ተቐያይሩ። ብጽሒት ሩስያ ኣብ ጃምላ መጽናዕቲ ማለት እቲ ብተለምዶ ቅቡል ምስግጋር ዋንነት ካብ ሒደት ደርዘን ርእሰማልነት ዓሚቚ ምትእስሳር ዘለዋ’ያ። ዘቤታዊ ፍርያት (ጂዲፒ) ዓለም ምስ ዝበሃል ምዃኑ’ዩ ኣብ ናይ ቻይና እረማ ፍወሳ ብነውጺ፡ ሕመረት ናይቲ ዘይዛይድ ምዃኑ ይጠቕሱ። ነዚ መሰረት ተንጸባርቖ ዘላ ዕብየት ከኣ ዓይኒ ንምልከት ድማ ካብቲ ኣብ 1990 ዝነበሮ ወሳኒ ተራ ከምዘይተጻወተ” ይእምት። ብ“ስምምዕ ዋሽንግተን” ዝፍለጥ “ናይ ብምግባር ድማ “እቲ ዝዓበየ ግድል ዝደጒሕ’ዩ። እዚ ኣብ ቦታኡ እንከሎ ግና ናይ 3.7 ሚእታዊት ዓቐን ኣብ 2017 ምዕራባዊ መረዳእታን መደምደምታን ምስግጋር ሰረተ-እምነት’ዩ”። እቲ ከመይ ገይርካ ኣዝየን ብዙሓት ንዝኾና ትካላዊ ኣቃውማኣ ምሉእ ብምሉእ ናብ ናብ 2 ሚእታዊት ምውራዱ’ዩ። ናይ እዚ እንተኾይኑ ደኣ ናይ ቻይና ለውጢ ብትካላት ‘ብረተን ውድስ’ ማለት ዓለማዊ ዋኒናት ርትዓዊ፡ ቅልጡፍ፡ ፖለቲካዊ ትካላዊ ኣቃውማ ሓድሽ ሊበራላውነት ቻይና ብጽሒት ብኣንጻሩ ብሽዱሽተ ሰረቱ እንታይ እዩ? እዚ ከኣ ንድሕሪት፡ ባንክ፡ ዓለምለኻዊ ማዕከን ገንዘብን ክፍሊ ቅቡልነት ብዘለዎ ኣገባብን ኣድማዒ (ዕዳጋ ምሉእ ብምሉእ ናጻ ክኸውን ዕጽፊ ማለት ካብ 2.2 ሚእታዊት ናብ ናብ 1980 ብምምላስ ንቻይና ካብቲ ናይ ግምጃ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ትካላዊ ቁጽጽር ብዝፈጥር ቅርጽን ናብ ኣለዎ ዝብል) ኣይተሰጋገረን ወይ’ውን ኣስታት 12.5 ሚእታዊት ዓብዩ። ኣናዋጺ ፍወሳ ከተምልጥ ዘኽኣላ ናይ ዝምእዝን ሰረተ-እምነት ኣብ ምምዕባል ብሕቲ ተሰጋግር” ምዃኑ የመልክቱ። ናብኡ ገጹ ኣይተቓነየን። እዚ ከኣ ነቲ ብመዳይ ኢንዱስትሪ፡ ሩስያ ድራማቲካዊ ሊቅነት ባይታ እንታይ ምዃኑ ንምፍታሽ ንዝርከባ ሃገራት፡ ሃገራት ምብራቕን ንፈውሲ ሕሜት ድማ “ምስግጋር ድሕሪ ምብቃዕ ዝሑል ኵናት ዝነበረ ዋንነት ናብ ብሕቲ፡ ብዝተፈላለየ ኣገባባት ዝኾነ ምንቁልቋል ከተርኢ እንከላ ቻይና ዝቕስብ’ዩ። ቻይና፡ ዘካየደቶ እረማ ዕዳጋ ማእከላይን ኤውሮጳን ሩስያን ከም ትንበያ “ሕንከት ኣልቦ ዓወት ቁጠባውን ክትግበር ተኽእሎ ከምዘሎ” ከምኡ’ውን ግና ኣብነታዊት ዎርክሾፕ ዓለምለኻዊ ንድሕሪት ተመሊስካ ዳግም ምፍታሽ ድማ ፈውሲ ዝተዋህበ’ዩ። እቲ ኣጠቓላሊ ፖለቲካውን ሊበራላውነት” ኣብ መላእ “ትግባረኡ ድማ ቅልጡፍን ብዘይ ዓለም ዝብድህ’ዩ። ሰውራዊ መዋእል ኣብ 1989 ከምዘብቅዐ ይግለጽ’ዩ። እቲ ኩነት ግና ነቲ ን“ምዕራባዊ” ቁጠባዊ ሞዴል ኣድማሳዊ ምግባር ዝብል ድሌት ከጠጥዕ ኣይከኣለን። ቻይና ዝተኸተለቶ ደፋእታዊ ምትእትታው ዕዳጋ ድማ ምኽንያት ምቅልጣፍ ቁጠባዊ ብራኸኣ ኮነ። እዚ ከኣ ብድፉኑ ካብ ዝግበር ውህደት ክትዕቀብ ገበራ። ኣብ መንጎ ምብራኽ ቻይናን ከፊላዊ ውህደታን ዘሎ ምርጻም ድማ መግለጺ ናይዚ ዘለናዮ እዋን’ዩ። ምንጩ ከኣ ቻይና ኣብ ዝተኸተለቶ ኣገባብ እረማታት ዕዳጋ’ዩ። ቻይና ንዘካየደቶ እረማ (ሪፎርም) ኣተኩሮ ብምሃብ ዝተዳለወ ጽሑፍ ብዙሕን ዝፈላለን እዩ። ቻይና፡ ካብ ማሕበርነታዊ ሸለልትነትን ክኸውን” ይእምሙ። ኣብ መንግስቲ ንምስግጋር ዝረዓመቶ ቁጠባዊ ርእሰማልነት ክትከውን በቕዐት። ኣብ ክትብርኽ ንዘኽኣላ ስነቁጠባ ንምግላህን እማመ ብላዕሊ-ላዕሊ ክርአ እንከሎ ነቲ 1990 ዝተዳለወ ኣብ ቁጠባ ሕብረትሶቬት ፖሊሲታት ግና ተፈላጥነት ዘለዎን ግቡእ 2015፡ ገምጋም ሓቀኛ እቶት ናይ 99 ምንጪ ናይቲ ኣብ ቻይና ዝርአ ዝምድና ምእኩል ስርዓተ-ቁጠባ ብዕዳጋ ናብ ዘተኮረ ጸብጻብ’ውን እንተኾነ “ተዛመድቲ መጽናዕቲ ዝተገብረሉን እዩ። ኣዝዩ ዕሽሽ ሚእታዊት ህዝቢ ሩስያ ትሕቲ ናይቲ መንግስትን-ዕዳጋን ንምንጻርን ዝሕግዝ’ዩ። ዝምራሕ ስርዓተ-ቁጠባ ንምስግጋሩ ዋጋታት ኣብ ዘይተረጋግኡሉ እዋን” ዝተባህለ ጉዳይ እንተሃልዩ ድማ እቲ ኣብ 1991 ዝነበረ ኮነ። ኣብ ቻይና ድማ ብሓደ ወስታ ክትግበር ዝኽእል ዓማሚ ቻይና፡ ሚሳላዊ ካብ ዝኾነ ኣካይዳ ኣዝዩ ቅልጡፍ ምስግጋር ዋንነት ናብ ደፋእታውን ብኣልያ መንግስቲ ዝተገብረን ሓቀኛ እቶት ናይቲ 99 ሚእታዊት ፖሊሲታት ዝሓቘፈ’ዩ። ኣብቲ ኣጠቓላሊ ሓድሽ-ሊበራላውነት ክትርሕቕ ዘኽኣላ ብሕቲ ምክያድ ተመራጺ ከምዘይኮነ ምስግጋር ናብ ስርዓተ-ዕዳጋ እዩ። እዚ ከኣ ህዝቢ ብልዕሊ ኣርባዕተ ዕጽፊ ዕብየት እማመ ካብ ዝተሓቘፈ ፖሊሲታት ድማ ቀንዲ ምኽንያት ናይታ ሃገር ግዝፊ የጠንቅቕ። ብተመሳሳሊ፡ ብዓይኒ ደገፍቲ ነቲ ምስግጋር ከም ዝተረስዐ መደምደምታ ኣርኣየ፣ ኣብ እቶት ዝርአ ዘይምዕሩይነት (1) ብሓንቲ ሂምታ ንኹሉ ዋጋታት ዘይኮነስ ባህሪ ቁጠባዊ ምሕደራ’ዩ። ፍወሳ ብነውጺ ንግድ ናጻ ቅድሚ ምዃኑ ወይ’ውን ብፍሉይነት ቻይና ከምዝተወሰነ ኣብ ቦታኡ እንከሎ። ኣብ 2013 ድማ ናጻ ምግባር (2) ምስግጋር ዋንነት ዋኒን መንግስቲ ሓድሽ-ሊበራላውነት ንእሽቶ ዘቤታዊ ዋጋታት ናጻ ክኾኑ ኣድላዪን “ባህርያዊ” ምርጫ የቑጽሮ። መጠን ሓቀኛ እቶት ናይ ቻይና ነቲ ናይ ካብ መንግስቲ ናብ ብሕቲ (3) ንግድ ወይ’ውን ድኹም ኣይኮነን። እኳ ደኣ መሰረታውን እዩ። ስለዚ፡ ንዋጋታት ብዓቢ ብመሪሕነት ዶን ሾውፒን ኣብ ዝተኣልየ ሩስያ ሓሊፉዎ። ከም ውጽኢት ናይቲ ናጻ ከምዝኸውን ምግባር ከምኡ’ውን ሓያል። ቀንድን እንኮን ዕላማኡ፡ ድርዒ ሂምታ ናጻ ምግባር፡ ንምስግጋር ዋንነት ፈላሚ ናይ “እረማን ምርሓውን” ዕቑድ ሩስያ ዝተኸተለቶ ፍወሳ ብነውጺ ድማ (4) ገንዘባውን ፊስካላውን ፖሊሲታት ናጻ ዕዳጋ ምድልዳል’ዩ። ኣዝዩ መሰረታዊ ናብ ብሕቲ ከምኡ’ውን ንግድ ናጻ (1978-1988) ግና ቻይና ናብ ስርዓተ- ኣብ ዝኾነት ኢንዱስትርያዊት ሃገር ኣብ ከምዝጸንዕ ብምግባር ቁጠባዊ ምርግጋእ ብዝኾነ መልክዕ ክግለጽ እንከሎ ድማ ንምግባር ዘድሊ ቅድመ-ኩነት ብምዃኑ ዕዳጋ ትሰጋገረሉ ኣገባብ ብሓያል ክትዕ እዋን ሰላም ተራእዩ ዘይፈልጥ ዕብየት ኣብ ምፍጣር ዝብላ እየን። ነቲ ከም ቀንዲ ቁጠባዊ ስርዓት ዝርአ ነቲ “ነውጺ” ዝበሃል ናይቲ ፍወሳ ዝተቐርጸሉ እዋን ምዃኑ ይፍለጥ። እቶም መጠን ሞት ተመዝገበ። ናጻ ዝኾነ ዋጋታት ምክልኻል’ዩ። ቻይና ብደረጃ ክልሰ-ሓሳብ፡ እዘን ኣርባዕተ ዘቕውም ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። ምስ ፍወሳ ብነውጺ ዝመሳሰል ሊበራላዊ ቻይና ኣብቲ እረማ ዝጀመረትሉ እዋን ግና ብኣንጻሩ ንዕዳጋ ከም መሳርሒ ናይ ስጉምታት ፍወሳ ብነውጺ ብሓደ እዋን እቲ ከም ኣጠቓላልን ሰፊሕን ዝቐረበ ቅዲ ዝድግፉ ስነቁጠበኛታት ድማ ምስቶም ዝነበራ ደረጃ ምዕባለ ምስ ናይ ሩስያ ዝዓበየ ሸቶታት ልምዓታ እያ ትጥቀመሉ። ምስ ዝትግበራ ኣጠቓላሊ እማመ እየን ናይ እረማ እማመ ድማ ኣብ ሓደ መዳይ ደፋእታዊ ምስግጋር ዝሓርዩ ኣብ መጻኢ ክነጻጸር እንከሎ ትሑት’ዩ ነይሩ። እዚ እዚ ከኣ ካብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ክመጽእ ዘቕውማ። ብቕርበት ምስ ዝፍተሻ ግና ብዕዳጋ ናይ ዝምራሕ ስርዓተ-ቁጠባ ቻይና ኣተኲሮም ተኸራኸሩ። ቻይና ከኣ ከኣ ቻይና ነቲ ፍወሳ እንተ ተተግብሮ ንዝኽእል ነውጽታት ንምክልኻል ዘኽእላ ካብዘን ኣርባዕተ እማመታት ብሓንቲ ምሒር ዝዘንበለ ኮይኑ ተረኽበ፣ ብዕዳጋ ክልተ እዋን ነቲ ብ“ዓብዪ ሂምታ” ዝግለጽ ኣዝዩ ፍሉይ ዝኾነ ሰብኣዊ ስቅያት (ካብቲ ዝተወሰነ ቁጠባዊ ልኡላውነት ከምዝህልዋ ወስታ ክትግበራ ዝኽእላ ስጉምታት ቁጽሪ ኣብ ዝውሰን ዋጋታት ጥራይ። እቲ ናይ ዋጋታት እረማ ንምትግባር ዘድሊ ናይ ሩስያ ዝብእስ) ክስዕብ ተኽእሎ ዝገብር’ዩ። ካብቲ ኣብ 1997 ኣብ 1 ከምኡ’ውን ቁጽሪ 4 ማለት ብጥብቂ ምዝንባል ናብ ሓደ ወገን’ውን እንተኾነ ኩሉ ነበራ። ክልተ እዋን ድማ ነቲ እረማ ነይሩዎ ማለት’ዩ። እቲ ፍወሳ፡ ንመሰረት ኤስያ ከምኡ’ውን ኣብ 2008 ዘጋጠመ ኦስተሪቲ (ምንካይ ወጻኢታት መንግስቲ) ውጽኢት ናይ ተተግባርነት ኣይኮነን። ካብ ምትግባር ተዓቀበት። ቁጠባዊ ብራኸ ቻይና መዕነዎ ነይሩ ዋላ ዓለምለኻዊ ፋይናንሳዊ ቅልውላው ነብሳ ዝተሰነየ ዋጋታት ናጻ ጥራይ እየን። መሰረታዊ ምኽንያት ናይቲ ንዋጋታት ኣብ ጉዳይ እረማ ዕዳጋ ቻይና፡ ኣብ እንተዘይተባህለ ከምዝምህምን ግና ምገበሮ ክትከላኸል ዘኽኣላ ኩነት ድማ እዚ’ዩ። ሊፕቶንን ሳክስን ዝተባህሉ ስነቁጠበኛታት ናጻ ኣብ ምግባር ዘዘንበለ እማመ ኣብቲ ምልክት ሕቶ ወይ ክትዕ ዝኣቱ ዝነበረ ነይሩ። ቻይና፡ ሩስያ ንዝሓረየቶ መገዲ ነዚ “ቁጠባዊ መጎልበቢ” ምእላይ ድማ ኣብ ባይታ ምስግጋር ዋንነት ዋኒን ካብ ንዕዳጋ ዋጋታት ከምዝውስን ኣገባብ እንታይ ምዃኑ ንምግንዛብ ቁጠባዊ ተኸቲላ ነይራ እንተትኸውን ድማ እዚ ነዊሕ ዝገበረ ዕላማ ደገፍቲ ሓድሽ- መንግስቲ ናብ ብሕቲ ብቕልጡፍ ዝርኢ ኣምር ሓድሽ ክላሲካውነት ብራኸ ቻይናን ቁጠባዊ ውድቀት ሩስያን ሎሚ ዘሎ ዓለምለኻዊ ርእሰማልነት ከመይ ሊበራላውነት’ዩ። ሎሚ ዓብሊሉ ዘሎ ክትግበር ዘጸግም፡ ዝተሓላለኸ ዕማም ዝተማእከለ’ዩ። ብኣመለኻኽታ ደገፍቲ ምንጽጻር እኹል መረዳእታ ዝህብ ምዃኑ ምኾነ ነይሩ ኢልካ ንምግማቱ ዘጸግም ዓለማዊ ቁጠባዊ ስርዓት ድማ ከም ናይ ሓድሽ ሊበራላውነት፡ ንዝኾነ ቁጠባዊ ምዃኑ ምእማኖም ድማ ከም ግንዛበ ስነቑጠበኛ ፐተር ኖላን ይገልጽ። እቲ ምኾነ ነይሩ። ቻይና ዝበለ ኣንጻር ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ዝኾነ መጎታዊ ብዝኾነ ኣገባብ ናይ ምውዳብ ናይ ዝሰፍሑ ደገፍቲ ፍወሳ ብነውጺ ብሓድሽ-ሊበራላውነት ዝእዘዝን ከም ኣብ ቻይና፡ ንእረማ ዕዳጋኣ ኣተኲሩ ሃገራዊ መከላኸሊ ኣገባባት ከምዘብቅዕ ክውሰድ ዝከኣል’ዩ። ህዝባዊ ዋንነት ዓቕሚ ዘለዎ ዕዳጋ’ዩ። እዚ ከኣ ንዋጋታት ብሉጽ ፖሊሲ ዝቑጸረን ‘ፍወሳ ብነውጺ’ ዝተገብረ ክርክር ዝፈጠሮ ውጽኢት ኣዝዩ ንምግባር ዝተሃንደሰ’ዩ። ምምላጥ ቻይና ዓብላሊ ኣገባብ ዋንነት ዋኒን ኣብ ዝኾነሉ ናጻ ኣብ ምግባር ዝምርኮስ’ዩ። ድማ ኣብ ሩስያ፡ ኣብታ ማሕበርነታዊ ካብ ፍወሳ ብነውጺ ድማ እታ ሃገር ናብ ኣገዳሲ’ኳ እንተኾነ ብሓፈሻኡ ክርአ እንከሎ ስርዓተ-ቁጠባ፡ ነቲ ዋንነት ናብ ብሕቲ ይይቕቕጽጽልል ዓለምለኻዊ ርእሰማልነት ክትጽንበር እንከላ", "char_count": 6401, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02450", "text": "ዥ ታ ር ፖ ሪ ግድን ብጽሓያ’ እናተባህሉ ብዘይ ዝደረቑ ብጾቶም ከምዝረኣዩ ዕርፍቲን ብምግዳድን ይሃጅሙና ይገልጹ። ዝናብ’ውን ናቱ ጸገም ስለዝነበሩ። እዚ ከኣ ንዓና ኣብ ከምዝነበሮን እቲ ጻዕቂ ዝነበሮ ሬሳ ጴጥሮስ ተፈሪ ቀጻሊ መውጋእቲን መስዋእቲን ማይ ምስ ሃረመ ስለዝሓሰኸ፡ ሓሳኹ ብምእታው ንዓቕሚ ሰብና ናብ’ቲ ተጋዳላይ ወረረር ኢሎም ቀዳም 28 መጋቢት፡ ኣባላት ማሕበር መመሊሱ የውሕዶን ስዉኣትና ናብ ኣሳእኑ ክኣትዉ ከምዝጀመሩን ምትሕግጋዝ ተጋደልቲ ክ/ሰ 61 ነበር ንኽንቀብርን ውጉኣትና ኣመና ኣፈንፋኒ ኩነት ምንባሩን ጨንፈር ደቀምሓረን ከባቢኣን፡ ኣብ ንኸነውጽእን የጸግመና ነበረ. . ። ይሕብሩ። ድፋዓት ግንባር ጊንዳዕን ልምዓታዊ ቦታ “. . ሓንቲ ከም’ዚ ዝኣመሰለት ሽዑ መራሒት መስርዕ ኰይና ከባቢ ጋሕቴላይን ዑደት ነበሮም። ኣባላት ዝዝክራ ፍጻመ ክነግረኩም። ዝተዋገአትን ዘዋገአትን ተጋዳሊት ጨንፈር ዜና ሓበሬታን ጐሳጓስን እዚ መዓሾ ትብሃል ብጸይቲ ነይራትና። ሃና ተስፋጋብር፣ ብዛዕባ ኣብ ማይ ማእከል፡ ምስኣቶም ክንጐዓዝ ስለዝተሓበረና፡ መዓሾ ተሃሪማ ኣብ መንጎናን ኣብ ጭቃ ብሰሪ ጭቃን ምስጋር ሬሳን ኣንጊህና ኣብ መበገሲ ቦታ በጻሕና። ሰዓት መንጎ ጸላኢን ትተርፍ። ኣመና ዝሰዓበ’ያ ኣዘንታያ። ንሳ “ጸላኢ ሸውዓተ ተጠርኒፍና ካብ ከተማ ደቀምሓረ ከምዝዓመምዎ ብምግላጽ ኣመስጊኑ። ትቕንዞ ነይራ። እቲ ተውጸኦ ዝነበረት ጥራይ ዘይኰነ ባህሪ’ውን ይዋጋኣና ክንበገስ እንኰለና ከኣ “ካላሽነይ” ትብል ብድሕሪዚ ስእሊ ድሕሪ ምውሳድ ናብቲ ከምዝተገብረ ይግለጽ። ድምጺ ክሳድካ’ዩ ዝሓንቀካ። ኵሉ እቲ ነይሩ’ዩ። ኣነ ዘቕርበልኩም ፍልይቲ ህብብቲ ደርፊ ተወለዐት’ሞ፡ ነፍሲ ወከፍ ዝጽበየና ዝነበረ ካልኣይ ዕማም ናብ ከተማ እቲ ዝተዘንተወ ፍጻመታት ብዙሕ’ዩ። ኣብ’ቲ ከባቢ ዝነበረ ተጋዳላይ ከኣ ይሰምዓ ፍጻመ፡ ጋንታና ብጀካ ወዲ ሰብዓን ተጐዓዚ ማዕረ ማዕረ ድምጻዊኣ “ካላሽነይ” ጊንዳዕን ግንባር ጊንዳዕን ተመለስና። ብኣጋጣሚ ዝነበርናላ ቦታ’ኳ ሓንቲ ካብ’ቶም ነይሩ። ከቢድዎ። እንተዀነ፡ ብኸመይ ራሻይዳን ዝብሃሉ ክልተ ብጾት፡ ብምሉኣ በለ። ግንባር ጊንዳዕ እቲ ጸላኢ ኣብ መወዳእታ ኣዘንተውቲ ምስ ካልኣይታ ጥይትን ቦምባን ትውጻእ ኰይኑ። ኣብ መወዳእታ ቃንዛ ኣእጋራ ቈሲሉ። ክሳዕ ንድፋዕ ክንወጽእ “ብካላሽነይ” ክሳዕ ክንድ’ዚ ምስቁርቋሮም ምንቁልቋሉ ዝጸዓቐ መጥቃዕትታት ካብ ዝተሰዉኡ ብጾተንን ካብ ጸላኢን መዓሾ ምጽዋሩ ኣይተኻእለን። ክትወጽእ እንተወጻእና ከኣ ናብ መውዓሊና ክንምለስ ኣየገረመናን። እቲ ምንታይ ንካላሽን ልዕሊ ዘካየደሉ’ዩ። ኣብ’ዚ ግንባር ኢዱ ዘይሓወሰ እናምጻኣ ዘሕደራኣ’ያ ነይራ፣ እቶም ዓንዲ ዘጸግም ኰይኑ። ዋላ ንእሽቶ ሳዕሪ ትንክፍ ውሉዳቶም ዝሓቘፉዋ፡ ክንዮ ውሉዳቶም ኣሃዱ ህዝባዊ ግንባር’ውን ኣይነበረን። ሕቖ ተጋዳላይ ዝነበሩ መጽዓኛ’ኳ ከም ኣቢላትካ ኢኻ ኡይ! ትብል። ምእላይ ዝሓንገርዋን ዝሓዘሉዋን ዘይሃስስ ዝኽራን ክ/ሰ 61 ከኣ ካብ’ቶም ዝነወሐ ኣብ’ቲ ሰብ በቲ ደብዳብ ኣብ ጸቕጢ ዝኣትዉሉን ጾር ጋንታ ከኣ ኣብ’ዞም ክልተ ብጾት ፍቕራን ዘለዎም ተጋደልቲ’ዮም። ንሳቶምን ግንባር ዝዓረዱ’ዩ። ዝዓረደሎምን ብዝምስጥ ዛንታ ዝተበጀዉሉን። ስጋኦምን ወዲቑ። ማይጨው እናውዓዩ ዝሓጽቡና ካላሽኖምን ሓቢሮም ዝሰገርዎ ገድሊ ቀሊል ዝተዋጋኣሎምን ድፋዓት ጭፈታ፡ ስጋ ተጋዳላይን ተሓዋዊሱ ዝተቐብረሉ። መግብና ሰሪሖም ዝምግቡና ማይ ዝወርዱ ኣይኰነን። እዚ ጉዕዞ’ኮ ናብ’ቲ ብካላሽን ምስ ማይ ጭቃ፡ ምውቃዕ ነጋሪት፡ እንዳ ጸላኢ ብግመ ተመሳሲሉ ዝሰለዀሉ’ሞ ኣብ ንሳቶም’ዮም። ዝዀነ ንጥፈት ኣብኣቶም ፋጎትን ሮኬትን ዝተሓናነቑሉን ጽንኩር ሓረስታይን 2001 ስግር ንሓመልማሎ ቋሕ ሰም ብትብዓት ዝረገፈሉ ወዘተ። ተሓጺሩ። ካብ ገለገለ መውጋእቲኳ ዝኸፍእ ግዜ ዘሕለፍሉን ድፋዓት’ዩ። በዚ ምኽንያት ኰይኖም ከባቢ ጋሕያትን ሓመልማሎን ኣባል ሓይሊታት ምክልኻል መንእሰይ ኣቑሳል’ዩ ነይሩና። እንተዀነ፡ ናብ ሕክምና ካላሽነይ ኢሎም እንተስቈንቈኑ፡ ኲናት ንዝነበረ ጸላኢ ብኩሊቱን ብመዓኰሩን ፊልሞን ኢዮብ፣ ሓደ ካብ’ቶም ዋርሳይ ቦጦሎኒ’ውን ትኹን ኣይከድናን። ምስ ዘይኰነ ዝገደፍዎም ብጾቶምን ድፋዓት ዝርእዮ ንጊንዳዕ ብሰሜናዊ ምዕራብ መንእሰያት’ዩ። ንሱ “ኣብ’ዚ ንነዊሕ እልቢ ቃንዛን ስቅያትን እናተቓለስና ሓለዋና ንእስነቶምን’ዩ ተራእዩዎም። ዝተጠወዩዋ’ዮም። ብሰብ ውዕሎ ተቐሚጥና ኢና። ሓቂ ይሓይሽ ነዚ ቦታ ንገብር። ኣማስያኡ ከኣ ብሳላ’ቶም ክልተ ንጋዴን፡ ማይሓባር፡ ለዓይተን ጣፍ ሓጋይ ዝተዘንተወ’ውን ኣብ’ዚ ድፋዓት ንስለ ምርኣይ ደኣ’ምበር ብኸም’ዚ ንርእዮ ዘይሕለሉ ብጾት ሓዊና። ምስ’ታ ምሕዋይና ከይተረፈ ዝረኣዮ ልሙዓት ጀራዲን ኰነ ዝተፈጸመ’ዩ። ኣይነበርናን። ታሪኹ፡ ዕምቈቱ፡ ማዕረ ጸላኢ ብጭፈታ ኲናት ስለዝኸፈተ ዓይንኻ ጸሓይ ጾመርባዓ ዘየሰነፎ እዋናዊ ልምዓት ድሕሪ ናይ ምሳሕን ዕርፍቲን ምስ ክንደይ መስዋእቲ ሓሊፍዎን ጅግንነት ኣለዋ ኣብ ምውጻኣ ክተርፍ ዝኽእል ሰብ ዘንቁረካ ኣብዘይትርእየሉ ግብ ዝበለ ጸላም ዝወለዶ ዛራ ማይ እናተዓዘብና ኢና መንእሰያት ተመሃሮ ተሓጋገዝቲ ነርስን ተሰሪሕዎን ማዕረ ክንደይ መስገደላት ይትረፍ ብምባል ነቲ በቒቕናዮ ዝነበርና ሰዓት ሰለስተ፡ በቲ ቈሲሉ ክሓልከና ዝቐነየ ሓሊፍናየን። ካብ ነፋሲት ክሳዕ ደንጎሎ ዝነበረ ኣባላት ሓበሬታን ጐስጓስን ናይ ሓንቲ ነይሩዎን ንፈልጥ ኣይነበርናን። ነዚ ዓቕሚ ሰብ ብግዳም፡ ተወፊኻ ከም ኣእጋርና እናጐየና ብጾትና ክንረድእ ጉዕዞ ከኣ፡ ግመን ዒፍዒፍታን ተጐልቢብና ክፍለሰራዊትን ጉዕዞ ናብ ድፋዕ ከባቢ እንዳ ከይፈለጥኩ ምጽነሐይ ኣመና ተሰሚዑኒ። ትወጽእ ተገይሩ። መዓሾ ሎሚ ሓንቲ ክኢልና። ሓሊፍና፡ ሰዓት 11፡00 ኣብ ስትራተጂካዊ ሓረስታይ’ዩ ኰይኑ። መቸም ሰብ ንህይወቱ እቲ ታሪኽ ክንገረካ እንከሎ ከም’ዚ ኣብ’ቲ እግራ ስኢና ብህይወት ኣላ” ክብል ድሕሪ እንተዀነ፡ ኣብ’ዚ ቦታ እቲ ሓደ ዲጋ ጋሕቴላይ በጺሕና። ቀቢጹ ዝዋጋኣሉ ንዝነብረ ተመሊሱ ክርእዮ እዋን ኰይንና ንሰምዖ ዘለና’ዩ ኰይኑና። ካብ ምግላጽ። ተጋዳላይ ንዋሕዱ ዝጸንከረ መከራ እንተሰገርካ ካልእ’ዩ ዝስዕቦ። ዲጋ ጋሕቴላይ ምስ በጻሕና፡ ኣቦ መንበር እንከሎ፡ ሞይቱ ብምትንሳእ ንመቓብሩ ከም ኣፎም ባዕሎም ከዕልሉኻ እንከለዉን ብዕላል እንተጸንከረ በቲ ክምህ ዘይብል ናይ ብድሕሪ እዚ’ውን ንኸስዐና ዝቐጸዐ ካልእ ማሕበር ካፒቴን ዘርኡ ኣጽባሃ፡ ዕላማ ዑደት ምርኣይ’ዩ። እዞም ጀጋኑ ክሳዕ ዝስውኡ ክትሰምዖ እንለለኻን በበይኑ’ዩ። ዝወዓለ ምግባር ዓቕሙ የባዝሖ ምንባሩ ናብ ልምዓታዊ ቦታታት ብፍላይ ናብ ንኸበርክቱ’ምበር ከምዝስውኡ ትሑዝ ብኣካል ተረኺቡ ከዘንትወልካ እንከሎ ኣዘንት’ዩ። ስትራተጂካዊ ዲጋ ጋሕቴላይ ምብጻሕን ገይሮሞ’ዮም ዝዋግኡ ነይሮም። እንተዀነ ብልጫ ኣለዎ። እንቋዕ ነዚ ከይሰማዕና እቲ ድፋዓት ብባህሪያዊ ካብ ብሱል ጥረ ኰይኖም ወጺኦም፡ ካብ’ዚ ቦታ ኣይረሓቕና። ድሕሪ ምባል ትዕድልቲ ሃብታም - ፍጹም እነሀዉ ናብቲ ህይወቶም ዝቐበጹሉ ዝነበረ ናይ ግዜ ሕጽረትን ሃታሃታን ኣብ ጫካ’ዩ ነይሩ። የግዳስ ዳሕራይ ተመሊሶም፡ ነቲ ዝተሓልፈ ናብ ቀጻሊ ብዝሓሸ ክውደብ ተላብዩ። ብሰሪ ደብዳባት ጸላኢ ከም ብዓል ምዝንታው በቒዖም። ቀጺላ ሓሳባ ዘካፈለትና ተመሃሪት ታባ ዙዕ ዝኣመሰላ ቦታታት እቲ ዝተዘንተወ ካብ ንሓድሕዱ ተሓጋጋዚ ነርስ ሊድያ እስክንድር’ያ። ዕርቃነን ተራእየን። ታባ ዙዕ ዝበላለጽን ብዙሕን’ዩ። እቶም ነቲ ሊድያ “ብዝሰማዕክዎ ኣመና’የ ተተንኪፈ። ብፍላይ ኣብ ብዓል ግራት ኣውሊዕ ታሪኽ ዝሰምዑ መንእሰያት ዝሃቡና ማዕረ ክንደይ ጀጋኑ ኣቦታትን ኣደታትን ኰይንካ ክትርእያ እንለለኻ፡ ርእይቶ’ውን ሓያሎ’ዩ። ከም’ቲ ከምዘለዉና ዝያዳ ካልእ እዋን ሎሚ ነቲ ሽዑ ዝተዋህባ ቅጽል-ስም እቶም ኣዘንተውቲ ንባዕሎም ቁንጫል ተረዲኡናን ማዕረ ክንደይ መከራ ተሓሊፉ ሰሚዕካ፡ ናይ ብሓቂ “ታባ ዙዕ” ናይ’ቲ ብዙሕ’ዩ እናበሉ ዘዕለሉና፣ ተሰቊሩናን ኣሎ” ድሕሪ ምባል፡ ኣስዒባ፡ ኢኻ ትብል፣ ተፋሓሒራ’ያ። ካብ’ቲ ጸገም ስዒቡ። መሬት ብዝሓሰኸ ሬሳ ንሕና’ውን ቁንጫል ናቲ ዘዕለልዎ “ኤርትራውያን ሃገርና ንፈቱን ነፍቅርን ከም’ቲ ዝኣመሰለ፡ ሰብ ይወጽእ’ዩ ክትብል ስለዝተጐበአ ብምሒር ጨና ዝኣክል ነቲ ኢና ከነቕርበልኩም። ፈለማ ውዕሎኡ ንሓልፈላን ኢና። እዚ ዝያዳ ንኽድራዕ የሸግረካ። እንታይ ዝበለ ኣይሂ ደብዳብ’ዩ ዝርካቡ መግቢ ምብላዕ ስኢንና። ድሓር ኣብ’ቲ ብቐረባ ድፋዓቶም ዝነበረ ድፋዓት ዘዘንተወ ተጋዳላይ ተኪኤ በረኸት (ወዲ ከኣ ከም’ዚ ዓይነት ብቐጻሊ ክኸውን እላቦ። ወዲቕዎ ትግረም። ሰብ ውዕሎ’ውን እቲ ግን ካብ ዱኳናት ባጽዕ ተዓዲጉ ጨና ግንባር ጊንዳዕ፡ ምስ መንእሰያት ምውርራስ በረኸት) እዩ። እዚ ከኣ ንዓናውን ብዘዘለናዮ ሞያ ከመይ ቦታ ፈለማ ክኣትዉዎ እንከለዉ፡ ብሰሪ ፈረንጂ መጺኡና። ነቲ ጨና ብጡጥ ኣብ ታሪኽ ንምግባርን ዝተወደበ ምዃኑ ድሕሪ ንሱ ባህሪያዊ ኣደዃኹና ናይቲ ቦታ ኢልና ኣድሚዕና ንወጽእ ዓቢ ትምህርቲ ጽዑቕ ኣግራብ ኣመና ኣሸጋሪ ምንባሩ ኣፍንጫና ብምስኳዕ ክንፈትሖ ፈቲንና” ምግላጽ፡ መድረኽ ነቲ ኣብኡ ዝተቐበለናን ንባዕሉ ነቲ ህይወት ካብ ዘጸንከሩ ምንባሩ’ዩ እዩ። ነተን ጀጋኑ ኣደታትና ከኣ ተወሳኺ የዘንትዉ። ድሓር ግን ብደብዳባት ጸላኢ ክትብል እንከላ፡ ካልእ ምስ’ዚ ዝመሳሰል፡ ነቲ ዲጋ ዝከታተልን ጆሜትራ ዳኒኤል ዝገልጽ። “ምስ ጐረባብትኻ ኣሃዱታት ባህርያዊ ጸጋማት ሰጊረን ከም’ዚ ዝበለ ተተጀልዒፉ ወዲቑን ተቓጺሉን ዳርጋ ኣብ ከም ብዓል ጭፈታ ዝነበሩ ተጋደልቲ፡ መብራህቱ ኣረከቦ። ክትተሓጋገዝኳ ዘኽእል ኣይነበረን። እሞ ኸኣ ታሪኽ ሰሪሐን ከዘንትዋልና ብምብቃዐን ጐልጐል ከምዝተቐየረ ብምሕባር፡ ፋጎት ሩጥባ ሓሚሞም ኣብራኾም ተታሒዞም። ጆሜትራ፡ ዲጋ ጋሕቴላይ ንርሑቕ ድፋዓትና ሬሳ ኣብ ርእሲ ሬሳ ዝደራረበሉ ኰሪዕና ኢና’ሞ፡ ዋላ’ኳ ክንዳኻትክን ከይተረፈ ናብ ሰብ ይትኰስ ምንባሩ ብሰሪ ጥሜትን ድኻምን ዛሕሊን ዝመጸአ’ዩ ዝጠመተን ንዓበይቲ ዕላማታት ማለት ዝነበረ ኣህላኺ ኲናት። ምኽንያቱ፡ ሓደ ክንከውን እንተዘይከኣልና ኣጆኽን ኣሰርክን ይገልጹ። ብዜካ’ቲ ብሞርታራት ዝተቓጸለ ኢልካ ስለዝተገመተ ለሚን ኣምጺእካ ንጽሩይ ዝስተማይን ንሕርሻዊ ንጥፈታትን ወተሃደር ኣብ’ታ ዝነበርናያ እንተበጺሑ፡ ክንክተል ኢና እብለን” ብምባል ዛዚማ። ጫካ፡ ብፋጎት ነዲዶም ከምዘለዉዎ ብማይሽኰር በጽቢጽካ ብምሃብ ከዝፍወሱ ዝዓለመን ምዃኑ ብምግላጽ፡ ዓሰርተ ሽሕ ነቲ ሓደ ‘ብጻይካ በጺሑዋ’ዩ ንስኻ ከኣ ኣብ መወዳእታ ከም’ቲ ኣብ ቤት ሄክታር ከልምዕ ዝኽእል ክሳዕ ሓምሳ ጽሕፈት ሃማመተኤ ን/ዞ ጊንዳዕ ምክትታል ሚልዮን ሜተርኲብ ማይ ክሕዝ ከምዝኽእል ውዳበታት መንእሰይ ሳልም መሓመድ፣ ተገይሩ ከምዝተሃንጸ ይሕብር። “ዘውጻእካ ዝገለጸልና፡ እቲ ናይ ምውርራስ ኣጋጣሚ እንተውጻእካሉ ዘይትጠዓሰሉ” ብምባል ኣብ ን/ዞባና ጊንዳዕ ሓድሽኳ እንተዘይኰነ፡ ከኣ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ክንድኡ ዝኣክል እቲ ናይ’ቲ ዕለት ፍሉይ ዝገብሮ፣ ብኣካል ዲጋ ንምስራሕ ትብዓትን ቈራጽነትን ኣብ’ቲ እቲ ታሪኽ ዝተሰርሓሉ ምዃኑን መንግስቲ ዝተራእየሉ ዲጋ ምዃኑ ካብ ኣፍ ፈጸምቱ ምስማዕን ብልጫ ኣለዎ። ብምግላጽ “ክገብረሎም እንተዘይከኣልኩስ ስለ’ዚ እቲ ምውርራስ ብኸምዚ ናይ’ቲ ክነግረሎም ኣለኒ” ብምባል ኣብ’ዚ ዲጋ ዕለት ክሰጋገር ክድፋኣሉ፡ እቲ ናብ ድፋዓት ቀንዲ ኣበርከትቲ ጉልበት ንዝነበሩ ኣባላት ዘብጽሕ መንገዲ ከኣ ኣብ ክንዲ ከምቲ ሓይሊታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ነቲ ዲጋ ናይ ሽዑ መሰናኽል ዝበዝሖ፡ ብዝምችእ ብስምዒት ዋናነት ብትግሃትን ተገዳስነትን ክዋደድ ንላቦ።", "char_count": 6320, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02451", "text": "ጥምርቲ ስድራ ቤት፡ መሰረት ስልጡን ሕብረተሰብ ሓሳባት ስድራቤት ሓንቲ ካብ ጥንታውያን ቀንዲ ግዳያት ሓድነትን ጥምረት ኣማራጺታት መራኸቢ ብዙሃን፡ ትካላት ሕብረተሰብ’ያ። ካብ ዘመነ ዝጎደላ ወጥሪን ምትፍናንን ዝዓሰላ ማለት ሳተላይት ዲሽን ፊልምታትን ቅድመ ታሪኽ ጀሚራ፡ ስድራቤት ስድራ፡ እቶም ፍቕሪ፡ ሓልዮትን ኢንተርነትን፡ ብደገ ድማ ዘየናሕሲ ከም ቀንድን ኣገዳሲትን ውዳበ ውሕስነትን ከም ባህርያዊ መሰሎም ጽልዋ መዛኑ፡ ዘተኣማምን ዕብየት ሕብረተሰባት ኮይና ክትቅጽል ሃንቀው ዝብልዎ ህጻናት’ዮም። መንእሰያት ኣብ ምርግጋጽ ኣዋጣርን ጸኒሓን ኣላን። መብዛሕትኦም ባህርያዊ፡ ስነ ኣእሞሮኣዊ፡ ባህላውን ተሃዋሲን መዋእል እዩ ክበሃል ሰባት ካብ ስድራቤት ቦቒሎም መንፈሳዊን ርውየት፡ ኣብ ውሽጢ ይከኣል። ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኣብ ሕቕፎ ስድራቤት ዓብዮም፡ ስድራቤት ጥራይ ዝርከቡ፡ ብኻልእ ኩነታት ሚዛናዊ ምቁጽጻርን ተመርዕዮም፡ ሓዳር ወጺኦም፡ ትካል መናበዪ ህጻናት ክትክኡ ምክትታልን ሓለፍቲ ስድራ ማለት ስድራቤት መስሪቶም ይቕጽሉ። ኣብ ዘይክእሉ መሰል ቆልዑ ወይ ኣቦን ኣደን ንደቆም፡ ካብ ኣዛዝን መብዛሕትኡ ባህልታት ወለዶታት ህጻናት’ዮም። እዞም እተጠቕሱ ተኣዛዝን ናጻ ዝኾነ ምቅርራብን ብኸምዚ ኣገባብ እናተተኻኽኡ መሰረታውያን ድልየታት ዝጎደሎም ዕርክነታዊ ምብህሃል ኣብ መንጎ ቀጻልነት ሕብረተሰባት ይረጋገጽ። ቆልዑ፡ ስልጡን ሕ/ሰብ ንምህናጽ ሓለፍቲ ስድራን ደቆምን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝግበር ጻዕሪ፡ ሃጓፍ ክፈጥሩ ኣብ ጻዕሪን ኣፍራይነትን እተሞርኮሰ ስድራቤት ብመርዓ ይኹን ዘሎ ተኽእሎ ልዑል’ዩ። እኹል ስርዓተ መጎስን ሞሳን ምትእትታው ብኻልእ ኣገባብ ዝተጠምሩ፡ ኣቦ፡ ዝዓበየ ንእሽቶ መጋባእያ’ያ ክትበሃል ካብ ባህሊን ክብርታትን ልምዳዊት ክንክንን ናብዮትን ስድራቤት ብደረጃ ስድራቤት ክልመዱ ዘለዎም ኣደን ደቆምን ትውክል። ብጡብነት ትከኣል። ኣብ’ታ ንኣባላት ስድራ ስድራቤት እናወጸ ዝኸይድ ዘሎ ዝጎደሎም ቆልዑ፡ ፍርሒ፡ ሕርቃን፡ ረቛሒታት እዮም። ብዘይካ’ዚ ኣብ ይኹን ብኻልእ ኣገባብ ዝርዓሙ፡ ጠሚራ እትሓቁፍ ገዛ፡ ኣቦን ኣደን ናጽነት ጾታዊ ርክብ ኣብ መንእሰያት ብስጭት፡ ተስፋ ምቑራጽ፡ ተነጽሎ፡ ሓቅን ጭብጥን እተሞርኮሰ እወንታዊ ናይ ሓባር ገዛን ዝምድናን ዝውንኑ ንውሉዶም ባህሊን ልምድን እቲ ገለ ካብቶም ንኽብርታት ልምዳዊት ግዙኣት ሓደገኛ ልምድታት ዝኾኑ ባህርያት ንምስራጽ ዝሕግዝ፡ ጌጋታት ብጉጅለ ዝቖሙ ሰባት’ውን፡ ሕብረተሰብ ብዝጠልቦ መሰረት ስድራቤት ዝትክኡ ዘለዉ ቀንዲ መንእሰያት ዝህነጹላ ገዛ ትኸውን። ንምእራም ዝዕላምኡ መቕጻዕቲ ስድራቤት ከቑሙ ወይ ክውክሉ ከዕብይዎም ክናብዩዎምን ሓላፍነት መለለዪ ዘመናዊት ስድራቤት ድኽነትን ዘይርጉእ ኣከባብን ዘይኮነ ተግሳጽን መግናሕትን እውን፡ ይኽእሉ። ስድራቤት ብብዝሒ ኣለዎም። ኣብ ዝብጻሕ ዝበጽሑ ዝኾኑ ዘለዉ ረቛሒታት’ዮም። ከም ቀንዲ ጠንቂ ትሑት ክንክን ኣካል ግቡእ ምኹስኳስ ኮይኑ ኣባላታን ቅርጻን ክትፈላለ ትኽእል። ደቆም ድማ፡ ናቶም ሓላፍነት እዚ ብፍላይ ኣብ’ቲ ስልጡን ኣብ ቆልዑ’ኳ ክግለጽ ዝኽእል ክስትውዓለሉ ዘለዎ’ዩ። እታ ዝነኣሰት ስድራቤት ብኣቦን ወሲዶም ዝዕበይዎም ኣቦን ዝበሃል ምዕራባዊ ዓለም ዝቐውም እንተኾነ፡ ኣብ ርኹባት ስድራቤትን ኣደን ዝቖመት ክትከውን ከላ፡ እታ ብኣጠቓላሊ፡ ጥዕይቲ ስድራቤት ኣደን ብሓላፍነት ክጥውርዎምን ዘሎ ስድራቤት እምበኣር፡ ጠንቅን ሰላም ዝሰፈኖ ሃዋህውን እንተኾነ፡ ዝዓበየት ወይ ዝሰፍሐት ድማ፡ ኣቦ፡ ኣብ ድልዱል መሰረት ሓዳር’ያ ክኣልይዎምን ሓልፍነት ይቕበሉ። ውጽኢትን ናይ’ዞም እተጠቕሱ ቁጠባውን ውልቃውን ድልየታት ኣደ፡ ደቆምን ደቂ ደቆምን ብወለዶ ክትህነጽ እትኽእል። ሓዳር ሕብረት ውሕስነት ድሕነትን ናብዮትን ረቛሒታት’ዮም። ቀዳምነት ዝህብ ኣረኣእያ ሓላፍቲ ዝዛመዱ ኣባላትን ዝሓዘት፡ ዝበዝሑ ክልተ ኣንጻር ጾታ ከም ምዃኑ ኣባላት ዘለዋ ዓይነት ስድራቤት’ያ። ኣብ ሓንቲ ስድራቤት እምበኣር ብድፍኢት ዓውለማ እናስፋሕፈሐት ስድራ፡ ንቖልዑ ናብ ካልኣዊ ደረጃ መጠን፡ ኣብ ማዕርነት፡ ሓድነትን ተማላላእን ተደጋጋፍን’ዩ። እትኸይድ ዘላ ዘመናዊት ስድራቤት ኣውሪዱ ዘወግን ኣተሓሕዛ ኮይኑ ምትእምማንን፡ ኣካላዊን ስምዒታውን ስድራቤት ብዙሓት ዕማማት ስድራቤት መሰረታዊ ክእለታት ቀንዲ ተልኣኾኣ፡ ብሓድሕዳዊ ዝቕጽን ዘሎ’ዩ። ዕብየት ተጻመድቲ እተሰረተ ምስ እትዓሞም እኳ እንተኾነት፡ እዞም እትቐስመላ ቤት ትምህርቲ’ውን’ያ። ሓልዮትን ፍቕርን እተጠምረት ገዛ ስለዚ ሓድነታ ዝሓለወት ስድራ፡ ዝኸውን ብኹሉ መምዘኒታት፡ ዕማማት እዚኣቶም ካብ ባህሊ ናብ ዲሲፕሊን ኣብ’ታ ገዛ ይጅምር። ምህናጽ ምዃኑ ተሪፉ፡ ቆልዑ ጥራይ ብትምህርቲን ሞያን እተሃንጹ፡ ጥዕይቲ ስድራቤት ክትህነጽ ባህሊ ክፈላለዩ ይኽእሉ። ኣብ ካብ ወላዲ ናብ ዉሉድ ክመሓላለፍ ዝውለዱላ ንእሽቶ ፋብሪካ እናኾነት ሓያል ዲሲፕሊን ዝውንኑ፡ ኣብ ትኽእል። ስድራቤት ቀጻልነታ መብዛሕትኡ ሕብረተሰባት ግና ዝድለ ሞያ፡ ኣብ’ታ ገዛ ይወራረስ። ትኸይድ ኣላ። ቀዳምነቶም ኣብ ሓድሕድ ምክብባር፡ ምትእምማንን ንምውሓስ ኣብ እትገብሮ ጻዕሪ፡ ስድራቤት ቆልዑ ወሊዳ እተዕቢ ብሕድነት ምንባር ኣብ’ታ ገዛ ትምህርቲን ስራሕን ዝኾነ፡ ኩነታት ማዕርነትን ከምኡ’ውን ቅድሚ ደገፍን ምትብባዕን መንግስታውያንን ኣሃዱ ሕብረተሰብ’ያ። ቆልዓ ወሊድካ ይስርት … ወዘተ. ኩሎም እዞም ደቆም ብግቡእ ዘይከታትተሉ ኣቦን ውልቃዊ ረብሓታት፡ ረብሓ እኩብ ዘይመንግስታውያንን ትካላት ምዕባይ ኣቃሊልካ ዘይረአ፡ ዘየቋርጽ ባህርያት እዚኣቶም ኣብ ስልጣነ፡ ኣደን፡ ብዝሖም ካብ ግዜ ናብ ግዜ ጉጅለ ዘቐድሙ መንእሰያት ኣብ ኣገዳሲ ምኳኑ ምግንዛብ ኣገዳሲ’ዩ። ህንጸት ሕብረተሰብ ስለ ዝኾነ፡ ካብ ምርግጋእን ቀጻልነትን ሕ/ሰብ ልዑል እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። መሰረታዊ ምህናጽ ዘለዋ ኣበርክቶ ኣዝዩ ምኽንያቱ ስልጡን ሕብረተሰብ፡ ቀንዲ ተልእኾታት ስድራቤት’ዩ። እጃም ዘለዎ ኣብ ስድራቤት ዝርከቡ ተልእኮ ስድራቤት ከም ኣላይትን ሎዑል’ዩ። እዚ ዘለናዮ መዋእል፡ ብዘይ ጥምርቲ ስድራቤት ክቐውም ቆልዓ ወሊድካ ምዕባይ፡ ክንክን፡ ሓለፋታት እዮም። ኮስኳሲትን ቆልዑ፡ ብመዋእለ ብገዛ ንባህሊን ክብርታትን ሕ/ሰባት ስለ ዘይክእል። ሓልዮት፡ ፍቕሪ፡ ውሕስነት፡ ምስራጽ ካብ ዝሓለፉ ዘመናት፡ ብፍላይ’ኳ ህጻናት ክትካእ ምርኣይ ልሙድ ዝጻረር፡ ንቖልዑን መንእሰያትን መስረታዊ ስነምግባርን ባህልን መጽሔት መንእሰይ ቍ.84 ድሕሪ ምስፍሕፋሕ ኢንዱስትርያዊ ተርእዮ እናኾነ ዝመጽእ ዘሎ’ዩ። ናብ ዘይተደልየ ኣንፈት ዘማእዝን ሕብረተሰብ…. ወዘተ የጠቓልል። ሰውራ፡ ቅርጽን ሓላፍነትን ብግዜን ቦታን ዝድረት ዘሎ ርክብን እዚ ቀጻሊ ምክትታልን ምንባይን ስድራቤት፡ እናተቐያየረ ክመጽእ ምብህሃልን ኣብ መንጎ ኣባላት ዝሓትት ብዝኾነት ትካል መንግስታዊ ጸኒሑ። ስለዝኾነ ድማ፡ ስድራቤት ስድራቤት ኣብ መንጎ ኣባላታ 6 ሓጸርቲ ጽዋታት ይኹን ብሕታዊ ዘይትካእ ዕዮ’ዩ። ልምዳዊትን ዘመናዊትን ተባሂላ ምርሕሓቕ ክፈጥርን ንሓድነት ገዛ መብዛሕትኡ ስድራቤታዊ ክትምቀል ጀሚራ። እታ ልምዳዊት እታ ስድራቤት ክበታትን ይረአ [1] ሓደ እዋን ኣብ ሓደ ዓዲ ኵሎም ነበርቲ ናይታ ዓዲ፡ ዝናብ ስለ ንጥፈታት ዝካየደላ ማእከል ስሕበት ስድራቤት እዞም ኣብ ላዕሊ ኣሎ። ምርግጋጽ ቁጠባዊ ውሕስነት ዝኣበዮም ክምህለሉ ተኣከቡ። ካብ ኵሎም ሓደ ጥራይ ጽላል ሒዙ ኣባላት ስድራ’ያ። ገዛ ኣባላት እተጠቕሱ ዕማማትን ባህርያትን ቀዳምነት ብምሃብ ነገራዊን መጽአ። እዚ እምነት እዩ። ስድራቤት ማሕበራዊ ክብርታትን እትውንን ክትከውን እንከላ፡ እታ ገንዘባውን ሃብቲ ንምኽዕባት ሃነፍነፍ ክእለታትን ዝመሃሩላ፡ ሓድሕዳዊ ዘመናዊ እትባሃል ስድራቤት ድማ፡ ዝብሉ፡ ስምዒታዊ፡ መንፈሳውን [2] ንሓደ ህጻን ናብ ላዕሊ እናወርወርካ ከተሰራስሮ እንከለኻ፡ እቲ ፍቕሪ፡ ሓልዮት ምክብባርን ምስ በብመድረኹ ዝኽሰቱ ቁጠባዊ፡ ስነ ኣእሙሮኣውን ዕቤት ደቆም ህጻን ክትቆልቦ ምዃንካ እናፈለጠ ይስሕቀካ። እዚ’ውን እምነት እዩ። ምትሕግጋዝን ዝህነጸላ ኣገዳሲት ባህላውን ማሕበራውን ለውጥታት፡ ምክትታል ዕሽሽ ዝብልዎ ስድራ ቦታ’ያ። ብፍቕሪ ሓልዮትን ዕማማታን ሓላፍነታን እናተለዋወጠ ቤታት ቁጽሮም ውሑድ ኣይኮነን። [3] ነፍሲ-ወከፍ ምሸት ናብ ዓራትና ክንድይብ እንከለና፡ ንጽብሓይቱ ምክብባርን እትልለ ገዛ፡ ምንጪ እትመጽእ ዘላ ዓይነት ስድራቤት’ያ። ተኽእሎታት ናጻ ምንቅስቓሳትን ብህይወቱ ክንህሉ ዲና ኣይክንህሉን ብዘይ ዋላሓደ መረጋገጺ፡ ኣላርም ስምዒታዊ፡ ስነኣእሙሮኣዊ፡ ኣካላዊን ሓርነት ጾታዊ ርክብን ኣብ መንጎ መሊእና ንድቅስ። እዚ ተስፋ እዩ። ማዕርነት ዝሕመረቱ ኣተሓሳስባታት ማሕበራዊን ውሕስነት ትኸውን። ሰብ ሓዳር ዘይምትእምማን ኣብ መንጎ ደቂ ተባዕትዮን [4] ብዛዕባ ጽባሕ ንፈልጦ ዘይብልና፡ ንጽባሕ ዝኸውን መደብ’ውን ገዛ፡ ኣባላት ስድራቤት ምክፍፋል ብምፍጣር ንምርግጋእ ስድራቤት ደቂ ኣንስትዮን፡ ምስፍሕፋሕ ንሕንጽጽ ኢና። እዚ ርእሰምትእምማን እዩ። ዕዮ ዘካይዱላ፡ ፍልልይ ምስ ዝረአ ይፈታተን ኣሎ። እዚ ዘኸትሎ ሳዕቤን ዕድል ትምህርቲን ሞያታትን ፍልልያቶም ዘጽብቡላ፡ ነንሕድሕዶም ዝሙትን ፍትሕን እናስፋሕፈሐ፡ ንክልቲኡ ጾታ፡ ተኽእሎታት ናጻ [5] ናብራ ሓሽኪሩ ከም ዘሎን ፍትሕ ነጊሱ ከም ዘሎን እናፈለጥና፡ ዝበሃሃሉላን ዝመሃሃሩላን፡ ንጽቡቕን ርዝነት ቃልኪዳን እናፈኾሰ ይኸይድ ምንቅስቓስን ሓርነት ምርጫታትን፡ ንምርዖ። እዚ ፍቕሪ እዩ። ዝበለጸን ሓሊና እትኸይድ፡ ሕማቕ ምህላዉ ካብ ቀንዲ ምልክታት ንጽልዋ ምዕራባዊ ባህሊ ዝረዓመ ነገር ምስ ዘጋጥም ድማ፡ ክፉኣ ዘመናዊት ስድራቤት ኮይኖም ኣብ ውልቃውነትን ኣህላኽነትን [6] እዘን ሽዱሽተ ጽዋታት ምንባብና በረኸት እዩ። እዚ በረኸት ምስ ሰቲራ ጉዕዞኣ እትቕጽል፡ ተግባራታ ኣለዉ። እተሞርኮሰ ቁጠባዊ መነባብሮ፡ ካልኦት ከነዋግዓሉ ኢና። እዚ ሓልዮት እዩ።", "char_count": 5374, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02452", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ይቕረብ። ቤት ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ነጃት ሙሳ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣስመራ ተኸሰስቲ ሃብተኣብ ተድሮስ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ ን14/5/26 ከሳሲት ወ/ሮ ሂወት ፍትዊ ተኽለ፡ ወልደሚካኤልን ኣልማዝ ስብሃቱ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ኣብ ቤ/ት ፍርዲ ይቕረብ። ተኸሳሲ ኣቶ ረዘነ ፍስሃየ ሞጎስ፡ ተኽኣ ገብረመድህን ወልዱ፡ ብዓል ዑቕባጋብርን፡ ከሳሲ ባንክ ልምዓትን ቤተይ ተስፋጋብር ሃይለ ሓድጉ ማዕድን ልኡል የውሃንስ ምባል ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ቤት ፍርዲ-ሰንዓፈ ወፍርን፣ ንልቓሕ ዝምልከት ክሲ ተሪፉ፡ ኮኾብ ልኡል የውሃንስ ተባሂሉ ን14/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተ ስለዝዓረፈ፡ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ኣቕሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ታደሰ ኣለማየሁ ገብረየሱስ ምባል ይተኣረመለይ ስለዝበለ፣ ዝቃወም ዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ተሪፉ፡ ታደሰ ኣለማ ገብረየሱስ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክርአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 ቅረቡ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ት/ዕድመ ኣይመን መሓመድ ዑመር፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤት ፍርዲ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ሞግዚት ነጃት ዮሱፍ ሱሌማን፡ ወ/ሮ ዘየለኹሙሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። ነጃት ዮሱፍ ሱሌማን ምባል ተሪፉ፡ ኣማኒኤል መሓሪ ተወልደ ምባል ተጸዋዕቲ 1.1 ፌቨን ንጉሰ 1.2 ሄለን ሰምሃር ሃብታይ ኣርኣያ፡ ኣቦና ሃብታይ ተሪፉ፡ ሄርሞን መሓሪ ተወልደ ጌትነት 6.ተኸስተ ወልደማርያም፣ ኣርኣያ ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ብስም ኑርያ ኑር ኣማን +4 ኣብ ምም/ ንኡስ ዞባ ኣኽርያ ጎደና 168ኣመልካቲ ተስፋይ ወልደማርያም፡ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ 3 ፕሎት 14 ፓርሰል N ዚፕ ኮድ 1A168 ቁጽሪ ገዛ 35 ዝፍለጥ፡ ኣብ ልዕሌኹም ንውህብቶ ምጽዳቕ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 150 ት/ሜ ብቁጽሪ ካዳስተር IBRASM019666 ተመዝጊቡ ዝርከብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱ ስለዘሎ፡ እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ዘይንቀሳቐስ መንበሪ ገዛ ስለ ዝሽጥናዮ’ሞ ናብ ስም ዓደግቲ ከነመሓላልፎ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን28/4/26 መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ሰለማዊት መሓሪ ተወልደ ምባል ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ተሪፉ፡ ደሊና መሓሪ ተወልደ ተባሂሉ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ምሕረት ካሕሳይ በርሀ፡ ኣደይ ጉዖይ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ ስምረት ባይራይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ 1 ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ጓላ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ይቕረብ። ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን የቕርብ። እንተዘየቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ወ/ሮ ኣድሓነት ይትባረኽ ካሕሳይ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ኣዴና ውዳሰ ወልደገብሪኤል ገብረየሱስ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ከሳሲ ኤፍሬም ኣብራሃም ወልደስላሴ፡ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይን ይቕረብ። መስዑድ ዓብዱልመሊክ ብወኪል ለኣከ ኣብራሃም፡ ተኸሳሲት 2 ተተካእትን ወረስቲ ምዃንና ወ/ሮ ኣርያም ግርማይ ወልደስላሴ፡ ገብሪኤላ ተኽለኣብ ኪዳነ፡ ብዓል ቤተይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ገዛኢ ኣስፍሃ መንግስቱ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ዕዳጋ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/5/26 ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ ብስም ጽጌረዳ ተስፋይ ተወልደ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00044308 ዝኾነ፡ እኽሊ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ 11 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና 192 ቁ.ገዛ 20 ዝርከብ ናይ ወ/ሮ ሰማይነሽ በየነ ገብረሚካኤል፡ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ድኳን ትካለይ፡ ንኣቶ መረስዕ ተወልደብርሃን ኣውዓሎም፡ ኣድራሻ ዞባ ብዓል ቤተይ ዮውሃንስ ተድላ ዘርኡ እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ነፍልጥ። ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና192-1ቁ.ገዛ 25 ካብ ዕለት 03/03/2026 ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ደረጃ 10 መጋባእያ ይቕረብ። ክሳብ ዕለት 28/02/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ከሳሲ ኣቶ ልኡል ሃይለ ተስፋይ፡ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ተኸሳሲት ወ/ሮ ቅሳነት ገብረኺዳን፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ናይ ሓዳስር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ጓዕዳድ ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ዕዳጋ እኽሊ መጋባእያ ነፍልጥ። ወ/ሮ ኣዜብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ይቕረብ። ብዓል ቤተይ ስዩም ወልደገብሪኤል ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ጽጌረዳ ተስፋይ ተወልደ ነጋሽ ርእሶም ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ነፍልጥ። ነጋሽ በረቐ ሃብተሚካኤል ተባሂሉ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ብስም ልኡል ኢሳቕ ኣርኣያ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00035776 ዝኾነ፡ ኣብ እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/5/26 ሃብተማርያም ተወልደ ኣብርሃም፡ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 4 ኣስመራ ጎደና ዓይገት ቁ.ገዛ 191 ዝርከብ ናይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስም ኣደይ ምላሹ ገፋው ምባል ቤት መስተን ቢላርዶን ትካለይ፡ ንኣቶ ተስፋልደት ተስፋስላሴ ገብረስላሴ፡ ኣቶ ኣማኑኤል ቴድሮስ፡ ኣቦሓጎ ወላዲና ሩታ ሙልጌታ ኣርኣያ ምባል ተሪፉ፡ ተሪፉ፡ ምላሹ ከፈላ ተስፋይ ተባሂሉ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና 113-1ቁ.ገዛ - ካብ ዕለት መኮነን ደባስ ክፍለን ኣዴና ወላዲትና ከንኣን ሙልጌታ ኣርኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም 01/03/2026 ክሳብ ዕለት 28/02/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ ሕርይቲ ወልደጽዮንን ስለዝዓረፉ፡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ኣነ ተተካሊ ወዶም ምስ 1ሓፍተይ እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ይቕረብ። ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ወ/ሮ ነብያት ብርሃነ፡ ሓትነይ ሻሹ ከሳሲት ወ/ሮ ኣረጋሽ ንርኣዮ፡ ተኸሳሲ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ወርቅ በራኺ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ልኡል ኢሳቕ ኣርኣያ ኣቶ ዓወት ገብረ ወልደኣብ፡ ናይ ኣርባዕተ ኣሕዋተይን ምስ 4 ወረስቲ ካሕሳይ ዑቕባሚካኤል ተስፋይ፡ ገንዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ሓትነይ ነ/ሄር ከበደሽ በራኺን፡ ምስ ብዓልቲ ቤተይ ጽገ ማህደረ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/5/26 ኣብ 3 ኣኮታተይን ወረስቲ ምዃንና ብስም ሳሙኤል ገብረኣብ ተድላ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00036613 ዝኾነ፡ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ሕሽመለ ቁ.ገዛ 42 ዝርከብ ናይ መስለይ ይተሓለወለይ፡ 1ጓልና ድማ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ ን8/5/26 ኣብ ቀዳማይ ደረጃ እንዳ ስጋ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ብስራት ዮሃንስ ገብረመስቀል፡ ኣድራሻ ዞባ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለዝበለ፣ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ቤ/ት ፍርዲ ደቀምሓረ ይቕረብ። ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ኣፍላጥ ቁ.ገዛ 11፣ ካብ ዕለት 16/01/2025 ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ክሳብ ዕለት 15/7/2026 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እምባደርሆ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሂወት ገብረዝጊ፡ ደቂ ሓወይ ነፍ/ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ከሳሲት ገነት ዮውሃንስ፡ ተኸሳሲ ሄር ተስፋይ ገብረዝጊ ሰለሙን፡ ደሃይ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ኣቶ በየነ ብርሃነ እምሃጽዮን፡ ኣደይ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ለተኺዳን መስፍን ፍሱሕ ስለዝዓረፈት፡ ግርማጼን ሕድሪት፡ ኣብ ልዕሌኻ ናይ ስለ ዘይብሎም፡ ጥፉኣት ተባሂሉ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን29/4/26 ኣብ እንተሎ፡ ን8/5/26 ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ሳሙኤል ገብረኣብ ተድላ እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ቤ/ፍ ደቀምሓረ ይቕረብ።", "char_count": 5410, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02453", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ዝዓረፈት፡ ንሕና 3 ደቃ ወረስቲ ያፌት ገብረዮሃንስ ኪዳነ ወልደ ምባል ምዃንና ይረጋገጸላን ስለ ዝበሉ፣ ተሪፉ፡ ያፌት ገብረሃንስ ኪዳነ ወልደ ኣቶ ያፌት ሚኪኤል መስፍን፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ቤት ትምህርቲ ቀሺ ነገደ ተፈሪ፡ ወዲ ኣሞይ ኢንጅ/ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ምራሕ መኪና ንግዳዊ ትካሎ፡ ‘ማክሪና ቤት ትምህርቲ ምራሕ መለስ ወልደገርጊስ ዘርኣጽዮን፡ ጥፉእ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ መኪና’’ (MAKRINA DRIVING SCHOOL) ተባሂሉ ክስየመሎም ተባሂሉ ብቤ/ፍ ስለ ዝተኣወጀ፡ ኣነ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንሱራ እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ ፋጥና ዓሊ ሼጋ ኣውሪን ምባል ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 ወልደ ጐሸር ባርማርያም ምባል ተሪፉ፡ ተሪፉ፡ ፈኪ ሼጋ ኣውሪን ተባሂሉ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልዱ ክፍለማርያም ገብረማርያም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ከሳሲት ጽንዓት ፍስሃ በላይ፡ ተኸሳሲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣቶ ፍስሃ በላይ፡ ንኣቦነት ዝምልከት ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ይቕረብ። ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍትዊ ባርያሚካኤል ገብረኺዳን ብሕጋዊ ወኪል ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ ዝተበሃለ፡ ብስም ተጸዋዒ መሰረት ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ወ/ሮ ኣርሴማ ኢሰያስ ሃብተማርያም፡ ዝተፈቕደለን ናይ መሸጢ ችኮላታ፡ ኮንስትራክሽን ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ካረሜለን ብሽኮትን ንግዳዊ ትካለን፡ ‘‘ቤላ መሸጢ ካረሜለ፡ ችኮላታን ፈረጅ ማሕሙድ ኣድም ምባል ዮውሃንስ መልከ ሃብተ ዝተመዝገበት ብሽኮትን’ (BELLA CHOCOLATES SWEETS&BISCUITS 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላበርዕድ ተሪፉ፡ መሓመድ ማሕሙድ ኣድም መኪና ቶዮታ ስራሓት ጃፓን ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝኾነት፡ ቁ/ሰሌዳ ER3.09112 ቁ.ቻሲ ኣቶ ግርማልኡል ተኽለብርሃን ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ RN40,089483 ዝተሰርሓትሉ ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ክፍሊት፡ ብዓልቲ ቤተይ ትርሓስ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓመት 1981፣ ዋጋ 47,500 (ኣርባዓን መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ተኽለ ገብረስላሴ ስለዝዓረፈት፡ንዓይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ሸውዓተን ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን) 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ሸይጡለይ፡ ስም ስለ ዘየመሓላለፈለይ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ 8 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እድሪስ መሓመድ ኢብራሂም ብሕጋዊ ወኪል ን26/4/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተሎ፡ ን3/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ እድሪስ ጅምዕ መ/ድ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ራሄል ደሴ ብርሃነ፡ ዝተፈቕደለን ናይ ቅድመ ትምህርቲ ንግዳዊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ትካለን፡ ‘‘ተስፋ ቅድመ ትምህርቲ’ (TESFA KINDERGARTEN) ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ፎርቶ ሳዋ ዳኒኤል ደበሳይ ወልደየውሃንስ፡ ኣደይ ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ጻድቃን ገብረእግዚኣብሄር ሃይሉ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ሃኒባል ኣብርሃለ ምባል ተሪፉ፡ ኣሃኒባል ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ብሂወት ከላ መንበሪ መሬት ምስ መሓሪ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ኣባይቲ ኣብ ከረን ምምሕዳር ከባቢ ደሊና ገብረመስቀል በርሀ ምባል ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። 02 ፍቓድ መሬት 182.4 ት/ሜ ተሪፉ፡ ዲያና ገብረመስቀል በርሀ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣብ ልዕሊኡ 2 ክፍሊ ገዛ ብቁ/ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ መወከሲ 303512 ዝተጻረየ ብህያብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ መልክዕ ስለ ዝሃበትኒ፡ ብተወሳኺ ናይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓድጉ ሕሳቡ መብራህቱ ምባል ትካል ቦታ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ 02 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ተሪፉ፡ ሓድጉ ጎመድ መብራህቱ ወ/ሮ ህድኣት ገብረማርያም ጋይም፡ ዝተፈቕደለን ናይ ምጥሓንን ዝርከብ ስፍሓቱ 177/63 ት/ሜተር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ምዕሻግን ጨው ንግዳዊ ትካለን፡ ‘‘ግርማይ መጥሓንን መዕሸግን ጨው’’ ኣብ ልዕሊኡ 3 ክፍሊ ክሽነን ሽቓቕን ከሳሲ ኣቶ ናስር ዓሊ በሽር፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ (GIRMAY SALT GRINDING & PACKING) ተባሂሉ ክስየመለን ዘሎዎ መወኪሲ ቁ.303513 ዝፍለጥ ኢብራሂም እድሪስ መሓመድ፡ ናይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል ስለ ዝሃበትኒ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ 2ይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣፍዓበት ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/5/26 ኣብ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ መጋባእያ ይቕረብ። ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ሳዕድያ መሓመድ ኣድም ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳልሕ መሓመድዓሊ መሓመድ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ ስዒዳ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ ማሕሙድ ዓሊ መሓመድ ዓሊ ኢብራሂም ተባሂሉ ክብራ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ክብራ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተኽልያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ሓበሬታ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ይቕረብ። ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ከሳሲት መድህን ወልደትንሳኤ ባርካይ፡ ኤርትራ ተኸሳሲ ኤልያስ ረዳእ ሓይለሚካኤል፡ ብስም ዮውሃንስ ኪዳነ ገብረእግዚኣብሄር ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ናይ ፍትሕ ጉዳይ ቀሪቡልካ ስለ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ASL00037998 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና 117ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ 5 ቁ.ገዛ - ዝርከብ ናይ ፒዘርያ ትካለይ፡ ንኣቶ ጴጥሮስ ረዘነ በላይ፡ ኣድራሻ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰምበል ጎደና ፈቲቪ ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2026 እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክሳብ ዕለት 31/12/2028 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። ነፍልጥ። 1.ወ/ሮ ቁምሻት ተኽለ ክፍለማርያም ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. 2.ወ/ሮ ኣስራር ተኽለ ክፍለማርያም ዮውሃንስ ኪዳነ ገብረእግዚኣብሄር com 3.ወ/ሮ ኣበባ ተኽለ ክፍለማርያም፡ ሕጋዊ ወኪል ቅሳነት ተፈሪ ክንፈ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ኣዴና ቅድስቲ ዘርኡ ጀሃድ ስለ", "char_count": 4538, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02454", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ወ/ሮ ምልእተ ኣስፍሃን ስለዝዓረፉ፡ ዓብደላ መሓመድ ኣድም ምባል ማእከል ኣስመራ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ተሪፉ፡ ዓብደላ መሓመድኣድም ኣቶ መሓሪ ዓንደመድቀል ሰቛር (ወኪል)፣ ዝተፈቕደሎም ናይ መሸጢ እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ንብረት ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ናውቲ ህንጻን ሕርሻን ንግዳዊ ትካሎም፡ ‘‘ኣስማሪና ናውቲ ህንጻን ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ናጽነት በላይ ኣርዓዶም፡ ተጸዋዒት ሕርሻን ’’ (ASMARINA RETAIL CONSTRUCTION &OR ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። AGRICULTURAL MATERIALS) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ ሜሪ ጸሃየ ቀለታ፡ ንጉዳይ ውክልና ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ምስራዝ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ መሓመድጅምዕ መሓመድ ይቕረብ። ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ መሓመድጅምዕ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። መሓመድሓምድ መሓመድዓሊ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ወ/ሮ ንጽህቲ ረዘነ፡ ብዓል ቤተይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣለምሰገድ ተወልደ ማሕሙድ ስለ ነፍልጥ። ዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ጎዳይፍ ጎደና ተጋደልቲ ቁ.ገዛ-- መለለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ገዛ ASD00048495 ከባቢ ዚፕ ኮድ ጎዳይፍ IA714 ስፍሓት መሬት ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዑመር ኖራይ ዑመር ምባል ወ/ሮ መኣዛ ተጠምቀ ተስፋጼን፡ ብግምት 44.ት/ሜ ብስም ሳሙኤል መሓሪ ገብረማርያም +5 ብቁጽሪ ብዓል ቤተይ ኣባዲ ግደ መንግስቱ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/5/26 ኣብ ተሪፉ፡ ዑመር ኑር እድሪስ ተባሂሉ መዝገብ 8524/25 ዝተመዝገበ፡ ንኣቶ መሓሪ ኤልያስ ሃይለማርያም ስለ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝሸጥናሉ’ሞ ናብ ስሙ ከነመሓላልፎ ስለ ዝኾንና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ውሽጢ 30 መዓልታት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወ/ሮ ኣማኒ ሙሳ መሓመድዓሊ፡ ይቕረብ። ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት/ጽ/ካዳስተር ቤት/ጽ/ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣቦይ ሙሳ መሓመድዓሊ ሱሌማን ኖታሪ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ብዘለና ኦርጅናል ደኩመንት ጉዳይና ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ስለዝተሰወአ፡ ኣነ 1 ጓሉ ወራሲት 1ይ ቤት-ፍርዲ ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ቶኾምብያ ወኪል ፍዮሪ ንኣምን ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ሰናይት ኣብርሃም ሰመረ፡ ስም 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ይቕረብ። ኣደይ ጽሃይቱ ገሰሰው ኣብርሃ ምባል ረዘነ በረከት ሃብተገርግስ ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ተሪፉ፡ ትዕበ ክፍለ ጉልበት ተባሂሉ ኣነ ወራሲት ናይ ነፍ/ሪት ወላዲተይ ሚዛን ወልደጋብር ዘወልዲ ተሪፉ፡ ሃኒባል በረኸት ሃብተገርግስ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝኾንኩ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ፡ ዞባ 4 ምም 12 ቁ/ሎታ 15 ቁ/ፓርቸላ ተኽለሰንበት ፍስሃጼን ገብረስላሴ ተባሂሉ ይተረመለይ ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። N ብግዝያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ከተማ ቁጽሪ ምስክር ወረቐት ምባል ተሪፉ፡ ተኽሉ ፍስሃጼን ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ 106872 ብመወከሲ ቁ/107770 ተመዝጊቡ ዝርከብ ዘይንቀሳቀስ ገብረስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንብረት ገዛ፡ ብውርሲ ካብ ወላዲተይ ዝረኸብኩዎ፡ ናብ ስመይ ናብ ስም ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ መርሃዊት ጸጋይ ወልደስላሴ ምባል ወራሲት ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተሪፉ፡ ሜላት ጸጋይ ወልደስላሴ ወ/ሮ ንግስቲ ገብረሂወት ኪዳነ፡ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኣቦይ ገብረሂወት ኪዳነ ገለን ኣደይ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ብመንገዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓልሓል ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ለተሚካኤል ክፍለ ሃብቱን ስለዝዓረፉ፡ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ 4 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ዓብደላ መሓመድ ጅምዕ ሁመድ ጉዳይና ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደላ መሓመድ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጅምዕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ወ/ሮ ኣምለሰት ይሕደጎ ተኽሉ ህብትዝጊ ወልደማርያም ተኽለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ምባል ተሪፉ፡ ህብትዝጊ ወልደማርያም 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽለገርግሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ፣ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ገጀረት ጎደና ኣቦ ቁ.ገዛ 15 ዝርከብ፡ ኣብ ሚ/ሪ/ ከሳሲት ወ/ሮ ሄቨን ዳንኤል ዑስማን መሓመድ ጅምዕ ምባል ስም ኣደይ ድማ እሰይ ተኽለወይኒ መ/ማ/ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ንብረት 1BRASM018771/0 ተሪፉ፡ ዑስማን መሓመድጅምዕ ይሕደጎ ምባል ተሪፉ፡ ኣመተልደት ገብረስላሴ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተስፋልደት ብዕለት 28/08/2023 ዝተመዝገበ ንብረት ገዛ ሸይጠዮ ስም ዋንነት ዑስማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ይሕደጎ ቀላቲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ለኣከ ተስፋይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ናብ ስም ዓዳጊ ከመሓላላፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ ብሕጋዊ ወኪል ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ መአገዲ ትእዛዝ ናብ ቤ/ጽ/ፓብሊክ ኖታርን ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ቅረብ። የቕርብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ከመሓላልፍ ምዃነይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ኣነ ዘርኣይ ምሕጽንቱ ገብረሚካኤል፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ በሪኽ አረጋግጽ። ፕሎት 25 ፓርሰል A ዚፕ-ኮድ 1B1977 ዝርከብ፡ ጠቕላላ ስፍሓቱ ግደይ ትኩእ ገብረእግዚኣብሄር ከሳሲ ሕሳቡ ገብረስላሴ ተስፋይ፡ 500 ት/ሜ ዝኾነ፡ ኣብ ሚኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ተኸሳሲት ዮርዳኖስ ገብረሂወት ብቁጽሪ ምዝገባ ንብረት 1BRBRK010131 ብስመይ ተመዝጊቡ ዋንነቱ ገብረስላሴ፡ ናይ ሓዳር ክሲ እተረጋገጸለይ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛይ፡ ክፋሉ 250 ት/ሜ ብወገን ሰሜን ተመስሪቱልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዝርከብ ንወ/ሮ ሃንሱ ሃይለ ዓሊ ስለ ዝሸጥክዎ’ሞ ስም ዋንነት ናብ ስም ብስም ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒ KEL00004984 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ቤት መሰተ ትካለይ፡ ንኣቶ ብሕጋዊ ወኪል ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ዓዳጊት ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ግርማጽዮን ኪዳነ፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ እዚ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልታት፡ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውምኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይ ቀሪቡ ግን ምዝገባ ከም ዝፈጸመሉ ነፍልጥ። ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ዒላበርዕድ ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ኣቶ ዘርኣይ ምሕጽንቱ ገብረሚካኤል ወኪል ተስፋብርሃን ዓ/ብርሃን ወ/ሮ ጽገወይኒ ወልደማርያም፡ ወለደይ ወልደማርያም ታረቀን", "char_count": 4739, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02455", "text": "ስድራቤት መዋቲ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዙሓት ስምምዕ ዕርቂ’ውን፡ ብሽማግለ ዕርቂ ኣቶ ኣጋጢሙዎም። ንስኻትኩም ከኣ፡ ኣምላኽ ኮይኑ፡ ብኸምዚ ካባና ምፍላዩ ተግባር ድማ፡ ንዘንትእለት መግለጺ መዳርግቲ ዘይብሎም ክብርታት ፍስሃየ ኪዳነ ተነቢቡ። ካብታ ብንያም ዝሞተላ ኣትሒዝኩም፡ ድማ ኣዚና ንሓዝን። ኣምላኽ ግን፡ ክብረትኩምን እምነትኩም ኮይኑ ኣለዉ። ሓደ ካብኦም፡ ድንገት ኣብ ኣብ’ቲ ናይ ዕርቂ ዕለት፡ ስድራቤት ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ካባና ከይተፈለኹም መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም ንወለዶታት ክዝንቶ’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ዘጋጥም ሞት ዝግበር ኣገባብ ምሕረትን ፈጻሚ ሓደጋ፡ ኣብ ቅድሚ ስድራቤት ብግቡእ ስለ ዝደበስኩምና የቐንየልና። ንብንያም ሓውና መንግስተ ሰማይ፡ ዕርቅን’ዩ። ልክዕ’ዩ ሓደጋ ወዝቢ’ዩ፣ ነፍ/ር ኣቶ ብንያም ሓድሽ’ዮም ቀሪቦም። ዘርኣኹምና ሕያውነትን ገጽን ንኩላትና ድማ ጽንዓት ይሃበና” ኢሉ። እቲ ጉዳይ ብሰላም፡ ዕርቂን ምሕረትን ነቲ ናይ ዕርቂ መደብ ብጸሎት ዝኸፈቱ ደቢሱና’ዩ። ካብዚ ዝገበርኩምዎ ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ክድቅስ ከሎ ድማ፡ ኣብ መንጎ መልኣከ ሂወት ቀሺ እያሱ ቀሺ ቅስሙ ዝዓቢ ደበስን ምጕያይን የለን። ገንዘብ ወልደሩፋኤል ወልደስላሴ ብወገኑ፡ ስድራቤታት መዋቲን ፈጻሚ ሓደጋን፡ ድማ፡ ተቛጺሮም ምርኻቦም ንፈጣሪ ዝገብረልካ የብሉን፣ ሕልናዊ ሩፍታን “ሂወት ልዕሊ ኩሉ ክብርቲ’ያ፣ ንሕልና ዘዕርፍ ፍቕርን ሕውነትን ድሕሪ ምምስጋን፡ ስድራቤት መዋቲ፡ ደበስን ከምጽኣልካ’ውን ኣይክእልን። በቲ ዘይተሓስበ ሓደጋ ግና ሂወት ይምስረት። ቀጺልና’ምበኣር፡ ብሰናይ ነታ ኣብ ምድሪ ኮነ ኣብ ሰማይ መለክዒ ካብ ገንዘብ ግን ፍቕሪን ምሕረትን ብንያም ሓውና ሓሊፋ፣ ኩልና ድሌትን ምርድዳእን ስድራቤት መዋቲ ዘይብላ ምሕረት ምምራጾም፡ መርኣያ ይዓቢ። ምሉእ ጽንዓት’ውን ይሃበና” ሰድራቤታት ድማ ኣዚና ጕሂና። ብምዕሩግ ኣገባብ ዕርቂን ምሕረትን እምነቶምን ብሃገር ደረጃ ዝግለጽ ክብሉ ተዛሪቦም። ኣምላኽ ግን ኣባኹም ኣብ ሕያዎት፡ ናይ ዝደቀሰ፡ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ኣብነታዊ ቅዱስ ተግባሮምን ምዃኑ ብዓልቲ ቤት መዋቲ፡ ወ/ሮ ፈቃራትን ምሕረት ዘቐድምን ነስዕበልኩም፦ ለምለም ሰለሙን በርሀ ድማ፡ ስድራቤት ስለዘውደቐና፡ ሩፍታ “ስድራቤት ወዲኦምዎ’ዮም። ተሰሚዑና። ኣፍኩም ክንመልእ ኣብ እቲ ናይ ሞት ሓደጋ ኣብ ኣስመራ ምሕረት መወዳድርቲ ስለዘይብላ፡ ዝተመላለስናሉ፡ ነቲ ከቢድ ሓዘን ኣቶ ብንያም ሓዲሽ (መዋቲ) ጎደና ተጋደልቲ ከባቢ ቱሪስት ሆቴል’ዩ ኣብ’ቲ ንሶም ዝበልዎ ዝውስኾ ወይ ተጻዊርኩም ብጽቡቕ መልሓስን ጽቡቕ ብ20 ጥሪ 2026 ፍርቂ መዓልቲ ዘጉድሎ የብለይን። ልክዕ’ዩ፡ ብዓል ግብርን ኢኹም ተቐቢልኩምና። ኣጋጢሙ። መራሒ ሞቶር ብሽክለታ ቤተይ ተፈልዩኒ’ዩ፣ ምስ ደቀይን እሞ ብጹኣን እዮም ስለ ዝበለና፡ ‘ካባኹም እንደልዮ ነገር የለን፣ (ሞቶ) ዝነበረ ናሆም ካሕሳይ ኮይኑ፡ ነቲ ስድራቤተይን ቤተሰበይን መሪር ነዚ ፍጻመ ብምሕረት ክንፍጽሞ እቲ ንደልዮ ፍቕሪን ሰላምን’ዩ’ ብብሽክለታ ናብ ቤቱ ይጉዓዝ ዝነበረ ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተዀነ፡ ምውሳንና፡ ሕቡናት ኢና” ኢለን። ኢልኩም፡ ነቲ ጕዳይ ብዕርቂን ምሉእ ኣቶ ብንያም ሓድሽ፡ ብሞቶ ሃሪሙ ሞት ንብድሕሪ ሕጂ ፍቕሪን ሓጐስን ኣብ ስደት ዝነብሩ መስፍን፡ እሰይ፡ ምሕረትን ምዝዛምኩም ከኣ፡ መርኣያ ዘብጽሐ ሓደጋ ኣውሪዱሉ። ብንያም ስለዝደለኹ፡ ደቀይ’ውን ወፊሮም ዘቢብን ሳምራዊትን ዝተባህሉ ኣሕዋቱ ክብረትኩምን ጭዋ ባህልናን ስለዝዀነ፡ ሓድሽ በቲ ዘጋጠሞ ከቢድ ማህረምቲ፡ ክኣትዉለይ ስለዝደሊ፡ ምስ ደቀይን እውን፡ ነቲ ስድራቤት ዝወሰድዎ ውሳነ ወትሩ እናተዘከርኩም ክትነብሩ ህጹጽ ሕክምናዊ ረዲኤት ንምርካብ ስድራቤተይን ምሕረት ኣዚዝና ኣለና” ብምድጋፍ፡ ምሉእ ምሕረት ከም ወ/ሮ ለምለም ሰለሙን ሆስፒታል ኦሮታ ኣትዩ’ኳ እንተ ነበረ፡ ክትብል ገሊጻ። ንመዋቲ በኹሪ ጓሉ ዝገበሩ ዝሕብር መልእኽቲ ክሰርር ግን ኣይከኣለን - ድሕሪ ሸሞንተ ብምግላጽ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሰብን ሶልያና ብንያም’ውን ከምዚ ብምባል’ያ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ ተነጊሩ። መዓልቲ ማለት ብ28 ጥሪ 2026፡ ኣብ ዘይሃስስ ረዚን ክብሪ ከም ዝፈጸሙ ንኣሕዋታ ብምውካል ንወላዲኣን ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ፡ ኣቦይ ሆስፒታል ኦሮታ ዓሪፉ። ብ29 ጥሪ መስኪሮም። ነቲ ዝተፈጸመ ዕርቅን ትገልጾ -“ባባ ሃይለ መሓሪ፡ ኣቶ ኣማኑኤል 2026 ድማ፡ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ቀጺሉ ነቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ክቕተል ናሆም ድማ ክቐትል ሃይለን ኣቶ ሕድራይ ብርሃነን ኣስመራ - ጸጸራት፡ ስድራቤቱ፡ ደቁ፡ ዕርቂ ኣመልኪቱ ቃሉ ዘስመዐ ካብ ኣይተራኸቡን፣ ዘይትስገር መዓልቲ እዮም ተዛሪቦም። ንሳቶም፡ ቤተሰቡን መሳርሕቱን ኣብ ዝተረኽብሉ ስድራቤት መዋቲ ኣቶ እስቲፋኖስ ግን ኣጋጢማቶም። በዚ ከኣ፡ ክቡር፡ ንብንያምን ናሆምን ዘይትስገር ብኽብ ዝበለ ስነ-ስርዓት ሓመድ ኣዳም ገብርኣብ’ዩ። ኣቶ እስቲፋኖስ፡ “በዚ ፈቃር፡ ለዋህ፡ ሕያዋይ ኣቦና፡ ብሓደጋ መዓልቲ ከም ዘራኸበቶም ለቢሱ። ዘጋጠመ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ብዙሕ ተፈልዩና። የግዳ፡ ብባባና ሕቡናትን ጠቒሶም፡ “ሰብ ኰይኑ ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። ምኽንያቱ፡ ፈቃር፡ ኵሩዓትን ስለ ዝኾንና፡ ንዘልኣለም ኣብ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ለዋህ፡ ትጉህ ሰራሕተኛ፡ መፍቀሪ ደቁን ልብና’ዩ ዘሎ። ሕጂ ከኣ፡ ምሕረት ምሕረት ምግባር፡ መርኣያ ሓዳሩን፡ መኽበሪ ስድራቤቱን ኣሕዋቱን ምግባር፡ ኣምላኽ ዝፈትዎ ሰናይ ልቦናን ፍቕሪን’ዩ፣ ምኽንያቱ ዝኾነ ሓው’ዩ ተፈልዩና። እንታይ’ሞ ተግባር ስለ ዝኾነ፡ ኵልና ስድራቤት ጽባሕ’ውን ንዓና እንታይ ኣቶ እስቲፋኖስ ገብርኣብ ይገበር፡ ክልተኦም በብቲ ዝወፈሩዎ ከምዘጋጥመና ስለ ዘይንፈልጥ። ክገብረኩም’ዩ” ኢሉ። ብሰላም ክምለሱ ሓሲቦም ካብ ስለዚ፡ ንዓና እቲ ዝዓበየ ፍቕሪ ስለ ዝኾነ፡ ኣባ እዮብ ገብረእየሱስን ኣቶ ሃብቶም ገዛኦም ወጺኦም፡ ዘይትስገር መዓልቲ ፍቕሪ ከነትርፍ ኢና መሪጽና። እዚ ሃብተን’ውን ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣጋጢማቶም። ሓውና ከኣ፡ ካብ መንጎና ከኣ፡ ንኣምላኽን ንሰብን ስለ ዘሐጕስ፣ ኮይኖም፡ ብዛዕባ’ቲ ፍጻመ ዕርቂ ተፈልዩና። ኣምላኽ ዝጸውዓ ሂወት መግለጺ ክቡር ባህልና ክብርታትናን ከምዚ ክብሉ ምስጋናኦም ኣቕሪቦም - ግን ኣይትምለስን’ያ። ሕጂ ከኣ፡ ሓውና ኮይኑ ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንኽሰጋገር “ብሰንኪ’ቲ ዘጋጠመ ሃንደበታዊ ሞት ብገንዘብ ስለዘይትመን፡ ንናሆም ካሕሳይ ክንደፍኣሉ ይግበኣና” ኢሎም ዘስዓበ ሓደጋ ኣዚና ኢና ሰንቢድናን ምሉእ ምሕረት ክንገብረሉ ወሲናን ቀጺሎም በቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ጉሂናን። የግዳ፡ ነቲ ጉዳይ ብዕርቅን ኣቶ ካሕሳይ ሓጎስ ኣለና” ኢሉ። ዕርቂን ምሕረትን ዝተሰምዖም ምሕረትን ክትዛዝምዎ ምውሳንኩም፡ ነዚ ዝተፈጸመ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ካብ ቤተሰብ መዋቲ ኣቶ ሰለሙን ሩፍታን ባህታን ቃሎም ዘስምዑ ንኹሉ ሰማዒ ዘሐብንን ሕልናዊ መዕለቢ ንምግባር ከኣ፡ ክልቲኦም በርሀን፡ ሓዊ መዋቲ ኣቶ ሰለሙን ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ’ዮም። ፈለማ ሩፍታ ዝፈጥርን ስለ ዝኾነ፡ ጻማኹም ስድራቤታት ብመንገዲ ካብ ክልቲኦም ሓዲሽን ብወገኖም፡ “ምሕረት ምግባር ኣቶ ካሕሳይ ሓጎስ ወላዲ ፈጻሚ ኣቶ ሰለሙን በርሀ ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ። ነቶም ተሪፎም ዝወጽአት ናይ ዕርቂ ኮሚቴ ዘድሊ ኣሽንኳይ ንፈጻሚ ገበን፡ ንሰማዒኡ ሓደጋ ኣብ ዘስመዖ ናይ ምስጋና ቃል፡ ዘለዉ ደቂ ብንያም ከኣ፡ ክንድ ሽሕ ምርድዳእ ምስ ተገብረ፡ ብዕለት፡ ብ28 ከይተረፈ’ዩ ባህታን ፍስሃን ዝፈጥር። ተላዚብና ፍቕሪን ምሕረትን ክንገብር “ሰብ ብገንዘብ ዘይኮነ ብሰላም፡ ብፍቕሪ፡ ይግበሮም” ኢሎም። መጋቢት 2026፡ ኣብ መንጎ’ዞም ኣምላኽ’ውን ምሕረት ክንገብርን ምውሳንና፡ ዘሐብነና’ዩ” ኢላ። ብምሕረት እዩ ዝትመን። ንስኻትኩም ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ገጀረት ኣቶ ሃይለ ክልተ ስድራቤታት፡ ካህናትን ክንዕረቕን እዩ ዝእዝዘና። ሕጂ ከኣ፡ ሓውቲ መዋቲ ወ/ሮ ፍረወይኒ ድማ ሓሲብኩምን መኺርኩምን፡ መለስ’ውን ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ ተረኺቡ ቤተሰብ ክልቲኡ ስድራቤትን ኣብ ብንያም ሓውና ክቕተል፡ ናሆም ካሕሳይ ሓድሽን ሓትኖኡ ወ/ሮ ለተስላሴ መርኣያ እምነትኩም ዝኾነ ምሕረት ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እዚ ብስድራቤት ዝተረኽብሉ፡ ወግዓዊ ናይ ዕርቂ ስነ- ድማ ክቐትል ኣይወፈሩን፣ ፍቓድ ወልዳይን ብግደአን፡ “ብንያም፡ ለዋህ፡ ምምራጽኩም፡ ጻማኹም ካብ ኣምላኽ ነፍ/ር ኣቶ ብንያም ሓዲሽ ተወሲዱ ስርዓት ተፈጺሙ። ነቲ ዕርቂ ዝምልከት ኣምላኽ ክስገር ስለዘይክእል፡ ሓደጋ ፈቃር ተቐባል ጋሻ’ዩ ነይሩ። ፍቓድ ርኸብዎ። ጌርኩምዎ ዘለኹም ቅዱስ ዘሎ ምሕረት፡ መርኣያ ክቡር ባህልናን ክብርታትናን ኰይኑ፡ ምሕረትን ፍቕሪን ካብ ኵሉ ነገር ዝዓቢ ምዃኑ ዘነጽርን ኵርዓትን ሕልናዊ ቅሳነትን ዝፈጥርን ከም ዝኾነ ጠቒሱ፡ ነዚ ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን ኣዘኻኺሩ። እቲ ናይ ዕርቂ ስነ ስርዓት ምስ ተፈጸመ፡ ክልቲኦም ስድራቤታት፡ ከም መግለጺ ፍቕሮምን ሕውነቶምን ንዝተዳለወ እኽለ ማይ ብሓባር ምስ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ስድራቤት መዋቲ ተቛደሱ፡ ተመሳጊኖም ተፈላልዮም።", "char_count": 4927, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02456", "text": "ስእሊ-፡ ጨንፈር ስእሊ ጸባን ሓልሓለ’ውን ኣካፊሉ መዓልታዊ 8 ሓሰን በቲ ካብ ወዲ ዓርኩ ዝረኸቦ ሽሕ ሊትሮ ናብ ኣስመራ ይለኣኽ ነይሩ። ገንዘብ፡ መንግስቲ ካብ ዝቐረበን 10 ሓሰን ሑሴን፡ ካብ ቅድሚ 20 ዓመት ጀሚሩ ኣብታ ተወሊዱ ዝዓበየላ ዓዲ፡ ዓዲ ኣብ ዝቐጸለ ምስ ምዕባለ ጸባን ውጽኢት ሽሕ ጨቓዊት ገዚኡ ክብገስ ኣብ ድራር ዓይኒ ምምሕዳር ከባቢ ቅስሞ ደንጎሎ - ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ምርባሕ ናይ ጸባ ከብቲ፡ ጸባን ትካል ኣዜብ ከኣ፡ ንመንደፈራን ምድላው እንከሎ፡ ካብ ትጽቢቱ ደርሆን እንቋቚሖን ሓዊሱ ኣብ ንጡፍ ልምዓት መስኖ ወፊሩ ከባቢኡ ኣብ ምልዋጥ ከባቢኣን ኣዕጊቡ ዝተረፈ ጸባ፡ ብመንገዲ ወጻኢ ሚኒስትሪ ሕርሻ ምስ ዓርኩ ብተወፋይነት ዝንቀሳቐስ ዘሎ ሓረስታይ’ዩ። ካብ ሓረስቶት ዝተወለደ ሓረስታይ ሓሰን፡ ማሕበር ኣፍረይቲ ጸባ መንደፈራ ሓረስታይ ካሕሳይ ንኽልቲኦም ናብ ልምዓት መስኖ ቅድሚ ምቁማቱ ኣብ ምንታይ ዓውዲ ይነጥፍ ነይሩ፧ ናብ ልምዓት ብምሉኡ ናብ’ዚ ትካል ክቐንዕ ዝጀመረሉ 35 ሽሕ ጨቓዊት ከእትዉ’ዩ መስኖ ክወፍር ዝደረኾ ምኽንያት እንታይ ነይሩ፧ ኣብ ስራሕ ልምዓት፡ በብመድረኹ እዋን ነይሩ’ዩ። ኣብዚ እዋን ግን፡ ሕጽረት ፈቒዱሎም። “ዘይሓሰብካዮ ርኸብ ዘጋጠምዎ ብድሆታት እንታይ ይመስሉ ነበሩ፧ ጸገማቱ ንምፍታሕ ዝተጠቕመሎም መግቢ እንስሳ ዝጠንቁ፡ ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ዓያዪ ኣይመርገም፡ ኣይምርቓ፡” ከም ሜላታት፡ ዝኸበደ ገጢሙኒ ዝብሎ ብድሆ፡ ዘለዋኦ ከብቲን ደርሁን፡ ዝውንኖ ስፍሓት ጉልበትን ካልእን ተደሚርዎ ተዳኺሙ ዝበሃል፡ ካብተን ዝተፈቕዳሎም 35 መሬት መስኖ፡ ደረጃ ልምዓት መስኖኡ ኣብዚ እዋን ኣብ ከመይ ደረጃ ኣሎ፧ … ወዘተ ከም ቀደሙ ከም ዘየለ መግለጺ ሓረስታይ ሽሕ ጨቓዊት፡ ኣብ ዞባ መዕብዪ ምስኡ ቃለ መሕተት ኣካይድና ዘዳለናዮ ጽሑፍ ይስዕብ። ሓሰን የረድእ። ጨቓዊት እንከለዋ ገና ኣብ ኢዶም ኣብነታዊ ሓረስታይ ሓሰን ሑሴን ክብ ኢሉ ከምዝተጠቕሰ፡ ህይወት ስድራ ጠመተ መንግስቲ ናብ ልምዓት ማይ እቲ ኩነታት ብኸምዚ ዝተገልጸ ምስ ከይበጽሓ፡ 10 ሽሕ ጨቓዊት ስለ ሓሰን ኣብ ሕርሻ ገጠር ዝተመርኮሰ ስለ ዘድሃበ ወፍሪ ከካይድ ምስ ጀመረን፡ ናብ ኮነ፡ ሓሰን’ውን፡ ትካሉ ምድላው መግቢ ዝሞታኦም፡ ዝተረፋ ብማዕረ ድሕሪ ናብ ሓረስቶት ኣብ ዝዕድለሉ እዋን፡ እተን ዝነበረ፡ ሓሰን ጽልዋ ስራሕ ማሕረስ ክነብሮ ዓዱ ተመሊሱ ኣብ ልምዓት መስኖን እንስሳ ስራሑ ደው ምስ በለ፡ ቀለብ ጥሪቱ፡ ምምቓሎም ሐሰን ንስራሕ ተበጊሱ። ዝዕደላ ጨቓዊት ናይ ሓደ መዓልቲ ግድነት’ዩ። ሓሰን ኣብ ከምዚ ህይወት ምርባሕ ናይ ጸባ ከብትን ክነጥፍ’ዩ ሓሰር፡ ቃንጫን ሓምላይ መግቢ እንስሳን ሓሰን ካብዚ ንደሓር፡ ዝነበሮ ጸቕጢ ናይ ዕድመ ዘለወን ኮይነን ንሓንቲ ጫቚት እናነበረ እንከሎ፡ ሓዉ ዓቢ ገዛ፡ ካብ ዓዲ ኣንቂዱ። መሬት ሕርሻ ንዓዲ ሓቲቱ፣ ምስ ኮነ፡ ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ክቕጽል ዘይምስራሕ ክፈኹሰሉን በብቚሩብ ልቡ ብ42 ናቕፋ’ዩ ዝዕድል። እዚ ኩሉ ገይርካ ናብ ከተማ መንደፈራ ኣትዩ፡ ኣብ ንግዲ ዓዲ ብጽቡቕ ተቐቢሎም መሬት ሕርሻ ድሕሪ 6 ወርሒ’የን እንቋቚሖ ምውላድ ተዋፊሩ ድኳን ከፊቱ ጽቡቕ ክነጥፍ ኮንችስየነ ፈቒዶምሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዝጅምራ። ከምዚ ገይርካ ዝርከብ ረብሓ ጀሚሩ። ኣብ መንደፈራ ከይተሓጽረ፡ መበገሲ ንትልሚ ስርሑ ዝሕግዝን ጽቡቕ ብወገንና ገዚፍ ኣይኮነን። ኣብዚ መዳይ ናብ ኣስመራ’ውን ቀጺሉ። ሓሰን እግሪ ኣንፈት ሒዙ ክቕጽል ዘኽእል፡ ዒላ ኣብ ብዓል ሓሰን ከም ረብሓ ዝጥምትዎ ዓቢ ሓዉ ስዒቡ ናብ መንደፈራ ኣትዩ፣ ምፍሓርን ካልእ ንጥፈታትን ብወፈራ እቲ ዝረኽብዎ ረብሓ ዘይኮነ፡ ረብሓኦም ሳልሕ መሓመድ ብርሃን ምስ ዝበሃል ልዑል ደገፍ ብምግባር ኣበጊሶሞ። ዓዲ ፍርያቶም ኣብ ዕዳጋ ወሪዱ ተጠቃሚ ወዲ ኣሞኡ ተጸጊዑ ኣብ ስራሕ ንግዲ ከምዚ ገይራ ሰናይ ድሌታ ዝመጠወትሉ ብርትዓዊ ዋጋ ክረኽቦ እንከሎ’ዩ። ክነጥፍ ጀሚሩ። መንደፈራ ንሓሰን ተግባር፡ ወትሩ ካብ ዘይርስዖ ቅዱስ ተግባር ሓንቲ ደርሆ ኣብ መዓልቲ እንታይን ኣይሓሰመቶን። እኳ ደኣ መባልዕቱን ዓዲ ዓደይ ኢሉ ዝጠቕሶ’ዩ። ክንደይን ትምገብ ንጹር’ዩ። ካብዚ ዝብገስ፡ እንጌራኡን’ያ ኮይና። ኣብ ንግዲ ጽቡቕ’ዩ ዞባ ደቡብ ብኣቕርቦት ጸባን ዝኽተሎ ሓረስታይ ሓሰን ኣብዚ እዋን ዘለዋኦ ሰጒሙ። ምስ ግዜ ክልተ ፎርኖ ኣጥርዩ። ኣገባብ ምቕርሐ ናብ ተጠቀምቲን ኣስታት 20 ሽሕ ደርሁ፡ መዓልታዊ ከምኡ እናበለ፡ ጸጸር ኣብ ዝበሃል መንገዲ ዝተፈልጠ’ዩ። ሓሰን ካብዚ ብምብጋስ፡ ንመግበን 20 ኵንታል የህልኻ። እዚ ዓረዛ፡ ኣብ ዝርከብ ናይ ትካላት ቦታ፡ ሓይሉ ኣብ ምፍራይ ጸባ ገይሩ፡ ብጽቡቕ ብገንዘብ ክቕመር እንከሎ፡ 24000 ናቕፋ መዓልታዊ ሓደ ሽሕ ኵንታል እናፍረየ ተበጊሱን ንነዊሕ ዓመታት’ውን ቀጺሉ። ደርሁ ሓረስታይ ሓሰን ሑሴን ይግመት። እዚ ኩሉ ካብ ዕዳጋ እናገዛእካ’ዩ ናብ መላእ ሃገር ዝምግብ (ዝዝርግሕ) ገለ ካብአን ናይ ጸባ ዝርከባአን 105 ከብቲ ዝኽየድ ዘሎ። ኣብዚ ደው ከይበለ፡ ኣብ ዝነበረን ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ብሰሪ ኣቕርቦት ስለ ዝነበራኦ፡ ከከም ዝጥዕሞ ሓንሳብ ናብ ኣይከኣለን። ዝነበራኦ ከብቲ ክሸጠን ድማ ክረግኣሉን ጀሚሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ንተበግሶኡ ቀጻሊ ኣብ ደገ ተጫጪሐን ብመንገዲ ፍሩስካ፡ ፍሩስኬሎን ካልእን ካብ ስራሕ መንደፈራ፡ ገለ እዋን ድማ ናብ ዓዲ-ዃላ ግድነት ኮኖ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝሓገዞ ነይሩ። ንሱ ኸኣ፡ ኣብ መንጎ ነዊሕ ሚኒስትሪ ሕርሻ ናብ ሃገርና ዝኣትዋ በዂሩ ዘሎ ትካል ምድላው መግቢ መዓልታዊ ካብ 200 ክሳብ 300 ሊትሮ ጸባ ንማሕረስ ዝግልገለሎም ኣብዑርን ጸባአን ከይቀጸለ ግዳ ተቛሪጹ’ምበር፡ ንመተሓሓዚ ካብ 15 ሽሕ ክሳብ 20 ሽሕ ጨቓዊት እንስሳታት ደኲኑ። ንስድራ ጥራይ ዘገልግላ ከብቲን ጠቕላላ ንመግቢ ደርሁ ተባሂሉ ብቦርድ እኽሊ፡ ክጠልብ ድማ መደብ ኣለዎ። ደገፍ መሸላ፡ ብሚኒስትሪ ሕርሻ’ውን ትካል ምድላው መግቢ እንስሳ ሓሰን ሓረስታይ ሓሰን፡ ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከምኡ ተመሳሳሊ ጥረ-ነገራት፡ ብርትዓዊ ደው ክብል ካብ ዝድረኹ ረቛሒታት ካብ ንኡስ ዞባ ክሳብ ዞባን ልዕሊኡን ዋጋ ክቕረብ ጀሚሩ ብምንባሩ፡ ካብዚ ሓደ፡ ሕጽረት ፍሩስካ’ዩ። ካልኦት ጥረ- ዝዝርጋሕ ብጽቡቕ ዝግለጽ ውሁድ ንደሓር ሓሰን፡ ብሰሪ ስንፍናኡ ዝበኩር ነገር ነገራት ኣብ ምርካብ ጸገም ኣይነበሮን። ዝምድና’ዩ ዘለዎ። በዚ ከይተደረተ ምስ ከይርከብ ተጠንቂቑ’ዩ ንወፍሪ ምርባሕ ዝዓበየ ክፋሉ ናይቶም ዘድልዩ ጥረ-ነገራት ኩሎም ኣካላት ምምሕዳር’ውን ከምኡ ደርሁን መፍረ እንቋቚሖን ኣበጊስዎ። ብመንግስቲ፡ እኹል ኣብ ዘይኮነሎም ዝምድናኡ ጽቡቕ’ዩ። እታ ኣብዚ እዋን ሓሰን፡ ፈለማ ዘእተወን ደርሁ፡ ናይ እዋናት ድማ፡ ካብ ዕዳጋ ወሲኹ ከካውኖ ነዚ ሓረስታይ ዘይትስገር ጸገም ኮይና ወሊድ ግዜአን ስለ ዘብቅዐ፡ ኣውጺኡወን’ዩ። ይኽእል ነይሩ። ከምኡ ንኸይገብር ግን፡ ትቕጽል ዘላ፡ ምዕጻው ትካል ምድላው ስራሕ ምፍራይ እንቋቚሖ ክቕጽል ስለ ፍሩስካ ንምርካብ ኣይተኻእለን። ንዕኡ መግቢ እንስሳ’ያ። ከም ቀደሙ ስራሑ ዘለዎ ድማ፡ ኣብ ዝቕጸለ ግዜ፡ መንግስቲ ንምትካእ፡ ፍሩስኬሎን መሸላን ምጥቃም ንኸይቅጽል መሓንቖ ኮይኑ ዘሎ፡ መሸላ እንደገና ካብ ደገ ካብ ዘምጽአን 5 ሽሕ ምስ ኮነ፡ መሸላ ምርካብ’ውን ኣይተኻእለን። ሰሪ ዘይምርካብ’ዩ። ነዚ ንምፍታሕ ድማ ጨቓዊት ዓዲልዎ። ንዕአን 15 ሽሕ ካብ ጋሽ ባርካ ክአቱ ፍቓድ ምምሕዳር ከብቲ ኣብነታዊ ሓረስታይ ሓሰን ሑሴን ኣቓልቦ ዝምልከቶ ይደሊ ኣሎ። ጨቓዊት ገዚኡ ብምውሳኽ ከኣ፡ ናይ ስለ ዘድልዮ፡ ንምምጽኡ ተፈቲኑ’ውን ኩነታት ጥዕና ጥሪት ይዅን ኣትክልቲ፡ ኣይሰለጠን። ሓሰን ትካል ምድላው መግቢ የቕርብ ነይሩ። እቲ ኣብቲ እዋን ብኸም 13 ከብቲ ጥራይ ሒዙ ተሪፉ። ካብዚ ምርባሕን ምፍራይን ዕማሙ ደርሁን ካብ ንኡስ ዞባ ክሳብ ብደረጃ ሃገር ዝልካዕ እንስሳ ከንቀሳቕስ፡ ፍሩስካ ካብ ዘይተረኽበ፡ ብዓል ሓሰንን መሰልቱን ኣብ ማሕበር ንደሓር ካብ ምርባሕ ናይ ጸባ ከብቲ እንቋቚሖን ኣብ ምቕጻል ይርከብ። ሓሓሊፉ ምስ ዋሕዲ መድሃኒት ተኣሳሲሩ መሸላ ብቐሊሉ ዝርከበሉ ሜላ ክፍጠረሉ ኣፍረይቲ ጸባ መንደፈራ መዓልታዊ ወጻኢ፡ “ኣብ ምንታይ ምንጣፍ ይሓይሽ፧” ማዕረ-ማዕረ ናይዚ ስራሕ፡ መሬት ዝግለጽ ዘጋጥም ሕጽረታት እንተ ብተስፋ ኣብ ትጽቢት’ዩ ዘሎ። ዝእከብ ዝነበረ ምህርቲ ጸባ ድማ፡ ንህቢ ኣብ ዝብል፡ ዘዘው ዘዘው ምስ ኮነ፡ ኣብ ሕርሻኡ ኣብ ገለ እዋን ጣፍ፡ ዳጉሻ ከምኡ ዘይኮይኑ፡ ልዑል ደገፍ ሚኒስትሪ ሕርሻ ሓረስታይ ሓሰን፡ ኩነታት ከምዚ መንደፈራን ከባቢኣን ኣዕጊቡን ንትካል ምርባሕ ደርሁ ክነጥፍ ከምዘለዎ’ዩ ድማ ኣልፋ-ኣልፋ መግቢ እንስሳታት ከም ዘለዎ ዝገልጽ ሓረስታይ ሓሰን፡ ኣብ ዝተጠቕሰ ምስ ኮኖ፡ እሞ ድማ ምስ ግዜ ኣግሮ ኢንዳስትሪ ኣዜብ ጸባን ውጽኢት ሓሲቡ። ዕዳ መንግስቲ ስለ ዝነበሮን፡ እናዘርአ ንጥፈታቱ ኣብ ምስልሳል ገለ እዋን እትደልዮ ዓይነት መድሃኒት ዝነበሮ ገንዘብ ዝርካቡ ንመኽፈሊ ዕዳኡ ዝርከብ ሓረስታይ ሓሰን፡ መንግስቲ እንስሳ ኣብ ኣስመራ ትረኽቦ ምስ ስለ ዝተጠቕመሉን ግን፡ ዝጀመሮ ስራሕ ኣብዘን ዝሓለፋ 3 ዓመታት፡ ሰለስተ ግዜ ዝኸውን ግዳ፡ ንምርካቡ ብዙሕ መስርሓት ብኸምቲ ዝወጠኖ ክስጉም ኣይከኣለን። ምዕዳል ጨቓዊት ከም ዘካየደን፡ ሓሰን ክትሓልፍ ኰለልን ድኻምን ወሲኽካ ስለ ካብ ዝወደቖ ብኸመይ ይትንስእ ዝብል ድማ ተጠቃሚ ናይዚ ዝተጠቕሰ ዕድል ዝኾነ፡ ነዚ ንምቅላል ክሕሰበሉ፣ ብዘይካ’ዚ፡ ሓሳብ፡ ካብ ምሕሳብ ግን እፎይታ ምንባሩን ኣረዲኡ። ሓሰን፡ ድሒሩ ካብ ሓሰን ክጥቀስ ዘለዎ ዝበሎ፡ ሰኣን ቀረብ ኣይነበሮን። ዘእተወን 15 ሽሕ ጨቓዊት፡ እቶም 8 መድሃኒት ሓንቲ’ውን ትኹን ትመውት ሓረስታይ ሓሰን፡ ካብ ቅድሚ 2 ዓመት ሽሕ ተባዕትዮ ብምዃኖም፡ ኣብ ቀለብ እንስሳ ክትህሉ ስለ ዘይብላ፡ ስለዚ ነዚ ጀሚሩ፡ ብደገፍ ንዝነበሮ ሃጓፍ ዝተረድአን ሃስያ ከም ዘለዎ ይዛረብ። እዚ ምስቲ ንምውሓስ ምናልባት እቲ መድሃኒት ኣብ ኣብ ደገ ዝነብርን፡ ወላዲኡ ኣብ ከም ናይ መዓልታዊ ካብ ሽያጥ ምህርቲ እንቋቚሖን ውሽጢ ሃገር ዘይርከብ ምስ ዝኸውን፡ ሓሰን ዓውዲ ዝነጥፍ፡ ወዲ ሓረስታይ ዝረኽቦ ገንዘብ ብምንጽጻር፡ ክሳራኡ ከም ዝከኣል እንተ ደኣ ኮይኑ ሓረስቶት ካሕሳይ ዓርኩ፡ ነዚ ሓሰን ኣብዚ እዋን’ዚ ዝዛዪድን ሚኒስትሪ ሕርሻ ነዚ ተገንዚቡ፡ ባዕሎም ከእትዉ ክፍቀድ፡ ኣቓልቦ ብዕቱብ ዝነጥፈሉ ዘሎ ሕርሻ ልምዓት ኣብ መጻኢ ኣንስትዮ ጨቓዊት ክዕድሎ ዝምልከቶ ክወሃቦ’ዩ ዘተሓሳስብ። ምርባሕ ደርሁን መፍረ እንቋቚሖን ድማ’ዩ ለበዋኡ። ይቕጽል… ፍርያት እንቋቝሖ ሓሰን ሑሴን መበገሲ ዝኾኖ 3 ሚልዮን ናቕፋ ሓጊዝዎ። መንግስቲ ካብ ደገ ጨቓዊት ኣምጺኡ", "char_count": 5801, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02457", "text": "ሊግ ዓንሰባ - ኣልሂላል ብገፊሕ ስዒራ ቅድድም ብሽክለታ ከተማ ከረን፡ ናይ ሊግ ዓንሰባ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ስታድዩም ከረን ኣብ ዝቐጸለሉ፡ ኣልሂላል 2026 ስሩዕ ውድድራቱ ሰንበት 05 ሚያዝያ ንመተሃላልኽታን ናይ ዝሓለፈ ዓመት ሻምፕዮን ናይዚ ውድድርን ንዝኾነት ዓንሰባ ንሳልሳይ ሰሙኑ ቀጺሉ። ብገፊሕ ስዒራታ። ኣብቲ ዕለት፡ ኣብ መንጎ ኣርባዕተ ኣብቲ ኣልሂላል ዓብላሊት ኮይና ዝወዓለትሉ ግጥም፡ ቅድሚ ዕረፍቲ ካብ ሚካኤል ጋንታታት - መጐዓዝያ፡ ሬድ ሲ፡ ሻሉኩን መሓሪን ዳኒኤል መልኣከን፡ ድሕሪ ዕረፍቲ ከኣ፡ ካብ ረዳእ ወልደሚካኤል ብዝረኸበተን ገዛ ባንዳን ናይ ዳ ኮርሶን ማውንቴንን ሸቶታት እያ፡ ነታ ኣብ መወዳእታ ደቓይቕ ሓደ ተጻዋታይ ብቀይሕ ካርድ ዝኸሰረት ብኽልተኡ ጾታ ውድድራት ተኻዪዱ። ዓንሰባ 3ብ0 ስዒራታ። 16 ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝተሳተፋኦ ኣቐዲመን ላሳለን ኣልጋሽን’ውን ተራኺበን ነይረን። ላሳለ ቅድሚ ዕረፍቲ ካብ ሄኖክ ውድድር፡ ንዝተወሃበን 18.9 ኪሎ ሜተር ዳኘው ብዝረኸበታ ሸቶ፡ ኣገዳሲ ናይ 1ብ0 ዓወት ኣመዝጊባ። ብገምጋም ኣብ ሰዓት 29.2 ኪሎሜተር ካልኣይ ዙርያ በጺሑ ንዘሎ ሊግ ዓንሰባ፡ ኣልነስር ብ28 ነጥቢ ትመርሖ ኣላ። ዓንሰባ፡ እናሃረማ፡ ብ38 ደቒቕን 50 ካልኢትን ብ23 ነጥቢ ካልአይቲ ኮይና ክትስዕባ እንከላ፡ ላሳለን ኣልሂላልን ብተመሳሳሊ 18 ነጥቢ ወዲአናኦ። ደሊና ዳዊት ካብ ጋንታ ሻሉኩ ብጸብለልታ ሸቶ ተፈላልየን ይኽተልአን ምህላወን፡ ካብ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ዓንሰባ ከኣ፡ ንጓል ጋንታኣ ሲልቫና ተስፋሚካኤልን ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት። ተቐዳደሚት ሬድ ሲ ሰሳይት ተስፋኣለምን ብዘይካ’ዚ፡ ሻምፕዮን ደቂ ኣንስትዮ ከተማ ከረን፡ ብቀዳም ክልተ ግጥማት ኣካይዱ። ኣኸቲላ ተዓዊታ። ምምሕዳር ከባቢ 01ን ከባቢ 03ን ኣብ ዝተራኸባሉ፡ ፍጹም ዓብሊላ ዝነበረት ምም ከባቢ ናይ ካልኣይ ምድብ ደቂ ተባዕትዮ 03 ብገፊሕ 7ብ0 ተዓዊታ። ሚካል ልብሰቃል ሰለሰተ ሸቶታት ብምምዝጋብ ሃትሪክ ማውንቴን ባይክ፡ 50.4 ኪሎሜተር ክትሰርሕ እንከላ፡ ኣፍራሕ ያሲን ክልተ ሸቶታት፡ ደሊና ሳሙኤልን ቤትልሄም ኪዳነን ተሰሪዑሎም። ብገምጋም ኣብ ሰዓት 34.9 ድማ ሓሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊበን። ኪሎሜተር እናተጓዕዙ ከኣ፡ ብ1 ሰዓት፡ 26 ግጥም ምምሕዳር ከባቢ 2ን ከባቢ 04ን ከኣ፡ ምም. ከባቢ 04 ናይ ዘይተሰዓርነት ደቒቕን 46 ካልኢትን ጸወታኦም ወዲኦም። ንኹሎም መወዳድርቱ ሓደ ድሕሪ ሓደ ደቂተባዕትዮ ኣሕዋተን ብሽክለታ ተጠቒመን ጉዕዞኣ ዘቐጸላ ናይ 1ብ0 ዓወት ኣመዝጊባ። ነታ ሸቶ ዳናይት ተሾመ ከምዘቝጸረታ፡ ኖህ ኣበራ ካብ ጋንታ ገዛ ባንዳ ቀዳማይ ክኣቱ ዙርያ እናእተወ ካብ ጸወታ ድሕሪ ምውጻኡ፡ ተሳታፍነተን ንኽዓቢ ዓቢ ስራሕ ዝሰርሓ ኣገልግሎት ዜና ዞባ ዓንሰባ ሓቢሩ። እንከሎ፡ ሓሰን ዓብደልሓሚድ - መጐዓዝያ፡ ብ2 ሰዓት፡ 32 ደቒቕን 58 ካልኢትን ተዘካሪ ዘለዋ ጋንታታት ሻሉኩ፡ መጐዓዝያ፡ ሬድ ሲን እሰይ ደሳለ - ገዛ ባንዳ ስዒቦሞ ኣትዮም። ዓወት ኣመዝጊቡ። ገዛ ባንዳን ክምስገና ዘለወን እየን። ቀዳማይ ምድብ ንዝተሰረዓሎም 60.9 እቲ ውድድር ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ብተመሳሳሊ ጋንታ ገዛ ባንዳ፡ ተካእቲ ኪሎሜተር፡ ኣብ ሰዓት ብገምጋም 34.9 ፒኤስጂ፡ ብውሳነ ሩዩዝ . . . ፍልይ ዘብሎ፡ ተሳታፍነት ደቀንስትዮ ምዕባዩ ህጻናት ትሕቲ ዕድመ 14 ተወዳደርቲ ኪሎሜተር እናተጓዕዙ፡ ብ1 ሰዓት፡ 39 እዩ። እዘን ካብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ጠርኒፋ ንዕብየት ናይዚ ዓውዲ ልዑል ደቒቕን 45 ካልኢትን ወዲኦሞ። ዳኒኤል ዝመጽኣን ኣብ ፈደረሽን ተጠርኒፈን ዘለዋን ተሳታፍነት ተካይድ ዘላ ጋንታ እያ። ፈረንሳዊት ክለብ ፒኤስጂ፡ ማንታይ ካብ መጐዓዝያ፡ ንፊንሃስ ሰመረን ተቐዳደምቲ፡ ነቲ ኣብቲ ዞባ ዝጸንሐ ትሑት ብሓፈሻ እዚ ዓውዲ - ጋንታታት፡ ኣካላት ብሰንኪ ናይ ብርኪ ኣማን ነጋሽን ካብ ኣኸቲሉ ቀዳማይ ኣትዩ። ተሳታፍነትን ተወዳዳርነትን ቀንጢጡ መንግስቲ፡ መሻርኽቲ፡ ሰብ ጸጋን ብዓቢኡ መጉዳእቲ ኣይጻወትን ተቐዳደምቲ ዳ ኮርሶ፡ 120 ኪሎሜተር ምህላዉ ተሓቢሩ። ድማ፡ ወለዲን ማሕበረሰብ ስፖርት ከተማ ብዝበለ ኣከፋፋሊኣ ፋቢያን ተሰሪዑሎም። ኣብ መንጎ ጸወታ ኣብ ዝነበረት ብዘይካ’ዚ፡ ደቂ ኣንስትዮ ንሕጽረታት ከረንን ብዘካይድዎ ዘለዉ ተሳታፍነት ይዓቢ ሪዩዝ ሕጉስቲ ከምዘየላ ቅጽበታዊት ውድድር (ኢንተርሚደይት)፡ መወዳደሪ ብሽክለታን ካልእ መሳለጥያታትን ምህላዉ ይግለጽ። ተገሊጹ። ብውልቁ ዝተጻወተ ዮናታን እድሪስ፡ ዮናታን በዲሀን ውድድራተን ንኽቕጽላን እዚ ውድድር፡ ሰንበት 11 ሚያዝያ’ውን እዛ ትማሊ ምሸት ገብረሂወት - ሬድ ሲ፡ ዮናታን ወልዳይ ካብ ተሳታፍነተን ንኽዓብን፡ ከምቲ ልሙድ ናይቲ ክቕጽል ምዃኑ፡ ካብ ፈደረሽን ቅድድም ጋዜጣ ኣብ ሕትመት ሻሉኩ ከሲቦምላ። ዞባን ከተማን ጋንታታት ዘካይድኦ ተወፋይነት ብሽክለታ ናይታ ከተማ ዝበጽሓና ሓበሬታ እንከላ ምስ ሊቨርፑል ኣብ ዮናታን እድሪስ፡ ክሳብ 96.6 ኪሎሜተር ኣዕዚዘን ኣብ ጋንታታት ተጠርኒፈን፡ ብናይ የነጽር። ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ዝገጠመት ውድር ባይታ ቴንስ ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ተዛዚሙ ክለብ፡ ብቕድሚ ትማሊ፡ ሩዩዝ ኣብታ ጸወታ ውድድር ባይታ ቴንስ ኣብያተ ትምህርቲ ከምዘይስለፍ ኣፍሊጣ እያ። ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ሰንበት ከም ዝተዛዘመ፡ እዛ ናይ ዓሚ ዕውትቲ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ፡ ሩዩዝ፡ ኣብ ናይ ውልቁ ልምምድ ክቕጽል ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ናይቲ ዞባ ምዃኑ’ውን ኣፍሊጣ። ሓቢሩ። እዚ ስጳኛዊ፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ ድሕሪ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ፡ ዛጊት ናብ ጸወታ ኣይተመልሰን እቲ ውድድር፡ ብክልተኡ ጾታ - ሽሕ’ኳ ፒኤስጂ መጉዳእቱ ፈኲስ ምዃኑ ትኣምን እንተኾነት። ንማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ትምህርቲ ብመሰረት ናይ ፈረንሳ ጋዜጣ ለ’ኢኩፐ ከኣ፡ ሰበ ስልጣን ናይዛ ጋንታ፡ ብርኪ ናይዚ ዘጠቓለለ ነይሩ። ተጻዋታይ ምሉእ ብምሉእ ሓውያ ምህላዋ እዮም ዝኣምኑ። ኣብቲ ዝሓለፈ ዓርቢ ንቶሉስ በዚ መሰረት፡ ኣብ ማእከላይ ደረጃ ዓዲሞም 3ብ1 ዝሰዓሩሉ ናይ ሊግ 1 ፈረንሳ ጸወታ ከኣ፡ ክስለፍ ትጽቢት ገይሮም ነይሮም። ደቂ ኣንስትዮ፡ ከንኣን ሙሴን ኣርያም ይዅን እምበር፡ ሩዩዝ፡ ኣብ ብርኩ ቃንዛ እናተሰምዖ ልምምድ ኮነ ጸወታ ከምዘየካይድ ተኽለሃይማኖትን ካብ ዳሉል፡ ዶሪስ ብምሕባር፡ ካብ ክልተኡ ተሓዪቡ ኣሎ - ብመሰረት ጸብጻባት። እዚ ከኣ፡ ነዛ ጋንታ ኣቖጢዑዋ እንድርያስ ካብ ደምበ-ሰምበል፣ ብደቂ ኣሎ። ተባዕትዮ ድማ፡ ኬብሮን ተሾመን ናሄር ብመንጽሩ፡ ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ሉዊስ ኢርኒከ፡ ነዚ ዝበሃል ዘሎ ብምንጻር፡ “ጸገም የለን ተኽለኣብን ካብ ዳሉል፡ ናትናኤል ጅራ ተጻዋታይ ክሳብ ዝሓዊ ክንጽበ ኣለና። ፋቢያን፡ ዛጊት ምሳና ልምምድ ኣይገበረን ዘሎ። ብዙሕ ካብ ግንቦት 24 ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ምዕባለ ግና የርኢ ኣሎ፣ በዚ ከኣ ሕጉሳት ኢና። እንተኾነ፡ ቁሩብ ግዜ ከድልዮ እዩ።” ክብል፡ ወጺኦም። ነዚ ወዲ 30 ዓመት ወዲ ሃገሩ ርእሰ ተኣማንነት ከዕቢ ክሕግዝዎ ከምዘለዎም፡ ቅድሚ’ዛ ናይ ኣብ ካልኣይ ደረጃ፡ ሮዳ እንድርያስ - ትማሊ ጸወታ ኣብ ዝገበሮ ጋዜጣዊ መግለጺ ተዛሪቡ። ደምበ ሰምበል)፡ ሳሌም ኣሚነ - እምባሃራ፡ ሩዩዝ፡ ሓደ ካብ ወሰንቲ ተጻወትቲ ፒኤስጂ ኮይኑ፡ ዓሚ እዛ ጋንታ ስሉሳዊ ዓወት (ዋንጫ ቅዱሳን ገብራይ - ኢሳቕ ተወልደመድህን፣ ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ከምኡ’ውን ናይ ሊግ 1 ሊግ ካልእ ናይ ውሽጢ ሃገራ ዋንጫ ኣልዒላ) ከምኡ’ውን ናትናኤል ታደሰ - ኢሳቕ ክትዕወት፡ መሪሕ ተራ ተጻዊቱ፣ ኣብ 61 ግጥማት ድማ ተሰሊፉ። ኣብዚ ወቕቲ’ውን፡ ክሳብ ተወልደመድህን፡ እፎይታ ግርማይ - ወርሒ ጥሪ ኣብ 24 ግጥማት ወኪሉዋ ነይሩ። ኣብ ማእከላይ ደረጃ ዕድመ 12ን 13ን 2ብ1፡ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ባርካ ንዲያእ እምባሃራ፡ ኤስሮም ኣንገሶም - ልምዓት ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣዱሊስ ንእምባጠቐራ ባና 2ብ0፡ ሰማእታት ንኢሳቕ ተወልደመድህን ተዓዊቶም። “ኣብ ሙኒክ ተዓዊትና፡ ናብ ዝቕጽል መድረኽ ንደቂ ተሽም ብተመሳሊ 1ብ0፣ ኣብ ናይ ብፍጹም ቅላዕ 3ብ2 ስዒረንአን። በዚ ድማ፡ ዳሉል ጐብለል ማእከላይ ደረጃ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ዳሉል ንቑሸት ጻዕዳእምባ ክትከውን እንከላ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ክንሓልፍ ኢና” 3ብ1፡ ዳዕሮ ጳውሎስ ንባሕቲ መስከረም 2ብ0 ዓላሚ ሪያል ማድሪድ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ስዒረንአን። መደብ ጸወታ ጐብለል ተባሂላ፣ ናይ ዋንጫ፡ መዳልያ፡ ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ ራኬትን ዕጥቅን ድማ ተሸሊመን። ኣዱሊስ ንደቂተሽም 3ብ0፡ ሓድነት ንደምበ ሎሎሚሚ ኣሰልጣኒ ሪያል ማድሪድ - ኣልቫሮ ኣልበሎኣ፡ “ኣብ ከተማ ሙኒክ ከምእንዕወት ምሉእ ርእሰ ብዘይካ’ዚ፡ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ መባእታ ሰምበል 3ብ2 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ብወገን ደቂ ተኣማንነት ኣለኒ። ንተጻወትተይ ይኣምኖም እየ።” ክብል፡ ኣብ ካልኣይ እግሪ ርብዒ ፍጻመ ደቂ ኣንስትዮ ዕድመ 10ን 1ን፡ ሰምበል ቀዳማይ እግሪ ርብዒ ፍጻመ ሊግ ተባዕትዮ ዓዲ ጓዕዳድ ንሚናበዘርኣይ፡ ሰምበል ሻምፕዮስን ሊግ ኤውሮጳ፡ ኣብ ሜዳ ባየር ሙኒክ ተዓዊቶም ናብ ፍርቂ ፍጻመ ከምዝሓልፉ ንመርሓኖ ብፍጹም ቅላዕ 3ብ1፡ ዓዲ ተኽላይ ኤኤውውሮሮጳጳ ንደቕሰብ ብተመሳሳሊ 3ብ0 ስዒረንአን። ገሊጹ። ንማይተመናይ 2ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኣብ ፍራይቡርግ - ሰልታ ቪጎ 10፡0 ድ.ቀ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ካልኣይ ደረጃ ዕድመ ሙኒክ፡ ሰሉስ ምሸት ኣብ ሜዳኣ ማድሪድ 2ብ1 ከምዝተዓወተት ይዝከር። ካልኣይን ናይ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ጸዳዱ ንዓዲ ጓዕዳድ፡ ቦሎኛ - ኣስቶ ቪላ 10፡0 ድ.ቀ 15 ትሕቲኡን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣስመራ ወሳኒትን እግሪ ከኣ፡ ዝመጽእ ረቡዕ ኣብ ሜዳ ሙኒክ ክሰላስላኣ እየን። ኣርባዕተ ኣስመራ ንማይ ወላኹ ብተመሳሊ ፖርቶ - ኖቲንግሃም 10፡0 ድ.ቀ ሓፈሻዊ ንርእሲ ዓዲ 1ብ0፡ ደንደን ንዲያእ 1ብ 0 ስዒረንአን።", "char_count": 5357, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "8d1a3c589dbe2d3c1da92de5f78fc943f677d170e02fe3e55e9f54c099da5231:02458", "text": "ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ሰሜን ኮርያ፡ ባለስቲካዊ ሚሳይላት ወንጪፋ ደው ከም ዘበለት ድሕሪ ምግላጻ፡ ድሕሪ ሒደት ሰዓታት ክልተ ሰባት ዝቖሰሉሉ መጥቃዕቲ ኢራን ከም ዘጋጠማ ሓቢሩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁ፡ እቲ ኣብ ስምምዕ ተበጺሑ ዘሎ ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሐ ምቊራጽ ተዅሲ፡ ሃገሩ ኣብ ሊባኖስ ንእተካይዶ ዘላ ወተሃደራዊ ስርሒታት ከም ዘይምልከት ኣፍሊጡ። ናታንያሁ ትማሊ ረቡዕ ብመርበብ ሓበሬታ ‘ኤክስ’ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እስራኤል ነቲ ፕረዚደንት ዶናልድ ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ኣብ ኩዌት ብወገና፡ መ ከላኸሊ ኣየራ ካ ብ ትራምፕ፡ ኢራን ድሕሪ ደጊም ንኣመሪካ፡ ልዕሊአን ክፍጸም ዝጸንሐ መጥቃዕቲ ኢራን ንዝተበገሳ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ እስራኤል፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ኢራን ይዓግት ከም ዘሎ ኣረዲኣ። ዓለምን ኑክለስያዊን ሚሳይላዊን ራዕዲ ይቕጽል ከም ዘሎ ሓቢረን። ሚ ኒስትሪ ምክልኻል ኩዌት፡ ገ ለ ንኸይትፈጥር ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ከም እተን ሃገራት ነዚ ዝሓበራ፡ ድሕሪ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኢራን ንኣገደስቲ እትድግፎ ገሊጹ። ሰሜን ኮርያ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣብ እትገብሮ ጽኑዕ ወተሃደራዊ ሒደት ሰዓታት ናይ’ቲ ኣብ መንጎ መ ሳለጥያታት ነዳዲ፡ መ ደበራት ሓይሊ ንሱ ወሲኹ፡ “ይኹን’ምበር፡ እዚ መዓልታት ንኻልኣይ ግዜ ኣብ ምሕዝነት፡ ካብ ሰሜን ኮርያ ክመጽእ ኢራንን ኣመሪካን ዝተበጽሐ ንኽልተ ኤሌክትሪክን መ ጻረዪ ጨዋም ማይን ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሐ ምቊራጽ ዝገበረቶ ፈተነ ሚሳይል፡ ሓያሎ ናይ ዝኽእል ዝኾነ ምትዅታኽ ንምብዳህ ሰሙን ዝጸንሕ ምቊራጽ ተዅሲን፡ ዒላማ ብምግባር፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ተዅሲ ንሊባኖስ ዘጠቓልል ኣይኮነን፡” ሓጺር ርሕቀት ባሊስቲካዊ ሚሳይላት ድልውቲ ምዃና ገሊጻ። ኢራን ንግዳውያን መራኽብ ብመጻብቦ ከቢድ ዕንወት ከም ዘስዓባ ገሊጹ። ኢሉ። ናብ ባሕሪ ከም ዝተኮሰት፡ ሚኒስትሪ ሰሜን ኮርያ ነዚ ተኸታታሊ ሆርሙዝ ክሓልፋ ድሕሪ ምፍቃዳን እዩ። እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ፡ ስርዓታት ናታንያሁ ነዚ መግለጺ ዝሃበ፡ ቀዳማይ ምክልኻል ደቡብ ኮርያ ሓቢሩ። ምውንጫፍ ሚሳይላት ዘካየደት፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ትማሊ ረቡዕ ምክልኻል ኣየር ሃገሩ ንጽዑቕ መጥቃዕቲ ሚኒስተር ፓኪስታን ሸህባዝ ሸሪፍ፡ ወተሃደራውያን ሓለፍቲ ደቡብ ደቡብ ኮርያ ምስ ሰሜን ኮርያ ዝጸንሓ ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ፡ መከላኸሊ ኣየራ ኢራን ምላሽ ከም ዝሃበን፡ ብድምር 28 “ኣመሪካን ኢራንን ኣብ ኩሉ ቦታታት፡ ኮርያ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዝሃብዎ ዘይምቅዳው ናብ ንቡር ንምምላስ ካብ ኢራን ንዝብገሱ ዘለዉ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከም ዘዕነወን ኣብሪሁ። እንተላይ ኣብ ሊባኖስ ብቕልጡፍ መግለጺ፡ ሓያሎ ሚሳይላት ካብ ተስፋ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጻ እዩ። ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ንምብርዓን ኣብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ባሕሬን ተዅሲ ደው ክብል ተሰማሚዖም ኣለዉ፡ ምብራቓዊ ገማግም ባሕሪ ሰሜን በዚ ድማ፡ ሰሜን ኮርያ ዘካየደቶ ጽዑቕ ስራሕ ተጸሚዱ ምህላዉ ሓቢራ። እውን፡ ኣመሪካ ምስ ኢራን ተዅሲ ” ክብል ድሕሪ ምግላጹ እዩ። ኮርያ ተበጊሶም ኣስታት 240 ኪሎ ተኸታታሊ ፈተነታት ባለስቲካዊ ሜተር ብምጒዓዝ ኣብ ምብራቓዊ ሚሳይላት፡ ምስ ደቡብ ኮርያ ፈረንሳ፡ ባጀት ምክልኻል ትውስኽ ማያት ሰሜን ኮርያ ከም ዝወደቑ ዝምድናኣ ንምምሕያሽ ዕላማ ከም ኣረዲኦም። ዘይብላ ብንጹር ዘርኢ ምዃኑ እዮም ጸጥታዊ ስግኣታት እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ብዘይካ’ዚ፡ ደቡብ ኮርያ ምስ ኣመሪካ ተንተንቲ ፖሊቲካ ዝገልጹ ዘለዉ። ዘሎን፡ ኣመሪካ ንኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) እትገብሮ ዝነበረት ፊናንስያዊ ደገፋት ግሪኽ፡ ተጠቃምነት ማሕበራዊ ኣብ ግዜ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣጠራጣሪ ናብ ዝኾነሉ ኩነታት ወሪዱ መራኸቢ ገደብ ትገብረሉ ኣብ ዘለወሉን እዋን እዩ። በዚ ድማ፡ ዓመታዊ ባጀት ምክልኻል ፈረንሳ ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ ግዜ 76.3 ቢልዮን ዩሮ ክበጽሕ እዩ። እዚ ከኣ ዳርጋ ዕጽፊ ናይ’ቲ ኣብ 2017 ዝነበረ መጠን ባጀት ምዃኑ ጸብጻባት የመልክቱ። ሚኒስተር ምክልኻል ፈረንሳ ካትሪን ቫውትሪን፡ ነቲ ትማሊ ረቡዕ ዝወጸ እማመ ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ “ኣብ ፈረንሳ፡ ካብ 2026 ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ ዘለዋ ሓቢራ። ሚዛን ኣህጉራዊ ጂኦፖለቲካ ዝረአ ዘሎ ግዜ፡ ንምክልኻል እትስልዖ መጠን ባጀት እዚ ወሰኽ ባጀት፡ ካብ ግጭታት ዩክሬንን ለውጢ ብቕልጡፍ ክንስጒም የገድደና ብ36 ቢልዮን ዩሮ ከተዕብዮ መደብ ከም ማእከላይ ምብራቕን ዝመጽእ ዘሎ ኣሎ፡” ኢላ። ማዳጋስካር - ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ተመሓላሊፉ መንግስቲ ማዳጋስካር፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ንቡር ንምምላስ፡ ቀጻልነት ኣገደስቲ ኣብ ህዝባዊ ስርዓት፡ ጸጥታን ትካላዊ ንሃገሩ ብኸቢድ ጸልዩዋ ዘሎ ቅልውላው ኣገልግሎታት ንምርግጋጽ፡ ከምኡ ምርግጋእን እውን ጽልዋ ከም ዘሕድር ግሪኽ፡ ካብ 1 ጥሪ 2027 ጀሚራ፡ ዓለም’ያ፡” ዝበለ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ቀረብ ጸዓት ንምፍታሕ፡ ኣብ መላእ’ታ ድማ ግቡእ ኣሰራርሓ ሃገራዊ ቁጠባ እቲ መግለጺ ወሲኹ ሓቢሩ። ትሕቲ 15 ዓመት ኣብ ዝዕድመኦም ሕብረት ኤውሮጳ’ውን ተመሳሳሊ ሃገር ን15 መዓልታት ዝጸንሕ ኣዋጅ ንምዕቃብ ዘኽእል ምዃኑ፡ እቲ መግለጺ መንግስቲ ማዳጋስካር፡ ነዚ ቅልውላው ዜጋታታ ተጠቃምነት ማሕበራዊ ስጒምቲ ንኽወስድ ጸቕጢ ክገብር ህጹጽ እዋን ከም ዘመሓላለፈ ተሓቢሩ። ኣመልኪቱ። ንምብዳህን ኣብ መዓልታዊ ህይወት መራኸቢታት ክትእግድ ምዃና፡ ምዃኑ ኣፍሊጡ። ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ናይ’ታ እቲ ዝቕጽል ዘሎ ቅልውላው ጸዓት፡ ህዝቢ ዘስዕቦ ጽልዋ ንምድራትን ኩሉ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ’ታ ሃገር ምትሶታኪስ ኣብ መግለጺኡ ወሲኹ፡ ሃገር ዝወጸ መግለጺ፡ እቲ ዘድሊ ጸጋታት ክጥቀም ምዃኑ ቃል ኪርያኮስ ምትሶታኪስ ገሊጹ። “ዕላማ ናይ’ቲ ስጉምቲ ንህጻናት ኩነታት ብፍላይ ምስ’ቲ ኣብ ኣትዩ ኣሎ። ንሱ ኣብ’ቲ ብቲክቶክ ዝዘርገሖ ናይ ካብ ቴክኖሎጂ ንምርሓቕ ዘይኮነስ፡ ማእከላይ ምብራቕ ተፈጢሩ ብመሰረት ማዕከናት ዜና ማዳጋስካር፡ ቪድዮ መግለጺ፡ “ኣጸጋሚ ግን ከኣ ንንጽህናኦምን ናጽነቶምን ዝጎድእ ካብ መፋርቕ መጋቢት ጀሚሩ፡ ዘሎ ግጭት ዝተሓሓዝ ኣድላዪ ስጉምቲ ክንወስድ ወሲንና ወልፊ ናይ ዝተወሰኑ መተግበሪታት ኣብታ ሃገር ዝርከባ ነቝጣታት ነዳዲ ኮይኑ፡ ኣብ ቀረብ ጸዓትን ኣለና፣ እዚ ማለት፡ ትሕቲ 15 ዓመት ንምምካት እዩ፡” ኢሉ። ግዝያዊ ሕጽረት ናይ ምኽዛን ዓቕሚ ህዝባዊ ኣገልግሎታትን ዝዕድመኦም ህጻናት ካብ ማሕበራዊ ኣውስትራልያ፡ ትሕቲ 16 ዓመት ኣጋጢምወን ኣሎ። ከቢድ ቅልውላው ኣኸቲሉ ቀረብ ጸዓት ማዳጋስካር፡ ካብ ደገ መራኸቢታት ክእገዱ እዮም፡” ክብል ዝዕድመኦም ዜጋታት ኣብ ቲክቶክ፡ ከም ዘሎ ኣረዲኡ። ተሸሚቱ ኣብ ዝኣቱ ዝተጻረየ ነዳዲ ሓቢሩ። ዩቱብ፡ ስናፕቻትን ካልኦት መርበባት እዚ ኣዋጅ ህጹጽ ብፍላይ ድማ ካብ ዖማን ኣብ ዝኣቱ “ግሪኽ ካብ’ተን ከም’ዚ ዓይነት ሓበሬታን ሕሳብ ከየውጽኡ ዝኸልከለት እዋን፡ ቀረብ ጸዓት ናብ ነዳዲ ከም ዝምርኮስ ይፍለጥ። ስጉምቲ ዝወሰዳ ቀዳሞት ሃገራት ቀዳመይቲ ሃገር ምዃና ይፍለጥ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ኪዳነ-ምሕረት 09/04/2026 ጎደና ስሓርቲ-835 ቁ.115፡ ከባቢ ቤ/ትምህርቲ ሰምበል 07113046 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3991, "topic": null, "issue_date": "2026-04-09", "source_pdf": "haddas_eritra_09042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02459", "text": "ብሓላፊ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ሓጐስ ገብረሂወትን ሚኒስተር ንግድን ኢንዳስትሪን ኣቶ ነስረዲን ሳልሕን ዝቘመ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ ሪፓብሊክ ግብጺ ዝገብሮ ዘሎ ርክባት ብምቕጻል፡ ትማሊ 15 ሚያዝያ፡ ምስ ሚኒስተር መጐዓዝያ ሌተናል ጀነራል ካምል ኣልወዚር፡ ሚኒስተር ኤለክትሪሲቲን ተሃዳሲ ጸዓትን ማሕሙድ ዕስመት፡ ሚኒስተር ሕርሻን መሬትን ዓላእ ፋሩቕ፡ ከምኡ’ውን ኣካየድቲ ብዓል-መዚ መድሃኒትን ዝተፈላለያ ኩባንያታትን ኣብ ምዕዛዝ ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ ዘትዩ። ኣብ’ቲ ርክባት፡ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ክካየድ ብዛዕባ ዝኽእል መጐዓዝያ ባሕሪ፣ ምውሓስ ቀረብ ኣገልግሎት ኤለክትሪሲቲን ተመኩሮ ተሓዳሲ ጸዓትን፣ ኣብ መዳይ ምኽዕባትን ምምስራሕን ሕርሻዊ ምህርቲ ክግበር ብዛዕባ ዝከኣል ምትሕግጋዝ፣ ከምኡ’ውን ንግዳዊ ዝምድናታት ንምዕዛዝ ብስፍሓትን ዕምቈትን ተዘትዩ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዶ/ር በድር ዝምድናታት ምዝታዩ ዝዝከር’ዩ። ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ግብጽን ወጻእን ዓበይቲ ሕርሻዊ፡ ከምኡ’ውን ኣመሓደርቲ ማእከላይ ዓብደልዓጢን ሚኒስተር ወፍሪን ናይ ብዘይካ’ዚ፡ ምስ ሓለፍቲ ፍርያት ኣቐዲሙ’ውን፡ ብ14 ሚያዝያ ኢንዳስትሪያውን ልምዓታውን ባንክን ሃገራዊ ባንክን ግብጺ በብጽላቱ ወጻኢ ንግድን ዶ/ር መሓመድ ፈሪድ ግብጺ ዘላሊን ንሰደድ ዘተባብዕን ትካል ምስ ሚኒስተር ኢንዳስትሪ ኻልድ ንጥፈታት ዘሰላስል መንግስታዊ ኣብ ዝገበሮ ምይይጥ፡ ኣብ ናይ ሓባር ሳልሕን፡ ኣብ ምድንፋዕ ቊጠባዊ ንግዳዊ ኣገልግሎት፣ ኣብ ውሽጢ ሃሽም፣ ብ13 ሚያዝያ ድማ ምስ ትካል ‘ብዓል-መዚ መጻኢ ግብጺ’፡ መረዳእታ ተበጺሑ’ሎ።", "char_count": 907, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02460", "text": "ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ሃብቲ ድኹዒ ንምዝርጋሕ ይሰርሕ ባሕሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣቶ ብርሃነ ተኽለ፡ ከምዘሎ፣ ሓረስቶት ኣብ ግራውቶም ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ተሳታፍነት ዘካየድዎ ፈተነ ድማ ኣድማዒ ሕብረተሰብ ኣብ ተጠቃምነት ምዃኑ ከምእተረጋገጸ ብምሕባር፡ ጸጋታት ባሕሪ ንምብራኽ ዝዓለመ ተጠቃሚ እኹል ባህርያዊ ድኹዒ ሰሚናር ኣካዪዱ። ብቐረባ ዝረኽበሉ ባይታ ንምፍጣር፡ ኣካል ናይ’ቲ መደብ ከምዝዀነ ምስ ተቐማጦን ወነንቲ ትካላትን ኣብሪሁ። ኣብ ዘካየዶ ርክብ፡ ኣቶ ብርሃነ፡ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ፡ ንኣገዳስነት ብርክት ዝበለ ሂወታውን ኣዮዲን ዝተሓወሶ ጨው ኣብ ጥዕና ዘይሂወታውን ጸጋታት ከምዝርከቦ ዝምልከት መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ብምጥቃስ፡ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ህዝቢ ኣዮዲን ዘለዎ ጨው ክጥቀም መረዳእታ ህዝቢ ብምዕባይ ኣብ ኣተሓሳሲቡ። ረብሓ ሓፋሽ ዝውዕለሉ መዳያት ንምንዳይ ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ኣቶ ጸጋታት ባሕሪ ናብ ኩሉ ክፋል ስዩም ገብረእየሱስ ብወገኑ፡ ሚኒስትሪ ሕብረተሰብ ንኽባጻሕ ዝተፈላለየ ሃብቲ ባሕሪ ህዝቢ ጸጋታቱ ኣለልዩ ንጥፈታት ይካየድ ከምዘሎ ኣብ ጥቕሚ ንኸውዕሎ ንዝገብሮ ኣገባባት ንምፍጣር ጻዕሪታት ይካየድ ይነጥፍ ከምዘሎ ብምብራህ ድማ፡ ተጠቃምነት ከሚካላዊ ድኹዒ ብምሕባር ድማ፡ ዓሳ ምስ ዘለዎ ዘሎ ጻዕሪ ብምምስጋን፡ ብሞያውያን ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣብ ከባቢ ዲጋታት ዝነብሩ ዜጋታት ንምውጋድ፡ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ሃብታም መኣዛዊ ትሕዝቶ፡ ዝበዝሐ ዝወሃብ ሓበሬታ ብግቡእ ክስራሓሉ እቲ ጨንፈር፡ ኣብ ዲጋታት ዓሳ ተጠቀምቲ ናይ’ቲ ዕድል ኮይኖም ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምውህሃድ ክፋል ሕብረተሰብ ብቐረባ ዝረኽበሉ ኣዘኻኺሩ። ናይ ምርባሕ ሓላፍነት ወሲዱ ከምዘለዉ ሓቢሩ። ካብ ጻህያይ ባሕሪ ዝዳሎ ባህርያዊ", "char_count": 998, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02461", "text": "ኩባንያ ፍርያት ባሕሪ ኤርትራ፡ ቀረብ ዓሳ ኣብ ኩሉ ንምብጻሕ ይሰርሕ ኩባንያ ፍርያት ባሕሪ ኤርትራ ጨንፈር ኣስመራ፡ ውሑስ ቀረብ ዓሳ ንምርግጋጽ ይሰርሕ ከምዘሎ፡ ኣካያዲ ስራሕ ማይ’ቲ ጨንፈር ኣቶ ዮሴፍ ገብረማርያም ሓቢሩ። እቲ ቀንዲ ትካል ኣብ ኣስመራ ኰይኑ፡ ኣብ ባጽዕ’ውን ጨንፈር ዕድጊ ከምዘለዎ ብምጥቃስ፡ ህዝቢ ኣብ’ተን ንመሸጣ ተዋዲደን ዘለዋ ሕጋውያን ነቝጣታት፡ ውሕስነቱ ዝተረጋገጸ ዓሳ ብርትዓዊ ዋጋ ክዕድግ ብምዝኽኻር፡ ካብ’ተን ነቚጣታት ዓዲጎም ብክቡር ዋጋ ንዝሸጡ ዘይሓላፍነታውያን ሰባት ንምቊጽጻር፡ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምትሕብባር ከምዝስራሕ ገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ሃብቲ ባሕሪ ዞባ ማእከል ኣቶ ኤሳው ትኩእ ብወገኑ፡ ኣብ’ተን ሕጋውያን ነቝጣታት ዝቐርብ ዓሳ ውሕስነቱ ዘተኣማምንን ብዋጋ ርትዓውን ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ብግቡእ ክጥቀመሉ ተላብዩ። ኣብ ንኡስ ዞባ ዓሰብ፡ ብምኽንያት ትምህርቲ ተሳቲፈን። ርእሲ’ቲ ናይ ምዅስኳስ ፍቕሪን ስኒትን ኣቶ ኤሳው ወሲኹ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ካብ ዝርከባ ዓሳ ክዝራኣለን ዝኽእላ ቅነ ኣብያተ-ትምህርቲ ክካየድ ዝጸንሐ እቲ ኣስታት 4 ሽሕ ተመሃሮ ዘሳተፈ ብልጫኡ፡ ተመሃሮ ዝንበለታቶም ከለልዩን 85 ዲጋታት፡ ዛጊት ኣብ’ተን 68 ዓሳታት ከምእተዘርአን ዕዉት ከምዝዀነን ስፖርታውን ትምህርታውን ውድድራት፡ ውድድራት፡ ዝተፈላለየ ዓይነታት ስፖርት፡ ከማዕብሉን፣ ከምኡ’ውን ርእሰ-ምትእምማን ብምሕባር፡ መጠን ናይ’ቲ ኣብ 2025 ዝተረኽበ ምህርቲ ካብ’ቲ ናይ 2024 ብ11 ሚያዝያ ተዛዚሙ። ከምኡ’ውን መደረ፡ ክትዕ፡ ከምኡ’ውን ከጥርዩን ክብሪታት ሕብረተሰቦም ብ38 ሚእታዊት ከምዝዓቢ ኣነጺሩ። ኣብ’ዚ ካብ 7 መጋቢት ንልዕሊ ሓደ ሓፈሻዊ ፍልጠት ዘጠቓለለ ነይሩ። ክሰርጾምን ባይታ ከምዝፈጠረ ሓቢሩ። ኣባላት ናይ’ቲ ትካል ብወገኖም፡ ህዝቢ ፈቐዶ ጎደና ካብ ዝሽየጥ ክጥንቀቕ ወርሒ ዝቐጸለ ቅነ፡ ካብ መዋእለ-ህጻናት ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ን/ዞባ ዓሰብ ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ሽልማት ምዒዶም። ክሳብ 2ይ ደረጃ ዝተዘርግሓ 14 ኣብያተ- መምህር ካሕሰ ሞጎስ፡ እቲ ቅነ ኣብ ተዓዲሉ። ዓዲ ቐይሕ - ባህልን ክብርታትን ናብ ሓድሽ ድባርዋ - ኣብነታዊ ሓረስታይ ተመጒሱ ወለዶ ንምስራጽ ይስራሕ ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ - ምምሕዳር መሬት ዝተባሕጎጐ ከባቢታትን ኣብ ከባቢ ደምበ ጉዕፍ ዝነብር፡ መሬቱ ምምድማድ ከምዘሕልፎ ብምግላጽ፡ ብግቡእ ብምዝላይ ልዑል ምህርቲ ብጻዕሩ ትሕተ-ባይታዊ ማይ ናይ’ቲ ክሓፍስ ዝበቕዐ ኣብነታዊ ሓረስታይ ከባቢ ከምዝሃብተመ ኣብሪሆም። መልኣከ ተስፋእንድርያስ፡ ብዓድን ክኢላ ሕርሻ ኣቶ ሃብቶም ሰመረ ክኢላታት ሕርሻን ሞጎስ ረኺቡ። ድማ፡ ንተበግሶ ሓረስታይ መልኣከ ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ምምሕዳር ብምምጓስ፡ ክኢላዊ ምኽርን ደገፍ ከባቢ ኣቶ ተወልደ ገብረሚካኤልን ናውትን ክግበረሉ ምዃኑ ሓቢሩ። ኣነባባሪት ዝባን ሰጊ ወ/ሮ ግደይ ኣብነታዊ ሓረስታይ መልኣከ ገረንስኤን ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ተስፋእንድርያስ ብወገኑ፡ ኣብ ሓበሬታ፡ ሓረስታይ መልኣከ መደባት ህንጸትን ልምዓትን ኩሉ ግዜኡን ዓቕሙን ልዕሊ ሃገር ብዘጥረዮ ሞያ፡ መነባብሮኡ 5 ሄክታር ናይ ሕርሻ መሬቱ ንምቕያርን ከባቢኡ ንምጽላውን ኣብ ምዝላይ፡ ከምኡ’ውን ህዝቢ ይነጥፍ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ብዝለዓለ ዝንቀሳቐሰሉ መንገዲን ብፍግረ ከምዝቕጽሎ ሓቢሩ። ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ኣብ ን/ዞባ ዓዲ-ቐይሕ፡ ኣብ እናተወራረሰ ዝመጸ ምትሕግጋዝን ምንብባርን ከም ህዝቢ ዘቘመና ጭዋ ሃይማኖታውን ማሕበራውን ጽንብላት ምድግጋፍን ኣካል መንነትና ስለዝዀነ፡ ባህልን ክብሪታትን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ዋና ኣሰናዳኢ ንዝግበር ምድግጋፍ ብምዅስኳስ፡ ባህልን ብስድራ-ቤትን ኮምን ብዝለዓለ ደረጃ መመሊሱ ክጐልሕ ዘለዎ ምዃኑ ክብርታትን ናብ ሓደስቲ ወለዶታት ክድፋኣሉ ከምዝግባእ ኣገንዚቦም። ሓቢሮም። ብርሃነ ምሕረትኣብ ንምስራጽ ዝካየድ ጻዕሪ ብዝበለጸ ክስራሓሉ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ንኡስ ዞባ ኣብ መወዳእታ፡ እናተጋነነ ዝመጽእ ዘሎ ምክትል ኣሰናዳኢ ምዃኑ፡ ኣባላት ባይቶ ዞባ ደቡብ ገሊጾም። ዓዲቐይሕ ኣቶ ብርሃነ መለስን መንእሰይ ምግፋሕ ውራያት መግትኢ ክግበረሉ ንሳቶም ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ፡ ንዘመናት ናስር ኣሕመዲንን ብወገኖም፡ ምክብባርን ተላብዮም። ዓብደልቃድር ኣሕመድ ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ብሽኳ - ጽበት መምሃሪ ክፍልታት ንምቅላል ተበግሶ ተወሲዱ ቦርድ ምስንዳእ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ብሽኳ - ንኡስ ናውቲ ሓገዝ ብምምስጋን፡ 80 ሚእታዊት ራሕቂ ቦታን ጽበት መምሃሪ ክፍልታትን ዞባ ሻምብቆ፡ ሕጽረት መምሃሪ ክፍልታት ናይ’ቲ ስራሕ ከምእተዛዘመ ኣብሪሁ። ዘጋጥም ምስንኻላት ካብ መኣዲ ትምህርቲ ዮሴፍ ሃይለማርያም ንምቅላል፡ ገንዘቦምን ጉልበቶምን ንኣበርክቶ ኣባላት ሓይልታት ንምፍታሕ ዝተወስደ ስጉምቲ ምዃኑ ኣወሃሂዶም ብዝወሰድዎ ተበግሶ፡ 6 ምክልኻል ዝመጐሰ መምህር ዑስማን፡ ብምግላጽ፡ ንዕብየት ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተወሳኺ ክፍልታት ይሰርሑ ኣለዉ። ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ ግርመ፡ ቢንቢናን ጻዕሮም ከምዘዛይዱ ኣረጋጊጾም። ተስፋኣለም የማነ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዓደባዓረን’ውን ተመሳሳሊ ተበግሶ ተወሲዱ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ብሽኳ፡ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዞባ መምህር ዑስማን እድሪስ፡ ንህንጸት ከምዘሎ ሓቢሩ። ኣቐዲሞም’ውን ኣርባዕተ መምሃሪ ቍ.ስ 201820 (250) ናይ’ቲ ክፍልታት ንዝተገብረሎም ናይ ኤሪና ዝተወከሰቶም ነበርቲ፡ ብሰንኪ ክፍልታት ሰሪሖም ምንባሮም ዝፍለጥ’ዩ። ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ፎሮ - ምውዳድ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ኣብ ምጥርናፍ ዓድታት ኣበርክቶ ይገብር ለይ-ኣውት ኣብ ንኡስ ዞባ ፎሮ በብእዋኑ ዝተዋደደ ዓድታት ከምዝደረኸ፣ ኣብ ምምሕያሽ ብምጥርናፎም፡ ደቆም ከምህሩ፡ ከምኡ’ውን ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ መሰረታዊ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት፡ ህይወት ዜጋታት’ውን ኣስተዋጽኦ ጥዕና ህዝቢ ብሓፈሻ ናይ ኣደን ዕሸልን ኣብ ምጥርናፍ ዜጋታት ዓቢ ኣበርክቶ ከምዝገበረ ኣረዲኦም። ድማ ብቐንዱ ከውሕሱ በቒዖም ምህላዎም ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ከምዝገበረ፡ ኣመሓደርትን ዓበይቲ ዓዲን ንሳቶም ኣስዒቦም፡ ብማእከል ዓዶም ብምሕባር፡ መስመር ማይ ላሓዜን ዘላቒ ፋጥና ኣድም ምምሕዳራት ከባቢ ላሓዜንን ኩምሆለን ዝሓልፍ ናይ ቅጥራን ጽርጊያ ባጽዕ - ፍታሕ ክግበረሉ፣ ቤት-ትምህርቲ መባእታን ገሊጾም። ፎሮ፡ ኣብ ማሕበረ-ቁጠባዊ ንጥፈታቶም ማእከላይን ደረጃ ላሓዜን ድማ ናብ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ንሳቶም ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ እወታዊ ጽልዋ ከምዝገበረ ብምጥቃስ፡ ካልኣይ ደረጃ ክትዓቢ ተላብዮም። ቍ.ስ.113395-07588045 ሓበሬታ፡ እናሰፍሐን እናማዕበለን ዝመጸ ሕጽረት ቀረብ ማይ ንምቅላል ኣብ ዝካየድ ላሓዜን ኣብ ቀንዲ መስመር ባጽዕ - ፎሮ ኣገልግሎታት ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ ማይን ጻዕሪ ኣበርክቶ ክገብሩ ዘለዎም ቅሩብነት ዝተደኰነት ኰይና፡ ካብ ወደባዊት ከተማ ምልክታ ተንቀሳቓሲ ቴለፎንን፡ ንጥርናፈ ናይ’ተን ኣረጋጊጾም። ባጽዕ ንሸነኽ ደቡብ ኣስታት 22 ኪሎቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ፋሕ ኢለን ዝነበራ ዓበይቲ ዓዲ ብግደኦም፡ ኣብ ማእከላይ ቦታ ሜተር ርሒቓ ትርከብ።", "char_count": 3938, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02462", "text": "ካልኣይ ክፋል ይኽሰት ንዝነበረ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ ኣብ ኩለን እተን ንዝተወሰነ መዳይ ናይዚ ፋብሪካ ዝመሳሰል ኣወዳድባ እዩ ነይሩዎ። ብዕምቈት ዝዕዘብ ዝነበረ ኣዳም ስሚዝ፡ ነውጺ ዘተግበራ ማሕበርነታውያን ዝነበራ እቲ ክልተ ኣገባብ ዝኽተል ስርዓተ ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ናይዚ ጽሑፍ፡ ቻይና ናብ ዓለምለኻዊ ርእሰማልነት ብምጽንባራ እቲ “ንሓደ ነገር ብኻልእ ናይ ምልውዋጥ፡ ሃገራት ድማ ከቢድን ዝተናውሐን ቁጠባዊ ምውሳን ዋጋታት ድማ ነተን ማሕበርነታዊ ቁጠባዊ ዕብየት ከተረጋግጽ ከምዝኸኣለት ተመልኪቱ ነይሩ። እንተኾነ ቻይና ዘካየደቶ ብበደላ ናይ ምቅይያርን ምሽይያጥን ባህሪ ምንቁልቋል ተራእየ። ኪኖ’ቲ ብቑጠባዊ ኣገባብ ምፍራይ ዝኽተላ ዝነበራ ኣሃዱታት ምጽንባር ምሉእ ከምዘይኮነ ማለት ትካላዊ ኣቃውማኣ ናብ ትካላዊ ኣቃውማ ሓድሽ ደቂሰብ” ከም “መሰረታዊ መትከል ናይ መመልከቲታት ዝተሰነደ ዕንወት ከኣ ኣብ መኽሰብ ናብ ዘተኩራ ትካላት ሊበራላውነት (ፍጹም ናጻ ዝኾነ ዕዳጋ) ከምዘይተሰጋገረን እዚ ከኣ ነቲ ብእዉጅ ዕዮ ክፍፍል” እዩ ርእይዎ። እንተኾነ እዚ ኣብ ዝርገሕ ትምህርቲ፡ ምእላይ ድኽነትን ከምዝልወጣን ዝምድናታት ዕዳጋ ድማ ዝተገልጸ ዓወት ምዕራባዊ ቁጠባዊ ሊበራላውነት ዝበድሀ ምዃኑን ተመልኪቱ። ቀንዲ መትከል “ብመጠን ናይቲ ዕዳጋ ዝድረት” ህዝባዊ ጥዕናን ምንቁልቋል ተራእየ። ከምዝዕንብብን ገበረ። እዚ ምስእናይ ረቛሒ ናይዚ ኩነት ድማ ቻይና ካብ ፍወሳ ብነውጺ ከተምልጥን ደፋእታዊ ምስግጋር ምዃኑ ብኡ ንብኡ ኣጠንቀቐ። ብኣገላልጻ ማሕበራውን ኣከባብያውን ሳዕቤኑ ምዃኑ ክትገብርን ብምራጻ’ዩ። ነዚ፡ ምስቲ ሩስያ ዝተኸተለቶ ፍወሳ ብነውጽን ንሱ ዝፈጠሮ ክልተ ኣገባብ ዝኽተል ስርዓተ-ዋጋ ስሚዝ፡ ዕዳጋ፡ ኣብኡ ንዝካየድ ልውውጥ ክዝንጋዕ የብሉን። ነፍሲወከፍ ስጉሚ ውጽኢት ብምንጽጻርን ድማ ኣብ መንጎአን ዘሎ ቁጠባዊ ቈመና ዝወሰነ ምዃኑ ዘቀላጥፋ ትካላት ክምዕብላ እንከለዋ ቻይና ዝተኸተለቶ ፖሊሲታት እረማ ናይቲ ቁጠባዊ ምስግጋር ድማ ብመንግስቲ ተመልኪቱ። ንመጎት ወይ ኣምራት ፍወሳ ብነውጺ ዝምልከት ሓጺር መብርሂ’ውን ደፋእ እናበለ ከምዝዓቢ’ዩ። ተራ ናይቲ ዕዳጋ ብመንጽር ማክሮ-ቁጠባዊ ውጽኢቱ ዝቕለስ ነበረ። እቲ ብሓንቲ ሂምታ ቀሪቡ ነይሩ። እዚ ጽሑፍ ብኢዛበላ ወበር ኣብ ዝተጻሕፈት ‘ሃው ቻይና ኢስከይፕድ ዘይርአ ኢድ ከምኡ’ውን ስርዓተ ዋጋታት ክርአ እንከሎ ኣንጻር ናይቲ ኣብ ሩስያ ዋጋታት ናጻ ይገደፉ ዝብል ፍወሳ ብነውጺ ሾክ ተራፒ’ ዝብል ዝተመርኮሰ ኮይኑ መቐጸልታኡ ድማ ይስዕብ፡- ቀስብቐስ ዝገሃድ ከኣ ኣብዚ ጉዕዞ’ዩ። ዝተኸስተ’ዩ። መጠን ዝቕባበ ቻይና ብኣንጻሩ ነቲ ዝነበረ ናይ ምፍራይ ሰንሰለት ፍወሳ ብነውጺ ግና ብኣንጻሩ ሓንቲ ሃገር ትሑት ወይ’ውን ምጡን ክኸውን ብዝምድናታት ዕዳጋ ከይተተክአ ተበታቲኑ ብመረዳእታን ግንዛበን ሓደስቲ ብዝብል መረዳእታ ሓንጎፋይ ዝተባህለ “ብዕዳጋ ናብ ዝምራሕ ቁጠባ ክትዘልል” እንከሎ ኣብ መጠን ፍርያታ ግና ኣዝዩ ከምዝተርፍ ዝገበረ’ዩ። ኣብዚ ባዶሽ ድማ ሊበራላውያን፡ ንዝኾነ ቁጠባ ብመጎታዊ ነበረ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ እቲ ኣብ ሓፈሻዊ ትኽእል’ያ ኢልና ክንኣምን ይደልየና። ቅልጡፍ ዕብየት ተራእየ። ቻይና፡ ንዝነበራ እቲ ዝነበረ ምእኩል ቅርጺ ይኹን ዕዳጋ መገዲ ክውድብ ዝኽእል ዕዳጋ ጥራይ ዋጋታት ዝስዕብ ወሰኽ፡ ብውህለላ ናይ ስርዓተ ዋጋታትን ውጥንን ብምዕናው ብኣድማዕነት ክዓዪ ኣይከኣለን። ፍወሳ ብነውጺ ዝእዝዞ ዕንወት ኣብ እዩ። እዚ ንክኸውን ድማ ዋጋታት ናጻ ዝተቐመጠ ገንዘብ ክብሪ ብእኡ ኣቢሉ “ካብቲ ዕንወት” ከም ገለ ኢሉ ብዕዳጋ ኣብ መወዳእታ 1970ታት፡ ቻይና ቁጠባዊ ስርዓት ጥራይ ዝተደረተ ኣይኮነን። ክግደፉ ኣለዎም። “ንኹሉ ዋጋታት ድማ ነቲ ኣብ ቁጠባ ማሕበርነታውያን ዝምራሕ ቁጠባ ቦሎኽ ክብል ክንዲ ኣብ ናይ ማኦነት ዝነበራ ሰውራዊ ክማላእ ኣለዎ ዝብሎ ካልእ ኩነት’ውን ብሓንሳእ ናጻ ምግዳፍ” ተዛቢዑ ንዝጸንሐ ከም ሕዱር ሕማም ዝግለጽ ዝያዳ ምምዕዳው፡ ንትካላዊ ክዉንነታ ውሁብ ሃንቀውታታት ክትሓድጎ ጀሚራ ነበረት። ኣሎ፣ “ሰውራዊ ለውጢ ኣብ ትካላት”። ተዛማዲ ዋጋታት ዝእርም ስጉምቲ ምዃኑ ጠለብ ዝንኪ’ዩ ዝብል’ዩ። ዜጋታት ኣብ ብምውሳድ ኣብ ፈተነኣ ዝተመርኮሰ 1980ታት ድማ ከምቲ ብዙሕ እዋን ሊፕቶንን ሳክስን ድማ “ብዕዳጋ ናብ ስነ-መጎት ፍወሳ ብነውጺ የመልክት። እዋን ማሕበርነት ንዘዋህለልዎ ንእሽቶ ሓድሽ ቁጠባዊ ስርዓት ክትሃንጽ’ያ ዝስመ ኣብ መንጎ ዓቃባውያንን ደለይቲ ዝምራሕ ቁጠባ ኣብ ዝግበር ምስግጋር፡ ከም ኣብነት ዝተዛብዐ ዋጋታት ዝቐርብ ሃብቲ ምምንዛዕ ድማ ስለቲ መስርሕ/ ኣንቂዳ። ዕዳጋታት ከኣ ኣብ ደረት ናይቲ እረማን ብዝነበረ ክርክር ኣይኮነን ዝግለጽ። ምዕናው በይነ-ሰልፋዊ ስርዓት ዴስነት ድማ ብስታሊናዊ ውርሻ ዝግለጽ ትሑት ምስግጋር ክኽፈል ዘለዎ ኣድላዪ ዋጋ ዝነበረ/ዘገልገለ ስርዓት ዳግም ከምዝፍጠር መድረኻዊ ሕቶ ናይ 1980ታት ኣዝዩ ኣድላዪ ኩነት” ምዃኑ ኣነጺሮም ዋጋ ኣቑሑ ዓበይቲ ኢንዱስትሪታትን እዩ ተባህለ። ብውጽኢት ክርአ እንከሎ ገበረት። ቻይና ዘካየደቶ እረማ ደፋእታዊ’ዩ ምክያድ እረማ ኣይኮነን ነይሩ። እቲ ሕቶ ዘስፈርዎ’ዩ። ብተግባር ከኣ እቲ ሂምታ ኣብ ምፍራይ ዝሕግዝ ማሽነሪታትን ድማ ነቶም ገንዘብ ዘይኮነ (ዓይነታዊ) ዝበሃል ብኣሳጉማኡ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ እቲ እረማ ብኸመይ ይካየድ፡ ነቲ ዝነበረ ዝፈጠረ ስጉምቲ ብፕረዚደንት ቦሪስ መሳርሒታትን ከምኡ’ውን ኣዝዩ ጸጋ ዝነበሮም ጎይቶት (ኤሊት) ዘርብሕ ደረት ናይቲ ዝነበረ ኢንዱስትርያዊ ስርዓት ብምዕናው ዶ ወይስ ካብቲ ዝነበረ የልሲን ኣብ ጥሪ 1992 ቅድሚ ምትግባሩ ልዑል ዋጋታት ኣቑሑ ፈኮስቲ መሳንዕ፡ ዳግመ-ምቕርሐ ኮነ። ካብ ታሕቲ (ትሑት ስርዓት ውሽጢ ንምእታው ንዝተኻየደ ስርዓት ሓድሽ ስርዓት ከምዝውለድን ኣብ ታሕሳስ 1991 ምዕናው ሕብረት ኣገልግሎታትን ሃለኽቲ ኣቑሑን እዩ። ኣብ ዝዓብን ብምግባር ዝብል’ዩ ነይሩ። 1990፡ ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ፡ ዓለማዊ ብተምሳሌታዊ ኣገላልጻ ድማ፡ እማመ ባንክ፡ ውድብ ቁጠባዊ ምትሕግጋዝን ፍወሳ ብነውጺ ንሓደ ቤት ምሉእ ብምሉእ ልምዓትን ከምኡ’ውን ባንክ ኤውሮጳ ኣፍሪስካ ካብ ባዶ ሓድሽ ምህናጽ ዝብል ንዳግመ-ህንጻን ልምዓትን ብሓባር እንተኾይኑ ቻይና ዝተኸተለቶ እረማ ድማ ዘዳለውኦ ጸብጻብ ነዚ ዝስዕብ ይጠልብ፡ ንብምልእታ እታ ቤት ኣብ ሓደጋ ዘየእቱ ብዕዳጋ ናብ ዝምራሕ ቁጠባ ዝግበር ክፋላ ብምእላይን ተዓጻጺፍካ ዳግምስርርዕ ምስግጋር ዕዉት ንክኸውን ዝለዓለ ምክያድን ዝብል ነበረ። እታ ቤት ድማ ኣገዳስነት ዘለዎ ንዋጋታት ናጻ ብምግዳፍ በዚ ኣገባብ መሰረታዊ ለውጢ ከምትገብር ምቕርሐ ጸጋታት ከምዘማእዝን ምግባር’ዩ። ከይተዘንግዐ ምዃኑ’ዩ። ኣብ ዋጋታት ዘሎ ኣጠቓላሊ ቁጽጽር ቻይና፡ ኣብቲ ፈላሚ ናይ እረማ ዕቑድ ብእዋኑ ምእላይ ኣብ ማክሮቁጠባ ንዘሎ ሶቬትን በይነ-ሰልፋዊ ስርዓት ዴስነታን (1978-1988) ኣብ ገለ ወሰንቲ ዋጋታት እቶት ካብ ዘለዎም) ናብ ላዕሊ ዝግበር ምንቅስቓስ’ውን ብምጥቕላል’ዩ። እቲ ሕጽረትን ዘይምምዝዛንን ከምዘኽትም ጠሊቡ። ኣብ እዋን ሚካኤል ጉርቫቾቭ፡ ዝነበረ ቁጽጽር እዋኑ ከይኣኸለ ብምእላይ ዳግመ-ምቕርሐ ጸጋ ኣካል ናይ ፍወሳ ዘካየደቶ ደፋእታዊ ምስግጋር ናብ ዝገብርን ብእኡ ንዝፍጠር ቁጠባዊ ስቅያት ሱርበተኻዊ እረማ ዋጋታት ምክያድ ዝብል ናብ ዕንወት ዝመርሕ ስጉምቲ ዳርጋ ብነውጺ ካብ ዝኸውን ሓያለይ ዝገበረ’ዩ፣ ዕዳጋ፡ ዲናሚካዊ ዕብየት፡ ኢንዱስትርያዊ ዘወግድን’ዩ። ሓሳብ ካብ 1987 ኣትሒዙ እኳ እንተነበረ ኣተግቢራ ነይራ’ያ። እንተኾነ ብቕልጡፍ ኣብ ምዕራብ ጀርመን ድሕሪ ምብቃዕ ተሓድሶን ወሰንቲ መዳያት ቁጠባኣ ከምዚ ዝበለ ንዋጋታት ብኣልማማ ናጻ ውግእ ካብ ዝተገብረ እረማ ዋጋታትን ሶቬታውያን ብዘቕርብዎ ሓባራዊ መንግስቲ ከምዝቆጻጸር ብምግባርን ካብ ምትግባሩ ተዓቂባ። ቻይና ዝተኸተለቶ ዝገድፍ ስጉምቲ፡ ንሓፈሻዊ ኩነታት ዋጋ ባጤራን ጀሚሩ። ዝምድናታት ዕዳጋ ኣብ ጥርዓንን ምሁራት ብዘቕረብዎ ተኽእሎ ንፖለቲካዊ ቁጠባ ምሉእ ብምሉእ ናይ ምርካብ፡ ዳግመ-ኢንዱስትርያውነትን ንምቁጽጻር ብዘኽእል ናይ ምርግጋእ ልዕሊ ሕብረተሰብ ብሓደ ለይቲ ምስግዳድ ህዝባዊ ናዕብን ክትግበር ኣይተኻእለን። ከምዝልወጥ ገበረት። ቻይና ናይ ዘካየደቶ ዳግመ-ምጽንባር ምስ ዓለምለኻዊ (ስታብላይዜሽን) ፖሊሲ ክድገፍ ኣለዎ። ዝዓበየ ዘይምዕሩይነት ምስግዳድ ማለት’ዩ። ሽሕ’ኳ ፍረ ኣይረኸቦ ጉርቫቾቭ ከም ናይ እረማ ቀንዲ መለለዪ ድማ እቲ ክልተ- ርእሰማልነትን ድማ ነቲ ትጽቢት ደገፍቲ ብዝኾኑ ማክሮ-ስጉምታት ክሳዕ ቻይና ደፋእታዊ እረማ ንምክያድ ፈቲኑ ዝተገብረሉ ምጽንባር ትካላታ ምስ ትካላት ኣገባብ ዝኽተል ስርዓተ ዋጋታት’ዩ። እዚ ዝተሰነየ ንዋጋ ናጻ ምግዳፍ “ሓንሳእ እቶም ብነውጺ ዝፍውሱ፡ ብዙሕ ምንባሩ ድማ ይፍለጥ። ሓድሽ ሊበራላዊ ርእሰማልነት ዘይተዛዘመ ከኣ ኣንጻር ፍወሳ ብነውጺ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ኣድህቦ ዘይሃብዎ ጉዳይ እንተነይሩ ነቲ ዕዮ ከምዝኸውን ገይሩዎ ይርከብ። ናብ ዝርአ ወሰኽ ዋጋታት እንተዘይኮይኑ እቲ ሂምታዊ ኣገባብ፡ ኣብ ነዊሕ እዋን መንግስቲ ንኹሉ ዋጋታት ብሓንቲ ሂምታ ብዕዳጋ ዝምራሕ ሓድሽ ቁጠባ ዘቕውማ ቻይና፡ ቁጠባዊ ዕብየት ከተረጋግጽን ከፊላዊ ቀጻሊ ናብ ዝርአ ዝቕባበ ዝመርሕ ረብሓ ከምዝርከብ መብጽዓ ብምእታው ናጻ ስለዘይገበሮ። ንቑጠባ ቻይና ወሰንቲ ትካላት ዓይነትን ቅርጽን ከመይ ክኸውን ትካላዊ ምጽንባር ከተካይድን ዘኽኣላ ኣይኮነን” ይብሉ እቶም ብነውጺ ንረብሓ ሰራሕተኛታትን ትካላትን ዝተባህላ ኢንዱስትሪታት’ውን ብውጥን እዩ ዝብል’ዩ። እቲ ከም ሊፕቶን፡ ሳክስን ወሳኒ ረቛሒ ድማ ካብ ፍወሳ ብነውጺ ዝፍውሱ። ኣብ ቁጠባ ማሕበርነታውያን ከምኡ’ውን ኣካላት መንግስቲ ብቐጥታ ከምዝካየዳ ገበረት። ኣብ ምውሳን ዋጋታት ካልኦትን ከምኡ’ውን ኣብ ማሕበርነታዊ ስለዘምለጠት’ዩ። ሃገራት ናይ ዝተራእየ ቀጻሊ ዝቕባበ ዝጸሉ ናይ ሓጺር እዋን ቃንዛ ኣዘዘ። ድማ ኣገደስቲ ናይ ዝኾኑ ኣቑሑ ዋጋታት ደንበ ዝነበሩ ስነቑጠበኛታት ዘቕረብዎ ሓቀኛ መንቀሊታት ከኣ ብሰንኪ ሕጽረት ስነቑጠበኛታት ሓድሽ ክላሲካውነት፡ ንዋጋታት ብሱር-መሰረቱ ናጻ ምግባር ብውሳነ (መንግስቲ) ክንጸር እንከሎ ዝያዳ ጥቕሉል እማመ ድማ ናይ ዕዳጋ ቁጠባ ባጀት፡ ፈኲስ ገንዘባዊ ፖሊሲታት፡ ወሰኽ ንፍወሳ ብነውጺ ኣብ መንጎ ኣብ ምዕራብ ዝብል ኣምር ፖለቲካዊ ቅቡልነት ናይ ዝኾነ ምህርቲ ስዒቡ ድማ ኣገደስቲ “ክፈጥር” ኣይከኣለን። ነቲ ምእኩል ቁጠባ ደሞዝ ዝኣመሰሉ ዝሰዓበ ዝያዳ ጠለብ’ዩ። ዝርከቡ ስነቑጠበኛታትን ኣብ ምብራቕ ዝረኸበ ድማ እቲ ሕብረት ምስ ፈረሰ’ዩ። ናይ ዘይበሃሉ ኣቑሑ ዋጋታት ናጻ ምዕናው ጥራይ ብዕዳጋ ዝምራሕ ቁጠባ ብዓይኒ ፈወስቲ ብነውጺ፡ እዚ ብድሆታት ዝርከቡ ማሕበርነታውያን ደገፍቲ ዕዳጋን “ምውዳቕ በይነ-ሰልፋዊ ስርዓት ዴስነት” ገደፈቶ። ከም ውጽኢቱ ድማ ዋጋታት ከምዘጨብጭብ እዩ ነይሩ እቲ ትጽቢት። “ብርቱዕ ዓቐን ብዘለዎ ማክሮቁጠባዊ ዘራኽብ ናይ ሊቅነት ድንድል እዮም ንትግባረ ሂምታዊ ኣገባብ “ኣዝዩ ኣድላዪ ቀስብቐስ ብዕዳጋ ተወሰኑ። እቲ መምርሒ ናይ ምዕናው እምበር ናይ ኦስተሪቲ” እዩ ዝፍወስ። ምኽንያቱ ዝገልጽዎ። በቲ ኻልእ መዳይ ከኣ ብዛዕባ’ቲ ኩነት” ኮይኑ ተረኽበ። እቲ ሂምታዊ ባህሪ ናይዚ ብድሆታት ቅርጻዊ ዘይኮነስ ምህናጽ ኣይነበረን። እቲ ትጽቢት፡ እቲ ቻይና ዝተኸተለቶ ክልተ ዝመገዱ ቻይና ካብ ፍወሳ ብነውጺ ዘምለጠትሉ ኣገባብ ግና “ኣድማዒ መሰጋገሪ ገንዘባዊ እዩ ዝብል እምነት ስለዘለዎም። ብምእኩል ውጥን ዝምራሕ ቁጠባ ሓንሳእ ኣገባብ ከም ናይ ዋጋታት ፖሊሲ ጥራይ ስነቑጠባ፡ ደፋእታዊ ምስግጋር ናብ ዕዳጋ ብዕዳጋ ናብ ዝምራሕ ቁጠባ” ክኸውን “ብነውጺ ምስ ሞተ” እቲ “ዘይርአ ኢድ” ክርአ ኣይግባእን። ብትኽክል ንምዝራብ ንፈልጦ ውሑድ’ዩ። ኣብዛ መጽሓፍ ከኣ እቲ፡ ንዋጋታት ብኣልማማ ናጻ ብምግባር ዕዮኡ ክጅምርን ተኣምራታዊ ብዝኾነ ገለ ኣይከኣለን። ዋጋታት ከምቲ ትጽቢት ድማ ንጡፍ ተሳትፎ መንግስቲ ነቲ ክልተ ኣገባብ ዝኽተል ስርዓተ ዋጋታት ሓንሳእ ክኽሰት ትጽቢት ዝተገብረሉ መገዲ ከኣ ብዕዳጋ ዝምራሕ ቁጠባ ቦሎኽ ዝተገብረሉ ሓንሳእ ጥራይ ክንዲ ዝውስኽ፡ ዝተራእየሉ ዕዳጋ ናይ ምፍጣርን ናይ ዝምልከት ታሪኻውን ትንተናውን ትሕዝቶ ወሰኽ ናይ ዋጋታት ከኣ “ንዝጸንሐ ትርፊ ክብል’ዩ ዝብል ነበረ። ኣብ ሩስያ ንኣዝዩ ነዊሕ እዋን ኣዝዩ ልዑል ምቁጽጻርን መስርሕ’ዩ ነይሩ። ቅድሚ’ቲ ቀሪቡ ኣሎ። ገንዘብ (ሊኵዲቲ) ዝመጺ” ከምኡ’ውን መጠን ዝቕባበ፡ ምንቁልቋል ፍርያትን እረማ፡ ኢንዱስትርያዊ ቁጠባ ቻይና ምስ እዚ፡ ነዛ ፍልጥቲ ተምሳሌት ኣዳም ስሚዝ ነቲ ናይ ኦስተሪቲ መደብ ዝድርዕን እዩ ትሑት መጠን ዕብየትን ተራእየ። ዳርጋ ይይቕቕጽጽልል ናይ ሓንቲ ደገፍቲ ኣሃዱታት ዘለዋኣ ምጉዕጻጽ’ዩ። እቲ ኣብ ቅድሚ ኣዒንቱ", "char_count": 6983, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02463", "text": "ዥ ታ ር ፖ ሪ ሜላታት፡ ንስነ-ምግባር፡ ስኒት፡ እምነትን ምንብባርን ህዝቢ ኤርትራ ዒላማ ብምግባር ክብርታቱ ገርጊስ ፍቓድ ድራር በሪዝካ ንምጥፍኡ ምንባሩ ገሊጹ። ዞባ ዓንሰባ ንሱ ኣስዒቡ፡ ብሓደ ወገን ብዓሌትን ሃይማኖትን ከፋፊልካ፡ ስእሊ - ሳልሕ ዓብደልቃድር ባህላውን ባህርያውን ውርሻታቱን በዓለ ፋሲካ 2026፡ ብደረጃ ሃገር ሓድግታቱን ኣብሪስካ ልኡም ኣብ ከተማ ከረን’ዩ ብ12 ሚያዝያ ግዙእ ንምግባሩ፡ ብካልእ ወገን ተጸንቢሉ። እቲ ካብ ሰዓት ሰለስተ ከኣ ኣረሜናዊ ጃምላዊ ህልቂት ድሕሪ ቀትሪ ጀሚሩ ካብ ሳሪና ብምፍጻም ንምጥፍኡ ዘውረድዎ ሆቴል ብቐጥታ ብቴለቪዥን ኣደራዕ ጸብጺብካ ዝውዳእ ከም ኤርትራ ዝተመሓላለፈ መደብ፡ ዘይኮነ ሓቢሩ። ቀጺሉ ኣቶ ስራጅ፡ ንስለ ናጽነት ዝተኻየደ ቃልስን ዝተረጋገጸ ዓወትን፡ ሓያል ባህሊ መኸተን ተወፋይነትን ከም ዝወለደ ጠቒሱ፡ ሳላ ንጹር ሃገራዊ መስመርን ራእይ መንግስቲ ኤርትራን ድማ፡ ከነብዕሎ ከለና ከኣ፡ ሓድነትና ነዊሕ ህዝብና ሓድነቱ ኣደልዲሉ ኣብ ሱር ዝሰደደን ብቐሊሉ ዘይብተኽን ሓንቲ ቅኒት ሰጢሙ ዘርኣዮን ወትሩ እናዓመቘ ዝኸይድን ምዃኑ ዘርእዮ ዘሎን ሃገራዊ ስኒትን ዘነጽር እዩ። ከም ውጽኢቱ ከኣ፡ ተወፋይነትን ኣብ መደባት ሃገራዊ ሰላሙን ህድኣቱን ኣውሒሱ፡ ብዘይ ልምዓት ጐሊሑ ይርአ ከም ዘሎ ዝኾነ ስክፍታን ስግኣትን ለይትን ኣብሪሁ። ቀትርን ብናጽነት ይንቀሳቐስ ቀሺ ወልደሩፋኤል ተስፋጽዮን ኣሎ።” ኢላ። ነቲ ጸሓይን ቁርን ነባሪ ምምሕዳር ከባቢ 02 እዮም። ኣቶ ስራጅ ሓጅ ከይበለ ሕድሩ ኣጽኒዑ፡ ድፋዓቱ ንሶም፡ በዓል ትንሳኤ ኣብ እምነት ኣውሒሱ ዘሎ ጅግና ሓይልታት ብምትሕብባር ምም/ዞባ ዓንሰባ፡ ክርስትና፡ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምክልኻል ኤርትራን ኣብ ውሽጥን ምም/ከተማ ከረንን ክፍሊ ባህልን ምእንቲ ድሕነት ዓለምን ደቂ ኣዳምን ደገን ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራን ስፖርትን ዞባ ዓንሰባን’ዩ ተኻዪዱ። ንሞት ስዒሩ ዝተንሰኣሉ ክቡር ከም ሼኽ ሱሌማን መሓመድ እድሪስ ዮሃናኣ ኣመሓላሊፋ። ቀሺ ወልደሩፋኤል ተስፋጽዮን ገዳይም ድምጻውያን ኣብርሃም ዝኾነ ጠቒሶም፡ “ክርስትያንናን ተቐማጢ ምምሕዳር ከባቢ እስቲፋኖስ (ዘማች)፡ መሓመድ ኣስላምናን ብኸምዚ ምዕሩግ ኣገባብ 03 ኣቶ ዑስማን ኣስበሪት ኣዛዚ ዑስማን፡ ሳራ ተኽለሰንበት፡ ብሓባር ኮይንና ክነብዕሎ ከለና ብግደኡ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ተመስገን ሚካኤሉን ካልኦት ክብርን ሓጐስን እስመዓኒ፣ ነዚ ፈጣሪኡ ዝኣምን፡ ተኸባቢሩ ብስኒት መንእሰያት ድምጻውያንን፡ ንዘብቀዓና ኣምላኽ ድማ አመስግን” ዝነብርን ስልጡን ሕብረተሰብ ብሙዚቀኛታት ጉጅለ ባህሊ ኣሰር ኢሎም። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣስላማይ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ኣብ ከባቢኡ ተሰንዮም ኣማዕሪጎምዎ። ክስታናይ ከይበለ፡ ብሓድነት ይኹን ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ኣብቲ ድሙቕ ጽንብል፡ ኣመሓዳሪ ተጋዲሉ ብሓድነት ተሰዊኡ ዓለም ህውከትን ዕርግርን እናሃለወ፡ ዞባ ዓንሰባ ኣምባሳደር ዓብደላ ሙሳ፡ ናጽነትን ሰላምን ዘውሓሰ ምዃኑ ደሴት ሰላም ኮይኑ ይቕጽል ከም ኣመሓዳሪ ከተማ ከረን ኣቶ ረዘነ ዝገለጹ ቀሺ ወልደሩፋኤል፡ ኣብ’ዚ ዘሎ ሓቢሩ። ኣቶ ዑስማን ኣስዒቡ፡ ኣርኣያ፡ ጸሓፊ ባይቶ ዞባ መምህር እዋን’ዚ ኤርትራ ብሰላማ እትፍለጥ ውህደትናን ስኒትናን ምክብባርናን፡ ስለማን መሓመድኑር፡ ሓለፍቲ ሃገር ኮይና ከም ዘላ ሓቢሮም። ኣብ ድልዱል መሰረት ወለዶታት ክፍልታት ዞባን ግንባርን፡ ኣዘዝቲ ሃይማኖታውን ሃገራውን በዓላትና ወ/ሮ ለምለም እስቲፋኖስ ዝተሃንጸ ከም ዝኾነ፣ እነስተማቕሮ መግለጺ ሓድነትናን ክብረትናን ተለንተ ፍረወይኒ ግርማይ ዘለና ሰላም ድማ፡ ክቡር ዋጋ ከፊልና ሓጎስ ስምዒት’ዩ ዝፈጥረልና። ነዚ ስለ ዝኾኑ፡ ብሕጂ’ውን ሓቢርና ብመስዋእቲ ብሉጻት ዘረጋገጽናዮ ከኣ፡ ናይ ገዛና ኣውደ-ኣመት ገዲፍና ይኹን ኣብ ግዜ ሰውራ፡ ብዙሕ ከነብዕሎምን ብዝግባእ ክንዕቅቦምን ክብሪ ብምዃኑ፡ ብቐጻሊ ክሕሎን ኢና ብኸምዚ እንርእዮ ዘለና ብዓጀባ ተጻዒሩሉን ዋጋ ተኸፊሉሉን እዩ። ተላብዮም። ክዕቀብን ኣዘኻኺሩ። ነብዕሎ ዘለና። እዚ ሓድነት’ዚ ካብ ሓርበኛታት ኣቦታትና ኣቦይ ሼኽ ሱሌማን መሓመድ እድሪስ ነባሪት ምምሕዳር ከባቢ 05 ወለድናን ንሕናን ብመሪር ቃልሲ ወልደኣብ ወልደማርያምን ሼኽ ብወገኖም፡ “ንሕና ኣምላኽ ዝኾነት ወ/ሮ ለምለም እስቲፋኖስ ሓሊፍናን ክቡር ዋጋ ከፊልናን ኢብራሂም ሱልጣንን ጀሚሩ ከኣ፡ ይመስገን፡ መከራናን ሕሰምናን ድማ፡ “ንበዓላትና፡ ኣስላምናን ዘሰሰንናዮ ስለዝኾነ፡ ኣብ ውሽጥን ስኒትናን ምክብባርናን፡ ከምኡ’ውን ሓሊፉ፡ ሰናይና መጺኡ ኣሎ። ክርስትያንናን፡ ንባህልናን ስኒትናን ወጻእን እንርከብ ህዝብና ንደቅና ሃገራዊ ፍቕርና እናሰወደ ክመጽእ ህዝብና ኣብ ሃገሩ ተረጋጊኡ ብሰላም ብዘንጸባርቕ መንገዲ ከምዚ ኢልና ብግቡእ ከነውርሶም ይግባእ” ክኢሉ። ንሃይማኖታውን ሃገራውን ደቂሱ ብሰላም ይበራበር ኣሎ። ብሓባር ከነብዕሎ ከሎና፡ ፍሉይ ናይ ክትብል ተላብያ። በዓላትና ከምዚ ኢልና ሓቢርና ሃይማኖታዊ በዓላትና፡ ብኸምዚ ናይ ሎሚ ኣገባብ ብሓባር ናይ ምብዓል ኣቶ ዑስማን ኣስበሪት መደብ፡ ብዝያዳ ክተባባዕን ክቕጽልን ሰራዊት፡ ሓለፍትን ወከልትን ኣለዎ። ህዝቢ ኤርትራ ድማ፡ ደቂ ህዝባውያን ሃገራውያን ማሕበራት፡ ሓንቲ ስድራን ሓንቲ መኣዲን ጨናፍር ሚኒስትሪታትን ወከልቲ ስለዝኾንና፡ ብሓባር ተቓሊስና፡ ህዝቢ ከረንን ተረኺቦም ነይሮም። ብሓባር ተሰዊእና፡ ብሓባር ድማ ኣብ መኽፈቲ ናይቲ መደብ ከኣ፡ ሃገርና ነልምዕ ኣለና’ሞ፡ ዝፈላልየና መራሕቲ ሃይማኖት ቀሽን ሼኽን የብልናን። ስለዚ፡ ዘለና ስኒት ናብ ብሓባር ሕምባሻ ቆሪሶም። ዝቕጽል ወለዶ ክሰጋገር ስለ ዘለዎ፡ ነቲ ዕለት ዘንጸባርቕ ቃል ዘስመዐ ክንዕቅቦ ይግባእ” ኢሎም። ሓላፊ ክ/ባ/ስፖርትን ዞባ ዓንሰባ ኣብ’ቲ በዓል ዝተሳተፈት ኣባል ኣቶ ስራጅ ሓጅ፡ ዘመናት ዘቚጸረ ወተሃደራዊ ሆስፒታል ግላስ፡ ምክትል ዘይሃስስን ዘይርሳዕን ኣደራዕ ተለንተ ፍረወይኒ ግርማጽዮን’ውን፡ ሰንሰለት ባዕዳውያን ገዛእቲ ብሓፈሻ፡ ነቲ ጽንብል ኣመልኪታ እዚ ገዛእቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ድማ ዝስዕብ ሓሳባት ኣካፊላትና ነይራ ብፍላይ፡ መግዛእቶም ንምርጋእ - “ሓድነትና ንምድልዳልን ካብ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ረቂቕ ንምጽናዕን፡ ካብ ቀደም ጀሚሩ", "char_count": 3376, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02464", "text": "ሓደ ሰብ ብዙሕ ክመሃር ይኽእል ውርዝይና፡ መለለዪ ንእስነትና ይኸውን። እንተኾነ ግን ነቲ ፍልጠቱ ሓሳባት ወርዝይና፡ መለዪ ንእስነትና ብትሕትናን ብምስትውዓልን እንተ ዘይተጠቒሙሉ ወረጃ ኣየብሎን። ኣብ ማእከል ማዕበል ክትሃድእ ኤርትራ ሃገር ወራዙት ኮይና ንምቕጻል ባህላዊ ሰራውርና ነዕሙቕ ምኽኣል ኩሉ ሰብ ዝገብሮ ኣይኮነን። ኤርትራ ሃገረ ወራዙት ኮይና ንምቕጻል ባህላዊ ሰራውርና ነዕሙቝ። ስምኦን ወልደሚካኤል ውርዝይና ማለት ኩነታት ክጽንክር እንከሎ ሚዛን ህድኣትካን ክብረትካን ውርዝይና ኣብ ባህሊ ሕብረተሰብ ብውርዝይና እንተ ዘይኣሰንይዎ ኣብ ሓሊኻ ነቲ ጸገም ምግጣም ማለት ኤርትራ ዓቢ ቦታ ዝወሃቦ ስነ- ቅድሚ ሕብረተሰቡ ብዓይኒ ክብረት እዩ። ምስ ስምዒታዊ ብስለት እውን ምግባራዊ ጽባቐ እዩ። ውርዝይና ኣይጥመትን እዩ። እቲ ክቡር ቦታ ኣተኣሳሲርና ክንገልጾ ንኽእል ካብቲ ንቡር “ጽቡቕ ምዃን” ዝወሃቦ እቲ ወረጃ እዩ። እዚ ድማ ኢና። ሓደ ውርዙይ ሰብ ንባዕሉን ንላዕሊ ኮይኑ፡ ውህደት ናይ ስነ- መርኣያ ናይቲ ሕብረተሰብና ኣብ ንሰባትን ናይ ምርዳእ ዓቕሚ ዘለዎ ስርዓት፡ ጥበብ፡ ትሕትናን ብስለትን ብሉጽ ስነ-ምግባርን ጥበብን ዘለዎ እዩ። ንኣብነት ስምዒቱ ከይተቖጻጸረ እዩ። ብኣቦይ ተክአ ተስፋይ ኣኽብሮት እዩ። ብሕርቃን ኣይዛረብን። እዚ ነብሰ ዝተዳለወ “ዘመናዊ መዝገበ ቃላት መንእሰያት ኣወዳትን ኣዋልድን ግትኣት ዝብሃል ስነ ልቦናዊ ዓቕሚ ትግርኛ” ወረጃ ንዝብል ቃል ኣብዚ ግዜ እዚ ውርዙያት ክኾኑ ንውርዝይና ናይ ሰብ ኣጉሊሑ ‘እሩም፡ ስነ ስርዓት ዘለዎ፡ ተግባራቱ ምጽዓር፡ ንባዕሎምን ንሕብረተሰቦምን የርእዮ። ውርዝይና ካብ ድልዱል ዕቱብ፡ ጽያፉ ዝኸተት፡ ዓቢይ ሰብ፡ ዓቢ ክብሪ ኣለዎ። ውርዝይና ናይ መንነት ስምዒት እዩ ዝምንጩ። ክቡር ሰብ’ ዝብል ትርጉም ሂብዎ ምስ ግዜ ዘይሓልፍ፡ ንመንነትካ ሓደ ሰብ ኣብ ውሽጡ እኹል ሰላምን ይርከብ። ካብዚ ዝበልጽ ትርጉም ስለ ድማ ጽቡቕ መልክዕ ዝህብ ክቡር ርእሰ ተኣማንነትን እንተ ሃልይዎ፡ ዘየለ ነዚ ተቐቢልና ክንከይድ ኢና። ነገር እዩ። መንእሰያት እምበኣር ንሰባት ንምንዓቕ ወይ ንምውራድ ሓደ ውርዝው ወይ ውርዝይቲ ሰብ፡ ውርዙያት ንክኾኑ ክስዕብዎም ድሌት የብሉን። ዘንጸባርቖ ባህርያት ኣሎ። ውርዝይና ዘለዎም ነጥብታት ብቐዳምነት መግለጺ ውርዝይና ምዃኑ ‘እምብዛ’ ኣይርከቡን እዮም። ኣብቲ መለለዪ ንእስነትና ክኸውንን ቅኑዕ ስነ ምግባርን ኣተሓሳስባን ዘይምርሳዕ። ንኣብነት ኣብ መኣዲ ልክዕ መጠን እዮም ዝርከቡ። ስለዚ እምበኣር ውርዝይና ማለት ከም መማዕረጊ ክንጥቀመሉን ስለ እዩ። ውርዝይና ካብ ትሕትና እዩ ብስርዓት ምብላዕ፡ ንሰባት ኣቐዲምካ ንኣብነት ኣብ መንጎ ‘ኣነ’ ‘ንሕናን’ ባህላዊ ሱር ዘለዎ፡ ፍልስፍናውን ዝሕግዝ፡ ነቶም ጉሉሓት ባህርያት ዝጅምር። ንዓቢ ምኽባር፡ ንእሽቶ ቦታ ክሕዙን ዝብላዕ ወይ ዝስተ ዘሎ መጠን ኣጽቢቖም ይፈልጥዎም ስነ ልቦናውን መምርሒ ህይወት ምጥቃሶም ኣድላዪ’ዩ። ድማ ምፍቃር መሰረት ናይ ሓደ ክሕዙን ምግባር መሰረታዊ እዩ። ይነብርዎን። ውርዝይና ንውልቃዊ ዘጣመረ እዩ። መንእሰያት ካብ ቆጸራ ምኽባር ሓደ ካብቲ ዓቢ ድሌትካ ንረብሓ እቶም ካልኦት መግለጺ ሕመቕን ውድቀትን ብቐዳምነት ዝመጽእ ኣዘራርባን ውርዙይ መንእሰይ እዩ። ውርዙይ ምልክት ውርዝይና ስለዝኾነ ኣብ ክትብል ክትገትኦ ከለኻ ዝምዕብል ዝኾኑ ነውርታት ርሒቕና ወራዙት ኣቀራርባን እዩ። ሓደ ውርዝው ሰብ ሰብ መንነቱ ይፈልጥ እዩ። ርእሱ ሰዓትካ ኣብ ቦታኻ ምርካብ ኣገዳሲ እዩ። ቀዲምካ ዘይምብላዕ ወይ ኣብ ብምዃን ሰሓብቲ፡ ጠቐምቲ፡ ለወጥቲ፡ ቃላቱ መሚዩ ይዛረብ። ዘሐርቕ፡ ብንቕሓት ደፊኡ፡ ንኻልኦት ግምት እዩ። ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ኣኼባ ንዓበይቲ ቀዲምካ ዕድል እሙናትን ምስጉናትን ንምዃን ዘጉሂ፡ ዘሕፍር ዘረባ ካብ ኣፉ እናሃበ ብህድኣት ይነብር። ንሰባት እውን ውርዙይ ምዃን የድሊ። ምሃብ ከም ኣብነት ክጥቀሱ ይከኣል። ሓሊንና ክንብገስ ኣለና። ናይ ኣየውጽእን። ኣቀራርባ ውርዙያት ምሕጋዝን ብሕያውነት ምዝራብን ሰባት ብኣኽብሮት ዝተመልአ እዩ። ንመንእሰያት ፍሉይ ግርማ እዩ ጽዩፍ ቃላት ካብ ምጽሓፍን ንሰባት ብዓይኒ ፍልስፍና ምስ እንጥምቶ፡ ውርዝይና መወከሲ ክኾኑና ዝኽእሉ ንኹሉ ሰብ ዓቢ ይኹን ንእሽቶ ዝውስኸሎም። ካብ ምስንባድን ክንቁጠብ ኣለና። ውርዝይና ምስ ዓውድታት ስነ ኣብነታት ኣብ ከባቢና መሊኦም ስለ ዘለዉ ንመልከቶም። ኤርትራ ሃገረ ብማዕረ ብትሕትናን ብኣኽብሮትን ኣዘራርባናን እንጥቀመሉ ቋንቋን ሓደ ውርዝው መንእሰይ እቲ ጽባቐን ስነ ምግባርን ተጣሚሩ ወራዙት ኮይና ንምቕጻል ባህላዊ ይቐርብዎ። ኣከዳድናን ጽሬትን እውን ልዑል ግምት ክንህቦ ዘለና ንኣእምሮኡ ብፍልጠት ዝሃንጽ ናይ ክግለጽ ይኽእል እዩ። ውርዝይና ሰራውርና ነዕሙቕ። ካብ ዝቐደሙ እውን ኣብ ጸብጻብ ዝኣቱ ነገር’ዩ። ጉዳይ እዩ። ቃላት መሚኻ ምጥቃም ኩሉ ግዜ ተመሃራይ እዩ። ምንባብ ማለት ንዝኾነ ተግባር ብጽሬትን ንዘይምሕማቕ ‘ውርዝይና መለለዪ ውርዝይና ምስ ስሩዕነትን ጽሬትን ክንላመድ ኣለና። ረሳሕ ቃላትን ዝፈቱ፡ ክእለት ክመልኽ ዝጽዕር፡ ብጥንቃቐን ምፍጻም ማለት ንእስነትና’ ዝብል ጭርሖ ኣልዒልና ምትሕሓዝ ኣለዎ። ክዳንካ ክቡር ላግጽን ካብ ምጥቃም ምቑጣብ ክፈልጥ ዝህንጠ መንእሰይ ንባዕሉ እዩ። ንህይወት ከኣ በዚ መለክዒ ንቀል። ወይ ሓድሽ ስለዝኾነ ዘይኮነስ ነቶም ቍምነገር ዘለዎምን እሩማትን ኮሪዑ ንስድራቤቱ እዩ ዘኩርዕ። ስለዚ፡ እዚ ትርጉም ክትህባ ምፍታን። ጽሩይን ስሩዕን ኮይኑ ክርአ እንከሎ ቃላት ንኽንዛረብ ዕድል ስለ ኣብ ትምህርቲ ዘለና ኣጠማምታ ውርዝይና ልዕሊ ኩሉ ጥበብ እዩ። መለክዒ ውርዝይና እዩ። ወራዙት ዝኸፍት፡ ነቲ ዘይሰናይ ካብ ኣፍና እውን ንውርዝይናና ብዓቢ መጠን ኣብ ኣቀማምጣ፡ ኣኣካይዳን ኣብ ክወጽእ ኣይነፍቅድ። ማዕረ ማዕረኡ ስለ ዝጸሉ ከነስተኻኽሎ ይግበኣና። ኣሰራርሓን ስሩዓትን እዱባት እዮም። ምስማዕ ንለማመድ። ካብ ምዝራብ ስለምንታይ ኢና መንእሰያት ቋቋንንቋቋ ጥጥቕቕሲሲ ወራዙት ምዕሩጋት እዮም። ንላዕሊ ምስማዕ ዘቐድም ሰብ ካብቲ ውርዙያት ክኾኑ ኣለዎም ንብል ዘለና፧ ወራዙት ብጥበብን ምስትውዓልን ዝካየድ ዝርርብ ከሲቡ እዩ ዝወጽእ። ብቐዳምነት ክብሪ ስለ ዘውህብ እዩ። ዝተፈልጡ እዮም። ወራዙት ህዱኣትን ሓሳባት ናይ ሰባት ብኣኽብሮት እሩም ስነ ምግባርን ጥበብን ዘለዎ ጥበበኛታትን እዮም። ኣብ ነብሶምን ሰሚዕና ሃዲእና ንመሚ። ኣብ ዝርርብ ሰብ ሰባት ይፍተዉዎ ይጽልኡዎ \"ክቱር ሕርቃን፣ ካብ ጠንቁ እቲ ሳዕቤኑ ኣብ ከባቢኦምን ንዘጋጥም ማሕበራዊ ዓውታ ናይ ድምጽና ንቈጻጸር። ብዘየገድስ ብዓይኒ ኣኽብሮት እዮም ኣዝዩ ይኸፍእ\" ሽግር ብህድኣትን ውሕልነትን ናይ ብዓውታን ብጭራሕመራሕን ዝጥምቱዎ። ውርዝይና ከፋቲ በሪ ማርኴስ ኦሪልየስ ምፍታሕ ጥበብ ኣለዎም። ኣብ ዘይኮነስ ብህድኣትን ብስሩዕ ቃናን ዕድላት ስለዝኾነ’ውን ተደላዪ እዩ። ህይወትና'ኮ ሓበጀራዋይ'ዩ። ሓንሳእ ብሓጎስ ንፍንጫሕ፤ እናሓንሳእ ድማ መንጎ ዝተባእሱ ሰባት ዕርቂ ዕርቂ ምዝራብ ዓቢ ጥበብ ስለ ዝኾነ ካብ ኣብ ስራሕ ይኹን ኣብ ማሕበራዊ ብጓሂ ጣዕ ንብል። ከምቲ ገለ ሰባት ብዋዛኦም ብሰሓቕ ዘፍልሑና፡ ብእከይ ንምፍጣር ብጉሳት እዮም። ካብ ዒላ ንእስነትና ክንላመዶ ንበገስ። ዝምድናታት ውርዙያት ሰባት ግብሮም ኩምትር ዜብሉና ሰባት'ውን ኣይሰኣኑን'ዮም። ሰባት ስለ ዝኾንና ግና ጥበቦምን ምስትውዓሎምን ዝቕዳሕ ኣብ ኣከዳድናን ጽሬትን ዘሎና ካብቶም ዘይውርዙያት ቀዳምነት ነቲ ሕማቕ ነገር ኢና ዝያዳ ኣብ ኣእምሮና ቦታ እንህቦ። ልቦና ንብዙሓት ሰባት ይስሕብ። ኣጠማምታ እውን ደጊምና እዩ ዝወሃቦም። ልዕሊ ኩሉ ከኣ ኣናሕሰይቲ እዮም። መጣቖስቲ፡ ንመልከቶ። ክዳንካ ሓድሽ ኮነ ምንጪ ውሽጣዊ ዕግበት እዩ። ዝኾነ ዘቘጥዕ ነገር ርኢና ክንሓርቕ ንቡር'ዩ። እንተኾነ ዶቡ ዝሓለፎ ቍጥዐ ተበለጽቲ፡ ቍጡዓት፡ ቀናኣትን ኣረጊት፡ ብዋጋ ክቡር ኮነ ሕሱር ስሩዕን ውርዙይን ሰብ ርጉእን ርእሰ ብቐንዱ ንጥዕናና ጽቡቕ ኣይኰነን። ካብኡ ሓሊፉ'ውን ዘየድሊ ስጉምቲ ሕሱማትን ኣይኮኑን። ኣብ ዝሓርቅሉ ብዘየገድስ ጽሩይን ስሩዕን ይኹን። ተኣማንነት ዘለዎን ክኸውን እቲ ንኽንወስድ ዚደፋፍእ ስለ ዝኾነ፣ ዓቕምና ብዝፈቕዶ ቍጥዐና ክንቈጻጸር እዋን ከይተረፈ ቍጥዐኦም ናይ ክዳውንትና ምስቲ ዘለናዮ ቦታን ዝቐለለ’ዩ። ውርዝይና ማለት ካብ ጽቡቕ'ዩ። ምኽንያቱ፣ እናሓንሳእ እቲ ዘቘጥዓና ነገር ብዙሕ ግምት ዘይውሃቦ ምቁጽጻር ብልሓት ኣለዎም። ኩነታትን ዝኸይድ ምዃኑ ሰብ ምብላጽ ኣይኮነን። ካብቲ ትማሊ ክንሱ፣ እቲ እንወስዶ ግብረ መልሲ ግና ኣዕናዊ ኪኸውን ይኽእል'ዩ። ስለዚ ዝነበርካዮ ዝሓሽካ ሰብ ምዃን ማለት ኣብ ሕብረተሰብና ውርዝይና ከነረጋግጽ ኣለና። ብኣካዳድናና ብፍላይ ክንመልሶ ኣብ ዘይንኽእል ነገር እምብዛ ክንቍጣዕ ኣይግባእን። \"ኣብ እዩ። ዘለዎ ትርጉምን ቦታን ልዕሊ ብሕማቕ ዓይኒ ዝጥምተና ሰብ ክህሉ ጥፉእ ኣይትዛረብ ክፉእ\" እኳ ዚብሃል። ዋላ'ውን እቲ ዝተፈጸመ ነገር ኣዝዩ ግምትና እዩ። ውርዝይና ጥራይ ኣይነፍቅድ። ኣከዳድና ናይ ሓደ ውርዝይና ካብ ተራ ምኽታል ዘቘጥዕን ፍጹም ዘይተጸበናዮን እንተኾነ፣ እቲ ቐዳመይቲ ኣብ ኣእምሮና ዝብል ቃል ምስ ሰማዕካ ናይ ሓደ ሰብ ቀዳማይ መግለጺ ባህሪኡ ስለ ስነ ምግባር ሓሊፉ ዓሚቝ ባህላዊ፡ ክትመጻና ዘለዋ ነገር \"ዓቕሊ\" እያ። ኣብ’ታ ኣዚና ዝሓረቕናላ ህሞት፣ ዋላ ሰብ ውሽጣዊ ጽባቐ እዩ ቅጅል ዝኾነ፡ ክንጥንቀቐሉ ኣለና። ስሩዕ ፍልስፍናውን ስነ ልቦናውን መበገሲ ንኻልኢታት'ሞ ስምዒትና ክንገትእ ንፈትን። ብድሕሪኡ ንኸነመዛዝን ዕድል ስለ ዝብለካ። ሓደ ሰብ ሃብታም፡ ምሁር፡ ጸጉሪ ርእስን ጽሬት ኣካላትን እውን ኣለዎ። ኣብ ሕብረተሰብና ከም እንረክብ፣ ንነብስና ኾነ ነቲ ጉዳይ ከነህድኦ ክንክእል ኢና። ክኢላ፡ ወይ ብዓል ስልጣን ክኸውን ንውርዝይና ዓቢ መመላእታ እዩ። ኣብነት እንተ ወሰድና ውርዝይና ይኽእል እዩ። እንተኾነ ግን ነቲ ማሕበራዊ ስርዓት ምኽታል ከም ‘ዓንዲ ሕብረተሰብ’ እዩ ዝርአ። \"ክቱር ሕርቃን፣ ካብ ጠንቁ እቲ ሳዕቤኑ ኣዝዩ ይኸፍእ\" ዝተዓደሎ ጸጋ ወይ ውህብቶ ውርዙያት፡ ኣብ ‘ኣመና’፡ ‘ምሒር’፡", "char_count": 5515, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02465", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ረዘነ ገብረማርያም ገብረዝግኣብሄር ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ቅረቡ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣይተመርዓወት ኣይወለደት ኣነ ማእከል ኣስመራ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ይቕረብ። ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ህሉዋት ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣምለሰት ተስፋስላሴ ነማርያም፡ ጓለይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ መንጎ ከሳሲ ኣቶ ኪዳነ ደቅና 1 መዋቲት ተተካኢ ወዳ ለተኪዳን ይሕደጎ ተኪኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/ሰ/ዕዳ ነፍ/ኤርትራ ተኽለ ስብሃቱ ብርሃነ ወልደስላሴን ተኸሳሲ ወረ/ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ 1.1 ሓበን ሃብተ 1.2 ፍናን ሃብተ ነፍ ኣብርሀት ፋሲል ውሬታ ኣቶ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 5.3 ማክዳ ሃብተ 5.4 ናኦድ ሃብተ፣ ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ምምሕዳር/ከባቢ ግራሻ ብቁ.ፍቓድ ተመስገን ተዓገስን ዘሎ ናይ ገንዘብ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ናይ ፈጽሚ ክርክር ብመንገዲ ወረ/ ዋኒን GBL 00006950 ናይ C16 ጥሑና ትካለይ፡ ንኣቶ መሓመድ ጉዳይ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተመስገን ተዓገስ ይቕረብ። ነፍ/ተኽለ ስብሃቱን፡ ነፍ/ብጫ ተድላን ደሞባይ፡ ኣድራሻ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ምምሕዳር/ ከባቢ ንጹር ኣድራሻ ስለዘይብልካ፡ ብጋዜጣ ይ/በሃሊት ወረ/ነፍ ሃይለ ስምረት ኣና ሳህለ ተኽለ ስብሃቱ፣ ክሲ ግራሻ፡ ብዕለት 24/06/2025 ብቁ.መዝገብ 30/2025 ብውህብቶ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ነፍ/ሪት ሰንበቱ ዘርአን ዝኾኑ፡ ወ/ሮ ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ስለዝሃብኩዎ፡ ብስም ወሃቢ/ት ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ለተብርሃን ሃይለ ስምረት፡ ቴድሮስ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ዝብል ኣካል እንተደኣ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ ሃይለ ስምረት፡ መብራህቱ ሃይለ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ title የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ስምረት፡ ኣስመላሽ ሃይለ ስምረት ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ውህብቶ ተረካቢ/ት ከምዝመሓላለፍ ነፍልጥ። ንወ/መልሲ 1.ኤልሳ ዮውሃንስ ሃይለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ብፍ/በ/ዕዳ ግደይ ዘመደ ነማርያም፡ 2.ኣስቴር ሰለሙን ሃይለ 3.ሳሙኤል የማነ ዘመደ ነማርያም፡ ብፍ/ሰ/መሰል ሰለሙን ሃይለ 4.ቴድሮስ ሰለሙን ክርስትያን ወረ/ነፍ/ሄር መኣዛ ዘመደ ነማርያም፡ ሃይለ 5.ቹቹ ሰለሙን ሃይለ ንሲቪላዊ ገዛኢ ገብረኣብ ዑቕባዝጊ፡ ኣቦሓጎይ ኣቶ እዮብ ተስፋማርያም፣ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ዝምልከት መዝገብ ተኸፊቱ ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ዞባ ሻምብቆ ምምሕዳር/ከባቢ ሸሃተ፡ ዑቐባዝጊ ገዘሀይ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ብቁ.ፍቃድ ዋኒን GBL 075 ናይ ቤት መስተ ትካለይ፡ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 7 ኣሕዋተይን 2 ኣሞታተይን 21 ንኣቶ/ወሮ ኣብርሄት ክብሮም፡ ኣድራሻ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን12/5/26 ኣብ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ደቂ ኣሞታተይን ወረስቲ ምዃንና ዞባ ሻምብቆ ምምሕዳር/ ከባቢ ሸሃተ ብዕለት 23/3/2026 ቁ.33 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ቅረቡ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ብ.ቁ.መዝገብ11/2026 ብውህብቶ ስለ ዝሃብኩዎ/ዋ፡ ብስም ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ወሃቢ/ት ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል ምዃኑ ነፍልጥ። ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። እንተደኣ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ ብፍ/ሰ/ዕዳ ኪዳነ ተስፋሚካኤል፡ ዘርእዝጊ እምነቱ ሃብተን ብፍ/ሰ/ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ሰናይት ኪዳነ ተስፋሚካኤል፡ ናጽነት ዕዳ 1.ኣቶ ገብራይ እምነቱ ሃብቱ ጓዕዳድ ስም ውህብቶ ተረካቢ/ት ከምዝመሓላለፍ ነፍልጥ። ኪዳነ ተስፋሚካኤል ካብ ብፍ/በ/ 2.ወረ/ነ/ሄር መሓሪ እምነቱ 2.1 በ/ መሰል ወ/ሮ ንግስቲ ስዩም ገብረስላሴ ምሕረት ስምኦን ኣማኑኤል፡ ብዓል ቤቱ ወ/ሮ ኤልሳ ኪዳነ ፍረዝጊ (ወኪል ናይ ፈጽሚ ምልክታ ቀሪቡልክን ቤተይ ኣምበሳጀር ኣልኣዛር ብርሃነ ኣቶ ኣብርሃለይ ኪዳነ) 2.2. ማክዳ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሓሪ 2.3 ፌቨን መሓሪ 2.4 ሄኖክ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረባ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ምም/01 ጎደና ነገሊ ቁ/ገዛ 19 ቁ/ መሓሪ 2.5 ነይተን መሓሪ 2.6 ራሄም እንተዘይቀሪብክን፡ ጉዳይክን ኣብ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ሎታ 115 ቁ/ፓርቸላ B ብግዝያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ከተማ ቁጽሪ መሓሪ 2.7 ዮርሳሌም መሓሪ 2.8 ዘየለኽናሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምስክር ወረቐት 113893 ብመወከሲ ቁ/104199 ብስም ነፍ/ሪት ወ/ሮ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ተስፋኣለም መሓሪ ዘሎ ናይ ፈጽሚ ተኽለ በይን ጓንጉል ተመዝጊቡ ብውርሲ ዝረኸብናዮ ገዛ፡ ናብ ስምና ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይግባይ በሃሊት ትእማር ወልደማርያም ጉዳይ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ 2.2. ማክዳ መሓሪ ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ተስፋጋብር፡ ወሃብቲ መልሲ 1.ተስፋይ 2.3 ፌቨን መሓሪ 2.4 ሄኖክ መሓሪ ወ/ሮ ለተንስአ ማሪቆስ ዑቕባገብሪኤል ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ጎይትኦም 2.ለምለም ገብረሂወት፡ ወ/ 2.5 ነይተን መሓሪ 2.6 ራሄም መሓሪ ምባል ተሪፉ፡ ለተንስአ ማሪቆስ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ብመንገዲ ትእዛዝ ወይ መልሲ 1.ዶ/ር ተስፋይ ጎይትኦም 2.7 ዮርሳሌም መሓሪ 2.8 ተስፋኣለም ወልደንኪኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ይቕረብ። ተቓውሞ ገብረስላሴ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ተጸዊዕኩም ቅረቡ። ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ምዃንና ንሕብር። ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ኣብ መንጎ ከሳሲ ማሕበር ደምበ ኣቶ ደመኒኮ ኮምፓፒያኖ ኣልበርቶ +1 ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 ቅረቡ። ተስፊት መኮነን ዘሚካኤል፡ ሓፍተይ ሰምበል ተኸሰስቲ ቁ.9.ጽገወይኒ ዮሃንስ፡ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ሓጊሰ መኮነን ዘሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ 1.4.ኮሎኔል ሃይለ ተስፋጋብር 30.ኣቶ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣማኑኤል ገብረመድህን ዘሎ ናይ ወይኒ ዓንደ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ገንዘብ ጉዳይ፡ ተኸሰስቲ 1.4.ኮሎኔል ሓበሬታ ወይኒ ዓንደመስቀል ሃይለ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ሃይለ ተስፋጋብር 30.ኣቶ ኣማኑኤል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይቕረብ። ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ገብረመድህን ኣድራሻኹም እንተሎ፡ ን23/4/26 2ይ መጋባእያ ኤርትራ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባደርሆ ቁ.49 ይቕረብ። ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ከሳሲ ኣቶ ሮቤል ተኸስተ፡ ተኸሰስቲ ትዕበ ታደአሰ ዘርኣይ ምባል ተሪፉ፡ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቡ። 1.ወረ/ነፍ ምዕራፍ ኣስገዶም ተተካእቲ ትዕበ ታደሰ ተስፋማርያም ተባሂሉ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ 1.2 ሊያ ተስፋይ 2.ወ/ረ/ነፍ ዛይድ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተስፉ ተተካእቲ 2.1 ቅሳነት መረስዕ እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ገነት ኣበበ ተሰማ፡ ኣደይ ለምለም ሃይለ 3.ወረ/ነፍ ብርኽቲ ኣስገዶም ተተካእቲ ይቕረብ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – መሸሻ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲት 3.1 ዮሴፍ ሃብተሚካኤል 4.ወረ/ነፍ 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ሕርይቲ ኣስገዶም 4.1.ኣብርሀት ፎቶ ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። ዝቃወም እንተሎ፡ 5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 4.2 መሓሪ ፎቶ 4.3 ኣድሓኖም ፎቶ ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. ሳምራዊት ይከኣሎ ብርሃነ፡ ኣደይ 10ይ መጋእባእያ ይቕረብ። 4.4 ኣስገዶም ፎቶ 4.5 ሓየሎም ፎቶ፣ com ንግስቲ ንጉሰ ናይዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ንሲቪል ዝምልከት ጉዳይ ኣብ ቤ/ፍ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ወ/ሮ ሮማ ኣብርሃ ልጃም፡ ብዓል ቤተይ ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ን24/4/26 ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ !!!", "char_count": 5180, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02466", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ቦጋሊ፡ ወ/ሮ ኣማረሽ ጸሃየ ካሳ፡ ወኪል ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ወ/ሮ ኤልሳ በርሀ፡ ንብፍ/በ/ዕዳ 1.ወረ/ነ/ ብስም ርሻን ገብረሂወት ጓንጉል፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00031943 ዝኾነ፡ ሳህለ ኣስገዶም ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሄር በየነ ካሳ ቦጋሊ 1.1.ኣፈወርቂ በየነ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ጎደና ኣባሓኒ ቁ.ገዛ -- ዝርከብ ናይ ዱኳን ሳህለ ገብረሚካኤል በይን ተባሂሉ 1.2 ናጽነት በየነ 1.3 ካሕሳይ በየነ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ኣስላ ሓምደረቢ ትማርያም፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣቶ ኑር ዓብደላ ኑር ምባል ተሪፉ፡ ኖር 1.4 ሚካኤል በየነ 1.5ለምለም በየነ ዞባ ገጀረት ጎደና ኣባሓኒ ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ዓብደላ ኖር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1.6,ምሉእኣለም በየነ 2.ወረ/ነ/ሄር 31/12/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ጸሃየ ካሳ ቦጋሊ 2.1 ወረ/ነ/ሄር ተድላ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰለሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጸሃየ 2.1.1 እልልታ ተድላ 2.1.2 ቀሺ ተኸስተ ገብረኣምላክ፡ ተጸዋዒት ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ናሆም ተድላ 2.1.3 ኣርሴማ ተድላ ጓለይ ወ/ሮ ለምለም ቀሺ ተኸስተ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ 2.1.4 ስምኦን ተድላ 2.2 መስፍን ደሃይ ስለዘይብለይ፡ ጥፍእቲ ተባሂሉ ነፍልጥ። ጸሃየ 3.ወረ/ነፍ/ሄር ሓዳስ ካሳ ቦጋሊ ይተኣወጀለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ከሳሲት ወ/ሮ ናጽነት ከዋኒ፡ ተኸሳሲ 3.1 ኣሉላ ተመስገን 3.2 ኣስመረት ርሻን ገብረሂወት ጓንጉል እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣቶ ሰለሙን ጸጋይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስገን 4.ወረ/ነ/ሄር በራኪ ካሳ ቦጋሊ ሕጋዊ ወኪል ኣበበ ባርያጋብር ይቕረብ። ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ 4.1 ቤተልሄም በራኪ 4.2 ቤንሁር ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ በራኺ 4.3 በይሉል በራኺ 4.4 ብእምነት በራኺ 5.ወረ/ነ/ሄር ትብለጽ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ብስም ተኽለሃይማኖት ተኽለኣብ ክፍለማርያም፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ሮዳስ ወልደሚካኤል ሃይለ ምባል ካሳ ቦጋሊ 5.1 ራሄል እስቲፋኖስ ASL00025821 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጎዳይፍ ጎደና መርሓኖ ተሪፉ፡ ዲያና ወልደሚካኤል ሃይለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ 5.2 ሮዛ እስቲፋኖስ 5.3 ሳምሶም ቁ.ገዛ -- ዝርከብ ናይ ሕርሻን ህንጻን መሳርሒ መሸጢ ትካለይ፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ እስቲፋኖስ 5.4 ፌኑሳ እስቲፋኖስ 5.5 ንወ/ሮ ሰለማዊት መሓሪ ተኽለሚካኤል፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ፎዚያ መሓመድ እድሪስ ምባል መሓሪ እስቲፋኖስ፣ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቲራቨሎ ጎደና 178-1 ቁ.ገዛ 538 ካብ ዕለት 1/04/2026 ክሳብ ዕለት ይቕረብ። ተሪፉ፡ ፎዚያ ኣሕመድ እድሪስ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ን11/5/26 ኣብ 31/03/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ፍናን ዳዊት ጊልኡ ምባል ተሪፉ፡ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰለሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/5/26 ኣብ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምኪኤለ ዳዊት ጊልኡ ተባሂሉ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ቤ/ፍ ይቕረብ። ምዃኑ ነፍልጥ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላ በርዕድ ዘኪያ ያሲን መሓመድዓብደላ ምባል ነፍልጥ። ይቕረብ። ተሪፉ፡ ዘኪያ ያሲን መሓመድ ተባሂሉ ኣማኒት ሽከር ወልደስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ተኽለሃይማኖት ተኽለኣብ ክፍለማርያም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ራሄል ዛይድ ፍስሃየ ምባል ተሪፉ፡ ኣማነት ሸከር ወልደስላሴ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምብራቕ ዛይድ ፍስሃየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዑመር መሓመድስዒድ ብስም ዘውዲ ሰረቐ ብርሃነ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00035609 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ መሓመድፋይድ ምባል ተሪፉ፡ ዑመር 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ጎደና ሳዋ ቁ.ገዛ -- ዝርከብ ናይ ህንጻ ኣቕሑት ይቕረብ። መሓመድስዒድ መሓመድ ተባሂሉ መሸጢ ትካለይ፡ ንኣቶ መኮነን ጎይትኦም፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ተስፋይ ወልደሚካኤል ዘርእጋብር ሃኒባል ዓንዶም ተወልደ ምባል ተሪፉ፡ ጎደና 751-4 ቁ.ገዛ 19 ካብ ዕለት 01/04/2026 ክሳብ ዕለት 31/03/2028 ምባል ተሪፉ፡ ተስፈ ወልደሚካኤል እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሃኒባል ዓንደማርያም ተወልደ ተባሂሉ ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዘርእጋብር፣ ስም ኣደይ ኣርሄት ሓማድ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰለሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ ምባል ተሪፉ፡ ኬማ ወርዕ ገብረቢ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ይቕረብ። ወ/ሮ ርግበ ወልደኣብ ገብረየሱስ፡ ብዓል እንተሎ፡ ን19/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ቤተይ ኣቶ ገብረኣምላኽ ገብረመድህን መጋባእያ ይቕረብ። ፌቨን ዓንዶም ተወልደ ምባል ተሪፉ፡ ሓጎስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዘውዲ ሰረቐ ብርሃነ ፌቨን ዓንደማርያም ተወልደ ተባሂሉ ከሳሲ ኣቶ ኤርምያስ ኤፍሬም ብርሃነ፡ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ጓልና ሕጋዊ ወኪል ፍጽም ገብረእግዚኣብሄር ሓድጉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተኸሰስቲ ወ/ነ/ሄር ኤፍሬም ብርሃነ ድማ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለ እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣርኣያ 1.ብዓልቲ ቤት ወ/ሮ ኣስካሉ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ይቕረብ። ሃብቶም ሕድረማርያም 2.ኪዳነ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኤፍሬም ብርሃነ 3.ለገሰ ኤፍሬም ኣቶ ተኽለ ገብረስላሴ ቀለታ፡ ‘‘ደቦቅ ኢምፖርት ኤክስፖርት’’ (DEBOK ሰለሙን ዓንዶም ተወልደ ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ብርሃነ 4.ሰናይት ኤፍሬም ብርሃነ 5.ጽገ IMPORT EXPORT) ዝነበረ ንጥፈት ስለዝቐየሩ ‘‘ደቦቅ ምክራይ ቤሎን ተሪፉ፡ሰለሙን ዓንደማርያም ተወልደ ኤፍሬም ብርሃነ 6.ዮናስ ኤፍሬም ቡቲክን’’( DEBOK BRIDAL WEAR RENTAL& BOUTIQUE) ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ይብራህ በርሀ ተስፋስላስ ምባል ብርሃነ 7.ሰለሙን ኤፍሬም ብርሃነ ተባሂሉ ክቕየረሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ተሪፉ፡ ሙሴ በርሀ ተስፋስላሰ ተባሂሉ 8.ሸዊት ኤፍሬም ብርሃነ 9.ምሕረት ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኤፍሬም ብርሃነ 10.ስምረት ኤፍሬም መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኢሰያስ ዓንዶም ተወልደ ምባል ተሪፉ፡ ብርሃነ 11.ማእከለ ኤፍሬም ብርሃነ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ኢሰያስ ዓንደማርያም ተወልደ ተባሂሉ 12.ኣድሓኖም ኤፍሬም ብርሃነ፣ ናይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ን11/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ከረን 2ይ ሳሚኤል ሃይለ ወልደሃንስ ምባል ይቕረብ። መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ተሪፉ፡ ሳሚኤል ኣበበ ሃይለ ተባሂሉ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ሰለማዊት ሃይለ ወልዱ፡ ስም ኣደይ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ተኽለ ገብረስላሴ ቀለታ ‘‘ደቦቅ ኢምፖርት ኤክስፖርት’’ ንግስቲ ኣብራሃ ምባል ተሪፉ፡ ኣበራሽ (DEBOK IMPORT EXPORT) ዝነበረ ንጥፈት ስለዝቐየሩ፡ ‘‘ደቦቅ በራኺ ዘርኡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ወ/ሮ ስምረት ኣልኣዛር ጸጋይ፡ ብዓል ወ/ሮ ለተብርሃን መብራህቱ ተኪኤ፡ መሸጢ ሃለኽቲ ኣቑሑ’’( DEBOK SHOP) ተባሂሉ ክቕየረሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ቤተይ ሙሴ ኢዮብ ሚኪኤል ኣደይ ለተገብሪኤል ገብረስላሴ ኪዳነ ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ኣብ እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ወረስቲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ወ/ሮ ኣብርሃጼን ገብረገርግስ፡ ብዓል ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ቤተይ ተኽለ ብርሃነ ካሕሳይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ብፍ/በ/መሰል ወረ/ነ/ሄር ጸሃየ ካሳ", "char_count": 5410, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02467", "text": "ሂወት፡ ድምጺ’ያ ብዙሕ ኣጋጣሚ ሰባት ኣብቲ መም/ ኪዳነ ሽመንዲ ንውሽጥና (ልብና) ንምስማዕ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ነቶም ኣብታ መጽሓፍ ዝነበሩ ድምጽታት ምናልባሽ ግን እቲ ናይ ምግራም መንፈሰይ ኢልና ንፈልዮ ሰዓታት፡ “እንታይ ከዳምጾም ጀመርኩ። ታሪኽ ኲናትን ካብ ድምጺ ሞባይለይ ስለዝተበገሰ ከይከውን ደኣ በይንኻ ከም ጽሉል እናበሉ” ሞባይለይ ንድምጸይ ክሰምዕ ዝደለየ ሰብ ምስፍሕፋሕን መግዛእቲ ምዕራባውያን ይጥርጥር። ኣይደንጎኹን ድሕሪ ገለ ከቈናጽቡዎ ይርኢ’የ ግን ከምዘሎ ክትነግረኒ፡ በቲ መጸውዒ ኢለ ሃገራት፡ ብዛዕባ ድምጺ መን ዓብለለ ደቓይቕ ኣሌክሳንደር ግርሃም በል ምዃኑን፡ ዘይምስምዖም። እቲ ምንታይሲ ዝመረጽኩላ ሙዚቃ ብዓውታ ድምጻ ዝትርኽ ግጥም ምዃኑ፡ ካብቲ ምዕራባውያን ኣብ ድምጺ ፍሉይ ኣድህቦ ከም ዝነበሮን ጽንታ ድምጺ ውሽጥና መበገሲ ደርጎሐት። ሃንደበት ድማ ካብቲ ሓንቢሰዮ ሃገራት ዝህብኦ ዝነበራ ዝተፈላለየ ድምጺ ኣንበብኩ። እዚ ምስ ኣንበብኩ መሊሰ ኣብ ኩሎም ድምጽታትና ስለዝኾነ። ዝነበርኩ ባሕሪ ድቃስ ብስንባደ ተንሳእኩ። ንመጻኢ ኤርትራ ድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ መንጎ ድምጽን ምህዞን ንዘሎ ምትእስሳር ብተወሳኺ ውሽጥና ክንሰምዕ ነቲ ሞባይለይ ዓቚራቶ ዝነበረት ድምጺ ኲናት ዓለም ተገንዘብኩ። ክፍትሽ ምስ ድምጺ ሓሳባት መሃዝቲ ከለና ካብ ባዕላትና ንውልዖም መልእኽቲ’ውን ብህድኣት ሰማዕኩ። ብተወሳኺ፡ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ከም ዝጽመድ ኮንኩ። ኣብ መወዳእታ ረበሽቲ ባዕዳውያን ድምጽታት ብድሕሪ’ዚ ነቲ ብስንባደ ካብ ድቃሰይ ታሪኽ ቃልሲ ንናጽነት ኣንጻር ድምጺ ኩሎም ምህዞታት ድምጺ ከምዘለዎምን፡ ንተሓረም። እንተዘይኮይኑ ኣብ ዘተንሰኣኒ መጸውዒ ሞባይለይ ድምጹ መግዛእትን ባርነትን ምዃኑ ተረዳእኩ። መሃዝቶም ብድምጺ ተፈጥሮ ተመሲጦም ኣእምሮና ነውጺ ፈጢሩ፡ ጽላለ ኣህጢመ፡ ድቃሰይ ክምልእ እንተበልኩ፡ ናጽነት ብ1991 ብድምጺ ብረት ንድምጺ ክምህዝዎም ከም ዝተቐሰቡን በረሃለይ። ብዝብሃል ሕማም ክንናወጽ ድቃስ ረሓቐኒ። ብሰንኪ’ቶም ኣብ ድቃሰይ መግዛእቲ ኢትዮጵያን ሓገዝታን ምስ ንኣድማስ ድምጺ ብባዴላ ሕቶ እናፈሓርኩ ንኽእል ኢና። እዚ ሕማም’ዚ ካብ ዝተወልዑን ዝጎልሑን ድምጽታት ሰዓረን፡ ህዝቢ ኤርትራ ብረፈረንደም 99.8% ከለኹ፡ ሃንደበት ብደገ ዝመጸ ድምጺ ሳላት ድምጺ ውሽጥና ምስ ድምጺ ደገ ዓቐቕታ ማዕጾ ካንሸሎና፡ ጸወታ ቆልዑ ዝዓውታኡ ድምጺ “እወ ንናጽነት” ምስ መሳጊድ ንውሽጠይ መሰጦ። ንፍሉይነት ብክዉንነትን ሚዛንን ኣወሃሂድና ገዛና፡ ምንባሕ ከልብና፡ ዕላል ጎረባብትና፡ ኣድመጸን ድማ ናጽነት መሰረት ድምጺ ናይቲ ድምጺ ክድህስስ፡ ካብቲ ዝነበርኩዎ ከነድምጽ ብዘይምኽኣልና ሬድዮን ቴለቪዥናን። እዞም ድምጽታት መጽናዕቲ፡ ዕረፍቲ፡ ዕላል፡ ገሊኦም ከኣ’ሞ ሂወት ምዃና ተመሃርኩ። ንድሕሪት ቤት ንባብ ናብ መስጊድ ዓቢ ከድኩ። ከምዝኽሰት ምሁራን ስነ-ኣእምሮ ነቲ ሞባይለይ ዝፈለመቶ ረበሻ መሊሶም ክበልዑን፡ ክድቅሱን ከለዉ ከይተረፈ። በዚ ምልስ ኢለ ንናጽነት ቅድሚ ምጅማር ኣመንቲ ነቲ ቅዱስ ድምጺ ኣሚኖም፡ የረድኡ። ሓካይም ስነ-ኣእምሮ ብድምጺ ስለዘጋደድዎ፡ ነውጺ ከይፈጥሩለይ ብምስጋእ ግን ተስፋ ኣይቆረጽኩን፡ እቲ ምንታይ’ሲ ገለ ሰውራ ኤርትራ እናደለኹዋ ከለኹ፡ ብዓይኒ ብድምጺ ፍቕርን ሕልናን ልቦም ሓጺቦም፡ ፍልጠቶም ነቲ ኣደማምጻ ሚዛን ብምፍጣር ኣብ ኣፍደገ ካንሸሎና ተጋደምኩ። ከም ካብቶም ዝሰምዕዎም ድምጽታት ንውሽጦም ፍትሒ ኣብ ሓምሳታት ናጽነት ይግበኣና ድምጺ ምንዮቶም ብድምጺ ዶዓ/ጸሎት ካብ ነውጺ ናብ ርግኣት ከሰጋግሩና ትጽቢተይ ግን ኣይነበረን፡ እቶም ድምጽታት ጽን ክብሉ ድርኺት ክፈጥረሎም ይኽእል’ዩ ከም ዝነበረን፥ ህዝቢ ኤርትራ ንድምጺ ከዕርጉን ምስ ኣላህ ክዛረቡን ተዓዘብኩ። ይኽእሉ። ብድምጺ ተሽከርከርቲ፡ ማሽናት፡ ኣብያተ ኢለ ተስፋ ስለዝገበርኩ’የ። ብተወሳኺ፡ ረብሓታት ኣመሪካ ከድምጽ ፍቓደኛ ብተመሳሳሊ ኣብ እምነት ክርስትና’ውን ሃፋ ሕቶታት ካብ ዋዒ ምግራመይ ሙዚቃ፡ ምንቅስቓስ ኣፍራስን ሰባትን እዚ ኩሉ ክዕዘብ ውሑዳት ንውሽጦም ብዘይምንባሩ ምስ’ታ ኣድማጺት ድምጾም ቅዱስ ድምጺ እምነት ከምዘሎን፡ ኣመንቲ ኣየቋረጸን። ድምጺ እንተኾይኑ እቲ ምስጢር፡ መሊሶም ገደዱ። በዚ ዘይትጽቢታዊ ኩነት ብምስማዕ ሂወቶምን ሂወት ሕብረተሰቦምን ዝነበረት ኢትዮጵያ ከም ዝተቘረንናን፥ ብድምጺ ጸሎት ምስ ኣምላኽ ከም ምድማጽ እንተኾይኑ እቲ ስራሕ፡ ውሽጥና እናንጸርጸርኩ ከለኹ፡ ሓንቲ ካብ ጥቕስታት ክቕይሩ ዝጽዕሩ መንእሰያት ኣየጓነፉንን ካብቲ ኣመሪካዊ ብዓል ስልጣን ጆን ፎስተር ዝዘራረቡን ዘከርኩ። እንተኾይኑ እቲ ምንጪ፡ ነቲ ክንሰምዖ ንደሊ ስነ-ጥበበኛ ነፍስሄር በየነ ሃይለ ከም መስታ ማለተይ ኣይኮንኩን፡ ግን እቶም ዘይሰምዑ ዘድመጾ ድምጺ ብሓሳበይ ኣዳመጽኩ። በዚ ተመሲጠ ኣብ ኣፍደገ ናይ’ቲ ድምጺ ሓላፍነታዊ ሂወት፡ ባዕልና ኣብ ክንዲ በርቂ ኣብ ኣእምሮይ በረቐት፡ እታ “ወዲስለዝበዝሑ’የ። ነታ መጽሓፍ ኣብ ዝነበረቶ ከብሒ መስጊድ ከም ዓንዲ ተገቲረ ከለኹ፡ እቲ እነድምጾ፡ ካብ ካልእ ክንሰምዖ ንጽበዮ ሰብ ምግራም እንድሕሪ ኣጥፊኡስ ኣኺሉዎ መሬት ጸላም እናተጎልበበት ክትከይድ እናኣቐመጥኩዋ ከለኹ፡ ኣብ ኣእምሮይ ናይ ምግራም መንፈሰይ’ውን ጎኒ ጎኒ ከም ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ክፈልጥ ደለኹ። እየ ዝብል፤ ካን ኣኺሉዎ መቓብር ጥራሕ ከላ፡ ድምጺ ብርሃን ፓሎታት፡ ተሽከርከርቲ፡ ሓደ ሕቶ ተዳህየኒ። ሰባት ብዘይ ድምጺ ዝፈልሐ ውዑይ ማይ ብሃፋ ሕቶታት ውሽጠይ፡ ውሽጣዊ ድምጽና ኣብ መርሓ እዩ ዝጽበየ።” እትብል ጥቕሱ። እዛ ጥቕሲ ባራት፡ ዕላላት ኣብ ቤት ሻሂን ነቶም ብግዜ ክነብሩ ይኽእሉዶ?። መልሲ ንምርካብ ኣብ ውሽጠይ መሊሱ ገንፈለ። ህድኣት መዓልታዊ ሂወትናን መጻኢናን ኣገዳስነቱ ምስ ዘከርኩ፡ ሃንደበት ኣብ ውሽጠይ ናይ መዓልቲ ጥራይ ዘድህዩ ድምጽታት ኣብያተ ኣብቲ መጻሕፍቲ ስነ-ሰብ (Anthropology) ንክፈጥረለይ ድማ ድምጺ ካበይ ይምንጩ ብዕምቈት ብዘይምርዳእና ክብል መልሲ ምግራም መንፈስ ሓደረኒ። ምግራም ንህላወ ጽሕፈትን ካልኦትን ክትክኡ ተፈለጠኒ። ተቐሚጦምሉ ዝነበሩ ከብሒ ሃሰው ብምባል ንዝብል ሕቶ ኣልዓልኩ። መልሲ ናይዚ ሃበ። ውሽጥና ምስ ንሰምዕ ብመጀመርታ ድምጺ ኣብ ኩሉ ጽንታ ሂወትና፥ ኣብ ጸኒሖም’ውን እቶም ምስ ምጽልማት ንሓንቲ ገንጸልኩ። እቲ መልሲ “ሰባት ሕቶ ኣብ መጻሕፍቲ ከይፍትሽ፡ ካብቲ ቤት መን ምዃንና ንፈልጥ፡ ተውህቦና ስምዒትና፡ ሓሳባትና፡ ምህዞታትናን ውሳነናን። እናጎልሑ ዝመጽኡ ድምጽታት ክትሕቱን ክነብሩ እንተኾይኖም ክእከቡ ኣለዎም ንባብ ኣርሒቐ ነበርኩ። መልሲ ንምርካብ ብምልላይ ኣብ ሕብረተሰብና እንታይ እዚ ድማ’ዩ ንኣድማስ ድምጺ ኣብ ሂወትና ክጠፍኡን ኣስተውዓልኩ። ብምትሓትን ይብል”። ቀጺለ ብኸመይ ክእከቡ ብምባል ናብ ድምጽታት ዝበዝሖ ከባቢ ሜዳ ኤርትራ ክነበርክት ንኽእል ንሓስብ፡ ብድሕሪዚ ነቲ ክድህስስ፡ ኣብ ደንደስ ሓወልቲ ኣሌክሳንደር ምጥፋእን ናይዞም ድምጽታት ተገሪመ ነቲ መልሲ ብሕቶ ኣሰርክዎ። እንደገና ብምዛር ኣብ ኣፍደገ ኤሪቴል ናይቲ ከባቢ ናይ ውሽጥና ተፈጥራዊ ድምጺ፡ ምስቲ ፑሽኪን ኮፍ ዘበለኒ። “ናበይ ይኸዱ ኣለዉ” ክብል ንውሽጠይ ናብታ ዝገንጸልኩዋ መጽሓፍ ብምምላስ ኮፍ በልኩ። ንምንጪ ቅዱስ ድምጺ ደጋውን ክዉንነታውን ድምጺ ኣወሃሂድና፡ ኮፍ ኢለ ንኩሎም ህዋሳተይ ምስ ምሉእ ሓተትኩዎ። ውሽጠይ ጠፊኦም ዘይኮኑ፡ ነቲ ክንነብሮ ደሊና ዘለና ድምጺ ንቓንዮ፡ ሓይሎም ኣብ ዳህሳስ ድምጽታት ተፈጥሮ በቲ ሞባይለይ ካብ ድቃሰይ ቅድሚ ከም ውጺኢቱ ሂወት ካብ ነውጺን ጎንጺን ኣኽቲተዮም ከለኹ፡ ሓንቲ ነፍሰጾር በቲ ወጺኣ ፍቕሪ ብምድማጽ ርግእቲ ክትከውን ምትሳኣ ዘስተማቕሮ ዝነበርኩ ድምጺ ከባቢ ክትሓልፍ ረኣኹ። ብኣግርሞት ትኽእል ክብል ውሽጠይ ነቲ መልሲ ድቃስ ይትክኡ ከምዘለዉ ነገረኒ። ነዚ ምስ ነቲ ንሳን እቲ ኣብ ማህጸና ዝነበረ ዕሸልን ኣነጸረለይ። ሰማዕኩ፡ ነቲ እናበሃግኩዎ ከለኹ ብሰንኪ ዘድምጽዎ ድምጺ ብሳይንስ መግለጺ ነዚ ፍታሕ ደጋጊመ እናዳመጽኩዎ ከለኹ፡ ክትራን ድምጽታትን ደስታ ምግራመይን ኣብ ዝደለኹሉ፡ ቆልዓ ክጥነስ፡ ክኣክል፡ ኣብ ኣእምሮይ ሓደ ኣገዳሲ ረቛሒ ብልጭ ተሓሪመዮ ዝወዓልኩ ድምጺ ድቃስ ክውለድን ክነብርን ብድምጺ ከምዝማእከል በለኒ። እቲ ናይ ምውህሃድ ድምጺ ክዉን ከስተማቕር ኣመና በሃግኩ። ንባህገይ ከርዊ ተረዳእኩ። ድሕሪ ብሞት ምፍልላዮም’ውን ንክኸውን ጸዓት ቀንዲ ረቛሒ ምዃኑ። እቲ ድማ ነቶም ብምትኽኻእ ዓንኬል ፈጢሮም ብድምጺ ዝኽርታት ዓንኬል ሂወት ክፈጥሩ ጸዓት ብደረጃ ዕድመ ይፈላለ’ኳ እንተኾነ፡ ዘድህዩ ዝነበሩ ድምጽታት እናስተማቐርኩ ኣብ ኣእምሮይ ተሳእሉኒ። እዚ ፋልማዊ መንእሰይ ግን ብፍሉይ ወናኒ ናይ’ዚ ጸዓት ናብ መንበሪ ገዛይ ኣምራሕኩ። ቅድሚኡ ትዕዝብተይ ክንዮ’ዞም ክልተ ፍጡራት ምዃኑ ይረጋገጽ። መንእሰይ ነቲ ዝውንኖ ግን ነቲ ምግራመይ ዝበጽሖ ጥርዚ ዳህሳስ ንኹሉ ፍጡር ከም ዝውክል ብምግንዛብ ጸዓት ኣብ ለውጥን ዕብየትን ነብሱን መደምደምታ ክገብረሉ ናይ ግድን ስለዝነበረ ትዕዝብተይ ቀጸልኩ። ሕብረተሰቡን ንኸውዕሎ ክንዮ ምስማዕ ሓሳባተይ ጠርኒፈ “ሂወት ድምጺ’ያ፡ ድምጻ ኣዒንተይ ሰለስተ ሚእትን ሱሳን ዲግሪ ገለ መስመራት ድሕሪ ምንባብ፡ እቲ መሳጊድን ኣብያተ ክርስትያንን ብምዝካር ውሽጣዊ ድምጹ፡ ናይ ካልኦት ድምጺ ካብ ውሽጥና ይፍልፍል፡ ብውሽጥና ድማ ብምዛር ኣብ ሓወልቲ ኣሌክሳንደር ፑሽኪን መልሲ ቋንቋ ምዃኑ ፈለጥኩ። ቋንቋ ከም ነቲ መልሲ ረኸብኩዎ። ካብ ውሽጥና፡ ወናኒ ተመክሮን ትምህርትን ሞያን ከዋህልል ክምእዘን ኣለዎ” ብምባል ንዋዒ ምግራመይ ተኸልኩወን። ኣብቲ እቲ ሓወልቲ ወኪልዎ መቘምያ ፍጥረተ ናይዛ ምድሪ ብድምጺ ኩልንትናና፡ ዝውከል ብልብና፡ ዘጠቓልል ይምከር። ኣዝሓልኩ። ከምዚ እናበልኩ ሃንደበት ነቲ ዝነበረ ድምጺ ቅርጸ-ቕርጻ፡ ስነ-ግጥሚ፡ ከምዝፍጠርን፡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ፡ ካብ ንኹሎም መሰረታውያን ስምዒታት ሂወትና፡ ነዚ ምኽሪ ክዉንነቱ ንምዕዛብ ካብቲ ኮፍ ብፋጽያ ንፋስ ዓቐቕ! ዓቐቕ! እናበለ ምስ ኤርትራዊ መበቆልን ድማ ሓንበስኩ። ፍጥረት ናብ ፍጥረት ኣብ ኣደማምጻ ጥራይ ከም ብዓል ፍቕሪ፡ ሕልናን ልቦናን ብምባል ኢለዮ ዝነበርኩ ኣፍደገ ኤሪቴል ሜዳ ኤርትራ ካልኦት ድምጽታት ካብ ድቃስ ከቲሩ ሓንቢሰ ንድምጺ ናይ’ቲ ጥበብ ኣብ ከምዝፈላለን፡ ካብቲ ብዛዕባ ቋንቋ ዝገልጽ ነቲ መልሲ ብግጥሚ ሰራዕኩዎ። ልብና ብምትንሳእ፡ ናብ መንእሰያት ብብዝሒ ዘባረረኒ ማዕጾ ካንሸሎና ውትፍ በልኩዎ። ዝፈተሽኩሉ፡ ኩሎም ስነ-ጥበባውያን ስርሓት ዝነበረ ንኡስ ኣርእስቲ ናይታ መጽሓፍ (ውሽጥና) ከም ምንጪ ኩሉ ድምጽታትና፡ ዝንቀሳቐሱሎም ከባቢታት ዘወር በልኩ። ማዕጾ ካንሸሎና ድምጹ ሓቢኡ ተዓጽዩ ካብ ድምጺ ስምዒታት ከም ዝተበገሱን፡ ተመሃርኩ። ሰብ ብሂወቱ ኣሎዶ የለን ንክንፈልጥ ንልቢ ከም ትዕዝብተይ መብዛሕትኦም መንእሰያት ብምንባሩ፡ ዝሰምዐ ክኸፍተኒ የማነይቲ ኢደይ ድምጺ ሂወት ከም ዝገልጹን ኣስተውዓልኩ። መጽሓፍ ንሕቶይ ድሕሪ ምምላሳ፡ ኣብቲ ንውከሳ፡ ኣቦታትና ሃናጺ ሓሳብ ወይ ተግባር ክዛረቡ እምበር፡ ክሰምዑ ክጽገሙ፡ ንሓበሬታ ዓሚዀ ምስቲ ማዕጾ ብምግጫው ድምጺ ብድሕሪ’ዚ ካብቲ ኮፍ ኢለዮ ዝነበርኩ ዝነበረቶ ቦታ እናመለሰኩዋ ከለኹ፡ በሳእል ምስ ዝሰምዑ “ኣየ ልቦና ለባም” ብምባል ብንጹር ከይሰምዑ ክሕብሩ ከለዉ ሰብ ከጋግዩ፡ ክፈቱኒ ኣስማዕኩ። ነቲ ድምጺ ዝሰመዐ ሰማዒ ደንደስ ሓወልቲ ተንሲአ ናብቲ ኣብቲ ዓበይቲ መሃዝቲ ዓለምና፡ ከም ብዓል ቶማስ ይንእዱና፡ ጎዳኢ ምስ ዝኸውን “ልቢ ግበር ገለ ድማ እናዕለልካዮም ከለኻ ክትብሎ ምስ ከፈተኒ፡ ብቐጥታ ድምጺ ጥሜተይ ከባቢ ዝርከብ ህዝባዊ ቤት-ንባብ ኣተኹ። ኤዲሰን ዝወቀበት መጽሓፍ ንዓይነይ ወገአት። ኣታ ዓሻ” ብምባል ይገንሑና። እዚ ድምጺ ዝደለኻ ከይወዳእካ ንፍርዲ ክጓየዩን፡ ነቲ ብድምጺ ጽጋብ ተኪአ፡ ንድምጺ ድኻመይ ነቲ ተመሪቐ ዝወዳእኩሉ ዓውደ ትምህርቲ ነታ መጽሓፍ ብህንጡይነት ብምግንጻል፡ ክሳብ ንመውት ኣብ ውሽጥና ይድሀ፡ ደሃዩ ንውሽጦም ንምስማዕ ክህብዎ ዝግብኦም ግዜ ብድምጺ ድቃስ ክትክእ፡ ክብደት ሰብነተይ ታሪኽ ትውክል መጽሓፍ’ውን ገንጸልኩ። ነታ ካብ ድቃሰይ ዘተንሰኣትኒ ሞባይል ክንዮ ድምጺ፡ ብሶላ’ዩ። እንታይ ክትገብር ብካልኦት ባዕሎም ዝውልዕዎም ድምጽታት ንዓራት ኣሰኪመ፡ መጋረጃ ኣዒንተይ ዓጽየ፡ እታ መጽሓፍ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዘበገሰ መሃዚ ኣብ ምድላይ ተጸመድኩ። ኣለካ፡ እንታይ ክተወግድ ኣለካ ዝሕብር ነብሶምን ከባቢኦምን ክርብሹን ተዓዘብኩ። ነታ መዓልቲ ተፋነኹዋ፡ ብድምጺ ናብ ካልእ ጥንቲ ክሳብ ናጽነት ዝብል ኣርእስቲ ነበራ። ስለምንታይ ከምኡ ሓሲበ ኣይተረደኣንን፡ ብሶላ ሂወት። በቃ ኣብ ኩሉ፡ ኣብ ምምራሕ ተሽከርከርቲ፡ ድምጺ። ድሕሪ ገለ ሰዓታት ኣንቢበ ምስ ወዳእኩ፡", "char_count": 6951, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02468", "text": "ተወልደ ብእምነት እዚ፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ክሳብ’ዚ ነቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተረፉ ኣብ ወጻኢ ኣቝሞም። (መንእሰያት፡ እዚ ነቲ ዝካየድ ዝነበረ ቃልሲ ተወሳኺ ቀጺለናኦ። እዋን’ዚ ዝሰላሰል ዘሎ መኸተ ዝሕላገቱ ዜጋታት’ውን (ብፍላይ ደቀንስትዮ) ደቂ-ኣንስትዮ-ሰራሕተኛታት፡ ሞያውንን ዲፕሎማሲያውን ዜናውን ድርኺት ስርዓት ደርጊ ምስ ኣባላት ጸጥታ ዘይንቕነቕ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ’ዚ፡ በቶም ካብ ኢትዮጵያ ዝውሕዙ ዝነበሩ ኮማዊ ማሕበራትን) ሂቡዎ’ዩ። ከም ውጽኢቱ ድማ ኣብ ጎድኒ ናይተን ዝመሓዘውኦ ዝነበራ ሃገራት መቐጸልታ ቃልሲ ናይቶም ንልዕሊ ሰራሕተኛታት መንግስትን መማህራንን ፍትሓዊ ቃልሲ ኤርትራ ዝንቀሳቐሳ፡ ኣብ 40 ዓመታት፡ ምእንቲ’ታ ከም ብሌን ከም ውጽኢት ውዳበ-ብዙሓት ምብራቕ ኤውሮጳ ተሓባቢሩ፡ ነቶም ወተሃደራት ገዛእትን፡ ክዋሰቡ፡ እቶም ዝተፈላለያ ሃገራት ናይ ደገፍ ኮሚቴታት ዓይኖምን ትንፋሶምን ወርትግ ዝሕልዉዋ ዜጋታት እንተላይ ዝለዓለ ደረጃ ፍልጠት ኣብዘን ሃገራት ብማህደረ ትምህርቲ ደድሕሪ እተን ተተማሕየን ናብ ንኤርትራ በርኪተን። ሳላ’ዚ ጻዕሪ’ዚ ሃገር፡ ንህላውነታ፡ ሰላማን ርግኣታን ዋልታ ዝቐሰሙ ምሁራት፡ ሰራሕተኛታትን ዝተላእኩ ተማሃሮ ኣብቲ ዝካየድ ከተማታት ኢትዮጵያ ዝገዓዛ ፋብሪካታትን ሰውራ ኤርትራ ኣብ ዓለም ተፈላጥነቱን ናይ ዝኾኑን ዝተጣበቑን ደቂ እዛ ሓላል ሞያውያንን ብኣካል ናብ ሜዳ ኤርትራ ዝነበረ ዓመታዊ ውድባዊ ዋዕላታትን ኢንዱስትሪታትን ሃገርና ዝሰዓቡን ዓብዩ ምእንቲ ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ መሬት እዩ። እዞም ብስም “ግንባር ውሒዞም። ነቲ ኣብ ሜዳ ዝድንፍዕ ምትእኽኻብ ዜጋታትን (ኣብ ከተማ ኣብ’ኣተን ብሞያ ዝሰርሑን ዝነበሩ ምስራሕ ድማ ግቡእ ተወሲዱ። ወጻኢ” ዝጽውዑ ምዑታት ዜጋታት፡ ዝነበረ ሃገራዊ ብረታዊ ቃልሲ፡ ተደራቢ ቦለኛ) ንከይሳተፉ፡ ብዙሕ ዕንቅፋታት ኤርትራውያን ሸቃሎን ነጋዶን ድማ፡ ማዕረ’ቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝካየድ ቃልሲ፡ ሓይሊ ኮይኖም ዕዙዝ ኣበርክቶ ጸላእትና፡ ከምቲ ዝተጠቕሰ ንስደት ጸቕጥን ይገብር ነይሩ። ይኹን’ምበር ኣብ ዘዝኣተውዎ ናይ’ቶም ኣህዛብ ባህልን ንስለኣ ዝመጎቱን፡ ንዕብየታን ብልጽግናኣን ከኣ ወፍዮም። እዚ ናይ መኸተን ክድርኹና ወይ ብዝተፈላለየ ሜላታት ንኤርትራዊ ተበላሕነትን ምትዕጽጻፍን ልምድን ርዒሞም፡ ተዋሒጦም መንነቶም ዝደኸሙን ዝረሃጹን፡ ብንጹር ራእይ፡ ኣብ ጽንዓትን ቃልሲ’ዚ ኣብ ማእከላይ ናብ ስደት ከነምርሕ ኣተባባዒ ባይታ ኣይዓገቶን። እዞም ተመሃሮ ካብቲ ተሓናፊጹ ክተርፍ፡ ከም ካልኣይ መደብ ምሉእ ዓለም ልቢ-ንልቢ፡ ኢድ-ንኢድ ምብራቕ፡ ኣፍሪቃ፡ ኤውሮጳን፡ ሰሜን ክፈጥሩ እንከለዉ ንኸጥፍኡና’ዩ ነይሩ ንመንቀሳቐሲን ስንቂን ዝወሃቦም ዝነበረ ተታሒዙ እተሰርሓሉ፡ ኣሰሩ ዘይጠፍአ ተታሓሒዞም፡ ብምልኣት መንፈስን ኣመሪካን ሓያል ብሱልን ውዱብን ዕላማኦም። እተኾነ ግን ብኣንጻሩ ግንባር ገንዘብ ቆጢቦም፡ ንሰውራኦም ወርሓዊ ሕሉፍ ሓቂ እዩ። እምነትን ጽንዓትን ዝመከቱ ሰብ ኪዳን ምንቅስቓሳት ዓንቢቡ። ንምጥቃስ ወጻኢ ሓይሊ ክፈጥር፡ ህዝቢ ብልዑልን ክፍሊት ዘዋህለሉዎ ገንዘብ ንምዕራብ እዮም - “ግንባር ወጻኢ። ይኹን እምበር፡ ንኹሉ እከይ ዝኣክል “ኤርትራውያን ንናጽነት ኣብ ሓያልን ውዳበ ተጠርኒፉ ድሎ- ኤውሮጳ ክልእኩ ኣብ ዝፍተኑሉ፡ ጥቡቕ ውዲታት ጸላእቲ ክሰብር ዝኽእል፡ ጥንታዊ ኤውሮጳን ሰሜን ኣመሪካን” ኣብ ብድሎ ክገጥሞም ግዜ ኣይወሰደሉን። ምክትታል ይግበረን ሓደጋን የስዕብን ስለ ሎሚ’ውን ከም ትማሊ ቅያታት ውርሻ ወለዶታት ዘስነቖ ሃብታም ባህሊ ማእከላይ ምብራቕን ሰሜን ኣፍሪቃን፡ እናዓበየ እናሓየለ ምስ ከደ ድማ፡ ዝነበረ፡ ኣምሳይኡ መስኣሊ ካሜራታት ክደግሙ፡ ኣብ ሕቚፊ ምሉእ ዘተኣማምን ዝውንን ህዝቢ ስለ ዝነበረ፡ ብናይ ካልኦት ብስም “ጠቕላላ ማሕበር ተመሃሮ ጸላእትና ዘሰንብድ ኮይኑ ስለ ዝረኸብዎ፡ ይገዝእሉ ነበሩ። እተን ካሜራታት ድማ፡ ሓድነት ሰሪቶም፡ ዘሐብን ዓወታት ኣህዛብ ባህልን ኣተሓሳስባን ኣይተዋሕጠን፡ ኤርትራውያን” ነቶም ንናጽነትን ሰብኣዊ (ከም’ዚ ሕጂ ዝገብሩዎ ዘለዉ) ካብ ኣብ ፈስቲቫላትን ዋዕላታትን ቦለኛ ከመዝግቡ ኣብ ዕርድታት ጽንዓት ንክብሩን መንነቱን ኣሕሊፉ ኣይሃበን፡ ክብርን ህይወቶም ክውፍዩ ዝተዓጠቑ ውሽጢ ኤምባሲታቶም ዝዋፈሩ (ብስም ንመሸጣ ወሪደን ከም ዝሽየጣ ይግበር ። ነኺሶም ኣለዉ - ግንባር ወጻኢ። ንሃናጺ እቲ ሽያጥ ድማ ናብ ቆፎ ሰውራ ይኣቱ ውዕለቶም ሞሳ ንምሃብ፡ ንዘርእይዎ ዘለዉ ነበረ። ተባዕ መኸተ ዘሎኒ ኣድናቖትን ክብርን ቅድሚ ምሉእ ናጽነት ሃገርና ኣብ ንምግላጽ ድማ፡ ብርዐይ ኣልዒለ ወስ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ዝነበረ መኸተን ክብል ነቒለ ኣለኹ። ጽንዓትን ግንባር ወጻኢ ክጽሕፍ ዝደረኸኒ ሰረተ እምነት ቀጻሊ ዓወታቶም፡ ካብቲ ምኽንያት፡ ነዚ ኣብዚ እንሓልፎን ሓርበኛዊ ተልእኾእምን ንተልእኾ ኣብ እንኸዶን ዘሎና መድርኽ ዘጋጥም ዘሎ መዓልቦኡ ንምብጻሕ ዘኽእል ውህሉል ተጻብኦታት ምስ ናይ ትማልን ሎሚን ተመክሮን ጸዓትን፡ ሓያል ውዳበ፡ ብምዝማድ ከም መወክሰን መነጻጸሪን ፖለቲካዊ ብስለት፡ ንቕሓትን ፍቕሪ ክኾነኒ ካብ ዝብል መበገሲ እዩ። ኣብ ሃገርን ዝነቅል’ዩ። ኣብ መመድረኹ ዝቕጽል ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ድማ፡ ዘመዝገብዎም ታሪኻውያን ፍጻመታት ኣቐርጥው ኣቢለ በብመድረኹ ኣብ ድማ ንዝቕጽል ጉዕዞ ወይ ወለዶ ድርዕን ገጻት ከፋፊለ ከቕርቦ ክፍትን እየ። መወከሲን እዮም። እዞም ብ”ግንባር ወጻኢ” ዝጥቀሱ ይቕጽል . . . ፈልሲ ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ፍርቂ ዘመን፡ ብሰንኪ ተኸታታሊ ጸቕጥን ግፍዕታትን ገዛእቲ ተገዲዶም፡ ሎሚ ኣብ ERI-TV ካብ ዘፍቅርዎም ስድራቤታት፡ ምዉቕ ኣይተሓናፈጸን፡ ኣይተዋሕጠን። ግዳይ ተጋደልቱ፡ ንስንቅን መድሃኒትን ዝኸውን ህዝባዊ ደህንነት ዝፍለጥ ናይ ጸጥታ ቤቶም፡ ደምበ ዓደ’ቦኦም፡ ካብ’ቲ ዘዕበዮም ናይ’ቲ ዝተዋደደሉ መፈንጠርያ እውን ንዋታዊ ሓገዛት፡ ብስሩዕ መንገዲ ዝዋጻእ ጋንታታት) ብርክት ዝበሉ፡ ዕሱባት ሓላል ህዝቢ፡ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ሰዓት መደብ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ሓድነቱ ኰስኲሱ፡ ወርሓዊ ክፍሊታት፡ መብጽዓታት፡ ሃሱሳትን ኣዋፊሮም። ከም ደቂ-ዛግራ ዝተዘርግሑ እዮም። 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ኣብ ዘዝኣተዎን፡ ዘዝነበሮ ከባቢታትን ኮይኑ፡ ኣብ ዝካየዱ ውልቃዊ ውራያትን ኣብ ከም ብዓል ኢጣልያን በይሩትን፡ ስደት ከም መደብ፡ ብ“ሓያላት በብዝከኣሎ ሰብኣዊ ክብረቱ ንኽመልስ፡ መርዓታትን ከይተረፈ ዝውሃብ ህያባት 12፡02 መደብ ዕላል ተመክሮ ማለት ኣብቲ ብብዝሒ ኣደታት ናይ ገዛ ዓለም ኢና” በሃልቲ ሃገራትን ዝገዝኡና ንኣግእዞን ድሕነት ሃገሩን ከረጋግጽ ኣታዊኡ ንገድሊ ምውፋይ ከም ባህሊ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ስራሕ ክሰርሓ ብኮንትራት ብፓስፖርት ዝነበሩ ገዛእትን ከም ሜላ ተነዲፉ ንኣና ክምክት እዩ መሪጹ፡፡ ተኣታትዩ። ኣብ ምሸታዊ መዘናግዒን 12፡50 ዜና ስፖርት ናይ ኢትዮጵያ ዝተሰደዳሉ ሃገራት ንኤርትራውያን ሃገር ኣልቦ ንምግባር ድራራትን ዓመታዊ ፈስቲቫላትን 12፡55 መደብ ቡያ እቶም ዝለዓለ ንቕሓት ዝወነኑን “ከነራኻኽበለን ንኽእል ኢና” ካብ ዝብል ዝተኣልመ እከይ ውዲት ኮይኑ ካብ ዝርከብ ኣታዊታት እውን ብተመሳሳሊ። 13፡30 ዜና (ዓረብ) ተመኩሮ ዘዋህለሉን ውፉያት ዜጋታትና ህንዱድ ግምት “ማሕበር ተወላዶ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ጀሚሩ ክሳብ 13፡40 ወግዓዊ ባህልን ማሰን ድማ፡ ንጻውዒት ሰላምን ንጠለባት መሰል ካብ ቀንዲ ዕማማት ድማ፡ ባህሊ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያን” ለይቲ ሎሚ ዝስርሓሉ ዘሎ ሽርሒ 15፡00 ተክ ኢንሳይት ርእሰ-ውሳነን ነጺጉ፡ ብደገፍ ናይ ግዳም መንእስያት ብግቡእ ንምኹስኳስ፡ ብዝብል ስም ኣቝሞም፡ ንተቓለስቲ እዩ። ይኹን’ምበር ንሽግር ናብ ጸጋ ናይ ሓይልታት ብኣፈ-ሙዝ ብረት ከምልስ ጎስጓሳዊ፡ ፖለቲካውን ዜናዊ ስርሓትን ሓርበኛታት ኣደታት ኣብቲ ዘቖምዎ 15፡35 ዶክመንታሪ ምቕያር ጥበብ ዝመለኸ፡ ዓጽመ ስጋ1 ህዝቢ ዝነዓቐ ጸላኢ፡ በቲ ዝርድኦ ቋንቋ፡ ካልኦት ንጥፈታትን፡ ንዓመታት “ማሕበራት” ብኣስገዳድ ክጥርነፋ 16፡10 ናትራን (1ይ ክፋል) ህዝባዊ ግንባር ዝኾነ “ግንባር ወጻኢ” ብሓይሊ ብረት ክገጥምዎ ግድነት ዝተኻየዱ ዘሐብን ኣስተዋጽኦ ጸቕጥታት ኣኽሪሮሞ። ኮይኑ ግን ኣደታት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ናብ መቃለሲ ባይታን መጠራነፊ ሃገራዊ ስለዝነበረ ንሜዳ ጅግንነት ወፊሮም። ዝተራእየሎም ንጥፈታት እዮም ኤርትራ ጸቕጥታት ጸላኢ ድምብርጽ 17፡15 ደርፊ ደንበን ቀይሩዎ። ዝወልዕዎ ቀንዴል ሰውራ፡ ኣብ ልቢ ኩሉ ነይሮም። ንኣብነት ኣብተን ኣብ ሓራ ከይበለንን ከይተዳህላን ነጺገንኦ፡፡ ከም 17፡30 ዜና (ዓረብ) ንምንጻሩ ዝኣክል - እዚ፡ “ኤርትራ ኤርትራዊ ብርሃን ኮሊዑ፡ ደሃይ ቃልሲ ሜዳ ኤርትራ ዝተመስረታ ዝተፈላለያ መፈራርሒ ክጥቀሙሉ ዝወጠኑ 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) መሬታ እምበር ህዝባ ኣየድልየናን እዩ” ብዓውታ ተቓሊሑ፡ ነቲ ካብ ግዜ ናብ ናይ ምስናዕ ፋብሪካታት፡ ሞደስ፡ ሽዳ፡ ምሕዳስን ዘይምሕዳስን ፓስፖርት ድማ 19፡20 ፊዮሪና ካብ ዝብል ናይ ኣጽናቲ ስትራተጂ ዝነቅል ግዜ ዝኸርር ዝነበረ መግዛእታዊ ኣደራዕ እንዳ ዘይቲ፡ ባተሪን፡ መድሃኒትን፡ ምእንቲ ክቡር ዕላማ ጸኒዐን መኪተናኦ። 20፡00 ዜና (ትግረ) ውዲት እዚ፡ ኤርትራዊ ዘርኢ በብቑሩብ ድማ ብዝዳረግ መኸተ ገጢምዎ። ኣበርክቶ ናይ ግንባር ወጻኢ ቀሊል ድሕሪ ምትእትታው ሕብረት 20፡15 ፊልም ክብረት ክጸንት፡ ኣብ ዘዝኣተዎ ሃገርን ከባብን እቶም መንቀሊ ኣርእስትና ኮይኖም ከምዘይነበረ ክጥቀስ ይከኣል። ሶቭየት ኣብ ኢትዮጵያ 1978 ወተሃደራዊ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ተዋሒጡ፡ ባህሉ ተሓናፊጹ፡ ሓቒቑ ዘለዉ ግንባር ወጻኢ፡ ንናይ ስደት ምረት በተን ዘቘሙወን ህዝባውያን ሚዛን ሓይሊ ተቐይሩ ስትራተጂካዊ 21፡25 ፊልም ፈንቅል ንኽተርፍ፡ ባዕዳውያን ድማ መሬትናን እናበድሁ ኣብ ጎድኒ እቶም ጀጋኑ ማሕበራቶም ኣቢሎም ድማ፡ ምስተን ምዝላቕ’ውን እንተኾነ፡ ፈለማ ምሉእ 22፡00 ዜና (ዓረብ) ሃብትናን ክግብቱን ክብሕቱን ዝሃቀነ ኣሓቶምን ኣሕዋቶምን ተጠርኒፎም ኣብ ከባቢኦም ዝነብሩለን ሃገራት ደሞዘን ደሓር ግን 10% ካብ ወርሓዊ 22፡10 መደብ ሳዋ ሰራም ትልምን ውዲትን ካልእ ገጽ ናይቲ ክቃለሱ ጻውዒት መሪሕ ውድብ ህዝባዊ ዝነጥፋ ናይ ፖለቲካ ሰልፍታትን እቶተን እናኸፈላ፡ ጽኑዕ ምትእስሳረን ኲናት እዩ ነይሩ ሕጂ እውን ዘሎ። ግንባር ተቐቢሎም፡ በብማሕበራዊ ሓይሎም፡ ማሕበራት ሰራሕተኛታትን ፍሉጣት 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ምስ ሰውራ ክሳብ መወዳእታ ዓወት እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ውዲት’ዚ፡ ሓደ ዓብይን ሓያልን ናይ ቃልሲ ግንባር ውልቀ-ሰባትን ምሕዝነት መስረቱ። 22፡40 እትመት", "char_count": 5791, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02469", "text": "ስእሊ፡ ጨንፈር ስእሊ ኵነታት ቊጽሪ ሰራሕተኛታቱ ክብን ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ለጠቕን ዝረኣየሉ እዩ። ከም መደቡን እሞ ድማ ከምቲ ንሱ ዝሓስቦ ኣብ ዝኾነሉ ግዜ፡ ትካሉ ብዘይ ምቁራጽ ዓመት ምሉእ ሓሰን ሑሴን፡ ካብ ቅድሚ 20 ዓመት ከምዝሰርሕ ምግባር’ዩ። ኣብ ናይ ደርሁ፡ ጀሚሩ ኣብታ ተወሊዱ ዝዓበየላ ዓዲ ከብቲ፡ ምድላው ኮምፖስት ወዘተ. ዕማም ድራር ዓይኒ ምምሕዳር ከባቢ ቅስሞ ዝሳተፉ ካብ 50 ክሳብ 60 ዓያዪ ጉልበት ደንጎሎ - ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ምርባሕ ከድልዮ ምዃኑ ድማ ኣረዲኡ። ናይ ጸባ ከብቲ፡ ደርሆን እንቋቚሖን ሓዊሱ ኣብ ንጡፍ ልምዓት መስኖ ወፊሩ ከባቢኡ ኣብ ምልዋጥ ብተወፋይነት ዝንቀሳቐስ ቃል ምስክርነት ኣቶ ኪዳነማርያም ለኣከ ወኪል ዘሎ ሓረስታይ’ዩ። ካብ ሓረስቶት ዝተወለደ ሓረስታይ ሓሰን፡ ናብ ልምዓት መስኖ ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ ቅድሚ ምቁማቱ ኣብ ምንታይ ዓውዲ ቀጠልያ መግቢ እንስሳ - ሓረስታይ ሓሰን ይነጥፍ ነይሩ፧ ናብ ልምዓት መስኖ ክወፍር ኣብ ስራሕ ሕርሻ ካብ ዝምደብ 16 ዓመተይ ዝደረኾ ምኽንያት እንታይ ነይሩ፧ ኣብ ከቃልል’ውን ስለ ዝኽእል፡ ንበይኑ ኣብ ስለ ዘይነበሮ፡ ብመንግስቲ ከባዝሖ ዝተዋህቦ ኮይኑ ኣሎ። ሓሰን ኣብነታዊ ሓረስታይ’ዩ። ስራሕ ልምዓት፡ በብመድረኹ ዘጋጠምዎ ክንዲ ዝኸውን፡ ምስ ምንታይ ሓዊስካ ዝዘርኦ 20 ኵንታል ድንሽ፡ እታ ዝጸሓራ ንሓረስታይ ሓሰን ኣብነታዊ ከብልዎ ዝኽእሉ ብድሆታት እንታይ ይመስሉ ነይሮም፧ እንተ ተጠቀምካሉ’ዩ ፍርያምነት ሓመድ ዒላ ዝኣክል ማይ ክትምግቦ ዓቕሚ ስለ ረቛሒታት ብዙሓት’ዮም። ሓደ ካብኦም፡ ጉልበቱ ጸገማቱ ንምፍታሕ ዝተጠቕመሎም ዘሰስንን ምህርቲ ሕርሻ ዘኻዕብትን፧ ዝጐደላን ኣብ መወዳእታኡ’ውን ስለ ሓዊሱ ዝሰርሕ፡ ጥሙር ኣገባብ ማሕረስ ዝጥቀም ሜላታት፣ ዝኸበደ ገጢሙኒ ዝብሎ ንዝብል ሓሳብ ንምትግባር፡ ደረጃ ዝጠለመቶን፡ ሰሙናዊ 7 ቪያጆ ቦጥ ጻዕራም ሓረስታይ’ዩ። ጥሙር ሕርሻ ኣብ ኩሉ ብድሆ፧ ዘለዋኦ ከብቲን ደርሁን፣ ዝውንኖ መለክዒታት ዝሓለፎ ኣፍልጦ ዝረኸበ ማይ ካብ ዲጋ ሰሞሞ እናጓረተ ፍረ ክሳብ እተካይዶ ንጥፈታት ረብሓታቱ ብዙሕ’ዩ። ሓሰን ስፍሓት መሬት መስኖ፧ ደረጃ ልምዓት ብዘመናዊ ኣገባብ ድዅዒ ናይ ምፍራይ፡ ዝህብ ብምስታይ ተቓሊሱ። እንቋቚሖ ዝወልዳ ቀልቀለን ንብሉጽ ድዅዒ መስኖኡ ኣብዚ እዋን ኣብ ከመይ ደረጃ ሓሰን ኣብ ቀጻሊ ክትግብሮ መዲብዎ ሓረስታይ ሓሰን፡ ብዝናብ ክረምቲን ዝምረጽ፡ ድኹዐን ተጠቒምካ ቀለበን ኣልፋ-ኣልፋ ኣሎ፧ … ወዘተ ምስኡ ቃል መሕተት ዘሎ ውጥን እዩ። ብልምዓት መስኖን - ብኽልቲኡ ኣገባብ ብምልማዕ መግበን ዝኸትታ ደርሁ ኣለዋኦ። ኣካይድና ዝሃበና መልሲ፡ ኣብ መወዳእታ ሓረስታይ ሓሰን ከልምዕ ምስ ተበገሰ፡ ተጠቒሙ’ዩ ልምዓታዊ ንጥፈታቱ ሓረስታይ ሓሰን፡ ኣብ ምሕደራ መሬት ዘለዎ ከኣ፡ ሓረስታይ ሓሰን፡ ፍርያቱ ንምስሳን ንዓዲ ሓቲቱ ከልምዖ ዝተፈቕደሉ ዘሰላስል። ዝሰፍሐ ኣብ ከረምቲ ዝዘርኦም፡ መረዳእታን ኣመለኻኽታን ዕቱብ እዩ፣ ምኽሪ ብሞያውያን ሕርሻ ዝወሃቦ መምርሕን መሬት ሕርሻ ን4 ሄክታር ርብዒ ሓሰሮም ንመግቢ እንስሳታት ዘገልግሉ፡ ሞያውያን ብጽሞና ሰሚዑ ዘተግበር ሓረስታይ ድማ’ዩ። ስለዚ ኣብ ምሕደራ መሬት ጽፉፍ ምኽርን ኣብ ባይታ ንምትግባሩ ዘካይዶ ጐደል ነይሩ። ኣብዚ ተደሪቱ ግን ደው ጣፍን ካልኦት ኣዝርእቲን ይዘርእ። ኣብ ኣገባብ እዩ ዝኽተል። ጻዕሪ፡ ነዚ ኣመልኪቱ ወኪል ጨንፈር ሕርሻ ኣይበለን። ወሲኹ ወሳሲኹ ናብ 4.25 ግዜ ሓጋይ ድማ፡ ንሓምላይ መግቢ ሕርሻ ተመኵሮ እዩ። ልዕል’ቲ ብሕርሻ ተማሂሩ ኣብ ስራሕ ዝተመደበ ሰብ፡ ኣብ ባይታ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ኣቶ ኪዳነማርያም ለኣከ ሄክታር ክብ ኣቢልዎ ይርከብ። መሬት እንስሳ (ከብቲን ደርሁን) ዘገልግል፡ ኣብ ዝምኰር ድማ፡ ሓረስታይ’ዩ። ብቐለም ዝፈልጦ ወይ ኣብ ወረቐት ዝፈልጦ እቲ ዝተማህረ ክኢላ ዝሃበና ሓበሬታ ተተሓሒዙ ክቐርብ’ዩ ክኸውን እንከሎ፡ ሓረስታይ ግን፡ ኣብ ባይታ ብግብሪ ስለ ዝፈልጦ፡ ተክኒካዊ ገዲፍካ፡ ብኣፍልጦን ሰናይ ንባብ። ተመኵሮን ዝጐድሎ የብሉን። እዚ ድማ ንሓረስታይ ሓሰን ካብቶም ብግብራዊ ተመኵሮ ዝበሰሉ ሓረስቶት ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ ሓደ ይገብሮ። ኣብ መስርሕ፡ ጸገማት ምስ ግዜ ብዓቕሊ ሓሰን ንደርሁቱ ብስነ-ፍልጠታዊ ዝፍታሕ’ዩ። ብዓቕሊ ዝፍታሕ ምዃኑ ኣሚንካ፡ ብዘለካ ስንኻ ነኺስካ ንቕድሚት ምስጓም’ዩ። መንገዲ እዩ ዝሕዘን። ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ ምስ ኣብ ተመሳሳሊ ዓውዲ ዝነጥፉ ካልኦት ሓረስቶት ብምንጽጻር፡ ሓሰን ኣብ ስራሕ ዘርእዮ መሬት ሕርሻኡ ኣብ ብዙሕ ኵርናዓት ጌጋታት ይሰኣን ማለት ኣይኮነን። ሰብ ኣለ ዝኾነ። ንሱ እንታይ’ዩ፡ ሓረስታይ መጀመርታ ዝተዀመረ ድዅዒ ቀልቀል ደርሁ ኢና ድሌታት ጥራይ ሓዊሱ ከብገስ ይኽእል’ዩ። ንኣብነት፡ ሓሰን ደርሁ ከእቱ እንከሎ፡ ዘድልየን ተዓዚብና። ገለ ክፋሉ ኣብ ግራቱ ዝድኳዕ መጠን ሙቐትን ዘድልየን ኣገባብ ኣልያን ወዘተ ካብ ሞያውያን ሕርሻ ብምውሳድ፡ ንእሽቶ ክኸውን’ዩ፣ ዝተረፈ ድማ፡ ብዝግባእ ተመክሮኡ ወሲኹ ምሉእ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ኣብዚ መዳይ ብዛዕባ ምሕደራ ድዅዒ ከም ንምምሕዳሩ ብዙሕ መደባት ኣለዎ። ኣብነት ምስ እንወስድ፡ ድዅዒ ደርሆ ይዅን ካልኦት እንስሳታት፡ ንንፋስን ጸሓይን ዝቃላዕ ግን ብኸምቲ ዝተዓዘብናዮ ኣብ ከፋት ክኸውን የብሉን። ኣብ መሬት ልምዓት ሓሰን ግን፡ ንንፋስን ጸሓይን ተቓሊዑ ኢና ተዓዚብና። ፍርያት ከብቲ - ሓረስታይ ሓሰን ቦታ ንጸሓይን ቊሪን ክቃላዕ ድዩ ዘለዎ፧ ሓረስታይ ሓሰን ድማ ኣብዚ መዳይ’ዚ ጌጋ ከም ዝጸንሖን ዘለዎን ክንርዳእ ክኢልና። መልሱ ኣይፋልን ዝብል’ዩ። ካብ ጸሓይን ኣብሲልካ ምጥቃም ዝያዳ ምህርቲ ከም ፈተነ እትርከብ ጠሓኒት ሳዕሪ ማሽን’ውን ኣብ ክንድኡ ኣብ ትሕቲ ጽላል ዓቢ ጒድጓድ ከዳልወሉ ነይሩዎ። ካብኡ ተረፍ መግቢ ንፋስን መከላኸሊ ኣብ ዘለዎ ቦታ እዩ ዝህብ ዝኣምን ሓሰን፡ ንትሕዝቶ ሓመድ ገዚኡ ስለ ዘሎ፡ ኣልፋ-ኣልፋ ከምኡ ድማ ናይተን ደርሁ ድዩ፣ ተረፍ ከብቲ ዝምገባኦ ሓሰር፡ ኩሉ ብሓደ ኣኪብካ ማይ እናረብረብካ፡ ክተሓዝ ዘለዎ። ብኸመይ ትሕዞ ንዝብል፡ ሕርሻኡ፡ በብግዜኡ እናሃብተሞ ይኸይድ ንኽልተ ዕላማ (ንምህርቲ እኽሊን ቃንጫ ስነ-ፍልጠታዊ ኣገባብ’ውን ስለ ዘለዎ፡ ንዕኡ ተጠቒምካ ብምፍራይ፡ ናብ ሓረስቶት ምሻጥ ኮነ ብጨንፈር ሕርሻ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ግራት ውልቀ ሓረስቶት መግቢ እንስሳን) ዓሊሙ ዕፉን ይዘርእ። ምዕዳል፡ ብትሕዝቶኡ ዝበለጸን ኣኽሳብን ይኸውን። ኣይኮነን ግን፡ ኣብዚ እዋን ዝጥቀመሉ ዘሎ ብዙሕ ኣስተምህሮን ሓሳብን ይወሃቦ’ዩ። ብብላዕ ይኹን ክራይ ዝሓዞ 12 ሄክታር ሳዕሪ ኣልፋ-ኣልፋ፡ ደርሁ ክምገባኦ ጽቡቕ ኣገባብ ኣተሓሕዛ ድዅዒ፡ ብዘለዎ ናብ ሕርሻ ክትጥቀመሉ ምስቲ ዝቕበሎ ሓመድ ክራጸም ካብዚ ዝብገስ፡ ካብ ተጠቃምነት ድዅዒ መሬት’ኳ እንተ ነበሮ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ናብ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ። ብሓደ ወገን ንመግበን ስለ ዝኽእክል፡ ውጽኢት መስርሑ ኣብ ሓመድ ክፍጸም እንከሎ፡ ሙቐት ይፍጠር። ከም ክላቐቕ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብትሕዝቶኡ ዝተፈቕደሉ መሬት ጥራይ ብምትኳር የገልግል፡ በቲ ኻልእ እቲ ዝፈሪ እንቋቚሖ ሳዕቤኑ ንዘራእቲ ጐድናዊ ሳዕቤን የስዕበሎም። ብኣንጻር’ዚ፡ ግቡእ መስርሕ ሓሊፉዎ ኣብ መዓላ ምስ ሓመድ ተሓዊሱ ምስተወሃሃደ፡ የልምዕ ምህላዉ’ዩ ዝዛረብ። ብትሕዝቶኡ ምሩጽ ይገብሮ። ክውዕል እንከሎ ግን፡ ቅልስ ድዅዒ ኣብቲ ጉድጓድ ተወዲኡ ስለ ዝኸይድ፡ ቀጥታ እታ ተኽሊ ንመሬት ሕርሻ ዝፈጥረሉ ፍርያምነት ሓሰን ጀርዲን ክጅምር እንከሎ፡ እቲ ሓሰን ዘልምዖ ዘሎ ከባቢ፡ ትሕዝቶ እያ ትጥቀመሉ። ኣብ ግምት ኣትዩ፡ ብግቡእ ኣመስሪሑ ክረምቲ ስለ ዝነበረ ጸገም ናይ ማይ ትሕተ-ባይታኣዊ ማዩ ክሳብ ክንድ’ቲ ኣብ ከምዚ መዳይ፡ ሓረስታይ ሓሰን ከም ሓሳብ ክሰርሓሉ ዝሓስቦ ዘሎ ምምስራሕን ክሸይጥ እውን ምስ ቤት ጽሕፈት ሕርሻ ኣይነበሮን። ኣብ ዝተረፉ ወቕቲታት ዘተኣማምን ህጡር ክበሃል ኣይከኣልን። ምፍራይን ድዅዒ፡ ግደ ሚኒስትሪ ሕርሻ ወትሩ ኣብ ጐድኑ ምህላዉ’ዩ ዘረጋግጽ። ኣብቲ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ ኣብ ምርድዳእ ዝናብ ትጽበየሎም ኣይኮኑን። ኣብ ከምዚ ሓሰን ንልምዓቱ ዝምግባ ቅድሚ ሕጂ ኣገባብ እንታይን ምስ ምንታይን ሓዊስካ ክንደይ የፍሪ፧ ንዕኡ ዘገልግለካ ክንደይ ዓይነት ጉድጓድ በጺሖም ኣለዉ። እዚ ክበሃል እንከሎ፡ ጀርዲን ክትሓስብ እንከለኻ፡ ኣኺሉ 4 ዒላታት’ኳ እንተ ነበራኦ፡ ነተን ክልተ ከዳሉ ኣለዎ፧ ቀልቀል ደርሆ ካብ ቀልቀል ኩሎም ዓይነት እንስሳታት ዝበለጸ ካብ 23 ክሳብ 27 ድዅዒ ደርሁ ንበይኑ ንመሬት ሕርሻ ዝተርፍ ማይ የድልየካ። እንተኾነ ሓሰን ውሕጅ ስለ ዝደፈነሉ፡ ኣብዚ እዋን ሚእታዊት ናይትሮጂን ትሕዝቶ ዘለዎ፡ ጋዝ ናይትሮጂን ድማ ንኣትክልቲ እቲ ዝበለጸ ድዅዒ ክትጥቀመሉ ትሕዝቶ ፍርያምነት ነዚ ዘገልግል ኣብ ከባቢኡ ምንጪ ማይ በተን ዝተረፋ ክልተ ዒላ’ዩ ልምዓታዊ ምዃኑ፣ እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ደርሆ፡ ቀልቀላን ሽንታን ብሓደ ስለ ዝኾነ ምዃኑ ዝኣክል ንጥፈታቱ ዘካይድ ዘሎ። ፍልጠትን መረዳእታን ድሮ ኣዋህሊሉ ዘሎ ሓረስታይ’ዩ። ትካል ልምዓትን ምርባሕ ደርሆን ሓሰን፡ ድዅዒ ናይ ምፍራይ ሓሳቡ ከተግብር ኩሉ’ቲ ንምምስራሑ ዘገልግል ጥረ-ነገር እንቋቚሖን ሓረስታይ ሓሰን፡ ኣብ ምስኡ ኣሎ። ቀልቀል ደርሁ፡ ተረፍ ምህርቲን መግቢ ከብቲን ወዘተ፡ እዚ ኣብ ከባቢኡ ኣሎ። ነበርቲ ናይቲ ከባቢ ሽቕለት ስራሕ ከም ካልእ ዘድልዮ ነገር የብሉን። ዝተርፎ ምብጋስ ኮይኑ፡ ነዞም ዝተጠቕሱ ጥረ-ነገራት ሓዊሱ፡ ማይ ዝፈጠረ ዘርኢ፡ ዝበዝሓ ደቀንስትዮ ዝኾና እናረብረብካን እናገማጠልካን ኣድካሚ ብዘይ ኮነ ሓድሽ ኣገባብ ተጠቒሙ፡ ከፍሪ ምኽኣል’ዩ። ብርክት ዝበላ ሰራሕተኛታት ተዓዚብና። ምስ ዘይከፍእ ድኽመታቱ፡ ሓሰን ብቑዕን ኣብነታውን ሓረስታይ ንኡስ ዞባና እዩ። ኩሎም ብመሰረት ሓበሬታ ኣቶ ሓሰን ድማ፡ 15 ከም ናቱ ድሌትን ራእን ዘለዎም ሓረስቶት ናብኡ መጺኦም ተመኵሮ ክቐስሙ፣ ሓሰን ከኣ ብቐዋምነት ዝሰርሓ ሰራሕተኛታት ብዘይ ዝኾነ ተጉላባነት ምስ ከምኡ ሓረስቶት ተመኵሮኡ ንምክፋል ክላዘብን ክመኻኸርን ደቀንስትዮ ክህልዋኦ እንከለዋ፡ ኣብ ወቕቲ ግቡኡ ምዃኑ ዝፈልጥ ሓረስታይ’ዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ሓሰንን ካልኦት ከምኡ ሓረስቶትን፡ ከም ክረምቲ ግዜ ማሕረሰን፡ ኣብ ቀውዒ ድማ ማሕበር ተጠርኒፎም ክጐዓዙ’ዩ ዕላማን ድሌትን ሚኒስትሪ ሕርሻ። ኣዝርእቲ ምስ ተኣከበ፡ ስራሕ ደልየን ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲ ዃላ ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ኣብ ልምዓት ኣሕምልቲን ፍረታትን ዝነጥፉ 205 ፍርያት ደርሁ - ሓረስታይ ሓሰን ዝሓትታ ብዙሓት እየን። ኣብ ከምዚ ምዝጉባት ኣልማዕቲ ኣለዉ።", "char_count": 5778, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02470", "text": "ዞባ ማእከል - ውድር ቅነ ስፖርት ሃገራዊ ፈደረሽን ቼስ ኤርትራ፡ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ክካየድ’ዩ ምምዕባል ንጥፈታት ናይቲ ዓውዲ ዝውዕል ሓደ ሚእቲ ናይ ቼስ ቦርድ ብሓገዝ ረኺቡ። ብጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ዝተወደበ ውድድራት ኵዕሶ እግሪ፡ ኢድ፡ እዚ ናውቲ፡ ብማሕበረ ኮም ኤርትራውያን መርበብን ሰኪዐትን ናይ መባእታ፡ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ናይ ክልቲኡ ጾታ ክካየድ’ዩ። ነበርቲ ካምፓላ (ኡጋንዳን) ዝተበርከተ እዩ። እዚ “ስፖርታዊ ንጥፈታት ተመሃሮ፡ ደፋኢ ሓይሊ መቐይሮ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ኣብቲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኮሚሽን ባህልን ሎሚ ሓሙስ ዝጅመር ውድድር፡ ንተኸታታሊ ሰለስተ መዓልታት ኣብ ሜዳ ካልኣይ ስፖርትን ኤርትራ ዝተኻየደ ናይ ምርኽኻብ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ እዩ ክሰላሰል። ኣጋጣሚ፡ ዋና ጸሓፊ ናይቲ ፈደረሽን ኣቶ ኣብ ሰለስተኡ ደረጃታት ከኣ፡ ናብ ናይ ዋንጫን ደረጃን ዝሓለፋ ኣብያተ ትምህርቲ ዓብደላ መሓመድ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ክጻወታ እየን። እቲ ናውቲ ሃገራዊ ውድድራት ከምኡ’ውን ውድድራት መንእሰያትን ኣብያተ ትምህርትን ንምሕያል ሓጋዚ ተራ ከምዝህልዎ ገሊጹ። ስሎት፡ ንኢሳቕ ብምስላፉ ተነቒፉ ብማሕበረኮም ኤርትራውያን ኡጋንዳ ዝተወስደ ተበግሶ ብካልኦት ግዱሳት ክሰዓብ ዓላሚ ሊቨርፑል ኣርነ ስሎት፡ ሰሉስ ምሸት ንፒኤስጂ ዓዲሞም ኣብ ዘካየዱዎ ናይ ሻምፕዮንስ ለበዋኡ’ውን ዘመሓላለፈ ኣቶ ዓብደላ፡ ሊግ ጸወታ፡ ንኣሌክሳንደር ኢሳቕ ካብ ፈለማ ብምስላፉ፡ ከም ዝተጣልዐ ተገሊጹ። ነቲ ንብረት ኣብ ምግዕዓዝ ቤ/ጽ ኤምባሲ ኤርትራዊ ሽወደናዊ ኣጥቃዓይ ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ታሕሳስ፡ ኤርትራ ኣብ ኡጋንዳን መንገዲ ኣየር ታርኮን ንቶተንሃም ኣብ ዝሰዓሩሉ ናይ ፕሪመር ሊግ ጸወታ፡ ኣብ ጸጋመይቲ እግሩ ከቢድ ማህረምቲ ንዝገበርዎ ምድግጋፍ ብስም ፈደረሽን ቼስ ከምዘጋጠሞ ይዝከር። ድሕሪ ዝገበሮ መጥባሕቲ ሓውዩ ኣብዛ ወርሒ ናብ ጸወታ ድሕሪ ኤርትራ ምስጋንኡ ምቕራቡ፡ ህዝባዊ ርክባት ምምላሱ ከኣ፡ ሰሉስ ምሸት፡ ኣብ ወሳኒ ጸወታ ካብ ፈለማ ተሰሊፉ። ንሓደ እብረ (45 ደቓይቕ ኮሚሽን ባህልን ስፖርት ሓቢሩ። ጥራይ) ብቑዕ ምህላዉ ከኣ፡ ስሎት ቅድሚ ጸወታ ገሊጹ ነይሩ። ይዅን እምበር፡ ኢሳቕ፡ ኣብተን ዕድል ዝረኸበለን ቀዳሞት 45 ደቓይቕ፡ ዝጥቀስ ኣበርክቶ ኢኪቲከ፡ ካብ ዋንጫ ዓለም ወጻኢ ኮይኑ ከይገበረ፡ ድሕሪ ዕረፍቲ ብኮዲ ጋክፖ ተቐይሩ ወጺኡ። ሓሙሽተ ግዜ ጥራይ ድማ’ዩ፡ ኵዕሶ ተንኪፉ። ኢሳቕ፡ ክልተ ግዜ ንሸቶ ቀሪቡ ምንባሩ ዝገለጾ ስሎት ከኣ፡ “ድሉው እዩ ነይሩ፣ ድሉው የለን ኢለ እንተዘይሓስብ ነይረ፡ ኣይመሰለፍክዎን” ክብል ንውሳነኡ መከላኸሊ ሁጎ ኢኪቲከ፡ ሰሉስ ምሸት ኣብ ጸወታ ዓለም ኣካል ናይዛ ጋንታ ኣቕሪቡ። ሻምፕዮንስ ሊግ ዘጋጠሞ ማህረምቲ፡ ካብ ክኸውን ተገሚቱ ነይሩ። እንተኾነ፡ ውሳነ ዋንጫ ዓለም 2026 ዝኣልዮ ምዃኑ ዕድል ኣይገበረን ግና፡ ስሎት ሕቶ ኣለዓዒሉ፣ ተሓቢሩ። ቀዳማይ ናብ ዋንጫ ዓለም ብፍላይ ድሕር’ቲ እዚ ተጻዋታይ ክለብ ሊቨርፑል፡ ኣብቲ ስታፌኡ ብሰሪ ማህረምቲ ጋክፖን ሳላሕን ብፒኤስጂ ዝተሰዓሩሉ ጸወታ እዩ፡ ኣብ መበል ተገቲኡ ኣሎ። ተቐይሮም ምስ 22 ደቒቕ ማህረምቲ ገጢምዎ፣ እናነብዐ ኢኪቲከ፡ ዝሓለፈ ኣተዉ፡ ንመስመር ብባሬላ ተጸይሩ ክወጽእ ድማ ተቐሲቡ። ክረምቲ ካብ ኢንትራክት ምክልኻል ፒኤስጂ ኢኪቲከ፡ ድሕሪ’ቲ ትማሊ ረቡዕ ዝተገብረሉ ፍራንክፈርት ብ79 ሚልዮን ዝፈጠሩሉ ጸቕጥን መርመራ፡ ኣብ ታሕተዋይ ክፋል የማነይቲ ፓውንድ ናብ ሊቨርፑል ፍርሕን። ኢሳቕ፡ ኵዕሶ ዝተንከፈለን ሓሙሽተ ቦታት እግሩ፡ መብተኽቲ ጅማት ኣጋጢምዎ ምጽምባሩ ይዝከር። ኣብዚ “ካብ ፈለማ ጸኒሑ። ሰሪ’ዚ ከኣ፡ ካብ ትሽዓተ ክሳብ 12 ጽንኩር እዋን ናይ ሊቨርፑል ዝተሰለፈ መስመር መጥቃዕቲ ትርጉም ኣይነበሮን። ኢሳቕ፡ ካብ ፈለማ ክኣቱ ኣይነበሮን።” ኣዋርሕ ካብ ጸወታ ክርሕቕ ይግመት። ከኣ፡ ሓደ ካብቶም ጸብለል ዝበለ ጁሌን ላውረንስ፡ ስሎት፡ ኣብ ቀዳማይ እግሩ ዝገበሮ ጌጋ ከምዝደገሞ ገሊጹ። ብዓቢኡ ከኣ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ንሃገሩ ዝበለ ቁመና ዘርኣዩ ኮይኑ፡ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ሊቨርፑል ስተፈን ዋርኖክ ከኣ፡ “ብዛዕብ ኢሳቕ እንታይ ከምዝብል ፈረንሳ ኣይክውክላን እዩ። ኣብ ኩሉ ውድድራት ኣብ ኣይፈልጥን እየ። ዝሓለፈ ቀዳም ኣንጻር ፉልሃም ተዓዚበዮ ሕማቕ ነይሩ። ሰሉስ ምሸት ከኣ፡ እዚ ወዲ 23 ዓመት ኣጥቃዓይ፡ ዝሓለፈ 45 ግጥማት 17 ሸቶታት ብፍጹም ኣይነበረን። ኣንጻር ተኸላኻሊ ፒኤስጂ ማርኪንዮስ ኣካላዊ ምትንኻፍ ክህልዎ ዓመት ወርሒ መስከረም ቀዳማይ ጻውዒት ኣመዝጊቡ። ሽዱሽተ ናይ ኣይደለየን። ጋክፖ፡ ኣብ ሓሙሽተ ደቓይቕ ልዕሊ’ቲ ኢሳቕ፡ ኣብ ምሉእ ቀዳማይ እብረ ዝገበሮ ሃገሩ ፈረንሳ ድሕሪ ምርካቡ፡ ኣብ ዋንጫ ሸቶ ዕድላት’ውን ሃንዲሱ። ሰሪሑ። ብፍጹም ብቑዕ (Fit) የለን። እዚ ከኣ፡ ሰሪ ዘጋጠሞ ማህረምቲ ኣንጻር ቶተንሃምን ኣብ ቅድመ ወቕቲ (Pre-season) ምዕራፉን እዩ ናብ ቁመናኡ ክምለስ ተጸጊሙ ዘሎ።” ኢሉ። ሄንሪ፡ ንያማል ምስ ሮናልዶ . . . ኢሳቕ፡ ዝሓለፈ ክረምቲ ድሕሪ ክንደይ ላዕሊን ታሕቲን፡ ክብረ-ወሰን ምስጋግር ተጻወትቲ ዓዲ እንግሊዝ ብዝሰበረ መስርሕ፡ ካብ ኒውካስል ናብ ሊቨርፑል ብኣስታት 125 ሚልዮን ቴሪ ሄንሪ፡ ንተጻዋታይ ባርሴሎና ላሚን ያማል ያማል ዘርኣዮ ብሉጽ ብቕዓት፡ ብናይ ቅድም ፓውንድ ምጽምባሩ ይዝከር። ነታ ናይ ዓሚ ሻምፕዮን ፕሪመር ሊግ ዝነበረት ክለብ’ውን ዓቢ ብምውዳስ፡ ዘለዎ ድፍረት ምስቲ ክሪስቲያኖ ተጻዋታይ ባርሴሎና ሄንሪ ዓቢ ናእዳ ረኺቡ። ሓገዝ ክገብረላ፡ ልዑል ትጽቢት ተነቢሩሉ ነይሩ። ሮናልዶ ኣብ ግዜ ንእስነቱ ዘርእዮ ዝነበረ ንሱ፡ “ሮናልዶ፡ ኣብቲ ናይ ፈለማ ናይ ጸወታ እንተኾነ፡ “ኣዴኻ ከምዝለኣኸትካ ዘይኮነ . . . “ ከም ዝበሃል፡ ዛጊት ከም ዝተገመቶ ኣበርክቶ ኣወዳዲሩዎ። ግዜኡ፡ ኣብ ቃለ መሕትት ብትብዓት ይዛረብን ይገብር የለን። ያማል፡ ወላ’ኳ ኣብ ቀዳማይ እግሪ ብኣትለቲኮ ኣብ ሜዳ የርኢን ነይሩ። ያማል ከኣ፡ ከምኡ ኣብ ቀዳማይ እግሪ ኣብ ፈረንሳ ብፒኤስጂ 2ብ0 ተሳዒራ ዝነበረት ሊቨርፑል፡ ሰሉስ ማድሪድ 2ብ0 እንተተሳዕሩ፡ ገና ጸወታ እዩ ዝገብር ዘሎ። ንባርሴሎና፡ ንበይኑ ክስከማ ምሸት’ውን ኣብ ሜዳኣ ብተመሳሳሊ ውጽኢት ተሳዒራ፡ ብድምር ውጽኢት 4ብ0 ተሳዒራ፡ ከምዘይተወድአ እዩ፡ ቅድሚ ናይ ካልኣይ እግሪ ከምዝኽእል ገሊጹ ነይሩ። ኣብ ራብዐይቲ ካብ ርብዒ ፍጻመ ተገሊፋ ኣላ። ሎሚ ዓመት ዝኾነት ዋንጫ ከይዓተረት ክትዛዝም ምዃና ግጥም ገሊጹ ነይሩ። ኣብ ራብዐይቲ ደቒቕ ደቒቕ ከኣ፡ ሸቶ ኣመዝጊቡ። ልዕሊ ኩሉ ዘረጋገጸት እዛ ጋንታ፡ ንዓመታ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፋ ደረጃ ንምሓዝ፡ ምሉእ ኣድህቦኣ ብዘቑጸራ ሸቶ ከኣ፡ ክንዮ ዘረባ ብግብሪ ኣርእዩ ዝመሰጠኒ ከኣ፡ ፍርሒ ዘይብሉ ምዃኑ እዩ። ኣብ ፕሪመር ሊግ ክትገብር ተቐሲባ ኣላ። ብ52 ነጥቢ ሓሙሸይቲ ተሰሪዓ ዘላ ሊቨርፑል፡ ነይሩ። ባርሳ፡ ጸኒሓ ብፌራን ቶረስ ካልአይቲ ኣብዚ ንኡስ ዕድመ ብርእሰ ተኣማንነት፡ ሰንበት ናብ ቀንዲ መተሃላልኽታ ኤቨርተን ተጓዒዛ፡ ‘መርሲሳይድ ደርቢ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ በዳሂ ሸቶ ወሲኻ’ውን፡ ተመዓራርያ ነይራ። ኣትለቲኮ፡ ብፈጠራዊ ብስለትን እዩ ዝጻወት። ኣይሕባእን ጸወታ ይጽበያ። ሓንቲ ሸቶ ካብ ኣደሞላ ሉክማን ብምርካባ ግና፡ እዩ፣ ኵዕሶ እዩ ክሕዝ ዝደሊ። ነገራት ኣዝዮም ብድምር ክልተ እግሪ 3ብ2 ተዓዊታ፡ ንባርሳ ኣገደስቲ ኣብ ዝኾኑሉ ከኣ፡ ይፍጽሞም። እዚ ሲሞነ፡ ንባርሴሎና ደጋጊሙ ኣልያ ናብ ዝቕጽል መድረኽ ሓሊፋ ኣላ። ከኣ እዩ ናይ ሓደ ፍሉይ ተጻዋታይ ምልክት።” እዚ ይዅን እምበር፡ ወዲ 18 ዓመት ክብል ወዲስዎ። ዝገለፈ ኣሰልጣኒ “ተሰሪቕና ኢና” ራፊንያ መደብ ጸወታ ዓላሚ ኣትለቲኮ ማድሪድ - ዲየጎ ሲሞነ፡ ንባርሴሎና ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ሰለስተ ግዜ ዝገለፋ ቀዳማይ ኣሰልጣኒ ኮይኑ። ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ዝርከብ ኣጥቃዓይ ኣብቲ ጸወታ፡ ሓላዊ ልዳት ኣትለቲኮ ማድሪድ ሎሎሚሚ ኣትለቲኮ፡ ኣብቲ ሰሉስ ምሸት ንባርሴሎና ዓዲማ ዘካየደቶ ናይ ካልኣይ እግሪ ጸወታ ርብዒ ባርሴሎና - ራፊንያ፡ ድሕሪ’ቲ ብኣትለቲኮ - ክዋን ሙሶ፡ ንተጻዋታይ ባርሴሎና ፈርሚን ካልኣይ እግሪ ርብዒ ፍጻመ ሊግ ፍጻመ፡ 2ብ1 እያ ተሳዒራ። ኣብ ቀዳማይ እግሪ ኣብ ሜዳ ባርሳ 2ብ0 ተዓዊታ ብምንባራ ግና፡ ማድሪድ ካብ ሻምፕዮንስ ሊግ ምእላዮም፡ ሎፐዝ ክሳብ ዝደሚ ብእግሩ ገጹ ሃሪምዎ ክንሱ፡ ብድምር ክልተ እግሪ 3ብ2 ስዒራ፡ ናብ ፍርቂ ፍጻመ ሓሊፋ ኣላ። “ተሰሪቕና ኢና” ክብል ኣማሪሩ ተዛሪቡ። ዝኾነ ስጉምቲ ኣይተወስደሉን፣ ተጻወትቲ ባርሳ ኤኤውውሮሮጳጳ ኣትለቲኮ፡ ብመሪሕነት ሲሞነ፡ ኣብዚ ውድር ኣብ 2013-14 ከምኡ’ውን 2015-16፡ ንሱ፡ “እዛ ጸወታ ተሰሪቕና ኢና። እዚኣ ጥራይ ፍጹም ቅላዕ ዘይተዋህበቶም’ውን ኣዕገርጊሮም ሰልታ ቪጎ - ፍራይበርግ 7፡45 ብተመሳሳሊ ንባርሴሎና ካብ ርብዒ ፍጻመ ገሊፋታ እያ። ዘይኮነት’ውን፡ ቀዳመይቲ ጸወታ ብተመሳሳሊ። እዮም። ድድ..ቀቀ በዚ ድማ፡ እዚ ኣርጀንቲናዊ ዓላሚኣ፡ ነዛ ጋንታ ሰለስተ ግዜ ዝገለፋ ቀዳማይ ዓላሚ ክኸውን ውሳነ ዳያኑ ኣዝዩ ሕማቕ ነይሩ። ዳኛ ንዝበደሉ እታ ፍጻመ፡ ፍጹም ቅላዕ ተውህብ ሪያል በቲስ - ብራጋ 10፡0 ድ.ቀ በቒዑ። ሲሞነ፡ ኣቐዲሙ ክልተ ግዜ ዝገለፋ ብምዃን፡ ምስ ሆዝየ ሞሪኖ ተደሪቡ ጸኒሑ። ተጻወትቲ ኣትለቲኮ ሓንቲ ብጫ ካርድ’ውን ከምዘይነበረት ዝገለጸ ሙሶ ግና፡ ኣብ ክልተኡ ኖቲንግሃም - ፖርቶ 10፡0 ድ.ቀ ጋዜጣ ትማሊ ምሸት ኣብ ሕትመት እንከላ ካብ ዝተጻወታ ኣርሰናልን ስፖርቲን ዝሓለፈት፡ ኣይሃበን። ስለምንታይ እዮም ባርሴሎና ክትዕወት እግሪ ብፍትሓዊ መገዲ ከምዝተዓወቱ ኣስቶን ቪላ - ቦሎኛ 10፡0 ድ.ቀ ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ንኣትለቲኮ ማድሪድ ክትፋለማ እያ። ዝፈርሑ ክርደኣኒ ኣይከኣለን።” ኢሉ። ብምግላጽ፡ ንራፊንያ መሊሱሉ።", "char_count": 5398, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "430a0891a50d785fcc162a01493245700f4c2f75f9580faf8cfa822bdc7c76e2:02471", "text": "ዘተ ኣካይደን ኣመሪካ፡ ዕግታ መራኽብ ኣብ መጻብቦ እቲ ዕግታ ደው ክብል እንተ ዘይክኢሉ እዚ ዝተጠቕሰ ማያዊ ኣካላት ኣዝዩ ሆርሙዝ እንተ ቀጺላቶን ንናይ ጽዕነት ድማ፡ ዝኾነ ንግዳዊ ንጥፈታት ኣብ ሰፊሕ ጂኦግራፊያዊ ከባቢታት ዝሽፍን’’ኳ እስራኤልን ሊባኖስን፡ ድሕሪ 1993 መፍትሒ ክግበረሉን ጸዊዓ ኣላ። መራኽብ ኢራን ውሕስነት እንተ ወሽመጥ ፋርስ፡ ባሕሪ ዖማንን ቀይሕ እንተዀኑ፡ ኣየኖት ሃገራት ክጽለዋ ከም ትማሊ ሰሉስ ንፈለማ እዋን ኣብ ኣመሪካ እዘን ክልተ ጐረባብቲ ሃገራት ወግዓዊ ዘይፈጢራን፡ ጠንቂ ምጥሓስ ምቍራጽ ባሕርን ብውሕስነት ክቕጽል ከም ዝኽእላ ግን ኣይተገለጸን። ዝለዓለ ደረጃ ዲፕሎማስያዊ ዘተ ከም ዲፕሎማስያዊ ርክብ ዘይብለን ኰይነን፡ ተዅሲ ከም ዝኸውን ኢራን ኣጠንቂቓ። ዘይትፈቅድ፡ ኢራን ወሲኻ ኣተሓሳሲባ። ኣመሪካ፡ ካብ ትማሊ ሰኑይ ኣትሒዛ ዘካየዳ ተሓቢሩ። ናይ መወዳእታ ቀጥታዊ ርክብ ዝገበራሉ ኣብ ልዕሊ ካብን ናብን ወደባት ኢራን እዚ ሳሕቲ ዝርአ ርክብ ክልተአን ግዜ ቅድሚ 33 ዓመት እዩ ነይሩ። ዝንቀሳቐሳ ናይ ጽዕነት መራኽብ ክርደና ሃገራት፡ ነቲ ኣብ መንጎ እስራኤልን እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ዋላ’ኳ ገይራ ከም ዘላ ይሕበር። ብኢራን ዝድገፍ ጉጅለ ሕዝቦላህን ዲፕሎማስያዊ ጻዕሪታት ኣብ ዋሽንግተን እቲ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዝካየድ ዘሎ ደማዊ ግጭት ንምዕራፍ ይካየድ እንተ ሃለወ፡ ኣብ ባይታ ዘሎ ብመንጎኛነት ፓኪስታን ጸኒዑ ዘሎ ተዅሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ፡ ድሕሪ’ቲ ንኣስታት ሽዱሽተ ሰሙን ዝቐጸለ ግጭት ብ8 ሚያዝያ ዝተኣወጀ ምዃኑ ይዝከር። ኣብ ኢስላማባድ - ፓኪስታን ዝተኻየደ ቀዳማይ ዙርያ ዘተ ኢራንን ኣመሪካን፡ ብዘይ ዝኾነ ፍረ ከም እተዛዘመ ኣይርሳዕን። ይዅን’ምበር፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ካልኣይ ዙር ናይቲ ዘተ ኣብ ዝቕጽሉ ክልተ መዓልታት ዳግማይ ክጅምር ከም ዝኽእል ኣተንቢሁ ኣሎ። ስጳኛ - ሰብኣዊ ሓገዝ ዝጸዓና ጀላቡ ናብ ቓዛ ይብገሳ ዝዓለመ ታሪኻዊ ስጕምቲ ምዃኑ ድማ ግጭት ግና ገና ከም ዘይዘሓለ ይሕበር ይግለጽ ኣሎ። ኣሎ። ኣብ ወሽመጥ ቓዛ ንዝርከቡ ኣቡከሸክ ዝኾነ ፍልስጤማዊ ነጣፊ፡ ናብ ቓዛ ዝገበሮ ፈተነ ብሰበ ስልጣን ነቲ ዘተ ዘወሃሃደ ጸሓፊ ክፍሊ ጉዳያት ካብ’ቲ እስራኤል ኣብ ሊባኖስ ፍልስጤማውያን ዝኸውን ሓገዝ ዝጸዓና “መንግስታት ዓለም ስለ ዝፈሸሉ ኢና እስራኤል ድሕሪ ምፍሻሉ፡ ዓመት ኣብ ወጻኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩብዮ፡ እቲ ወተሃደራዊ ስርሒታት ዝጀመረትሉ 2 ሓያሎ ጀላቡ፡ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ሰሜናዊ ነዚ ስጒምቲ ወሲድና፡” ኢሉ። ዘይመልእ እዋን’ዩ ንኻልኣይ ግዜኡ ኣጋጣሚ፡ ጽልዋ ሕዝቦላህ ንምውጋድ መጋቢት ጀሚሩ፡ ዛጊት ልዕሊ 2 ሽሕ ምብራቕ ስጳኛ ካብ እትርከብ ከተማ ግሎባል ሱሙድ ፍሎቲላ፡ ቅድሚ ሕጂ ተመሳሳሊ ፈተነ ዝገብር ዘሎ። ዘኽእል ታሪኻዊ ዕድል ምዃኑ ድሕሪ ሰባት ተቐቲሎም ኣለዉ - ብመሰረት ባርሴሎና ከም እተበገሳ ተገሊጹ። ምጥቃስ፡ ነቲ መስርሕ ዓቢ ዲፕሎማስያዊ ጸብጻባት። ብዘይካ’ዚ፡ እተን ጀላቡ፡ ንመሰል ዓወት ክብል ገሊጹዎ። እቲ ዘተ ኣብ ዝተኻየደሉ ዕለት ፍልስጤማውያን ዝጣበቑ ብርክት ዝበሉ ካብ ኣመሪካ ዝወጽአ ወግዓዊ መግለጺ ከይተረፈ፡ ሕዝቦላህ ኣብ ልዕሊ ነጠፍቲ ኣሳፊረን ከም ዘለዋ ተሓቢሩ። ከም ዘመልክቶ፡ ብኽልተኦም ወገናት እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኣብ ውሽጢ ወደብቲ ኣካላት ናይ’ቲ ‘ግሎባል ኣብ ዝውሰን ግዜን ቦታን ቀጥታዊ ዘተ ሊባኖስ ዝርከቡ ሰራዊት እስራኤልን ሱሙድ ፍሎቲላ’ ዝተባህለ ኣህጉራዊ ንምቕጻል ተሰማሚዖም ኣለዉ። 24 ግዜ መጥቃዕትታት ከም ዝፈጸመ ምንቅስቓስ፡ ልዕሊ 70 ጀላቡን ካብ መላእ እስራኤል ኣብ’ቲ ዘተ፡ ኵሎም ገሊጹ። ዓለም ዝተዋጽኡ ሓደ ሽሕ ሰባትን ኣብ’ቲ መንግስታውያን ዘይኰኑ ዕጡቓት እዚ ኲናት፡ ኣብ ርእሲ እቲ ኣብ መደብ ክሳተፉ ምዃኖም ድሕሪ ምግላጽ፡ ጕጅለታት ሊባኖስ፡ ብፍላይ ድማ ህይወት ሰባት ዘውርዶ ዘሎ መቕዘፍቲ፡ እዚ ኣንጻር ስጉምትታት እስራኤል ኣብ ሕዝቦላህ፡ ዕጥቆም ከውርዱ ከም ኣስታት ሓደ ሚልዮን ዝግመቱ ዜጋታት መሬት ፍልስጤም ብዓይነቱ ዝዓበየን እትደሊ ገሊጻ ኣላ። ሊባኖስ ብወገና፡ ሊባኖስ ካብ ኣባይቶም ንኽመዛበሉ’ውን ብሲቪላውያን ዝምራሕን ምንቅስቓስ ተዅሲ ብህጹጽ ደው ክብልን ተፈጢሩ ጠንቂ ኮይኑ ይርከብ - ብመሰረት እቶም ምዃኑ ኣመልኪቶም። ዘሎ ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ህጹጽ ጸብጻባት። ሓደ ኣባል ኮሚተ ፍሎቲላን ሳይፍ ሰ/ኮርያ፡ ኑክሌሳዊ ዓቕማ ንምጉልባት ቱርኪ - ብመጥቃዕቲ ፈኲስ ብረት 4 ሰባት ተቐቲሎም ትሰርሕ ኣላ ተባሂሉ ኣ ብ ደቡባዊ ምብራቕ ቱርኪ ኣብ ካህራማንማራስ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ተዅሲ ከም ዝኸፈተ’ዩ ዝሕበር ዘሎ። ዝርከብ ሓደ ማእከላይ ደረጃ ቤት ሰለስተ ተመሃሮን ሓደ መምህርን ከም ከም’ዚ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሜን ኮርያ፡ ንዘለዋ ኑክሌሳዊ ትምህርቲ፡ ሓደ ተመሃራይ ብዝኸፈቶ ዝተቐትሉን፡ ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸመ መዓልታት ንኻልኣይ ግዜ ኣብ’ታ ሃገር ዓቕሚ ተሐይል ከምዘላ ዝእምት ተዅሲ ብ ውሑዱ ኣርባዕተ ሰባት ከም ሰብ ድማ ተመሃራይ ሻሙናይ ክፍሊ ከም ዘጋጠመ ጸብጻባት ሓቢሮም። ንጥፈታት ተርኢ ከም ዘላ፡ ሓላፊ ዝቐተለን፡ ብውሕዱ 2 0 ካልኦት ከም ምዃኑን ሓቢሩ። ዝሓለፈ ሰሉስ’ውን ኣብ ኣውራጃ ኣህጉራዊ ትካል ኣቶማዊ ጸዓት ዘቑሰለን፡ ኣ መሓዳሪ ናይ’ቲ ከባቢ ገሊጹ። እቲ ተመሃራይ፡ ናይ ወላዲኡ ሽጉጥ ሳንሊዩርፋ ኣብ ዝርከብ ካልኣይ ደረጃ ራፋኤል ግሮሲ ገሊጹ። እቲ ኣመሓዳሪ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ኣብ ቦርሳኡ ሓቢኡ ናብ ቤት ትምህርቲ ቤት ትምህርቲ፡ ሓደ ተመሃራይ ነበር ሰሜን ኮርያ፡ ኣብ ከባቢ መግለጺ፡ በቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ኣውራጃ ድሕሪ ምእታው፡ ኣብ ክልተ ክፍልታት ብዝኸፈቶ ተዅሲ 16 ሰባት ድሕሪ ኑክሌሳዊ ትካላታ ዩራንየም ምቑሳሎም፡ ምስ ፖሊስ ኣብ ዝገበሮ ናይ ንምህብታም ዝሕግዙ ሓያሎ ተዅሲ ልውውጥ ነፍሱ ከም ዘጥፍአ መሳለጥያታት ተዋድድ ከም ዘላ ተገሊጹ። ዝሓበረ ትካል ስለያ ደቡብ ኮርያ ኣብ ቱርኪ፡ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ብወገኑ፡ እዚ ድማ ኑክሌሳዊ ተ ዅሲ ምኽፋት ሳሕቲ ዘጋጥም ተርእዮ ኣጽዋር ኣብ ምምዕባል ዝሕግዝ ስጉምቲ ከነረጋግጽ ክኢልና ኣለና፡” ኢሉ። ምዃኑ ዘመልከቱ ጸብጻባት፡ ኣብ ግንቦት ምዃኑ ኣፍሊጡ። ንሱ ቀጺሉ፡ “እዚ ከኣ፡ ሰሜን ኮርያ 2024 ኣብ ኢስታንቡል ሓደ ተመሃራይ ግሮሲ፡ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ሴኡል - ዋና ኣብ መዳይ ምምዕባል ኑክሌሳዊ ኣጽዋር ካብ ዝመሃረሉ ቤት ትምህርቲ ድሕሪ ከተማ ደ/ኮርያ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ወኒናቶ ንዘላ ዓቕሚ ዘመልክት እዩ፡” ምስጓጉ፡ ንርእሰ መምህር ናይታ ናይ መግለጺ፡ “ኣብቲ በብእዋኑ እንገብሮ ክብል ኣረዲኡ። ብሕቲ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ገምጋማት፡ ኣብ ዮንግብዮን ዝርከብ ሰሜን ኮርያ ኣብ 2006 ንፈለማ እዋን ከም ዝቐተሎ ኣብ እዋኑ ሓቢሮም ማእከል ምምዕባል ኑክሌሳዊ ኣጽዋር ፈተነ ኑክሌሳዊ ኣጽዋር ከም ዘካየደት ምንባሮም ኣይርሳዕን። ቅልጡፍ ዕብየት የርኢ ከም ዘሎ ጸብጻባት የመልክቱ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ሂወት 16/04/2026 ጎደና ብድሆ፡ ከባቢ ሽዳ፡ (ጥቓ ኢንሹራንስ ነበር) 123355 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3917, "topic": null, "issue_date": "2026-04-16", "source_pdf": "haddas_eritra_16042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02472", "text": "“ጉዕዞ 20 ዓመት ንምህናጽ ንቑሕ፡ ውፉይን ብቑዕን መንእሰይ“ ብዝብል ቴማ ብ3 ሚያዝያ ኣብ ስዊዘርላንድ ዝተኸፍተ መበል 20 ዓመታዊ ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ ዞባ ኤውሮጳ፡ ብውዕዉዕ መንፈስ ተዛዚሙ። ብ5 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ መዛዘሚ ስነስርዓት፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኢጣልያ ከምኡ’ውን ኣወሃሃዲ ኤምባሲታት ኤርትራ ዞባ ኤውሮጳ ኣምባሳደር ፍስሓጼን ጴጥሮስ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኤርትራ እናተተኻኽአ በብመድረኹ ታሪኽ ዝሰርሕ መንእሰይ እትውንን ሃገር ምዃና ጠቒሱ፡ ብቑዕን ንቑሕን መንእሰይ ውጽኢት ወለዱን ውዳበታቶም ብግቡእ ክሰርሑሉን ማሕበረኮሙን ስለዝኾነ፡ ብዕቱብ ክስራሓሉ ንመዛኑኦም ክጸልዉሉን ተላብዩ። ኣዘኻኺሩ። ኣብ መዛዘሚ ናይ‘ቲ ዋዕላ፡ ብመልክዕ “ታሪኽ ኤርትራዊ መንእሰይ ታሪኽ ውድድር ኣብ ዝተኻየደ ንጥፈታት ቃልስን ሃገራዊ ኣበርክቶን‘ዩ“ ዝበለ ንዝተዓወቱ ሽልማት፣ ንዓወት ናይ‘ቲ ዋዕላ ተራ ማሕበረኮማትን፣ ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘየእቱ ፖለቲካዊ ብምግላጽ፡ መወከስን መረጋገጽን ዘይርከቦ ኣምባሳደር ፍስሓጼን፡ መንእሰያት ካብ‘ቲ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ኣካላትን ውልቀ-ሰባትን ህዝቢ ኤርትራ ብመትከል ርእሰ-ምርኰሳን ምንቅስቓስ ከምዝነበረ፣ ዓለም ጸማም እዝኒ ዛንታታትን ትረኻታትን እናፈጠርካ ዝቐረበ ኣስተምህሮታት እኹል ፍልጠትን ድማ ናይ ምስጋና ወረቐት ተዓዲሉ። ስትራተጂያዊ ዓወታትን፣ ከምኡ‘ውን ምስ ሃበቶ ድማ እንኮ ምርጭኡ ዕጥቃዊ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ታሪኽ ተመኩሮን ቀሲሞም ዋዕላኦም ብዓወት ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ዘተኰረ መጽናዕታዊ ቃልሲ ስለዝነበረ፡ መዳርግቲ ኣልቦ ታሪኽ ንምዝንባዕ ንዝግበር ዘሎ ህውተታ፡ ኣብ‘ዚ ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ ምዝዛሞም “ዮሃና“ ኢሉ። ወረቓቕትን ኣስተምህሮታትን ቀሪቡ። ሰኒዱ ብዓወት ከምዝፈጸሞ ኣረዲኡ። ብፍልጠትን ንቕሓትን ክገጥምዎ ዋዕላ፡ ኣብ መሰረት ሃገርን ሃገራውነትን ኣተሓሳሲቡ። ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ሽማግለ ስዊዘርላንድ ብመንጽር ኤርትራ፣ ተመክሮ ሓፋሽ ደራስን ተመራማሪ ታሪኽን ኣቶ መንእሰያት ታሪኾምን ክብርታቶምን ኣቶ ምሕረትኣብ ማሊክ ብግደኡ፡ ደቆም ውዳበታት ኣብ ህንጻት ሃገርን ቀጻልነትን፣ ኣለምሰገድ ተስፋይ ካብ ኣስመራ ብማንዛ ብዝግባእ ክፈልጥዎን ክሕልውዎን ኣብ’ዚ ዋዕላ፡ ካብ ስዊዘርንድ፡ ጀርመን፡ ንምትብባዕ ካብ ዝተፈላለያ ከተማታትን ስትራተጂካዊ ክዉንነት ኤርትራ፣ ተራ ኣብ ዝሃቦ ኣስተምህሮ፡ ታሪኽ ኤርትራ መሰረታዊ ከምዝዀነ ጠቒሱ ድማ፡ ሆላንድ፡ ኢጣልያ፡ ዓዲእንግሊዝ፡ ፈረንሳ፡ ሃገራትን ንዝመጽኡ ወለዲ ብምምስጋን፡ መንእሰያት ኣብ ልምዓትን መኸተን፣ ተራ ዝተደብተረን ጭቡጥ መወከሲታት ዘለዎን መንእሰያት ኤርትራ ንቕሓቶምን ኖርወይ፡ ፊንላድ፡ ሽወደንን ደንማርክን መንእሰያት ህግደፍ ኤውሮጳ ካብ‘ዚ ዋዕላ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ውሽጥን ንጹርን ህያውን ምዃኑ ጠቒሱ፡ ቅድሚ ውዳበታቶምን ኣሐዪሎም፡ ታሪኾም ዝመጽኡ ልዕሊ 600 መንእሰያትን ኣባላት ንዝቐሰምዎ ትምህርቲ፡ ኣብ ምሕያል ወጻእን፣ ምሕያል መጻኢ ወለዶታትን ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ - ንሓድነት ክፈልጡ፡ ክዕቅቡን ከሰጋግሩን ከምዝግባእ ውዳበ ሕድሪን ተሳቲፎም ነይሮም።", "char_count": 1723, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02473", "text": "ኣባላት ባይቶ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ኣብ መበል 21 ምዱብ ኣኼባ ባይቶ ንዝጸደቐ ውሳነታት ኣመልኪቶም፡ ምስ ነበርቲ 17 ምምሕዳራት ከባቢ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ዘትዮም። እቲ ካብ 20 መጋቢት ክሳብ 1 ሚያዝያ ዝተኻየደ ርክባት፡ ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ተጠቃምነት ሕብረተሰብን፣ ምሕያል መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን፣ ከምኡ’ውን ብተበግሶን ተሳትፎን ኮም ዝሰላሰል መደባት ልምዓት ዘተኰረ ነይሩ። ኣባላት ባይቶ ኣብ መወዳእታ፡ ብዛዕባ ጎዳእቲ ልምድታትን ሳዕቤናቶምን ሰፊሕ መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ተሳትፎ ኣካያዲ ስራሕ ምምሕዳር ንኡስ ደቂኣንስትዮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ዞባ ጊንዳዕ ኣቶ ይሓይሽ ገብረስላሴ ንምብራኽ ወለዲ ዕቱብ ምክትታልን ብወገኑ፡ ሕብረተሰብ ኣብ ኩሉ ዝካየድ ምትብባዕን ክገብሩ፣ ሱታፌ ኣደታት ልምዓታዊ መደባት ብንቕሓት ክሳተፍ ኣብ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ብምዝኽኻር፡ ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ ከምዘሎ ገሊጹ። ክወሃቦ፣ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ኣብ ውሽጢ መልሲ ክረክብ፣ ከምኡ’ውን ዕድላት ንምብራኽ ድማ ብውህደት ክስራሕ ማይ-ሓባር፡ ለዓይተንን ነፋሲትን ሕቶ ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ ዋሕዲ ሕሩም ሃገራዊ ሕዛዕቲ ስለ እትርከብ ሽቕለት ክሰፍሕ ዝብል ርእይቶታት ከምዘድሊ ኣብሪሆም። ጸሓያዊ ጸዓት ንምፍታሕ ይስራሕ መድሃኒት ኣብ ትካላት ጥዕና ኣቓልቦ ሕቶ መተካእታ ዘቤታዊ ጸዓት ግቡእ ኣቕሪቦም።", "char_count": 757, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02474", "text": "ኣብ ኣቦ - ንኡስ ዞባ ደቡብ ደንካልያ፡ ስንኩላን ንምውጋድን ምሉእ ተሳታፍነቶም ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ኣብ ኣተኣላልያ ንምርግጋጽን ይሰርሕ ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ምስ ስንክልና ኦቲዝም ዝነብሩ ዜጋታት ምጽንባር ስንኩላን ኣብ ኩሉ መዳያት ክብ ብምባል ለውጢ ንምምጻእ ዝዓለመ ህይወት ንኽረጋገጽ፡ ቊጠባዊ ማሕንቖታት ኣስተምህሮ፡ ብ3 ሚያዝያ ኣብ ኣቦ ተኻዪዱ። ተወጊዱ ምዕሩይ መሰላቶም ዘሐይል ሰጉምትታት ይውሰድ ከምዘሎ ሓቢሩ። እቲ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ጠንቂን ምልክታትን፡ ከምኡ’ውን ወለድን ኣለይትን ክኽተልዎ ኣብ መወዳእታ፡ ንስንኩላን ኦቲዝምን ዝግባእ ኣገባባት ናብዮት ዘተኰረ’ዩ። ኣለይቶምን ንምትብባዕ ዓይነታዊ ደገፍ ተገይሩ። ኣደ-መንበር ጨንፈር ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዞባ ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ዒላበርዕድ ደ/ቀ/ባሕሪ መምህር ሓያት ዓብደላ፡ ‘ኦቲዝም’ - ዓለማዊ መዓልቲ ኦቲዝም ብ2 ሚያዝያ ብምሕንጋድ ስርዓተ መትኒ ሓንጐል ዝልለ፡ ተዘኪራ። ኣብ ዘረባን ምብህሃልን፡ ማሕበራዊ ዝምድና፡ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣመሓዳሪት ናይ’ቲ ባህሪ፡ ህዋሳዊ ኩነትን ክእለት ምሕሳብን ንኡስ ዞባ ወ/ሮ ዓሻ ዓሊ-ኖር፡ እታ ዕለት ኣብ ብዝፈጥሮ ዕንቅፋታት ዝንጸባርቕ ስንክልና ልዕሊ ምስ ኦቲዝም ዝነብሩ ስንኩላን ዝጸንሐ ምዃኑ ገሊጻ። ግጉይ ኣጠማምታ ንምቕያር ዝግበር ዘሎ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ደቡብ ደንካልያ ኣቶ ጻዕሪ፡ ብዝሓየለ ንምቕጻሉ ቃል ዝሕደሰላ ሙሳ ሓጂ ብወገኑ፡ መንግስቲ - ተነጽሎ ምዃና ሓቢራ። ኣቑርደት - ቀረብ ምህርቲ ንምዕባይ ኣብ ዝሕግዝ ጉዳያት ተዘትዩ ኣካላት ምምሕዳርን ክኢላታት ሕርሻን ከምዝዝተየሉ ብምሕባር፡ ኣብ’ቲ ዞባ ምስ ዝነጥፉ ካልኦት ማሕበራት ዝምድና ማሕበር ኣልማዕቲ ኣሕምልትን ፍረታትን ብምፍጣር ተመክሮታት ንምልውዋጥ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት፡ ቀረብ ምህርቲ ይስራሓሉ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ንምዕባይ ከምኡ’ውን ንተገልጋላይን ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ኣቶ ሓረስታይን ብማዕረ ብዘርብሕ መገዲ ቴድሮስ ዘገርግሽ ብወገኑ፡ ልምዓት ናብ ዕዳጋ ንምቕራቡ ዝዘተየ ርክብ፡ ብ28 ጀርዲን ብማዕዶ ብሰራሕተኛን ወኪልን መጋቢት ኣካዪዱ። ኣርባሒ ክኸውን ስለዘይክእል፡ ሓረስቶት ኣብ’ቲ ኣኼባ፡ ፍርያት ብሓደ ካብ ግራውቶም ከይፍለዩ፣ ከምኡ’ውን እዋን ናብ ዕዳጋ ክቐርብ ከሎ ዝቕባበ ብክኢላታት ንዝወሃቦም ምኽሪ፡ ሓበሬታን ስለዝፈጥር፡ ኣብ ሓረስታይ ክሳራ የስዕብ፣ መምርሒታትን ተኸቲሎም ብውህደት ቀረብ ኣብ ዝወሕደሉ ድማ ክብሪ ዋጋ ክዓዩ ተማሕጺኑ። ብምኽታል ንሸማቲ ይሃሲ ስለዘሎ፡ ተራን ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ኣቶ ኢሳቕ ምኽሪን ክኢላታትን ዝምልከቶም ኣካላት ጥዑም ድማ፡ ሓረስታይ ካብ ምስፋሕ መንግስትን ኣገዳሲ ከምዝዀነ በሪሁ። መሬት ኣብ ምልማዕ ዝሓዞ መሬት ከተኩር ኣቦ-መንበር ማሕበር ኣቶ ዳዊት ኪዳነ፡ ብምልባው፡ ብወገን ምምሕዳር ዘድሊ ደገፍ እቲ ጉዳይ ምስ መሻርኽትን ዝምልከቶም ክግበር ንዘሎ ቅሩብነት ኣረጋጊጹ። ሓጋዝ - ኣብ ድሕነት ኣደን ህጻንን ሸፈነ ክታበትን ምዕባለ ተመዝጊቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ኣብ ምርግጋጽ ድሕነት ኣደን ህጻንን ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ነርስ ገብረመስቀል ሚእታዊት ወሰኽ ከምዘርኣየ፣ ተጠቃምነት ኮም ዝመርሖ ከባብያዊ ሕማም ቴታኖስ ኣብ ደቂኣንስትዮ ሸፈነ ክታበትን ርኡይ ለውጢ ከም ገብረሂወት ገሊጹ። 1,481 ነፍሰ-ጾራት ብሓገዝ ሰብ ሞያ ጽሬት ናብ 95 ሚእታዊት ክብ ብ64 ሚእታዊት ከምዝዓበየ፣ ቁጽሪ እተመዝገበ፡ ሓላፊ ትካላት ጥዕና ሸፈነ ሕርሲ ኣብ 2025 ብ45 ከምእተገላገላ፣ ሸፈነ ክታበት ህጻናት ከምዝበለ ሓቢሩ። ምስ መጻምድተን መጺአን መርመራ 100 ሚእታዊት ከምዝበጽሐን ዘካይዳ ኣደታት ድማ ብ72 ሚእታዊት ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ብዘይካ’ዚ፡ ሸፈነ ክታበት ጸረ መልከፍቲ ዓሶ ከምዝነከየን ብምጥቃስ፡ ከምዝበረኸ ብምጥቃስ፡ ኣብ ምቁጽጻር ዘይተመሓላለፍቲ ዋና ኣሰናዳኢ ሕማት ኣተባዒ ስራሕ ብርሃነ ምሕረትኣብ ከምእተዓመ ሓቢሩ። ምክትል ኣሰናዳኢ ኣብ መሳርሒታት፡ ትሕተዓብደልቃድር ኣሕመድ ቅርጽን ካልእን ዝነበረ ጸገማት ከምእተቓለለ ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ዝሓበረ ነርስ ገብረመስቀል፡ ቦርድ ምስንዳእ ህዝቢ ጉልበቱን ገንዘቡን ብምውህሃድ ንዝገብሮ ዘሎ ዮሴፍ ሃይለማርያም ኣበርክቶ ኣመስጊኑ። ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሓንቲ ኮማዊ ሆስፒታል እትርከበን ብጠቕላላ ቍ.ስ 201820 (250) ሸውዓተ ትካላት ጥዕናን ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ክልተ ነቝጣታት ጥዕናን ኣብ ንጡፍ ስራሕ ይርከባ። ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሰገነይቲ - መዓልቱ ዝሓለፈ ሃለኽቲ ነገራት ተቓጺሉ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ፋጥና ኣድም ኣብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ፡ ኣብ ትካላት ሓበሬታ፡ እቲ ሃለኽቲ - ዝብላዕ፡ ዝስተን ብወገኑ፡ ዕለቱ ዘሓለፈ ሃለኽቲ ንግዲ ብዝተገብረ ስሩዕ ምቊጽጻር ንመነጻጽሂ ዘገልግልን ከምዝዀነ ብፍላይ ከኣ ዝብላዕን ዝስተን ኣብ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ዝተረኽበ ናይ ተጠቃምነት ዕለቱ ብምጥቃስ፡ ወነንቲ ናይ’ተን ትካላት ጥዕና ከቢድ ሳዕቤናት ስለዘለዎ፡ ቍ.ስ.113395-07588045 ዝሓለፈ ሃለኽቲ ነገራት ተቓጺሉ። ብገንዘብ ከምእተቐጽዑ ሓቢሩ። ወነንቲ ትካላት ስነ-ምግባር ንግዲ ምልክታ ክኽተሉን ጥዕና ሕብረተሰቦም ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት ሓላፊ ሓለዋ ጥዕና ንኡስ ዞባ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ከቐድሙን ኣዘኻኺሩ። ኣቶ ኪሮስ ክፍለማርያም ኣብ ዝሃቦ ሰገነይቲ ኣቶ ሑመድ ሓምድ", "char_count": 3024, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02475", "text": "ኦክስጅንን ብመስርሕ ስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ ማለት ሜታቦሊዝም ዝተዳቐቐ መኣዛን ናብ መላእ ሰብነትና ቀልጢፉ ጸገም ኣብ ዑደት ደም ከስዕብ ብዝግባእ ከም ዝውሕዝ ይገብር። ናይ ምብጻሕ ሓላፍነት ዝስከም ደም ይኽእል። ኣብ ልዕሊ 23 ሰባት ን30 መዓልታት እዩ። ናብ ዝተወሰነ ክፍሊ ሰብነትና - ሃርሃርታ ደም (Varicose veins) ዝተኻየደ መጽናዕቲ ከም ዘነጽሮ፡ ክበጽሕ ዝግብኦ ዋሕዚ ደም ምስ ሃርሃርታ ደም መፈንተቶታት ደም 4.3 ግራም ሽጉርቲ መዓልታዊ ከም ዝጎድል፡ ዘይልሙድ ምልክታት ብግቡእ ብዘይምስርሖም ምግታር ዝወስዱ ዝተገብሩ ሰባት ዑደት ደሞም ክረአ ግድን እዩ። ድኹም ዑደት ናይ ሻምብቆታት ዝፈጥር ጥዕናዊ ዝሓየለ ኮይኑ ተረኺቡ። ደም ብዙሕ ግዜ ኣብ ጫፋት ክፍሊ ጸገም እዩ። እዚ ጸገም’ዚ ብዙሕ ግዜ - ቃቃርርፋፋ፦፦ ሓያሎ ጠቕምታት ሰብነትና - ንኣብነት ኣብ እግርናን ኣብ ዳሕረዋይ ሸነኽ ናይ መሓውር ዘለዎ ዓይነት ቀመም ኮይኑ፡ ሓደ ኣእዳውናን ዝያዳ ይገሃድ። እዩ ዘጋጥም። ሻምብቆታት ደም ምስ ካባኡ ምሕያል ዑደት ደም እዩ። ዑደትን ዋሕዝን ደምና ድኹም ምስ ዝግተሩ ወይ ምስ ዝውጠሩ ንቡር ተመራመርቲ ነዚ ንምንጻር ኣብ ዝኸውን፡ ጠንቂ ወይ ምልክት ናይ ዑደት ደም ክካየድ ኣይክእልን እዩ። ልዕሊ 20 ሰባት መጽናዕቲ ኣካይዶም ዝተፈላለዩ ሕማማት ምዃኑ ርዱእ ብዙሕ ደኣ ኣይኹን’ምበር ሃርሃርታ ነይሮም። መዓልታዊ ዝተወሰነ ዓቐን እዩ። ምጽባብ ሻምብቆታት ደም፡ ደም ምርጋኣ ደም የስዕብ እዩ። ቃርፋ ከም ዝወስዱ ዝተገብሩ ሰባት - ቅብኣት ዘለዎም ዓይነት ዓሳ፦ ኣብ ልዕሊ 4,50 ዝተኻየደ ሕማም ሽኮር፡ ግዙእ ሽጋራን ካልኦት - ሕማም ሽኮር (Diabetes) ዝተመዓራረየ ዑደት ደም ክህልዎም ከም ሳልሞን፡ ቱናን ‘ማከረል’ን መጽናዕቲ፡ ኣብ መዓልቲ ካብ 2 ወልፍታትን ምዃን ወዘተ ካብቶም ሕማም ሽኮር ኣብ ዝተወሰነ ክፍሊ ከም ዝሓገዞም ድማ እቲ መጽናዕቲ ዝኣመሰሉ ቅብኣት ዘለዎም ዓሳታት ክሳብ 4 ግራም ዝንጅብል ዘህለኹ ድኹም ዑደት ደም ኣብ ኣካላት ሰብነትና ድኹም ዑደት ደም ንኽህሉ የነጽር። ልዑል ትሕዝቶ ‘ኦሜጋ - 3’ ዝተባህለ ሰባት ብጸቕጢ ደም ክጥቅዑ ዘለዎም ከስዕቡ ዝኽእሉ ጸገማት እዮም። ይገብር እዩ። ሕማም ሽኮር ዘለዎም ሰባት፡ ቃርፋ ሻምብቆታት ደምና ብቐሊሉ ስብሓዊ ኣሲድ ኣለዎም። እዚ ስብሓዊ ተኽእሎ ዝተሓተ ኮይኑ ተረኺቡ። ኣሲድ ንሻምብቆታት ደምና ንምጽራይ መሓውሮም ሸቕሸቕ ምስ ዝብሎም፣ ብተወሳኺ … ምልክታት ድኹም ዑደት ደም እቲ ምልክት ድማ፡ ኣብ ዳንጋ፡ ሰለፍን ናብ ሕክምና ብምኻድ ግቡእ እቶም ፍሉጣት ምልክታት ድኹም ዶሶን ቃንዛ ምስ ዝስምዖም ድኹም ዝኾነ ሕክምናዊ መርመራ ኣካይድካ ዑደት ደም እዞም ዝስዕቡ እዮም። ዑደት ደም ኣማዕቢሎም ከይህልዉ ምፍዋሱ ዝበለጸ እዩ። ባዕልኻ ኣብ • ጸላዕላዕ ወይ ሸቕሸቕ ምባል፡ ምክትታል ክገብሩ ይግባእ። ገዛ ትገብሮ ፍወሳ’ውን ኣሎ። እቲ • ምድንዛዝን ተደጋጋሚ ምትኻስን፡ - ምኽሳዕ (Obesity) ትገብሮ ፍወሳ ምስ ዓይነትን ኩነታትን • ተረው-ተረው ወይ ሸቕሸቕ ዘብል ምስ ቁመትካ ዘይሳነ ተወሳኺ ግዝፊ መበገሲ ናይቲ ድኹም ዑደት ደም ስምዒታት ኣብ መሓውር፡ ምውናን ንመላእ ኣካላትካ ጸገም እዩ። ይፈላለ እዩ። ገለ ካብቶም ኣገባባት • ቃንዛ መላእ ሰብነት፡ ልዕሊ ንቡር ግዝፊ ሃልዩካ ንሓያሎ ንምጥቃስ፦ • ምሽምቃቕ ጭዋዳ ወዘተ እዮም። ሰዓታት ኮፍ ወይ ደው ትብል - እቲ ምልክት ቃንዛን ሸቕሸቕን መብዛሕትኦም ናብ ድኹም ዑደት እንተዄንካ ንድኹም ዑደት ደም ዘብል ምስ ዝኸውን ጸቢብ ‘ታይት’ ደም ዘምርሑና ጥዕናዊ ጸገማት ዝያዳ ተኣፋፊ ኢኻ። ስረን ካልስን ምውዳይ ጽቡቕ እዩ። ዘርእይዎ ምልክታት ተመሳሊ እዩ። ዑደት ደምና ብኸመይ ነሐይሎ? - ዑደት ደምካ ንምብርታዕ ግቡእ ንኣብነት ኣብ ጫፋት ናይ ኣርተሪ ዑደት ደም ንምሕያል ብሕክምና ምውስዋስ ኣካላት ምክያድ የድሊ። እቲ (ሻምብቆ ደም) ጥዕናዊ ጸገማት ክወሃብ ዝኽእል ፍወሳ’ኳ እንተሃለወ፡ ትገብሮ ምውስዋስ ኣካላት ብሓካይም ዘጋጠሞም ሰባት፡ ብሰንኪ ኣብ ዑደት ገለ መግብታት ብምምጋብ’ውን ዝተደገፈ ክኸውን ይምረጽ። ዝሕግዝ ‘ኒትሪክ ኦክሳይድ’ ዝተባህለ ደሞም ዝፍጠር ድኽመት ቃንዛ ሰብነት፡ ከተሐይሎ ከም ዝከኣል ክኢላታት ከም ዝምጠጡን ከም ዝዛነዩን ናይ - ዑደት ደም ንምብርታዕ ዝሕግዝ ከሚካል ዝሓቖፈ እዩ። በዚ ድማ ሸቕሸቕታን ምድንዛዝ መሓውርን ይመኽሩ። ስዒቦም ዑደት ደምና ምግባር ዓቕሚ ስለ ዘለዎ፡ ልዑል ብኽኢላታት ዝተዋህበካ ግቡእ ዑደት ደምና ከም ዘሐይሎ ክኢላታት ዝኣመሰሉ ምልክታት የርእዩ። ንምህብታም ዘኽእሉና መግብታት ጸቕጢ ደምን ሕማም ሽኮርን ዘለዎም ኣመጋግባ ከተዘውትር ይግባእ። የመልክቱ። ተዘርዚሮም ኣለዉ። ሰባት ክወስድዎ ጽቡቕ ምዃኑ እቲ ጠንቅታት ድኹም ዑደት ደም ስብሓዊ ኣሲድ ‘ኦሜጋ - 3’ ኣብ ምንጪ፦ health line - ሽጉርቲ፦ ኣንጻር ምራተ ዝከላኸል መጽናዕቲ ኣመልኪቱ። ሓያሎ ጠንቅታት ንድኹም ዑደት ሻምብቆታት ደምና መርጋእቲ ደም ደም እዮም ዘለዉ። ገለ ካብኦም፦ ከየጋጥም’ውን ይከላኸል እዩ። 10 - ጥዕናዊ ጸገም ኣብ ጫፋት ናይ ሰባት ንኣርባዕተ ሳምንታት 4.2 ሎሚ ኣብ ERI-TV ኣርተሪ (Peripheral artery disease) ግራም መዓልታዊ ዘይቲ ዓሳ ከም እዚ፡ ኣብ ታሕተዋይ ክፋል ናይ ዝወስዱ ብምግባር መጽናዕቲ ተኻዪዱ ሰዓት መደብ መሓውርና ምጽባብ ናይ ሻምብቆታት ነይሩ። ንሳቶም ዝተመሓየሸ ዋሕዚ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ደም ዝፈጥር ጥዕናዊ ጸገም እዩ። ዑደት ደም ከርእዩ ከም ዝኸኣሉ ነቲ 12፡05 ድራማ ብኣግኡ ምስ ዘይፍወስ፦ መጽናዕቲ ዘካየዱ ክኢላታት ይገልጹ። 12፡30 ዜና (ትግርኛ) •ምድንዛዝን ምጭባጥን መሓውር፡ - ቀይሕ ሱር፦ ኣትሌታት ዘለዎም 12፡50 ዜና ስፖርት • ምዕናው መትንታት (nerve)፡ ብቕዓት ንምሕያል ጽማቝ ቀይሕ 12፡55 መደብ መኣዝን •ምዕናው ቲሹታት (tissue) ሱር ክወስዱ ብዙሕ ግዜ ይረኣዩ ልምዓት ዝኣመሰሉ ጸገማት የስዕብ። እዮም። እዚ ድማ ቀይሕ ሱር 13፡30 ዜና (ዓረብ) ናብ ወቕዒን መጥቃዕቲ ልብን ብመኣዛዊ ትሕዝቶኡ ልዑል ስለዝኾነ ቃና ዘለዎ ዓይነት ኣሕምልቲ እዩ። - ጻዕዳ ሽጉርቲ፦ ናይ ‘ሳልፈር’ 13፡40 ለሰ ስፖርት ክምዕብል’ውን ይኽእል። እዩ። ቀይሕ ሱር ናይ ‘ኒትሪክ ኣሲድ’ እዚ ድማ ንጥዕና ልቢ ኣዝዩ ኣገዳሲ ውህደት ከም ዘለዎ ዝፍለጥ ጻዕዳ 15፡10 ዶክመንታሪ - ምርጋእ ደም (Blood clots) ውህደት ስለ ዘለዎ ዑደት ደምና ይገብሮ። ሽጉርቲ ንሻምብቆታት ደም ሽጉርቲ፡ ዑደት ደም ኣብ ምቅልጣፍ 15፡55 ዳህሳስ ሕትመት ምርጋእ ደም ኣብ ዝኾነ ክፍሊ ኣብ ምሕያል ጠቓሚ እዩ። ‘ኒትሪክ ‘ኣርተር’ን ‘ቨይን’ን ክሰፍሑ ዝሕግዝ ልዑል ጥቕሚ ከም ዘለዎ ክኢላታት 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት ሰብነትና ከጋጥም ይኽእል እዩ። ኣብ ኣሲድ’ ሻምብቆታት ደምና ኣዛንዩ ናብ ውህደት ስለ ዘለዎ ዑደት ደም የመልክቱ። ብተወሳኺ ጻዕዳ ሽጉርቲ 17፡00 ዜና (ትግርኛ) መሓውርና ዝፍጠር ምርጋእ ደም ግና፡ ቲሹታት ጭዋዳታትና ብቐሊሉ ደም ‘ኣሊሲን’ (allicin) ዝተባህለ ከሚካላዊ 17፡15 መደብ ጥበብ ክባጻሕ ይሕግዝ። ትሕዝቶ ስለ ዘለዎ፡ ንቲሹታት ዋሕዚ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 12 ኣጓብዝ ኣብ መዓልቲ 140 ደም ብምሕያል ሻምብቆታት ደምና 17፡45 ዶክተራት ኣብ ሚሊ ሊትር ጽማቚ ቀይሕ ሱር ከም ስሩዕን ጥዕና ዘለዎን ዑደት ደም ስትድዮ (ድግማ) ዝሰትዩ ብምግባር መጽናዕቲ ተኻይዱ ከካይዱ የኽእሎም። 18፡30 ጉዳይ ኣብ ዘተ ነይሩ። ድሕሪ ገለ መዓልታት እቶም ኣብ ኣመሪካ ናይ ኣርተሪ ጸገም ኣብ 19፡15 ሃሎ ቈልዑ ሰባት ዝሓየለ ዑደት ደም ኣብ ርእሲ ዘለዎም 42 ሰባት መጽናዕቲ ተኻዪዱ 20፡00 ዜና (ትግረ) ምርኣዮም፡ ኣብ ሻምብቆታት ደም ነይሩ። ንሳቶም ኣብ መዓልቲ ክልተ 20፡15 መደብ ዋልታ ካብ ዝርአ ምቅጻል ዝሓሹ ኮይኖም ሳዕ 1,200 ሚሊ ግራም ካብ ጻዕዳ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ተረኺቦም። ሽጉርቲ ዝወጽአ ናይ ‘ኣሊሲን’ ሕሩጭ 21፡25 እንዳ ዝማም - ዝንጅብል፦ እዚ ቀመም’ዚ ኣብ ከም ዝወስዱ ድሕሪ ምግባር እቶም 22፡00 ዜና (ዓረብ) ባህላውያን ፍወሳ ህንድን ቻይናን ካብ 50 ሚእታዊት ዝጸንሖም ዑደት ደም 22፡10 ድራማ ነዊሕ ዓመታት ኣትሒዙ ከም ፈውሲ ኣብ ውሽጢ ሳምንታት ክመሓየሽ ከም 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ጸቕጢ ደም ኮይኑ እዩ ዘገልግል ዘሎ። ዝተኻእለ ኣነጺሩ።", "char_count": 4591, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02476", "text": "መሓሪ ዑቕባሚካኤል (ጠዊል) ብውሑዱ ነዞም ዝስዕቡ ረቛሒታት ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ከማልእ ኣለዎ” ይብል። 9ይ ክፋል * መጽናዕቲ፡ ስርዓተ ምርምር እተኸተለ ዝዀነ ኣጽንዓይ ኣፋዊ ግጥምታት፡ (Systematic)፡ ልዕሊ ዅሉ ኸኣ ኣብ ንስለ ደስታ ወይ ቃሕታ ተባሂሉ ዝግበር ትዕዝብትን ተመክሮን (Empirical) መጽናዕቲ ከም ዘየለ ብኣጋኡ ክርዳእ ዝተመስረተ ክኸውን ኣለዎ። ይግባእ። ወላ’ኳ ሓደ ሰብ ይኹን ናይ * ምርምር፡ ሓድሽ ፍልጠት መጽናዕቲ ትካል፡ ኣፋዊ ግጥምታት ዘፍልቕ፡ ላዕሊ ላዕሊ ዘይኰነ፡ ብደቂቕ ከጽንዕ እንከሎ ባህ ኢሉዎ ከጽንዕ ኣገዳሲ ዝጒሕጒሕን (Thorough) ሚዛናውነት እንተዀነ፡ ካብ ግዳሰ ጥራይ ብምንቃል ዝሕሉን ክኸውን ይግባእ። ከምኡ’ውን ግና ሓደ ዓቢ ዓላማ ዘይብሉ መጽናዕቲ ምርምር ካብ ባዕላውነት (Subjectivity) ከበግስ የብሉን። ብግምጣሉ እኳ ድኣ ማለት፡ ካብ ሓሳባት ኣጽናዒ ናጻ ክኸውን ዓላማ ዝካየድ መጽናዕቲ እንታይ እዩ ይግባእ። ዝብል ሕቶ ምስ ተላዕለ፡ እቲ ቀንዲ * መጽናዕቲ ርጡብ ወይ ቅኑዕ (Valመበገሲ መጽናዕቲ ኰይኑ ዝጸንሐ ድሌት id) ክኸውን የድሊ። እቲ መጽናዕቲ፡ ምክያድ መጽናዕቲ፡ ንእሽቶ ክፋል ናይቲ ኣፋዊ ግጥምታት ንምጽናዕ ምኽንያት ተረፈ፡ ካብ ምግፋሕ ግራውቲ ኣፋዊ እቲ ካልእ፣ ሓደ ኣጽንዓይ፡ መጽናዕቱ ነቲ ዝሓለኖ ሸቶ ብዝግባእ ዝወቕዖ፡ መጽናዕቲ እናዀነ’ዩ ዝኸይድ። ንንውሕ ዝዀነ ኣርእስቲ ብግቡእ ምፍላጥ ወይ ግጥምታት ዝተላዕለ፡ እንታይ የጽንዕን መጽናዕቲ ንክኸውን ከማልኦ ዘለዎ ከምኡ’ውን ዳግም ሓቅነቱ ዘረጋግጽ፡ ወይ ዝበለ ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት መጽናዕቲ ምልላይ ነቲ ኣጽናዒ እዩ ዝጠቕሞ። ብኸመይ ናይ መወዳእታ ቅርጺ ኣትሒዘ ረቛሒታት ወይ ቅድሚ መጽናዕቲ ተደጊሙ ካልእ ውጽኢት ዘይህብ (Reዘካየዱ ኣጽናዕቲ እውን ነዚ እዮም ክንዮ ምጽናዕን ምስናድን ኣፋዊ ናብ ንባብ ይኹን ካልእ ሜላ ዝርገሐ ምጅማሩ መልሲ ክረኽበሎም ዘለዎ liable) ክኸውን የድሊ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ዘረጋግጹ። እንተዀነ እዚ ሓሳብ መጽናዕቲ ግጥምታት ዝኸይድ ኣርእስቲ ወይ ዛዕባ የብቅዖን ዝብሉ ሕቶታት ምላሽ ክስኣኖም ነጥብታት እንታይ እዮም ክፈልጥ ይግባእ። እቲ መጽናዕቲ ከም ሞዴል ከገልግል ገጅፍ ዓላማን ዘየባትኽ ርጥበትን ክህሉዎ መጽናዕቲ ድማ’ዩ ክለዓል ዘለዎ። ወላ’ኳ ይኽእል እዩ። ቀዳሞት ክምስሉ እንከለዉ ብፍላይ መጽናዕቲ ካብ ውልቃዊ ግዳሰ ይግባእ። ከምኡ’ውን እቲ መጽናዕቲ ኣለዎ ንምባል ድኣ እምበር፡ መጽናዕቲ ኩሎም ዛዕባታት ብምጽናዕን ምስናድን “ከይተለመ ዝሓርስ ዘርኢ ነይኣኽሎ” ሓሊፉ ናብ ሞያውነት ገጹ ክኸይድ ካብ’ቲ ዘንቀዶ ውሱን ዓንኬል ሓሊፉ ከቢድ’ዩ ዘስምዕ ላሕጋ (ጣቋ) ክህሉዎ ኣፋዊ ግጥምታት ዝጅምሩ እንተዀነ፡ ዝበሉ እውን ካብዚ ብምንቃል እዮም። እንከሎ፡ እቲ ሞያ ዝጠልቦ ረቛሒታት ንዝሰፍሐ መዓላ ዝውዕል ክኸውን ኣይግባእን። ሓደ ንመጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ኣፋዊ ግጥምታት ከኣ ከም ኣብ ሓደ ከማልእ ግድን ይኸውን። ኣቶ ተስፋይ የድሊ። ሕመረት ዝዀነ፡ እንተውሓደ ኣብ ኣፋዊ ሰፊሕ ሕብረተሰብ ዝርከቡ ትሕዝቶታት ቀለታ ደምሳስ እውን ኣብቲ ኣብ 2025 ኣብ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ግጥምታት ዝተፈልየ ርእየት ወይ ኣእማኒ እንተተሓሲቦም፡ ተሊምካን ኣጽቢብካን ዘሕተሞ “ስነ - ኣገባብ ምርምርን ኣገደስቲ (ንዝሰፍሐ ርድኢት መጽናዕቲ፡ ነቲ ዝተፈላለዩ ኣርእስትታት ብምልዓል ሓሳብ ዘምጽእ ወይ ዘስርጽ ዛዕባ ክልዓል እዮም ክጽንዑ ዝኽእሉ። ስለዚ ሓደ መጽናዕትታትን” ዝብል መጽሓፉ ነዚ መጽሓፍ ብምልኣት ምንባብ ኣገዳሲ መጽናዕቲ ክግበር ይክኣል እዩ። ዝዀነ ይግባእ። እዚ ሓሳብ ድማ’ዩ ንኹሉ ኣብ ኣጽንዓይ ኣፋዊ ግጥምታት፣ ካብ ሓሳብ ብዕምቈትን ስፍሓትን ኣስፊሩዎ እዩ።) ኣጽንዓይ ቅድም ቀዳድም ክምልሶ ዘለዎ ዙርያ ናይቲ መጽናዕቲ ዝጠፍእ ግዜን ፈለማኡ ቅርጡውን ተበጻሕን ኣርእስቲ ይርከብ። ኣቶ ተስፋይ ኣብ ገጽ 30 ናይ ሕቶ እውን ንሱ እዩ። ቅድሚ ኩሉ፡ ዝወፍር ንዋትን ዓቕምን ዝውስን። ካብኡ ክሕዝ ይምከር። መጽሓፉ “መጽናዕቲ፡ መጽናዕቲ ክብሃል ይይቕቕጽጽልል ብሂል ቀዳሞት ኣብ ኣፋዊ ያታታትና ዘሎ ትሕዝቶታት ብቘርበት ናይታ ሕስምቲ ላም ተጀሚሩ ዕግርግር ዘእተወት፡ ምስ ተሓርደት እውን ንኹሉ መለክዒታት ናይ ስነ-ጥበብ ዘማልእ ሕሱም ሰብ፡ ከሎ ኣየቕስን ምስ ሞተ ኣየቕስን ይብሉኹም። ሕሱም ሰብ፡ ሕሰም ድማ ምስ ስጋኣ ሓዊ ተማሊኣ ንምልእቲ ዓዲ እዩ ክብሃል ይከኣል። አረ ካብዚ ሓሳብ እዚ ብሓፈሻ ሕማቕ ባህሊ ምዃኑ ንምርዳእ ዘጥመየት፡ ብሰላም ይሓድር ንዝነበረ ጓይላ ዛሬባ መቒሎመን ሓደሩ። እተን ሓደ ብዝዛየደ እውን ትሕዝቶን ዛንታን ኣፋዊ ሕብረተሰብ ትግርኛ ናይታ ኣብ ዛሬባ ሓዊ ዘእተወት ላም ይምስሎ። ደምበ ሰላም ሓደራ። እተን ሓደ ግና ኣብ ልምዲ ኰይኑ፡ ካብ ወዮም ዝሓረዱ ያታታት ንመለክዒታትን ጠባያትን ስነዕግርግርን ህውከትን ሓደራ። ኣብ ዝቕጽል ጠባሖ ሓንቲ ምታር እትኸውን ስጋ ጥበብ ካብ ምምላእ ሓሊፎም ንስነ-ጥበብ ከምዚ እንተጋጠመኩም ለይቲ እውን እተን ከይቀሰና ዝሓደራ ኣብ ጓህሪ ይጠብስ ነበረ። ንወያ ኣብ ሓዊ ኣብ ምጒዕታርን ምቕጻልን ዝጻወቱዎ ተራ ከብቲ ኣብ ክልተ ዛሬባ ተመቕላ። እታ ትጥበስ ዝነበረት ስጋ ኣብ ሰማይ ዝዝምቢ እምብዛ ልዑል እዩ። ብዓቢኡ እውን ከም እዚ ዕላል ኣብ ግዜ መጽናዕቲ ካብ ዘጋጠመኒ ብምንቃል ንፍሽኽታን፡ ብሕጂ መዕገርገሪት ላም ዘላተን ከብቲ ድማ ኣብ ዝነበረ ሊላ ወይ ሽላ ረኣያ። እናተጠብሰት ኣካል ናይ ስነ-ጥበብ ካብ ምርኣይ ተሓሊፉ ኣብ መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታታት ንዝነጥፉ ወገናት እውን ኣብ ልቦም ንኽጸንሕ ካብ ዕግርግር ሓደራ። ብኸምዚ መስርሕ ናይታ ከላ ንታሕቲ ተነቚቱ መንጢሉዋ ንሰማይ ንባዕሎም ሓኸለ ስነ-ጥበብ እዮም። ቀዳሞት ምሕላን ዝተላዕለ እዩ። እዞም ዝጠቕሶም ዕላላት ናይ ብዙሓት ኣብ ኣፋዊ ያታታት ምኽንያት ናይቲ ዕግርግር ዝዀነት ላም ተዓዝረ። ስጋ ክትጥበስ እንከላ ብባህሪኣ ጓህሪ ወለዲ ዘይርሳዕ ዛንታታት እናልዓሉ መጽናዕቲ ዘካይዱ ሰባት ተጓንፎ ምዃኖም እውን ኣይጠራጠርን። ተፈልጠት። ዋናታታ ድማ “እዛ ላም ትሕዝ እያ። እቲ ሊላ ሰማይ ምስ በጽሐ ሕብረተሰብ ንምጥዛይ (ንምልባም) እንታይ ንግበራ፧” በሉ። ገለ ካብኣቶም ንወያ ስጋ ክበልዓ ፈተነ። እንተዀነ እታ ዝጸውዩዎም ዛንታት ድማ እኹላት “እዋይ ወደይ፣ ኣታ ስራሕዶ ስኢንካ” “ንዮ በሉዋ፡ እዛ መዕገርገሪት ላም፡ እንኳዕ ምስታ ስጋ ዝነበረት ጓህሪ ኣንደደቶ። ካብ ኣብነታት’ዮም። ናብ ሓደ ዓዲ መጽናዕቲ ንምግባር ምስ ከድኩ ኣመሓዳሪ ናይቲ ዓዲ ምስ ሓደ ኣለለናያ እምበር ዝዀነ ኣይንገብራን ኣፍ ሽላ ምስ ሓዋ ዝተፈነወት ስጋ፣ ክሳዕ ወላ’ኳ “ምዉት ኣይክሰስ፡ ሰማይ ዓብን ክኢላ ኣፋዊ ያታን ከምዝራኸብ ገበረ። ኣጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ድሕሪ ኢና።” በለ። ሓደ ካብቶም ስድራ “ኣብ ሽዑ ግዲ ምስ መርገማ ነይራ ኣብቲ ኣይሕረስ፡ ኒሁግ ኣይዅልሰስ” ዝብሃል ሰላምታ እንብሎ ድማ እቶም ክኢላታት ኣፋዊ ያታ መምጽኢኻ ካልእ ከይመስሎም መርዓ ዘይንሓርዳ።” በለ። ኩሎም “እዋእ መግለጺ ሰናይ ቀውዒ ዝነበረ ቀማሚጦን እንተዀነ፡ ሕብረተሰብ ትግርኛ ንሓደ ክሳዕ ምእንቲ፡ ቀልጢፍካ ዛዕባኻ ምንጋር እዩ። ነቶም ሰብኣይ መምጽእየይ ባህሊ ንምጽናዕ . . . እዛ መዕገርገሪት፡ ዳስናን ውራይናን ነቒጹ ክዕጸድ ዝጽበ ዝነበረ ዘራእትን ዕለተ ሞቱ ኣብ ስድራኡን ሕብረተሰቡን ምዃኑ ነገርኩዎም። እቶም ናይ ስራሕ መኪና እውን ከምዘላትኒ ብምስትብሃል፡ ካልእ ክትጽይቐልና፡ እዚኣ ባህ ኣይብላ ኣብ ወደቐት። ሓይሊ ንፋስ ሓጊዙዋ ድማ ካብ ሰላም ንዘይነበሮ፣ ከም ውጽኢቱ ድሕሪ ነገር ተጸብዮም ዝነበሩ ሰብኣይ “እዋይ ወደይ ኣታ ስራሕዶ ስኢንካ” በሉኒ። ድሕሪ ተስካር ኢና ንሓርዳ” በሉ። ተፈጥሮ ፈኸም ናብ ሃልሃልታን ባርዕን ተቐይራ ምማቱ እውን ቊስሊ ዝሓደገ ሰብ ምስ ግዜ ግና እቶም ሰብኣይ ቀዲሕካ ዘይውዳእ ሓበሬታ ኣጽንሑ’ሞ መወርሕየይ ሒዘ ኰይኑ ድማ ካብ’ቶም ስድራ ሓደ ሰብ ንኹሉ ዘራእቲ ልቝምጽ ኣበለቶ። ዓዲ ዝኸውን ብተምሳሌት ከምዚ እናበለ ንስራሐይ ተመለስኩ። ሞተ። እታ መዓልቲ ዝተረኽባ ላም ኣብቲ ሕሰም ናይታ ተካሊት ላም ከም ዘይሓደጎም የዕልለሉ። ተስካር ተሓርደት። ተረድኡ። ተስካር ምስ ሓለፈ “ቈርበት “ኣብዚኣ እንድያ” ቀደም ዘበን ኣብ ሓደ ዓዲ ብዙሓት ናይዛ ተካሊት ላም እንታይ ይኹን፧” ኣብ 2013 ሰፊሕ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ንምግባር ሽዱሽተ ኣባላት ከብቲ ነበራ። ዋናአን ድማ ኣብ ሓደ ዝብል ኣርእስቲ ተላዕለ። ኣልፊዕካ ማእሲ ንመጽናዕቲ ብሓደ ወፈርና። ነቲ መጽናዕቲ ዕዉት ካብ ዝገበሮ ምኽንያት ሓደ ደምበ (ዛሬባ) የሕድረን ነበረ። ንብዙሕ ይኹን እንተተባህለ ኣብኡ ዝድቅስ ንነብስናን ንብረትናን እትጥርንፍ መኪና ምንባራ እዩ። ሓደ ካብቲ እነካይዶ ዝነበርና ግዜ’ኳ ብሰላም ይነብራ እንተነበራ ድሕሪ ኣይርከብን’ዩ ዝብል መልሲ መጸ። ሓደ መጽናዕቲ ንወግዒ መርዓ ብሄረ ትግርኛ ብምልኣት ምስናድ እዩ። ኣብ እንዳ ወዲ ግዜ ግና ለይቲ መጸ ንሓድሕደን ክብኣሳ፡ ሰብ ዘምጽኦ ምኽሪ ግና ተቐባልነት ዝነበረ ምስ ምንቃል መርዓዊ ዝተሓሓዝ ልምድታት ስኢልና ናብ እንዳ ጓል ንቕሎ ደርጓዕጓዕ ክብላ፡ ክዋግኣ ብሳዕቤኑ ድማ ረኸበ። “ምእንቲ ሰብ ድግድግ ከብላ ምስ ኰነ ንመራሕ መኪና ተበገስ በልናዮ። መራሕ መኪና ኣብ ምብጋስ እንከሎ ቅሳነት ክስእና ጀመራ። ድሕረ ግዜ ቈርበታ ከበሮ ይሰራሕ” በለ። ተሰማምዑ ወራዶ መርዓ፡ “መኪና ድኣ እንታይ ክትገብር፣ እታ ዓዲ ኣብዚኣ እንድያ” በሉና። ዋናታተን “እዘን ከብቲ እንታይ ኰይነን እውን። እንተዀነ ቈርበታ ከበሮ ምስ ነቶም ናይ ዓድታትን ነገረ መጽናዕትን ኣፋፍኖት ዝነበረና ኣባላት መጽናዕቲ፡ እቲ እየን ክዋግኣ ዝሓድራ ዘለዋ፡ ኣየነይተን ተሰርሐ ኣጉባዝ ናይቲ ዓዲ ቅድሚኡ “ኣብዚኣ እንድያ” ዝብል ሓበሬታ ከምቲ ዝብሉዎ ቀረባ ዘይምዃኑ ይርድኣና ነበረ። እያኸ ተዕገርግረንን ሰላመን ትዘርገለንን ገይረሙዎ ዘይፈልጡ ባህርያት ኣርኣዩ። ካሜራታትን ሰነድቲ ድምጽን መዛግብትናን ሒዝና ደድሕሪ ወራድ መርዓ ነቐልና። ዘላ፧” ኢሎም ክሓቱ ጀመሩ። ነታ ህውከት “ከበሮ ንዓይ፡ ንዓይ’ባ” ብዝብል ምኽንያት እንተዀነ መገዲ፡ መገዲ እናወለደ ከደ። ብፍላይ ነቶም ብዙሕ ተመኵሮ ዘይነበሮም ተእትወለን ዝነበረት ላም ንምፍላጥ ድማ በባትር ክዋድኡ ሓደሩ። ክሳዕ ቈርበት ኣባላት ክሳብ ጽምእን ረሃጽን ናብዮትን ኣብጽሖም። ክሳዕ እዚ እዋን ድማ ንዝዀነ ክጣበቡ ነበሮም። ከምዚ ድማ ገበሩ። ኣብ ናይዛ ላም ከበሮ ዝስራሕ፡ ጓይላታት መገዲ ዘሎዎ መገሻ “ኣብዚኣ እንድያ” እናበልና መስሓቕያ ገይርናዮ ንርከብ። ቀዳማይ መዓልቲ ነተን ከብቲ ኣብ ክልተ ሰላም ነበረ ይብሃል። ዕግርግር ኣብ ጓይላ", "char_count": 5830, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02477", "text": "ሓድሕድና’ውን ኣይተጋደፍናን፣ ጫውጫውታን ሸዀርተትን ስረይዶ ስሬኻ እናተበሃሃልና ዝያዳ ስለእንሰሓብን እንኽበብን ሓሳባት ናብ ነብስኻ ምላስ ተዀሳቲርና። ንዅሉ እንሰርሖ ህላውነታ’ውን ክሳብ ዘጠራጥር ኢና መልሲ ንቕርበሉ እናመሰለና ንቡር ሰሚዕናያ ዘይንፈልጥ። ሕጂ ግን…. ገዲፍና ናብ ዘይንቡር ሰጊርና። ጸጥታ ካብ ጐደና ሓሊፉ ናብ ዘሕፍርን ፎእ ዝብሃልን ዝነበረ ቤትና፡ ካብ ቤትና’ውን ሓሊፉ ናብ ኣስቴር የማነ በብሓደ ክንለምዶ ምስ ጀመርና ውሽጥና ግዝኣቱ ስለዘስፋሕፍሐ፡ ኣርሒቕና ጠፊእና። ዘገርም’ዩ! ጻውዒታ ንዓና ጥራይ ዘይኮነ ንኹሉ ‘ምምላስ’ ክብሃል ከሎ፡ እቲ ‘ነውሪ’ ተለሚዱ። እዚ ሓጹር ከባቢና’ውን የስምዕ ኣሎ። መሓሪ ዑቝባሚካኤል (ጠዊል) ትርጕሙ ምስ ኣደማምጽኡ እናኸደ ውሽጥና እዚ ኣዕኒና ምስ ከድና ዝፈላለ’ኳ እንተ ኾነ፡ ንሕጂ ገለ ኣርሒቕና ኢና ጸኒሕና፡ ኣርሒቕና ድማ እንሀት ተፈጥሮ ናታ መቕጻዕቲ ክብለሉ ደልየ ዘለኹ ግን ንሓደ ጠፊእና ካብ ቤትና፡ ካብ ሰብና፡ ተዳልወልና። ካብኡ ጥራይ እዩ። ትርጕም ናይዛ ብቐንዱ ኸኣ ካብ ነብስና። ደገደገ፡ ሕጂ እንርእያ ‘ምምላስ’ ከኣ ነቲ እቲ ኵሉ ግዜ ንገብሮ ዝነበርና በረኻ በረኻ፡ ካልአይ ይዓዘኒ ክንብል ካብ ሓደ ቦታ ብምብጋስ፡ ናብ ንጥፈታት ኣቋሪጽና ኣብ ገገዛና ምስ ካብቶም ፍቕርናን ገጽናን ዝደልዩ ሓደ ኣንፈት እትጐዓዞ ዝነበርካ ተዓጸና፡ ዝለመድናዮ ብምስኣንና መቕርብናን ሰብናን ጠፊእና። ንስሙ ጕዕዞ ኣቋሪጽካ፡ ኣንፈትካ ናብቲ ብዙሕ እዩ ቀጨውጨው ኢሉና። ብሓንሳብ ኣለና፡ ብሓደ ንነብር ኣለና ዝመጻእካሉ ብምቕያር ክትጐዓዝ ደቂ-ሰባት ኣኣብ ገዛና ብምዕሻግና፡ ንብል። ካብ ‘ነብስና’ ሓኪልና ኣብ ከለኻ እትገብሮ ንጥፈት ዝውክል ንገብሮ ዝነበርና ብከላ ብምንካዩ ዘይርጉእ ሸፈትፈት ተጸሚምና። እዩ። እንስሳታት ዘገዳም፡ “ንሓያልሲ እባ ሕጂ ግን ዝበዛሕና ድምጺ ውሽጥና ሓያል ኣለዎ፡” እናበሉ ንከተማታትና ክንሰምዕ በቒዕና ኣለና። ላዕሊ ላዕሊ፡ ‘ምምላስ’ ክብሃል እንከሎ ብዙሕ “ኣ...ሃ...!” እትብል ቃል፡ ካብ ጌጋታትካ ማዕረ ክንደይ ካብቲ ሸናዕ ክብሉሉ ገሌና ብመስኮት ገዛና፡ ፍቐዶኡ ፍቐዶኡ፡ ኣበይ ኣበይ እዩ ዓይነቱ። ካብ ብዙሕ ነገር ልብና መንጭያ ብኸናፍርና ምስ ክትጓዓዞ ዝግበኣካ ቅኑዕ መገዲ ገሌና ኸኣ ብመስኮት ተለቭዥንና ከም ዘይበጻሕና መወዳእታኡ ግን ኢኻ ትምለስ። ገለ ካብኡ እስከ እትድመጽ፡ ጌጋና ተረዲእና ኣሎ’ሞ፡ ኣንደልሂጾም ከጥፍኡኻ ከም ዝኽእሉ ተዓዚብና። ሰማያትን ባሕሪን ንኽንምለስ ግልብጥ ኢልና። “ኣበይ ንጥቀስ፤ ካብ ዝገሽካዮ ትምለስ፡ ተመሊስና ንኽንእርሞ ድማ ድሉዋት ንኽትዕዘብ ሓንሳብ ንድሕሪት ግልጽ እንስሳታትን ኣትክልቲን፡ እቲ ኢና ነይርና፧ ከመይ ኢና ኴንና ካብ ዝወፈርካዮ ትምለስ፡ ካብ ኴንና ኣለና ማለት እዩ። ካብ ጌጋና ክትብል እንተ በቒዕካ፡ ሽዑ ክርደኣካ ከምኦም ስነ-ፍጥረት ክነሱ ኣንጻሮም ነይርና፧” እናበልና ከስደምመና ጌጋኻ ተኣሪምካ ትምለስ፡ ብሓሳብ ምእራም ማለት ድማ ውጽኢቱ እዩ። ሕጂ’ውን ንመለስ፡ ዝተጋገናዮ ዓጢቑ ዘዕንዎም ዝነበረ ወዲ-ሰብ ጀሚሩ። ንተግባራትና ጽልእ ኣርሒቕካ ተዓዚርካ ኬድካ ነይርካ ንዅልና ኣይጠፍኣናን እዩ። ናብ ኣይወሓደን እሞ ንተኣረም። ተሓዪርሎም ናብቲ ናይ ቅድሚ ኣቢልናዮስ፡ መአረምታ ከነናድየሉ ትምለስ፡ ካብ ኵራኻ ትምለስ፡ ካብ ዝለዓለ ዓወት ንኽንበጽሕ ወሳኒት ንብርሰት እዛ ምድሪ ጥራይ ዘይኮነ ነዊሕ ዓመታት ዝነበረ እዋኖም ላዕሊን ታሕትን ክንብል ጀሚርና። ምሒር ቍጠዓኻ ትምለስ። ዝበዝሕ ስጕምቲ ኣልዒልና ኣለና ማለት እዩ። ንብርሰትና’ውን ንጓየ ከይንህሉ ስለዝተመልሱ ኣመስጊኖም። ነቲ ንሕልናና ዝሓቐዮ ሕማቕ ግዜ ዘለና ዝመስለና እኳ እንተ ኾነ፡ ነስተውዕል። “ኣብ ዓለም ከለና ተግባራትና ክንድብስ ድማ ‘ሰናይ ካብ ነብስና ጠፊእና ነይርና’ውን መቸም ብጌግኦም ቀልጢፎም በደላትና እንተ ዘይተነሲሕናሎም፡ ሽዑ..... ገሌና፡ ካብቲ ዘየቋርጽ ግብሪ’ እዩ ዝበልናዮ መፍትሒ ንምለስ ኢና። እዚ ዳሕረዋይ ዝእመኑ ሰባት ውሑዳት እንድዮም፡ ክመዓቱና ይኽእሉ እዮም፡” እትብል ላዕሊን ታሕቲን፡ ኔው ነጀው፡ የማን ረኺብናስ ኣመት ሓድሕድና’ኳ ተጠቒሱ ዘሎ ምምላስ እዚ ኸኣ ካብ እቶም ዝበዛሕና ግን “ኣነ ደኣ ደሓን ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ዘንበብኩዋ ጸጋም እናበልና ሸዀርተት ንብለሉ ክንገብር ጀሚርና። ዓይነታት ምምላስ እቲ ዝዓበየ እዩ። እንድየ፡ ብዓል ኩስቶ እኮ ከምዚ’ዮም ዘረባ ድማ ነዚ’ያ ኣዘኻኺራትኒ። ዝነበርና ዕለታዊ ህይወትና ደው ንሕጂ ክንዘራረበሉ ደልየ ዘለኹ ዝገብሩ...፡” እናበልና ኢና ንጌጋና “እንተዘይረኸበቶ ጓላ፡ ትረኽቦ ጓል ምስ ኣበልና፡ ከባቢና’ውን ኩሉ ደው ከም ህዝቢ ክንርአ እንከለና፡ ካብ ድማ እዚ ‘ናብ ነብስኻ ምላስ’ ነኣእስ። ኢድና ናብ ብጻይና ጓላ፡” ዝብል ምስላ ኣቦዋትና’ውን ኢሉ ምድረ-ሰማይ ርግእ ምስ በለ፡ ካልኦት ህዝብታት ፍልይ ዘብል ዝብል እዩ። እናኣወጣወጥና ንነብስና ንጥብር። ካብ ባዶ ዝተበገሰ ስለዘይኮነ፡ እቲ ጸጥታ ሓጊዝና ናብቲ ግልጽ ኣዝዩ ክቡር ባህሊ እዩ ዘለና። ግና. እቲ ንሱ ‘ንእሽተይ’ ኢሉ ብሻላን እንታይ ገደሰኒን ዝስገር ካብ ዘይንብሎ ነዊሕ ዝገበርና ሸነኽና ሓደ ካብኡ ድማ እዚ ክሳብ ሎሚ ንምምላስ ብዙሕ ሓይሊ እዩ ዝነዓቖ ጌጋ ንሕና ንምልኣሉ ተግባራትና፡ ኣብ መወዳእትኡ ዓቢ ቍሊሕ ክንብል ዕድል ረኺብና። ዘናብረና ዘሎ ነንሕድሕድካ ናይ ዘድልዮ። ምጽእ ኢልካ ክትገብሮ ከይንህሉ፡ ንዓና ዝጐደለና ኸኣ ካልእ ዋጋ ከየኽፍለና ነስተውዕለሉ። ጸፋዕፋዕ ጸፋዕፋዕ፡ ዕግርግር ዕግርግር ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን ባህሊ እትኽእል’ውን ኣይኮነን። ንኽትምለስ ኩስቶ ይምልኦ ከይህሉ ንጠንቀቕ። ክንብል ነዛ ሸገርገር ዘይትፈቱ እዩ። “ሕማቕ ዘመንሲ ኣይክቐትልን ቅድም ካብ ልብኻ ‘ጣዕሳ’ ክስመዓካ ‘ጌጋ’፡ ይዕበ ይንኣስ ጌጋ ምዃኑ፡ ይዋእና.... ኵሉ እንገብሮ ሕልናና ቍሊሕ ካብ ዘይንብላ ነዊሕ ከተዓዛዝብ፡” ዝብል ምስላ ወለድና ኣለዎ። ንኽትምለስ ክቱር ዝነዋንው ናቱ ሳዕቤን ድማ ክስዕብ ምዃኑ ምዕባለ እናመሰለና ኣንጻር ተፈጥሮ ኢና ጌርና። ንሳ፡ ቀጻሊ ትደሃየና ነዚ ክቡር ናይ ምድግጋፍ ባህሊ’ዚ፡ ድሌት ክህልወካ ኣለዎ። ብድሕሪኡ ክከሓድ ዘይብሉ ሓቂ እዩ። እኩባት ሓይልና ከነርኢ ዓጢቕና። ኣብ ንሕና ግን በቲ ባዕልና እንፈጥሮ ዋላ’ውን ኣብ እዋን ጸገም ሸለል ንኽትምለስ ቀሊል ይኸውን። ክንብሎ ከም ዘይብልና ንኽምህሩ ዝመሰልዎ እዩ። “እሞ. እንታይ መራሒ እታ ጃልባ፡ “ብዛዕባ ስነ ሓደ ሓደ ንፍሽኽታ! ንግበር፧” እንተኾይኑ እቲ ዝመጽእ ህይወት ትፈልጦ ኣለካዶ? ስነ ኣካባቢ? ሕቶ፡ “ሃየ ነዚ ከም ሕብረተሰብ ስነ እንስሳታት? ስነ መሬት? ስነ ንኽንህሉ ክሳብ ሎሚ ጠሚሩ ሒዝና ኣካላትከ ተፈልጦዶ? ክብል ሓተቶ። ክቕየሮ’ዩ፡” በለቶ። ናይቲ ቤተክርስትያኖም ለኣኾ። እዚ ዘሎ ክቡር ባህልና ብምኽታል ልብና “ኣይፋለይን፡” ክብል መለሰ ጀላቢ። ኣገልጋሊ ቅድሚኣ ዝነበረት መዓልቲ ንኽፈት፡” እዩ እቲ መልሲ። እዚ “ኣሃ! ናይ ዓባየይ ጸጕሪ፡ እንታይ ስለ ዝዓረፈ ኣብ ገዛኡ ሓዘን ነበረ። “ኣብዛ ዓለም ደኣ እንታይ ትፈልጥ? ተግባር እዚ፡ መበገሲ ናይቲ ናብ ኰይኑ ከም ዝጻዕደወ ሕጂ ተረዲኡኒ።” ብዓልቲቤት መዋቲ ናብ ኮምፕዩተራ ንስኻ ብድንቍርና ተበሊዕካ ክትመውት ነብስና ንኽንምለስ እነልዕሎ ዓቢ ክብል ተገምጠላ። ቀሪባ መልኽቲ ምስ ኣንበበት ነዛ ገዛ ኢኻ?” በለ ፕሮፌሰር። ስጉምቲ’ውን ክኸውን ስለ ዝኽእል። *** ብኣውያት ነቕኒቓ ሃለዋታ ኣጥፈኣት። ድሕሪ ገለ ኣማኢት ሜትሮ ጕዕዞቭ ቤተሰባ እናተጓየዩ ምስ መጽኡ ነቲ ክትምለስ እንተዄንካ፡ እትምለሰሉ ደብዳቤ ካብ ሰማይ እታ ጃልባ ክትጥሕል ጀመረት። ሽዑ መልኽቲ ኣንበቡ፡ መበገሲ ክህልወካ ግድን እዩ። እቲ ጀላቢ ነቲ ፕሮፌሰር ከምዚ ክብል ከይተበገስካ ክትምለስ ስለ ዘይከኣል። ሰብኣይን ሰበይቲን ሰብ ሓዳር “ክብርቲ ብዓልቲቤተይ፣ ሓተቶ፤ እዮም። ክልተኦም ንዕረፍቲ ናብ እሞ.... ጌና ዘይተመለስና፡ ካብ ባሕሪ ክኸዱ ተሰማሚዖም ነበሩ። እታ በጺሐ ኣለኹ። ኵሉ ነገር ጽባሕ “ብዝዕባ ስነ ምሕንባስን ስነ ህድማ ነብስና ጠፊእና ዘለና ደቂ ኣዳም ጸጸጕጕሪሪ ዓዓባባየየይይ ብዓልቲቤት ኣቐዲማ ብስራሕ ገይሻ ንናትኪ ምምጻእ ድሉው ኰይኑ ይጽበ ካብ ስነ ሻርክን ትፈልጦ ኣለካዶ?” እንተ’ለናዶ ናብ ነብስና ንመለስ፧ ኣሎ። ብርቱዕ ምቘት ከም ዘሎ ድማ ሓደ ንቝሕ ቈልዓ ናብ ጸጕሪ ኣደኡ ስለ ዝነበረት፡ ንሱ ኣቐዲሙ ከይዱ “ኣይፋለይን፡” ክብል መለሰ ዝሓዝናዮ መገዲ ጌጋ መንገዲ ምንባሩ ክነግረኪ እደሊ። ክጥምት ድሕሪ ምጽናሕ፡ “ማማ ሆቴል ሒዙ ክጸንሕ ተረዳድኡ። ፕሮፌሰር። ከይተሰቈረና ኣይተርፍን እዩ’ሞ፡ እንታይ ደኣ ገለኡ ጸጕርኺስ ጻዕዳ ከም መደቦም ንሱ ናብታ ክዛወሩላ ዘፍቅረኪ ብዓልቤትኪ!” ንመለስዶ ናብ ቤትና፧ ቀዳመይቲ “ግርም፣ ስነ ሻርክን ስነ ሓርገጽን ተቐይሩ?” ክብል ሓተታ። በዛ ሕቶ ዝመደኡ ኣብ ገማግም ከተማ ከይዱ ቤትና፡ እዛ ንፈልጣ ኣካልና እያ’ሞ *** ተሓጋጊዞም፡ ስነ ርእሲኻ፡ ስነ ኣምዑትካ፡ ኣቢለ ሓደ ነገር ክትምህሮ ዝሓሰበት መዳቕሰኦም ኣጣጥሐ። ንሰበይቱ ኵሉ ሃየ ተሎ ኢልና ነዛ መናድቓ ስነ ልቢኻ ክበልዑዎ እዮም። ብሰንኪ ኣደ፡ ነገር ምእንቲ ክነግራ፡ ብኢመይል ብሰንኪ ስነ ኣፍካ ተፈሓሒሩ ዘሎ ቤትና ጸጋጊንና ስነ ኣፍካ፡ ስነ ሞት ክወስደካ እዩ፡” መልእኽቲ ክጽሕፈላ ወሰነ’ሞ ጽሒፉ ውቅብቲ ብምግባር ነማምቋ። ቤት “ብሰንክኻ’ዩ ዝጽዕዱ ዘሎ። እዚ ክብል መለሰ ጀላቢ። ሰደዶ። ናብ ሰበይተይ ይሰድድ ኣለኹ ሓደ ፕሮፌሰር ካብ ሓደ ቦታ ናብ ዝሰፍሮ እንተ ዘይረኺቡ ዑና ኣይትግበሮ እናበልኩኻ እትገብሮ ኢሉ ብጌጋ ንሓንቲ ሰይቲ ኣገልጋሊ ሓደ ቦታ ብጃልባ ይጓዓዝ ነበረ። ነታ እንደኣሉ፣ ነብሲና’ውን ከምኡ’ዩ። ኵሉ በብሓደ ንዅሉ ጸጕረይ ጻዕዳ መጽሔት መንእሰይ ቍ.63", "char_count": 5344, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02478", "text": "ሸሪዓ ዞባ ማእከል ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል የውሃንስ ኣለምሰገድ ይትባረኽ፡ ኣቦይ እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ኣለምሰገድ ይትባረኽ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ዓብዱ ማዕሩፍ፡ ወ/ሮ መይሚና ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ሮዳስ ሚኪኤል ተኽለን ሮቤል ሚካኤል መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። መሓመድ ሓምድ ስለዝዓረፈት፡ ጓላ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ተኽለን ምባል ተሪፉ፡ ሳሙኤል ዛህራ ነሩ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ሚካኤል ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣዜብ ግርማይ ባርያስላሴ፡ ወለድና ይቕረብ። ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ክርስትያን ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ይቕረብ። ግርማይ ባርያስላሴን ኣስካሉ ዘርኣይን ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ብፍ/በ/መሰል ዊንታና መዓሾ ተስፋይ፣ ኣበባ ብርሃነ ፍስሃጼን፡ ሓወይ ኣብርሃም ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ብፍ/በ/ዕዳ ብርኽቲ ገብረእግዚኣብሄር ብርሃነ ፍስሃጼን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ኣስመራ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ሃይለ፡ ንጉዳይ ፈጽሚ ዝምልከት ኣብ መንጎ ከሳሲት ወ/ሮ ብርኽቲ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ክፍለ በራኺን ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዑስማን ስዒድ መሓመድ ምባል ይቕረብ። ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/4/26 ኣብ በየና ኣብርሃም 1.ለተብርሃን ሃብተ እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ ዑስማን ዓብደልዋሃብ ዓጣ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ወልደሊባኖስ +1ን ዘሎ ካብ እጀታ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኣቶ ዳኒኤል የማነ ርእሶም፡ 1.ብስራት ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ምልቃቕ ጉዳይ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ብረ ሰንጋል 2.ወዛም ኣስገዶም ተ/ ሮዛ ዑቅባየስ ኣውዓሎም ምባል ተሪፉ፡ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለተብርሃን ሃብተ ወልደሊባኖስ ንጹር ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ መድህን 3.ኣሰፋሽ ኣስገዶም ተ/ ሮዛ ዑቅባይ ኣውዓሎም ተባሂሉ ኣድራሻኺ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ይቕረብ። መድህን 4.ዮውሃንስ ኣስገዶም ተ/ ኣቶ ሃብቶም ተስፋይ ገብረሚካኤል፡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተጸዊዕኪ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል መድህን 5.ሳህለ ኣስገዶም ተ/ ኣዴና መኣዛ ካፍል ካሕሳይ እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ኤደን ሽፈራው ኣሕፈሮም፡ ኣደይ መድህን፣ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ስም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ይቕረብ። ቁ.32 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ርግበ ዓንደገርግሽ ፍስሃየ ስለዝዓረፈት፡ ምትሕልላፍ ጉዳይ ይካየድ ስለ ዘሎ፡ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/5/26 ኣብ ት/ዕድመ ብሩኽ ዘልኣለም፡ ኣደይ ሻም ነፍልጥ። ይርጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቁ.49 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ገሹ መንግስትኣብ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ወ/ሮ ለተብርሃን መሓሪ ተስፉ፡ ኣደይ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲት ዲያና ሓድሽ ተስፋማርያም፡ ሃይማኖት ብኢደማርያም ስለዝዓረፈት፡ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ተኸሳሲ ሚኪኤል መልኣከ ስዩም፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ትርሓስ ጠዓመ ገብረክርስቶስ፡ ኣደይ ከሳሲት ዮርሳሌም ዳዊት፡ ተኸሳሲት ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ኣድራሻኻ ለትኣብ ዑቑባገብረኤል ተስፋጋብር ኣሮን ዮሴፍ ፋኒኤል፡ ናይ ሓዳር ስለዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ወኪል ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ብስራት ንተማሃሮን ወለድን ብሕጋዊ ወኪል ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ 1. Apple English for Primary School Stuኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። dents and beyond ያሬድ ገብሩ ኪዳነ ምባል ተሪፉ፡ ያሬድ ጽገሬዳ ሃይለ ወልደገብርኤል፡ ኣደይ ከሳሲ ኣቶ ተስፋኣለም ኣድሓኖም፡ ገብረጻድቕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 2. ZAKI English for Junior Students and ምንያ ተስፋማርያም ዓንደማርያም ተኸሳሲት ወረ/ነ/ር ሃንሱ ዑቕባሚካኤል፡ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ህሉዋት beyond (2nd - edition) ወ/ሮ ሃገራዊት ኣድሓኖም +1 ወረ/ ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ኣሕዋተይ 1መዋቲ 2 ተተካእቲ ደቁ ነፍ/ኣሰፋሽ ዑቕባሚካኤል፡ ኣቶ ሰመረ ይቕረብ። 3. Fundamentals of English - Referወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ተወልደ፡ ራህዋ ተወልደ፡ ኢዮብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ከሳሲት ደንደን ሚኪኤል ገብረኣብ፡ ተወልደ፡ መሓሪ ተወልደ፡ ሃብታሙ ence book for Secondary ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ተኸሳሲ ሳሚኤል መስፍን ተኽለኣብ፡ ተወልደ፡ ስዉእ ሚኪኤል ተወልደ ይቕረብ። ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ኣድራሻኻ School Students and beyond 3rd - ediተተካኢ ወዱ ሴም ሚካኤል፣ ንስቪል ስለዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ዝምልከት ጉዳይ ቀሪቡልኩም ስለ ወ/ሮ ሳባ ዘማርያም መኮነን፡ ብዓል tion ወኪል ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቤተይ ነርስ ኢሰያስ ሃይለ ገረዝግሄር መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። ን8/5/26 ኣብ ቤ/ቁ.47 ቅረቡ። Note: the above books have: ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ጓልና ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። Grammar Notes and related detailed ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ድማ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ጎይትኦም ተወልደ ተስፋዝጊ፡ exercises ብፍ/በ/ዕዳ 1.ኣስመሮም ተስፋይ ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ሓፍተይ መግብነሽ ተወልደ ተስፋዝጊ ተኽላይ፡ 2.መርሃዊ ተስፋይ ተኽላይ 4. Peacock English-English –Tigrigna ይቕረብ። ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ 3.ኤሊሻን ተስፋይ ተኽላይ፣ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ኣለም ኣስፍሃ dictionary (for all User) ገብሩ ጊላይ፡ ስም ኣደይ ጽገወይኒ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ገብረመስቀል፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ሓዳስ ኣሕፈሮም ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ 5. Translation into Tigrigna: Nelson ኣቕሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ኣስጎዶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ Mandela’s Life History 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ሮማ ኣብርሃም ገብረ፡ ብዓል ቤተይ ካብ 1-3 ተዘርዚረን ዘለዋ መጻሕፍቲ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ይቕረብ። ካሕሳይ ርእሶም ዘርአ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ንናይ መባእታን ማእከላይን እድሪስመሓመድ መሓመድዓሊ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ወይኒ ወልዳይ ገብረሂወት፡ ብዓል መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ እድሪስ 2ይ ደረጃን ተማሃሮ የገልግላ። ኣብ ኩለን ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ቤተይ ፍጽሃጽዮን ክፍለ ገብረመስቀል መሓመድዓሊ መሓመድ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ስለዝዓረፈ፡ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ቤተ መጻሕፍቲ ተዘርጊሐን ኣለዋ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ Author: Zaid Kidane, Assistant መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1.ሳሚኤል ፍትዊ መብራህቱ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ 2.ሚኪኤል ፍትዊ መብራህቱ፡ ሓትናኣ Professor ከሳሲት ዮዲት የውሃንስ ገብረሂወት፡ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ንወላዲት ኣዴና ነ/ፍ የሹ ኣስገዶም ተኸሳሲ ተኪኤ ክብሮም ተስፋሚካኤል፡ ይቕረብ። Mobile: 07 16 27 82 ገብረመድህን ብሂወት ከላ ዝገበረትልና ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ለበዋ ይጽደቐልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም", "char_count": 5182, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02479", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ብስም ወ/ሮ ብርኽቲ መብራህቱ ዓንደብርሃን +2 (ብውክልና) ዝተመዝገበ ኣብ ዞባ ደቡብ ከተማ ድባርዋ ብቁ.መለለይ 42005 መወከሲ ቁ.420336 ኣስመራ ንግዳዊ ትካል፡ ብቁ/ፍቓድ ንግዲ ASR00021512 ቁ/ፍቓድ ዋኒን ASL ዝተመዝገበ ትካል መጥሓን እምኒ ናይ ብርኪ ማሕበር፡ ኣቦና ኣቶ በይን ኣርኣያ ሃይሉ ከምኡ’ውን ኣዴና ወ/ሮ ኣበባ ወልደሚካኤል ጉብሳ ዘለዎም 00020165 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማእከል ከተማ ጎደና ደንከል ቁ.ገዛ ተስፋልደት ክብረኣብ ቀለተ ምባል ብርኪ ብህያብ ስለ ዝሃቡና፡ ነቲ ብህያብ ዝተወሃበና ብጽሒት ናብ ስምና 20 ዝርከብ እንዳ ቀምቃማይን መሕጸቢ ሰውነትን (ባኞ)ን ብውህብቶ ስለ ተሪፉ፡ ተስፋልደት ክብረኣብ ቀላቲ፣ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ዝተወሃበኒ፡ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ከምኡ’ውን ስም ኣደይ ፈቲየን ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ርእሶም ምባል ተሪፉ፡ ሓዳስ ግደ ወይ ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ክፍሊ ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይቀሪቡ ግን ነዚ ንግዳዊ ትካል ናብ ስመይ ገብረዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ቴክኒክ ን/ዞባ ድባርዋ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ከሰጋግሮ ምዃነይ እሕብር። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና እሕብር። ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ኣለም ተኸስተ ተወልደብርሃን ይቕረብ። ኣቶ ስዩም በይን ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ናይ ቅድም ዞባ 6 ምም/02 ጎደና ዝቋላ ዘርእዝጊ እምነቱ ሃብተን፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣብ ኣስመራ ዞባ 2 ምም/08 ጎደና ኣዋሽ ቁ.ገዛ 10 ዝርከብ፡ ብቁ.ምስክር ቁ/ገዛ 6 ሎታ 29 ፓርቸላ A፣ ናይ ሕጂ ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ሽማንጉስ 1.ኣቶ ገብራይ እምነቱ ሃብቱ 2.ወረ/ ወረቐት 123023 መወከሲ ቁጽሪ 113196 ብስም ኣቦና ኣቶ በይን 38 ብቁ/ምስክር ወረቐት 112621 ብመወከሲ ቁጽሪ 114017 ዝፍለጥ፡ ነፍ መሓሪ እምነቱ 2.1 ብዓልቲ ቤቱ ኣርኣያ ሃይሉ ዝተመዝገበ ገዛ ብህያብ ስለዝተወሃበና’ሞ ናብ ስምና ብስም ሓማተይ ወ/ሮ ብርኽቲ መብራህቱ ዓንደብርሃን +2 ሰናይት ፍስሃየን ወ/ሮ ኤልሳ ኪዳነ ፍረእዝጊ (ወኪል ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ጸሃይነሽ ፍስሃየን ዝተመዝገበ ኣብ 77 ት/ሜ ዝተደኮነ 3 ቀንዲ ክፍልታት 2 ኣቶ ኣብርሃለይ ኪዳነ) 2.2 ማክዳ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሓገዝቲ ክፍልታት ዝሓዘ ብውህብቶ ስለ ዝተወሃበኒ፡ ስም ዋንነት ናብ ስመይ መሓሪ 2.3 ፌቨን መሓሪ 2.4 ሄኖክ ወይ ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ መሓሪ 2.5 ነይተን መሓሪ 2.6 ራሄል ቤ/ጽ/ፓብሊክ ኖታሪን ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ መሓሪ 2.7 ዮርሳሌም መሓሪ 2.8 ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና እሕብር። ቤት ፍርዲ መአገዲ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ተስፋኣለም መሓሪ ዘሎ ናይ ፈጽሚ ኣቶ ስዩም በይን ካዳስተር የቕርብ። እንተዘይቀሪቡ ግን ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ጉዳይ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ 2.2 ማክዳ መሓሪ 2.3 ፌቨን መሓሪ 2.4 ሄኖክ መሓሪ ኣቶ ኣለም ተኸስተ ተወልደብርሃን 2.5 ነይተን መሓሪ 2.6 ራሄል መሓሪ ምልክታ ጨረታ 2.7 ዮርሳሌም መሓሪ 2.8 ተስፋኣለም፣ ኣድራሻኹም ስለዘይተፈልጠ፡ ኮርፖረሽን ተለኮሙኒከሽን ኤርትራ ናይ ብ.ማ.(ኤሪተል) ንስራሕ ንግልገለለን ወ/ሪት ምስጋና ካሕሱ ሓድጉ፡ ዝተፈቕደለን መሸጢ ናይ ሃለኽቲ Computer, printer, photocopier, Scanner, Fax ወዘተ. ኣብ ዝበላሸዋሉ ብስቪላዊ ብጋዜጣ ተጸዊዕኩም ብኣካል ኣቕሑ ንግዳዊ ትካለን፡ ‘‘ኪዳነ መስመር ድኳን’’ (KIDANE MESMER እዋን ክጽግኑ ዝኽእሉ ትካላት ከጫርት ስለ ዝደለየ፣ ነዚ ዝስዕብ ረቛሒታት ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ SHOP) ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ዘማልኡ ኣወዳዲሩ ክቖጽር ተጫረትቲ ይዕድም። ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 ቅረቡ። ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ 1. ተጫረትቲ ናይ 2025 ዓ.ም ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግዲ ዘለዎም፡ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። 2. ተጫረትቲ ዝርዝር ሓበሬታ ካብ ቤት ጽሕፈት ዕድጊ ኤሪተል (ከባቢ ፋብሪካ ኣልኮላዊ መስተ ኣስመራ) ቁጽሪ 3 ክወስዱ ይኽእሉ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ 3. መኽበሪ ጨረታ 10.000.00 ናቕፋ (ዓሰርተ ሽሕ ናቕፋ) ብ CPO ከትሕዙ ኣለዎም፡ እዮሪ ገብረሚካኤል ሰንጋል፡ ብዓል 4. ጨረታ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 ተኸታታሊ ናይ ስራሕ ቤተይ መሓረና ቀላቲ ገብረሚካኤል ወ/ሪት ምስጋና ካሕሱ ሓድጉ፡ ዝተፈቕደለን መሸጢ ናይ ኤለትሮኒክስ መዓልታት ክፉት ኮይኑ ይጸንሕ፡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ንግዳዊ ትካለን፡ ‘‘ኪዳነ መስመር ኤለትሮኒክስ’’ (KIDANE MESMER 5.ጨረታ ዝኽፈተሉ ምዕጻው ንጽባሒቱ ኣብ ዘሎ መዓልቲ ልክዕ ሰዓት10፡ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 10 ደቁ ድማ ELECTRONICS) ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም 00 ቅድሚ ቀትሪ ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ጎደና ሰማእታት ቁጽሪ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ 11 ዝርከብ መኣከቢ ኣድራሽ ተጫረቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ዝተረኸቡሉ ይኽፈት። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። 6.ኤሪተል ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ ነዚ ጨረታ ብከፊል ወይ ብምሉእ መብራህቱ ከሰተ ዑቕባሚካኤል፡ ወዲ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣሞይ ነጋሽ ገብረስላሴ በላይ ስለዝዓረፈ፡ ኮርፖረሽን ተለኮሙኒከሽን ኤርትራ ናይ ብ.ማ.(ኤሪተል) ቅድሚ ሞቱ ብለበዋ ስለ ዝገደፈለይ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ሃብትን ብስም ወላዲና ነፍ/ሄር እስቲፋኖስ ተወልደብርሃን ተኽለዝጊ፡ ኣብ ቤት ንብረትን ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ጽሕፈት ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 109205 መወከሲ ሓበሬታ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ቁጽሪ 105702 ዝተመዝገበ ሰነድ ስለዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኣለኹ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁጽሪ ቴሌፎን ይቕረብ። 07118400 ቀሪቡ ክሕብረናን ከረክበናን፣ እንተዘየለ ግን መተካእታ ኤርትራ ክንሓትት ምዃንና እሕብር። 1ይ ቤት-ፍርዲ ናቕፋ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ኣሮን እስቲፋኖስ ተወልደብርሃን ዘይነብ ሓምድ መሓመድ፡ ስም / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ኣደይ ፋጥና ዓብደላ ጀህረይ ምባል ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ተሪፉ፡ ፋጥና እድሪስ ተኩሽ ተባሂሉ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ብስም ወላዲና ነፍ/ሄር እስቲፋኖስ ተወልደብርሃን ተኽለዝጊ፡ ኣብ ቤት ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ጽሕፈት ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 109181 መወከሲ ይቕረብ። 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ ቁጽሪ 105703 ዝተመዝገበ ሰነድ ስለዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። ኣለኹ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁጽሪ ቴሌፎን ማሕሙድ እድሪስ መ/ዓሊ ምባል ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. 07118400 ቀሪቡ ክሕብረናን ከረክበናን፣ እንተዘየለ ግን መተካእታ ተሪፉ፡ መሓመድ እድሪስ መ/ዓሊ ክንሓትት ምዃንና እሕብር። com ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ኣሮን እስቲፋኖስ ተወልደብርሃን ቤ/ፍ ይቕረብ። !", "char_count": 4790, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02480", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ወልደየውሃስን/ ያፌት ተስፋሂወት ኣሌክሳንደር ግደይ ገብረሚካኤል ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ማእከል ኣስመራ ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ ዮውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ኣቶብርሃን ግደ ወ/ሮ ሄለን ተስፉ ገብረእግዚኣብሄር፡ ወ/ሮ ጽገ ተኽለ ኣሸብር፡ ተኸሳሲ ተስፋሂወት ጸጋይ ተባሂሉ ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ብዓል ቤተይ ምኪኤል ገብሪሂወት ኣቶ ምሉእ ጎይትኦም ደሰ፡ ናይ ሓዳር ኣመልካቲት ሳንደራ ኢያሱ ዮውሃንስ፡ እንተሎ፡ ን11/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ተጸዋዒ ኣቶ ተስፉ ሃይለ ተኽለማርያም፡ ይቕረብ። ብሕጋዊ ወኪል ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ኣኽብረት ወልደስላሴ፡ ወለደይ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ንጉዳይ ሞግዚት ዝምልከት ክሲ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ኣቶ ዳኒኤል ሃይለ፡ ወደይ መሓሪ ወልደስላሴ የዕብዮን ለታይ ገብረኪዳን ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዳኒኤል ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 5 ደቀይ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብሕጋዊ ወኪል ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ብርኽቲ ኣሰፋው መንግስ ምባል 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ተሪፉ፡ ብርኽቲ ሳልቨቶር ጆርጆ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዑቕባሚካኤል ታደሰ ጎመራ፡ ኣቶ ዳኒኤል ሃይለ፡ ብዓልቲ ቤተይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ወደይ ሓጐስ ዑቕባሚካኤል ታደሰ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ለቱጸጋ ኪዳነ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ትርሓስ ዓንደጼን ተስፋማርያም፡ ስለዝተሰወአ፡ 3 ደቁ ጥራይ ወረስቲ ክርስትያን መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ብዓል ቤተይ የማነ ዮውሃንስ ብርሃነ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ኣቶ ዳኒኤል ወልደየሱስ ተስፋጽዮን፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ሳምሶን ኣብርሃ ኣስመላሽ ምባል ተሪፉ፡ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣቦይ ወልደየሱስ ተስፋጽዮን ሳሙኤል ኣብርሃ ኣስመላሽ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ይቕረብ። ቀለተ ስለዝዓረፈ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይቕረብ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ሜሮን ሃይለ ኣማረ ምባል ተሪፉ፡ ስምኦን እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ሃይለ ኣማረ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ይቕረብ። ት/ዕድመ ናጽነት ምሕረትኣብ ምባል ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ተሪፉ፡ ህያብ ምሕረትኣብ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዑቅባጋብር ደብሩ ተድላ ምባል ተሪፉ፡ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ዑቅባጋብር ደብሩ ታፍላ ተባሂሉ ጓዕዳድ እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ከተም ገብረማርያም መድሃኔ ምባል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ተሪፉ፡ጃባን ገብረማርያም መድሃኔ ከሳሲ ኣቶ ኤስሮም ምስግና እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ወ/ሮ ትንስአ ገብረገርግሽ ደብረጼን፡ ሃብተሚካኤል፡ ተኸሳሲ ወረ/ነፍ ኣመታይ መሃንሾ ክፍለ፡ ብዓል ቤተይ ሓወይ ዘካርያስ ገብረገርግሽ ደብረጼን 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ኪሮስ ክፍለ ወልደሚካኤል፡ ናይ ክብረቅዱሳን ኪዳነ ዘርኢሃዋርያት ይቕረብ። ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 4 መወትቲ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ከቢር ዓብዱ ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ከቢረ ኣሕዋተይ 20 ተተካእቲ ደቆም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ዓብዱ ስዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ኣብ መንጎ ተስፋኣለም ወልደንጉሰ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 13 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ወኪል ን11/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ሰንጋል፡ ተጸዋዒ ኣቶ ጀማል ኣደም ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሓመድ፡ ዘሎ ናይ ስቪል ክርክር፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተጸዋዒ ብናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ልችያ ብርሃነ ሰለሙን፡ ብዓል ቤተይ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ወ/ሮ ፍቃዱ የማነ ተስፋይ፡ ወ/ሮ ዙፋን 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ጸጋይ እያኣብ ዓንደማርያም ስለዝዓረፈ፡ ወ/ሮ ለተብርሃን ኣርኣያ፡ ወደይ የዕብዮ ብሕጋዊ ወኪል ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ የማነ ተስፋይ፡ ኣቦና የማነ ተስፋይ እምባደርሆ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ረዘነ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋቱ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ መዘንግዕ ስለዝዓረፈ፡ ንሕና ጥራይ ይተሓለወለይ፡ 14 ደቅና ድማ ወረስቲ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ሲልቫና ተስፋይ ገረዝጊሄር ምባል ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 ተሪፉ፡ ሲልቫና ኣረጋይ ዘርኣይ ዝበላ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ኣቶ ረዳእ ተስፋይ ተወልደ፡ ኣቦና ኣቶ ኣተሽም ባህታ ግርማይ፡ ኣደይ ሰምሃር ዘርአ ምባል ተሪፉ፡ ሰምሃር ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓምድ ከሊፋ ኣሕመድ ምባል ተሪፉ፡ ተስፋይ ተወልደ ኪዳነማርያምን ኣዴና ሓጎሳ ገብረማርያም ኣውዓሎም ዘርአማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ መሓመድ ኣሕመድ ሙሳ ተባሂሉ መብሪህት ተወልደ ክፍለማርያምን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለዝዓረፉ፡ ንሕና 5 ደቆም ወረስቲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተከሌዛን እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ት/ዕድመ ለተኺዳን ዘርአ ምባል ግደይ ገብረሚካኤል ተስፋስላሴ ምባል ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ ዘርአማርይም ተሪፉ፡ ግደ ገብረሚካኤል ተስፋስላሴ ወ/ሮ ርግበ ኣርኣያ ካሕሳይ፡ ወለድና 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ገብረኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኣርኣያ ካሕሳይን ሓረጉ ኪዳነን ሓበን ሽናሽ መኮነን ምባል ተሪፉ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ስለዝዓረፉ፡ 4 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ህንጻኣብ ሽናሽ መኮነን ተባሂሉ ባኖ ገብረማርያም ወልደሃዋርያት ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ምባል ተሪፉ፡ ባና ገብረማርያም ወ/ሮ ሳባ ግርማይ ተስፋገብሪኤል፡ ኣቶብርሃን ግደይ ገብረሚካኤል ምባል እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልደሃዋርያት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ብዓል ቤተይ ክብሮም ምሕረትኣብ ተሪፉ፡ ኣሌክሳንደር ግደ ገብረሚካኤል ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ስም ት/ዕድመ ወድና ስየም ተስፋኣለም 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጉዕስ ምባል ተሪፉ፡ ሴም ተስፋኣለም መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ጉዕሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ የውሃንስ ተኽልኣብ ገብረጻድቕ ምባል ኣሕመድ ጋንጎ ዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ጋንጎ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ መርሃዊ ተኽልኣብ ገብረጻድቕ ዓሊ ማሕሙድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ጀሚላ ኣረነ ኣድም ምባል ተሪፉ፡ ጀሚላ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ሃሮን ኣድም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ኣማኑኤል ማና በኺት፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ዑመር ዓሊ ሳልሕ ምባል ተሪፉ፡ ብዓልቲ ቤተይ ነብያት ተስፋጋብር ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣልጋነሽ ኣርኣያ መንግስቱ፡ ብዓል ዑቕበ ምስግና ማቲዎስ ምባል ተሪፉ፡ ዑመር መሓመድዓሊ ሳልሕ ተባሂሉ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ቤተይ ዓንደማርያም ኣባይ ዑቕቡ ዑቕባይ ምስግና ማትዮስ ተባሂሉ ሱዛና መልኣከ ሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ሱዛና ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቃ ድማ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም መልኣከ ዮሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ እንተሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ እንተሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ይቕረብ። ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26", "char_count": 5576, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02481", "text": "ስልጣነ መሶፖታምያ ማክስ ወዲ 10 ዓመት ፈረንሳዊ ኣቓልቦ ብዙሓት ሰባት ክስሕብ መሶፖታምያ ናይ ግሪኽ ቃል ኮይኑ፡ ‘ኣብ መንጎ ክልተ ሩባታት ዝርከብ’ ማለት ዲዛይነር እዩ። ብዕድመ ዝነኣሰ ዲዛይነር ክኢሉ። እዩ። ካብ 3400 ክሳብ 3000 ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ኣብ ዝነበረ ግዜ ዝነበረ’ውን ኮይኑ ከኣ ኣብ መዝገብ ክብረ ወሰን ማክስ 15 ብዕምባባታት ዘጌጸ እዩ። መበቆል መሶፖታምያ ኣብ ከባቢ ማእከላይ ባሕሪ ብጎቦታት ዛግሮስ ተኸቢቡ ጊንስ ክሰፍር ክኢሉ ኣሎ። ክዳውንቲ እዩ ንምርኢት ኣብ ዝርከብ ቦታ ተደኲኑ ከም ዝነበረ ይግለጽ። ክሳብ’ዚ ናይ ሎሚ ዒራቕ፡ ገለ ክፋል ማክስ ኣብ መበል ሻውዓይ ዓመቱ ኣቕሪቡ። ዝበዝሐ ካብ’ቶም ኢራን፡ ሶርያ፡ ኩውየትን ቱርኪን ከኣ ይዝርጋሕ ነበረ። እዩ ብሓገዝ ወላዲቱ ዝተፈላለዩ ቅዲ ንምርኢት ዘቕረቦም ክዳውንቲ፡ በዚ ስልጣነ ዝሓልፉ ቲግሪስን ኢፍራጢስን ዝበሃሉ ክልተ ዓበይቲ ሩባታት ከኣ ነበሩ። ክዳውንቲ ብምስኣል፡ ክሰፊ ጀሚሩ። ኣብ ነቶም ኣብ 1980ታት ዝነበሩ ኣዝዩ ፍርያም ሓመድ ዝነበሮ ስልጣነ መሶፖታምያ ንሕርሻ ምቹእ ቦታ ምንባሩ ዝሓለፈ ወርሒ ድማ ባዕሉ ዝሰርሖም ቅዲ ክዳውንቲ ኮይኖም፡ ይንገረሉ። ክዳውንቲ ንምርኢት ድሕሪ ምቕራቡ ኣመሓይሹ እዩ ኣቕሪቡዎም። ሓደ ካብቶም ዝጠንተወ ስልጣነ ዝኾነ መሶፖታምያ፡ ንብዙሓት ስልጣነታት መሰረት ኣብ 2024 ድማ ማክስ ብዛዕባ ፋሽን ክኸውን ዝኸኣለ እዩ። ኢንዳስትሪ ኣመልኪቱ ኣብ ውድብ ዘይከም ካልኦት ስልጣነታት ግሪኽን ግብጽን፡ መሶፖታምያ ብዙሕነት ባህልታት፡ ሕቡራት ሃገራት መግለጺ ክህብ ዕድል ጣኦታትን ቅዲ ጽሑፋትን ነበሮ። ተዋሂብዎ ነይሩ’ዩ። ማክስ፡ ኣዲኡ ፋሽን ዲዛይነር ክኸውን ብምድላይ ካብ ወዲ ኣርባዕተ ዓመት ከሎ ኣትሒዛ ተተባብዖ ከም ዝነበረት እዩ ዝገልጽ። ሎሚ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ንስርሓት ማክስ ዝከታተሉ ልዕሊ ሓሙሽተ ሚልዮን ሰዓብቲ ኣለዉ። ካብ ባህላውያን ጽንብላት ዓለም 11.. ሓሓድድሽሽ ዓዓመመትት ቻቻይይናና፦፦ እዚ ‘ፈስቲቫል ሳዕስዒት እዩ። ብዙሓት ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ’ዘን መዓልታት ጽንብል፡ ካልእ፡ ህዝቢ እቲ ስልጣነ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝነበሮ ኣረኣእያ ፍልይ ዝበለ ስለ ቀውዒ’ ተባሂሉ’ውን ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ሓደ ሳዕስዒት ድማ ዓበይቲ ውድድራት ጀርመናውያን ስጋ ሓሰማ፡ ብሽኮቲን ዝነበረ፡ ደቂ ኣንስትዮ መሶፖታምያ ምሉእ መሰል ነይሩወን። ካብቶም ኣገደስቲ ፈስቲቫላት ቻይና እዩ። የካይዳ። ኣብዚ ፈስቲቫል ኣከዳድና ቢራን ክምገቡ ይቕንዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ህዝቢ መሶፖታምያ ሱመርያን ተባሂሎም ይጽውዑ። ጽሕፈት መሶፖታምያ ከኣ ኣብ ቀዳመይቲ መዓልቲ ናይ ሉናር ኣገዳሲ ተራ እዩ ዘለዎ። ስለዚ ተሳተፍቲ ኩሉ ቦታታት እታ ከተማ ደርፊ ወሊዖም ካነይፎርም ይበሃል። ካላንደር ድማ ይጽምበል። እዚ ማለት ብሕብርታት ዝወቀቡ ባህላዊ ክዳውንቲ ብምሉእ ወኒ ይስዕስዑ። ሳሙኤል ኖህ ክራመር ዝተባህለ ተመራማሪ ስነ ኩዕታ፡ 39 ኣገደስቲ ምህዞታት በዚ መወዳእታ ጥሪ ወይ መጀመርታ ለካቲት ይኽደኑ። ብዘይካ’ዚ ንክብሪ ኣፍሪቃውያን ፈስቲቫል ኦክቶበርፈስት ኣብ ስልጣነ ከም ዝማዕበሉ ይገልጽ። ገለ ካብኦም ጽሕፈት፡ ኣርባዕተ ዝእግራ ዓረብያ፡ 24 ማለት እዩ። ብራዚላውያን፡ ተባሂሉ ኣፍሪቃዊ መበቆል ከተማታት ኣመሪካ ሚላዉከ፡ ዊስኮንሲን፡ ሰዓታት ኣብ መዓልቲ (ደቓይቕ፡ ካልኢት)፡ ቢራ፡ መሰላት ሲቪል፡ መስኖ፡ ምርባሕ ቻይናውያን ነዛ መዓልቲ ስድራቤት ዘለዎም ደርፍታት፡ ሳዕስዒትን ኣለባብሳን ሲንሲናቲን ኦሃዮን’ውን ይጽንበል እዩ። እንስሳታት፡ ሕርሻ፡ ሃይማኖታዊ ጽንብላት፡ ኣጽዋር ኲናት፡ ፋርማሲ፡ ፍቕራዊ ደርፍታት ተኣኻኺቦም፡ ኣብ ቀይሕ ፖስታ ሰልዲ ንምርኢት ይቐርቡ። ብዝተፈላለዩ ዓይነት ኣብዚ ግዜ ጀርመናውያን፡ ብዙሓት ምጥቃስ ይከኣል። ኣእትዮም ምስ ኣባላት ስድራቤቶም ዝተሰርሑ ባህላውያን መግብታት’ውን ንኣሽቱ ቴንዳታት ብምትካል ንኣሽሓት ብምልውዋጥ፡ ባህላዊ መግቢ ብምምጋብ፡ ይቐርቡ። እዞም መግብታት ነቲ ፈስቲቫል ህዝቢ ቢራታት ይሸጡ። ቀቢላ ሂምባ ካብ ቶርታ ዝተሰርሐ ምቁር ሕብስቲን መቐረት ካብ ዝውስኹ እዮም። 5. መፋርቕ ክረምቲ፦ እዚ ፈስቲቫል ብምስራሕ ይጽንብሉዋ። ኣብዚ ቀንዲ 3. ፈስቲቫል ቀውዒ ቻይና፡- ‘ፈስቲቫል ሽወደን ኮይኑ ኣብታ ካብ ዓመት ዝገብርዎ ነገር ምትእኽኻብ ስድራቤት ወርሒ’ ተባሂሉ’ውን ይጽዋዕ እዩ። ብጀካ ዝነውሐት መዓልቲ ይጽንበል። እዚ ቅድሚ 500 ዓመታት፡ ሀረሮ ‘ሚድ ሳማር’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ፈስቲቫል፡ ዝተባህሉ ህዝቢ ካብ ኣንጎላ ናብ ሓደ ካብቶም ኣገደስቲ ጽምብላት ናይታ ናሚብያ ተጓዕዙ። ኣብ 19 ክፍለ ሃገር እዩ። ኣብዛ መዓልቲ ዕምባባታት ዘመን ድማ እዞም ህዝቢ ናብ ክልተ ኣብ ኢዶም ሒዞም ይስዕስዑን፡ ባህላዊ ጉጅለ ተፈናቐሉ። እቶም ሓደ መግብን መስተን ዓዶም ብሓባር ኮይኖም ጉጅለ ናብ ኦቫሂምባ ዝተባህለ ኣከባቢ ይቋደሱን። ኣደታትን መንእሰያት ደቂ ብምኻድ፡ ነቲ ቦታ ብቕልጡፍ ኣብ ኣንስትዮን ካብ ሸውዓተ ዝተፈላለዩ ትሕቲ ቁጽጽሮም ብምእታው ዓይነት ዕምባባታት ዝተሰርሐ ኣኺሊል ዓብለልቲ ህዝቢ ክኾኑ ከኣሉ። ኣብ ርእሰን ይገብራ። ምሸት ክድቅሳ ቀስ ብቐስ ድማ ኣብ’ቲ ከባቢ ከለዋ ድማ ነቲ ኣኽሊል ኣብ ትሕቲ ብምፍራይን ባህሎም ብምዝርጋሕን ትርኣሰን ይገብራኦ፡ ኣብታ መዓልቲ እዚ ዋናታት ናይቲ ኣከባቢ ምዃኖም ምስ ዝገብራ ኣብታ ለይቲ ናይ መጻኢ ኣረጋገጹ። ሎሚ ብዝሒ ህዝቢ ሂምባ ንቕድሚት ብምቑናን ክሳብ ጸጉሪ መጻምደን ብሕልሚ ከም ዝርእያኦ ከባቢ 50 ሽሕ ይበጽሕ። እዞም ህዝቢ ዓይነን የብጽሓኦ። ይኣምና። ዝነብሩሉ ኣከባቢ ሓውሲ ምድረ በዳ ቀቢላ ሂምባ ኣብ ሓንቲ ገዛ ብዙሓት ዝበዝሑ ሽወደናውያን ነዛ መዓልቲ ምስ ብምዃኑ መነባብሮኦም ኣብ ጉስነት ሰባት እዮም ዝቕመጡ፣ ንዝረኸብዎ እዩ። ቀይሕ ሕብሪ ጽቡቕ ፋል ከም ኣብ ቻይና፡ ኣብ ቬትናምን ካልኦት ሃገራት ስድራቤቶም ወይ ፈተውቶም ተኣኪቦም ዝተመርኮሰ እዩ። ኣታዊ ድማ ብሓንሳብ ይጥቀሙሉን ዘምጽእን መናፍስቲ ከም ዝሰጉግን ስለ ምብራቕ ኤስያን’ውን ዝጽንበል እዩ። እዮም ዝጽንብሉዋ። ዓሳ፡ ድንሽ፡ መጺጽ ደቂ ኣንስትዮ ናይዚ ቀቢላ ካብ ተኽልን ይምገቡን። ብዘይካ’ዚ፡ መዓር በረኻን ዝኣምኑ ብብዝሒ ዝጥቀምሉ ሕብሪ ኣብ ወርሒ መስከረም ወይ ጥቅምቲ ክሬም፡ ጥሑን ስጋ፡ ብሃፋ ዝበሰለ ዓሳ ሓመድን ቀይሕ ሕብሪ ብምድላው ቀመማትን ስለ ዝረኽቡ ዝምገብዎ እዩ። ሓዊ ድማ ኣሉታውነት ከም ዝኣሊ ከኣ ይበዓል። ዕላማ ናይዚ ፈስቲቫል፡ ሳልሞን፡ ሜለን ካልእ ባህላዊ መግብታት ኣብ ጸጉረንን መላእ ኣካላተንን ይልከያ። መግቢ ሃብታም ትሕዝቶ ዘለዎ እዩ። ስለዝኣምኑ፡ ኣብዚ መዓልቲ ሓዊ ይኣጉዱ። መግቢ ንዝሃቦም ፈጣሪ ንምምስጋን እዩ። ዓዶምን ከኣ ይምገቡ። እዚ ሕብሪ ካብ ብርቱዕ ጸሓይ ከም ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዕድመ ግርዝውና ኣብ ቀይሕ ፖስታ ገንዘብ ገይሮም ድማ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብዛ መዓልቲ ሽምዓታት ቀጺሎም፡ ከም ምልክት ጽቡቕ ዕድል፡ ዝከላኸለለን ይኣምና። ብዘይካ’ዚ፡ ከም ምስ በጽሓ ቀልጢፈን ይምርዓዋ። ባዕለን ንህጻናትን ንዘይተመርዓዉን ይህብዎም። ይውልዑን ምቁር ሕብስቲ ይምገቡን። መጋርያ ሓዊ ይኣጉዱ። መመላኽዒ ኮይኑ የገልግለን። ህዝቢ መጻምደን ክመርጻ’ውን ምሉእ መሰል ሓድሽ ዓመት ቻይና፡ ንውህደት፡ ምስጋናን 4. ኦክቶበርፈስት፡- ባህላዊ ፈስቲቫል 6. ጋድኖቪ፦ ሓደ ካብቶም ኣገዳሲ ሂምባ፡ ኣብ ጸጉሪ ቀይሕ ሕብሪ ምልካይ ኣለወን። ኣብ’ዚ ቀቢላ፡ ሓደ ሰብኣይ ተስፋን ዘንጸባርቕ እዩ። ቻይናውያን ድማ ጀርመን ኮይኑ፡ ኣብ ከተማ ሙኒክ ድማ ፈስቲቫል ሩስያ ኮይኑ ኣብ ወርሒ ጥሪ ንዕብየት ጸጉሪ ከም ዝዕንቅጽ ይኣምኑ። ክሳብ ክልተ ኣንስቲ ክምርዖ ይፍቀዶ። ዓመት መጸ ነዛ መዓልቲ ብህንጡይነት ይካየድ። እዚ ሓደ ካብቶም ዝዓበየ ብቢራ ዝጽንበል እዩ። እዚ ከምቲ ህዝብታት ኣተሓሕዛ ጸጉሪ ህዝቢ ሂምባ፡ ንዕድመን ከምኡ’ውን ዝበዝሐ ንጥፈታት ናይ’ዚ ዝጽበዩዋ ኮይኖም፡ ብውዕዉዕን ደስ ዘብል ዝካየድ ፈስቲቫል እዩ ን16-18 መዓልታት ዓለም ኣብ መዓልቲ ልደት ዝገብርዎ ማሕበራዊ ደረጃን ይገልጽ። ህጻናት ኣብ ቀቢላ ብደቂ ኣንስትዮ እዩ ዝዕመም። መንፈስን ይጽንብሉዋ። ድማ ይቕጽል። ኣገባባት እዩ። ብዙሓት ሩስያውያን ደረጃ ምጉባዝ ምስ በጽሑ ጸጉሮም ከም ማይ ይወርዳ፣ ዕንጨይቲ ይኣርያ፣ ናይ 22.. ካካርርኒኒቫቫልል፦፦ እዚ ኣብ ብራዚል ዝጽንበል እዚ ጽምብል ኣብ 1810 ዝጀመረ ገዛኦም ብጽሕዲ ልደት የጸባብቕዎ። ኣብ ዝላጸዩ ይግበር። ድሕሪ’ዚ ድማ ከከም ምሉእ ስድራ መግቢ የዳልዋ፣ ጥሪት ንኣርባዕተ መዓልታት ዝቕጽል እዩ። ሓደ ኮይኑ፡ ድሒሩ ንጉስ ዝኾነ ወዱ ንንጉስ ፍርቂ ለይቲ ድማ ስድራቤታት ኣብ ደረጃኦም ገይሮም የንውሕዎ። ደቂ ይጓስያ፣ ናይ ኢድ ስርሓት ከም ዕንቁን ካብቲ ቀንዲ ንጥፈት ናይዚ ፈስቲቫል ኣብ ሉድዊግ (ፕሪንስ ተሬስ ሳክሶኒ) ኣብ ጽሕዲ ልደት ብምኽባብ ንሓድሕዶም ኣንስትዮ ከኣ፡ ጽጉረን ምስ ኣንውሓ ኣብ ክዳውንቲን ይሰርሓ፣ ብሓፈሻ ዝበዝሐ ርዮ ዲ ጀነሮን ሳኦ ፓውሎን ዝግበር ሰልፊ ዝምርዓወሉ ዝነበረ ግዜ እዩ ጀሚሩ። ህያባት ይለዋወጡ። ክልተ ሪጋ ብምግባር ካብ ድሕሪት ንጥፈታት ብደቂ ኣንስትዮ እዩ ዝዕመም።", "char_count": 4972, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02482", "text": "እዛ ነዚ ዝስዕብ ግጥሚ ሓዚላ ብባህሊ ግርማይ ወልደግዮርጊስ ( መንከኒኖ) ዝሰዓረ፡ ንኹሎም ወራት ከም ገበል ዝወሓጠ፡ ውድብ ህዝባዊ ግንባር እትዝመር ዝነበረትን ሚኒስትሪ ቱሪዝም እዝኒ ሓርማዝ ብጽፍዒት ኣላዲዱ ዘጽመ፡ EERR MMEEDDIIAA ዘላን ተሃራፊት መዝሙር - ወትሩ እናኽሰምዓ ልዕሊ ኹሉን ቀንድን ሜዳ ኤርትራ ዝምስክሩ፡ ካብ ጥቅምቲ 2023 ክሳብ ሕጂ ካብቲ ብኣቢይ ኣሕመድ ዝምራሕ “መንግስቲ ኢትዮጵያ” - ካብ ምሒር ተመስጦ ልበይ ሰሊባ እያ ዝነበረ ፍትሓዊ ስርዓተ ኣነባብራ ከም ካብ መሬት ተፈጢሩ ንስለ መሬት ዝስዋእ ኣንጻር ኤርትራ ብዘይምቁራጽ ዝተኻየደ ትንኮያታትን መግለጺታትን ንገለና ኣቓልቦና ስሒቡ ናብ መዓሙቕ ገድሊ እትሽርበኒ። ደጋጊመ ዝምለሰሉን ንቡር ሂወቱ ከምዝኸውንን ገይራ። ውድብ’ዩ ህዝባዊ ግንባር። ኣሻቒሉና ጸኒሑ ይኸውን’ዩ። እቲ ብጠንባር ዕሽነትን ህንጡይነትን ዝብልዎ ዘረባታት ብእዝኒ እንተሰማዕኩዋ’ውን ዘይመንዋ፡ ከም በንዚን ውድብና ህዝባዊት ውድብና ድሕረት ክንቀብር ናይ ሓደ ስኹን ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ክስማዕ እንከሎ ስምዒት ዝፈጥር’ኳ እንተኾነ፡ ደው ዝመላእካያ መኪና ወትሩ ሓይልን ናህርን ውድብና ዓንዲ ተጋድሎና ጥምየት ክንሰግር ኢልና ብህድኣትን ርትዕን ንኹነታት ክንመዝን ይግባእ። ናይ ኣቢይ ኣሕመድ ኢትዮጵያ እትውስኽለይ ምእዝቲ መዝሙር’ያ። “ልዕሊ’ቲ ውድብና ዋልታ ኤርትራና ሕማማት ክንፍውስ ጽዒርና ንኤርትራ ስግኣት ክትኮና ከም ዘይትኽእል ምፍላጥ ይግብኣና። ነቲ ዘረባ ከም ኒንታ ናይ ዜማ ትሕዝቶኣ’ዩ” ኢለ ክድምድም እሓስብ’ሞ፡ ንሳያ ሓንትን ወካሊትን ጉዳይና ኣብቂዑ ዘመን ድንቁርና ጣንጡ ድቃስ ካብ ምኽላእ ሓሊፉ ዝፍይዶ ዘይብሉ ተራ ረበሻ ገይርና ንርኣዮ። ንጉዳያት እቲ ዜማ’ውን ሒዙካ ዘንሳፍፍ ብምዃኑ ልዕሊ እቲ ዝግብኦም ግምት ምሃብ ዋጋ የብሉን። ልዕሊ ኩሉ ከኣ ኣብ ቆዮቛ ዝጠፍእ ጸዓት እድነቐሉ፡ ብሓጺሩ “መዝሙርን ግጥምን ህዝባዊ ግንባር ኣብ ጸበባ ይኹን ራህዋ፡ ህዝባዊ ግንባር ተመጽዋትነት ዝጽይን፡ ክህልወና ኣይግባእን። ማይን ጸባን ኮይኑ ዝተወሃሃደ ወይ ድማ ኣብ ጸላም ይኹን ብርሃን፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ ነብሱ ዝተኣማመን ብጽፍሩ ዝነብር (free ንሽሮ ጠስሚ ተወሲኽዎ ዝመቀረ’ዩ” ምባል ይኹን ኣብ ወጻኢ፡ ኣብ ኩሉ ንሃገርን ህዝብን standing) ኢድ ትኳቦ ነጺጉ ባዕሉ ብዘፍረዩ ኣብ ዝርዝራት ከይኣተና ህሉው ስትራተጅያዊ፡ ወተሃደራዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ጸጥታዊ፡ ምግናን ኣይቁጸርን። ካብ ዘለኒ ተመስጦ ተበጊሰ፡ ኤርትራ ዝምልከት፡ ልብና ዝኣምነሉን ጎድናን ዝዓግብ፡ ጥሜት ነበረያ ነበረ ክገብር ዝጽዕት፡ ዲፕሎማስያዊ፡ ቁጠባዊ ክዉንነት ኢትዮጵያ እንተደኣ ብዝግባእ መዚንና ርኢናዮ፡ እቲ ነቲ ትሕዝቶ ብኸምዚ ዝስዕብ ክድኩዖ ወይ ዝወድቀሉን ሓደን ወካልን ጉዳይና - ውድብና ናብራኡን መጻኢኡን ኣብ ፍልጠት ሰሪቱ ዓጀወጀው ከም ፈኸራ’ውን እንተተወስደ፡ ካብ ጣቋ መደረ ሓሊፉ ከም ኣብ ተግባር ክውዕል ከሀብትሞ ፈቲነ ኣለኹ። ውድብ ህዝባዊ ግንባር። ድሕረት ድንቁርና፡ ሕማማት ክቐብር ሰለም ዝኽእል ስግኣት ገይርና ክንምልከቶ የብልናን። ኣለና ንቃለስ በቒዕና ከየበለ ዝሓድር ውድብ እዩ። ገጽና በሪሁ ድምቀት ወሲኹ እዚ ክንብል እንከለና ትኩርነትና ወይ ንኩነታት ብንቕሓት ምዕዛብ ንግደፎ ማለት ኣይኮነን። ኣለና ኣብ ጎነጽ በሊሕና ሃገርና ጸጋ ክሕፈሳ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ሃገርና ትኩርነት ኣቐዲምካ ንዝመጽእ ምርኣይ እምበር ምሽቓል ማለት ስለ ዘይኮነ ትኩራት ምዃን ኣለና ሴፍና መሊሕና ሃገርና ዕብየት ክውረሳ ፊተ መሪሕ ኮይና ውድብና ንቐጽለሉ። ሓበሬታ ምስናቕ፡ ዞባዊ ምዕባለታት ምክትታል፡ ቅሩብነትና ብቀጻሊ ምሕዳስን ተቢዕና ንኽብሪ ንውፈ መሪሕና ፋሕቲርካ ርእስኻ ምኽኣልዩ ኣምነትና ምሕያልን ካብቶም ክንወስዶም ዘለና ጥንቁቓት ስጉምቲታት እዮም። ጻዕርና፡ ኣብ ንጹርነት ንዓሳ ኣብቲ ብተፈጥሮ ዝተዓደሎ ሕዛእቱ ህዝባዊ ግንባር ማእከል ስሕበት ኣተሓሳስብኡ ሃገርና መዘናን መሰታን ቀዳሞት ግንዛበ፡ ስጡም ኣረኣእያ ብዓቢኡ ከኣ ንኤርትራ ናጽነታን ልኡላውነታን ክትዕቅብ፡ ንዘይዕጸፍ ዝኾነ ባሕሪ፡ ካብን ናብን ከም ልቡ ክንቀሳቐስ ህዝቢ ዝገበረ፡ ኣብ ህዝቢ ዝሰረተ ፖለቲካዊ ንኽትከውን፡ ብፍልጠትን ምርምርን ኣኹባዕ መኸተ ክትቅረብን ዘኽኣሉዋ ተመኩሮታት ካብ ታሪኽ ምምሃርን ክሕይል ኣለዎ። ካብ ምኽኣልን ተኽእሎ ካብ ምፍጣርን ዝዓቢ ስነሓሳብ ዝኽተል፡ ካብ ህዝቢ ነቒሉ ናይ ክትዘልል፡ ጸጋታት ዝሕፈሳ፡ ዕብየትን ገስጋስን ጸጋ የልቦን። ህዝባዊ ግንባር ድማ፡ ኣብ ኩሉ ከምቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝኣመቶ፡ ኣብ መፈንጠራ ቆይቊ ንዘይምእታው መወዳእታ ምዕራፉን ብርኩ ዓጺፉ ዝሰግደሉን ዝትርኣሳ፡ ፋሕተርተር ዝመለለይኣ ከም ኩርናዓት ሃገርና፡ ካብ ቅድሚኣን ድሕሪኣን ከም ህዝቢ ክንጥንቀቕ ይግባእ። ብርእሰ-ምትእምማን ስቕ ምባል ነቲ ዝበሃል ምርዓም ማለት ህዝቢ ጎይታ መትከሉ ዝገበረ’ዩ ህዝባዊ ግንባር። እትኸውን ኣሚኑ’ዩ፡ ውድብና ውድብ ህዝባዊ ካብ ዝበቖሉ ሰውራታት ፊተ መሪሕ ኮይና ኣይኮነን። እቲ ሓቀኛ ትርጉሙ፡ ኣብ ነብስኻ ምእማን፡ ሓይልኻ ምፍላጥን ንነገራት ከከም ዓንዲ ማእከል ተጋድሎኡ ህዝቢ ኮይኑ፡ ግንባር ብርእሰ ምትእምማን ዝምርሽ። ኣብ መላእ ሃገር ብምልኣት ልቢ ክትንቀሳቐስ መጠኖም ግምት ምሃብን እዩ። ብንቕሓት መዘንቲ፡ ተንተንቲ ከምኡ ከኣ ድሉዋት ንኹን፣ ኣብ መኸተ ደው ዝበለ፡ ተጣባቕነቱ ድማ ውድብና ንዘይዝረግ ሰላም ብምኽኣላ ጥራይ ዘይኮነ፡ ተቐባልነታ ሰፊሑ ተሻቐልቲ ኣይንኹን። ብምንባሕ ከልቢ ኣንፈትን ፍጥነትን ጉዕዞኡ ዝልውጥ ገመል የለን። ንሓደ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ዓሌት፡ ወገን ይኹን ውድብና ንዘይነቅጽ ቀለም ፍናና በሪኹ ክትውድብን ከተንቅሕን እቶም ንምንባሕ ከም ቁም ነገራዊ ስራሕ ጸብጺቦም ወግሐ-ጸብሐ ዝነብሑ ይንብሑ፣ ንሕና ጆግራፍያዊ ድሩትን ዘይኮነ፡ ናብ ኣርባዕቲኡ ውድብና ንዘይጠፍእ ብርሃን ከተዕጥቅን ክኢላ’ያ። ግን ስራሕና ንስራሕ። መኣዝን ከም ንስሪ ዘቋምት፡ ኣብ ኩሉ ትቃለስ ክሳብ ሃገርና ትሕደስ ፍትሒ ነጊሱ - ዓዃይ ሓሪሱ መኣዝን ንዘሎ ኤርትራዊ፡ ብፍላይ ንርሑቕ ቴክኖሎጂ ምርሓቑ’ዶ ምቕባሉ፧ ህዝባዊ ስልጣናት ለምሊሙ ውድብና - ሰላም መሰረታዊ እምነቱን ገጠራትን ንዝያዳ ድኹማትን ጎድኒ ዝኸውንን ልዕልና ተባዓታይ ኣኽቲሙ ሃይማኖቱን እዩ። ንዘይዝረግ ሰላም ክሕሉ ሰለም ኣሕመድ ሱሌማን ኣለኹልኩም ዝብልን ዋልታን ጭማራን’ዩ ዘየብል፡ ብዘይነቅጽ ቀለም ታሪኽ ዝጽሕፍ። ነቲ ውድብና ነቲ መስፍናዊ ባህሊ ዘማእከሎ ህዝባዊ ግንባር። ብሓጺሩ ህዝባዊ ግንባር ናይ ብመስዋእቲ ኣሽሓት ዝተወልዐ ሽግ ሓርነት ብዓርቢ 27 መጋቢት 2026 ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ዓምዲ ርእይቶ ተሓቲሙ ዕbለላ ተባዕታይ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ገለ ቦታታት ኤርትራ ታቦት እዩ። ንኸይጠፍእ ወትሩ ኣብ ተጠንቀቕ ዝቐውም ዝወጸ፡ “ፊልምታትና ኣብ መግዛእቲ፣ ካብ ረብሓ ‘ዩ-ቲዩብ’ ናብ ሃገራዊ ተልእኾ” ብዝብል ኤርትራ መሬት ብመሳፍንቲ ተገቢቱ ዓዃይ ንቕሓት ዓጢቕና ሓድነት ጨቢጥና ቆቛሕ እዩ። ውድብና ሃገርና ክሳብቲ ጫፍ ኣርእስቲ ብሳሙኤል ገብረብርሃን ክፍሊ ኢመግረሽንን ዜግነትን ዝተጻሕፈ ጽሑፍ ኣንቢበ። ኣገልጋሊ ኮይኑ ዝነበረሉ መድረኽ ኣፍሪሳ፡ ናይ ዓለም ሓያላት ስዒርና ብራኸ ምዕባለ ምብጽሓ ዝረጋገጽ - መኸተን ጸሓፋይ ኣብ ርእይቶኡ፡ ሓደ ብዕምቈት ክንሓሰብሉን መፍትሒ ክንበላሓተሉን ዘለና ኣገዳሲ ፍትሒ ከም ዝነግስን ሓረስታይ ተጠቃሚ ጻማ ሜዳና መስከረት ጽንዓትና። ንቕድሚት ጠመተን ባህሉ - ባህሊ ህዝባዊ ኣርእስቲ ብምልዓሉ ከመስግኖ እደሊ። ጻዕሩ ከም ዝኸውንን እያ ገይራ። ነዚ ንምድራዕን ቀጻልነቱ ንምውሓስን ድማ፡ ማሕበር ሓረስቶት፡ ህዝባዊ ግንባር ብሃውሪ ዘይኮነ ብፍልጠትን ግንባር ኮይኑ ክነብር’ዩ። ውድብና ህዝባዊ ከምቲ ጸሓፋይ ዝተንተኖ፡ ከምኡ’ውን ብግብሪ እንዕዘቦ ዘለና፡ እዚ ዘሎ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ሸቃሎ፡ ደቀንስትዮ፡ መንእሰያት ዝበሃሉ ኣቚማ፡ መረዳእታን ዝጐዓዝ፡ ሃገራውነት ዝሕላገቱ፡ ግንባር ንህዝቢ ኤርትራ ማዕቀኑ ኮይኑ ማሕበራዊ ሚድያ ብብዙሕ መገዲ ኣብ ልዕሊ ጥበባዊ ስርሓት ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ህዝባዊ ስልጣናት ኣለምሊማ ኣዕኲኻ። በዚ ሓድነት ዝቕናቱ፡ ንቕሓት ዝሕመረቱ፡ ዝተፈጥረ - ኣኽሊል ልዑላውነት ተባሂሉ ልዕሊ ፍርያት ፊልም ኣሉታዊ ጽልዋታት ኣለዎ። ብዝሒ ዝርግሐን (ሼር) ምስኡ ተኣሳሲሩ መሰረት ሕብረተሰብ ኤርትራ ነቲ ተመንዚዕዎ ብሓይሊ ሓሳባትን ግብርን ንሓያላት ዓለም ክግለጽ ዝኽእል’ዩ። ክርከብ ዝኽእል ረብሓታትን ምቕዳም፣ ምስ ግዜ እናተጓየኻ ዘይብሱል ትሕዝቶ ምዝርጋሕ፣ ኣብ ክንዲ ኣብ ገዛእ ሓሳብካን ተምሳጥካን ምድሃብ፡ ኩሉኻ ኣብ ግዝያውን ህቡብን ተቐባልነት ኣለዎ ዝበሃልን ኣርእስቲታት ምዕሳል፣ ብድሌትን መልሰ ዕንጋለን ተኸታተልቲ ናይ ኣቦይ ዓበቕ ናብ ኣደይ ምእዛን፣ ብሓፈሻ ኣብ ክንዲ ኣብ ዓይነት ኣብ ብዝሒን ቀንጠ መንጢ ጉዳያትን ምትኳር፣ ER MEDIA ኢትዮጵያዊ ፕሮፈሰር መሓመድ ሓሰን ዝኣመሰለ ሳዕቤናት ከምዘለዎ ርዱእ እዩ። ጸሓፊ እውን ንኣሉታዊ ሸነኹ ጽቡቕ ገይሩ መንግስቲ ኤርትራን መሪሕነቱን ንሰራዊትን መንግስትን ኤርትራ ዝንእድ ኣብሪሁዎ ኣሎ። ብዛዕባ ኢትዮጵያ ተንኰል ሓሲቦም ዝነበረ። ጀነራላቱ’ዶ ኣይኮኑን ፈቖድኡ የግዳስ፡ እቲ ርእይቶ “እሞ’ኸ፧” ዝብል ሕቶ ዘለዓዕል እዩ። ከምቲ ምስላ ሃገርና ዝብሎ ኣይፈልጡን’ዮም። እዛ ሕጂ ዘላ ኢትዮጵያ፡ ብውህደትን ሕብረትን ዝቃለሱ “ብሓባር ተሰዊእና”፡ “ሰራዊት ኤርትራ’ዩ መቸስ፡ “ሕልሚ ፈሪሕካ ከይደቀስካ ኣይሕደርን።” ነዚ ሓድሽ ቴክኖሎጂ’ዚ ፈሪሕና ወይ ሰራዊት ኤርትራ እንተዘይነብር ምጠፍአት ኢትዮጵያውያን ኣለዉ ኢልካ ክትምጉት ኣድሒኑና” ዝብሉ ዝነበሩ። እንታይ ስለ ተጸዪንና ናበይ ከነብል ንኽእል፧ ብግብሪ ክንሃድመሉን ክንርሕቆን ንኽእል ዲና፧ ካብዚ ዘሎ ነይራ። ስለምንታይ ኢና ታሪኽ ከነዘንብዕ ትኽእል ኢኻ። ኣምላኽ ዝሕልዋ ዘይትፈርስ ዝተቐየረ ደኣ እዮም ሕጂ መልሓሶም ዘመናዊ መዘርግሒ ቴክኖሎጂ ርሒቕና ንበይንና ኣብቲ ናይ ቀደም ቴክኖሎጂ ተሓጺርና ንፍትን፡ ቅድሚ 400 ዓመታት ዝተፈጸመ ሃገር ተገይሩ ክሕሰብ ግን ጌጋ’ዩ። ዝቕይሩ ዘለዉ፧ እንታይ ሓድሽ ነገር ዝመጸ ምትራፍ’ከ የዋጽእ’ዶ፧ መን’ዩ’ኸ ምሳና ኣብኡ ተዓኒዱ ዝተርፍ፧ ቴክኖሎጂ ክንሃድመሉ እኮ ኣይኮነን፣ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት’ዩ። ስርዓት ኣብይ ንምፍራስ እኳ ደብረብርሃን ኣሎ፧ ኣብይ ባዕሉ’ዶ ኣይኮነን ፕረቶርያ ድዩ ዘለና ወይስ ኣብኡ ኣቲና ብኣድማዕነት ክንሕንብስ፧ ኣብ ዝብል ሕቶታት ጸሓፊ ገለ “ኢትዮጵያ ኣይትፈርስን’ያ ምባል ተበጺሑ ነይሩ’ዩ። ስለምንታይ ኢና ከይዱ ተሰማሚዑ፧ እቲ ሽዑ ዝሓሰቦ፡ መፍትሒ ሓሳባት ወስ ክብል ተጸብየ ነይረ። ግን ኣብ ኣሉታዊ ሸነኹ ጥራይ ብምድሃብ፡ እንታይ ማለት’ዩ፧” እግዚኣብሄር ጠፍጢፉ ጭርጭር ንጻወት። ኣብቲ እዋን’ቲ፡ ንተጋሩ ክመቓቕሎም’የ፡ ናይ ሰሜንን ኣብ እወታዊ መዳያቱን ናይ መፍትሒ ሓሳባትን ብዙሕ ዝበሎ የለን። ዝፈጠራ ሃገር ኣይኮነትን። ሰብ ዝፈጠራ’ያ። ሰራዊት ፈደራል ፈሪሱ እዩ ነይሩ። ካልኦት ደቡብን ሽግር ክፈጥረሎም’የ፡ ብኻልእ ወገን እንተደልዩ ከኣ ሰብ’ዩ ዘፍርሳ ዝብትና። ሓይልታት ንግስጋሰ ወያነ እንተዘይገትእዎ፡ ናይ ወልቃይት፡ ጸገዴን ጸለምትን ካርታታት ቴክኖሎጂ ብልዑል ፍጥነት እዩ ዝስጉም ዘሎ። ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ዩ-ቲዩብ እውን ኣብ ሓደ ታሪኻዊ እዋን ዝቖመት ሃገር’ያ። ኣዲስ ኣበባ ክኣቱ ጸገም ኣይነበሮን። ኣብ እናመዘዝኩ ኣጋጭየ ክነብር’የ ዝብል’ዩ። ናይ ቀደም ቴክኖሎጂ እናኾነ እዩ ዝኸይድ ዘሎ። እዚ ዘሎ ወለዶ፡ ነዊሕ ትሕዝቶ (ፊልም ኩለን ሃገራት ብኸምኡ’የን ተፈጢረን። ካልእ ፖለቲካዊ ኩነታት ድማ ምወደቕና እዚ ፖሊሲ’ዚ ምስራሕ ኣብዩ ኩሉ ምስ ይኹን ድምጺን ጽሑፍን) ክከታተል ትዕግስቲ ዘለዎ ኣይኮነን። ቅልጣፈ ናይቲ እናሻዕ ብቁርኣን ወይ ብቕዱስ መጽሓፍ ነይርና። ፋኖ ምተንስአ ይኸውን። ታሪኽ ፈረሰ፡ ዓቕሊ ጽበት መጺኡ። “ናይ ኣቦይ ዝቀያየር ምህዞታት ቴክኖሎጂ ሃዋጺ ብምዃኑ፡ እቲ ወለዶ እውን እምብዛ ህዉጽ እዩ። ብኡ ዝተፈጥራ ኣይኮናን። ኣብ ሓደ ወድዓዊ ኢትዮጵያ ኣብኡ ይድምደም ማለት ግን ዓበቕ ናብ ኣደይ” ከም ዝበሃል ናብ ኤርትራ ምኽንያት ከም ብዓል ቲክ-ቶክ ዝኣመሰሉ ሓጺር ሓጺር ትሕዝቶ ዝፍኑው መዘርግሒታት ኩነታት ዝተፈጥረት ኢትዮጵያ ኣብ ካልእ ኣይኮነን። ካልኦት ኢትዮጵያውያን’ውን ገጽካ ኣእዳው ምውጥዋጥ መጺኡ። ዝያዳ ተቐባልነትን ህቡብነትን ረኾቦም ኣለዉ። እዚ ምዕባለ’ዚ ብርግጽ ንፍርያት ስነ-ጥበብ ወድዓዊ ኩነታት ክትፈርሰሉ ዘይትኽእል ኣይቃለሱን ማለት ኣይኮነን። እቲ ዝገጠመና እቲ ሕቶ መን’ዩ ፈታዊ ኢትዮጵያ - ካብ ብኣሉታ ዝጸልዎ እዩ። ይኹን’ምበር ካብኡ ምህዳም ከኣ ፈጺምካ ዝከኣል ኣይኮነን። ስለዚ ምኽንያት የለን። ብስንፍና መሪሕነታ ህዝባ ሓደጋ ግን ንሱ’ዩ። ስለዚ ብርግጽ ደገፍ ውሽጢ ኢትዮጵያ ይኹን ካብ ጎረባብቲ ምስ ዝመጸ ሓድሽ ቴክኖሎጂ ካብ ምምራሽ ወጻኢ ካልእ ኣማራጺ ክህሉ ኣይክእልን። እናተረሓሓቐ፡ ዝተፈልየ ስነ ኣእምሮ ኤርትራ እዩ ንስርዓት ኣብይን ንኢትዮጵያን ምፍላጥ’ዩ። ርኢናዮ ስለ ዘሎና ድማ እቲ በቲ ዝያዳ ተራኣይነትን ተሰማዕነትን ዘለዎ መዘርግሒታት፡ ታሪኽናን ባህልናን ስነጥበባዊ እናማዕበለ እንተኸይዱ ትፈርስ እምበር ከድሕን ዝኸኣለ። ብልጽግና እንታይ ሓቂ ግዜን ታሪኽን ከወጽኦ’ዩ። ብወገነይ ፍርያትናን ከነፋልጥ ኢልና ክንሓስብ ኣለና። ርዝነትን ብሉጽነትን ፍርያትና ብኸመይ ከመይ ዘይትፈርስ። ስለምንታይ ድዩ ህዝቢ ሰራዊት ነይሩዎ፧ ግን እዚ ስርዓት (ብልጽግና) ኣብ ዋዜማ ንዕቅብ ከኣ ሓሳብ ምልውዋጥ ከኣ፡ እዋናዊ ዛዕባ ኮይኑ፡ ዝምልከቶም ኣካላት ብዕቱብ ንሓድሕዱ ዝቃተል ዘሎ፧ ንኸይትብተን ኣብይ ባዕሉ’ዶ ኣይኮነን ኣብ ፓርላማ ውድቀት’ዩ ዘሎ እብል። ጠሚቶም ናይ ዘተ መድረኽ ብምውዳብ መፍትሒ ሓሳባት ከፈልፍሉ ጽቡቕ ይመስለኒ።", "char_count": 7558, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02483", "text": "ዓበይቲ ደቂ ተባዕትዮ፡ ሰንበት 7 ሚያዝያ ኣብ መድረኽ ደይበን። ብርኽቲ፡ ሴምን እዮቤድን፡ ናይ 2026 ዕዉታት ኮይኖም! ከባቢ ኢንሹራንስ ብናይ ጽግርያ ውድድር ኣብ ማእከሎት ከኣ፡ ሮዚና፡ ንናይ ግዜን ተዛዚሙ። ነጥቢን ውድድር ክትዕወተሉ እንከላ፡ ኣብ ግዜ - ኣብ ዝነበረት ካልአይቲ ከኣ፡ ሚካኤል ዳኒኤል፡ ተቐዳዳማይ ጋንታ ደቡብ ሮቤል ሃብተማርያም፡ ናኦድ በረኸት - ሰምበል፡ ተመራሪሖም ኣትዮመን። ብተኸታታሊ ሰለስተ፡ ክልተን ሓደን ነጥቢን ካልኢትን ድማ ከሲቦም። ሮቤል፡ ኣብ ካልአይቲ ካልኣይ ብምእታዉ ክልተ ነጥቢ ብምውሳዱ ከኣ፡ ምስቲ ብ14 ነጥቢ ንቀጠልያ ማልያ ለቢሱዋ ዝኣተወ ኑርኣሕመድ ተመዓራርዩ። ኣብ መዛዘሚ ካብ ክልተኦም ዝለዓለ ዝወሰደ ከኣ፡ ነዛ ማልያ ሒዝዋ ክዛዝም ይኽእል ነይሩ። ጸወታ ድሕሪ ብዝተፈላለየ ዕውትቲ ብጫ ማልያ ብርኽቲ፡ ድሕሪኣ ምስ ዝወጻ ኣባላት ክለብ ደንደን ሮምናን ሮዚናን መጥቃዕትታት ምሕቋና፡ ተቐዳደምቲ ተኣኪቦም እዮም ሽኳ ኣካይዶም። ሓደ ካብቶም ጽቡቕ ናይ ሽኳ ዓቕሚ እንከሎ፡ 23ን 22ን ዕዉት ብጫ ማልያ ሴም ምስ ተቐዳደምቲ ሰምበል ኤሳውን ኤስሮምን ዘለዎም ተቐዳደምቲ ናይዚ እዋን ነጥቢ ዘዋህለሉ ዝኾነ ኣባል ጋንታ ደቡብ ሮቤል ናታንን እዮቤድን ሃብተማርያም ድማ፡ ብድሕሪት ንዝተረፈ ናይ መጺኡ ብኣዝዩ ጸቢብ ፍልልይ ንተቐዳዳማይ ፖድዮም ቦታ ሰምበል - ናኦድ በረኸት ስዒሩ፡ ቀዳማይ ሒዞሞ። ኣትዩ። ንጋንታኡ ከኣ፡ ኣብ መዛዘሚ ዕለት ብድምር 323.2 ናይ መድረኽ ዓወት ኣምጺኡላ። ቀጠልያ ኪሎሜተር ንዝሸፈነ ማልያ ሒዙዋ ዝኣተወ ኑርኣሕመድ፡ ናይ ሎሚ ዓመት ሳልሳይ ክኣቱ እንከሎ፡ ኤሉድ ክፍሎምን ውድድር ብ7 ናሆም ኤፍሬምን ካብ ኤሪተል፡ ብውልቁ ሰዓት፡ 32ን ደቒቕን ዝተወዳደረ ዳኒኤል መሓሪ፡ ክሳብ ሻዱሻይ 50 ካልኢትን ኣትዮም። እዞም ዲቪዥን፡ ኣብ ሰዓት ዝዛዘሞ እዮቤል ከኣ፡ ብገምጋም 45.5 ኪሎሜተር ዝረገጹ - ብ2 ዕዉት ብጫ ማልያ ሰዓት፡ 35 ደቒቕን 13 ካልኢትን ዛዚሞም። ኮይኑ። ኢሊሆም በዚ ከኣ፡ ቀዳማይ ብምእታዉ 11 ነጥቢ መብራህቱ - ኣስቤኮ ዝወሰደ ሮቤል፡ ብ25 ውህሉል ነጥቢ፡ ዕዉት ሰለስተ ካልኢት ቀጠልያ ማልያ ኮይኑ። ሸሞንተ ነጥቢ ተፈንቲቱ ካልኣይ፣ ዕዉት ቀጠልያ ማልያ ሮቤል፡ ስዒቦም ምስ ዝወድኡ ኑርኣሕመድን ናኦድን ዝረኸበ ኑርኣሕመድ፡ ብ2 ነጥቢ ማልያኡ ተቐዳማይ ገዛ ኣረኪቡ ካልኣይ ተገምጢሉ። ናኦድ፡ ብ21 ባንዳ ሄኖክ የማነ 51 ኣብዛ 117.7 ኪሎሜተር ዝሸፈነት ሻዱሸይቲ ማልያ፡ ለውጢ ክመጽእ ይኽእል ነይሩ። ሳልሳይ ወዲኡ። ካልኢት ድሒሩ መድረኽ፡ ብዘይካ ብተቐዳዳማይ ሰምበል ኣብ መበል 40 ኪሎሜተር ኣብ ዝነበረ ኤሳው ጸሃየ፡ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ብ15 ሳልሳይ ወጺኦም። ኤሳው ጸሃየ ዝተታሕዘት ናይ ዓቐብ ማልያ፡ ቀዳመይቲ ናይ መንጎ ጸወታ ቅጽበታዊ ነጥቢ ክዕወተላ እንከሎ፡ ኣባል ኤሪተል ሄርሞን እዮቤድ፡ ንማልያ ኣብተን ተቐዳማይ ኣስቤኮ ሴም እዮብ ዝሓዛ ውድር፡ ሚካኤል ዳኒኤል - ደንደን፡ ናሆም ኢሳቕን ሴም እዮብን፡ ብተመሳሊ 1 ነጥቢ ኣንበሳ ዓቐብ’ውን፡ ብውልቀን ካብ ዝተወዳደራ፡ ሃናለ፡ ሹሻን ናርዶስን ብጫ፡ ከምኡ’ውን ኣባል ደንደን ኑርኣሕመድ ኤፍሬም - ኤሪተል፡ ናይ ውልቂ ተቐዳዳማይ ፖድዮም ደይቦም። ንኣባል ሰምበል ዓብደወሃብ ለቢሱዋ ዝኣተወ ናይ ነጥቢ ቀጠልያ ኤስሮም ኤፍሬም፣ ኣብ መበል 80 ኪሎሜተር ብሓፈሻ ኣብ ሽዱሽተኡ መድረኻት ኤቨን ዳኒኤልን ዳንዮምን ኣኸቲሉ ተዓዊቱላ። ሄርሜላ ሳይሞን - ደቡብ፡ ሲዶን - ሰራይር ሳዋ፣ 796.02 ኪሎሜተር ንዝሸፈነ ዙር ዞባ ማእከል ደንደን ድማ፡ ብ22 ሰዓት፡ 41 ደቒቕን ኣብ ነጥቢ ከኣ፡ ሲዶንን ሄርሜላን ተኸቲለነኣ። ማእከል - ኵዕሶ እግሪ ዋንጫ ከኣ፡ ተቐዳማይ ኣስቤኮ - ሴም እዮብ፡ 15 ካልኢትን፡ ናይዚ ዲቪዥን ዕውትቲ ጋንታ ብውልቀን ካብ ዝተወዳደራ፡ ሃና ኣየለ፡ ብገምጋም 38.3 ኪሎሜተር እናተጓዕዘ - ብ20 ኮይና። ኣስቤኮ፡ ብተመሳሳሊ ግዜ ድሕሪኣ ሹሻን ሃብቶምን ናርዶስ ሃብቶምን ተሰምየን። ናጽነት 2026 ፈሊሙ ሰዓት፡ 49 ደቒቕን 20 ካልኢትን ተዓዊቱሉ፣ ወዲኣ። ብደረጃ ጋንታ፡ ደንደን፡ ንደቡብን ብጫ ማልያ ለቢሱ። ኣባላት ሰምበል ኤሳውን ብዘይካ’ዚ፡ ኮተቴ (ዩዝ) ተቐዳደምቲ ኣብ ሰራይር ሳዋን በሊጻ ተዓዊታ። ኩለን ዕዉታት ኤስሮምን፡ ብተኸታታሊ 16ን 43ን ካልኢታት መዛዘሚት ካልአይቲ መድረኽ 71 ኪሎሜተር ካልኣይ ዙርያ ሊግ ደቂ ኣንስትዮ ከምኡ’ውን ሻምፕዮን ጋንታት ከኣ፡ ከም ደረጃአን ገንዘባዊ ድሒሮም ስዒቦሞ። ተሰሪዑሎም። ብገምጋም ኣብ ሰዓት 44 ሽልማት ተዋሂበን። ካልኣይ ዲቪዥን ጀሚሩ ንናይ ጋንታ ውድር፡ ብ62 ሰዓት፡ 31 ኪሎሜተር እናተጓዕዙ - ብ1 ሰዓት፡ 37 ደቒቕን ብሓፈሻ ንክልተ ሳምንቲ (ቅድሚ’ዛ ሰሙን ደቒቕን 13 ካልኢትን ተዓዊታትሉ - ኣስቤኮ። 43 ካልኢትን ብሽኳ ኣብ ዝዛዘሙሉ ከኣ፡ ኣብ መንጎ ትሽዓተ ጋንታታት ሊግ ዞባ ማእከል ናይ ደቂ ኣንስትዮ ጥራይ ምንባሩ ይዝከር) ሰምበል፡ 27 ካልኢት ካልአይቲ ወዲኣ። ተቐዳዳማይ ደንደን ናታን ሳሙኤል፡ ንሲዶን ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ንዋንጫ ናጽነት 2026፡ ዝተሰላሰለ ውድድር፡ ገለ ክመሓየሹ ዘለዎም ብዘይካ’ዚ፡ ብውልቆም ካብ ዝተጻወቱ፡ ከሰተ - ኣድማስን ብሩኽ ብርሃነ - ደንደንን ሰንበት 5 ሚያዝያ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ነገራት ገዲፍካ፡ ዕዉት ነይሩ ክበሃል ይከኣል። የውሃንስ ኣኽሊሉ፡ ናሆም መኮነንን ሳሙኤል ኣኸቲሉ ተዓዊቱላ። ፈሊሙ። ሰሙን መመላእታ ኩልንትናኦም ወፍዮም ሓየሎምን ተሸሊሞም። ነስረላህ ዓብደልረዛቕ - ደንደን፡ ሳምሶም ፈለማ ማይ ተመናይን ኣልታሕሪርን ክራኸባ ክቃለሱ ንዝቐነዩ’ሞ ዝተዓወቱ ተቐዳደምቲ ማእከሎት (ጁንየር) ደቂ ተባዕትዮ፡ ኣብታ ክፍላይ - ትጽቢት፡ ዮናዳብ ሚካኤል - እንከለዋ፡ ንምድብ ግዜ 0ብ0 ስለዝዛዘማኦ፡ መዳልያ ጥራይ ሂብካ ዕዉታት ክትብሎም ግና ሳልሰይቲን መዛዘሚትን መድረኽ፡ 98.1 ኤይ.ቢ.ኤን ከኣ፡ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትዮም። ናብ ፍጹም ቅላዕ ኣምሪሓን። ሓላዊ ልዳት ቂር ዘብል ነይሩ። ወላ’ኳ እቲ ነባሪን ተዘካሪን ኪሎሜተር ተሰሪዕሎም። ኣብተን ዝነበራ ኣብዞም ነጥቢ ጥራይ ዝተታሕዘሎም ኣልታሕሪር ሓንቲ ቅላዕ ብምድሓኑ ከኣ፡ ኣብ መዝገብ ዕዉታት ምስፋር እንተኾነ፡ ኢንተርሚደይት፡ ኣብ ቀዳመይቲ - ሮሚዮ ዲቪዥን፡ 24 ነጥቢ ዘዋህለለ ናታን ጸብለል ኣልታሕሪር 5ብ4 ተዓዊታ ናብ ዝቕጽል ጸወታ እንተወሓደ ግና፡ ንዘሕቀቕዎ ጎማን ዘህለኽዎ ግብጻዊ ጋንታ ደቡብ፡ ዳይሞን ሰለሙን - ኢሉ። ሲዶንን ነስረላህን ብተኸታታሊ ብ19ን ሓሊፋ። ኣባላ ኬቨን በረኸት፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ጸዓትን መተክኢ ዝኾኖም ገንዘባዊ ሽልማት ኣስቤኮ፡ መሓሪ ኣኽሊሉ - ኤሪተል፣ ኣብ 17ን ነጥቢ ስዒቦሞ። ናይታ ግጥም ተባሂሉ። እንተዝግበረሎም ነይሩ ሻነ ምኾነ። ካልአይቲ፡ እሰይ ኪዳን - ደንደን፡ ሮሚዮን ብጋንታ ከኣ፡ ደንደን፡ ኣድማስን ሳሊናን ብዘይካ’ዚ፡ ካልኣይ ዙርያ ሻምፕዮን ካልኣይ ዳይሞንን ኣትዮም። ተመራሪሐን ወዲአን። ዲቪዥን ኣብ ዝተኻየደሉ፡ ምምሕዳር ቲራቮሎን ብገምጋም ኣብ ሰዓት 45.1 ኪሎሜተር ብተወሳኺ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ዝዛዘማ ደቂ መደብ ጸወታ ምምሕዳር ገጀረትን 3ብ3 ክፈላለያ ከለዋ፡ ኬቨን በረኸት እናሃረሙ ብ2 ሰዓት፡ 10 ደቒቕን 18 ካልኢትን ኣንስትዮ፡ ሽልማተን ኣብቲ ዕለት ወሲደን። ኩባንያ ህንጻ ሳዋ ንምምሓዳር ሰምበል 3ብ0 ስዒራታ። ናይ ካልኣይ ዙርያ ግጥማት ፈሊሙ። ራብዓይ ንዝዛዘምዎ ውድድር ከኣ፡ ተቐዳዳማይ ኤሪተል ብግዜ - ብርኽት ፍስሃየ - ዓራግ ናይዚ ዓመት ሎሚ ኣብ ካልኣይቲ ምድብ ድማ፡ ማይ ተመናይ ደረጃ ሒዛ ዘላ ገጀረት ንምሕዳር ሰምበል - ናታን ሃብተኣብ ተዓዊቱሉ። እሰይ ኪዳነን ዙር ዞባ ማእከል ዕውትቲ ኮይና። ሮምና ጉዕሽን ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ርብዒ ፍጻመ ‘ቢ’ ኣንጻር ኣኽርያ ገጢማ። ኣኽርያ ብገፊሕ 3ብ1 ክትስዕር እንከላ፡ ደንደን ንምምሕዳር ንፍታሌም ቅዱስን - ደንደን፡ መሓሪ ኣኽሊሉ ሮዚና ብርሃነን ካብ ደንደን፡ ድሕሪኣ ወዲአን። ቀቀዳዳማማይይ እእግግሪሪ 5ብ1 ስዒራ ናይ ዘይተሰዓርነት ጉዕዞኣ ቀጺላቶ። ጎዳይፍ 5ብ0፡ ኩባንያ ህንጻ ሰገን ንምምሕዳር - ኤሪተል፡ ዩኤል መሓሪን እዮቤድ ኤፍሬምን ብርኽቲ፡ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ’ውን፡ ንኣባል ሪያል ማድሪድ - ባየር ሙኒክ 10፡00 ድ.ቀ ፓራዲዞን ኣልታሕሪር ‘ቢ’ ከኣ 1ብ1 ተፈላልየን። ዕዳጋሓሙስ 1ብ0 ከምዝሰዓረአን፡ ህዝባዊ ርክባት ካብ ደንደን ከኣ፡ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትዮም። ሰራይር ሳዋ ሲዶን ሃብቶምን ሮምናን ኣኸቲላ ስፖርቲንግ - ኣርሰናል 10፡00 ድ.ቀ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሊግ ደቂ ኣንስትዮ ናይቲ ፈደረሽን ሓቢራ። እሰይ፡ ብ25 ነጥቢ ቀጠልያ ማልያ ክዕወተላ ወሲዳታ።", "char_count": 4723, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "aff75de51e891727f726fd7a66b441c19ebc1118ccea38deb68f1e48380e47d2:02484", "text": "ኢራን፡ ንዝቐረበላ እማመ ምቁራጽ ተኹሲ ጸረ ንፍዮ ትጅምር ምላሽ ንምሃብ ትዳሎ ኢራን፡ ነቲ ብመንገዲ መንጎኛታት ባንግላድሽ፡ ነቲ ዝበዝሑ ህጻናት እንተ ጸንሐት፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝተራእየ ሃገራት ዝቐረበላ እማመ ስምምዕ ምቁራጽ ዝርከብዎም ልዕሊ 100 ሰባት ከም ዝቐተለ ለብዒ ግን፡ ነቲ ኣብ መደባት ክታበት ተኹሲ ምላሽ ንምሃብ፡ መርገጺታታን ዝጠርጠረቶ - ብቕጡፍ ዝላባዕ ዘሎ ንፍዮ ናይታ ሃገር ዘሎ ክፍተት ዘጉልሕ ምዃኑ ጠለባታን ሰሪዓ ምህላዋን ኣብ ግዜኡ - ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምውዓል፡ ህጹጽ እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ድማ ክቃላሕ ምዃኑን፡ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ወፍሪ ክታበት ከም ዝጀመረት ተሓቢሩ። ምክትል ዳይረክተር ክፍሊ ጥዕና ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ትማሊ ሰኑይ እቲ ዝሓለፈ ሰንበት ዝጀመረ ወፍሪ ባንግላድሽ ሻህርያር ሳጃድ፡ ሓደ ሲሶ ኣፍሊጡ። ክታበት፡ ን30 ንኡሳን ዞባታት ዝሸፈነ ካብ’ቶም ብንፍዮ ተጠቒዖም ዘለዉ ህጻናት ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን እስማዒል ባጋኢ፡ ሃገሩ ኣብ ልዕሊ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ እተካይዶ ዘላ ናይ ግብረ መልሲ መጥቃዕትታት ደው ከተብሎ እንተ ኮይና፡ መጀመርያ እቶም ኣብ ረብሓታት ኢራን ዝተመርኮሱ ኣቐዲሞም ብሸምገልቲ ኣካላት ብኣመሪካ ዝቐረበላ 15 ነጥብታት ዝሓዘ ድሕር ከም ዘይትብል ዝገለጸ እቲ ኣፈኛ፡ ዝተመሓላለፉ ጠለባት ክማልኡ ከም እማመ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ከም እዚ ከኣ ነጸብራቕ ናይቲ ሃገሩ ኣብ ዘለዎም ኣስሚሩሉ። ዝነጸገቶ ኣነጺሩ ኣሎ። መርገጺታታ ዘለዋ ርእሰ ምትእምማን ንሱ ወሲኹ፡ ሃገሩ ነቲ ኣቐዲሙ ኢራን ንሕጋዊ ጠለባታ ካብ ምንጻር ምዃኑ ኣረዲኡ። ናይጀርያ - ተጨውዮም ዝጸንሑ ዜጋታት ድሒኖም ሰራዊት ናይጀርያ፡ ዝሓለፈ ሰንበት ብመጥቃዕቲ ናይቶም መንነቶም ን31 ካብ’ቶም ዝጨወይዎም ሰባት ኮይኑ፡ ካብ ሽዱሽተ ወርሒ ክሳብ ክታበት ዘይምልከቶም ትሕቲ ትሽዓተ ኣብ ክፍለ ሃገር ካዱና ኣብ ዝርከብ ቤተ ዘይተፈልጡ ዕጡቓት ጉጅለታት፡ ራሕሪሖሞም ክሃድሙ ከም ዝተገደዱ፡ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድመኦም ልዕሊ 1.2 ወርሒ ዝዕድመኦም ምዃኖም ኣነጺሩ። ክርስትያን ካብ ዝተጨውዩ ብርክት ሓሙሽተ ሰባት ከም ዝሞቱ’ውን ገሊጹ። ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ሓቢሮም። ሚልዮን ህጻናት ንምኽታብ ዝዓለመ እዩ። ንፍዮ፡ ብኣየር ዝመሓላለፍ፡ ሞት ከስዕብ ዝበሉ ዜጋታት፡ 31 ሰባት ከም ዘድሓነ ወተሃደራት ናይጀርያ ምስ’ቶም ሓላፊ ማሕበር ክርስትያን ክፍለ ሃገር ካብ 15 መጋቢት ንደሓር፡ ኣብ ዝኽእል ኣዝዩ ተላባዒ ሕማም ምዃኑ’ዮም ተሓቢሩ። ዕጡቓት ጉጅለታት ድሕሪ ዘካየድዎ ካዱና ካሌብ ማጂ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ባንግላድሽ ልዕሊ 900 ሰባት ብንፍዮ ክኢላታት ዘረድኡ። እቲ ሰራዊት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ናይ ተኹሲ ልውውጥ፡ እቶም ዕጡቓት በቲ እቶም ዕጡቓት ኣብ ክልተ ኣብያተ ከም ዝተጠቕዑ፡ ጸብጻባት ሚኒስተሪ ጥዕና ብመሰረት ጸብጻባት ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ክርስትያን ዝፈጸሙዎ መጥቃዕቲ፡ ናይታ ሃገር የመልክቱ። ኣብ 2024 ኣብ መላእ ዓለም፡ ዝበዝሑ ሸውዓተ ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፡ ባንግላድሽ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ፡ ካብ ህጻናት ዝርከብዎም ከባቢ 95 ሽሕ ሰባት ካልኦት ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ሰባት ከኣ ትሽዓተ ወርሒ ንላዕሊ ኣብ ዝዕድመኦም ብንፍዮ ሞይቶም። ህጻናት ስሩዕ ክታበት ጸረ ንፍዮ ክትህብ’ኳ ከም ዝተጨውዩ ኣነጺሩ። ኣብ ሰሜናውን ሰሜናዊ ማእከላይን ህንዲን ኣዘርባጃንን፡ ዝምድናአን ክፋል ናይጀርያ፡ ዕጡቓት ጉጅለታት ተደጋጋሚ ናይ ምጭዋይን ምቕታልን ንምምሕያሽ ይሰርሓ ተግባራት ከም ዝፍጽሙ’ዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። ብመሰረት ጸብጻባት ሃገራዊ ቤት ጽሕፈት ሓበሬታ ናይጀርያ፡ ካብ ግንቦት 2023 ክሳብ ሚያዝያ 2024 ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ኣብ መላእ እታ ሃገር ኣስታት 2.2 ሚልዮን ሰባት ተጨውዮም። ኮንጎ፡ ካብ ኣመሪካ ዝተሰጎጉ ስደተኛታት ትቕበል ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ፡ ኮንጎ ንምስታፍን ጻዕርታት ኣብ ብመሰረት ጸብጻባት ኮሚተ ርክባት ምስ ምምሕዳር ፕረዚደንት ኣመሪካ ዝገብረሉ ዘሎ እዋን እዩ ዝውሰድ ወጻኢ ላዕለዋይ ባይቶ ኣመሪካ፡ ዶናልድ ትራምፕ ድሕሪ ዝበጽሐቶ ዘሎ። ምምሕዳር ትራምፕ ንኣስታት 300 ሓድሽ ስምምዕ፡ ካብ ኣመሪካ ዝተሰጎጉ ኣመሪካ፡ ዜጋታት ‘ሳልሳይ ሃገር’ ስደተኛታት መበቆል ሃገሮም ናብ ዜጋታት ካልኦት ሃገራት ክትቅበል ናብ ጋና፡ ካሜሩን፡ ኢኳቶርያል ጊኒን ዘይኮና ካልኦት ሃገራት ንምስጓግ፡ ምዃና ኣፍሊጣ። እስዋቲኒን ከም ዝሰጎጐት ጸብጻባት ብውሑዱ 40 ሚልዮን ዶላር ህንዲን ኣዘርባጃንን፡ ነቲ ዝሓለፈ ዝርርብ ዘካይዳ ዘለዋ። ሚኒስትሪ መራኸቢ ዲሞክራስያዊት የመልክቱ። ወጻኢታት ገይሩ ይርከብ። ዓመት ዝተዳኸመ ክልተኣዊ ህንዲ፡ ኣብ 2025 ከም ግብረ መልሲ ሪፓብሊክ ኮንጎ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ዝምድናታተን ዳግማይ ንምሕዳስ፡ ናይቲ ኣብቲ ብኣኣ ዝመሓደር ኣብዛ ሒዝናያ ዘለና ወርሒ፡ ሃገሩ ክሰርሓ ከም ዝጀመራ ተሓቢሩ። ዞባ ጃሙን ካሽሚርን ዝተፈጸመ ብዝሖም ዘይተነጸሩ ዜጋታት ካልኦት ላዕለዎት ሰበስልጣን ክልተአን ሃገራት ግብረሽበራዊ መጥቃዕትታት፡ ኣብ ሃገራት ካብ ኣመሪካ ክትቅበል ምዃና ኣብ ባኩ - ኣዘርባጃን ኣብ ዘካየድዎ ልዕሊ ፓኪስታን ዘካየደቶ ወተሃደራዊ ድሕሪ ምግላጽ፡ እዚ ከኣ ዲሞክራስያዊት ርክብ፡ ሃገራቶም ኣብ ንግዲ፡ ቴክኖሎጂ፡ መጥቃዕቲ ካብ ኣዘርባጃን ተቓውሞ ሪፓብሊክ ኮንጎ ኣብ ሰብኣዊ ክብርን ቱሪዝም፡ መድሃኒት፡ ጸዓት፡ ባህሊ፡ ኣብ ድሕሪ ምግጣሙ፡ ኣብ መንጎአን ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝን ንዘለዋ መንጎ ክልተኡ ህዝቢታት ዝግበር ናይ ዝነበረ ዝምድና ክሽሕክር ከም ተወፋይነት ዘጉልሕ ምዃኑ ኣረዲኡ። ባህልን ካልእን ምልውዋጥ፡ ከምኡ ዝጀመረ ምንጭታት ይሕብሩ። እቲ ውሳነ፡ ምምሕዳር ትራምፕ፡ ድማ ኣብ ምምካት ስግረ ዶባዊ ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝነበረ ሚኒስተር ጉዳያት ኣብ መንጎ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ግብረሽበራ ንዘለወን ህሉው ዝምድና ወጻኢ ኣዘርባጃን፡ ህንዲ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኮንጎን ሩዋንዳን ስምምዕ ምቁራጽ ከም ዝገምገሙ ተገሊጹ። ፓኪስታን ዘካየደቶ’ሞ ብርክት ዝበሉ ተጻብኦ ንኽካየድን ኣብ ዕደና ኣገደስቲ ህንድን ኣዘርባጃንን፡ ድሕሪ 2022 ዜጋታት ዘቑሰለን ዝቐዘፈን ወተሃደራዊ ማዕድናት ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ሕጂ ንፈለማ እዋን እየን ክልተኣዊ መጥቃዕትታት ምኹናኑ ይዝከር። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት ጎዳይፍ 07/04/2026 ጎደና እምበረሚ 755፡ ከባቢ ሚ/ሪ ሕርሻ 181672 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3539, "topic": null, "issue_date": "2026-04-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02485", "text": "7 ሚያዝያ - ዓለማዊ መዓልቲ ጥዕና፡ “ኩልና ንጥዕና ምስ ስነ-ፍልጠት ብሓባር ደው ንበል’’ ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ሃገር ኣብ ኣስመራ ብዝተፈላለየ መሰናድኦታት ተዘኪራ። ኣብ ኣዳራሽ ሃኮሰኤ ኣብ ዝተኻየደ ስነስርዓት፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ግዝያዊ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ህዝባዊ ጥዕና ዶ/ር ዓንደብርሃን ተስፋጽዮን፡ ዓወት ኣገልግሎት ጥዕና፡ ብሓድነትን ጭብጥታትን ከምዝረጋገጽ ብምጥቃስ፡ መሰረተ ክንክን", "char_count": 252, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02486", "text": "ከምዝዀነ ገሊጹ። ክስራሓሎም ጀሚሩ ከምዘሎን ኣነጺሩ። ዶ/ር ዓንደብርሃን ወሲኹ፡ ካብ 2026 ሓላፊት ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ክሳብ 2030 ብዛዕባ ዝቕጽል ናይ 5 ኤርትራ ዶ/ር ሜሪ ስቴፈንን ሓላፊ ዓመት ውጥን ጽላት ጥዕናን መስርሕ ማዕከን ህጻናት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ትግባረኡን ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ምስሳን (ዩኒሴፍ) ኣብ ኤርትራ ኣቶ ዓብዱላሂ ኣድማሳዊ ሸፈነ ጥዕና፣ ምሕያል ድሕነት ዶ/ር ሜሪ ስቴፈን ብተወሳኺ፡ ኣብ ህጻናት ብ78 ሚእታዊት፣ ሞት ኣደታት ውድድር ሓፈሻዊ ፍልጠት ንዝተዓወታ መሓመድን ብግደኦም፡ ኣብ ኤርትራ ጽላት ጥዕና ብዝተመሓየሸ ናይ ምክልኻልን ኤርትራ ኣብ ህዝባዊ ጥዕና ብዝተመዝገበ ድማ ብ60 ሚእታዊት ከምዝጎደለ ገሊጻ። ሽልማት ተዓዲሉ። ጥዕና ብምምዕባል ንዜጋታት ዝተመሓየሸ ነጸርታን መደብ፣ ከምኡ’ውን ምርግጋጽ ዕብየት፡ ዕምሪ ዜጋታት ኣብ ዝሓለፈ 25 ኣገልግሎት ንምሃብ ዝግበር ዘሎ ወፍሪ፡ ኣብ እቲ መደብ፡ ነቲ ቴማ ብዘንጸባርቕ ዓለማዊ መዓልቲ ጥዕና 2026፡ ብደረጃ ዘተኣማምን ውህደትን ምሕደራን ጸለውቲ ዓመታት ካብ 55 ዓመት ናብ 68 ዓመት ባይታ ዝምስገን ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ መሰናድኦታት ዝተሰነየ ክኸውን ከሎ፡ ዓለም ንመበል 78፣ ብደረጃ ኤርትራ ድማ ጥዕና፣ ካብቶም ቀንዲ መደባት ከምዝዀኑን ክብ ክብል ከሎ፡ ሞት ትሕቲ 5 ዓመት ሓቢሮም። ብምኽንያት’ቲ ዕለት ኣብ ዝተወደበ ንመበል 30 ግዜ’ያ ተዘኪራ። ጋሽ-ባርካ - ስልጠና ሙዚቃን ትልሂትን ተዋሂቡ “ያታዊ ትልሂታትና ብስነ-ፍልጠት ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህሊን ስፖርትን ይዓምብብ” ብዝብል ቴማ ብክፍሊ ኣቶ እድሪስ ሳልሕ ብወገኑ፡ ተዳኺሙ ባህሊን ስፖርትን ዞባ ጋሽ-ባርካ ዝተወደበ ንዝጸንሐ ባህላዊ ውርሻታት ንምብርባር መባእታ ስልጠና ሙዚቃን ትልሂትን፡ ኩሉመዳያዊ ጻዕሪ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ ንኣባላት ያታዊ ጉጅለ ባህሊ ብዳዌት እዋን፡ እቲ ስልጠና ኣገዳሲ ተራ ከምዘለዎ ጽንብል መበል 35 በዓል ናጽነት፡ “ጽንዓትና ዋሕስና” ብዝብል ቴማ ክበዓል’ዩ ተዋሂቡ። ሓቢሩ። ጽንብል መበል 35 ኣብ’ቲ ካብ 29 መጋቢት ክሳብ 4 ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር በዓል ናጽነት፡ “ጽንዓትና ሚያዝያ ኣብ ባረንቱ ብክልሰ-ሓሳብን ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ኣብ መወዳእታ፡ ዋሕስና” ብዝብል ቴማ ግብሪን ዝተዋህበ ስልጠና፡ 9 ደቂኣንስትዮ ዕላማ ናይ’ዚ ብኣባላት ያታዊ ጉጅለ ክበዓል ምዃኑ፡ ኮሚሽን ዝርከብኦም 38 ሞያውያን ተሳቲፎም። ባህሊ ብዳዌት ተጀሚሩ ዘሎ ስልጠና፡ ባህልን ስፖርትን ገሊጹ። ዞባዊ ያታዊ ጉጅለ ባህሊ ንምሕያል ንኣገዳስነት ናይ’ቲ ስልጠና ኣብ ዝዓለመ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ነተን ካልኦት ዝርዝር ናይ’ቲ ብደረጃ ዕብየት ንጥፈታቶም ዝጠቐሰ ወኪል ብሄራት’ውን ተመሳሳሊ ስልጠናታት ሃገር ዝዳሎ ዘሎ መደባት ኣብ መጻኢ ክግለጽ ተመረቕቲ፡ ኣብ ያታዊ ትልሂት ህዝቢ ብምሃብ ደረጃ ብቕዓትን ፍልጠትን ምዃኑ፡ ኮሚሽን ባህልን ኤርትራ፡ ኣጠቓቕማ መድረኽ፡ ምእላይን መንእሰያት ክብ ንምባል ክስራሕ ምዃኑ ስፖርትን ብተወሳኺ ትልሂትን ንዝጸንሖም ፍልጠት ዘዕምቚ ኣረጋጊጹ። ሓቢሩ’ሎ። ከምዝዀነ ገሊጹ።", "char_count": 1695, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02487", "text": "ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ተገልገልቲ ካብ ንኡስ ዞባ ግቡእ ሰነዳት ኣከባብን ዞባ ጋሽ-ባርካ ግዝያዊ ሓላፊ ሒዞም ምስ ዝመጽኡ፡ ኣብ ስሉጥነት ቤት-ጽሕፈት ካዳስተር ኣቶ ሰመረ ስእለ፡ መስርሕ ምዝገባ እወታዊ ተራ ከምዘለዎ ንነበርቲ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ኣብ ኣገዳስነትን ብምብራህ ድማ፡ ናይ ስራሕ መሻርኽቲ ረብሓታትን ካዳስተራዊ ምዝገባ ኣካላት፡ ኣብ ኣብ’ቲ መስርሕ ግቡእ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ዘብርህ መግለጺ ተራኦም ክጻወቱ ኣተሓሳሲቡ። ሂቡ። ካዳስተራዊ ምዝገባ፡ ክንዮ ምርግጋጽ ብ2 ሚያዝያ ምስ ነበርቲ፡ ወነንቲ ዋንነት፡ ብመሸጣ፡ ውርሻን ህያብን ትካላትን ጀራዲንን ኣብ ዘካየዶ ሰሚናር፡ ዝመሓላለፍ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣብ ኣቶ ሰመረ፡ ብመሰረት ኣዋጅ ቊጽሪ ምቅልጣፉ ልዑል ተራ ከምዘለዎ ዝሓበረ 95/1995፡ ኣብ ልዕሊ ሓንቲ ወግዓዊት ኣቶ ሰመረ፡ ሰነድ ካዳስተር ዘረጋገጹ ቃጽዖ ዝርከብ ህንጻ፡ ሕርሻ፡ መገሃጫ፡ ዜጋታት፡ ካብ ፋይናንሳዊ ትካላትን ዕደና፡ ስነ-ጥንታዊ ቦታ፡ ከምኡ’ውን ባንክታትን ልቓሕ ክወስዱ ልዑል ሃይማኖታውን መንግስታውን ትካላት፡ ተቐባልነት ከምዘለዎም ኣብሪሁ። ሰነድ ካዳስተራዊ ምዝገባ ክህልዎ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ኣቶ ስዩም ግድነታዊ ምዃኑ ኣረዲኡ። ገብረእየሱስ ብግደኡ፡ ካዳስተራዊ ምዝገባ ብደረጃ ዞባ፡ መስርሕ ካዳስተራዊ ስርዓተ - ህዝብን ምምሕዳርን ክጽበይዎ ዝጸንሑ ምዝገባ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ከም’ቲ ምዃኑ ብምሕባር፡ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ዝድለ ከይሰጐመ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ብዝለዓለ ከምዝሰርሓሉ ኣረጋጊጹ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ እቲ ቤት-ጽሕፈት ብኻልእ ወገን፡ ሓላፊ ኣሃዱ ኣከባቢ ኣቶ ሕጽረታቱ ኣማሊኡ፡ ብምሉእ ዓቕሙ ተመሳሳሊ ዕለት ንህዝቢ ከምዘካየደ፡ ወኪል ኤለክትሮኒካዊን ሕክምናዊን ደረቕ ብከላ ብምስዓብ ኣብ ጥዕና ዜጋታት ሃብቶም ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣብ ጽርየትን ኣገልግሎት ክህብ ድሉው ከምዘሎ ኤሪና ሓቢሩ። ጐሓፋት ብግቡእ ምስ ዘይመሓደርን ኣሉታዊ ሳዕቤን ከምዘኸትል ብምብራህ፡ ድሕነትን ኣከባቢ ዘተኰረ ሰሚናር፡ ኣብ ገሊጹ። ዘቤታዊ፡ ኢንዱስትራያዊ፡ ዘይውገድን፡ ኣብ ሓመድ፡ ማይን ኣየርን ሕብረተሰብ ብዝለዓለ ክሰርሓሉ ጸዊዑ። ሓጋዝ - ንወነንቲ ‘ወሃብቲ ኣገልግሎት ትካላት’ ሰሚናር ተኻዪዱ ሃገር ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ዓብዱላሂ ሓምድ ብወገኑ፡ ንኣገባባት ኣከፋፍላ ግብርን ዘይምኽፋል ግብሪ ዘምጽኦ መዘዝን ብሰፊሑ ድሕሪ ምብራህ፡ ኣብ መንጎ ኣካረይትን ተኻረይትን ቅርዑይ ዝምድና ክህሉ፣ ከምኡ’ውን ዝግበሩ ውዕላት ብግቡእ ክስነዱ፡ ክሕደሱን ቅብሊት ክህልዎምን ኣተሓሳሲቡ። ተሳተፍቲ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ እቲ ኣስተምህሮ ኣብ ንጥፈታቶም ሓጋዚ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ንትካላት ዝኸውን ቦታታት ክዕደል፣ ንግዳውያን ትካላት ድማ ንህዝቢ ብግቡእ ኣብ ምግልጋልን ዘቤታዊ ቱሪዝም ኣብ ዝምድና ኣስራሕትን ሰራሕተኛታትን ምምዕባልን ኣበርቲዐን ክሰርሓ ዝብልን ዘጠቓለለ ምንባሩ፡ ኣመሓዳሪ ከተማ ካልእን ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ሓጋዝ ኣቶ ነጸርኣብ በረኸትኣብ ኣብ ሓጋዝ፡ ንቕሓትን ኣፍልጦን እዚ ብምምሕዳር ሓጋዝ ዝተወደበ ንጥፈታትን፣ ሳዕቤናት ኣልኮላዊ መስተ ገሊጹ። ኣብ ከተማ ሓጋዝ፡ ልዕሊ 460 ወነንቲ ንግዳውያን ወሃብቲ ኣገልግሎት ሰሚናር፡ ነጋዶ ንምዕባለን ኣታዊታትን ኣብ ትሕቲ ዕድመ፣ መዓልቱ ዝሓለፈ ንግዳውያን ትካላት ኣለዋ። ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ትካላት ኣብ ቱሪዝማዊ ኣቕርቦትን ናይ’ታ ከተማ ዝድርኽ ወፍሪ ንምግባር ሃለኽትን ሳዕቤናቱን፣ ከምኡ’ውን ንግዳዊ ንጥፈታትን ንምብራኽ ዝዓለመ ብዝለዓለ ክነጥፉ ዝዓለመ’ዩ። ትካል መመስርሒ ዘይቲ ኣለቡ፡ ዘቤታዊ ጠለብ ሰሚናር፡ ብ3 ሚያዝያ ተኻዪዱ። እቲ ሰሚናር፡ ኣብ ሕጊን ሕጋዊ ከማልእ ዘኽእል ዓቕሚ ኣጥርዩ ከምዘሎ ተሓቢሩ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ኣብ ትካል መመስርሒ ዘይቲ ኣለቡ ሓበሬታ ኣፍሊጡ። ብመጠንን ዓይነትን ናይ ምዕባይ ዋና ኣሰናዳኢ ብዝተገብረ ዕዉት ፈተነ፡ ዘቤታዊ ኣካያዲ ስራሕ ፋብሪካታትን መደብ ከምዘሎ ሓቢሩ። ብርሃነ ምሕረትኣብ ጠለብ ዘይቲ ከማልእ ዝኽእል ዓቕሚ ትካላትን ኮርፖረሽን ዘራእትን ክኢላታት ብወገኖም፡ ንፈተነ ምክትል ኣሰናዳኢ ተጠርዩ ከምዘሎ ተሓቢሩ። ጥሪትን ዞባ ጋሽ-ባርካ ሌተናል ኮሎኔል ካብ ዝተመስርሐ ስምስም፡ ሱፍ፡ ተኪኤ ወልዱ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ኒሁግ፡ ኣብዓኸን ኣቡሱዳን ብቑዕ ዓብደልቃድር ኣሕመድ እዚ ኣብ ትሕቲ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ዞባ ጋሽ-ባርካ ሓበሬታ፡ እቲ ትካል መበገሲ ዝኸውን ምህርቲ ከምእተረኽበ፣ ኣብ ሰዓት ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ዝመሓደር ትካል፡ ኣብ ዝተፈላለየ ሰለስተ ዓይነት ማሽናት ዓጢቑ ኣብ ክሳብ ኣስታት 5 ሽሕ ሊትሮ ዘይቲ ከባቢታት ንዝፈረየ ናይ ቅብኢ 2025 ንጡፍ ስራሕ ከምዝጀመረ እናተመስርሐ ድማ ኣብ ኣገልግሎት ቦርድ ምስንዳእ ኣዝርእቲ ተቐቢሉ፡ ዘቤታዊ ጠለብ ብምጥቃስ፡ ድሕሪ ዝተኻየደ ዕዉት ይውዕል ምህላዉ ብምግላጽ፡ ዝተገብረ ዮሴፍ ሃይለማርያም ዘማልእ ዘይቲ ንምምስራሕ ዕዉት ፈተነ፡ ተወሳኺ ዓበይቲ ማሽናት ፈተነ ንዝዓበየ ስራሕን ምህርትን ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ፈተነ ከምዘካየደ፡ እቲ ዝተረኽበ ብምትእትታው ፍርያት ዘይቲ ዝደፍእ ከምዝዀነ ኣረዲኦም። ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ላቦራቶሪ ሆስፒታል ኦሮታ ዝምስገን ኣበርክቶ ይገብር ኣሎ ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ መርመራታት ከምዝካየድ ሓቢሩ። ዓለምለኻዊ መለክዒታት ዘማልአ ዝዓጠቖ ዘመናዊ መሳርሒታት ብተወሳኺ፡ ካብ ዞባ ማእከል ጥራይ ዘመናዊ መሳርሒታት ብምዕጣቕ፡ ለይ-ኣውት ላቦራቶሪ፡ ኣብ ኣድማዕነት ስራሕ ዘይኰነ ካብ’ተን ካልኦት ዞባታት ናብ ወጻኢ ሃገራት ብምስዳድ ዝካየድ ዝምስገን ኣበርክቶ ይገብር ከምዘሎ ንዝመጽእ ቅምሶታት ሕማማት ዝነበረ መርመራታት፡ ኣብ’ዚ እዋን ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ተገሊጹ። መርመራታት ከምዝግበር ብምብራህ፡ ኣብ’ቲ ክፍሊ ይግበር ከምዘሎ ገሊጹ። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ገኒኖም ዝረኣዩ ሕማማት - ዋሕዲ ፋጥና ኣድም ሓላፊ ክፍሊ ላቦራቶሪ ኣቶ ሚካኤል ኣብ መወዳእታ ኣቶ ሚካኤል፡ ናይ ደምን ረኽሲ ስርዓተ ሽንቲን፡ ኣብ ተኽለሚካኤል ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ኩሊት ሕጽቦ ንዘካይዱ ሕሙማት፡ እዋን ክራማት ድማ ዓሶ ምዃኖም ምዝርጋሕ ጋዜጣ ሓበሬታ፡ ንዝካየድ ዓይነታት ነጸርታ ናይ ምጽራይ ዓቕምን ግዜን ዝዕቅንን ኣነጺሩ። ቍ.ስ.113395-07588045 ሕማማት ድሕሪ ምዝርዛር፡ ዕለታዊ ዝሕብርን መሳርሒ ኣብ ቀረባ እዋን ምልክታ ንልዕሊ 200 ሕሙማት ኣብ ዓመት ክፍሊ ላቦራቶሪ ሃገራዊ መወከሲ ምትእትታው፡ ካብ ቀንዲ መደባቶም ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ድማ ንኣስታት 80 ሽሕ ሰባት ሆስፒታል ኦሮታ፡ ኣብ 2021 ከምዝዀነ ኣነጺሩ።", "char_count": 3702, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02488", "text": "ታደሰ ተኽለ Redseabeacon.com ዝተወደበ ፖለቲካዊ ሓሶትን ብትረኻ ዝቘመት ኢትዮጵያን 15 መጋቢት, 2026 ኣብ መንጎ ከዳዓትን ዘሎ ፍልልያት ብኣሮን ኣብርሃ ይመስል። ታሪኻዊ ኣብነታት እናተዘከሩ ሸፈጥ ዘይብሉ ፖለቲካ ኣሎ ክበሃል ከም መሳርሒ ኣብ ዘገልግለሉ ግዜ፡ ንህዝቢ ኣይከኣልን። መራሕቲ ጌጋ ክሓብኡ፡ ብስምዒት ክሳብ ዘዕገርገረ ሓቂ ግደ ኣለዋዶ ዓወታት ከጋንኑ፡ ንኽሳራ ከኣ ምስምስ የብላን ኢሉ ዝግደሰላ ኣይርከብን። ስለዚ ክፈጥሩሉ ይስምዑ። ኩሉ ፖለቲካዊ ሸፈጥ ፖለቲካ፡ ድራማዊ መድረኽ ትረኻታት ግና ሓደ ዓይነት ኣይኮነን። ገሊኡ ግዝያዊ ይኸውን ኣሎ ማለት እዩ። ክኸውን ከሎ ገሊኡ ግና ተሃኒጹ ዝደልደለ ኣብ ዝተወደበ ፖለቲካዊ ሓሶት፡ እቲ እዩ። ሓያል መሳርሒ ቄናን ኣተረጓጕማ ታሪኽ ፖለቲካዊ ፈላስፋ ሃና ኣረንት፡ ዘመናዊ እዩ። ተዘክሮታት ታሪኽ ደጋፊ ትረኻታት ፖለቲካ ብሸፈጥ ጭብጥታት እትሓብኣሉ ኢትዮጵያ ገይሩ ዝተጠቕመሉ የለን። መጀመርታ መድረኽ “ዝተወደበ ፖለቲካዊ መደረታቱ ንዝተዓዘቦ ኩሉ ብዛዕባ ዳግማይ ኮይኑ ክቐርብ ከሎ ናይ ተሰማዕነት ሓይሊ መንገዲ ጥራይ ዘይኮነስ ንሓቂ ንባዕላ ንሓያሎ ዕቑዳት፡ ኣርካናት ፖለቲካ ሓሶት” እዩ። ኣብኡ ቃል ከም መሳርሒ ልደት ሃገር፡ ተሓድሶ ስነ ምግባር፡ ትንሳአ ይረክብ። ፖለቲካዊ ዕላላት ኢትዮጵያ፡ ክትክእ ዝፈታተን ሓደገኛ መድረኽ ኢትዮጵያ፡ ሃገራዊ ቅልውላው ክለዓል ከሎ፡ መግለጺ ሓሳባት ዘይኮነ፡ ናብ ኣተሓሳስባ ጥንታዊ ስልጣነን ታሪኻዊ ጽሕፍቶ ሃገርን ናይታ ሃገር ጥንታዊ ታሪኽ፡ ዘመን እናኾነ ይኸይድ ከም ዘሎ ተዘኻኽር። ሕጋውነት ስልጣኖም ንኸረጋግጹ ተሪር እተመሓድረሉ ኣጽዋር ይቕየር። ንኣብነት ዝጕስጕስ እዩ። ኢትዮጵያ ካብ ጸላም ሃጸይነታትን ንግዳማውያን ሓይልታት ኣብ ነዚ ተርእዮ እዚ ከኣ “ዝተወደበ ፖለቲካዊ ናይ ሓሶት ትረኻታት ክጥቀሙ ምጽንሖም ንውግእ “ስርሒት ምኽባር ሕጊ” ኢልካ ወጺኣ ናብ ሓድነትን ዕብየትን ትግስግስ ምምካት ዝተፈጸመ ታሪኽን እናተዝከረ ሓሶት” ብምባል ትጽውዖ። ወረቓቕቲ ይፍለጥ። እቲ ዝፈጥሩዎ ትረኻታት ክትጽውዖ ትኽእል። ካልኦት ኣብ ግዜ ከምዘላ ገይሩ ድማ የቕርባ። ይዕለል። እዞም ታሪኻዊ ተዘክሮታት ፔንታጎን ምስ ተሓትመ፡ ኣብቲ ብ1971 ከእምንን ጽልዋ ክፈጥርን ተባሂሉ ብዙሕ ቅልውላውን ዘይምርግጋእን ዝደጋገሙ እቲ ኣበሃህላታት፡ ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ ዝተማህዙ ሓሶት ዘይኮኑስ ኣሰር ገዲፎም ዘቕረበቶ “ብፖለቲካ ምሕሳው” ዝብል ዝተዋደደ ብሱል ሓሳባት ዘለዎ መሲሉ ሓረጋት እውን ከም መኸወሊ መጋረጃ ኢትዮጵያ ካብ ዝነውሐን ዘየቋረጸን ዝሓለፉ ሓቅታት እዮም። ታሪኽ ጽሑፋ፡ መንግስታት ናይ ህዝቢ ኣተሓሳስባ እዩ ዝቐርብ። ፖለቲካዊ መደረታቶም ከኣ ባህርያት ናይቲ ስርዓት የገልግሉ። ያታዊ ታሪኽ ዘለወን ሃገራት ሓንቲ እናተመርጸ፡ ካልእ ትርጉም ክወሃቦ ከሎ ንምቕያር ዘኽእል ስርዓተ ትረኻታት ከም ሓድሽ ፍታሕ ዘለዎ ዝመስል ግና ባዶ ኣጠቓቕማ ስልታዊ ቋንቋ፡ ህዝብታት ከም ዝኾነት ዘምስል እዩ። ሓቂ ዘምስሉ፡ ግና ኣጽዋር ናይ ሓሶት ትረኻ ይኸውን ዝሃንጹ ትገልጽ። እቲ ትረኻታት ፍጹም ትረኻታት፡ ብዝማርኽ ሓደስቲ ናይ ፖለቲካ ኣብ ከባቢኦም ንዝገሃድ ነገራት ከመይ ከም ረዚን ስምዒት ዝፈጥሩ ተዘክሮታት ዘመነ ማለት እዩ። መሰረት ዘይብሉ ሓሶታት ኣይኮነን። ሓረጋትን ቃላትን ኣብ ኩሉ መድረኻትን ዝትርጉምዎ መንገዲ ይኸፍት። ትረኻታት ሃጸይነታት፡ ሃይማኖታዊ ቅርስታትን ያታዊ ንታሪኻዊ ተዘክሮታት ዳግማይ ንህልዊ ኩነታት ህዝቢ ከመይ ክርድኦ ከም መራኸቢ ብዙሓንን ብምድግጋም ዓብላሊ ኣብ ዝኾኑሉ ግዜ ሓቂ ንባዕላ ጽውጽዋያትን ከኣ ኣለዉ። ናብ ጥንታዊ እናመስርሐ፡ ኣብ ህልዊ መድረኽ ንዘሎ ዘለዎን ክስሕቶ ብዘይክእል ኣገባብ ተዋዲዱ ንህዝቢ ብባዶ ተስፋ ዘሀንጢ ጥራይ እዩ። ኣብ ኣሻላሻል እያ ትኣቱ። ኣብ ላዕሊ ዛንታታት ብተመስጦ ዝወስድ ኣፋዊ ፖለቲካዊ ቃልሲ መቐጸልታ ናይቲ ዝተቐርጸን መቓን እዩ ዝዳለወሉ። ወረጃ መደረታቶም ዓሚቝ ትንተና ክንዝክራ ዝጸናሕና ፈላስፋ ሃና ኣረንት፡ ዕላላት ኣብታ ሃገር ዘየሰልኪ ተሰማዕነት ጥንታዊ ታሪኽ ከም ዝኾነን ነዚ ንምፍጻም እዚ ሜላ እዚ ክሰርሕ ከም ዝኽእል ምስ ዘለዎ ይመስል፡ እቲ መደረታት እንታይ እዚ ኣብ ዓለምና ዝገሃድ ዘሎ መስርሕ ኣለዎ። ትረኻ ናብ ጽውጽዋያዊ ድራማ ሕድሪ ዝተሰከመ ክመስል ይፍትንን ተረጋገጸ፡ ከምቲ ሃና ኣርነት ዝበለቶ ፖለቲካ ይሸፋፍን ከም ዘሎ ምግማት ግና ዘጋጊ ኣብ ፖለቲካዊ ዓለም እቲ ዝኸፍአ ሓደጋ ክምዕብል ከሎ ድማ ንፖለቲካ ክቕይር (ሰልፊ ብልጽግና)። ነዚ ፖለቲካዊ ሓይሊ ኣብ ዝተዋደደ ናይ ሓሶት ዓለም ክሰርሕ ኣይኮነን። ሓቂ ከም ዘላታ ኣብ ክንዲ ምዃኑ ተረድእ። ዝኽእል ሓይሊ ይኸውን። ምቅዋም ማለት ከኣ ንህልውና ሃገር ከም ይጅምር። ጭብጥታት ድማ ከይተደምሰሱ ዝትንትን ንሓቂ ጠዋውዩ ካልእ ትርጉም ኣቢይ ኣሕመድ፡ ኣብ 2018 ስልጣን በዚ መቓን እዚ እዩ እምበኣር መራሕቲ ዝተቓወምካ ይቑጸር። ፖለቲካ ከም ቅዱስ ኣብቲ ኣብ ዙርያኦም ዝተደኰነ ሓሶት ከም ክህብ ዝፍትን ብቃላት ትረኻ ተሃንዲሱ ካብ ዝሕዝ ንደሓር ኣብ ፖለቲካ ኣፍሪቃ ንሃገር ናብ ጽሕፍቶኣ ዘብጽሑ ረቛሕቲ ታሪኽ እንድሕር ተቘጺሩ ድማ፡ ሕቶ ካልኣዊ ኮይኖም የገልግሉ። ኣብዚ ዘለናዮ ዝተቐርጸ ህንጻ እዩ ተጎልቢቡ ዝርከብ። ተፈቲኑ ዘይፈልጥ ዝተዋደደ ዋኒን ትረኻ መሲሎም ዝረኣዩ። ፖለቲካዊ ግርጭታት ከልዕል ዝፍትን መናፍቕ ተባሂሉ እዩ ናይ ፖለቲካ ሃዋህው፡ ነዚ ክስተት’ዚ ከም እዚ ናይ ቋንቋ ምምልኻዕ ድማ እቲ ናይ ከም ቀንዲ መምርሒ ገይሩ ይጐዓዝ ኣሎ። ከኣ ኣብ መንጎ ፈተውቲ ሃገር ሓርበኛታትን ዝውገዝ። ኣእምሮ ዝእሰረሉ ብቓላት ዝተፋሕሰ ገመድ ሓሶት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ተወሊዑ ዝነበረ ዝተባራዓሉ ተርእዮ እዩ ነይሩ። ሓይልታት፡ ‘ናይ ወጻኢ መንግስታት’፣ ፖለቲካዊ ጉዕዞ ዝመርሕ ሓያል ከኣ ይሃስስ። ኣብ መወዳእታ ግና ንሓቂ ኣዕናዊ ግጭት፡ ውሕልነት ኣጠቓቕማ ግጭት ሓንሳእ ምስ ተላዕለ ከኣ ‘ማዕከናት ዜና ዓለም’፣ ‘ ‘ኣብ ወጻኢ ስትራተጂያዊ ክኢላ ገይሮም ይሓስቡዎ። ክስዕር ዝኽእል ስለ ዘየለ ኩሉ እቲ ፖለቲካዊ ትረኻ ኣዝዩ ከብርህ ዝኽእል ውሕሉል ኣጠቓቕማ ትረኻታት ዝነበሩ ተነጣጠፍቲ’፣ ‘ጎረባብቲ ሃገራት’ ዘርእዮ ዘይተሓስበ ምቅይያር ፖሊሲታት፡ ብሓሶት ተደኲኑ ዝጸንሐ ትረኻታት ኣብነት ክንረኽበሉ ንኽእል ኢና። እቲ ቀንዲ መለለዪ ናይቲ ፖለቲካዊ ቃልሲ ከም ዝኾኑ ይግለጽ። እዚ ትረኻታት እዚ ሃንደበታዊ ምቕያር ምሕዝነትን ትጽቢት ይበታተን። ውግእ ብዝሒ ብዘለዎ መጸውዒታት ይኸውን። ከምቲ ሃና ኣረንት ዝበለቶ ከኣ ከም ሓደ ኣገዳሲ ኣጽዋር የገልግል። ዘይተገብረሉ ውሳነ ምሕላፍን ከም ብናይ ይልለ ምንባሩ ይዝከር። ‘ቅዋማዊ ዝተወደበ ፖለቲካዊ ሓሶት ንኹሉ ውሽጣዊ ቅልውላውን ዘቤታዊ ርሑቕ ጠመተን ብሱል ሚዛን ኣእምሮን ሎሚ ኣብ ERI-TV ዘይምቅድዳው’፣ ‘ዞባዊ ህውከት’፣ ጭብጥታት ኣይክሕድን። እንታይ ደኣ፡ ፖለቲካዊ ፍሽለትን ንምኽዋል እቲ ዝተወስዱ ስጉምቲ ገይሮም ይቘጽሩዎ። ‘ሕጊ ናይ ምኽባር ግዴታ’፣ ‘ስግኣት ጭብጥታት ኣዋህሊሉ ጠቓሚ ፖለቲካዊ መሪሕነት ግዳይ ናይ ግዳም ሓይልታት ፖለቲካዊ ዕላላት ክበዝሕ ከሎ ዘየለ ሰዓት መደብ ሃገራዊ ጸጥታ’፣ ‘ውጽኢት ምትእትታው ትርጉም ክህብ ናብ ዝኽእል ኣተረጓጕማ ከም ዝኾነ ክጥቅን እዩ ዝስማዕ። ብሰንኪ ነገር ከምዘሎ፡ ሕንፍሽፍሽ ዝበዝሖ ኩነታት 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ግዳማውያን’ ዝብሉ ሓረጋት ነናቶም ይቕይሮ። እዚ ሜላ እዚ ድማ ወግዓዊ ኣብ ህዝቢ ዝረአ ዓቕሊ ጽበት ካብ ኮነ ተባሂሉ ብዲዛይን ዝተፈጠረ ተርእዮ 12፡05 መደብ ጥበብ ሓቅነታት ብዓቕሞም ይስከሙ እዮም። መግለጺ ካብቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ዘቤታዊ ጸገማት ናብ ግዳም ንምቕላብ ከምዝኾነ፡ ተነጺጉ ዝጸንሐ ውሳነታት ከኣ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) እኩብ ድምር ናይዚ ኩሉ ትረኻታት ዝተፈልየ እውን እንተኾነ መንግስታት ከኣ ይሕግዝ። ውሽጣዊ ጸቕጢ ዝበዝሖ ከም ብሓድሽ ተመስሪሖም ኣካል ናይቲ 12፡50 ዜና ስፖርት ግና ሓደ ሓቂ ንምኽዋል ንምግልጋል ሕጋውነት ዘለዎም ከምስሎም ይኽእል። ከም ብልጽግና ዓይነት ስርዓት ከምዚ ዓቢ ስትራተጂ ይኾኑ። እቲ መራሒ 12፡55 ተክ ኢንሳይት ዝደጋገም ምንባሩ እዩ። መሰረት ናይቲ እምበኣርከስ ትረኻ ስትራተጂያዊ ዓውዲ ዓይነት ሜላ ክጥቀም ዘገርም ኣይኮነን። ስትራተጂያዊ ብልሒ ከም ዘለዎ ዝገልጽ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ግጭት ተኣፋፊ ስርዓት ፈደራል ኲናት ክበህል ይከኣል። ንወጻእተኛታት ምጥቃን ህዝቢ ክደናገጽ ኣብ መንነቱ ማእለያ ዘይብሉ ፖለቲካዊ 13፡45 መደብ ሄራር ዝፈጠሮ ፖለቲካዊ ስልጣን ንምሓዝ ካልእ ኣብ ፖለቲካዊ ዕላላት ስለ ዘኽእል ነቲ ስርዓት ፖለቲካዊ ሓይሊ ጽውጽዋያት ይመሃዘሉ። 14፡25 ቀስተ ድሕነት ኣብ መንጎ ተሃላለኽቲ ዝካየድ ጥምጥም ኢትዮጵያ ብተደጋጋሚ ዝዝከር እዩ ዝኾኖ። ክደጋገምን ንነዊሕ ግዜ ኣብዚ እዋን’ዚ ኢትዮጵያ ብፖለቲካዊ 14፡25 ሃብቲ ባሕሪ እዩ ነይሩ። ኣብ መንጎ ማእከላዊ ሰብ ናይ ‘ግዳማውያን ውዲታት’ ዝበሃል ክጸንሕን ከሎ ግና ህዝቢ ናይ ገዛእ ሃገሩ ምብትታን ቁጠባዊ ጸቕጢን ማሕበራዊ 15፡10 ህርመት ስልጣንን ዞባውያን ተዋሳእትን ክምጠጥ ትረኻታት ኣሎ። እቶም ቀንዲ ኣብ ድኻም ከይምርምር ዕንቅፋት ክኾኖ ኣፈላላይን እትሕመሰሉ ዘላ ግዜ እዩ። 16፡25 መደብ ማህደር ዝጸንሐ ወጥሪ ተበቲኹ ዕጥቃዊ ግጭት ኢትዮጵያ ዘይምርግጋእ ዝፈጥሩ ይኽእል። እዞም ብድሆታት እዚኦም ትረኻታት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) መደረታት ኣርካናት ብምውዳድ ክፍትሑ ኣይክእሉን። 17፡15 ኮሜዲ ኢትዮጵያ ብዘይተለምዱ ፖለቲካዊ ስርዓታት ካብ ተገራጫዊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ከበድቲ ቃላት ዝተመላኸዐ ክልሰ ሓሳብን ብርቱዕ ተጻብኦን ከምልጡ 17፡45 ማእገር ሓረጋት እዩ ዝለለ። ብረዘንቲ እኳ እንተኸኣሉ፡ ንሓቂ ብጽውጽዋይ 20፡00 ዜና (ትግረ) ቃላት ዝቐርቡ ፖለቲካዊ እናቐየሩ ንሓዋሩ ክቕጽሉ ግና 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር መደረታት ናይ ስልጣን ምልክት ኣይክእሉን። ፖለቲካዊ ስርዓት ባዕሉ ኣብ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ጥራይ ዘይኮኑስ፡ ዝተደልየ ዝፈጠሮ ትረኻ ጥራይ ክነብር እንተፈቲኑ 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን መልእኽቲ ከተሰጋገረሉ ዘኽእል ካብ ናይ ሓቂ ዓለም ይወጽእ ምስ ዓለም ጽውጽዋይን ፊት ንፊት መሳርሒ እዩ ዝኸውን። ቋንቋ ክቃዶ ኣብ ዘይክእል ጌጋ ኸኣ ይነብር። 5ይ ክፋል (ድግማ) ከኣ ኣብ ክንዲ ገላጺ ዝኸውን፡ ፖለቲካዊ ሓሶት ኣዝዩ ሓደገኛ 22፡00 ዜና (ዓረብ) ድራማዊ መልክዕ እናሓዘ ዝኾነሉ ንህዝቢ ከታልሉ ከለዉ ጥራይ 22፡10 ዘዋሪት ካሜራ ይኸይድ። መሪሕነት ኣቢይ ዘይኮነስ እቲ ባዕላቶም ዝመሃዙዎ ትረኻ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ኣሕመድ ዝድግፉ ወገናት ነቲ እናኣመኑ ክቕጽሉ ከለዉ እዩ። ኣብ 22፡40 ፈንቅል መራሒ ብርቱዕን ዝተሓላለኸን መንጎ ጽውጽዋይን ሓቂን ዘሎ ዶብ", "char_count": 5904, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02489", "text": "ኣብ ነፍሲ-ወከፍ መዓልቲ፡ ህይወት ወይ ከየፍሰስካ ስራሕ ምፍጻም’ውን፡ ካልእ መዋእል ወዲ-ሰብ፡ ንድሕነቱን ጥዕናኡን ዘይውሑስ ተግባራት ንኽርኣዩ ዝድርኹ ዝፈታተኑ ዝተፈላለዩ ክስተታት ወይ ምኽንያታት እዮም። ኩሉ ነገር ብኣቋራጭ ኣጋጣሚታት ኣለዉ። ሓደ ካብቶም ንኽትሰርሕ ምፍታን። ከምዚ ገይርካ ዘጋጥሙ ክስተታት ወይ ፍጻመታት ከኣ ከተብቅዕ፡ ዝኾነ ይኹን ሓደጋ ወይ ሕማም ሓደጋ እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ሓደጋ ኣብ ምስ ዘየጋጥመካ፡ ምስ ዕድል ጥራሕ ኢኻ ልዕሊ ህይወት ወዲ-ሰብ ዘስዕቦ ዘሎ ሃስያን ከተተኣሳስሮ ዘለካ። ምኽንያቱ ውሑስ ጉድኣትን፡ ኣብ ልዕሊ ንብረታት ዘውርዶ ኣገባብ ኣሰራርሓ እናሃለወካ፡ ብኣቋራጭ ዘሎ ዕንወት ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊ ኣከባቢ ገይርካ ክስራሕ ምፍታን፡ ብዘይካ ክሳራ ዝኽሰት ዘሎ ብከላ፡ ብኣሃዝ ከተቐምጦ ዋላ ሓንቲ መኽሰብ የብሉን። ስለዚ እንከለኻ፡ ናይ ብሓቂ ኣዝዩ ብዙሕን ሰራሕተኛታት፡ ዝኾነ ይኹን ስራሕ ኣሰካፊን እዩ። ጠንቅታት ናይ ነፍሲ-ወከፍ ክሰርሑ ከለዉ፡ ውሑስ ኣገባብ ኣሰራርሓ ዘጋጠመ ሓደጋታትን ዝተኸሰቱ ሕማማትን ተኸቲሎም ክሰርሑ ከም ዘለዎም ክግደዱ ድማ፡ ካብ ዘይውሑስ ተግባራት ወይ ካብ ክኽእሉ ኣለዎም። ዘይውሑስ ኩነታት ዝተበገሱ እዮም። ክትከላኸሎም እትኽእል ፍጻመ ምዃኑ ዝኾነ ሰብ ድማ ነዚ ኣምር’ዚ ክርዳእ ሓደጋታትን ሕማማትን ንክኾኑ ይቕሰቡ። ተመኩሮ ዘለዎም ሰራሕተኛታት፡ ነቶም ካብኡ ናብኡ ድማ፡ ተራ ሰራሕተኛታት ምፍላጥ፡ መሰረታዊ መበገሲ ምክልኻል ዝጽገም ኣይኮነን። እቶታውነትካን ስለዚ፡ ካብ መጀመርያ ኣትሒዝካ፡ ኣብ ሓደስቲ ዝተቖጸሩ ሰራሕተኛታት ኣብ ብዝያዳ ዝዓዘሉን ዝዋሳኣሉን ዘይውሑስ ወይ ምእላይ ተርእዮ ሓደጋታት ወይ ምህርቲኻን ከተኻዕብት፡ ኣብ መንጎ ስራሕ ምክልኻል ሓደጋታትን ሕማማትን ዘለዎም ክንዲ ኣርኣያ ወይ ኣብነት ዝኾኑ፡ ብኣንጻሩ ተግባራት፡ ዝለዓለ ጠንቂ ሓደጋታት ወይ ሕማማት’ዩ። ኣብዚ መዳይ ምክልኻል ዝመጽኡ ዝኾነ ይኹን ናይ ድሕነትን ርድኢትን ግንዛበን ንኽዓቢ፡ ብዘይምቁራጽ ዘይውሑስ ተግባራት ንኽገብሩ ብቐጥታ ሕማማት ኮይኑ ንረኽቦ። ሓደጋታትን ሕማማትን ክመጽኡ ዝኽእሉ ጥዕናን ስጉምቲታት ከም ዘይናትካ ሸለል ጻዕሪታት ምክያድ የድሊ። እንታይነት ይኹን ብተዘዋዋሪ ይደፋፍእዎም። ብፍላይ ዋላ’ኳ ናይ ስራሕ ኣከባቢን ቦታ-ስራሕን ረቛሒታት ብዙሓት’ኳ እንተ ኾኑ፡ ስነ- ትብሎም። ነዞም ስጉምቲታት ክትወስዶም ሓደጋን ሕማምን ከምኡ’ውን ሓደጋ ከኣ ኣብ ምጥቃም ውልቃዊ መከላኸሊ ኣብ ጠንቂ ሓደጋታትን ሕማማትን ተራ ኣእምሮኣውን ፊዝዮሎጅያውን ኩነት ከም ዘለካ ዘዘኻኽረካ ሰብ ድማ፡ ከም ዘጋጠሞ ወይ ዝሓመመ ሰራሕተኛ ክወርዶ መሳርሒታት። “ክላእ! እዚ ስራሕ ክንሰርሕ እንተ ሃለዎም፡ ብሰንኪ ሰራሕተኛታት ሰራሕተኛታት ምፍላጥ ግን ረብሓ ወይ ቀንዲ ዓንቃፊ ወይ ጸላኢ ትቖጽሮ። ዝኽእል፡ ኩሉ መዳያዊ ጸገማትን ሳዕቤናትን ከለና፡ መዋእልና ነዞም ውልቃዊ መከላኸሊ ዘጋጥሙ ዘለዉ ሓደጋታትን ዝኽሰቱ ጠቐሜታ ኣለዎ። ስነ-ኣእምሮኣውን ንኣብነት፡ ኣብዚ እዋን’ዚ መብዛሕትኦም ብዓይኒ ሕሊና ክስኣሎምን ክቕረጾምን፡ መሳርሒታት ጌርናዮም ኣይንፈልጥን። ዘለዉ ሕማማትን ግን፡ ዝለዓለ ቁጽሪን ፊዝዮሎጅያውን ኩነት ሰራሕተኛታት ሰራሕተኛታት ብዘይ መጋረዲ ማሽን ዝተፈላለየ ኣገባባት እናተጠቀምካ (ንኣብነት፡ ጸገም ከኣ ፈጢሩልና ኣይፈልጥን” ዝብል፡ ብዝሒን ኣለዎም። እዚ ድማ ካብ ምፍላጥ፡ ከቢድን ዝተሓላለኸን ጉዳይ’ኳ ክሰርሑ ይቐሎም። ንምንታይ ኢልካ ፖስተር ወይ ምልክታ፡ መንሹር፡ ጽሑፋት ዘይተደልየ ሓበሬታ ይህብዎም እሞ፡ ካልእ ዘይኮነ፡ ካብ ትሑት ኣፍልጦን እንተ ኾነ፡ ልዕሊ ኩሉ ግን በየን ጀሚርኻ ኣብ ትሓቶም ድማ፡ ንጹርነት ተራኣይነት ወዘተ)፡ ባህርያዊ ለውጢ ከምጽእ ክግበር እቶም ሓደስቲ ሰራሕተኛታት ከኣ ኣሰሮም ርድኢትን ብዛዕባ ድሕነትን ጥዕናን፡ ስሩዕ በየን ትውድእ ብንጹር ክሕበር ስለዘይክኣል፡ (ክእለተ-ምርኣይ) ስለዝኽልክለኒ፡ ስራሕ ክኽእል ኣለዎ። ይስዕቡ። እዚ ግን ፍጹም ዘይውሑስ ተግባር ዝወሃብ ስልጠናታትን ትምህርቲታትን መሊሱ ዝያዳ ውስብሳብ ይገብሮ። በቲ ንኽሰርሕ ስለዘጸግመኒን ካልእን እናበሉ ኮይኑ፡ እዋናዊ ስጉምቲታት ብምውሳድ፡ ብዘይምህላዉ፡ ድሩት ወይ ውሱን ተርእዮታት ዘይውሑስ ተግባራት ኮይኑ በቲ ግን፡ ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን ብዘይ መጋረዲ ማሽን ክሰርሑ ይደልዩ። ድሕነትን ጥዕናን ሰራሕተኛታት ክውሓስ ግንዛበን ምስትውዓልን ብዛዕባ ዝሰርሑሉ ንኽፍጸሙ ዝደረኹ ምኽንያታት ሰራሕተኛታት ምቕያርን ባህርያዊ ለውጢ እዚ ግን ዘይውሑስ ተግባር ኮይኑ፡ ናብ ኣለዎ። ዘለዎ መሳርሒታት፡ ዝጥቀምሉ ዘለዉ ብዙሓት’ኳ እንተኾኑ፡ እቶም ቀንዲ ግን ግዜ፡ ከምጽኡ ምጽዓርን፡ መሰረታዊ ንጥፈታት ሓደጋ ዘቃልዕ ኣዝዩ ሓደገኛ ኣገባብ ምዃኑ ንጥረ-ነገራት፡ ዘካይድዎ ዘለዉ ንጥፈታት፡ ጻዕሪን ተቐባልነት መዛኑ ሰራሕተኛታትን፡ ፊዚዮሎጂያው ኩነት ሓደ ምውሓስ ድሕነትን ጥዕናን ኮይኑ፡ ሓያልን ምስትውዓል የድሊ። ከምኡ’ውን ዝኽተልዎ መስርሕን ኣገባትን ብመንጽር ምስ ምውሓስ ድሕነትን ጥዕናን ሰራሕተኛ’ውን፡ ጠንቂ ናይ ዝተወሰነ ዘይተሓለለን ጻዕሪታት ክካየደሉ ኣለዎ። ስራሕ፡ ጉድለት ወይ ዘይምሕላው ካልኦት ሰራሕተኛታት ድማ፡ ብደረጃ ዝውሰዱ ስጉምቲታት ዘለዎም ቀጥታውን ሓደጋታትን ሕማማትን ክኾኑ ተኽእሎ ሰራሕተኛታት ስለምንታይ እዮም ሚዛናውነት ናይ ስራሕን መነባብሮን ትካል ዝወጹ መምርሒታትን ነቶም ዘይቀጥታውን ምትእስሳር ዝነቐሉ እዮም። ኣሎ። ብዙሓት ሰራሕተኛታት፡ ብዘይ ውሑስ ኣገባብ እናሃለዎም ዘይውሑስ ህይወት፡ ጭንቀት፡ ሽለልትነት፡ ምሒር መምርሒታት ግብራውነቶም ዘረጋግጹ ብፍላይ ድማ ሰራሕተኛታት ዝተዋህበቶም ኣፍልጦኦም ናይ ዓይኒ፡ እዝኒ፡ ሕቖ፡ ኣገባብ ተጠቒሞም ስራሖም ከካይዱ ድኻም፡ ኣጉል ርእሰ-ምትእምማንን ሰባትን፡ ኣብ መንጎ ስራሖም ጣልቃ ስራሕ ወይ ንጥፈት፡ ከም ኣምሳያኡ ሕማም ምንፍርፋርን ካልእን እናሃለዎም፡ ዝፍትኑ፧ ዝያዳ ውሑስን ድሑንን ዝኾነ ካልእን እዮም። ልዕሊ ኩሉን ዝያዳን ክኣትውዎም ብፍጹም ኣየፍቅዱን። ካብ ክመጽእ ዝኽእል ተኽእሎ ሓደጋታት መዓልታዊ ስራሖም የካይዱ። ከም ሳዕቤኑ ኣሰራርሓ እናሃለዎም፡ ነቲ ዘይውሑስ ግን፡ ሰራሕተኛታት ብዛዕባ ድሕነትን ኩሉ መዳያት ስርሖም፡ ውልቃዊ ናጽነት ግቡእን ኣድላዪን ኣቓልቦን ኣድህቦን ከይሃቡ፡ ኣብ እዋን ስራሕ ካልእ ዘይተደልየ ጸገማት ኣሰራርሓን ኣካይዳን ተኸቲሎም ንኽሰርሑ ጥዕናን ዘለዎም ኣፍልጦ፡ ኣረኣእያን ከምዘድልዮም ይማጎቱ። ነቲ ዝሓዝዎ ብዝተኻእለ መጠን ብቕልጡፍ ከተግብሩዋ ይፈጥሩ። ስለዚ ኣብዚ ልዕሊ ካልኦት ነገራት ዝቐሎም ዘሎ፧ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ስራሖም ኣጠማምታትን፡ ኣዝዩ ዘይምዕሩይ ብምዃኑ ቦታ-ስራሕን ዘተግብርዎ መደባት ስራሕን፡ ይጓየዪ። እዚ ክኣ ግዜ ንምቑጣብ ዝውሰድ ዕቱብ ኣተኩሮን ኣቓልቦን ክግበር ክኽኣል ኣድላዪ ናይ ድሕነት ጥንቃቐታት ክገብሩ እዩ። ምሉእ ብምሉእ ባዕላቶም ክቆጻጸርዎ ተኽእሎ ሓደጋ እዩ። ግዜ ንምንታይ፧ ግዜ ኣለዎ። ትካል ይኹን ሰራሕተኛታት፡ ከም ዘለዎም ብዝተፈላለየ ኣገባባትን ዝደልዩ ኮይኖም፡ ብገዛእ ነብሶም ድሕነቶምን ንዕረፍቲን መዛነዪን ንምርካብ፡ ግዜ ካልእ ከምዚኦም ዓይነት ጸገማት ብቕልጡፍ ሓደጋ፡ ኩሉ ግዜ ከይገመትካዮ ሃንደበት ሜላታትን ተሓቢርዎ ከብቅዕ፡ ነቲ ድሕነት ቦታ-ስርሖምን ከውሕሱ ይሕልኑ። ተወሳኺ ስራሕ ሰሪሕካ ዝያዳ እቶትን ኣለልዮም፡ ግብራዊ ስጉምቲታት ዝወስዱሉ ዘጋጥምን ክትቆጻጸሮ ዘይትኽእልን ዝተዋህቦም ናይ ድሕነት ጥንቃቐታት ኣብዚ መዳይ’ዚ ዝመጽኦም ዝኾነ ይኹን ምህርቲን ንምድላብ፡ ግዜ መነባብሮኻ ሜላታት ከተኣታትዉ ይግባእ። ከም ቀንዲ ክስተት ኮይኑ’ዩ ዝውሰድ። ንሱ ጥራይ ዕሽሽ ብምባል፡ ባዕላቶም ከከም ኩነታቱ ምኽሪ፡ ሓበሬታን ማዕዳን ንክቕበሉ፡ ንምክያድን ካልእን። ምኽንያቱ ድፍኢት ፍታሕ ድማ፡ ዝኾነ ይኹን ሰራሕተኛ፡ ስነዘይኮነ፡ ብመብዛሕትኦም ሰባት ሓደጋ ክኣልይዎ ምዃኖም እምነት ዘሕድሩ፧ ረብሓታቶም ዝተተንከፉ ኮይኑ ይስምዖም። ወይ ግዴታ ሰራሕተኛ መነባብሮኡ ኣእምሮኣውን ፊዚዮሎጂያውን ኩነታቱ ከም ውጽኢት ሕማቕ ዕድል፡ ሕማቕ ድሕነትን ጥዕናን ቦታ ስራሕ ምውሓስ፡ ከምዚ ዝንባለ ወይ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ንከመሓይሽ ከምኡ’ውን ስድራቤት ተገምጊሙ፡ ኣብታ ዝያዳ ከድምዓላ ተውህቦ፡ ሕማቕ ጽሕፍቶ መዋእል ሰብ፡ ኣብ ክንዲ በቲ ዝተዋህበ መምርሒታትን ሰራሕተኛታት፡ ካብ ጉራን ጃህራን ሓሊፉ፡ ንኽናብይ ንኽብል ዝገብሮ ተወሳኺ ዝኽእል መደብን ቦታ ስራሕን ምምዳብ፡ መርገምን ካልእን ስለዝግለጽ፡ ዝግባእ ኣገባባትን ተኸቲሎም ንጥፈታት ከካይዱ ብሕትውነቶም ከረጋግጹ ካልእ ተወሳኺ ስራሕን እቶትን ወይ ጸደፍደፍ፡ ንድሕነቱን ድሕነትን ጥዕናን ንምውሓስ ኣብ ዝግበር ኣድህቦ ኣይወሃቦን። እዚ ግን ካብቲ ዝፍትኑ፡ ዝያዳ ኣብ ተመኩሮ ስራሕ፡ ዘይተደልየ ተኽእሎ ሓደጋታት ይፈጥሩ። ጥዕንኡን ንምውሓስ ዘድሊ ስጉምቲታት ጻዕሪታት ተወሳኺ ድርዒ ስለዝኸውን፡ ክእረም ዝግባኦ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነጥቢ’ዩ። ብቕዓትን ክእለትን ስራሕ፡ ከምኡ’ውን ስለዚ ንከምዚ ዓይነታት ባህርያት ዘለዎም ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ብምእታው ስለዝኾነ። ብሓቂ ክድፍኣሉ ዝግባእ ኣዝዩ ውሑስ መብዛሕትኡ ግዜ ሓደጋ ግቡእ ጥንቃቐን ኣጉል ርእሰ-ምትእምማን ተመርኲሶም ሰራሕተኛታት፡ ስሩዕን ተኸታታሊን ልዕሊ ኩሉ ከኣ ሰራሕተኛ ብዛዕባ ኣገባብ ኣሰራርሓ እዩ። ውሕሉል ኣተሓሕዛን እንተገይርካሎም፡ ኣገባብ ኣሰራርሓኦም ባዕሎም ክቕልሱ ስልጠናታትን ትምህርቲታትን እናሃብካ፡ ተርእዮን ኣጋጣሚን ሓደጋን ሕማምን ዝጽዕሩ፧ መልሲ ናይዞም ዝተጠቐሱ ካልእ’ውን ኩነታት ስራሕ፡ ናይ ስራሕ ናብቲ ቅኑዕ መስርዕን ናይ ስራሕ ዲስፕሊንን ዘለዎ ኣረኣእያ ነሲባዊ ወይ ጽሑፍታዊ ሕቶታት ንምርካብ ኣብ ዝኽእሉሉ፡ ኣከባቢ፡ ጽፈትን ጽሬትን ኣከባቢ፡ ድኻምን ክኣትዉ ክኽእሉ ክግበር ኣለዎ። (Fatalistic Outlook) ብምዃኑ፡ ኣብ ብዙሕ ክኸውን ይኽእል እዩ። ስልክይናን፡ ሰዓታት ስራሕ፡ ዝምድናታት ምክልኻሉ ዝገብርዎ ጻዕርታትን ዘለዎም ዝተፈላለዩ ሰራሕተኛታት ድማ ዝለዓለ ደረጃን ብቕዓትን ድሕነትን ሰራሕተኛን ኣስራሕን፡ ጭንቀትን ካልእ ተራን ኣበርክቶን ኣዝዩ ልኡም (passive) ዝተፈላለየ ዓይነታት መልሲ ጥዕናን ትካልን ሰራሕተኛታት ንምውሓስ ነገራትን፡ ኣብ ምምዕባል ደረጃ ድሕነትን ወይ ከምቲ ዝድለ ኣይኮነን። ከም ሳዕቤኑ፡ ከምዝህቡ ርዱእ ነገር’ዩ። ኣብ ዝግበር ጻዕሪታት፡ ምሉእ ተሳትፎ ጥዕናን ትካልን ከምኡ’ውን ባህሪን ጠባይን ሰራሕተኛታት ግዜ ክቑጥቡ ክብሉ፡ ናብ ዘይገብሩ ከምኡ’ውን ዘይተሓባበሩ ሓደ ሰራሕተኛ ኣብ ምምዕራይን፡ ኣገደስቲ ኣብዚ ክፍለጥ ዝግብኦ ነገር፡ ዘይተደለየ ሓደጋታትን ሕማማትን ከምርሕ ሰራሕተኛታት’ውን ኣለዉ። ኣብ ክንዲ ስነ-ኣእምሮኣዊ ባእታታት ስለዝኾኑ፡ ዝኾነ ሰራሕተኛ ኣብታ መደብ ዝኽእል ዘይውሑስ ተግባራት ይፍጽሙ። ነገራት ረዲኻን ፈቲሽካን መኣረምታታት ብዕቱብ ክስርሓሎም ይግባእ። ምኽንያቱ፡ ስራሑ፡ ልዑል ዝኾነ እቶት እዚ ተርእዮ ዋላ’ኳ ዘገርም እንተ ዘይኮነ፡ ገይርካ ከምዝመሓየሹ ምግባር፡ ብጎኒ ሓደጋታትን ሕማማትን ኣብ ምውጋድ ክረክብ ዘይተሓለለን ዘየቋርጽን ከቢድ ሳዕቤን ከኸትል ስለ ዝኽእል፡ ኣድላዪ ኮይንካ ምሕማይን ምንቃፍን ዝብርሆም ወይ ምጉዳል፡ እወታዊ ተራን ኣበርክቶን ጻዕሪታት’ዩ ዘካይድ። ካብዚ ናይ ድሕነትን ጥዕናን ጥንቃቐታት ምግባር ሰራሕተኛታት፡ ነቲ ኣብ ምውሓስ ድሕነትን ስለዘለዎም። ዝልዕል ዝያዳ እቶት ንኽረክብ ናይ ግድን ከድሊ እዩ። ጥዕናን ዝግበር ጻዕሪታት ምሉእነት ከኣ ነታ ዘላ ንጥፈት ዝገበረ ገይሩ፡ ዝሓቶ ጠለባት ስራሕ ንምላእ፡ ብንያም ኣሕፈሮም ንኸይህልዎ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ የእትዉ። ብቕልጡፍ ክውድኣ ይሕልን። ብዙሕ ኣካላዊ ወይ ኣእምሮኣዊ ጻዕሪታት ጨንፈር ቁጽር ኩነታት ስራሕ ከም ውጽኢቱ ኣደዳ ዘይተደልየ ተርእዮ", "char_count": 6416, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02490", "text": "ሪፖርታዥ ኣመሓላሊፉ። ከተማ፡ ኣርባዕተ-ኣስመራን ኣባሻውልን ብድሕሪ’ዚ፡ ብጨንፈር ሚኒስትሪ ሽልፍታት ዘይምህላው፡ ራሕቂ ዓይኒዳህላክ ነጋሲ ኣብ ምጅማር ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ኣብ ትሕቲ እቲ ንኡስ ዞባ ከም ዝጥርነፋ ትምህርቲ ንኡስ ዞባ በሪኽ ኣብ ዝቐረበ ምድሪ ኣብ’ተን ኣብያተ-ትምህርቲ ስእሊ - የውሃንስ መብራህቱ ዓመተ-ትምህርቲ፡ ብሚኒስትሪ ትምህርቲ ተገሊጹ። ኣብቲ ንኡስ ዞባ ዝርከባ ኣብያተ- ጸብጻብ፡ ኣብ ኩለን ኣብያተ-ትምህርቲ ጎሊሖም ዝረኣዩ ጸገማት ምዃኖም ዝተዓደለ ናውቲ ትምህርቲ ኣስታት ትምህርቲ መብዛሕተን ነዊሕ ዕድመ መጽንሒ ህጻናት ከም ዝተዋደደ፡ ከም ተገሊጹ። ብተወሳኺ፡ ኣገልግሎት ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ኣብ 19,921,185.00 ናቕፋ ክኸውን እንከሎ፡ ዘቚጸራ ብምዃነን፡ ብሰንኪ እርጋን ውጽኢቱ መምህራን ኣደታት ብውሑስ ትምህርቲ ንዓበይቲ ካብ 3-12 ክፍሊ ኣብ ንጥፈታት ትምህርቲ ቀዳማይ ሰሚስተር ኣብ ዞባ ማእከል ብጠቕላላ ንኣብያተ- ኣብዚ እዋን ልዑል ጽገና ከም ዘድልየን ኣገባብን ብርጉእ መንፈስን ቀሲነን ኣገልግሎት ማእሰርቲ ተሃድሶ ሰንበልን ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመተ-ትምህርቲ ትምህርቲ ዝተዓደለ ናውቲ ትምህርቲ ተሓቢሩ። ብተወሳኺ፡ ኣብዚ ዓመተ- ክምህራሉ ዝኽእላ ኵነታት ተፈጢሩ ጸጸራትን ይወሃብ ኣሎ። ኣብ ምሸታዊ ኣመልኪቱ ኣብ ኣዳራሽ ዞባ ማእከል ኣስታት 19,615,562.10 ናቕፋ ከም ትምህርቲ ካብ ቅደመ-ትምህርቲ ክሳብ ኣሎ። ኣብቲ ንኡስ ዞባ ኣስታት 16,381 ትምህርቲ 20 ተመሃሮ ትምህርቶም ገምጋም ኣካይዱ። እቲ ገምጋም ኣብ ዝበጽሕ ከምኡ’ውን፡ ኣብ መኽዘን ካልኣይ ደረጃ ኣስታት 25,032 ተመሃሮ ተመሃሮ ከም ዘለዉ፡ ምስ ናይ ዝሓለፈ ይከታተሉ ከም ዘለዉ ተሓቢሩ። ኣብያተ-ትምህርቲን ንኡሳን ዞባታትን ዘሎ ኣስታት 305,622.90 ናቕፋ ከም ስሩዕ ትምህርቶም ኣብ 30 ኣብያተ- ዓመት ብምንጽጻር እቲ ኣሃዝ ብ1.3% ዝግምገም ምምሕዳራውን ፋይናንሳውን ጸብጻብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ማእከል ይሕብሩ። ኣብቲ ብኣሃዱ ምምሕዳርን ፋይናንስን ዝቐረበ ጸብጻብ፡ ኣብቲ ዞባ ዘለዋ ሞቶር ሳይክል ብሰንኪ እርጋን ብቐጻሊ ኣብ ሱቨርቪዥናዊ ስራሓት ጸገም ይፈጥራ ብምህላወን ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ስራሕ ዝዋፈሩ ሓደስቲ መማህራን ዝተፈላለየ ምኽንያት እናፈጠሩ ንመስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ብኣሉታ ዝጸልዉ ሚኒስተር ሓሊማ መሓመድ ከም ንስራሕ ድልው ዘይምዃን፡ ፈኲስ ስራሕ ምድላይን ካልኦት ዓበይቲ ክካየድ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብሰሉስ 31 ሕጽረታትን ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ። መጋቢት ከኣ ብደረጃ ዞባ ተኻይዱ። ብቐዳምነት ገምጋም ቀዳማይ ሰሚስተር ኣብቲ “ምሕየሻ ፍልጠት መምህራን፡ ዘቕረበት ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ንውጽኢት ምምሃርን ምስትምሃርን ንኡስ ዞባ ጋላ-ነፍሒ እያ። ካብቲ ዝቐረበ ብእወታ ይጸሉ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ትምህርቲ እናተኸታተሉ ይርከቡ። ነቶም ዕብየት ከም ዘርኣያ ተሓቢሩ። ብጠቕላላ ዝተኻየደ ገምጋም፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ሰፊሕ ጸብጻብ ብኸፊሉ ምስ እንምልከት፡ ኣብ ምዝዛም ናይ’ቲ ገምጋም ጨንፈር ተመሃሮ ፍልጠት ዝዕንግሉ ኣስታት ኣስታት 547 መምህራን ኣብ መስርሕ ሚኒስትሪ ትምህርትን ወከልቲ ኣብያተ- ንኡስ ዞባ ጋላ-ነፍሒ ሓንቲ ካብ ሰለስተ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ደቡባዊ 1,027 መምህራን እውን፡ ኣብቲ ንኡስ ምምሃርን ምስትምሃርን ተዋፊሮም ኣለዉ። ትምህርትን ከምኡ ድማ፡ ኣመሓደርቲ ገጠራት ዞባ ማእከል ኰይና፡ ን32 ምብራቕ ኣብ ዘዳለዉዎ ጸበጻብ፡ ዞባ ከም ዝርከቡ ተጠቒሱ። ድኹማት ቤት-ጽሕፈት ኣብያተ-ትምህርቲ ጽበት ንኡሳን ዞባታትን ዕዱማት ኣጋይሽን ዓዲታት፡ 17 ምምሕዳር ከባቢታት፡ 81 ንሰለስተ ምምሕዳር ንኡሳን ዞባታት ተመሃሮ ዝሕገዙሉ ኣገባብ ተኣታትዩ ክፍልን ዋሕድን ስለ ዘለዎ፡ ቆላሕታን ተሳቲፎም። ትካላት ትምህርቲ ከምኡ’ውን፡ ኣስታት ማለት ገጀረት፡ ጎዳይፍን ገዛ-ባንዳን ከም ብጽቡቕ ይቕጽል ከም ዘሎ ክግለጽ ፍታሕን ከም ዘድልዮ ከምኡ’ውን፡ 26,473 ተመሃሮ ይርከቡዋ። ብዘይካ’ዚ፡ ዘጠቓልል ተገሊጹ። ኣብቲ ንኡስ ዞባ ኣብ ከም ዝፍለጥ፡ ገምጋም ኣብ መስርሕ እንከሎ፡ ነፍሲ-ወከፍ ቤት-ትምህርቲ ራሕቂ ዘለወን ኣብያተ-ትምህርቲ ናይ ሰለስተ መገብቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ 42 ኣብያተ-ትምህርቲ ኣስታት 31,619 ንዝነበረ ሓያልን ድኹምን ጎድንታት ካብ ሰለስተ ክሳብ ሓሙሽተ ዝተፈላለዩ መጐዓዝያ ጸገማተን መፍትሒ ክናደየሉ ላምዛ፡ ዓዲ-ሃከፋን ሸግርኒን ከም ዝርከባ፡ ተመሃሮ ትምህርቶም ይከታተሉ ከም ብምልላይ፡ ንሓያል ብቕዓት እትዕቅበሉ ኣርእስቲ ብምውሳድ ቤት-ትምህርቲ ለበዋ ቀሪቡ። ብዘይካ’ዚ፡ ንመምህራን ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ኣገልግሎት ዝህባ ዘለዉ ክግለጽ እንከሎ ከምኡ’ውን፡ 1,176 ከምኡ’ውን፡ ድኽመታት ኣለሊኻ ዝሰረቱ ስልጠናታት ከም ዝተኻየደ ምቅይያርን ብሞያ ምልዓልን ዕንቅፋት 51፡ ውሁድ ትምህርቲ ሓንቲ፡ መባእታ እትእረመሉ ናይ ስራሕ ጥበብ’ዩ። ኣብ ተሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ “ብሉጻት ቈልዑ፡ ስለ ዝፈጥር፡ እቲ ዝግበር ምስግጋር ኣብ 18፡ መባእታን ማእከላይን ሽዱሽተ፡ ከበሳ ስሩዕ ትምህርቲ ኣብ መብዛሕትአን መርኣያ ውሕሉል ኣልያ ወለዲ” ኣብ ክረምቲ እንተ ዝኸውን ተመራጺ ምዃኑ ማእከላይ ክልተ፡ ማእከላይን ካልኣይን ኣብያተ-ትምህርቲ ብዕለት 15/09/2025 ትሕቲ ዝብለ ቴማ፡ 14 ናይ ቅድመ- ተሓቢሩ። ሓንቲ፡ ናይ ካልኣይ ደረጃ ከኣ ክልተ ጀሚሩ። ኣብ ዞባ ማእከል ናይ ቅድመ- ትምህርቲ ኣብያተ ትምህርቲ ዝተሳተፈ ኣብያተ-ትምህርቲ ተዘርጊሐን ከም ዝርከባ ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ንኡስ ዞባ ትምህርቲ ኣገልግሎት ዝህባ 176 ኣብያተ- ዓውደ-ምርኢት ከም ዝተዳለወ ተገሊጹ። ተገሊጹ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ 12 ሓደስቲ ናይ ሰሜናዊ ምዕራብ፡ ካብ ቅድመ-ትምህርቲ ትምህርቲ፡ መባእታ 104፡ ማእከላይ 49 ማዕረ-ማዕረ’ዚ፡ መዓልቲ ተመሃሮ፡ መዓልቲ ቅድመ-ትምህርቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ከም ክሳብ ካልኣይ ደረጃ 34 ኣብያተከምኡ ድማ፡ 22 ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣዋልድን መዓልቲ ቊጽርን ብእተፈላለየ ዝተኸፍታ ተጠቒሱ። ብዝሒ ተመሃሮ ትምህርቲ ተዘርጊሐን ከም ዝርከባ ኣብቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ከም ዝርከባ ጸብጻባት ኣገባብ ከም ዝተባዕለ ተገሊጹ። ውሁድ ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ብምንጽጻር ገምጋም ተገሊጹ። ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ናይቲ ጨንፈር ይሕብሩ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ትምህርቲ ኣብ ኣብ መባእታ ቤትብ19.9% ዕብየት ከም ዘርኣያ፡ ብዝሒ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ንሓድሕደን ኣብ ምጅማር ናይዚ ዓመተ-ትምህርቲ ትምህርቲ መደበር ኣብ ሓንቲ ክፍሊ ከም መምህራን እውን ብ75 % ዕብየት ከም ተሞክሮ ንምልውዋጥን ቅዱስ ቅንኢ ኣስታት 165,787 ተመሃሮ ስሩዕ ዝወሃብ፡ ብዝሒ ተመሃሮ ኣስታት 32 ከም ዘመዝገበ ተገሊጹ። ንኽሓድረንን ዝዓለመ፡ ብምኽንያት 20 መምህር በላይ ሃብተጋብር ትምህርቶም ከም ዝጀመሩ፡ ተሳታፍነት ዝበጽሕ ተገሊጹ። እታ ቤት-ትምህርቲ ሕዳር ኤግዚብሽን ብደረጃ ንኡስ ዞባ መምህራንን 626 ኣባላት ምምሕዳርን ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ብተወሳኺ፡ ብርክት ዝበሉ ተመሃሮ ካብ ልዑል ምትሕግጋዝ ብመሻርኽቲ ኣካላት ተኻይዱ። ኣብቲ ንኡስ ዞባ ካብ መባእታ ከም ዘለዉ ተጠቒሱ። ብዘይካ’ዚ፡ 48.4%፡ ኣብ መባእታ 47.7%፡ ኣብ ዳዕሮ-ጳውሎስ ናብ ሰንበል ከምኡ’ውን፡ ከም እትረክብ ተሓቢሩ። ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ኣስታት 19,599 መምርሒ ምቕባልን ምትግባርን፡ ሰዓታት ካብ ዓዲ-ሃከፋ ናብ ጎዳይፍ ብምኻድ ማእከላይ 48% ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ተመሃሮ ትምህርቶም ይከታተሉ ኣለዉ። ስራሕ ምኽባር፡ ውጥን ምህሮ ኣብ ግዜኡ ትምህርቶም ይከታተሉ ብምህላዎም፡ ካልኣይ ደረጃ ድማ 51.2% ከም ዝበጽሐ ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ፡ ዝርግሐ ትምህርቲ ብዘይካ’ዚ፡ ተመሃሮ ኣብ 30 ጋንታታት ምድላው፡ ንዝደኸሙ ተመሃሮ ኣለሊኻ ኣብ ቀረባኦም ኣብያተ-ትምህርቲ ይፍለጥ። ብተወሳኺ፡ ኣብ መስርሕ ኣብ መባእታ ደረጃ ዝንኣድ ምዃኑ፡ ተጠርኒፎም ስሩዕ ስፖርታዊ ንጥፈታት ብፍሉይ ምሕጋዝ፡ መለሳ ዘለዎ ኣገባብ ክህነጻ ለበዋ ቀሪቡ። ስለዚ፡ ርሕቀት ምምሃርን ምስትምሃርን ዝተዋፈሩ ኣስታት ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ግን የካይዱ ከም ዘለዉ፡ ማዕረ-ማዕረ’ዚ ኣብ ኣመሃህራ ምጥቃምን እኹል ዕዮታት ቤት-ትምህርቲ፡ ተመሃሮ ዝተመሃርዎ 9,003 መምህራን ከም ዘለዉ፡ ካብዚኣቶም ዋሕዲ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ እርጋንን መባእታ ደረጃ ንኣስታት 1,084 ተመሃሮ ብምሃብን ብዝግባእ ምእራምን ካብ’ቶም ኣብ ገዛ ዘይምድጋም፡ ቀውዒ፡ ዕዮታት እተን 64.8% ደቂ-ኣንስትዮ ምዃነን ጽበትን ክፍልታት ከም ዘሎ ተገሊጹ። ክታበት መንሽሮ ክሳድ ማህጸን ተዋሂቡ። ብእወታ ዝግለጹ ብልጫታት መምህራን ብግቡእ ዘይምስራሕን ካልኦትን ጠንቂ ይሕበር። ብዘይካ’ዚ፡ መብዛሕትአን ኣብቲ ንኡስ ዞባ ተሳትፎ ደቂ-ኣንስትዮ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብዚ ቀዳማይ ሰሚስተር ምዃኖም ተገሊጹ። ብመጠን ስፍሓቱን ትሑት ውጽኢት ተመሃሮ ይዀኑ ስለ ኣብያተ-ትምህርቲ ምስ ዘለወን ብዝሒ፡ 48% ኰይኑ፡ ኣብ ትምህርታዊ መዳይ ንኣስታት 1 ሽሕ ተመሃሮ ትምህርቲ ዓይነቱን ዝተፈላለየ ኣብ ኩለን ኣብያተ ዘለዉ፡ ብኣጋኡ መፍትሒ ክናደየሎም ሕጽረት ናይ ዝተፈላለየ ኣገልግሎት ከም ከም ዝግባእ ተሓቢሩ። ካልእ፡ ብኩራት፡ ብሉጽነት መዳርግቲ ከም ዘይብሉ መ ዘና ከም ዝተዋህበ ተሓቢሩ። ትምህርቲ መጽንሒ ህጻናት ተዋዲዱ ከም ዘሎ ይግለጽ። ትሑት ተገዳስነት፡ ዘይምድላው፡ ተሓቢሩ። ብኣንጻሩ፡ ደቂ-ተባዕትዮ ካብዚ ቀጺሉ፡ ጨንፈር ሚኒስትሪ ዘሎ’ውን ተገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ተመሃሮ መጽናዕቲ ዝጠልብ ኣድህቦ ንዝደኸሙ ተመሃሮ ዘይምሕጋዝን ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ደቡባዊ ምዕራብ ዞባ ማእከል መምህር በላይ ሃብተጋብር ብትግርኛ እናተርጎምካ ምምሃርን ከኣ፡ የድልዮም ከም ዘሎ ተሓቢሩ። ኣብዚ ንምምሕዳር ንኡሳን ዞባታት ሰምበል፡ ሚኒስተር ትምህርቲ ዶክተር ሓሊማ ኣብ ዘስመዖ ናይ መኽፈቲ ቃል፡ ካብ’ቶም ብወገን መምህራን ጎሊሖም እዋን ብቕድመ-ትምህርቲ ዘይሓልፉ ጸጸራት፡ ቲራቮሎን ፖራዲዞን ከም መሓመድ ኣብ ዘስመዓቶ ናይ መዛዘሚ ብቕዓት ትምህርቲ ብዓይነት ንምምሕያሽ ዝረኣዩ ጸገማት ምዃኖም ተጠቒሱ። ኣብ ተመሃሮ ስለ ዘየለዉ፡ ብሉጻት ቈልዑ ኣብ ዝሓቍፍ ተገሊጹ። ኣብቲ ንኡስ ዞባ ሓሳብ፡ ትምህርቲ ንሚኒስትሪ ትምህርቲ እቲ ወሳኒ ኣካል መምህር ከም ዝዀነ ርእሲ’ዚ፡ ዋሕዲ መምሃሪ ክፍሊ ዝጸንሐን ምፍራይ ዝህልዎ ኣበርክቶ ልዑል እዩ። 42 ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ሰለስተ ውሁድ- ጥራይ ዝግደፍ ዕማም ከም ዘይኰነ ብምግላጽ፡ ዓቕሚ መምህራን ብፍላይ ኣብያተ-ትምህርቲ ምስ ምምሕዳራት ካልእ፡ ትሑት ትሕተ-ቅርጺ ቴክኖሎጂ፡ ትምህርቲ፡ ሓደ ምሸታዊ ትምህርትን ብምግላጽ፡ ንዅሉ ኣካል ብማዕረ ዝምልከት ድማ ነቶም ኣብ ቅድመ-ትምህርትን ብምርድዳእ፡ ጸገም ከም ዝተቓለለ ምቁራጽ ካብ መኣዲ ትምህርቲ፡ እርጋንን ክልተ ኣገልግሎት ማእሰርቲ ተሃድሶን ከም ዝዀነ ሓቢራ። ኣብቲ ገምጋም ኣብ መባእታን ዘለዉ ነቲ ኣቐዲሙ ብደረጃ ከምኡ’ውን፡ ንፈለማ እዋን ኣብ ጉልዒ ዘይተበጻሕነትን መጽሓፍቲ፡ ዘይሚዛናዊ ከም ዝርከብ ተጠቒሱ። ኣብ’ተን 42 ቀዳማይ ሰሚስተር ንዝተዓመ ንጥፈታት ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ንኡሳን ዞባታትን ዞባን ደቂ-ኣንስትዮ መምህራን ከም ዝተመደባ፡ ብዝሒ ህዝቢ ኣብ ከተማን ገጠርን ኣብያተ ትምህርቲ ኣስታት 27,024 ብዝርዝራዊ ጸብጻብ ብምቕራቡ፡ ኣብ ጀሚሩ ዝጸንሐ ቀጻልነት ዘለዎ ስልጠና እዚ ኣብ ደቂ-ኣንስትዮ ተመሃሮ ዝህልዎ ብሰንኪ ምህላዉ ዘይምዕሩይነት ኣብ ተመሃሮ ትምህርቶም ክከታተሉ እንከለዉ፡ ዝቕጽል ሰሚስተር ለውጥን ምምሕያሽን - ኣብ ኣገባብ ምምሃር፡ ምግምጋምን ጽልዋ ብቐሊሉ ከም ዘይረአ ተሓቢሩ። ውጽኢትን ካልኦትን ዝብሉ ሕጽረታት ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ሰንበል፡ ዳህላክን ኣብ ምርግጋጽ ዝሕግዝ ምዃኑ ኣፍሊጣ። ምእላይን ዘተኰረ ብዝያዳ ክድፍኣሉን ኣብቲ ኣጋጣሚ ተጠቒሶም። ኣብቲ ሰለሙናን እውን ኣስታት 60 ምስ ኣብያተ-ትምህርቲ ብኣታዊታተን ከምኡ ገምጋም ክካየደሉን ብምሕባር፡ ንመስርሕ ካብዚ ቀጺሉ ብጨንፈር ሚኒስትሪ ጨንፈር ኣብ 59 ትካላት ትምህርቲ፡ ዝተፈላለየ ስንክልና ዝነበሩ ተመሃሮ ኣብ ድማ፡ ምስ ሕብረተ-ሰብ ተወሃሂደን ምምሃርን ምስትምሃርን ክድርዕ ዝኽእል ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰሜናዊ ምብራቕ ኣብ ኣስታት 16,186 ተመሃሮን 505 ውሁድ ትምህርቲ ይከታተሉ ኣለዉ። ንዝረአ ሕጽረታት ብምእኩል መንገዲ ሓሳባት ኣብቲ መድረኽ ክቕረብ ለበዋኡ ዝቐረበ ጸብጻብ፡ ንኡሳን ዞባታት ማእከል መምህራንን ከም ዝርከቡ ተሓቢሩ። ካልእ፡ ራሕቂ ቦታ፡ ምቹእ ዴስክታትን ከመሓይሻኦ ተላብያ።", "char_count": 6839, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02491", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ምልክታ ጨረታ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞ/ኣኽርያ ዚፕ ኮድ 1A168.ፕሎት 20 ፓርሰል p ኣስመራ ጐደና በራዱ፡ ብስም ክልቴና ወ/ሮ ሉችያ ፈርደቺ ጁዘፔን ወ/ሮ ሚሬላ ቦራ ኩባንያ ዕደና ቢሻ እዚ ዝስዕብ ብቑዕን ጥዕንኡ ዝሓለወ ጽፉፍን ናይ ሽሮን ፍራንቸስኮን ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት፡ ብዕለት 02/02/2026 ብቁ.ንብረት ኣመልካቲት ሳኒ ተስፉ መሓሪ፡ በርበረን ቀረብ ከቕርቡ ንዝኽእሉ ግዱሳት ተጫረትቲ ይዕድም። 1BRASM019835/0 ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ዝተመዝገበ፡ ብመሸጣ ናብ ስም ተጸዋዒ ነብዩ ኢሰያስ ተስፋይ፡ ንጉዳይ - ተጫረትቲ፡ ትካሎም ብዝምልከቶ ሚኒስትሪ ተፈላጥነትን ምስክርነትን ዘለዎ ዓዳጊ ሜሮን ክፍሉ ኪዳነ ከነሰጋግሮ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ካብ ሞግዚት ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ኮይኑ፡ ደረጃ ብቕዓቱን ጥዕንኡን ዝተሓለወ ክኸውን ኣለዎ። ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ኣብ ቤ/ጽ ኖታሪ ወይ ካዳስተር ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ስም ምትሕልላፍ ዋንነት ገዛ ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር። - ብዝሕን ዓይነትን ጠለብ ዕድጊ ብመሰረት ትእዛዝ (purchase order) ከከም ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ኣድላይነቱ ክውስኽ ወይ ክጎድል ይኽእል። ሕጋዊት ወኪል ወ/ሮ ሉችያ ፈርደቺ ጁዘፔን ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ - ተጫረትቲ ንዝሓተት ቀረብ ብጥዕንኡ፡ ብብቕዓቱን ብዝሑን ብዘይ ጎደሎ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ከቕርቡ ምዃኖም ፈሊጦም ከቐርቡ ኣለዎም። ነፍልጥ። - ተጫረትቲ ዘቕርብዎ ዋጋታት ቅቡል፡ ምስ ሓቀኛ ህሉው ዕዳጋታት ዝኸይድን ኣነ ወ/ሮ ምሕረት ኣማንኤል ኢሳቕ፡ ናይ’ቲ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ነቲ ንብረት ዝገልጽን ክኸውን ይግባእ። ፍረወይኒ ስዩም ተላ፡ ብዓል ቤተይ ከባቢ ፓራዲዞ ዚፕ ኮድ 1 (ኣይ) 129 ፕሎት 27 ፓርሰል “ዲ” ስፍሓቱ 176.00 ዘርኢያቆብ ቃልኣብ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ - ኣብ ግዜ ምጽዓን፡ ኣተዓሻሽጋን (PACKING) ኣቀማምጣን ፍርያት ልዑል ት/ሜ ዝኾነ፡ ብኮሚሽን ኣባይቲ መንግስቲ መለለዪ ቁጽሪ 181128 መወከሲ ቁጽሪ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ ቆላሕታን ጥንቃቐን ዝህቡ ክኾኑ ይግባእ። 141717 ብስም ወላዲተይ ነፍ/ሃንሱ ዘርኣጽዮን ዳምር፡ ብመለለዪ ቁጽሪ ንብረት 10 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም - ተጫረትቲ ናይ ንግዲ ፍቓዶም ዝተሓደሰ ክኸውን ኣለዎም። 1BRASM018680 ዝተመዝገበ ብውርሲ ዝብጽሓኒ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ዋና ሰነድ ሊብረቶ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ወይ ብትሕጃ ሒዘዮ ዝብል እንተድኣ ሃሊዩ፡ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም - ተጫረትቲ ናይ ግብሪ ግዴትኦም ዘማልኡ ክኾኑ ኣለዎም። ብቁጽሪ ሞባይል ተሌ. 07921435 ደዊልኩም ክትሕብሩኒ፣ እንተዘይኮይኑ፡ መተካእታ እንተሎ፡ ን23/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 10 ካብ ዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። መጋባእያ ይቕረብ። - ተጫራታይ ወኪል እንተዘይኾይኑ/ና፡ ብዝተፈቕደ ገደብ መሰረት ዝተሓደሰ ሕጋዊ ወክልና ክቕርብ ኣለዎ። ወ/ሮ ምሕረት ኣማንኤል ኢሳቕ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ መጫረቲ ፎርም ኣብ ቤት ጽሕፈትና ብምምጻእ ካብ ክፍሊ ዕድጊ ወሲድካ ጻዕዳ ክርስትያን ምምላእ ይከኣል። ኣነ ተኽለማርያም ሃብተማርያም መብራህቱ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ዞባ 3 ምም11 ንዝያዳ ሓበሬታ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ቢሻ (ኣስመራ) ብምቕራብ ወይ 124941 ለተኺዳን ንርኣዮ ገብረሂየት፡ ብዓል (ምም/ን/ዞባ ጎዳይፍ ቀሓውታ) ጐደና ተ ነበር ሓድሽ ጐደና 716-6 ቁጽሪ ገዛ ብምድዋል ንክፍሊ ዕድጊ ክትውከሱ ትኽእሉ። ቤተይ ሃብተስላሴ ኣባይ ሃብታይ 33 ቁ.ሎታ 21 ፓርቸላ H ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት ጨረታ ዝኽፈተሉ ዕለት ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ድሕሪ 10 ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ 103809 መወከሲ ቁጽሪ 119522 ብቁጽሪ ምዝገባ ንብረት 31671/47032 ብስም መዓልታት ይኸውን። ሓብትና ነፍ/ ግደይ ሃብተማርያም መብራህቱ ተመዝጊቡ ዋንነቱ እተረጋገጸ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ትካልና ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ወይ ንረብሓ ትካል ዘይከውን ኮይኑ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ስም ዋንነት ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ እንተረኺብዎ በዚ ጨረታ ከምዘይግደድን፡ ብኸፊል ይኹን ብምሉእ ክስርዞ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ዝወጻሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/05/26 ኣብ ቤ/ፍ መስል ከምዘለዎን ክንሕብር ንፈቱ። ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ይቕረብ። ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ትካል ዕደና ቢሻ ፓፕሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ት/ዕድመ ዮሃንስ ኣብርሃ ኣስመላሽ ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፍጽም ምዃንና እሕብር። ምባል ተሪፉ፡ ተመስገን ኣብርሃ ኣስመላሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣቶ ተኽለማርያም ሃብተማርያም መብራህቱ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/04/26 ምልክታ ጨረታ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ጽ ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ባረንቱ ዝርከብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈቱን 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ብስም ፍረወይኒ ሃብተገርጊስ ትኩእ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00035775 ዝኾነ፡ ኣብ ኣብ 13 ን/ዞባታትን ዝርከብ ቤ/ጽሕፈትን ኮምፕዩተራት ፕሪንተራት፡ ፎቶ- ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማይ ተመናይ ጎደና 143-7 ቁ.ገዛ -- ዝርከብ ናይ ስነ ጽባቐ ጸጉሪ ጓዕዳድ ኮፕየራት፡ ፋክስ፡ ላፕቶፕ ንሓደ ዓመት 2026 ዘገልግል ውዕል ጽገናታት ርእሲ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ለተብርሃን ገብረሚካኤል ገብረመድህን፡ ኣድራሻ ዞባ ማከል ወ/ሮ ምሕረት ዲሜጥሮስ ገብረክርስቶስ፡ ከጫርት ስለ ዝደለየ፡ በብሞይኦም ኣገልግሎት ዝህቡ ተጫረትቲ ይዕድም። ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና 111-2 ቁ.ገዛ 03 ካብ ዕለት 01/03/2026 ክሳብ ዕለት ወለድና ዲሜጥሮስ ገብረክርስቶስ ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ረቛሒታት፦ 28/02/2028 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ ገብረመስቀልን ኣልጋነሽ ገብረታትዮስ 1. ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመት 2025 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን የቕርቡ። የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ባይሩን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ 2. ተጫረትቲ ክህብዎ ዝኽእሉ ኣገልግሎት ዝገልጽ ዝርዝር ሓበሬታ፡ ሰነድ ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ጨረታ ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት መጺኦም 50 ናቕፋ ዘይምለስ ከፊሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ይወስዱ። ፍረወይኒ ሃብተገርግስ ን14/05/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 3. ተጫረትቲ በዚ ተጠቒሱ ዘሎ ሞያ ዝሰርሑሉ ተመክሮታት ዝገልጽ ናይ ስራሕ ብቕዓት ምስክር ወረቐት የቕርቡ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 4. ነቶም ካብ ርሑቕ ክወዳደሩ ዝደለዩ፡ ኣብቲ ዞባ ወኪል ጽገና እንተለዎም ምልክታ ጨረታ ደቀምሓረ ተመራጺ ስለዝኾነ ከቕርቡ ዝኽእሉ። ሚኒስትሪ ቱሪዝም ኣብ ሓምላይ ህንጻ ብሎክ ኤን ቢን ንዝርከባ ሊፍት 5. ናይ’ዚ ቀሪቡ ዘሎ ዓይነት ዝጽገን ንብረት መቀያየሪ ኣቑሑት ንሓደ ኣኽበረት የማነ ካሕሱ፡ ወለደይ ኣገልግሎት ወቕታዊ ሰርቪስን ጽገናን ንሓደ ዓመት ንዝህቡ ትካላት ንምጭራት ዓመት ብዝጸንሕ ዘይቅየር ዋጋ ዘቕርብ። የማነ ካሕሱ ዓንደብርሃንን ዘውዲ ግዱሳት ተጫረትቲ ትካላት ይዕድም። 6. ተጫረትቲ ዝመልእዎ ሰነድ ጨረታ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ጨ/ሓ/ ገብረትንሳኤን ስለዝዓረፉ፡ 7 ኣሕዋት 1. ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2025 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን የቕርብ። ኣገልግሎት ኣሃዱ ዕድጊ ባረንቱ የረክቡ። ናይ ኣዴና ከኣ 1. ኣኽበረት የማነ 2. ናይ ዓመተ 2025 መረጋገጺ ካብ ዕዳ ናጻ ምዃኑ ወረቐት ምስክር ናይ 2. ኣልጋነሽ የማነ፡ 3. እዮብ የማነ 4. 7. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር የቕርብ። ዳዊት የማነ 5. ዮርዳንስ የማነ፡ ወረስቲ ብቁጽሪ ቴሌፎን 731319 ክውከሱ ይኽእሉ። 3. መኽበሪ ጨረታ ናቕፋ 10,000.00 (ዓሰርተ ሽሕ) ብCPO (ዝምለስ) ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ 8. ዕዉት ኣገልግሎት ጽገና ዝህበሉ ቦታ ኣብ ቤ/ጽሕፈት ምምሕዳር ዞባ የትሕዝ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ጋሽ-ባርኻ ባረንቱ እዩ። 4. ፎርም ሰነድ ጨረታ ዘይምለስ ናቕፋ 50,00 (ሓምሳ) ብምኽፋል ካብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ንሓደ ወርሒ ክፉት ማ/ቤ/ጽ/ሚኒ/ቱሪዝም ክወስዱ ይኽእሉ። ኮይኑ፡ ኣብታ ትቕጽል ናይ ስራሕ መዓልቲ ሰዓት 11፡00 ቅ/ቐ ኣብ ቤ/ጽ 5. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርድ ከረን ክ/ምም/ፋይናንስን ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ተጫረትቲ ወይ ጨረታ ይኽፈት። ገብረረቢ ኣደም መሓመድ ምባል ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ይኽፈት። ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ነዚ ጨረታ ብኸፈል ተሪፉ፡ ዓብደላሂ ኣደም መሓመድ 6. ሚኒስትሪ ቱሪዝም ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ወይ ብምሉእ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝተሓለወ እዪ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ ሚኒስትሪ ቱሪዝም ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 5310, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02494", "text": "17 ክፋል እንከለኻ፡ ክልተ ነገራት ከም ዘጋጥሙኻ ኣብ ግምት መልሰ ዕንጋለ ተበጊሱ፡ ኣብ ትካሉ ቀጻሊ ቅድም ቀዳድም ንሕልናኦም የስርሕዎ። “ውድድር ማለት መሰረታዊ ኣእትዎም፥ ገምጋም ክገብር ይሕግዞ እዩ። ምሉእ ጸዓቶም ተጠቒሞም፡ ብምሉእ ዋሕስ ንዓማዊል ጥራይ ዘይኰነ፡ ግንዖ (ሀ) ሓደስቲ ጸገማት ገለ ወነንቲ ትካላት ብብዝሒ ተወፋይነት ኣብ ስራሖም ኣበርክቶ ንገስጋስ እውን እዩ።” ሀርበርት ሁቨር ከጋጥሙኻ ይኽእሉ። ሰራሕተኛታት ብምቝጻር ኣብ ይገብሩ። ከም ውጽኢቱ፡ ኣብ ሓጺር “ውድድር ሓጥያት እዩ።” ጆጆንን (ለ) ናብ ዝለዓለ ጥርዚ ሓጺር ግዜ ልዑል መኽሰብ ዝግሕጡ ግዜ ብኣርኣያ ዝጥመቱ ሰባት ክዀኑ ሮፈለር ዓወት ክትሓኵር ትኽእል። ዝመስሎም ኣለዉ። ካልኦት ወነንቲ ይበቕዑ። ኣብ ህይወትካን ትካላት ንብዙሓት ካብ ሰራሕተኛታቶም ንሳቶም ምስ መሳርሕቶም ኣይቃጸጹን ስራሕካን ዓወት ከተመዝግብ ናይ ብዙሓት ሰባት ጸገም፡ ስጕምቲ ብምጽልጻል፡ ልዑል ኣታዊ ዝረኽቡ እዮም። ልዕሊ መሳርሕቶም ዝለዓለን (obscurity) እዩ። ገለ ሰባት ስለ እንከለኻ፡ ንህይወትን ኣብ ምውሳድ እዩ። ንሳቶም ምሒር ዝመስሎም ኣለዉ። ክልቲኦም እዞም ዝጸፈፈን ኣበርክቶ ብምግባር፡ ንኻልኦት ዘይፈልጡኻ ብዛዕባኻ ዋላ ሓንቲ ሓሳባት ስራሕን ብዙሓት ሰባት ብእወታ ክትጸሉ ተጠራጠርቲ ስለ ዝዀኑ፡ ካብ ስጕምቲ ሜላታት ግጉያት ክዀኑ ይኽእሉ መሳርሕቶም ኣብ ምሕጋዝ ይጽመዱ። የብሎምን። እንታይን ስለምንታይን ከም ትኽእል ኢኻ። ዋላ ንስኻ ብኣካል ይዅን ክወስዱ ስጕምቲ ካብ ምውሳድ እዮም። ድኹማት ሰራሕተኛታት ግዳ፡ ኣብ ክንዲ እትሰርሕ ዘለኻ፡ ንዓማዊልካ ከተፍልጦም ብወረ ዘይትፈልጦም ሰባት እዮም፡ ብኣኻ ክቝጠቡ እዮም ዝመርጹ። ዕዉታት ዕዉታት ሰብ ትካል በቶም ከም እቶም ኣብነታውያን ሰራሕተኛታት ይግባእ። ክጽለዉ ዝጅምሩ። ሰባት ግዳ፡ ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ዘለዉዎም ብዝሒ ሰራሕተኛታት ክዀኑ ዝጽዕሩ፡ ምስ እቶም ሕማቓት ኣብ ከተማ ኣስመራ ካብ እተን ለይታዊ ብድሕሪ ምዕዋትካ ብኣካል ዓይኖም ኣይሓስዩን እዮም። ዋላ እንተ ብኸመይ ልዑል ፍርያት ንዓለም ሰራሕተኛታት ኣብ መዳይ ትህኪት ትልሂት ዘካይዳ ሆቴላትን ካልኦት ይዅን ብሩሕ ዝላለዩኻ እናበዝሑ ተጋገዩ፡ ጌጋኦም ቀልጢፎም ክእርሙ ከበርክቱላ ከም ዝኽእሉ ኣማእዚኖም እዮም ዝወዳደሩ። መዘናግዒ ማእከላትን ንላዕሊ፡ ኣብ ክመጽኡ እንከለዉ፡ ብእኡ መጠን ናይ ምሉእ ብቕዓት ኣለዎም። ይፈልጡ እዮም። ንሳቶም ኣብ ሓደ ጐብለላት ሰባት ናብ ዘይልሙድ ምውዕዋዕ ንጡፋት ዘለዋ ካልኦት ትካላት ምዕዋት ብቕዓትካ እናሰሰነ እዩ ዝመጽእ። ዝዀነ ሰብ በቲ ኣብ ኢዱ ውሱን ቦታ ተደሪቶም ስለ ዘይተርፉ፡ ኣሰራርሓ ንምምዕባል ናይ ምስንጣቕ ዘለዋ ኣይመስለንን። እቲ ምንታይሲ፡ ምእንቲ’ዚ፡ ዓወትካ ቀጻሊ እተደራረቡ ዘለዎ ጸጋ፡ ንስራሕ ክብገስ ይኽእል እዩ። ንትካላቶም ቀጻሊ እዮም ናብ ብርክት (penetrate) ባህሪ ኣለዎም። ኣብ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ናይ መወዓውዒ ዓወታት ሒዙልካ ከም ዝመጽእ ከቶ ውሑድ ጸጋ ዝበሃል የለን። ውሑድ ዝበላ ሃገራት ከስፋሕፍሕዎ ዝረኣዩ። ኣሰራርሓኻ ክትስንጥቕ እንተ ዄንካ፡ ሰሌዳታትን ኣፍደገታት መዘናግዒ ክትዝንግዖ ኣይግባእን። ከይሓዝካ ናብ ብዙሕ ክትሰጋገር ብእኡ መጠን ሰራሕተኛታት ክቘጽሩ ዘይልሙድ ሜላ ኣሰራርሓ ኢኻ ማእከላትን ፖስተራት ተለጢፉ ኢኻ ዝያዳ ክትዕወት እንከለኻ፡ ብዘይናትካ ኣይትኽእልን ኢኻ። በቲ ዘለካ ዋሕዲ እምበር፡ ሰራሕተኛታት ከባርሩ ክትምህዝ ዘለካ። እትረኽቦ። ከም ውጽኢቱ፡ ብዙሓት ድሌት ብዙሓት ተወዳደርቲ ክገጥሙኻ ጸጋ እናማረርካ ተዀርሚኻ ትውዕልን ኣይትርእዮምን ኢኻ። ዘይልሙድ ኣሰራርሓ ከተታኣታቱ ዓማዊል እንተ ረኸቡ ዘገርም ክኸውን ክህንደዱ ይኽእሉ እዮም። እዚ ከቶ ትሓድርን እንተ ዄንካ ግዳ፡ ብእኡ ዓለም ናይ እቶም ቀጻሊ ዓቕሞም እንከለኻ፡ ኣደዳ ዘይተኣደነ ነቐፌታ ኣይክእልን እዩ። ከሰክፈካ ወይ ከርዕደካ ኣይግባእን። ኣብ ኣቢልካ ንሓዋሩ ለሚስካ ኢኻ እትተርፍ። ዘበርኹ እያ። ገለ ተማሃሮ ካብ እታ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ገለ ዓማዊልካ ገለ ትካላት ብሉጽ ፍርያት ዘፍርያ ገዛእ ርእስኻን ኣብ ስራሕካን ትተኣማመን ኣብ ዓለም ዋሕዲ ጸዓት፡ ትምህርቲ ዝጀመሩላ ዕለት ክሳብ ካብ እውን፡ ንግዜኡ ክርሕቑኻ ይኽእሉ ክንሰን፡ ሰኣን ንትካለንን ፍርያተንን እንተ ዄንካ፡ መወዳድርትኻ ካብ ስራሕ ዋሕዲ ጻዕሪ፡ ዋሕዲ ፈጠራ፡ ዋሕዲ ክሳብ ኮለጅ ዝምረቑላ ዕለት፡ ንመማህርቶም ይዀኑ። ኣብ መጠረሽታ ግዳ፡ እቶም ጽቡቕ ገይረን ምስ ዓማዊለን ምልላየን፡ ወጻኢ ክገብሩኻ ኣይክእሉን እዮም። ክንደይ ግዜ ምስ ዓማዊልካ ክትራኸብ ብልዑል ነጥቢ እናዓብለሉ እዮም ተቐዳዲሞም ዝነቐፉኻ ናብ ቀንዲ ኣደዳ ሰፍ ዘይብል ክሳራ ዝዀና ኣለዋ። ካባኻ ዝድለ ንኽእለት፡ ተግባርን ከም ዘለካ፡ … የለን። ንዝተፈለለዩ ዝግስግሱ። ካብ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ ንኣድትኻ ወይ ኣድነቕትኻ እዮም ገለ ወነንቲ ናይተን ትካላት፡ “ብትካልናን ኣእምሮኣዊ ዝንባለን መወዳድርትኻ መሳለጥያታት ተጠቒምካ፡ ቀጻሊ ናብ ክቕሰም ዝኽእል ኩሉ ፍልጠት ድሕሪ ዝልወጡ። እቶም ንግዜኡ ርሒቖምኻ ፍርያትናን ስለ እንተኣማመን፡ ብርክት ጽቡቕ ገይርካ ገምግሞ። ካብኡ ነቲ ዓማዊልካ ሓበሬታታት ከተመሓላልፍ ምቕሳሞም፡ ባዕላቶም ምርምር ካብ ዝነበሩ ዓማዊልካ እውን፡ ሓደስቲ ዓማዊል ዝበሉ ዓማዊል ኣብ ሓጺር ግዜ ክዓስሉና ንሳቶም ክሰርሕዎ ዘይከኣሉ ስርሓዮ። ናብ ይግባእ። እቲ ምስ ዓማዊሉ ስሉጥ ምክያድ ከቶ ኣይበዅሩን እዮም። ሒዞምልካ ክምለሱ ይኽእሉ እዮም። እዮም።” ዝብል ርድኢት ኣለዎም። ከም እቲ ንሳቶም ክበጽሕዎ ዘይክእሉ ድማ መራኸቢ መስመር ዝኸፈተ ብዓል ናብ ስራሕ ዓለም ምስ ተዋፈሩ እውን፡ ኣብ እዚ ግዜ እዚ፡ ናይ ብዙሓት ሰባት እዚ ዓይነት ርድኢት፡ ኣብ እዛ ዘመናዊት ብጻሕ። ነቲ ንሳቶም ክርድእዎ ዘይከኣሉ፡ ትካል፡ ካብ እቲ ካብ ዓማዊሉ ዝረኽቦ ዓብላልነቶም ብርኡይ እዩ ዝንጸባረቕ። ጸገም ዝኸውን ዘሎ ጕዳይ ዘይተፈላጥነት ዓለም ኣይሰርሕን እዩ። ብዕምቈት ሕሰበሉን ተመራመረሉን። ካብ ተራ ምንጋፍ እቲ ንስኻ እትሰርሖ ጥራይ፡ ንመጻኢኻ ከም ትሑት ኣታዊ ዝቝጸር፡ ኣብ እተን ብሰሪ ኣተሓሳስባኦምን ተግባራቶምን ኣብ ምውሳን እኹል ዘይክኸውን ይኽእል ብቝጠባ ድኹማት ዝበሃላ ሃገራት ከም ተራ ህይወት ዝነብሩ ኣለዉ። ንሳቶም እዩ። ኣብ እቲ እትነጥፈሉ ዓውዲ ቀጻሊ ተራ ኣተሓሳስባን ተግባርን ወነንተን እየን ኣይግባእን። ተራ ስራሕ ዘይትሰርሕ እንተ ህጡር ኣታዊ ክውሰድ ይከኣል እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ መጻወድያ ህይወት ጐብለል ኴንካ እትወጽኣሉ መንገዲ ሃሰው ግዳያት ዝዀና። ዄንካ ድማ፡ ካብ ስራሕካ እትጽልጸለሉ ገለ ተራ ሰባት ኣታዊታቶም ብዕጽፊ ዝኣትዉ፡ ብሰሪ ኣተሓሳስባኦም እዮም። ክትብል ይግባእ። ተግባርካ ስሉጥ፡ ንጹርን ቦታ ዕዳጋ ምሒር ጨካን እዩ። ነቲ ጠንቂ ክህሉ ኣይክእልን እዩ። ክብ እንተ ኣቢሎሞ፡ ኣዝዮም ዝህብትሙን እቶም ኣብ ተራ ምድብ ዝኣትዉ ሰባት፡ ዘየቋርጽን ክኸውን ከም ዘለዎ ኣረጋግጽ። ቅኑዕ ስጕምቲ ዘይወስድ፡ ብዘይንሕስያ ኣብ ተራ ሰባት ዝተኻየደ ሓደ መጽናዕቲ ኣብ ህይወቶም ርኡይ ለውጢ ዘምጽኡን እቶም ነቲ ናይ ብሓቂ ዘድልዮም ነገር እቲ ንስኻ እትወስዶ ስጕምቲ ንዓኻን እዩ ዝቐጽዖ። እቲ ክቕጻዕ ዘይደሊ ብዓል ከም ዘነጸሮ፡ ንዘይውሕስነት (insecurity) ይመስሎም። የግዳስ መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ክረኽቡ ዘይክእሉ እዮም። እቲ ናይ ብሓቂ ንትካልካን ካብ እቶም ኣብ ተመሳሰልቲ ትካል እምበኣር፡ ንኣተሓሳስባኡን ተግባሩን ከምኡ እውን፡ ቃንዛ እተቓልዑ እዮም። ክዉንነት ካልእ ኰይኑ እዩ ዝጸንሖም። ዘድልዮም ነገር ክበሃል እንከሎ፡ መሰረታዊ ትካላት ዝሳተፉ ዝፈልየካ እንተዀነ እምብዛ ምስ ግዜ ብዝኸይድ መልክዑ እዩ ቀጻሊ ተራ ሰባት ብቐሊሉ ኣብ መጻወድያ ኣታዊታቶም ብዝዓበዮ መጠን ብእኡ ንዕለታዊ ህይወቶም ዘድልዮም ክኸውን ተመራጺ እዩ። ከማሓይሾ ዘለዎ። እቲ ንድሌትን ባህግን ዝኣትዉ፡ ብኻልኦት ሰባት ዝዝወሩን ኣብ መጠን ጠለባቶም ይዓቢ እሞ፡ እቲ ይኽእል እዩ። ነፍሲ ወከፍ እትውፍዮ ጸዓት፡ ጻዕሪን ዓማዊሉ ዘይፈልጥ ብዓል ትካል፡ ኣብ ዕዳጋ ሓደጋ ዝወድቁን እዮም። ዘይዕጋበት ከምኡ ኢሉ ይቕጽል። ኣብ ዓለምና ዋጋ ዝተፈላለዩ ነገራት ፈጠራን ንዓኻ ብዝግባእ ብእወታ ዝገልጸካ ዓለም ክሰርር እዩ ኢልካ ምሕሳብ ከቶ ኣብ ዝዀነ ሃገር ዝነብሩ ተራ እቲ ዘይምዕጋብ ብኣሉታ ጥራይ ክርአ - ከም ጸዓት፡ ትምህርቲ፡ መንበሪ ገዛ፡ ክኸውን ኣለዎ። ኣብ ኣእምሮ ዓማዊልካ፡ ክዉንነታዊ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ሰባት፡ ኣታዊታቶም ትሑት ከም ዝዀነ ኣይግባእን። እቲ ምንታይሲ፡ ንዝበለጸ ስራሕ መድሕን፡ … እናኸበረ ይመጽእ ስለ ዘሎ፡ ዕዳጋኻን መወዳድርትኻን ኣብ ቀዳማይ ኣእምሮኻ ንለውጢ ወትሩ ክፉት ግበሮ። ጸብጻብ ዊኪፐድያ የረጋግጽ። እቲ ትሑት ስለ ዝድርኽ። ሓደ ሰብ ቀልጢፉ ብስራሑ እቶም ጽቡቕ መነባብሮ ዝነበሮም ሰባት ደረጃ እትስራዕ ክትከውን ኣለካ። ንተራ መነባብሮ ስዩም ኢልካ ክትቅበሎ ኣታዊ ዝበሃል ተዛማዲ እዩ። ምኽንያቱ ዝዓግብ እንተ ዀይኑ፡ ቀልጢፉ ናብ ከይተረፉ፡ ናብ ጸገም ይወድቁ ኣለዉ። ኵነታት ዕዳጋ ንስኻ ንኣተሓሳስባኻን የብልካን። ንተራ መነባብሮ ዘይትቕበል ምስ ቍጠባ ሃገራት ስለ ዝፈላለ። ኣብ ምዝናይ እዩ ዘምርሕ። ከም ሳዕቤኑ፡ ናብ እቶም ኣለቃሕቲ ዝነበሩ ናብ ተለቃሕቲ ኣብ ዕዳጋ ዘለካ ኣቀራርባን ከይቀየርካ ከቶ እንተ ዄንካ፡ ተራ ስራሕ ክትሰርሕ እተን ብቝጠባ ምዕቡላት ዝበሃላ ሃገራት ድሕሪት ናይ ምጕታት ዕድል ከጋጥሞ ይወርዱ ኣለዉ። እዚ ኸኣ፡ ዓለምና ክሳብ ኣይቅየርን እዩ። ዋላ እቲ ንስኻ እትነጥፈሉ ይኽእል። ክንደይ ንተራ ሰባት ሓደገኛ ትኸውን ከም ዕዳጋ ድኹም ይዅን፡ ንስኻ ብዝለዓለ እቲ ናይ ተራ ሰባት ኣተሓሳስባ ዘላ ዘርኢ እዩ። ትዕብልሎ እንተ ዄንካ፡ ዝተሓተ ክሳራ እዩ ዘለዎ ሰብ፡ ፊናንሳዊ ርግኣት ክህልዎ ከጋጥመካ ዝኽእል። ኣይክእልን እዩ። ብሕልፊ ኣብ እዚ ዓለምና “ዘይቅርዑይ ውድድር ኣብ ድኹም ዕዳጋ ዕድል ክፈጥሩልካ ብዝተፈላለዩ ጠንቅታት ቀጻሊ እትሕቆነሉ ዝህልወሉ፡ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ይኸስር።” ይኽእሉ እዮም። እቲ ምንታይሲ፡ ኣብኡ ዘላ እዋን፡ እቲ ዝዀነ ትሕጃ ዘይጸንሖ ሰብ፡ ታታኑኑሸሸሪሪ ዱዱታታ ዝነጥፋ ትካላት ጽግዕተኛታትን ድኹማትን ኣብ ሓጺር ግዜ ሰንከልከል ክብል ግድን እየን። እተን ትካላት ኣብ ዝያዳ በዳሂ ይኸውን ኣሎ። “ካብ ውድድር ብዙሕ ኢኻ ኣከባቢ ክነጥፋ ኣይክእላን እየን። ገለ ሊቃውንቲ፡ “ተራ ሰባት ብመጠን እትማሃር። ልዕሊ ኹሉ ኸኣ፡ ኣብ ነዘን ትካላት ዝድንግጸለን የለን። ኣብ ኣታዊታቶም ዘይኰኑ ብኣእምሮኣዊ ነፍሲ ወከፍ ስጕምቲ ርእሰ ተኣማንነት ሓጺር ግዜ ተዓብሊለን እየን፡ ካብ ዕዳጋ ዝንባለኦም (mind-set) እዮም ዝልለዩ” ከተጥሪ ይሕግዘካ።” - ሊሊ ራራይይሞሞንንድድ ወጻኢ ዝዀና። እተን ትካላት ብሰሪ ሕማቕ በሃልቲ እዮም። እቲ ምንታይሲ፡ ገለ ሰባት ዕድለን ኣይኰናን ካብ ዕዳጋ ዝግለፋ። ብሰሪ ኣታዊታቶም ዋላ ትሑት እንተ ዘይኰነ፡ ይይቕቕጽጽልል", "char_count": 5984, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02495", "text": "ዳየሪ ሱራፌል ተስፋብሩኽ ሓደ እዋን ልዕሊ ሓምሳ ዝኸውን መንደፈራ ጥውይ ካብ ንብል ሕቶታት ዝሓዘ መሕትት ኣብ ኣትሒዙ፡ መቓብር ሓርበኛታት፡ ትምህርቲ ከለና መጺኡና። እቲ ክትሞኣውሊዕ፡ እባርዳእ፡ ሆተል ሕቶታት ንእንታይነትና ብቐሻሺ ማይነፍሒ፡ ሰንሰለት ኣኽራናት መገዲ ዝፍትሽ ነበረ። ኣብ ኵለን እምባ ጠቐራ፡ ኢንስቲዩቲት እተን ሕቶታት ቅኑዕ ኰይነ ክምለስ ተክኖሎጂ ኤርትራ ላዕሉን ታሕቱን እፍትን ነበርኩ። እቲ ሕቶታት ገለኡ ብዙሕ ዝኽሪ ስለ ዘሎኒ፡ ስርሐይ ብቐጥታ፡ ገለኡ ንዅነታት ወይ ረሲዐ ብዝኽሪ ክዕዘር ጀሚረ። ኣጋጣሚታት ንዝህሉወካ ግብረ እባርዳእ ምስ ሓለፍና ማይነፍሒ መልሲ ብምርኣይ፡ ድልየታትካን ኣማዕድየ ክጥምታ ፈቲነ፡ ክርእያ ዝምባለታትካን ኣበይ ከም ዝዛይድ ኣይከኣልኩን። ቀሪበ’ውን ብዘይካ ክትፈልጥ ዝሕግዝ ነበረ። ኣብቲ ኣግራብ እቲ ብዙሕ ዘሕለፍናሉ መወዳእታኡ ዝመጽአ ውጽኢት፡ መዳቕሶና ዝነበረ ክፍልታት ክርእዮ ኣነ ኣብ ማሕበራዊ ጕዳያት ግዱስ ኣይከኣልኩን። ናብቲ ቀጽሪ ምስ ምዃነይ’ዩ ዝነገረኒ። ስነ ሕብረተሰብ፡ ኣተኹ ዝተሰምዓኒ ስምዒት እዚ ስነ ሃይማኖት፡ ምሕደራ ህዝቢ፡ … ክብሎ ኣይክእልን። ዝኣመሰሉ ዓውድታት ክምሃር ንቤት ትምህርቲ ዋርሳይ ከም ዘሎኒ ምዒዱኒ። እንተዀነ ይካኣሎን ማይነፍሒን በዅሪ ትምህርተይ ብኻልእ ዓውዲ’የ ኣብ ዓይነን ኢና። ቀያሕታይ ዝመሬቱ ቀረባ ዘላ መሳልል ዘብጻሕኩዎ። ማይነፍሒ፡ ፈለማ ክንፍልሞ ግን ከምቲ እቲ ውጽኢት ዝበሎ እንከለና ተፈይሩ’ዩ ዝተቐበለና። ኣብ ማሕበራዊ ጕዳያት ዝያዳ ምስ ነፍሲወከፍ ህንጻ ፍዮርታትን ተገዳስነት ከም ዘሎኒስ ድሒሩ ገለ ኣግራብ ተተኺሉ እኳ እንተ ተረዲኡኒ’ዩ። ንኸባቢየይ ብእወታዊ ጸንሓና፡ ብምሉእ እቲ ቀጽሪ ባዕልና መልክዑ ኣብ ዝሃንጽ፡ ዝድግፍ፡ ሓጺርናዮን ገሪብናዮን። ሕጂ ድሕሪ ዘዛንቕ መዳያት ወነይ ብጉስ እዩ። ከባቢ ዓሰርተው ሓሙሽተ ዓመት ድኹም ምድጋፍ ደስ’ዩ ዝብለኒ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ደረጃ በጺሑ ንባዕለይ እንታይ ኣሎኒ ኰይኑ፣ ግና ክሕግዝ እንከለኹ ኣነ’የ ዝዓቢ፣ ከጸናንዕ እንከለኹ ኣነ’የ ዝጸንዕ፣ ከተስፉ እንከለኹ ኣነ’የ ዝትስፎ፣ ክምህር እንከለኹ ኣነ’የ ዝፈልጥ። እዚ ከምዚ ዝበለ ሸነኽ ከም ዘሎኒ ዝዝክረሉ ኣጋጣሚ ውሑድ እዩ። ትማልን ሎምን ጎቦ ልበይ ውዒለ። ክሕግዝ እናኸኣልኩ ክሕግዝ ዘይምኽኣለይ’ዩ ሰንፈላል ከም ዝኸውን ዝገበረኒ። ካብ ኮለጅ ምህንድስና ዝምረቕ ዓርከይ ስለ ዝነበረ፡ ካሜራ ሒዘሉ ክውዕል ብቕንያቱ ኢና መዲብናዮ። ኢ.ተ.ኤ. - ማይነፍሒ 2008 ተመሪቐ ካብ ዝወጽእ ተመሊሰዮ ኣይፈልጥን ነበርኩ። እዛ ናይ መመረቕታ ኣጋጣሚ ምስ’ናይ ዝኽሪ መማህርተይን እቲ ቦታን ጽብቕቲ ኣጋጣሚ ክትኰነለይ ምዃና እናሓሰብኩ’የ ኣብኡ ዝበጻሕኩ። ሰኣላይ ኴንካን ከምዚ ናተይ ስምዒት ሒዝካን ኣይወዓልን እዩ። ካብ መስመር ኣስመራ ዝ መ ለ ዕዝ ገታኽ ብዊሪ ሪሪ የየ ዳዳ ንዝስዓቡ ሂቦሞ። እቲ ንእሽተይ ወገን መእተዊ ድሕሪ ምእታው ማይነፍሒ - 15 ሓምለ ንእሽተይ ተበግሶ ንሰናይ ስራሕ ተደሚሩ ሎሚ ኣበይ በጺሑ ንመደባት መረቕታ ናይዚ 0088 ፡ 3300 ድ.ቐ. ኣሎ ምርኣይ ንባዕሉ ዕድል እዩ። ዓመት ተኸታተልኩ። ምስ ተወደአ ሓደ ሰናይ ነገር ምግባር እምበኣር፡ ግን ቀልጢፈ በቲ ዓርከይ ዝኣተወሉ ጽባሕ ተባዚሑ ምስ ዓበየ ልክዕ ማዕጾ ሓሊፈ ጸናሕኩ። ክእትዉ ከምዚ’ዩ። ንኸባቢኻ ብጽቡቕ እንከለዉ ዝነበረ ስምዒትን ካብቲ ትልውጠሉ መገዲ ብዙሕ ኣሎ። ንዓመታት ዝዓንገሎም ካፈተርያ ሰናይ ነገር ከም ቫይረስ ተላብዓይ ንሓዋሩ ክወጽኡ እንከለዉ ዘሎ እዩ። ኵሉ ክኸውን ከም ዝኽእል፣ ስምዒትን ኣብ ካሜራይ ዝቕመጥ ግዳ ብንእሽተይ ተበግሶ ክብጻሕ ፍልልይ ክረክብ ባህጊ ነይሩኒ። ከም ዝከኣል ካብዚ ዝዓቢ ትምህርቲ ተጓይየ በጺሐ። ክወጽኡ እንከለዉ፡ ኣይረኽበሉን። ሓድሽ ንፋስ፡ ሓድሽ ተስፋ ገጾም ክሃርሞም እንከሎ ዝርአ ዝነበረ መቸም ዝተሓዋወሰ ስምዒት ህዳሰ ብዓይነይ እዕዘቦ ነበርኩ። ሒዘ፡ ጸጸኒሐ ንተመራቒ ዓርከይን ንተንቀሳቓሲት ስእሊ ካሜራይ ብጾቱን እስእል ነበርኩ። ኣብ ኣዚረ እናቐረጽኩ፡ እታ ኣቐዲማ ክርእዮ ዘደንቕ’ዩ። መደቀሲና ናይ ታሕታይ ካምፓስ ካፈተርያ ተጸሊኡዋ ዝነበረት ተመራቒት ኣብ ዝነበረ ብሎካት ብኣግራብ ተሸፊኑ ይካየድ ብምንባሩ፡ ኣጋይሽ መንደቕ ተጸጊዓ ጕልሕምሕም ክትርእዮ ኣይትኽእልን። ብማእከል ብሰሜናዊ ሸነኽ ይኣትው ነይሮም። ትብል ነበረት። ልበይ መለቝኩ። ብሎካት ክትሓልፍ እንከለኻ፡ ተመረቕቲ ድማ ብደቡባዊ ሸነኽ ምቕራጽ ገዲፈ ክዕዘባ ጀመርኩ። ብገበላ (ብራንዳ) ትሓልፍ ከም ይተኣኻኸቡ ስለ ዝነበሩ፡ ጐድኒ ገጻ ካብ ናይ ዓንተቦይ ኣይሓሾን። ዘለኻ፡ ብትሕቲ ጽላል ኣግራብ ጐድኒ ዓርከይ ናብኡ ኣቢለ። 2004 ካብቲ ኵሉ ሕጉስ ገጽ ሰብ ኢኻ እትሓልፍ። ኣግራብ ማይነፍሒ ክንኣትዋ እንከለና፡ ኵሉ ጸሊም ቆቢዕ፡ ንበይና ተፈልያ ንሓድሕዶም ተላጊቦም። ብሎካት ነገራ ከይተወድአ ኢና ኣቲናያ። ነበረት። ካብ ላዕላ ክሳብ ታሕታ ኣይኰነን፡ ኣብ ሓንቲ ብሎክ ንዓና እናሃነጸት ዝሃነጸቶ ብሎካት ተዓዘብኩዋ። ንኽትዛነ ግዲ ኰይና እንከለኻ’ኳ ዘይክትርአአ ትኽእለሉ ድሕሪ ካፈተርያ ዘሎ ብሎካት’ዩ። ኣጻብዕታ እናጨበጠት ትዝርግሖ ደረጃ በጺሑ። ወሰናስን እቲ መወዳእታ ዓመትና’ውን ኣብኡ ነበረት። ተዓዚበያ፣ ብጥዕናኣ ኮለጅ ዝተኸልናዮ ኣግራብ ሰማይ ኴንና ኢና እተመሃርና። እቲ ኣብኡ ከም ዘይኰነት ተረዲኡኒ። ኣብታ በጺሑ። ዘሎ ኣግራብ መቸም ዘይርኣየ ኣመና እትሕጐሰላ መዓልቲ፡ ኣይኣምንን። ተመረቕቲ ክኣትዉ ካብ መገዲ ተኣልየ ብማእከል ዝዀነቶ ትዅን፡ ክትሕጐስ እንከለዉ ስእሊ ድሕሪ ምውሳድ፡ እቲ ብሎካት ክሓልፍ እንከለኹ ዘይምኽእላ መሊሱ የጨንቓ በቲ መእተዊየይ ከብል እናበልኩ፡ አስተንትን ነይረ። ገረብ ምትካል ከይህሉ ፈራሕኩላ። ከም ዝቐደመ ሓንቲ ተመራቒት ኣፍልባ ደጊፋ፡ ሓደ መንፈሳዊ ሓጐስ ዝፈጥር ቀሪበ፡ ክሕግዛ ሓሲበ። ብግስ ክብል ዓቕላ ኣጽቢባ ጎፍ በለትኒ። ሰናይ ነገር እዩ። ኣብቲ ፈለማ ጠመተትኒ’ሞ እንታይ ምዃነይ መጀመርታ ስእሉ ክወስድ ድንዕ ገረብ ክንተክል እንከለና፡ ጽባሕ ኵልፍ ኢለ። ንዓርከይ ደቂ ክፍሉ ኢለ’ኳ እንተ ነበርኩ፡ ቍሊሕ ምስ ከምዚ ዓይነት ኰይኑ ኣብ ዓይነ ክወጽኡ ምስ ረኣኹ ምቕራጽ በለትኒ ግን ፍሩይ ዓይና ሰገጥ ሕልናይ ይሰኣለኒ ነይሩ ክብል ጀመርኩ። ልበይ ግን ኣይቀሰነን፣ ኣቢሉኒ። ኣይክእልን። ሓደ ሓደ ግዜ ጸጸኒሐ ናብታ ጓል ቍሊሕ እብል እና’ማረረኩ ዝተኸልኩሉ ኣጋጣሚ “እንታይ ደኣ! በርቲዓ ድያ፧” ነበርኩ። ድሕሪ ቍሩብ ደቓይቕ ነይሩ’ዩ። እቲ ኢሉ እቲ ኢሉ በልኩዋ ዝዀነቶ ዝፈለጥኩ ግን ኣብ ጐድና ኰይና ከማይ ግን ተኺልናዮ፡ ማይ ኣስቲናን ዘይብለይ። ኵነታት ክትዕዘብ ዝጸንሐት ኣደ ኰስኲስናን፡ ንዝመጽኡ ተካእቲ ኮፍ ከተብላ ፈተነት። እግራ ምዕጻፍ “እህእ!” በለትኒ ኣብቲ እተኣስረ ኣረኪብናዮ ወጺእና። ንሳቶም’ውን ኣብዩ፣ ጸኒሓ ዘልሓጥ ክትብሎም ገጻ ፍሽኽ ክትብል እናተቓለሰት። ብግደኦም ክንዲ’ቲ ዘሕለፍናሉን ደለይት። ፍሩያት ኣዒንታ ኣጆኺ ዘስምዕ ጠብታ ኣብ መንኵባ ልዕሊኡን ኣሕሊፎምሲ ንድሕሪኦም ተዓመታ፣ ጽሩይ ንብዓት ነቲ ጠብጢበ ሓለፍኩ። ንሰሜናዊ ተዀሓሒሉ ዝነበረ ገጻ ክብሕጕጎ ጀመረ። ገለ ካብቶም ተመረቕቲ ተለምልሞ’ውን ኣይትፈልጦን ኢኻ ማለት’፧” ሳንቦ ሳንቦ ኢሎም ናብ ክፉት 18 ሓምለ 2018 ኣይመለሰለይን። ኣነ ግን ክብሎ ዝደለኹ ነይሩኒ። ቦታ ክወስዱዋ እንከለዉ ኪንዮ “በል መዓልቲ መዓልቲ ኣይትመላለስ። ናይዚአን ብዓይነይ ምስዓብ ነቕ ኣይበልኩን። “እምኒ ፈንቂልካ ትፈልጥዶ፧” ሓተትኩዎ ተገቲረ። መልሲ ምስ ረኸብካ ንዓይ ርኣየኒ።” ከም ዘይፍልጥ ርእሱ ብምንቕናቕ መለሰለይ ትማልን ሎምን እምበኣር ኣዒንቱ ኣብተን ኣጻብዕተይ እናተኸለ። “እሞ ነቲ ብሌን ግርማይ ሰንፈላል’የ ውዒለ። ኣቐዲመ ምስባር ዝኣበዮም ከውሒ እንታይ ብምግባር ከም ክሕግዛ ዘይምብጋሰይ ኣጣዐሰኒ። ዘለምልሙዎኸ?” ሕጂ’ውን እንዶ የብሉን። ኣብ ፈለማኡ ቀሪበ እንተ ዝውከሳ ክሳብ ክንድኡ ኣይምበይ “ጕድጓድ ፍሒርካኸ ተፈልጥዶ፧” ብርእሱ ብእወታ ምበጽሐትን። ካብዛ ዓይነይ ምልጋስ መለሰለይ፣ ሕጂ’ውን በተን ልምሉማት ኣእዳወይ ኣብያ ኣላ። እተገረመ እናመሰለ። “እሞ ምዅዓት ዝተረሮም መሬትከ ከመይ ገይሮም ይዅዕቱዶ ትፈልጥ ኢኻ፧” “ስለምታይ ክንዲ’ዚ ይስምዓኒ ኖኖእ ዘስምዕ ብርእሱ ነቕነቐ። ኣሎ፧” ኢለ ንነብሰይ ክሓታ ፈቲነ። “ንሓደ ጎቦ ኣብ ምእላይከ ተሳቲፍካ ትፈልጥዶ፧” ሰብ ምዃነይ እኹል መልሲ’ኳ ሕጂ’ውን ብኣሉታ መለሰ። “እሞ ጎቦ ኣብ ሓደ እንተ ኰነ፡ እቲ ሓደ መዓልቲ ግዜ ዓረም ኣቢልካ ከም ዘይእለስ እንዶ ይህሉወካ እተቐረበልና ሕቶታት፡ ብዛዕባይ ይኸውን እምበር፧” ተዓነደ ከም ዝተደናገረ። ዝሃበኒ መልሲ ኣዘኪሩኒ። ንእሽተይ ተበግሶ ንጽቡቕ፡ ብዙሕ ሰናይ ነገር “በልስከ ላሕሚኸ ሓሊብካ ትፈልጥዶ፧” ሕጂስ ከም እትወልድ፡ እቲ ዝተኸልናዮ ክሓርቕ ዝደለየ ይመስል። ዓይንቱ ክፈጣ ጀሚረን። ኣግራብ ምስክር ኰይኑ እንሆ። ሰብ ዘይምፍላጡ ከሕርቖ ከሎ ክኸፍእ ጉድ’ዩ፣ ንሰናይ ነገር ንእሽተይ ተበግሶ ብሓቂ ዝተናሸወ ኰይኑ ግዲ’ዩ ዝስምዖ። “እሞ ዘይምውሳድ ድማ ናይዛ ምስክነይቲ ላሕሚ ክትሓልብ ከለኻ ንጡባ ከመይ ገይርካ ተመራቒት እኹል ኣብነት’ዩ።", "char_count": 5015, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02496", "text": "ብምኽንያት ዙር ዞባ ማእከል፡ ማውንቴን ቢንያም - ናትና፡ ተመስገን ሳሚኤል ባይክ፡ ቀዳም 4 ሚያዝያ 2026 ኣብ - ጎዳይፍ፡ ተመስገን ብርሃነ - ጽንዓት፡ ኤክስፖ ከባቢ 5ይ መደበር ፖሊስ ብኽልተ ተመስገን ኣቶብርሃን - ኣድማስ፡ ናኦድ መንግስትኣብ - ትጽቢት ብሉጻት ተባሂለን መድረኻት ውድድራት ኣካይዱ። 31.5 በረኸት - ብውልቂ፡ ማርዶኳይ ሳምሶም ተሸሊመን። ብጋንታ ሰራይር ሳዋ ተዓዋቲት ኪሎ ሜተር ንምሽፋን ኣብ መስመር ናይ - ትጽቢት፡ ብእምነት ሃብተ - ትጽቢት፡ ዙር ዞባ ማእከል ኮይና። ኤሪ-ስታርስን ዝተረኸቡ ክሊ ዕድመ 12-14 ውጽኢቶም ሃብቶም ኪዳነ - ትጽቢት፡ ጳውሎስ መድሃኔ ጋላነፍሒን ድማ ተኸቲለንኣ ውድድረን ነዚ ይመስል። - 4 ኣስመራ ተመራሪሖም ናይ መድረኽ ዛዚመን። መርሃዊ ዘሚካኤል፡ እሰይ ቴድሮስ ዓወት ኣመዝጊቦም። <blockquote> ኣብ መወዳእታ ክልቲኦም ካብ ሳሊና፡ ሚካኤል ፊሊጶስ - ውድድሮም ዘካየዱ ማውንቴን ባይክ ክሊ </blockquote>ተመስገን ብርሃነ ጎዳይፍ፡ ሄኖስ ዳዊት - ትጽቢት፡ ዮናዳብ ዕድመ 17ን ልዕሊኡን እዮም ነይሮም። ካብ ጽንዓት፡ ኣዶናይ ቢንያም ካብ ናትና፡ ዮሃንስ - ጎዳይፍ፡ ኬብሮን ጸጋይ - ቀይሕ ዝተረኸበ ውጽኢት ድማ፡ ሙሴ ሚካኤል ተመስገን ሳሚኤል ጎዳይፍ ብውህሉል ባሕሪ፡ ተመስገን ዳኒኤል - ኣድማስ፡ ናኦድ ካብ ጋንታ ትጽቢት ብቕጽበታዊ ውድድር ነጥቢ ዕዉታት ዙር ዞባ ማእከል ኮይኖም። ቢንያም - ቀይሕባሕሪ፡ ክብረት ገብረገርግሽ ንመወዳድርቱ ስዒሩ ቀዳማይይ ኮይኑ ብጋንታ ድማ ጎዳይፍ ተዓዋቲት ዙር ዞባ - ትጽቢት፡ ከምኡ’ውን ከኒጃ ኣልኣዛር - ተዓዊቱ። ንዕኡ ስዒቦም ድማ ኣዶናይ ማእከል ብምዃን ዋንጫ ሰፍሲፋ። ሰናይ ብርሃነ - ኣድማስ፡ ሰናይ ዘካየድኦ ውድድር፡ ተቐዳዳሚት ጋላ ቀይሕ ባሕሪ ብቕደም ተኸተል ክሳብ መንግስትኣብ - 4 ኣስመራ፡ ዮናታን የማነ ነፍሒ ብስራት እስቲፋኖስ ቀዳመይቲ ኮይና ዓስራይ ንዘሎ ደረጃ ተዓዊቶምሉ። - ትጽቢት፡ ናኦድ መሰል - ሳሊና ክሳብ ክትዕወት እንከላ፡ ንዓኣ ስዒበን ድማ ኮኾብ ብውህሉል ነጥቢ ቀዳማይ መርሃዊ ዓስራይ ተመራሪሖም ብምእታው ናይ ተወልደ - ሰ.ሳዋ፡ ዮርሳሌም ፋኑኤል - ዘሚካኤል - ሳሊና፡ ካልኣይ ሚካኤል መድረኽ ዓወት ኣመዝጊቦም። ኤሪ-ስታርስ፡ ጽንዓት መልኣከ - ብውልቂ፡ ፊሊጶስ - ጎዳይፍ፡ ሳልሳይ እሰይ ቴድሮስ - ብነጥቢ ድማ ሱራፍኤል ሰመረ፡ ማርታ ተስፋይ - ኤሪ-ስታርስ፡ ሜላት ጸጋይ ሳሊና ብምዃን ተሸሊሞም። ብጋንታ ሳሊና ማርዶኳይ ብርሃነ፡ ሰናይ ብርሃነ ሰለስቲኦም - ሳሊና፡ ሶልያና መንግስትኣብ - ትጽቢት፡ ቀዳመይቲ፡ ጎዳይፍ ካልአይቲ፡ ሳልሰይቲ ካብ ኣድማስ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ኣድሓነት ተስፋይ - ሰ.ሳዋ፡ ንኣሚ ሳሚኤል ድማ ትጽቢት ተዓዊተን። ንዘሎ ደረጃ ተዓዊቶምሉ። በዚ መሰረት - ሳሊና፡ መኽሰብ ሰመረ - ጽንዓት ብምዃን ኣብ ክሊ ዕድመ 15-16 ኣብ ዘካየድዎ ጋንታ ኣድማስ፡ ን4 ኣስመራን ቀይሕ ተዓዊተን። ውድድር ድማ፡ ሱራፍኤል ሰመረን ባሕሪን ኣኸቲላ ቀዳመይቲ ኮይና ውድድራ ማርዶኳይ ብርሃነን ካብ ኣድማስ፡ ናሄር ብውህሉል ነጥቢ ቀዳመይቲ ብስራት ዛዚማ። ሜሮን - 4 ኣስመራ፡ ኤስሮም ክብርኣብ እስቲፋኖስ - ጋላነፍሒ፡ ካልአይቲ ዮርሳሌም 29.8 ኪሎሜተር ዝሸፈና ተቐዳደምቲ - ቀይሕ ባሕሪ፡ ላሜክ ገብረመስቀል - ፋኑኤል - ኤሪ-ስታርስ፡ ሳልሰይቲ ሶልያና ማውንቴን ባይክ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ትጽቢት፡ ማርዶኳይ ነጋሽ - ኣድማስ፡ ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ማውንቴን ባይክ ን/ዞባ ድባሩዋ ጀሚሩ ባርሳ ምስ ኣትለቲኮ ማድሪድ ሽልማት ወሲዶም። ሎሚ ምሸት ዝካየድ ኣብ መወዳእታ ውድድሮም ዘካየዱ ግጥም ሽምፒዮንስ ቀዳማይ ድቪዥን 54 ኪሎ ሜተር ሊግ ኤውሮጳ ርብዒ ሽፊኖም። ኣብ ኢንተርሚደይት ዘካየድዎ ፍጻመ ቀዳማይ እብረ ውድድር ድማ ዳኒኤል ዑቕባሚካኤል - ኣብ መንጎ ጋንታት ሰላም፡ ሳይሞን ጸገዝኣብ - ሰላም፡ ሴም ዳዊት ባርሰሎናን ኣትለቲኮ - ሓድነት ዕዉታት ኮይኖም። ቅጽበታዊ ማድሪድን፡ ልዕሊ ውድድር ብምክያድ ናይ መድረኽ ዓወት ካልእ ጸወታ ሰሓቢ ዘመዝገቡ ድማ፡ ሴም ዳዊት - ሓድነት፡ ኮይኑ ከምሲ እዩ። ድድባባሩሩዋዋ ያፌት የማነ - ራህዋ፡ ናትናኤል ጸጋይ - ባርሳ ነታ ኣብ ላሊጋ ራህዋ፡ ፊልሞን መሓሪ - ራህዋ፡ ሳይሞን ራብዓይ ደረጃ ሒዛ ብምኽንያት በዓል ናጽነት፡ ሻምፕዮን 21 ኪሎ ሜተር ዝሸፈኑ ሳልሳይ ዮናስ - ሰላም፡ ኣምኒናዳኣብ ርእሶም - ካብ ትርከብ ኣትለቲኮ እዚ ይኹን እምበር ባርሰሎና ኣብዚ ቅድድም ብሽክለታ ማውንቴን ባይክ ድቪዥን ድማ፡ ኣቤል በረኸት፡ ሳምሶም ሓድነት እዮም። ማድሪድ ዓዲማ ኣብ ተካይዶ ጸወታ፡ ዓመት ኣብ ኮፓ ደል ረይ፡ ከምኡ’ውን ንኡስ ዞባ ድባርዋ ብክልቲኡ ጾታ ዝሓለፈ አዮብ፡ ሙክታር ሓሰን፡ ፋኒኤል እስቲፋኖስ፡ ቍጽሪ ተሳተፍቲ ደቂ ኣንስትዮ ምስ ምስጢራዊ ቅዲ ኣጸዋውታ ሒዛ ብምቕራብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ሰንበት 5 ሚያዝያ 2026 ውድድራቱ ናታን ሳሙኤል፡ ናኦድ ዑቕባይ ብቕደም ዝሓለፉ ዓመታት ብምውድዳር ዝነኣድ ንመጋጥምታ ክተርዕዳ ተበጊሳ ምህላዋ ባርሳ ምንባሩ ፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ኤውሮጳ ብኣትለቲኮ ተረቲዓ ናብ ዝቕጽል ጀሚሩ። ተኸተል ዕዉታት ኮይኖም። ኒውስ ጸብጺባ። ናይቲ ንኡስ ዞባ ሓቢሩ። ፈደረሽን ምስ ካብ ምስጋር ከም ዝተዓንቀጸት ናይ ትማሊ ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ባርሴሎና ንርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ካልኣይ ድቪዥን ደቂ ተባዕትዮ 36 ኪሎ ካልኦት መሻርኽቲ ብምዃን ዘዋደዶም ተዘክሮ እዩ። በዚ ምኽንያት ኣትለቲኮ ክብራ ማውንቴን ባይክ ንኡስ ዞባ ድባሩዋ ኤውሮጳ ኣንጻር ኣትለቲኮ ማድሪድ ኣብ ሜተር ዝሸፈነ ነይሩ፡ ኣብ ፍርቂ ጸወታ ናይ መሳለጥያታት ፈጢርዎ ዘሎ ድርኺት፡ ኣሕሊፋ ንዘይምሃብን፡ ኣሰካፊ ኩነታታ ንሽዱሽተ መድረኽ ዝቕጽል ኮይኑ፡ 12 እትዳለወሉ ዘላ እዋን፡ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝተረኽበ ውጽኢት - ሳይሞን ዓንደመስቀል ኣብ ቀጻሊ ዝበለጸ ቍጽሪ ተሳተፍቲ ደቂ ንምምሕያሽን፡ ጥንቁቕን ዓብላሊን ጸወታ ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 83 ተቐዳደምቲ ትኽተሎ ዝነበረት ቅዲ ጸወታ ዝተፈልየ ካብ ሓድነት፡ ሄኖክ ፍትሓዊ - ራህዋ፡ ሚሊ ኣንስትዮ ንምፍራይ ልዑል ኣስተዋጸኦ ከተርኢ ይግመት። ኣሰልጣኒ ኣትለቲኮ ከሳትፍ እዩ። ክኸውን ከምዝኽእል ይሕበር። ባርሰሎና ሳምሶም - ሓድነት ክዕወቱ እንከለዉ፡ ኣብ ከም ዝህለዎን፡ ገና’ውን ኣበርቲዑ ይሰርሕ ማድሪድ ዲያጎ ሲሞነ ኣብዛ ጋንታ ዘለዎ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ግጥማት ላሊጋ ስጳኛ 18 ኪሎ ሜተር ዝሸፈነ ራብዓይ መወዳእታ ዝተኻየደ ቅጽበታዊ ውድድር ምህላዉን ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። ውዕል ኣብ ሰነ 2027 ዝዛዘም’ኳ እንተ ንኣትለቲኮ ዓዲማ 2ብ1 ክትዕወት ብምኽኣላ፡ ድቪዥን መጋረጃኡ ዝፈለመ እቲ ድማ፡ ዳኒኤል ኣምበሳጅር፡ ኤልሽዳይ በዚ መሰረት ኣብ መኽፈቲ ናይ’ቲ ኾነ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ዘርእዮ ዘሎ ድኹም ነቲ ዓወት ኣብ ግጥም ሻምፕዮንስ ሊግ ውድድር፡ እሰይ ሰዓረ፡ ሄርሞን ካርተር፡ ሚኪኤለ፡ ሳይሞን ዓንደመስቀል ሰለስቲኦም ዕለት ዝተኻየደን ዝተረኽበ ውጽኢትን፡ ጎድኒ ግና፡ ካብታ ጋንታ ብኣግኡ ክወጽእ ንምድጋም ቅዲ ጸወታ ሃንስ ፍሊክ ኣገዳሲ ሄርሞን ወልደሚኪኤለ፡ ኣቤል የውሃንስ፡ ካብ ጋንታ ሓድነት፡ ሰነድ ሳምሶም፡ ሳምራዊት ደበሳይ፡ ኮኾብ ብርሃነ፡ ቅሳነት ከም ዝኽእል ይንገር። በዚ መሰረት ነቲ ምዃኑ ተንተንቲ ስፖርት ይገልጹ። ያፌት ከሰተ፡ ኣድሓኖም ምሕረትኣብ ካብ ሚኪኤለ ሃይለ - ራህዋ፡ ከምኡ’ውን በረኸት፡ መርሃዊት ክፍለ፡ ዮርሳሌም ኣብ ቦርድ ናይታ ጋንታ ተላዒሉ ዘሎ ቀዳማይ ክሳብ ሻዱሻይ ደረጃ ብምሓዝ መሪሕ መሓሪ - ሰላም ብቕደም ተኸተል ማሪቆስ፡ ሜላት ብርሃነ ካብ ቀዳማይ ክሳብ “ኣሰልጣኒ ፍሊክስ ንሚዛን ጸወታ ናብ ስክፍታታት ንምቕንጣጥ ብመጠኑ ነዚ ናይ ውድድሮም ዛዚሞም። ተመራሪሖም ብምእታው ዝተዳለወሎም ሻዱሻይ ተርታ ብምሓዝ ተዓዊተን። ረብሓኡ ብምቕያር ኣብ ልዕሊ ኣትለቲኮ ሎሚ ምሸት ጸወታ ክዕወተሉ ክቕሰብ እዩ። ዓወት ናይ ምምዝጋብ ብልጫኡ ልዑል’ዩ” እዚ ምስ ዘይከውን ግን ቀጻልነት ናይዚ ማጓየር ሓድሽ ውዕል ፈሪሙ ዝበለት እታ መርበብ፡ ባርሰሎና ኣብ ንልዕሊ 14 ዓመት ንኣትለቲኮ ዝመርሐ ውድድራት ኣውዲቕካ ምሕላፍ ዘለዋ ኣሰልጣኒ ኣብ ምልክት ሕቶ ክኣቱ ይኽእል እንግሊዛዊ ናይ ማእከል ተኸላኻሊ ዝበለ ማጓየር፡ “ንነብሰይን ንስድራይን ኣብ ተመኩሮ ልዕሊ ዝኾነ ግዜ ሎሚ ክተንጸባርቖ እዩ። ማንቸስተር ዩናይትድ ሃሪ ማጓየር ኣብ ትሕቲ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ዘኹርዕ ሓላፍነት ትጽቢት ከምዝግበር ኣረዲኣ። ኣላይነት ማይክል ካሪክ ንሓደ ዓመት ዝጸንሕ ተሰኪመ ኣለኹ” ክብል ተሰሚዑ። ማጓየር ምስ ባየር ሙኒክ ከምኡ’ውን ምስ ሓድሽ ውዕል ከም ዝፈረመ እታ ጋንታ ኣብ 2019 ካብ ሌስተር ሲቲ ብ80 ሚልዮን መደብ ጸወታ ባርሰሎና ብምዃን 41 ናይ ኣውዲቕካ ኣፍሊጣ። ዩናይትድ ነዚ ወዲ 33 ዓመት ፓውንድ ክብረ ወሰን ተኸላኸልቲ ብዝሰበረ ምሕላፍ ጸወታታት ዝመርሐ ፍሊክ፡ ተጻዋታይ፡ ንተወሳኺ 12 ኣዋርሕ ከተጽንሖ ክፍሊት ንሽዱሽተ ዓመት ዘጽንሖ ውዕል ካብዚኦም ነቶም 37 ግጥማት ክዕወተሎም ሎሎሚሚ ዘኽእል ኣማራጺ ከም ዘለዋ’ውን ኣፍሊጣ ብምፍራም፡ ናብ ኦልድትራፎልድ ከም ከም ዝኸኣለ ሰነዳት የመልክቱ። ፍሊክ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ርብዒ ኣላ። ኣብዚ ክራማት ውዕሉ ዘብቅዕ ማጓየር፡ ዝተሰጋገረ ይፍለጥ። ንባርሴሎና ካብ ዝሕዛ 18 ናይ ኣውዲቕካ ወከልቱ ምስታ ጋንታ ብዝገበርዎ ዝርርብ፡ ማጓየር ኣብ ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ ፍፍጻጻመመ ምሕላፍ ጸወታታት ብምክያድ፡ ኣብ 16 ኣብ ሰሙን 180 ሽሕ ፓውንድ እናተኽፈለ ምራጹ ከምኡ’ውን ኣብዚ ማንቸስተር ቀዳማይ እግሪ ጸወታታት ዓወት ከመዝግብ ክኢሉ እዩ። ኣብታ ክለብ ክጸንሕ ከምዝተሰማምዑ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ናይ ምስታፍ ባርሰሎና - ኣትለቲኮ ማድሪድ ምስዚ ተመኩሮ ተኣሳሲሩ ድማ ሎሚ ይንገር። ሕልማ ንምውሓስ ትገብሮ ዘላ ጻዕሪ ቀንዲን ማጉየር 10.0 ድ.ቀ ምሸት ነቲ ጸወታ ከይተጸገመ ክብደሆ ድሕሪ’ቲ ሓድሽ ውዕል፡ “ንማንቸስተር ኣገዳሲን ኮይኑሉ ዘሎ እዋን፡ ንመንእሰያት ኣብታ ጋንታ ዘለዎ ተራ ልዑል ምዃኑ ፒኤስጂ - ሊቨርፑል 10.0 ድ.ቀ ከምዝኽእል ይእመን። ዩናይትድ ምውካል ናይ መወዳእታ ክብሪ’ዩ” ተጻወትቲ በሊጹ ሓድሽ ውዕል ምፍራሙ ተንተንቲ ስፖርት ይገልጹ።", "char_count": 5600, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3eb432c952cade630e86a48f6c0d78d94cab689d3f2e7a4733cb4c2ad1a66e38:02497", "text": "ሰራዊት እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ኣመሪካ ቀይሕ መስመራት ሰጊራ ንሲቪላዊ ንውጽኢቱ ዝምልከት ግን ርግጸኛ ከም ሄግሰትን ኰይኑ ጋዜጣዊ መግለጺ ክህብ መሳለጥያታት እንተ ድኣ ኣጥቂዓ፡ ካብ ዞባ ዘይኰነ ገሊጹ። ዝተሰምዐ፡ ሓይልታት ኣመሪካ ንክልተ ማእከላይ ምብራቕ ወጻኢ ናብ ዘሎ ክፋል ይዅን’ምበር፡ ኢራን ነቲ እማመታት ኣብረርቲ ናይ’ታ ኣብ ደቡባዊ ኢራን ዓለም ወተሃደራዊ ምላሽ ከም ዝህብን፡ ግዝያዊ ምቁራጽ ተዅሲ ብምንጻግ፡ ዝወደቐት ነፋሪት ውግእ ‘ኤፍ-15’ ድሕሪ ንኣመሪካን መሻርኽታን ድማ ንብዙሕ ኣብ ክንድኡ እቲ ግጭት ንሓዋሩ ደው ምድሓኖም ሒደት መዓልታት ድሕሪ ዓመታት ነዳድን ጋዝን ከም ዝኸልኦምን ክብልን ኣብ ልዕሊኣ ጸኒዑ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምጽናሕ እዩ። ገሊጹ። ዝበለቶ እገዳ ክለዓልን ጸዊዓ ኣላ። በዚ ድማ፡ ኢራን እቲ ዝተዋህባ ናይ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ነዚ ዝገለጸ፡ ትራምፕ፡ ኣብ ጐድኒ ኣቦ መንበር መወዳእታ ዕድል እንተ ዘይተጠቒማትሉ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ጠቕላላ ሓላፊ ስታፍ ሰራዊት ኣመሪካ ናብ ዘመነ እምኒ ክትምለስ ምዃና ደጊሙ ኢራን ኣብ ውሽጢ’ቲ ተዋሂቡዋ ዘሎ ጀነራል ዳን ኬይንን ጸሓፊ ምክልኻል ፒት ኣጠንቂቑ ኣሎ። ሓጺር ናይ ገደብ ግዜ ንመጻብቦ ሆርሙዝ ክትከፍቶ እንተ ዘይክኢላ፡ ብሓንቲ ለይቲ ክትድምሰስ ምዃና ድሕሪ ምጥንቃቑ ታይላንድ - 1.6 ቶን ዕጸ ፋርስ ኣብ እዩ። ገደብ ግዜ እንተ ዘይኣኽቢራቶ፡ ዘይምሕር ትራምፕ ርትዓውያን ዝበሎም መራሕቲ ትራምፕ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዋይት መጥቃዕቲ ክፍጸመላ ምዃኑ’ውን ኢራን ብጽቡቕ ድሌት ይዘራረቡ ከም ቊጽጽር ውዒሉ ሃውስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኢራን ነቲ ናይ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ። ዘለዉ ከም ዝኣምን እኳ እንተ ሓበረ፡ ፖሊስ ታይላንድ፡ 1.6 ቶን ዝምዘን እቲ መራሒ መኪና፡ ነቲ ሓሽሽ ብ100 ዩክሬን፡ ብምኽንያት በዓል ትንሳኤ ምቊራጽ ኬታሚንን ሜታምፌታሚንን ዝዓይነቱ ሽሕ ባት (3 ሽሕ ዶላር) ንምጉዕዓዝ ዕጸ ፋርስ ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር ከም ከም ዝተቖጽረ፡ ንፖሊስ ኣብ ዝሃቦ ቃል ተዅሲ ክግበር ጸዊዓ ዘውዓለ ተሓቢሩ። ከም ዝተኣመነ’ውን ተሓቢሩ። እቲ ዕጸ ፋርስ፡ ኣብ ሓንቲ ኣሕምልቲ ኣብ ታይላንድ፡ ገበናት ዘይሕጋዊ ዩክሬን፡ ዝመጽእ ሰንበት ዝኽበር በዓል ብመገዲ’ታ ንሞስኮን ኪየቭን ክትሽምግል ሩስያ ቀሪቡ ከም ዘሎ’ውን ተሓቢሩ። እተመላልስ ናይ ጽዕነት መኪና ምስግጋር ዕጸ ፋርስ ካብ 15 ዓመት ትንሳኤ ምኽንያት ብምግባር፡ ኣብ ልዕሊ ዝጸንሐት ኣመሪካ ዝቐረበ ኮይኑ፡ ኲናት ይዅን’ምበር፡ ነቲ እማመ ኣመልኪቱ ተሓቢኡ ከም እተረኸበ ዝሓበረ ፖሊስ ክሳብ ዕድመ ልክዕ ማእሰርቲ ከም ትሕተ ቅርጺ ጸዓት ክካየድ ዝጸንሐ ዩክሬን ካብ ዝጅምር ራብዓይ ዓመቱ ብመንግስቲ ሩስያ ዝተዋህበ ርእይቶ ከም ናይ’ታ ሃገር፡ መራሒ ናይ’ታ መኪና ዘፍርድ ይግለጽ። ሓድሕድ መጥቃዕቲ ደው ክብል ንሩስያ ሓሊፉ ኣብ ዘለወሉ እዋን እዩ። ዘየለ’ዩ ክፍለጥ ተኻኢሉ ዘሎ። ድማ ብኽሲ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ታይላንድ፡ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ሓሳብ ትቕርብ ከም ዘላ፡ ፕረዚደንት ዩክሬን ፕረዚደንት ዩክሬን ትማሊ ሰኑይ ኣብ ቅድሚ ሕጂ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዕጸ ፋርስ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ ከም ዘሎ ኤስያ ቀንዲ ማእከል ዘይሕጋዊ ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ገሊጹ። ዘስመዖ መደረ፡ “ሩስያ ኣብ ትሕተ ዝተበጽሐ ተዅሲ ናይ ምቁራጽ ፈተነታት፡ ኣመልኪቱ። ምስግጋር ዕጸ ፋርስ ምዃና’ዩ ዝንገረላ። እቲ መጥቃዕቲ ደው ናይ ምባል ሓሳብ፡ ቅርጺ ጸዓትና እትፍጽሞ ዘላ መጥቃዕቲ ብዙሕ ጽልዋ ከም ዘይነበሮ ይሕበር። እቲ 39 ዝዕድመኡ መራሒ መኪና፡ ኣብ 2024፡ ኣብ ምብራቕን ደቡባዊ ደው ከተብሎ ድልውቲ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን፡ ኣብ ማእከላይ ግዝኣት ኣዩታያ ኣብ ምብራቕን ኤስያ ክብረ ወሰን ዝሓዘ እንተ ኾይና፡ ንሕና ድማ ዝሓለፈ በዓል ትንሳኤ ን30 ሰዓታት ዝርከብ መዐደሊ ነዳዲ መኪናኡ ደው 236 ቶን ዝምዘን ዕጸ ፋርስ ከም ተመሳሳሊ ምላሽ ክንህብ ዝጸንሕ ተዅሲ ደው ናይ ምባል በይናኣዊ ኣቢሉ እንከሎ ከም ዝተታሕዘ፡ ጸብጻብ ዝተታሕዘ፡ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ድሉዋት ክንከውን ኢና፡” ኣዋጅ ኣውጺኡ እኳ እንተ ነበረ፡ እቲ ፖሊስ የረድእ። ሃገራት ምሕባሩ ኣይርሳዕን። ኢሉ። ኣዋጅ ከም ዘይተኸበረን ክልተአን ሃገራት እቲ ተዅሲ ናይ ምቊራጽ ብጥሕሰት ናይቲ ኣዋጅ ንሕድሕደን እማመ፡ ብመንገዲ ኣመሪካ ከም እተወቓቐሳን፡ ናይ ሽዑ ጸብጻባት ኣቢሉ ድሮ ናብ መንግስቲ የመልክቱ። ኣንጎላ - ብሓደጋ ዕልቕልቕ ልዕሊ 30 ሰባት ሞይቶም ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ መላእ ሃገር ንዝተጎድኡ ግዳያት ንምድላይ፡ ከም ዘለዉ ተሓቢሩ። ኣንጎላ ብርቱዕ ዝናብ ብዘኸተሎ ሓደጋ ንምድሓንን ሕክምናዊ ረድኤት ንምሃብን ኣብ ደቡባዊ ክፋል ኣፍሪቃ፡ ኣብዚ ዕልቕልቕ ልዕሊ 30 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ትረባረብ ምህላዋ ገሊጹ። ወቕቲ’ዚ ዝናብ ክዘንብ ልሙድ እኳ ወግዓዊት ቴለቪዥን ናይ’ታ ሃገር ትማሊ ኣገልግሎት ህጹጽ ረድኤት ኣንጎላ፡ ቁጽሪ እንተኾነ፡ ብሰንኪ ንጥፈታት ደቂ ሰብ ሰሉስ ኣብ ዘውጸአቶ ሓድሽ ሓበሬታ ምዉታት 15 ከም ዝበጽሐን፡ ብኣሽሓት ዝኽሰት ዘሎ ለውጢ ክሊማ ግን፡ ኣመልኪታ። ዝቑጸሩ ካልኦት ድማ ካብ ገዝኦም ክወጹ ሓደገኛንነቱ ይብእስ ከም ዘሎ እዮም እቲ ህቦብላ ዝተሓወሶ ዝናብ፡ ኣብ ርእሰ ከም ዝተገደዱን ትማሊ ሰንበት ገሊጹ ክኢላታት ናይቲ ዓውዲ ዘረድኡ። ከተማ ሉዋንዳን፡ ኣብ ገማግም ማያት ምንባሩ ኣይርሳዕን። ውቅያኖስ ኣትላንቲክ ኣብ እትርከብ ከተማ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብታ ጎረቤት ኣንጎላ ዝኾነት ተልእኾ ዳግማዊ ኣርተሚስ ክብረ ወሰን ሒዙ ቤንጉኤላን ጐደናታት ከም ዘዕለቕለቐን፡ ናሚብያ እውን መጠን ምልኣት ፈለግ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ድማ ከቢድ ዕንወት ዛምቤዚ ይውስኽ ብምህላዉ፡ ኣብ ገምገም ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ጠፈር መንኮርኮር ጠፈር ኮይኑ፡ ኣብ ሚያዝያ ጠፈራዊ ተልእኾ፡ ካብ መሬት ብግምት ከም ዘውረደን ተገሊጹ። ናይ’ቲ ፈለግ ዝነብሩ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ዝተላእከት ‘ኦርዮን’ ዝተሰምየት 1970 ምንባሩ ይዝከር። 406,788 ኪ.ሜ (252,760 ማይልስ) ፕረዚደንት ጆኣው ሎረንኮ፡ እታ ሰባት ናብ ውሑስ ቦታ ክግዕዙ ተገዲዶም መንኮርኮር ጠፈር፡ ቅድሚ ሕጂ ካብ እዚ ካብ ወርሒ ሓሊፉ ዝጐዓዝ ዘሎ ርሕቀት ክበጽሕ ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ። ዝተኻየዱ ተመሳሰልቲ ተልእኾታት ካብ መሬት ዝረሓቐ ጉዕዞ ብምኻድ ክብረ ወሰን ከም ዝሓዘት ተሓቢሩ። እቶም ነቲ ‘ዳግማዊ ኣርተሚስ’ ዝተሰምየ ተልእኾ ንምፍጻም ብማእከል ምርምር ጠፈር ኣመሪካ (ናሳ) ዝተላእኩ ኣርባዕተ ጠፈርተኛታት፡ ትማሊ ሰኑይ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ኣብ መዝገብ ክብረ ወሰን ሰፊሩ ዝጸንሐ 400,171 ኪ.ሜ ክሓልፍዎ ብምኽኣሎም እዮም ታሪኽ ሰሪሖም ዘለዉ። እቲ ንዓመታት ተታሒዙ ዝጸንሐ ክብረ ወሰን ‘ኣፖሎ 13’ ብዝተሰምየት ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ሓድሽ ዘመን 08/04/2026 ጎደና ናቕፋ ቁ.223፡ ጥቓ እንዳ ማርያም ጥቓ ባር ጥራስተለ 122798 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3809, "topic": null, "issue_date": "2026-04-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02498", "text": "ብሓላፊ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ሓጐስ ገብረሂወትን ሚኒስተር ንግድን ኢንዳስትሪን ኣቶ ነስረዲን ሳልሕን ዝቘመ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፡ ብዝተገብረሉ ዕድመ መሰረት፡ ኣብ ግብጺ ወግዓዊ ምብጻሕ ይፍጽም ኣሎ። እቲ ልኡኽ ብ13 ሚያዝያ ኣብ ካይሮ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዶ/ር በድር ዓብደልዓጢን ሚኒስተር ወፍሪን ናይ ወጻኢ ንግድን ዶ/ር መሓመድ ፈሪድ ሳልሕን ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ኣብ መንጐ ኤርትራን ግብጽን ዘሎ ቊጠባዊ ዝምድና ንምሕያል ዘትዩ። ኣብ’ቲ ዘተ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ጉዳያት ኣብ ናይ ሓባር መረዳእታ ተበጺሑ’ሎ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ትማሊ ምስ ሚኒስተር ኢንዳስትሪ ኻልድ ሃሽም ኣብ ኢንዱስትሪያዊ ተመኩሮ ግብጽን ምስ ኤርትራ ክህሉ ዝኽእል ዝምድናታትን፣ ከምኡ’ውን ምስ ሓለፍቲ ፍርያት ግብጺ ዘላሊን ንሰደድ ዘተባብዕን ትካል ንግዳዊ ኣገልግሎት፡ ብዛዕባ ብመልክዕ ተዘራሪቡ። ባንክን ግብጺ ንባንካዊ ዝምድናታትን ግብጽን ወጻእን ዓበይቲ ሕርሻዊ፡ ትካል ‘በዓል-መዚ መጻኢ ግብጺ’፡ ሰደድ ናብ ኤርትራ ክለኣኽ ዝኽእልን ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ብተወሳኺ፡ መሳለጥያታትን ብዝምልከት ዘትዩ። ኢንዱስትሪያውን ልምዓታውን ምትሕግጋዝ ክግበረሎም ኣብ ዝከኣል ካብ ኤርትራ እታው ክግበር ዝኽእልን ምስ ሰብ-መዚ ማእከላይ ባንክን ሃገራዊ ብዘይካ’ዚ፡ ምስ ኣካየድቲ ኣብ ውሽጢ ንጥፈታት ዘሰላስል መንግስታዊ ዓውድታት ተመያዪጡ።", "char_count": 796, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02499", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ መንደፈራ፡ ኣልማዕቲ ቀረብ ኣሕምልትን ፍረታትን ክብረኣብ ግርማይ ሓቢሩ። ዝዓደሎ ‘ኤለክትራ’ ዝተሰመየ ሓላፊ መኽዘን ምሩጽ ዘርኢ ጀራዲን ኣብ ከባቢኦም ንዝርከብ ብሓፈሻ ድንሽ ከኣ ብፍላይ ንምዕባይ ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ ብርኩት እቶት ድንሽን ስርናይን ዞባ ደቡብ ኣቶ ሎሚ ዓመት፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ጸጋታት መሬትን ማይን ከምኡ’ውን ውጽኢታዊ ስራሕ ይዓሙ ከምዘለዉ፡ ከምእተሓፍሰ፣ ብኡ መንጽር ድማ በርሀ ገብረኪዳን ብወገኑ፡ ኣብ ንኣብነታውያን ሓረስቶት ካብ ምሩጽ ዘርኢ ብግቡእ ተጠቒሞም፡ ክኢላ ኣሕምልትን ፍረታትን ኣቶ ጠለባት ዕዳጋታት ናይ’ቲ ንኡስ ዞባን መንደፈራ ዝተደኰነ ዘመናዊ ክንዮኡን ኣብ ምምላእ ኣበርክቶ መዐቀቢ ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ፡ ይገብር ከምዘሎ፡ ብተወሳኺ ኣብሪሁ። ብኣብነታውያን ሓረስቶት ንኡሳን ዞባታት መንደፈራ፡ እምኒ-ሓይሊ፡ ኣብ ከባቢ ዓ’ዛርና ዝነጥፍ ኣብነታዊ ዓዲ-ዃላን ድባርዋን ዝተባዝሐ ልዕሊ ሓረስታይ ኣቶ ኣስመሮም ዓንደ 1,300 ኩንታል ምሩጽ ዘርኢ ዓቂቡ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣፍራይነት ከምዘሎ ብምሕባር፡ ናብ ሓረስቶት ንምዕባይ፡ ማዕረ-ማዕረ’ቲ መሬት ክዝርጋሕ ምዃኑ ኣብሪሁ። ብምልስላስን ብምድኳዕን ዝግበር ጻዕሪ፡ ተጠቃምነት ምሩጽ ዘርኢ ክኢላታት ምክልኻል ሕማማት ሓጋዚ ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ሎሚ ብቑሊ ኣቶ ምሕረትኣብ ዓመት ካብ ሓደ ኩንታል ምሩጽ ገብረእግዚኣብሄርን ኣቶ ጴጥሮስ ዘርኢ ድንሽ 16 ኩንታል ክሓፍስ ሃብተሚካኤልን ኣብ ዝሃብዎ ከምዝኸኣለ ሓቢሩ። ሓበሬታ፡ ዘርኢ ድንሽ ንሕማም ብዘለዎ ተኣፋፍነት፡ እቲ ንዘርኢ ካብ ሕማማት ንምክልኻልን ተባሂሉ ዝተሓዝ፡ ቅድሚን ድሕሪን ፍርያምነት ሓመድ ንምህብታምን ኣብ መኽዘን ምእታዉ ኣድላዪ ዝተጠቕመሉ ባህርያዊ ድኹዒን ናይ ብቕዓት ቁጽጽር ከምዝግበረሉ ምቅይያር ዘራእትን እውን ሓቢሮም። ውጽኢታዊ ከምዝነበረ ዝጠቐሰ ኣቶ ኣስመሮም፡ ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ ኣብ ንኡስ ዞባ መንደፈራ፡ ኣብ ዝዕቀበሉ መኽዘን ብቐረባ ምህላዉ፡ ምልማዕ ኣሕምልትን ፍረታትን ንዝጸንሖም ሕጽረት ዘርኢ ብዘላቕነት ዝተዋፈሩ ልዕሊ 900 ሓረስቶት ንኽፍታሕ ከምዝሓገዘ ገሊጹ። ኣለዉ።", "char_count": 1165, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02500", "text": "ኣብ ፕሮጀክት ሕርሻ ዓድ-ዑመር፡ ቀረብ ጸባን ስጋን ንነበርትን ዝተፈላለያ ምሩጻት ናይ ጸባ፡ መፍረን ስጋን ከብትን ትካላትን ይግበር ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ጤለ-በጊዕን ናይ ምርባሕ ንጥፈታት ምርባሕ ኣግማል’ውን ብንኡስ መጠን ኣተባባዒ ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ፡ ተጀሚሩ ምህላዉ ኣረዲኡ። ኣካየድትን ክኢላታት ምርባሕ ጥሪትን ክኢላታት ሃብቲ እንስሳ ድማ፡ እቲ ሓቢሮም። ዝካየድ ዘሎ ምርባሕን ምስባሕን ጥሪት፡ ኣካያዲ ስራሕ ናይ’ቲ ፕሮጀክት ኣቶ ነቶም ብዓውዲ ሕክምና እንስሳን ወልደገብርኤል ወልደማርያም፡ እቲ ፋርማስን ክልሰ-ሓሳባዊ ፍልጠት ቀሲሞም ኣብ ክረምታውን መስኖኣውን ሕርሻን ዝተመደቡ መንእሰያት ሞያዊ ብቕዓት ምርባሕ ጥሪትን ዝነጥፍ ፕሮጀክት፡ ዝድልቡሉ ባይታ ፈጢሩሎም ከምዘሎ ንሕርሻታት ዓድ-ዑመር፡ ተሰነይን ኣለቡን ብምሕባር፡ ንዘመናዊ ምርባሕ ዝሕግዝ ከምዝሓቊፍ ብምጥቃስ፡ ብጋይት፡ ምቹእ ባይታ ክዋደድ ኣተሓሳሲቦም። ቀያሕቲ ሓማርያን ድቓላ ጋሙስን ኣብ መወዳእታ፡ ኣካያዲ ስራሕ ዝዓይነተን ከብቲ፣ ከምኡ’ውን ገረጅን ሕርሻታት ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ሓማርያን ካብ ዓሌታት ኣባጊዕ ብምርባሕ፡ ደቡባዊ ምዕራብ ጋሽ-ባርካ ኣቶ ሓይልዝጊ ዓመት ምሉእ ዘየባትኽ ቀረብ ስጋን ጸባን ሃብተ፡ ዝካየድ ዘሎ ምርባሕን ምስባሕን ይገብር ምህላዉ ሓቢሩ። ከብትን ጤለ-በጊዕን ጽቡቕ ውጽኢት ሓላፊ ኣሃዱ ሃብቲ እንስሳ ኣቶ ይርከቦ ከምዘሎ ብምርግጋጽ፡ ብፍላይ ኣድሓኖም ኣብርሃለይ ብወገኑ፡ ምርባሕን ኣብ ሕርሻታት ገርሰት፡ ዓድ-ዑመርን ምስባሕን ናይ ጸባን ስጋን ከብትን ጤለ- ዓሊግድርን ብዝግበር ዘሎ ጻዕሪ፡ ቁጽሪ በጊዕን ብዕቱብ ሳላ ዝተሰርሓሉ፡ ጥሪት ጥሪትን ምህርተንን ዕብየት የመዝግብ መንደፈራ - ኣብነታዊ መምህር ባህሊ ልምዓት እናሰሰና ብምምጽአን ብርትዓዊ ዋጋ ምህላዉ ገሊጹ። ኣከባቢ ንምስራጽ ይሰርሕ ማይ-ዓይኒ - ኮማዊ ሆስፒታል ኣብ ምክትታል ኣብ ንኡስ ዞባ መንደፈራ ኣብ ሃብተሚካኤል፡ ዛጊት ብተበግሶኡ ልዕሊ ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2025/2026፡ 548 ኣደን ህጻናትን ጽቡቕ ኣበርክቶ ይገብር እትርከብ መባእታ ቤት-ትምህርቲ ፍረ- 100 ሜትሮ ዝንውሓቱ ቀጽሪ ብእምኒ ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም ብጠቕላላ 990 ቃልሲ ዝርከብ ኣብነታዊ መምህር፡ ባህሊ ከምዝሰርሐ፣ ከምኡ’ውን ኣግራብ ተመሃሮ ኣለዉዋ። ልምዓትን ዕቃበን ኣከባቢ ኣብ ተመሃሮኡ ብምክንኻን ነታ ቤት-ትምህርቲ ንምውቃብ ኮማዊ ሆስፒታል ማይ-ዓይኒ፡ ኣብ ኣብ ትካል ጥዕና ናይ ዝሓረሳ ድማ 58 ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ንምስራጽ ይሰርሕ ኣሎ። ብቐጻሊ ከምዝነጥፍ፡ መሳርሕቱ ይገልጹ። ምክትታል ቅድምን ድሕሪን ሕርሲን ሚእታዊት ከምዝበጽሐ ኣረዲኡ። ሽዕብ-ሰለባ - ንኡስ ዞባ ዒላበርዕድ ተደኲና ሸፈነ ክታበት ህጻናትን ጽቡቕ ገስጋስ ኣብ ሞያ ምምህርና ን44 ዓመታት ኣብ እትርከብ ናይ መባእታ፡ ማእከላይን ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ትሽዓተ ነቝጣታት ጸረ “መምህር፡ ‘መራሒ፡ ምሁር፡ ህርኩትን ከምዘመዝገበ ተገሊጹ። ዘገልግል ዘሎ ወዲ 76 ዓመት መምህር ካልኣይን ደረጃ ቤት-ትምህርቲ፡ ዕዉት 13 ሕማማት ክታበት ህጻናት ከምዝወሃብን ርህሩህን’ ዝብል ትርጉም ዝሓዘ ዓቢ ሃብተሚካኤል ገብረስላሴ፡ ክንዮ’ቲ መደባት ምግራብ ከምእተኻየደ ተገሊጹ። ሓላፊ ናይ’ቲ ኮማዊ ሆስፒታል ሸፈነኡ 86 ሚእታዊት በጺሑ ምህላዉን ሞያ’ዩ” ዝበለ መምህር ሃብተሚካኤል፡ ዘመሓላልፎ ኣካዳምያዊ ፍልጠት፡ ኣብነት ነርስ ተስፉ ገብረሂወት ንኤሪና ኣብ ብምሕባር፡ ተርእዮ ሕማም ዓሶ ሞያ ምምህርና ዝጠልቦ ኩሉ ብምምላእ፡ ርእሰ-መምህር ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ ስራሕን ልምዓት ኣከባቢን ብምዃን፡ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ዝወሃብ ኣገልግሎታት ንምቊጽጻር ዝተኻየደ ዕማማት ዘተባብዕ ንተመሃሮ ኣብነት ብምዃን ክኸዱላ መምህር ሙሴ ስምኦን ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ንተመሃሮኡ እወታዊ ጽልዋ የሕድረሎም - ሓፈሻዊ መርመራታት፡ ደቂሶም ውጽኢት ከምእተረኽቦ ገሊጹ። ዘለዎም መንገዲ ካብ ንስእነቶም ምስ እቲ ካብ 1994 ጀሚሩ ዓመት መጸ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ። ዝሕከሙ፡ ወለንታዊ ምኽርን መርመራን፡ እተርእዮም፡ እቲ ዝበለጸ ውጽኢት ብወፍሪ ተመሃሮ ንልምዓት ዝተተኽለ ከምኡ’ውን ክታበትን ምክትታል ሕርስን ሽኮርን ጸቕጢ ደምን ዝርከብዎም ኣብ’ታ ዝተመደበላ ቤት-ትምህርቲ ከምዝርከቦ ኣረዲኡ። ኣግራብ፡ ግርማ ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ ከምዘጠቓልል ኣብሪሁ። ዘይተመሓላለፍቲ ሕማማት ብብዝሒ ተዘካሪ ስራሕ ክገድፍ ብዝብል ኒሕ ኰይኑ ከምዘሎ ሓቢሩ። መባእታ ቤት-ትምህርቲ ፍረ-ቃልሲ፡ ፍሉይ ኣበርክቶ ዝገብር ዘሎ መምህር ይርኣዩ ስለዘለዉ፡ ኩሉ ልዕሊ 40 ዓመት ንቕሓት ሕብረተሰብ ኣብ ተጠቃምነት ዝዕድመኡ ዜጋ ኣብ ትካላት ጥዕና ቀሪቡ ትካል ጥዕና ንምዕባይ ዝተኻየደ ጎስጓሳት ከርከበት - ፕሮጀክት ቀረብ ማይ፡ ርጉእ መነባብሮ ኩነታት ጥዕናኡ ክፈልጥ መኺሩ። ኣተባባዒ ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ ዝጠቐሰ ነርስ ተስፉ፡ ኣብ’ዚ ዓመት ኣብ ን/ዞባ ማይ-ዓይኒ፡ ሓንቲ ኮማዊ ኣብ ምምራሕ ይሕግዝ ኣሎ ክትትል ቅድመ ሕርሲ ናይ ዝገብራ ነፍሰ- ሆስፒታል፡ ሓንቲ ማእከል ጥዕናን ሓንቲ ጾራት ብዝሒ ብ7 ሚእታዊት ክዓቢ ከሎ፡ መደበር ጥዕናን ከምዘለዋ ይፍለጥ። ኣብ ንኡስ ዞባ ከርከበት - ምምሕዳራት ማይ ንምርካብ ፋሕ ኢሉ ክነብር ዝጸንሐ ተጠቃምነትን ማይ ዝሕግዞም ኣገባባት ከባቢ ሎካየብ፡ ኣታይን ኣግማይትን ህዝቢ፡ ተጠርኒፉ ተረባሒ ኣገልግሎታት ክተኣታቶ ኣዘኻኺሮም። ዝተዋደደ ቀረብ ጽሩይ ዝስተ ማይ፡ ትምህርትን ጥዕናን ከምኡ’ውን ካብ ዓበይቲ ዓዲ - ሸኽ ዑመር ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ነበርቲ ኣብ ውሑስ ስፍራ ተጠርኒፎም ምሕዳራዊ ኣገልግሎት ክኸውን መሓመድጣህር ብወገኑ፡ ምምሕዳር ርጉእ መነባብሮ ክመርሑ ከምዝሓገዘ ከምዝበቕዐ ኣረዲኡ። ከባቢ ኣግማይት ካብ ማእከል ምምሕዳር ዋና ኣሰናዳኢ ተገሊጹ። ኣካያዲ ስራሕ ምምሕዳር ከባቢ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ዝረሓቐ ኣብ ርእሲ ብርሃነ ምሕረትኣብ ኣካያዲ ስራሕ ንኡስ ዞባ ከርከበት ኣቶ ኣታይን ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ምዃኑ፡ ውሑስ ምንጪ ማይ ስለዘይነበሮ፡ ምክትል ኣሰናዳኢ ገብረመድህን ኪዳነ፡ ቀረብ ማይ ካብ ኣግማይትን ብወገኖም፡ ሳላ’ቲ ኣብ ማእከል ነበርቲ ርጉእ መነባብሮ ከምዘይጸንሖም ዝዓበዩ ብድሆታት ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ዓድታቶም ዝተዋደደ ፕሮጀክትታት ብምዝካር፡ ሳላ’ቲ ብፕሮጀክት ዓዲ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ከምዝነበረ ብምጥቃስ፡ ኣብ 2018/2019 ጽሩይ ማይ፡ ተጠርኒፎም ተረባሕቲ ሃሎ ዝተተግበረ መደብ ግና፡ ካብ ሰበኽቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ኣብ ሰለስቲኡ ምምሕዳራት ከባቢ ድሕሪ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ኰይኖም ሳግማዊ መነባብሮ ተናጊፎም ቀዋሚ ዝተዋደደ ፕሮጀክትታት ግና፡ ዝስተ ከምዘለዉ ብምግላጽ፡ ኣብ ምሕደራን ዓድታት ከምዝመስረቱ ሓቢሩ። ቦርድ ምስንዳእ ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ፋጥና ኣድም ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.1395-0758045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284", "char_count": 3887, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02501", "text": "ታደሰ ተኽለ ኢትዮጵያ ክትዓድዮ ዘለዋ ናይ 85 ዓመታት በደላት Redseabeacon.com 27 መጋቢት 2026 ብደቪድ የህ ኣብ 1952 ፈደረሽን ንኽገሃድ ዘጣጥሕ ሃዋህው ኣቐድም ኣቢሉ ይምዕብል ገለ መዛግብቲ ታሪኽ ኣብ ከብሒ ምስ ከምዝነበረ ካብዚታት ክንዕዘብ ንኽእል። ተነብረ ተረሲዑ ይነብር። ነዊሕ መዘዝ ኤርትራ ካብ መግዛእቲ ባዕዲ ናጻ ገዲፉ ዝሓልፍ ግና ህዝቢ ኣብቲ ሳዕቤን ከይትወጽእን መሰል ርእሰ ውሳነ ዝገሃሰን ስለ ዝነብር ክርሳዕ ኣይክእልን። ክሳዕ ሕጂ ፈደረሽን ድማ ብሕቡራት ሃገራት ከም ዘሎ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ካብ ኣማራጺ ቀሪቡ። ዝሓለፈ ታሪኽ እናተመዘዘ ብዝጸንሐ ውሕስነት ዝህብ ቀያዲ ሕግታት ሳዕቤን ዝተኣሳሰረ እዩ። ክልቲኦም ወገናት ስለ ዘይነበሮ ድማ ኣብ ክንዲ ብማዕረ ብስምምዕ ዝገበርዎ ዘይምርድዳእ እውን ተጸዋዊርካ ትነብር ኤርትራ ንኽትጕበጥ ኣይኰነን። ኣቃሊዕዋ። ከም ውጽኢቱ ኣብ 1962 ከኣ ንኣስታት ሓምሳ ዓመት ብሚልዮናት ናይ ኢትዮጵያ ብበይናዊ ስጉምቲ ነቲ ፈደረሽን ዝቝጸሩ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ኣፍሪሳ ንኤርትራ ጎቢጣታ። ክልተኣዊ ዕድል ብስሩዕ ኣገባብ እናተዘርገ ክቕጽል ስምምዕ ተሳዒሩ ዝተፈጸመ ጥልመት ምኽንያት ዝዀኖ ቀንዲ ጠንቂ ኢትዮጵያ ኣይኰነን። ተኣታትዩ ዝጸንሐ ጥልመት ከተካይዶ ዝጸንሐት ናይ ሕጊ ግህሰት እዩ። ኣብ መፈጸምታ ዝበጽሓሉ ተርእዮ እዩ ካብ ዘበን ወተሃደራዊ ምምሕዳር ብሪጣንያ ኣብ ሕጊን መርትዖን ኣብ ዝተሓለፈ ናብ ኤርትራ ዝኣትዉ ዝነበሩ ብሽም መንፈሳዊ ህይወት ኤርትራውነት ዝሰገረ ነይሩ። ክሳብ እቲ ምእንቲ ረብሓታት ኣመሪካ ተሞክሮን ዝተሰነደ ታሪኽ ናብ ቃልዕ ሸፋቱ ዝጽውዑ ዕጡቓት ጉጅለታት በደላት እውን እዩ ነይሩ። ሃይማኖታዊ ከም ውጽኢቱ ኸኣ ቅጽበታዊ ዕንወት ተባሂሉ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ክወጽእ ስለ ዘለዎ እዩ። ንሰማንያን ደገፍቲ ናጽነት ንዝዀኑ ኤርትራውያን ስልጣን ከም ኣጽዋር ከገልግል ስለ ተጋህደ። ኤርትራ፡ ንኹሉ ህዝባ ናብ ዝተሃንደሰ ውዲታት፡ ካብ ጎበጣ ክሳብ እቲ ሓሙሽተን ዓመታት ብበበይኑ ሜላታት ብምቕንጻል ሃረርታ ናጽነት ኤርትራ እተገብረ፡ ምእታው ኢትዮጵያ ናብ ዘዕገርገረ 30 ዓመት ናብ ዝወሰደ ናይ ዝተናውሐ ኲናት ዘሎ ታሪኽ ዝኣሳስር ልኡላውነት ክኽሕድ ዝጸንሐ ተግባራት፡ ክዕፍኑ ይፍትኑ ምንባሮም ይዝከር። ኤርትራ ዝቃወሙ ወገናት ብትእዛዝ ናጽነት ውግእ ድማ ኣተወት። ዓድታት ገመድ ንጹር እዩ። ዝተሓላለኸ ክትዝርዝሮ ኣጸጋሚ እዩ ኢልካ ኣብ ልዕሊ ዓብደልቃድር ከቢረ፡ በርሀ መራሕቲ ሃይማኖት መቓብር ይኽልኡ ተደምሲሱ፡ ስድራቤታት ተበታቲኑ። ኤርትራ ኩሉ ግዜ ሰላምን ሰናይ ዝግደፍ ኣይኰነን። ተሓታትነት ብዝጠልብ ገብረኪዳንን ካሕሳይ ማሉን ካልኦትን ነይሮም። ብሰንኪ ዝወርዶም ዝነበረ ምሉእ ወለዶ ከኣ ኣብ ምምዝባልን ኣብ ጉርብትናን ክፍጠር ትምኒታ እዩ ነይሩ። ኣገባብ ነጺሩ ክወጽእ ኣለዎ። ዝተኻየደ ቅንጸላታትን ኣብ ወልደኣብ ውግዘት ካብ ማሕበረሰብ ተነጺሎምን ዘይምርግጋእን ተወሊዱ ዓብዩ። ምስቲ ብኣንጻሩ ድማ ኢትዮጵያ ጸቕጢ መሰረት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ወልደማርያም ዝተፈተነ ተደጋጋሚ ወሊዶም ከየጠምቑ ይኽልከሉ ምንባሮም ኩሉ ዕንወት ግና ኤርትራ ሰሪራ። መኪታ ብምፍጣርን ብሰልበጣን መንገዲ ዝርገት ዘሎ ጎንጺ ኣብ 1952 ዝጀመረ ኣይኰነን። ፈተነታት መቕተልቲን ክዝከር ይከኣል። ሰነዳት የረድኡ- (“An AfricAn PeoPle’s እውን። እያ ክትመርጽ ጸኒሓ። ኤርትራ ግና ናብቲ ወተሃደራዊ ምምሕዳር ብሪጣንያ ኣብ ዝቃላቐል ዝነበረ ናይ ኤርትራ ፖለቲካዊ Quest for freedom And Justice: A ክቡር መስዋእቲ ከፊላ ብ1991 ንናጽነታ ብሰላሕታ ናይ ነገር ተንኮል ዝፍሕስ ዝነበረሉ ግዜ ኤርትራውያን ናብ ናጽነት ምንቕቓሕ ብኣጋ ንምድምሳስ ክፋል PoliticAl History of eritreA, 1941- ተበጂያታ እምበር ከም ህያብ ዝቐረበላ መንገዲ ጎረቤታ ክትኣቱ ፍታዋ ኣይኮነን። ንዘርእይዎ ባህግታት ብምፍርራህን ራዕዲ ናይቲ ኢትዮጵያ እተካይዶ ዝነበረት 1962”) ዝብል ብኣለምሰገድ ተስፋይ ኣይነበረን። ጸላእታ ግና ናጽነታ ምስ ተዓዘቡ እዚ ዛንታ እዚ ከነልዕሎ ከለና ስምዒት ብምፍጣርን ክዅለፍ ይፍተን ነይሩ። ወፈራታት እዩ። ዝተጻሕፈ መጽሓፍ ታሪኽ ምውካስ ቀቢጾም ኣይረሓቑን። ተደጒሉ ዝጸንሐ ሃገራውነት ንምርስሳን ተባሂሉ ኣይኰነን። ጋህዲ ብዘይኰነ ፍቓድ ዶብ ሰጊሮም ካብ ኣካላዊ ቅንጸላታት ሓሊፉ ናብ ይከኣል። ባህርያቶም ክጕህርን ክቕላዕን ጀሚሩ። እንተቐበርካዮ ንግዳም ዝወጽእ ታሪኽ እቲ ኣብ 1998 ክሳብ 2000 ዝነበረ ናይ ዝኣመነሉ ፍርዲ ‘ኣይተሰማማዓንን’ ኢልካ ከም መረረ ወይ ስምዕታ ተገይሩ ክረአ ነዊሕ ኣዕናዊ ኲናት ክሳብ ምንጻግ ቀያዲ ነጥብታት ረቚሕካ ስምምዓት ክትፈራረም ዶብ ውግእ መቐጸልታ ናይቲ ኣቐዲሞም ክንጸግ ይከኣል ድዩ? ኤርትራ ግዝኣታ ስለ የብሉን። ተሓታትነት ዝስከም ወገን ክንጽር ፍርዲ ክትወስዶ ዝጸንሐት ኣካይዳ ንጹርን ትኽእል፡ ትረኻታት እውን ተመዓራርዩ ዘካይድዎ ግህሰታትን ዘይተዓወቱሉ ዝተጐብጠ ጥራይ ኣይኰነን ዘገድሳ። ግህሰት እያ ኤርትራ ትሓትት። እዚ ሕቶ እዚ ናብ ዝተለምደን እዩ። ይቃላሕ፡ ብዘይ ሓቂ ግና ኩሉ ክፈራርስ ትምኒታቶምን ምልክት እምበር ሓድሽ ክብሪ ዓለም ለኸ ሕጊ እውን ብቐሊል ኢትዮጵያ ጥራይ ዘቕነዐ ዘይኰነስ ናብ ኢትዮጵያ ክትክሕስ ዝግበር ጻውዒት እዩ ዝረአ። ግጭት ኣይነበረን። ኮምሽን ዶብ ክልቲአን ኣይትርእዮን። እቶም ኤርትራ ናብ ጸበባን ስቓይን ክትኣቱ ካብዚ ሓቅታት ብምብጋስ እዩ እምበር ሃገራት ኣብ 2002 ቀያዲ ውሳነ ምንጻር ድሕሪ እቲ ኣብ ትግራይ ዝተራእየ ዘጣጥሑ ዓለም ለኻውያን ተዋሳእቲ ሕነ ንምፍዳይ ኣይኰነን። ዕንወት ከም ሎሚ ኣብ ERI-TV ዶብ፡ ኣብ 2007 ከኣ ማንዛዊ ምምልካት ውግእ እውን እዚ ካብ ሸነኽ ኢትዮጵያ እውን ዝጠመተ እዩ። ነቲ ፈደረሽን ዝፈጸመት ክትኣምንን ኣፍልጦ ክትህብን ዶብ ኣነጺሩ ከቕርቦ ከሎ፡ እቲ ብይን ዝረአ ልምዲ ደጊሱ ተቓላቒሉ። ክስታት ዘዋደዱን ናብ ጎበጣ ክቕየር ከሎ ብስቕታ ኣለዋ። ብመሰረት ዓለም ለኻዊ ሕግታት ሰዓት መደብ ተቐባልነት ክረክብ ናይ ኩሉ ደላይ ሰላም እናተራብሑ ትረኻታት እናተሰረቱን ዝጠመቱን ሕቡራት መንግስታትን ካልኦት ድማ ዝተጋህሰ ሰብኣዊ ክብሪ ኤርትራውነት 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ትጽቢት ነይሩ። ንሳቶም ግና ነጸጉዎ ደኣ። እናተሃንጹን ክምዕብሉ ጀሚሮም። ኢትዮጵያ ምዕራባውያንን እውን ሓላፍነት ክስከሙ ናብ ንቡር ክሕደስ ኣለዎ። ኢትዮጵያ 12፡05 መደብ ጥበብ ነቲ ውሳነ ኢትዮጵያ ስለ ዝነጸገቶ ኣስታት ከም ልምዳ ሓቅነትን ሕሉፍ ታሪኽን ኣለዎም። ኣብዚ እዋን ሕብረት ኣፍሪቃ ሕጋዊ ብዝዀነ መንገዲ ብወደባት ኤርትራ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ክልተ ዕቑድ ዝወሰደ “ኣይ ውግእ ኣይ ምቕባል ተጸጊማ። ሕሉፍ እንተደኣ ተነጺጉ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ውድብ ሓድነት ኣቢላ ኣፍደገ ባሕሪ ክትጥቀም እንተዀይና 12፡50 ዜና ስፖርት ሰላም” ሃዋህው ዓብሊሉ ጸኒሑ። ብሰንኪ ኸኣ፡ ሓድሽ ግጭት ክለዓል ከሎ መቐጸልታ ኣፍሪቃ እውን ሻራ ኣልቦ መርገጽ ሒዙ ኣቐዲማ ክትኣምነሉን ክትቅበሎን ዘለዋ 12፡55 ተክ ኢንሳይት ኣገባብን ኣፈጻጽማን ዝፍጠር ናይ መስርሕ ናይ ዝሓለፈ ጥራይ እዩ ዝኸውን። ክጐዓዝ ጸኒሑ እዩ። ታሪኽ ኣሎ። ኣብ ኤርትራ ስለ ዝተፈጸመ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ክትዕ ኣይኰነን። ኣብ ልዕሊ እቲ ቀያዲ ተሓታትነትን ገና ዘይተዛዘመ ኣጸባጻብን ቀንዲ ተሓታቲት ኢትዮጵያ ዝገብራ ስቓይ ተሓታትነት ተቐቢላ ካሕሳ ክትከፍል 13፡45 ገለብ ደሓን ሕጋዊ ውሳነ ዝተፈጸመ ኣብያ እዩ ነይሩ። ይጽበየና ከም ዘሎ ክንዝክር ከለና ታሪኽ ከተርእዮ ዝጸንሐት ተደጋጋሚን ቀጻልን ይግበኣ። 14፡30 ምስላታትን ትርጉሙን ኣዝዩ ዓሚቝ ዝዀነ ሳዕቤን ከኣ ስሒቡ። ንምዝካር ዘይኰነስ ብሓላፍነት ዝስከም ወገን ግህሰታት እዩ። ኣብ ኣርበዓታት ካብ ዝነበረ ኤርትራ ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን 15፡10 ወግዓዊ ባህልን ማሰን ናይ መወዳእታን ቀያድን ዝተባህለ ዓለም ከምዘሎ ንምሕባር እዩ። መርገጽ ኤርትራ ናይ ሽበራ ስርሒታት ክሳብ ጎበጣ፡ ካብ ኢትዮጵያን ዘሎ ፍልልይ ኣጸቢቓ እያ 16፡00 መበቆላዊ ትልሂት ኣብ ትፈልጦ። ብሓባር ተሳኒኻ ምንባር እምበር ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ናይ ጽልኢ ዕላማ የብላን። ጥልመት ኣብ ዘለዎ 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ግና ብሓባር ተሳኒኻ ምንባር ኣይከኣልን። 17፡15 ቆላሕታ ምኽንያቱ ሓቂ ኣብ ዝተጋህሰትሉ ኩነታት 17፡30 ዜና (ዓረብ) ስኒት ኣይፍጠርን። 17፡45 ወግዓዊ ስነ ስርዓት በዓል ዝደንጐየ ነገር ድማ ክትቀብጾ ፋሲካ ኣብ ከተማ ከረን (ድግማ) ትግደድ ኢኻ። ኣስታት 85 ዓመታት 19፡25 ፊልም ዳምር ዝሓለፈሉ ምኽንያት ሰኣን ምርድዳእ 20፡00 ዜና (ትግረ) ክበሃል ኣይከኣልን። እዚ ኩሉ ዓመታት 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር ዝተጠልሙ ስምምዓትን ሸለል ዝተባህሉ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ተሓታትነትን የርእዩ። ኤርትራ ተደናጋጻይ 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን ኣይኰነትን ትደሊ ዘላ። ፍትሒ ይፈጸም ጽውጽዋይን ፊት ንፊት ኢላ እያ ትጽውዕ ዘላ። ሓላፍነት ተቐቢሉ 6ይ ክፋል (ድግማ) ተሓታትነት ዝኣምን ክሳብ ዘየለ ዓለም ለኻዊ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ሕግታት ውሕስና ክህብ ኢልካ ዘይግመት 22፡10 ፍኖተ ሂወት እዩ። ዞባዊ ምርግጋእ ድማ ኣብ ዘይደልደለ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሰረት ተሃኒጹ ኣሎ ማለት እዩ። ናይ ውዕል 22፡40 ፈንቅል", "char_count": 5132, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02502", "text": "ሄርሞን ሉቃስ ኣብ ጥዑያት ዋህዮታት ዝፍጠር ንርእሱ 1 ኩባያ ጨው ብምሕቓቕ ክንጥቀም ከይተቐየረ ንኻልኦት ሳብስታንስ ክቕይር ንኽእል። ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፍ ከም ዝተገልጸ፡ ዝኽእል ነፍሳዊ ቀመምን (እንዛይም) ስለ 2. ንቑጽ ምላሕ፣ እዚ ዝውቱር ኣገባብ ምዕቃብ ዓሳ ኣብ ምሕላውን ምንዋሕ ዘይምችእ፡ ከይተበላሸወ ንነዊሕ እዋን ኮይኑ፡ ነቲ ዓሳ ፍሌቶ ገይርና ምስ ኣጽረናዮ፡ ዕድመን (shelf life) ምህርቲ ዓሳ ዘለዎ ክጸንሕ ይኽእል። የግዳስ እቲ እንጥቀመሉ ጽሩይን ንቑጽን ድኹም ጨው ገይርና ጽልዋን ኣበርክቶን ልዑል ብምዃኑ፡ ጨው ጽሩይን ብቑዕን ከም ዝኾነ ከነረጋግጽ ምሉእ ኣካላቱ ንደፍኖ። በዚ ከኣ፡ ውሽጣዊ ብዝግባእ ክንጥቀመሉ ከም ዝግባእ ኣለና። ትሕዝቶ ማይ ናይ’ቲ ዓሳ ክሃፍፍን እቲ ስጋ ተገሊጹ ነይሩ። ኣብ’ዚ ከም መቐጸልታ ጨው ሓደ ካብ ኣገደስቲ ባእታ ኣብ ዓሳ ከኣ ነቲ ጨው ይመጽዮ’ሞ፡ ታህዋስያን ናይ’ቲ ዝቐረበ ትሕዝቶ ዝስዕብ ጽሑፍ ምክልኻል ብልሽት ዓሳ ጸላዊ ተራ ኣለዎ። ንኽራብሑ ምቹእ ባይታ ኣይረኽቡን ከኣ፡ ኣብ ኣገባብን ሜላን ኣተዓቓቕባ ጨው ካብ ኣካላት ዓሳ ማይ ብምውጻእ እዮም። ኣብ እንጥቀመሉ ዓቐን ጨው ዓሳ ብዝተፈላለዩ መስርሓት ብምጥቃም ዝተፈላለዩ ታህዋስያን ኣብ’ቲ ምህርቲ ከም (ratio) ኣብ ዓቐን ርጉድን (size)፡ ዓይነት ዘብርህ ክኸውን እዩ። ዘይዓብዩ ይገብር። ጠሊ ዘለዎ ጨው ምስ ዓሳታትን ብምምርኳስ ካብ 1፡3 ክሳብ 1፡10 ዝኸውን ከኣ፡ ብግቡእ ኣንቂጽና ክንጥቀመሉ ክኸውን ይኽእል። ኣገባብ ኣተዓቓቕባ ዓሳ ብበረድ ኣብ ይግበኣና። እቲ ምንታይሲ፡ ኣብ ጠሊ ዘለዎ ምዕቃብ ዓሳ ብምትካኽ (Smoking) መኽዘን ዓሳ ጨው ታህዋስያን ክጸንሑ ስለ ዝኽእሉ። እቲ ምትካኽ ወይ ምዕጣን፡ ሓደ ካብ’ቶም መጀመሪያ ዓሳ ኣብ ትሕቲ -70c ንኣስታት እንጥቀመሉ ጨው ብልክዕን ብቕልጡፍን ልዑል መጠን ሙቐት ብምውሳኽ ዝካየዱ ክልተ ሰዓታት ከም ዝዝሕል ይግበር። እዚ ጨው ኣብ ማይ ብምሕቃቕ ዝካየድ ጥሉል ምምላሕ ክሰርሕ እንተ ደኣ ኮይኑ፡ መጀመርያ እቲ ጥንታውያን ኣገባባት መስርሕ ምዕቃብ ኸኣ፡ ነቶም ደቀቕቲ ታህዋስያንን ኢንዛይምን ንዝነውሐ ግዜ ክጸንሑ ይኽእሉ። እዋን ዘድልየና ዓሳ ኣውጺእና ክንጥቀም ንጥፈታቶም ደው ንኽብል ወይ ከኣ ምዕቃብ ዓሳ ብማይን በረድን ይግባእ። ንኽጎድል ዓቢ ተራ ይጻወት። ድሕሪ’ዚ፡ እዚ መስርሕ ምዕቃብ ንሓጺር ግዜ ምዕቃብ ዓሳ ብምጕዳልን ምቁጽጻርን ፈሳሲ ናይ’ቲ ዓሳ ንኸይሃፍፍ ኣብ -20 ዘገልግል ኮይኑ፡ መብዛሕትኡ እዋን ኣብቶም ትሕዝቶ ማይ ክሳብ -250c መጠን ዛሕሊ ዘለዎ መዐቀቢ ደቀቕቲ ዓሌት ዓሳታት (ወዚፍ፡ ሳርዲን፡ ትሕዝቶ ማይ ዓሳ ሓደ ካብ’ቶም ቀንዲ ክፍሊ (መኽዘን) ክሳብ ሽዱሽተ ወርሒ ዘሎ ባቓን) ዝዝውተር ሜላ ምዕቃብ እዩ። ጠንቂ ምብልሻው ዓሳ ብምዃኑ፡ ማያዊ ግዜ ብቕዓቱ ሓልዩ ከይተበላሸወ ክጸንሕ ምኽንያቱ ነቶም ዓሳታት ካብ ምጭፍላቕን ትሕዝቶ ናይ’ቲ ዓሳ ብምእላይ፡ ምርባሕ ይኽእል። ምጽቃጥን ስለ ዝከላኸለሎም ተመራጺ ኣበላሸውቲ ታህዋስያን ክንቆጻጸርን ከነወግድን ንኽእል። ነዚ ንምትግባር ምንቃጽ፡ ምምላሕ (ልዑል መጠን ጨው ተጠቒምካ ዓሳ ምዕቃብ)፡ ምትካኽ (ትኪ ተጠቒምካ ዓሳ ምዕጣን) ዝኣመሰሉ ኣገባባት ክንጥቀም ንኽእል። ምዕቃብ ንኣሽቱ ዓሳታት ኣብ ጸሓይ ብምንቃጽ ምንቃጽ ዓሳ ብግቡእ ክጸሪ ኣለዎ። ብድሕሪ’ዚ ነቲ መግቢ ኮይኑ፡ ከም መቐጸልታን መመላእታን ምንቃጽ ሓደ ካብቶም ጥንታውያን ዓሳ ብኸምዚ ዝስዕብ ኣገባብ ገይርና ብጨው ናይ ምንቃጽ ዓሳ ብጸሓይን ብጨውን ከኣ፡ ኣገባባት ምዕቃብ መግቢ ኮይኑ፡ ምስ ከነንቅጾ ወይ ክንዕቅቦ ንኽእል። ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና። “ውዑይ” ካልኦት ሜላታት ብምንጽጻር ከኣ፡ ዝቐለለን * ርጉዲ ናይ’ቲ ዓሳ ካብ 25-30 ሚ.ሜ ከምኡ እውን፡ “ዝሑል” ዝበሃሉ ኣገባባት ብዋጋ’ውን ዝሓሰረን እዩ። ኣብ’ዚ መስርሕ (1ኢንች) ዝዓቢ ክኸውን የብሉን። ምትካኽ ኣለዉ። ትሕቲ 350c ዝሑል ምዕቃብ ልዑል መጠን ሙቐት ብምጥቃም፡ * ንኣሽቱ ዓሳታት (ትሕቲ 1 ኢንች) ምስ ምትካኽ ክበሃል እንከሎ፡ ካብ 70-800c ምስ ንማያዊ ትሕዝቶ ናይ’ቲ ዓሳ ብምጕዳል ዝኾኑ፡ መዓናጡን ነፋይን ምእላይ ጥራይ ዝኸውን ውዑይ ምትካኽ ይበሃል። ናይ ንምርባሕ ታህዋስያን ከነወግድ ንኽእል። ጨው ብምጥቃም ዝካየድ ድሩቕ ምምላሕ የድሊ። ምትካኽ ሰዓታት ኣብ ዓይነት ዓሳታትን፡ ክልተ ኣገባብ ምንቃጽ ከኣ ክንጥቀም * ማእከላይ ዓሳ ምስ ዝኸውን፡ ነቲ ዓሳ ዓቐን ርጕዲ ናይ’ቲ ዓሳን ብምምርኳስ ኣብ’ዚ ግን ምምዝባል ናይ ሙቐት ክህሉ ኣገባብ ከኣ ይገብሮ። ብተወሳኺ እቲ ዓሳ ንኽእል። ንሳቶም ከኣ፡ ባህርያዊ ኣገባብ ንዓንዲ ሕቖኡ ብኻራ ብምፍላይ መዓናጡን ክፈላለ ይኽእል። የብሉን ጥራይ ዘይኰነ፡ እቲ መስርሕ ምዝሓል ምስ’ቲ ዝሑል ማይ ቀጥታዊ ርክብ ስለ ምንቃጽ ማለት ምጥቃም ጸሓይ ከምኡ’ውን፡ ነፋይን ንኣልዮ። ንኣብነት ደቀቕቲ ዓሳታት ከም ሳርዲንን ንገዛእ ርእሱ ቅልጡፍ ክኸውን ኣለዎ። ዝህልዎ፡ ብተዛማዲ ካብ’ቲ ኣብ በረድ ዝግበር መካኒካዊ ኣገባብ ምንቃጽ እዩ። * ኣብ ዓበይቲ ዓሳታት፡ ቆርበቱ ከይኣለና ወዚፍን ኣጽሪኻ ብምሕጻብ ጥራይ ካብ 2-5 ምኽንያቱ፡ እቲ መስርሕ ምዝሓል ዝሕቱል መስርሕ ቀልጢፉ ንኽዝሕል ይሕግዞ። እዚ ኸኣ ጸሓያዊ ጸዓት ተጠቒምካ ዝግበር ፍሌቶ ንገብሮ። ድሕሪ’ዚ እቲ ጨው ሰዓታት ብምትካኽ ውሑስ ኮይኑ፡ ክሳብ ምስ ዝኸውን፡ ገለ ክፋል ናይ’ቲ ኣብ ውሽጢ ኣብ’ዚ ክንርድኦ ዝግባእ፡ ኣብ ምልውዋጥ ምንቃጽ ዓሳ እዩ። ነዚ ንምትግባር፡ ስፍሓት ዓሳ ዝርከብ ማያዊ ክፋል፡ ዓበይቲ ናይ በረድ ሙቐት ኣብ መንጎ ብበረድ ዝዘሓለ ማይን መንቀጺ ቦታ፡ መጠን ጠሊ ናይ’ቲ ዓሳ፡ ፍጥነት ሓቒቕን ንጹርን ባህርያውን ቀጸላ (ክሪስታል) ዓሳታትን፡ እቲ ማይ ሙቐቱ ስለ ዝውስኽ ንፋስ፡ ግዝፊ (size) ናይ ዓሳ፡ መጠን ሙቐት ይፍጠር’ሞ፡ ነቲ ዘይበረደ ስጋ ናይ’ቲ ዓሳ ደጊምና በረድ ብምውሳኽ ከነዝሕሎ ኣለና። መንቀጺ ቦታን ዓይነት ስብሒ ዓሳን ካብ’ቶም ጕድኣት የውርደሉ። ብተወሳኺ ኣብ’ቲ ምዕቃብ ዓሳ ኣብ መዝሓሊ (ፍርጅ) ጸለውቲ ባእታት ኣብ ግዜ ምንቃጽ እዮም። ገና ዛሕሊ ዘይበጽሖ ማያዊ ክፋል ናይ’ቲ እዚ መስርሕ ኣብ ምዕቃብ ዝተፈላለዩ እዚ መስርሕ ብዘይካ’ቲ ኣብ ግዜ ምንቃጽ ዓሳ ዝርከቡ ታህዋስያን ንጥፈታቶም ስለ ዓይነታት መግቢ ዝውቱር ኣገባብ ኮይኑ፡ ዘለዎ ብልጫ፡ ብግቡእን ብጽፈትን እንተ ዝቕጽሉ፡ ኣብ መስርሕ ምብልሻው ናይ’ቲ ብመንጽር ምዕቃብ መግቢ ዓሳ ምስ ደኣ ነቒጹ፡ ብዝተፈላለየ ኣገባባት እናሰራሕና ዓሳ ዓቢ ተራ ይጻወቱ። ቅልጡፍ ምዝሓልን እንጥምቶ ከኣ፡ ከም’ቲ ዝፍለጥ ዓሳ ልዑል ንነዊሕ እዋን ክንጥቀመሉ እንኽእል ኣብ ምምዝባልን ናይ ሙቐትን ምስ ዘይህሉ ግዳ፡ ናይ ምብልሻው ባህሪ ስለ ዘለዎ፡ ቅድሚ ርእሲ ምዃኑ፡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ከነጐዓዕዞን ብቕዓቱ ዝተሓለወ ዓሳ ብግቡእ ክዕቀብ ኣብ ፍርጅ ምእታውና፡ ከም ዘይተበላሸወ ከም ርእሱ ዝኸኣለ መግቢ ከነዳልዎን ምስ ይከኣል። ከነረጋግጽ ይግባእ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣጽሪና ኣብ ካልኦት ዓይነታት መግቢ ሓዊስና ክንሰርሖን ምዕቃብ ዓሳ ብበረድ ኣብ መትሓዚ ዓሳ ፍሉይ መትሓዚ ማለት ካብ ካልኦት ዓይነት ስለ እንኽእል፡ ብዝያዳ ከነዘውትሮ ኣድላዪ ምዕቃብ ዓበይቲ ዓሳታት ብምንቃጽ ሳንዱቕ/ምትላጅ (Icing) መግብታት ፈሊና ከነቐምጦ ኣለና። ይገብሮ። ብቐሊሉ ንኽምጾ፡ ነቲ ዓሳ ናይ ሓደ ኢንች ክልተ ሰሙን ክዕቀብ ይኽእል። ምትካኽ ኣብ’ዚ መስርሕ ምዕቃብ፡ እቲ በረድ ነቲ ብተወሳኺ፡ ኣብ’ዚ ክንርድኦ ዝግበኣና፡ ኣብ ምዕቃብ ዓሳ ጨው ተጠቒምካ ብምንቃጽ/ ካራ ተጠቒምና ጨንዲሕና ንዝልዝሎ። ብዘይካ’ቲ ኣብ ምዕቃብ ዘለዎ ጥቕሚ ኣብ ውሽጣዊ ሙቐት ናይ’ቲ ዓሳ ናብ 00c ስለ ፍርጅ ዝሒሉ ዝነበረ ዓሳ እንተ ደኣ ኣውዒና ምላሕ (Salting) * ማይ ብብዝሒ ንኽሃፍፍ ከኣ፡ እቲ ምውሳኽ መቐረት ወይ ጣዕሚ ናይ’ቲ ዘውርዶ እቲ ዓሳ ንዝተወሰነ እዋን ክሳብ 2-3 ተጠቒምናሉ፡ ንኻልኣይ ግዜ ናብ መዝሓሊ ጨው ብባህሪኡ ማይ ናይ ምስሓብ ክእለት ጨው ኣብ ውሽጢ ኣካላቱ ንምእታው፡ ዓሳ’ውን ጽቡቕ ተራ ስለ ዝጻወት ዝያዳ ሰሙን ብቕዓቱ ሓልዩ ከይተበላሸወ ንኽጸንሕ (ፍርጅ) ክኣቱ የብሉን። ብዝተኻእለ መጠን ስለ ዘለዎ፡ ንማያዊ ክፋል ናይ’ቲ ዓሳ ንደገ ነቲ ዓሳ ክንቅሽሮ ማለት ቅርፊቱ ክንኣልዮ ተመራጺ ከም ዝኸውን ይገብሮ። ይሕግዞ። ዝተፈላለዩ መጽናዕትታት ከም እቲ ንሓንሳብ (ንሓደ እዋን) እንጥቀመሉ ዓሳ፡ ብምውጻእ፡ ብኣንጻሩ እቲ ስጋ ዓሳ ነቲ ኣለና። ኣብ መደምደምታ መግቢ ዓሳ ምስ ዘነጽርዎ፡ 1 ኪ.ግ በረድ 80 ኪሎ ካሎሪ ዋዒ በብዓቐን ፈላሊና ብምዝሓል፡ ኣብ ሓደ ጨው ስለ ዝሰትዮ፡ ንምርባሕ ታህዋስያንን ብሓፈሻ ክልተ ኣገባባት ምምላሕ ኣለዉ። ዘለዎ ልዑል ናይ ምብልሻው ባህሪ፡ ብቑዕን ክስሕብ ይኽእል። እዚ ማለት ከኣ፡ 3 ኪ.ግ ንሳቶም ከኣ፡ “ጥሉል ምምላሕ”ን “ንቑጽ ውሑስን ኮይኑ፡ ኣብ መዓልታዊ መግብና ዓሳ ካብ 300c ናብ 00c ከውርዶ ይኽእል። ምምላሕ”ን ይበሃሉ። ከነዘውትሮን ክንጥቀመሉን፡ ብመሰረት ኣብ ስለ’ዚ እንተ ወሓደ 1 ኪ.ግ በረድ ን1 1. ጥሉል ምላሕ፣ ጨው ኣብ ማይ ላዕሊ ዝተገልጸ ሜላ ኣተዓቓቕባ፡ ሓንሳብ ኪ.ግ ዓሳ ክንጥቀም ይግባእ። ኣብ’ዚ ክርሳዕ ብምሕቃቕ ዝግበር መስርሕ ኮይኑ፡ ኣብ ዝዓደግናዮ ዓሳ ኣብ ክንዲ ኣብ ሓደ ግዜ ዘይብሉ፡ ዝርግሐን ኣጠቓቕማን ከምኡ’ውን ዓይነት ዓሳን ዓቐን ሕፍሰት ናይ’ቲ ማይን ጥራይ እንምገቦ፡ ብግቡእ ዓቂብና በብቑሩብ ግዝፊ (size) በረድ ኣብ ምዝሓል ዓሳ ልዑል ጨውን ብምምርኳስ ክንጥቀመሉ ንኽእል። ኣብ ዝተፈላለዩ ምግብታት ሓዊስና ጽልዋ ኣለዎም። ዝተሰባበረ በረድ ምስ ዓሳ እዚ መስርሕ ንስብሓውያን ዓሳታት ብዝያዳ ብምምጋብ ተጠቀምቲ ባህርያዊ ጸጋታት ቀጥታዊ ምትንኻፍ ስለ ዝገብር፡ ቅልጡፍ ተመራጺ ይኸውን። ኣብ 4 ኩባያ ማይ ባሕርና ንኹን። ናይ ምዝሓል ብቕዓት ክህልዎ እንከሎ፡ እዚ ዓይነት በረድ ቀልጢፉ ስለ ዝሓቅቕ፡ ከም ኣሉታዊ ጎኑ ክጥቀስ ይኽእል። ብተወሳኺ፡ ዘይስብሓውያን ዓሳታት ከም ኩሸር፡ ካብ ስብሓውያን ዓሳታት ከም ብዓል ዴራክ ምዕቃብ ዓሳ ብምትካኽ ወይ ብምዕጣን", "char_count": 5526, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02503", "text": "ኣቦይ ዑቕበ ቀሺ ሃበተ ክቡራት ኣንበብቲ ጋዜጣ ሓዳስ ዘይትርሰዓኒ ሓደ ብዓል ዓዲዃላ ድዮም ከም’ዚ ከማይ ዝኣመሰሉ ኣዝዮም ዶላር ከየዋጻእናን ከየብጻሕናያን ዝወጽእ ኤርትራ፡ ኣብ ናይ ዓርቢ 10 ሚያዝያ መንደፈራ ኣቦ፡ ወዶም ክርእዩ ናብ ስያትል ወናማት፡ ንፉዓት፡ ግዱሳት፡ ክኢላታት ሰብ የለን” በልኩ። ሽዑ ባዕለይ ንገዝሚ 2026 ሕታምና፡ ኣብ ምዕቃብ ባህልን ምስ መጽኡ ዝበሉዋ ዘረባ ኣላ። ኣብኡ ኤርትራውያን ብሓደ ኰይንና ኢና ሃገራዊ ጓለይ ሓሲበየን ዝነበርኩ ክንድዚ ኢለ መንነትን ምስ ዝነጥፉ ኣቦይ ዑቕበ ቀሺ ድማ፡ ከባቢ ሓደ ዓመት ጸኒሖም። ሕጂ በዓልና ነድምቕ። እቲ ፈስቲቫል ጽባቐ ይጅምረሎም። ኣታ እዚ ኤርትራዊኮ ሃበተ ቃለ-መሕተት ኣካይድና ነይርና። ነዚ ብዓል ኣቦይን ብሓፈሻ ኣብ ስያትል መታን ክህልዎ ንሕና ብልብሲን ዕጥቅን መኹርዒ’ዩ። ሽዑ እቲ ሰብ ገሊኡ 1000፡ ንሎሚ ድማ 2ይ ክፋል ይስዕብ። ዘሎ ኤርትራዊ ህዝቢን ባህሉ ንምዕቃብ ባህሊ ዓድና እናደበልናን እናዘለልናን 2000፡3000፡ 4000 ዶላር.…ዝብል ኣብ ዘካይዱዎ ጻዕሪ ተዓዚቦም ዓዶም ምስ ኢና ንመርሖን ነማዕርጎን። ብሓፈሻ ሰዓት ዘይመልእ ሓደ ሚልዮን ዶላር ሕቶ - ዳርጋ ንውሕ ዝበለ ግዜ ተመልሱ፡ ነቶም ዓዶም ኣኪቦም “ባህሊ ንሕና እቶም ኣቦታት ኢና ብባህሊ ተዋጺኡ። ኢኹም ትኸዱ’ሞ፡ እዚ ኹሉ ካብ ኣብ ስያትል ኣላ፡ ከይድኩም ርኣዩዋ” ከም እናቐለስና ንኸፍቶ። ብዝግባእ ፈስቲቫልና ሕቶ - እምባእ! እንታይ ትብሉ? ሓንቲ ኣህጉር ናብ ካልእ ኣህጉር ክትከዱ ዝበልዎም ሰባት ነጊሮምና። ብኽብርታት ዓድና ንኽደምቕ ከም እንከለኹምስ ዓስብኹም እንታይ እዩ? ኣቦታት ዘይንገብሮ የለን። ከመይ ደኣ ዋዛ ድዩ! እዚኮ ጉዳይ ሃገር እዩ። ዓቢ ውሳነ ዘድልዮ ጉዳይ። እዚ ትኽፈሉዶ? ወደይ ብሃገርካን ብሰበይትኻን ዝመጽኣካ (ሰሓቕ) ክፍሊተይ፡ ባህሊ ዓደይ ከምኣ እያ። ናይ ብሓቂ እዚ ህዝብና ዓንቢቡን ተዓቂቡን ክርእዮ እንከለኹ ሓቦኛ እዩ። እዚ ከኣ ካብ’ቲ ክቡር ናይ ጥራይ እዩ። ንሶም ናይ’ታ መጐዓዝየይ 20 ዓመታት ኣብ ዩንቨርሲቲ ዋሽንግቶን ምድግጋፍን ምክብባርን ዝጸንሐ ባህሉ ጥራይ እዮም ዝኸፍሉለይ እምበር፡ ኣነ ከም ኣመሓዳሪት ኰይና ሰሪሓን ትሰርሕ ዝመጸ እዩ። ትም ኢሉ ኣይተፈጥረን። ከም’ዞም ሙዚቀኛታት ዝኽፈልዎ ገንዘብ ኣላን። ኣስመረትን ተመስገንን ከኣ፡ ኣብ ንዕኡ ንኽንዕቅብ ኢና ድማ ሕጂ፡ ‘ባህሊ የብለይን። ኣንታ ወደይ እቲ ወኒ ድዩ ከተማ ስያትል ይሰርሑ። ሰላም’ውን ሃገር ንዓቅብ’ ንብል ዘለና። ዋላ እንታይ እዩ ኣይፈልጥን፡ ሕሉፍ ትምህርቲ ወዲኣ እያ። እንተዀነ፡ ኣብ ሓሊፈ ናብ ገለ ዝዓደሙኒ ሰባት ባዕለይ ሕቶ - ኢሳይያስ ኣብዚ ትምልኦ ደኮረሽን ንባህሊ ሃገርና ዘንጻባርቑ ነገራት እንተለካ? ኣብ ምስራሕ እያ እትነጥፍ። ኩላትና ኣየር ትኬተይ ከፊለ ዝኸድኩዎም ዝተፈላለየ ሞያታት ንውንን። እዚ ከኣ፡ ኣጋጣሚታት ብዙሕ ኣሎ። ኣነ ዕላማይ ኣቦይ ዘረባኡ ኣብ መሬት ኣይዓልብን ኢሳይያስ ኣብ ማእከል ህዝቢ እናደበለ ሳላ ስድራናን ሕብረተ-ሰብናን ዝተረኽበ ንህዝበይ ምሕጓስ እዩ፣ ህዝብና ኣብ ዓዱ እዩ። ኣብ ናይ ሃገር ይዅን ማሕበራዊ እዩ። ከም ዘሎን ከም ዝስምዖን ምግባር’ዩ። ኣጋጣሚታት ክእለት ዘረባን ናይ ሕቶ - ሕራይ ኣደይ ኢትዮጵያኸ ሕቶ - ካልእ ኣቦይ ዑቕበ፡ ሓንቲ ምውህሃድ ትዕድልቲን ኣለዎ። ኣብ ሕቶ - ብሓፈሻ ከመይ ኢሉ’ዩ፡ እዚ ሕቶ - ኣቦይ ዑቕበ ኣብ’ቲ ትነብሩሉ ኣብ’ዚ ኢሳይያስ ወድኽን ዘልዓሎ ዝሰማዕኩዋ ዕላል ኣላ’ሞ፡ በዚ ኣጋጣሚ ዝዀነ ዝግበር ንኣሽቱን ዓበይትን ናይ ፍቕሪ ባህሊ ሃገርኩም ናባኹም ክሰጋገርን ከባቢ፡ ዕድመ ናይ መርዓ ምስ እንታይ ትውስኻ ? ከኣ ተብርሁልና። ኣብ 198 ብኢትዮጵያ ህዝብና ንጥፈታት ከምኡ ዓይነት ጥበብን ክውረስን ክኢሉ? ዝደራረበኩም ብኸመይ ተመሓድሩዎ? ምስ ተወረርና፡ ኣብ ምዕቃብ ልኡላውነት እዞም ኢሳይያስ ወደይ ዝዘከሮም ሰብኣይ ተውህቦን ኣለዎ። እንተ ደኣ ተደራሪቡካ፡ ዘይጥዕመካ ሃገርና፡ ጸላኢ ንምካት ኣብ ዝግበር ዝነበረ ኣዝዮም ፍሉይን በሊሕን መገረም ዝዀኑ ‘ማስተር ኦፍ ዘ እንተዀይኑ ብድርቕታ ኣይጥዕመን ሃገራዊ ንጥፈታት ኣብ ደገ ዝርከብ ትብል ወይ ኣቐዲሞም ካልኦት እንድሕር ሰብኣይ እዮም። ይዝከረኒ ካልኣይ ግዜ ኤርትራዊ ገንዘብ ብምውጻእ ኣብ ጐድኒ ሴ ረ ሞ ኒ’ እዩ። ደኣ ነጊሮምኻ፡ ነቶም ሰብ ውራይ “እንዳ ናብ ስያትል ተመሊሶም ነይሮም። ሕጂ ሃገሩን ህዝቡን ደው ኢሉ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ሕቶ - ንስኻ’ሞ እገለ ቀዲሞምኹም እዮም ኣይጥዕመን ነዚ ብዓል ቤተይ እንታይ ይብልዎ ይገብር ነይሩ እዩ’ሞ፡ ምስ እዚ ዝተኣሳሰር ከም ወዶም፡ ኣቦኻ እዩ” ትብሎም እምበር፡ ኣይእበን ወይ መስለካ፡ “ዑቕበ ሓወይ ” ምስ በልዎ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ንስኹም ዝገበርኩማ ነገር ነዚ ኩሉ ኣብ ባህልን ሕራይ ኢልካ ኣይጥለምን እዩ። እዚ “ኣቤት” ይብሎም። “ዲኖ፡ ጉራደ እባ ሃበኒ እንታይ እያ ከተዋግዑና? ታሪኽን ማሕበራዊ ንሃገረይ ክማልኦ” ይብልዎ። “ስለምንታይ ህይወት ዝዋስእዎን እዩ እቲ ሓቀኛን ጭዋን ባህልና። ኩሉ ደኣ ንዓድና ክትወስድዎ?” ይብሎም እዚ ኣንታ ወደይ፡ ካብ ሰብና ንላዕሊ ዝቃለስዎን ነገራት ኤርትራዊ ሓውኻ እዩ። ሓቂ እዩ ኣብ ብዓል እንዳይ። ትቕብል ኣቢሎም፡ “ባህሊ ዝገበርናዮ’ሞ እንታይ ኣሎ እዩ ከነዋግዓሉ። ወሪሰዶ ትብል? ሓደ እዋን ክልተ-ሰለስተ መርዓታት ገይሹ ስለ ዘሎ፡ ናብ ዓዱ ክመልሶ እየ” ካብ ኣልዓልካዮ ግን፡ ብዛዕባ ኣብ ውሽጢ ይዕድሙኻ እዮም። ብፍላይ ቀረባ እንተ ኢሎሞ ንብለካ ወደሓንካ። ሃገር ዘሎ ሰራዊትናን ህዝብናን ነቲ ብልክዕ ወሪሰን ኢሳይያስ ምስ ወላዲኡ ዀይኑ እቲ ውራይ፡ ነቲ ሓደ ካብቲ ተወሊዑ ዝነበረ ርሱን ወራር ንምፍሻል ፈረቓን። የግዳስ ሓደ ክትፈሊ ስለ ዘይትኽእል፡ ነቲ ሓደ ሕቶ - እስከ ኣቦይ ዑቕበ ናባኹም ከቲቱ ነቲ ወራር ኣብ ዝምክተሉ ዝነበረ ኣይከምቲ ናቱን። ኣነ ናብ ዳስ የእትው ኣቢልካ፡ ናብቲ ካልእ ክምለስ፡ ኣብ ኣመሪካ ዝቕመጥ ህዝብና ናይ ኲናት ሃዋህው ንሕና እቶም ኣብ ጥራይ ዘይኰንኩ፡ ኩሎም ኣሕዋተይን ኣቦይ ናብ’ቲ ዓንተቦይ ዝጠቐሰልካ ትኸይድ ማለት እዩ። ኣብ ሕድሮ ግን ኣብ ዘካይዶ ህዝባዊ ቃልሲን መኸተን ደገ እንቕመጥ ኤርትራውያን ከኣ፡ ደቆምን ብኽብርታት፡ ባህልን ያታን ውራያትን ሃገራዊ ኣጋጣሚታትን ሒዙና ከም ኩነታቱ ኣብ ዝዀነ ትሓድር። ፈስቲቫላትን ትሳተፉዶ? እቲ ኣብኡ ዘሎ እቲ ሃገር ዝጠልቦ ክንገብር ግድን እዩ። ሃገርና ተዀስኲስና ኢና ዓቢና። ቍሩብ ስለ ዝኸይድ እዩ። ንሱ ኣብኡ ክዋሳእ ሕቶ - እስከ ኢሳያይስ ነቦይ ዑቕበ ህዝብናኸ እንታይ ይብለኩም? ኤርትራዊ ኣብ ዝኸደ ከይዱ ኣብ ህዝቡን ከም ባህሪ ናይ ሰብ ገሌና ሓፋራት ገሌና ስለ እንርእዮ ብተግባር ከኣ ተማሂርናዮ። ንሕና ከኣ፡ ንደቅና ከምኣ ገይርና ወዶም ኢኻ፡ ኣብ’ዚ ናይ ኣቦኻ እሂናይ ደኣ እሳተፍ እወ። ኣብ ኩሉ ሃገሩን፡ መሪሕነቱን ዝመጽኦ ስለ ዘይፈቱ ደፋራት ኢና ደኣምበር፡ ካብዛ ሱር ባህሊ ኣውሪስናዮም። ዘይድብልን ተሓምበለ ኣልዒልናዮ ዘለና ኣርእስቲ ብፍሉይ ብማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ዝካየድ ኣብ ጐድኒ ሃገሩ ብምዃን ዓቕምና ዝወጽእ ዋላ ሓደ ካብ ኣባላት ስድራ ዘይብልን ቈልዓ የብልናን። ብተወሳኺ እትዝክሮ እንታይ ኣሎ? ንጥፈታት ንሳተፍ ኢና። ውራይና ንሕና ዘፍቅዶ ክንገብር ከኣ ግድን ነይሩ። ኣብ ቤትና የለን። መንነትናን ባህልናን ብልቢ ኣቦይ ከም ድርዒ ዝዀነና ነገራት ናብ’ዚ ዘይተዓጠቕናሉ ደኣ መን ክዕጠቐሉ። ምሉእ ኣመሪካ ዘሎ ኤርትራዊ ንመኸተ ኢና ነፍቅርን ንሕበንን። ኣቦይ ብወግዒ ናብ ዓዲ ጓና ተማሊኡ እዩ። “እዚ ሃገር ገንዘብ የዋጽእ ምሂሩና እዩ። ንዓና ጥራይ ዘይኰነ ነቲ ዓዲ ጓና እዩ ከይትጠፍኡ” ብምባል፡ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ’ታ ኣብ ከባቢኡ ዘሎ ሕብረተ-ሰብ። ስለ’ዚ ንባህልናን ታሪኽናን ዝገልጽ መጽሓፍቲ፡ ኣነ ዝነበርኩዋ ከባቢ መምህር እዩ ክንብሎ’ውን እደፍር። ኣቦይ መጽሔታት፡ ካሴታት ተማሊኡ እዩ። ወይ ስተይት ገንዘብ ከም ሰብ ባህሊ ጥራሕ ዘይኰነ፡ ሰብ ኣብ ዘይርስዖ ብፍላይ ኣብ ሱዳን እንከለና፡ ክዋጻእ ምስ ጀመረ፡ ዓለም ተወዳዳሪ ክኸውን እንተ ደኣ ምሉእ መሳርሒ ንብረት ስለ ዝነበረ ኩሉ ኰይኑ፡ ሞያን ትምህርትን ክሕዝ ኣለዎ በቲ ዘዋጻእናዮ ልበይ ሰብ ክዛናጋዕ ኣብ ገዛና እዩ ዝእከብ ነይሩ። ስለ ዝብለና ዝነበረ ኣምሂሩና እዩ። “ሰብ ክዓግበለይ ኣይከኣለን። ኣብ ገዛና ጓይላ ይትከል፡ ጨፈራ ይግበር። ብባህሉ፡ ትምህርቱ፡ ስነ-ምግባሩ ኣርኣያ ብድሕሪ’ዚ ማይክሮፎን ናይ ብሄራትና ከይተረፈ ኢና ንጻወቶን ክኸውን ኣለዎ” እዩ ዝብል። ብድሕሪዚ ሒዘ፡ ነቲ መደብ ንስዕስዖን ነይርና። ኣቦይ ከኣ፡ ንኹልና “ንነብሱ፡ ስድራኡ፡ ሃገሩ ስለ ዝጠቅም” ዝመርሕ ዝነበረ ሰብ፡ እቶም ቈልዑት ዘበልና ኤርትራውያን ይብለና። ስለ’ዚ ንኹልና ባህልን ንማዕጾ ናይቲ ኣደራሽ “ኣጆኹም እዞም ደቀይ” እናበለ ትምህርትን ኣምሂሩና እዩ። ኣነን ዮናስ “ዕጸዎ” በልኩዎ። የተባብዓናን ይሕጐስን ነይሩ። ካብኡታት ዝበሃል ሓወይን ብመካኒካል ኢንጅነሪንግ ሕቶ - እሂ ደኣ ዝተበገሰ እዩ። ዮናስ ሓወይ ክራር’ውን ዝወዳእና ኢና። ክልቴና ድማ፡ ኣብ ቦይንግ እንታይ ተረኽበ? ይኽእል ነይሩ እዩ። ኣብ ገዛና ዳርጋ ዝበሃል ትካል ነፈርቲ ኣመሪካ ንሰርሕ። ኣዋህልል እንዶ ግዳ፡ ምልእቲ ጉጅለ ባህሊ ኢና ነይርና። ሊያ ሓፍተይ ኣብ ሕክምና፡ ሰናይት ከኣ “ኣብዚኣ ሓደ ሚልዮን ኣቦይ ዑቕበ ምስ ስድራቤቶም ኣብ ህዝባዊ ምሕደራ ትሰርሕ። ንልዕሊ ይቕጽል", "char_count": 5157, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02504", "text": "1ይ ቤ/ፍ ዞባ ማእከል ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም 3. ሩታ ዮሴፍ ተኽለ፣ ተጸዋዕቲ 1. ሹሻን 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣሊቦ ጀማል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣስመራ ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ዮሴፍ ተኽለ 2. ስምረት ዮሴፍ ተኽለ ሻምብቆ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣንተሎ፡ ን21/04/26 3. ተካእቲ ነፍ/ሄር ኣበባ ዮሴፍ ተኽለ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሚካኤል ተስፋይ ደበሳይ፡ ከሳሲ ኣቶ ሮቤል ተኸስተ፡ ተኸሰስቲ 1. 5. ሙሴ ዮሴፍ ተኽለ፣ ናይ ምክፍፋል ኣስቴር ኣሊቦ ጀባን ምባል ተሪፉ፡ ጀማቲ ተኸሰስቲ 1. ስዉእ ተጋዳላይ ብርሃነ ወ/ነፍ ምዕራፍ ኣስገዶም ተተካእቲ 1.2 ውርሻ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ተስፋይ ተተካቲ 1.1 ሮዛ ብርሃነ ተስፋይ፡ ሊያ ተስፋይ 2. ወረ/ነፍ ዛይድ ተስፉ፡ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን05/05/26 ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣኽርያ ምም/ከባቢ 06 ጎደና 680 ቁ/ገዛ 02 ብቁ. ምስክር 1.2 ሲልቫና ብርሃነ ተስፋይ፡ 1.3 ሙዚት ተተካእቲ 2.1 ቅሳነት መረስዕ 3. ወረ/ነፍ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ወረቐት 111213 መወከሲ ቁ 114605-114664 ብስም ወ/ሮ ቅድሳን ቀላቲ ዓንዳት ብርሃነ ተስፋይ 2. ኣፈወርቂ ተስፋይ ብርኽቲ ኣስገዶም የሴፍ ሃብተሚካኤል ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ምስ 5 ደቀን ዝተመዝገበ ሊብረቶ ናይ ገዛ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ’ውን ብዕዳ ደበሳይ፡ ሙሉጌታ ተስፋይ ደበሳይ፡ 4. ወረ/ነፍ ኣስገዶም 4.1 ኣብርሀት ንሕብር። ሒዘዮ ዝብለ እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽቲ 30 መዓልቲ ብቁ.ስልኪ 07304430 ደዊሉ ሃብተኣብ ተስፋይ ደበሳይ፣ ዝኾንኩም ፎቶ 4.2 ማሓሪ ፎቶ 4.3 ኣድሓኖም ይርከበኒ። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክወሃበኒ ክሓትት ምዃነይ ኣድራሻኩም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ን21/04/26 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ፎቶ 4.4 ኣስገዶም ፎቶ 4.5 ሓየሎም እሕብር። ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ/41 ቅረቡ። ፎቶ፣ ብሲቪላዊ ጉዳይ ክሲ ቀሪቡልኩም ዓዲ ተከሌዛን እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ስለ ዘሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/47 ወ/ሮ ቅድሳን ቀላቲ ዓንዳት +5 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣቶ የማነ ኣስገዶም፡ ወለድና ኣስገዶም ወኪል ኣቶ ዳኒኤል ሓድጉ ኣብ ዘይለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ክፍለን መኣዛ ወልደዳዊትን ስለዝዓረፉ፡ ስምኦን ኣለም ገብረመስቀል፡ ስም ኣደይ ንሕብር። ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣዜብ ሃብተማርያም ሃብተሚካኤል ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዛይድ ገብረሚካኤል ኣርኣያ፡ ብዓል ምባል ተሪፉ፡ ኣዜብ ሃብተማርያም እንተሎ፡ ን25/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓራጅ ቤተይ ኣማኑኤል በርሀ ገብረስላሴ ዮውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ሰንዓፈ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰ ወረ/ነፍ ሓሰን ካሕሳይ፡ ብወኪል ኣቶ ካሕሳይ ሓሰን፡ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ከኣ ወረስቲ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ዑስማን መሓመድ ብዝተፈጥረ ክርክር ንብረት፡ ብፍ/በ/ዕዳ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዑመር ሳልሕ፡ ኣደይ ራዲያ ዓብደላ ዝኾነት መኪና ቁ/ሰሌዳ ER-1-1-11940 ኒሳን ዝዓይነታ ክልቲኡ ስፔክዮ ናይ ከሳሲት ዮዲት የማነ ሃብተዝጊ፡ ተኸሳሲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ኢብራሂም ስለዝዓረፈት፡ ንሕና ኣነ ምስ የማንን ጸጋምን ሰባር፡ ጎማታት ኣብ ደሓን ኩነታት ይርከብ፡ ምሉእ ሰርቪስ ቶማስ ስዩም ክፍለ፡ ናይ ሓዳር ክሲ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና የድልያ፡ ብሓፈሽኡ ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ትርከብ ኮይና፡ ብሓራጅ ተሸይጣ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/04/26 መኽፈሊ ዕዳ ክትከውን ኢሉ ቤት ፍርዲ ስለ ዝኣዘዘ፡ እዛ ዝተጠቕሰት መኪና ብሕጋዊ ወኪል ን23/04/26 ኣብ ይግባይ በሃልቲ ወረ/ነፍ/ጀነራል ኣበበ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረብ። ብክኢላ መበገሲ ዋጋ ሓራጅ 220,000 (ክልተ ሚእትን ዕስራን ሽሕ) ናቕፋ ተፈሪ ወረ/ነፍ ኣስካሉማርያም ኣበበ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ተገሚታ ስለዘላ፡ ክወዳደር ዝደሊ፡ ካብ ዝቐረበ ግምት ዋጋ 1/4 ብስም ሕሳብ ፈ/ ተፈሪ 1. ፋሲል ኣበበ ተፈሪ 2. የማነ ኣበበ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ፍርዲ CPO ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ተፈሪ 3. ሱራፊኤል ኣበበ ተፈሪ ወኪል ከረን ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ተስፋይ ሓድሽ ገብረእየሱስ፣ መልሲ ወሃብቲ 1. ዘርኣብሩኽ መብራህቱ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ስራሕ መዓልታት፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ኣብ ፖስታ ተስፈ ወልደሚካኤል ዘርእጋብር ምባል ኣበበ፡ ዋልታ መብራህቱ ኣበበ፡ ዛይድ ደቀምሓረ ዓሺጉ ኣብ ላ/ቤ/ፍርዲ ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ የእቱ። ተሪፉ፡ ተስፋይ ወልደሚካኤል ዘርእጋብር፣ ገብረኪዳን፡ ብመንገዲ ወኪሎም ናይ ተቓውሞ እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መኣገዲ ኣንተዘይኣቕሪቡ፡ ጨረታ ስም ኣደይ ኣርሄት ሓማድ ምባል ተሪፉ፡ ይግባይ ምልክታ ስለ ዘቕረቡ፡ ብኣካል ከሳሲት ወራ/ነፍ ኣዳም የውሃንስ ደው ኣይብልን እዩ። ኬማ ወርዕ ገብረቢ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን05/05/26 ኣብ ዝኾነት ወ/ሮ ዛይድ ኣዳም የውሃንስ፡ ኣብ ተወሳኺ ሓበሬታ መኪና ክርኢ ዝደሊ፡ ኣብ ከባቢ ባር ቶሪኖ ጋራጅ ሓሰን ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/05/26 ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረቡ። ልዕሊ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ ኣዳም የውሃንስ ከይዱ ክርኢ ይኽእል እዩ። ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ይቕረብ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዝኾኑ ቁ/1 ኣቶ ዜናዊ ኣዳም 2. ኣቶ ዕለት ጨረታ፦ 13/05/26 ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ዮናስ ኣዳም 3. ኣቶ ኣኽሊሉ ኣዳም ቁ/4. ወ/ሮ ጅምዕያ ዮሱፍ ዑመር፡ ተጸዋዕቲ ሰዓት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ድ/ቀትሪ ወ/ሮ ኣበባ ኣዳም፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ 1. ባህታ ስዩም ሓጎስ 2. ወ/ሮ ተበርህ ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ቁ/27 ብፍ/መ/መሰል ውረ/ነፍ/ሄር ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ካሕሳይ ተኽሉ፣ ናይ መሸጣ ገዛ ክርክር ዑቕባክርስቶስ ነባራይ፡ ወረ/ነፍ ሳራ ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ስለ ዘለኩም፡ ን20/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ዑቕባክርስቶስ፡ ብፍ/በ/ዕዳ 5.1.2 ቅረቡ። ቅረቡ። ሳሙኤል፡ 5.15 ግደይ፡ 5.2.3 ነጋሽ፡ 5.2.5 ኣስቴር፡ 5.3.4 መስፍን፡ 5.3.5 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ Notice ዮሴፍ፡ 5.5.7 ሳምሶም 5.5.8 ደጎ፡ 5.6.3 ዓዲ ዃላ ልቾም፡ 6.1.4 መትከል 7.2.1 ጎይትኦም፡ To engage ship Notice hereby given to the public that HDAY CLEARING AND FORWARDING PRIVATE LIMITED ንዓኹም ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ወረ/ነፍ መም ዮሴፍ ተኽለ ደስታ 1. COMPANY has been formed among the following members.A. Members ስለዘሎ፡ ን30/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/49 ኤልሳ ዮሴፍ ተኽለ 2. ኮኾብ ዮሴፍ ተኽለ፡ Names Nationality Share Value in Nakfa 1. LEMLEM ANDOM ABRHAM Eritrean 90 270,000.00 2. NATNAEL YEMANE YAEQOB Eritrean 10 30,000.00 ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ኣኽርያ ከባቢ/ዚፕ ኮድ 1A167 ከባቢ ገዛ ዑበል ጎደና 16710 ቁ.ፓርሰል 1A ፕሎት 7 ቁ.ገዛ 38 ዝርከብ፡ ብመለዪ ገዛ ASD049123 10 30,0.0 ዝፍለጥ፡ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ንብረት 1BRASM019780/0 ብስም ዮሴፍ B. The head office of the company is in Massawa and branch offices may be opened within the Eritrea and outside of Eritrea. ስእለ ኪዳነ +7 ናይ ዝተመዝገበ ገዛ ሊብሬቶ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወይ ብዕዳ C. Business purpose of the company. ሒዘዮ ዝብል እንተልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቑጽሪ ቴለፎን 07344734 1. To engage in import and export activities ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ፡ መተካእታኡ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። 2. To engage in wholesale and retail trade activities 3. To engage in manufacturing activities ዮሴፍ ስእለ ኪዳነ 4. To engage in clearing and forwarding 5. To engage in travel agent and tour operator services 6. To engage in guard services 7. To engage in hotel services ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ “ኣስመራ” ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ገጀረት፡ ከባቢ ኣልጌን፡ 8. To engage in car rental services ጎደና ኣዳል፡ ቁጽሪ ገዛ፡ 38 ፕሎት 77 ፓርሰል፡ ዝርከብ ኣብ 400 ት/ሜተር 9. To engage cargo survey services ዝተደኮነ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብስም ወላዲትና ነፍስሄር ኣምለሰት አመረ 10. handling ወልደገብርኤል +3 ብቁጽሪ ንብረት 1BRASM01689/0 ዝተመዝገበ ገዛ፡ ናብ 11. To engage in transportation and logistics services ስም ወረስቲ ምትሕልላፍ ክንገብረሉ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ D. The capital of the company is Nakfa 300,000.00 Three hundred thousand Nakfa divided into 100 nominal shares. All መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትኣዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ናብ ቤት ጽሕፈት subscribed and fully paid up in cash. The par value of each share is Nakfa 3,000.00 (Three thousand Nakfa). ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። E. Mrs. LEMLEM ANDOM ABRHAM is appointed to be the manager of the company for unlimited period of time. F. The company is established for unlimited period of time. ሮሳ ዞርዛቶ ኤርነሰቶ HDAY CLEARING AND FORWARDING PRIVATE LIMITED COMPANY", "char_count": 5925, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02506", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ከረን ከባቢ 06 ፕሎት 5 ኮድ 6K/1323 ፓርሰል C ዓዲ ጓዕዳድ መንደፈራ ብመለለዪ ቁ/ንብረት 6/BRKRN000466/2 PID0087 ጎደና 427 ተመዝጊቡ መሓሪ ስዩም ዑቕባጋብር፡ ወደይ ጸጉ ዝርከብ ቀዋሚ ንብረት፡ ስፍሓቱ 150 ት/ሜ ኣብ ልዕሊኡ 3 ቀንዲ ክፍልታት 2 መሓሪ ስዩም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ብዓልቲ ወ/ሮ ሳቤላ ተወልደ ብርሃነ፡ ተኸሳሲ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወረስቲ ተሓጋገዝቲ ክፍልታት (3 ክፍሊ 1 ክሽነ/ሞጎጎ፡ 1 ዓይኒ ምድሪ) ምስ መካበብያ ዘለዎ፡ ኣቶ ኪዳነ ዓንደብርሃን ዑቕባገብሪኤል፡ ገብረመድህን ገብረተኽለ ኪዳነን ብፍ/በ/ ቤተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ካብ ሸያጢት ወ/ሮ ኣዝመራ በርሀ ጊላሚካኤል፡ ብወኪላ ወ/ሮ ጉዐይ ገብረእየሱስ ናይ ሞግዚትነት ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ዕዳ ነፍ/ሃለዋ ገብረመድህን ገብረተኽለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/05/26 ኣብ ታፍላ ዝገዛኣናዮ ኣባይቲ፡ ኣብ ስምና ክነሰጋግሮ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፤ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/05/26 ኪዳነን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ 1. ሶፍያ ገብረመድህን ገብረ ተኽሉ 2. 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣልማዝ ገብረመድህን ገብረ ተኽሉ 3. ሻምብቆ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ኣማኒኤል ገብረመድህን ገብረ ተኽሉ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ዞባ ዓንሰባ-ከረን ወ/ሮ ነብያት ማቴዎስ ቀለታ፡ ብዓል 4. ባህራን ገብረመድህን ገብረ ተኽሉ ዮሴፍ መኮንን ንጉሰ ምባል ተሪፉ፡ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ቤተይ ሃይለ ሃብተሚካኤል ስለዝተሰውአ፡ 5. ኣላይ ገብረመድህን ገብረ ተኽሉ 6. ዳዊት መኮነን ንጉሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር። ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ስምኦን ገብረመድህን ገብረ ተኽሉ 1-6 ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/04/26 9 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ተጠቒሶም ዘለኹም፡ ናይ ፈጽሚ ፋይል 1. ኣቶ በረኸት ከሰተ ክፍለየሱስ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/05/26 ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ 2. ወ/ሮ ሰላማዊት ፍስሃ ኣርኣያ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብሕጋዊ ወኪል ን18/09/2026 ቅረቡ። ሕጋዊ ተወካሊ ኣቶ ምሕረትኣብ ባህልቢ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ራሄል የማነ ስዩም፡ ተጸዋዒ ረዘነ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ገብረማርያም፡ ናይ ሞግዚትነት ክሲ NOTICE ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወኪል ን12/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ባረንቱ Notice is hereby given to the public that “REHOBOTH MEDICAL AND AROMATIC ክረአ ምዃኑ ንሕብር። PLANTS PRIVATE LIMITED COMPANY” has been formed among the following ቡቲ ባያቶ ኣድም ምባል ተሪፉ፡ ኢሳቕ members. ኣቶ መንግስትኣብ ሰመረኣብ ተስፋጽዮን፡ ባያቶ ኣድም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ተጸዋዕቲ ወ/ሮ ልዋም መንግስትኣብ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/04/26 ኣብ A) Shareholders ሰመረኣብ፡ ኣቶ ጅብሪል ኢብራሂም፣ ናይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሞግዚትነት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ NO. OF VALUE OF ከሳሲ ኣቶ ናስር ዓሊ በሺር፡ ተኸሳሲ S/N FULL NAME NATIONALITY ADDRESS ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/05/26 SHARES SHARES ኣቶ ኢብራሂም እድሪስ መሓመድ፡ ናይ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ሲቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ 1 Mr. Samuel Alem Araya Eritrean Asmara 50 5,000,000 ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/05/26 ኣብ ንሕብር። 2 Mr. Seyoum Solomon Abay Eritrean Asmara 50 5,000,000 ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ Total 100 10,000,000 B) The head office of the company shall be in Massawa and the Company may open ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ማይ ተመናይ፡ ጎደና፡ 126 ቁ.ገዛ 02 ብቁ/ፍቓድ ዋኒን branch or operating offices anywhere within and outside Eritrea. ASLooo43923 ናይ ወኪል ጉዕዞ ትካለይ ናይ ኣልኮላዊን ልስሉስ መስተን መሸጢ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ኣልማዝ ያቆብ ተምነዎ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማይ ተመናይ C) The company has a capital of Nakfa 10,000,000 (Nakfa Ten Million) fully paid up ጎደና፡ 126-5 ቁ.ገዛ 02 ብዕለት 06/03/2026 ቁ.መዝ 107/2026 ብውህብቶ ስለ in cash and is divided in to 100 (One hundred) shares registered in the name of ዝሃብኩዋ፡ ብስም ወሃቢ፡ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተደኣ ሃልዩ፡ ኣዚ the shareholders at par value of Nakfa 100,000.00 (One hundred thousand) each. ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ D) The overall business purposes of the company shall be: ስም ውህብቶ ተረኪቡ ከምዝመሓላለፍ ነፍልጥ። 1. To engage in the production of human and animal medicines ፋና ጋርዛ ኣስገዶም 2. To engage in the production of medical tea like green tea and related products 3. To engage in the extraction of essential oils ኣመልካቲ ኣነ ክብርኣብ ተኽለብርሃን ገብረስላሴ፡ ቁ.መ 0087122፣ ምስ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ነብያት ኣብርሃ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ምም/ምሕዳር ከባቢ ኣባሻውል ዚፕ 4. To engage in other manufacturing activities not mentioned above ኮድ LA119 ጎደና 119-5 ቁ.ገዛ 32 ፕሎት 41 ፓርሰል ዞን ASP00005134 ፓርሰል L/I ዝርከብ መንበሪ ገዛ፡ ኣብ ምኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባብን ብዕለት 5. To engage in the construction and production of construction materials 11/03/2016 ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለለይ ቁ.1000599/2 ዝተመዝገበ፡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ፡ ስፍሓቱ 37.87 ት/ሜ 2 ቀንዲ ክፍልታት 2 ተሓጋገዝቲ ክፍሊ 6. To engage in animal farming, agro tourism, mining and drilling activities ዘጠቓልል ንኣቶ ተስፋንኪኤል ሰረቀ ገብረስላሴ ቁ.መ ER-2261291 ስለ ዝሸጥኩሉ እሞ ናብ ስም ዓዳጋይ ክትሓላለፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 7. To engage in the inspection of environmental safety and health, research and 30 መዓልታት ካብ ዝምልከቶ ቤት ጽሕፈት ናይ ተቓውሞ ጽሑፍ ሒዙ ናብ development activities ዝምልከቶ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ቴክኒክ ወይ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ብዘለኒ ሰነዳት ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። 8. To engage in the business of import/export, commission agent or representation of manufacturer and traders, brokerage, general trade, wholesale, and retail of ክብርኣብ ተኽለብርሃን related activities. Generally to carry out any other activities related to its object and purposes or any ኣብ ዞባ ደባብ ን/ዞባ ዓዲ ኳላ (ዞባ 2) ቁ.ገዛ 148 ብቁ/ምስክር ወረቐት 410420 profession or services connected with or ancillary to the general business of the መወከሲ ቁ410987 ሓደ ቀንዲ ክፍሊ ሓደ ተሓጋጋዚ ዝተድኮኖ ብስም ነጋሽ company. ወልዱ ገብረን ወ/ሮ ኣብራሃጼን ወልደስላሴ ምስ 7+ ደቆም ካብ ዝተመዝገበ ብጽሒተይ ብወ/ሮ ሓረጉ ኣብርሃለይ እምነቱ ዘሰጋገርክዎ ኦርጂናል ሊብረቶ ናይ E) Mr. SEYOUM SOLOMON ABAY is appointed as the general manager for unlimited ገዛ ስለ ዝተፍኣኒ ረኺበዮ ወይ’ውን ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ ኣብ ውሽጢ 30 period of time. መዓልቲ ብቁ/ስልኪ 07485879 ደዊሉ ይርከብኒ። እንተዘይኮይኑ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክወሃበኒ ክሓትት ምኳነይ እሕብር። F) The period for which the company is established is unlimited. ወ/ሮ ሓረጉ ኣብርሃለይ እምነቱ REHOBOTH MEDICAL AND AROMATIC PLANTS P.L.CO", "char_count": 5314, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02507", "text": "18 ክፋል ክትማሃር ከም ዘለካ ዕዉታት ሰባት ኣብ ስራሖም ወይ ስጕምቲ ምውሳድ ኣይደፍሩን እዮም። ኣይጠፍኣካን እዩ። ትምህርቶም ሚእቲ ሚእታዊት ውፉያት መብዛሕትኡ ካብ ህዝቢ ዓለም ኣብ መዳይ ስራሕካ “ብዘይ ስ’ባለ ህይወት ብላሽ እያ።” እዮም። ኣብ ስራሕካ ምሉእ ተወፋይነት ተራ ህይወት ዘሕልፍ ዘሎ እምበኣር፡ ሃምኻን ቀልብኻን - ተይለር ስዊፍት እንተ ደኣ ዘይብልካ፡ ነቲ ካብ ካልኦት ብዘይምኽንያት ኣይኰነን። ክሳብ ጥርዚ ምስላብ (fixation) ሰባት እትደልዮ ኣድህቦ ይዅን ሓገዝ ዓወት ከብጽሕ ዝኽእል ስ’ባለ እንተ ማንም ሰብ ዝኽእሎ “ስ’ባለ እቲ ካብ ኣእምሮኻ ከቶ ክትረክብ ምሒር ክእግመካ እዩ። ዘይብልና፡ ኣደነቕቲ ሰባት ክንከውን ከቶ ኣይኰነን። ኣብ ሓጺር ዘይሃስ እዩ።” - ኤሪክ ክላፕቶን ኣብ እዚ መዳይ፡ ስ’ባለ ከም ሓዊ ኣይንኽእልን ኢና። ግዜ ዝጥረ እውን፡ ወይ እሳት እዩ። ሓዊ ንኸይጠፍእ ወይ ዝበዝሑ ሰባት ማእከላይ ጻዕርን ኴንካ ዘይትወጽኣሉ ምኽንያት የለን። ኣይኰነን። ብኣፍልጦን ሓይሉ ንኸይንኪ፡ ዕንጨይቲ ወይ ነዳዲ ፈጠራን ጥራይ ዝገብሩ ክንሶም፡ ኣብ ኣብ ገለ ነገር ስ’ባለ ክህልወካ ኣለዎ። ብተወፋይነትን ክትሰርሓሉ ዘለካ እዩ። ምስባል ወይ ስ’ባለ ብገለ ሊቃውንቲ ክትውስኸሉ ከም ዘለካ ርዱእ ነገር እዩ። ህይወቶምን ስራሖምን ርኡይ ለውጢ ንሕልምኻ፡ ሸቶኻን ተልእኾኻን ናይ እዞም ሎሚ ንዓለምና ኣብ ምቍጽጻር ስነ ልቦና ከም ሕማም እዩ ዝርአ። ስ’ባለ ክንዲ ዝዀነ፡ ሓውኻ ቀጻልነት ምቅጻሉ ይጽበዩ። ብመንጽሩ፡ እቶም እምብዛ ኣኣምሮኻን ውሳነኻን ዓብለልቲ ጕዳያት ዝርከቡ ዕዉታት ሰባት፡ ኣብ ሓደ ረፍዲ ወይ ምስባል ማለት ምዕብላል ርድኢት ወይ ምንዳዱ ንኸይንኪ ስ’ባለኻ ኣገዳሲ ዕዉታት ሰባት ንነፍሲ ወከፍ ዝወስዱዋ ግበሮም። ኣይኰነን ስ’ባለ ሰሪጽዎም። ገሊኦም ወይ ስምዒታት ብቐጻሊ ሓሳባት፡ ምስሊ እዩ። እንተ ዘይኰይኑ፡ ሓውኻ ኣብ ስጕምቲ ብዕቱብን ብ’ስባለን እዮም እታ “ስ’ባለ” እትብል ቃል ካብ ግዜ ህጻንነቶም ካልኦት ካብ ግዜ ወይ ባህጊ እዩ። ሓጺር ግዜ ናብ ሓሙኽሽቲ ክልወጥ ዝከታተሉዋ። ነታ ዝሓዙዋ ስራሕ ኣብ ብመብዛሕትኡ ሰብ ኣሉታዊ ትርጕም ንእስነቶም ዘማዕበልዎ ባህሪ ምዃኑ ዋላ እኳ ብዙሓት ሰባት ነዚ ኣእምሮኣዊ ይኽእል እዩ። ደረታ ክሳብ ዘብጽሑዋ ከኣ፡ ከቶ ዕረፍቲ ከም ዝዋሃባ ኣቐዲምና ጠቒስና ነይርና። እዮም ኣብ እተፈላለዩ እዋን ዝገልጽዎ። ዝንባለ ከም ሕማም እንተ ቈጸርዎ፡ ኣብ ውልቃዊ ህይወትካ ኰነ ኣብ ወይ ምዝናይ ኣይረኣዮምን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ገለ ነገር ክስበለካ እንከሎ፡ ኣብ ሕልምኻን ሸቶኻን ስ’ባለ እንተ ዕዉታት ሰባት ግዳ ከም ቀንዲ መንገዲ ስራሕካ ኣብ ዝበረኸ ደረጃ ክትበጽሕ ኣብ ሓሳብካ፡ ዕላማኻ ወይ ሸቶኻ ምሒር እትዓኑ ወይ እትጕዳእ ኰይኑ ዘይተሰሚዑካ፡ ምሒር ከተሓሳስበካ እዩ ዓወት እዮም ብኣተኵሮ ዝመራመሩሉ። ናይ ብሓዊ ባህጊ እንተ ደኣ ሃልዩካ፡ ስ’ባለ እንተ ሰሪጹካ፡ ማዕረ ማዕሪኡ ከም እዩ ዝስማዓካ። ዘለዎ። እቲ ምንታይሲ፡ ንሕልምኻን ነቲ እትነጥፈሉ ዓውዲ፡ ንሸቶኻ፡ ንነፍሲ ወከፍ እትወስዶ ስጕምቲ ዝሰርሕ ኣብ ምግባሩ ትውለፍ ኢኻ። የግዳስ ኣብ ሓደ ስራሕ ስ’ባለ እንተ ሸቶኻን ትንክፍ ኣቢልካ ጥራይ ሕልምኻ ወይ ባህግኻ ክትዕብልል እንተ ብመዳይ ስ’ባለ ናብ ዓወት ዘብጽሓካ ዝዀነ ሰብ ንተልእኾኡ ምስ ናይ ዘይብልካ፡ ክትዕወት ኢልካ ከቶ ክትሓስብ ትገድፎም እንተ ዄንካ፡ ካብ እታ ደሊኻ - ቅድም ቀዳድም ንነፍሲ ወከፍ ክኸውን ይግባእ። ዋላ እኳ ብዙሓት ነዊሕ እዋን ዝጠመተ ሸቶ ዓወት እንተ የብልካን። ብዘይ ስ’ባለ ኣብ ስራሕካ ዝበጻሕካያ ደረጃ ንድሕሪት ክትምለስ ተገዳስነትካ፡ ሓሳባትካ ወይ ዝንባለኻ ሰባት ቀጻሊ ስጕምቲ ዝወስዱ እንተዀኑ፡ ዘይኣተኣሳሲርዎ፡ ንነፍሲ ወከፍ ህሞት፡ ክትዕወት ዝከኣል እንተ ዝኸውን፡ ዓለምና እንተ ዘይኴንካ፡ ንቕድሚት ገጽካ ክትዕብልሎ ይግባእ። መብዛሕትኡ እቲ ንሳቶም ዝወስድዎ ውሳነ፡ ተግባር፡ … ኣብ መዓላኡ ከውዕሎ ብእምብዛ ዕዉታት መዕለቕለቐት ነይራ። ክትውንጨፍ ዝህልወካ ዕድል ዝተሓተ ኣብ እዚ መዳይ ስ’ባለ ሕማቕ ነገር ስጕምቲ ናብ እቲ ዝደልዩዎ ዘብጽሖም ምሒር ክኸብዶ ይኽእል እዩ። ንሓደ ንስኻ ብስራሑ ከም እምበረ እዩ ዝኸውን። ኣይኰነን። እኳ ደኣ፡ ናብ እቲ ክትበጽሖ ኣይኰነን። ሓሳባትካ ምሉእ ብምሉእ ንዓኻ ኣብ መጠን ዕዉት ሰብ እትፈልጦ እስከ ማእለያ ዘይብሎም ዕዉታት ሰባት እትደሊ ከም ቀንዲ ረቛሒ እዩ ክውሰድ ገለ ሰባት ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ስራሕካ ክቈጻጸሩኻ እንተ ዘይክኢሎም፡ ከተጽንዖ ፈትን። ንሱ ክሳብ ክንደይ ንሞያኦም ከም ስራሕ ዘይኰኑ፡ ከም ዘለዎ። ዕዉታት ሰባት ኣብ መዳይ ንፉዓት ኣይኰኑን። ካልኦት ስጕምቲ ንኻልኦት መሳርሕትኻ ክቈጻጸርዎም ኣብ ስራሑ እተሰበሎ ሰብ ከም ዝዀነ ኣዝዮም ዝፈትዉዎ መዘናዒ ገይሮም ዓወት ንዘለዎም ኣረኣእያ ከቶ ዋጋ ዕዳጋ ኣብ ምውሳድ ሰናፋት ኣይኰኑን። ይኽእሉ እዮም ኢልካ ክትግምት ምሒር ንኽትፈልጥ ብዙሕ ግዜ ኣይወስደልካን እዮም ብጽቡቕ ዘስተማቕርዎ። እቲ ኣብ ኣይገብሩሉን እዮም። ኣብ ተልእኾኻ የግዳስ ቀልጢፎም ተስፋ ቈሪጾም ከቢድ እዩ። ንነፍሲ ወከፍ ካልኢት ናይ እዩ። እቲ ሰብ ሙዚቀኛ፡ መሃዚ፡ ብዓል ስራሖም ዘለዎም ስ’ባለ እዩ እምበኣር፡ ምሉእ ብምሉእ ስ’ባለ ክሳብ ዝስማዓካ፡ ናብ ምዝላቕ ገጾም የምርሑ። ገለ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ዝቈጻጸር እወታዊ ዋኒን፡ ጋዜጠኛ፡ ደራሲ፡ ሓኪም፡ ገባሪ ካብ ካልኦት ሰባት ብዝያዳ ተጠመትቲን ዋላ ሓደ ሰብ ከም ዕቱብ ሰብ ዝወስደካ ከኣ፡ ፍሽለት ስለ ዝፈርሑን ኣሉታዊ ሓሳባት ከተመንጩ እንተ ኽኢልካ፡ ኣብ ሰናይ፡ … ክኸውን ይኽእል እዩ። ዕዉታትን ዝገብሮም። የለን። ተመኵሮ ከየጋጥሞም ስለ ዝሰግኡን፡ ዕለታዊ ህይወትካን ስራሕካን ዕዉት ምስጢር ዓወቱ፡ ስ’ባለ ምዃኑ እንተ ስባለ ኣይኰነን ጽላለ ኣብ መዳይ ስ’ባለ፡ ካብ ህጻናት ንላዕሊ ነቲ መፋጥርትኻ ዝዀነ ስ’ባለ ጽቡቕ ኣብነት ክትረክብ ኣይትኽእልን ከም ህያብ እምበር፡ ከም ሕማም ክትርእዮ ኢኻ። ንሳቶም ንዝዀነ ዝሓዝዎ ዕማም መፋጥርትኻ ዝዀነ ስ’ባለ ናብ ምዕፋን ከይተፈለጠና ሸተት ኢልና እንወርድ። ብዝግባእ ክጻወሩዎን ክጽመምዎን እንተ ኣይግባእን። ዋላ ሰባት በቲ ዘለካ ስ’ባለ - ትምህርቲ፡ ዳህሳስ፡ ምቕዳሕ፡ ጸወታ፡ እዩ ዝዋፈር። ወለድናን መምህራንናን ኽኢሎም፡ ንሓሳብ ልቦም ከስምሩ እንተ ተጠራጠሩ፡ ንስኻ ከቶ ክትጠራጠር … ምሉእ ጸዓቶም ኣውጺኦም እዮም ከም ሳዕቤኑ ህጻናት ነቲ ኣብ ነቲ መፋጥርትና ዝዀነ ስ’ባለ ክሳብ ይኽእሉ እዮም። ኣይግባእን። ወትሩ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ዝወናጨፉሉ። ንህጻናት ገለ ኣካላዊ ወይ ሸቶኦም ዝነበሮም ተወፋይነት ኣብ ክንዲ ክንደይ ከም ዝቐተሉልና ክንርድኦ እንተ ምስ እቲ ካብ ልብኻ ጽኑዕ እምንቶ እዩ ክህልወካ ዘለዎ። ኣእምሮኣዊ ጸገም እንተ ዘይኣጋጢምዎም፡ ከም ባህርያውን ቅኑዕን ነገር ዝወስድዎ፡ ኽኢልና፡ ተመሳሳሊ ጌጋ ኣብ ልዕሊ ደቅና እትኣምነሉ ሓሳብካ ንስራሕካ እንተ ብዙሓት ሰባት ነቲ ኣብ ስራሖም ካብ እቲ ዘለዎም ስ’ባለ ከቶ ኣይንክን እዩ። ከም ሕማቕን ዘይንቡርን ነገር ክጥምትዎ ከይንፍጽም ልዑል ጥንቃቐ ክንገብር ወፊርካ ከምኡ እውን፡ ካብ ስራሕካ ዘለዎም ስ’ባለ ከም ኣሉታ ስለ ዝርእዩዎ ህጻናት ንዝሓዙዋ ባንቡላ፡ እዮም ዝጅምሩ። ኣብ እዚ ነጥቢ እዚ፡ ይግባእ። ኣብ ደቅኻ ልዑል ሕልሚ ምስ ተፈደስካ ምስ ምሉእ ሸቶኻ ናብ እዮም፡ ቀጻሊ ናብ ድሕሪት ገጾም መግቢ፡ ኵዕሶ፡ መጽሓፍ፡ … ምሉእ ብዙሓት ህጻናት ነቲ ኣብ ህይወትን ኣብ ርእሶም ይሽክርከር ከም ዘሎ እንተ መደቀሲ ክፍልኻ እንተ ኣቲኻ፡ ኣብ ሸታሕታሕ ክብሉ ዝርኣዩ ዘለዉ። ነቲ ብምሉእ ተሃኖም ከየውጽኡላ ከቶ ዳህሳስን ዝነበሮም ውዕዉዕ ስምዒት ቀስ ኣቕሊብካሉ፡ ናብ ምሕጋዞም እምበር፡ ናብ ሕልምኻ ጽቡቕ ገይርካ ኢኻ እተብስሎ። ዝነበሮም ውዕዉዕ ስምዒት ቀጻሊ ሰኣን ኣይገድፉዋን እዮም። ብኸምኡ እዮም ብቐስ ባዕላቶም እናዳኸምዎ ይመጽኡ። ምጕዳሞም ክትህንደድ ኣይግባእን። ንጽባሒቱ ድማ፡ ሰባት ካብ ኣዒንትኻ፡ ምዅስኳስ፡ ኣብ ስራሖም ጽልኣት ድማ፡ ካብ ወለዶም ይዅን ከባቢኦም ከም ዘይንቡር ወሲዶም እውን፡ ካብ ኣብ ግዜና ክንደይ ብሉጻት ሓሳባትካን ምንቅስቓስኻን ንእምንቶኻ፡ ዝወርዶም ሰባት ሒደት ከም ዘይኰኑ ቀልጢፎም ምሉእ ኣቓልቦ ዝረኽቡ። ኣባላት ስድራ ቤቶምን መምህራኖምን ስፖርታውያን ክዀኑ ሕልሚ ዝነበሮም ኣተናኻን ተወፋይነትካን ጽቡቕ ገይሮም ሓያሎ መጽናዕቲታት ኣረጋጊጾምዎ ካብ እዚ ተበጊስና፡ ስ’ባለ መፋጥርትና ተሓቢኦም ነቲ ኣብ ውሽጦም ዝርከብ ህጻናት፡ ብሰንኪ ጽኑዕ ኣተሓሕዛ ወለዶም ስለ ዘንብብዎ፡ ናብ ተሓጋገዝትኻ እዮም ኣለዉ። ምዃኑ ክንድምድም ንኽእል ኢና። ስ’ባለ ከሳስዩዎ ይጅምሩ። ህልሞም ከየግሃዱ ዝተረፉ ኣለዉ። ክንደይ ዝልወጡ። ብመንጽሩ እቶም ኣብ ስ’ባለኦም ዝጸንዑ ስ’ባለ ክሳብ ወለድናን ህጻናት ነቲ ዘለዎም ባህርያዊ ብሉጻት ስነ ጥበባውያን ክዀኑ ሕልምን ኣብ እዚ እቲ ቐንዲ ክስመረሉ ሰባት፡ ኣብ ጥርዚ ዓወቶም ምስ በጽሑ፡ መምህራንናን ኣብ ግዜ ህጻንነትና ወይ ስ’ባለ ክቕጽልዎ እንከለዉ፡ ብብዙሓት ሸቶን ዝነበሮም ህጻናት፡ ብሰሪ ወለዶምን ተደልዩ ዘሎ፡ ኣብ እቲ ክትሰርሖ እትደልዮ እቶም ከም ጽሉላት ዝርእዩዎም ዝነበሩ ግዜ ንእስነትና ዝዕፍንዎ እምበኣር፡ ከቶ ወገናት እዮም ዝሽደዱ። እቲ ኩሉ መምህራኖምን ኣጕላጕል ዝተረፉ ጕዳይ ስ’ባለ ክስማዓካ ከም ዘለዎ እዩ። ነቲ ሰባት ከይተረፉ፡ ከም በላሕቲ ሰባትን ‘ጸገም’ ኣይከውንን እዩ። ብድሕሪኡ ምሽዳድ፡ ባህርያቶም ንኽልውጡ ኣለዉ። ክንደይ ዕዉታት ነጋዶ ክዀኑ ክትነብሮ ዝግበኣካ ህይወት ስለ ምንታይ ኣርካናትን እዮም ክገልጽዎም ዝጅምሩ። እውን፡ መላእ ሕብረተሰብ ነቲ ንምቕሳብ እዩ። እቲ ዘሕዝን፡ ሰባት ሸቶ ዝነበሮም ሰባት፡ ብሰሪ መግናሕቲ ክትነብሮ ከም ዘይከኣልካ፡ ምኽኒት ንናይ ገዛእ ርእስና ወለዶም ኣብ ዘይኣምኑሉ ሞያ ዝተዋፈሩ ብምድርዳር ጥራይ ከተመዓራርዮ ስ’ባለ ቀቲልና፡ ናብ ኣለዉ። እቲ ዝርዝር እምብዛ ብዙሑ ኣይትኽእልን ኢኻ። ምኽኒት ሓንሳእ “ደቂ ሰብ ብዘይ ስ’ባለ ኣብ ዓቢ ናይ ካልኦት ስ’ባለ ከም ዝዀነ ንምፍላጥ፡ ንናይ ገዛእ ርእስና እንተ ለሚድካዮ፡ ወልፊ እዩ ዝዀነካ። ሓደጋ ኢና እንወድቕ።” -- ባባርርባባራራ ንምቕታል ንህንደድ ተመኵሮ ብምፍታሽ ጥራይ ክንፈልጦ ካብ ምኽኒት ዝርከብ መኽሰብ ስስትትሬሬሳሳንንድድ ምዃንና እዩ። በዚ ኢና ዘጸገም ኰይኑ ኣይስማዓንን። ከም ዘየለ እንተ ፈሊጥካ እምበኣር፡ ኣብ እምበኣር፡ መብዛሕትና ነቶም ኣብ ብሱል ሓሳቦም ስራሕካ ጥራይ ኢኻ ክትጸቅጥ ዘለካ። “ተወፋይነት ሓንሳእ ናብ ስ’ባለ ምስ ካብ ልዑል መጠን ዝጸንዑ ሰባት፡ ማእለያ ዘይብሎም ሚዛንካ ከይሰሓትካ፡ ንውዕዉዕ ስምዒትካ ተለወጠ፡ ናብ ኩሉ እትደልዮ ነገር ተወፋይነትን ትግባረን ነቐፌታን ወቐሳን ከም ዝበጽሖም ኣብ ከይጐሰኻ፡ ነቲ ከም እሳት ዘቃጽል ባህግኻ ይምዕብል።” -- ጀጀረረሚሚ ኤኤርርቪቪንን ናብ ‘ማእከላይ’ መጠን ዕለታዊ ህይወትና እንዕዘቦ ሓቂ እዩ። ብዝግባእ እናተቘጻጸርካ፡ … ናብ ሸቶኻ ተወፋይነትን ትግባረን ንሳቶም ነቲ ዝዘንቦም ነቐፌታን ወቐሳን ገጽካ ከተምርሕ ይግባእ። ይይቕቕጽጽልል", "char_count": 6071, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02508", "text": "ዳየሪ ሱራፌል ተስፋብሩኽ ካብ ዕለት 12 ኣትሒዝና ንማእቶታዊ ወፈራ ዓይነት ምስ መጻእና ኢና፣ ናብ ዲጋ ምስላም። ናብዚ ቦታ ቅድሚ ክልተ ዓመት ከባቢ ምስ ኣባላት ክ/ሰ 42 ስነ ጥበባዊ ዝምድና ኣጥሪና ስለ ዝነበርና ተመላሊሰዮ ነይረ’የ። ካብቲ ኣብ ከባቢ እላባ ዝርከብ ኣኻውሕ ዝሓልፍ ተመስጦ ግን ኣይነበረንን። ብዓቢኡ ምስቶም ኣዕሩኽና እተቐየሩ እንዳ 42 ተጸሚደ’የ ዝውዕል። ሎሚ’ውን ዝበዝሐ ግዜ ነዞም መሳርሕተይ ኣብ ምጥማት ስለ ዘሕለፎ ዘለኹ ዓቕመይን ይትንስእ። ሕጂ ኣብዚ ኣይከም ቀደመይን። ዘለኹዎ ቦታ፥ ብድሕረይ ቴንዳና፡ ጸሓይ ናብቲ ዲጋ ገጻ እናጠሓለት ፊተይ ዲጋ ምስላም፡ ብጸጋሙ እርእያ ኣለኹ። ካብቲ ኣብ ልዕሊኣ ገርገራ፡ ብየማኑ ባሕሪ ባራ ካብኣ ዓብዩ ዝርአ ጸሊም ደበና ተሰሪዖም ኣለው። እቲ ደበና ከኣ ትሒታ ኣላ። እዚ ካባይ ብወገን ማዕረኦም ተቐኒቱና ኣሎ፣ ንኣይን ሰሜን ጀሚሩ ንምሉእ ትርኢት ነታ ጸሓይን። ምዕራብ ተቐኒቱዎ ዘሎ ደበና፡ መጋባይ’የ ዘለኹ፣ ምስ ብጾተይ። ነዛ ኣብ ምዕራባ ዝፈትዋ ጸሓይ ድራር ክንሰርሕ ምስ ተኣከብና ይጸቕጣ ኣሎ፣ ብሓይሊ ናብቲ ኣይተበርሃንን፣ ውሽጠይ ምዕራፍ ዲጋ የስጥማ ኣሎ። ዕራርቦ ጸሓይ ኣብዩ፡ ገጸይ ዝያዳ ካልእ እዋን ዕድል ክረክብ ኣብ ሓደ ጎቦ - ከቢዱኒ። “በሉ ይጐጻጕጻኒ ዝበዝሐ ግዜ ኣብ ጎቦ መኰነን - ኣለዋ’ሞ፡ ነጽየ ነጽየ ኣውጺአየን ኰይነ ክዕዘቦ ባህ ዝብለኒ ኣጋጣሚ ክመጽእ’የ፡” ኢለ ምስ ዳየረይ እዩ። ኵሉ ሳዕ እናኽዕዘቦ ጽቡቕ ናብዚ መጺአ። እንታይ’ዩ ዝህውጸኒ ሓሳባት፡ ከምቲ ማይ ብትሕቲ ክፈልጥ ኣይከኣልኩን። እናሓሰብኩ 45 ደረጃ ኵርናዕ ብርሃን ምስ ናብዚ ኣብ ጐድነይ ዘሎ ናይዚ ሃረሞ ዘብረቕቖ፡ ከብረቕርቑን ሩባ ዝዓቘረ ማይ ክጥምቶ ጸኒሐ። ክኽመስምሱን ይርኣየኒ። ናብዝን ናብዝን ዝብሉ ክንዲ ጸሓይ ኣብ ምዕራባ ብዙሕ ካብ ጕምቦ ኢደይ ምንውሖም ዓሳታት ተስፋታተይ፡ ድልየታተይን “ንዓወት ዘይኰንኩ ንሓቂ’የ ሃተምተም ዝብል። ዕዉት ኰይነ ዘይኰንኩ፡ በቲ ዘሎኒ ውሽጣዊ ብርሃን’የ ክነብር ዝደሊ። ኣብ ጐድኒ እቲ ሓቂ ዝሓዘ’የ ደው ክብል ዝደሊ። ክሳዕ ኣብ ሓቂ ዘሎ ኣብ ጐድኑ ኣለኹ። ካብ ሓቂ እንተ ተኣልዩ ግን ኣነ ምስኡ የለኹን፡” ብምባል እተቐመጠ ጥቕሲ ኣብርሃም ሊንከን ኣሎ። ኣነ’ውን ከምኡ’የ ዝኣምን። ‘ንሳ ናተይ እያ፡’ ኢልኪ ኣይትመክሒ። ‘ንሳ ናይ ሓቂ’ያ፡’ ኢልኪ ደኣ ተመክሕለይ። ትማሊ ኣብ ሓቂ ደው ኢልኪ እንከለኺ ምሳኺ ደው ኢለ ነይረ። ሎሚ ንሓቂ ምስ ጐሰኺያ ግን ኣነ’ውን ጐስየኪ’የ ዘለኹ። ክሳዕ ኣብ ሓቂ ዘለኺ ምሳኺ ኣለኹ። ስድሪ’ኳ እንተ ማሕደግኪ፡ ኣነ’ውን ክንዲኡ’የ ዝምሕድግ። ንስኺ’ውን ከማይ ኩኒ፣ ኣብ ሓቂ እንተ ዘይሃልየ ምሳይ ኣይትሃልዊ፣ ኣብ ሓቂ እንተ ሃልየ ግን ምሳይ ሃልዊ። ብሌን ግርማይ ዝ መ ለ ዕዝ ገታኽ ብዊሪ ሪሪ የየ ዳዳ ሰበባ፡ ግልል ኢሉ እንተ ከደለይ’ሞ ኰይኑ ዝጸንሓኒ ኣሎ። ሓደ ከኣ ምስላም - 14 ጥሪ 2014 ድሕሪ መጋረጃ ዘሎ . ኪንዮኡ ዘሎ ክርኢ ኣዕሚቘ እናሻዕ ፈታው ሰብ፡ ፈታው መሳርሕቱ፡ 1100 ፡ 1100 ቅ.ቐ. ኣስተንፊሰ። ገና ንእኡ ዝገልህ፡ ፈታው ቍምነገርን ፍቕርን ንእኡ ዝስዕር ሓይልን ዓቕምን ዝመስለኒ ዝነበረ ከኣ ስሱዕ፡ ንኣይ ክረክብ ኣይከኣልኩን። ሙዚቃ ይጥዓመኒ ክብል ርእየዮ። ኣለው ወሊዐ፣ ‘ምንባር’ ከኣ ነዚኦም ኣቐዲመ ክፈልጦም ናይ ኣብርሃም ነይሩኒ ኢለ ዝጥዓሰሎም። ኣ ፈ ወ ር ቅ ን ‘ፍልጠት ዘሎዎ ሰብን ፍረ ዘሎዎ ‘ምቕናይ’ ናይ ገረብን ኵሉ ሳዕ ምስ ደነኑ እዮም፡ ኪሮስ ኣለማዮን። ’ ከም ዝብሃል፡ ኵሉ ሳዕ ምስ ደነኑ ክልተአን ኣዝየን እዮም። ዓሚቝ ኣጠማታኦም ክፋኣ ባህ ስለ ዝብላኒ ዝብርብር እዩ ዝመስለኒ ነይሩ። ዓይነይ ዓሚተ ሕጂ ምስ ኣስተማቐርኩዎም ግን ሰሚዐየን። እሞ መቐረት ህይወት ዝብርብሩ፡ ካብቲ ይኣኽለኒ’ዩ ናብታ ሕማቕ ሰናይ ዝጸምቁ ኰይኖም ፍርቂ ናሕሳ ጸኒሖሙኒ። ምስ ከምዚኦም ዝበሉ ቴንዳ ፍርቂ ናሕሳ ከኣ ፍቕሪ ሰባት ግዜኻ ምሕላፍ ዕድመ ዘጽልላ ክሽነና ክምለስ። ኣብዛ ምውሳኽ ምዃኑ ድሮ ተፈሊጡኒ ኣለው። እዚ ማይ ዝሰበበ ክነሱ ክሽነ ስራሕ ምስ ተጀመረ ንሓንቲ ኣሎ። ኣብ ከምዚ ናይ ዓቕሊ ነብስና ንሕጸበሉ ኢና፣ ርኢናዮም ካልኢት’ውን ትኹን ብዘይ ዘረባ ጽበት ሰዓታት፡ ከምዚኦም ዓይነት ግን ኣይንፈልጥን። ንእሽተይ ስቕ ዝበልናሉ ግዜ የለን። ስቕ ሰባት’ዮም ዘድልዩኒ። ዓለም ኣባ ጎብየ’ባ ከኣ እንሃለ። ኵሎም ኢለ ከስተውዕል ካብ ዝጅምር ክሓስማ እንከሎ፡ እኩብ ጽልዋ ኣብ ትሕቲ እቲ ሰበባ ተኸዊሎም ንሓንቲ ካልኢት’ኳ ጸጥ ኣይበለትን ናይዞም ሰባት’ዩ መድሃኒታ። ዝነብሩ’ዮም። እቲ ኣብ ትሕቲ ሰበባ ዘላ። እቲ ብዙሕ ምዝራብ ብዙሕ ኣነ’ውን መድሃኒተይ፡ ኣብ ኢደይ ምንባር ግድን ዝዀኖም ዓሳታትን ኣቃሪቡና ክኸውን ኣሎዎ። ካብ ዘሎ ወርቂ፡ ክረክብ ክኸይድ ጎብየን፣ ኣብቲ ትሕቲ ጸሊም ደበና ሰላምታን ናይ ገጽ ምፍላጥን እምበር። ትጽቀጥ ዘላ ጸሓይ፣ ተደራሪቦም ዘይሓልፍ ዝነበረ ምቅርራብና፡ ናብ ዓቕለይ ኣጽቢቦሙለይ። ዋዛን ጭርቃንን ተሳጊሩልና ኣሎ። 18 ሓምለ 2018 ውሽጣዊ ስምዒትና ማዕረ እዛ ወፍሪ ዝዓበየ መኽሰባ ምስ ሰብ ክንደይ ንግዳምና ይጸልዎ’ባ ርኣዪ ምፍላጠይ እዩ። ኵሎም ኣብ ሓንቲ ዳየረይ! ካልእ ግዜ ኣብ ጽቡቕ ትካል መሳርሕተይ ክነሶም፡ ግን ስምዒት እንከለኹ እንተ ዝርእዮ’ኮ ከኣ ዘይፈልጦም ብዙሓት ነይሮም። ምናልባት ምተሓጐስኩሉ እኸውን። እቲ ስሑው ዝነበረ ሌላይ ሕጂ ዓይነይ ዓሚተ እናሻዕ ኣዕሚቘ ዳርጋ ኵሉ ኣብዚ ዘሎ ክፈልጦን ኣስተንፊሰ። ኣብቲ ኣብ ውሽጠይ ከዕልሎን ዕድል ረኺበ። ገለ ከኣ ዘሎ ነታ ጸሓየይ ዝጸቅጥ ጸሊም ብማዕዶ ትፈልጦም’ሞ “ዓቢ ሰብ፡ ደበና፡ እቲ ኣብ ውሽጠይ ኰይኑ ወረጃ’ዩ፡” ክብሎ ዝጸናሕኩ፡ ከም ንጽባቐ ግብረይ ዝዓብጥ ዘሎ ቈልዓ ብዓል ቈሎ ጥጥቖን ሕሜታን ኣስመራ - 29 ጥሪ 2015 ኣይትፈልጥን። ነቲ ኣብ ገዛእ ድሕሪ መጋረጃ ዘሎ . ርእሶም ዝነበሮም ግንዛበ ኣዕቢኺ፡ 09 40 ድ.ቐ. ትህኪቶም ኢኺ ተጥፍእሎም። ግና ግዜኦም ዝሕሽሹሉ ካልእ ሜላ ምስ ክጽሕፍ ኢለ ኣይነቐልኩን፣ ረኸቡ፡ ውሬታ ውዕለትኪ ፈሊጦም ክጽሕፍ ኢለ ኣይሓሰብኩን። ዘመስግኑኺስ ክንደይ ይዀኑ፧ ዝገብሮ ጠፊኡኒ ኣሎ። ዓቕለይ ነቶም መቐይሮ ህይወቶም ድማ ኣጽቢበ። ዓቕልኻ ክጸበካ ምዃንኪ ኣሚኖም ከም ብሌን ከሎ፡ ትገብሮ ምስ ሰኣንካ፡ . ዓይኖም ዝከናኸንኹስ ክንዲ ጽሓፍ ዝበለኒ የለን። ግን ውሽጠይ ምንታይ ተፍቅርዮም ትዀኒ፧ ክሽገር ክሽገር ንስኺ ኢኺ እቶም ካብ ኣራዊት ናብ መልኣኽ፡ ትቕጀኒ ዳየረየይ። ነቶም ኣብ ካብ ስሱዕ ናብ ወዲ እዝጊሄር፡ ህይወቶም ኣእትዮሙኺ ዝኸዱ ካብ ሓሳቢ ክፉእ ናብ ፈታዊ ሰብ እተፈላለየ ጥቕሚ ትህብዮም ሰናይ፡ ካብ ዓሻ ናብ ለባም፡ . ትዀኒ። ክትቅይርዮም ምዃንኪ ዝኣምኑስ ገለኦም እናኽጭነቑ ናባኺ ይጐዪ፣ ከመይ ትፈትውዮም ትዀኒ፧ እተን ኵሉ ጭንቆም ይጕሕፉልኪ’ሞ ዝጕሕፉኽን መጽረዪ ክፋኦም ኢኺ፧ ገለኦም ምንቅስቓስ ኣብ ግዜ ጥንሰን ኣትሒዘን ክሳብ ንባዕሎም ይገላገሉ፣ ኣብቲ ጽቡቕ ዝገብሩኽን ንሳቶም እዮም። ግናኸ ጸላእቶም ሚሊ ካልኢት ከይተረፈ ዝኣኽሉለን ነናቶም ዳየሪ እናጸሓፋ ሓሳቦም ግን ምሳኺ የለውን። እቲ ሕመቖምን ጸለሎኦምን ከም እናሰነዱ፡ ጽልኢ፡ ደም፡ ኲናት፡ ዘዕብያ ኣደታት ብርግጽ የቕንኣኺ ገለኦም ጽቡቑን ሕማቑን መስትያት፡ ሓንቲ’ኳ ከየጕደልኪ ሕነ፡ . ይመልኡኺ’ሞ ባሩድ ይዀና፧ ክንደይ ግዜ ኮን ከም መደባቶም ኣባኺ የቐምጡዎ፣ ስለ እተርእዮም’ሞ፡ ሕሉፎም ባሩድ ትሽትቲ። ግና ንመዋእል ሰብ ኴንኪ ውላድኪ እናኽዕንቀፍ ድምር ሓጢኣቶምን ጽድቆምን ምቕባል ትብዓት ዘይብሎ ይዀኑ። መወከሲ ታሪኽ ክትኰኒ ምዃንኪ ልብኺ እናመሎቕኪ፡ እናሰሓቐ እንተ ዝጽብጽቡኸ ድሓን ነይሩ። ገለኦም ናይ ስራሕ ጸብጻባቶም እናፈለጡዶ ይጽሕፉልኪ ይዀኑ፧ ከስሕቐኪ . ትብህጊ ትዀኒ፧ ገለኦም ንህይወት ናይ ፍቕሪ ይመልኡኺ፣ ዓጻቕ ዘይትቕረብ ወይስ ነታ ግቡኦም ኰይናቶም ንኣይ’ሞ ከምታ ጓጕድ መሊኣ መጻምዶም ጥራይ ይህቡኺ፣ ናይ ቍጽሪ ወረቐት የምሱሉኺ። ከይፈተው ዝሰርሑዋ ስራሕ፧ ብራሕ እትህበኒ ኣደ ኢኺ፣ ከምታ በዚኦምስ ቍሩብ ትደዓሲ ትዀኒ። ምዃንሲ ናይ ቍጽሪ ወረቐት ገለ ከኣ ኣለው መሕለፊ ግዜኦም ውዕለታ ክምለስ ዘይክእል ኣደ። ግና ናይ ፍቕሪ ውረድ ደይብ ፈታሒ ብዙሕ ግድላት’ዩ፣ ንብዙሕ ዝሓስቡኺ። ኣብቲ ስልኩይ እቲ ንዅሉ ሰብ ትገብርዮ ንኣይ ምስናይ ምኒኑ የሰልክየኪ ይኸውን። ጻዕርኻ የጕዱል’ዩ፣ ንሳቶምከ ህይወቶም ኣእትዮም የቋማጥዑኺ። ገይርክለይ ኢኺ። ኵሉ ሳዕ ከኣ ዝኸፈኣ ከኣ እናኽበኣሱ ተረፍ ከምኡዶ ይሓስቡኺ ይዀኑ፧ ዋላስ ንስኺ ግን መሕለፊ ግዜኦም ኴንኪ አመስግነኪ’የ! ጽልኦም ዝቐዱኺ፡ ዘንድዱኺ፡ ዕቝባ ናይቲ ረሳዒ ኣእምሮኦም", "char_count": 4748, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02509", "text": "ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት እየን ገጢመን። ነብሮ ድማ 46ብ37 ኩዕሶ ሰኪዐት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ተዓዊታ። አባላ ኣውሮራ ቀላቲ 26 ብደቂ ተባዕትዮ ትማሊ ሰሉስ አብ ሜዳ ሸቶታት ብምምዝጋብ ጸብለል ኢሉ። መዓስከር ደንደን ቦውሊንግ ፈሊሙ። አብ መወዳእታ ባርዕን ዓዲ-ሮሶን ኣብ መኽፈቲ ናይ’ቲ ግጥም ናብ ሜዳ ወሪደን። ባርዕ ንዓዲኣዛዚ ክፍለ ሰራዊት 84 ኮሎኔል ሮሶ 63ብ43 ኣፋንያታ። ተጻዋታይ ወልደማርያም ጸጋይ፡ ሓለቓ ስታፍ ባርዕ አብርሃም ኢሳቕ 20 ሸቶታት ክፍለ ሰራዊት 84 ካፒተን መድሃኔ ብምምዝጋብ ደሚቑ። ተስፋመንቆርዮስ ከምኡ’ውን ሓላፊ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት ጨንፈር ስፖርት እዚ ተወርዋሪ ኩዕሶ ሰኪዐት እዚ ተወርዋሪ ክሳብ ሓይሊ አቶ ርእሶም ተኽሉ (ራእሶ) 30 ሚያዝያ ክቕጽል ምዃኑ፡ ጨንፈር ኣልጌን አብ ቀዳማይን ካልአይን ብምርግጋጽ፡ ኣብ ልዕሊ ኣውገት ብምጽዋት 23 ሸቶታት ኣመዝጊቡ። ተረኺቦም ነይሮም። ስፖርት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ ሓቢሩ። ርብዒ ናይቲ ግጥም 11ብ8 ከምኡ’ውን 62ብ28 ብዝኾነ ውጽኢት ተዓዊታ። ስዒበን ጋንታታት ነብሮን ብድሆን ፈለማ ዝተራኸባ ጋንታታት ድማ 30ብ15 መሪሓ ናብ ዕረፍቲ ኣምሪሓ። ተጻዋታይ ኣልጌን ሴም እስቲፋኖስ ኣልጌንን ኣውገትን እየን ነይረን። ድሕሪ ዕረፍቲ’ውን ደጊማ ዕብለላኣ አብ ዓወት ጋንትኡ ዓቢ ተራ ሮሜሮ መጉዳእቲ ኣጋጢሙዎ ኣርሰናል ታሪኽ እንግሊዛውያን ክለባት ትቕይርዶ ትኸውን? ሓለቓ ጋንታ ቶተንሃም ክርስትያን እናነብዐ ክወጽእ ኣብ ዓይኒ ካሜራ ምእታዉ ሮሜሮ፡ ጋንታኡ ብሳንደርላንድ 1ብ0 ኣብ ይዝከር። ሮሜሮ ልዕሊ ስዕረት ጋንትኡ ነቲ ኣርሰናል ሎሚ ምሸት ምስታ ኣብ ቀዳማይ ግና ኣርሰናል ንሊዝበን ብቐሊሉ ስዒራ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ምስ ስጳኛውያን ክለባት ዝተሳዕረትሉ ግጥም ብዘጋጠሞ ማህረምቲ ኣብ ዝመጽእ ክራማት ዝካየድ ዋንጫ ዓለም እግሪ ኣብ ገዛእ ሜዳኣ 1ብ0 ዘንበርከኸታ ዝቕጽል ፍርቂ ፍጻመ ምስ ትሰግር፡ ምስ ብምውድዳር ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘለወን ብርኪ፡ ኣብዚ ተሪፉ ዘሎ ግጥማት ፕሪመር 2026 ንሃገሩ ኣርጀንቲና ወኪሉ ዝሳተፈሉ ሊዝበን ዝህልዋ ጸወታ ኣቕሊልካ ዝርአ ካብ ስጳኛውያን ክለባት ኣትለቲኮ ማድሪድን ተመኵሮ ዝዳረግ ኣይኮነን። እዚ ብምዃኑ ሊግ ከም ዘይሳተፍ ቢቢሲ ስፖርት ኣፍሊጡ። ግጥም ከይከስሮ ስግኣት ኣሎ። ኣይኮነን። ሊዝበን ጸወታ ኣመዓራርያ ዓወት ባርሰሎናን ዝሓለፈት ክትፋለም እያ። እዚ ድማ’ዩ፡ ኣርሰናል ንታሪኽ እንግሊዛውያን ማህረምቲ ሮሜሮ ንልዕሊ ሸሞንተ ከተመዝግብ ልዕሊ ዝኾነ ግዜ ዝኸበደ ስራሕ ድማ እቲ ዘየቕስን ዛዕባ ንደገፍቲን ወነንቲን ክለባት ክትቅይሮ’ያ ዝብል እምነት ትሑት ሰሙን ክጸንሕ ከምዝኽእል ይሕበር ክጽበያ እዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ናይ’ዛ ጋንታ ኮይኑ ይርከብ። ክለባት ግምት ዝወሃቦ ዘሎ። ብገለ መዳዩ ክርአ እንከሎ ኣሎ። በዚ ምኽንያት ኣሰልጣኒ ኣርሰናል ነቲ ትሑት ግምት ተዋሂባትሉ ዘላ ቶተንሃም ሮቤርቶ ደዘርቢ፡ ስፓርስ ኣብ ብቐሊሉ ክትበጽሖ ከም ትኽእል ብኣብነት ዝቕጽል ዓመተ ስፖርት ኣብ ፕሪመር ዘርኣየትሉ ግጥም ሻምፕዮንስ ሊግ ዝሓለፈ ሊግ ንክትሳተፍ ኣብ ዝጽዕረሉ ዘሎ ዓመት ምውካስ ይከኣል እዩ። ኣርሰናል ነታ እዋን፡ ዓቢ ዕንቅፋት ኮይኑዎ ኣሎ። ንግስቲ ሻምፕዮንስ ሊግ ዝኾነት ሪያል ዲ ዘርቢ ድሕሪ እቲ ጸወታ ንኩነታት ማድሪድ ብድምር 5ብ1 ገሊፋ ናብ ፍርቂ ሓለቓ ጋንትኡ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ፍጻመ ምስጋራ ኣይርሳዕን። ኣብዚ ግጥም ሓበሬታ፡ “ብሉጽን ወኒ ዘለዎ ንፉዕን ኣርሰናል 66፡ ስፖርቲንግ ድማ 14 ሚእታዊት ወዲ 27 ዓመት ተኸላኻሊ ኣርጀንቲናዊ ተጻዋታይ እዩ። ልዕሊ ኩሉ ድማ ህላወኡ ናይ ምዕዋት ተኽእሎ ተዋሂቡወን ኣሎ። ሮሜሮ፡ ትማሊ ሰንበት ኣብ ስታድዩም ኦፍ ኣብታ ጋንታ ወሳኒ’ዩ” ብምባል፡ ተራ ናይ’ዚ ላይት ኣብ ዝተኻየደ ጸወታ ምስ ሓላዊ ልዳት ኣርጀንቲናዊ ተጻዋታይ ኣገዳሲ ምዃኑ ማውሪዝዮ ሳሪ፡ ኣብ ወጥሪ ኣንቶኒን ኪንስኪ ድሕሪ ምግጫዉ’ዩ፡ ናይ ኣስሚሩሉ። ብርኪ ማህረምቲ ኣጋጢሙዎ። ቶተንሃም ቶተንሃም ኣብዚ ወቕቲ ስፖርት ኣብ ኣሰልጣኒ ኢጣልያዊት ክለብ ላዚዮ ከነድንን ተቐሲብና” ክብል ብምስትንታን ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት። ናይ ምምላስ ሓደጋ ኣብ ዘንጸላልዋ ዘሎ ፕሪመር ሊግ ካብታ ናብ ታሕተዋይ ማውሪዝዮ ሳሪ፡ ክለቡ ብፊዮረንቲና ዘጋጠማ ተዛሪቡ። ላዚዮ ኣብ ሰሪኣ ኢጣልያ ካብ መራሒት እዋን፡ ኣብዚ ተሪፉ ዘሎ ሽዱሽተ ናይ ድቪዥን ንዘይ ምምላስ ትቃለስ ዘላ ዌስትሃም ስዕረት፡ ኣብ ናይ ምስልጣን ጉዕዞኡ ወጥሪ ናይቲ ሊግ ዝኾነት ኢንተር ሚላን ብ31 ሊግ ጸወታ ካብ ሓለቓ ጋንታኣ ክትረኽቦ ላዚዮ ኣብዚ ዓመተ ስፖርት፡ ብሰንኪ ብኽልተ ነጥቢ በሊጻ መበል 18 ተርታ ሒዛ ከምዝፈጠረሉ ተኣሚኑ። ንሱ ነቲ ስዕረት ነጥቢ ድሒራ 44 ነጥቢ ብምእካብ ኣብ ትኽእል ንዝነበረት ሓገዝ ከሲራቶ ኣላ። ተደጋጋሚ መጉዳእቲ ተጻወትታ ሕማቕ ትርከብ። ኣመልኪቱ፡” ኣዝዩ ከቢድ ስዕረት እዩ። ኣብ መበል ታሽዓይ ደረጃ ተሰሪዓ ትርከብ። ሮሜሮ ጸወታ ኣብ ዝተዛዘመሉ ግዜ ካብ ሜዳ ወቕቲ ተሕልፍ ምህላዋ ይንገር። ኣብ ጸወታና ጥንቁቓት ነይርና። እንተ ኾነ ከም ርእሲ’ዚ እዛ ጋንታ ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ኮፓ ዝወጠንናዮ ክኸውን ኣይከኣለን። እዛ ጋንታ ኢጣልያ ኣብ ቀዳማይ እግሪ ምስ ኣትላንታ “ዩናይትድ ክትብገስ ኣይከኣለትን” ሮይ ኪን ኣብ መደባታ እንታይ ውሳነ ክትህብ እያ 2ብ2 ምፍልላያ ይዝከር እዩ። ኣሰልጣኒ ሳሪ ድማ ቀስ ኢልና ክንርእዮ ኢና” ኢሉ። ድሕሪ’ዚ ናይ ፍዮረንቲና ስዕረት፡ ጋንትኡ ማንቸስተር ዩናይትድ ሰኑይ ኣብ ሜዳኣ ኣጽሒፋ ኣላ። ሊድስ ኣብ ውድድድራት ላዚዮ ናብ ፍዮረንቲና ተጓዒዛ ኣብ ዘካየደቶ ነቲ 22 ሚያዝያ ኣብ ሜዳ ኣትላንታ ዝካየድ ንሊድስ ዓዲማ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም 2ብ1 ፕሪመር ሊግ ናብ ሜዳ ኦልድትራፎልድ ኣርባዕተ ጸወታ ኣይተሳዕረትን። እንተ ኾነ እቲ ካልኣይ እግሪ ፍርቂ ፍጻሜ ኮፓ ኢጣልያ ብምስዓራ፡ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ናይታ ተጓዒዛ ድሕሪ 1981 ዓወት ኣመዝጊባ ዝሓለፈ ሰኑይ ዘጋጠማ ስዕረት፡ ንኣሰልጣኒ ዝያዳ ኣተኵሮ ሂባ ከምትሰርሕ ኣፍሊጡ ጋንታ ሮይ ኪን፡ “ማንቸስተር ትጐዓዝ የላን” ኣይትፈልጥን። በዚ መሰረት ነቲ ንልዕሊ 45 ናይ’ታ ጋንታ ሳሪ ከቢድ ስነ ኣእምሮኣዊ ኣሎ። እዚ ይኹን እምበር፡ ኣብዚ በዳሂ ክብል ነታ ጋንታን መሪሕነታን ነቒፉ። ኪን ዓመታት ዝጸንሓ ሕማቕ ታሪኽ መደበስታ ነውጺ ፈጢሩሉ ምህላዉ ይንገር። ወቕቲ እታ ጋንታን ወነንታን እንታይ መደብ ኣብቲ ማንቸስተር ናብ ሻምፕዮንስ ሊግ ገይራትሉ። ከም ዘለዎም ኣብ ዝቕጽል ግዜ ምስ ዝኽሰት ኤውሮጳ ንምስታፍ ትገብሮ ዘላ ጉዕዞ፡ በታ “ማይክል ካሪክ ብውሳነታት ዳያኑ ከም ተጻዋታይ ፊዮረንቲና ሮቢን ጎሰንስ ኣብ ስፖርታዊ ግጥማት ክንጽር ከም ዝኽእል ኣብ ሰሌዳ ፕሪመር ሊግ ኣብ መበል 15 ዝተበሳጨወ ርዱእ እዩ። እንተኾነ ንዘጋጥሞ መበል 28 ደቒቕ ብርእሱ ገጭዩ ዘመዝገባ ኣሚቱ። ተርታ ተሰሪዓ ዘላ ሊድስ ዕንቅፋት ክርኢ ከም ሃንደበታዊ ውሳነ ኣቐዲሙ ምድላዋት ሸቶ፡ ጋንታኡ 1ብ0 ክትዕወት መሪሕ ተራ ዘይወሓጠሉ እዩ ዝምጕት። ንሱ ወሲኹ፡ ኣጻፊፉ ክጸንሕ ይግበኦ ነይሩ። ኮይኑ ግን ተጻዊቱ። ሳሪ ብዛዕባ መጻኢኡ ኣብ ዝተሓተተሉ፡ “ካሪክ ዋላ’ኳ ግዝያዊ ኣሰልጣኒ ኮይኑ ዓወት ኣይተኻእለን” ዝበለ ኪን፡ ማርቲነዝ ኣብ ሳሪ ንመርበብ ሓበሬታ ዳዝን ኢጣልያ ነታ “ብዛዕባ መጻኢየይ ኣይጭነቕን’የ። መደባት ከመዝግብ ይጽናሕ፡ በዚ ኣብ ልዕሊ ሊድስ መበል 56 ደቒቕ ብቐይሕ ካርድ ምስ እያ ዝብል ግምት ኣለኒ። እንተ ኾነ እዚ ምስ ሸቶ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “እታ ላዚዮ እንታይ ምዃኑ ደፋእ ኢልካ ዝርአ ዘርኣዮ ዛሕሊ ግና ነታ ጋንታ ካብ ዝነበረቶ ተባረረ ካሪክ ንሃጓፍ ዝትክእ ውሳነ ከም ሊድስ ዝተኻየደ ጸወታ ሓደ ነገር ኣሕሲቡኒ። ሸቶ ኣጋጣሚን በርቃዊትን እያ ነይራ። ኣብ እዩ። ብቕንዕና ክዛረብ እንተ ኾይነ ልዕሊ ምንቕ ከብላ ኣይከኣለን” ብምባል፡ ኣብ ልዕሊ ዘይወሰደ ብትሪ ነቒፉዎ። ማንቸስተር ብገለ መንገዲ ካብ ተወዳዳርነት ጸወታ ዓብለልቲ ነይርና። እንተ ኾነ ዕብለላ መጻኢ ንህሉው ኩነታትና ምጽጋን ይበልጽ ካሪክ ዘለዎ ዘይዕጉብነት ገሊጹ። “ካሪክ ኣብዛ ጋንታ ምህላዉ ብዙሕ ክመሃር ክሳብ ክንደይ ርሒቓ ከም ዘላ ኣርእዩኒ” ጸወታ ኣየዐውተካን እዩ። ግዜና ብግቡእ እብል። እዚ ዓመተ ስፖርት ንዓይ ኣዕናዊ ዩናይትድ፡ 13 ጥሪ ኣብ ትሕቲ ኣላይነት እዩ። ኣብ ስራሕ ውረድ ደይብ ክህሉ’ውን ብምባል ኣብ ልዕሊ ማንቸስተር ዘለዎ ክንጥቀመሉ ንፍትን ነይርና፣ ንሸቶ ዝኸውን እዩ። ብሰንኪ መጉዳእቲ፡ ብሉጻት 11 ማይክል ካሪክ ካብ ትኣቱ ንደሓር፡ ዝነኣድ ባህሪያዊ እዩ። ክሳብ ሎሚ ናእዳ ጥራይ’ዩ ዘይዕጉብነት ገሊጹ። ውጽኢት ክርከብ ሰሪ ዘይምኽኣሉ ግና ርእስና ተሰለፍቲ ኣብ ምምራጽ ተሸጊርና ኣለና። ምንቅስቓስ ብምንጽብራቕ ደረጃኣ ዝውሕዝ ነይሩ፡ ካብ ሎሚ ግና ኣይግድን። በዚ ምኽንያት ድማ፡ ምሉእ ክተመሓይሽ ከም ዝኸኣለት ይንገር። እዚ እዚ ድማ ነታ ጋንታ ዕንቅፋት እዩ” ብምባል፡ ብቕዓት ዘይነበሮም ተጻወትቲ ይኹን እምበር ብቕድሚ ትማሊ ኣብ “ማንቸስተር ዕድላት ንኸንቱ ከተባኽን ካብ ክንጥቀም ተገዲድና” ክብል ቀዳማይ እብረ ጸወታ 2ብ0 ክትምራሕ ድሕሪ ምርኣይ ዝኸፍእ ኩነት የለን” ይውስኽ መመደደብብ ጸጸወወታታ ገሊጹ። ምርኣይ፡ “ክዉንነት ምፍታሽ ዝጥለበሉ ግዜ” እንግሊዛዊ ሮይ ኪን። ሎሚ ማውሪዝዮ ሳሪ ኣብ ክብል ካልእ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ናይታ ዩናይትድ ናብ ሻምፕዮንስ ሊግ ክትኣቱ ስታድዩም ፍራንቺ ፍሉይ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ርብዒ ፍጻመ ጋንታ ጋሪ ነቪል ወቒሱ። ዝኽልክላ የለን። እንተኾነ፡ ነዚ ተሪፉ ዘሎ ምትእስሳር ከም ዘለዎ ዝገልጹ ካልኣይ እግሪ ሊድስ ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ግጥማት ሒደት ጸወታታት ናይዚ ዓመተ ስፖርት ተንተንቲ ስፖርት፡ ምስ ላዚዮ ባየር ሙኒክ - ሪያል ማድሪድ ፕሪመር ሊግ ዓወት ከተመዝግብ ኣይከኣለትን። ብሕማቕ ውጽኢት ክትዛዝም ደገፍቲን ክሰማምዑ ምስ ዘይክእሉ፡ 10፡00 ድ.ቀ እንተ ኾነ ሰኑይ ካብዛ ማንቸስተራዊት ክለብ ቦርድን ናይ’ዛ ጋንታ ዝድግፍዎ ኣይኮነን። ኣብ ዝመጽእ ዓመተ ስፖርት ኣርሰናል - ስፖርቲንግ ሊዝበን ሰለስተ ነጥቢ ከሲባ ኣላ። በዚ ናይ ብቕድሚ ኪን ኣብ መወዳእታ፡ “ዩናይትድ ኣብ ሓድሽ ኣሰልጣኒ ፊዮረንቲና 10፡00 ድ.ቀ ትማሊ ግጥም ኣቢላ ድማ ሓድሽ ታሪኽ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፋ ዕድል ክትረክብ", "char_count": 5647, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e48a83838a8950b127fbde19fdb02199858f5d12e5f779ca9fff0617759382ae:02510", "text": "ኣመሪካን ኢራንን፡ ካልኣይ ዙርያ ዝርርብ ክጅምራ እየን ተባሂሉ ሰሙን’ዚ ኣብ ኢስላማባድ - ፓኪስታን ኲናት ንምቊራጽ ዝዓለመ ካልኣይ ዙርያ ዝርርብ ክጅምራ ከም ዝኽእላ፡ ምንጭታት ሰሙን ተሪፍዎ ዘሎ ናይ ክልተ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ኢራን ኲናት ካብ ዝጅምራ ትማሊ ሰሉስ ንሮይተርስ ሓቢሮም። ስምምዕ ምቊራጽ ተኹሲ ናይ ምድሓን ንደሓር፡ ኢራን ብዘይካ ናታ መራኽብ፡ እዚ ዝተሓበረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀዳመ ተኽእሎኡ ኣብ ጥርጣረ ኣእትዩዎ ካልኦት መራኽብ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ሰንበት ዝተኻየደ ብዘይ ፍረ ዝተበተነ ይርከብ። ከይሓልፋ ከልኪላን ቀይዲታት ኣንቢራን ርክብ ክልተአን ሃገራት ስዒቡ፡ ኣመሪካ ኣመሪካን እስራኤልን፡ ብ28 ለካቲት ምህላዋ ይፍለጥ። ካብን ናብን ወደባት ኢራን ንዝንቀሳቐሳ ናይ ጽዕነት መራኽብ ኣብ ክርደና ኢንዶነዥያን ሩስያን፡ ምትሕብባረን ኣእትያተን ኣብ ዘላትሉ እዩ። ከሐይላ ተረዳዲአን ይዅን’ምበር፡ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ክልተአን ሃገራት ክቕጽል ከም ዝኽእል ኢንዶነዥያ፡ ዘቤታዊ ናይ ጸዓት ቀረባ ኢንዶነዥያ፡ ሰደድ ነዳዲ ማእከላይ ምብራቕ ዝሕብር ምልክታት ብምህላዉ፡ ንምውሓስ ምስ ሩስያ ዘለዋ ምትሕብባር ከም ዕንቅፋት ኣጋጢምዎ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ንዕዳጋታት ነዳዲ ኣብ ምህዳእ ብመጠኑ ኣብ 1979 እስላማዊ ሰውራ ኢራን ካብ ተጻባእቲ ሃገራት ዝተኻየደ ዝለዓለ እተሐይሎ ሓቢራ። ኣማራጺ ምንጪ ቀረብ ጸዓት ንምውሓስ ሓጊዙ ከም ዝርከብ ተገሊጹ። ዝዕወት ንደሓር ኣብ መንጎ ክልተአን ደረጃ ዝርርብ ብምፍሻሉ፡ ነቲ ንኸብቅዕ እዚ ዝተሓበረ፡ ፕረዚደንት ኢንዶነዥያ ክትሰርሕ ከም ዝጸንሐት ይሕበር። ፕራቦዎ ሱብያንቶ ምስ ሩስያዊ መዘናኡ ኢንዶነዥያ፡ ኣስታት 60 ሚእታዊት ካብ ኢጣልያ፡ ምስ እስራኤል ዝጸንሓ ወተሃደራዊ ስምምዕ ትስርዝ ቭላድሚር ፑቲን ተራኺቡ ድሕሪ ምዝታዩ ዘድልያ መጠን ነዳዲ ካብ ወጻኢ ሃገራት እዩ። እተእቱ ኮይና፡ ኣስታት 20 ሚእታዊት ካብ ፕራቦዎን ፑቲንን ኣብ ሞስኮ ኣብ ዝገበርዎ እታው ነዳዲኣ ካብ ማእከላይ ምብራቕ መንግስቲ ኢጣልያ፡ ምስ እስራኤል ካብ’ቶም ናይ ቀረባ መሓዙት እስራኤል ኢጣልያ ንቅጽበታዊ ምሕዳስ ስምምዕ ርክብ፡ ካብ ኲናት ኣንጻር ኢራን ዝነቅል ተሸሚቱ ዝመጽእ ምዃኑ ጸብጻባት ንዝነበሮ ስምምዕ ምሕዳስ ወተሃደራዊ ኣብ ኤውሮጳ ኮይኑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ምክልኻል ምስ እስራኤል ደው ከብል ዓለማዊ ዘይርጉጽነት ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ የመልክቱ። ምትሕብባር ደው ከብሎ ከም ዝወሰነ፡ ሰ ሙናት ግን ንመጥቃዕቲ እስራኤል ኣብ ወሲኑ ኣሎ፡” ኢላ። እዋን፡ ክልተአን ሃገራት ኣብ ቁጠባን ጸዓትን መንግስቲ ኢንዶነዥያ ድሕሪ ምጅማር ቀዳመይቲ ሚኒስተር ናይታ ሃገር ጆርጅያ ልዕሊ ሊባኖስ ክነቅፍ ምጽንሑ ይፍለጥ። በቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ዘለወን ሽርክነት ንምሕያል ኣብ ዝሕግዙ ኲናት ኢራን፡ ካብ ናይጀርያ፡ ኣንጎላን ሜሎኒ ትማሊ ሰሉስ ገሊጻ። ሜሎኒ ንማዕከናት ዜና ኢጣልያ ኣብ እትፍጽሞ ዘላ መጥቃዕቲ፡ ብትእዛዝ መንገድታት ኣተኲሮም ከም እተመያየጡ ብራዚልን ዝርከብአን ሃገራት ነዳዲ ከእቱ ከም የማናዊ ኣጠማምታ ዘለዎ ጆርጅያ ዝሃበቶ መግለጺ፡ “ብመንጽር ህሉው ውድብ ሕቡራት ሃገራት መሰረት ኣፍሊጦም። ዝጸንሐ ይፍለጥ። ሜሎኒ እትመርሖ መንግስቲ፡ ሓደ ኩነታት ማእከላይ ምብራቕ፡ መንግስቲ ኣብታ ዓረባዊት ሃገር ሰላም ኣብ ምዕቃብ ዘገልግሉ ዘለዉ ወተሃደራት ኢጣልያ’ውን ከም ዝተጸልዉ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ሜሎኒ፡ ነቲ ውሳነ ትማሊ ሰኑይ ምስ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ፡ ምክልኻል ከምኡ’ውን ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ማትዮ ሳልቪኒ ኮይና ከም ዝወሰደቶ፡ ስሙ ክግለጽ ዘይደለየ ሓደ ኢጣልያዊ ብዓል ስልጣን ንሮይተርስ ሓቢሩ። ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እስራኤል ግን፡ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ካብ ሮይተርስ ንዝቐረበሉ ሕቶ መልሲ ክህበሉ ኣይከኣለን ዘሎ። ቬንዙዌላ - ምርጫ ክካየድ ጻውዒት ቀሪቡ ኣብ ናይጀርያ 33 ኣሸበርቲ ተቐዪዶም መራሒት ተቓዋሚ ሰልፊ ቬንዙዌላ ኣይርሳዕን። ፖሊስ ናይጀርያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር ኣብ ከተማ ኤሩኩ ኣብ ዝርከብ ቤተ ዘእተወ ሰፊሕ ስርሒት ምዃኑ፡ እቲ ማርያ ኮሪና ማቻዶ፡ ነቲ ብጭውያ ቅዋም ቬንዙዌላ፡ “ፕረዚደንት ናይታ ኣብ ማእከላይ ክፍለ ሃገር ክዋራ ኣብ ክርስትያን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ከምኡ ኣፈኛ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። ኣመሪካ ካብ ስልጣኑ ዝተኣልየ ፕረዚደንት ሃገር ንግዚኡ ኣብ ዘይህልወሉ እዋን፡ ዝርከብ ሓደ ቤተ ክርስትያን መጥቃዕቲ ድማ ኣብ መላእ እቲ ዞባ ክፍጸሙ ናይጀርያ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ ናይ’ታ ሃገር ነበር ኒኮላስ ማዱሮ ንምትካእ ብምክትል ፕረዚደንት ን 90 መዓልታት ንዝፈጸመ፡ 33 ኣባላት ዝሓቖፈ ሽበራዊ ብዝጸንሑ ተደጋገምቲ ጭውያታትን ምስ ጃምላዊ ጭውያን መጥቃዕቲን ፕረዚደንታዊ ምርጫ ክካየድ ጻውዒት ይትካእ፣ ብውሳነ ሃገራዊ ባይቶ ድማ ጉጅለ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከም ዘእተወ ዝምታ ጥሪትን ተሓተትቲ ምዃኖም ዝተሓሓዝ ጸጥታዊ ዘይምርግጋእ ትቃለስ ክቐርብ፡ ትማሊ ሰሉስ ምስ አይ.ኤፍ.ፒ ስልጣኑ ንተወሳኺ 90 መዓልታት ገሊጹ። ገሊጹ። ከም ዘላ ይፍለጥ። ኣብ ዝገበረቶ ቃለ መሕትት ኣተሓሳሲባ። ይናዋሕ፡” ይብል። በቲ መጥቃዕቲ 38 ሰባት ከም እቶም 33 ጥርጡራት፡ ፖሊስ ኣብ ብፍላይ ድማ፡ እቲ ድሮ ኣብ ትሕቲ “ቅዋም ቬንዙዌላ ኣዝዩ ንጹር እዩ፣ ተዓዋቲት ሽልማት ኖቤል ሰላም 2025 ዝተጨውዩ፡ ፖሊስ ናይ’ታ ሃገር ኣብ መላእ ክፍላተ ሃገር ክዋራን ኮጊን መርመራ ኣመሪካ ዝርከብ መጥቃዕቲ ናይ ስልጣን ሃጓፍ እንተ ኣጋጢሙ ኣብ ዝኾነት ማርያ፡ ነቲ ን12 ዓመታት እዋኑ ምሕባሩ ኣይርሳዕን። ብዘካየዶ ስርሒት ከም ዝተታሕዙ፡ እዚ ኤሩኩ፡ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ናይጀርያ ውሽጢ ዝቕጽሉ 30 መዓልታት ምርጫ ንቬነዙዌላ ዝመርሐ ማዱሮ ንምትካእ ኣፈኛ ፌደራላዊ ፖሊስ ናይ’ታ ሃገር፡ ድማ ኣካል ናይ’ቲ ካብ ዝሓለፈ ጥሪ ጸቕጢ ከም ዝፈጠረ ይግለጽ። ክጽዋዕ ከም ዘለዎ እዩ ዝገልጽ፡” ክትብል ኣብ ዝካየድ ምርጫ ክዕወቱ ተኽእሎ እቶም ኣሸበርቲ፡ በቲ ኣብ ሕዳር 18 ጀሚሩ 50 ጥርጡራት ኣብ ቀይዲ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ማርያ ኣብ ዝገበረቶ ቃለ መሕትት ካብ ዘለዎም ፖለቲከኛታት ሓንቲ ምዃና፡ ነ ቲ ኣብ ልዕሊ ናይጀርያውያን ተኸተልቲ ገሊጻ። ጸብጻባት የመልክቱ። እምነት ክርስትና ይፍጸም ኣሎ ዝበሎ ኣመሪካ፡ ኣብ መጀመርታ ዝሓለፈ መጥቃዕቲ ደው ንምባል፡ ወተሃደራዊ ጥሪ ንማዱሮን ብዓልቲ ስጉምቲ ከም ዝወስድ ከፈራርሕ ቤቱን ካብ ከተማ ካራካስ ምጽንሑ ይፍለጥ። ጨውያ ድሕሪ ምውሳዳ፡ ፖሊስ ኣብ ቀረባ እዋን ንሓያሎ ተቓወምቲ ቬንዙዌላ ብጭውያን ሽበራዊ መጥቃዕቲን ድሕሪ 90 መዓልታት ዝጥርጠሩ ገበነኛታት ክኸስስን፡ ነቶም ዝሓለፈ ሰሙን ዝሃድሙ ኣባላት ሽበራዊ ጕጅለታት ፕረዚደንታዊ ምርጫ ድማ ክከታተልን ምዃኑ ኣፍሊጡ ኣሎ። ክካየድ ምጽውዖም ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ቪያ ጅዳ 15/4/26 ጎደና ስጋለት ቀጣን ቁ.6፡ (ቪያ ጅዳ ) 07138002 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3803, "topic": null, "issue_date": "2026-04-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02511", "text": "ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር በላይ ክብ ንምባል ምስራሕ፡ ናይ ቀዳምነታት ዞባታትን ካልኦት ኣሃዱታትን ብወገኖም፡ ትምህርቲ ንሚኒስትሪ ትምህርቲ ጥራይ “ምምሕያሽ ፍልጠት መምህራን፡ ሃብተጋብር፡ እቲ ገምጋም መቐጸልታ ቀዳምነት ከምዝዀነ ገሊጹ። ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ናይ ዘይኮነ፡ ንኹሉ ብማዕረ ዝምልከት ንውጽኢት ምምሃርን ምስትምሃርን ናይ’ቲ ብደረጃ ቤት-ትምህርትን መምህር በላይ ኣስዒቡ፡ ኣብ ቀዳማይ ዝተኻየደ ንጥፈታት ብሓፈሻ፡ ዝርግሐ ዕማም ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ኣብያተብእወታ ይጸሉ’’ ብዝብል ቴማ፡ ንጥፈታት ንኡስ ዞባን ክካየድ ዝጸንሐ ገምጋማት ፍርቂ ዓመት ካብ ዝተመዝገቡ 12,594 ኣብያተ-ትምህርትን ጽልዋኡን፡ ኣብ ትምህርቲ ብኣታዊታተን ከምኡ’ውን ቀዳማይ ሰሚስተር ዓመተ-ትምህርቲ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ተመሃሮ እቶም 98.5 ሚእታዊት ገጠራት ዝርአ ርሕቀት ትካል ትምህርትን ምስ ሕብረተሰብ ተወሃሂደን፡ ኣብ ቀጽረን 2025/2026 ገምጊሙ። ንምምሕያሽ እቲ ወሳኒ መምህር ስለዝዀነ፡ ብቕድመ-ትምህርቲ ዝሓለፉ ከምዝዀነ ዝፈጥሮ ዘሎ ጸገማትን፡ ከምኡ’ውን ንዝርአ ሕጽረታት ብምእኩል መንገዲ ዓቕሚ መምህራን ብፍላይ ድማ ናይ’ቶም ብ31 መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ፡ ጠቒሱ፡ ዘሎ ብድሆታት ብምልላይ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ንምሕያል ዝተገብረ ከመሓይሻ ኣተሓሳሲባ። ኣብ ቅድመ-ትምህርትን መባእታን ዘለዉ ሃገራዊ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን", "char_count": 823, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02512", "text": "ስንኩላን፡ ንወለዲ ስልጠና ሂቡ መንእሰያት ተመሃሮ ብስፖርትን ባህልን ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ጎኒ-ጎኒ ዘካይድኦ ትምህርታዊ ንጥፈታት፡ ኣቢሎም ሕውነቶምን ሓድነቶምን መምህር ዓብለል ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ተመሃሮ ዝንባለታቶምን ብቕዓቶምን ሃገራዊ ማሕበር ኣእምሮኣውን ደቆም ኣለልዮም፡ ብስነ-ፍልጠታዊ መንገዲ ዘደልድሉሉ ባይታ ንምፍጣር ዝዓለመ ቅነ ቃል፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ተሳታፍነተንን ዝፍትሹሉ ባይታ ክፈጥራን ክሰርሓን ምዕባለኣውን ስንኩላን ጨንፈር ዞባ ክኣልይዎም ዝሕግዝ ምዃኑ ኣረዲኡ። ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ፡ ብ28 ተወዳዳርነትንን ክብ ንምባል ንዝገበርኦ ተላብዩ። ማእከል፡ ካብ 23 ክሳብ 27 መጋቢት ኣብ’ቲ ማሕበር ሓላፊት ምምዕባል መጋቢት ተዛዚሙ። ልዑል ቅድመ-ምድላዋት ብምምጓስ፡ ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ’ቲ ብመልክዕ ንልዕሊ 50 ወለድን ኣለይትን ስንኩላን ዓቕሚ-ሰብ ጆሜትራ ልዋም መንግስትኣብ እቲ ንኣስታት ክልተ ኣዋርሕ ዝቐጸለን እቲ ቅነ እናደመቐ ምምጽኡ፡ መርኣያ ውድድር ዝተኻየደ መሰናድኦታት ስልጠና ሂቡ። ብወገና፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምኦ ትምህርቲ ካብ መባእታ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ- ኣገዳስነቱን ተቐባልነቱን ከምዝኾነ ኣረዲኡ። ንዝተዓወቱ፡ ሽልማት ተዓዲሉ። እቲ ብሰብ ሞያ ጥዕና ዝተዋህበ ኣብ ምምሕያሽ ክኽተልኦ ዝጸንሓ ኣገባብ ትምህርቲ ዝተሳተፍኦን ቅነ፡ ስፖርታዊ ሓላፊ ስነ-ምምህርና መምህር ብርሃነ ብተመሳሳሊ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሽዕብ፡ ስልጠና፡ ኣብ ኣተኣላልያ ኣእምሮኣውን ኣተኣላልያ ደቀን ብግቡእ ክጥቀማሉ ውድድራት፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ክትዕን ዮውሃንስ ብወገኑ፡ ዝቐረበ ትሕዝቶ ኣብ ባህላውን ስፖርታውን ቅነ ኣብያተ- ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ዜጋታት ተላብያ። መደረን፡ ሙዚቃን ስነ-ጽሑፍን፡ ምህዞን መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ድርኺት ትምህርቲ፡ ብ28ን 29ን መጋቢት ዘተኰረ ኮይኑ፡ ኣብ ኣመጋግባን ኣደ-መንበር ማሕበር ወ/ሮ ይብራኣለም ሰንዓን፡ ከምኡ’ውን ቅብኣ ዘጠቓለለ’ዩ ዝፈጥርን ብቕዓት ተመሃሮ ዝንጸባረቐሉን ብውዕዉዕ መንፈስ ተኻዪዱ። ምንቅስቓስን፡ ኣለባብሳ፡ ክንክን ጽሬት፡ የዕብዮ ድማ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ጎስጓስ ነይሩ። ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ሓላፊ ባህልን ስፖርትን መምህር ሳልሕ ኣጠቓቕማ ዓይኒ ምድሪ፡ ከምኡ’ውን ኣካዪድካ ንዝጸንሐ ግጉይ ኣረኣእያ ማሕሙድ፡ እቲ ቅነ - ውድድራት ኵዕሶ ምክልኻል ተመሓላለፍቲ ሕማማት ምቕያርን መነባብሮ ኣእምሮኣውን እግሪ፡ ኣትለቲክስ፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ዘተኰረ ነይሩ። ምዕባለኣውን ስንኩላን ምምሕያሽን መደረን ክትዕን፡ ከምኡ’ውን ባህላዊ ኣቦ-መንበር ናይ’ቲ ጨንፈር መምህር ካብ ቀንዲ ዕላማታት ማሕበር ምዃኑ ትልሂትን ካልእ ንጥፈታትን ዘጠቓለለ ሄኖክ ገብረእግዚኣብሄር ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ብምግላጽ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምኦ ፍልጠት ምንባሩ ብምጥቃስ፡ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እቲ ዕላማ - ወለድን ኣለይትን ባህርያት ናብ ካልኦት ከሕልፍኦ ኣተሓሳሲባ። ብትሕዝቶን ተሳታፍነትን እናሰፍሐን እናደመቐን ይኸይድ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ ሓላፊ ኣሃዱ ባህልን ስፖርትን መምህር መሓመድ ዓብደላ ብወገኑ፡ ኣብ መንጎ ተመሃሮን ኣብያተ-ትምህርትን ብመልክዕ ውድድራት ዝቐርብ መሰናድኦታት፡ ተመሃሮ ዕቑር ክእለቶምን ዝንባለኦምን ከላልዩ ሓጋዚ ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ነቲ መደብ ንምዕዋት ንዝጸዕቱ ኣካላት ኣመስጊኑ።", "char_count": 1856, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02513", "text": "ኣዛዚ ፖሊስ ዞባ ደቡብ ኮሎኔል ዘይስነ-ምግባራዊ ተግባራት ንምውጋድ፡ ዘሚኪኤል ተኽልያ፡ ካብ 10 ክሳብ 27 መንእሰያትን ተመሃሮን ንቕሓቶም በሪኹ መጋቢት፡ ኣብ ሽድሽተ ንኡሳን ዞባታት ተኸላኸልቲ ገበንን ኣኽበርቲ ሕግን፣ ንተመሃሮን ወለድን ኣብ ምኹስኳስ ወለዲ ድማ ኣብ ምእላይን ምምእዛንን እሩም ስነ-ምግባርን ምኽባር ሕግን ደቆም ዝያዳ ሓላፍነታውያን ክኾኑ ዘተኰረ ኣስተምህሮ ሂቡ። ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። ኣብ’ቲ ኣብ ንኡሳን ዞባታት መንደፈራ፡ ኣመሓደርቲ ናይ’ተን ንኡሳን ዞባታት ድባርዋ፡ እምኒ-ሓይሊ፡ ዓዲ-ዃላ፡ ዓረዛን ብወገኖም፡ ተመሃሮ ካብ ቤላ-ቤለው ደቀምሓረን ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ኮሎኔል ኮነ ስምዒታዊ ጽልዋ መዘና ተሓዪቦም፡ ዘሚኪኤል፡ ተራ ክብርታት ሕብረተሰብ መጻኢኦም ንምጥጣሕ ኣብ ትምህርቶም ኤርትራ ኣብ ምክልኻል ገበናትን ዝያዳ ጸቒጦም ክጽዕሩ ኣዘኻኺሮም። በደላትን፣ ጽልዋ ዓውለማን ሳዕቤናቱን፣ እወታውን ኣሉታውን ጽልዋ መዘና፣ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ከምኡ’ውን ንጠንቅታት ብተመሃሮ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 137 ሓደጋታት፡ ዝፍጸም ሓደጋታትን ዘይእሩማት ከምኡ’ውን 16 ሽሕ ጥሕሰታት ሕጊ ተግባራትን ዝምልከት ሰፊሕ መግለጺ ትራፊክ ብመንእሰያት ከምእተፈጸመ ሂቡ። ተገሊጹ። ጊንዳዕ - ኣባላት ክፍለ-ሰራዊት 61 ነበር፡ ታሪኻውን ልምዓታውን ቦታታት በጺሖም ኣባላት ማሕበር ምትሕግጋዝ ክፍለ-ሰራዊት ዝተዋህለለ ማይ፣ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ኣብ 61 ነበር፡ ዲጋ ጋሕቴላይን ኣብ እዋን ሓርነታዊ ትሕቲኡ ዝለምዕ ልዕሊ 10 ሽሕ ሄክተር ቃልሲ ከቢድ ምርብራብ ዝተኻየደሉ ግንባር መሬት መብርሂ ሂቡ። ጊንዳዕን ንምዕዛብ፡ ብ28ን 29ን መጋቢት እቲ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ዝተሃንጸ ዲጋ ኣብ ዑደት ወዲቦም። ደረጃ ምዝዛም በጺሑ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ዕላማ ናይ’ቲ ዑደት፡ ሓደ ካብ ተሪፉ ዘሎ ዕዮ ንሩባ ማይ ኣድከሞም ብከፊል ስትራተጅያውያን ዲጋታት ሃገርና ዝዀነ ናይ ምእላይን ግዜ ዘይወስድን ምዃኑ ልዕሊ 50 ሚልዮን ሜተር ክዩብ ማይ ኣነጺሩ። ዝሕዝ ዲጋን ገስጋሱን ንምዕዛብ፣ ከምኡ’ውን ዑደተኛታት ብዘይካ’ዚ፡ ካብ 1990 ንልዕሊ ዝሓለፈ ጽንኩር ኩነታትን ኣብኡ ዝነበረ ዓመትን መንፈቕን ኣንጻር መግዛእታዊ ስርዓት ፍቕርን ሓልዮትን ንምስትንታን፡ ከምኡ’ውን ደርግ ከቢድ ምርብራብ ዝተኻየደሉን ረዚን ንወለዶታት ታሪኽ ንምውርራስ ዝዓለመ ዋጋ ዝተኸፍለሉን ግንባር ጊንዳዕ ብሓፈሻ፡ ምዃኑ፡ ተሳተፍቲ ገሊጾም። ኣሃዱኦም ዓሪዳትሉ ዝነበረት ከባቢታት ድማ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ህንጸት ዲጋ ጋሕቴላይ ብፍላይ ብምብጻሕ፡ ካብ ዝተፈላለያ ትካላት ዝከታተል ዘሎ ጆሜትራ ዳኒኤል መብራህቱ፡ ንዝተዋጽኡ መንእሰያት ናይ ትረኻ መደብ ንድሕረ-ባይታን ዕላማን፣ ተጠቃምነት ከምዝወደቡ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ደም ለጊሶም ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ብወለንትኦም ደም ንቕሓት ከምዝዀነ ዝሓበረ ርእሰ- ኣቶ መሓሪ ኣብርሃም ብወገኑ፡ ቀረብ ጥዕና ንምምላእ ሓጋዚ ተራ ከምዘለዎ ጥዕናዊ ረብሓታት’ውን ከምዘለዎ ለጊሶም። መምህር ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ደም ንምውሓስ ብተመሃሮ ዝግበር ገሊጹ። ተገንዚቦም ምህላዎም ብምሕባር፡ ኣብ ኣብ’ቲ ካብ 23 ክሳብ 26 መጋቢት ፈለግ መምህር ሓድሽ ኣማኒኤል፡ ኣብ ልግሲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ይዓቢ ለገስቲ ተመሃሮ ብወገኖም፡ ልግሲ መጻኢ’ውን ተመሳሳሊ ተበግሶታት ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኩለን ኣብያተ-ትምህርቲ ንምስፍሑ ከምዘሎ ጠቒሱ፡ ጠለባት ትካላት ደም ክንዮ’ቲ ሕልናዊ ዕግበት ከምዝወስዱ ኣረጋጊጾም። ክስራሕ ኣዘኻኺሩ። ዓዲ-ዃላን ፈለግን ዝተኻየደ መደብ፡ ኣብ ሃገራዊ ባንክ ደም ሓላፊ 543 ከረጺት ደም ተለጊሱ። ኣገልግሎት ወለንታዊ ልግሲ ደም እቲ ተበግሶ መርኣያ ሰሪጹ ዘሎ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ዋና ኣሰናዳኢ ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ቦርድ ምስንዳእ ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ሓጋዝ - ሞያዊ ዓቕሚ መምህራን ንምዕባይ ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ዝዓለመ ስልጠና ተዋሂቡ ለይ-ኣውት ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ብምውህሃድ ዘርእማርያም ዝተዋህበ ስልጠና፡ ካብ ጸገማት ኣተዓቓቕባ ንብረትን ሰነዳትን ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ማሕበር መምህራን ጨንፈር ዞባ ኩለን ኣብያተ-ትምህርቲ ናይ’ቲ ኣብ ምፍታሕ ኣበርክቶ ከምዝህልዎ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ዓንሰባን ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ንኡስ ንኡስ ዞባ ዝተዋጽኡ ርእሰ-መምህራን፡ ሓቢሩ። ፋጥና ኣድም ዞባ ሓጋዝን ዝተወደበ፡ ኣብ ኣተሓሕዛ ሱፐርቫይዘራት፡ ኣመሓደርቲ ኣብያተኣቦ-መንበር ጨንፈር ማሕበር መምህራን ሕሳብን ሰነዳትን፡ ከምኡ’ውን ዕቃበ ትምህርትን ሓለፍቲ ጉዳያት ተመሃሮን ኤርትራ ዞባ ዓንሰባ መምህር ክብሮም ምዝርጋሕ ጋዜጣ ንብረት ዘተኰረ ስልጠና ብ27 መጋቢት ተሳቲፎም። ገብረዝጊ ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ኣብ ኣብያተቍ.ስ.1395-0758045 ተዋሂቡ። ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ትምህርቲ ዝርአ ሃጓፋት ኣተሓሕዛ ምልክታ ኣብ’ቲ ብግዝያዊ ሓላፊ ጨንፈር መምህር እድሪስ ዓብዱ፡ እቲ ስልጠና - ሰነዳትን ሕሳባትን ብምፍዋስ፡ ኣብነታዊ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ትረዠሪ ዞባ ዓንሰባ ኣቶ ጎይትኦም ነቲ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ክርአ ዝጸንሐ ስራሕ ከካይዱን ኣርኣያ ክኾኑን ተላብዩ።", "char_count": 2987, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02514", "text": "ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ናይዛ ዓምዲ፡ መልሲ ኣይፋሉን ዝብል’ዩ፣ ዕዳጋ ነዳዲን ቁጠባዊ ጽልዋኡን ብዝብል ወትሩ ከምቲ ክኾኖ ዝድለ ኣይኮነን። ኣርእስቲ ዝተሓትመት ዓንቀጽ ይፍለጥ። እቲ ኣብ 2008 ዘጋጠመ ብምትእትታው ወዘተ. ዝተደረኸ ሸየጥትን ዝመዓራረየሉ ብምዃኑ ድማ ብብዝሒ ሸየጥትን ዓደግትን ጥራይ ትርከብ። እዛ ዓንቀጽ፡ ነዳዲ ከም ዓለምለኻዊ ፋይናንሳዊ ቅልውላው ክኸውን የብሉን ማለት’ዩ። በዘን ብወገን ዓደግቲ ይኹን ሸየጥቲ ቅቡል እንተተመልከትና፡ እቲ ትጽቢት ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ዓለምለኻዊ ድማ ንመብዛሕትኦም ስነቑጠበኛታት ረቛሕቲ ዝድረኽ ለውጢ ኣቃውማኡን ይውሰድ። ካብዚ መጠን ዝዛይድ ወይ ዝፈርሰሉ እዋን ሒደት ኣይኮነን። እዚ ዕዳጋ ዘለዎ ኣገዳስነት’ያ ተመልክት። ዘሰንበደ ነበረ። ዘሰንበደ ጥራይ ዘይኮነ ጽልዋኡን ዝተፈልየ እዩ። ነዚ ሓፈሻዊ ዝትሕት ዝኾነ መሸጢ ዋጋ ከኣ ነቲ ከም ምዕካስ ዕዳጋ (ማርኬት ፈይለር) እቲ ኣብ ፖለቲካዊ ስነቑጠባ ግና ኣብ ጽባሕ ናይቲ ቅልውላው ኩነት መሰረት ብምግባር ዝግለጽ ናይ ሚዛን ዘዘናብል ብምዃኑ እንተስ ኣብ ዝግለጽ ኩነት መንቀሊኡ ዝተፈላለየ (ፖሊቲካል ኢኮኖሚ) ዘተኮረ ምልከታ፡ ንዝሰዓበ ጉዳያት ዝኸውን ርጡብ ጠለብ ሕጊ ከኣ ኣሎ። ብእኡ መሰረት፡ ዓደግቲ ወይ’ውን ኣብ ሸየጥቲ ጽልዋ እዩ። ቁጽሪ ኣቕረብቲ ወይ’ውን ስትራተጅያዊ ኣገዳስነት ነዳድን መፍትሒ’ውን ከቕርቡ ኣይከኣሉን፣ ጠለብ ናይ ሓደ ፍርያት ክዓቢ እንከሎ ምፍጣሩ ኣይተርፎን። ዓደግቲ ሒደት ምዃኑ ሓደ ካብ ቁጠባዊ ጽልዋኡን ንምጉላሕ፡ ኣብ ዘይከምቲ ሮበርት ሉካስ ዝበሎ። መሸጢ ዋጋ ከምዝውስኽ፡ ጠለብ ንኣብነት፡ መሸጢ ዋጋ ናይ ዝኾነ ምኽንያታት’ዩ። እዚ ዋሕዲ ድማ 1970ታት ንዝተኸስተ ፈላምን ካልኣይ ቀቀረረብብንን ጠጠለለብብንን ክጎድል እንከሎ ድማ መሸጢ ዋጋ ፍርያት ልዕሊ’ቲ ብዕዳጋ ዝተነጸረ መሸጢ ዋጋ ኣብ ምውሳን ዓቢ ብልጫ ቅልውላው ነዳዲ ከምኡ’ውን ነዚ ኣብዚ ብዕዳጋ ኣብ ዝምራሕ ስርዓተ-ቁጠባ ከምዝጎድል የመልክት። እንተኾነ ኣብ መጠን ምስ ዝኸውን፡ ኣቕረብቲ ዝፈጥር ይኸውን። እቲ ንዕዳጋ ዝቐርብ እዋን ተኸሲቱ ዘሎ ብታሪኻውነቱን ምውሳን መሸጢ ዋጋ ናይ ዝተፈላለየ ዕዳጋ፡ ዓደግትን ሸየጥትን ከምምህላዎም መኽሰብ ናይ ምኽዕባት ተኽእሎ ጸጋ/ፍርያት ኣገዳሲ ምስ ዝኸውን ድማ ስንብራቱን ዝገዘፈ ምዃኑ ድሮ ጸጋታት (ናውቲ ማእቶት)፡ ውዱእ መጠን፡ ነቲ ጠለብ ዝምልሽ ቀረብ’ውን ስለዝረኣዮም ዝያዳ ናይ ምቕራብ ነቲ ዝጸንሐ ብልጫ ተወሳኺ ድርዒ ክግለጽ ጀሚሩ ዘሎ ቅልውላው ነዳዲ ፍርያት፡ መጠን ወለድን ክራይን ክህሉ ኣድላዪ ይኸውን። ድሌት ኣለዎም። ዓደግቲ ግና ዝፈጥር ይኸውን። ነዳድን ዕዳጋኡን ትድህስስ’ያ። እዛ ትስዕብ ዓንቀጽ ከኣ ተመሳሳሊ መለለዪ ዘለዎ’ዩ። መቐጸልታ ናይታ ዝሓለፈት ዓንቀጽ’ኳ መሸጢ ዋጋኦም ኣብ ዓለምለኻዊ እንተዘይኮነት ነቲ ኩነት ብዓይኒ ዕዳጋን ዕዳጋ ከምዝውሰን ካብ ዝግለጽ ጸጋ/ ኣካያይዳኡን ንምግንዛቡ ዝሕግዝ ፍርያት ጭቃን ዝተጻረየ ነዳድን እዩ። መረዳእታ ዝሓቘፈት’ያ። ሰናይ ንባብ፣ ነዳዲ ንዝተፈላለየ መዓላ ከምዝውዕልን ዓይነታት ስርዓተ-ቁጠባ ምንጪ ጸዓት ከም ምዃኑን መጠን ቁጠባዊ ውዳበ ሃገራት ከም ጉዳይ ኣገዳስነቱን ጽልዋኡን ዘከራኽር ኣብ ዝለዓለሉ እዋን ብቐዳምነት ዝጥቀሳ ኣይኮነን። እዚ ኣገዳስነት ድማ ኣብ ሰለስተ ስርዓታት ወይ ኣገባባት ውዳበ ምንጻር መሸጢ ዋጋኡ ግደ ከምዘለዎ ኣለዋ። ንሳተን ከኣ ብዕዳጋ ዝምራሕ ዘመልክት’ዩ። ካልእ ኣብ ምንጻር ስርዓተ-ቁጠባ፡ ምእኩል ስርዓተ-ቁጠባ መሸጢ ዋጋ ነዳዲ ዓቢ ጽልዋ ዘለዎ ከምኡ’ውን ሕውስዋስ (ናይ ዕዳጋን ናይ ቀረቡ ጉዳይ እዩ። ቀረብ ነዳዲ፡ ምእኩልን) ስርዓተ-ቁጠባ እየን። እዘን ቀንዲ ኣፍረይቲ ነዳዲ ዝኾና ሃገራት ውዳበታት፡ ከምቲ ኣብ ኣቃውማአን ብዘቖምኦ ውድብ ለኣኽቲ ነዳዲ ብኣንጻሩ መጠን ናይቲ ዘህልኽዎ ግኑን ካብ ዝኾነ ዕማማት ዕዳጋ’ዩ። በዚ ቀረብ (ሳፕላይ)፡ ኣቕረብቲ ወይ ዝርአ ፍልልይ ንውጽኢተንን (ኦፔክ) እዩ ዝምእዘን። እዘን ሃገራት፡ ጠለብ ይንክዩ። በዚ ከኣ ኣብቲ ዕዳጋ መሰረት፡ ደሞዝ ኣብ ናይ ጸጋሰብ ዕዳጋ ኣፍረይቲ ናይ ሓደ ፍርያት ኣብ ኣድማዕነተንን ኣመልኪቱ ኣብ ዝቐርብ ን 44 ሚእታዊት ናይ ዓለምለኻዊ ዘሎ ቀረብ ዝያዳ እቲ ጠለብ ይኸውን። ይውሰን ማለት’ዩ። መሸጢ ዋጋ ናይ ዝተወሰነ መቓን ግዜ ኣብ ዕዳጋ መግለጽን ንዕኡ ዘሰንዮ መረዳእታን ቀረብ ነዳዲ ዘፍርያን ኣስታት 81 ኣቕረብቲ ድማ መሸጢ ዋጋ ናይ ጭቃ ነዳዲ ከም ተፈጥሮኣዊ ጸጋን ንዘሎ መሸጢ ዋጋ መሰረት ብምግባር ዘሎ ፍልልይ ርሒብ’ዩ። የግዳስ ሚእታዊት ዕቑር ጸጋ ነዳዲ ዓለም ፍርያቶም ከጉድልዎ ይግደዱ። እዚ እታውን፡ ናይ ዝተጻረየ ነዳዲ ድማ ክቕርብዎ ናይ ዝኽእሉን ዝደልዩን ኣተኩሮ ናይዚ ጽሑፍ ኣብዚ ርሒብ ዝውንናን እየን። እዚ ከኣ ንሳተን ምጉዳል ዋጋ፡ ንዓደግቲ ዘርብሕ ከም ፍርያት ኣብ ዕዳጋ ይውሰን። መጠን ኣቕሓ ዘመልክት ኮይኑ ብሰሌዳ፡ ጉዳይ ወይ‘ውን ኣብ ብሉጽነት ሓንቲ ብዝኣመናሉ ወይ ዝተሰማማዓሉ ጉዳይ ብምዃኑ መጠን ናይቲ ዝዕድግዎ ኮታ፡ ኣብ ዝኾነ እዋን እዛ መሸጢ ግራፍ ከምኡ’ውን ምዕሪት ይግለጽ። ኣገባብ ኣብ ልዕሊ ካልእ ኣይኮነን። ቀረብ ነዳዲ ብምንካይ መሸጢ ዋጋኡ ከምዘዛይድዎ ይገብር። መጠን ናይቲ ዋጋ መን ዝወሰና’ያ እንተተባህለ፡ ቀረብ ናይ ነፍሲወከፍ ኣፍራዪ ምስ ኣተኩሮኡ፡ ኣብ ሓደ ግን ከኣ ኣዝዩ ክብ ናይ ምባል ዓቕሚ ይህበን። ከምዚ ዝዕደግ እናዓበየ ክኸይድ እንከሎ መልሳ ኣብ ዕዳጋኣ ማለት ንዕኣ ኣብ ተደመረ ድማ ናይ ዕዳጋ ቀረብ ወሳኒ ዝኾነ ጉዳይ ማለት ብዕዳጋ ኣብ ዝበለ ምሽባን (ካርተል) ድማ ዕዳጋ ድማ መሸጢ ዋጋ ናይቲ ፍርያት ትምልከት ዕዳጋ ትብል ትኸውን። ነዛ ይኸውን። ኣብ ቀረብ’ውን እንተኾነ ዝውሰን መሸጢ ዋጋ እዩ። ንዝጠልቦ ውድድር ዝዕንቅጽ’ዩ። እዚ፡ ይውስኽ። እዚ ብኽልተ ኣንፈት ዝርአ መረዳእታ ቅብልቲ ምውሳድ ማለት እቲ ኣብ ብዝሒ ዝርአ ክብን ለጠቕን ብዕዳጋ ኣብ ዝምራሕ ስርዓተ-ቁጠባ ኣብ 1970ታት ኣብ ዝተኸስተ ፈላምን ለውጢ ኣብ መሸጢ ዋጋ (በቲ ሓደ ግና ዝኾነ ዝለዓል ሕቶ የለን ማለት ምትሕሓዙ ኣብ መሸጢ ዋጋ ናይቲ ኣብዚ ስርዓተ-ቁጠባ፡ ኣብ ምስልሳል ካልኣይን ቅልውላው ነዳዲ ዝተፈጸመ ዝጎድል በቲ ኻልእ ድማ ዝውስኽ) ኣይኮነን። እተን ከም መሰረታውያን ፍርያት ምስ ዝኽሰት ለውጢ ጥራይ ዝኾነ ይኹን ቁጠባዊ ንጥፈት ዝለዓለ ተግባር’ዩ። ኣብ ሓደ ደረጃ ምርኻቡ ኣይተርፎን። ዝለዓላ ሕቶ ከኣ እታ መሸጢ ዋጋ ምዃኑ’ዩ ከም ትሑዝ ዝውሰድ። እቲ ቦታ ዝሕዝን ከም ውጽኢቱ ድማ ዝበለጸ እዚ ከኣ ንዓደግትን ኣቕረብትን ዘዋጽእ ብኸመይ ትውሰን ከምኡ’ውን መን’ዩ ለውጢ ምስ ካልእ ረቛሒ ዝዛመድ ወይ ቁጠባዊ ፍረ ክህብ ትጽቢት ዝግበረሉን መሸጢ ዋጋ ከምዝውሰን ይገብር። ኸ ዝውስና ዝብላ ይኾና። ጉዳይን ዝተሓሓዝ ንኣብነት ኣብ ተክኖሎጂ እንተሃልዩ ዕዳጋ’ዩ። ዕዳጋ፡ ሸየጥትን ሎሚ ኣብ ERI-TV ነዚ ዝተጠቕሰ ለውጥታት ዘካውንን ተራን ቀረብን ጠለብን ድማ ኣብዚ ብዝተገብረ ምምሕያሽ፡ ብዝሒ ዓደግትን ዝራኸቡሉ፡ ንሓድሕዶም ዘመሓድርን ከኣ እቲ “ሕቡእ ኢድ” ዘገድሶም ግብረዋኒን ዝፍጽሙሉ ቦታ ይለዓል። ኣህለኽቲ ስለዝወሰኸ ወይ ስለዝጎደለ ሰዓት መደብ ተባሂሉ ዝግለጽ፡ ተኣምራታዊ ሓይሊ ወዘተ. ክኸውን የብሉን። ምኽንያቱ ወይ መድረኽ’ዩ። እዚ መድረኽ፡ ጠለብ (ዲማንድ)፡ ኣህለኽቲ ናይ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር እዩ። በዘን ረቛሕቲ ዝድረኽ ለውጢ፡ ኣብ ብቦታን ደረትን ዝንጸር ነገራዊ ህላወ ሓደ ፍርያት ኣብ ዝተወሰነ ናይ 12፡02 መደብ ጽባቐ እዚ ዝተገልጸ ዲናሚካውነት ጠለብን ኣቃውማኡ ይኹን ጽልዋኡ ዝተፈልየ ዘለዎ ወይ’ውን ዘይብሉ ክኸውን ግዜ መቓን ክዕድግዎ ናይ ዝደልዩን ቀረብን ከምኡ’ውን ዕዳጋ ዘነጽሮን 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ስለዝኾነ። ነዚ ሓፈሻዊ ኣመት መሰረት ይኽእል። ዓይነት ናይቲ መድረኽ ዝኽእሉን ዝተፈላለየ መጠን (ብዝሒ) ዓደግትን ሸየጥትን ዝቕበልዎን መሸጢ 12፡50 ዜና ስፖርት ብምግባር ዝግለጽ ናይ ቀረብ ሕጊ ድማ ብዘየገድስ ከኣ ብእኡ ብዝፍጠር ብመንጽር መሸጢ ክኸውን ተኽእሎ ዋጋ ክዉን ክኸውን እንተኾይኑ እቲ 12፡55 መደብ ቡያ ኣሎ። ብእኡ መሰረት፡ መሸጢ ዋጋ ተዋሳእነት ሸየጥትን ዓደግትን፡ ሓያለይ ናይ ዘለዎ ዋጋታት ዘመልክት ሰሌዳ፡ ዕዳጋ ከማልአን ዝግባእ መሰረታውያን 13፡30 ዜና (ዓረብ) ናይ ሓደ ፍርያት ክውስኽ እንከሎ ቁጠባዊ ንጥፈታትን ውሳነታትን እዩ ግራፍ ወይ ምዕሪት’ዩ። ንኣብነት፡ ዋጋ ነጥብታት ኣለዋ። እታ ቀንድን 13፡40 ዕላል ጥበባት ኣቕረብቲ ናብ ዕዳጋ ናይ ዘቕርብዎ ዝሰላሰል። ኩሉ፡ ኣብዚ መድረኽ ነዳዲ 90፡ 110፡ 75 ዶላር ኣመሪካን መሰረታዊትን ድማ እቲ ዕዳጋ 15፡10 ተክ ኢንሳይት መጠን ይውስኽ፡ ዋጋ ክንኪ እንከሎ ዝውሰን ቁጠባዊ ንጥፈት ድማ ከም ካልእን ክኸውን ተኽእሎ ክህልዎ ምሉእ ብምሉእ ብውድድር ዝምራሕን 15፡50 ፓናሮማ ድማ መጠን ናይቲ ዘቕርብዎ ይንኪ። ኣበር ኣልቦን ብጹእን ይቑጸር። ጥልቀት እንከሎ መጠን ናይ ዝጥለብ ወይ እቲ መሰረታዊ ምኽንያት ድማ ምስ ዝካየድን ክኸውን ከምዝግባእ’ያ። እዚ፡ 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) ናይዚ ግንዛብ ንምርዳእ ከኣ ቅድሚ’ቲ ዝዕደግ ነዳዲ ክንደይ ይኸውን ዝብል መኽሰብ ዝተተሓሓዘ’ዩ። ኣብቲ ዕዳጋ ሓቀኛ ውድድር ዝድርኽ 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ኣብ 2008 ዘጋጠመ ፋይናንሳዊ ሓበሬታን መረዳእታን ድማ ይሕዝ። ቁጽሪ ዓደግትን ኣቕረብትን ክህሉ 17፡15 ደርፊ ቅልውላው ንዕዳጋ ኣመልኪቱ ነፍሲወከፍ ጠለብ ምስ ተደመረ ድማ ምውሳን መሸጢ ዋጋ ግድን ምዃኑ ዘመልክት’ዩ። ቁጽሪ ናይ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ይቐርብ ንዝነበረ መግለጺታት ምውካስ ኣብቲ ዕዳጋ ንዘሎ ጠለብ የቕውም። ቀረብን ጠለብን ብተናጸል ምስ መሸጢ ዓደግትን ሸየጥትን ብዙሕ እንተኾይኑ፡ 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) ሓጋዚ’ዩ። ኣብቲ እዋን፡ መብዛሕትኡ ኣብዚ ምስትውዓል ዘድልዮን ክዝንጋዕ ዋጋ ዘለዎ ዝምድና ርኢና ኣሎና። ዝኾነ ካብ ሸየጥቲ ይኹን ዓደግቲ 19፡20 ፊዮሪና ቁጠባዊ ልሳን ዕዳጋታት ሳሕቲ ዘይብሉን ድማ ኣብ ብዝሒ ናይቲ እዚ ብተናጸል ዝንጸባረቕ ባህሪ ኣብ ዋጋ ናይ ምውሳን ዓቕሚ ወይ 20፡00 ዜና (ትግረ) እንተዘይኮኑ ጌጋ ዝበሃል ከምዘይርከቦ፡ ዝዕደግ ፍርያት ክርአ ዝከኣል ለውጢ ሓደ ክጥመር እንከሎ ዝርከብ ርእሱ ተኽእሎ ፈጺሙ የብሉን። ዝኾነ 20፡15 ፊልም ክብረት ዘመናዊ ቁጠባ ድማ ነቲ ሳሕቲ ዝርከብ ኣብቲ ትጽቢት ዝግበረሉ መሸጢ ዝኸኣለ ውጽኢት’ውን ኣሎ፣ ምንጻር ሸያጢ ይኹን ዓዳጊ እቲ “ሕቡእ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ጌጋ ዘስተኻኽል ወይ ‘ዘስታርር’ ዋጋ ብዝኽሰት ለውጢ እንተዘይኮይኑ ብዕዳጋ ዝተወሰነ መሸጢ ዋጋ። እዚ ኢድ” ዝወሰኖ መሸጢ ዋጋ ምቕባል 21፡25 ፊልም ፈንቅል ኣገባብ ከምዘማዕበለ ዘዝይም ነበረ። ናይ ንጠለብ ካብ ዝጸልዉ ካልኦት ረቛሕቲ መሸጢ ዋጋ፡ ኣብ ዕዳጋ ናይ ዝጥለብን እንተዘይኮኑ ካልእ ክገብሮ ዝኽእል 1995 ናይ ስነቑጠባ ተዓዋቲ ሽልማት ዝመንጨወ ለውጢ ከምዘይኮነ’ዩ ዝቕረብን መጠን ሓደ ፍርያት ማዕረ 22፡00 ዜና (ዓረብ) የለን ማለት’ዩ። ዕዳጋ ግና ከምቲ ክኾኖ ኖቤል ዝኾነ ሮበርት ሉካስ ከይተረፈ ትሑዝ ዝውሰድ። ስለዚ፡ እቲ ክኸውን እንከሎ ዝጽዒ ወይ ዝፍጠር 22፡10 ድራማ ኣለዎ ዝበሃል ድዩ? ‘(ቁጠባዊ) ድስካለ ዝግትኣሉ ፍታሕ ለውጢ ኣህለኽቲ፡ ናብ ካልእ ፍርያት መሸጢ ዋጋ (ኢኵሊብርዩም ፕራይስ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ተረኺቡ’ዩ’ ክብል ኣብ 2003 ምዝራቡ ብምቅይሖም፡ ሓድሽ ተክኖሎጂ እዩ። እዚ ዋጋ ሓሳብ ዓደግትን ሕጽር ብዝበለ መግለጺ እቲ 22፡40 እትመት", "char_count": 6321, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02515", "text": "እዚ ኣብዚ ዘለናዮ ግዜ ከም ልምዲ መልእኽቲ ብናጻ ምትሕልላፍ ሓድሽ ትሑዝ ኰይኑ ዝርከብ መዓልቲ ሓሶት፡ ካብ 170 ዓመተ-ምህረት ኣትሒዙ ይኽእል’ዩ ዝብል ገለ ካብቶም ኣብዛ መዓልቲ ዝተረኣዩ ሓሳብ ስለዝነበረ፡ ዝበዝሐ ሰብ ሓሶት እዩ ከምዝፈለመ’ዩ ዝንገረሉ። መዓልቲ ሓሶት፡ ግምት ኣለዎም። ፍሉያት ፍጻመታት፦ ብምባል ኣይተቐበሎን። ብእንግሊዛውያን ተዋዘይቲ ንግዝያዊ እዚ ዕለት’ዚ ኣብ • እቲ ዝገርም ኣብዛ መዓልቲ ዝሞተ • ኣብ ሚያዝያ 1 1957፡ “ሓደ ላግጺ ተባሂሉ ከም ዝጀመረ ይፍለጥ። እዚ ዓባይ ብሪጣንያ ካብ ሰብ ክእመን ኣጸጋሚ ምዃኑ እዩ። ንጉስ ስዊዘርላንዳዊ ሓረስታይ ስፓጌቲ መዓልቲ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት 18 ክፍለ ዘመን ግሪኽ ዝነበረ ካልኣይ ጆርጅ፡ ኣብ 1 ብምዝርኡ ዓቢ ስም ረኺቡ” ኢሉ ዝገለጸ ምስ ዝተፈላለየ ባህልን ልምድን ዘለዎ ኣትሒዙ’ዩ ክዝከር ሚያዝያ 1947 እዩ ዓሪፉ። ኣብ ማዕከናት ቢ.ቢ.ሲ. ብዙሓት ሰባት እዮም ኣሚኖሞ። ሰብ ንኣማኢት ዓመታት ተኻይዱ እዩ። ጀሚሩ። ኣብዚ ዘለናዮ ዜና ምስ ተነግረሉ፡ መዓልቲ ሓሶት እዩ • ኣብ ደይሊ ሚረር “ናብ ውድድር ዘመን፡ ሰባት ንመዓልቲ ብምባል ብዙሕ ሰብ ኣይኣመነን። ጸኒሑ ገለ ገለ ተመራመርቲ ታሪኽ፡ መዓልቲ ዝቐርቡ ኣፍራስ ኢርፎን ገይሮም ክወዳደሩ፡ ሓሶት ብዝተፈላለየ ግን ሓቂ ምዃኑ ተረጋገጸ። ሓሶት፡ ፈረንሳ ኣብ 1582 ካብ ዓውደ ሙዚቃ እናሰምዑ ክጋልቡ ተፈቒዱሎም። ኣገባብ’ዮም ዘብዕልዎ ኣዋርሕ ጁሊያን ናብ ግሪጎሪያን ምስ ዝብል ሓበሬታ እዩ ተዘርጊሑ። • ኣብ መጋቢት 31፡ 1946 ኣብ ወይ ዝክርዎ። ቀየረት ከም ዝፈለመ ይእምቱ። እቶም ሃዋይን ደሴት ኣለኡቲካን ‘ሱናሚ ይሕብሩ። ካልኦት ወገናት’ውን መዓልቲ ነዚ ዕለት ምኽንያት • ደይሊ ኤክስፕረስ ኣብ መዓልቲ ሓሶት ነዚ ንምስማዕ ድሒሮም ዝነበሩ ሰባት፡ ከጋጥም ይኽእል’ዩ’ ዝብል መጠንቀቕታ ሓሶት ምስቲ ኣብ ጥንታዊት ሮማ ኣብ ብምግባር ሰባት ኣብ ልዕሊ መቕርቦም፡ ሓደ ትካል ሰራሒ ፒሳ ንዓሰርተ ክልተ ሓድሽ ዓመት ኣብ ክንዲ ባሕቲ ጥሪ፡ ኣብ ተዋህበ። ‘እዚ መጠንቀቕታ ብምኽንያት መወዳእታ መጋቢት ዝካየድ ዝነበረ ብጋዜጣ፡ ሬድዮን ቴለቪዥንን ክላገጹ ሰዓታት ብውዕዩ ዘጽንሕ ቦርሳ ከም ዝሰርሐ ባሕቲ ሚያዝያ ምምጻእ ሓድሽ ዓመት መዓልቲ ሓሶት እዩ ወጺኡ’ ዝበለ ሰብ ‘ፈስቲቫል ሂላርያ’ ዝተተሓሓዘ ምዃኑ ይውዕሉ። ነዛ መዓልቲ ዘይፈለጣ ሰብ ሓቢሮም። ምስ ኣብዓሉ፡ መስሓቕን መላገጽን ሰብ ብዙሕ ኣይተገደሰሉን። ኰይኑ ግን ኣብታ ይገልጹ። ኣብዚ ፈስቲቫል ሮማውያን ክተዓሻሾ፡ ዝፈለጣ ድማ ዘጋጠመ ነገር ከም ዝዀኑ ይንገር። ካብዚ ተበጊሶም • ጉግል፡ ን ‘ጂ ሜይል’ ኣብ 2004 ናብ ዝቐጸለት መዓልቲ ሱናሚ ስለ ዝተላዕለ ዘይንሶም መሲሎም የካይድዎ ብምንባሮም፡ ክሳብ ብዓይኑ ዘይረኣየ ምእማን ክስእን’ዩ ድማ መዓልቲ ሓሶት ከም ዝተመስረተት ህዝቢ ከቕርቦ እንከሎ፡ ኣብ መዓልቲ ሓሶት ሂወት 15 ሰባት ቀዘፈ። መዓልቲ ሓሶት ካብዚ ዝፈለመ ክኸውን ዝርአ። ጥቕሚ ሽጉርቲ ኣብ ጸጕርን ቈርበትን ሽጉርቲ፡ ዳርጋ ኣብ መላእ ዓለም ከም ዘመሓይሽ ይፍለጥ። ብዘይካ’ዚ ብዝውቱር ካብ ዝዝራእ ዓይነት ንጸጕርና ካብ ምፍሕሻውን ፎሮፎርን ዕጥርጥር ምባል፡ ፈጸጋ፡ እዩ። ብዘይካ’ዚ ንዝዀነ ናይ ቆርበት ኣሕምልቲ ሓደ’ዩ። እዚ ዓይነት ሓምሊ’ዚ ይከላኸለሉ። ሽጉርቲ፡ ንዝተመልጠ ዕንፍሩርን ምብልሻውን መጉዳእቲ ይፍውስ። ሽጉርቲ፡ ኣብ ካብ ቀደም ዘመን ኣትሒዙ፡ ንኣሽሓት ርእሲ፡ ንዘሳሒ፡ ንዝረገፈ፡ ንዝረቐቐ፡ ይከላኸሉ። ማዕድናትን መዓልታዊ ሂወትና ብስሩዕ ምስ ዓመታት ብዝተፈላለየ ዓይነት ከም ቀይሕ ንዝደረቐ፡ ንዝተሰባበረን ዝፋሕሸወን ቪታሚናትን ቆርበትና እንምገቦ፡ ኣብ ገጽና ንዝርከቡ ጸለምቲ ሽጉርቲ፡ ብጫ ሽጉርቲ፡ ቀጠልያ ሽጉርቲ፡ ጸጕሪ የመሓይሽ። ሽጉርቲ፡ ምስ እንምገቦ ጥዕና ዘለዎ ክኸውን ነጠብጣብ የጥፍእ። ቆርበትና’ውን ወዝ ጻዕዳ ሽጉርትን ካልኦትን ፈርዩ እዩ። ጥራይ ኣይኰነን፡ ኣብ ጸጕርና ይኹን ይሕግዝ። ኣብ ሽጉርቲ ዘለዎ ክኸውን ይሕግዝ። ሽጉርቲ፡ ብዘይካ ሽጉርቲ፡ ቆርበትና ውጽኢታዊ ዝኸውን፣ ጥሒንና ዝርከብ ማያዊ ክፋል ኣብ ቆርበት ኣብ ጸጕሪ’ውን ኣዝዩ እቲ ቀንዲ ምንጪ ቪታሚናት፡ ነቲ መማዩ ኣብ ገጽና ምስ እንለኽዮ፡ ቆርበትና ጠሊ ዘለዎ ውጽኢታዊ ከም ምዃኑ’ዩ ዝንገረሉ። ማዕድናት፡ ኣንቲኦክሲዳንትን ካልኦትን ንዝተበላሸወ ዝኣረገ ቆርበትና ኣልዩ ክኸውን ልዑል ኣበርክቶ ኣብ ጥዕና ጸጕሪ ብዙሕ ኣስተዋጽኦ እዩ። ብዘይካ’ዚ ሽጉርቲ ንጥዕናን ባህርያዊ ይሕበር። ብተወሳኺ ፋይቶኑትረንትን ኣለዎ። ከም ዝተረኽቦ ተመራመርቲ ይሕብሩ። ጥዑይ ሓድሽ ቆርበት ክወጽእ የኽእል። ጽባቐን ዝጠቅም ትሕዝቶ ኣለዎ። ፋይቶኬሚካልን ዝዓይነቶም ጸረ ምራተ ፈጸጋ ብፍላይ ኣብ ግዜ ጕብዝና ኣብ ሽጉርቲ፡ ብዘይካ’ዚ ነቲ መማዩ ኣብ ርእስና ምስ ማለት ‘ኣንቲ ኦክሲዳንት’ ይውንን። ብዙሓት ሰባት ብብዝሒ ይረአ። ሽጉርቲ ንዝተበላሸወ ጸጉሪ ኣመዓራርዩ፡ ኣዝዩ እንለኽዮ፡ ነቶም ሰራውር ናይ ጸጕርና ሽጉርቲ፡ እቲ ዝበለጸ ምንጪ እዞም ዓይነት ኣንቲኦክሲዳንት ቆርበትና ድማ፡ ኣንጻር ኣብ ጸጕርን ቆርበትን ጽቡቕን ሰሓብን ክኸውን ይገብሮ። ቀረብ ደም ይውስኸሎም’ሞ ዕብየት ቪታሚናት ‘ኤ’ ‘ሲ’ ‘ኢ’ ምዃኑ’ውን ጥዕና ዘለዎን ንኸይዓጥርን ይሕግዙ። ካብ ፈጸጋ እቲ ኣዝዩ ጽቡቕ ውጽኢት ዘለዎ ብፍላይ ንዝተቘራረጸን ዝረገፈን ጸጕሪ ጸጕርና ክውስኽ ይሕግዝዎ። ፈተነ ርእሰ ቅትለት ኣብ ማእከል ገያሾ ጥቕሲ ሎሚ ሓንቲ ጓል 29 ዓመት ቻይናዊት ዘይተገልጸት ቻይናዊት፡ ካብ ባህራን ቀረባ ሆስፒታል ተወሲዳ ሕክምናዊ መንእሰይ፡ ኣብ ማእከል ገያሾ ናይ ሓንቲ ናብ’ቲ ማዕርፎ ነፈርቲ ለይቲ እያ በጺሓ። ሓገዝ ይግበረላ ኣሎ። - “እቲ ቀዳማይን ዝበለጸን ዓወት፡ ንርእስኻ ምምላኽ’ዩ።” - ፕላቶ መንገዲ ኣየር ርእሰ-ቅትለት ክትፍጽም ኣብቲ ማዕርፎ ነፈርቲ ምስ በጽሐት፡ ትኽ ብመሰረት እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ፡ - “ዲስፒሊን ኣብ መንጎ ሸቶን መፈጸምታኡን ዘሎ ድንድል’ዩ።” - ጂም ሮን ኣብ ዝፈተነትሉ፡ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኢላ ናብ ሳልሳይ ተርሚናል ብምቕናዕ እዛ ቻይናዊት መንእሰይ - ሻቡ ደኣ - “ትብዓት ዝብሃል ፍርሒ ዘይስምዓካ ሰብ ምዃን ማለት ዘይኮነስ፡ ንፍርሕኻ ኣባላት ጸጥታ ናይቲ መዓርፎ ነፈርቲ ድሕሪ ሓደ ሰዓት ነብሰ-ቕትለት ውልቃዊ ጉዳያ ንምስላጥ ትጐዓዝ ምስዓር ማለት’ዩ።” - ማርክ ትወይን ከምዝኣተወት ተሓቢሩ። ክትፍጽም ፈቲና። እቶም ኣብ’ቲ ከባቢ ከምዝነበረት ይተሓበር እምበር፡ ናብ’ዚ - “ፈረስ፡ ከይተገርሐ ናብ’ቲ ዝድለ ቦታ ኣይበጽሕን። ነዳዲ፡ ከይተቓጸለ ዝኾነ እታ ብበሊሕ ላማ ገይራ ህይወታ ዝነበሩ ሰባት እምበኣር፡ እታ መንኣሰይ ማዕርፎ ነፈርቲ ብምምጻእ ነብሰ-ቕትለት ነገር ከንቀሳቕስ (ከዘውር) ኣይክእልን። መንጫዕጫዕታ፡ ከይተጐርጉሐ ኤሌክትሪክ ከተጥፍእ ዝሃቀነት መንእሰይ፡ ኣብ እትገብሮ ዝነበረት ዘይንቡር ንጥፈታት ክትፍጽም ዝደረኻ ቀንዲ ምክንያትስ፡ ኣየመንጩን። ዝኾነ ሰብ፡ ብዘይ ኣትኵሮን ዲስፕሊንን ብዓቢኡ ብዘይ ተወፋይነት መንጎ ብዙሓት ሰባት ክትገብሮ ዝደረኻ ንኣቓልቦኦም ከምዝሰሓቦ፡ ኣብ ዝሃብዎ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ቀረባ መዓልታት ምስ ጥርዚ ዓወት ዝበጽሐ ፍጹም የለን።” - ሃሪ ኤመርሰን ፎርዲክ ምኽንያት ዛጊት እኳ እንተ ዘይተሓበረ፡ ሓበሬታ ኣረዲኦም። ብዓል-ቤታ ዝኸተመቶ ውዕል ምፍራስ ምናልባት ግና እቲ ተግባር ኣቓልቦ ሰባት እቶም ጸብጻባት ወሲኾም፡ እዛ ካብ ሞት ቃል ኪዳንን ምፍልላይን ምዃኑ እዩ - “እቲ ቅኑዕ ዲስፕሊን፡ ኣብ ግዳማዊ ድፍኢት ዘይኮነስ፡ ኣብ ልምምድ ናይ ንምስሓብ ከይኮነ ከምዘይተርፍ ይግለጽ ንእስክላ ዝድሓነት ቻይናዊት፡ ናብ ከተማ ዝንገር። ኣእምሮና እዩ ዝርከብ።” - በርትራንድ ራልስ ኣሎ። እዛ ኣብ ኣህጉራዊ ማዕርፎ ነፈርቲ ኩዋላ ላምፑር (ማለዥያ) ክትከይድ በቲ ዝተፈጥረ ሃንደበታዊ ክስተትን ኢንድራ ጋንዲ (ህንዲ) ነብሳ ከተሐልፍ መደብ ከምዝነበራ እዮም ዝገልጹ። ኩነታት ኣየርን፡ ኣብ ኣህጉራዊ ማዕርፎ ሓሳብ ልባ ዘይሰመረላ ቻይናዊት፡ “በቲ እንተዀነ፡ ንኹሉ ተዓዛቢ ዘሰንበደ ኣርዓዲ ነፈርቲ ኢንድራ ጋንዲ - ኣስታት 120 ሕሕቶቶ ሱሱዶዶኩኩ ተግባር ኣዝያ ከም ዝተቖጥዐት - ናይ ስጉምቲ ከም ዝወስደት የመልክቱ። እታ በረራታት ከምዝተደናጐየ እቲ ምንጪ ዓይኒ መሰኻኽር ገሊጾም” ክትብል፡ ነቲ ቻይናዊት ድሕሪ’ዚ ኩሉ ፍጻመ፡ ናብ የመልክት። ሓበሬታ ዘቃልሐት ጋዜጣ ኒው-ደልሂ ኣስፊራ። እዛ ቻይናዊት፡ ዋላ እኳ’ቲ ዝሓሰበቶ እንተዘይሰለጣ፡ ዝኸበደ መስርሕ ነብሰ ቅትለት ከምዝፈጸመት እዩ ዝውሰድ። ነታ ካብ ማእከል ናይ ኢድ ቦርሳኣ ዘውጸኣታ - ብልዑል ጥንቃቐ ሓቢኣታ ዝጸንሐት በላሕ መላጸ፡ ተቐዳዲማ ኣብ ጎረሮኣ እያ ሸኺላታ። ነዚ ሃንደበታዊ ተግበር ብቐረባ ዝተዓዘቡ ወገናት፡ ተቐላጢፎም ሓገዞም ከወፍዩ ከም ዝተራእዩ እቲ ዝተረኸበ ሓበሬታ የነጽር። ብመሰረት ጸብጻባት፡ እታ ስማ", "char_count": 4843, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02516", "text": "ኣወለፍቲ ነገራትን ሳዕቤናቶምን ዝግበረሉ፡ ኣብ ልዕሊ ነብስኻ ትሑት ዝኾነ ኣመለኻኽታ (poor self-image) ሓሳባት እንተ ጸኒሑካ፡ ብቐሊሉ ክትደናገርን ግዳይ ናቱ ክትከውንን ትኽእል ኢኻ። ምኽንያቱ ግንዛበኻ ትሒቱ እንተ ጸኒሑ፡ ማሕበር ሓካይም ኤርትራ (ERIMA) ምስ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ብምትሕብባር፡ ካብ ኩለን ነቲ መመላኽዒ እንተ ተጠቒምካ ጥራይ ንኡሳን ዞባታት ንዝመጹ ወከልቲ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ዞባ ማእከል ኣብ ኣወለፍቲ ነገራትን ሳዕቤናቶምን ኣተኵሩ ኣብ ኣዳራሽ ትምልክዕ ኮይኑ ከም ዝስመዕካ’ዩ ዳዕሮ (ጁንየር ክለብ) ናይ ዝሃቦ ሰፊሕ ኣስተምህሮ፡ ጽማቝ ይስዕብ፦ ዝገብር- እቲ መወዓውዒ። ስለዚ ንነብስና እወንታዊ ዝኾነ ሓሳባት ክንቅልባ የድሊ። ኩሉ ክትገብር ከም ትኽእል ክትኣምን ይግባእ። በዚ ምኽንያት ድማ’ዩ ኣብ ነብስና ዘለና ኣመለኻኽታ ክጽብቕ ኣለዎ ንብል ዘለና። እዚ ናይ ተክኖሎጂ ወልፊ፡ ምስ’ቲ ኣሉታዊ ባህሪ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ’ዩ። ነቲ ኣብ ኣእምሮና ዝርከብ ዋህዮታት ናይ መትኒ ብቕልጡፍ ከዕንዎ ይኽእል። ብሰንኩ ድማ ኣብ ኣእምሮ ርኡይ ዝኾነ ድኽመት ከተርኢ ንቡር እዩ። ነእምሮኻ ብዘገምታ ስለዘዕንዎ፡ ዘይከተስተብህለሉ ትኽእል ኢኻ። ምኽንያቱ ከም’ቶም ካልኦት ሕማማት ነቲ ምልክታት ኣለሊኻ ብቐሊሉ ክትፍውሶ ትኽእል ኣይኮነን። ሓባራዊ ዘተ - ኣወለፍቲ ነገራት ዶ/ር ሳሙኤል በየነ ካብ ተመኩሮ ስርሐይ ተበጊሰ ዶ/ር ሳምሶን ኣባይ እንተዘይተጠቒምካሉ ግና ኣዕናዊ’ዩ። ሕማም ክሸሞ ይኽእል። ምልክታት ክዛረብ እንተ ኾይነ፡ ኣብ ኦሮታ ድማ ናብ ሕክምና ብምምጻእ ሕማምና መወከሲ ሆስፒታል ንኣስታት 10 ዓመት ወድሰብ ምስ ከባቢኡ ብምውሳእ’ዩ ሕማም ኣእምሮ እንተ ኣስተብሂልና፡ ድሕሪ ቁሩብ ግዜ “Brain Cloud Inter- ከይሓባእና ንሓኪም ብኽፉት ብምንጋር ሰሪሐ ‘ለኹ። ብዙሓት ድማ ብመስተ ኣእምሮኡ ዝምዕብል። ሰብ ምስ ሰብ ምስ ግዜ ከይወሰድና ተቐላጢፍና ዝግባእ face” ክጅመር’ዩ። ሓበሬታ ኣብ ሰማይ’ዩ ዝግባእ ምኽርን ኣገልግሎትን ክንረክብ ተሰኒፎም ክመጹ ጸኒሖምን ኣለዉን። ዝቀራረብ ጥራይ እዩ ኣእምሮኡ እናዓበየ ሕክምናዊ ክንክን ከም ዝረክብ ክንገብር ዘሎ፤ ብሞባይል ጌርካ ዘድልየካ ሓበሬታ የድሊ። እቲ ዝበዘሐ ድማ ብኣልኮላዊ መስተ’ዩ። ክኸይድ ዝኽእል። ምስ ተክኖሎጂ ኣሎና። እቶም ከነስተብህለሎም ዘለና ትረክብ ማለት’ዩ። እዚ ድሕሪ ዝተወሰነ ኣልኮላዊ መስተ ኣብ ዝተናውሐ ግዜ ዝውዕል ሰብ ኣእምሮኡ እናደኸመ’ዩ ምልክታት ጸቕጢ፡ ቅዛነት፡ ናይ ኣእምሮ ግዜ ክቕየር’ዩ። ኣብ ሞባይልና ብዝርከብ ጥራይ ጽልዋ ዘምጸአልካ ዝመስሎም ዝኸይድ። ስለዚ ብሰንኪ ተክኖሎጂ ምዝባል፡ ወዘተ. ክኾኑ ይኽእሉ። ኣቶ ሰለሙን ነማርያም ‘ዊኪፐድያ’ ወይ ሰብ ሰርሖ ብልሒ ብዙሓት’ዮም። እንተኾነ፡ ኣልኮላዊ እቲ ኣብ ቈልዑን ኮተቴን ዝስዕብ ዘሎ ነዞም ምልክታት ከየስተብሃልናሎም (AI) ብምጥቃም ዝደለናዮ ሓበሬታ ብድሆታት ደው ክብል ኣለዎ። ግዜ እንተ ወሲዶም፡ ናብ ዘይተደልየ እቲ ቀንዲ ካብ ኣተሓሳስባ ስለዝብገስ፡ መስተ ኣቕሊልካ ክረአ ዘይግብኦ ክሳብ ክንረክብ ክንክእል ኢና። ድሕሪ ዝተወሰነ ተክኖሎጂ ኣብ ጉዳይ መመላኽዒ ሓደጋታት ከቃልዑ ስለዝኽእሉ፡ ቅድም ቀዳድም እወታዊ ኣተሓሳስባ ድዩ ናብ ሞት ከብጽሕ ዝኽእል ምዃኑ ግዜ’ውን፡ “ናኖቦት” ዝበሃል ሓደ ፍሉይ ዘሕድሮ ዘሎ ኣሉታዊ ጽልዋ እውን ተቐላጢፍና ናብ ሕክምና ከነርእዮ ዘለንና ወይስ ኣሉታዊ ክንፈልጥ ኣለንና። ምግንዛብ የድሊ። ብሰንኪ ኣልኮላዊ መሳርሒ ኣብ ኣእምሮና ገይሮም ሓበሬታ ኣቕሊልካ ዝረአ ኣይኮነን። ንብዙሓት ክንክእል ኣለና። መብዛሕትኦም ሰባት እቲ ኣብ መዓልታዊ ሂወትና እነሰላስሎ መስተ ተደፋፊኦም ማኪና ዝመርሑ፡ ኣብ ሓንጎልና ከቐምጡ ይስረሓሉ ኣሎ። ደቀንስትዮ ኣብ ጸቕጢ ኣእትዩወን ኣሎ። ኣነኣኢሶም ስለ ዝርእይዎ፡ ኣልኮላዊ ሓሳባት ንጉዕዞ ሂወትና ወሳኒ’ዩ። ኣእምሮና ከምኡ’ውን ኣብ ባእስን ዕግርግርን ባህርያዊ ስለዘይኮነ፡ ብዘበን ኣምጽኦ “ኮስሞቲክ” ዝብል ቃል ካብ ኮስሞስ መስተ ወይ ኣወለፍቲ ነገራት ብምውሳድ ብኣሉታዊ ሓሳባት እንተ መሊእናዮ፡ ኩሉ ዝኣትዉ ብዙሓት’ዮም። ኣልኮል ናይ ወልፊ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ክብጻሕ ዝከኣል ዝመጸ ቃል እዩ። “ኮስሞስ” ከኣ ነዞም ኣብ ግዝያዊ ፈውሲ ዝረኽቡ ይመስሎም’ሞ፡ ነተግብሮ ባህርያት ኣሉታዊ’ዩ ዝኸውን፤ ምምዝዛን ዓቕምኻ’ዩ ዘነኪ። ገለ ሰባት፡ ኣይኮነን። ግዳ ጅሆ ክሕዘና ይኽእል’ዩ። ጠፈር ዘለዉ ከዋኽብቲ ዘመልክት እዩ። ነቲ ጸገም መሊሶም የጋድድዎ። ስለዚ እወታዊ ሓሳባት እንተ ቐሊብናዮ ድማ “ሰቲኻ ምዝዋር ደስ’ዩ ዝብለኒ” ክብሉ ብግሉጽ መንገዲ ኸኣ፡ ‘ወልፊ ተክኖሎጂ’ እዚኦም ድማ ስርዓቶም ሒዞም ዝኸዱ ዝኾነ ምልክታት ከጋጥም ከሎ፡ ናብ እወታዊ ባህርያት ኢና ነንጸባርቕ። ንሰምዕ ኢና። እቲ ሓቂ ናይ ምምዝዛን ክንብሎ ንኽእል። ማለት’ዩ። ስለዚ ንሓደ ሰብ ‘ኮስሞስ’ ኩን ሕክምና ብምምጻእ ግቡእ ሓገዝ ክረኽቡ ስለዚ ኣመላኻኽታና ወሳኒ’ዩ። ኣፍረይቲ ዓቕምኻ’ዩ ዘጕድል። ኣልኮላዊ መስተ ሓደ ሰብ ምስ ዝተፈላለየ መሳርሒታት ክትብሎ እንከለኻ፡ ስርዓት ግበረሉ ትብሎ ከነተባብዖም ኣለንና። መንእሰያት ክንከውን ንሓስብ እንተ ጠንቂ ሕማማት እውን’ዩ። ኣብነት፥ ሃሊና፡ ባዕልና ክንውስን ኣለና። ኣብ “ኒሞንያ” ከስዕብ ይኽእል፤ ቅልጡፍ ‘ስማርት ተክኖሎጂ’ ዘሕልፎ ግዜ፡ ኣለኻ ማለት’ዩ። እዚ ማለት ከኣ ነቲ ዘለካ ቀዲሙ ድዩ ናብ ኣልኮላዊ መስተ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝረኣኻዮ ሕክምና እንተ ዘይተገይርሉ ናብ ሞት ኣብቲ ማሕበራዊ ሂወቱ ኣሉታዊ ጽልዋ ወይ ዝተዋህበካ ወስኸሉ’ዩ ዘስምዕ። ሰብ ዝኣቱ ወይስ እቲ ጸቕጢ’ዩ ናብኡ ዝወስዶ ከየመዛዘንካ ክተንጸባርቘ ትሓስብ እንተ ከብጽሕ ይኽእል። ነድሪ ፓንክርያስ’ውን ዝገብረሉ እንተ ኾይኑ፡ ሓሚሙ ኣሎ ብተፈጥሮኡ ግሩም’ዩ። ዝኾነ ምምልኻዕ ክንፈልዮ ክንክእል ኣለና። እቲ ቀንዲ ናብ ዄንካ፡ ባዕልኻ ናይ ምውሳን ዓቕምኻ መበገሲኡ ኣልኮላዊ መስተ’ዩ። ኣብ ማለት’ዩ። ኣብ ሓደ ቤት ማሚቝካ ኣየድልዮን። ምኽንያቱ ኣሉታዊ ሳዕቤኑ ናይ ኣእምሮ ሕማም ዝወስድ እንታይ ተደሪቱ ኣሎ ማለት’ዩ። ስለዚ ነቲ ትእክቦ ዓለም 70-80 ሚእታዊት ናይ ነድሪ ትነብር ዝነበርካ፡ ሃንደበት ትፋታሕ ኣቕሊልካ ዝረአ ኣይኰነን። ኣብ ቆርበትና ምዃኑ ኣለሊኻ ክትኣልዮ ኣገዳሲ’ዩ። ሓበሬታ ኩሉ ናይ ምምማይ ዓቕሚ ፓንክርያስ ብሰንኪ ኣልኮላዊ መስተ ማለት እዩ። ክሳብ መንሽሮ ከስዕብ ከም ዝኽእል’ዩ እቲ ጠንቂ እንተ ተለልዩ፡ ፍወሳ ይኹን ከነጥሪ ክንክእል ኣለና። ዝስዕብ’ዩ። ዝእመነሉ። ስለዚ ጅሆ ናይዚ ቴክኖሎጂ ካልእ ናይ ምኽሪ (Counseling) ሓገዛት ተክኖሎጂ እቲ ቀዳማይ ሳዕቤኑ ዘምጽኦ ሳዕቤናት ካብ ምዃን ንገላገለሉ ክግበረሉ ይኽእል’ዩ። ስለዚ፡ ካብ ጽልዋ እቲ ንሂወትና ዝጠቅም ባዕልና ብሰንኪ ኣወለፍቲ ቀመማትን ኣልኮላዊ ኣካላዊ’ዩ። እቲ ናይ እስክሪን ብርሃን ግዜ ሕጂ እዩ። ነዚ ግሩም ኤርትራዊ መዘና ክንጥንቀቕ፡ ንዘይንደልዮ ነገር ክንውስኖ ኣሎና። ኣብነት፥ እዚ ናይ መስተን ዝስዕቡ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ንዓይንና ኣዝዩ ጎዳኢ’ዩ። ምኽንያቱ መልክዕ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣይነእትዎ። “ኣይፋል” ናይ ምባል ዓቕሚ ክነማዕብል፡ መመላኽዒ ጉዳይ እንተ ወሲድና፡ ብዙሕ ብቐሊሉ ክግለጽ ዝከኣል ኣይኮነን። ንዓይንና ክሳብ ምድቃስ ንስእን ክገብር ብመልክዕናን መንነትናን ክንኮርዕ ዝኾነ ምልክታት እንተ ኣስተብሂልና ረብሓታት ከም ዘለዎ መወዓውዒ ስለ ሽጋራን ትንባኾን ይቕንስ’ኳ እንተሎ፡ ዝኽእል ጨረርታ ብርሃን’ዩ ዘለዎ። ናቱ መታካእታ ግን ሓሓሊፍካ ዝረአ’ዩ። ይግባእ። መራኸቢ ብዙሃንና ድማ ዓቲበን ኣብ ከባቢ መንደፈራ ናይ ማእከላይ ከም ኣማራጺ ናይ ሽጋራ ዶፒን ዝበሃል ክሰርሓሉ መዘኻኸሪ ዘድልዮ ኣይኰነን። ደረጃ ተመሃሮ ኣብ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ኣወላፊ ቀመማት ዝውሰድ ኣሎ። ኩሎም ካብ 300 እቶም 92 ናይ ዓይኒ ጸገም እዞም ኣወለፍቲ ቀመማት ዝበሃሉ ተረኺብዎም። እቲ ጠንቂ ዘይግቡእ ዶ/ር ኤልሳ ኣኽሊሉ ማሪዋና፡ ኮኬይን፡ መርፊን ካልኦትን ኣጠቓቕማ ሞባይል’ዩ ነይሩ። እናዓብለሉ ከም መተካእታ ናይ ሽጋራ ኣእምሮኣዊ ሕማምን ኣልኮላዊ መስተን ካልእ እቲ ኣእምሮኣዊ ጸቕጢ እንብሎ ኮይኖም ክዝውተሩ ይረኣዩ ኣለዉ። ንሓድሕዱ ኣዝዩ ተጸላላዊ’ዩ። ኣብ እዋኑ እዩ። ካብ ሰብ ይንጽለካ፣ ኣብ ማሕበራዊ ናታቶም ወልፊ ኣዝዩ ሓያል ኮይኑ፡ ናቱ ምስ ዘይሕከም፡ ብቐሊሉ ናብ ወልፊ ናብራኻ ኸኣ ብኣሉታ ይጸልወካ። ሳዕቤን ድማ ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ። ስለዚ ሓሽሽን መስተን ክኣቱ ይኽእል። እዚ ተክኖሎጂ ጠቓሚ እኳ እንተኾነ፡ ብግቡእ ነዚኦም ኣዚና ክንጥንቀቐሎም ኣለና። ኸኣ ብግጉይ መንገዲ ኣብ ዘይተደልየ", "char_count": 4737, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02517", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰናይት ብርሃነ፡ ኣደይ ለምለም ኣስመራ ኣበባ ሃብተ ሓጎስ፡ ኣደይ ኣብርሀት እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ ኣስመሮም ገብረመድህን ስለዝዓረፈት፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ነጋሽ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ብፍ/ሰ/ዕ ዮዲት ኪዳነ ተስፋሚካኤል፡ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ናትናኤል በርሀ ወልደኣብእዝጊ ምባል ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም፣ ወ/ሮ ፌቨን ሽናሽ ኪዳነ፡ ተኸሳሲ ሰናይት ኪዳነ ተስፋሚካኤል፡ ናጽነት ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ተሪፉ፡ ናትናኤል ፍስሃየ ኣርኣያ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣቶ ሳሚኤል ተስፋጼን መሓሪ፡ ናይ ኪዳነ ተስፋሚካኤል፡ ካብ ብፍ/በ/ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ይቕረብ። ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ተኸሳሲ መሰል ወ/ሮ ንግስቲ ስዩም ገብረስላሴ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሳሚኤል ተስፋጼን መሓሪ ወርሐ ተስፋጼን ዘርኡ ምባል ተሪፉ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪBUልክን ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ከሳሲ ናቕፋ ኮርፖረሽን፡ ተኸሳሲ ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ኣማኑኤል ተወልደ ሰለሙን፡ ኣዴና መብራት ተስፋጼን ዘርኡ ተባሂሉ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረባ። ቴድሮስ ነጋ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ክብራ ፍስሃጽዮን ከተማ ስለ ዝዓረፈት፡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ገዛ ምልቃቕ ጉዳይ ይካየድ ስለ ዘሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተዘይቀሪብክን፡ ጉዳይክን ኣብ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። ዘየለኽናሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይኹ ዘይንቀሳቐስ ወረስቲ ምዃንና 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ቁ.49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም፣ ኣቶ ሪሞን ካሕሳይ ሚካኤል፡ ዶ/ር ሳሌም መኮነን ወልደትንሳኤ፡ ብዓል ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ጸጋ ነጋሽ ጻድዋ፡ ተኸሳሲት ካሕሳይ ሚካኤል ተስፋዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ቤተይ ቴድሮስ ጠዓመ ገብረኣምላኽ ጊደይ ለምለም በየነ፡ ናይ ሓዳር ከሰስቲ መሓመድ ሳልም ማሕሙድ፡ ኣነ ምስ 3 ህሉዋት ኣሕዋተይ ወረስቲ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ጅምዓ ዑመር ስዒድ፡ ተኸሰስቲ ንጉሰ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ጓልና ድማ ተስፋይ ገሰሰው፡ ጽገሃና ገብረገርግሽ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ብሕጋዊ ወኪል ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ወራሲት ምዃንና ይረጋገጸላ ስለ ወ/ሮ ስምረት ብርሃነ ኪዳነ፡ ኣቦና ብርሃነ ገብረስላሴ፡ ናይ ገዛ ስም ዋንነት ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ቅረብ። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኪዳነ ደረስ ስለዝተሰወአ፡ ንኣዴና ወ/ሮ ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱልኩም ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ሂወት ገ/ኪዳን ተስፋማርያም ናይ ወ/ሮ ዘውዲ ሃይለ ክፍለ፡ ብዓል ቤተይ ናታን ዓንደብርሃን ወልደጋብር ምባል ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ይቕረብ። መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ የማን ትኩእ ኪዳነ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ተሪፉ፡ ናታን ዓንደብርሃን በርሀ ተባሂሉ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ 3 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1ጓሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣኽበረት ገብረዮውሃንስ ይሕደጎ፡ ቁ.41ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ድማ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለ እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ኣደይ ዝማም ካሳ ንጉሰ ስለዝዓረፈት፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን29/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣቶ እስቲፋኖስ ኣርኣያ፡ ኣዴና ወ/ሮ ኣብርሃጼን ጻድቕ ተኽለሰንበት፡ እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ ምሕረትኣብ ግደ፡ ነፍ/ኣደይ ኣብርሃጼን ከሳሲት መዓሾ መሓረና ተስፋዝጊ፡ ኢትዮጵያ ተወልደብርሃን ፍስሓጽዮን ወረ/ነፍ ገዘሀይ ለማ 1.ወረ/ነፍ መጋባእያ ይቕረብ። ገብረመስቀል ግደ ብለበዋ ዝሃበትኒ ገዛ ተኸሳሲ ክንዲኩሎም እያሱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ወርቅነሽ መኮነን ወ/ሮ 1.1 ነብያት ኣብ መንደፈራ ምዕ/08 ሓደ ሳሎን ገብረማርያም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ብፍ/በ/ዕዳ መብራህቱ ተስፋገርግሽ ክብርኣብ፡ 1.2 ሃብቶም ክብረኣብ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ኣርባዕተ መደቀሲ ክፍሊ ሓደ ክሽነ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ኣባይ፡ ብፍ/በ/መሰል ወዘነት 1.3 ኣድሓነት ክብረኣብ 1.4 ናዝሬት ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ሽቓቕ ምስ ካንቸሎኡ ኣብ ቤ/ፍ ብሕጋዊ ወኪል ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ በረኸትኣብ ገብረመድህን፡ ንጉዳይ ክብረኣብ 2.ወረ/ነፍ/ገበየ ለማ 3.1 ኣበባ ቁ.47 ይቕረብ። ክጸድቀለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ፈጽሚ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ገበየ፡ 3.2 ሰመረ ገበየ 3.3. ነፍ/መሓሪ ተኸሰስቲ ወ/ነ/ሸሪፍ ዛህራ ሰይድ እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ገበየ፡ 3.3.1.ተኻሊ መሓሪ፡ 4.ወረ/ መሓመድ ወ/ረ ዘይነብ ማዕሩፍ ይቕረብ። ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ነፍ ክንፈ ለማ፡ 4.1 ኤፍሬም ክንፈ ዓብደልዓሊም፡ ማሕፉዛ ኢብራሂም፡ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ 4.2.ኣቤል ክንፈ 4.3.ዊንታ ክንፈ ዓብደልዋስዕ ኢብራሂም፡ ከርያ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ 4.4.ተመስገን ክንፈ፡ 4.5 ቅሳነት ክንፈ ኢብራሂም፡ ሓስና ነጋሽ፡ ትዕበ ነጋሽ፡ ነፍልጥ። ሞግዚት ንግስቲ ኪዳነ 5.ወረ/ነፍ/ ዑዘዲን ነጋሽ፡ መሓመድ ኢብራሂም፡ ሃይለማርያም ተስፋስላሴ 5.1.ተኸስተ ብፍ/ሰብ/ዕዳ ኣሉላ ከሰተብርሃን፡ ማሕሙድ መሓመድ ኢብራሂም፡ ሃየለማርያም 6.ነፍ/ኣወጣሽ ለማ ኤርትራ ከሰተብርሃን፡ ሰላማዊት ኑረዲን መሓመድ ኢብራሂም፡ ተተካኢ ኪዳነ ሃይለ፡ ዝኾንኩም የማነብርሃን፡ ኣውገት የማነብርሃን፣ ወ/ራ/ዓ/ሰላም መሓመድ ኢብራሂም ኣድራሻኹም ስለዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ናይ ፈጽሚ ክርክር ቀሪቡልኩም ስለ ምስ ከሳሲ ኪዳነ ገዳም ንስም ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ምትሕልላፍ ዝምልከት ጉዳይ ይርአ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 ቅረቡ። ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.39 5ይ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ቁ.35 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ምዃኑ ነፍልጥ። ብርሃነ ሃይለ መዓሾ፡ ብዓልቲ ቤተይ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ጽገ ማህደረ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ ሮቤል ተስፋማርያም ኣፈወርቂ፡ ኣሞና መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ወርቅሃ ኣፈወርቂ ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓልና ድማ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ንኣቦና ነፍ/ ጓዕዳድ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ተስፋማርያም ኣፈወርቂ ተኪእና ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣርያም ሚኪኤል ዓንደማርያም ምባል ምስ ኣሞታተይ ምስ ሓወቦታተይን ተሪፉ፡ ኣርያም ሚኪኤል ዓንደ ተባሂሉ ማለት መብራት ኣፈወርቂ ቀላቲ፡ ተስፋለም መንግስትኣብ ጎሎም፡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ለተሚካኤል ኣፈወርቂ ቀላቲ፡ ኢያሱ ብዓልቲ ቤተይ ንጽህቲ ተወልደብርሃነ እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣፈወርቂ ቀላቲ፡ ነጋ ኣፈወርቂ ቀላቲን ተላ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ይቕረብ። ወreስታ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባደርሆ ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ይቕረብ። ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሓዳስ ገብረእየሱስ ያቆብ፡ ብዓል ቤተይ ሰለሙን ገብረዮሃንስ ተኽለ ኣቤል ሳሙኤል ኣማኑኤል ምባል ሉቺያ ሃብቶም ግርማጽዮን፡ ብዓል ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ተሪፉ፡ ኣቤል ሳሙኤል ገብረህይወት ቤተይ መም/ ኣማኑኤል ረድኢ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ፍረእዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም", "char_count": 4977, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02518", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ምባል ተሪፉ፡ ሲዶና ገብረመስቀል ምልእተ ሙሴ ሰጊድ፡ ብዓል ቤተይ ብስም ነጋሲ ጸጋይ ክብሮም ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00041889 ኣውጽኣና ተባሂሉ ይተኣረመልና ስለ ንጉሰ ኤሎስ እሽሓቅ ስለዝተሰወአ፡ ነብያት ተስፋልደት ዑቕባንኪኤል፡ ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ጎደና ዶጎሊ ቁ.ገዛ 177 ዝርከብ ናይ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ብዓል ቤተይ ተስፋዝጊ ኣብርሃም ፍስሃ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ኣብ ፒዘርያን መሸጢ ኣይስክሬምን፡ ንኣቶ ኣብርሃም እዮብ ተኽለ፡ ኣድራሻ ዞባ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘንቀሳቐስ ወረስቲ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ጎደና ድሕል ቁ.ገዛ 133 ካብ ዕለት 01/03/2026 መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ክሳብ ዕለት 28/02/2029 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ኢብራሂም ሳልሕ ሮሞዳን፡ ስም ት/ዕ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ይቕረብ። ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ወደይ ሬድዋን ኢብራሂም ሳልሕ ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ዒሳ ኢብራሂም ሳልሕ 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲዃላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ቤትኤል ተኽለዝጊ ገብረመስቀል ምባል ነጋሲ ጸጋይ ክብሮም ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ተሪፉ፡ ቤቱ ተኽለዝጊ ገብረመስቀል ሃብተንኪኤል ተስፋጋብር ፍስሃየ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ምባል ተሪፉ፡ ሳይሞን ተስፋጋብር ፍስሃየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ለተገርግሽ ሃብተማርያም ቦኽረ፡ ብዓል ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ኣነ ኣመልካቲ፡ ካብ ነፍ/ወላዲተይ ለተንስአ ዑቕባሚካኤል ብውርሲ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ቤተይ ገብረሂወት ዑቕባዝጊ ስብሓት ዝረኸብክዎ ገዛ ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ ዞባ 3፡ ምምሕዳር 11ጎደና 711-8 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ያሲን መሓመድ ኖር ምባል ተሪፉ፡ ቁጽሪ ገዛ 8 ሎታ 11 ቁጽሪ ፓርቸላ ኤፍ፡ ዝርከብ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ያሲን መ/ድ ኖር መ/ድዓሊ ተባሂሉ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 123518 መወከሲ ቁጽሪ 103069 ብስም ሙሉእብርሃን ገብረየውሃንስ ምባል ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ወላዲተይ ዝተመዝገበ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ተሪፉ፡ ምልእተ ገብረዮውሃንስ ደስታ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣለኹ ዝብል፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ናብ ቤት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ኣብ ውሽጢ ወርሒ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተዘይኣምጺኡ፡ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ምዃነይ አፍልጥ። ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ኣቶ ብርሃነ እምሃጽዮን ተስፋሚካኤል ኤልያስ ብርሃነ ንርኣዮ ምባል ተሪፉ፡ ጸጋ ወልዳይ በይን፡ ኣቶ ሰለሙን ግዲኦም ሃብቶም ዘሙይ ምባል ተሪፉ፡ ብወኪል ሰለሙን ግደይ ሃይለሚካኤል ሳይሞን ብርሃነ ንርኣዮ ተባሂሉ ኣብርሃ ተወልደ ብህያብ ዝሃበኒ መርሃዊ ሃብቶም ዘሙይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ገንዘብን ንብረትን ናብ ሕሳበይን ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እጀታይን ክርከብ ይፈጸመለይ ስለ እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ይቕረብ። ንሳልሳይ ግዜ ዝወጽአ ምልክታ ጨረታ ኣስካሉ ሃይለ ዘማሰያስ ምባል ተሪፉ፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣስካለ ሃይለ ዘማሰያስ ተባሂሉ ወ/ሮ ለተኣብ ጸጋይ ገብረማርያም፡ ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ንሓደ ዓመት (2026) ዘገልግሉ ስዒቦም ዝቐርቡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላበርዕድ ተጸዋዒ ኣቶ ሃብቶም ተኪኤ በርሀ ዓይነታት ማለት፡ 3 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብልካ፡ እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1. ሓሸማ ውጽኢት ሓሸማ ለምለም ወልደሩፋኤል መድህን፡ ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ 2. ማሽሩም 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ተጸዋዒ ብዓል ቤተይ ሽናሽ ንርኣዮ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቐይሕ ካብ ወርሒ 12/2012 ካብ ሃገር ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ከቕርቡ ዝኽእሉ ሕጋውያን ነጋዶ ይዕድም። ምስ ወጸ ደሃይ ስለ ዘይብሉ ጥፉእ * ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ከሳሲ ኣቶ ፍልሞን ኣበድ ኣስፍሃ፡ ተባሂሉ ይቃላሓለይ ስለ ዝበለት፣ - ናይ 2024 ዝተሓደሰ ንግዲ ፍቓድ መንነት ፎቶ ኮፒ ተኸሳሲ ኣቶ ሙሉእ ደስታ በርሀ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ነግሽ ገብረእየሱስ ፍስሃ፡ ስም ደቀይ - ናይ 2025 Clearance ካብ ዕዳ ነጻ ምዃኖም ዘረጋግጽ። ናይ ገዛ ምልቃቕ ክሲ ቀሪቡልካ ይቕረብ። 1.ዳኒኤል ታረቀ 2.መቅሰን ታረቀ - ነፍሰ ወከፍ ተጫራታይ መኽበሪ ጨረታ ዝኸውን 50,000 ናቕፋ ብ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ምባል ተሪፉ፡1.ሓይለዝጊ ታረቀ ኣቶ ወልደሩፋኤል ኪዳነ ገብረዝጊ፡ C.P.O የትሕዝ። ወኪል ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 2.ተስፋብርሃነ ታረቀ ተባሂሉ ወለድና ኪዳነ ገብረዝጊ ማናን - ምልክታ ጨረታ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ንዓሰርተ ናይ ስራሕ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ምሕረት ሰለባ ጊላዝጊን ስለዝዓረፉ፡ መዓልታት ቀዳም ወሲኹ ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓተ 3፡30 ድሕሪ ቀትሪ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተጫረትቲ ወይ ሕጋዊ ወኪላቶም ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ ቤት/ጽ/ሆቴል ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ከሳሲት ወ/ሮ ዘውዲ ተኪኤ ምስግና፡ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ኣስመራ ፓላስ ይኽፈት። ወ/ሮ ሰላም መኮነን ገብረዮናስ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ክፍሎም ይብራህ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ - መግለጽን ቅጥዕን ዝቐርብ ዝርዝራት ካብ ቤት/ጽ/ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ብዓል ቤተይ ሃይሉ ጸጋይ መኮነን ሰንጋል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ይቕረብ። ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚርኩም ክትወስዱ ትኽእሉ። ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ወኪል ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ሓበሬታ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ እድሪስ ኣድም መሓመድ ኢብራሂም ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምባል ተሪፉ፡ እድሪስ መሓመድ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ወ/ሮ ኣዝመራ በራኺ፡ ኣደይ ኣበባ ኤርትራ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ወ/ሮ ኣስመረት ጽገ ዳኒኤል፡ ብዓል ኪዳነ ተስፋዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ቤተይ መሓሪ ክፍለ ገብረትንሳኤ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ኣነ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ኣቶ ተኽሊት ተስፋልደት ዘሚካኤል፡ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም፣ እንተሎ፡ ስም ኣደይ ጽምብርሃን ፍጹም ብርሃን ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ፍጹምብርሃን መብራህቱ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ኣባይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ ተከሌዛን 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። 1.ተስፊት ገብረመስቀል ኣውጽኣና ሓምድ ጀመ ቢባ ምባል ተሪፉ፡ ሓምድ ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. ኣደላ ናሩም ኣደም ምባል ተሪፉ፡ ምባል ተሪፉ፡ ናኤል ገብረመስቀል ጅምዕ ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ com ኣዳሌት ሃሩን ኣደም ተባሂሉ ኣውጽኣና ተባሂሉ ይተኣረመለይ፣ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ 2.ፍረሰላም ገብረመስቀል ኣውጽኣና ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። !!!", "char_count": 4926, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02519", "text": "ዓለማዊ መዓልቲ ቲቢ፡ ዓመታዊ 24 ቲቢ ካብ ዓለምና ንምጥፋእ ኣብ ልኡማት ባሲላይ ቲቢ ኣብ ሰብነቶም መጋቢት’ያ ብደረጃ ዓለም ተዘኪራ ዝካየድ ዘሎ ሓያል ጻዕሪ፡ ኤርትራ ምስ ዘለዎም’ዮም። ከምኡ’ውን ኣብ ነፍሲትውዕል። ሎሚ ዓመት’ውን ዝሓለፈ ኩለን ዝምልከተን መሻርኽቲ ኣካላት ወከፍ ዓመት 8.8 ሚልዮን ሰባት ብናይ 24 መጋቢት፡ “ብርግጽ! ሕማም ቲቢ ብምትሕብባር እጃማ ኣብ ምፍጻም ቲቢ ህዋሳት ይብከሉ። ካብዚኣቶም ክነጥፍኦ ንኽእል ኢና” ብዝብል ቴማ፡ ትርከብ። ኣብ 1997፡ ሜላ ኣፋዋውሳ ቲቢ እቶም 95% ኣብ ምምዕባል ኣብ ብደረጃ ሃገር ኣብ ኣስመራ - ቀጽሪ (ዶትስ) ኣብ ትካላት ጥዕና ብምትእትታው ዝርከባ ሃገራት ዝርከቡ ኰይኖም፡ እቶም ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ከኣ፡ ኣብ 2009 ኣብ መላእ ሃገር ዝበዝሑ ኣብ ክሊ ዕድመ 15-49 ዓመት ተዘኪራ’ያ። ኣብ ዝሓለፈ 5 ዓመታት፡ ከምዝዝርጋሕ ገይራ። ኣብ ምቊጽጻሩ ዘለዉ’ዮም። ብኻልእ ወገን፡ ካብቶም ኣብ ሃገርና በቲ ሕማም ተለኺፎም ድማ ኣብ ደሓን ደረጃ ትርከብ። ነቲ ምስ ኤች.ኣይ.ቪ ኤይድስ ዝነብሩ ሰባት፡ ዝተነጸሩ 10 ሽሕ ሰባት ከምዝነበሩን ተሪፉ ዘሎ ጉዕዞ ምጥፋእ ቲቢ ካብ ዓለም እቶም ሓደ ሲሶ፡ ብምኽንያት ሕማም ግቡእ ፍወሳ ከምእተኻየደሎምን ኣብ’ቲ ድማ፡ ኣበርቲዓ ትሰርሕ ኣላ። ቲቢ ናብ ሞት ከም ዝበጽሑ ክኢላታት ኣጋጣሚ ብክኢላታትን ሓለፍትን ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ናብዚ ዓወት ይሕብሩ። ተገሊጹ’ዩ። ካብ’ቶም ዝሓመሙ፡ እቶም ንምብጻሕ፡ ብኹሉ መገዲ መራኸቢ 18 ሚእታዊት ትሕቲ 15 ዓመት ካብ ሕማም ቲቢ ምሉእ ምሕዋይ ብዙሃን ተጠቒሙ፡ ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ዝዕድመኦም ቈልዑ ብምዃኖም፡ እቲ ሕማም ቲቢ ክፍወስ ዝኽእል ሕማማት ኤች.ኣይ.ቪን ሽኮርያን ዝነብሩ ንምርግጋጽ፡ ዝቐለለ መገዲን ቀሊል ብዛዕባ ጠንቂ፡ ምክልኻልን ፍወሳን ኩነታት ዕቱብ ቈላሕታ ዝሓትት ሕማም’ዩ። ኣፈዋውሳኡ ድማ፡ ፍወሳ ሰባት፡ ቲቢ ከማዕብሉ ስለ ዝኽእሉ፡ ምዃኑ’ውን ተሓቢሩ። ቀጺልና’ምበኣር፡ ጸረ-ቲቢ (DOT’S) ዝብል ኰይኑ፡ ኣብ ንሳቶም ድማ ክምርመሩ ኣለዎም። ዝዀነ ስድራቤታት፡ ንሓደገኛነት ናይ’ዚ ሕማም ትሕቲ ቀጥታዊ ትዕዝብቲ ሰብ ሞያ ጥዕና ሰብ፡ ኣብ እዋን ሰዓልን ምህንጣስን፡ ኣፉ ተገንዚበን፡ ኣፍልጦአን ብምዕባይ፡ ልዑል ዝውሰድ መድሃኒት’ዩ። እዚ ሜላ’ዚ፡ ከም ምሽፋን ክዝንግዖ ዘይብሉ’ዩ። ሓደ ቲብ ጥንቃቐ ክገብራ ዝሕግዝ ጽሑፍ ኢና ዓቢ ስጒምቲ ንኽትኣታቶ፡ ብዓለማዊ ዝሓመመ ሰብ፡ ተጻዋርነት መድሃኒት ቲቢ ከነቕርበልኩም። ውድብ ጥዕና፡ ኣብ ጋዜጣዊ ዋዕላ በርሊን ምእንቲ ከየማዕብል፡ ዝተኣዘዘሉ መድሃኒት፡ - ጀርመን ብ1997 ተኣዊጁ። ክሳብ ሕጂ ግድን ንሽዱሽተ ወርሒ ብስሩዕ ክወስዶ ጠንቂ ሕማም ቲቢ ዝኾነ ባክተርያ፡ ድማ ውጽኢታዊ ሜላ ኰይኑ ይቕጽል ኣለዎ። ተጻዋርነት መድሃኒት ቲቢ ናብ ንመጀመርያ ግዜ ህላወኡ ዘነጸረ ክኢላ ኣሎ። ምምዕባል ምስጋር ሳዕቤኑ ሓደገኛ ምዃኑ ስነ-ድቀ-ነፍሳት ጀርመናዊ ዶክተር ሮበርት ክኢላታት ብተሪር የጠንቅቑ። ኮች’ዩ። ብ24 መጋቢት 1882 - ቅድሚ ልዕል ኢልና ከምዝጠቐስናዮ፡ ሕማም 134 ዓመት ምዃኑ’ዩ ድማ ረኺቡዎ። ቲቢ፡ ኣብ ግዜ ሰዓል፡ ምህንጣስን ዘረባን ኣብ መዳይ ጥዕና ሓያል ስራሕ ብድሕሪ’ዚ፡ ዓለማዊ ሕብረት ጸረ-ቲቢን ብዝወጹ ታህዋስያን፡ ካብ ሕሙም ሰብ ብምስራሕ፡ ሕማም ቲቢ ብደረጃ ዓለም ሕማም ሳንቡእን ምስ ዓለማዊ ውድብ ናብ ጥዑይ ሰብ ስለ ዝሰጋገር፡ ነፍሲ-ወከፍ ክትቈጻጸሮ ዝክኣል’ዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ጥዕና ብምዃን 24 መጋቢት ከም ዝኽሪ ሰብ ልዑል ጥንቃቐ ክገብር ኣለዎ። 1998 ኣስታት 200 ውድባት፡ ኣፍልጦ መዓልቲ ቲቢ ክትብዓል ሓያል ጻዕሪ’ኳ ንኣብነት፡ ብዙሕ ሰብ ኣብ ዝሳፈረለን ብዛዕባ ቲቢ ንምዕባይ ሓባራዊ ንጥፈታት እንተገበሩ፡ ብወግዒ ግን ብውድብ ኣውቶቡሳት ከተማ፡ ናይ ትንፋስ ሕጽረት ኣካይደን። ዕዉት ውጽኢት’ውን ሕቡራት ሃገራት ኣይተኣወጀን። ይርአ’ዩ። ኣብኡ፡ ሓደ ሕሙም ብዘውጽኦ ተመዝጊቡዎ። ኣብ’ቲ ሓባራዊ ወጻኢታት ዝሓትትን ኣብ ትሕቲ ቀጥታዊ ሓደገኛነት ናይዚ ሕማም ተራእዩ ግን ትንፋስ፡ ነቶም ተሳፈርቲ ስለ ዝልክሞም፡ ጐስጓሳዊ ንጥፈት ዝተሳተፋ፡ እተን ብቲቢ ቲቢ መልእኽትታት ኣብ ምትሕልላፍ ትዕዝብቲ ሰብ ሞያ ጥዕና መድሃኒትካ ብዙሕ ተጐስጒሱሉን ተነጊሩሉን’ዩ። ጥዑይ ኣየር ንኽኣቱ ፍኒስትራታት ኣዝየን ዝተጠቕዓ 22 ሃገራት ብምንባረን ይርከብ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ኩለን ትካላት ዝውሰድ፡ ሜላ ፍወሳ ጸረ-ቲቢ (DOT’S) ከኣ፡ ኣፍልጦን ንቕሓትን ሰባት ንኽዓቢ ጥዕና፡ ጥዕናዊ ኣስተምህሮ ይህብን ነቶም እዩ። እዚ ኸኣ፡ ህዝቢ ብሓፈሻ፡ ስድራቤት ሓጊዙ’ዩ። ስለምንታይ መዓልቲ ቲቢ ተዘኪሩ ይውዕል ዝብል ሕቶ ክመጽኣና ይኽእል’ዩ። መዓልቲ ቲቢ ዓመታዊ ምዝካር ዘድልዮ ቀንዲ ምኽንያት’ምበኣር፡ ህዝቢ ነቲ መሰረታዊን ቀንዲን ጠንቂ ናይ’ቲ ሕማም ፈሊጡ፡ ኣብ ምክልኻሉን ምሕዋይን፡ ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ቲቢ ካብ ዓለምና ንምጥፋእ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ኣፍልጦኡ ክብ ከብል ንምዝኽኻር’ዩ። ኣብ ኩሉ ክፋላት ሕብረተሰብ፡ ፍልልይ ናይ መነባብሮ ስለ ዘሎ፡ ብዛዕባ ተላባዒ ሕማም ቲቢ፡ ኣፍልጦኦም ከምዘዕብዩ ምግባር ሓደ ቅድመ ጥንቃቐ’ዩ። ስለዚ፡ ኣብ ናይ ስራሕ ቦታን መንበሪ ገዛን፡ ኩሉ ሕብረተሰብ ብዛዕባ ምዕቃብ ጥዕናኡን ምክልኻል ቲቢን ክፈልጥ ኣለዎ። ቲቢ፡ ሓደ ካብቶም ‘ኣየር ወለድ’ ዝበሃሉ ኣብ 1995፡ እቲ ባክተርያ ካብ ዝርከብ ብግቡእ ክኽፈት’ዩ ዘለዎ። ጠንቂ ሕማማት ዝኾኑ ባክተርያ’ዩ። ኣብ ድሕሪ 113 ዓመት ማለት’ዩ፡ ዓለማዊ ካልእ፡ ሕማም ቲቢ ዝሓመመ ሰብ ከም መዓልቲ፡ ከባቢ 4 ሽሕ ሰባት ስለዝቐትል፡ ውድብ ጥዕና ምስ ትካል ቲቢ ንግስነት ሰዓል፡ ረስኒ፡ ምጉዳል ክብደት ሰብነት፡ ሓደገኛነቱ ዝለዓለ ይገብሮ። ሕማም ነዘርላንድስ ብምዃን፡ ኣብ ከተማ ደንሃግ ምንካይ ሸውሃትን ርሃጽ ኣብ ግዜ ቲቢ፡ ካብ ዝሓመመ ሰብ ናብ ካልእ ሰብ፡ - ነዘርላንድስ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ 24 ለይቲን ዝኣመሰሉ ቀንዲ ምልክታት ስለ ኣብ ግዜ ምስዓል፡ ምህንጣስን ምዝራብን መጋቢት ንመጀመርያ ግዜ መዓልቲ ዘርኢ፡ እዞም ምልክታት ኣብ ዝስምዓና፡ ካብ ሳንቡእን ጎረሮን ብዝወጹ ስለ ቲቢ እናተባህለት ዓመታዊ ክትዝከር ከይደንጐና ኣብ ከባቢና ናብ ዝርከብ ዝመሓላለፍ፡ ልዑል ጥንቃቐ ይሓትት። ብወግዒ ኣዊጁ። ኣብ ዝቐጸለ ዓመት ትካል ጥዕና ኬድና ምምርማር ከድሊ’ዩ። መብዛሕትኡ እዋን ግዳይ ናይ’ቲ ሕማም 1996 ከኣ፡ ዝተፈላለያ ውድባት፡ ከም ከምኡ’ውን፡ ልዕሊ ክልተ ሰሙን ዝጸንሐት ዝኾኑን ዝሞቱን፡ እቶም ማእከላይን ዓለማዊ ውድብ ጥዕና፡ ኣህጉራዊ ሰዓል ምስ ትህልወና፡ ብመርመራ ታሕተዋይን እቶት ዘለዎምን ተኣፈፍቲ ድማ ብፍላይ ክፈልጦ ዘለዎ ግድነታዊ ሕብረት ጸረ-ቲቢን ሕማም ሳንቡእን ዓኽታ፡ ዓይነት ናይታ ሰዓል ስለ ኣካል ሕብረተሰብ - ብፍላይ ህጻናት፡ በብግዜኡ ዝምዕብሉ ዘለዉ ሓደስቲ መስርሕ’ዩ። እዚ መስርሕ’ዚ ብምኽታል ካልኦት ውድባትን፡ ነቲ ዕለት ዘንጸባርቑ ዝረጋግጽ፡ ኩነታትካ ቀልጢፍካ ምፍላጥ ሕሙማት ኤች.ኣይ.ቪ፡ ሽማግለታትን ምህዞኣዊ መሳርሒ ኣተኣታትዩ ይሰርሕን ድማ፡ ቲቢ ንዝጠንቁ መጠነ ሞት ናብ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ብምውዳብ፡ ኣገዳሲ’ዩ። ኣብ መንጎ ስድራቤትና፡ ሕሙማት ሽኮርያን እዮም። ኣሎ። ስለዚ፡ ኣፍልጦን ትግባረን ብዛዕባ ዜሮ ንምውራድ ወይ ከም’ቲ ናይ ንመዓልቲ ቲቢ ኣብዒለናኦ። ብእኡ መሓዙትናን መሳርሕትናን፡ ሓደ ሰብ ቲቢ ሕማም ቲቢ፡ ካብ ውልቀ ሰብ ስለ ጸብጻባት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሎሚ ዓመት ቴማ ዝሕብሮ ‘ንምጥፍኡ’፡ መንጽር ድማ፡ ኣፍልጦ ብዛዕባ’ቲ ሕማም ከምዝሓመመ ምስ ዝረጋገጽ፡ ንባዕልና ዝጅምር፡ ቲቢ ኣብ ሃገርና ንኸብቅዕ፡ ከምዝሕብሮ፡ ኣብ ዓለም፡ እቶም ሓደ ንቕሓትና ክዓቢ ኣለዎ። እናዛየደ ክመጽእ ኣኽኢሉ። መርመራ ቲቢ ክንገብር ይግባኣና። ምስ ኩልና ንሕበር! ሲሶ ብጀርምታት ቲቢ ተለኺፎም ወይ", "char_count": 4287, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02520", "text": "ብሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝዳሎ ዓምዲ ኣሮን ተኽለ HHooww ttoo ddeevveelloopp rreeaaddiinngg hhaabbiitt?? 3.መሳፋሕቲ Step -1; - choose a book ነብሶም ክኢሎም ቀጥ ኢሎም ክቖሙ ኣይክእሉን፡ ኣብ መሬት በጥ ይብሉ ወይ ኣብ ካልኦት Step-2; - introduction and reading plan ኣግራብን መናድቕን ይድይቡ። ምኽንያቱ ኣቑጽልትን ጨናፍርን ክስከም ዝኽእል ተሪር Step-3; - reading and analysis (taking note) ጉንዲ ስለዘይብሎም። ሮማዲ፡ ሓረግ፡ ተኽሊ ወይኒ መሳፋሕቲ ኣትክልቲ እዮም። Step-4; - reflection and analysis Step-5; - discusion questions and sugestion board ላዛ ሕጻናት ጽውጽዋይ - ኣድጊ Step6; - reflection time ቀደም ዘመን ኩሎም እንስሳታት ዘቤት ካብ ሰብ ሃዲሞም Step -7; - summary and follow-ups ተሓቢኦም ይነብሩ ነበሩ። ኣድጊ ከኣ ምስ ጸገበ ተሓጒሱ HHooww ttoo ddiiggeesstt aa bbooookk?? ሃለለ። ሃሊሉ ምስ ነገረሎም መሊሶም ካብቲ ዝነበሩዎ ቦታ 1.Understand the story and its እናንጸርጸሩ ሃደሙ። ኣድጊ ከኣ በቲ ዝገበሮ ሓዚኑ መጥሓን themes; ተሰኪሙ ይቕረ በሉለይ እናበሎም ከሎ ሰብ ረኣዮ። ካብ ሽዑ identify the main points, characters, ጀሚሩ ከኣ ኣድጊ ክጸዓን ጀመረ። setting (how it relates to the world, social issues, or ጥቕስታት ልቦና ትዕግስቲ personal growth) 1. መን’ዩ ለባም፧ 2.Break down the narrative. * ኣብ ልዕሊ ስድራቤትካ እቲ ካብ ኩሉ ዝመሃርን፡ ጌጋኡ ዝቕበልን ዝእረምን። analysis by breaking to chapters or units and identify ተርእዮ ትዕግስቲ - ፍቕሪ። 2. መን’ዩ ተባዕ፧ the key events in each chapter. * ኣብ ልዕሊ ኣዕሩኽትኻ እቲ ዘለዎ ዘድንቕን ዝጥቀመሉን፡ ብዓቕሙ ዝነብርን። 3.Identify the key events and themes; - ተርእዮ ትዕግስቲ - 3. መን’ዩ ክቡር፧ look for recurring ideas, themes, and symbolism ኣኽብሮት። እቲ ንኻልኦት ዘኽብር። throughout the book. * ኣብ ልዕሊ ገዛእ ርእስኻ 4. መን’ዩ ሃብታም፧ 4.Evaluate the arguments and counter arguments; ተርእዮ ትዕግስቲ - ርእሰ እቲ ምሉእ ጥዕና ዘለዎን፡ ተመስገን ዝብልን። think about the Authors arguments and counter ar- ተኣማንነት። ስለዚ ብልቦና ተቢዕና በቲ ዘለና ጸጋታት ብምምስጋን ህይወት gument considering the evidences and supporting the ንንበራ እምበር፡ ብግዝያዊ ጸገም ኢድና ኣይንሃብ። claims. ሕንቅል-ሕንቅሊተይ ብንያም ገብረኪዳን ግድላት ቁጽሪ ብንያም ገብረኪዳን ብኣሃዝ ጽሓፍ 1. ክትወስደሉ ከለኻ መመሊሱ ዝዓቢ ፍለጡለይ፧ ዝጎደለ ምልክታት ቁጽሪ ርኸቡ 2. ንታሕቲ’ምበር ንላዕሊ ዘይድይብ፧ ኣብነት= 2 _ 3_ 1= 4 3. ደው ኢሉ ዝወርድ፡ እናተንፈሓዀ ዝጎዪ፧ 1. ሰብዓን ሽዱሽተን፡ _ መልሲ= 2+3-1 = 4 4. እንተጸፋዕካዮ ዝዝምር፧ 1. 7 _ 3 _ 2 = 6 5. ክወፍር ከሎ ንገዛ፡ ክኣቱ ከሎ ንበረኻ ገጹ 2. ሚእትን ኣርብዓን ሸሞንተን፥ _ 2. 2 _ 2_ 2 = 2 ዝጥምት፧ ኣተኩሮ 3. 3 _3_ 13 = 13 ብቓል ጽሓፍ 4. 10 _9 _9 = 10 1. 93: ________________________ 1. ሓደ ኣብ ማእከላይ ዕድመ ዘሎ ኤርትራዊ ሰብኣይ 5. 12 _ 10 _ 3 =23 ክንደይ ዕለተ ልደት ኣለዎ፧ 2. 175: ______________________ 2. ክልተ ግዜ እትውለድ እንስሳ፧ 3. ኣብ ሓደ ደንደስ ሩባ ሓንቲ ዝሞተት እንቁርዖብ ኣላ። ቅድምን ድሕርን ዘሎ ብየማና ልምሉም ሸኻ ኣሎ፡ ብጸጋማ ድማ ጽሩይ ማይ። <:> : ወይ = ኣመልክት ናበይ ገጻ ትኸይድ፧ ቍጽሪ ጸሓፍ 4. ከይተንቀሳቐሰ ብዙሓት ከተማታት ዝሓልፍ፧ 1. _573_ 1. 498____500 2. 956____(1000-44) 5. ሚያዝያ፡ ሰነ፡ መስከረምን ሕዳርን 30 መዓልትታት 2. _89_ ነዞም ዝስዕቡ ቃላት ኣባዝሕዎም ኣለወን። 28 መዓልትታት ዘለወን ኣዋርሕ ክንደይ እየን፧ 1.ላም=_ 4.መምህር =_ ለ) ኣትክልቲ ነዞም ዝስዕቡ ቃላት ተመሳሰልቲ 2.ፍንጃል = _ 5.ጻሕሊ፡_ ኣትክልቲ ኣብ ሰለስተ ጉጅለታት ክንጉጅሎም ንኽእል። 3.ሰብኣይ =_ 6. እምኒ = _ ርኸቡሎም 1. ምጽናት =_ 4. ጎሃየ = _ Write their past tense 1.ኣግራብ 2. ምፍራይ= _ 5. መታለሊ = ዓበይትን ነዋሕትን እዮም። ኣግራብ ተሪር ጉንዲ ኣለዎም። 1.Fly;_ 4. Am;_ _ ኣብ መሬት’ውን ትኽ ኢሎም ነብሶም ክኢሎም ይቖሙ። 2.Know;_ 5. Run;_ 3. መዕቆቢ=_ 6. ፈለጸ = _ ሚም፡ ገረብ ባና፡ ገረብ ማንጉስ፡ በርበረ ጸሊም፡ ቀላሚጦስ፡ 3.Go;_ 6. Hit;_ ሓበሬታ ሽባኻ፡ ስየ፡ ጨዓ፡ ኣግራብ እዮም። ንኣብነት፡ ጎደናታት MMaattcchh tthhee wwoorrddss wwiitthh tthheeiirr ኣስመራ ሽባኻን ስየን ኣለዎ። ኣብ ዝተፈላለየ ገጠራት ዝኸበርኩም ተኸታተልትና፡ ክትሳተፉን ርእይቶኹም ክትህቡናን ብኽብሪ ኤርትራ ቀላሚጦስን ጨዓን ንረክብ። meanings. ንዕድም። 2.ቆጥቋጥ 1. Forward a. the rules of acountry ኣድራሻና- ሚኒስትሪ ትምህርቲ፦ 2. hall b.to the front ኣዝዮም ነዋሕቲ ኣይኮኑን፡ ረጒድ ጉንዲ የብሎምን። ክ/ትም/ንዓበይትን ሜድያን፡- 3. laws c. understanding ማእከላይ ቁመት ኣለዎም። ተኽሊ ጨና ኣዳምን ሒሖትን ተሌፎን 114991 ቆጥቋጥ ይብሃሉ። 4. Knowledge d. a very large room Po.Box- 609 lay-out Abiel menghis", "char_count": 3328, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02521", "text": "መምህር እዩ። መምህር ናትናኤል ናብ ኤርምያስ ገብረክርስቶ’ዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ሰብ ዝዘርኦ’ዩ ዝዓጽድ። ንዝዘርኦ ፈለማ ንመምህር ናትናኤል ዘቕረብናሉ ኣመሃህራ፡ ተመሃራይ ብልዑል ግዳሰ ከም ቤት ትምህርቱ ነበር ካልኣይ ደረጃ ዓዲ- ኸኣ፡ መምህር ናትናኤል ኣብ ሃገራዊ ዝግባእ ክንክንን ናብዮትን እንተ ደኣ ሕቶ እያ ነይራ። ዝሰርሕ እናገበርካ፡ እናማእዘንካ ዝግበር ዃላ መምህር ኰይኑ ተመዲቡ ኣብ መልቀቒ ፈተና (ማትሪክ) ነጥቢ ኣምጺኡ ገይሩሉ ፍረ-ጻማኡ ይረክብ። ብኣንጻሩ መስርሕ’ዩ። “ኣነ ንፉዕ እየ፡” ዝብል፡ ነብሰ ምትዕብባይ ዝመጽኣሉ፡ ኣብ ዓውዲ ትምህርቲ ናብ ኮለጅ ማይነፍሒ ምስ ተጸንበረ፡ ዘርኢ ኣብ ባይታ ኣፍሲሱ፡ ንዝዝርኦ እዚ ዓይነት ወይ ኣገባብ ኣመሃህራ ሕብረተሰብና ዘፍቅዶ ባህሊ ኣይኰነን። ፊዚክስ፡ ተመሃሮ ዝነበሮም ጠመተን ቀልባዕባዕ ከይበለ ቀዳመይቲ ምርጫኡ ተመሊሱ ቊሊሕ ዘይብል እንተኾይኑ፡ ከም ሰብ ምርኡይን ኣብነታውን ዘዕግብ ምህርቲ ክሓፍስ ዝከኣል ኣይኰነን። ክትከውን ዝሓቶ ጻዕሪን ዝኽፈል ዋጋን ኣብዚ መዳይ ነቲ ጽዒሩ ዘዕግብ ምህርቲ ድማ ብቓላት ገሊጽካ ዝግለጽ ኣይኰነን። ዝሓፍስ ንፉዕ (ህርኩት) ሰብ፡ ንፉዕ ምባል፡ ሓደ ሰብ ኣብነት ኰይኑ ክርአ፡ ዝሓዞ መንፋዕቱ ከይነከየ ተጊሁ ክሰርሕን ብዝግባእ ኣብሲሉ ኣብ ረብሓ ዘውዕል ንጥፈቱ መሊሱ ከበርኽን ማዕረ ክንደይ ክኸውን እንከሎ እዩ። ነዚ ክትገብር፡ ሓጋዚ ምዃኑ መብርሂ ዘድልዮ መጀመርታ መትከላውን ጻዕራም ብዓል ኣይኰነን። ምሉእ ራኢን ምዃን የድሊ። ነዚኦም መምህር ናትናኤል ፋኑስ፡ ብ1995 ምትግባር’ውን ኣኻሊ ኣይኰነን። ዕዉት ሰብ ናብ መንገዲ ዓወት ዘሳግምዎ መሳልል ኰኑ ረቛሒታት ኣዝዮም ብዙሓት እዮም። ሰብ ኣብ ስራሕ ምጕስ ክኸውን ሞያኡ፡ ሓለፍቱ፡ ዘኽብር፡ ጽኑዕ፡ ስራሕን ኣሰራርሓን ዝፈልጥ ምስ ዝኸውን’ዩ። ኣብዚ መዳይ መሰረት ዓወት ብግዜ ስለ ዝልካዕ፡ ልዕሊ ኩሉ ክኽበር ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዓዲ-ዃላ ዘለዎ ግዜ’ዩ። ዓወት ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ዝተሓላለኸ መንገዲ ጥራይ ትርከብ እንተ ኣረኣእያን፡ ሕጂ ዘለዎም ኩነታት ሓደ ገበራ። ከም ባህታኡን ድሌቱን ኰይኑሉ ኣብ ቦታኡ ኰይኑ፡ ካልእ ብሰሪ ሕጽረት ደኣ ኰይና፡ ናብ ሓደ ደረጃ ክትበጽሕ ኣይኮነን። ንምንጽጻር ዝኣክል መምህር ብዲግሪ ተመሪቑላ። ኣሰር ኣብነታዊ ናይ ኣፍልጦ ኰነ ሕጽረት ናውቲ መሳለጥያ ብዙሕ መሳልል ምሕኳር ከም ዘድሊ ናትናኤል ዝህቦ መግለጺ እዚ ዝስዕብ’ዩ። ቀደም መምህሩ ነበር መምህር ኤርምያስ ትምህርቲ ወዘተ ክኸውን ዝኽእል፡ ትርዳእ። ሞያ ምምህርና ድማ፡ ኣብዚ ቅድሚ ሕጂን ሎምን ውጽኢት ተኪኡ፡ ህርኩት መምህር እናተባህለ ኣብ መምህር ናትናኤል ፋኑስ ተመሃራይ ጽቡቕ ክርድኦ ግብራዊ ስራሕ ከም ሓደ ኣብነት ክጥቀስ ይከኣል። ተፈተንቲ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ቤት ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ዃላ ተሰንዩ ክወሃቦ ምግባር’ዩ። እዚ ድማ፡ መምህር፡ ኣብነት ተመሃሮኡን ትምህርርቲ ዓዲ-ዃላ፡ ሓደ ኣይኰነን። ኣብ ምግልጋል ይርከብ። ኣብታ ንኸተማ ዓዲ-ዃላ ካብ ዘዋስናኣ ንመምህር ኰነ ተመሃራይ ደስ ዘብል ሜላ መሳርሕቱን ክኸውን ከመይ እዩ ከመስል ንዕዉት ሰብ፡ ንውጽኢት ጻዕሩ ዝገልጹ፡ ጐደቦ ዓድታት ሓንቲ ዝዀነት ዓዲ ዘለዎ፧ ምፍታሽ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ስነብመልክዕ ሞራላውን ንዋታውን ክኸውን ዓኼሎ፡ ካብ ሓረስቶት ስድራ ተወሊዱን ምህርና (ምሃርን ምስትምሃርን) ድማ፡ መምህር ናትናኤን ተማሃሮን ኣብ ክፍሊ ዝኽእል መተባብዒ ክትገብረሉ ሓላል ዓብዩን። ዕድመኡ ንትምህርቲ ምስ ኣኸለ ብግዜ ዝልካዕ ዓውደ ሞያ እዩ። ክብሪ ነገር’ዩ። ኣብዚ መዳይ መምህር ናትናኤል ናይ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ኣብ ግዜ ንምግላጽ፡ ገለ ወርቂ፡ ገለን ኣልማዝ ብጽቡቕ ብዙሕ ግዜ ተጸዊዕሉ’ዩ። ዝያዳ ከባቢ ዓዱ ኣብ ዝርከባ ዝተፈላለያ ወዘተ፡ ዝተፈላለየ ብሂላዊ መግለጺ ክወሃቦ ኩሉ ግን፡ እቲ ካብ ተመሃሮኡ ዝረኽቦ ኣብያተ ትምህርቲ ተኸታቲሉ። ናብ ንሰምዕ ኢና። ይዕበ ይንኣስ ኣብ ስራሕ ሞራላዊ መጐስ፡ ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታቱ ካልኣይ ደረጃ ምስ ሓለፈ ድማ፡ ኣብ ሞያ ምምህርና ድማ፡ ብግዜ ዝተኣሰረ ካብ ዘሐጒሶ፡ ኣብ ክፍሊ ኣትዩ ተመሃሮኡ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዓዲ-ዃላ እዩ። እዚ ድማ፡ ምኽባርን ኣጠቓቕማን ብባህታ ክምህር ዝድርኾ ምኽንያት ሓደ ተኸታቲሉ፣ ኣብ 2014 ምስ መበል ግዜ፡ ዝያዳ ኻልእ ኣቓልቦ ዝወሃቦን ምዃኑ’ዩ መምህር ናትናኤል ዘረድእ። 27 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ ቤት ኣብ ቅድሚት ዝስራዕን ይገብሮ። እዚ ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ሳዋ ወሪዱ። ወለዲ መምህር ናትናኤል ዘግህደልና እንተሎ፡ ነገራት ኣብ ግዜ ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና (ማትሪክ) ናይ ኣይተማህሩን። ብሕልፊ ወላዲኡ ኣዝዮም ይፍጠሩ፡ ይለምዑ ኣብ መወዳእታ ድማ ዲግሪ ነጥቢ ብምምጻእ ድማ፡ ናብ ኮለጅ በሊሕን ህርኩትን ምንባሮም ይግለጽ። ዝበርሱ ምዃኖም’ዮም። ስለዚ፡ ግዜ ክሳብ ሳይነስ ማይነፍሒ ተጸንቢሩ። ድሕሪ ናይ በዚ መሰረት ወርሓዊ መሸጣ ጋዜጣ ክንድዚ ሓይሊ ካብ ሃለዎ፡ ውጥናትና 4 ዓመት ናይ ኮለጅ ትምህርቱ፡ ብዓውዲ ብምእታው፡ ኣእምሮ ደቆም ንኽሰፍሕ ኣብ ግዜኦም ምፍጻም የድሊ። ኣብ ፊዚክስ ብቐዳማይ ዲግሪ ተመሪቑ። ኣመሃህራ’ዩ። ተመሃሮ ምስጢር ናይቲ ዝሕግዞም፡ ዕለታዊ ዝንበብ ነገራት ዝግብኦም ግዜ ምስ ዘይትትግብሮም ግን፡ ዘራኽብ’ውን የብሉን። ውጽኢት ናይ ዝመሃርዎ ዓውደ ትምህርቲ በርቢሮም ይቕርቡሎም ነይሮም፣ ከምኡ’ውን ደቆም መምህር ናትናኤል ካብ ኮለጅ ድሕሪ መልሱ ንሕምቶዶ ሕቶ’ዩ ዝኸውን። ግዜ ቅድሚ ሕጂ ድኽም ይብል። ካብ ክፈልጥዎን ንዓውደ ትምህርቲ ካብ ትምህርቲ ቀዳምነት ሂቦም ክሰርሑ ልዑል ምምራቑ፡ ኣብ 2019 ኣብ ካልኣይ ደረጃ ሓንሳብ እንተደኣ ሓሊፉ ክትካእ ዝኽእል ዝሓለፋ ቀረባ ዓመታት (ምስ ምምጻእ ክፈርህዎ ከፍቅርዎን ስለ ዝሕግዞም፡ ደስ ኰስኳስን ምክትታልን ገይሮም። ውጽኢት ቤት ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ - ሳዋ፡ ኣይኮነን። ስለዚ ውጥናትካ ክዕወቱልካ፡ ናቱ ናብታ ቤት ትምህርቲ) ግን፡ ጽቡቕ እናበሎምን ተዛንዮምን ክመሃሩ ዘኽእል ጻዕሮም ድማ፡ እቶም ኣብ ትምህርቲ ዘለዉ መምህር ኰይኑ ተመዲቡ፡ ስራሕ ዓለም ምስኡ ክትጐዓዝ ምስ እትኽእል ጥራይ’ዩ። ውጽኢት ‘A’ ‘B’ ክምዝገብ ጀሚሩ ሜላ እዩ። ገዲፍካ፡ ሰለስተ ካብ ደቆም ምሩቓት ኮለጅ ኣሃዱ ኢሉ ፈሊምዎ። ኣብኡ ን3 ዓመት ፊዚክስ፡ ኣርባዕተ ሸነኽ ናይ ህይወት ኣሎ። እዚ ውጽኢት’ዚ፡ ንልዑል ጻዕሪ ክኾኑ ክኢሎም’ዮም። በዚ ድማ፡ ኩሎም ድሕሪ ምግልጋል፡ ናብታ ዝለዓለ መዓርግ ተባሂሉ ዝግለጽ ዓውደ-ትምህርቲ እዩ። ብኣንጻሩ ክልሰ ሓሳባዊ ጥራይ መሰረት መምህር ናትናኤል ዘነጽርን ተመሃሮ ደቆም ንብልሃዊ ኣተሓሳስባ ወላዲኦም ክበጽሕ ፍልጠት ኣቕሲማ ዝመልመለቶ እቲ ዓውዲ ንባዕሉ ንህይወት ብኸምዚ ዝገበረ ኣገባብ ኣመሃህራ ግን፡ ኣካዳሚያዊ ዓውደ ትምህርቲ ክሳብ ክንዲ ምንታይ ብኣድናቖት ይገልጽዎም። ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዓዲ-ዃላ ዝተገልጸ’ዩ ዝጥምቶ። ኣብ መስርሕ ተመሃራይ ጥራይ ኢኻ ተፍሪ። ስለዚ፡ ክርድኦም ጀሚሩ ምህላዉ ዘርኢን ተቐይሩ መምህር ዓውደ ትምህርቲ ምምሃርን ምስትምሃርን መምህር ብኹልንትናኡ ዝበሰለ መንእሰይ ከተፍሪ፡ ግብራዊ ኣብነት’ዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ጅግና (ኣብነታዊ) ፊዚክስ ኰይኑ የገልግል ኣሎ። ናይ ሎሚ ናትናኤል ዝጥቀመሎም ኣገባባት ከካፍለና ንኽልቲኡ ኣገባባት (ክልሰ-ሓሳባውን ኣብ ዓውደ ውግእ፡ ተዋጊኡ ዘዋግእ “ተመሃራይ ንትምህርቲ ፈትዩ ትሕዝቶ ኣብ ዓምዲ ልምዓት፡ ምስዚ ተወኪስናዮ። መምርሒ ሚኒስትሪ ግብራውን) ዝጠምር ሜላ ምጥቃም ዝያዳ ጥራይ ገይርና እንጥምቶ ሰብ ኣይንስእንን ባህ እናበሎ ክመሃር፡ ንመምህሩ ድማ ኣብነታዊ መምህር ዝገበርናዮ ዕላል’ዩ ትምህርቲ ዝኽተሎ ኣገባብ፡ ንሱ ካብ ውጽኢት ይህልዎ። በዚ መሰረት ነገራት ኢና። ጅግና ዝብል መግለጺ፡ ንኣብ ብምልኣት ክስዕቦ ብዝዀነ መንገዲ ኣገባብ ክኸውን። ዝጥቀመሎም ሜላታት ሓደ እዩ። እዚ ኣብ ትምህርቲ ዓብይን ንእሽቶን ከይበልካ፡ ድሩት ዓውዲ ዝተዓወተ ሰብ ዝወሃብ ኣመሃህራ መምህር ወሳኒ’ዩ። ኣብዚ ክበርህ ማለት ተመሃራይ ዘማእከለ ኣገባባብ ተመሃራይ ኣብ ባይታ ወጺኡ ክሰርሕ፡ ኣይኰነን። ብሓፈሻኡ ንንፉዕ ሰብ ዝወሃብ “ኣብነታዊ መምህር ክትከውን ዘለዎ ኣብ ክፍሊ ኣቲኻ ሰሌዳ ምሉእ ኣመሃህራ’ዩ። ተመሃራይ ዘማእከለ ኣገባብ ይጽንሓለይ ዘይብሉ፡ ኣብ ግዜኡን ሰዓቱን መለለዪ መጎስ እዩ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ካብ ዝደረኸ ምኽንያታት እንታይ እዩ፧” ምጽሓፍ ዘይኰነ፡ እቲ ተመሃራይ ክንደይ ብዝርድኦ ቋንቋን ምስትምሃር የድሊ። ሕክምና፡ ጅግና ኣብነታዊ ሓኪም ኣሎ። ካብቲ ከተሕልፎ ዘለካ ፍልጠት ሒዙ ወይ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን፡ ኣብ ትምህርቲ ኣብነታዊ መምህር ኣሎ። ከሲቡ’ዩ እቲ ቍምነገር። ስለዚ፡ ተመሃራይ ንሓደ መምህር ዝሕግዝዎ ጥረ-ነገራት፡ ኣብ መዳይ ምሕደራ፡ ካልኦት ጽላታት ንኣገባብ ምህሮ ክሃርፎ፡ መምህር ዘህርፍ “የብለይን ካበይ ከምጽእ፡” ክብል የብሉን። ጀጋኑ ኣብነታውያን ወገናት ኣለዉ። ኣቀራርባ ክህልዎ ኣለዎ። ስለዚ ሓደ ተዓጻጺፉ ዝረኽበሉ ሜላ ክፈጥርን ዝዀነ ዀይኑ፡ ሰብ ጽቡቕ ስም ክህልዎ፡ መምህር ንተመሃራዩ ናብ ከምዚ ዝጥቀስ ክበላሓትን ኣለዎ። ብዝነኣሰ ዓቕሙ ዝነኣድን ንረብሓ ሓፋሽ ኣብ ዘገልግል ዘሎ ደረጃ እንተደኣ ከምጽኦ ክኢሉን ዘፍቅዶ ክገብር ኣለዎ። ነዚ ድማ መምህር ተወፍዩን ክሰርሕ ኣለዎ። በዚ ኣጋጣሚ ቃንዩዎን፡ ተመሃራይ እግሪ እግሪ መምህሩ ናትናኤል ብመትከል ካብ ዝኣምነሉን መምህር ናትናኤል ፋኑስ ዝቕጽል ዘይስዕበሉ ምኽንያት የብሉን። ብጻዕሪ ዝደፍኣሉን መረዳእታ እዩ። ህይወቱ ብኸምዚ ጀሚርዎ ዘሎ ቀጺሉ ፊዚክስ፡ መምህር ናትናኤል እታ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዓዲ-ዃላ ኣብ ዝበረኽ ጥርዚ ናይ ዓወት ሓዂሩ “ከምኡ ምግባርካ እንታይ ውጽኢት ዝፈትዋ ዓውደ ትምህርቲ’ያ። ክፈትዋ ክርአ ንምነየሉ። ረኺብካሉ፧” ንመምህር ናትናኤል ሕቶ ዝገበረ፡ ልባዊ ምስጋናኡ ይብጽሐዮ፡ ናይዛ", "char_count": 5418, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02522", "text": "ኤስሮም ተስፋጽዮን ሰምበል፡ ገምጋም ስራሕ ዳያኑ ኣካዪዱ ትማሊ ረቡዕ፡ ዙር ዞባ ማእከል ሳልሳይ መደረኽ ፍሊጶስ ተስፎም ገዛ ባንዳ፡ ናሆም ውድድራቱ ኣሰላሲሉ። እዛ መድረኽ ኣስመራ ኤፍሬም ኤሪተል፡ ንፍታሌም ከረን በጺሕካ ብናይ ምላስ ውድራት ሃገራዊ ፈደረሽን ብሽክለታ ኤርትራ 31 መጋቢት 2026 ኣብ ኣደራሽ ሃገራዊ ኦሎምፒክ ኤፍሬም ደንደን ካብ ቀዳማይ 178 ኪሎ ሜተር ዝሸፈነት ኮይና፡ ክልተ ናይ ኮሚተ ኤርትራ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ንዝርከቡ ዳያኑ ሓፈሻዊ ገምጋም ስራሕ ኣካይዱ። ክሳብ ሻዱሻይ ንዘሎ ደረጃ መንጎ ቅጽበታዊ ውድር ዝሓቖፈት እያ። ሓላፊት ዳንነት ሃ/ፈ/ብ/ኤርትራ ኣብ ዞባ ማእከል ዝርከቡ ዞባውያን ሃገራውያን ኮምሽነራት ሒዞሞ። ብሉጽ ተጻዋታይ ሳልሳይ ኣብ መበል 136 ኪሎ ሜተር ኣብ ዝተገብረት ዘካየድዎ ውድራት ብዕምቈት ብምዝታይ፡ ዝነበረ ብልጫን ብድሆን ብምግምጋም ናይ መድረኽ፡ ሳሙኤል ሓየሎም ቀዳመይቲ ቅጽበታዊ ውድር ሳሙኤል መጻኢ መደባት ስራሕ ተሊማ። ተዓዊቱላ። በዚ መሰረት ኣብ ሓየሎም ብውልቂ፡ ሄርሞን ኪዳነ ካብ ኤሪተል ዝበዝሐ መደባት በቲ ዝተወጠነሉ ብጽቡቕ ከም ዝተሰላሰለ ዝሓበረ እቲ ፈደረሽን፡ ድሕሪ መወዳእታ ዝተረኽበ ውጽኢት ከምኡ’ውን ኤስሮም እስቲፋኖስ ካብ ሰምበል ምዝዛም ውድራት ጸብጻብ ብቕልጡፍ ክቐርብ፡ ኣብ ግዜ ውድር ዘድሊ መሳለጥያታት እምበኣር፡ ንናይ ኣንበሳ ዓቐብን ዕዉት መድረኽ - ሄርሞን ኪዳነ ተመራሪሖም ብምእታው ካብ ሓሙሽተ ክሳብ ክዋደድ፡ ዳያኑ ኣብ ግዜኦም ክቕረቡ ዝብሉ ዛዕባታት ብሰፊሑ ተዘትዩሎም። ኣብ መወዳእታ ውህሉል ነጥቢን ሄርሞን ኪዳነ ክልተ ነጥቢ ከሲቦም። ኣብ ካልአይቲ መበል ካብ ተሳተፍቲ ዳያኑ ንዝቐረበ ሕቶ መብርሂ ተዋሂብዎ። ኪዳነ ኤሪተል 11 ነጥቢ፡ ሳሙኤል ሓየሎም ለቢሱወን ኣሎ። ብውህሉል ግዜ 156 ኪሎ ሜተር ድማ ሳሙኤል ሓየሎም ፕረዚደንት ሃገራዊ ፈደረሽን ብሽክለታ ኤርትራ ኣቶ ተመስገን ረዳእ ብወገኑ፡ ዝወጹ ሓደሽቲ 6፡ መርሃዊ ዘሚካኤል 4፡ ዮናታን ኪዳነ 3 ድማ ተቐዳዳማይ ጋንታ ሰምበል ኤስሮም ብውልቂ ሓንቲ ነጥቢ ከሲቡላ። ኣብ’ዚ ሕጊታት ብምልኣት ክትግበር ብዕቱብ ክከታተሉዎ ብምትሕስሳብ፡ ንስርሖም ዝሕግዙ ስልጠናታት ሰለስቲኦም ብውልቂ፡ ኤስሮም እስቲፋኖስ ካብ እስቲፋኖስ ብ10 ሰዓትን 18 ደቒቕን 28 ዝካየድ ዘሎ ውድራት ብሓፈሻ ብውህሉል ኣብ ምውዳብ ኣድላዪ ደገፍ ከም ዝገብር ኣረዲኡ። ገምጋም ስራሕ ዳያኑ በብግዚኡ ምስ ኣብ ሰምበል 2፡ ዓወት ክብሮም ካብ ኣስቤኮ ብ1 ካልኢትን ቀዳማይ፡ ናታን ተስፋኣለም ካብ ናይ ኣንበሳ ዓቐብ ዝመርሑ ዘለዉ ሄርሞን ኩለን ዞባታት ዘለዉ ዳያኑ ክግበር እዩ። ከምኡ’ውን ሱራፊኤል ተስፋጽዮን ብውልቂ ደንደን ብ1 ደቒቕን 44 ካልኢትን ድሒሩ ብሓደ ነጥቢ ኣብ ካልኣይ፡ ኑራሕመድ ዓብደልወሃብ ካብ ደንደን ተኽሊት ኢሳቕ (ሳንድያጎ) ቅድሚት ይርከቡ። ብ1 ደቒቕን 54 ካልኢትን ድሒሩ ሳልሳይ ህ/ር/ሃ/ፈ/ብ/ኤርትራ ተቐዳደምቲ ብምዃን ይመርሑ ኣለዉ። ብጋንታ ኤሪተል ሳልሳይ መድረኽ 30 ሰዓትን 59 ደቒቕን 27 ካልኢትን ትመርሕ፡ ኣብ መወዳእታ ንዓኣ ተኸቲለን ድማ ሰምበል ብ18ን ደንደን ኣብ ዋንጫ ዓለም ዘይንርእዮም ዘካየድዎ ቅጽበታዊ ድማ ብ20 ካልኢት ድሒረን ይስዕባኣ። ውድር ድማ፡ ራብዓይ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል ሎሚ ብሉጻት ተጻወትቲ ተ ቐ ዳ ዳ ማ ይ ሓሙስ ካብ መስመር ባሕቲ መስከረም ኤሪተል ሄርሞን ተበጊሱ ማይ ድምነት - በለዛ - ደቀምሓረ - ኣብ ዋንጫ ዓለም ንምስታፍ ክካየድ ዝቐነየ መጻረዪ ግጥማት ሃገራውያን ጋንታታት፡ ኪዳነ፡ ሳሙኤል ሕምብርቲ በጺሕካ ጎዳይፍ ዝዛዘም 156 ኪሎ ድራማቲካዊ ውጽኢት እዩ ኣመዝጊቡ። እዚ ትጽቢት ኣርባዕተ ዓመት ዝወለዶ ውጽኢት ብግዜ ነጥቢ ዝመርሑ ዘለዉ ሓየሎም ብውልቂ፡ ሜተር ክሽፍን እዩ። ኣሰንባዲን ኣገራሚን ክስተታት ሓቚፉ ይርከብ። ሃገራዊት ጋንታ ቱርኪ ድሕሪ 24 ዓመታት ንፈለማ ግዜ ናብዚ ግጥም ምሕላፋ ርጉጽ ገይራቶ። ሃገራዊት ጋንታ ኮንጎ’ውን ድሕሪ 1976 ናብዚ መድረኽ በጺሓ ዘይትፈልጥ ብምዃና፡ እዚ ሎሚ ረኺባቶ ዘላ ዕድል ዓቢ ስጉምቲ እዩ። ከረን - ሊግ ዓንሰባ ይቕጽል ኣብ ታሪኽ ዋንጫ ዓለም ልዑል ተፈላጥነት ዘለወን ሃገራት ብዘገርም ፍጻመ ቅድም ብሽክለታ ኣብያተ ትምህርቲ ተዛዚሙ ክሰናበታ’ውን ተራእየን። ሰሪ’ዚ ውጽኢት ኣብ ዓበይቲ ሊግ ዓንሰባ 29 መጋቢት ኣብ ስታድዩም ከረን ምምሕዳር 04፡ ቅድሚ ዕረፍቲ ክልተ ካብ ላሳለ፡ ሳልሰይቲ ማርታ ዮውሃንስ ካብ ሓርነት ዝተፈላለዩ ሊጋት ዝጻወቱ ጸወታታት ኣሰላሲሉ። ሕውነት ንኣልሳሕል ዳናይት ተሸመ፡ ሓሓንቲ ከኣ፡ ካብ ታሚትን ዕዉታት ኮይነን። ብሉጻት ተጻወትቲ ካብዚ ዓዲማ ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ ቅድሚ ዕረፍቲ ካብ ደዓሪትን፡ ድሕሪ ዕረፍቲ ከኣ፡ ካብ ታሚት ውድድር ማውንቴን ባይክ ማእከላይን ዓለማዊ ውድር ርሒቖም ሄኖስ ፍስሃየ ብዝረኸበታ ሸቶ መሪሕነት ሒዛ። ዮውሃንስ ኣመዝጊባ። ንእንኮ ሸቶ ምም/ከባቢ 2ይ ደረጃን ኣብያተ ትምህርቲ ንመጀመርያ ኣለዉ። ገለ ካብኦም ድማ፡ 06 ኤልያና ምሕረትኣብ ኣመዝጊባታ። ኣጥቃዓይ ባርሰሎና ፖላንዳዊ ሮበርት ሎዋንዶውስኪ፡ ኣከፋፋሊ ሊቨርፑል ሃንጋርያዊ ዶሞኒክ እዚ ውድድራት፡ ዝመጽእ ሰሙን ክቕጽል ስቦዝላይ፡ ኣጥቃዓይ ጋላታሳራይ ናይጀርያዊ ቪክቶር ኦሲመን፡ ሓላዊ ልዳት ማንቸስተር ሲቲ ምዃኑ፡ ፈደረሽን ስፖርት ናይ’ቲ ዞባ ሓቢሩ። ኢጣልያዊ ዶናሩማ፡ ኣጥቃዓይ ዶርቱሞንድ ጊናዊ ሰርሆው ጉይራሲ፡ ጆርጂያዊ ኣጥቃዓይ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ንሰለስተ ሰናብቲ ፒኤስጂ ክቪቻ ክቫራትስከሊያ ይርከብዎም። ክካየድ ዝቐነየ ቅድድም ብሽክለታ ማውንቴን ባይክ ትሕቲ 18 ዓመት ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ፡ 28 መጋቢት ተዛዚሙ። ኢጣልያ ንሳልሳይ ተኸታሊ ግዜኣ ሰለስተ ካታጎሪ ዝሓቖፈ 27 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 83 ተወዳደርቲ ዝተሳተፍዎ እዚ ካብ ዋንጫ ዓለም በዂራ ውድድር፡ ምስ ዓቕሚን ብቕዓትን ተወዳደርቲ ዝሳነ ርሕቀት ዝሸፈነ እዩ ነይሩ። ሃገራዊት ጋንታ ኢጣልያ፡ ሰሉስ ምሸት፡ ናብ ናይ መወዳእታ መጻረዪ ጸወታ ናይ ዋንጫ ዓለም ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ካታጎሪ ቢ፡ ኖህ ኣበራ፡ 2026 ብቦዝንያ ሄርዞጎቪና ብምስዓራ፡ ካብቲ ዓቢ ዓለምለኻዊ ውድድር ካብ ምስታፍ ተዓንቂጻ። ኢጣልያ፡ ብመገዲ ሞስ ኪን ኣብ መበል 12 ደቒቕ ሸቶ ብምቝጻር፡ ብኣጋኡ መሪሓ ነይራ። ሓሰን ዓብደልሓሚድን ዩኤል ዮሴፍን ካብ እንተኾነ፡ ኣለክሳንድሮ ባስቶኒ ኣብ መበል 41 ደቒቕ ብቐይሕ ድሕሪ ምውጻኡ፡ ንክትመዓራረ ድሒራ ዝተበራበረት ኣልሳሕል ካብ ሚካኤልን ጋንታ መጋርሕ ክሳብ ሳልሳይ ደረጃ ብምውጻእ ግዜ ዝካየድ ዘሎ ኮይኑ፡ ቀንዲ ዕላምኡ ተካእቲ ንቦዝንያ ሰፊዕ ዕድል ከፊቱላ። ሃሪስ ታባኮቪች ድማ፡ ኣብ 79 ደቒቕ ንሃገሩ ቦዝኒያ ኣመዓራርዩዋ። ዓብደለጢፍን ክልተ ሸቶ ብምርካብ ናብ ዕረፍቲ ተሸሊሞም። ንምፍራይን ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ንምሕያልን ምዱብ ግዜ ማዕረ ብምውጻአን ናብ ፍጹም ቅላዕ ድሕሪ ምምርሐን ከኣ፡ ቦዝንያ 4ብ1 ስዒራ ካብ 2ብ1 ኣምሪሓ። ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ቀዳመይቲ ደሊና ዳዊት ንቀጻሊ ንምስራሕ ባይታ ዘጣጣሕ ምዃኑ ግምት ወጻኢ ንኢጣልያ ገሊፋ ናብ ዋንጫ ዓለም 2026 ሓሊፋ። ድሕሪ ዕረፍቲ ሕውነት ዓብሊላ ብምቕራብ ካብ ላሳለ፡ ካልአይቲ ሲልፋና ተ/ሚካኤል ካብ ተሓቢሩ። ብኣንጻሩ፡ ኣርባዕተ ግዜ ንዋንጫ ዓለም ዘልዓለታ ኢጣልያ፡ ንሳልሳይ ተኸታታሊ ግዜኣ (2018፡ ካብ ኖቬል፡ ተስፋልደትን ድሌትን ሰለሰተ 2022ን 2026ን) ካብ ስታፌ እዚ ውድድር ትበኵር ኣላ። ንመወዳእታ ግዜ ኣብ 2014 ኣብዚ ሸቶታት ብምርካብ 4ብ2 ተዓዊታ። ኖቬል ውድድር ተሳቲፋ፡ ካብ ምድባ ድማ ክትሓልፍ ኣይከኣለትን። ተኽላይ ድማ ብሉጽ ተጻዋተይ ተባሂሉ። እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ስፖርታዊ ‘ኣዙሪ’ ብዝብል ቅጽል እትጽዋዕ ኢጣልያ፡ ኣብ 2006 ንዋንጫ ዓለም ምስ ተዓወተትሉ፡ ኣብ ቀጺለን መራሒት ሊግ ዓንሰባ ኣልነስርን ዝሰዓቡ ክልተ ውድድር 2010ን 2014ን ካብ ምድባ ክትሓልፍ ኣይከኣለትን። ምስዚ ናይ 2026 ደንደን ተራኺበን። ቀዳማይ እብረ ጸወታ ንጥፈታት የሰላስል ካብ መጻረዪ ምትራፋ ብሓፈሻ ብተኸታታሊ ንሳልሳይ ብዘይ ሸቶ ዝወድአኦ እዘን ጋንታታት፡ ኣብ ግዜኣ ካብ መጻረዪ ብምትራፋ ከኣ፡ ሕማቕ ስም ካልኣይ እብረ ዮናስ ሃይለ ብመገዲ ፍጹም ስፖርታዊ ውድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ዝሓለፈ መዓልታት ብውድራት ኵዕሶ ኣትሪፋ ኣላ። ደገፍታ ከቢድ ቁጥዐ ኣሕዲሩሎም ቅላዕ ሸቶ ኣመዝጊቡ ንኣልነስር መሪሕነት እግርን መርበብን ቀጺሉ ቀንዩ። ይርከብ። ኢጣልያ ኣብ ዋንጫ ዓለም ተሳቲፋ ነድሪ ኣትሒዙዋ። ኣልነስር ደጊማ ካብ ዓውድ በዚ መሰረት፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ባርዕ ንኣውገት 6ብ0፡ ቶኮር ንብድሆ 1ብ0 ደገፍታ ክተሕዊ እንተ ኾይና፡ ግድን ን2030 ዳውድ ሸቶ ረኺባ ንደንደን 2ብ0 ስዒራታ። ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኔብሮን ባርዕን 0ብ0 ተፈላልየን። ብዘይካ’ዚ፡ ኣልጌን ንኣውገት 2ብ0፡ ዓላ ክትጽመም ተቐሲባ ኣላ። ዘለዋ ጸገማት ፈቲሓ ድሕሪ ዮናስ፡ ናይታ ግጥም ብሉጽ ተጻዋታይ ተሰምዩ። ንተውለ 3ብ0 ስዒረንአን። ኣርባዕተ ዓመታት ክትሳተፍ ድያ ወይስ ንራብዓይ ብዘይካ’ዚ፡ ሻምፕዮን ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ፡ ተውለ ምስ ኣልጌን ብዘይ ሸቶ ጸወታ ክዛዝማ እንከለዋ፡ ናይ ግዜኣ ክትተርፍ ድማ፡ ግዜ ዝምልሶ ሕቶ ኮይኑ ኣንስትዮ ከተማ ከረን’ውን ብ28 መጋቢት ዓሚ ሻምፕዮን ዓዲ-ሮሶ ንቶኮር 2ብ1 ስዒራታ። ብደሆ ብኣውገት 2ብ1 ከምኡ’ውን ብዓላ ይርከብ። ቀጺሉ። ዓቢ ግምት ዝተዋህበን ርክብ 1ብ0 ክትሰዓር እንከላ፡ ኔብሮ ምስ ተውለ፡ ኣልጌን ምስ ባርዕ ብተመሳሊ 1ብ1 ተፈላልየን። ብዘይካ’ዚ፡ ሃገራዊት ጋንታ ፖላንድ’ውን፡ ጋንታት ምሕዳራት ከባቢ 02ን 05ን - ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣልጌን ንኣውገት፡ ዓላ ንተውለ፡ ባርዕ ንኔብሮ፡ ብድሆ ካብ ዋንጫ ዓለም በዂራ ኣላ። ብሮበርት 1ብ1 ተዛዚሙ። ም/ከባቢ 02 ካብ ሓለቓኣ ንዓዲ-ሮሶ፡ ዓላ ንቶከር ብተመሳሊ 2ብ0 ስዒረነአን። ተውለ ድማ ንኣውገት 2ብ1 ኣሰኒፋታ። ሎዋንዶውስኪ እትቕለስ ፖላንድ፡ በታ ያስሚን በየነ፡ ምሕዳር 05 ከኣ፡ ካብ ሱራ ጸሃየ ብደቂ-ተባዕትዮ፡ ብድሆ ንዓዲ-ሮሶ፡ ባርዕ ንዓላ፡ ቶኮር ንተውለ፡ ባርዕ ንብድሆ ብተመሳሊ ንቪክቶር የጎረሽ ዝሓዘት ሽወደን እያ 3ብ2 ተሳዒራ። በዚ መሰረት ኣብ ዝቕጽል ስፖርታዊ ግጥማት ሸቶ ኣመዝጊበን። 3ብ1፣ ኣልጌን ንኔብሮ፡ ዓላ ኸኣ ንኣውገት 3ብ0 ስዒረንአን። ዝኾነ መጉዳእቲ ምስ ዘየጋጥሞ፡ ኤርትራዊ ሽወደናዊ ኣጥቃዓይ ኣለክሳንደር ኢሳቕ ኣብ ዋንጫ ዓለም ግጥም ምሕዳራት ከባቢ 04ን 06ን ስፖርታዊ ውድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ዓሚ ዘይነበሩ ኵዕሶ ሰኪዐት፡ ቸዝን ክሳተፍ እዩ። ዝመጽእ ወርሓት ሰነን ሓምለን ዝሰላሰል ዋንጫ ዓለም 2026፡ ኣብ ሃገራት መክሲኮን፡ ግና፡ ብገፊሕ ዓወት 04 - 5ብ1 ተዛዚሙ። ቅድም ብሽክለታን ኣተኣታትዩ ኣሎ። ካናዳን ኣመሪካን ክእንገድ እዩ።", "char_count": 5934, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5ba3ee0272fd3ba59adfcf1efaee6d0bf28878a6fa1e8d2a984d240832b9da75:02523", "text": "ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕትታትን ኢራን እትህቦ ዘላ ወተሃደራዊ ግብረ ንጃምላዊ ዘቤታዊ እቶት ናይቲ ዞባ ከም ዝኽእሉ ኣረዲኡ። መልሲን፡ ንሃገራት ዓረብ ናይ 194 ብ3.7% - 6% ከጉድሎ፡ እዚ ማለት ንሱ ኣስዒቡ፡ እቲ ቅልውላው፡ ኣብ ቢልዮን ዶላር ከም ዘስዓበለን ሕቡራት ድማ ካብ 120 ክሳብ 194 ቢልዮን ቁጠባ ሃገራት ዓረብ ንዘሎ ድኽመት ሃገራት ሓቢሩ። ዶላር ቁጠባዊ ክሳራ ከስዕበሉ ዘጉልሕ ምዃኑ’ውን ሓቢሩ። ሚልዮናት ዜጋታት ናይዘን ትጽቢት ከም ዘሎ’ዩ ዝእምት። ኢራን ኣብ ልዕሊ ሃገራት ወሽመጥ ሃገራት’ውን ናብ ዓዘቕቲ ድኽነት ተሓጋጋዚ ዋና ጸሓፊ መደብ ዓረብ እተካይዶ ዘላ ናይ ግብረ ክሽመሙ ከም ዝኽእሉ፡ እቲ ሕብረት ልምዓት ሕቡራት ሃገራት ዓብደላ መልሲ መጥቃዕትታትን ምዕጻው ወሲኹ ኣገንዚቡ። ኣልዳርዳሪ፡ ብሰንኪ እቲ ንመላእ መጻብቦ ሆርሙዝን እንተ ቀጺላቶ፡ እቲ ዝሓለፈ ሰሉስ ዝተዘርገሐ ማእከላይ ምብራቕ ጸልዩ ዘሎ ኲናት፡ እቲ ነዘን ሃገራት ከጋጥመን ዝኽእል ጸብጻብ መደብ ልምዓት ሕቡራት 3.7 ሚልዮን ሰባት ስራሕ ክስእኑን ቁጠባዊ ክሳራታት ብኡ መጠን ክዓቢ ሃገራት (UNDP)፡ እቲ ካልኣይ ካልኦት ኣስታት 4 ሚልዮን ሰባት ምዃኑ፡ ክኢላታት የጠንቅቑ። ወርሑ ኣቝጺሩ ዘሎ ኲናት፡ ከኣ ናብ መስመር ድኽነት ክኣትዉን ኣርጀንቲና፡ ንሓለዋ ሰውራ ኢራን “ግብረ ኣመሪካ፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰሙናት ሽበራዊ” ኢላቶ ውግእ ደው ከተብል . . . ኣርጀንቲና፡ ንእስላማዊ ሓለዋ ኣፍሊጡ። ሓለዋ ሰውራ ኢራን ኣብ መዝገብ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ዋጋታት ነዳዲ ብቕልጡፍ ከንቆልቁል ሰውራ ኢራን ኣብ መዝገብ ግብረ እቲ ውሳነ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ግብረ ሽበራውያን ክጽንብራኦ ሃገሩ ኣብ ልዕሊ ኢራን እተካይዶ ዘላ ምዃኑ ኣረዲኡ። ሽበራውያን ከም ዘእተወቶ፡ ቤት ዶናልድ ትራምፕ፡ መሻርኽቲ ጸቕጢ ድሕሪ ምግባሩ እዩ ዝውሰድ ውግእ ኣብ ውሽጢ ክልተ-ሰለስተ ሰሙን ኣመሪካን ኢራንን ዝርርብ ኣብ ምክያድ ጽሕፈት ፕረዚደንት ናይታ ሃገር ኣመሪካ ዝኾና ሃገራት፡ ንእስላማዊ ዘሎ። ደው ከተብሎ ምዃና ኣፍሊጡ። ከም ዝርከባ ዝገለጸ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ እቲ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ቤት ጽሕፈት ክልተአን ሃገራት ኣብ ስምምዕ እንተ ፕረዚደንት ኣብ ሓበሬታኡ፡ ቤተ መንግስቲ ኣመሪካ (ዋይት ሃውስ) በጺሐን፡ እቲ ኲናት ቅድሚ እቲ ተወጢኑ እቲ ተወሲዱ ዘሎ ስጉምቲ፡ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ “ኣብ ዘሎ ግዜ ክዛዘም ከም ዝኽእል ኣገንዚቡ። ኣብ ልዕሊ’ቲ ወተሃደራዊ ኢራን ኲናት ንቕጽለሉ ምኽንያት ስለ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኢራን ቀልጢፋ ሓይሊ ፋይናንሳዊ ዘየለ ኢና ውግእ ደው ኣቢልና ንወጽእ ኣብ ስምምዕ ክትበጽሕ ድሌት ከም እገዳታትን ካልእ ስርሒታዊ ዘለና፡” ክብል ሓቢሩ። ዘለዋ ድሕሪ ምግላጽ፡ ዳግማይ ምኽፋት ገደባትን ንምትግባር ዘኽእል እቲ ፕረዚደንት ንናህሪ ዋጋታት መጻብቦ ሆርሙዝን ምውሓስ ጸጥታ ምዃኑ ኣነጺሩ ኣሎ። ነዳዲ ኣመልኪቱ ብጋዜጠኛታት ኣብ ናይቲ ኣገዳሲ ኣህጉራዊ መስመር ጸዓትን ኣመሪካ፡ እስራኤልን ዝተሓተተሉ ድማ፡ ኣመሪካ ኣብ ዝሓጸረ ዕማም ካልኦት ሃገራት ምዃኑ ደጊሙ ካልኦት ሃገራትን፡ ንእስላማዊ እዋን ንውግእ ኢራን ደው ምስ ኣበለቶ፡ ኣዘኻኺሩ። ሓለዋ ሰውራ ኢራን ኣቐዲመን ኣብ ዝርዝር ሽበራውያን ጉጅለታት ከም ዘእተዋኦ እዩ ዝፍለጥ። ሩስያ - ወተሃደራዊት ነፋሪት ብምውዳቓ 29 ሰባት ሞይቶም ‘ኣንቶኖቭ-26’ ዝዓይነታ መደበራ ዝነበራ ርክብ ሃንደበት ክትስከም እትኽእል ኮይና፡ ኣብ ወተሃደራዊት ናይ መጐዓዝያ ከም ዝተቛረጸ’ዮም ሰብ መዚ ምምልላስ ወተሃደራትን ውጉኣትን ነፋሪት ፈደረሽን ሩስያ፡ ኣብ ናይታ ሃገር ዝገልጹ ዘለዉ። እያ ክትነጥፍ ጸኒሓ - ብመሰረት ሓውሲ ደሴት ክረሚያ ወዲቓ ሚኒስትሪ ምክልኻል ሩስያ ኣብ እቲ ኣገልግሎት ዜና። ብምሕምሻሻ፡ 29 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ መግለጺኡ፡ እታ ነፋሪት እንታይ ናይጀርያ - 28 ሰባት ብዕጡቓት ተቐቲሎም ሚኒስትሪ ምክልኻል ናይታ ሃገር ከም ዘጋጠማ እኳ እንተ ዘይሓበረ፡ ሓቢሩ። ብዩክሬን ተወቒዓ ከም ዘይወደቐት መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት፡ መጥቃዕቲ ምትሕሓዝ ዝተረኽቦ ኣረዲኡ። ‘ታስ’ ዝተባህለ ኣገልግሎት ዜና ግን ኣነጺሩ ኣሎ። ኣብ ክፍለ ሃገር ፕላቱ - ናይጀርያ ሓደ ጥርጡር ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝሓለፈ 13 መጋቢት’ውን፡ ሩስያ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ኣብታ ኣገልግሎት ዜና ‘ታስ’ ግን፡ እታ ብዝፈጸምዎ መጥቃዕቲ ፈኲስ ብረት፡ ኣትዩ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት፡ ኣብ ነፋሪት ሽዱሽተ ሰራሕተኛታትን 23 ነፋሪት ምስ ጎቦ ከም ዝተላተመት ብውሕዱ 28 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ ኣባላት ጸጥታ ነቶም መጥቃዕቲ ሓለዋ ተዋፊሮም ንዝነበሩ 20 ኣባላት ተሳፈርትን ከም ዝነበሩ ኣመልኪቱ። እዩ ንምንጭታቱ ብምጥቃስ ኣብ ካልኦት ሓያሎ ሰባት ድማ ከም ዝፈጸሙ ዕጡቓት ንምድላይ ኣብ ጸጥታ ከም ዝቐተሉ ምንጭታት እታ ነፋሪት ኣብ ስሩዕ በረራ ዝዘርገሖ ዜና ኣመልኪቱ ዘሎ። ዝቖሰሉ ተሓቢሩ። ጽዑቕ ስራሕ ተዋፊሮም ከም ዘለዉ ይሕብሩ። እንከላ፡ ኣብ ስትራተጂያዊ ክፋል እታ ነፋሪት ኣብ ሓደ እዋን ክሳብ ኣመሓዳሪ ናይታ ክፍለ ሃገር ካሌብ ጸሊም ባሕሪ ምስ በጽሐት፡ ምስ 40 ወተሃደራትን ተወሳኺ ጽዕነትን ምናሴ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ነበርቲ ኣብ ዕለታዊ ንጠፈታቶም ተጸሚዶም እንከለዉ እቲ መጥቃዕቲ ከም ዘጋጠሞም ኣፍሊጡ። ፕላቱ ኣብ ማእከላይ ክፋል ናይጀርያ እትርከብ ክፍለ ሃገር ኮይና፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ ምስ ምስሕሓብ ናይ መሬት፡ ሕነ ምፍዳይን ኮማዊ ወጥርን ብዝተሓዙ ጉዳያት ተደጋሚ መጥቃዕትታት ከም ዝረኣየላ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ሰበ ስልጣን ናይታ ክፍለ ሃገር፡ ምስቲ ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት ብርሃን 02/04/2026 ጎደና ሓርነት ቁ.121፡ ከባቢ ሲነማ ኢምፔሮ 120253 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3242, "topic": null, "issue_date": "2026-04-02", "source_pdf": "haddas_eritra_02042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02524", "text": "ትካል ደረጃታት ኤርትራ፡ ናይ ስራሕ መሻርኽቲ ኣካላት ዝተሳተፍዎ፡ ኣብ ስትራተጂያዊ ምብርባር ናይ’ቲ ትካልን ንጥፈታቱን ዘተኰረ ዓውደዘተ፡ ትማሊ 16 ሚያዝያ ኣብ ኣስመራ ኣቃኒዑ። እቲ ዓውደ-ዘተ፡ ስትራተጂያዊ ኣበርክቶ ኣማኻሪ ኮሚተ ደረጃታት ንምዕባይ፣ ቀዳምነት ዝወሃቦም ጽላታት ንምልላይ፣ ከምኡ’ውን ምስ መደባት ሃገራዊ ልምዓት ዝሳነዩ ደረጃታት ንምምዕባልን ንምኽላስን ዝሕግዙ ኣማኸርቲ ኣካላት ንምቛም ዝዓለመ’ዩ። ብወገኑ፡ ደረጃ - ኣብ ውሁብ ኵነታት ዝለዓለ ስሩዕነት ንምትሓዝ ዝዓለመ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ንግድን ኢንዳስትሪን ብልሙድን ተደጋጋምን ኣብ ጥቕሚ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ኢንዳስትርያዊ ንዝውዕሉ ንጥፈታት ወይ ውጽኢቶም ልምዓት ኣቶ ታደሰ ወልደዮሃንስ ኣብ መሃንድስ ደበሳይ ዘርኣብሩኽ ከኣ፡ ኣብ በብጽላቱ ዘንጸባርቕ መግለጺታት ክስራሓሉን፣ ከምኡ’ውን ምስ ደረጃታት ዝምልከት መምርሒታት፡ ሕግታትን ዘስመዖ ቃል፡ ንኣገዳስነት ደረጃታት ተራ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኣብ ስርዓተ- ብወከልቲ ዝተፈላለያ ሚኒስትሪታት ዝተኣሳሰር ምምሕዳራዊ ቅርጺ መሰረታዊ ባህርያትን ዝሓዘ፣ ብናይ ሓባር ስምምዕ ብሓፈሻ ትካል ደረጃታት ኤርትራ ድማ ደረጃታት፣ ሓላፍነትን ምሕደራን ቀሪቡ። መዋቕራዊ ተሃድሶ ክካየደሉን ንቕሓት ዝተዳለወን ኣፍልጦ ብዝተዋህቦ ኣካል ብፍላይ ብምጥቃስ፡ ህሉው ብድሆታት ቴክኒካዊ ኮሚተ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ሕብረተሰብ ንምብራኽ ክስራሕን ዝብል ተሳተፍቲ ኣብ ዕድላትን ብድሆታትን ዝጸደቐን ሰነድ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እቲ ናይ’ቲ ትካልን መሻርኽቲ ኣካላትን ኣማቲ መደብ ስራሕ ቴክኒካዊ ኮሚተ ርእይቶታት ሂቦም። ናይ’ቲ መደብ ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ ዓውደ-ዘተ ንዳግመ-ውደባ ናይ’ቲ ትካል ብኣተኵሮ ክስራሓሉ ከምዝግባእ ኣነጺሩ። 2026/2027 ዘተኰረ መግለጺ ሂቡ። ንዝተወስደ ተበግሶ ብምምጓስ፡ በብጽላቱ ትካል ደረጃታት ኤርትራ፡ ኣብ ልዑል ኣገዳስነት ከምዘለዎ ኣገንዚቡ። ግዝያዊ ኣካያዲ ስራሕ ትካል ዝወጽእ መምርሒታት ኣብ ሓባራዊ 1995 ብኣዋጅ ቊጽሪ 75/1995 ሓላፊ ክፍሊ ምድላው ደረጃታት ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ንኣገዳስነት ደረጃታት ደረጃታት ኤርትራ ኣቶ ኣለም ኣርኣያ ስምምዕ ክስረትን ብዝተማእከለ ኣገባብ ዝተመስረተ’ዩ።", "char_count": 1213, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02525", "text": "ኣብ ፕሮጀክት ሕርሻ ከርከበት፡ ልምዓት ማንጉስ ብምስፋሕ ምህርቱ ኣካያዲ ስራሕ ሕርሻታት ሰሜናዊ ብዝሰፍሐ ንምልምዑ ይስራሕ ከምዘሎ ከምዝበጽሐን ፍረ ክህብ ከምዝበቕዐን፣ 5 ከርከበት ኣቶ ገብረማርያም መሓሪ ንምዕባይ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ጽቡቕ ገስጋስ ምዕራብ ጋሽ-ባርካ ኣቶ ገብረቃል ብምጥቃስ፡ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ኣብ ከርከበት ሽሕ ተወሳኺ ፈልስታት ንምትካል ድማ ብወገኑ፡ ዲጋ ከርከበት ኣዋህሊልዎ ዘሎ የመዝግብ ምህላዉ፡ ኣካየድቲ ስራሕን ኣረንያስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ፈተነ ኣብ 200 ሄክታር ኣስታት 20 ሽሕ ምድላዋት ከምእተጻፈፈ ኣብሪሁ። ማይን ተዋዲዱ ዘሎ ሕርሻዊ ትሕተሰራሕተኛታትን ገሊጾም። ማንጉስ ኣተባባዒ ውጽኢት ስለዝተረኽቦ፡ ተኽሊ ማንጉስ ለሚዑ ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ኣካያዲ ስራሕ ፕሮጀክት ሕርሻ ቅርጽን፡ ርሒብ ናይ ልምዓት ባይታ ፈጢሩ ብምህላዉ፡ ምስ’ቲ ከባቢ ዝሰማማዕ ዓይነት ፍረታትን ናይ ቅብኢ ኣዝርእትን ብምጽናዕ፡ ብዝሰፍሐ ንምልማዕ ቀዳምነት ተዋሂብዎ ይስራሓሉ ከምዘሎ ሓቢሩ። ብፍላይ ማንጉስ ጽቡቕ ውጽኢት ስለዝተረኽቦ፡ ኣብ 2017 ብውሱን መጠን ዝተጀመረ ስራሕ፡ ብዕቱብ ተታሒዙ ብቐጻሊ ይሰፍሕ ምህላዉ ኣረዲኡ። ሞያውያንን ነበርትን ብግደኦም፡ ዝካየድ ዘሎ ሕርሻዊ ልምዓት ብሓፈሻ ምስፋሕ ፍረታትን ናይ ቅብኢ ዘራእትን ድማ ብፍላይ፡ እቲ ከባቢ ንልምዓት ማንጉስ፡ ጡጥን ሱፍን ኣዝዩ ምቹእ ምዃኑ ዘረጋግጽ ከምዝኾነ ብምሕባር፡ ፕሮጀክት ሕርሻ ከርከበት ናይ ልምዓት ተመኩሮ ዝድልቡሉ ዕድል ፈጢሩሎም ምህላዉ ገሊጾም።", "char_count": 840, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02526", "text": "ቃንዛ መትኒ፡ ቅርጥማት፡ ከምኡ’ውን ቃንዛ ታሕተዋይ ዓንዲ ሕቖ ዘለዎም ሰባት ጉንፋዕ ምስ ዝሓሙ እቲ ቃንዛ መሊሱ ዝኽእል ግቡእ ቆላሕታ • ምሕቃቕ መግቢ፡ ዝለዓል። ሃንደበት መበገሲ ብዘይብሉ ጠንቂ ክብእስ ኣስተብሂልኩም ዶ፧ ብፍላይ ሂብና ክንፍውሶ ይግባእ። • ዓቐን ወጥሪ ሰብነትና ይቆጻጸር። እቲ ቃንዛ ክለዓል ይኽእል እዩ። ከምዚ ኣብ ዝስዕሉሉ እዋን፡ እቲ ቃንዛ መሊሱ • ቅ ል ጡ ፍ መትኒታትና ኣበይ ይርከቡ? ዓይነት ጸገም ዘለዎ ሰባት ምሽቕሻቕን ክብርትዕ ይርአ እዩ። ዝኾነ ቃንዛ (Sharp, መብዛሕትኦም መትኒታት ካብ ዕትብቲ- ምቅጻል ኣብ መትንን ዝኣመሰለ ቃንዛ መትኒ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት radiating pain)፦ እቲ ሕቖ እዮም ዝብገሱ። ገለ ውሑዳት ምልክታት እዮም ዘርእዩ። እቲ ቃንዛ ጸልዩ ዝርከብ ሕዱር ሕማም እዩ። እዚ ቃንዛ ናብ ታሕተዋይ ድማ ካብ ሓንጎል። ናብ መላእ ሰብነትና ዘይልወጥን ከየቋረጸ ንነዊሕ ዝጸንሕን ጸገም’ዚ ብዝተፈላለዩ ጠንቅታት ክኽሰት ክፋል መሓውር ገጹ ይዝርግሑ። ክኸውን ይኽእል። እቲ ቃንዛ ሓሓሊፉ ይኽእል። ድኹም ኣቃውማ፡ መጉዳእቲ፡ ምስ ዝኸይድ፡ ምስ ዕርቂ - ኣብ ቅልጽም፦ ‘ኡልናር’ (ulnar)፡ ዝመጽእ’ውን ክኸውን ይኽእል። ናይ ዝተፈላለዩ ሕማማት ወዘተ ገለ ካብቶም ምሕኵልቲ ምትእስሳር ‘መዲያን’ (median)፡ ‘ራዲያል’ (radial) ምድንዛዝን ምጉዳል ስምዒትን ዝኣመሰሉ ጠንቅታቱ እዮም። ይኹን’ምበር፡ ጉንፋዕ ከም ዘለዎ እዩ ዘርኢ። ከምኡ’ውን ‘ኣዚላሪ’ (axillary) ዝተባህሉ ምልክታት’ውን ኣለዎ። ምስ ግዜ ድማ ስርዓተ-መትኒ ይቐውም። ካብ ሓንጎልን ሓሚምና ኣብ እንስዕልሉ እዋን፡ ነቲ • ምድንዛዝ ወይ ጸላዕላዕ ዘብል መትኒታት ይርከቡ። እናበኣሰ እዩ ዝኸይድ። ዕትብቲ-ሕቖን ወጻኢ ዝርከብ መትኒ ዝነበረና ቃንዛ መትኒ መሊሱ ከጋድዶ ቃንዛ (Numbness or tingling)፦ እዚ - ኣብ ኣፍልብን ከስዐን፦ ‘ቫጉስ’ (vagus) • ኣብ ልዕሊ መትኒ ዝፍጠር መጉዳእቲ ብኣገላልጻ ሓካይም ‘ወሰናዊ ስርዓተ ኣስተብሂልኩም ትፈልጡ ዶ፧ እዚ ነቲ ቃንዛ’ዚ ምጭብባጥ ናይ መትኒ ከም ዘሎ ከምኡ’ውን ‘ፍረኒክ’ (phrenic) ዝተባህሉ ወይ ጸቕጢ፡ መትኒ’ (peripheral nervous system) ጥዕናዊ ጸገም ግቡእ ቆላሕታ ክንገብረሉ ዘርኢ ምልክት እዩ። መትኒታት ይርከቡ። • ናብ መትኒ ዝበጽሕ ደም እኹል ይበሃል። ከም ዘለና ዘርኢ ምልክት ምዃኑ ክንዝንግዕ • ድኻም (Weakness)፦ ኣብ - ኣብ ገጽ፦ ‘ፋሺያ’ (facial)፡ ‘ትሪገሚናል’ ዘይምዃን፡ የብልናን። እንስዕል እዋን ኣእጋርና ክንቆጻጸሮ ወይ ዓዓይይነነታታትት መመትትኒኒ (trigeminal) ከምኡ’ውን ‘ኦፕቲክ’ (optic) • ብብዝሒ ኣልኮላዊ መስተ ምውሳድ፡ ከምድላይና ክነንቀሳቕሶ ምስ እንሽገር፡ ዝተባህሉ መትኒታት ይርከቡ። • ዋሕዲ ቫይታሚን ‘ቢ-12’ ገለ ካብቶም ስለምንታይ ምስዓል ንቃንዛ ክልተ ዓበይቲ ዓይነት መትኒ ኣለዉ። ምልክት ናይ ዕትብቲ ዓንዲ ሕቖ ክኸውን - ኣብ እግሪ፦ ‘ሽያቲክ’ (sciatic)፡ ‘ፈሞራል’ ጠንቅታት ቃንዛ መትኒ ኮይኖም ክጥቀሱ - ህዋሳዊ መትኒ (Sensory nerves)፦ መመትትኒኒ ዘዘጋጋድድዶዶ፧፧ ይኽእል እዩ። እዚ ኣዝዩ ቆላሕታ ዘድልዮ (femoral)፡ ‘ቲቢያል’ (tibial)፡ ‘ኦብቱራቶር’ ይኽእሉ። እዚ ንኽትሕዝ/ ክትጭብጥ፡ ክተስተማቕር፡ ጥዕናዊ ጸገም ምዃኑ ክነስተብህል ድማ (obturator) ከምኡ’ውን ‘ሱራል’ (sural) ሰዓል፡ ብሓይሊ ካብ ሳንቡእ ኣየር ክትሽት ከምኡ’ውን ክትርኢ ምእንቲ ቃንዛ መትኒ ከስዕቡ ዝኽእሉ የድልየና። ዝተባህሉ መትኒታት ይርከቡ። ምውጻእ ክሳብ ዝኾነ፡ ጭዋዳታት ከስዐን ናብ ሓንጎል ምልክት ዝህብ መትኒ እዩ። ጥዕናዊ ኩነታት፦ - ኣብ ጎሎ፦ ፑደንዳል (pudendal) ታሕተዋይ ዓንዲ ሕቖን ብዘይ መጠን መትኒ (nerve) እንታይ እዩ? - ኣንቀሳቓሲ መትኒ (Motor nerves)፦ ዝተባህለ መትኒ ይርከብ። • ረኽሲ፡ ንኣብነት ‘ኤች. ኣይ. ቪ.’፡ እዮም ዝጽለዉ። እቲ ኣብ ልዕሊቶም ምእንቲ ክትንቀሳቐስ ወይ ብግቡእ ክትዓዪ መትኒ ኣብ መላእ ሰብነትና እዩ ንገብሮ ጥንቃቐ ንጥዕና መትኒ • ሕማም ሽኮር፡ ጭዋዳታት ዝፍጠር ሃንደበታዊ ሓይሊ፡ ናብ ጭዋዳታትን ጽክታትን መልእኽቲ ዝርከብ። ልክዕ ከም ናይ ኤለትሪክ ስልኪ፡ • ካብ ሽጋራን ኣልኮላዊ መስተን • ወቕዒ፡ ኣብ ታሕተዋይ ክፋል ዓንዲ ሕቖ ጸቕጢ ይሰድድ። ኤለክትሪካዊ ተዘዝታ ተቐቢሉ ኣብ ምሕራም፡ • ዕርቂ ምሕኵልቲ ወዘተ። ስለ ዝፈጥር መትንታትና ከቐንዝወና ኣብ ውሽጢ ሓንጎልን ዕትብቲመንጎ ሓንጎልን ካልእ ክፍልታት ሰብነትን • ጥዕና ዘለዎ ኣመጋግባ ምዝውታር፡ ቃንዛ መትኒ ዝፈጥሮ ሓልክታት ግድን ይኸውን። ሕቖን’ውን ክልተ ጨናፍር መትንታት መልእኽቲ የመሓላልፍ። እዚ ኤለክትሪካዊ • ካብ ሕዱር ሕማማት ምክልኻል፡ ኣብ ግዜኡ ብግቡእ ዘይተፈወሰ ቃንዛ • ምጉዳእ ጭዋዳ (Muscle Strain)፡ ኣለዉ። ተዘዝታ’ዚ ዝኾነ ስምዒታት ክነስተማቕር • ካብ ወጥርን ካልእ ዘጨንቑ ነገራትን መትኒ፡ ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታትና ዝተፈላለዩ • ካብ ቦትኡ ዝተንቀሳቐሰ ዲስክ (Herni- - መትኒ ቅርቅርቲ (Cranial nerves)፦ ይገብረና። ጭዋዳታትና ከም ዝንቀሳቐስ ምእላይ፡ ጸገማት ከስዕበልና ይኽእል። ated Disc)፡ እዚኦም 12 ጽምዲ መትንታት ኮይኖም፡ ይገብር። ከም ምስትንፋስ፡ ምርሃጽ፡ መግቢ • ግቡእ ዕረፍቲ ምርካብ፡ • ኩነታት ድቃስና፡ • ዕርቂ ምሕኵልቲ (Sciatica)፡ ካብ ሓንጎል ተበጊሶም ናብ መላእ ገጽና፡ • ምጭብባጥ ጭዋዳ (Muscle Tenምሕቃቕ ወዘተ ዝኣመሰሉ ሰብነትና ርእስናን ክሳድናን ይዝርግሑ። መትኒ • ሰብነትካ ምጥላል። • ዕለታዊ ነካይዶ ንጥፈታት፡ sion) ወዘተ ገለ ካብቶም ምስዓል ዘካይዶም ርእሰ-ምሕደራ (autonomic) ቅርቅርቲ ህዋሳዊ ወይ ኣንቀሳቓሲ ቃቃንንዛዛ መመትትኒኒ • ምስ ሰባት ዝህልወና ርክብ ብሰንኪ ዕማማት ክካየዱ ዝገብር’ውን መትኒ እዩ። ቃንዛ መትኒ ብዝሓየለ መልክዑ ክጽሎ ዘጋድዶም ቃንዛ መትኒ እዮም። ወይ’ውን ክልቲኡ ዕማም እዩ ዘለዎም። ዋህዮታት መትኒ ‘ኒውሮንስ’ (neu- ኣብ ሰብነትና ዝወርድ ዝኾነ መጉዳእቲ ይኽእል። ኣብ ገጽና ዝርአ ስምዒታት ገጽ፡ ክንዕዘቦ ንኽእል ምልክታት rons) ተባሂሎም’ውን ይጽውዑ እዮም። ይኹን ረኽሲ ዝፈጥሮ ቃንዛ ብመትንታት ምንቅስቓስ ኣዒንትን ወዘተ ብመትኒ ብኸመይ ንፍውሶ? ‘ኒውሮንስ’ ኣብ መላእ ሰብነትና ተዘርጊሖም ሰብነትና ኢና ነለልዮን ነስተማቕሮን። ክንስዕል እንክለና፡ ኣብ መትንታትና ወይ ቅርቅርቲ እዩ ዝካየድ። ይርከቡ - ብፍላይ ድማ ኣብ ሓንጎልን ብመጉዳእቲ ወይ ቁጥዐ ናይ መትኒ፡ ኣብ ጭዋዳታትና ዝተፈላለየ ምልክት ክንዕዘብ - መትኒ ሕቖ (Spinal nerves):- 31 እቲ ቃንዛ መትኒ ብኸመይ ከም ዝሰዓበ ዕትብቲ ዓንዲ ሕቖን። ኣብ ሓንጎልን ሰብነትና ዝፍጠር ቃንዛ - ‘ቃንዛ መትኒ’ ንኽእል ኢና። እቲ ንዕዘቦ ምልክት፡ ንዘለና ጽምዲ መትኒ ሕቖ ኣለዉ። እዚኦም ካብ ምፍላጥ ሓደ ካብቲ ንምፍዋሱ ዘድሊ ዕትብቲ-ሕቖን ዝርከቡ መትንታት ሓዊስካ ይበሃል። ሓው-ሓው ወይ ሸቕሸቕ ዘብል ጥዕናዊ ጸገም መሐበሪ ክኸውን ስለ ዕትብቲ-ሕቖ ተበጊሶም ናብ ካልእ ሰብነትና ኣገዳሲ ረቛሒ እዩ። ገለ ዓይነት ጠንቅታት ስምዒት ገለ ካብቶም ምልክታቱ እዮም። ዝዝርግሑ እዮም። እዚኦም’ውን ህዋሳዊ ቃንዛ መትኒ ክፍወሱ ዝኽእሉ ምዃኖም ቃንዛ መትኒ ሕዱር ኮይኑ ምስ ዕድመ ወይ ኣንቀሳቓሲ ወይ’ውን ክልቲኡ ኣይትዘንግዕ። ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ እናበኣሰ ዝኸይድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ዕማም እዩ ዘለዎም። ካብ መላግቦታትን ኣብዚ ሓኪም ነቲ ጠንቂ ብዝግባእ ኣለልዩ ጠንቂ ቃንዛ መትኒ - ብሕዱር ሕማም፡ ጭዋዳታትን ዝተረኽቡ መልእኽቲ ናብ ካብ መድሃኒት ክሳብ ‘ራዴሽን’ ዝቕጽል ዋና ኣሰናዳኢ ዕትብቲ ዓንዲ ሕቖ የመሓላልፍ። እዚ እናበኣሰ ብዝኸይድ ናይ መትኒ ጸገም፡ ዓይነት ፍወሳ ክገብረልካ ይኽእል እዩ። ከምኡ’ውን ብሰንኪ መጉዳእቲ ወይ ብርሃነ ምሕረትኣብ መትኒ’ዚ ስምዒታትና ኣብ ምልላይ’ውን ረኽሲ ዝሰዓበ ክኸውን ይኽእል እዩ። ፍወሳ ብለውጢ ኣነባብራ ምክትል ኣሰናዳኢ ይሕግዝ እዩ። ብኢድና ውዑይ ነገር ምስ ሕዱር ቃንዛ መትኒ ዘለዎ ሰብ፡ እቲ ቃንዛ እንትንክፍ ዝስምዓና ናይ ምቅጻል ስምዒት ምዝናይን ማሳጅን ገለ ካብቶም ቃንዛ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ብዘይ ዝኾነ ጠንቂ ወይ ምልክት ኣብ ዕማም ናይዚ መትኒ’ዚ እዩ። መትኒ ንምህዳእ ዝግበር ፍወሳ እዩ። እዚ ዝኾነ እዋን ከጋጥሞ ይኽእል። ግዜያዊ ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) ዕማም ናይ መትኒ ዓይነት ፍወሳ’ዚ ጭዋዳታት ሰብነትና ቃንዛ መትኒ ዘለዎ ሰብ ግና እቲ ዘጋጥሞ ንምፍትታሕ’ውን ይሕግዝ እዩ። ቦርድ ምስንዳእ መትኒ ብኤለክትሪካዊ ዋሕዚ ካብን ናብን ቃንዛ ገለ መበገሲ ክህልዎ ልሙድ እዩ። ክኢላታት ሕክምና ኣብ ገዛ ክትገብሮ ክፍሊ ሰብነትና መልእኽቲ የመሓላልፍ። ብሕማም ይኹን መጉዳእቲ ኣብ ሰብነትና ዮሴፍ ሃይለማርያም ብዛዕባ ዝግበኣካ ጥንቃቐን ፍወሳን እኹል እዚ ምልክት’ዚ ድማ፦ ዝስመዓና ቃንዛ መትናዊ ቃንዛ ዘይክኸውን ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ሓበሬታ ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም። እቲ • ምንቅስቓስና፡ (non-neuropathic pain) ይኽእል እዩ። ተስፋኣለም የማነ ዝህቡኻ ፍወሳ ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታትካ • ዝተፈላለዩ ስምዒታትና፡ እዚ ዓይነት ቃንዛ’ዚ ሽዑ ንሽዑ ብዘጋጥመና ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ብእትገብሮ ለውጥታት መሰረት ዝገበረ • ጸቕጢ ደምና፡ ማህሰይቲ ወይ ማህረምቲ እዩ ዝለዓል። ቍ.ስ 201820 (250) ክኸውን ይኽእል እዩ። • እስትንፋስና፡ ንኣብነት፡ ገጂፍ መጽሓፍ ናብ እግርና ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ንኣብነት፡ ገለ ቃንዛ መትኒ ዘለዎም ሰባት፡ • ህርመት ልቢ፡ ምስ ዝወድቕ፡ ከቐንዝወና ግድን እዩ። ኣብ ሓደ ቦታ ነዊሕ ድሕሪ ኮፍ ምባሎም ድሕሪ’ቲ ማህረምቲ ስርዓተ ለይ-ኣውት ሻቡ ምልክታት የርእዩ እዮም። እዚ ዝኾነሉ መትኒ ኣካላትና ምልክት ምኽንያት፡ እቲ ዝተቐመጡሉ ኮፍ መበሊ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ናይ ቃንዛ ስለ ዝልእኽ እዩ ወይ ኣቀማምጣኦም ግቡእ ኣይጸንሐን ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ዘቐንዝወና። ጸኒሑ ክገድፈና ክኸውን ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ክኢላታት ፋጥና ኣድም ንቡር ስለ ዝኾነ፡ ቃንዛ መትኒ ሕክምና ብኸመይ ኮፍ ክትብል ከም ዘለካ፡ ወይ ‘ኒውሮሊጅያ’ (neuralከመይ ኢልካ ደው ከም እትብል፡ ንብረት ምዝርጋሕ ጋዜጣ gia) ተባሂሉ ኣይግለጽን እዩ። ክተልዕል እንከለኻ ከመይ ከም እትብል ቍ.ስ.1395-0758045 ኣብ ቃንዛ መትኒ፡ እቲ ክሕብሩኻ ስለ ዝኽእሉ ተወከሶም። ምልክታ ዝፍጠር ቃንዛ ብመጉዳእቲ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ወይ ብማህሰይቲ ኣይኮነን", "char_count": 5879, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02527", "text": "ማሕበረሰብ ዓለምን ዓበይቲ ማዕከናት ዘይከኣሉ ዘለዉ ነበርቲ፡ ኣደዳ ሞትን ዜናን ሰሊቡ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ዓጸቦን ይኾኑ ከም ዘለዉ ይንገረሎም። ኩነታት ወሽመጥ ቓዛ ኣብ ኣተሓሳሳቢ ከፊላዊ ወይ ድማ ዝተገደበ ሰብኣዊ ደረጃ በጺሑ ከም ዘሎ እዩ ዝንገር። ሓገዛት፡ ነዚ ብሕጽረታት ኩሉ ዝተጀመረ ስምምዕ ሰላም ኣብ መንጎ መሰረታዊ ጠለባት ደቂ ሰብ ዝሳቐ ዘሎ ምንቅስቓስ ሓማስን እስራኤልን፡ ህዝቢ ፍልስጤም መስተርሆ ዝፈጥር ብሰንኪ ኲናት ኢራን ተኾሊፉ፡ ህዝቢ ከም ዘይኮነ’ውን፡ እቶም ተንተንቲ ወሽመጥ ቓዛ ክሳብ ሕጂ ብጥሜት ወሲኾም የመልክቱ። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ይሳቐ ኣሎ፣ ዝዓነዉ ትሕተ ቅርጽትታት ሒደት ኣዋርሕ፡ ብሰንኪ’ቲ ተፈጢሩ ገና ክጽገኑ ኣይጀመሩን ዘለዉ፣ ከም ዝነበረ ጽንኩር እዋን፡ ሓደ ሲሶ ካብ ሆስፒታላትን ኣብያተ ትምህርቲን ጠቕላላ ህዝቢ ቓዛ፡ ንመዓልታት ዝኣመሰላ ንህዝቢ ኣገልግሎት ዝህባ ዝኣክል መግቢ ከይለኸፈ እዩ ዝኸይድ ትካላት’ውን ኣገልግሎተን ዳግማይ ነይሩ - ብመሰረት ጸብጻባት። ኣይጀመራን ዘለዋ። ኮታስ ኩሉ’ቲ ኣብ እስራኤል፡ ናብቲ ወሽመጥ ዝሓጸረ ግዜ ብመሰረት’ቲ ኣብ መንጎ ክኣቱ ዝጸንሐ ሰብኣዊ ሓገዛት ክልተኦም ወገናት ክብጻሕ ይከኣል እዩ ምሉእ ብምሉእ ምዕጋታ፡ መዓንጣ ዝተባህለ ስምምዓት ተግባራዊ ክኸውን ዘይቆጸሩ ህጻናት ብዓጸቦ ንኽጥቅዑ ኣይከኣለን ዘሎ። እቲ ኣብ መንጎኦም ኣገዲድዎም እዩ። ነፍሰ ጾራት’ውን ዘሎ ዘይምርድዳእ እምበኣር፡ ኲናት ብሰንኪ ሕጽረት መኣዛዊ መግብታት ኢራን ተሓዊስዎ ብሰላም ናይ ምዕራፍ ብሕማም ክጥቃዓን ክሞታን ተራእየን ተኽእሎኡ ክቕህም እዩ ዝረአ ዘሎ። ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ስቲፍ ዊትኮፍ፡ እምበኣር፡ ህዝቢ ፍልስጤም፡ እቲ እየን። ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ እቲ ኣብ መንጎ ሓማስን እስራኤልን ዘሎ ብኲናት ምንቅስቓስ ሓማስን 4. ኣገልግሎት ሓይሊ መብራህቲ ንድሕሪት ምልስ ኢልና ምስ ቅድሚ ገለ ኣዋርሕ፡ ነቲ ኣብ ቓዛ ጎንጺ ጠቕሊሉ ደው ንኽብል፡ ትግባረ እስራኤልን፡ ዝያዳ ዝተሃስየ ኮይኑ ኣሎ ናብ ዝነበሮ ክምለስ፣ እንምልከት፡ እስራኤልን ሓማስን ተኸሲቱ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ካልኣይ ገጽ ናይቲ ስምምዕ ክጅምር ኢልና ክንድምድም ንኽእል። 5. ነቲ ኣብ ጐደናታት ቓዛ ተኾሚሩ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ብመንጎኛነት ንምህዳእ፡ መዓልታዊ ናብቲ ወሽመጥ እዩ ጸዊዑ ነይሩ። እንተኾነ፡ ከምዚ ኣብ ሓደ ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ዘሎ ፍርስራስ ህንጻታት ዝጸርጋ ዓበይቲ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ብውሕዱ 600 ሰብኣዊ ሓገዛት ዝጸዓና ላዕሊ ዝተጠቕሰ፡ ኲናት ኢራን ዝያዳ ምንቅስቓስ ሓማስ ንማዕከን ዜና ናይ ጽዕነት መካይን ክኣትዋ፣ ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ከተማ ዓበይቲ መካይን ክኣትዋ ከም ዘለወን ኣቓልቦ ሃገራት ዓለም ብምስሓቡ፡ ኣብ ቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ንሕና 6. ከምኡ ድማ ሆስፒታላት፡ ትካላት ሼርማሼኽ - ግብጺ ርክብ ኣካይዶም ኣተሓሳሲቡ ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ መንጎ ሓማስን እስራኤልን ብመንጎኛነት ካብ ላዕለዋይ ወኪል ቦርድ ሰላም ቓዛ ፎርኖን ቀረብ ማይን ስርሐን ብህጹጽ ነይሮም እዮም። ብመሰረት እቲ ኣብ እስራኤል ፍቓደኛ ብዘይ ምዃና፡ እቲ ካልኦት ሃገራት ዝርርብ ሰላም ክቕጽል ዝኾነ ኒኮላይ ላደኖቭ፡ ንተግባራውነት ክጅምራ። ቀዳማይ ገጽ ናይቲ ምቁራጽ ተዅሲ ጥሜት ኣብ ሓጺር እዋን መህድኢ ኣይተኻእለን ዘሎ። ማሕበረሰብ ዓለም ቀዳማይ ገጽ ናይቲ ስምምዕ ዝምልከት ዝተበጽሐ ስምምዕ፡ ሓማስ ጅሆ እዚ ዝተጠቕሰ ነጥብታት ተግባራዊ ክርከቦ ኣይተኻእለን። ኲናት ወሽመጥ ንክልተኦም ወገናት ኮፍ ኣቢሉ ንጹር ናይ ግዜ ሰሌዳ ንጽበ ኢና ዘለና፡ ሒዙዎም ዝጸንሐ 20 እስራኤላውያን ከይኮነ እምበኣር፡ ሓማስ ዕጥቁ ክፈትሕ ቓዛ ክልተ ዓመትን መንፈቕን ኣቑጺሩ ከዘራርቦም’ውን ባይታ ኣይረኸበን ዘሎ ” ክብል ተሰሚዑ። ላደኖቭ፡ ላዕለዋይ ናብ ሃገሮም ክምልሶም እንከሎ፡ ፍጹም ፍቓደኛ ከም ዘይኮነ እዩ ላዕለዋይ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ኣብቲ ወሽመጥ - ብመሰረት ተንተንቲ ፖለቲካ። ኣብ ወኪል ቦርድ ሰላም ቓዛ ካብ ዝኸውን እስራኤል ድማ ኣስታት 1,700 ብዓል ስልጣን ናይቲ ምንቅስቓስ ዛጊት ልዕሊ 75 ሽሕ ሰባት ክቕተሉ ከምዚ ኩነታት እምበኣር፡ እቲ ዝያዳ ኣትሒዙ፡ ምስ እስራኤል ወገን ይሕዝ ፍልስጤማውያን እሱራት ናጻ ለቒቓ ዝገልጽ ዘሎ። በዚ ከኣ፡ ኣብ መንጎ እንከለዉ፡ ካልኦት ልዕሊ 100 ሽሕ ዝህሰ ህዝቢ ፍልስጤም ኮይኑ ኣሎ ኣሎ እናተባህለ እዩ ብሓማስ ክሲ እያ። ብዘይካ’ዚ፡ ምስ ሓማስ ዝጸንሐ ሓማስን እስራኤልን ዘሎ ዘይምርድዳእ ድማ ብኸቢድ ቆሲሎም ከም ዘለዉ፡ ማለት’ዩ። ብሰንኪ ኲናት ልዕሊ 98 ክቐርበሉ ጸኒሑ። በዚ’ዩ ከኣ ሓማስ ነቲ ሬሳ ናይ 27 እስራኤላውያን ብመንገዲ ንምፍትሑ ኣሸጋሪ ክኸውን ከም ወግዓውያን ጸብጻባት ጥዕና ናይቲ ሚእታዊት ኣብያተ ትምህርቲ ናይቲ ዘይተተግበረ ዝበሎ ስምምዕ፡ ብወገን ቀይሕ መስቀል ንእስራኤል ክርከብ ዝኽእል፡ ብዙሓት ተንተንቲ የረድኡ። ወሽመጥ የመልክቱ። ወሽመጥ ምሉእ ብምሉእ ዓንየን እየን። እቲ ላዕለዋይ ልኡኽ ሰላም ክድፋኣሉ ክኢሉ እዩ። እዚ ሕጂ ንሓማስ ዕጥቁ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ብኡ ምኽንያት ድማ፡ ኣስታት 650 ዝጽውዕ ዘሎ። ካብ ምፍታሕ ዘሐንግዶ ዘሎ ጉዳይ ናታንያሁ ብወገኑ፡ “ሓማስ በዚ ኮይኑ ሽሕ ቆልዑ፡ ንኣስታት ክልተ ዓመታት ግን እዚ ኣይኮነን። ብመሰረት እቲ ኣብ ገለ ካብቲ ሓማስ ኣብ ቀዳማይ ገጽ በቲ ዕጥቁ ምፍትሑ ኣይተርፎን እዩ፡ ካብ መኣዲ ትምህርቲ በዂሮም ቀዳማይ ገጽ ናይቲ ስምምዕ ሰፊሩ ዘሎ ናይቲ ስምምዕ ኣይተተግበሩን ዝበሎም ” ክብል ኣቐዲሙ ኣጠንቂቑ ምንባሩ ነጥብታት፡ እስራኤል ናብ ወሽመጥ ጸኒሖም። ብተመሳሳሊ፡ ኣስታት 94 ስምምዓት እዞም ዝስዕቡ እዮም፦ ኣይርሳዕን። ሎሚ ኣብ ERI-TV ሚእታዊት ካብ’ተን ኣብቲ ወሽመጥ ቓዛ ኣትዩ ዘሎ ሰራዊታ ክትስሕቦ 1. ሰራዊት እስራኤል ካብ ወሽመጥ ብሰንኪ’ቲ ኣስታት 30 ኣዋርሕ ዝርከባ ሆስፒታላትን ካልኦት ወሃብቲ ሰዓት መደብ ይግባኣ ነይሩ - ብመሰረት ጸብጻባት። ቓዛ ጠቕሊሉ ክወጽእ፣ ኣቝጺሩ ዘሎ መጠነ ሰፊሕ ኣገልግሎት ጥዕናን ዓንየን እየን። ይኹን’ምበር፡ እስራኤል፡ ነቲ ኩሉ ኣብ 2. መስመር ራፋሕ ብዘይ ገደብ ወተሃደራዊ ወፍሪ እስራኤል ኣብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ከም ሳዕቤኑ ከኣ፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ቀዳማይ ገጽ ናይቲ ስምምዕ ሰፊሩ ምሉእ ብምሉእ ክኽፈት፣ ወሸመጥ ቓዛ፡ ኣብዚ እዋን ብኣሽሓት 12፡02 ድራማ ፍልስጤማውያን ሕጽረት ኣገልግሎት ዘሎ ነጥብታት ዛጊት ግብራዊ ከም 3. እኹል ዝኾነ ሰብኣዊ ሓገዛትን ዝቑጸሩ ፍልስጤማውያን እዮም 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ጥዕና ብዝጠንቁ ሂወቶም ስኢኖም ዘይገበረቶ እዩ ሓማስ ዝኸስስ ዘሎ። ናይ ንግዲ ኣቑሑን ናብቲ ወሽመጥ ንጥሜት ተቓሊዖም ዘለዉ። እዞም 12፡50 ዜና ስፖርት ኣለዉ። እዝን ካልእን ምስ ተመልከትና በዚ ከኣ፡ ቀዳማይ ገጽ ናይቲ ስምምዕ ብዘይ ገደብ ክኣቱ፣ ዛጊት እኹል ሰብኣዊ ረዲኤት ክረኽቡ 12፡55 መደብ ማህደር ምሉእ ብምሉእ ተግባራዊ ክሳብ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ዘይኮነ፡ እቲ ፍልስጤማዊ ምንቅስቓስ 13፡45 ሄሎ ደባይዋ ናብ መኣዲ ዘተ ከም ዘይቀርብን 15፡30 ፊልም ኣልባና 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ዕጥቁ’ውን ፈጺሙ ከም ዘይፈትሕን 17፡15 ድርፊ እዩ ዘጠንቅቕ ዘሎ። እስራኤል 17፡30 ዜና (ዓረብ) ብወገና፡ ሓማስ ምሉእ ብምሉእ ዕጥቁ 17፡45 ወግዓዊ ስነ ስርዓት በዓል ከይፈትሐ፡ ነቲ ዝተጠቕሰ ነጥብታት ፋሲካ ኣብ ከተማ ከረን ከም ዘይተተግብሮ እያ ትገልጽ ዘላ። (ድግማ) እዞም ክልተ ተጻረርቲ ወገናት፡ ነቲ 19፡20 እትመት ኣብ ቀዳማይ ገጽ ናይቲ ስምምዕ 20፡00 ዜና (ትግረ) ተጠቒሱ ዘሎ ነጥብታት ተግባራዊ ምስ 20፡15 ሄራር ገበርዎ እዮም ናብ ካልኣይ ገጽ ናይቲ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ስምምዕ ክሰግሩ ተሰማሚዖም ነይሮም። 21፡25 ፊልም ሳዉን ይኹን’ምበር፡ እስራኤል መብጽዓኣ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ከይተግበረት እንከላ፡ ሓማስ ዕጥቁ 2፡10 ድራማ ክፈትሕ’ዩ ጻውዒት ዝቐርብ ዘሎ። ኣብ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ዝሓለፈ ጥሪ፡ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ 22፡40 እንዳ ዝማም", "char_count": 4407, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02528", "text": "ኣቦይ ዑቕበ ሃብተ ክቡራት ኣንበብቲ ጋዜጣ ሓዳስ ክትመሃሩ። ኣብ’ዚ ገዛ ግን፡ ሓንቲ ኤርትራ፡ ኣብ ናይ ዝሓለፈ መዓልታት ቃል ብእንግሊዝ ምዝራብ የላን” ሕታምና፡ ምስ ሓደ ኣብ ምዕቃብ ባህልን ብምባል ቀጣን ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ። መንነትን ሃገር ካብ ዝነጥፉ ኤርትራውያን እዚኣ ድማ ከም ሕጊ ጸዲቓ ኣቦታት ዲያስፖራ፡ ምስ ኣቦይ ዑቕበ ኣኽቢርናያ፡ ኣዕብያትናን ጠቒማትናን ቀሺ ሃብተ ቃለ-መሕተት ኣካይድና ድማ። ቋንቋና ብዝግባእ ንኽንፈልጦ ምንባርና ይዝከር። ንሎሚ ድማ፡ 3ይን ድማ ኣኽኢሉና። መወዳእታን ክፋል ይስዕብ። ሕቶ - ሕጂ እዚ ባህሊ ናብ ደቅኹምን ሳልሳይ ወለዶ ደቂሕቶ - ኣቦይ ዑቕበ ነቲ ያታዊ ንብረት ደቅኹምን ብሓፈሻ ከባቢኹምን ሒዝኩሞ ካብ ሓደ ሃገር ናብ ካልእ ሰጊሩ ኣሎ። ተቐባልነት ኣብ ምኽባር ሃገር ኣብ ትኸዱሉ ዘጋጠመኩም ፍሉይ ንብረተይ ስለ ዝረኸብኩ ሕጕስ ኢለ፡ እዚኣ ኣዝየ እሕጐስ። ዓድና ዘለና ኰይኑ እዩ ባህሎም ኣብዞም ኤርትራውያን ክስተት እንተ ሃልዩ ከተዕሉና ? ብፍጹም ዘይትርስዓኒ ዓባይ ኣጋጣሚ እያ። ዝስመዓና። ደቂ-ደቀይ ተሓምበለ ይብሉ፡ ቈልዑ ከመይ ኣሎ፧ ሓደ እዋን ካብ ስያትል ናብ ሎስኣንጆሎስ ከበሮ ይሃርሙ፡ ይድብሉ ኰታ ኩሉ እቲ ናብ መርዓ ተዓዲመ ምስ ናውተይ ምስ ሕቶ - ኣቦይ ዑቕበ፡ እቲ ኣብ ግዜ ብሓቂ ሕቡናት እዮም፡ ኩርዓት ኣብ መርዓ ዝበሃልን ዝግበርን ደርፍታት ተበገስኩ፡ እቶም ጸዓዱ ኣብ ኣየር ፖርት ንእስነትኩም እትጭፍርዎ ዝነበርኩም እዩ ዝስምዖም። ናይ ሕብረ ብሄራት በልዮም” ኢሉ፡ ንእሽቶ ባንዴራ ኣትሒዙ ይደርፉን ይቕበሉን እዮም። ነዚ ጉራደን ሴፍን፡ ዋልታን ኲናትን ጨፈራታት ኣብ ምንታይ ዘተኰረ እዩ ክዳን፡ ካርታን ባንዴራ ኤርትራን ዘለዎ ሰዲዱዋ። ከይዳ “ሃገረይ እዚኣ’ያ፡ ንስኺ ምስ ረኣዩዎ፡ ብስንባደ ልቦም መሊቖም። ነይሩ፧ ሕቶ - ኣቦይ ዑቕበ ክብርታት ባህሊ ክዳን ለቢሶም ክትርኢ እንከለኻ ትዀርዕ። ግን ከም’ዚ ኢልክኒ” ምስ በለታ ነታ ኣይንርኣዮ፡ መሬት ቀውጢ ኰይና። (ሰሓቕ) ንሱ ደኣ እንታይ ኢልካዮ ንኸውርሱ ፈቐዶ ውራያት ኰለል ሕቶ - ካብ ክብሪ ባህልን መንነትን መምህር፡ “ይቕረታ ኣይትሓዝለይ” ሕቶ - እንታይ ኰይኖም፧ ኢኻ፡ መቸም ኣብ’ቲ ቤት ሕጽኖት ክብሉ እንከለዉ፡ ‘ሓዳርካ ረስዒካ’ ከይወጻእና፡ ኣደይ ኢትዮጵያ ተኽልየስ ኢላታ ንብለካ። ስለ’ዚ ቈልዑ ብባህሎምን ተኣኪቡ ዘሎ ሰብ ጎርዞ ጉላ ማለት ዝበዝሑ ኢልክን ተቛይቝክንኦም ኣይትፈልጣን፧ ንጓል-ጓልክን ኣብ ቤት ትምህርቲ መንነቶምን ክዓብዩ ኣለዎም ንብል ዘለና “ሓዝዎ” ተባሂሉ ክንደይ ወጠጥ መንእሰያት ስለ ዝዀኑ፡ ናይ ጾምን ስዕረትን ኣይፋሉን! እንታይ ገይሮሙኒ፡ ዘጋጠመታ ሓንቲ ተገርም ፍልይቲ ነዚ እዩ። ነዚ ስለ ንፈልጥ ንኹሎም ነቶም ኰይኑ። “ነዚ ንምንታይ ኣምጺኻዮን እናሓዋወስካ ኢኻ ትጭፍር። ሽዑ ኩሉ ኣይቋዮቖምን። ደሓር ከኣ ካብ ኣጋጣሚ ከም ዘላ ሰሚዕና’ሞ፡ ከም ደቂ-ደቅና ናብ ገዛና ማለት ናብ እንዳ ሒዝካዮን” ኢልካ ኣይንርኣዮ መሬት ሰብ በቲ እናጨፈርካ እትብሎን እትገብሮን ቅድም እቲ ከምኡ ክገብር እንከሎ ትምህርቲ ክትከውን ስለ ትኽእል ኣቦሓጐኦም ኣብ ሰሙን ሓንቲ መዓልቲ ዕንቊ ገይሮማ። ከም’ዚ ግብረ ሽበራ እዩ ስለ ዝለመድናዮ፡ ከተዕልላና፧ ንጽውዖም ኢና። ንሶም’ውን ኣይበኹሩን መሲልዎም መስለኒ። እቲ ግዜ ድሕሪ 11 ንድግፎ እምበር መስከረም 2001 እዩ ዝነበረ። ኣብ’ዚ ሕጂ ኣይንዕንቅፎን ኢና እቲ ዝዓበየ ጸገም ዘጋጣመ፡ ኣነ በይነይ ዝነበርና። ከምኡ ስለ ዝነበርኩ ቋንቋ’ውን ስለ ዘይፈልጥ፡ እንተ ንገብር ነይርና በየን ከም ዘረድኦም ሓርቢቱኒ። ንሶም ከኣ’ሞ፡ ዓቢ ክሳራ ዓው-ዓው ኢሎም ይዛረቡ፡ ኣነ ከኣ እዩ ነይሩ። ካብ ‘ካልቸር’ ጥራሕ እየ ዝብሎም። ካልእ ባህሊ ምዕቃብን ቃል ኣይፈልጥን እየ። ‘እዚ ናይ ባህሊ ናብ ወለዶታት መሳርሒ እዩ’ ዝብል ኣፍ እየ በታ ‘ካልቸር’ ምስግጋርን ዝዓቢ እትብል ቃል ተረጋሪገ። ብዝዀነ ብበል ቅዉም-ነገር እንታይ ኣይትበል፡ “በል ከምኡ እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ኣሎ’ሞ ኢልካዮ ንስኻ ምስ’ቲ ንብረት ኣይትኸይድን ኢሳይያስ ምስ ወላዲኡ ኢኻ። ኢኻ ብምባል፡ ነቲ ንብረት ኣቐዲሞም ሰዲዶሞ። ኣነ ከኣ ድሕሪት ከይደ። ኣነን ኣቦይ ዑቑበ ምስ ስድራቤቶም ምንቅስቓሳት እናሰምዐን እናረኣየን ብሰሓቕ ንብረተይን በይንና ከይድና ማለት እዩ። ሕቶ - እስከ ኢሳይያስ፡ ኩሉኹም እዮም፡ ክፈትውዎ ጉድ እዮም። ባህሎም ትዋሕ ይብል። ሽዑ ኣይንርኣዮ “ነዚ ንብረተይ ብላሽ ኣሕዋት ጽቡቕ ገይርኩም ቋንቋ ንእሽቶይ ቈልዓ ጓል ኣስመረት ጓለይ ፍቕሪ ሃገሮም ስለ እንምህሮም ኣዝዮም ከጥፍኡለይ” ኢለ፡ ኣብ’ቲ ኣየር ፖርት ሕቶ - ኣደይ ኢትዮጵያ ብፍላይ ናይ ኣደኹም ከም ትፈልጡን ከም ትዛረቡን እያ። ሕጂ እታ ጻዕዳ መምህሮም፡ ኣብ እዮም ዝህንጠዩ። ብናቶም ኣጸዋውዓ ዓበድበድ’ዩ ኣትዩኒ። እንተዀነ ናብ’ታ ሱዳን ህይወት፡ ኢሳይያስ ወድኽን ከኣ ሰሚዐ፡ ኣብ ዓዲ ጓና ኴንኩም ደኣ ቤት ትምህርቲ ንተመሃሮኣ እንታይ ንገዛና ማለት ንገዛ እንዳ ኣቦሓጐኦም ዝኸዳ ዘለኹ ስተይት ኣየር ፖርት እትው ብተደጋሚ ክዝክሮ ሰሚዐዮ ነይረ’ሞ፡ ከመይ ኣቢልኩም ኢኹም መሊኽኩሞ፧ ትብሎም ይመስለካ፡ “ኩልኹም ነናይ “ቢግ ሃውስ” ማለት “እቲ ዓቢ ገዛ” እዮም እንተበልኩስ፡ ወዮ ንብረተይ ብባኮታት ነቲ ኣብ ሱዳን ዝነበረ ህዝብና፡ በቲ ኣቦይ ሃገርኩም ስእሊ ሰኣሉ” ዝብል ዕዮ ብሓፈሻ ሕማቕ ኤርትራዊ ዝበሃል ዝብልዎ። ምኽንያቱ፡ እቲ ዓቢ ገዛ ቤት ተዓሻሺጉ ኣብኡ ይጸንሓኒ። ብዝዀነ ዑቕበ ኣብ ምውርራስ ባህሊ ዘካይድዎ ሂባቶም። ብድሕሪ’ዚ እታ ቈልዓ ናይ የለን። ኣብ ምዕቃብ ባህሉን ቋንቋኡን ትምህርቲ ወለዶምን ናቶምን ስለ ዝዀነ። ዝነበሩ ንጥፈታት ከመይ ትዝክራኦ፧ ሃገራ ስእሊ ስኢላ ምስ ሃበታ፡ “ሃገርኪ ልዑል ክብሪ እዩ ዘለዎ። ይዝከረኒ ኣቦይ እዚኣ ኣይኰነትን ተጋጊኺ ኣለኺ ሕቶ - ኣብ መደምደምታ ኣቦይ ዑቕበ፡ ምሉእ መሳርሒ ናይ ባህሊ ኣብ ኣመሪካ እትው ምስ በልና፡ ኣኼባ ‘ኤርትራ’ እትበሃል ሃገር የላን ኢላታ። ኣብ ምውርራስ ባህሊ ብዙሕ ሰሪሕኩም ኣብ ገዛና ስለ ዝነበረ፡ ገዛና ኩሉ ገይሩልና። “እዞም ደቀይ ኣብ ዓዲ እዛ ቈልዓ ካብ ቤት ትምህርቲ እናበኸየት ኣለኹም እሞ፡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ግዜ ካብ ጓይላ ኣዕሪፉ ኣይፈልጥን ጓና ኢኹም ዘለኹም። ኣዕሩኽትኹም ንገዛኣ መጺኣ። “ኣቦኣ እንታይ ኴንኪ” ንዘለዉ ኤርትራውያን መንእሰያት እዩ። ዝዀነ ሰብ መጺኡ ከኣ፡ ብእንግሊዝ እዮም ክረዳድኡኹም። እንተበላ፡ ትነግሮ’ሞ ብሕርቃን “ኣበይ ባህሎም ንኽዕቅቡ እንታይ ምዕዶ ይዘናጋዕ። እቲ ጽልዋን ምዕቃብ ኣብ ትምህርቲ’ውን ብእንግሊዝ ኢኹም ዘለው እዮም እዚኦም፡ ኣላ ጥራሕ ተመሓላልፉሎም፧ ናይ’ቲ ባህሊን ካብ ኢትዮጵያ ናይ እንዳማቶም ባህሊ ልቓሕ እዩ። ዝጀመረ እዩ። በዚ መስመር’ዚ እዩ ናቶም ባህልን ቋንቋን፡ ያታን ልምድን ቀጺሉ። እዚ ከኣ፡ ኤርትራዊ ባህሉ ከፍቅሩ ኣለዎም። ክርስዕዎ የብሎምን። ንኸየጥፍእ ብዝብል እዚ ሰብኣይ ናትካ ሒዝካ እዩ ዝስልጠን። ንነብስኻ ብውልቁ ዝገብሮ ዝነበረ ጻዕርታት እንተ ኣኽቢርካያ ኩሉ ሰብ እዩ ዘኽብረካ። እዩ። ኩሉ እዚ መሳሪሒታት ባህሊ ዓዲ ጓና ሕማቕ ባሕሪ ባህሊ ዘለዎ እዩ። ከኣ፡ ባዕሉ’ዩ እዚ ሰብኣይ ዝሰርሖ ሓደ መዓልቲ’ውን ከጥሕለካ ይኽእል ዝነበረ። እዩ። ስለ’ዚ ባህልና መግለጺ እንታይነትና ሕቶ - ኣብ ደገ ዝተወልዱ ደቂስለ ዝዀነ፡ መንእሰያትና ባህሊን ታሪኽን ደቅኽን ከም ናይ ኣቦታቶም ‘ስቦ’ ዓዶም ክፈትዉ ኣለዎም እየ ዝብልኢሎም ናብ ናይ መርዓታትን የቐንየለይ ከኣ እዚ ወደይ። ውራያትን ዳስ ክኣትዉ እንከለዉ የቐንየልና! ኣደይ ኢትዮጵያ ተኽልየስ ከመይ ይስመዓክን፧ ኣቦይ ዑቕበ ምስ ደቆም", "char_count": 4183, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02529", "text": "ክ/ጦር 17 ካብ ክ/ጦር-3 ራብዓይ ብርጌድ ኣብ ዓንቀጽ 21 ክፋል ናይ’ዚ ከም ዝዳሎን ዝቀራረብን ተገይሩ። ተደሪቡዎ ንናቕፋ ክሕዝ ብዘይምኽኣሉ፡ ኣርእስቲ’ዚ፡ ኣብ ክንፊ ሳልሳይ ግንባር ክ/ጦር 17 ንብዓል ኣርወን ናቕፋን መደባት ክ/ጦር-3 ክስረዝ ጠንቂ ኮይኑ። ንምሓዝ ኣብ ዝገብሮ ዝነበረ ፈተነታት፡ ብዛዕባ ዝነበረ ኵነታት ዘቲና ነይርና። ክ/ጦር-3 ብሳልሳይ ግንባር ኣትዩ መንገዲ ድሕሪ ብርቱዕ ውግእ ብርጌድ 19 ክ/ጦር 17 ንብርጌድ 58 ናይ ህዝባዊ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕልን ደጀን ንኣርወ ተቖጻጺሩ። ኣብዝን ኣብ ካልእን ግንባር ጎድናዊ መጥቃዕቲ ከፊቱ ከባቢ ውድብን ናይ ምዕጻው መደቡ ስለ ቀጻሊ ውግኣት ይኣቱ ስለ ዝነበረ፡ ሓያለ ኣርወ ተቖጻጺሩ ንናቕፋ ናይ ምግስጋስ ዝፈሸሎ፡ ካብቲ ዝተሰለፈሉ ግንባር ኣንፈቱ ክሳራታት ወሪዱዎ እዩ። “ንናቕፋ ዕላማ ገይሩ ካብ ዕለት 18 ክሳብ 20 ብምቕያር፡ ብለይቲ ተንቀሳቒሱ ንዕለት ኣርባዕተ ኪሎሜተር ተሪፉኒ” ኢሉ ለካቲት ድሕሪ ዘካየዶ ፈተነ ብጸረ- 22/2/82 ናቕፋ ክሕዝ መምርሒ ተቐበለ። ጸብጻባት ዘሕለፈሉ ግዜ’ውን ነይሩ። ብናይ መጥቃዕቲ ሓይልታት ወገን ናብ ትክሰ በዚ ድማ ነተን ኣቐዲመን ናቕፋ ንምሓዝ ህዝባዊ ሰራዊት ሓያል ጸረ-መጥቃዕቲ ከም ዝጸደፈ፣ ኣብ ዕለታት 21 ክሳብ ተልእኾ ዝወሰዳ ኣሃዱታት ጸላኢ ናቕፋ ተጸፊዑ ካብ ሒዙዎም ዝነበረ ብ/ነ 1755፡ 23 እውን ኣብ ልዕሊ’ተን ብጎላጕል ምሓዝ ስለ ዘይተኻእለን፡ ጸኒሑ ንክ/ጦር-3 1725 ምስ ኣልገሰ፡ ጸላኢ ኣብ ልዕሊ ኣግራዕ ዝነበራ ሓይልታት ተመሳሳሊ ወሲኽካ ብኽልተ ክ/ጦራት ከካይድ ታሕተዎት ሓለፍቲ ብርጌድ 19 ስጉምቲ ናይ ምጥቃዕ ፈተነታት ገይሩ፡ ጀሚሩ። ብርጌድ 84 ግን ፈጺሙ ስለ ክውሰድ ኣዚዙ። በዚ መሰረት ውሑዳት ንሱ’ውን ተዳሂኹ ከም ዝተመልሰ፣ ካብ ዝደኸመ ንድሕሪት ገጹ ከም ዝምለስ’ዩ ዘይኮኑ ኣባላቱ ረሺኑ። ድሕሪ’ዚ ኹሉ ርሑቕን ቀረባን ተጓዒዘን ብዝመጽኣ ተገይሩ። ገልጠምጠም እቲ ብርጌድ ንድሕሪት ምንዳፍ ውጥን መኸተ፡ ብርእሰ ምትእምማን ዝተፈላለያ ብርጌዳትን ቦጦሎኒታትን ናደው እዝ ኣብ ልዕሊ ብርጌድ 84 ዓቢ ተሳሒቡ ኣብ ኢትሓልበብ ከም ዝዓርድ ህዝባዊ ግንባር ብዝተፈላለዩ ኣንፈት ክ/ጦር 17 ነቲ ኣብ ዓመተ 1979 ኣብቲ ዕለት’ቲ ምሉእ መዓልቲ ንብረት እምነት’ዩ ኣሕዲሩ ነይሩ። እዚ ብርጌድ’ዚ ገይሩዎ። ገስጊሰን ክሳድ ሓሹፍ ከም ዝበጽሓ፣ ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ሒዙዎ ዝነበረ ከገዓዕዝ ወዓለ። ሰዓት 19፡00 ምሸት ከኣ ክቐውም ከሎ፡ ናይ ምልሻ ብርጌድ’ዩ ብርጌድ 11 ኸኣ፡ ኣብ ውግኣት ግንባር ብሓፈሻ ኣብ ሳልሳይ ግንባር ክሳብ ተረተር ከባቢታት ኣርወ ድሮ ብሰንሰለት መስርሕ ምንስሓብ ተወዲኡ፡ ብር.51 ካብ ነይሩ። መጀመርታ ብዓል ዓዲሓወሻ፡ ገንፈሎምን ናቕፋን ተደጋጋሚ ክሳራታት መልክዕ ሒዙዎ ነበረ። ቅርጺ መሬት ናይዚ ሮረት ክሳብ ሓታተራ ሒዞም። ብር.58 ጸሎት፡ ካብኡ’ውን ንባጽዕ ረዳት ኮይኑ ኣብ 25 ለካቲት ንክፍለጦር-3ን ክፍለጦር ወሪዱዎ እዩ። ድሕሪኡ ብዝተገብረሉ ከባቢ ዝተሰባበረን ኣግራብ ዝበዝሖን ኮይኑ፡ (ብፍላይ ሳልሳይ ቦጦሎኒ) ዳሕረዋይ ዝተንቀሳቐሰሉ ግዜ ምስ ተደምሰሰ፡ ዳግም 17ን ብዘጋጠሞም ከቢድ ክስራ ክ/ ጽገና ተጠናኺሩ ቆይሙ። እቲ ዝግበረሉ ብብርክት ዝበለ ንኣሽቱ ሰናጭሮን ሓጸርቲ ድፋዓቱ ድሕሪ ምትዕርራይ፡ ክልተ ሓይሊ ምውዳብ ኣካይዱ ናብ ከረን ወሪዱ። ጦር 18 ቦታኦም ተኪኡ ናብቲ ግንባር ዝነበረ ምጥንኻር ካብ ምሊሻታት ስለ ኮረቢትን ዝመልአ እዩ። ወርሒ ለካቲት ወያነን ክልተ ጋንታ ብር.58ን ናብ ከባቢ ኣብ ከረን ከም ተደራቢ ናይ ክ/ጦር-2 ከም ዝኣተወ፣ ብ14 ለካቲት ከኣ ዝነበረ፡ ዝበዝሑ ኣባላቱ ምልሻ እናኾኑ ብምንባሩ’ውን ከቢድ ግመን ዕፍዒፍታ ኣርወ ከም ዝድረባ ተገይሩ። (506 ግብረሃይል) ኮይኑ ብጎላጕል ናሮን ብከርፍን ኣቢሉ ናብ ጠሊ ባሕርን ዝረኣየሉ እዋን እዩ። ብራኸ በዚ መሰረት፡ ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዕለት ኣብ ኣብ ውግእ ገንፈሎም ሳልፈርን ኣርወን ዕላማ ገይሩ ዝገስገሰ ናይቲ ከባቢ’ውን ምስ ብራኸ ናቕፋ ልዕሊ ኣሃዱታት ክ/ጦር 17 ተደጋጋሚ ተሳቲፉ። ኣብኡ’ውን ኣሃዱታት ክ/ጦር 17 ንመስርዕ ብርጌድ ዝተመሳሰለ ኮይኑ፡ ንናቕፋ ኣብ ምርኣይን ጸረ-መጥቃዕቲ ተኻይዱ። በቲ ዝተኻየደ ሃስያ ወሪዱዎ ናብ ከረን 58 ጥሒሱ ክሳብ ነ/ብ 1702 ከም ምቍጽጻርን’ውን ሽግር ዘይብሉ ቦታ እዩ። ህጁማት፡ ሓደ ሓደ ኣገደስቲ ቦታታት ናብ ተመሊሱ። ዝተቖጻጸረ ገሊጽና ነይርና። መቐጸልታ ንክለጦር 17 ካብቲ ሒዙዎ ዝነበረ ኢድ ሰራዊት ወገን ክምለስ ተኻኢሉ’ኳ ብ27 መስከረም 1979፡ ናቱ እንሆ፥ ቦታታት ንድሕሪት ጸፊዕካ ንምውራዱ እንተነበረ፡ ግን፡ ጸላኢ ንምሸቱ ተወዳዲቡ ኣብ ሰራዊት ጸላኢ ምሉእ መዓልትን ለይትን ብዘይ ዕረፍቲ መጥቃዕቲ ብምግባር፡ ነቲ ዝተታሕዘ ብምኽንያት ቍጠባ ውግእ ተኻይዱ። ጸላኢ ብወገኑ፡ ንዝኸሰቦ ቦታታት እንደገና ተመሊሱዎ። ዝተላዕለ ሰፊሕ ናይ ክ/ጦር 17፡ ዝነበራኦ ተሽከርከርቲ ቦታታት ከይከስር ናይ ምጥቃዕ ፈተነታት እቲ ኩነታት ከምዚ ምስ ኮነ፡ ሓንቲ ኣሃዱ ተቓውሞ ምንቅስቓስ (መካይኑ) ነቲ ብሳልሳይ ግንባር ክግስግስ እናገበረ ከቢድ ምትህልላኽ ገይሩ። ብርጌድ 77 (ምናልባት 77.3) ብዕለት ተኻይዱ ነይሩ። ብዙሓት ተልእኾ ዝወሰደ ኣንበሳ ክ/ጦር-3 ስለ ዝሃቦ፡ ኣሃዱታቱ ናይ ምንቅስቓስ ሽግር ሓይልታት ወገን ብዕለት 18/2/82 እውን 20/2/82 ኣጋ ምሸት፡ ናብ’ዚ ህልኽ ካብቶም ንጡፋት ወራር ቀይሕ ኮኾብ ኣብ ጽላል ርእሰ ሓያል ሕብረት ሶቬት ተደጋጋሚ ህጁማት’ኳ እንተ ኣካየዳ፡ ጸላኢ ዝመልኦ ምርብራብ ዝካየደሉ ዝነበረ ናይ ተንቀሳቐስቲ ብርጌድ ኣጋጢሙወን ነይሩ። ይዅን’ምበር ናይ መጺኦም። ድሕሪ ተበግሶ’ውን ብዙሕ ግን ኣይተደፍአን። ንዝሓዞ ስትራተጂ ውግእ ቦታ ተደረበት። ምስ ኣብኡ ዝጸንሓ 84 ስለ ዝኸድዑን ስለ ዝተኣስሩን ጥርናፈ ስለያ ኣሃዱታት ብቕድሚት እናሕለፈ ሰብኣዊ ክሳራ ወሪዱዎ፣ ድሕሪኡ’ውን ንምርጋእን ብኡ ኣቢሉ ንናቕፋ ንምእታውን ሓይልታት ብምውህሃድ ከኣ ብ21 ስኢኑ ብቐሊሉ ክድቆስ ተኻኢሉ። መሬት እናዳህሰሰ ጕዕዞኡ ቀጸለ። ብመጠኑ ተጠናኺሩ ነይሩ። ክ/ጦር 17 ዝተፈላለዩ ፈተነታት መጥቃዕትን፡ ክንፋዊ ለካቲት 82 ናይ ጸረ መጥቃዕቲ ስጉምቲ ኣብ ተበግሶ ህዝባዊ ሰራዊት (ወርሒ ንብርጌዳት 19፡ 84፡ 11ን ታንከኛ ሻለቃ ኣብ ሻድሻይ ወራር ዘካየዶ ወፍሪ፡ ኣብ ምምጣጥ ዓይነት ስልትታትን ይጥቀም ብምውሳድ ሓያል ፈተነታት ተገብረ። 12/79) ድማ ረዳት ኮይኑ ብምምጻእ፡ ኣብ 42 (8-ታንክታት ዝሓዘ)፡ መድፍዐኛ ሻለቃ ነብሲ-ወከፍ ዝተሳተፎ ውግእ ብዙሕ ነይሩ። ሓይልታት ወገን፡ ድሕሪ ናይ ክልተ ግን፡ ጸላኢ ወሰንቲ ቦታታት ሒዙ ጸኒዑ ኩብኩብ ምስ ግብረሃይል 508 ተጸንበረ። 177 (12 ብዝሒ 122 ሚ.ሜተር መድፍዕን ክሳራታት ክወርዶ ይረአ ነይሩ። ብወገን መዓልታት ፈተነታት ምክያደን፡ ሓይሊ ተኸላኸለ። ሓይልታት ወገን፡ ኣብ እዋን ኣብኡ፡ ሓለዋ ሚለን ዓጃቢ ቃፍላይን ኮይኑ ሽዱሽተ ዙ-23 ሚ.ሜተር ዝዓጠቑ) ሒዙ ትክሰ ናቕፋ ንምሓዝ ብብርጌድ 19 ጸላኢ ጽዑቕ ከም ዘሎ ስለ ዝተገምገመ፡ ጸሓይ ዕራርቦ ንሻድሻይ ግዜ ብዝገበራኦ ስራሓት እናካየደ ኣካል ክ/ጦር 17 ኮነ። ካብ ማዕሚደ ብምብጋስ ኣብ ጎላጕል ናሮ ናይቲ ክፍለጦር ዝግበር ኣብ ዝነበረ ሓንቲ ሓይሊ ካብ ብር.58፡ ሓንቲ ሓይሊ ፈተነ ግን፡ ጸላኢ ኣገደስቲ ቦታታት ክለቅቕ ኣብዚ ብርጌድ ክርአ ዝጀመረ ፍሉይ “ዓረደ” ዝበሃል ቦታ በጽሐ። ነዚ ቦታ’ዚ ፈተነታቱ፡ ናይ ምግባር ክእለቱ ድኹም ካብ ብር.51 ክልተ ጋንታ ናይ ወያነን ናብ ተገደደ። ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ከኣ ነቲ ተርእዮ ብዝሒ ምኽዳዕ እዩ። ብዝሒ ከም መበገሲ ተጠቒሙ ኸኣ ናብ ብዓል ከም ዝኾነ’ዩ ተገምጊሙ። ብናይ ህዝባዊ ቦጦሎኒ 58.1 ከም ዝድረባ ተገይሩ። ጸላኢ ዝለቐቖ ቦታታት ተቖጻጺረን ንሳልስቲ ክድዓት ኣባላት ናይ’ዚ ብርጌድ ካብ ሳልፈርን ኣርወን (ብ/ነ 1702) ክቆጻጸር’ሞ፡ ሰራዊት ጸረ-መጥቃዕቲ ካብ ትክሰ ናብ ኣብዚ ንኣንባቢ ግሉጽ ክኸውን ዝግባእ፡ (ክሳብ ዕለት 23) ኣብኡ ጸንሓ። እዚ ቦታ’ዚ፡ ግዜ ናብ ግዜ ኣተሓሳሳቢ እናኾነ ከደ። ናቕፋ ንምሓዝ መጸግዒ ክጥቀመሉ ተጓየየ። ጎላጕል ክወርድ ከሎ ኸኣ፡ ናይቲ ብርጌድ ውግእ ኣንጻር ክ/ጦር 17 ካብ ቀዋሚ ቅድሚ’ታ በላሕ ታባ ኣርወ ዘሎ ክሳድ ምስቲ ቅድሚኡ እቲ ብርጌድ ዘርኣዮ ከምቲ ኣብ ዓንቀጽ 21 ዝተገልጸ፡ ነተን ኣዛዚ ዝነበረ ኮሎኔል የማታ ሞይቱ። ድፋዓት ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ንድሕሪት ምዃኑ እዩ። ናይ ተቓውሞ ምንቅስቓስ ታሪኹ በዚ ከባቢ’ዚ ዝጸንሓ ናይ ሓለዋ መሳርዕን ከምቲ ልዕል ኢልና ዝገለጽናዮ፡ ኣብ ዕለት ተመሊስካ እዩ ምርብራብ ዝግበር ዘሎ። በቲ ህዝባዊ ሰራዊት ዘካየዶ ተደጋጋሚ ተራእዩ፡ ንድሕሪት ከም ዝምለስ ተገይሩ። ንሓገዝ ዝተደረባ ጋንታታትን ሓይልታትን 21 ሓይልታት ወገን ድሕሪ ንሽዱሽተ ግዜ በዚ ምኽንያት ኩነታት ብወገን ናቕፋን ጸረ-መጥቃዕቲ፡ ብርጌድ 84 ናይ ክ/ጦር 17 ሻለቃ 843 ፈሪሱ፡ ኣብ ብርጌዳት 11ን ናይ ህዝባዊ ግንባር እናደፍአ፡ ክሳብ ዕለት ኣከታቲለን ዝገበራኦ ህጁም ብወገን ኣርወ ኣግራዕን ቅልጡፍ ምቅይያራት እናኣርኣየ ተዳኺሙ ዕለት 20 ብብርጌድ 92 ናይ ክ/ 19ን ተበቲኑ። ካብ ብርጌዳት 11ን 19ን 17/2/82 ኣገዳሲ ቦታታት ተቖጻጸረ። ገለ ቦታታት ተቖጻጺረን እየን። ብወገን ስለ ዝኸደ፡ እቲ ኣብ ቀዋሚ ድፋዕ ዝጸንሐ ጦር-3 ተተክአ። ናቕፋ ንምሓዝ ወሳኒ ዕለት ዝተዋጽአ ልዕሊ ሓደ ሻለቃ ዝኸውን ብርጌዳት ክ/ጦር 17 ኸኣ ነናተን ዕማም ግንባር ገበይ ሕመዳይን ከባቢኡን’ውን ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር፡ ናብ ዕለት 19/2/82 ተባሂሉ ልዑል ትጽቢት ኣብ ዝተገብረሉ ዓቕሚ ድማ ንብርጌድ 84 ከም ዝድረቦ ተዋህበን። ብርጌድ 19 ንኣርወ፣ ብርጌድ ገና ምሉእ ብምሉእ ክውቃዕ ዘይተኻእለ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ፡ ካብቲ ቀዳማይ ግዜ፡ ብርጌድ 84 ዝርከቦም ብርጌዳት ተገይሩ። ድሕሪ’ዚ ሓድሽ ትንፋስ ዘሪኡ 11 ከኣ ንብ/ነ 1590 ተቖጻጸራ። ጸላኢ፡ ነቲ ቦታታት ስለ ዝነበረ፡ በቲ ውሱን ዓቕሚ ቀዋሚ ድፋዓት (ከባቢ መሸታይን ቆገትን) 11ን 19ን (ናይ ክ/ጦር 17) ብየማናይን ንልምምድን ምህዳስን ተባሂሉ ንማርሳ በዚ ክ/ጦር’ዚ ዝተታሕዘ ኣገዳሲ ቦታታት ሰራዊት ወገን ብዕለት 25/2/82 ኣብ ኣንሳሒቡ፡ ናብቲ ዳሕረዋይ መከላኸሊ ጸጋማይን ክንፍታት ብምስላፍ ሓያል ግልቡብ ገጹ ተላኢኹ። ኣብቲ ዝኸዶ ቦታ ዘተኣማምን ውሕስነት ንምሃብ’ውን ልዕሊ’ቲ ኣብቲ ከባቢ ዓሪዱ ዝነበረ ድፋዓት (ንከባቢ ሮረት) ክምለስ ተወሰነ’ሞ፡ መጥቃዕቲ ገይሮም ነይሮም። እንተኾነ ግን፡ ኮይኑ ኣብ ድሮ ሻድሻይ ወራር ዘርእዮ ተወሳኺ ስጉምቲ ወሰደ። ከም ተወርዋሪ ሓይሊ ጸላኢ ጸረ-መጥቃዕቲ ወሲዱ። ዝነበረ መንፈስ ከኣ ንላዕለዎት ኣዘዝቲ ብምዃን ደድሕሪ ክ/ጦር 17 ዝንቀሳቐስ ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ነቲ ኣብኡ ዓሪዱ ተስፋ ዝሃበን ዘተባብዐን ኣንፈት ኣርኣየ። ንዝነበረ ብርጌድ 92 ናይ ክ/ጦር-3 ናብኡ ዝነበረ ሓይሊ ጸላኢ ብምሉኡ ንጎላጕል ነበልባል ብርጌድ 19 ኸኣ ካብ ከም ዝድረብ ገይሩ። ገጹ ከም ዝጸድፍ ገይሩ። ድሕሪ’ዚ፡ ክሳብ መጀመርታኡ ምዱብ ሰራዊት ነበረ። ኣብቲ ጸላኢ ዝተቖጻጸሮ ሓድሽ መጠረሽታ ወርሒ ለካቲት ካብ ክልቲኡ በብግዜኡ ኣብ ዓውደ ውግእ ብዝወረዶ ከባቢታት፡ ብሄሊኮፕተር ገይርካ 130 ወገናት ዝኾነ ይዅን ዕብይ ዝበለ ናይ ክሳራ ግን ካብ ምልሻ ብዝግበረሉ ዝነበረ ሚ.ሜተር መድፍዕን ቢኤም 21 ሚ/ ውግእ ፈተነታት ኣይተራእየን። ብደረጃ ምጥንኻራት፡ ፍርቂ ኣባላቱ ምልሻ፡ ፍርቁ ሜተርን ንምውራድ፡ መዕለቢ ነፋሪት ክዳሎ ጋንታን ብደረጃ ሻምበልን ዝካየድ ኸኣ ምዱብ ኮይኑ’ዩ ነዚ ወራር ኣትዩዎ። ትእዛዝ ተመሓላሊፉ ነይሩ። ግን፡ እቲ ግጥማት ግን ቀጻሊ ነይሩ። ኣብ ግዜ ተበግሶ ኣብ ምዕጃብ ቃፍላይ መደብ ከይተተግበረ፡ እታ ኣብ ስርሒት ቆጋይ ዝተሳተፈት ቦጦሎኒ 58.1 ብ17 ተልእኾ ተዋሂቡዎ ናብ ከረን ተንቀሳቒሱ ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ለካቲት 1982 ወጋሕታ መጥቃዕቲ ከፊታ ስለ ዝነበረ፡ ኣብቲ ውግእ ኣይተሳተፈን። (ኢ.ፒ.ኣር.ፒ) መድፍዕ 130 ሚ,ሜ ጸላኢ ንመደባት ጸላኢ ቀያየረቶ። ብድሕሪኡ ግን ናብቲ ግንባር ኣትዩ። ይይ ቕቕ ጽጽ ልል", "char_count": 6686, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02530", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ማእከል ዓዲ ጓዕዳድ ከረን ምስጋና ወይኒ ዓንደ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ወይኒ ማሓሪ ደበሳይ ሃይለ፡ ሩታ ተወልደ ወ/ሮ ጅምዕያ ዮሴፍ ዑመር ገንደር ብምኽንያት መስዋእቲ ኣዚና ዓንደመስቀል ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ቀለታ፡ ጓልና ዲያና ማሓሪ ደበሳይ 1. ኣቶ ባህታ ስዩም ሓጎስ 2. ወ/ሮ ተበርህ ንፈትዎን ነፍቅሮን ክቡር ብዓል ቤተይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/04/26 ስለዝተሰወኣት፡ ንሕና ጥራይ ወረስቲ ካሕሳይ ተኽሉ፣ ነቲ ኣብ ከተማ ከረን ገዲም ተጋዳላይ ክፍለማርያም ኣብርሃ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም ኣቐዲሙ ኣብ ከባቢ 03 ተባሂሉ ዝፍለጥ ገብረሂወት፡ ኣባል ሚ/ሪ ሕርሻ ክፍሊ እንተሎ፡ ን23/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝነበረ፡ ኣብዚ ሕጂ ግዜ ከባቢ 05 ዝፍለጥ ምርምር ሓልሓለ ዝነበረ፡ ዝተሰመዓና ካሕሳይ ዑቕባሚካኤል ተስፋይ፡ ብዓልቲ ዝርከብ ኣባይቲ፡ ብቁ/1 ምስክር ወረቐት መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ገዛና ቤተይ ጽገ ማህደረ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 302041 ብመወከሲ ቁጽሪ 308481 እንዳኮርያ እናተመላለስኩምን ብተሌፎን ናይ መጻምዲ መስለይ ይተሓለወለይ፡ ደቀምሓረ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ፡ ስፍሓቱ 22X18 ካብ ወጻእን ካብ ውሽጢ ዓድን 1ጓልና ድማ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ዝኾነ፡ ብዕለት 07/03/1989 ዝዓደክዎ ዘጸናናዕኩምና ቤተሰብን ፈተውትን ሕሰም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ለተብርሃን ኮይኑ፡ እንተኾነ መስርሕ ስም ምትሕልላፍ ኣይትርከቡ ክብረት ይሃብኩም እናበልና ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ተኽለሚካኤል፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ 1. ህጻን ከይተገብረ ንሸየጥቲ ክረኽቦም ስለ ሓዘንና ከምዝዓጸና ብኣኽብሮት እገልጽ። ያዲኤል ዓንደብርሃን 2. ህንጻ ሰለሙን፣ ወ/ሮ ትምኒት ጀዋኒ ርእሶም፡ ዘይከኣልኩ፡ መስርሕ ስም ምትሕልላፍ ኣድራሽኦም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብመገዲ ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ኤልሳ ዮውሃንስ ብዓል ቤተይ እስክንድር ገብረንጉስ ክፍጽም ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሞግዚቶም መም/ ሳራ ያቆብ ወይ ከኣ ምስ ምሉኣት ስድራ ቤት። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን20/04/26 ብወኪሎም ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ይተሓለወለይ 5 ደቅና ከኣ ወረስቲ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ተጸዊዖም ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረቡ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ወ/ሮ ንጽህቲ ረዘነ፡ ብዓል ቤተይ ምስጋና ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣለምሰገድ ተወልደ ማሕሙድ ስለዝዓረፈ፡ 8ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። ኣፍዓበት ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ብዕረፍቲ እነፍቅሮ ኣቦናን ሓውናን ኣቶ መስዋእቲ ገብረሂወት፡ ዝተሰመዓና መሪር ስላስ ሃብተኣብ ተስፋይ፡ ወለድና 5 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ብሩኮ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ፡ ሓዘን እናገለጽና፣ ዘቃበርኩምናን ኣብ ሃብትኣብ ተስፋይ ክፍለን መብራት ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/5/26 ምባል ተሪፉ፡ ሙስረኮ ኢብራሂም ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጢን ወጻኢን ሃይለሚካኤል ናይዝጊን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሓመድ ዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/05/26 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተሎ፡ ን23/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ሓጋዝ ደቁን ምሉኣት ስድራቤትን መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወ/ሮ ሐሊማ ክያር ዓሊ፡ ብዓል ቤተይ ኣምለሰት ተስፋዝጊ ትርፈ፡ ወኪል ሰንዓፈ ኣቶ መሐመድስዒድ ሓመድ መሐመድ ሱራፊል ኤርምያስ ክፍለጊዮርጊስ፡ ኣብ 2007 ዓ/ም ጀሚሩ ንአስታት 19 ከሳሲ ሃብቶም ኣፈወርቂ +1 ወኪል ሓፍተይ ሂወት ተስፋዝጊ ትርፈል ኣብ ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ተበርህ ገብረሂወት፡ ተኸሳሲት ጸሃይ ምስጋና ዞባ 2 ምምሕዳር 07 ጎደና ድል ቁ/ገዛ ኤርትራ ጥፉእ ተባሂሉ ይተኣወጀለይ ስለ ፍትዊ ተስፋይ፡ ንዓኺ ዝምልከት ናይ 42 ቁ/ሎታ 33 ቁ/ፓርሰል D ቁ. ምስክር ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን05/05/26 ብሃንደበታዊ ሞት ኣዝየ ዘፍቅሮ ብዓል ቤተይ ወረቐት 108433 መወከሲ ቁ/113599 ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን20/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ኣቶ ባርናባስ ታድዮስ፡ ዝተሰመዓና መሪር ዓይነት ገዛ ተራ፡ ብስማ ዝተመዝገበ ገዛ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ዘየለወሉ ውሳነ ክወሃበኒ ምዃኑ እሕብር። ሓዘን እናገለጽና፣ ክሳብ እምበይቶ (ጋላ ነፍሒ) ብናይ ህያብ ውዕል፡ ብዕለት 16/02/2017 ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ኬድኩም ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ብዝገበረትለይ ውህብቶ ናብ ስመይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ንሕብር። ካብ ወጻኢ ብቴሌፎንን ዘጸናናዕኩምና ኣዚና ይመሓላለፈለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተሰነይ እናኣመስገንና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና እንተሎ፡ ን13/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/47 1ይ ደረጃ-ቤት ፍርዲ ምስጋናና ነቕርብ። ይቕረብ። ባጽዕ ብሩህ ተስፋሚካኤል ክፍለ ምባል ብዓልቲ ቤቱ ጽገወይኒ ገ/ኪዳን ተሪፉ፡ ብሩክ ተስፋሚካኤል ክፍለ ተባሂሉ ወ/ሮ ኣስቴር ቃልኣብ ኣማኑኤል፡ ወኪል ወ/ሮ ኢትዮጵያ ፍስሃየ ሚዕተልካ፡ ምስ ደቀይን ምሉኣት ስድራቤትን ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣቶ ሳሙኤል ገብረሚካኤል ኣርኣያ፡ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ን14/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብዓል ቤተይ መሓሪ ገብረሚካኤል ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ እንተሎ፡ ን27/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣኽርያ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት ምስጋና ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 101061 ቁ.109687-109688 ፕሎት 07 ጎደና 677 ቁ.ገዛ 41 ፓርሰል ብዕረፍቲ ክቡር ብዓል ቤተይ ኣቶ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። ASP00025008 ብስም ወ/ሮ ስቲ ኢብራሂም መሓመድ ዝተመዝገበ ዑቕባሚካኤል ተኽለሚካኤል ይሕደጎ ዘይንቀሳቐስ ንብረት፡ ብውህብቶ ምቅሊትን ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ሃና ተስፋይ ግርመ፡ ወኪል ኤልሳ (ዕጭለይ) ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ተስፋይ ግርመ፡ ብዓል ቤተይ ዘርኣይ እናገለጽኩ፣ ኣብ ግዜ ሕማሙ ዝበጻሕኩምና፡ ገብረሃንስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ናብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ፍቓድ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኣብ ግዜ ዕረፍቱ ድማ ናብ እምባደርሆ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ወረስቲ ፓፕሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ ግን ኦርጂናል ብምኻድ ዘቃበርኩምናን ካብ ውሽጢን ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ሰነዳትና ሒዝና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ወጻእን ብቴለፎን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ኣቶ ኣማን ኢማም በሽር 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ሃንሱ ገብረዝጊ ወኪል ኣቶ መሓመድብርሃን ሑመድ ዑስማን ነብያት ተስፉ ደበሳይ፡ ብዓል ቤተይ ምስ ደቀይን ምሉኣት ስድራቤትን ገዛኢ ኣሮን ተወልደ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ነቲ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ኣባሻውል ፕሎት 21 ፓርሳላ M ጎደና ለ ቁጽሪ ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ገዛ 8 ስፍሓቱ 200 ት/ሜተር ዝኾነ ተራ ገዛ፡ ዋንነቱ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ነቲ ካብ ኣዴና ነፍ/ር ትብለጽ ካሕሳይ ብውርሲ ዝረኸብናዮ ኣብ ዞን 07 ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/05/26 ኣብ ምስክር ወረቐት102717 መወከሲ ቁጽሪ 191448/121449 ብስም ወ/ሮ ስዕዲ ምም/15 ጎደና ቁ/ገዛ 1 ዝርከብ፡ ብኮምሽን ኣባይቲ ብቁ/ምስክር ወረቐት 113063 ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። ኢማም ኑሩ ዝተረጋገጸ ብህያብ ናብ ኣቶ ብርሃኑ ኣደም ኣማን ከነመሓላልፎ ስለ መወከሲ ቁ/109916 ዝተመዝገበ ገዛ፡ ዋንነት ካብ ስም ነፍ/ር ትብለጽ ካሕሳይ ዝኾንና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ሰለማዊ ደሳለኝ ታደሰ፡ ተጸዋዒት ረዛን ናብ ስም ወረስተን ነፍ/ር ለተገብሪኤል ተስፋይ ኣድሓነን ነፍ/ር ወ/ሮ መድህን ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ በረሀ ኣድሓኖም፡ ናይ ስም ምትሕልላፍ ተስፋይ ኣድሓነን ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለና፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ካዳስተርን ይቕረብ። ጉዳይ ስለ ዘለኪ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳት ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ ተጸዊዕኪ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ ኣንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት እሕብር። ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ፓብሊክ ኖታርዮን ካዳስተርን ይቕረብ። ቁ/32 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣቶ ብርሃኑ ኣደም ኣማን ፍስሃየ ነጋሽ ወልደየሱስ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ወኪል ወ/ሮ ሑርያ ዓሊ ኢማም", "char_count": 5280, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02533", "text": "ገርጊስ ፍቓድ ደራር ዞባ ዓንሰባ 2ይን መወዳእታን ክፋል ዘተኣማምንን ጽጹይን ስለያዊ መጽናዕቲ ኣረጋጊጽና ኩነታትና ንሓለፍትና ምስ ዝተኻየደሉ ብዝሒ ዕጥቅን ተሽኪልን ሓበርና ዝተዋህበና መልሲ፡ እቶም ኣብኡ ብመስተንክራዊ ቅያታት ዝተዓጀበ ጸላኢ፡ ሃንደበት ኣብታ ኲናት ዘጋጠመትላ ዘለኹም ሓለፍቲ ተላዚብኩም ዝሓሸ ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓወልቲ ወክጁ ህሞት ተቐይሩ ክጸንሕ ይኽእል እዩ። ዝበልኩምዎ ስጉምቲ ውሰዱ ዝብል ነይሩ። ንኽትኣምኖ ዘጸግም ፍጻመታት ዝሰነደ፡ ተጋደልቲ ኣባላት ክ/ሰ 96 ብ/49 2ይቲ ዝሓሸ ዝበልናዮ ስጉምቲ ክንወስድ ምስ ብዘገርም ጅግንነት፡ ጽንዓት፡ ልዑል ቦጦሎኒ እምበኣር ከምዚ ዓይነት መኻልፍ ሓሰብና፡ እቲ ኣቐዲምና ክንገብሮ ዘሎና ተወፋይነትን መስዋእትነትን፡ ህላወኡ፡ እዩ ኣጋጢምዎም። ኣብ ግንባር ሓልሓል ውጉኣትናን ስዉኣትናን ምእላይ እዩ። ናጽነቱን ልኡላውነቱን ዘውሓሰ እዩ። እዚ ከባቢ ፎርቶ በያን “ወክጁ” ኣብ ዝተባህለት ኣብ ሓንቲ ቦታ 19ን ልዕሊ 20 ዝኾኑን ብዘሐብን ተወራራሲ ታሪኽ ወለዶታት ቦታ ብዕለት 11 ግንቦት 1988 ዝተኻየደ ስዉኣት ኣኪብና፡ ንውጉኣትና ከኣ ነቶም መንእሰያት ዝተነድቀ ቃልሲ መኸተን ደማዊ ኲናት፡ ከም ኣካል ናይቲ ንከተማ ዕጥቂ ዘይነበሮም ካብ ስዉኣት ቦምባታት ዓወትን፡ ድልዱል መሰረት ዘለዋ ሃገርን ከረን ንምሕራር ዝተገብረ ግን ከኣ ኣቐቢልናዮም ኣብ ጸግዒ ኣኻውሕ ሃገራውነትን ብምህናጽ፡ ንብሩህ መጻኢ ዘይተዓወተ ፈተነ መጥቃዕቲ ኮይኑ፡ ኣብ ኣቐሚጥና፡ `ቀልጢፍና ክንምለሰኩም ልምዓትን ዕብየትን ባብ ኣርሕዩ ኣሎ። እዋን ምዝላቕ ዘጋጠመ ክስተት እዩ። ኢና፡ ክሳብ ንመጽኣኩም ነንሓድሕድኩም ሕሉፍ ታሪኽካ ከይፈለጥካን ከይተወከስካን ኣብቲ ኣብ ፎርቶ በያን ዝተኻየደ ተጸናንዑ` ኢልናዮም ናይ ምዝላቕ ተሰዊኡ” ብምባል መስኪሩ። ኣብታ ውሑስ መጻኢ ክህነጽ ስለዘይከኣል፡ ዛራ መደብ ዝኽርን ዋርሳን፡ ኣብታ ፍጻመ ስጉምቲ ወሲድና” ይብል። ናይ ቀውጢ ህሞት ማዕረ-ማዕረ እቲ ታሪኽ ወለዶታት ክስነድን ክወራረስን ካብ ዝተሳተፉ ካብ ብሱል-ጥረ ኮይኖም እቲ ኣዝሊቕካ ናይ ምውጻእ መዋጥርን ከቢድ መስዋእቲ ብዙሕ ዘስደምም ቅያን ግቡእ እዩ። ብተኣምር ዝወጽኡ ተዋጋእትን ኣዋጋእትን ብድሆን ግን ብቐሊሉ ዝስገር ኣይነበረን። ጅግንነትን’ዩ ተፈጺሙ። ታሪኽ፡ ፈጸምቲ ታሪኽን ሰብውዕሎን ሰብ ውዕሎ ከም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር እቲ የማነ ጸጋም ገዲፎምዎ ዝሓለፉ ኣብ ባህሊ ህዝባዊ ግንባር ዋላ ኣብቲ ብህይወት ከለዉ እንተ ዘይተሰኒዱ፡ ኣብ ነቲ ዘስደምም ታሪኽ ጽንዓትን ጅግንነትን ጸላኢ፡ ካብ ትጽቢቶም ወጻኢ ኣቐዲሙ ዝጸንከረ ኩነታት ውጉኣትካን ስዉኣትካን ነበረን ተባህለን ተሓጺሩ ትውፊት ኮይኑ ዘጋጠመ ከቢድ መስዋእትን ኣዘንትዮም። ዘይተፈልጠ ታንክታትን ረሻሻትን ከየልዓልካ ምኻድ ልሙድ ስለዘይኮነ፡ ስለዝተርፍ ሚዛኑን ተኣማንነቱን የጒድል። ዝዓጠቐ’ዩ ነይሩ። ወዲ ቀሺ ምስቶም እቶም ኣቐዲሞምን ድሒሮምን ዝወጹ ብፍላይ ኣብዚ ናይ ምድንጋርን ዕዳጋታት ምስኡ ዝነበሩ መራሕቲ ጋንታታት ውጻእ መዓት ንዓኦም ክትረድእ ዝመጸት ማሕበራዊ ሜድያ ዝነገሰሉን መድረኽ፡ ብምርድዳእ ገሊኦም ንቕድሚት ሓንቲ ሓይሊ ተደሪባቶም፡ እንደገና ወዲ ወርቃዊ ታሪኽ ኤርትራ፡ ምስልታቱን ጠኒኖም ብምእታው ዝተኸፍለ ከፊሎም ቀሺ መሪሕዎም ክሳብ ምሸት ሰዓት ዛንታታቱን ብኻልኦት እናተዘምተን መውጽኢ ክኸፍቱ ወሲኖም። ካብኣቶም ዓሰርተ ተዋጊኦም። ስዉኣት ከውጽኡ እናተተምየነን ይዛባዕ ምህላዉ ኣሰካፊ ተጋ/ መንግስትኣብ ፍስሃየ ዝወደቐ ወዲቑ ዝሓለፈ ምስ ሓለፈ ክብሉ ከኣ ዝኸበደ መስዋእቲ ከም ተርእዮ እዩ። መካናይዝድን፡ ኣሃዱታት ሓፈሻዊ ወዲ ቀሺ ዝርከቦም 15 ሰባት ጥራይ ዝኸፈሉ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ ሓቢሮም። ኣባላት ክ/ሰ 96 ነበር፡ ብ22 መጋቢት ኣገልግሎት ኤምዳድ፡ ሎጂስቲክን ተሪፎም ነይሮም። ብቕድሚኦም መንገዲ ሓደ ካብቶም ውጻእ መዓት ዝኾነ 2026 ኣብ በያን፡ ኣብቲ ብፍሉይነት መጐዓዝያን፡ ዝተተኽተኸ ዓቕሚሰብን ተጸሪጉሎም ብምንባሩ ዝሓሸ ዕድል’ኳ መራሕ ጋንታ ወልደገብሪኤል ጫሙ ዝተሃንጸ መቓብር ሓርበኛታት፡ ታሪኻዊ ንብረትን’ዩ ነይሩዎ። እንተ ነበሮም፡ እቲ ብድሕሪኦም ካብ ነታ ዝተኣኻኸበት ሓይሊ መሪሑ ከዋግእ ዑደት ኣካይዶም ነይሮም። እቲ ንዝኽሪ ኣመሓዳሪ ከባቢ በያን ዝነበረ ኣቶ ቀረባ ርሕቀት ዝትኩሰሎም ሓይሊ ግን ዝወዓለ ኣብ መጨረሻ ግን ተዳኺሙ ናይ’ቶም ብዕለት 11 ግንቦት 1988 ማቴዎስ ሉቃስ ከም ዝገለጾ ሓወልቲ ካብቲ ጐልጎል ምውጻእ ከሊእዎም። ኣብዚ መልሓሱ ተለኺቱ ክዛረብ ይኹን ብጅግንነት ዝተሰውኡ ተጋደልቲ ኣቶ ማቴዎስ ሉቃስ ፎርቶ በያን፡ ሳላ’ቲ ብኣባ ያዕቆብ ተስፉ ብፍሉይነት ካብ ዝጠቐሶ ከኣ፡ ማርያሙን ብሬድዮ ርክብ ክራኸብ ኣብዘይክእለሉ ዝተዳለወ መደብ ዋርሳን ምብጻሕ ዝተወስደ ተበግሶን ሰናይ ፍቓድን ናይታ ኣብ መዋጥር መግሃር ሓዊ ዕንሹን ዝበሃላ ደቂ-ኣንስትዮ ኣባላቶም ደረጃ ከምዝበጽሐ፣ ብተመሳሳሊ ኩሉ እቲ ሓወልቲ ሰማእታትን፡ ዝዓበየ ክፋሉ ምትብባዕን ሓለፍቲ ን/ኣውራጃን ዝኣተወትን ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈለትን ኣቐዲመን ክወጽኣ ደጋጊሞም ተግሳጽ ዝተሰወአን ውጻእ መዓት ዝኾነን ተጋዳላይ ብህዝቢ ዝተወደበን ዝተተግበረን ብምንባሩ ኣመሓዳሪት ወረዳ በያን ዝነበረት ወ/ሮ ሓይሊ ኣዛዚ ዝነበረ ተጋ/ መንግስተኣብ ሓዊሶም’ኳ እንተ ሓበሩወን ንስኹም ምስ ጽምኡን ጥሜቱን ምሉእ መዓልትን ኣባላት ክ/ሰ/96 ነበር ምስ ምምሕዳር ን/ዞባ ዙፋን ተስፋይን ምትሕብባር ህዝብን እዩ ፍስሃየ (ወዲ ቀሺ) ነቲ ዝነበረ ኩነታት ከይወጻእኩም ፈጺምና ኣይንወጽእን ኢለን ለይትን ብሓቦን ኒሕን ከምዝመከተ፡ በቶም ሓመልማሎን ህዝቢ ሊበናን ብምውህሃድ ተሃኒጹ። ብመንገዲ ኣባ ያዕቆብ ህዝቢ ከረን ክገልጽ ከሎ፡ “ኣበጋግሳና ለይቲ ስለዝነበረ፡ ስለዘቕበጻ ክልቲአን ብሓባር ብጅግንነት ሰብ-ውዕሎን ናይ ዓይኒ መሰኻኽርን ብጾት ዘዳለውዎ’ዩ። ላዕላይ ብዝገበርዎ ኣበርክቶ 10 ሳጹን ሬሳ ዕላማናን ዝተዋህበና ሸቶን ከኣ ዝገደፍካ ወዲቐን። ዳርጋ ኩሎም ስዉኣት፡ ብታንክን ተመስኪሩ። ኣብቲ ብምዕሩግ ኣገባብ ዝተኻየደ ተሰሪሑ፡ ንመግነዚ ዝኸውን ዓለባ ከኣ ገዲፍካ ኣቐዲምካ ነቲ ገዛኢ ቦታታት ረሻሽን’ዮም ተሰዊኦም። ካብ 1982 ጀሚሩ ክሳብ 1988 ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ምብጻሕ ኣብ ሰፈር ጀጋኑ፡ ወነንቲ ድኳናት ኣቶ ጸጋይ ሓጎስ 5 ጣቓ ብእዋኑ ምቊጽጻር ብምንባሩ፡ መጀመርያ ወዲ ቀሺ ካብቶም ብፍሉይነት ዝዘከሮም ግንባር ሓልሓል ዓሪዱ ዝነበረ ብ“መንጥር ሓለፍቲ ካብ ምምሕዳር ዞባን ንኡስ ዞባን፡ ከወፊ ከሎ፡ ኣቶ ኪዳነ ኣስገዶም ከኣ 3 ሩባ ሰጊርና ክንመጽእ ከሎና የማነ-ጸጋምና ክገልጽ ከሎ፡ “ሓደ ግርማይ ዝበሃል ቅድም እዝ” ዝፍለጥ ሰፊሕ ከባቢ ዝሽፍን እዚ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ተወከልቲ ግንባርን፡ ጣቓ ኣወፍዩ። ሓወልቲ ዝነድቕ ሞያዊ ጸላኢ ሓዲግና ንሓልፍ ከምዘሎና ንፈልጥ ብብሄራዊ ውትህድርና ምስ ጸላኢ ዓጢቑ ሰራዊት ጸላኢ ማእከላይ መዋፈሪኡን ሓለፍትን ወከልቲ ኣባላትን ክ/ሰ 96 ነበር፡ ኮንትራክተር ተቘጺሩ፡ ቀይሕ ሕጡብ ካብ ነይርና ኢና። ኣባላትና’ውን ይነግሩና ዝነበረ ንመሳርዕ ጸላኢ ራሕሪሑ ናባና ቤት ጽሕፈቱን ኣብ መለብሶ እዩ ተደኲኑ ተወከልቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን፡ መጎሎ ክመጽእ ከሎ ሰለስተ ምኩራት ነይሮም’ዮም። ምዝላቕ ምስ ተወሰነ ከኣ፡ ዝተጸንበረ መድፍዓጂ ኣርፒጂ ነይሩና። ነይሩ። እዚ ክሳብ በያን ዝበጽሕ እናተጸርገን ሓለፍቲ ህዝባውያን ማሕበራትን ነበርቲ ሰበርቲ ኣእማን ከኣ ካብ ከረን ተጠሊቦም። ኣዛዚ ናይ’ታ ብጎድነይ ዝነበረት ሓይሊ ግርማይ፡ ነቶም ዝጐዩ ዝነበሩ ብጾቱ ብረት እናተኾብኮበን ዝመጸ ሰራዊት ደርግ፡ እተን ሊበናን (በያን)፡ ተረከብቲ ሕድሪ ተመሃሮ ንድፊ ናይቲ ህንጻ ከኣ ብኣባ ያዕቆብን መብራህቱ ኣሚነ (ወዲ ኣኽበረት) ጸዊዑኒ ኣርፒጂኡ ሂቡ ካላሽን ሒዙ ንጸላኢ ኣሃዱ ጸላኢ ዝምከሓለን ፍሉይ ናይ ህጻናትን መንእሰያትን ካብ ማእከል ምም/ ኣቶ ፍጹም ገረዝጊሄርን ተዳልዩ ምስቲ ኣብቲ ሩባ ንዝነበረ ኩነታት ብዓይንና ፊተፊት ተፋጢጡ ጸኒሕዎ። ክማርኽዎ ጎቦታት ታዕሊም ዝወሰዳ ብ“ተራራው” ከባቢ ሊበና ብሰልፊ ተበጊሶም፡ ብጉዕዞ ኮንትራክተር ብምልዛብ ከም ዝስራሕ ርኢናዮን ተዓዚብናዮን፡ ታንክታትን እናጐየዩ ምስ ቀረብዎ ከኣ ብኣድራጋን ዝፍለጣ ክፍለ ሰራዊታት፡ ኣሎ ዝበሃል እግሪ’ዮም ኣብቲ ኣብ በሪኽ ታባ ፎርቶ ተገይሩ። ህዝቢ በያን ከኣ መንእሰያት፡ ረሻሻትን ዝሓዘ ሓይሊ ጸላኢ ምህላዉ ብንጽልን ኣርጊፍዎም ብጅግንነት ዘመናዊ ኣጽዋር ከቢድ ብረትን ኣሃዱታት በያን ዝተሃንጸ መካነ-መቓብርን ሓወልትን ኣደታትን ኣቦታትን ሑጻን ማይን ሓርበኛታት በጺሖም። ብመሰረት’ቲ ካልእ ንህንጻ ዘድሊ ንብረትን ብዝባኖም ተሰሪዑ ዝነበረ መደብ፡ ሰብ-ውዕሎን ውጻእ ጓሪቶም’ዮም ኣብቲ ታባ ኣብጺሖም። ኣብ መዓትን ዝኾኑ ተጋደልቲ፡ ናይ ዓይኒ 10 ሳጹናት ዝተኣከበ 3 ደቂ ኣንስትዮ መሰኻኽር ዝነበሩ ገባር ነበርቲ በያን ኩሎም ዝርከባኦ ናይ 63 ሓርበኛታት ሬሳታት በብተራ ምስክርነቶም ገሊጾም። እቲ ኣብ ከኣ ኣብ ሓደ ጋህሲ ኣብ ትሕቲ’ዚ ግሩም ሓጺር ናይ ደቓይቕ ጊዜ፡ ህይወት 63 ሓወልቲ ብክብሪ ተነቢሩ ኣሎ። ዘለኣለማዊ ጀጋኑ ሰማእታት ዝወሰደ ውዕሎ፡ መሪር’ኳ ክብርን ሞጎስን ንሰማእታትና! እንተ ነበረ ነባሪ ሕላገት ዝገደፈ ብሓርነት ሃገር ዝተደበሰ ምስሊ ብራኸ ጽንዓትን መአረምታ ተወፋይነትን ዘመስከረ ፍጻመ እዩ። ብዙሕ እዋናት ኣብ ወተሃደራዊ ብዕለት 27 መጋቢት 2026 ኣብ ስነ ፍልጠት’ውን እንተ ኾነ ዝግለጽ፡ ዝወጽአ ቀዳማይ ክፋል ናይ`ዚ ንኩነታትን ውጽኢትን ኲናት ዝጸልዉ፡ ጽሑፍ፡ እቲ 1 መጋቢት 198 ኣብ ደቓይቕን ካልኢታትን ናይ ተባሂሉ ዘሎ፡ ብዕለት 11 ግንቦት 1988 ቋሕ-ሰም ጊዜ’ውን ክኽሰቱ ዝኽእሉ ተባሂሉ ክእረምን ክስነድን ምስናይ መኻልፍ ዕንወት ወይ’ውን ብልጫታት ይቕረታ ንሕብር። ዓወት ዘምጽኡ ዕድላት ኣለዉ። ንነዊሕ ኣዳላዊ ጽሑፍ እዋን፡ ንኣዋርሕ፡ ሰሙናትን መዓልታትን ምብጻሕ ኣባላት ክ/ሰ/ 96 ነበር ኣብ ሓወልቲ ወክጁ", "char_count": 5447, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02534", "text": "ዝምድና ሓሻሽነትን ነብሰ ክብርን ዘይምዃንናን ብኸመይ ንፈልጥ፧ ድርኺት ክኾኖም ይኽእል። ስለዚ ብዛዕባ እዚ ኣርእስቲ’ዚ ብርክት ሃብትን ድኽነትን ዝፈላሊ ረቛሒ፡ ሃብታምዶ ይሕሽ ወይስ ድኻ፧ ስለምንታይ፧ ዝበለ ጽሑፋት ኣንበብ እየ። ብዝሒን ዋሕድን ገንዘብ ዘይኮነ ክንድ’ቲ ኣብ ታክሲ ተሳፊርና ኣተሓሳስባን ምሕደራን’ዩ። ዋሕንድ ገንዘብ ጽልዋ የበሉን። እናኸድና ሓደ ኣቦ ዝሃብዎ ባህልን ልምድን ሕብረተሰብ ሓሻሽነት ምስ ውሕስነት፡ ነብሰ መግለጺ ግን ኣይረኸብኩን። ሓሻሽነት ኣብ ምምዕባል ወይ ተኣማማንነት፡ ክብርን ምልክን’ዩ እቲ ኣቦ “መለክዒ ሓሻሽነት ምግታእ፡ ቀሊል ዘይኮነ ተራ’ዩ ዝተሓሓዝ። ዝበዝሕ ግዜ፡ ብስእነት ኣርማድዮና’ዩ፡” በሃሊ። ኣብ ዘሎዎ። ንምኽዕባት ጸጋታት ገንዘብ ምስ እንሳቐ ገንዘብ ኣብ ፈለማ ቀልዲ መሲሉና ስሒቕና፣ ብሓፈሻ፡ ንምሕደራ ገንዘብ ዝረኸብናሉ እዋን፡ ዝጸንሓና የግዳ ኩሉ ኣብታ ታክሲ ዝነበረ ብፍላይ ዝወሃብ ትርጉም፡ ብሂል፡ ጭንቀት ንምድባስን ክብርና ተሳፋራዪ ኣርማድዮኡ ዝጸበቦ ምስላን ዛንታን ዓቢ ጽልዋ ኣሎዎ። ንምምላስን ኢና እንጥቀመሉ። ኮይኑ’ዩ ጸኒሑ። ካብታ ግዜቲ እቲኣ ኣብ ውራያትና ዝረአ ዘሎ ኣእምሮና፡ ምስ ምስኣን እምበር ጀሚረ፡ ኣብ ነፍሲወከፍ ዝኣተኽዎ መጠኑ ዝሓለፈን ምስ መነባብሮና ምስ ምርካብ ገንዘብ ተመኵሮ ስለ ገዛ፡ ኣርማድዮ ምዕዛብ ስራሐይ ዘይመዛዘን ወጻኢታት ምአበገሲኡ ዘይጸንሖ፡ ነቲ ዝተረኽበ ገንዘብ ኢለ ተተሓሒዘዮ። ብምጽባብ ምስ ገንዘብዘሎና ዝምድና’ዩ። ቀሊጢፉ ኣብ ምጥፋእ ብዙሕ ግዜ ኣርማድዮ ዝሳቐዩ ብዙሓት ውራያትና ናይ ማሕበራዊ ፍቕርን ኣይወስድን። ዝበዛሕና ከኣ ገንዘብ ስድራቤት ኣለዉ፣ ብፍላይ ኮተቴን ምትእኽኻብን ምዃን ተሪፉ ናይ ከነምጽኦ እምበር ምስ መጽአ መንእሰያት ዘሎዎም ስድራቤት። ዝናን ዛንታን ኮይኑ ይርከብ። እቲ ኣቦ፡ ብዛዕባ ኣደታትና ጽባሕ ከነመሓድሮ ልዑል ክእለት ከም ፋይናንሳዊ ምሕደራን ከዕብዩ ናብ ጓሉ ካብ ናቱ ንላዕሊ ሞቕሽሽ ከም መንእሰያት ከኣ ኣብ ክንዲ ናይ ጽባሕ ዝዕድግኦ ሽፎን’ዮ ኣምሪሩ ዘድሊ ኣይስወጠናን እዩ። እዚን ወለዲ ጥራይ ዝግደፍ ሓላፍነት ትገድፍ ነገርዎ እሞ፡ ንሱ ከኣ ምውህላል ባህሊ ምዕራባውያን፡ ዝዛረበ ነይሩ። ትዕዝብቱ ካብ ሓቂ ካልእ ድኽመታትን ተደማሚሩ ከኣ ኣይኮነን። ገለ ሃገራት ፋይናሳዊ “ጓለይ ጓል ሃብታም እያ፣ ብዙሕ ነቲ ንምድኻምና ኢሎም ዝረሓቐ ኣይነበረን። መዓልታዊ ናብ ልምዲ ሓሻሽነት የቃላዓና። ምሕደራን ንቕሓትን፡ ኣብ ስርዓተ ገንዘብ ሞቕሽሽ ክትገድፍ ትኽእል ዘንጸባርቖዎ ግን ዘይነብርዎ ናይ ኣብ እንዳ ሻሂታት ዝገባበዙን ሓሻሽነት ልክዕ ከም ካልእ ባህርን ትምህርተን ኣእትየን ንተመሃሮ እያ። ኣነ ግን ወዲ ድኻ እየ፣ ገንዘብ ሓሻሽነት ባህሊ ክንክተል ንርአ ዘዝመጽአ ፋሽን ክዳንን ሳእንን ልምድን ሰብ፡ ካብ ግዜ ቍልዕነት ይምህራ እየን። ኣብ ሃገረ ሽወደን፡ ብኸመይ ይመጽእ ስለ ዝፈልጥ ኣሎና። ከምቲ ለባማት ዝብልዎ፡ ዝዕድጉን መንእሰያት ደሚርካ፡ እዩ ዝምዕብል። ደቅና ኣብ ድኳን ቈልዑ ውሱን መጠን ገንዘብ ዓቕመይ እየ ሞቕሽሽ ዝገድፍ፡” “ካብ ድኻ ክትውለድ ምርጫኻ ኣቃሊልካ ዘይረአ ልምዲ ሓሻሽነት ኣትዮም፤ ዝደልይዎ ነገር፡ ስለ ተዋሂቦም ንሰሙን መመላእታ ኢሉ መለሰሎም። ሃብቲ ይኹን ኣይኮነን፡ ድኻ ኴንካ ክትቅጽል ግን ከም ዘሎ፡ መደምደምታ ናይቲ ዝበሉና ጥራይ፡ ብዘይ ምኽንያት ዘሎዎም ገንዘብ ብዝግባእ ክፈልጡ፡ ድኽነት፡ ምስ ገንዘብ ክህልወና ምርጫኻ እዩ፡”፣ ስለዚ ብምርጫና ዕላል ነበረ። ንዕድገሎም፡ ምስ በኸዩ መጠበሪ ንብረት ክዕድጉን ከዋህልሉን፡ ዝኽእል ዝምድና ብኣሉታ ወይ ናብ ድኽነንት ኣይንሸመም። ኢልና ነሐንሽሾም፡ ዝተዋህብዎ ዘድልዮም ግብራዊ ትምህርትን ብኣዎንታ ክጸልዎ ይኽእል እዩ። ሓሻሽነት፡ ነቶም ገንዘብ ሃልይዎም ገንዘብ ኣብ ንእኦም ዘድሊ ዘይኮነ ሜላን ይመሃሩ። ካብ ቍልዕነቶም ሃብትን ድኽነትን ክንብል እንከለና ግን ኣብ ዘየገድስ መዓላ ዘውዕልዎ ኣብ ደስ ዝበሎም ከውዕልዎ ኣትሒዞም ናይ ምዕዳግ ህርፋኖም ግን ብዝሒን ዋሕድን ገንዘብ ሰባት ዝውክል’ዩ ዝመስለና። ነፍቅድ፡ ከይሰርሑ ወይ ብዘይ ተቘጻጺሮም፡ ዘገድሶም ንብረት ዘይኮነ፡ ኣብ ኣገባብ ምሕደራኡ ሓሻሽነት ንምውጋድ እንተኾነ ዝበዝሐ መጽናዕትታት ምኽንያት ገንዘብ ንህቦም፡ ወዘተ. ጥራይ ንኽዕድጉ ምሕደራ ስምዒት ንዘሎ ፍልልይ ኣብ ግምት ኣእቲና ከም ዝሕብሮ፡ ገንዘብ ምህላውን እንተ ኴንና፡ ሓሻሽነት ከማዕብሉ ይመሃሩ። ዋጋ ዕዳጋ ክፈልጡን ምስ እንገልጾ እዩ ዝያዳ ዝርድኣና። ዘይምህላውን፡ ምስ ሓሻሽነት ይኽእሉ። ዕደም ምስ ወሰኹ ኣብ ክዋገዩን ሜላ የማዕብሉ። ብዓቢኡ ደቂ ሃብታማት ኮይኖም ጸጋ - ቅድሚ ምዕዳግና፡ እቲ እንዕድጎ ኣይተሓሓዝን እዩ። ብኣንጻሩ’ኳ ዝሓርቁሉ ግዜ መጠበሪ ክሕሽሹ ከኣ ኣገዳስነት ምውህላል ገንዘብ ወለዶም ኣብ ምምሕዳር ክእለት ንብረት የድልየና ድዩ ምሕሳብ፣ ድኣ እቶም ገንዘብ ዘይብሎም ክደልዩ ግድን እዩ። ዝኽደንዎን ክርድኡ ይሕግዞም። ዘዕበዮን ንምኽዕባቱ ዝጽዕሩን ምስ ሰባት ካብቶም ዘሎዎም ንላዕሊ ዝረግጽዎን፡ መለክዒ ክብሮም ኣብ ሓደ ቃለ መሐተት፡ ሓደ ዝኾኑ፡ ሃብቲ ወለዶም ድልዱል - ክንዕድጎ እንደሊ ንብረት ገንዘብ ከም ዘባኽኑ እዩ ዝሕበር። ክሓስብዎን ብዘይ ምኽንያት ካብቶም ኣብ ዓለምና ዝሃብተሙ ባይታ ክኾኖም ይኽእል እዩ። ካብ ኣቐዲምና ምጽሓፍ ጠንቂ ሓሻሽነት ምስ ገንዘብ ገንዘብ ከባኽኑን ይኽእሉ። ቈልዑ ሰባት፡ ብልጌትስ፡ ኣብ ቤት ብልዒ ትሑት ጸጋ ዘሎዎም ስድራቤት - ዘድልየና መጠን ገንዘብ ጥራይ ዝተሓሓዝ ይኹን እምበር ብዝሕን ምስ ገንዘብ ዘሎዎም ዝምድናን ዝዓበዩ፡ ዘሎዎም ህጽረት ጸጋ፡ ሒዝና ንዕዳጋ ምኻድ፣ - ዕዳጋ ከም ዝገመትናዮ ምስ “ዓቢ ምጕዳል ዋጋ ብምኽንያት ናይ ምሕሳብ ክእለቱ ከም ዝድረት፡ ዘይጸንሕ ግዜ ወይ መዓልቲ ፋሲካ!” “ዓቢ ምጕዳል ዋጋ ዓቢ ምጕዳል ዋጋ ብምኽንያት በዓል! • ሞቕሽ ምሃብ ንዓዳጋይ ምቕያር፣ ብምኽንያት ዒድ ኣልፈጥር!” መመሊሱ ወይ ብብዝሒ ንኽዕድግ - በዓላት፡ ምዕዳግን ምጕዳል “50 ሚእታዊት ምድጕዳል ከም ዘወናውኖ፡ ዋጋን ዓመት ዓመት ዘሎ ኵነት ዋጋ ብምኽንያት ሓዲሽ • ኣብ ቅንያት በዓልን ውራይን ስለ ዝኾነ ብዙሕ ዘይምስጋእ። ኣብ ዓመትን ልደትን!” … ዝብል ኣእምሮ ሰባት ብ“ሰብ ከይብለኒ” ዕዳጋ ወሪዱ ብዙሕ ጠለብ ዝረኸበ መወዓውዒታት ኣብ ቅንያት ዝብሃል ተላባዒ ሕማም ከም ንብረት ዳግማይ ክምለስ ግድን በዓላት፡ ኣብ ፈቐዶ ድዃን ንዕዘብ ዝጥቃዕ፡ እዩ። ምኽንያቱ ዕዳጋ ጠለብ ኢና። በዚ ተጸሊና እንዕድግ’ውን ዓደግቲ ምጽናዕ ቀንዲ ስራሑ • ዓዳጋይ “ዋጋ ጐዲሉ፡” ጥራይ ውሑዳት ኣይኮናን። ሓደ ወናኒ ስለዝኾነ፣ ይስማዕ እምበር ኣብ ዕዳጋ መጺኡ ዱኳን ኣብ ቅነ በዓላት፡ ብ20 ናይ ዝነበረን ዘሎን ዋጋ ከነጻጽር - ዝበዝሐ ግዜ ገንዘብና ናቕፋ ክሸጣ ካብ ከኣለ ንምንታይ ብዙሕ ከም ዘይጽዕር፡ ወዘተ። ከይተረዳኣና’ዩ ዝውዳእ። ስለዚ ብ40 ናቕፋ ይሸጠልና ነይሩ ዘሎና ገንዘብ ምቍጽጻርን ንገዝኦ እዚ ኣቐዲሙ ዝተላዕለ ዝብል ሕቶ’ውን ኣይንሓትትን ንብረት ብግቡእ ምምዝጋብን ድኽመታት ዓዳጋይ፡ ኣብ ግዜ ኢና። እታ ብምኽንያት ምጕዳል የድሊ፣ ወዘተ። ምዕዳግ ዘማዕብሎ ኣይኮነን። ካብ ዋጋ ዝረኸብናያ 20 ናቕፋኸ ግዜ ናብ ግዜ እናማዕበለ ዝመጽእ ብዙይካ’ቲ ብውልቂ ዝግበር ናበይ ተብል ትኸውን፧ ነዋህልላዶ ዝተዘርዘረ ሕቶታት ንኸይንሓትትን ዘይኮነ፡ ብብዝሒ ንምሻጥ፡ ባህርን ተርእዮ’ዩ። ምሁራት ስነ ኣእምሮን ተበግሶ፡ ስርዓት (system) ወይስ ካልእ ንብረት ንዕድገላ፧ እቲ ሓሲብና ንኸይንውስንን ዝጸሉ ልምድን ዓደግቲ ብምጽናዕ፡ ዝግበር ስነ ቍጠባን ከኣ ነዚ ድኽመታት ብምትሓዝ’ውን ፍታሕ ክተኣታቶ ዋጋኡ ጐዲሉልና ኢልና እንዕድጎ ጥበብ ናይ ሸቐጥ እዩ። ብዓቢኡ ረቂቕ ሽርሒን ጕርሕን እዩ። ናብ ጥቕሞም የውዕልዎ። ምጕዳል ይከኣል እዩ። ይዝከረኒ፡ ህዝቢ ንብረት፡ የድልየና ድዩ ወይስ ዋጋ ኩሉ ዓይነት ምውዕዋዕ፡ ብፍላይ እዚ ኣገባብ ኣብ ግምት ዘእትዎ ዋጋ፡ ሸቃጣይ ካብቲ ከእትዎ ኵነታት ዕዳጋ ዝፈልጠሉ ባይታ ስለ ዝሓሰረ ኢና እንዕድጎ፧ ንብረት ከኣ ኣብ ቅነ በዓላት ብስም ምጕዳል ነጥብታት (ድኽመታት ሰብ) ዝግብኦ እቶት ዘጕድል ዘሎ ነይሩ እዩ። ንኣብነት፤ ዋጋ እኽሊ ክንዕድግ ዲና ናብ ዕዳጋ ከይድና ዋጋ ዝግበር መወዓውዒታት፡ ነቲ ብርክት ዝበለ እዩ። ገለ ንምጥቃስ፤ ኮይኑ’ዩ ዝስምዕካ። ይኹን እምበር ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ይሕበር ወይስ ንእግረ መገድና፡ ዋጋ ኣብ ዕዳጋ ዝዝርጋሕ ልዑል ዓቐን • ሕጽረት ግዜ ንሰብ ከይሓሰበ ኣብ ቅነ በዓላት ዝኽዕብት እቶት ነይሩ። እዚ ኣገባብ’ዚ ህዝቢን ዝጐደለ ንብረት ምስ ራኣና ኢና ንብረት ኣብ ሓጺር ግዜ ንምሻጥ ከወስኖ ከም ዝኽእል፡ ልዕሊ’ቲ ናይ ካልእ ግዜ እዩ። እቲ ዕዳጋን ብምርኻብ ዝምድናኦም ዓዲግና፧ … ዝዓለመ ሜላ እዩ። እዚ ጥበብ፡ • ዓዳጋይ “ውሑድ እዩ፡” ወይ ምኽንያት ከኣ ዓደግቲ ብእንወስዶ ኣብ ምድልዳልን ብዘይ መደብ ኣብ ቅንያት በዓል ዝግበር ምጕዳል ሸቓጦ ኣብ ልዕሊ ዓደግቲ ዘለዎም “ክውዳእ እዩ፡” ምስ ተባህለ ዘይሚዛናዊ ፋይናሳዊ ወጻኢታት ካብ ምዕዳግን ኣብ ምክልኻል ዋጋ እምበኣር ነዚ ኣቐዲሙ ለውሃትን ተገዳስነትን ንግላጽ ውሕስነቱ ስለ ዝትንከፍ ኣዕሚቑ እዩ። ልዑል ኣስተዋጽኦ ኣሎዎ።", "char_count": 5055, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02535", "text": "ሰኪዐት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ ደቂ ተባዕትዮ፡ ሰኪዐት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ሜዳ መዓስከር ደንደን ቦውሊንግ ቀጺሉ። ማርታ መርሃዊ ደሚቓ ኣውገት ምስ ነብሮ፡ ዓዲ ሮሶ ምስ ኣልጌን 15 ሚያዝያ ውድድረን ንምስልሳል ናብ ከምኡ’ውን ብደሆ ምስ ባርዕ ብዝካየድ ሜዳ ዝወረዳ ጋንታታት ብደሆን ዓዲ ሮሶን ምንቅስቓስ ብምንጽብራቕ ካብ ተዓዘብቲ ናእዳ ውድድራት ቀጺሉ ክውዕል ምዃኑ፡ ሓላፊ እየን ነይረን። ጸወታ ህልኽ ዝመልኦ ብምንባሩ ረኺባ። ሴም መሓሪ ካብ ኣልጌን 43 ሸቶታት ውድድርን ስነ ስርዓትን ኩዕሶ ሰኪዐት እዚ ድማ ዓዲ ሮሶ ብጸቢብ ውጽኢት 47ብ45 ብምምዝጋብ ነቲ ውድድር ይቕልሶ ኣሎ። ተወርዋሪ ሓይሊ ኣቶ ቢንያም ኣብርሃ ሓቢሩ። ተዓዊታ። ስዒበን ጋንታታት ነብሮን ኣውገትን እየን ካብ ውድር ባሎን ዲ ኦር. ተራኺበን። ኣውገት ድማ 35ብ25 ንዓወታ ርጉጽ ገይራቶ። አብ መወዳእታ ዝተጻወታ መበል 70 ስነ-ስርዓት ባሎን ዲ ጋንታታት ባርዕን ቶኮርን ኮይነን፡ ባርዕ 55ብ40 ኦር ሰኑይ 26 ጥቅምቲ 2026 ብዝኾነ ውጽኢት ንቶኮር ስዒራታ። ኣብ ፓሪስ ፈረንሳ ኣብ ዝርከብ ትማሊ ሓሙስ ኣብ መንጎ ኣውገትን ኣደራሽ ዱሻተሌት ክካየድ ዓዲሮሶን ኣብ ዝቐጸለ ውድድር ድማ፡ ኣውገት መደብ ተታሒዙሉ ኣሎ። እዚ ኣብ ልዕሊ ዓዲ ሮሶ 25ብ19 ተዓዊታ። ሽልማት ንብሉጻት ተጻወትቲ ተጻዋታይ ዓድሮሶ ኣንዋር ሓምድ ካብ ኩዕሶ እግሪ ዝወሃብ ኮይኑ፡ ናይ ስዕረት ዘየናግፋ 13 ሸቶታት ብምምዝጋብ አብ ምክልኻል ዘርኣዩዎ ጸወታ ብተዓዘብቲ ተጻዋታይ አልጌን ሴም መሓሪ 20 ሸቶታት ሎሚ ዓመት ብፍሉይ ክንዮ ናእዳ ኣትሪፉ። ስዒበን ዝተራኸባ ብድሆን ኣድናቖት ረኺቦም። ብምምዝጋብ ንጋንትኡ ብዓል ውዕለታ ኮይኑ። ኣብ ውሽጣዊ ሊጋት ሃገራትን ቶኮርን እየን ነይረን። ብድሆ ድማ ብጸቢብ አብ መወዳእታ ዝተጋጠማ ጋንታታት ነብሮን ፍሉይ ትዕዝብቲ፥ ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ኣህጉርን ወጻኢ፡ ብውጽኢት ኣብ ጎኒ ሃገሩ ፈረንሳ ብምዃን ዋንጫ ዓለም ውጽኢት 41ብ40 ተዓዊታ። ተጻዋታይ ብድሆ ኣልጌንን ዘካየደኦ ጸወታ ዝተረኽበ ውጽኢት ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት ኩዕሶ ሰኪዐት ዋንጫ ዓለም ዝያዳ ክጽሎ ከምዝኽእል ከልዕል ልዑል ግምት እንተ ተዋህቦ፡ ነቲ ሜሮን ሰለሙን 19 ሸቶታት ብምምዝጋብ ድማ ኣልጌን ብዓብላሊ ቍጽሪ 54ብ21 ርእሳ እዚ ተወርዋሪ ተጻዋቲት አልጌን ማርታ መርሃዊ ይንገር። ብዘይካ’ዚ፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ዋንጫ ኣብ ላሊጋን ሻምፕዮንስ ሊግን ዝነበሮ ተራ ከምኡ’ውን ተጻዋታይ ቶኮር ሜሎዲ ሳምሶም ኣቕኒዓ ወጺኣ። ኣብ ጎድኒ ደቂ ተባዕትዮ ብምስላፍ ብሉጽ ንምጭባጥ ከካይደኦ ዝጸንሓ ቅልስ፡ ኣበርክቶ ግን ብኣግኡ ከሲርዎ ብምህላዉ ጽልዋ ተጻወትቲ ብተመሳሳሊ ኣብ ግምት ዘእተወ ከይፈጥረሉ ይስጋእ። በዚ መሰረት ካብቶም ማድሪድ ካብ መሳርዓ ንሓደ ብሉጽ ተጻዋታይ ክትሸይጥ ትሕተት ክኸውን እዩ። ካብዚ ውድድር ክግለፉ ዝኽእሉ ተጻወትቲ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ በቲ ክሳብ ብምዃን ምስ ከም ብዓል ስጳኛዊ ኣጥቃዓይ ደገፍቲ ዓባይ ክለብ ሪያል ማድሪድ፡ ሙኒክ ተቐይሩ ብምእታው ብቐይሕ ካርድ ዋንጫ ኣልቦ ኮይና ክትዛዝም ዝቐሰበ ኩነት ሎሚ ተበጺሑ ዘሎ ሓበሬታ መሰረት፡ ባርሰሎና ያማል፡ ኖርወጃዊ ኣጥቃዓይ ጋንታኦም ድሕሪ’ቲ ኣብ ካልኣይ እግሪ ዝተባረረሉ ህሞት። ገይሩዋ ይርከብ። ነዚ ምጽዋሩ ዝሰኣኑ ደገፍቲ ዝሓለፈ ዓመት ንሽልማት ባሎን ዲ ኦር ማንቸስተር ሲቲ ኤርሊንግ ሃላንድ፡ ብራዚላዊ ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ብባየር ሙኒክ ካማቪንጋ ኣብ መበል 62 ደቒቕ ንቲያጎ ማድሪድ፡ ካማቪንጋ ካብታ ጋንታ ክወጽእ ዝተዓወተላ ዖስማን ደምበለ ዝርከብዎም ኣጥቃዓይ ማድሪድ ቪኒሲየስ ጁንየር፡ ምግላፋ፡ ሓደ ኣብ ማእከል ሜዳ ዝጻወት ኣባላ ፒታርክ ቀይሩ ሜዳ ድሕሪ ምእታዉ፡ ኣብ ቅልጡፍ ጻውዒት ኣብ ምቕራብ ይርከቡ። ብዙሓት ከዋኽብቲ ኣብ ዝርዝር ክኣትዉ ራፊንያን ካልኦትን ተሰሪዑ ይርከብ። ናብ ካልእ ጋንታ ክተፋኑ ጻውዒት ኣቕሪቦም። መበል 78 ደቒቕ ቀዳመይቲ ናይ ስምዕታ፡ ማድሪድ ኣብ ሜዳኣ ከተመዝግቦ እንከለዉ፡ ካልኦት’ውን ካብቲ ዝርዝር ክግለፉ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ተዓዋቲ ሽልማት ደገፍቲ ማድሪድ ዋላ’ኳ ኣቐዲሞም ጸኒሑ ድማ ኣብ መበል 86 ጌጋ ፈጺምካ ንዝተጸገመት ሸቶታት ኣብ ሜዳ ኣልያንስ ከምዝኽእሉ ይሕበር። ባሎንዲ ኦር ፈረንሳዊ ዖስማን ደምበለ፡ ሎሚ ጻውዒት እንተ ኣቕረቡ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ተባሂሉ ብኽልተ ብጫ ካርድ ብቐይሕ ካርድ ኣሬና ግና ከም ፈልፋሊ ማይ ክዛሪ እዩ ድሕሪ ውጽኢት ዙር 16 ከምኡ’ውን ኣብ ዓመት’ውን ዝለዓለ ግምት ተዋሂብዎም ካብ ግን ጻውዒቶም ልዕሊ ዝኾነ ግዜ ጥርዚ ምብራሩ ይዝከር። ተራእዩ። እንተ ኾነ፡ ኣብ 86 ደቒቕ ንሕልማ ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ገለ ተጻወትቲ ዘለዉ ከዋኽብቲ ሓደ እዩ። እዚ ይኹን በጺሑ ምህላዉ ይንገር። ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ንምስጓግ ካማቪንጋ ስዒበን ዝተመዝገባ ዘጸልመተ ሕማቕ ዕድል ኣገጢሙዋ። ካብቲ ዝርዝር ሽልማት ባሎን ዲ ኦር ክግለፉ እምበር ምስ ዓርሞሽሻዊት ክለብ ባየር ሙኒክ ፈረንሳዊ ኤድዋርዶ ካማቪንጋ ኣብ ግጥም ሸቶታት ድማ ነታ ኣብ ታሪኽ ሻምፕዮንስ ኣጥቃዓይ ባየር ሙኒክ ሉዊዝ ዲያዝ ዝቐልዓ በሪ ዝኸፈተ ኣጋጣሚ ክኸውን እንከሎ፡ ገለን ዝጻወቱ ከም ብዓል ሃሪ ኬይን፡ ኦሊሰን ሉዊዝ ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣንጻር ባየር ሊግ ልዑል ክብሪ ዘለዋ ጋንታ፡ ኣብዚ ዓመት በርቃዊት ቅላዕ ብምምዝጋባ፡ ርያል ማድሪድ ድማ ንዓወቶም ዘቀላጠፈ ኣጋጣሚ ኮይኑ ዲያዝን ዝኣመሰሉ ብሉጻት ከዋኽብቲ ስቕ ብርግጽ ነቲ ተስፋ ዘንበረትሉ ዕድል ርእያ ተሰኒዱ ይርከብ። ኢሎም ክርእይዎ ከም ዘይኮኑ ብኣግኡ ስኢናቶ። ፈረንሳዊ ኣጥቃዓይ ክለብ ሪያል ማድሪድ፡ ይግመት። ባየር ሙኒክን ፒኤስጂን ድማ ነታ ሽልማት ክዕወተላ ዝነበሮ ተስፋ ኣብ ሓለፋ ኩለን ጋንታታት ዝበዝሑ ተጻወትቲ ነዚ ዝተዓዘቡ ደገፍቲ ብላንኮስ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣትዩ ይርከብ። እዚ በርቃዊ ናብቲ ውድድር ከዋኽብተን ዘሳተፋ ልዕሊ’ዚ ካማቪንጋ ቅልጡፍ ስጉምቲ ሃዳኒ ሸቶ ዋላ’ኳ ኣብቲ ዝመጽእ ክራማት ጋንታታት ኮይነን ኣለዋ። ክውሰድ ብምጥላብ፡ ይቕረ ዘይበሃሎ በደል ከም ዝፈጸመ ኣብ ማሕበራዊ መኸቢታት ስምዒቶም ኣብ ምግላጽ ይርከቡ። እዚ ፐረዝ ሓድሽ ኣሰልጣኒ ኣብ ምንዳይ ይጽመድ ይኹን እምበር ካማቪንጋ ምስ ማድሪድ ክሳብ 2029 ዘጽንሖ ውዕል ዘለዎ ብምዃኑ፡ መጻኢ ኣልቫሮ ኣብ ጠልጠል ጠለብ ደገፍቲ ማድሪድ ብእወታ ክምለስ ድዩ ከምኡ ኢሉ ክጸንሕ ኣብ ቦርድ ናይታ ጋንታ ግና ልዕሊ’ቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ኮይኑ ከም ከም ዝምርኮስ ይንገር። ዘይተረኽበ ብዙሓት ይሰማምዑሉ። ደገፍቲ ማድሪድ “ኣርቤሎኣ ከይተረፈ ኣብ ትሕቲ ፍሎረንቲና ፐረዝ ብኸምዚ መንገዲ ምጉዓዝ ከም ዝኸብድ ንብዙሓት ተካትዕ ዘላ ካርድ ማርቲነዝ ይፈልጥ እዩ” ዝበሉ ተንተንቲ ስፖርት፡ ብፍላይ ድሕሪ ብባየር ሙኒክ ምስዓሩ ዝመጽእ ዓመተ ዝሓለፈ ሰሙን መበል 32 ውድድራት ዳኛ ሸለል ኢሉ ክሓልፎ እኳ እንተ ፈተነ፡ ብመሰረት ደይሊ መይል፡ ኣብ 2022 ስፖርት ኣሰልጣኒ ማድሪድ ኮይኑ ክቕጽል ፕሪመር ሊግ ኣብ ዝተሰላሰለሉ፡ ኣብ መንጎ ብሰንኪ ምትእትታው ገለ ኣካላት ግና፡ ግዳይ ተጻዋታይ ቸልሲ ማርክ ኩኩረላ፡ ብተጻዋታይ ክኸብድ ከም ዝኽእል ኣረዲኦም። ጋንታታት ዩናይትድን ሊድስን ኣብ ዝተኻየደ ቀይሕ ካርድ ክኸውን ክኢሉ። ብሰንኪ’ዚ ቶተንሃም ክርስቲያን ሮሜሮ ብጸጉሩ ተሳሒቡ ዝሓለፈ 12 ጥሪ 2026 ግዚያዊ መዝነት ግጥም ኣብ ልዕሊ ማርቲነዝ ዝተዋህበት ቀይሕ ድማ ንሰለስተ ጸወታ ክንከስሮ ተገዲድና ምውዳቑ ዝሰዓበ ውሳነ ብምጥቃስ፡ ማርቲነዝ ምስልጣን ካብ ኣሎንሶ ዝተረከበ ኣልቫሮ፡ ነታ ካርድ ኣካታዒ ዛዕባ ፈጢራ። ኣለና” ክብል ግዚያዊ ኣሰልጣኒ ናይታ ጋንታ ዝፈጸሞ በደል ካብቲ ኣብ ልዕሊ ኩኩረላ ስጳኛዊት ክለብ ሪያል ማድሪድ ሎሚ ዓመት ጋንታ ኣብ ላሊጋ ምስታ ቀንዲ መተሃላልኽቲ ማርቲነዝ ኣብቲ ማንቸስተር 2ብ1 ትምርሓሉ ማይክል ካሪክ ብቑጠዐ ይገልጽ። ዝተፈጸመ ዝፍለ ከም ዘይኮነ ካሪክ ብትሪ ንተኸታታሊ ካልኣይ ወቕቲ ብዘይ ዋንጫ ባርሰሎና ዝጸንሖ ጋግ ኣጽቢቡ መሪሕነት ዝነበረት ግዜ ንዶሞኒክ ካልቨርት ልዊ ብጸጉሪ ሓገዝ ቪድዮ ዳንነት ማለት ቫር ካብ ይምጉት። ኣብቲ እዋን ዳኛን ቫርን ንሮሜሮ ንምዝዛም ኣብ ትዳለወሉ ዘላ እዋን፡ ፕረዚደንት ናይቲ ሊግ ብምሓዝ ዘውዲ ላሊጋ ክደፍእ’ዩ ርእሱ ስሒቡ ብምውዳቑ፡ ብቐጥታ ቀይሕ ዝጅምር ንደሓር፡ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ኩነት ይትረፍ ቀይሕ ካርድ ብጫ ናይ ስምዕታ ናይታ ጋንታ ፍሎረንቲና ፐረዝ፡ ምስ ቅዲን ትጽቢት ተገይሩሉ ጸኒሑ። ይኹን እምበር ካርድ ካብ ሜዳ ምብራሩ ይዝከር። ቀይሕ ካርድ ምሃብ ልሙድ እዩ። ኣብ ካርድ ክምዘዘሉ ድፍኢት ዘይምግባሮም፡ ምስዚ ምሕደራን ናይታ ጋንታ ክኸዱ ይኽእሉ ካብቲ ውድድር ምእላዩ ከይኣክል፡ ምስቲ ረቡዕ ነቲ ፍጻመ ስዒቡ ድማ ብብዙሓት ደገፍቲን መጀመርታ ናይዚ ዓመት ተጻዋታይ ኤቨርተን ኣብ ልዕሊ ማርቲነዝ ዝተዋህበ ውሳነ፡ ኣብ ገለ እዮም ዝበሎም ክልተ ብሉጻት ኣሰልጠንቲ ከም ምሸት ዝወረዶ ስዕረት ተደሚሩ፡ ወነንቲን ተንተንቲ ስፖርትን ውሳነ ዳኛ ኣብ ልዕሊ ማይክል ኪን ንጸጉሪ ኣጥቃዓይ ዎልቭስ ጋንታታትን ተጻወትቲን ስምዒታት ከለዓዕል ዝሓረየ ዘ ኣትለቲክ ጸብጺባ። ደገፍቲን ናይ’ዛ ጋንታ ካልእ ኣሰልጣኒ ሃሰው ማርቲነዝ ቅኑዕዶ ነይሩ? ዝብል ዛዕባ ኣለዓዒሉ ቶሉ ኣሮኮዳረ ብምስሓቡ ብቀይሕ ካርድ ክኢሉ ምህላዉ ይሕበር። ማድሪድ ኣብዚ ዓመት’ዚ እንኮ ዋንጫ ኣብ ምባል ክጽመዱ ቀሲቡዎም ይርከብ። ይርከብ። ምብራሩ ኣይርሰዓን። ክትዓትረሉ ዝለዓለ ግምት ተነቢሩላ ዝነበረት በዚ መሰረት ኣብ ዓይኒ ፍሎረንቲና ፐረዝ ኣብ ሕግታት ኩዕሶ እግሪ ዋላ እኳ ንምስሓብ እዚ ይኹን እምበር፡ ጽዋእ ሻምፕዮንስ ሊግ እያ ነይራ። እንተ ኣትዮም ዝርከቡ ኣሰልጠንቲ ጀርመናዊ የርገን ጸጉሪ ርእሲ ዘተኮረ ስኑድ ኣዋጅ ኣይሃሉ፡ ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ኾነ ኣብ ግጥም ርብዒ ፍጻመ ብባየር ሙኒኽ ክሎፕ ከምኡ’ውን ማውሪስዮ ፖቸቲኖ እዮም። ጽንኩርነትን ሃስያን ናይቲ ፍጻመ ብዘየገድስ ንተመሳሳሊ ፍጻመ ብድምር 6ብ4 ድሕሪ ምስዓራ ተስፋኣ በኒኑ እንተ ኾነ እዛ ጋንታ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ምስ ኣብ ልዕሊ ተጻወትቲ ግህሰት ስለ ዝቑጸር ከም ሸለል ኢልካ ዝሕለፈሉ ይርከብ። ነበር ኣሰልጣኒ ሊቨርፑል ዝኾነ ርክብ ከም በደል’ዩ ዝርአ። እዚ ዛዕባ ኣብ ቦትኡ እንከሎ ምኽንያት እንታይ ግዝያዊ ኣሰልጣኒ ኣልቫሮ ኣርቤሎዋ ኣብዚ ዘየካየደት ይሕበር። ብወገን ፖተቺኖ ‘ውን ግና፡ ንተመሳሳሊ ፍጻመ ዝተፈልየ ውሳነ ምሃብ ምዃኑ ክፍለጥ ጻውዒት ዓመት ዋላ’ኳ ንማድሪድ መሪሑ ድሓን እንተ ኾነ ገና ኣብ ምስልጣን ሃገራዊት ጋንታ ኣዘራራቢ ኮይኑ ኣሎ። ዝተፈላለያ ጋንታታት ገስጋስ ከርኢ ምጽንሑ ዝጠቕሱ ወገናት ኣመሪካ ይነጥፍ ብምህላዉ፡ ክሰልጥ ዘሎ ኮይኑ ጸኒሑ እዩ። “ማርቲነዝ ድሕሪ’ቲ ዝፈጸሞ ቀሊል በደል፡ ይሃልዉ፡ ህሉው ኩነታት ናይ’ዛ ጋንታ ርኢኻ ተኽእሎ ትሑት ምዃኑ ይግመት።", "char_count": 5929, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "7ea09bf57150a6e3c6b6f876740407272afc24e78bd611784cdab396366c348b:02536", "text": "ቤልጅየም፡ ናብ እስራኤል የምርሕ ናብ ተል ኣቪቭ ከምርሕ መደብ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ ዘእተወቶ ምንባሩ ዝገለጸቶ ወተሃደራዊ ከም ዝነበረ፡ ሰበ ስልጣን ናይታ ሃገር ወተሃደራዊ መሳርያታት ኣመልኪታ መሳርያታት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ገሊጾም። ዝኾነ ዝርዝር ኣይሃበትን ዘላ። ከም ዘውዓለት፡ ‘ዲክላሲፋይድ ዩከይ’ ሓደ ብዓል ስልጣን በልጅዩም፡ ሃገሩ፡ ብርክት ዝበላ ሃገራት ኤውሮጳ፡ ዝተባህለት ማዕከን ዜና ሓቢራ። ወተሃደራዊ ዓቕሚ ናይ’ቶም ኣብ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ወሽመጥ ቓዛን እቲ ዝሓለፈ 24 መጋቢት ካብ ግጭት ማእከላይ ምብራቕ ዝሳተፉ ሊባኖስን እተካይዶ ዘላ ወተሃደራዊ ብሪጣንያ ዝተላእኸ ኣጽዋር፡ ኣብ ዘለዉ ወገናት እስራኤል ንኽጉልብት ስርሒታት ንምቅዋም፡ ምስኣ ዝጸንሐን መዓርፎ ነፈርቲ ‘ሊየዥ’ - ቤልጂዩም ፍቓድ ከም ዘይትህብ ኣነጺሩ። ናይ ኣጽዋር ስምምዓት ይስርዛኦ ንኽልተ መዓልታት ድሕሪ ምጽናሕ፡ ቤልጅዩም፡ ንዓይነት ናይቲ ምህላወን ምንጭታት ይሕብሩ። ዩክሬን፡ ካብ ብሪጣንያ 120 ሽሕ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ትቕበል ዩክሬን፡ ገለ ክፋል ናይቲ ካብ ምዃኑ ዝተገልጸ ግዙፍ ወተሃደራዊ ክትገብረላ ቃል ምእታዋ፡ ጸብጻባት ብሪጣንያ ክወሃባ ምዃኑ ዝተገልጸ ድጋፍ፡ ዩክሬን፡ ኣብዛ ዓመት እዚኣ፡ ኣብ የመልክቱ። ገዚፍ ወተሃደራዊ ሓገዝ ክትቅበል ከም ስለያ፡ መጥቃዕትን ካልእ ኣገልግሎታትን ሚኒስትሪ ምክልኻል ፈደረሽን ዝጀመረት፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል ናይታ ዝውዕላ ዝበዝሓ ኣብ ብሪጣንያ ከም ሩስያ ብወገኑ፡ ሃገራት ኤውሮጳ ናብ ሃገር ኣፍሊጡ። ዝፈረያ ዝተነግረለን ብጠቕላላ 120 ሽሕ ዩክሬን ዝልእካኦ ዘለዋ ብዝሒ ኣጽዋር፡ እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ሓበሬታኡ፡ እተን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ክትቅበል ትጽቢት ንዜጋታተን ናብ ዓዘቕቲ ድኽነት ካብ ብሪጣንያ ዝቕበለን ዘሎ ብርክት ይገብር። ይሸሞም ምህላዉ ኣገንዚቡ። ዝበላ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ፡ ኣብ ምድልዳል እቲ ሰደድ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ፡ ብዓይነቱ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ፡ ነቲ ራብዓይ ዓመቱ ወተሃደራዊ ዓቕሙ እወታዊ ተራ ዝዓበየ ኮይኑ ተመዝጊቡ ኣሎ። ኣቑጺሩ ዘሎ ኲናት ዩክሬን - ሩስያ ይጻወታ ከም ዘለዋ ሓቢሩ። ብሪጣንያ፡ ኣብ 2026፡ ንዩክሬን ናይ ዓብሊለናኦ ምህላወን፡ ምንጭታት ከም ኣካል ናይቲ ካብ ብሪጣንያ ክወሃባ 4 ቢልዮን ዶላር ወተሃደራዊ ድጋፍ ይሕብሩ። ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ፡ ናብ ህንድን ቬትናምን ክበጽሕ መዲቡ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ሊ ጃይ ዘካይድ ናይ መጀመርያ መራሒ ደቡብ ዘላ ድሕሪ ምግላጽ፡ ፕረዚደንት ሊ ኣብ ምዩንግ፡ ናብ ህንድን ቬትናምን ወግዓዊ ኮርያ ክኸውን ምዃኑ ገሊጹ። ህንዲ ዝርከቡ ዜጋታቱ ዘጋጥሞም ዘሎ ምብጻሕ ከካይድ ምዃኑ፡ አማኻሪ ናይቲ ክልተኦም መራሕቲ ኣብቲ ዝመጽእ ናይ ኢሚግሬሽንን መንበሪ ፍቓድን ፕረዚደንት ዊ ሳንግ ላክ ትማሊ ሓሙስ ሰኑይ ዘካይድዎ ርክብ፡ ኣብ ህንጸት ጸገማት ንምፍታሕ’ውን ይሰርሕ ከም ሓቢሩ። ንግዳውያን መራኽብ፡ ሰብ ሰርሖ ዘሎ ኣረዲኡ። ፕረዚደንት ሊ፡ ነቲ ወግዓዊ ምብጻሕ ብልሒን ምክልኻልን ኣተኲሮም ክዛተዩ ፕረዚደንት ሊ፡ 21 ሚያዝያ እውን ናብ ካብ 19 ክሳብ 24 ሚያዝያ ክፍጽሞ ምዃኖም ተሓቢሩ። ከተማ ሃኖይ ብምጕዓዝ፡ ምስ ቬትናማዊ ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ። አማኻሪ ፕረዚደንት ዊ ሳንግ ወሲኹ፡ መዘናኡ ቱ ላም ክራኸብ መዲቡ ኣሎ። እቲ ኣማኻሪ ፕረዚደንት፡ ፕረዚደንት ሊ ብደረጃ ዓለም ቅልውላው ናይ ነዳዲ ክልተኦም መራሕቲ ኣብ ርክቦም፡ ኣብ ብመሰረት ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ኣጋጢሙ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ሃገሩ ቀረብ ጸዓት፡ ብርቂ ማዕድናትን ካልኦት ናሬንድራ ሞዲ ዝቐረበሉ ዕድመ፡ ድሕሪ ኣብ ጉዳይ ቀረብ ጸዓት ምስ ህንዲ ዛዕባታትን ኣተኲሮም ክዛተዩ ትጽቢት ሸሞንተ ዓመታት ናብታ ሃገር ምብጻሕ ዘለዋ ዝምድና ከተሐይሎ ትጽዕር ከም ይግበር። ቱርኪ - ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ንዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ዝሞጎሱ ሰባት ተቐዪዶም ፖሊስ ቱርኪ፡ ኣብዛ ሰሙን እዚኣ ዝጸሉን ጽሑፋት ኣብ ማሕበራዊ ኣውራጃ ካህራማንማራስ - ቱርኪ፡ ኣብ ክልተ ኣብያተ ትምህርቲ መራኸቢታት ከም ዝዘርግሑ፡ ፖሊስ ወዲ 14 ዓመት ተመሃራይ ብዝኸፈቶ ንዝተፈጸመ፡ ህይወት 13 ሰባት ዝቐዘፈ ቱርኪ ኣነጺሩ። ተዅሲ፡ ትሽዓተ ሰባት ክቕተሉ መጥቃዕቲ ፈኲስ ብረት ዝምልከት ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ኣብ ደቡባዊ እንከለዉ፡ ካልኦት 13 ሰባት ድማ ከም ኣካታዒ ጽሑፋት ኣብ ማሕበራዊ ምብራቕ ቱርኪ ኣብ ዝርከብ ሓደ ዝቘሰሉ፡ ምንጭታት ይሕብሩ። መራኸቢታት ከም ዝዘርግሑ ማእከላይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ፡ ትማሊ ሓሙስ፡ ኣማኢት ሰባት ኣብ ንዝጠርጠሮም 162 ሰባት፡ ኣብ ትሕቲ ሓደ ተመሃራይ ብዝኸፈቶ ተዅሲ፡ ቀንዲ መስጊድ ናይታ ከተማ ኣብ ቀይዲ ከም ዘእተወ ተሓቢሩ። ብውሑዱ ኣርባዕተ ሰባት ክቕተሉ ዝተረኽብሉ ኣጋጣሚ፡ ስነ ስርዓት እቶም ጥርጡራት፡ ነቲ እንከለዉ፡ ካልኦት 20 ሰባት ከኣ ከም ቀብሪ ናይቶም ብዕድመ ንኣሽቱ መጥቃዕትታትን ንፈጸምቱን ዝምጉስ፡ ዝቘሰሉ ምሕባሩ ኣይርሳዕን። ምዃንም ዝተነግረሎም ግዳያት ከም ከምኡ’ውን ንህዝባዊ ጸጥታ ብኣሉታ ብተወሳኺ፡ ዝሓለፈ ረቡዕ’ውን ኣብ እተፈጸመ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ። ኤል ሳልቫዶር፡ ትሕቲ ዕድመ ገበነኛታት ንሕልፈት ዝፈርድ ሕጊ ኣጽዲቓ ኤል ሳልቫዶር፡ ብቕትለት፡ ዝኸውን ተፈሊጡ ኣሎ። ናይታ ሃገር ኮይኑ እዩ ጸዲቑ። ሽበራ፡ ዓመጽን ካልኦት ከበድቲ እቲ ኣብታ ሃገር ብጉጅለታት ማዕከን ህጻናት ሕቡራት ሃገራት ገበናትን ንዝተኸሱ ክሳብ 12 ንዝካየድ ገበናት ንምጥፋእ ዓሊሙ (ዩኒሴፍ)፡ ኣብ ልዕሊ ቈልዑ ዓመት ዝዕድመኦም ትሕቲ ዕድመ፡ ዝወጽአ ተሪር ሕጊ፡ ካብ ሓያሎ ዝውሰን ናይ ሕልፈት ማእሰርቲ፡ ንሕልፈት ዝፈርድ ሕጊ ከም ወገናት ናይታ ሃገር ተቓውሞ ኣብ ዕብየት ትሕቲ ዕድመ ከቢድ ዘጽደቐት ተሓቢሩ። ገጢምዎ ኣሎ። ኣሉታዊ ሳዕቤን ከም ዘለዎ ድሕሪ እቲ ብመንግስቲ ኤል ሳልቫዶር ንትሕቲ ዕድመ ቈልዑ ንሕልፈት ምጥንቃቕ፡ ከምዚ ዓይነት ስጉምቲ ዝተኣወጀ ሓዲሽ ሕጊ፡ ካብ ዝመጽእ ዘእስር ሕጊ፡ ሓደ ክፋል ናይቲ ንገበን ብሓፈሻ ዘጉድል ከም ዘይኮነ 26 ሚያዝያ ጀሚሩ ተግባራዊ ከም ዝሓለፈ ወርሒ ዝተመሓየሸ ቅዋም ኣመልኪቱ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ዳሉል 17/4/26 ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ ፊት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ 125266 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3423, "topic": null, "issue_date": "2026-04-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02537", "text": "ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ምሸት ኣብ መቐበሊ ኣጋይሽ ደንደን ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፡ ወረቐት ስራሕ ሸውዓተ ኣምባሳደራት ተቐቢሉ። እቶም ወረቐት ስርሖም ዘረከቡ ኣምባሳደራት፡ ኣምባሳደር ጃፓን ሚስተር ማትሱዎ ሂድያኪ፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ሂንዲ ሚስተር ራጅ ካማል፡ ኣምባሳደር ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ብራዚል ሚስተር ፓውሊኖ ፍራንኮ ዲ ካርቫልዮ ኔቶ፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ስሎቫክያ ሚስተር ማሮስ ሚትሪክ፡ ኣምባሳደር ካናዳ ሚስተር ጆሽዋ ብሬብነር፡ ኣምባሳደር ንግስነት ታይላንድ ሚስተር ሳናዋት ሲሪኩል፡ ከምኡ’ውን ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ኣርሚንያ ሚስተር ኣርመን ሳርግስያን እዮም። እቶም ኣምባሳደራት፡ ሰላምታን ሰናይ ምንዮትን መራሕቶም ድሕሪ ምቕራብ፡ ዝምድና ሃገራቶም ምስ ካናዳ ሚስተር ጆሽዋ ብሬብነርን ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ ንምዕዛዝን ካናዳ ብዙሓት ኤርትራውያን ኣብ ዝተፈላለዩ ጽላታት ትስፉው ኤርትራ ንምድንፋዕ ከምዝሰርሑ ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ንዘሎ ድሌትን ድልውነትን ሃገራቶም ዝቕመጡላ ሃገር ብምዃና፡ ምስ ባይታ ከምዘሎ ኣረጋጊጹ። ኣረጋጊጾም። ሕውነታውን ድልዱልን ዝምድና ገሊጾም። ኤርትራ እትገብሮ ዝምድናታት ኣብ’ቲ ስነ-ስርዓት፡ ሚኒስተር ምስ ኤርትራ ንምምዕባልን ኣብ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ህንዲ ብዙሕ ትጽቢት ከምዝግበረሉ ድሕሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ኣምባሳደር ጆሽዋ ብተወሳኺ፡ ዝተፈላለዩ ልምዓታዊ ጽላታት ሚስተር ራጅ ካማልን ኣምባሳደር ምግላጽ፡ ንልምዓታዊ ምትሕግጋዝ ተረኺቡ ነይሩ።", "char_count": 846, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02538", "text": "ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኣብ ተራ ምትእትታውን ምሕዳስን ብኣብነት ኣሰንዩ ገሊጹ። ዓይነት ኣስተምህሮታት ክድፋኣሉ፣ ዞባ ዓዲቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ፡ ኤርትራ ጨንፈር ዞባ ደቡብ፡ ማሽናት ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ኣፍራይነት ዓቕሚን ፍልጠትን ሰራሕተኛታት ክብ ኣፍራይነት ካብ ኣተሓሳስባን ስነኣብ ከተማ ዓዲ ቐይሕ ንዝርከቡ ሰራሕተኛታት ንምዕባይ ኣብ ዝካየድ ንምባል ድማ ስልጠናታት ብቐጻሊ ኣእምሮኣዊ ድልውነትን ስለዝጅምር፡ ምሕያል ኣፍራይነት ደረጃ ሰራሕተኛታት ትካላት ሓይሊ ጻዕሪ፡ ንደቂኣንስትዮ ኣደ ቈልዑ ዘገልግል ክወሃብ ተማሕጺኖም። ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ዓቢ ኣተኩሮ ተገይሩ ተወዳዳርነት ከምዘበርኽ፣ ኣፍራይነት ኤለክትሪክ፡ ንግዳዊ ባንክ፡ ኣገልግሎት መውዓሊ ህጻናት ክተኣታቶ፣ ከም’ዚ ክስራሕ ኣተሓሳሲቡ። ውልቀ-ሰብን ትካልን ድማ ኣፍራይነት ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ቴለኮሚኒኬሽንን ኮለጅ ትምህርትን ስነቋንቋን ኣስተምህሮ ወዲቡ። ኣብ’ቲ ብምኽንያት ባሕቲ ግንቦት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት ብ16 ሚያዝያ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ክኢላ ኢንዳስትሪያዊ ፖሊሲ መንእሰይ ተስፊት ሓጎስ፡ ኣብ ምድንፋዕ ኣፍራይነት፡ ክልሰ-ሓሳባዊ መረዳእታ ኣፍራይነት፡ ሜላን ስትራተጅን ሕብረተሰብን ሃገርን ኣፍራይነት፡ ብኽነት ሰራሕተኛታት ከምዝኾነ ዝጠቐሰ ዘምጽኦ ጽልዋ፡ ምስራጽ ስነ- መንእሰይ ተስፊት፡ ኣእምሮ ኣፍራይነት ኣብ ኣተሓሳስባ ምድንጓይ ኣብ ስራሕ ሰራሕተኛታት፡ ኣገዳስነት ምምዕባል ንኣፍራይነት ዝሃስን ክብሪ ክእለትን ዓቕምን ኣባላት፡ ከምኡ’ውን ዘጥፍእን ከምዝዀነ፡", "char_count": 882, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02539", "text": "ኣብ ንኡሳን ዞባታት ባረንቱን ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዞባ ጋሽ-ባርካ መምህር ተኽለዝጊ ሻምብቆን፡ ኣብ ናብዮት ኣእምሮኣውን ተስፋማርያም ብወገኑ፡ ተውህቦን ምዕባለኣውን ስንኩላን ብሓፈሻ ዕቑር ዓቕሚን ምስ ኣእምሮኣውን ‘ኦቲዝም’ ድማ ብቐንዱ ዘተኰረ ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ኣስተምህሮ ተዋሂቡ። ምፍታሽን ምምዕባልን ኣገዳሲ ሓለፍቲ ሃገራዊ ማሕበር ከምዝዀነ ብምሕባር፡ እዚ ክዉን ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ንክኸውን ኣብ ማሕበር ክጥርነፉ ኣብ’ተን ንኡሳን ዞባታት ኣብ ዘስመዕዎ ተማሕጺኑ። ቃል፡ ምሕብሓብ ኣእምሮኣውን ተሳተፍቲ ድማ፡ ተነጺሎም ዘለዉ ምዕባለኣውን ስንኩላን ሓላፍነት ዜጋታት ንምልላይን ንምእላይን ሕብረተሰብ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣመሓዳርቲ ከባቢ ክተሓባበሩ፣ ስንኩላንን ኣለይቶምን ዝሕገዙሉ ባይታ ንቕሓት ሕብረተሰብ ክብ ንምባል ክፍጠር፣ ስድራቤታውን ኮማውን ድማ ብውህደት ክስራሕ ብምዝኽኻር፡ ኣበርክቶ ክሕይል፣ ከምኡ’ውን ሰብተበጺሑ ዘሎ ደረጃ ምዕባለ ጾር ጸጋ ናይ ምእላይ ተበግሶታት ክወስዱ ስድራቤታት ዘፋኹስን ምስ ኦቲዝም ተላብዮም። ንዝነብሩ ዜጋታት ተስፋ ዝህብን ኣቦ-መንበር ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ስለዝኾነ ብዕቱብ ክስራሓሉ ተላብዮም። ነበርቲ ሓድሽ ዓዲ፡ ወፈራታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን የካይዱ ኣለዉ ዞባ ዒላበርዕድ ክኢላ ምዕቃብ ሓመድን ማይን መንእሰይ ግርማይ ነበርቲ ሓድሽ ዓዲ - ንኡስ ዞባ ትሕዝቶ ማይ ንምህብታም ዝዓለመ’ዩ። ይህብ ምህላዉ ኣረዲኦም። ውጽኢት ናይ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ተኽለሃይማኖት ብወገኑ፡ ምህርቲ ዒላበርዕድ፡ መሬቶም ብምርጋእ ዓመታት ዘተግበርዎ መደባት፡ ኣቐዲሞም ዘካየድዎ ንጥፈታት ካብ ኮሚተ ልምዓት ዓዲ ኣቶ ሕርሻ ብምኽዕባትን ጸጋታት መሬት እቶታውነቶም ንምዕባይ፡ ወፈራታት ብዝለዓለ ንኽቕጽልዎ ድርኺት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ከምኡ’ውን ኣስመላሽ ዮናስ፡ እቲ ወፈራታት ብምስሳንን መነባብሮ ህዝቢ ብዓይነት ምዕቃብ ሓመድን ማይን የካይዱ ከምዝፈጠረሎም ጠቒሱ ድማ፡ ኣብ’ቲ ምግራብን ምስራሕ ከዘንቲ ማይን መቐጸልታ ናይ’ቲ ዓመት መጸ ብኮም ምቕያር ካብ ቀንዲ ተልእኾ ሚኒስትሪ ኣለዉ። ከባቢ ንዘሎ ስፍሓት ጀራዲን ኣብ ዓቢ ውጽኢት ከምዝረኸቡሉ ዝሓበሩ ደረጃ ከካይድዎ ዝጸንሑ ልምዓታዊ ሕርሻ ከምዝዀነ ብምብራህ፡ ግምት ዘእተወ ዲጋ ክስራሓሎም እቲ ብምምሕዳርን ክኢላታት ነበርቲ፡ ጥሪት ካብ ከባቢአን ከይረሓቓ መደባት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣካል መደባት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ተላብዩ። ሕርሻን ዝተመርሐ መደብ፡ ዛላታትን ዝብላዕን ዝስተን ተዋሒሱለን ከምዘሎ፣ ናይ’ቲ ንክረምቲ ዝገብርዎ ምድላዋት ናይ ቀዳምነታት ቀዳምነት ከምዝዀነ ከትርታትን ብምስራሕ ትሕተ-ባይታዊ ጀራዲን’ውን ዓመት ምሉእ ምህርቲ ከምዝዀነ ኣነጺሩ። ኣብ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ንኡስ ገሊጹ። ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ፕሮጀክት ጸገም ዝስተ ማይ ዓዲፈለስቲ፡ ፍታሕ ረኺቡ ማይ ዓዲ-ፈለስትን ቤት-ገብርኤልን ብጸሓያዊ ጸዓት ብምትክኡ፡ ጸገም ፈለስቲ ኣቶ የማነኣብ ምሕረትኣብ ዝስተ ማይ ዓዲ-ፈለስቲ፡ ቤት-ገብርኤል፡ ብወገኑ፡ ኣብ ዓዲ ፈለስቲ 180 ዓዲ ዑቕባትን ኣንጸላን ፍታሕ ረኺቡ። በርሚል፡ ኣብ ቤት-ገብርኤል ድማ 120 በርሚል ዝሕዝ ባስካታት፡ ከምኡ’ውን ኣባላት ኮሚተ ማይ ዓዲ-ፈለስቲ ልዕሊ 8000 ሜትሮ ሻምብቆታትን 9 ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ነበርቲ መዐደሊ ነቚጣታትን ከምእተዋደደ ነዊሕ ተጓዒዞም ካብ ሽያኽን ክፉት ብምግላጽ፡ ቀጻልነቱ ንምርግጋጽ ዒላታትን ክሰትዩ ብምጽንሖም ነበርቲ ውሕሉል ኣጠቓቕማን ክንክንን ግዳይ ማይ-ወለድ ሕማማት ክዀኑ ከዘውትሩ ተላብዩ። ከምዝጸንሑ ብምግላጽ፡ ብምትሕብባር ህዝብን መንግስትን ጽሬቱ ዝተሓለወ 1,150 ስድራቤታት ዝነብራኣ ማይ ክሰትዩ ብምብቅዖም ግና፡ እቲ ምምሕዳር ከባቢ ዓዲፈለስቲ፡ ካብ ጸገም ከምእተፈትሐ ኣረዲኦም። ከተማ ድባርዋ 36 ኪሎ-ሜተር ንሸነኽ ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ዓዲ- ምዕራብ ተደኲና ትርከብ። ሽዕብ - ኣባላት ባይቶ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ምስ ነበርቲ ዘትዮም ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ኣባላት ባይቶ ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ኣብ መበል ብምግላጽ፡ ውሕስነት መኣዛዊ መግቢ ውዳበ ኮም ወሳኒ ምዃኑ ብምብራህ፡ ዋና ኣሰናዳኢ 21 ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ብዛዕባ ዝሓለፈ ንምርግጋጽ ከምኡ’ውን ትሑት ውጽኢት ምእካብ ግብሪ መሬትን ጥሪትን ብዝለዓለ ብርሃነ ምሕረትኣብ ለበዋታት፡ ካብ 5 ክሳብ 12 ሚያዝያ ምስ ተመሃሮ ንምሕያል፡ ውሁድ ጻዕሪታት ክድፋኣሉ ጸዊዖም። ምክትል ኣሰናዳኢ ነበርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ንኡስ ዞባ ሽዕብ ክካየድ ኣዘኻኺሩ። ሎሚ ኣብ ERI-TV ዘትዮም። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ኣቡበከር ዓብደልቃድር ኣሕመድ ሰዓት መደብ ኣባል ባይቶ ኣቶ መሓመድ-ዓሊ ኢብራሂምን ጸሓፊ ህግደፍ ኣብ’ቲ ንኡስ ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ሓጅ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ኣብ ዝሰላሰል ዞባ ኣቶ ዓሊ ፈረጅን ብወገኖም፡ ጎኒ-ጎኒ’ቲ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር ኩሉመዳያዊ ልምዓታዊ ዕዮ፡ ንቑሕ ብመንግስቲ ዝትግበር መደባት ልምዓት፡ 09፡05 ሃሎ ቈልዑ ቦርድ ምስንዳእ ተሳትፎ ኮም መሰረታዊ ከምዝዀነ ባይቶ ዘሕለፎም ለበዋታት ንምስማር 09፡45 ፓኖራማ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ ዮሴፍ ሃይለማርያም ሻምብቆ - ናይ ተጠቃምነት ዕለቱ 1፡0 ለሰ ስፖርት ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ተስፋኣለም የማነ ዘብቀዐ ሃለኽቲ ተወጊዱ 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ጽውጽዋይን ፊት ንፊት ኣብ ንኡስ ዞባ ሻምብቆ ብዝተገብረ ሃለኽቲ ክሳብ ሞት ከብጽሕ ዝኽእል ቍ.ስ 201820 (250) - 6ይ ክፋል (ድግማ) ቁጽጽራዊ ስራሕ ዝተታሕዘ፡ ናይ ሳዕቤን ስለዘለዎ ቁጽጽራዊ ስራሕ ክሕይል ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 13፡30 ዜና (ዓረብ) ተጠቃምነት ግዜኡ ዘብቀዐ ሃለኽቲ ብምዝኽኻር፡ ወነንቲ ትካላት ሓደገኛነቱ 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር ተወጊዱ። ተገንዚቦም ክቑጠቡ ኣተሓሳሲቡ። ለይ-ኣውት 14፡30 ናትራን እቲ ብኮሚተ ቁጽጽር ዘይሕጋዊ ንግዳዊ ክኢላ ጥዕና እንስሳታት ኣቶ ሃብተሚካኤል 16፡00 መደብ መኣዝን ልምዓት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ንጥፈታት ስጒምቲ ዝተወስደሉ ንብረት፡ ሃብተገርግሽ ድማ፡ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኣብ 18፡00 ሳይዳ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ንመግብን መስተን ዘገልግል ከምኡ’ውን ዕዳጋታት ንመሸጣ ዝቐርብ መድሃኒት 18፡40 ደረት ቃና ፋጥና ኣድም ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ዝኣተወ መድሃኒት እንስሳታትን ጸረ-ባልዕን፡ ምስ’ቲ ብናይ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡13 ፊልም ዳምር እንስሳታት ከምዘጠቓልል፡ ሓላፊ ኣሃዱ ተጠቃምነት ዕለቱ ዝወደቐ ሃለኽቲ ዝስዕብ ምዝርጋሕ ጋዜጣ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ቁጠባዊ ልምዓት ኣቶ ፍስሃ ገብረሚካኤል ጥዕናዊ ጸገማት ዝዳረግ ሃስያ ከምዘኸትል 21፡25 ተክ ኢንሳይት ቍ.ስ.113395-07588045 ሓቢሩ። ብምጥቃስ፡ ተጠቀምቲ ብዘይ ኣፍልጦ ሰብ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ምልክታ ሞያ ጥዕና ብኢደ-ወነኖም ካብ ምጥቃም ሓላፊ ህዝባዊ ጥዕና ኣቶ ገብረሂወት በየነ 22፡10 ድራማ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ክጥንቀቑ መኺሩ። ብወገኑ፡ ናይ ተጠቃምነት ዕለቱ ዝሓለፈ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ)", "char_count": 3924, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02541", "text": "ሕርሻን መግብን ሚኒስትሪ ሕርሻ ኣብ ሕብረተሰብና፡ ብዛዕባ ኣሕምልቲ “ኣቶ ገዘሀይ ደብሮም፡ ዝዝረቡ ዛዕባታት እወታዊ ርድኢት ካብ ዕፉኖም ኣድሮም” እናተባህለ ድማ ዝፈጥሩ ኣይኰኑን። እቲ “ሓምሊ” ኣሕምልትን ብዛዕባኡ ዘሎ ብሂላትን ይምስከረሎም ነበረ። ዝብል ‘ጸርፊ’ ኣብ ልሳን ብዙሕ ሰብ ኣቶ ገዘሀይ ኣብ እዋን ሓጋይ’ውን ብምህላዉ ንምቕልባሱ ቀሊል ኣይኰነን። ሓምሊ ኣድሪ ኣይፈልዩን ነበሩ። ጭራሽ ኣብ ብዙሓት ልሳናትና ዝርከቡን ነቶም ዝስተ ማይ ኣብ ዝሰኣነሉ ግዜያት እዮም ዘይክብሃል ይኽእል’ዩ። እንተዀነ ግና ኣብ ኣፋዊ ግጥምታቱ ኣስፊርዎ ምዃኖም፡ ካብዚ ካልኦት እወታዊ ብሂላት ኣሕምልቲ ከይተረፈ፡ ንኣድሮም ካብ ስታዮም ዝሓለፈ ሕብረተሰብ ንህሉው ወገን ይርከብ። ቀንዲ መልእኽቲ ናይ’ቲ ንላዕሊ መረዳእታ ዓብሊሎም ዘለዉን ገለጻታትን’ውን እናመቐሉ ነናሻዕ ከም ዝጭብጭብ ኣብ ኣሕምልቲ እወታዊ ኣመለኻኽታ ግጥሚ ድማ ኣብ ሓፈሻዊ ስርዓተ ዝደሊ ዘሎ ማእለያ የብሎምን። ሒደት ኣብነታት ይገብሩዎ ነበሩ። ንሰሓቕ ንኸየጥሪ ዝጻወቱዎ ተራ ግን ኣመጋግባና ክለሳ ምግባር ከም ዘድሊ’ዩ። ንምጥቃስ፡- ተባሂሉ ድኣሉ ዝኸውን ኣቕሊልካ ዝርአ ኣይኰነን፣ አረ ፍጹም ካብኡ ናብኡ ኣብ ኣሕምልቲ። እምበር፡ ማይ ኣይቃለልን። ኣባዑር ቀውዕን ኣጉባዝ - ከብድኻ ሓምሊ ምልኣዮ፡ ጥርን ኣውፊርካ እውን ዘይድፋእ ዓቢ “ክትድቅሱ-ክትድቅሱ፡ ዝባንካ ወደ’ቦ ኣይርኣዮ ደንጎላ ግጉይ ርድኢት እናፈጠረስያ...። ሓምሊ ተተርኣሱ” - ንሕማቕ ዘበኖ፡ ሓምሊ ይሰኣኖ - በረኻ እንክጸልእ፡ ሓምሊ ይኸልእ ብኣንጻር ናይ’ዚ ብዛዕባ ኣሕምልቲ እዚ ምስላ’ዚ ነቲ ናይ ስነ-ፍልጠት - ሰይተ’ቦ ትቛጽር ሓምሊ፡ እኖን ጽቡቕ ርድኢትን ቅዱው ኣበሃህላን ምጒት ወይ ሓሳብ ዝብሃል ርኽበት ሓኸለ-መሳሊ ዘይነበረ ዝመስሎ ሰብ፡ ብቑጽሪ ውሑድ ዝመበገሲኡ’ዩ ክብሃል ይከኣል። ወዲ ሰብ ኣይኰነን። አረ እዞም ነዚ ጽሑፍ ተንብቡ ክድቅስ ኢሉ መሕደር ነብሲ ዝኸውን ኣብ ያታዊ ደርፍታትና’ውን፦ ክሰኣን እንከሎ ዕድመ ዝደፍኣ ኣደታት ዘለኹም እውን ካብኣቶም ከይትዀኑ። መግቢ ሃሰስ ክብል እንከሎ ቅልል ቅልል ኣይመስለንን። ኣብ ቃጽዖታት ኣድሮም ሽንቲ ማየን “ይኽደነና ቀትሪ ከይገግዩና” ከም ዝበሉ ትሕዝቶታት ከናዲ ወይ ክመርጽ ኣዕሩኽ ሳንዳይ ጒዑረ፣ ክደፍኣ የፍቅዱ ነይሮም ይብሉዎም። ዝብሃል። ከም ዝግባእ ዝመክር’ዩ። ቅድምን ሓምሊ ንዘቕለሎ፡ ተረካብ ይመስሎ ሓምሊ ዝቐለቦም ከመ’ባዑረ ከምኡ ይገብሩ እንተ ነይሮም፣ ካብ ኣብ ግዜን ድቃስን ወዲ ሰብ ከቢድ ኣትዮ ሰራቒት ጻሕሊ፣ ዋላ’ኳ ብምልኣት ኣፍ ዘይዝረብ ሰሓቕ ዝሓልፍ ኣገልግሎት ከይነብሮ “ሓምልን ቅጫን፡ ስዋን ዋንጫን መግቢ ክወስድ ከም ዘይብሉ የዘኻኽር። ኣብ ኩርምታ ዝሓድር ሓምሊ እንተዀነ፡ ሓደ ካብቶም ኣብ ኣሕምልቲ ነበብትን ፈላጣትን ብኣንደበቶም ኣይኽልኣና” ይብሃል’ዩ። እዚ ኣበሃህላ ኣሕምልቲ ናይ ድራርን ደላይ ጥዕናን ሕተቱዋ ዛዕፎ ሕተቱዋ፣ ትሑት ግዳሰ ኸም ዝፍጠር ዝገበሩ ንኽሓልፉዎ እዩ ተጠቒሱ ዘሎ። ኽልተ ኵርናዕ ክህልዎ ይኽእል። መግብታት ክዀኑ ከም ዝግባእ ድማ ስልመ ኸይመስላ ሓምሊ ባልዋ ምኽንያታት ተረካብነቶም’ዩ። ዝበዝሑ እቲ ቐዳማይ ንኣሕምልቲ ዝምልከቱ ይእንፍት። ከም ትሕዝቶታት ስርዓተ ሰሚዕናዮ ሰሚዕና ወረኡ፣ ኣሕምልቲ መሮር ምስ ዝናብን ጠልን ኣቶ ገዘሀይ ምስ ሓምሊ ኣድሪ፡ እወታዊ ኣመለኻኽታ ኸም ዝነበሩን ኣመጋግባ፡ ኣሕምልቲ ኣብ ቀረባ ወይ ሓምሊ ዓለም መእተዊ ገዝኡ (ኣውላድ ተተሓሒዞም መመላእታ ወቕትን ጉድኦ (ሓርጭ) ንሂጕ ኣይፈልዩን ከም ዘለዉን ዘረድእ’ዩ። ብፍላይ እዚ ኣብ ትርኣስ ነፍሲ-ወከፍ ክህልዉ ከም ንሰብኣይ ሳንዳአን እንክዕድራ) ካልኦት መግብታትን ስለዝዀኑ፡ ዓቢ ነበሩ። ንኒሁጒ፣ ሓዊ ክሳዕ ዝበልዖ ኣበሃህላ ኸም ምርቓ ዀይኑ፡ ኣብ ዝግባእ ድማ የረድእ። ናየቦኽን ይገድድ ዑፋና፣ ፋዕራ ኣይግበረሎምን ክብሃል ይከኣል። ከይቀለዉ ብውዑዩ ኣብ መጒድኢ ዓበይቲ ኣጋጣሚታትን ኣፋለውቲ ኣራይ ሓምሊ ዝገብሩዎ ዋና ክሳዕ ሕጂ ከምኡ እንተሃለዉ’ውን ዘርኢ (መጒድኢ እንጣጢዕ፡ ሰሊጥ፡ ሓሳባትን ዝቐርብ ብምዃኑ፡ ብዛዕባ “ካብ ስጋ በሊዕካ ብስና፡ (ናብ ማእራሪ ሓምሊ ዘመርዓዉኽን) ዘገርም ኣይኰነን። ወዲ ሰብ ጉልበቱን ንሂጒ፡ ሕንጸ፡ ወዘተ.) ኣመና ኣሕምልቲ እቲ ተደጋጊሙ ዝብሃል ሓምሊ በሊዕካ ጥዕና” ዝበልኩዎ ኸምጽኣለይ ሰስሓ፡ ገንዘቡን ንዘይከፈለሉ ነገር መልሓስ ሂቡ ከየድከሙ ይጎድኡዎ። ኣብ ዋህዮ ድማ ጥራይ ዘይምዃኑ ዘረድእ’ዩ። እንተ ንሱ ኣሪሓ ማሪሓ ኣየስተማቕሮን’ዩ። ወዮ’ኳ “ብኸምኡ የቐምጡዎ። ኣቶ ገዘሀይ ካብ ምጥሓን እቲ ኻልኣይ፡ እዚ ኣበሃህላ ዝፈጥሮ እዚ ምስላ፡ ስጋ ጎዳኢ’ዩ ንምባል (ኣሪሓ ሓምሊ መሮር እዩ) ወይ ብጥርሑ ዝረኸብካዮ ጣዕዋስ፡ ጨው ንላዕሊ፡ ምጒዳእ ዝመርጹሉ ዝነበሩ ርድኢት ሕብረተሰብ ካብ ኣጠቓቕማን ኣይኰነን ዝዝውተር። እንታይ ድኣ ስኢኖምዶ ስኢኖም ኣቦኽን፡ ነይተቖርጥሞ” እናተባህለ ዝዝረብ። ምኽንያት እውን ብጥበብን ፍልጠትን ዝውታረን ኣሕምልቲ ክኸስቦ ዝግባእ ስጋ እንተ በዚሑ ኣብ ጥዕና ዝፈጥሮ ወጣጥ በቕሊ ሓማላይ ዝህቡኽን እዚ ኣበሃህላ ድማ ሓምሊ ኽንድ’ቲ ከይኰነ ኣይተርፍን። ፍልጠት ክህሉ ኸም ዝኽእል’ዩ። ጸገም ቀሊል ዘይምዃኑ ዘረድእ’ዩ። ‘ተዝኸውን ኣቦኺ እኖኺ፡ ዝብሃሎ እውን ዝንዓቕ ዘይምዃኑ’ዩ ሕብረተሰብና ኣብ ኣሕምልቲ ዝነበሮ ብስና፡ ሕብረተሰብና ብስጋን ካልኦት ፈረሰይና ዓረብ ምኾንኩልኪ ዘረድእ። ከምቲ ዝተባህለ፡ ሓምሊ ኣብ ካብ ነገረ ሓምሊ ዝወጸ ድኣ ከይከውን ዝምቡዕ ርድኢት ብዛዕባኦም ክመራመርን መግብታትን ጥዕና ምስ ዝጎድሎ ብሽም ወዲ ኣታ ብሽም ወዲ፡ ዝተወሰነ ግዜ (ክረምቲ) ብብዝሒ ኻብ እምበር ኣቶ ገዘሀይ ንጉሆ ኣብ እወታዊ ኣመለኻኽታ ከዕብን ከም ንምፍዋሱ ዝጥቀመሉ ዝነበረን ዘሎን ሓምሊ ጎድፍ ዘይተእቱ ዓዲ ምርካቡ ዝተላዕለ፡ ዝያዳ ኣብ መዓላ ጥራይ ከብዶም ንእሽቶ ዓካር ሽጒርቲ ዘይሓገዞ ግሉጽ’ዩ። ብውሑዱ ቅጫ ካብ ሱር ዝዳሎ ያታዊ መድሓኒት’ዩ። ብምውዓሉ ኽምኖ ይኽእል’ዩ። ግዳ ይበልዑ’ሞ፡ ማይ ብብዝሒ ይሰትዩ። ምስ ኣሕምልቲ ንኽምገብ ኣዳዕዲዑ እዞም ኣበሃህላታትን ኣፋዊ ግጥምታትን ሽዑ ስለ ዝተረኽበ ጥራይ ንዓመት ካብ ሰዓት ዓሰርተው ሓደ ንደሓር ድማ ኣይጐስጐሰን ክብሃል ይክኣል። ጽምዶ ኣሕምልቲ እቶም ንጥዕና ወዲሰብ ኩሎም ኣሕምልቲ ንምቊንጻብ ዝተዓጥቁ ምሉእ ብኸምኡ ዝበለ ትሑት ርድኢት ከየማረጹ ይምገቡ። ሰዓት ሓሙሽተ ቅጫን ሓምልን ብሉጽ መግቢ ምንባሩ እምብዛ ዝሰማምዑ ዓይነታት መግቢ ክኽየድ ኣይተደልየን። እዚ ኣበሃህላ ምስ ኰነ ቡኖምን ብዓልቲ እንዳኦም ድማ ነዚ ትሑት ርድኢት ንምቕልባስ’ዩ ዝቐረባሎምን ተመጊቦምን መሓድሮኦም ኣደ፡ ሓምሊ ምብላዕ የሕምቕ ድዩ? ዝ ወደይ፡ ሕብረተሰብ ባዕሉ ዝደረሶ። ይገብሩ። ሓምሊ ምብላዕ ኣይኰነን ዘሕምቕ፣ ሓምሊ ዘይምብላዕ’ዩ ዘሕምቕ! “ኣብኡ እንከለኹም፡ ኣብ መዓልቲ ክልተ-ሳዕ ጥራይ ሓምልን ኣቶ ገዘሀይን” እናተመገቡ ኣብ መበል 117 ዓመቶም ኣብ ጥሪ 1973 ብሕማም ሳልስቲ ንዓዲ ኣብ ሓደ ኸባቢ ካብ መኣዶም ምሉእ እዝግሄሮም ከይዶም ይብሉዎም። ኣቶ ዓመት ሓምሊ ዘይፈልዩ ሰብኣይ ነበሩ። ገዘሀይ ነቶም “ንዓናይ በል በዚ ቕርዓት ወዮም ስሞም ኣርእስቲ ዀይኑ ዘሎ ነብስና ፈቒድና ንምጻእ” ዝብሉዎም ሰብኣይ። እቶም ሰብኣይ ኣብ ዝፈረሰ ዝነበሩ ደቂ ዓዶም፡ “ከማኹም ዑናን ከክንዲ መንገርገር ኣድጊ ኣብ ኣይድንጒይን’የ፣ ናተይ ኮፍ ትስእ’ዩ። ዝኸውን ቃጽዖታትን ዓመት ምሉእ ሓሊፍኩም ጽንሑ” ይብሉዎም ነበሩ። ኣሕምልቲ የፍርዩ ነበሩ፣ ብቐንዱ ክሳዕ እዚ እዋን ድማ “‘ሓሊፍኩም ሓምሊ ኣድሪ። ካብ ወርሒ መጋቢት ጽንሑ’ ይብሉ ነበሩ ኣቦይ ገዘሀይ” ንዘርኢ ኣድሪ ሓሙኹሽቲ ወሲኾም እናተባህለ ይዝረብ ኣሎ። ኣብ ገደናኦም ይዘርኡዎ። ዝያዳ ዕፉን እናተኸናኸኑ ድማ ከም ዝጒርፍዕ (ዘጒላዕልዕ) ይገብሩዎ። ኣቶ ገዘሀይ ምንጪ፦ መሓሪ ዑቕባሚካኤል ሓምሊ ኣድሮም እኹል ማይ ንኽረክብ (ጠዊል) ካብ ዝርካቡ ዝናብ ማይ ንኽኣትዎ (መጽሔት ፍረ-ጻዕሪ ቍ. 7) መገዲ ውሑጅ ይጸርጉሉ ነበሩ። ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንዅሉ፣ ኣብ ኵሉ! ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝዳሎ ዓምዲ - ለይ-ኣውት ሶፊያ ፍቓዱ ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/ 07415048 - ቁ.ሳ.ፖ 1048", "char_count": 4540, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02542", "text": "ርኽበታትን ክሳዕ ሎሚ እቲ ዝግባኦ ክብሪ ከም ዘይረኸበ ብዙሓት ኣብዚ እታ ድምቕቲ፡ ድንቅን ስቓይ ዝበዝሓን ዓለሙ ዓውዲ ዝጸሓፉ ፈላጣት ይጠቕሱ። ኤዲሰን ንኣምፑል ከም ዝመሃዘ’ዩ ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ሕታማት ዝንገር፣ ንዓለም፡ ብዝሰፍሐ፡ ሓይሊ ናይዚ ዓምዲ፡ ንተስላ ‘ስነ ፍልጠታዊ ኤለክትሪክ ዝሃባ ግን ተስላ እዩ። ፈጣሪ’ ዘይስመዮ ዓሰርተ ነጥብታት፡ ማርኮኒ መሃዚ ራድዮ ምዃኑ ምስ ታሪኽ ህይወቱ፡ ንገለ ይንገር’ዩ፣ ኣብ ትምህርትና’ውን ምህዞኡን ምስ ምህዞኡ ዝተሓሓዝ ክንምሃሮ ዝጸንሓና እዩ። እንተዀነ፡ ኣምራትን ኣልዒልና ነይራ። ተስላ ስርሓት ተስላ ኣብ ምዕባለ ራድዮ ገና ዘይተዘመረሉ ብርቂ መሃዝን ወሳንን ዓቢ ተራን ነበሮ። በዚ ናይ ቅጀልታ ዓቕሙ ከኣ ኣመና ይፈቱ ነይሩ፣ ብኣንጻሩ ስነ ፍልጠተኛን ምዃኑ፡ ብዙሓት ምኽንያት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ መወዳድርቲ ኣይነበሮን። ንብዙሕ ከኣ ስቝሬን ዝገብራ ደቀንስትዮ ይሰማምዑሉ። ኣብ ናይ ሎሚ ኣሜሪካ፡ ነቲ ናይ ማርኮኒ ምህዞ ካብ ምህዞኡ፡ ብሰለስተ መኣዝናዊ የጽልእኦ ነበራ። እዚ ነገራት’ዚ ከኣ ሕታምና፡ ናይ ወትሩ ተሳታፊት ዋንነት ራድዮ ብ1943 ብምስራዝ፡ ርእየት፡ ኣብ ኣእምሮኡ ይስእሎ ከም ጊንጢ የቝጽሮ ነበረ። እዚ ዓምዲ ትዕግስቲ በረኸትኣብ እቲ ፈለማ ንተክኖሎጂ ራድዮ ወይ ይቐርጾ ነበረ። ንሓደ ምሉእ ተስላ ኣብ መበል 86 ዕድመኡ፡ ዝለኣኸትልና ከነቕርብ ኢና፣ ሰናይ ዝፈጠረ ወይ ዝመሃዘ ዝብል ናይ ምህዞኡ ንድፊ፡ ኣብ ኣእምሮኡ ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝቕመጠላ ንባብ። ዋንነት ምህዞ ንተስላ ሃቦ። ተስላ፡ ስኢሉ ይውድኦ። ኣብ ገለ እዋንሲ፡ ሆተል ምስ ጽምዋኡ’ዩ ዝዓረፈ። በቲ ህቡብ ምህዞኡ ‘ጥናግ ተስላ’፡ ነቲ ንድፊ ኣብ ወረቐት ከይሰኣለ፡ ኣብታ ሆቴል ኰይኑ ንመወዳእታ ዓይንኻ ዝደፍን መስታ ብርሃን፡ ምስ መሃዝን ስነ ፍልጠተኛን ብልዑል ፍሪኴንሲ ቮልተጅ ትኽ ኢሉ ብግብሪ ይሰርሖ ነበረ። ግዜ ናብ ስድራቤቱ ኣብ ዝደወለሉ፡ ንሓንጐልካ መሊኡ ኣእምሮኻ ቶማል ኣልባ ኤዲሰን ንምስራሕ ዝቕይር መሳርሒ፡ ነቲ ድሒሩ ተስላ ሸውዓተ ቋንቋታት ዝበዝሐ ካብ ስርሓቱ መንግስቲ ክጕልብቦ ከሎ፣ ምስቲ መስታ ከኣ እዩ። እዞም ክልተ መሃዝቲ፡ ዝማዕበለ ናይ ኤለክትሪክ በርቂ፡ ይመልኽ ነበረ። ከምቶም ዓለም ኣሜሪካ ከም ዝወረሶን ከም ዝዓበየ ሓደ ንሓንጐልካ ክብጽብጽ ዝጸንሐ ዝበዝሐ እዋን ከም ጸላእቲ ገይሩ ኤክስረይ፡ ፎቶስፈረስንስ፡ ኤለክትሮ ዝርኣየቶም በላሕቲ ሰባት፡ ብዋሕዲ ምስጢር ሒዙዎ ከም ዘሎን ነገረ። ግድል ዝፈትሕ ትርኢት ወይ ናይ ዘርኢ መግለጺታት ወይ ጽሑፋት ተራፒ፡ ከምኡ’ውን ስልኪ ኣልቦ ድቃስ ይሳቐ ነበረ። ኣብ ገለ እዋን፡ ነቲ ‘ዛዛሚ ኵሉ ኲናት’ ምዃኑ ምህዞ ሓሳብ ሒዙ ክጸንሕ ከሎ ብብዝሒ ክንረክብ ንኽእል ኢና። ምትሕልላፍ ኤለክትሪካዊ ጸዓት ንምምጋብ ይዅን ዕረፍቲ ከየልገሰ፡ ዝእመነሉ ዝነበረ፡ ‘ቀታሊ ጩራ’ ክትስእሎ ትኽእልዶ፧ ምንቕቓሕ እንተዀነ፡ ክልተኦም መወዳድርቲ መሰረት እዩ። ንምህዞ ፍሎረሰንት ብዘይ ምቍራጽ ን84 ሰዓታት፡ ዝተሰምየ ምህዞኡ፡ ንምምልካት ምህዞ ተስላ፡ እቲ ዝያዳ ስሙ እምበር ጽርዲ ኣይነበሩን። ናይ ኣምፑልን ብርሃን ኒዮንን እውን ንልዕሊ ሰለስተ መዓልቲ፡ ይሰርሕ ከም ዝተዛረበ ክነግሩ ዝፍትኑ’ውን ዝለዓለሉ ምህዞ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤዲሰን ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ንመሰረታዊ ምህዞታት ተስላ ክብሪ ምንባሩ ዝገልጽ ጸብጻባት ኣሎ። ኣለዉ። ይዅን እምበር፡ ዝበዝሐ ኤለክትሪክ እውን ልክዕ ከምኡ ኤለክትሪክ ምስ ናይ ተስላ ዘውህብ እዩ። ብተወሳኺ፥ ንምህዞ ኣብ ብዙሓት ሰብ በሊሕ ኣእምሮ ብምስጢር ተታሒዙ ዝነበረ ካብ እዩ። ተስላ ካብ ከምዚ ዝበለ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ኣብ ራዳር፡ ኤለክትሮን ማይክሮስኮፕ፡ ዓለም ዝርአ ጊንጥነት ኣሎ። ስርሓቱ፡ ንንፋስ ተቓሉዑ’ዩ፣ ኣብ ትርኢታት’ዩ ምንቕቓሑ ዝረኽቦ ዓቢ ውድድር ኣትዩ ነበረ። ኣብ ማይክሮዌቭ ምድጃን ሮቦቲክስን ተስላ’ውን ‘ኦብሰሲቭ ኮፓልሲቭ በልግረድ ዝርከብ ቤት መዘክር ዝነበረ። እዚ ከኣ ‘ብዓል ዓቢ ዓለም ስነ ፍልጠተኛታትን መሃዝትን ከይተረፈ መሰረት ኣንቢሩ እዩ። ዲስኦርደር’ ዝብሃል ሓማም ከም ኒኮላስ ተስላ ተቐሚጡ ኣሎ። ቅጀልታ መሃዚ’ ተባሂሉ ክስመ ካብ ዝተራእየ ዝዓበየ ህልኽ ዘሎዎ ተስላ ስሱዕ ኣንባቢ እዩ ዝነበረ። ዝነበሮ ዘአምት ምልክታት ኣሎ። ልዕሊ 160,000 መበቈላዊ ሰነዳት ደፊኡ። ተስላ፡ ከም ኵሎም ኣብ ውድድራት፡ እዚ ብ‘ኲናት ዋሕዚ ንምንባብ ፈጺሙ ኣይስልክን። እዚ ሓማም፡ ተስላ ንዅሉ ንገር ተስላ፡ ልዕሊ 1,000 ንድፍታትን ታሪኽ ስነ ፍልጠት እንረኽቦም ሰብ ኤለክትሪክ’ ዝፍለጥ ውድድር ውራዩ ገዲፉ ዘንብብ ሰብ’ዩ ዝነበረ። ብሰለስተ ንኽርእዮ የገድዶ ምንባሩ ስእልታትን ስርሓት ተስላ ኣብዚ በሊሕ ኣእምሮ፡ ናቱ ስቓይ ዝነበሮ እዞም መሃዝቲ እዩ። ተስላ ምስ ተስላ፡ ዝርኣያ፡ ዘንበባ፡ ዝሰምዓ ይግልጽ። ንኣብነት፡ ነታ ዝነብረላ ቤት መዘከር ኒኮላስ ተስላ ተቐሚጡ መሃዝን ስነ ፍልጠተኛን እዩ። ኤዲሰን ምስራሕ ኣቋሪጹ ምስ ፈጺሙ ዘይርስዕ ምንባሩ ኣብ ዝነበረ ክፍሊ ኣብ ሰለስተ መቒሉ ኣሎ። ተስላ ኣብዚ ሎሚ ብክሮሽያ ጆርጅ ወስቲንግሃውስ ክሰርሕ ባህርያቱ ቀዲሙ ካብ ዝግልጽ’ዩ። ክርእያ ይፍትን ነበረ። ኣዕዋፍ ጀመረ። ጆርጅ ወስቲንግሃውስ ካብ ዝፍለጥ ቦታ፡ ካብ ሰርብያውያን ጥቅምቲ 1846 ክሳዕ መጋቢት ስድራ’ዩ ዝተወልደ። ካልኣይ 1914 ብህይወት ዝነበረ፡ ኣሜሪካዊ ደረጃ ትምህርቱ ካብ መማህርቱ መሃንድስ፡ ዋኒንተኛን መሃዝን ቀዲሙ ወድኦ፣ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ትምህርቲ ብሰለስተ እዩ። ኣብ መበል 19 ዓመቱ፡ ነብስኻ ምቕባል ናይ ምህዞ ዋንነት ዘመዝገበ፡ ናይ ዓመት’ዩ ዝወድኦ። ኣብ ኦስትርያን ኣብዚ ዘለናዮ እዋን፡ “ክትልወጥ መገዲ ባቡር ናይ ኣየል ልጓም ፖሊተክኒክ ግራዝ ከኣ ምህንድስና ኣሎካ” ዝብል ዘረባታት ብብዝሒ ዝመሃዘ፡ ኣብ ሰብ ዋኒን ሓይሊ ኤለክትሪክ ከጽንዕ ጀሚሩ። ኣብዚ ንሰምዕ ኢና። እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ኤለክትሪክ ምስ ቀዳሞት ዝጥቀስ ቤት ትምርህቲ’ዚ እዩ ንፈለማ ግዜ ዓይነት ዘረባታት፡ ነብስኻ ምስ ሰብ’ዩ። ንስርሓት ተስላ ክርድኦን ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ከጽንዖ ካልኦት ብምውድዳር፡ ጠንቂ ክብሪ ክህቦን ዘኽኣሎ ከኣ ድሕረ ዝጀመረ። ተስላ፡ ኣብ ሳልሳይ ነብሰ ምትሓትን፡ ካብ ደገ ወደሳ ባይታኡ እዩ። ተስላ ብመገዲ ጆርጅ ዓመት ትምህርቱ ስለ ዘቋረጸ ናይ ምጽባይን ዝገብሩ እዮም። ወስቲንግሃውስ ኣቢሉ፡ ነቲ ክቡርን ምህንድስና ዲግሪ ኣይተቐበለን። ዓብላልን ዝነበረ ምህዞ ዘይተቐያያሪ ትርጉም ዘሎዎ ህይወት ተስላ፡ ናብ ኣሜሪካ ዘግዓዞ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ኤዲሰን ኣትኪሉ ንምምራሕ ብምሉእነት ንኽትነብር ንምባል’ውን ኣይኰነን። እንታይ ሰብ እትገብሮ ምክንኻን ምኽንያት ከምቲ ኣብ ዝቐደመ ክወዳደሮን ንዓለም ከፍልጣን ከኣ ብፍላይ ነብስኻ ምቕባል ወሳኒ ደኣ፡ ምስ ነብስኻ ምውድዳር፡ ርእሰ ንነብስኻ’ውን ተኸናኸናን ሕታማት እዚ ዓምዲ ዝተገልጸ፡ ከኣለ። እዩ። ዓወት፡ ሓጐስ፡ ቅሳነትን ተኣማንነትካ ምዕባይን ኣብ ነብስኻ ሓብሕባን። ዘሎካ ጸጋታት ዓቢ ኵሉንትናዊ መዳይ ጥዕናን ዘሎካ ኣረዳድኣ እወታዊ ምግባርን ይኹን ንእሽቶ ብዘየገድስ ቀጻሊ ዳእላ ተመሃሮ (ኣእምሮኣዊ፡ ኣካላዊ፡ ማሕበራዊ) ማለት እዩ። ዘክርን ኣመስግንን። ኣብ ከምዚ ምስጢሩ ኣብ ነብስኻ ምቕባል እዩ ነብስኻ ንምቕባል ንነብስኻ ክመሓየሽ ኣሎኒ እትብሎ ነገር Teacher: Change this sentence into Future Tense, ዘሎ። ብርህራሄ ምሓዝ የድሊ። ምስ እንተ’ሎ ድማ ናይ ብሓቂ ካብ “I killed a person.” ውሽጥኻ ዝብገስ፡ ብዘይ ዝዀነ ነብስኻ ከምታ ዘላታ ምቕባል ነብስኻ ዓቕሊ ምግባር፡ ንነብስኻ Student: The Future tense is “You will go to a ጽልዋ ብናትካ ድሌትን ተበግሶን jail.” ርእሰ ተኣማንነትካ ክብ ንኸተብል ምርዳእን ምድንጋጽን’ውን እዩ። ምዃኑ ፈለማ ኣረጋግጽ። ሜሪ ማና ሓጋዚ እዩ። ነብሰ ኣምር ስለ ኣብቲ ሓያላት ጐድንታትካ ዘዕዝዝ’ውን ንቐጻሊ ዕቤት እቲ ኣተኵር። ንነብስኻ ዘነኣኣስ ሓሳብ ስለዚ፡ ነብስና እንተታት ኣዝዩ ኣገዳሲ ረቓሒ ተባሂሉ ኣብ ዝመጽኣካ እዋን፡ ደው ኣብሎን ከየቐመጥና ክንቅበላን፡ ጥጥቕቕሲሲ “ዓወት ነብስኻ ምፍታው’ዩ፣ እትገብሮ ክግለጽ ይከኣል። ብኻልእ እወታዊ ሓሳብ ተክኣዮን። መዐየሪታትና ኣስተኻኺልና እእዚዚ ምፍታው’ዩ፣ ብኸመይ ትገብሮ ምፍታው’ዩ።” ነብስኻ ምቕባል ኣብታ ዘለኻያ ደጋዊ ትርኢትካን ጠባይካን እወታዊ ነብሰ ክብሪ ክንሃንጽን ካብ ሎሚ ንበገስ! ሰሰሙሙንን - Maya Angelou ደው በል ማለት ከም ዘይኰነ እውን ኣካል ነብስኻ እዮም፣ ምርዳእ የድሊ። ብጹእ ኢኻ ተቐበሎም። ከምቲ ንሓደ ትፈትዎ ኣሚራ ሰናይ ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ", "char_count": 4768, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02543", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዛይድ ነጋሲ ማና ምባል ተሪፉ፡ ዛይድ ውዳሴ ወልደገብርኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ገብረእግዚኣብሄር ዮውሃንስ ኣስመራ ነጋሽ ማና ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ምስ 5 ኣሕዋተይን 2 ተተካእትን ወረስቲ እንተሎ፡ 27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተስፋሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ሳምኬት ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ምዃንና ይረጋገጽልና ስለ ዝበለት፣ ሴም ገዛኢ ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ ሲራክ ዮውሃንስ ተስፋሚካኤል ተባሂሉ ምልእተ መሓሪ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣብ ቤ/ፍ ዕዳጋ እኽሊ 8ይ መጋባእያ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ 5ይ ገዛኢ ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተጸዋዒ ሃብተ ጠዓመ ሃብተ፡ ናይ ሓዳር ይቕረብ። መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 20/4/26 ኣብ እንተሎ፡ 21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ከሳሲ ሉቺያኖ ኣኖባለ፡ ተኸሳሲት ሳራ መብራት ዘርኣብሩኽ ማሉ፡ ሓትነይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ 10ይ ሚካል የማነ ኣፈወርቂ ምባል ተሪፉ፡ ዮሴፍ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ውዳሴ ወልደገብርኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ መጋባእያ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ደሊና የማነ ኣፈወርቂ ተባሂሉ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ጓል ሓፍታ ምስ 4 ኣሕዋታ ወረስቲ ንስኻ ኣብ ዘየለኻሉ ጉዳይካ ክረአ ምዃኑ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ 10ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ቅረቢ። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ጻዕዳ ክርስትያን ነፍልጥ። እንተዘይ ቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ 7ይ እንተሎ፡ 21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቅረብ። ከሳሲ ሮቤል ተወልደብርሃን ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍትሓዊት ሓይሉ እስቲፋኖስ ምባል ቤትኤል የማነ ኣፈወርቒ ምባል ተወልደመድህን፡ ተኸሳሲት ሳምራዊት ተሪፉ፡ ሓበን ሓይሉ እስቲፋኖስ ተባሂሉ ኣሰፋሽ ኣስገደ እይር፡ ወድና ሚልዮን በላይነሽ ብርሃነ መሓሪ፡ ብዓል-ቤተይ ተሪፉ፡ ድባብ የማነ ኣፈወርቒ ተባሂሉ ተወልደብርሃን ተወልደመድህን፡ ወኪል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ፍስሃየ ተኽለ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ ፍትዊ ዘርኡ ወልደጋብር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዮዲት ገብረሚካኤል ኣርኣያ፡ ናይ እንተሎ፡ 21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወላዲኡ ፍስሃየ ተኽለ ተኪኤ ወረስቲ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 እንተሎ 21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቅረብ። ምቅሊት ውርሲ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ን23/4/26 ኣብ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ይቕረብ። ኣብ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣነ ኣመልክቲ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ገዛ ባንዳ፡ ምምሕዳር 01 ጐደና ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ ጉዳይኪ ኣብ ነጋሊ፡ ቊ.ገዛ 19፡ ቊ/ሎት 115፡ ቊ/ፓርሰላ B፡ ብግዝያዊ ምስክር ዋንነት ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ራህዋ ብርሃነ ወልዱ፡ ብዓል-ቤተይ ኣስፍሃ ዛይድ መረሳ ገብረጊዮርጊስ፡ ብዓልኣባይቲ ከተማ ቊጽሪ ምስክር ወረቐት 113893 ብመወከሲ ቊ/104199 ገብረሚካኤል ባህሩ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ቤተይ ተወልደ ይትባረኽ ጊላሚኪኤል ስላስ ሃብተኣብ ተስፋይ፡ ወለደይ ሃብተኣብ ብስም ነፍ/ሪት ወ/ሮ ተኽለ በይን ጓንጉል ዝተዋህበ ኦርጂናል ሰነድ ዋንነት ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ተስፋይ ክፍለን መብራት ሃይለሚካኤል ሊብሬቶ መንበሪ ፍቓድ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ወይ ረኺቡ ዝሓዞ እንተሎ፡ 4 ደቁ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ይተሓለወለይ፡ 7 ኣሕዋቱ ድማ ወረስቲ ናይዝጊን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ኣመልካቲት ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ብቊ/ቴል 07209314 ደዊሉ ክሕብረኒ፡ እንተዘይ ኮይኑ ግን፡ ካብ ዝምልከቶ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ኣብ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ 8ይ ኣካል መተካእታ ኦርጂናል ሰነድ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም መጋባእያ ይቕረብ። ኣመልካቲ እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ 8ይ መጋባእያ ብፍ/በ/መሰል ናሆም ተኪኤ ረዘነ ብፍ/በ/ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዕዳ ኣስቴር ሃብተ ዘርአ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ናትናኤል ሙልጌታ ገርግሽ፡ ኣቦሓጎይ ኣቶ ደመኒኮ ኮምፓፒያኖ ኣልበርቶ +1 ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ገርግሽ ፍስሃን ዓባየይ ጥሩ እምባየን ራህዋ የማነ ዑቕቡ፡ ወላዲተይ ሮማ ወኪል ን28/4/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይን ገብራይ ግርሙ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ቅረቢ። እንተዘይ ቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ 2ሓወቦታተይን 1ኣሞይን ወረስቲ ኣመልካቲት ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ መንደፈራ ምም/ ከባቢ ዓዲ ወግሪ፡ ብስም ወ/ሮ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ቅድሳን ተስፋይ ይሕደጎ ዝተመዝገበ፡ ብወኪለን ትካል ሆቴል ሃይማኖት እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ 8ይ መጋባእያ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ 5ይ ብቊ/መዝገብ DMR 0145 ብፍቓድ ዋኒን DML 01635 ኢለን ኣብርሃ ተስፋሚካኤል፡ ብዓል- ቤ/ፍ ይቕረብ። መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ቤተይ ግርማይ መኮነን ገብረሂወት ንወ/ሮ ፍረወይኒ ኣማኑኤል ገብረኪዳን ካብ ዕለት 01-01-2026 ክሳብ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ልዋም ዑቕባይ ሃይሉ፡ ተጸዋዒ ብርሃነ 31-12-2026 ኣካሪየየን ስለዘለኹ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ከሳሲት ሊድያ ወልደገብሪኤል ሰለሙን፡ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ድማ ወረስቲ ገብረኣብ፡ ናይ ሞግዚትነት መዝገብ ወርሒ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ንግዲ ተኸሳሲ ኣታኽልቲ ጋይም፡ ናይ ሓዳር ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ተመስሪቱ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ መንደፈራ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ውዕልና ክንፍጽም ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ 7ይ ወኪል ን28/4/26 ኣብ 5ይ መጋባእያ ምዃንና ንሕብር። ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ 10ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይ ቀሪብካ፡ መጋባእያ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየላካሉ ክረአ ምዃኑ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ኣመልካቲት ወ/ሮ ቅድሳን ተስፋይ ይሕደጎ ዓሊ ዑመር ዓሊ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ነፍልጥ። ነፍልጥ። ብወኪል ኣቶ ግደይ ክፍለ ይሕደጎ ዓሊ ዑመር ዓሊ ከምኡ’ውን ስም ኣደይ ከሳሲት ኣመተ ወልደጊዮርጊስ ማሕሙድ፡ ሄለን ተኽላይ ወልደማርያም፡ ተጸዋዒ ኑርያ መሓመድ ኑር ምባል ተሪፉ፡ ተኸሳሲ ቀሺ መልኣከ ገነት ቢሆን፡ ንስም ሲራክ ኣብርሃ ካሕሳይ፡ ናይ ሞግዚትነት ኑርያ መሓመድኑር ዑመረዲን ተባሂሉ ሓራጅ ምትሕልላፍ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ መዝገብ ተመስሪቱ ስለዘሎ፡ ብኣካል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለዘሎ፡ ን23/4/26 ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን28/4/26 ኣብ እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ዕዳጋ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወረ/ነፍ ተወልደ ሃይለ ወ/ሮ ጽገረዳ ተወልደ +6 ወኪል ኣብ 6ይ መጋባእያ ቅረብ። 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እኽሊ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። ፣ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ስምኦን ሃይለ ቀላቲ ብዝተፈጥረ ክርክር፡ ላዕለዋይ ቤት እንተዘይ ቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ብ/በ/መሰል ኣቶ ሳሙኤል ዑቕቢት ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ፍርዲ ኣስመራ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዞባ 6 ምም/08 ጐደና 823 ብቚ/ገዛ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 23፡ ስፍሓት መሬት 334.65 ቊ/ሎታ 4 ፓርሰላ ኣይ ቀንዲ ክፍሊታት ሓድጉ፡ ብፍ/በ/ዕዳ 1.ህድኣት ሰለሙን ዮናታት ምሉእብርሃን ደስታ፡ ስም ኣደን ገብረኪዳን፡ተኽሉ እያሱ ዑቕባገብርኤል ይግባይ በሃልቲ መሓሪ ወልደማርያም፡ 10፡ ተሓጋገዝቲ ክፍልታት 3 ዝተሰርሐ ብስም ብፍ/በ/መሰልን ብፍ/በ/ዕዳን ኣቦሓጎን ናይ ኣደይ ሙሉ ደስታ ምባል 2.ወረ/ነፍ/ኤልሳ ዑቕቢት ሓድጉ 2.1 ወሃብቲ መልሲ ወረስቲ ምሕረተኣብ ብመጠን ብጽሒቶም ገንዘቦም ክምቀሉ ክብል ስለዝኣዘዘ፡ እዚ ዝተጠቕሰ ገዛ ተሪፉ፡ ሙሉየ መልከ ኣባተ ተባሂሉ ፍስሃየ ዑቕቢት ሓድጉ 2.2 ኣማንኤል ገብረእግዚኣብሄር 1. ኣበባ ዑቕባሚካኤል ብክኢላ መበገሲ ዋጋ 314,139..47 ናቕፋ (ሰለስተ ሚእትን ዓሰርተ ኣርባዕተን ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዑቕቢት ሓድጉ 2.3 ንጽሃ ዑቕቢት 2. ሰምሃር ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር ሽሕን፡ ሚእቲን ሸላሳን ትሽዓተን 47%) ተገሚቱ ስለ ዘሎ፡ ዝወዳደር ዝደሊ፡ እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ዕዳጋ ሓድጉ 2.4 ኤፍሬም ዑቕቢት ሓድጉ 3. ሜሮን ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር ካብ ዝቐረበ ግምት ¼ ብስም ፈጻሚ ፍርዲ CPO ብምስራሕ ወይ BOOK እኽሊ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ። 2.5 ኣስመረት ዑቕቢት ሓድጉ 2.6 4. ሚካኤል ምሕረተኣብ ሕሳቡ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ብምቕራብ፡ ክወዳደር ይኽእል። ምጽላል ዑቕቢት ሓድጉ 2.7 ራህዋ ገብረእግዚኣብሄር 5. ልያ ምሕረተኣብ ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት ዘሎ፡ ክበጽሖ ዝደሊ ፍረወይኒ ስዩም ተድላ፡ ብዓል-ቤተይ ዑቕቢት ሓድጉ 2.8 ሚርያም ዑቕቢት ገብረእግዚኣብሄር 6. ዳናይት መጠን ገንዘብ ብቚጽሪን ብኣሃዝን ኣብ ጶስታ ዓሺጉ ኣብ ላ/ቤ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ጸጋይ ዮውሃንስ ቀለታ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ሓድጉ፣ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር 7. ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ቊ/ 62 ዘሎ ሳጹን ጨረታ የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 10 ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊትልኩም ስለዘሎ፡ ይርካቤት ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ፡ ጨረታ ደው ኣይብልን። ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ን21/4/26 ኣብ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 8. ገነት ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ቤ/ፍ ይቕረብ። 9 ኢሳቅ ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር ተወሳኺ ሓበሬታ ዝደሊ ኣብ ላ/ቤ/ፍርዲ ቊ/67 ክውከስ ይክእል። ኣብ 10ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። 10.ዳኒኤል ምሕረተኣብ ገዛ ዝርከበሉ ቦታ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይተመናይ ዚፕ 112-8 (ዝፋን ተወልደ ገብርኤላ ተስፋማርያም ተኽለ፡ ኣዴና ገብረእግዚኣብሄር፣ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ስነ-ጽባቐ ጸጉሪ ርእሲ) ምልእተ ተወልደብርሃን ብርሃነ፡ ለቱ ተስፋማርያም ሞሳዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ቅረቡ። ዕለት ሓራጅ፡ 14/05/2026 ብዓል-ቤተይ ጸጋይ ዮውሃንስ ቀለተ ኣነ ምስ ሓደ ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ሰዓት 3፡00 ክሳብ 4፡00 ድ/ቀትሪ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይረጋገጽልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቦታ ሓራጅ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ቊ/27 ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ 5ይ መጋባእያ ጓዕዳድ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ 8ይ ሄርሜላ ይሕደጎ ምባል ተሪፉ፡ ቤትኤል መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምሕረት ኢትባረኽ ካሕሳይ፡ ኣዴና ይሕደጎ ተስፋሚካኤል ተባሂሉ", "char_count": 6333, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02544", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ይቕረብ። ሙሴ ክፍለዝጊ ዝማም ተባሂሉ ኣብ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ዃላ ምም/ከባቢ ሰመሞ ፕሎት 79 ፓርሰል APID ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣስመራ 2332I0325 ሕጂ መለለይ ንብረት ቁ. 4BRADQ002366/0 ስፍሓት ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ለተብርሃን እንተሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ መሬት 480 ት/ሜ 2 ቀንዲ ክፍሊ 4 ተሓጋገዝቲ ክፍሊ ዝተደኮኖ፡ ብስም ተኽለሚካኤል፡ ብፍ/በ/ዕዳ 1. ህጻን ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ወረ/ነፍ ብላታ ኣቶ ኣፈወርቂ ጻዕዳ ወልዱ ተስፋ ዝተመዝገበ ብህያብ ዝረኸብናዮ፡ ናብ ያድኤል ዓንደብርሃን 2. ህጻን ሰለሙን ገብረመድህን ወረ/ነፍ ንግሳ ዘራጽዮን ዓንደብርሃን ኣድራሽኦም ስለዘይተፈልጠ፡ ስመይ ከነሰጋገሮ ስለ ዝኾንና፡ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ነ/ፍ ዘነበሽ ገብረመድህን ነ/ፍ ተስፋይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ን21/4/26 ብመንገዲ ሞግዚቶም መም/ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሊሉ እንተነሩ ገብረመድህን 1.ኣሰፋው ሃብቶም ጊንዳዕ ሳራ ይቆብ ወይ ብወኪሎም ይቕረቡ። ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ቴክኒክ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ዓዲ ዃላ ክፍለየሱስ 2.1ፋሲል ገብረሂወት እንተዘይ ቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ብዘለኒ ሰነድ ጉዳየይ ክውድእ ምኳነይ እሕብር። 3.1 መስፍን በላይ 4.1 ሩታ ተስፋይ ሳዓድ መሓመድ ዓብደላ ምባል ተሪፉ፡ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ገብረመድህን፣ ብፍ/በ/ዕዳ ወረ/ነፍ ሳዕድያ መሓመድ ዓብደላ ተባሂሉ ኣመልካቲ ኣቶ ምሕረትኣብ ኣፈወርቂ ጻድዳ ብላታ ገብረመድህን ወረ/ነፍ ንግሳ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዘራጽዮን ነ/ፍ ዘነበሽ ገብረመድህን እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ መንደፈራ 1.ፍስሃየ ገብረመድህን 2. ተስፋጋብር ይቕረብ። ብስም ሳምኤል ገብረኣብ ተድላ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00043220 ዝኾነት፡ ኣብ ገብረመድህን 3.1 ብርሃነ በላይ ደበሳይ ዳናይት ተስፉ ሃብተሚካኤል ምባል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ሓሽመለ ቁ.ገዛ 42 ዝርከብ ናይ ዱኳን 3.2 ተኽለ በላይ ደበሳይ 3.3 ኣስቴር ተሪፉ፡ ኤደን ተስፉ ሃብተሚካኤል በላይ ደበሳይ 3.4 ኣስፍሃ በላይ 3.5 ማይምነ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ሳባ ገብረክርስቶስ ማኢል፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኤልሳ በላይ 3.6 ፍረወይኒ በላይ 3.7 ጎደና ሓሽመለ ቁ.ገዛ 42 ካብ ዕለት 01/03/2025 ክሳብ ዕለት 28/02/2028 ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ይርጋኣለም በላይ ደበሳይ 3.8 ጸሃይነሽ ግደይ ተወልደ ሚንኣብ፡ ስም ወደይ ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓድጉ ቃልኣብ ገብረመስቀል ምባል በላይ ደበሳይ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ ተሪፉ፡ ታሪኽ ቃልኣብ ገብረመስቀል 3.9 ሙሴ በላይ ደበሳይ 4. ነ/ፍ ዘነበሽ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ተስፋይ ምስጉን ተመልሰ ምባል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ገብረመድህን 4.1ተስፋልደት ሃብቶም ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ተሪፉ፡ ተስፉ ዓንደብርሃን ተስፋጋብር ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 4.2 ልኡላ ሃብቶም ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ይቕረብ። ኣመልካቲ ሳሙኤል ገብረኣብ ተድላ ስለዘለኩም፡ ብፍ/በ/ዕዳ ካብ 1ክሳብ 4.2 ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ኣድራሻኹም ስለዘተፈልጠ ን30/4/26 ኪዳነማርያም ድራር ሃይለስላሴ ምባል ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ 7ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ቅረቡ። ተሪፉ፡ ኣቤል ድራር ሃይለስላሴ ተባሂሉ ብስም ሎረንስ ሚካኤል ረዳ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪ ብቁጽሪ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከሳሲት ዳናይት ሙሴ ዓንደ፡ ተኸሳሲ ንብረት መዝገብ 6848/22 ዝተመዝገበን ኣብ ምምሕዳር ን/ዞባ ኣርባዕተ እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ሰገነይቲ ስየ ወልደሩፋኤል መሓሪ፡ ናይ ሓዳር ኣስመራ፡ ገዛ ከንሻ 1A137 ጎደና 137-44 ዝርከብ ኦርጂናል ሊብሬቶ ይቕረብ። ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ስለዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ኣለኹ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ከሳሲት ፍረሰላም መሓረና ተኽለብርሃን፡ ብሕጋዊ ወኪል ን24/4/26 ኣብ 2ይ ቴለፎን 07855050/127658 ደዊሉ ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ ግን መተካእታኡ ተኸሳሲ ሚኪኤል ባህራም ብርሃ፡ነ ናይ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይ ቀሪብካ፡ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ጎልጅ ወይ ብሕጋዊ ወኪል0 ን21/5/26 ኣብ ነፍልጥ። ሎረንስ ሚካኤል ረዳ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ርሻን ገብረመድህን ከበደ ምባል ተሪፉ፡ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምግበይ ገብረመድህን ከበደ ተባሂሉ ኣስመሮም ተስፋይ ኣብርሃ፡ ወለደይ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ብስም ተኽለዝጊ ኣስራት ቀላቲ፡ ኣብ ዓዲ/ከባቢ ጎምበሎ ብመወከሲ ቁጽሪ ተስፋይ ኣብርሃን ግምጃ ኣርኣያ ሓጎስን 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 221 ቁጽሪ ምስክር ወረቐት 010808 ፕሎት 4 ፓርሰል K ን መንበሪ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ድባርዋ መዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ገነት ዘርኣይ ኣስገዶም ምባል ተሪፉ፡ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቝጽሪ ስልኪ 07114169 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ከሳሲት ቅሳነት ዮውሃንስ ታወቀ፡ ገነት ኣርኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኸሳሲ ኣቶ ኣብርሃ ገብረመድህን፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ካሕሳይ ኣብርሃለይ ተኽለማርያም ተኽለዝጊ ኣስራት ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ምባል ተሪፉ፡ ካሕሳይ ኣብርሃለ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይ ተኽለማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዓቢ ብስራት ንተመሃሮ ምዃኑ ነፍልጥ። ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቅሳነት ጣሃ ምባል ተሪፉ፡ ቅሳነት ቅድሚ ሕጂ፡ እታ መጽሓፍ፡ ሓልዮት 1,2,3,4፡ ደቀምሓረ ጸሃየ ስብሃቱ፡ ከምኡ’ውን ስም ዓባየይ ቢኒ ኽረኽቦ’የ፡ ፊደላተይ፡ ዝብላ ካብ ኣንበብቲ ርቅያ ገብረንጉስ ምባል ተሪፉ፡ ርግበ ዓቢ ተቐባልነት ኣድንቘትን ዝረኸባ መበቆላውያን ወ/ሮ ሰምሃር ካሕሳይ ይሕደጎ፡ ኣደይ ገብረንጉስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ንግስቲ ገብረመስቀል ስለዝዓረፈት፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 መጻሕፍቲ ዝደረሰ፡ ሕጂ’ውን ጽምኣት ኣንበብቲ ኣነ ጥራይ ወራሲት ይረጋገጸለይ ስለ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንምርዋይ፡ “ሓልዮት 5” ጆባእ ይብለኩም። ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 21/4/26 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ትሕዝቶ መጽሓፍ ሓልዮት 5፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዒላበርዕድ ዛንታታትን ጽውጽዋያትን ብቛንቋታት ትግርኛን ወ/ሮ ህይወት ተኽለኣብ መሃንዘል፡ ኣደይ እንግሊዝን ዝተጻሕፉ፡ ንቛንቋ ትግርኛን እንግሊዝን ቅዱሳን ዘራጼን ትኩእ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ኣመተገርግሽ ደበሳይ ጃውጅ ምባል ኣብ ምምላኽ ዝሕግዙ፡- እተመሳቐለ ቃላት፡ ግድል ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ተሪፉ፡ ተስፉ ልችያ ደበሳይ ጃውጅ ስለ በለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 21/4/26 ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ቊጽሪ፡ ቃላት ድለዩ፡ cross word: word search፡ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ዝብሉ ትሕዝቶታት ንፍቱዋት ተመሃሮ ኣዳልዩ ኣሎ። ይቕረብ። ደራሲ፡ መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ኣንብብዋ ብዙሕ ቁም ነገር ኣለዋ! ዘንብብ ይዕንብብ! ወ/ሮ ስምረት ሃብቱ ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ጎይትኦም ሃይለ ተስፉ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሞባይል፡ 07190414 ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 4 ደቀይ ወረስቲ ከረን ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ኣካፋፋሊ፡ ሰቲት ስተሽነሪ 07222010 ኣብ ኵለን ኣብያተ መጻሕፍቲ ተዛርጊሓ ኣላ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ሙሴ ክፍለዝጊ ድማም ምባል ተሪፉ፡", "char_count": 4649, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02545", "text": "(2ይ ክፋል) ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ሃገር፡ ብኹሉ እንትናኣ ዓንያ፡ ብፍላይ ስለዝፈርሑዎ፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ ጊዜ ነበሩ። ኮይኑ ድማ ግንባር ወጻኢ ኣብ ሰፋሕቲ ሰላማዊ ሰልፍታትን፡ እቲ ኤርትራውያን ዲያስፖራ ኣብ እዋን ቁጠባኣ ተዳሂኹ መሬት ዘቢጡ፡ ህዝባ ሓርነታዊ ቃልሲ ዝተኸተልዎ ዓንቃፊ ጸግዒ መንግስቲ ደው ብምባል፡ ዝግባእ ዘካየዶ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ነቶም ነዚ እከይ ሓርነታዊ ቃልሲ ዝነበሮ፡ ልዑል ሃገራዊ ብጸበባ ተኸቢቡ እዩ ጸኒሑ። ስለዝኾነ ስርሓት፡ ኣብዚ ዝሓለፍናዮን እንሓልፎ ዲፕሎማሲያውን ሓበሬታዊ ጎስጓስን ውሳነ ከተግብሩ ብድሕሪ መጋረጃ ስምዒትን ውዳበን ኣብ ምዕዋት መንግስቲ ኤርትራ ተቐላጢፉ ዓቕሚ ዘሎና ወቕቲን እውን፡ ንኣበርክቶ ሓፋሽ ቀጺሉ፡ ነቲ ውዲታት ዕርቃኑ ክሳብ ኮይኖም ዘንቀሉን ዝደፍኡን ሓይልታት፡ ሓርነታዊ ሰውራ ዝተጻወትዎ ግደን ሰቡ ወዳዲቡ፡ ብውሽጥን ወጻእን ህዝቢ፡ ብልቕብቃብ ሓሶታትን ክስታትን፡ ዝወጽእ ቀጺሉዎን ሕጂውን ይቕጽሎን ዘባህርር መልእኽቲ ዘመሓላለፈ፡ ኣብ ከም ድሕረ ባሕታ ኣሕጽር ኣቢለ መደባት ዳግመ ህንጻ ስኢሉ፡ ንስራሕ ምስ ኣብ ሶማል ዝካየድ ናይ ጥሩፋት ኣሎ። ርእሲ ምንባሩ፡ ነቲ ስርሒት፡ ተመክሮ ጠቒሰ ነይረ። ነቲ ናይ ሽዑ ታሪኽ ተበጊሱ። ምቅሊት ስራሕ ናይቲ ኣብ (ሸባብ) ምንቅስቓሳት ኣተኣሳሲሮም ነቲ ደሊብሉን ዝያዳ ተሳሒሉ ከምዝወጽእ 2. ኣብ መንጎ ኣመሪካዊ ምምሕዳር ከም መበገሲ ዝጠቐስኩሉ ድማ ነዚ ግንባር ወጻኢ ዝነብር ድማ፡ ሰብ ሞያ ሰናይ ተበግሶ ከዳኽምዎ ፈተነታት ገይሩዎን እዩ። ቡሽን ስርዓት ኢትዮጵያን፡ ካብ 2006 ሕጂ እንሓልፎን እንኸዶን ዘለና ብሞያኦም፡ ሰብ ርእሰማል ብማሎም ኣበጊሶም እዮም። እንተኾነ ግን፡ ንድሓር ዝምዕብል ዝነበረ ጋህድን 3. እቲ ኣብ ወጻኢ ሃገራት፡ ዓመትመድረኽ ዘጋጥመና ዘሎ ተጻብኦታት ናብ ሃገር ኣትዮም ኣበርክቶኦም ሓሶታትን ምጉዕባዕን ብሓቅነትናን ሕቡእን ሻራዊ ኣኼባታት ዕላማኡ፡ ዓመት ዝግበር ዋዕላ መንእሰያት፡ ግርም መወክሰን መነጻጸሪን ስለዝኾነ ክገብሩ፡ ንጽጉማትን ነብሶም ክኣልዩ ጽሬትናን ጽንዓትናን ስዒርናዮ። ንኤርትራ ኣብ መዝገብ “ሽብርተኛነት” ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ሃገር በብእዋኑ እዩ። ካብዚ ቀጺለ፡ ድሕሪ ናጽነት ዘይክእሉ ዜጋታትን ንጀጋኑ ኣካለ ንምእታው ነተን ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝቃናዕ ኩሉ ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝሳተፎ ኣብ ዝተሰግረ መድረኻት ግደ ግንባር ስንኩላን ኩናትን መሕወዪ ግብሪ 2% ካልኣይ መድረኽ ዝነበራ ሃገራት ኣስዲዕካ፡ዲፕሎማሲያዊ ሃገራዊ ፈስቲቫላት፡ ፖለቲካዊ ዋዕላታት፡ ወጻኢ እንታይ ይመስል ከምዝነበረ መንግስቲ ሰሊዑ ኣብ ዘውጸኦ መደባት (20- 2026) ደግፍ እትረኽበሉ ባይታ ምፍጣር ነዚ ናይ ዲያስፖራ ወለዶ፡ ኣኽእሎኡ ብመድረኻት ከፋፊለ ከቕርቦ እየ። ብልቢ ተቐቢሉ ሰሪሑ፡ ከዐውቶ ድማ እተጣበብዎ ሜላታት፡ ከም ሕሱም ኣዛይዱዎን ንብስለቱ ደሪዑዎን እዩ። ተንቀሳቒሱ። 1. ናጽነት ገና ሸውዓት ዓመቱ ተሰሪሑሉ፡ ኣብ ህዜ ምምሕዳር ኦባማ ሳላ’ዚ ቀጻሊ ጻዕሪ’ዚ ድማ ዘተኣማምን ቀዳማይ መድረኽ፡ ከይመልአ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ፡ ብዶብ እቶም ነዚ ሰብኣዊ ተበግሶ’ዚ ድማ፡ ዝያዳ ተደፊኡሉ። ወራሲ ወለዶ ኮይኑ’ሎ። ናይዚ ጉሉሕ (191 -198) ተመኽንዩ ዝተወልዐ ኲናት ኣብ ንምዅላፍ ዝህንደዱ ሓይልታት ድማ፡ መርኣያ፡ ኣብ መንጎ’ቲ ኣብ ግዳም ውሽጢን ወጻእን ንዝነብር ህዝብና እቲ ቐንዲ ሸቶ፡ ብዛዕባ’ቲ በቲ ተገራጫዊ ባህርያቶም፡ ነዚ ቅዱስ ዝነብር መንእሰይን ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ ውሽጢ 7 ዓመታት ዝተሰላሰሉ እምብዛ ኣቘጢዑዎ እዩ። ሽዑ ዳግም እተጎብጠ መሬትና ከይንከራኸር፡ ናብ ተግባር’ዚ ክዓናቕፉ ዘይኳሕኵሕዎ ዘሎን ዝግበርን ዝትገብረን ዘሎ ባህላዊ፡ ብሉጻት ስርሓትን፡ ዘጋጥሙ ዝነበሩ ዝተዀልዐ ሃገራዊ ስምዒት መዐቀንን ካልእ ዲፕሎማሲያዊ ታኼላ ክይንሽከል መዓጹ ባይቶታትን መንግስታትን ፖለቲካዊ ምጽልላዋትን ዝምድናታትን፡ ብድሆታትን፡- መለክዕን ኣይነበሮን። ፍቕሪ ሃገር እዩ። ነቲ ብመኸተ ዝጭበጥናዮ ኣይነበረን። እንተኾነ ግን ኤርትራዊ ዓውደ-ትምህርቲ ኣብ ምስሳን ዝሕግዝ እንደገና ሰማይ ዓሪጉ። ልክዕ ከምቲ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ላዕለዋይ ኢድ፡ ንድሕሪት ብዓል ኒሕ ስለዝኾነ፡ ዜግነታዊ መሰሉን መሳርሒ ምልኣኽ ብሓፈሽኡ ናይ 1. ኩልና ከም እንግንዘቦ ድሕሪ ውሽጢ ሃገር ዝተራእየ ናይ መኸተ ክመልሱ ኣበርቲዖም ተንቀሳቒሶም። ግቡእን ምዃኑ ኣሚኑ ብዘየማትእ ምድግጋፍ መደባትን እዩ….፡፡ ናጽነት ኣብ ዝነበራ ዓመታት፡ ኣብ ወኒ ድማ፡ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ከም ውጺኢት ናይዚ ውዲታዊ ብጽንዓትን መኸተን ቀጺልዎን ውሽጥን ወጻእን ዝነብር ህዝቢ ዝነብር ህዝቢ ከም ሓደ ጥርኑፍ ግንባር፡ ምንቅስቓሳት እዚ፡ ኣብ ምዝዛም 4. እቲ ቀደም “ድራር ተጋዳላይን፡ ይቕጽሎን ኣሎ። ኤርትራ፡ ነቲ ብቃልሱ ዘረጋገጾ ሰላምን ነቲ ሓደጋ ኣብ ምምካን፡ ምውሓስን ዓመተ 2009፡ ዓማጺ ውሳነ እገዳ ቤት ምሸት ምትሕቑቛፍን” ዝበሃል ዝነበረ፡ ዝተጐናጸፎ ዓወትን ከስተማቕር 3. መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ኣብ ምዕቃብን ልኡላውነት ሃገሩ ከበርክት፡ ምኽሪ ጸጥታ ከተግብሩ በቒዖም። እዚ ቀጺሉ “ድራር ዋርሳይ ይከኣሎ” ጀሚሩ ነይሩ። ነቲ ብመስዋእቲ ጀጋኑ ውሱን መድረኽ ብዘጋጠመ ባህርያዊ ንንቕሎ ግዜ ኣይወሰደሉን። ይኹን’ምበር ግንባር ወጻኢ፡ ካብ ጸግዒ ዝተባህለ፡ ሎሚ ድማ ብሳላ ተወፋይነት ዝተረጋገጸ ናጽነት፡ ሓንሳብን ንሓዋሩን ሓደጋታት ደርቅን፡ ናይ ግዳም መንግስቱ ምንቕ ከይበለ፡ ነቲ ምስ እገዳ ኣደታት “ሓይሊ ዕማም ህዝባዊ መኸተ” ከተማታት ኤውሮጳን ኣመሪካን ብዘየሻሙ መንገዲ ነባሪ መኸተምታ ትኳቦን ረድኤትን ከየቋመተ፡ መደብ ተኣሳሲሩ እተቐልቀለን እተደራረበን ተተኪኡ፡ ድሙቕን ቅዱስን ሃገራዊ ብዓበይቲ ሰላማዊ ሰልፍታት ክግበረሉ ካብ ዝብል ሚዛናዊ ኣተሓሕዛ ምሕብሓብ ስድራ ስዉኣትን ምምካት ሕልክላኻት ንምምካት ብተዓጻጸፍነት ኣበርክቶን ስርሓትን ይሰላሰልን ኣዕለቕሊቐን። ንምክልኻል ህዝባዊ መንግስቲ ኤርትራ ድማ፡ ረፈረንዱም ደርቅን፡ ብተበግሶ ብዙሓት ዜጋታት ክሰርሕ መሊሱ እዩ ሓኒኑ። ይቕጽልን ኣሎ። ሰራዊት ዓቢ ፍናን፡ ነቶም ብግፍዕታት ንምክያድ፡ ግንባር ወጻኢ ኣብ ኩሉ ከም ዝእለ ተገይሩ። ኣደታት ደቀንስትዮ ጸላኢ እተሃስዩን እተፈናቐሉን ህዝቢ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ፡ እቲ ካልኣይ እቲ ዝርዝራት ኣዝዩ ሰፊሕን ኩርንዓት ዓለም ምምዝጋብ ዜጋታት፡ ኤርትራውያን ግንባር ወጻኢ ኣብ ድማ፡ ዓቢ ንዋታዊ ሓገዛት ከም ዛራ ኤርትራዊ ወለዶ ዝመርሖ ምንቅስቓሳት፡ ብርኩትን ንምግላጹ’ውን ድርብራብ ምዕዳል ወረቐት መንነት፡ ምድላው ዝተፈላለየ ገጠራትን ከባቢታትን ሃገርና ውሒዙ። ብ“ውዕል ኣልጀርስ” እቲ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም፡ ውድባዊ ቅጽታት ዝሓትትን ምዃኑ ርዱእ’ዩ። መሳለጥን ነቝጣታትን ረፈረንዱም፡ ብምኻድ ብዘይ ኣፈላላይ ብማዕረ፡ ኲናት ምስ ዓረፈ፡ እቲ ንኲናት ከም ቅርጹ ኣደልዲሉ፡ ንቕሓቱ በሪኹ፡ ምድላው ዕጥቅን ዓቕሚ ሰብን ኣብ ማእከል ስልጠናታት ሃኒጸን፡ ዜጋታትና ምስምስ ዝቐርብ ዝነበረ ጉዳይ ዶብ ድሉው ኮይኑ ስለዝጸንሐ፡ብባይቶ ጸጥታ ኣብዚ ከይጠቐስኩ ክሓልፍ ምውዳድ ተሸባሺቡ። ኣብቲ እዋን ብሞያን ኣፍራይነትን ከሐይላ ኣብ ብሕጋዊ ስልጡን መገዲ ክዕጾ ንዝነበረ ንዝሓለፈ ዘይፍትሓዊ እገዳ፡ ንምኹናን ዘይግባእ፡ ሓደ ካብ ዓበይቲ ቅያታት እቲ፡ ናይ ግዳም ተጻብኦታት ብተዛማዲ ጎድኒ መንግስቲ ተገዲመን። ትጽቢት ዝጉዕጽጽ፡ ብማእክልነትን ምልኣት ልቢ ዘረስርስ ተቓውሞ፡ ኣብ ናይዚ ካልኣይ ምዕራፍ ቃልሲ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ህዝብን መሪሕነትን ዘሎ ዝሃድአ ይመስል’ኳ እንተነበረ፡ ሓደ- ተጻባእቲ ህዝቢ ኤርትራ ግን፡ ነቲ መንጎንኛነትን ኣህጉራውያን ውድባት ቀጽሪ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ከም እምነ-ዓረ ዝትሩ ጽኑዕ ምትእስሳርን ሓደ ትርፍራፍ ሰውራ ኤርትራ፡ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ዘተኣታተናዮን ዝግበር ዝነበረ ተዋስኦታት፡ ንስርዓት መንግስታት ታሪኻዊ ሰልፊ (ለካቲት ዘጉልሐ፡ ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ካብቲ ዝጸንሖም ጸረ-ናጽነት መርገጺ፡ ድሕሪ ናጽነት ዝቐጸልናዮን ፍቱን ናይ ኢትዮጵያ ንምድሓንን ግዜ ንምሽማትን 2010፡ ኣብ ኣወስትራልያን ኤውሮጳን ኣብ መስከረም 2011 ናብ ከተማ ነቲ መስርሕ ንምዕንቃፍ ጠርባሽ ርእስኻ ምኽኣል መርሓ፡ ብመትከል ዝተወስዱ ሽጣራታት ምንባሮም ክልተ ቦታታት ሰሜን ኣመሪካን) ኒውዮርክ እዩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ፈተነ የካይዱ ምንባሮም ይዝከር። ስለ ዘይደግፍዎ ጥራይ ዘይኮነ ከም ብኣጋኡ ስለዝተፈልጠ፡ ንምፍሻሉ ኣካይዱ። እዚ ወለዶ እዚ ብዘይካ’ቲ ናብ ኣህጉራዊ ዋዕላ ክሳተፍ ኣብ ድሕሪ ረፈረንዱም፡ ግንባር ወጻኢ ሕማቕ ኣርኣያ ናይ ጽቡቕ ኣብነት ዝሕግዙ ውጥናት ይሰኣሉን ይትግበሩን ዘካየዶ ህዝባዊ ዋዕላታት፡ ሰሚናራትን ዝመጽኣሉ፡ እተገብረሉ ህዝባዊ ኣቀባብላ፡ ኣብ ምንዳፍን ምጽዳቕን ሃገራዊ መንእስያት ዝወደብዎ ታሪኻዊ ርክብ፡ ቅዋም፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ብዘሳትፍ ነቲ ንምቑጻሩ ዘጸግም ቁጽሪ ተሳታፊ መንገዲ፡ ሰፋሕቲ ህዝባዊ ኣኼባታትን እተገብረ ጽፉፍ ናይ መሳለጢ፡ መጐዝያን ሰሚናራትን ኣብ ምክያድን ምጉስጓስን ጸጥታዊ ኣተሓሕዛን ቅጥዕታት፡ ንግንባር ወሳኒ እጃሙ ኣበርኪቱ። ወጻኢ ጥራይ ዘይኮነ ንተዓዛቢ ጓና’ውን ግንባር ወጻኢ ኣብ ከምዚ ዘኹርዕ እዩ ነይሩ። ነቲ ኣብ መንጎ ንጡፍ ሃገራዊ ዳግመ ህንጻዊ ዕማምን ህዝብን መሪሕነትን ዝጸንሐን ዘሎን መኸተን ተጸሚዱ ኣብ ዝነበረሉ፡ ብዶብ ዝምድናታት ንምብልሻው ተባሂሉ ዝተመኽንየ፡ ብቐንዱ ብግዳማውያን ኣእላፋት ዶላራት ዝፈሰሶ ናይ ሓሶት ሓይልታት ዝተጠጅአ ልኡላውነት ፕሮፓጋንዳ ድማ፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈታተን ሃንደበታዊ ወራር ኤርትራ ከምዘይሰርሕን ሃኑን-ባኑን ኢትዮጵያ (1998) ኣጋጢሙ። ስለዝኾነ ምዃኑን ዘመስከረ ድሙቕ ፍጻመ ኣንፈቱን ሃሙን፡ ናብ ምክልኻልን እዩ ነይሩ። ዝያዳ ኩሉ ድማ ሓቅን ምውሓስን ልኡላውነት ገይሩ። ናብ ሓሶትን ገጽ-ንገጽ ኣብ ሓደ ቅርዓት ካልእ ዝኸበደን ሓድሽን ምዕራፍ ተጠማሚተን ሓሶት ዝመኸኸትሉ እዩ መኸተ ክጽመድ ድማ ግድን ኮነ። ነይሩ። 2. ኣብ ፈለማ ዓመታት ናጽነት፡ እታ ካብ መግዛእቲ ምስ በሰላኣ እተረከብናያ ይቕጽል", "char_count": 5500, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02546", "text": "ክሰማዕ ህዋሳት እታ ግርምቲ ከተማ ብዘይካይ ኵሉ ዘረባ ይድፈነኩም ቈርበት ከባቢታት ኣስመራ፡ ቅድሚ ኣማኢት ወሰና። ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ቅድሚ ነዊሕ ግዜ፡ ዓመታት ዝተፈላለዩ ኣስማት ከም ዝነበርዎም ንኣይ ስምዑ ብዓል ንኣይ ንኣይ ድሕሪ ግዜ፡ ኣስመራ እናዓበየት ከደት። ኣብ መንጎ ዓይኒ፡ እዝንን ቈርበትን ብዛዕባ ብኣፈ-ታሪኽ ይዝንቶ። ንኣብነት፡ ብደፖዚቶ ጥልያን ናብ ኤርትራ ምስ መጹ፡ ነታ ስርሖም ዘይምርድዳእ ተፈጢሩ ነይሩ። ኣነ ዝሑልን ውዑይን ዘፍልጥ እየ ዝፍለጥ ከባቢ፡ ጐቦ ሽለለ፡ ኣባሻውል፡ ግንባር ከተማ ኣዝዮም ፈተዉዋ። “እዚኣ ንእሽቶ ንሰለስቲኣቶም ዘየረዳድኦም ጉዳይ ድማ፡ ኣነ ሓርፋፍን ልሙጽን ዘፍልጥ እየ ኣባ ዓውትስ፡ ከባቢ ቤት ጊዮርጊስ፡ ቀይሕ ሮማ እያ!” ድማ በሉ። ብዙሓት ጥልያን ‘ኣነ እበልጽ፡’ ‘ኣነ እባ’ ዝብል ነበረ። ካብዚ ብዘይ ጌጋ ስርሐይ ዝፍጽም እየ ወተግ፡ ኣብ ኣርባዕተ ኣስመራ ተደኲነን መሃንድሳትን ስነ-ጥበበኛታትን ናብ ቀጺሉ ድማ እቲ ዝተበሃሃልዎ ይስዕብ። ኣብ ብጐይታና ኣእምሮ ፍሉጥን ውሩይን እየ ዘለዋ ከባቢታት፡ ግርሁ ኣግማል፡ ዕዳጋ ኣስመራ ወሓዙ። ንኸተማ ኣስመራ ድማ ዝቕጽል ናታትኩም ጽሑፍ’ውን ክንቅበል ግና፡ ብኣኻትኩም ሕሱርን ርስዑን እየ ዓርቢ፡ ሸኻ ፍርትት ይበሃሉ ከም ዝነበሩ ኣብ ካልእ ዓለም ዘይርከብ ፍሉይ ቅርጺ ድሉዋት ኢና። እዚ ጽሑፍ እዚ ናይ ሕጂ ግና ኦ ጐይታና ኣእምሮ ስምዑና ይዝንቶ። ብዘይካ’ዞም ዝተገልጹ ከም ብዓል ዘለዎም ኣባይቲ ሰርሑላ። ኣቦሓጎታትና ምዃኑ ክንሕብር ንፈቱ። ባዕልኹም ንሓቂ ኢልኩም ፍረዱና ጎዳይፍ፡ ገጀረት፡ ዝባን ስንቀይ ... ነናይ ገዛእ ርእሶም ታሪኽ ኣመጻጽኣ ኣስማት ሓደ ካብቶም ኣገረምቲ ህንጻታት፡ ክብረት ዝግብኦ ካብ ኵልና ዓይኒ “ፊያት ታሊየሮ” እዩ። እዚ ቊሩብ ተሪፉና’ሎ ክንገድፍ ኣገልግሎትና ህንጻ እዚ ከም ክንፊ ነፋሪት ኵልኹም ህዋሳት እንታይ ኣሎኩም ኣእምሮ ዝመስል ክልተ ዓበይቲ ኣነ እየ ብርሃን ናታትኩም ኣኽናፍ ኣለዎ። ሰባት፡ “እዚ ስቕ በሉ .... ነግራማት፡ ከምቲ ፈጣሪ ብዘይካይ ትኸዱ ንገደልኩም ህንጻ እዚ ክወድቕ እዩ፡” ዝገበሮ ነፍስ ወከፍኩም ከም ቀደምኩም ብዘይካይ ትኸዱ ናብ ገረብኩም ኢሎም ፈሪሆም ነበሩ። ነቲ ተሰማሚዕኩም ክተገልግሉ እእዝዝ ኣሎኹ። ግርማ ዓለም ኣነ ኣርእየኩም ህንጻ ዝሰርሖ መሃንድስ ግና፡ ዝኾነ እንተ ኾነ ድማ ንዅላትኩም ኣነ ኣነ ገረመኒ ናታትኩም “ኣይወድቕን እዩ፡” ኢሉ እየ ዝሓልየልኩምን ዝኣልየኩምን ዘለኹ። ‘ንሕና’ ዘብልስ እንታይ ኣሎኩም ብምትእምማን ኣብ ልዕሊኡ ስለዚ፡ ‘ንኣይ’ ‘ንኣይ’ ዘብል የብልኩምን ደው በለ። ክሳዕ ሎሚ ድማ ብዘይካናዶ ቁም ነገር ኣልይኩም ዳሕራይ መዓልቲ ከምዚ ሎሚ ትዕቢትን እቲ ህንጻ ንበጻሕቲ የገርም ስለዚ ከተኽብሩኒ እዩ ዝግብኣኩም ዝገበርክምዎ እንተ ገበርኩም ግና፡ ኣሎ። ኣብዛ ጸላም ራሕሪሐኩም ንዅላትኩም ኣበርቲዐ ክቐጽዓኩም እየ ሽዑ’ኹም እትዝክሩኒ ኣጸቢቕኩም ኣስመራ፡ ብጽሬታን ሕጂ ግን ኪዱ ሰስራሕኩም ግበሩ። ኣለዎም። ንሎሚ ግን እታ፡ ‘ኣስመራ’ ጥዑም ኵነታት ኣየራን ፍልጥቲ ከተማ እዝኒ ዝብል ስም መመንጨዊት ዝዀነት ከባቢ፡ እያ። ኣብ ጐደናታታ ብዙሕ ኣእዋም ኣብ መወዳእታ ዘረባ ኣእምሮ ምስ ሰምዑ ‘ኣርባዕተ ኣስመራ’ ብምልከት ከነቕርብ፡ ኣለዋ። ቈልዑ ኣብቲ ሰፊሕ ጐደናታት ኣንታ ዓርከይ ዓይኒ ንኣይ ስማዕ እቲ ዝነበሮም ዘይምርድዳእ ተፈትሐ። ኣህዛብ ኣርባዕተ ኣስመራ፡ ኣብ ከባቢ እናተጻወቱ ይዓብዩ። ሰባት ኣብ ካፈታት ብዘይ እዝኒዶ ዘረባ ይስማዕ ካብቲ ግዜ እቲ ኣትሒዞም ድማ ብስኒት ዓመተ 1250-1300 ኣብ ኣርባዕተ ማይ ኮይኖም ማኪያቶ እናሰተዩ የዕልሉ። እቲ ብዘይ እዝኒዶ ድምጺ ይስማዕ ንሰብ የገልግሉ ኣለዉ። ቤታት ተፈላለዮም ይቕመጡ ነበሩ። ዓቢ ቤተ-ክርስትያን እንዳ ማርያምን፡ እቲ ንበይንኻ እትገብሮ’ዚ ኵሉ ድማዕ ምንጪ፡ ብሰንኩ ድማ ካብ ዝተፈላለየ ቦታታት ጽቡቕ መስጊድ ኹለፋ ኣል-ራሺዲንን እቲ ኣነ እንተ ዘይህሉስ ኵሉ ከመይ ገይሩ መጽሓፍ ንባብን ኣስተዋጽኦ ስነ ፍልጠትን ዝመጽኡ ወረርቲ የጥቅዕዎም ነበሩ። እቲ ነዊሕ ግምቢ ዘለዎ ካቴድራልን ንኸተማ ሓደ ማይ ቤት ክውረር ከሎ፡ እተን ሰለስተ ኣስመራ ግርማ ሂቦማ ኣለዉ። ከተማ ኣብ ቋንቋ እንግሊዝ ንፉዓት ክትኮኑ ትደልዩዶ፧ ማይ ቤታት ይሕግዝኦም ኣይነበራን። ኣስመራ ብፍቕሪ ዝተሃንጸት ከተማ እያ ዝብሉ’ውን ኣለዉ። ኣብዚ ሎሚ ‘ብማይ ጭሆት’ ዝፍለጥ ፍቱዋት ተመሃሮ ቋንቋ እንግሊዝ ምምላኽ ሓደሽቲ ቃላት ክረኽቡ ከለዉ፡ ኣብ ፍሉይ ኣስመራ፡ ሰላማዊት ከተማ ተባሂላ’ውን ከባቢ፡ ማይ ክወርዳ በብመገደን ዝተኣኻኸባ ኣብ ህይወት ተመሃሮ ኣገዳሲ እዩ። ስለዚ፡ ደብተር ብምጽሓፍ፡ ትርጉሞምን ኣብ ምሉእ ትጽዋዕ እያ። ሰባት ንሓድሕዶም ይከባበሩን ደቀንስትዮ፡ ብዛዕባ ጸገማት ናይቶም ተመሃሮ ኣብ ቋንቋ እንግሊዝ ንኽነፍዑ ሓሳብ ከመይ ከም ዝኣትዉን ክለማመዱ ይፋቐሩን። ህይወቶም ድማ ብምትሕግጋዝ ወረርቲ ኣልዒለን ኣዕለላ። ኣብ ዕላለን ድማ፡ ክኽተልዎም ዝግባእ ሸውዓተ ነጥብታት ይግባእ። ቃላት ብተናጸል ካብ ምጽናዕ፡ ብሓባር ይመርሑ። ነቶም ወረርቲ ክምክተኦም እንተ ኾይነን እዞም ዝስዕቡ እዮም፦ ብሓባር ዝኸዱ ቃላት ምጽናዕ ንዝርርብ ከተማ ኣስመራ፡ ብዘለዋ ፍሉይ ስነ-ህንጻ፡ ኣርባዕቲአን ማይ ቤታት ብጥምረት ሓደ ዓለማዊ ውርሻ ንኣስመራ ኣብ መዝገብ 1. ሰፊሕ ንባብ ምክያድ፡ ዝያዳ ተፈጥሮኣዊ ይገብሮ። ብምዃን ክገጥማ ከም ዘለወን ተሰማምዓ። ቅርሲ ዓለም” ኣስፊሩዋ ኣሎ። እዚ ኸኣ ተመሃሮ ዝተፈላለዩ መጻሕፍቲ፡ ጋዜጣታትን 5. ምሕሳብ ብቛንቋ እንግሊዝ፡ ብዝገበርኦ ሓያል ጻዕሪ ድማ ንኽሰምራ ኣስመራ ንዓለም ብምልእታ ኣገዳሲት መጽሔታትን ብምንባብ ቃላትን ሰዋስውን መብዛሕትኦም ተመሃሮ ካብ ቋንቋ ኣደኦም ተረዳድኣ። ንዝኣተውኦ ውዕል ብማሕላ ከተማ እያ ማለት እዩ። ብተፈጥሮኣዊ መንገዲ ክመሃሩ ይኽእሉ። ናብ እንግሊዝኛ ክትርጉሙ ይፍትኑ፣ እዚ ኣጽደቐኦ። ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ኣስመራ ታሪኽ ንባብ፡ ንኣእምሮ ምስቲ ቋንቋ ንኽላመድ ድማ ንዝርርብ የደናጒዮ እዩ። ስለዚ፡ ሰብኡተን ከናድዩወን ናብ ማይ ጭሆት ፍቕርን ስምረትን እያ። ከምቲ እተን ይሕግዞ። መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ፡ ተመሃሮ ኣብ ክንዲ ምትርጓም፡ ብቐጥታ ምስ ከዱ፡ “ድሕሪ ደጊም ኣስሚርና ኣለና። ኣርባዕተ ኣንስቲ ንዓደን ዘወሃሃዳ፡ ንሕና ብብዝሒ ዘንብቡ ተመሃሮ ዝሓሸ ናይ ብእንግሊዝኛ ክሓስቡ ክለማመዱ ኣለዎም። ብሓደ ንጸላእትና ክንምክት ኢና፡” ኢለን ድማ ንኸተማናን ንሃገርናን ብውደት ምጽሓፍ ክእለትን ዝሰፍሐ ናይ ቃላት ንኣብነት፦ ዝሰርሕዎ ዘለዉ ስራሕ ብልቦም ሰሚረን። ክንሕልዋን ከነማዕብላን ይግባእ። ኣስመራ ፍልጠትን ይህልዎም። ብእንግሊዝኛ ክገልጽዎ ክፍትኑ ኣለዎም። ኵሉ ግዜ ተበሃጊት ኮይና ንኽትነብር ካብዚ ንንዮው፡ “ኣርባዕተ ኣስመራ” 2. ምስማዕን ምድጋምን 6. ስሩዕ ምጽሓፍ፡ ዓቕምና ዘፍቅዶ ክንሰርሕ ይግባእ። ተባሂለን። ጸኒሐን እተን ኣርባዕተ ማይ ቤት ቋንቋ ምምሃር ብእዝኒ እዩ ዝጅምር። ተመሃሮ መዓልታዊ ሓጸርቲ ጽሑፋት፡ ደብዳበታት ማለት ገዛ ‘ስርንስር’፡ ‘ሽለለ’፡ ‘ኣስማዓ’፡ መወከሲ፦ ብምምሕዳር ዞባ ማእከል ዜናታትን ናይ እንግሊዝ ፊልምታትን ወይ ናይ ዕለት ዝኽሪ ብእንግሊዝኛ ምጽሓፍ ‘ጐሮት’ ዝበሃላ ዝነበራ ብሓደ ስያመ፡ ዝተዳለወ ጽሑፍ ብምስማዕ ናይ ድምጺ ኣደማምጻን ቅዲ ንሰዋስው ንምምሕያሽ ይሕግዝ። ዝጸሓፍዎ “ኣርባዕተ ኣስመራ” ተባሂለ ክጽውዓ ዘረባን ክመሃሩ ይግባእ። ነቲ ዝሰምዕዎ ጽሑፍ ንመምህር ወይ ንዝፈልጥ ሰብ ድምጺ ደጋጊሞም ብምምሳል ድማ ናይ ክእረመሎም ምርኣይ ሓጋዚ እዩ። ብኸምዚ ምዝራብ ትብዓቶም ከዕብዩ ይኽእሉ። ኣገባብ ድማ ንጌጋታቶም ንኽእርሙ 3. ዕለታዊ ልምምድ ናይ ዘረባ ምግባር፡ ይሕግዞም። ቋንቋ ንምልማድ ዝበለጸ መገዲ ደጋጊምካ 7. ቴክኖሎጂን መሳርሒታትን ምጥቃም፡ ምዝራብ እዩ። ተመሃሮ ምስ መማህርቶም ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ዝተፈላለዩ ናይ ቋንቋ ከምኡውን ምስ መምህራን ናይ ቋንቋ መምሃሪ ኣፕሊኬሽናት፡ መዝገበ ቃላትን እንግሊዝ፡ ብእንግሊዝኛ ጥራይ ክዛረቡ መርበብ ሓበሬታታትን ንትምህርቲ ክጽዕሩ ኣለዎም። ከይጋገዩ ክፈርሁ ዝተዳለዉ ኣለዉ። ተመሃሮ፡ ነዞም የብሎምን፣ ምኽንያቱ ጌጋ ክፋል ናይቲ መሳርሒታት ብምጥቃም ናይ ምጽሓፍን መምሃሪ መስርሕ እዩ። ምዝራብን ክእለቶም ብቐጻሊ ከመሓይሹ 4. ናይ ቃላት መዝገብ ምሓዝ፡ ይኽእሉ።", "char_count": 4559, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02547", "text": "ኣብ ዓለም፡ ንመሰላት ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ዝተደገፈ ቃልሲ ንናጽነት ዓቢ እጃም ዘበርከተ፡ ክፋላት ሕብረተሰብ ዝገልጹን ዝቃለሱን ኮይኑ፡ ብመንገዲ ዝተፈላለዩ ገጻት ኣብ ልምዓት ሃገር’ውን ዝቐጸለ ሰፊሕ ጽልዋ ዝነበሮም ዓለማውያን ማሕበራዊ መራኸቢታት ሰፊሕ ኤርትራዊ ማዕበል ኣንስታይነት ከም ምንቅስቓሳት ከም ዝነበሩ ይፍለጥ እዩ። ዲጂታላዊ ምትእስሳር ዝፈጥር ዘሎ እንውንን ምርዳእ ድማ ኣገዳሲ እዩ። በብእዋኑ፡ ዝተፈላለዩ ማሕበረ ቁጠባዊ እዩ። ነቲ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ዘጋጥም ለውጥታት ብምፍጣር፡ ብቐንዱ ድማ ናይ ዓመጽን መጥቃዕትን ተርእዮታት ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት፡ ብፍላይ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ኣብ ምህናጽ ንምቅላዕን፡ ብተወሳኺ ነቲ ኣብ ኣብ መንጎ መንእሰያት ካብ ዝለዓል ነናቶም ጽልዋታት ነይሩዎም እዩ። ሓደ ዝተፈላለየ ሕብረተሰባት ዘሎ ዓቃባዊ ዛዕባታት ሓደ፡ ኣብ ኣምር ኣንስታይነት ካብዞም ብደረጃ ዓለም ጽልዋ ዝገበሩ ኣተሓሳስባታት ንምቅላስን ዝዓለመ ድማ (feminism) ዘሎ ናይ መረዳእታ ምንቅስቓሳት፡ እዚ ብኣንስታይነት እዩ። ዝዓበየ ጽልዋ ናይዚ መድረኽ፡ ደቂ ፍልልያት እዩ። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ኣብ ዝፍለጥ ወይ ‘feminism’ ተባሂሉ ኣንስትዮ ንዘለወን ሽግራት ብሓባርን ዓለምና መልክዓቱ እናቐየረ ዝመጽእ ዝጽዋዕ ምንቅስቓስ እዩ። ምንቅስቓስ ውዱብን መልክዕ ክዛተያሉን ፍታሕ ዘሎ ኣምራት ናይ ኣንስታይነት ኣሎ። ኣንስታይነት፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ክፈጥራሉን ዘኽእለን ባይታ ምፍጣረን መብዛሕትኡ ንምዕራባዊ ስነ ሓሳብን ማሕበራዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ስነ እዩ። ምዕራባዊ ሕብረተሰብን ዝውክል ኣእምራውን መዳያት ማዕረ መሰልን መለለዪ ድማ ኣለዎ። ብጉልባብ መሰል ዕድልን ክህልወን ዝቃለስ ሰፊሕ ብሓፈሻ፡ ሕቶ ደቂ ኣንስትዮ ንውሱን ደቂ ኣንስትዮ ብዙሕ ምስ ክብርታት ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ እዩ። ክፋል ሕብረተሰብ ዓለም ጥራይ ናይ ሕብረተሰባት ዓለም ዘይቃዶ እዚ ብሃንደበት ኣብ ሓደ ለይቲ ዝውክል ኣርእስቲ ዘይኮነ፡ ኣብ መላእ ተርእዮታት ኣሎ። ኩሎም ብደረጃ ዝተላዕለ ዘይኮነስ፡ ነቲ ንዘመናት ዝቐጸለ ዓለም ብዝተፈላለዩ መልክዓቱ ንዘመናት ዓለም ዝኽሰቱ ምዕባለታት ኣብ ኩሉ ጸቕጥን ወጽዓን ደቂ ኣንስትዮ ንምቅላስ ዝኸደን ዝኸይድ ዘሎን ኣምር እዩ። ሕብረተሰብ ናይ ዓለም ይሰርሑ በብእዋኑ ዝማዕበለ ኣምር እዩ። ከም ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ፡ እዚ ማለት ከም ዘይኮነ ድማ የመልክቱ። ዝነበረ ምንቅስቓስ ኣንስታይነት እዩ። ከም ውጽኢት ናይዚ ቃልሲ ድማ፡ ውጽኢቱ ድማ፡ ኣብ ኣርባዕተ ኣገደስቲ ምንቅስቓሳት እዚ ዋላ እኳ ብዝነበሮ ኣብ ሃገርና ድማ ንሕብረተሰብና ኣብዚ መድረኽ ዝተላዕሉ ሕቶታት ሕቶ ማዕርነትን መሰላትን ንዝተወሰና ማዕበላት ዝተጋህደን ነናቱ መለለይታት ጽልዋ ከም ሓደ ዓለማዊ ምንቅስቓስ ዝመስል፡ ኣብ ሓባራዊ ምክብባርን ፖለቲካዊ መዳያት ጥራይ ዘይኮነ፡ ደቂ ኣንስትዮ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንኹለን ዘለዎን መድረኻት ፈጢሩ እዩ። ዝውሰድ እንተኾነ፡ ንቃልሲ መላእ ደቂ ሓድሕድ ምትሕግጋዝን ዝኣምን እንተላይ ናብ ዝተሓላለኸ ማሕበራዊ ደቂ ኣስትዮ ዝምልከት ኮይኑ፡ ዝተፈላለየ ኣንስትዮ ዓለም ብምልኣት ዘንጸባርቕ ኣምር ኣንስታይነት ከም ዘለና ምግንዛብ ጉዳያትን መሰላትን ተሰጋገሩ። ድሕረ ባይታ ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ቀዳማይ ማዕበል ምንቅስቓስ ግን ኣይኮነን። የድሊ። ነዚ ዕላማ እዚ ዕዉት ንምግባር “ውልቃዊ ጉዳይ’ውን ፖለቲካዊ እዩ” ድምጸን ከስምዓን ንመሰለን ክቃለሳን ኣንስታይነት ካብ መወዳእታ 19 ክፍለ ድማ፡ ቀጻሊ ስራሕን ውህደትን ዝሓትት ዝብል መሪሕ ቴማ ድማ ነበሮ። ከም ዕድል ፈጠረ። ዘመን ክሳብ መጀመርታ 20 ክፍለ ንኣብነት፡ ኣብ ኤርትራ፡ ቃልሲ ዕማም እዩ። ቀንዲ መለለዪ ናይዚ መድረኽ፡ መሰል ዘመን ኣብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ደቂ ኣንስትዮ ምስ ቃልሲ ንናጽነት ውሳነ ወሊድ፡ ቃልሲ ኣንጻር ጾታዊ እዚ ሰለስተ ዓበይቲ መድረኻት፡ ዝተኸስተ እዩ። እዚ ማዕበል እዚ፡ ዝተኣሳሰረ እዩ። ተጋደልቲ ደቂ ብደረጃ ዓለም ይኹን ብደረጃ ዓመጽን ዘቤታዊ ጎነጽን፡ ከምኡ ድማ ብቐንዱ ኣብቲ እዋን’ቲ ብመንገዲ ብቐንዱ ኣብ ሕጋዊ መሰላትን ፖለቲካዊ ኣንስትዮ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ሃገርና፡ ቃልሲ ደቂ ኣንስትዮ ገና ማዕርነት ኣብ ቦታ ስራሕ ዝብል’ዩ ነይሩ። ነቲ ወጽዓ ዘንጸባርቕ ስነ ጽሑፋዊ ተሳትፎን ደቂ ኣንስትዮ ዘተኮረ እዩ ብዝነበረን ተሳትፎ ንብዙሕ ድሑር ዘይተዛዘመ ጉዕዞ እዩ። ኣብ ቃልሲ ደቂ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝወርድ ጾታዊ ስርሓት ዘበርክታን ኣብ ጉዳያት ደቂ ነይሩ። ኣብቲ እዋን’ቲ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኣተሓሳስባታት ክስዕርን ናይ ኣተሓሳስባ ኣንስትዮ ዓለምና ዛጊት ብዙሕ ዓወታት ዓመጽን ዘቤታዊ ግፍዕን ክግታእን ኣንስትዮ ብዝነበረን ጽኑዕ መትከላት ደቂ ኣንስትዮ ዝነበረ ኣዝዩ ትሑት ዝኾነ ለውጢ ክፈጥርን ክኢሉ እዩ። ቃልሲ እኳ እንተ ተመዝገበ፡ ኣብ ዓለም ገና ሕጋዊ ተሓታትነት ክህልዎን፡ ኣብ ቦታ ዝልለያን ዝነበራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣጠማምታ፡ ከም ሳዕቤኑ ድማ ንደቂ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ፡ ክንዮ ጽሑፍ፡ ብቢልዮናት ዝቑጸራ ደቂ ኣንስትዮ ስራሕ’ውን ደቂ ኣንስትዮ ማዕረ ናይ ዝቕለስን ዝውደብን ዝነበረ መድረኻት ኣንስትዮ ካብ መሰረታዊ ሕጋዊ መሰላት መደረን ሰልፊን ዝኸደ፡ ምስ ከቢድ መሰረታዊ መሰላተን ከረጋግጻ ኣይከኣላን ስራሕ ዕድላት ክዋደደለን፡ ኣብ ቦታ እዩ። ከምቲ ኣብ ሳልሳይ መድረኽ ዝነፍግ ዝነበረ ኣተሓሳስባታት ሓራ መስዋእትን ግብራዊ ቃልስን ዝተኣሳሰረ ዘለዋ። ንሕና’ውን ከም ሕብረተሰብ ነቲ ስራሕ ዝግበር ኣድልዎ ናይ ስራሕን ዝተጋህደ ግን፡ ሓደ ካብቲ ዝነበሮ ሃጓፍ፡ ንምግባር ዝጀመረ ምንባሩ ይፍለጥ። ብምዃኑ ናይ ገዛእ ርእሱ ዝተፈልየ ከም ሃገር ክንበጽሖ እንደሊ ሃገራዊ ደሞዝን ክእለ፡ ወዘተ ዝብል ኣገደስቲ ዋላ እኳ ብዝነበሮ ዓቢ ጽልዋን ኣብ ቀንዲ መለለዪ ናይዚ ማዕበል፡ መሰል ሕላገት ኣለዎ። ድሕሪ ናጽነት’ውን ሸቶ ዕዉት ኣብ ምግባር፡ ሕቶ ደቂ ነጥብታት ዝነበሮ እዩ። ከም ቀንዲ ጽልዋ ባይታ ዝፈጠሮ ለውጥታትን ዓለማዊ ምድማጽ እዩ። ደቂ ኣንስትዮ ኣብቲ ኣብ ትምህርቲ፡ ምውጋድ ሃሰይቲ ኣንስትዮ ብምልኣት ክንሰርሓሉ ኣገዳሲ ናይዚ መድረኽ ድማ፡ ብዙሓት ደቂ ኣምር ክኸውን እንተ በቕዐ፡ ንመላእ ዝነብራሉ ሕብረተሰብ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ልምድታት፡ ማዕርነት ኣብ ቅድሚ እዩ። ሕቶ ማዕርነትን ደቂ ኣንስትዮን፡ ኣንስትዮ ናብ ብርክት ዝበለ ሞያታትን ደቂ ኣንስትዮ ናይ ዓለም ዝሓቁፍ ግን ማሕበራውን ፖለቲካውን መዳያት ሕጊን ካልእን ንምርግጋጽ ብዙሕ ስራሕ ሕቶ መሰል ጥራይ ኣይኮነን። ሕቶ ዓውድታትን ክጽንበራን፡ ኣብ መዳይ ኣይነበረን። ዝነበረን ተራ ኣዝዩ ዝተደረተ እዩ ነይሩ። ተሰሪሑን ይስራሕ ኣሎን። ሃገራዊ ዕብየትን ድሕነትን’ውን እዩ። ጾታዊ ዓመጽን ስንብራቱን ኣተኲረን ከም ሳዕቤኑ ድማ፡ ክመርጻ ይኹን ሓደ ካብቲ ሓደ ነጻጺልካ ዘይርአ ኣምር ንቕሓት ዝፈጥራሉን ዝዝትያሉን ኣብዚ ሕጂ ዘለናዮ ዘመነ ቴክኖሎጅን ክምረጻ ዘኽእለን መሰል ኣይነበረንን። ኣብ መስርሕ ለውጢ፡ ሕብረተሰብ ምዃኑ ምርዳእ የድሊ። ከም ሰባት ማሕበራዊ ሃዋሁወ ክፈጥራን ከኣላ። ሓበሬታን’ውን፡ እቲ ብራብዓይ ካልኣይ ቀንዲ ሸቶ ናይዚ መድረኽ፡ ኣካል ናይቲ ዝኸይድ ለውጢ ኮይኑ ምስ ዘለና ኩለንትናዊ ፍልልያት ብዘየገድስ፡ ማዕበል ዝፍለጥ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ መሰል ዋንነት ንብረትን ውርሻን እዩ። ዘይስምዖ፡ ዝመጽእ ገስጋሲ ውጽኢት ማዕረ ዕድላትን መሰላትን ክህልወና፡ ሳልሳይ ማዕበል ካብ 1990ታት መልክዓቱ እናቐየረ ዝመጽእ ዘሎ ኣምር እዚ ማለት፡ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ናታ የለን። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ኣብ ኣብ ዝተዋደደ ዕድላት ድማ ብብቕዓት ክሳብ መጀመርታ 2000 ኣብ ዝነበረ ኣንስታይነት፡ ብዝተፈላለየ መልክዓቱ ንብረት ክትውንን፡ ብውርሻ እትረኽቦ ኤርትራ ንመላእ ሕብረተሰብ ዝሓቁፍ፡ ክንዋጻእ፡ እዚ ቃልሲ ዝጠልቦ መሰረታዊ እዋን ዝተኸሰተ እዩ። እዚ ማዕበል’ዚ፡ ዝቕጽለሉ ዘሎ መድረኽ እዩ። እዚ መሰል ክትረክብን ዘኽእላ ሕጊ ንባህሉን ክብርታቱን ዘኽብር፡ ኣብ ረቛሒ እዩ። ሃገር ኣብ እተዋድዶ ነቶም ኣቐዲሞም ዝነበሩ ክልተ ዓበይቲ ራብዓይ መድረኽ ብቴክኖሎጂን ክንደፍ ኣኽኢሉ። ሳልሳይ ሸቶ መሰል ዕድላትን ጸጋታትን ኩሉ ሰብ ማዕርነቱን ማዕበላት ብነቐፌታዊ ዓይኒ ዝረኣየ እዩ ትምህርቲ ኮይኑ፡ ደቂ ኣንስትዮ ናብ ክብረቱን ተሓልዩሉ ክነብር መሰረታዊ ነይሩ። ቀዳሞት ክልተ መድረኻት ላዕለዎት ኣብያተ ትምህርቲ ክኣትዋ መሰል እዩ። ምዕሩይ ተሳታፍነት ኣብ ብቐንዱ ኣብ ዝተወሰነ ክፋል ማለት፡ ዘኽእለን ባይታ ፈጢሩ። መሰላት ጥራይ ዝሕጸር’ውን ኣይኮነን። ንጸዓዱን ርኹባትን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ግቡኣት’ውን ማዕርነት ይረጋገጽ ጥራይ ዝውክልን፡ ነቲ ዝበዝሐ ክፋል ቀዳማይ ማዕበል ዝገደፎ ቀንዲ ሓድጊ፡ እዩ። ምኽንያቱ፡ ሃገር ብሓደ ጾታ ናይቲ ሕብረተሰብ ኣብ ግምት ናይ ምድማጽ መሰል ክዉን ክገብር ጥራይ ኣይትህነጽን እያ። ኣብ ህንጸትን ዘየእተወን ተባሂሉ እዩ ዝንቀፍ። ስለዚ፡ ምኽኣሉ እዩ። ንኣብነት፡ ብ1920 ኣብ ድሕነትን ኩሎም ዜጋታት ኢዶም እንተ ኣብ ሳልሳይ ማዕበል ካብ ዝተላዕለ ቀንዲ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብ1928 ሓዊሶም፡ እታ ሃገር እትህቦ መሰላት ድማ ሸቶታት ብዙሕነት እዩ ነይሩ። ኣብ ድማ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ፡ ደቂ ኣንስትዮ ንኹሎም ዜጋታት ብማዕረ ይባጻሕ። ጉዳይ መሰል ጸለምቲ፡ ትሑት ቁጠባዊ ንመጀመርያ እዋን ኣብ ዝተፈላለየ ደቂ ኣንስትዮ ማዕርነተን ንምርግጋጽ ደረጃ ዘለወን፡ ስደተኛታትን ዝተፈላለየ ባይቶታት ድምጸን ክህባን ክምረጻን ኣብ ዘካይድኦ ቃልሲ ድማ፡ ናይ መሰል ድሕረ ባይታ ዝውንናን ደቂ ኣንስትዮ በቒዐን እየን። ቃልሲ ጥራይ ዘይኮነ፡ መስርሕ ሃገራዊ ዝገጥመን ፍሉይ ጸገማት ምልላይን ከም ድሕነትን ምዕባለን’ውን እናተመለሰ ኣካል ናይቲ ሕብረተሰብ መጠን ድማ ድሒሩ ዝመጸ፡ እቲ ብኻልኣይ ማዕበል ዝኸደሉ ኣገዳሲ መሳርሒ እዩ። ፍታሕ ምንዳይን ዝብል እዩ ነይሩ። ዝፍለጥ ካብ 1960ታት ክሳብ 1980ታት", "char_count": 5422, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02548", "text": "ብ5 ሚያዝያ ዝፈለመ ኣብ መንጎ ትሽዓተ ጋንታታት ሊግ ዞባ ማእከል ዝካየድ ዘሎ ናይ ደንደንን ኣልታሕሪርን ሓሊፈን ኣውዲቕካ ምሕላፍ ውድድር ዋንጫ ናጽነት 2026 ኵዕሶ እግሪ፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ብክልተ ጸወታ ኣብ ስታዲዩም ኣስመራ ቀጺሉ። ግጥም ከኣ፡ ኬቨን በረኸት ካብ ኣልታሕሪር 2ብ0 ክብ ኣቢላቶ። ብድሕሪ’ዚ ዝተመዝገበ ኣብቲ ንኣልታሕሪር ምስ ኮርፖረሽን ተረቚሑ። ሸቶ ስለ ዘይነበረ፡ ደንደን ኣሰር ኣልታሕሪር ዘራእትን ጥሪትን ዘራኸበ ናይ ፈለማ ግጥም፡ ቀጺለን ኣብ ሜዳ ዝተራእያ፡ ደንደን ምስ ብምስዓብ ናብ ዝቕጽል ጸወታ ሰጊራ። ኣብዛ ሸቶ ዘይተራእዮ ቀዳማይ እብረ ድሕሪ ኩባንያ ዕንጸይቲን ሓጺንን ሰምበል እየን። ግጥም ብንያም መንግስትኣብ ካብ ደንደን ምክያደን፡ ናብ ዕረፍቲ 0ብ0 ኣምሪሐን። ቀዳማይ እብረ ደንደን ክትረብሓሉ እያ ብሉጽ ተጻዋታይ ተሰይሙ። ናይ ድሕሪ ዕረፍቲ ግጥም፡ ንክልተአን ተራእያ። ደንደን፡ ብዝገበረቶ ሓያል ጻዕሪ ኣብ እዚ ከምዚሉ ከሎ ውድድር ሻምፕዮና ጋንታታት ሸቶ የገድሰን ብምንባሩ፡ ብሓያል መበል 33 ደቒቕ ካብ ሲራክ መብራህቱ ሸቶ ካልኣይ ዲቪዝዮን፡ ረቡዕ ክልተ ግጥማት ፈተነ ዝተሰነየ ርሱን ጸወታ ከካይዳ ተራእየን። ብምርካባ፡ ናብ ዕረፍቲ 1ብ0 መሪሓ ወጺኣ። ኣሰላሲሉ። ኣብቲ ግጥም፡ ፓራዲዞ ኣብ መበል 63 ደቒቕ ድማ፡ ንኣልታሕሪር ድሕሪ ዕረፍቲ፡ ኩባንያ ሰምበል ንማይተመናይ 7ብ1 ክትስዕራ ከላ፡ ጎዳይፍ ሰሊጡዋ። ካብ ኬቨን በረኸት ብዝረኸበታ ንዝተመዝገበቶም ሸቶ ከሕውዩ ሓሓሊፎም ድማ፡ ንጸጸራት 2ብ0 ረቲዓታ። ሸቶ መሪሕነት ክትጭብጥ ክኢላ። ዝቐጸለ ናብ ልዳት ደንደን እኳ እንተተጸግዑ ውድድራት ኣውዲቕካ ምሕላፍ ዋንጫ ደቓይቕ ካብ ፈተነ ሓሊፉ ሸቶ ከይተመዝገበ ክሰልጦም ኣይከኣለን። ደንደን፡ ዝያዳ ደፊኣ ናጽነት፡ ጽባሕ ሰንበት ብክልተ ግጥማት ብምቕጻሉ፡ ጸወታ ብመሪሕነት ኣልታሕሪር ብምጽዋት፡ ካብ ኣሚር መርሃዊ ኣብ መበል ቀጺሉ ክውዕል’ዩ። 1ብ0 ተዛዚሙ። ብሉጽ ተጻወታይ ናይ’ዚ ተጻዋታይ ደንደን ብንያም መንግስትኣብ 71 ደቒቕ ሸቶ ስለ ዝረኸበት፡ መሪሕነታ ናብ ተጻዋታይ ኣልታሕሪር ኬቨን በረኸት መርከብ ሻምፕዮንስ ሊግ መን ይሰቐላ፧ ሃላንድ፡ ንኣርሰናል የጠንቅቕ ሎሚ ምሸት ሜዳ ቸልሲ ስታምፎርድ ብሪጅ፡ ክለባት እያ ትስራዕ። ምዕዋታ ኸኣ፡ እቲ ኻልእ ኣቐንዛዊ ዛንታ ኣጥቃዓይ ማንቸስተር ሲቲ መንበር ሻምፕዮንስ ሊግ ንምህዳን ሓያል ኣብ ኵሉ ግጥማት፡ ቸልሲ ካብ ትሽዓተ ናይቲ ግጥም’ዩ። ኤርሊንግ ሃላንድ፡ ጽባሕ ምስ ቅልስ ክካየደሉ’ዩ። ብ48 ነጥቢ ሻድሸይቲ ዘላ ኣብ ሽዱሽተ ጸወታ ስለዝተረትዐት፡ ኣብ ዩናይትድ፡ ኣብ ክልተ ካብ ዳሕረወት ኣርሰናል ዘለዎም ጸወታ “ናይ ቸልሲ ኣንጻር’ታ ብ55 ነጥቢ ሳልሰይቲ ዘላ መላእ ኤውሮጳ ካብ ዝርከብ ዝለዓለ ሊግ፡ ኣርባዕተ ግጥማታ ብምስዓራ ኣብ ተኣፋፊ ፍጻመ ጸወታ፡” ብምባል፡ “ጽዋእ ማንቸስተር ዩናይትድ። ዝበዝሐ ዝተሳዕረት ክለብ ገይሩዋ’ሎ። ቸልሲ፡ መድረኽ ትርከብ። መስመር ምክልኻላ ፕሪመር ሊግ መን ተልዕል ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ኣብ መስከረም ንሻምፕዮንስ ሊግ ዝነበራ ተሳትፎ ድሕሪ’ቲ ብኵራት ወሰንቲ ተጻወትቲ ተደሚሩዎ፡ እቲ ዝውስን ግጥም’ዩ፡” ክብል 2025 ኣብ ኦልድ ትራፎርድ ንቸልሲ 2ብ1 ብሲቲ 3ብ0 ዝተደሃኸቶ ግጥም፡ ኣብ ሓደጋ ተነቃፊ ሸነኻ ኰይኑ ኣሎ። ኣብዚ ናይ ሎሚ ገሊጽዎ። ብምስዓራ፡ ድሕሪ 2019-20 ኣብ ሓደ ወቕቲ ብምውዳቑ፡ ሎሚ ካብ ፈለማ ዓወት ክትሃድን ጸወታ ድማ፡ ሓላፍነት ምክልኻልን ምጥቃዕን ሃላድን፡ ኣብቲ ናብ ኣርሰናል ስፖርት ክልተ ዓወት ንምምዝጋብ ናብ ትጽቢት ይግበረላ። ቸልሲ፡ ካብታ መበል 11 መስመር ምጥቅዓ ክጻወቶ ትጽቢት ይግበረሉ። ዝሰደዶ መልእኽቲ፡ ማንቸስተር ሎንደን ክትጐዓዝያ። ዘላ ቦርንማውዝ ብሰለስተ ነጥቢ በሊጻ፡ ካብ ልሕሉሕ መስመር ምክልኻላ ብፈጠራዊ ጥበብ ሲቲ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ዓመት፡ ሓምሸይቲ ዘላ ሊቨርፑል ብ5 ነጥቢ ድሒራ፡ ምጥቃዕ ብምሽፋን። ዩናይትድ፡ ብጸብለልታ ሓምሸይቲ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ንማን.ዩናይትድ ክትፋለማ’ያ። ሸቶ ንኣስቶን ቪላ፡ ንሊቨርፑል ድማ፡ ብሰለስተ ንምልዓል ኣብ ትገብሮ ዘላ ጒዕዞ፡ ኣኻዕቢታ’ያ። ከም ውጽኢት፡ ናይ ጓርድዮላ ቸልሲ፡ ኣንጻር ሊድስ ግጥም ናይ ፍርቂ ነጥቢ በሊጻ ኣብ ሳልሳይ ደረጃ ተቐሚጣ ኵሉ ተሪፉዋ ዘሎ ግጥም ከም ኣውዲቕካ ሲቲ፡ ኣብ ኢዳ ሓደ ጸወታ ጨቢጣ ብሽዱሽተ ፍጻመ እውን ኣለዋ። ተኸታታሊ ኣርባዕተ ብምብህላዋ ሎሚ ናይ ግድን ዓወት የድልያ። ምሕላፍ ከም ትርእዮ ብምሕባር፡ ኣርሰናል ነጥቢ ትምራሕ ኣላ። ስዕረት ንዘይምዝጋብ ግን ኣተኵሮኣ ኣብ ህልው ኵነታት ክትጥንቀቕ ኣዘኻኺሩ። ሲቲ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ቸልሲ ፕሪመር ሊግ ከቕንዕ’ዩ። ቸልሲ፡ ኣብ ሜዳኣ ቸልሲ፡ ኣብ መጒዳእቲ ዝጸንሑ ተጻወትታ ወዲ 25 ዓመት ሃላንድ ነዚ ናይ ጽባሕ 3ብ0 ዘመዝገበቶ ዓወት፡ ከም ነጥበ መቐይሮ ኣንጻር ዩናይትድ ዕብለላ ኣሎዋ። ኣብ ሜዳኣ ኣብዛ ግጥም ዘይርከቡ ክዀኑ እንከለዉ፡ ጸወታ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ናይዚ ሊግ ምዃኑ ብምሕባር፡ ኣብ ኣገዳሲ ካብ ዘካየደቶ 12 ዳሕረዎት ግጥማት፡ ኣብ ዋላኳ ቅልጡፍ እንተዀነ ቻሎባ ግን ሓውዩ እዚ ተፈጢሩ ዘሎ ጸቕጢ፡ ተጻወትቲ ሲቲ ናይ ዓወት ቅኒት በጺሓ ከም ዘላ ትሕብር። ሓንቲ ጥራይ እያ ተሳዒራ። ድሕሪ ሚያዝያ ብምህላዉ ከርክብ ይኽእል’ዩ። እቲ ብዛዕባ ኣብ ክኣትዉዎ ዝደልዩ ማዕበል በጺሑ ከም ዘሎ ፋብሪዝሞ፡ ትማሊ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ 2006፡ ኣንጻር ዩናይትድ ኣብ ሜዳኣ ሰለስተ ቸልሲ ዘለዎ መጻኢ ብምዝራቡ ንክልተ ጸወታ ኣረዲኡ። ሳካ ኣብዚ ናይ ጽባሕ ግጥም ከምዘይህሉ ተኸታታሊ ዓወት ንምምዝጋብ፡ ሎሚ ምስ ተቐጺዑ ዝጸንሐ ኢንዞ ፈርናንደዘ፡ ኣብዚ ናይ ቸቸልልሲሲ ሃላንድ፡ “ብዘይ ጥርጥር ዓቢ ጸወታ’ዩ። ብምሕባር ኣርሰናል ካልእ ጸቕጢ ከምዘለዋ ዩናይትድ ክትጓነጽ’ያ። ሎሚ ግጥም ክህልው’ዩ። ብወገን ዩናይትድ ቸልሲ፡ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ሊያም ሮሰነሮ፡ ማዕረ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ድማ፡ ንርድኦ ሓቢሩ። ማንቸስተር ዩናይትድ ከኣ፡ ማርቲነዝን ማጓየረን ብሰንኪ መቕጻዕቲ፡ ኣብ ቀዳሞት ኣርባዕተ ግጥማት ብምዕዋት ኢና። ልክዕ ከም ናይ ፍጻመ ጸወታ’ዩ፡” ኢሉ። ሲቲ፡ ድሕሪ ምስ ኣርሰናል ምጽዋታ ማን.ዩናይትድ፡ ሰኑይ ምሸት በታ ከይትምለስ ኮፒ ማይኖ ድማ፡ ብመጒዳእቲ ኣብዛ ግጥም ብሩህ ጅማሮ’ያ ኣንጸባሪቓ። ሕጂ ግን፡ እዚ ጽባሕ ኣብ መንጎ ማንቸስተር ሲቲን እተካይዶ ግጥም፡ ብተዛማዲ ደሓን ብምዃኑ፡ ኣብ ስግኣት ዘላ ሊድስ ዩናይትድ 2ብ1 ዘይህልዉ እዮም። ንቝልቍል እናሃተፈት ተስፋ ዘይብሉ እዋን ኣርሰናልን ዝካየድ ግጥም፡ ፕሪመር ሊግ ንኣርሰናል ረቲዓ ናብ ዓወት ክትግስግስ ስለዝተሳዕረት፡ ኣብ ሜዳኣ ኣብ ትሕቲ ግዝያዊ ንክልተአን ጋንታታት ዓወት የገድሰን ተሕልፍ ኣላ። ቸልሲ፡ ካብ ዘካየደቶ ዳሕረዎት 2025-26 ብኸመይ ክዛዘም’ዩ ንዝብል ሕቶ ኣንቂዳ ትርከብ። ዓላሚኣ ሚኪኤል ካሪክ ናይ ፈለማ ስዕረት ብምዃኑ፡ ‘ስፖርት ሞል’ 2ብ2 ጸወታአን ሸውዓተ ግጥማት፡ ኣብ ኣርባዕተ ብምስዓር፡ ኣንፈት ዘትሕዝ’ዩ። ኣርሰናል፡ ብቦርንማውዝ (ዝርዝር ግምትን ትንታነን ናይዚ ጸወታ ክትቀምስ ተገዲዳ’ያ። እዚ ኸኣ ነቲ ሓድሽ ክዛዝማ ግምታ ትህብ፣ ኣንበብቲ ኸ እንታይ ኣብ ክልተ ማዕረ ብምውጻእ፡ ኣብ ሓንቲ ስዕረት ከተአንግድ ከላ፡ ሲቲ ግን፡ ኣብ ኣብ ናይ ጽባሕ ሕታም ከነቕርቦ ምዃንና ተስፋኣ ቀዝሒ ክኽዕወሉ ተራእዩ። ሊድስ፡ ትግምቱ? ብምዕዋት፡ ምስተን ዝተሓተ ነጥቢ ዝኣከባ ልዕሊ ቸልሲ ዓወት ብምምዝጋብ ነጥቢ ንሕብር።) ድሕሪ 45 ዓመት ኣብ ሜዳ ዩናይትድ ጉማርየዝ ድሕሪ ክልተ ወርሒ ናብ ጸወታ ጆኮቪች፡ ካብ ‘ማድሪድ ኦፐን’ ይበኵር ክምለስ. 24 ግዜ ሻምፕዮን ካብ ጸወታታት ‘ሚያሚ ኦፐን’ ክስሕብ ‘ግራንድ ስላም’ ዝዀነ ተገዲዱ’ዩ። ኒውካስል፡ ኣብዚ ሎሚ ንቦርንማውዝ ዓዲማ ዘካየዶቶ መጻረዪ ግጥማት ንዋንጫ ዓለም፡ ተጻዋታይ ባይታ ኖቫክ ጆኮቪች፡ ግንቦት 24 ኣንጻር እተካይዶ ግጥም፡ እቲ ብሰንኪ ዘጋጠሞ ወሳኒ ግደ ኣብርኪቱ’ዩ። ብሰንኪ ዘጋጠሞ ቴንስ ኖቫክ ጆኮቪች ሮናልድ ጋሮስ ብዘካይዶ ግጥም፡ መጒዳቲ ንክልተ ወርሒ ካብ ጸወታ ቦኺሩ መጒዳእቲ ግን፡ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ካብ ኣብቲ ዝመጽእ ሰሙን ንመበል 25 ግዜ ብምዕዋት ክብረ ወሰን ዝጸንሐ ሓለቓ ጋንታኣ ብሩኖ ጉማርየዝ ዘካየደቶ ክልተ ምሕዝነታዊ ግጥም ክበኵር ዝኽፈት ማድሪድ ኦፐን ግራንድ ስላም ክሕዝ ወጢኑ ይርከብ። ክምለስ ተስፋ ገይራ ትርከብ። ተራእዩ። ከም ዘይሳተፍ ገሊጹ። ኣሰልጣኒ ኒውካስል ኤዲ ሃው፡ ትማሊ ኣብ ወዲ 28 ዓመት ብሩን ጉማርየዝ፡ ቅድሚ ኖቫክ ጆኮቪች፡ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሓካይም ጋንታኡ ናብ ጸወታ መጒዳእቱ፡ ኣብ ምዝዛም ናይዚ ወቕቲ ንምምላሱ ይጽዕሩ ከም ዘለዉ ብምሕባር፡ ስፖርት ናብ ማንቸስተር ዩናይትድ ወይ ብዘጋጠሞ መጒዳእቲ፡ መመደደብብ ጸጸወወታታ ካብቲ ኣብ ቀረባ “ሎሚ (ትማሊ ምዃኑ’ዩ) ኣብ ልምምድ ርያል ማድሪድ ከቕንዕ’ዩ ዝብል ወረ ዘርኣዮ ብቕዓት ተመርኲሰ ውሳነ ክህብየ፡ ግን ተዘርጊሑ ነይሩ’ዩ። መዓልታት ዝተኻየደ ሎሎሚሚ ናይ ምስላፍ ዕድል ኣለዎ፡” ኢሉ። ግጥም ሚያምን ሞንቶ ዝገበሮ ቃለ ምሕት፡ ምስ ኣጋጢምዎ ዋንጫ ናጽነት ደቂ-ኣንስትዮ ብሩኖ ጉማርየዝ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ ካርሎን’ኳ እንተዘይተሳተፈ፡ ኣብ ዘሎ ኣካላዊ መጒዳእቲ ይቃለስ ደንደን - ገጀረት 1፡30 ድ.ቐ ዝለዓለ ኣመዝጋቢ ሸቶ ኒውካስል ማድሪድ ኦፐን ክሳተፍ ግን ተስፋ ገይሩ ምህላዉ ብምሕባር፡ ኣብ ቀረባ ግዜ ናብ ኢንሹራንስ - ኩባንያ ህንጻ ሰገን ኰይኑ፡ ትሽዓተ ሸቶታት ብስሙ ነይሩ’ዩ። ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ጸወታ ንኽምለስ ተስፋ ገይሩ ከምዘሎ 3፡30 ድ.ቐ ብምጽሓፍ፡ ንኒክ ቮልትመንድን ድማ፡ “ሎሚ ዓመት ኣብ ማድሪድ ግን ሓቢሩ። ፕሪመር ሊግ ኣንቶንዮ ጎርደንን በሊጽዎ ይርከብ። ኣይክሳተፍን እየ፡ ቀልጢፈ ናብ ጸወታ ወዲ 38 ዓመት ኖቫክ ጆኮቪች፡ ኣብ ብረንትፎርድ - ፉልሃም 2፡30 ድ.ቐ ጉማርየዝ፡ ድሕሪ ክልተ ወርሒ ንኽምለስ ግን ኣበርቲዐ እሰርሕ ኣለኹ፡ ወርሒ ለካቲት ናይዚ ዓመት፡ ኣብ ናይ ሊድስ - ዎልቭዝ 5፡00 ድ.ቐ ናብ ጸወታ ክምለስ’ዩ ዝብል ዜና፡ ” ኢሉ። ማድሪድ ኦፐን፡ ካብ 22 ፍጻመ ጸወታ ‘ኣውስትራልያ ኦፐን’ ኒውካስል - ቦርንማውዝ 5፡00 ድ.ቐ ክንዮ ኒውካስል ንብራዚል’ውን ሚያዝያ ክሳዕ 3 ግንቦት ክካየድ’ዩ። ብካርሎስ ኣልካረዝ ድሕሪ ምስዓሩ፡ ቶተንሃም - ብራይተን 7፡30 ድ.ቐ ጽቡቕ ብስራት’ዩ። ጉማርየዝ፡ ጆኮቪች፡ ምስ ‘ሙቪስታር ’ ኣብ ኣብ መንኩቡ ብዘጋጠሞ መጒዳእቲ ቸልሲ - ማን.ዩናይትድ 10፡00 ድ.ቐ ሃገራዊት ጋንታ ብራዚል ኣብ", "char_count": 5769, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "9aedcc95cdf3ff043feb37b29c7e2885424ab51f3aa1e1db533bf71868edee9e:02549", "text": "እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ልፍንታዊ መጥቃዕቲ ካብ ዝጅምራ ኣትሒዙ መጻብቦ ሆርሙዝ፡ ኩለን ንግዳውያን ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ሰይድ ዓባስ መንጎ ሊባኖስን እስራኤልን ተበጺሑ ዘሎ ብወገኑ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ትሩዝ ተዓጽዩ ምጽንሑ ይፍለጥ። መራኽብ ብእኡ ንኽሓልፋ፡ ምሉእ ኣራጋቺ ትማሊ ዓርቢ ሓቢሩ። ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ከም ዝተኸፍተ ሶሻል’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ኢራን ነቲ ምዕጻው ናይዚ መጻብቦ፡ ኣህጉራዊ ብምሉእ ተኸፊቱ ከም ዘሎ፡ ሚኒስተር እቲ መጻብቦ፡ ብምኽንያት እቲ ኣብ ዘረድአ እቲ ሚኒስተር፡ እቲ ስምምዕ መጻብቦ ብምኽፋታ ኣመስጊኑዋ። ቅልውላው ቀረብ ነዳድን ቁጠባን ኣስዒቡ ተግባራዊ ክሳብ ዝኾነ እቲ መጻብቦ’ውን እቲ 20 ሚእታዊት ካብ ነዳዲ ዓለምና ይርከብ። ክፉት ኮይኑ ከም ዝቕጽል ኣነጺሩ። ዝሓልፈሉ መጻብቦ ሆርሙዝ፡ ኣመሪካን እቲ ድሮ ንኣገልግሎት ተኸፊቱ ዘሎ መጻብቦ፡ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኢራን ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ እስራኤልን ክጸንሕ ምዃኑ ከኣ፡ እቲ ሚኒስተር ወሲኹ ኣተሓሳሲቡ። ሊባኖስን ተግባራዊ ኮይኑ መግለጺ ሚኒስተር ዓባስ ኣራጋቺ፡ ኣብ መንጎ እስራኤልን ሊባኖስን ዝተበጽሐ ኣብ መንጎ እስራኤልን ሊባኖስን ክገብራ ድሕሪ ምስምማዐን፡ ኢራን፡ ኣብቲ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ተግባራዊ ከም ዝተበጽሐ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ዞባ ቀዋሚ ሰላም ክህሉ እንተ ኾይኑ፡ ዝኾነ ድሕሪ ምእዋጁ እዩ ተዋሂቡ። ትማሊ ዓርቢ ተግባራዊ ከም ዝኾነ እስራኤል ኣብ ሊባኖስ እተካይዶ ዘላ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ተሓቢሩ። ወተሃደራዊ ወፍሪ ከተቋርጾ ዝጠልብ ሕቶ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ከም ቅድመ ኩነት ምቕራባ ዝዝከር እዩ። ሶርያ፡ ሰራዊት ኣመሪካ ንዝነበሮ መዓስከራት ኣብ ሕዝቦላህ ነቲ ስምምዕ ከም ዝተቐበሎ’ኳ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ እንተ ገለጸ፡ እቲ ኣብቲ ናይ ሰላም ዘተ መራኸቢ ‘ትሩዝ ሶሻል’ ኣብ ዝዘርገሖ ትሕቲ ቁጽጽራ ኣእትያ ዘይተሳተፈ ሊባኖሳዊ ዕጡቕ ጉጅለ ግን፡ ሓበሬታ፡ ሕዝቦላህ ነቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ ነቲ ምስ እስራኤል ዝተበጽሐ ስምምዕ ምስ ዘኽብር፡ ህዝቢ ሊባኖስ ሰላም ክረክብ ሶርያ፡ ሰራዊት ኣመሪካ ዓስኪሩሉ ንዝነበረ ወተሃደራት ኣመሪካ፡ ምስ መሳርያታቶም ይፍለጥ። ‘ከንቱ’ ክብል ከም ዝተቓወሞ እዮም ምዃኑ ኣረዲኡ። ኩሉ ወተሃደራዊ መዓስከራት፡ ኣብ ትሕቲ ዝሓለፈ ሓሙስ ካብታ ሃገር ከም ዝወጹ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሶርያ፡ እቶም ምንጭታት ዝገልጹ ዘለዉ። ብመሰረት ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ምሉእ ቁጽጽራ ከም ዘእተወቶ ተሓቢሩ። እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ወተሃደራውያን መዓስከራት ናብ ሰራዊት ሕዝቦላህ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተኻየደ ኣመሪካ ዘውጸኦ ሓበሬታ፡ እስራኤል ኣብ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ግዝኣት ሓሳካ ኣመሪካ፡ ኣብ 2014፡ ኣብ ሶርያ ንዝርከቡ ሶርያ ብምስግጋሮም ሓጎስ ከም ዝተሰምዖ ልፍንታዊ መጥቃዕቲ ንምቅዋም፡ ልዕሊ ሊባኖስ ዝኾነ ዓይነት ወተሃደራዊ ካብ ዝርከብ መደበር ሓይሊ ኣየር ዕጡቓት ጉጅለታት ዳዒሽ ንምጥፋእ፡ ድሕሪ ምግላጽ፡ እዚ ከኣ እቲ መንግስቲ ንእስራኤል ብሮኬታትን መዳፍዕን ድሕሪ ስርሒት ከይተካይድ ክትሰማማዕ እንከላ፡ ቃስራክ ዓስኪሮም ዝነበሩ ናይ መወዳእታ ሰራዊታ ናብታ ሃገር ከም ዘዋፈረት ነታ ሃገር ኣብ ትሕቲ ሓደ ማእከላይ ምጥቃዑ፡ ሰራዊት እስራኤል ኣብ ልዕሊ ክመጽኣ ንዝኽእል መጥቃዕትታት ግን፡ ስልጣን ንምጥርናፍ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪታት ሊባኖስ ሓዲሽ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ርእሳ ንምክልኻል ኣድላዪ ስጉምትታት ዘንጸባርቕ ምዃኑ ኣረዲኡ። ምጅማሩ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ክትወስድ መሰላ ዝተሓለወ እዩ። እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ፡ እቲ ናይ ምስግጋር እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ብዘካየደቶ እቲ ክፍሊ ኣብ ሓበሬታኡ፡ መንግስቲ መስርሕ፡ ምስ ኣመሪካ ድሕሪ ዝተበጽሐ መጥቃዕትታት፡ ልዕሊ 2,196 ሰባት ሊባኖስ፡ ሕዝቦላህን ካልኦት ዕጡቓት ስምምዕ ከም ዝተፈጸመ ኣመልኪቱ። ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት 1.2 ሚልዮን ጉጅለታትን፡ ኣብ ልዕሊ እስራኤል እቶም ኣብ ሶርያ ተሪፎም ዝነበሩ ድማ ከም ዝተመዛበሉ፡ ጸብጻባት ይሕብሩ። መጥቃዕትታት ከየካይዱ ኣድላዪ ወተሃደራት ኣመሪካ፡ ኣብ ዒራቕ ዝሓለፈ 8 ሚያዝያ፡ ኢራንን ኣመሪካን ስጉምትታት ክወስድ ከም እተሰማምዐ ብዝርከቡ ምስ ኢራን ዝተሓጋገዙ ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሕ ምቁራጽ ተኹሲ ከኣ ኣነጺሩ። ዕጡቓት ጉጅለታት ዒላማ መታን ከይኮኑ፡ ብዮርዳኖስ ኣቢሎም ናብ ሃገሮም ከም ዝተመልሱ ድማ፡ ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ሓቢሮም። ናይጀሪያ - ዕጡቓት ብርክት ዝበሉ ተመሃሮ ጨውዮም ኣብ ክፍለ ሃገር ቤኑ - ናይጀርያ፡ ዕጡቓት ሓበሬታ ኣይሃቡን ዘለዉ። ተደጋጋሚ ጭውያታት ኣበርክቶ ክገብር ጉጅለታት 17 ተመሃሮ ማእከላይ ደረጃን እንተኾነ፡ ትካላት ጸጥታ ናይታ ክፍለ ምዃኑ እኳ ዝገልጽ እንተኾነ፡ ዝጥቀስ ብዝሖም ዘይተገልጹ ሓለፍቲ መንገድን ሃገር፡ ነቶም ዝተጨውዩ ናይ ምድላይን ለውጢ ከም ዘይተራእየ እዮም ግን ከም ዝጨወዩ፡ ኣመሓዳሪ ናይቲ ከባቢ ምድሓንን ስርሒታት ከም ዝጀመራ ተዓዘብቲ ዝሕብሩ። ሓቢሩ። ድማ ገሊጾም። እቶም ተመሃሮ፡ ናብ ዩኒቨርሲቲ ዘእቱ ኣብ ናይጀሪያ ዘጋጥም ተደጋጋሚ ሕ/ኤውሮጳ፡ ምስ ሶርያ ዘለዎ ዝምድና ንምድልዳል ይሰርሕ ፈተና ንምውሳድ ይጐዓዙ ኣብ ዝነበሩሉ ጭውያታት፡ ኣብ ስርዓተ ትምህርቲ፡ ኣጋጣሚ እዮም በቶም ዕጡቓት ንግድን ጉዕዞን ምዝባዕ ከም ዘስዕብ እዮም ተጨውዮም። ምንጭታት ዘረድኡ። ሕብረት ኤውሮጳ፡ ምስ ሶርያ ዘለዎ ዝኾና ሃገራት ዝዘዋወር ዘሎ ሰነድ፡ ብምምላስ፡ ዝመጽእ ዘሎ ግንቦት ምስታ ሰበ ስልጣን ናይቲ ከባቢ፡ ንመንነት መንግስቲ፡ ኣብ ምውጋድ እቲ በቶም ዝምድና ንምዕማቝ መደባት ከም ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ሶርያ ዘለዎ ሃገር ፖለቲካዊ ዘተ ክጅምር መደብ ከም ናይቶም ዕጡቓት ኣመልኪቶም ዝኾነ መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት ዝፍጸም ዝሓንጸጸ፡ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ናይ ምትሕብባር ስምምዓት ናብ ንቡር ዘለዎ የመልክት። ነቲ ውጥን ዝሓዘ ሰነዳት ብምምልካት ኣፍሊጡ። እቲ ኣገልግሎት ዜና፡ ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ሶርያ ዘለዎ ፖለቲካዊ ርክብ ዳግማይ ብምሕዳስን፡ ቁጠባውን ጸጥታውን ምትእስሳር ንምፍጣር ዘኽእል ባይታ ብምጥጣሕን፡ ምስታ ሃገር ዝምድናኡ ከዕሙቕ መደባት ከም ዘለዎ ኣነጺሩ። ኣብ መንጎ ሕብረት ኤውሮጳን ሶርያን ዝነበረ ዝምድና፡ ድሕሪ 2011 ከም ዝደስከለ እዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። እቲ ኣብ መንጎ ኣባላት ናይቲ ሕብረት ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ፍረ -ኣውሊዕ 18/04/26 ጎደና ኣበይቶ ቁ.ገዛ 43 ልዕሊ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ 163485 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3603, "topic": null, "issue_date": "2026-04-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02550", "text": "መበል 20 ዓመታዊ ዋዕላ መንእሰያት ብምልላይ መፍትሒታት መንእሰያት ህግደፍ ዞባ ኤውሮጳ፡ ኣብ ምንዳይ፣ ንመንእሰያት ክብርታት “ጉዕዞ 20 ዓመት ንምህናጽ ንቑሕ፡ ሕብረተሰቦምን ህዝባዊ ግንባርን ኣብ ውፉይን ብቑዕን መንእሰይ“ ብዝብል ምውራስ፣ ከምኡ’ውን ንሓድሕዶም ቴማ፡ ኣብ ሃገረ ስዊዘርላንድ ይቃናዕ ዝላለዩሉን ሓድነቶም ዘስጥሙሉን ኣሎ። ባይታ ብምዃን፡ ንቑሕ፡ ውፉይን ብቑዕን መንእሰይ ኣብ ምህናጽ ወሳኒ ካብ ልዕሊ 10 ሃገራት ዝተወከሉ ተራ ከምዝነበሮ ብምግላጽ፡ ነቲ ዋዕላ መንእሰያትን ኣባላት ውዳበ ሕድሪን ክውን ንምግባር ንዝጸዓሩ ኣመስጊኑ። ኣብ ዝተሳተፉዎ ብ3 ሚያዝያ ዝተኻየደ መኽፈቲ ስነ-ስርዓት፡ ኣቦ-መንበር ውዳበ መንእሰያት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኢጣልያ ህግደፍ ዞባ ኤውሮጳ መንእሰይ ከምኡ’ውን ኣወሃሃዲ ኤምባሲታት ሚኪኤል ሃይለ ብግደኡ፡ ንሓፈሻዊ ኤርትራ ዞባ ኤውሮጳ ኣምባሳደር ጉዕዞ ውዳበኦም ኣመልኪቱ ሰፊሕ ፍስሓጼን ጴጥሮስ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ መግለጺ ድሕሪ ምሃብ፡ ንመድረኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ህግደፍ ተልእኾ ዝበቅዕ ውዳበ ብምህናጽ ብዝደለቦ ዓቕሚ፡ ዓኺኹን ውዳበኡ ኣድማዒ ንጥፈታት ንምክያድ ንዘሎ ኣስፊሑን ድምጺ ህዝቡ ብምዃን፡ ቅሩብነት ኣረጋጊጹ። ተጻብኦታት ኣብ ምፍሻል ልዑል ግደ ኣብ’ቲ ዋዕላ፡ ንህሉው ኩነታት ከምእተጻወተ ኣብሪሁ። ዞባናን ዓለምን ዝምልከት ሰሚናር “ዛንታ ኤርትራ ታሪኽ መንእሰያት’ዩ” ብኣምባሳደር ፍስሓጽዮን ጴጥሮስ ዝበለ ኣምባሳደር ፍስሓጽዮን፡ ክካየድ ከሎ፡ ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ቀጻልነት ሃገርን ሕብረተሰብን’ውን ኤውሮጳ ናይ ደገፍ መልእኽቲ ኣብ መንእሰያት ብዝግበር ወፍሪ ኣቕሪቡ። ከምዝረጋገጽ ብምጥቃስ፡ መንእሰያት ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ሕብረተሰብ ከምዝዀነ ብምሕባር፡ እዚ ክስራሓሉን ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። ኣብ’ዚ ዋዕላ፡ ካብ ስዊዘርንድ፡ ንቕሓቶም ኣበሪኾምን ውዳበታቶም ኣብ ስዊዘርላንድን ቀዋሚ ልኡኽ ኣብ ውሑዳት ሕብረተሰባት ጥራይ ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ጀርመን፡ ሆላንድ፡ ኢጣልያ፡ ኣደልዲሎምን ወረስቲ ታሪኽን ኣብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ዝርከብ ጸጋ ብዝሓየለ ንኽቕጽል፡ ኣብ ስዊዘርላንድ ኣቶ እስማዒል ዓዲእንግሊዝ፡ ፈረንሳ፡ ኖርወይ፡ ክብርታትን ሕብረተሰቦም ክኾኑ ሕብራት ሃገራትን ኣቶ ሃብቶም ዘርኣይ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኣገዳሲ መድረኻት፡ መሓመድኑር ብግደኡ፡ ከም’ዚ ፊንላድ፡ ሽወደንን ደንማርክን ዝመጹ ምእንቲ፡ ብቑዕ ፍልጠት፡ ሞያን ብወገኑ፡ ብባህሉን ክብርታቱን ዝሕበን ብደረጃ ማሕበረኮማትን ካልኦት ዓይነት ዋዕላታት፡ ኣብ ዝሓለፈ 20 ልዕሊ 600 መንእሰያትን ኣባላት ትምህርትን ክዓጥቁ ኣተሓሳሲቡ። ስልጡን መንእሰይ ውጽኢት ጥዑይ ውዳበታትን ክጥመትን ብዝለዓለ ዓመታት - መድረኻዊ ብድሆታት ውዳበ ሕድሪን ይሳተፉ ኣለዉ።", "char_count": 1527, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02551", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ መንሱራ ዝካየድ መደባት ትምህርቲ ንዓበይቲ ጽቡቕ ውጽኢት ከምእተረኽቦ፡ ሓላፊ ምክትታል ትምህርቲ ንዓበይቲ መምህር ኣደም መሓመድዓሊ ሓቢሩ። ምጥፋእ መሃይምነትን ዓረዮትን ዘጠቓል መደባት ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ኣብ 10 ምምሕዳራት ከባቢ ኣብ 20 ንቑጣታት ከምዝወሃብ፡ ተጠቀምቲ ናይ’ቲ ዕድል ንክኾኑ ከም ውጽኢቱ ድማ ናይ 11 ክፍሊ ብዕቱብ ክስራሕ ኣዘኻኺሩ። ትምህርተን ዛዚመን ኣብ ዓመተተሳተፍቲ መደብ ትምህርቲ ትምህርቲ 2024/2025 ኣብ ሃገራዊ ንዓበይትን ኣመሓደርቲ ከባቢን መልቀቒ ፈተና (ማትሪክ) ዝተሳተፋ ብወገኖም፡ መንግስቲ - መሃይምነት ደቂኣንስትዮ ከምዝነበራ ገሊጹ። ብምጥፋእ ብቑዕ ፍልጠት ዝዓጠቐ ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ ድሉክ፡ ዜጋ ንምህናጽ ብዝወስዶ ዘሎ ማንታይ፡ ሕርኮክን ፋካይን ብመደብ ስጉምቲታት፡ ዕድል ትምህርቲ ዓረዮት ካብ 5ይ ክሳብ 8ይ ክፍሊ ረኺቦም ደቆም ከምህሩን ክከታተሉን ዝመሃሩ ከምዘለዉ ዝሓበረ መምህር ከምዝበቕዑ ብምጥቃስ፡ ዜጋታት ኣደም፡ ተሳተፍቲ መደብ ትምህርቲ ብዘይ ኣፈላላይ ጾታ ነቲ ተዋዲዱ ዘሎ ንዓበይቲ ደቂኣንስትዮ ጥራይ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ብግቡእ ብምዃነን፡ ኣብ መጻኢ ደቂተባዕትዮ ክጥቀሙሉ ተላብዮም።", "char_count": 675, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02552", "text": "ኣብ 11 ምምሕዳራት ከባቢን ንትምህርታዊ ዕብየት” ብዝብል ቴማ፡ ኣብያተ-ትምህርትን ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ካብ 26 ክሳብ 28 መጋቢት ቅነ ኣብያተተርእዮ ጎዳእቲ ልምድታት ንምውጋድ ትምህርቲ ተኻዪዱ። ዝዓለመ ሰፊሕ ጎስጓሳት፡ ብሰብ ሞያ ጥዕና፡ መደባት ናይ’ቲ ቅነ፡ ቁሸት ትምህርቲ፡ መራሕቲ ሃይማኖትን ወከልቲ ህዝብን ምህዞን ሰንዓን፡ ቅዲ ኣልባሳት፡ ከምኡ’ውን ተኻዪዱ። ባህላውን ስፖርታውን ውድድራት ኣብ’ቲ ንነበርትን ተመሃሮን ዝተኻየደ ዘጠቓለለ ነይሩ። ጎስጓስ፡ ብዛዕባ’ቶም ልምድታትን ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ናይ’ቲ ዘውርድዎ ሳዕቤናትን ረብሓታት ንኡስ ዞባ መምህር ኣደም በሺር ኣብ ምውጋዶምን ዝርዝራዊ መብርሂ ክወሃብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ቅነ - ተመሃሮ ከሎ፡ ብሃገር ደረጃ ኣብ 2030 ነጻ ካብ ንሕድሕዶም ፍልጠትን ተመክሮን ጎዳእቲ ልምድታት ንምእዋጅ፡ ንቑሕ ተራ ዝለዋወጡሉ ባይታ ብምዃኑ፡ ኣብ መጻኢ ሕብረተሰብ ወሳኒ ከምዝዀነ ተገሊጹ። ብዝለዓለ ከምዝስራሓሉ ብምግላጽ፡ ነቲ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ኣቶ ስዩም መደብ ንምዕዋት ንዝጸዓሩ መምህራንን ገብረእየሱስ ብወገኑ፡ ተራ መንእሰያት፡ መሻርኽትን ኣመስጊኑ። ስድራ ቤታትን ኣካላት መንግስትን ኣብ መዛዘሚ ናይ’ቲ ቅነ፡ ኣብ ክሕይል ጸዊዑ። ዝተፈላለየ ንጥፈታት ንዝተዓወቱ ብዘይካ’ዚ ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ተመሃሮን ኣብያተ-ትምህርትን ሽልማት “ተመሃራይ ዘማእከለ ውህደት፡ ተዓዲሉ። ደቡብ - ጨንፈር ሃ/ማ/ሓ/ስ/ኲ/ኤ፡ ድባርዋ - ንጽጉማት ወገናት (ሰንበት) መነባብሮ ኣባላቱ ንምምሕያሽ ይሰርሕ ንዋታዊ ደገፍ ተገይሩ ሰዓት መደብ 09፡0 ሃገራዊመዝሙር ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት መጒሱ። ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ሰራሕተኛታት ጾራት ተዓቚበን ንዝርከባ ነፍሰ-ጾራትን ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ዞባ ደቡብ፡ ብዘይካ’ዚ ኣቶ ወልደዝጊ፡ ኣብ 0099፡፡0055 ፊፊዮዮሪሪናና መንግስቲ ብምኽንያት 8 መጋቢት ሓራሳትን ከምእተመቓርሐ ገሊጻ። መነባብሮ ኣባላቱ ንምሕያሽ ኣበርቲዑ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ምርባሕ እንስሳን 09፡45 ሙዚቃዊ ድራማ ብዘዋጽእዎ 50 ሽሕ ናቕፋ ዝተዓደገ ኣወሃዲ ጥዕና ስድራቤትን ኮምን ይሰርሕ ከምዘሎ፡ ብ30 መጋቢት ኣብ ንግድን ንዝነጥፉ 171 ኣባላት፡ ልዕሊ 1100፡፡2200 ፓፓኖኖራራማማ ናውቲ፡ ብ27 መጋቢት ንጽጉማት ወገናት ነርስ ሸዊት ተወልደ ብወገኑ፡ መጸበዪ ነፍሰከተማ መንደፈራ ኣብ ዘቃነዖ ገምጋማዊ 4 ሚልዮን ናቕፋ ልቓሕ ከምእተዋህበ 1፡0 ማእገር ተዓዲሉ። ጾራት ኣብ ምብራኽ ቁጽሪ ኣብ ትካላት ኣኼባ ገሊጹ። ሓቢሩ። 13፡0 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ ኣደ-መንበር ሃማደኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ጥዕና ዝሓርሳ ኣደታት ዝምስገን ኣበርክቶ ሓርበኛታት ስንኩላን ማሕበራውን ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ውልቀ-ታሪኽ ቀቀጥጥታታ ወ/ሮ ትርሓስ ኣድሮሶም ኣብ ዘስመዓቶ ይገብር ከምዘሎ ብምሕባር፡ እቲ ዝተገብረ ቁጠባውን መነባብሮኦም ንምሕያሽ፡ ሂወት ኣባላት ብግቡእ ክስነድ፣ ምስ 13፡40 ቀስተ ድሕነት ቃል፡ እቲ ንዋት ኣብ 8 መጸበዪ ነፍሰ- ደገፍ ነዚ ዝሕግዝ ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ማሕበር ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዘካየዶ 14፡0 መደብ ሞዛይክ ምድፋእ ዕድመ ስንክልናኦም እናኸበደ ንጥፈታት ውጽኢታዊ ምንባሩ፡ ሓላፊ’ቲ 16፡30 እንዳ ዝማም ሰልዓ - ተራ ኣመሓደርቲ ኣብ ምሕያል ዝኸይድ ዘሎ ኣባላት ፍሉይ ቈላሕታን ጨንፈር ኣቶ ወልደዝጊ ቴድሮስ ገሊጹ። 17፡05 ሃብቲ ባሕሪ ደገፍን ክግበረሎም፣ ከምኡ’ውን ዕድላት ምሕያል ውዳቤታት ማሕበር፡ ስራሕ ንምፍጣር ምስ ዝተፈላለዩ 17፡30 ፈንቅል ውዳበታት ህዝቢ ክዓዝ ጻውዒት ቀሪቡ ምስፋሕ ዝምድናታት ምስ መሻርኽቲ፡ መሻርኽቲ ኣካላት ብምትሕብባር ዝግበር 18፡05 መደብ ሄራር ምልላይ ዕድላት፡ ከምኡ’ውን ኣፍልጦ ምንቅስቓሳት ክድንፍዕ ኣዘኻኺሮም። 18፡50 ሙዚቃ ህርመት ኣብ ንኡስ ዞባ ሰልዓ፡ ኮም ኣብ ምሕዳር ከባቢ ሓምበክታ ንምዕባይ ዝሕግዝ ኣስተምህሮታት፡ ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ኣብ 12 ንኡስ 20፡0 ዜና (ትግረ) ዓቕምታቱ ወዲቡ ሕጽረት ትካላት ብህዝባዊ ተበግሶን ኣበርክቶ ካብ’ቶም ዝተተግበሩ መደባት ምንባሮም ዞባታት ዝተዘርግሑ 4,500 ኣባላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንምምላእ መንግስትን ዝዋደድ ዘሎ ትካላት ብምጥቃስ፡ ሽግራት ስንኩላን ንምፍታሕ ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን 20፡13 ፊልም እትመት ዝወስዶ ዘሎ ተበግሶታት ክሰዓብ፣ ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ምጥርናፍ ምምሕዳራት ንዝገብርኦ ዘለዋ ደገፍ ኲናት ኣለዉ። 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ከምኡ’ውን ተራ ኣመሓደርቲ ከባቢ ዓድታት ልዑል ኣስተዋጽኦ ይገብር 21፡25 መደብ ቡያ ኣብ ምሕያል ውዳበታት ህዝቢ ብምህላዉ፡ ምሕዳር ዞባ ንምድንፍዑ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ክዓዝ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ከምዝሰርሕ’ውን ኣረጋጊጹ። ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ 2፡10 ድራማ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ብዘይካ’ዚ ኣምባሳደር ማሕሙድ፡ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ጸዊዑ። ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ዝርከብ ኣሰራት ዋና ኣሰናዳኢ ብርሃነ ምሕረትኣብ (ሰኑይ) ምክትል ኣሰናዳኢ ሰዓት መደብ ዓብደልቃድር ኣሕመድ 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) 12፡02 መደብ ፍኖተ ህይወት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ቦርድ ምስንዳእ 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡5 ዕላል ጥበባት ዮሴፍ ሃይለማርያም 13፡30 ዜና (ዓረብ) ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል 13፡45 መደብ ሄሎ ደባይዋ ተስፋኣለም የማነ 15፡30 ዶክመንት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ቍ.ስ 201820 (250) 17፡15 ሌላ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 17፡45 ደረት ቃና ካብ 27 ክሳብ 29 መጋቢት ዕጥቃዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ለይ-ኣውት 19፡26 መደብ ሳይዳ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ዑደት ብምክያድ፡ ምዕቃብ ተበግሶ ክውሰድ ብምዝኽኻር፡ 20፡0 ዜና (ትግረ) ምስ ኣመሓደርቲ ከባቢ ኣብ ትግባረ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ዕቱብ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት መደባት ልምዓት ዝዘተየን ኣብ ቈላሕታ ክህብዎ ጸዊዑ። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ስስፖፖርርትት ምምሕዳር ከባቢ ሓምበክታ ዝተዋደደ ነበርቲ ብወገኖም፡ ኣብ ምምሕዳር ፋጥና ኣድም 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ቀረብ ማይ፡ ከምኡ’ውን ኣገልግሎታት ከባቢ ሓምበክታ ዘሎ ሽግር መጓዓዝያን 21፡25 ደሃይሕትመት ጥዕናን ትምህርትን ዝተዓዘበ ኣምባሳደር መራኸቢታትን ፍታሕ ክናደየሉ ምዝርጋሕ ጋዜጣ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ማሕሙድ፡ ምስ ነበርቲ ኣብ ዝገበሮ ብምሕጻን፡ ዝረኽብዎ ዘለዉ ቍ.ስ.1395-0758045 2፡10 ዘዋሪት ርክብ፡ ህዝቢ ዓቕሚታቱ ኣወሃሂዱ ኣገልግሎት ማይን ጥዕናን ንምዕባል ምልክታ ካካሜሜራራ ሕጽረታት’ቲ ኣገልግሎታት ንምምላእ ካብኦም ዝሕተት ኣበርክቶ ከምዘማልኡ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓላፍነት ክስከም ኣተሓሳሲቡ። ኣረጋጊጾም።", "char_count": 3758, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02553", "text": "ትጽቢትን ትሑት’ዩ ዝኸውን። ስለዚ ኣድናቖት መርኣያ ኣኽብሮትን ብኸፊል የጋጥም’ዩ። ብዙሓት ሰባት • “ኣብ ዝኾነ ሰብ ፈጺምካ ኣይትመርኮስ እቲ ምንታይሲ ጽላሎትካ ከይተረፈ ግዜ ብዛዕባ ብልጫታት ካልኦት ኣብ ዙርያኻ ተቐባልነትን እዩ። ኣብ መንጎ ዓርከ-መሓዛ፡ ተቐዳዲሞም ነቲ ኣሉታዊ ሸነኽ የተኵሩ። ምስ ጸልመተ ስለዝገድፈካ።” - ዘይተፈልጠ ዘለዉ ሰባት ንምድናቕ ምውጣን። መሳርሕቲ፡ መጻምድቲ ኮታ ብሓፈሻ ኣብ ጸገም ምስ ኣጋጠመ ድማ፡ ዝምድናኦም • “ንኽትዕወት ናይ ገዛእ ርእስኻ ውሳነ ልዕሊ ዝኾነ ነገር ወሳኒ እዩ።” - ኣብርሃም ኣብ ካልኦት ዝረኣየካ ኣሉታዊ ዙርያኻ ንዝርከብ ሰብ፡ ነቲ ዘለዎ ጽቡቕ ናብ ንቡር ክመልሱ ይጽዕሩ። እዚ ግን ሊሊንንከከንን ጎድኒ ምድናቕ ኣገዳስነቱ ልዑል እዩ። • “ምስጢር ናይ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ምብጻሕ፡ ምጅማር እዩ።” - ማርክ ትዌን ኣብ ምድልዳል ዝምድና’ውን ዘይነዓቕ • “ፍልጠት ኣብ ተግባር እንተዘይውዒሉ ዋጋ የብሉን።” - ኣንቶን ቸኮቭ ተራ እዩ ዘለዎ። ኣድናቖት ፍሉይ • “ልቦና፡ ንነገራት ብዅሉ ሸነኻቶም ምርኣይ እዩ። ከምኡ ድማ ንነገራት እቲ ትዕድልትን ብልጫታትን ደቂ-ሰብ’ዩ ዝግብኦም ምግባር እዩ።” - ሃሪየት ቢቸር ስቶው ዝገልጽ። ንኣድናቖት ሸለል ብምባል • “ብልሕን ልቦናን ካብ ዝወደቕካዮ ኣብ ምትንሳእ‘ዩ ደኣ ዝግለጽ እምበር ፍጹም ንኣሉታዊ ሸነኽ ካልኦት ምትኳር ግን፡ ኣብ ዘይምውዳቕ ሲ ኣይኮነን።” - ኮንፊሸስ ዘለካ ዝምድና ኣብ ሓደጋ ከይተውድቕ • “ስንፍና ኣዝዩ ቀስ ኢሉ ዝጐዓዝ እኳ እንተኾነ ንድኽነት ግን፡ ነዊሕ ከይጸንሐ’ዩ ምጥንቃቕ ኣገዳሲ እዩ። እቲ ምንታይሲ ዝበጽሖ።” - ቤንጃሚን ፍራንክሊን። ንእወታዊ ሸነኻት ዝምድና ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ስለ ዝኾነ። ኣብ ኣሉታዊ ሸነኽ እሙን ዓርኪ ጥራይ ዘተኵሩ ሰባት መብዛሕትኡ እዋን ናይ ገዛእ ርእሶም ጸገም ኣለዎም። ከም ልምዲ ርእይቶ ኣብ እትህበሉ ፈለማ ግጉይ ኣተሓሳስባ’ዩ። ኣብ ጸገም ጥራይ ሸነኻት ነቲ እወታዊ ጎድንታቶት ከም ካብ ጌጋ ዘድሕን ካብ ሕማቕ መገዲ ብእወታዊ ሸነኽ ምጅማር ኣገዳሲ ምዃኑ ተሓጺርካ ከም ትነብር’ዩ ዝገብር። ነቲ ዘይዕብልሎ ኣሚንካ ስራሕ። ብሓፈሻ ከኣ፡ ናብ ቅንዕና ዝመርሕ ናብ ሰላም መኣዲ እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ጽቡቕ ከም ዘይትርእዮን ከም ዘይተለልዮን ንብልጫታት ዝምድናኻ ምጽናዕ። ኣብ ፍልጠቱ ከይበቐ ዘማኽር ዘዛቲ ስለዚ፡ ዋላ ኣብቶም ድልዱል ዝምድና ኢኻ ትኸውን። ኣብ ጸገማት ወይ ኣሉታዊ ዝምድና ምክብባርን ምድናቕን ክዓዝዝ እሙን ዓርኪ ንግበር። ዘለዎም ሰባት ከም’ዚ ዓይነት ጸገም ሸነኻት ጥራይ ተተኵር እንተደኣ ኴንካ፡ ኣለዎ። ሻቕሎት ኣብ እዋን ሽግር ዘጸናንዕ ሻቕሎት ብዝተፈላለየ ነገር ክኽሰት ኣብ እዋን ስራሕ ዘባራትዕ ይኽእል እዩ። ሓደ ካብቶም ናብ ጭንቀት ንእከይ ዝገንሕ ንሰናይ ዘተባብዕ ምጭናቕ ምጅማር ማለት’ዩ። ምጭናቕ “ክዕወት’የ። ኣይከስርን’የ” ኢልኪ ዘቃልዑ፡ መጠኑ ዝሓለፈ ሻቕሎት ብዛዕባ ኣብ ሓጐስና ዝካፈል እንተ ጀሚርካ ድማ ሸውሃት ንእለቱ’ዩ ምሕሳብ። ንኣተሓሳስባኻ ኣብ መጻኢ ዘይርጉጽ መጻኢ ዝብገስ ጭንቀት እዩ። ራህዋና ዝምነ ኣብ ዓወትና ዝዕል ምሳና ዝጠፍእ። ስለ’ዚ ብዛዕባ መጻኢ ሓሲብካ “ክዕወት’የ” ዝብል ኣበሃህላ ይዓብልሎ። ኣብ ቀረባ እዋን ዝተገብረ መጽናዕቲ ምሒር ምጭናቕ ኣገዳስነት የብሉን። ሓሳባት ዓወት ምሕሳብ። ኣእምሮኻ ናይ ዝጻወት ዝዘል። ከም ዘመልክቶ 85 ሚእታዊት ካብቶም ምኽንያቱ ኣብ ህይወትና እታ ኣገዳሲት ዓወት ውጥናት ከም ዘማዕብል ዝገብር’ዩ። ብልቢ ዝእመን ወትሩ ዘይቅየር ዝሓዞ ሰባት ዝጭነቑሎም ነገራት ፈጺሞም ከም ግዜ ሎሚ ስለ ዝኾነት። ሓሳባት ውድቀት ምሕሳብ ከኣ ኣእምሮኻ ኣብ ውሽጡ ምስጢራት ዝዓቁር ዘየጋጥሙ የረጋግጽ። የግዳስ እቲ ጭንቀት • “ምስጢር ዕዉታት ሰባት ክገብሮ ፍሽለት ከም ዝሓስብ ይገብሮ። ንጭንቀት ናብ ርግኣት ዝመልስ ዝተፈላለየ ኣሉታዊ ሳዕቤናት’ዩ ዘኸትል። እኽእል’የ” ዝብል ኣምር እዩ። • ነብስኻ ልዕሊ’ቲ ንስኻ ትግምግማ ንሓዘን ብጽንዓት ዝድብስ ካብ ጎድንና ወትሩ ዘየልግስ ክኢላታት ከም ዝገልጽዎ ጭንቀት ብዛዕባ መጻኢ ብውድቀት ዘይኮነ ምዃና ኣዘኻኽራ - ዕዉታት ሰባት እሙን ዓርኪ ንግበር ሽግርና ዘፋዅስ። ዝገብረሎም ሰባት፡ ብሕማም ረሲዕ ክጥቅዑ ብዛዕባ ዓወት ምሕሳብ። ነቶም ናይ ፍሉያት ኣይኰኑን። ዓወት ብሉጽ ዘለዎም ተኽእሎ ዝለዓለ ምዃኑ ይገልጹ። ውድቀት ሓሳባት ብናይ ዓወት ሓሳባት ፍልጠት ዝሓት ኣይኰነን። ዓወት ልቦና ዘዕበየ ሃነፍነፍ ዘወግድ ብተወሳኺ ተመሳሳሊ መጽናዕቲ ከም ምትካእ። ሕማቕ ኣጋጣሚ ምስ ዘጋጥም ኣብ ዕድል ዝምርኰስ ኣይኰነን። ተንኰል ዘይናቱ ንሓቂ ዝፈርድ። ዘረጋግጾ’ውን ዋላ’ቶም ንሓጺር ዕዉታት ሰባት ልክዕ ከም ካልኦት ካብ ጸድፊ ዘድሕን ብጥጡሕ ዝመርሕ ግዜ ምልክታት ጭንቀት ዘርእዩ ሰባት ፍጡራት ኮይኖም ኣብ ነብሶም ካብ ጸልማት መሊሱ መብራህቲ ዘብርህ ሰባት ሕማም ረሲዕ ከማዕብሉ እምነት ዘማዕብሉ’ዮም። ፈጺምካ ነብስኻ እሙን ዓርኪ ንግበር ዘለዎም ተኽእሎ ልዑል ኣይተትሕት። ምዃኑ ይሕብር። ጽልዋኡ • ከም ትዕወት ምእማን። ብዝሒ ምንጪ፦ መጽሓፍ ጽባሕ ብምርዳእ ኣብ እንጭነቐሉ ግዜ ዓወትካ ብዕብየት እምነትካ’ዩ ዝውሰን። ብቕልጡፍ ካብቲ ዘጨንቐና ዓበይቲ ሓሳባትን ዓበይቲ ዕላማታትን እንገላገለሉ መንገዲ ምንዳይ ካብ ንኣሽቱ ሓሳባትን ዕላማታትን ኣገዳሲ እዩ። መልሲ ዝተመሳቐለ ቃላት ንምትግባሮም ይቐሉ እዮም። ብዛዕባ መጻኢ ምሕሳብ ብጓል ኣንስተይቲ ዝበሃግ ወዲ ተባዕታይ ዓ መ ረ መ መ ሃ ረ ዒ ላ ም መ ሃ ን ድ ስ ገ መ ድ • ስምዒታዊ ብስለት፦ ደቂ ኣንስትዮ ወዲ ተባዕታይ እሙን ክኸውን ከሎ፣ ክኸውን ኣለዎ። ንኽልቲኦም ንቕድሚት ስምዒተን ክርድኣለንን ንባዕሉ እውን እታ ጓል ኣንስተይቲ ኣብኡ ምሉእ ንክስጉሙ ዝጽዕር ወዲ ተባዕታይ ኣዝዩ’ዩ በ ለ ጽ ካ ፈ ል ፈ ለ ሰ ስምዒቱ ብትኽክል ክገልጽ ዝኽእልን እምነት ክተሕድርን መጻኢኣ ምስኡ ዝማርኸን። ወዲ ተባዕታይ’የን ዝመርጻ። ስምዒታዊ ክተሕልፎን’ያ ትመርጽ። • ኣኽባሪ፦ ንኣተሓሳስባኣ፡ ንስድራኣ በ ለ ል ዕ ል ሙ ሳ ሕ ቲ ብስለት ዘለዎ ወዲ ተባዕታይ ኣብ እዋን • ደጋፍን ኣተባባዕን፡- ደቂ ኣንስትዮ ንግዜኣን ዘኽብር ወዲ ተባዕታይ ብስነየ ዋ ህ ዓ ደ ስ ላ ግጭት ብህድኣት ክፈትሕ ስለ ዝኽእል፡ ንሕልመንን ዕላማአንን ዝድግፍ ኣብ ልቦናዊ መዳይ ጓል ኣንስተይቲ ዝለዓለ እዚ ድማ፡ ንደቂ ኣንስትዮ ስምዒታዊ ጎነን ኮይኑ ዘተባብዐን ወዲ ይመርጻ። ቦታ’ዩ ዝወሃቦ። እቲ ምንታይሲ፡ ምክብባር ል ሕ መ ረ ት ገ ም ገ መ ድሕነት ከም ዝስመዐን ይገብር። ከምኡ’ውን ናይ ገዛእ ርእሱ ራእይ ዘለዎ ዝመልኦ ዝምድና ኩሉ ግዜ ተባሃጊ እዩ። • ሰማዒ፡- መብዛሕትኡ ግዜ ደቂ ክ እ ለ ት ካ ሳ ት ም ኣንስትዮ ጸገመን ክንገራ ከለዋ፡ መፍትሒ ዕ ስ ለ ካ ዕ ዋ ል ህ ጥራይ ዘይኮነ ብጽሞና ዝሰምዐን ወዲ’ውን ይደልያ እየን። ንሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ት ዕ ራ ር ቦ ም ሕ ሳ ር ሓሳባታን ስምዒታን ብግቡእ ዝሰምዕን ዘኽብርን ወዲ ተባዕታይ ብስነ-ልቦናዊ ስ ሕ በ ት ዒ ሉ ራ መዳይ ኣዝዩ ተባሃጊ ይኸውን። ሑ ጋ ሮ ን ዳ ግ ም ት ኦ • እሙንን ቅኑዕን፦ ኣብ ቃሉ ዝጸንዕን ንዝተዛረቦ ተግባራዊ ዝገብርን ል ግ ሲ ሱ ማ ታ ሪ ካ ሞ ወዲ ተባዕታይ ዝምስርቶ ዝምድና ድልዱል መሰረት’ዩ ዝውንን። ሓደ መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ)", "char_count": 4016, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02554", "text": "ብቤት ጽሕፈት ካዳስተር - ሚ/መ/ማ/ኣ ዝዳሎ ቀዳማይ ክፋል ምዕቃብ መዛግብቲ ካብ ጥንቲ ብስሉጥን ቀሊልን ኣገልግሎት ዝኾኑ ኣብ ሓደ ይስርዑ። ንኣብነት፡ ንኣብነት፡ በዚ ስርዓተ ምዝገባ’ዚ 1. ምሕደራ መዛግብቲ እንታይ እዩ፧ ኣትሒዙ ዝጸንሐ እዩ። ከም ኣካል ዘረጋገጽ፡ ተመሳሳሊ ጌጋታት ንኣባይቲ ዝምልከት ብደረጃ ሃገር ክሳብ 10/05/2006 ዝተመዝገበ ሓፈሻዊ ምሕደራ መዛግብቲ ዝማዕበለ ከይፍጸሙን ከይድገሙን ከም ወይ ዞባ ዝተኻየዱ መጽናዕትታት 64,235/105,314 እዩ። እዚ፡ እቲ ካዳስትራዊ ስርዓተ-ምዝገባ ምስ ግን ኣብ መበል 20 ክፍለ ዘበን ተመክሮ ንመምሃሪ ዘገልግል፡ ሓላፍነት ብሓደ ይተሓዙ። ቀዳማይ መለለይ ቁጽሪ ንብረት፡ እቲ መድረኽ ዝስጉም ምሕደራ መዛግብቲ እዩ። ምሕደራ መዛግብቲ፡ ዝድለየሉ ናይ ዝተፈጸመ ጽቡቕ ይኹን ሕማቕ 4) ጂኦግራፊያዊ ኣገባብ፡ ኣብ ካልኣይ ከኣ መለለይ ጠቕላላ ቁጽሪ የድልዮ። መዛግብቲ፡ ንወግዓዊ ምኽንያት፡ ውልቀ-ሰብ ይኹን ንጥፈት ዘሰክም፡ ውሳነ ንምሃብ ብቑዕ ጂኦግራፊያዊ ኣከፋፍላ ተመርኲሱ ንብረት ማለት እዩ። መለለይ ጠቕላላ ሰነዳት ትካል/ሚኒስትሪ፡ ዘይወግዓዊ ትካል ዘካይዶም ንጥፈታት ብግቡእ መወከሲ ሓበሬታ ዝህብ፡ ከም ጥረ- ይስራዕ። ንኣብነት፡ ንዞባ ጋሽ ባርካ ቁጽሪ ንብረት ዝብል፡ ድምር መለለይ ጽሑፋት ከም ቅዳሕ ሰነዳት፡ ተሰኒዶም ብቀሊል ናብ ካልኦት ነገር ታሪኻዊ መጽናዕቲ ንምክያድ ኮነ ዝምልከቱ ሰነዳት/ጸብጻባት ብሓደ ቁጽሪ ምዝገባ ብብቕዓት ህንጻን ፖሊሲታት፡ መምርሒታት፡ ውዕላት፡ ንምትሕልላፍ ንኽከኣል እዩ። በዚ ብዛዕባ ኣብ ዝተወሰነ ግዜ ዝተፈጸመ ይተሓዝ ማለት’ዩ። ምትሕልላፍን፡ ምዝገባ ትሕጃ፡ እገዳን ስምምዓት፡ ደቓይቕ ኣኼባታት፡ ምኽንያት ከኣ እዩ ምሕደራ መዛግብቲ፡ ንጥፈት ሓበሬታ ዘስንቕ ወዘተ እዩ። 5) መስርዐ-ግዜኣዊ ኣገባብ፡ ብመሰረት መዘክርን ዘጠቓለለ እዩ። ባጀት፡ ጸብጻባት፡ ወዘተ. የጠቓልል። ምሕደራ ፍልጠት እዩ ዝብሃል። ሰነድ መዛግብቲ ነዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሱ ዝቐረበሉ ዓመተ-ምህረት፡ ወይ ዕለት መለለይ ቁጽሪ ትሕጃ ንብረት፡ ምሕደራ መዛግብቲ፡ ንኣተሓሕዛ፡ (document) ኣካላዊ ወይ ነገራዊ ዕላማታት ንኸገልግሉ፦ ይተሓዝ። እዚ ዝተጠቕሰ ሓፈሻዊ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ካብ ፋይናንስያዊ ዕቃበ፡ ምስግጋር፡ ምጉሓፍ (ምውጋድ)፡ ጭብጢ ናይ ሓበሬታ እዩ። ዝተፈላለየ - ነፍሲ ወከፍ ንጥፈት ናይ ዝምልከቶ ኮይኑ፡ እናተዳቐቐ ዝኸይድ እዩ። ትካላት ገንዘብ ንምልቃሕ ስለ ምምራጽ ክዕቀቡ ዘለዎም መዛግብቲ ዓይነት ሰነዳት ዝተፈላለየ ኣገባብ ኣካል ዓማሚ ክኸውን ዘገልግል፡ ዝኾነ ውልቀ-ሰብ ወይ ስርዓት ምትሓዝ ማለት’ዩ። ምሕደራ ኣተሓሕዛ ዝሓቱ ብመልክዕ ጽሑፋዊ፡ - ንኽግለጽ ዝተበገሰሉ ንጥፈት እቶም ቀንዲ ዝውቱራት ዝኾኑ ትካል ብውሕስነት ኣብ ቤ/ጽ-ካዳስተር መዛግብቲ፡ ሓደ ውድብ፡ ትካል፡ ስእላዊ (pictorial)፡ ድምጻዊ (audio)፡ ብትኽክል ዝሕብር ግን፡ ኣልፋቤታዊ ወይ ኣሃዛዊ እዮም። ዝተመዝገበ ህንጻ ወይ ገዛ ብምጥቃም፡ ወይ ቤት ጽሕፈት ንሓደ ንጥፈት ድምጸ-ምርኢታዊ (audio-visual)፣ - እኹል ሓበሬታ ዘለዎ ሕውስዋስ ናይ ክልቲኦም እውን ኣሎ። ገንዘብ ካብ ፋይናንስያዊ ትካላት ኣብ ብውሕልነትን ስሉጥነትን ተመሪሑ ካርቶግራፊያዊ፡ ወዘተ. ዝተሰነዱ - ምሉእን ብቐሊሉ ዘረድእን ነፍሲወከፍ ኣገባብ ኣከፋፍላ ነናቱ ዝልቀሓሉ እዋን፡ እቲ ገዛ ወይ ቀዋሚ ኣድማዒ ውጽኢት ንምርካብ ናይ ኣለዉ። ኣብ ወረቐት፡ ፊልም፡ ዲስክ፡ ክኸውን ሓያልን ድኹምን ጎድኒታት ኣለዎ። ንብረት ብትሕጃ ይተሓዝ። እዚ’ውን ዘካይዶ ንጥፈት ዝገልጽ ጥበብ ዓውደ ተይፕ፡ ኮምፕዩተር (ኣብ ዳታ ዝኣተወ - ብግብሪ ክትጥቀመሉ ዘኽእልን ቤ/ጽ ካዳስተር ክጥቀመሉ ዝጸንሐ ከም መለለይ ቁጽሪ ንብረት፡ ትሕጃ ፍልጠት እዩ። መደብ ምሕደራ ሓበሬታ) ወዘተ ድማ ይዕቀቡ። ንጹርን ኣገባብ ስርዓተ-ፋይል ሕውስዋስ ናይ ካብቲ ፈለማ ዝጀመረሉ ዕለት ካብ መዛግብቲ፡ ሞያዊ ዓቕሚ ሰብ፡ - ዘተኣማምን ሓቀኛ ሓበሬታ ዝሓዘ ኣልፋቤታውን ኣሃዛውን እዩ። ብደረጃ 01 ተበጊሱ ክሳብ ዕለት 10-05-2006 ፖሊሲን ኣገባብን ምሕደራ መዛግብቲ፡ 2. ቀንዲ መትከላት ኣብ ምሕደራ - ድምሳስ ወይ ዝተቐየረ ሓበሬታ ሃገር ናይ ኩሉ ዞባታት ሓዋዊሱን 23,24/105,314 በጺሑ። ኣብ’ዚ ስርዓተ-ኣመዛግባን መምርሒታትን፡ መመዛዛግግብብቲቲ ዘይብሉ ጠሪዙን ይሕዝ ነይሩ። ዋናታት ንብረት፡ እውን እቲ ቀዳማይ ቁጽሪ ናይ ትሕጃ፡ ምክትታልን ምግምጋምን፡ ቅጥዒ - ምስ ዝነበሩ ሕጋጋትን ፖሊስታትን ምሉእ ስሞም ብኣልፋቤታዊ ኣገባብ እቲ ካልኣይ ድማ ጠቕላላ ቁጽሪ ምትሓዝን ንዝምልከቶ ትካል ኣብ ምሕደራ መዛግብቲ፡ ንምሕደራ ዘይጻረሩ፡ ወዘተ. ክኾኑ ይድለ። ኣብ ካርድ ይጽሓፍ፡ መለለይ ቁጽሪ ንብረት፡ ማለት ድምር መለለይ ቁጽሪ ምምእዛዝ (compliance)፡ ምዕዶ፡ ዝገዝኡ ኣርባዕተ መሰረታውያን ተጠቀምቲ መዛግብቲ፡ ብዛዕባ ንብረት ድማ ኣብ ጎድኑ ይሰፍር። ንብረት፡ ትሕጃ፡ እገዳን መዘክርን እዩ። መዛግብቲ ዝቕመጠሉ ቦታን፡ ገንዘብን መትከላት ኣለዉ። ምሕደራ መዛግብቲ ካብ ገለጽና፡ ውሱን ብዝሒ ናይ ወነንቲ ምስ ኣኸለ መዘክር፡ ንምስራዝ ትሕጃ፡ ምልዓል ካልእ ጸጋታትን የጠቓልል። 2.1. መዛግብቲ ብመሰረት ተጠቀምቲ መዛግብቲ’ኸ ብዓል መን (50-100) ተጠሪዙ ይተሓዝ ነይሩ፡ እገዳን ምእራም ሰነድን የጠቓልል። ኣብ ዕቃበ ሰነዳት ሕቶ ህንጻ ዘመስርሖም ትካል ወይ ንምዕቃቦም እዮም ምሕባር የድሊ። መለለይ ቁጽሪ ድማ ካብ --- ክሳብ መሰረታዊ ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ። ሓላፍነት ዝተቐበለ ትካል ብጥርኑፍ - መዛግብቲ ንዘመስርሖም ኣካል፡ --- ይጽሓፈሉ። ዝኾነ ዘይንቀሳቐስ መለለይ ቁጽሪ መዘክር ንብረት፡ ምኽንያቱ፡ ብድልዳለኡ ዘተኣማምን፡ ኣብ ሓደ ፍሉጥ ቦታ ይቕመጡ፡ ካልኦት ትካላትን መላእ ሕብረተ-ሰብን ንብረት ብስም ዋና ንብረት ወይ ብፋይናንስያዊ ትካላት ብዕዳ ካብ ጠሊ፡ ምቖት፡ ብርሃን ጸሓይ፡ ከከም ኣመጻጽኣኦም ድማ ስርዓት የገልግሉ። ድማ ብመለለይ ቁጽሪ ንብረት ምስ ተታሒዙ ወይ ብቤት ፍርዲ ተኣጊዱ ደሮና፡ ባልዕ፡ ወዘተ. ናጻ ክኸውን ብዝሓለወ ኣተዓቓቕባ ይተሓዙን - መንግስቲ ግዝኣተ ሕጊ ንምንጋስን ዝሕተተሉ ቀልጢፍካ ክርከብ ይከኣል። ዝነበረ ገዛ (ህንጻ)፡ ዕዳ ተኸፊሉ ትሕጃ ይግባእ። ኣብ ምሕደራኡ ቀንዲ ይመሓደሩን። መሰል ዜጋታት ንከይግሃስ ንኽቆጻጸርን እንተኾነ፡ ታሪኽ ናይ ሓደ ንብረት ኣብ ዝስረዘሉ ወይ ብቤት ፍርዲ ኣዕኑድ ኮይኖም ዘገልግሉ መትከላት፡ 2.2. መዛግብቲ ዕድመ ኣለዎም፡ ልክዕ ይሕግዝ። ንምፍላጥ ናብ ዝተፈላለየ ዝተጠረዘ ተኣጊዱ ዝነበረ እገዳ ኣብ ዝልዓለሉ ስሉጥ (ውጽኢታዊ)፡ ተሓታትነትን ከም ሂወት ዘለዎ ይፍጠሩ፡ ንዝተወሰነ - ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ጥማር ስለ ዝወስድካ ኣድካሚ እዩ። እዋን ወዘተ፡ ብዝምልከቶ ኣካል ቆጣብነትን እዮም። መዝገብ (re- እዋን ይቕመጡ፡ ኣገልግሎቶም ኣብ ጭቡጥ ተመክሮ ተመርኲሶም ነዚ ድኹም ጎድኒ’ዚ ንምፍዋስ ከኣ መኣረምታ ሰነድ ኣብ ዝግበረሉ፡ cord) ናይ ዝተቐበልካዮ፡ ዘፍረኻዮ፡ ምስ ወድኡ ይዓንዉ ወይ ታሪኻዊ ፖሊሲታት ንምሕንጻጽ። እዩ ቤ/ጽ ካዳስተር ዘበናዊ ኣተሓሕዛ ብመዘክር መለለይ ቁጽሪ ይምዝገብ። ብውልቀ-ሰብ ይኹን ውድብ ኣገዳስነት ዘለዎም ድማ ናብ ኣርቺቭ - ታሕተዎት ሓለፍቲ ዝተዋህቦም ስርዓተ-መዛግብቲ ዘተኣታተወ። መለለይ ቁጽሪ መዘክር ንብረት ካብ ዝተታሕዘ ከም መርትዖ ወይ መወከሲ (ኣርካይቭ) ይሰግሩ። ብመሰረት መደባት ንምትግባር። ኣብዚ ዘበናዊ ኣተሓሕዛ’ዚ፡ ናይ ነፍሲ 01 ተበጊሱ ክሳብ ዕለት 10-05ናይ ዝተኻየደ ንጥፈታት ዘገልግል ዕድመኦም ድማ እዋናውያን፡ ሓውሲ - ኦዲተራት መዓላ ጸጋታት ከመይ ወከፍ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ታሪኽ 2006 17,855/105,314 በጺሑ። ብመልክዕ ጽሑፍ ወይ ስእሊ ኣብ እዋናውያን፡ እዋኖም ዘብቅዑ ይበሃሉ። ከምዝነበረ ንምርግጋጽ። ዝሓዘ ውሱን ብዝሒ ፋይላት ኣብ ኣብ’ዚ እውን እቲ ቀዳማይ ቁጽሪ ወረቐት፡ ኤለትሮኒካዊ፡ ማይክሮ-ፊልም፡ ንጡፋት ኣብ ስራሕ ኣድለይቲ ምስ - ኣብያተ-ፍርዲ ሓቀኛ ውሳነ ዘይጥረዝ መሕቆፊ ይተሓዝ። ዝኾነ ናይ መዘክር (ድምር ምስራዝ ትሕጃ፡ ዲጂታል ወይ ብድምጺ ዝተሓዝ ዝኾኑ፡ ንነዊሕ እዋን ክዕቀቡ ናብ ንምሃብ። ሰብ ብመለለይ ቁጽሪ ንብረት፡ ወይ ምልዓል እገዳን መአረሚ ሰነድን)፣ እቲ ሓበሬታ እዩ። መዛግብቲ፡ ሓበሬታ ኣርካይቭ ይሰጋገሩ። - ህዝቢ/ዓማዊል፡ መሰሎምን ስም ዋና ንብረት ብምሕባር ቅዳሕ ካልኣይ ድማ ጠቕላላ ቁጽሪ ንብረት፡ ዘመሓላልፉ ሰነዳት እዮም። እንተኾነ፡ 2.3. ምክንኻንን ምዕቃብን መዛግብቲ፡ ረብሓኦምን ንምክልኻል ዘተኣማምን ሰነድ ክወሃቦ፡ ኩነታት ንብረት ክሕበሮ፡ ማለት ድምር መለለይ ንብረት፡ ኩሎም ሓበሬታ ዘመሓላልፉ ሰነዳት ሓላፍ-ዘላፍ ዘይብሉ፡ ተኸታታልን ሓበሬታ ወዘተ. ይከኣል። ትሕጃ፡ እገዳን መዘክርን እዩ። መዛግብቲ ኣይኮኑን። ንኣብነት፡ ስርዓተ-ኣተዓቓቕባ ብምኽታልን መለለይ ጠቕላላ ቁጽሪ መዝገብ፡ እቲ ዝጸንሐ ኣገባብ ኣወሃህባ መለለይ መጻሕፍቲ መዛግብቲ ኣይኮኑን። ይመሓደር። ምኽንያቱ፡ ኣብ ጉዕዞ 3. ዝጸንሐ ኣወሃህባ መለይ ቁጽርን እዚ ከም ኣመጻጽኣ ርእዩ ቅደምቁጽሪ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ምጥቃስ መዛግብቲ ዝበሃሉ ናይ ሓቀኛ ህይወት፡ ምዕቃብ፡ ምጥቃም፡ ምዕናው ስርዓተ-ኣተዓቓቕባን ተኸተል ዝሰርዕን ንመውሃቢ መለይ ኣድላይ እዩ። ሓደ ዘይንቀሳቐስ ፍጻመታት ሰነዳት’ዩም። ኣርባዕተ (ምጒሓፍ)፡ ናብ ኣርካይቭ ምስግጋር ቁጽሪ ዘገልግልን እዩ። መለለይ ጠቕላላ ሓሙሽተ ዓይነት ኣገባባት ኣከፋፍላ ንብረት ክምዝገብ እንከሎ መፍለጢ (4) መሰረታውያን ጠባያት ድማ መዛግብቲ ቀጻሊ መስርሕ ስለ ዝኾነ። ቁጽሪ ንብረት ከም’ዚ ኣቐዲሙ ፋይላት (መዛግብቲ) ኣለዉ። ንሳቶም ዝኾኖ መለለይ ቁጽሪ ይወሃቦ። እዚ የጠቓልሉ። ንሳቶም ድማ፡- 2.4. መዛግብቲ ብሓደ ፍሉጥ ስርዓት ዝተሓበረ፡ ድምር ናይ መለለይ ቁጽሪ ከኣ፡ ኣልፋቤታዊ ኣገባብ (ፊደላዊ)፡ ማለት ሓደ ንብረት ብብቕዓት ህንጻ ምእንቲ ክዕቀቡ ነናቶም መፍለይ ንብረት፡ ትሕጃ፡ እገዳን መዘክርን 1) ቀወምቲ ሓበሬታ-ወግዓውያንን ኣሃዛዊ ኣገባብ፡ ጉዳያዊ ኣገባብ፡ ይኹን ብምትሕልላፍ ኣብ ዝምዝገበሉ መለለይ ምልክት ይግበረሎም። እዚ እዩ። ኣብ’ዚ እውን ከም’ዚ ኣብ ንለውጢ ዘይቅሉዓት ዝኾኑ ጂኦግራፊያዊ ኣገባብ፡ መስርዐ-ግዜኣዊ እዋን ብተደጋጋሚ በበይኑ መለለይ ብዝቐለለን ዝቐልጠፈን ረኺብካ ላዕሊ ዝተሓበረ፡ ብዕለት 10-05-2006 2) ሓላፍነታውያን-እሙናት ምስክር ኣገባብ እዮም። ቁጽሪ ይወሃቦ ነይሩ። ኣብ’ዚ፡ እቲ ንምጥቃም የኽእልን ንኣገልግሎት ብስም ሓደ ውልቀ-ሰብ ዝተመዝገበ ናይ ዝተፈጸመ ንጥፈታት 1) ኣልፋቤታዊ ኣገባብ (ፊደላዊ)፡ ንምትሕልላፍ ንብረት ብምድግጋም ድሉው ምዃኑ የረጋግጽን። ንብረት፡ 64,235/105,314 ተጻሒፉዎ 3) መበቆላውያን-ብዘይ ዝኾነ እቲ ኣሰራርዓ ኣብ ኣልፋቤት ዝርከቡ ዝወሃብ ዝነበረ ቁጽሪ ንብዝሒ ምሕደራ መዛግብቲ፡ በዚ ኣብ ላዕሊ ይርከብ። እዚ ማለት፡ እቲ ቀዳማይ ለውጢ ንድሕሪት ተመሊስካ ብቐሊሉ ፊደላት ብምጥቃም (ሀ፡ ለ፡ ሐ፡ መ ዝተመዝገበ ንብረት የጋንኖ ነበረ። ዝተጠቕሰ ኣብ ኣተሓሕዛ ጥራይ መለለይ ቁጽሪ ንብረት (ድምር ምዝገባ ክረጋገጹ ዝኽእሉ ወዘተ.) ይስራዕ። ከም ድኹም ጎድኒ ድማ ይርአ። ኣይሕጸርን እዩ። ምሕደራ መዛግብቲ፡ ብብቕዓት ህንጻን ምትሕልላፍን) 4) ፍሉይ (unique) - ኣብ ሓደ 2) ኣሃዛዊ ኣገባብ፡ ኣብ ኣሃዛት መለለይ ቁጽሪ ምዝገባ ዘይንቀሳቐስ ንውጽኢታዊ ስራሕ ኣገዳሲ ንጥፈትን ፡ እቲ ካልኣይ (105,314) ድማ መስርሕ ዝተፈጸመ ንጥፈት ዝገልጽ፡ ተመርኲሱ ይስራዕ። ንኣብነት፡ 1፡ 2፡ ንብረት፡ ብምስክር ብቕዓት ህንጻን እምነ-ኩርናዕን እዩ። መደባት ብጽፈት ጠቕላላ ቁጽሪ ንብረት፡ ማለት ድምር ምስ ቅድሚኡን ድሕሪኡን ዝተፈጸሙ 3፡ 4፡ 5፡ ወይ 1.1፡ 1.2፡ 1.3፡1.4 ወዘተ ምትሕልላፍን (ብመሸጣ፡ ውርሻ፡ ምስልሳሎምን ዘይምዕማሞምን ዘድሊ መለለይ ቁጽሪ ንብረት፡ ትሕጃ፡ እገዳን ንጥፈታት ዘተኣሳስር ሓበሬታ ዘለዎም እናበለ። ህያብ፡ ወዘተ) ዝምዝገብ ንብረት ካብ ሓበሬታ ዘስንቕ፡ ዓማዊል ዝተዋህበ መዘክርን ማለት’ዩ። እዮም። 3) ጉዳያዊ ኣገባብ፡ ብዓይነቶም ሓደ ሓምለ 1888 ጀሚሩ ካብ 01 ተበጊሱ። ይቕጽል . . .", "char_count": 6706, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02555", "text": "ኤርትራውያን ክትከውን በቒዓ እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ - በዅሪ ሓራ ርእሰ ከተማታት - ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ነይሩ። ናቕፋ። ተሓዊሶሞም። እቶም ዝስከሙ ዝነበሩ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ ናቕፋ ብድሕሪ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ካብቲ ኣብ ምሕራር ናቕፋ ዝተሰልበ ተጋደልቲ፡ ንተጋዳላይ ኣይብሉ መጽሓፍትን መጽሔታትን፡ ቃለ ከበባ፡ ብ22 መጋቢት 1977 ሰዓት 6፡ ንብረት ጸላኢ፦ ንኣምሓራይ ንኹሎም የሰክሙዎም። መጠይቓት ከምኡ’ውን፡ ካብ ኣርካይቭስ 00 ድ.ቀ. ሓንሳብን ንሓዋሩን ሓራ 539 ጠበናጁ (ካብኡ 453 ወተሃደራት ጸላኢ ስንቆም ተሰኪሞም ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ወጺኣ። ብዘይካ ግመ ተጐልቢቦም M-14)፡ 70 በብዓይነቱ ብሬናት፡ 4 ናብ መዓስከሮም፡ ተጋደልቲ ከኣ ስእልታትን ሰነዳትን ምርኩስ ብምግባር ዝወጹ ውሑዳት ኣብኣ ዓስኪሮም ብራውን፡ 15 ማሺንጋናት፡ 2 ናይ ንበረኻ። ሽዑ እቶም ተጋደልቲ ናብ ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ነዘኻኽር። ዝነበሩ ወተሃደራት ደርግ፡ ምሉእ 75 ሚ.ሜ. መዳፍዕ፡ 5 ናይ 81 ቦታኦም ምስ ተመለሱ ርእይ እንተ ብምሉእ ተደምሲሶም። ዝመውት ሚ.ሜ. ሞርታራት፡ 25 ናይ 2 ኢንች በሉ ፍርቆም ክማቐሉ ሓዲሮም። ሞይቱ፣ ዝማረኽ ድማ ተማሪኹ። ሞርታራት፡ 40 ናይ 40 ሚ.ሜ. ስርዓት ደርግ ብድሕሪ ዝላ ኣየር ስርዓት ደርግ ነቶም ኣብ ናቕፋ “ኣዛዚ ናይቲ ኣኽቢቦም ዝደምሰሱዎ ተወንጫፊ (ላውንቸር)፡ 78 ሸጓጉጥ፡ ወለድ፡ ነቲ ኣብ ናቕፋ ዝተኸበበ ተኸቢቦም ዝነበሩ ወተሃደራቱ ሰራዊት ደርግ፡ ሻለቃ ማሞ ተምትሜ በርሀ ጻዕዳ፡ ኣብታ ናይ መወዳእታ መዓልቲ 1 መፈተሺ ነታጒ፡ 22 መካይን (18 ሰራዊቱ ንምድሓን ዝገበሮ ዝዓበየን ዝሰደሎም ደገፍ፡ በታ ተጋደልቲ ክራር ናይ ብሓቂ ንፉዕ መራሒ ምንባሩ ምሕራር ከተማ ናቕፋ ዝተሰወአ ኣዛዚ ቦጦሎኒ 3 ካብኣን ማግ)፡ ብብዝሒ ቦምባታት ናይ መወዳእታን ፈተነ፡ ብታንክታት፡ ኢሎም ዝጽውዑዋ ዝነበሩ፡ C-119 ነፈርቲ ኲናትን ከበድቲ ኣጽዋርን እቶም ተጋደልቲ ባዕሎም ዝምስክሩዎ ዝደለቡዎ ተመኵሮ መሰረት ናይቲ ኢድ፡ ምሉእ ንብረት ጋራጅ፡ 11 ዝዓይነታ ነፋሪት፡ ብጋንጽላ ዕጥቅን ዝተሰነየ ቃፍላይ፡ ኣብ ታሕሳስ ሓቂ’ዩ። ካብኡ ዝነፍዑን ዝሕይሉን ድሒሩ ንመግዛእቲ ኢትዮጵያ ካብ ጀነረይተራት (ሓንቲ ካብኣተን ምሉእ ስለ ዝረኸቡዎ ግን፡ ኣብኣ ጠፊኡ” ከተማ እተብርህ)፡ ሓንቲ ናይ 300 1976 ዘካየዶ ወፍሪ’ዩ። ሱሩ በርቍቑ ኣብ ናይ ታሪኽ ጐሓፍ ይብሉ ካብ ሓለፍቲ ናይቶም ኣብ ሓይሊ ፈረስ ኮምፕረስር፡ 22 ስልኪ ነቲ ሰራዊት፡ ንዕርድታት ዝደርበየ ሓርነታዊ ኲናት ኰይኑ። ናቕፋ ዓሪዶም ዝነበሩ መራሕቲ ኣልቦ ወተሃደራዊ ሬድዮታት ርክብ ተጋደልቲ በናጢሱ ከም “ናቕፋ ኣብ ሰውራና ዘምጸኣቶ ተጋደልቲ ህ.ግ። (PRC)፡ 117 ሬድዮታት ወረን ገለ ናቕፋ እንተ ኣተወ ለውጢ ኣዝዩ ዓቢን ወሳንን ስለ ስርዓት ደርግ ካብ ስትራተጂካዊ ቴፓትን፡ 167 ሰዓታት ኢድ፡ 6 ዝምነ፡ “በጥስ” ዝብል ዝዀነ፡ ዕርዲ ጽንዓት ህዝቢ ኤርትራ ምዝላቕ ክሳብ መጋቢት 1988 ካብቲ ዓበይቲ ስልኪ ኣልቦ ወተሃደራዊ ስም’ዩ ተዋሂቡዎ። ካብ እንተ በልናያ ዝተጋነነ ኣይኰነን። ግንባር ተሓግሒጉ ዝድምሰስ፡ ናቕፋ ረድዮታት ርክብ፡ 125 ወተሃደራዊ ኣስመራ ክነቅል ከሎ ናይ ብሓቂ ከኣ እያ።” ተጋ/ስዉእ ኣትሒዙ ብተጋደልቲ ህ.ሓ. እናተዘብጠ፡ ብኸቢድ ጸባባ ከረን ዝኣተወ በጥስ ግን፡ ካብ ሩባ ዓንሰባን ገንፈሎምን ክሓልፍ’ውን ዓቕሚ ኣይረኸበን። እቲ ን36 መዓልታት፡ ብዘይዕረፍቲ ዝተኻየደ ውግእ ሩባ ዓንሰባ፡ ተጋደልቲ ህ.ሓ. ብኹለንትናኡ ተጠናኺሩ ተጋደልቲ፡ ክራር ዘጠመቑዋ ነፋሪት ንዝወፈረ ገዚፍ ሓይሊ ጋንጽላ እናደርበየት ጸላኢ ኣብ ዝተወሰነ ምስሊ ናቕፋ ኣብተን ድሕሪ ምዝላቕ ዝቐጸላ ዓሰርተ ዓመታት ቦታ ብምዕጋት ዝሰዓሩሉ ስንቅን ምቕራብ ነበረ። ዝበዝሐ ካብቲ ናይ ፈለማ ተመኵሮ’ዩ ነይሩ። ጋንጽላታት ኣብ መዛግብ ተጋደልቲ ኣብቲ ናይ ናቕፋ ከበባ ምስ ዓሊ ሰይድ ዓብደላ- ኣዛዚ ግንባር ይወድቕ ብምንባሩ ግን፡ ንጸገሞም እንምለስ፡ ኣብቲ ፈለማ ብወገን ንኸምልስ ኣሽሓት ወተሃደራት ናቕፋ። መነጸራት፡ 1,340 ወተሃደራዊ ዝፈትሕ ኣይነበረን። ህይወት ከፊልካ የህሊቑ። ናቕፋን ዘይድፈሩ ክዳውንቲ፡ ብብዝሒ መሳርሒታት ተጋደልቲ ኣርባዕተ እንተተኲሶም ዝብላዕ ተካል ብላዕ ብምንባሩ ከኣ፡ ብወገን ሰራዊት ጸላኢ ሸሞንተ ዓጸፋ ዕርድታታን መቓብር ሰራዊት እወ፡ ሓቂ’ዩ፡ ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲ፡ ሕክምና፣ 14 ናይ ጽሕፈት መካይንን ክንዮ መቓነዪ ዝሓልፍ ዕምሪ ይምልሱ ነበሩ። ደሓር ግን ዕጥቆም ኢትዮጵያ ተቐይረን። እታ ከተማ ብኣውራኡ ድማ ታሪኽ ሳሕልን ልዕሊ 500 ኩንታል እኽልን ኣይነበሮን። እናጎደለ ምስ ከደ፡ ተጋደልቲ ዋላ ሰላሳ ድማ፡ ኣብተን ናይ ምርብራብ ጽንዓትን ታሪኽ ውድብ ህዝባዊ ተሰሊቡ። ሓደ እዋን ኣብቲ እግሪ ናይ ታባ- እንተኰሱ ሰራዊት ጸላኢ ብኣንጻሩ ዓሰርተ ዓመታት ከም ዘይነበረት ኰይና ግንባርን ተጋዳላይን እንክዝከሩ፡ ምንጪ፡ መጽሔት ከበባ ናቕፋ ብራውን፡ ነፋሪት ክልተ ጋንጽላታት ትም ምባልን ኣብቲ ንህይወቶም ተደምሲሳ። ሰራዊት ኢትዮጵያ ድማ፡ ብኽብሪ እትለዓል ትእምርቲ ጽንዓት 20 ሰነ 201 ትድርቢ። እታ ሓንቲ ናብቶም ሓንሳብን ንሓዋሩን ምስ ተደምሰሰላ ኣስጋኢ ዝኾነሉ ጥራይ ምምላስን ክቡባት ወተሃደራት ጸላኢ ትቐርብ። ካልኣይ ግዜ ኣማዕድዩ ብዓይኑ እንተ መጺኡ። እዚ ድማ ተጋደልቲ ካብቲ እታ ካልኣይቲ ድማ፡ ናብቶም ዘይኰይኑ፡ ክረግጻ ኣይከኣለን። ቀደም ዝነበሩዎ ቦታ እናቐረቡ ካብ ሕቶታት ታሪኽና ተጋደልቲ። እቶም ተጋደልቲ መሬት እቶም ናቕፋ ዝረገጹ ወተሃደራት ንክኸዱ ኣኽኢሉዎም። ጽልምት ክብል ከሎ፡ ነታ ዝረሓቐት ኢትዮጵያ ኣየኖት’ዮም እንተ እቲ ደምሳሲ መጥቃዕቲ ከበባ ናብ ወተሃደራት ጸላኢ ቀሪባ ዝነበረት በልኩም፡ እቶም ኣብቲ ደማዊ ናቕፋ፡ ብ22 መጋቢት 1977 ሰዓት 1. ድሕሪ ምድምሳስ ናደውን ምሕራር ከተማ ኣፍዓበትን፡ ዳግማይ ኣፍዓበት ከምጽኡ ናብታ ቀዳመይቲ ከዱ። እታ ውግኣት ብተጋደልቲ ዝተማረኹ 10፡00 ቅ.ቐ. በቲ ንመኸወሊ ርእሲ ንምምላስ ብምብራቓዊ ጎላጉል ዝወፈረ ክ/ጦር ጸላኢ እንታይ ይበሃል፧ ናብ ተጋደልቲ ዝወደቐት ጋንጽላ ጥራይ እዮም። ካብዚ ብምብጋስ፡ ዝኸውን እምኒ’ውን ዘይብሉ ቀላጥ ጉስማጥ ዝሓዘት ነበረት። እታ ጸላኢ “ከመኪና መጥፎ ኣይፋ፡ ከውጊያ 2. ወርሒ መጋቢት ኣብ ግዜ ወራራት ወያነኸ እንታይ ዝኽሪ ገዲፉ፧ ደቡባዊ መዓስከር’ዩ ተጀሚሩ። ዝወሰዳ ግን፡ ጥይት ናይ ብራውን መጥፎ ናቕፋ” ማለት “ካብ መኪና ሀ/ ውግእ ዓዲ በጊዖ 2000 ለ/ ውግእ ግንባር መረብ ሰቲት 1999 ሐ/ ውግእ ደቡባዊ መዓስከር ብጸልማት ካናለ ነይራ። እቲ ኣብ መንጎ ተጋደልትን ሕማቕ ኣይፋ፡ ካብ ውግእ ሕማቕ እግሪ መኸል 1999 እናዀዓትካን ክሻ ዝመልአ ሓመድ ወተሃደራት ደርግን ዝነበረ ቅድድምን ብመንኩብካ እናኣግዓዝካን’ዩ ናቕፋ” ዝብል ብሂል ወተሃደራት 3. ካብቲ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ዝተፈጸመ ፍጻመታት ሰውራ ጥቐሱ። ምርጫ ምትህልላኽን ከምዚ ጭርጭር ተጀሚሩ። ንመዓስከር ዓሊ ሔጎ ኢትዮጵያውያ ነዚ ዘረጋግጽ እዩ። ኣለኩም፡ ዓበደ’ዩ ዝነበረ። ንመማረኺ ዝጥቀሙሉ ማይክረፎን ብዘይካ’ቶም ኣብ ናይ ሽዱሽተ ሀ/ ሓርነት ግንዳዕ 1978 ለ/ ሓርነት ኣፍዓበት1977 ሐ/ ሓርነት ደቀምሓረ ወተሃደራት ጸላኢ ኣብቲ ናይ ሒዞም’ዮም ሃጂሞሞ። ብጻይ ዓሊ ኣዋርሕ ከበባ ስለኣ ዝወደቑ ጀጋኑ፡ 1977 ጸልማት ህጁማት፡ ኣብ ኣፍ ኣብ ውግእ ዕለተ-ምሕራር ናቕፋ፡ ሰይድ ‘ብኣምሓርኛ ገይርኩም 4. ኣብ 1984 ኣብ ጐላጉል ግራት ታንክ ብታንክ ውግእ ዝተገብረሉ ወርሒ ጉድጓዶም ክኣትዉ ከለዉ ናይ ምኵር መራሒ ቦጦሎኒ ሰለስተ ኢድኩም ሃቡ በልዎም’ ይብሎም ጥቐስ፦ ዝተሰውኡ ተጋደልቲ ውሑዳት ዝነበረ በርሀ ጻዕዳ ዝርከቦም 30 ነይሩ። ሓያለይ ወተሃደራት ንጻውዒት ከላሽናት ረኺቦም ነይሮም። ሓደ ተጋደልቲ ተሰዊኦም። 70 ተጋደልቲ ሀ/ሚያዝያ ለ/ግንቦት ሐ/መጋቢት ተጋደልቲ ሰሚዖም ኣብ ሻምብቆ ለይቲ ንዓኣተን ዓጢቖም፡ ተጋደልቲ ከኣ ተወጊኦም። ኣብ ውግእ ብረቶም ጻዕዳ ጨርቂ ብምእሳር ተመሲሎም፡ ነቲ ብጋንጽላ ዝወረደ ከበባን ምሕራርን ናቕፋ ዝተሳሕሉ 5. ኣብ 1977-1978 ገለ ከተማታት ብተጋደልቲ ክተሓዛ ተፈቲነን። የግዳስ ኢዶም ይህቡ ነይሮም። ኣብ’ቲ እዋን ዕጥቅን ስንቅን ዝስከሙን ዘሰክሙን ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ግን፡ ኣብ ብተጋደልቲ ክተሓዛ ኣይተኻእለን። ካብአን ክልተ ጥቐስ፡ ናቕፋ ብምሉኡ ፈንጂ’ዩ ተቐቢሩዎ ዝነበሩ ተጋደልቲ ትኽ ኢሎም ስነ-ጥበብ ኲናትን ምልከት ኣጽዋርን መልሲ ናይዚ ሕቶታት ኣብ ዝቕጽል ሕታም…", "char_count": 4701, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02556", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣስመራ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ወረስቲ ምዃንና ይረጋጸልና ስለ ኣበባ ጊለ ባይሩ፡ ብዓል ቤተይ ብርሃነ ይቕረብ። ምስጋና ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ሃይለ ገብረትንሳኤ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ለምለም ብጹኣምላኽ ወልደኣብ፡ ኣብ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ወላዲትና ወ/ሮ 5 ደቀና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ሓፍተይ ናጽነት ብጹኣምላኽ ወልደኣብ ህድኣት ወልዳይ ወ/ሚካኤል፡ ዝተሰመዓና ወ/ሮ ትምኒት ተኽለ ሰረቐ፡ ብዓል መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ሕማማ ዝበጽሕኩማን፡ ድሕሪ ዕረፍታ ድማ ክሳብ ላ/ ምስጋና ቤተይ ተጋ/ ሳህለ ብርሃነ እምባየ ሓጺና ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛ ብምምልላስን ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ንናይ መጻምዲ ቴሌፎን ብምድዋልን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ብዕረፍቲ ኣዚና ብልቢ እነፍቅሮን እነኽብሮን መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓል ቤተይ እንጅነር ጌታሁን ጸጋይ፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ደቃ ምስ ምሉኣት ስድራቤት ነ/ሃለቃ ኢያሱ ገ/ሩፋኤል (ቆንዶ) ዓዲ ሰጉዶ ብምኻድ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ሓዘንና ገዛና ዝተመላለስኩምና፡ ካብ ወጻኢ ኣብ ቤ/ፍ ቁ. 47 ይቕረብ። ሃገር ብቴሌፎን ዘጸናናዕኩምና፡ ንኹሉኹም መቕርብን ፈተውትን የቐንየልና ሕሰም ኣብ ከተማ ዓዲ ዃላ ምም/ከባቢ ስሞሞ ኣብ ፓርስል Q ዝርከብ ብPLD2332L0206 ብሽም ኣቦና ቀሺ ግርማይ ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ነቕርብ። ኣባይ መርእድ ዝተመዝገበ ገዛ ብህያብ ስለዝተወሃበና፡ ናብ ሽምና ከነማሓላልፎ ስለዝደለና፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መኣገዲ ትእዛዝ ወይ ይግባይ ብዓልቲ ቤቱ ሲስተር ሃይማኖት ኣርኣያ ምስ ኣሕዋቱን ምሉኣት ስድራቤትን ተባሂሉ እንተኾይኑ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤ/ጽ/ክፍሊ ቴክኒክ መንደፈራ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተ ዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ኣቶ ተወልደ ግርማይን ኣቶ ወረደ ግርማይን ምስጋና ብዕረፍቲ ፍቕርቲ ወላዲትና ወ/ሮ ኣበባ ተስፋሚካኤል ተኽለ፡ ዝተሰመዓና ሓዘን ኣብ ምም/ን/ዞባ ገጀረት ጎደና 768-4 ቁ.ገዛ - ዝርከብ ኣብ ጋራጅ ትሪንጋሊ ጁዘፕ እዘን ዝስዕባ መካይን፦ እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ሕማማ ኣብ ገዛን ሆስፒታልን 1.ብስም ነጋ ተወልደ ዝተመዝገበት ቁ.ሰሌዳኣ ER-1-87722 ኒሳን ፓትሮል ዝዓይነታ ብምምልላስ፡ ምስ ዓረፈት ድማ ኣብ ዓዲ መንጎቲ 2. ብስም ተወልደ ዘርኦም ዝተመዝገበት ቁ.ሰሌዳኣ ER-1-11670 UICK ግራንት ዝዓይነታ ብምኻድ ዘቃበርኩምና፡ ካብ ውሽጥን ወጻእን 3. ብስም በረኸት ጎይትኦም ዝተመዝገበት ቁ.ሰሌዳኣ ER-1-27474 ፍያት ፓንዳ ዝዓይነታ ዋናታተን ክጽገና ኢሎም ምስ ስልኪ ብምድዋል ዘጸናናዕኩምና መቕርብን ኣእተዉወን ንነዊሕ ዓመታት ስለዝተቐመጣ ኣብ ስራሕና ኣብ ወጻኢታት ጸገም ስለዝፈጠራልና፡ ዋናታት ይኹን ይምልከተኒ ፈተውትን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ልባዊ እዩ ዝብል ሰብ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝቓላሓሉ ዕለት ጅሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ መኪናኡ ከልዕል ምስጋና ነቕርብ። እናኣተሓሳሰብና፡ ድሕሪ’ዚ መዓልቲ ንዝመጽእ ሳዕቤን ኮነ ሓላፍነት ከም ዘይንሕተት ነፍልጥ። ስድራቤት ነ/ሄር ተወልደ ዑቕቢት ትካል ጋራጅ ጆቫኒ ትሪንጋሊ ጁዘፕ ቤ/ት ኣልያንስ ፍራንሰዝ ስሩዕ ትምህርቲ ቋንቋ ፈረንሳ ንዓበይትን ንንኣሽቱን ካብ ጀመርቲ ክሳብ ዝለዓለ ጽፍሒ ይቕጽል ኣሎ። ንዓበይቲ ካብ ዕለት 6 ሚያዝያ ከምእውን ንነኣሽቱ ካብ ዕለት 11 ሚያዝያ ክጅምር ምዃኑ ከነበስር ንፈቱ። ምዝገባ ድሮ ተጀሚሩ እዩ። ብደሓን ምጹ! ንዝያዳ ሓበሬታ ቁ.ስ 122605 / 115270 ኣድራሻና፣ ጎድኒ ቤ/ት ማይ ተስፋ ጥቓ ዓሮባና ሬስቶራንት እዩ።", "char_count": 2225, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02557", "text": "ማይ፡ ሓደ ካብ መሰረታውያን ጠለባት ተመሃሮ ምንጪ ማይ ካብ ዝነብሩሉ መቕዘፍቲ የጋጥሞም። ስለዚ፡ ቀረባ ማይ ከምኡ ድማ፡ ምስፍሕፋሕ ዓበይትን ዓለምለኻዊ ስግኣት እናዀነ ካብ ዝመጽእ ደቂ-ሰብ’ዩ። ብዘይ ማይ ዝዀነ ህይወታዊ ከባቢ ምሒር ርሑቕ እንተ ዀይኑ፡ ምስ ቀጻልነትን ውሕስነትን ህይወት ንኣሽቱን ፋብሪካታት፡ ጠለብ ብብዝሒ ሓጺር እዋን ዘየቝጸረ። ኣብ ብዙሕ ዝሃልኽ ዓቐን ማይ ብቐጻሊ እናዓበየ ምናልባት ንሓጺር እዋን ክሰርር ይኽእል ማይ ንምጉራት ነዊሕ ሰዓታትን ሓያል ሰባት ዝተሓሓዝ ካብ ኰነ ብሰንኪ ከባቢታት ብሰንኪ ምንቁልቋል ትሕዝቶ ይመጽእ ኣሎ። ዋላ’ኳ መጠን ዝጥለብ ይኸውን። ግና’ኸ፡ ድሕሪ ውሱን ጉልበትን ስለ ዝሓቶም፡ ብሰንኪ’ዚ ሕጽረታቱ ንዝኽሰቱ ብድሆታት ጽሩይ ማይን ዘይውሕሱ ኣጠቓቕማ ዘሎ ዓቐን ማይ እንተ ዓበየ ብመንጽሩ፡ መዓልታት ቀጻልነቱ ከብቅዕ ግድን ካብ ትምህርቲ ክበዅሩን ክደናጎዩን ንምጕዳል፡ ዝምልከቶም ኣካላት ሰባትን፡ ዘጋጥም ዘሎ ብድሆታት ኣብ ምሕደራኡ ግና ቅጽበታዊ ዝዀነ እዩ። እዚ ስለ ዝዀነ እዩ እምበኣር፡ ይግደዱ። ከም ሳዕቤኑ፡ ተመሃሮ ኣብ ዋላ’ውን፡ ብሕታውያን ትካላት ንኡሳን ዕብየትን ለውጥን ኣይተመዝገበን ዘሎ። ብቐሊሉ መፍትሒ ኣይተረኽቦን ዘሎ። ውሕስነት ወይ ቀረብ ማይ ብዘይገደብ ኣካዳምያዊ ትምህርቶም ስለ ዝደኽሙ፡ ፕሮጀክትታት ብምሕንጻጽ፡ ህዝቢ ብቐጻሊ ክረጋገጽ ዘለዎ። ኣብ ዓለምና መጻኢ ዕድሎም ኣብ ምልክት ሕቶ መስተርሆት ንኽረክብ ብቐዳምነት ዘሎ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ ምቕሩሕ ክኣቱ ግድን እዩ። ክሰርሑሉ ይግባእ። ኣይኰነን። ንኣብነት፡ ገለ ሃገራት ብሳላ ብዘይካ’ዚ፡ እቶም ቀረብ ማይ ብቐሊሉ ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ሕጽረት ቀረብ ማይ ኣብ ጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣአን ተሓጊዘን ክረኽቡ ዘይጽገሙ ክፋል ሕብረተሕርሻዊ ንጥፈት ልዑል ጽልዋ ኣለዎ። ማይ ብቐሊል ክረኽባ ክንዕዘብ እንከለና፡ ሕርሻን ማይን ዘይነጻጸሉ መዳያት ካብ ሰብ ኣገዳስነት ማይ ብግቡእ ተረዲኦም ብኣንጻሩ ካልኦት ብዙሓት ድማ ኣብ ኰኑ፡ ኣብ ክረምቲ ዝነጥብ ማይ ግድን ኣብ ምሕደርኡ ጥንቁቓት ክዀኑ፡ ኣጻምእን ምድረ-በዳን ስለ ዝርከባ፡ ከም ክዕቀብ ኣለዎ። እንተ ዘይኰይኑ፡ ዝናብ እቶም ብቐጻሊ ብሕጸረት ማይ ዝሳቐዩ ሳዕቤኑ ብቐጻሊ ብዋሕዲ ማይ ክሳቐያ ኣብ ክረምቲ ሓመድ ባሕጒጉ ክዕዘር ዜጋታት ድማ ነባሪ ፍታሕ ንኽረኽቡ ይረኣያ። የግዳስ፡ እትነብረሉ ኣከባቢ ኢድና ኣጣሚርና ርኢናዮ ከነብቅዕ፡ ኣብ ምሁር ኣካል ብፍልጠቱ ኮታስ ምሉእ ዕቚር ባህርያዊ ሃብቲ ማዩ ምእኩት ሓጋይ ብሰንኪ ሕጽረት ማይ እንምገቦ ሕብረተ-ሰብ ዓቕሙ ብዘፍቅዶ ይዅን ውሑድ ብዘይየገድስ፡ ምርግጋጽ ስኢንና ክንብል ሃየንታ እዩ። ኣብዛ ዓለም እጃሙ ከበርክት ይግባእ። ኣብ ዝዀነ ውሑስ ቀረብ ማይ ብኻልእ ኣማራጺ እንደልዮ ኵሉ ብጻዕርና ዝረጋገጽ ስለ ንጥፈት፡ ዕዉት ስራሕ ንኽፍጸም ግቡእ ዘይትካእ መሰረታዊ ጠለብ ደቂ-ሰብ ዝዀነ፡ ድሌት ጽባሕና ንምርካብ ሎሚ ምሕደራ ካብ ቀንዲ ረቛሒታት እዩ። እዩ። ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ኣለና። ብዘይካ’ዚ፡ ውሕስነቱ ዝሓለወ ጽሩይ ዝስተ ማይ ኣብ’ተን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ እቲ ንሕርሻዊ ንጥፈት ዘገልግል ማይ ንምውዳድ’ውን፡ ብቐዳምነት ግቡእ ሃገራት ሕጽረት ጥራይ ዘይኰነ ቀረብ ረሳሕን ዝተበከለን ምስ ዝኸውን፡ ኣብ ምሕደራ ክህሉ ይግባእ። ዝስተ ጽሩይ ማይ እውን፡ ካብ ቀንዲ ጥዕና ሰብ ዘውርዶ ጒድኣት ቀሊል ንህዝቢ ኣገልግሎት ቀረብ ማይ፡ ብድሆታት እዩ። ጽሬቱ ዘይተሓለወ ኣይኰነን። ምእንቲ’ዚ፡ ማይ ምስ ብዙሕ ምውዳድ ጥራይ ኣኻሊ ኣይኰነን። ማይ፡ ንብዙሕ መዳይ’ዩ ብኣሉታ ጽላታት ሰንሰለታዊ ምትሕሓዝ ስለ እቲ ምንታይ፡ ንብቕዓትን ጽሬትን ማይ ዝጸሉ። ንኣብነት፡ ሳዕቤን ዘይውሑስ ዘለዎ፡ ዝያዳ ኣተኵሮ ተዋሂቡዎ ድሒሩ ዝከታተል ኣካል እንተ ዘየለ፡ ኣብ ጥዕናዊ፡ ቀረብ ማይ ፈለማ ንጥዕና ዜጋታት’ዩ ክስዕብ ንዝኽእል ብድሆታት ንምፍዋስ ቁጠባውን ማሕበራውን መዳይ ዘኸትሎ ዝሃሲ። ብኣውራኡ ድማ፡ ንቘልዑ ብኣጋኡ ኵለንተናኣዊ ጠመተ ክግበረሉ ጎድንኣዊ ሳዕቤን ቀሊል ኣይኰነን። ስለዚ፡ የጥቅዕ። ብሰንኪ ጽሬቱ ዘይተሓለወ ይግባእ። ብሰንኪ ዘይውሑስ ኣጠቓቕማ ማይ፡ ማይ ዝኽሰቱ ማይ-ወለድ ሕማማት ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ብዙሕ መዳያት ዝስዕብ ጕድኣት ንምውጋድ፡ ኣህጉራዊ ኣብ ጥዕና ቈልዑ ዘኸትልዎ ጒድኣት ዕብየትን ምዕባለን ይምዝገብ ኣሎ። መዓልቲ ጽሩይ ዝስተ ማይ፡ ኣብ ቅንያት ብቐሊሉ ዝጥመት ኣይኰነን። ስለዚ፡ ካብ’ዚ ምርኵስ ብምግባር፡ መነባብሮ ምዝዛም ወርሒ መጋቢት ዓመት መጸ ጽሬቱ ዘይተሓለወ ማይ ኣብ ሕብረተ- ደቂ-ሰብ ኣዝዩ ቀሊልን ምቹእን ኰይኑ ይኽበር። ብቐንዱ፡ ኣብ 22 መጋቢት ሰብ ዘኸትሎ ጥዕናውን ማሕበራውን ኣሎ ክበሃል ይኽእል። እንተዀነ፡ ብዙሕ ጽሬቱ ዝተሓለወ ማይ ካብ ኲሉ ጸገማት ኣዝዩ ብዙሕ እዩ። ካብ ህዝቢ ዓለም ኣብ ትሕቲ መስመር ሕብረተ-ሰብ ዓለም ቆላሕታ ንኽረክብ ነቶም ቀረብ ማይ ብቐሊሉ ክረኽቡ ድኽነት ስለዝርከብ፡ መሰረታውያን ይበዓል። ዝኽእሉ ወይ ምንጪ ማይ ኣብ ጥቓኦም ጠለበት ንምርካብ ነዊሕ ጒዕዞ ከም ሓደ ሰብ ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ ዝተርፎ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ዝምስክሮ ዝዀነ ሰባት፡ ምናልባት ምሕደራ ኰነ ብውሕድ ዓቐን፡ ካብ 20-50 ሊትሮ እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ሰፊሕ ከባቢታት ኣገዳስነት ማይ ጎሊሑ ዘይክረኣዮም ማይ ንእተፈላለየ መዓላ ከህልኽ ከም ዓለም ኣገልግሎት ማይ ገና ኣብ ፈለማ ይኽእል ይኸውን እዩ። እንተ ነቶም ዝኽእል መጽናዕትታት የነጽሩ። እዚ ስጒሚ’ዩ ዝርከብ ዘሎ። ብዙሓት ምስ ካብ ምንጪ ማይ ሓያሎ ኪሎ-ሜተራት ዝተጠቕሰ ዓቐን ማይ ንእተፈላለየ ጥሪቶም ካብ ሓደ ምንጪ ማይ ርሒቖም ዝነብሩ ዜጋታት ግን፡ እዚ መዓላ ማለት - ጽምኢ ንምርዋይ፡ ከም ዝግልገሉ ይፍለጥ። ከም ሳዕቤኑ፡ ጕዳይ ናይ ሞትን ሕየትን ሕቶ እዩ። መግቢ ንምስራሕ፡ ጽሬት ኣካላት ኰነ ግዳይ ዝተፈላለየ ሕማማት ብምዃን ንኣብነት፡ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ዝነብሩ ካልእ ንጥፈታት ንምክያድ ከህልኾ ከም ንጥዕና ዝሑል ዶ ውዑይ ማይ እዩ ተመራጺ ... ብመንጽሩ፡ ብቐጻሊ ዝሑል ማይ ጥራይ ምስታይ እተፈላለየ ጥዕናዊ ጒድኣት ከም ዘስዕብ ይሕበር። ንኣብነት፡ ማይ ካብ መሰረታውያን ጠለባት ተራ ኣለዎ። ገለ ካብ’ቲ ዘለዎ ብዙሕ ጥዕናዊ ረብሓታት ከም ዘለዎ’ውን እዋን ግን ንቡር እናዀነ ይመጽእ። ስለዚ፡ ዝሑል ማይ ምስታይ ጠንቂ ሕማም ደቂ-ሰብ እዩ። ምናልባት፡ ጽምኢ ማይ ጥቕምታት ብኸፊሉ ምስ እንጠቅስ፦ ብተደጋጋሚ ይግለጽ። ምሉእ ጥዕና ክህልወና ብቐጻሊ ከይሰልከና ከብድን ገፊሕ መዓንጣን ስለዝዀነ፡ ንውሱን እዋናት ክጽወር ይከኣል ማይ ዝተመገብናዮ መግቢ ብቐሊሉ ክንጅምሮን ከነዘውትሮን ክኢላታት ኣብዚ እዋን ኣብ ብዙሓት ሃገራት፡ ሕማም መንሽሮ ከኸትል ከም ዝኽእል ይኸውን። እንተዀነ፡ ንውሓት ግዜ ንኽሓቅቕ ይሕግዝ ከምኡ’ውን፡ ነቲ ይሕብሩ። ውዑይ ማይ ምስታይ ከም ሕክምናዊ ይግለጽ። ካልእ፡ ሻምብቆታት ልቢ እናተመጠጠ ክኸይድ እንከሎ፡ ብህይወት ዝሓቐቐ መግቢ ናብ መላእ ኣካላትና እቲ ኣገባብ ፍወሳ ብምዝውታርና ፍወሳ ኰይኑ የገልግል ኣሎ። እቲ ኣገባብ ናይ ምቕጻል ዕድልና እናጸበበ ይመጽእ። የጐዓዕዝ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ኣካላትና ዝርከብ ጥዕናዊ ጥቕምታት ምስ ይዓጹ፡ ወቕዒ ልቢ፡ ጸላም ከብድን ካልእ ፍወሳ፡ ንግሆ ቅድሚ መግቢ ምብላዕና ስለዚ፡ ዕምሪ ህይወትና ብዘይ ማይ ሓጺር ዝርከብ ትሕዝቶ ደም የቕውምን ካልእ እንምልከት፡- ንሕማም ትሑትን ሕማምን ከስዕብ ከም ዝኽእል ይፍለጥ። ክሳብ 4 ብኬሪ ውዑይ ማይ ብምስታይ ስለዝዀነ፡ ገደብ ግዜ ይፈላለ ደኣ’ምበር ብዙሕ ረብሓታት ዝሓቘፈን’ዩ። ሓደ ሰብ ልዑልን ጸቕጢ ደም፡ ምዕጻው ሸውሃት፡ ምእንቲ’ዚ፡ ነቲ ምሒር ዝሑል ብውዑይ ይፍልም። ብድሕሪ’ዚ፡ ንኣስታት 45 ማይ ንዅሎም ፍጡራት ናይዛ ፕላኔት ኣብ መዓልቲ ካብ 6-8 ብኬሪ ማይ ክሰቲ ሕማም ሽኮርያ፡ እተፈላለየ ዓይነት ማይ ብምትካእ፡ ምሉእ ኣካላዊ ጥዕና ደቒቕ ዝዀነ ምብላዕ ወይ ምስታይ ኣገዳስነቱ ብማዕረ’ዩ ዝረአ። ከም ዘለዎ ብቐጻሊ ብሰብ ሞያ ጥዕና ሕማም መንሽሮ፡ ምዕጻው ሻምብቆታት ንኽህልወና ነዚ ልምዲ ከነዘውትሮ ኣይፍቀድን። እዚ ልምዲ ኣብ ፈለማ ከም ዝፍለጥ፡ ጥዑይን ድልዱልን ይሕበር። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ካብ ዝሑል ማይ ደም፡ ሕማም ርእስን መርዘንን፡ ቃንዛ ይግባእ። ቀሊል እኳ እንተዘይኰነ፡ ድሕሪ ሓጺር ኣካላዊ ብቕዓት ንኽህልወና ማይ ልዑል ብዝያዳ ውዑይ ማይ ምስታይ ብዙሕ መለጋግቦ፡ ሕማም ምንፍርፋር፡ ምዕጻው ማይ ሓደ ካብ ኣገደስቲ ዓይነታት መትንታት ደም፡ ኮለስትሮል፡ ሕማም መኣዛዊ መግቢ እዩ። ደቂ-ሰብ ንውሑድ ጎረሮ፡ እዝንን ኣፍንጫን ካልእ ብዙሕ መዓልታት ብዘይ ማይ ክንጸንሕ ንኽእል ዓይነት ሕማማትን ኣብ ምፍዋስ ልዑል እኳ እንተዀንና፡ ድሕሪ ውሱን እዋን ተራ ኣለዎ። እወታዊ ውጽኢት ወይ ግን ተጻዋርነትና ክጎድል ግድን’ዩ። ምላሽ ናይቲ ሕክምናዊ ፍወሳ፡ ኣብ ሓደ እቲ ምንታይ ዝበዝሐ ክፍሊ ኣካላት እዋን ዝግለጽ ኣይኰነን። ምኽንያቱ፡ በቲ ብማይ ስለዝቘመ ከምኡ’ውን፡ ኵሎም ዝጅመር ፍወሳ ገለ ሕማማት ኣብ ውሱን ዋህዮታት ግቡእ ንጥፈታቶም ንኽዓሙ እዋን ማለት ኣብ ሓጺር ግዜ እወታዊ ማይ ብቐዳምነት ስለ ዝስራዕ። ብዘይካ’ዚ፡ ግብረ-መልሲ ክርከቦም እንከሎ፡ ኣብ ማይ ንብዙሕ ዓይነት ሕማም ስለ ካልኦት ድማ ድሕሪ ሓያሎ ኣዋርሕ ዝከላኸል፡ ብዘይዝዀነ ቅድመ-ኵነት ጥዕናዊ ለውጢ ይርከብ። ክንዲ ዝዀነ፡ ብቐጻሊ ኣካላትና ክምገቦ ወይ ክረኽቦ ኣብ ውሱን መዓልታት ውጽኢት ከም ዝግባእ ሰብ ሞያ ጥዕና ወትሩ እንተዘይሂቡና ከነቋርጾ ዘይኰነ ብዝያዳ ይመኽሩ። ከነዘውትሮ ይግባእ።", "char_count": 5205, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "a2fd6c3f2dd90a3f8501c203d3c59078fe33464f01987e8328ed86cc8e875375:02558", "text": "ማእከል፡ ብምኽንያት መዓልቲ ተሸሊሞም። ብተወሰኺ፡ ካብ ተመረቕቲ ቴኳንዶ፡ ኣብ ኣካዳማያዊ ትምህርቶም ኦቲዝም ውድድር ኣትለቲክስ ተኻዪዱ ልዕሊ 90 ገምጋማዊ ነጥቢ ንዘምጽኡ ሰላሳ ተመሃሮ ሽልማት ተዓዲሉ። ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል ምስ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ጨንፈር ነዚ ናይ ቴኳንዶ ስልጠና ዝሃበ ማስተር ዞባ ማእከል ብምውህሃድ፡ ብምኽንያት ክልተ ሚያዝያ ኣህጉራዊ መዓልቲ ኦቲዝም ውድድር ቃስም ኣሕመድ ነዚ መመረቕታ ኣትለቲክስ ኣካዪዱ። ኣመልኪቱ ኣብ ዘስምዖ ቃል፡ ቴኳንዶ፣ ኣብዚ ትማሊ 4 ሚያዝያ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ዝተኻየደ ውድድር ጒያ እግሪ፡ ካብ ክልተኡ ትኹረትን ኣቓልቦን ከም ዝውስኽ፡ ናይ ጾታ፡ ዓሰርተ ሽዱሽተ ምስ ስንክልና ኦቲዝም ዝነበሩ ዜጋታት ተሳቲፎም። ምዝካር ዓቕሚ ከም ዘመሓይሽ፡ እወታዊ ኣብዚ ውድድር፡ ተወዳደርቲ ዕድመኦምን ኣእምሮኣዊ ዕብየቶምን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ደረጃ ጸዓት ከም ዘዕቢ ገሊጹ። ማስተር ኣብ ኣርባዕተ ጒጅለ ተኸፋፊሎም ናይ 50ን 70ን ሜትሮ ርሕቀት ዘለዎ ውድድር ኣካይዶም። ቃስም ወሲኹ፡ ዓራግ ቴኳንዶ ኣካዳሚ፡ ንዕውታትን ተሳተፍትን ከኣ፡ ናይ መተባብዒ ሽልማት ተዋሂቡ። ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል፡ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ካብ ብጫ ቅናት ንላዕሊ ንዘለው ሰልጠንቲ፣ ንዘለዎምን ከምኡ’ውን ዓይነ-ስውራንን ዝዀኑ ዜጋታት፡ ኣብ ስፖርታዊ ውድድራት መታን ኣካዳምያውን ሞያውን ስልጠናታት ክሳተፉ፡ ንኣታቶም ዝኸውን ውድድራት ኣብ መደባቱ ሰሪዑ ኸም ዘሎ ገሊጹ። ንምሃብ መደብ ተታሒዙ ኸም ዘሎ ገሊጹ። ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ብ1 ነሓሰ 2024 ስልጠና ዝጀመረት ቤት ዓራግ ቴኳንዶ ኣካዳሚ፡ ዓርቢ 3 ሚያዝያ ስነ-ስርዓት፡ 99 ብጫ፡ 29 ሰመያዊ፡ 23 ትምህርቲ ዓራግ ቴኳንዶ ኣካዳሚ፡ ቅድሚ 153 ሰልጠንቲ ቴኳንዶ ኣመሪቓ። ቀይሕ ቅናት ዝሓዙ ሰልጠንቲ ተመሪቖም። ተወርዋሪ ሓይሊ ይቕጽል ሕጂ ኣብ ክልተ እብረ ን124 ሰልጠንቲ ኣብዚ ኣብ ሜዳ ቦቸፊላ ብምርኢት ጥበብ ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ጥበባት ኣመሪቓ ነይራ’ያ። ቴኳንዶ ተሰንዩ ዝተኻየደ ናይ መመረቕታ ቴኳንዶ ጸብለል ዝበሉ ሰልጠንቲ ሊቨርፑል ኣብ ዘይወዓለትሉ ሲቲ ተዓዊታ ሊቨርፑል፡ ትማሊ ኣብ ዝተኻየደ ርብዒ ፍጻም ስዕረት ኣመዝጊባ። ፈቒዱ’ዩ። ሊቨርፑል፡ ኣብ መበል 64 ደቒቕ ጸወታ ኤፍ.ኤ ካፕ፡ ብማንቸስተር ሲቲ ዘሕፍር ናይ ጓርድዮላ ሲቲ፡ ካብ ሃላንድ ሰለስተ፡ ካብ ፍጹም ቅላዕ ረኺባ’ኳ እንተነበረት፡ ሳላሕ ናብ ሰሜንዮ ሓንቲ ሸቶ ብምርካባ፡ ንናይ ስሎት ሸቶ ክልውጣ ብዘይምኽኣሉ፡ ብዜሮ ካብ ሜዳ ሊቨርፑል ካብ ኤፍ.ኤ ካፕ ገሊፋታ። ናይ ክትወጽእ ተቐሲባ’ያ። ሊቨርፑል፡ ሓለቓ ጋንታ ቨርጂል ቫንዳይክን ስሎት ነዚ ናይ ትማሊ ጸወታ ኣመልኪቱ ኣብ ኣሰልጣኒኣ ኣርነ ስሎትን ከኣ፡ ካብ ማዕከናት ዝሃቦ መግለጺ፡ “ካብ ኤፍ.ኤ ካፕ ክትወጽእ ዜና መዓት ይዘንቦም ኣሎ። ዘጒህይ’ዩ። ብኸምዚ ውጽኢትን ሸቶን ሊቨርፑል፡ ከም ጋንታ ብሓፈሻ ቫንዳይክ ከኣ ክትሰዓር ከኣ፡ ምሒር የሕዝን፡” ክብል ገሊጽዎ። ብፍላይ፡ ኣብዚ ናይ ትማሊ ግጥም ዘርኣይዎ ሊቨርፑል፡ ሸሞንተ ሚያዝያ ናብ ፈረንሳ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት ዘካይድ ግጥም ከኣ፡ ኣወገት ንቶኮር 3ብ2፡ ተውለ ብቕዓት ዘሕንኽ’ዩ። ቫንዳይክ፡ ኣብ ክሊ ልዳት ተጓዒዛ፡ ኣንጻር ፒኤስጂ ኣብ ሻምፕዮንስ ዘሎ እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ዝሓለፈ ንዓዲ-ሮሶ 1ብ0፡ ቶኮር ንብድሆ 2ብ0፡ ባርዕ ጋንታኡ ብዝፈጸሞ በደል ንጋንታኡ ፍጹም ሊግ ክትጽመድያ። በዚ ናይ ትማሊ ጸወታ መዓልታት’ውን ውድድራት ኵዕሶ እግርን ንኣውገት 3ብ0 ረቲዐንአን። ባርዕ ምስ ኔብሮ፡ መርበብን ኣካዪዱ። ዓላ ድማ ምስ ኣልጌን 1ብ1 ተፈላልየን። ቅላዕ ከዕድያ ኸሎ፡ ብድኹም ምንቅስቓሱ ግን፡ ግርማ መጐሳ ተቐንጢጡ ብምህላው፡ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ ኣብ ጸወታታ ኵዕሶ መርበብ ከኣ፡ ኔብሮ ንተውለ፡ ኸኣ፡ ብሰሜንዮ ራብዓይቲ ሸቶ ክትምዝገብ ንደገፍታ ኣብ ስግኣት ኣእትያቶም ትርከብ። ኣብ ዘካየደኦ ጸወታ፡ ዓዲ-ሮሶ ንተውለ 2ብ0 ዓላ ንቶከር፡ ኣውገት ንብድሆ፡ ባርዕ ንዓዲ ሮሶ፡ ሲሞነ፡ ድሕሪ 14 ዓመት ናበይ ገጹ . . . ክትረትዓ ኸላ፡ ዓላ ድማ ንብድሆ 1ብ0 ብተመሳሳሊ ውጽኢት 3ብ0 ንመጋጥምተን ስዒራታ። ኣብቲ ብዝሒ ሸቶ ዝተርኣዮ ኣብ ዝረትዓ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ጋንታታት ክዀና ዲያጎ ሲሞነ፡ ኣብ 2011 መንበር ምስልጣን ተዓዊቱ፡ ኣብ 170 ግጥማት ማዕረ ኽወጽእ ሲሞኒ፡ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ናይ ካልኣይ መንጐ ቶኮርን ኣውገትን ዝተኻየደ ጸወታ፡ ከለዋ፡ ኣልጌን ከኣ፡ ንተውለ 3ብ1፡ ንዓዲ-ሮሶ ኣትለቲኮ ማድሪድ ምስ ተረከበ፡ ነዛ ክለብ ካብ ከሎ፡ ኣብ 151 ድማ ተሳዒሩ። እግሪ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ምስ ርያል ቶኮር 10ብ0 ተዓዊታ። ሰለስተ ሸቶ ዘቚጸረት 3ብ2 ስዒራተን። ትሑት ብቕዓት ናብ ተወዳዳሪት መድረኽ ወዲ 55 ዓመት ሲሞነ፡ ምስዛ ክለብ ክሳዕ ሶሲዳድ ናይ ፍጻመ ጸወታ ኮፓ ደል ረይ ሰምሃር መሓሪ ኸኣ፡ ድምቀት እዚ ጸወታ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታታት ኣብ ዘካየደኦ ሻምፕዮንስ ሊግ ቀይርዋ’ዩ። ሰነ 2027 ዘጽንሖ ውዕሉ’ኳ እንተለዎ፡ ኣብ ከካይድ’ዩ። እዛ ጸወታ ድማ፡ ታሽዓይቲ ዋንጫ ነይራ። ኔብሮ ንኣልጌን ብድሆ ድማ፡ ንተወለ ጸወታ ኸኣ፡ ኣልጌን ኣብ ልዕሊ ብድሆን ተውለን ናብ ከብሒ ኣትለቲኮ ንምስቃል ዘካይዳ 1ብ0 ክረተዐን እንከለዋ፡ ዓዲ-ሮሶን ባርዕ ከኣ ናይ 2ብ0 ዓወት ኣመዝጊባ። ዓዲ-ሮሶ ንኔብሮ እዚ ኣርጀንቲናዊ ኣሰልጣኒ፡ ኣብ 2014 ዙርያ ጻንሖት ግን፡ ብዙሕ ኣርእስታት 2ብ1፡ ቶኮር ንኣውገት፡ ብድሆ ንኔብሮ፡ ዓላ ድማ ንኣትለቲኮ ድሕሪ ናይ 18 ዓመት ትጽቢት ይድህሰስ ኣሎ። መንበር ምስልጣን ሲሞኒ፡ 1ብ1 ተፈላልየን። ንባርዕ ብተመሳሳሊ ውጽኢት 2ብ0 ተዓዊተን። ዋንጫ ላሊጋ ኸም ተልዕል ክገብር እንከሎ፡ ን14 ዓመታት ዘይትንከፍ መሲሉ’ኳ ኣብቲ ሓያል ምትህልላኽ ዝተንጸባረቖ ሳልሳይ ግጥማት ድማ፡ ዓላ ምስ ኔብሮ ከምኡ’ውን ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ኣብ 2021 ከኣ ደጊሙ ብምልዓላ፡ ነቲ እንተጸንሐ፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት ‘ኣፖሎ ቶኮር ምስ ኣልጌን ዘካየደኦ ጸወታ ብዘይሸቶ ውድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት፡ ቸስ፡ ጨመተ ብባርሳን ማድሪድን ዝተባሕተ መድረኽ ስፖርትስ ካፒታል’ ዝበዝሐ ዋንነት እዛ ክለብ ተዅሲ፡ ጒያ እግርን ቅድድም ብሽክለታን ኽዛዘም እንከሎ፡ ባርዕ ግን ንተውለ 2ብ0 ክሰብሮ ክኢሉ። ምስ ሓዘ ግን፡ ክነቓነቕ ይረአ ኣሎ። እዚ ብምውሳኽ ክቕጽል ምዃኑ እቲ ዝበጽሓና ረቲዓታ። እንሆ ኸኣ ሕጂ፡ ምስ ምምጻእ ሓደስቲ ጒዳይ ከኣ፡ ንደገፍቲ ኣብ ክልተ መቒልዎም ሓበሬታ ኣመልኪቱ። ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ጋንታታት ኣብ ዘገበረኦ ወነንቲ፡ ድሕሪ 14 ዓመት ብዛዕባ ቀጻልነት ይርከብ። ፈርናንደስ ምስ ሮናልዶ ተመዓራር’ዩ ድያጎ ሲሞነ ኣብ ኣትለቲኮ ሕቶ ተበጊሱ ኣትለቲኮ ማድሪድ፡ ኣብዚ ግዜ ካብ መራሒት ይርከብ። ላሊጋ ዘላ ባርሴሎና፡ ብ16 ነጥቢ ድሒራ ኽትከውን’ያ። ብድሕርዚ ግጥማት ድማ፡ ሲሞኒ፡ ፈለማ ናብዛ ክለብ ክመጽእ እንከሎ፡ ራብዓይ ደረጃ ሒዛ ትርከብ። ምስ ባርሴሎና ሲሞነ ናብታ ከም ተጻዋታይ ዝደመቐላን ሓለቓ ጋንታ ማንቸስተር ዩናይትድ ብሩኖ ሸውዓት ግዜ ዝወሰድዋ፡ ሃሪ ኬን፡ መሓመድ እዛ ክለብ ካብ ኮፓ ደል ረይ ተገሊፋ፡ ካብ ድማ፡ ምስታ ትማሊ ዘካየደታ ጸወታ ሓዊስካ፡ ከሰልጥና ዝብህግን ኢንተር ሚላን ይኸይዶ ፈርናንደስ፡ ንሻድሻይ ግዜኡ ብሉጽ ተጻዋታይ ሳላሕ፡ ሰርጆ ኣጉየሮ ተሰሪዑ ይርከብ። መራሒት ላሊጋ ብ21 ነጥቢ ድሒራ ዓስራይ ኣብ ላሊጋን ሻምፕዮንስ ሊግን ኣብ ውሽጢ ዋላስ ምስ ኣትለቲኮ ማድሪድ ይጸንሕ፧ ዝብል ፕሪመር ሊግ ወርሒ መጋቢት ብምርቊሑ፡ ፈርናንደስ፡ ኣብዛ ዓመት ስፖርት 16 ቀረብ ደረጃ ሒዛ ጸኒሓቶ። ክዉንነት እዛ ክለብ ክልተ ሰሙን ሰለስተ ጸወታ ከተካይድ’ያ። ግዜ ዝምልሶ ሕቶ ይጽበዮ። ምስ ክርስትያኖ ሮናልዶ ተመዓራር’ዩ። ንሸቶ ብምግባሩ፡ ነቲ ብዴቪድ ቤክሃም ብምቕያር ድማ፡ ዋንጫ ላሊጋ፡ ኮፓ ደል ተታሒዙ ዝነበረ ክብረ-ወሰን ክለቡ ክሰብሮ ረይ፡ ዩኤፋ ሱፐር ካፕ ክትዓትርን ክልተ ሮናልዶ፡ መበል 1000 ሸቶ ይሃድን ኽኢሉ’ዩ። በዚ ኸይተሓጽረ ነቲ ኣብ ሓደ ግዜ ኣብ ናይ ፍጻመ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ዓመት 20 ቀረብ ንሸቶ ብምግባር፡ ብቴሪ ክትበጽሕን ኣብቂዑዋ። ሄንርን ደቡረነን ተታሒዙ ዘሎ ክብረ-ወሰን ወዲ 41 ዓመት ፖርቱጋላዊ ክርስትያኖ ሮናልዶ፡ ብቕድሚ ትማሊ ናብ ጸወታ ብምላስ ኣብዛ ክለብ ብዙሕ ክብረ-ወሰን ከጽሕፍ ንምስባር፡ ኣርባዕተ ቀረብ ይተርፎ ኣሎ። ክልተ ሸቶ ብምቚጻር፡ ብዝሒ ሸቶታቱ ናብ 967 ክብ ኣቢልዎ። ጒዕዞ ናብቲ ታሪኻዊት ዝበቕዐ ሲሞነ፡ ንኣትለቲኮ መሪሑ 786 ፈርናንደስ፡ ኣብዛ ወቕቲ ስፖርት ካልኣይ ነዛ ቊጽሪ (10 ሸቶ) ድማ፡ የቀላጥፍ ኣሎ። ግጥማት ከካይድ ከሎ፡ ካብዚ ኣብ 465 ሽልማት ዝዓተረ ተጻዋታይ ዩናይትድ ኰይኑ ሮናልዶ፡ ብዘጋጠሞ መጒዳእቲ ንኣስታት ወርሒ ካብ ጸወታ ክርሕቕ እንከሎ፡ ካብ ክልተ ኣሎ። መደብ ጸወታ ናይ ሊግ ጸወታን ሃገሩ ዘካየደቶ ክልተ ምሕዝነታዊ ጸወታን በዅሩ’ዩ። ፈርናንደስ፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት፡ ኣብ ኣርባዕተ እዚ ከምዚሉ ኸሎ፡ ኣሰልጣኒ ኣርሰናል ሚኪል ድሕሪ ሓደ ወርሒ ናብ ጸወታ ብምላስ ከኣ፡ ክለቡ ንኣል ናጅማ 5ብ2 ኣብ ዝሰዓረትሉ ግጥማት ተሰሊፉ፡ ክልተ ሸቶን ኣርባዕተ ቀረብ ኣርቴታ፡ ንኣርባዕተ ኣሰልጠንቲ በሊጹ ብሉጽ ሎሚ ግጥም፡ ብፍጹም ቅላዕን ኣብ ጸወታን ክልተ ሸቶታት ብምቚጻሩ፡ ንሽሕ ሸቶ፡ 3 ሸቶታት ንሸቶን ብምግባሩ’ዩ ነዚ ሽልማት በቒዑ። ኣሰልጣኒ ወርሒ መጋቢት ኰይኑ ተረቚሑ። ኤፍ.ኤ ካፕ ጥራይ ይተርፎ ኣሎ። ፈርናነደስ፡ ድሕሪ’ታ ኣብ መጋቢት 2025 ኣርቴታ፡ ነዛ ሽልማት ሸሞንተ ግዜ ብምውሳድ፡ ዌስት-ሃም - ሊድስ 6፡30 ድ.ቐ ሮናልዶ፡ ኣብ 2025 ብዝሒ ዋናጩ ምዕታርን ሓደ ሽሕ ሸቶ ምዝጋብን ሕልሙ ምዃኑ ዘዓተራ፡ ልክዕ ኣብ ዓመቱ’ዩ ደጊሙ ዘልዕላ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ መበል ሻዱሻይ ሰሬ-ኣ ገሊጹ ነይሩ’ዩ። ብዙሓት ወገናት ድማ፡ ዕድመኡ ኣብ ግምት ብምእታው መጒዳእቲ ዘሎ። በዚ ኸኣ ድሕሪ’ቶም ነዛ ሽልማት ደረጃ ክሕዝ በቒዑ። ኢንተር ሚላን - ሮማ 9፡45 ድ.ቐ እንተ ዘይኣጋጢምዎ ክበጽሖ ይኽእል’ዩ ኢሎም ይግምቱ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋ ፋ ር ር ማ ማ ሲ ሲ ደ ፋ ን ሚ ደ ሊ ን 05/04/2026 ጎ ጎ ደ ደ ና ና - 1 1 9 1 5 7 ፡6 -1 5 ከ ፡ ባ ቁ ቢ . 1 ባ 1 ሕ ፡ ጥ ቲ ቓ መ ሸ ስ ል ከረ ዑ ም ቕ ፡ በ ጎ ኒ ሃ ይ ቤ ለ ት መግቢ ሊባኖስ 121140 ፋርማሲ ሰናይ ጎደና ዓዲ ኣበይቶ ቁ.89 ፡ትሕቲ ቤት ትምህርቲ ማርቲን ሉተር ነበር (ዓዲ ሲሄል) 110740 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 08370129", "char_count": 5880, "topic": null, "issue_date": "2026-04-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02559", "text": "ማላዊ ስርዓት፡ ውህሉል ጽልዋ ናይ’ዚ መሰላት ዝጐሲ ከምዝዀነ ኣነጺሩ። ስጒምቲታት’ዩ” ዝበለ ሚኒስተር ዑስማን፡ ሚኒስተር ዑስማን ኣብ መወዳእታ፡ ኣካል ግሎባዊ ቁጠባ ዝዀነት ኤርትራ፡ በይናዊ እገዳታት ዘነጻጸረን ግዝያውን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ብዝመጸ በይናዊ እገዳታት ዝግለጸሉ 2009 ክሳብ 2018 ዝጸንዐ ኣብ መርትዖ", "char_count": 211, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02560", "text": "ምዃኑ’ኳ ዝግለጽ እንተዀነ፡ ኣብ ሳልሕ፡ ብዛዕባ ኣሉታዊ ጽልዋታት በይናዊ መድረኽ ኰይኑ ከምዘሎ፣ እዚ ድማ ምስ ዘይብሉ ጠቐነ ዝተመስረተ እገዳ ባይቶ ንግዲን ልምዓትን ኣገዳሲ ተራ ኣብ ዘለዎ ክዉንነት ግና ሳዕቤናቱ ገዚፍ፡ ኣልማሚን እገዳታት፡ ኣብ ጀኔቫ - ስዊዘርላንድ መሰረታዊ መትከላት ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ንገስጋስ ሃገራዊ ስሩዕ ፋይናንስያዊ ትውጊታት ከይትሳተፍ ቀጻልን ብምዃን ንገስጋስ ልምዓት ንዝተጋብአ ዋዕላ መደረ ኣስሚዑ። ልኡላዊ ማዕርነት፡ ጣልቃ ዘይምእታው፡ ልምዓትና ዝዓንቀፈ ምንባሩ ብምብራህ፡ ቀጻሊ ድረታ ከጋጥማ ምጽንሑ ብሰፊሑ ዝገትእን ንዕለታዊ ህይወት ዜጋታት ከምኡ’ውን ቻርተር ውድብ ሕቡራት ዋላ’ኳ ድሒሩ እንተተላዕለ ስንብራቱ ኣብ’ቲ ትማሊ 9 ሚያዝያ ብማንዛ ዘቕረቦ ድሕሪ ምብራህ፡ እዚ ንኤርትራ ኣግሊሉ ዝጸሉን ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ኣህጉራዊ ሃገራት ዝጻረር ከምዝዀነ ገሊጹ። ግን ከምዝቐጸለን ብበይናዊ እገዳ ጸለውቲ መደረ፡ ሚኒስተር ዑስማን፡ እቲ ዋዕላ ኣብ ዘሎ ፋይናንሳዊ ስርዓት ከም ቀንዲ ማሕበረሰብ ንሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሓይልታት ከምእተተክአን ከምዝዓመቘን ኣዝዩ ኣገዳሲ መድረኽ ይቃናዕ ከምዘሎ ተመኩሮ ኤርትራ ምስ ስርዓት መሳርሒ ንምርግጋጽ ሰብኣዊ መሰላት ዘለዎ መብጽዓ ጽኑዕ እንተዀይኑ፡ ነዚ ኣገንዚቡ። ብምጥቃስ፡ ዓለማዊ ስርዓት እናሰፍሐ፡ እገዳታት ኣስታት 20 ዓመታት ኣቚጺሩ ዝግለጽ’ኳ እንተዀነ፡ እቲ ዝውሰድ ዘይተቓዳዊ ተግባራት ብግቡእ ክገጥሞን እናጸዓቐን ትካላዊ መልክዕ እናሓዘን ከምዘሎ ዝጠቐሰ ሚኒስተር ዑስማን፡ ካብ “ምግላል ኤርትራ ካብ ዓለማዊ ስጒምቲታት ግና ነቲ መሰረታዊ ክምክቶን ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። ልኡኽ ኤርትራ፡ ኣብ ዋዕላ መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ውድብ ኣፍሪቃ፡ ካሪብያንን ፓሲፊክን ተሳቲፉ ልኡኽ ኤርትራ፡ ካብ 27 ክሳብ 29 ኣፍሪቃ፡ ካሪብያንን ፓስፊክን፡ 79 ኣባል ኩነታት ሃገርና፡ ዞባናን ዓለምን ሰፊሕ ሃገራዊ ግቡኦም ከማልኡ ብምዝኽኻር ማሕበረኮሞም ከማዕብሉን ከሐይሉን መጋቢት ኣብ ማላቦ - ኢኳቶሪያል ጊኒ ሃገራት ኣለውኦ። መግለጺ ድሕሪ ምሃብ፡ ህዝቢ ንዘጋጥሞ ድማ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዘሎ መሰላትን መድረኻዊ ተልእኾ ከምዝዀነ ኣገንዚቡ። ኣብ ዝተቓንዐ መበል 11 ዋዕላ መራሕቲ ብድሆታት ስዒሩ ንኽወጽእ፡ ሓድነቱ ዕድላትን ብግቡእ ተረዲኦም ክጥቀሙሉ ብኻልእ ወገን፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኣኼበኛታት ብወገኖም፡ ተመሳሳሊ ሃገራትን መንግስታትን ውድብ ኣፍሪቃ፡ ኣትሪሩ ብንቕሓት ክምክትን ማሕበረኮሙ ተላብዩ። ኬንያ ኣቶ በየነ ርእሶም፡ ብ4 ሚያዝያ ርክባት ብዝለዓለ ክድፋኣሉ ብምዝኽኻር፡ ካሪብያንን ፓሲፊክን ተሳቲፉ። ከደልድልን ጸዊዑ። ንኤርትራውያን ተቐማጦ ኬንያ ህዝባዊ ኣቦ-መንበር ማሕበረኮም ኣቶ ዳዊት ማሕበረኮሞም ንምድልዳል ካብኦም ኣብ’ዚ “ዝተሓደሰ ውድብ ኣፍሪቃ፡ ሰሚናር ኣካዪዱ። ዜጋታት ኣብ ማሕበረኮም ተጠርኒፎምን ሓጎስ ብወገኑ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ዝሕተት ከምዘማልኡ ኣረጋጊጾም። ካሪብያንን ፓስፊክን ኣብ ተቐያያሪ ኣብ ሃገራውያን ማሕበራት ተወዲቦምን ኬንያ ብዝግባእ ተወዲቦምን ተጠርኒፎምን ንነበርቲ ናይሮቢን ከባቢኣን ኣብ ዝሃቦ ዓለማዊ ኩነታት” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ መግለጺ፡ ኣምባሳደር በየነ፡ ብዛዕባ ህሉው ዋዕላ፡ ቀዳማይ ጸሓፊ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ብራስለስ ኣቶ ሚካኤል ተስፋይን ካልኣይ ጸሓፊ ኣቶ ብርሃነ ረዘነን ተሳቲፎም። ወከልቲ ኣባል ሃገራት፡ ኣብ መዳያት ምሕዳስን ምሕያልን ውድብ፣ ፋይናንስያዊ ምሕደራን ቊጽጽርን፣ ምድጋፍ ኣባል ሃገራት፣ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ድምጺ ኣብ ብዙሓዊ ዝምድናታትን ዓለማዊ ምሕደራን ኣብ ዝብል ዛዕባታት ዘትዮም። ኣብ 1975 ዝተመስረተ ውድብ", "char_count": 2015, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02561", "text": "ጸቕጥን ኮሌትሮልን ምትእስሳር ኣለዎዶ፧ እናወሰኸ’ዩ ዝኸይድ። ንዝብል ሕቶ፡ ክኢላታት ሕክምና ሆርሞን እዩ። እቲ ካልኣይ ሰብነትና ‘እወ’ ዝብል ሓጺር መልሲ እዮም ኣብ ደምና ልዑል መጠን ጎዳኢ ጸቕጢ ከጋጥሞ እንከሎ ዘንዝዖ ሆርሞን ዝህቡኻ። ነዚ ንምንጻር’ውን ሓያሎ ኮሌስትሮል ምስ ዝህሉ፡ ብሕማም ልብን ‘ኮርቲሶል’ (cortisol) ይበሃል። ‘ኮርቲሶል’ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ተኻዪዶም ወቕዕን ምዝባዕ ስርዓተ-ዑደት ደምን ናይ ኣገዳሲ ሆርሞን ኮይኑ፡ ንኹሉ ኣካላትን እዮም። ንነዊሕ እዋን ስምዒታት ጸቕጢ ምጥቃዕ ተኽእሎ ክብ ከብሎ ይረአ እዩ። ቲሹታትን ሰብነትና እዩ ዝጸሉ። ኣካላትና ምርኣይ ንተኽእሎታት ልዑል መጠን ኣብ ደም ዝርከብ ልዕሊ ዓቐን ንዘጋጥሞ ናይ ጸቕጢ መጠን ንምህዳእ፡ ኮሌስትሮል የዕብዮ እዩ። ብኡ ኣቢሉ ድማ ‘ኤል.ዲ.ኤል.’ ኮሌስትሮል ኣብ ሰብነትና ንዝጥቀመሉ ስብሒ፡ ፕሮቲንን ብሕማም ልቢ ክንጥቃዕ ይገብር። ሻምብቆታት ደም፡ ብፍላይ ኣብቶም ካርቦሃይድረይትን ይቆጻጸር ወዘተ። ንልብን ሓንጎልን ዝምግቡ ሰራውር ደም ልዑል መጠን ኮሌስትሮል፡ ብሕማት ስለዚ፡ ጸቕጢ ኣብ ዘጋጥመና እዋን ልቢ ተለጢፉ ይድራዕ’ሞ፡ ነቶም ሻምብቆታት ልብን ወቕዕን ክትጥቃዕ ንዘለካ ተኽእሎ ብቕልጡፍ ክትሃርም ትጅምር - እዚ ደም ተረርቲን ጸበብትን ከም ዝኾኑ የዛይዶ። ጸቕጢ እውን ከምኡ - ንመላእ ሰብነትና ዘነቓቕሕ ምልክት’ዩ። ይገብሮም። ከም ሳዕቤኑ ኸኣ ደም ካብን ብመጥቃዕቲ ልብን ወቕዕን ክምእትጥቃዕ እቲ ጸቕጢ ምስ ተኣልየ፡ እቶም ናብን ልቢ ብግቡእ ኣይመላለስን። ልቢ ይገብር እዩ። ካብዚ ተበጊሶም ክኢላታት ነቶም ዋህዮታት ብምክልኻል፡ ቅርጾም ኮሌስትሮል ኣብ ጥዕና ጉድኣት ሆርሞናት ክሃድኡ ይጅምሩ፣ ሰብነትና ድማ ነቲ ደም ክትጭንጉዕ ትጭነቕ። ሕክምና ኣብ መንጎ ኮሌስትሮልን ወጥርን ብምቅይያር ዝተፈላለየ ንጥረ ነገራት ከውርድ ዝኽእል፡ እቲ ኣብ ሰብነትና ናብ ንቡር ኩነታቱ ይምለስ። እቲ ናይ ምትእስሳር ከም ዘሎ ንምልካት ሓያሎ ከእትዉ፡ ከምኡ’ውን መጠን ሙቐቶም ዝህሉ መጠን ኮሌስትሮል ካብቲ ጸቕጢ ስምዒታት ብተደጋሚ ዝመጽእ ጠንቂ ልዑል መጠን ኮሌስትሮል መጽናዕትታት ኣካይዶም እዮም። ኣብ ክዕቅቡ ይሕግዞም። ኣብ ውሽጢ ሰብነት ንግልገለሉ ንላዕሊ ዓቐኑ ምስ ዝዛይድ’ሞ እንተኾይኑ ግና፡ እቶም ሆርሞናት ንልዑል መጠን ኮሌስትሮል ዘቃልዑ ሓያሎ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ሰፊሩ ዝርከብ ረቂቕ ቈርበት ዝመስል መሸፈኒ ንዝተፈላለዩ ጥዕናዊ ጸገማት ከም ድኻም ብቐጻሊ ከንዝዑ ስለ ዝረኣዩ ከም ምቅጻልን ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ኣለዉ። ገለ ከምዘሎ፡ ጸቕጢ ኣብ ልዕሊ መላእ ጥዕና (membrane) ብኮሌትሮል እዩ ዝስራሕ። ልብን ወቕዕን ዝኣመሰሉ ናይ ምቅላዕ ምውሳኽ ዓቐን ኮሌትሮል ኣብ ሰብነትናን ካብኣቶም ንምጥቃስ፦ ዕድመ፡ ስነ-ውርሻ ኣካላትና ኣሉታዊ ጽልዋ እዩ ዘለዎ። ካብ መጕዳእቲ ንምክልኻልን ካብ ረኽሲ ተኽእሎኡ ምስ ዝዓቢ እዩ። ጠቐምትን ዝኣመሰሉ ኣካላዊ ለውጢ ክፍጠር ግድን ወይ ጀነቲክስን ሕማም ሽኮርን ካብቶም ንተኽእሎታት ወቕዒ የዕቢ፣ ኣብ ስርዓተ ንምሕዋይን ልዑል ጥቕሚ ኣለዎ። ጎዳእትን ኮሌስትሮል ኣብ ዓይነቶም እዩ ይኸውን። ጠንቂታት’ዮም። ምሕቃቕ መግቢ ጸገም ይፈጥር፣ ቃንዛ ዝፈላለ። - ንሰብነትና ኣዝዮም ኣገደስቲ ዝኾኑ ኣካላትና ‘ኣድሬናሊን’ ከምኡ’ውን ርእሲ የጋድ፣ ብሓፈሽኡ ኣብ ስርዓተ- መብዛሕትኡ ግዜ ጠንቂ ልዑል መጠን ሆርሞናት ንምፍራይ ይጠቅም። ንኣብነት ዝተፈላለየ ዓይነት ኮሌስትሮል ‘ኮርቲሶል’ ዝተባህሉ ሆርሞናት ከንዝዕ መትን ልብን ከቢድ ጉድኣት የውርድ። ኮሌስትሮል ኮይኑ ብቐዳምነት ዝጥቀስ፡ ‘ኮርቲሶል’ (cortisol)፡ ‘ቴስተስትሮን’ (tes- እንከሎ፡ ብኡ መጠን ኣካላትና ዘፍርዮ ተደጋሚ እናዛየደ ዝኸይድ መጠን tosterone)፡ ‘ፕሮጀስትሮን’ (pro- gester- - ‘ኤል.ዲ.ኤል.’ ኮሌስትሮል (LDL)፦ ኮሌትስሮል ይውስኽ እዩ። ብተወሳኺ፡ ጥዕና ዘይብሉ ዘይስሩዕ ኣነባብራ ምኽታል ጸቕጢ፡ ልዑል መጠን ኮሌስትሮል one) ከምኡ’ውን ‘ኢስትሮጅን’ (estrogen) ኣብ ውሽጢ ደሞም እዚ ዓይነት ክልቲኦም ሆርሞናት ኣብ ኣካላትና እዩ። ብስብሒ ዝዘቕበቡ መግብታት ከም ክህልወካ ንዘሎ ተኽእሎ የዕቢ። ዝተባህሉ ሆርሞናት ንምድላው የገልግል። ኮሌስትሮል ዘለዎም ሰባት፡ ንድኻም ዝህሉ መጠን ግሉኮዝ (glucose) ከም ጠስሚ፡ ዘይቲ ስየን ኮናትን፡ ፎርማጆን ** ** ** ልቢ፡ ወቕዕን ካልኦት ምስ ልብን ደምን ዝዓቢ ይገብሩ እዮም። ምውሳኽ መጠን ስጋ ከብትን ዝኣመሰሉ መግብታት ጠንቂ ኮሌስትሮል እንታይ እዩ፧ - ጸላም ከብዲ ሓሞት ክተፍሪ ይሕግዛ። ተኣሳሲሮም ዝመጽኡ ዓይነት ሕማምን ግሉኮዝ ኣብ ኣካላትና፡ መጠን ናይ’ቶም ልዑል ኮሌስትሮል እዮም። ኮሌስትሮል ኣብ እንወስዶም ዓይነት ሓሞት ቅብኣት ዘለዎም መግብታት ዝተቓልዑ እዮም። ስለዚ እዚ ዓይነት ጠቐምትን ጎዳእትን ተባሂሎም ዝጽውዑ ውጽኢት ጸባ፡ ቸኮሌት፡ ዝተጠብሱ መግብታት ዝርከብ ስብሓዊ ውህደት ንምሕቃቕ ዘገልግል ፈሳሲ እዩ። ኮሌስትሮል ‘ጐዳኢ ኮሌስትሮል’ (Bad ዓይነታት ኮሌስትሮል ዘይስሩዕ ከም መግብታት ከምኡ’ውን ተመስሪሖም እዩ። ሰብነትና’ውን ባዕሉ ኮሌስትሮል የፍሪ cholesterol) ተባሂሉ ይፍለጥ። ዝኸውን ይገብር። እዚ ጠንቂ ምውሳኽ ዝተዓሸጉ መግብታት ልዑል ኮሌስትሮል እዩ። ዝበዝሕ ግዜ ሰብነትና ዘድልዮ ዓቐን - ነርቭታት ሰብነትና ብምሽፋን ግቡእ - ‘ኤች.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል’ (HDL)፦ ናይ ‘ትራይግሊሰራይድ’ (triglycerides) እዩ ዘለዎም። ብዘይካዚ፡ ሽጋራ ምትካኽ፡ ኮሌስትሮል ጸላም ከብዲ እያ ተፍርዮ። ንጥፈታቶም ከካይዱ የኽእል። ልዑል መጠን ‘ኤች.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል’ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዓይነት ኮሌስትሮል እዩ። ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዘይምዝውታርን ዘለዎም ሰባት በንጻሩ ናይ ልቢ ሕማምን እንወስዶም ከም ስጋ ደርሆ ወይ ስጋ ብዙሕ ሰዓታት ኮፍ ምባልን ንባዕሉ ጠንቂ ጸቕጢ፡ ኣመጋግባን ኮሌስትሮልን ከብቲ ከምኡ’ውን እንቋቚሖን ጸባን - ሰብነትና ቫይታሚን ‘ዲ’ ንምፍራይ ወቕዕን ክህልዎም ዘሎ ተኽእሎ ዝተሓተ ምውሳኽ ኮሌስትሮል ኣብ ኣካላትና ትሕዝቶ ኮሌስትሮል ኣለዎም። ይጥቀመሉ። ጸሓይ ብርሃን ኣብ ቆርበትና እዩ። እዚ ዓይነት ኮሌስትሮል ‘ጠቓሚ ደቂ ሰብ ብባህርያትና ጸቕጢ ኣብ እዮም። ክዓልብ እንከሎ ናብ ቫይታሚን ‘ዲ’ ኮሌስትሮል’ (Good cholesterol) ይበሃል። ዝህልወና እዋን፡ ኣብ ኣመጋግባና ብዙሕ ኮሌስትሮል ኣብ ጥዕና ዝተፈላለየ ዝቕይሮ ኮሌስትሮል እዩ። - ‘ኤች.ዲ.ኤል ዘይኮነ ኮሌስትሮል’ ኣይንገድስን ኢና። ኣብ ክንዲ ንጥዕና ምልክታት ልዑል መጠን ኮሌስትሮል ጥቕሚ እዩ ዘለዎ። ገለ ካብኡ፦ (Non-HDL cholesterol)፦ እዚ ካብ ዘገድሰና መግቢ ንመርጽ፡ ዝተረኽበ ምህላው ልዑል መጠን ኮሌስትሮል ኣብ - ንህዋሳትና ይሰርዕን ይሽፍንን። እዚ ድማ ኮሌስትሮል መዓስ እዩ ጉድኣት ዘውርድ፧ ጠቕላላ ኣብ ሰብነትና ዝርከብ ኮሌስትሮል ብብዝሒ ናይ ምምጋብ ልምዲ ኢና ሰብነትና፡ ዝዀነ ይኹን ምልክት የብሉን። ‘ ኤች.ዲ.ኤል ኮሌስትሮል’ ድሕሪ እነርኢ። ኣብ 2021 ዝተኻየደ መጽናዕቲ እቲ ክፍለጠሉ ዝኽእል እንኮ ኣገባብ ምጉዳልና ዝተርፍ ኮሌስትሮል እዩ። ከም ዘነጽሮ፡ ጸቕጢ ዘለዎም ሰባት ልዑል ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ መርመራ ደም ብምግባር ጥራሕ እዩ። - ‘ትራይግሊሰራይድ’ (Triglyceride)፦ ኮሌስትሮል ዘለዎም ዝተዓሸጉ መግብታት ኣብ ሓደ ደሲ ሊተር ክንደይ ዝኣክል ሚሊ እዚኦም ዓይነት ኮሌስትሮል ዓይነቶም ብብዝሒ ክምገቡ ከም ዝተራእዩ የነጽር። ግራም ኮሌስትሮል ከም ዘሎ ብመርመራ ዋና ኣሰናዳኢ ሓደ ዓይነት ዋላ ኣይኹኑ፡ ምስ ጎዳእቲ ተመስሪሖም ዝተዓሸጉ መግብታት ክፍለጥ ይከኣል እዩ። ብርሃነ ምሕረትኣብ ኮሌስትሮል ብምዃን ስለ ዝሰርሑ ኣብ ጠንቂ ምውሳኽ ‘ትራይግሊሰራይድ’ ኣብ ዓበይቲ ሰባት ትሕቲ 200 ሚሊ ምክትል ኣሰናዳኢ ጥዕናና ከቢድ ሃስያ እዮም ዘውርዱ። ዝተባህለ ኮሌስትሮል እዮም። ተመስሪሖም ግራም ኣብ ደሲ ሊትር ከም ንቡር መጠን ዝተዓሸጉ መግብታት ጠንቂ ምውሳኽ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ምትእስሳር ጸቕጢን ኮሌስትሮልን ይርአ። ካብ 20 ክሳብ 239 ሚሊ ግራም ክብደት ሰብነት፡ ሕማም ሽኮር፡ ሕማም ኣብ ደሲ ሊትር ኣብ ተጠንቀቕ፡ 240ን ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ዝኾነ ሰብ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ጸቕጢ ልብን ካልእ ጥዕናዊ ጸገማትን ኮይኖም’ውን ልዕሊኡን ሚሊ ግራም ኣብ ደሲ ሊትር ክስምዖ ንቡር እዩ። ጸቕጢ ኣብ ዘጋጥመና ይጥቀሱ እዮም። ቦርድ ምስንዳእ ግን ከም ልዑል መጠን ኮሌስትሮል እዋን፡ ሰብነትና ‘ኣድሬናሊን’ (adrena- ኣገዳስነት ምፍላጥ መጠን ኮሌስትሮል ይውሰድ። ዮሴፍ ሃይለማርያም line) ዝተባህለ ሆርሞን ከንዝዕ ይጅምር። ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል እዚ፡ ጸቕጢ ከጋጥመና እንከሎ ሰብነትና ኮለስትሮል ምስ ደም ተሓዊሱ ኣብ መላእ ተኣፈፍቲ መን እዮም፧ ተስፋኣለም የማነ ንኽቃለሶ ድሉውነቱ ንምርኣይ ዝነዝዕ ሰብነትና እዩ ዝዘውር። መጠን ኮሌስትሮል • ጥዕናዊ ጸገማት ልቢ ወይ ጸቕጢ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ ደም እናወሰኸ ምስ ዝኸይድ፡ ኣብ ዘለዎ ስድራቤት፡ ቍ.ስ 201820 (250) • ከስዓት፡ ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 • ግዳያት ሕማም ሽኮር፡ • ኣትከኽቲ ሽጋራ። ለይ-ኣውት ኩነታት ኣነባብራና’ውን ኣብ ምውሳኽ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ መጠን ኮሌስትሮል ኣካላትና ናይ ገዛእ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ርእሱ ግደ ኣለዎ። ስለዚ፡ ኣብ ሰብነትና ዘሎ ፋጥና ኣድም መጠን ኮሌስትሮል ንምቁጽጻር እቲ ቀንዲ ኣገባብ ጥዕና ዘለዎ ናይ ኣነባብራ ለውጢ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ምግባር እዩ። ምቁጽጻር ክብደት ሰብነትን ቍ.ስ.1395-0758045 ስሩዕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምክያድን መጠን ምልክታ ኮሌስትሮል ንምንካይ ኣዝዩ ሓጋዚ እዩ። ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284", "char_count": 5386, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02562", "text": "ኣመሪካን ኢራንን፡ ብሰላም ክዓርፍ ድሌት ናይ ኩሉ ማሕበረሰብ ዓለም ዝስዕብ ሕድገታት ክትገብር ምዃና እናኾነ እዩ ክመጽእ ጸኒሑ። ምኽንያቱ፡ ተፍልጥ፦ እቲ ኲናት ንኹለን ሃገራት ዓለም • ኢራን ነቲ ደስኪሉ ዘሎ ፊናንሲያዊ ብቐጥታ ይኹን ብኢደ ዙር ዘኸትሎ ሕሳባታ ንኽትጥቀመሉ ፍቓድ ክትህብ ኣሉታዊ ሳዕቤን እናዓበየ እዩ መጺኡ። እያ። በዚ ከኣ፡ ኣመሪካን ኢራንን ፍልልያተን • ኣብ ልዕሊኣ ጸኒዑ ዘሎ ኩሉ ኣጽቢበን ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርባ፡ እገዳታት ከተልዕለላ እያ። ጻውዒት ክቐርብ ጸኒሑ። • ኣብ ልዕሊኣ ጸኒዑ ዘሎ ብተደጋጋሚ እዋን ከም እተገልጸ፡ ፖለቲካዊ እገዳታት ብምልዓል፡ ኢራን ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ኲናት ከም ዝኾነት ሃገር ናብ ማሕበረ ሰብ ክትእውጅ እንከላ፡ ብዓወት ናታ ኣብ ዓለም ንኽትምለስ ፍቓድ ክትህብን ካልእ ሓጺር እዋን ክዛዘም ይኽእል እዩ ሕድገታት ክትገብረላን እያ። ዝብል ሓሳብ ኣቕሪባ እያ ተበጊሳ - እምበኣርከስ፡ ኣመሪካን ኢራንን ንዘለወን ብመሰረት ጸብጻባት። መንግስቲ ኢራን ህልኽን ምትፍናንን ደው ኣቢለን፡ ኣብዚ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒኡ ምስ ኣቐዲሙ ዝተዘርዘረ ነጥብታት ክሰማምዓ ተቐትለን፡ ካልኦት ላዕለዎት ሓለፍቱ ይኽእላ ድየን ዝብል ሕቶ፡ ብቐሊሉ ምስ ተቐንጸሉን፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺን መልሲ ዝርከቦ ኣይኮነን። ኣመሪካ፡ ካልኦት ኣገደስቲ መሳለጥያታትን ኢራንን፡ ነናተን ንጹር ጠለባት ሒዘን መንጎ ኢራን፡ እስራኤልን ኣመሪካን 6. ብመሰረት እቲ ዝለዓል እገዳ፡ ኢራን ንመጻብቦ ሆርሙዝ ክትቆጻጸሮ ናይታ ሃገር ከቢድ ዕንወት ምስ ወረደን፡ እየን ክቐርባ ጸኒሐን። ኢራን ዳርጋ ጥራሕ ዝተሓጸረ ስምምዕ ዘይምክያድ ኣብ ባንክታት ምዕራብ ደስኪሉ ዘሎ ፍቓድ ክትህባ ድያ? ወይ’ውን ኢራን “ከይፈተወ ኢዱ ክህብ እዩ” ብምባል 10 ነጥብታት ዝሓቖፈ ጠለባት እያ እዩ። ኢራን ነዚ ነባሪ ስምምዕ ምቁራጽ ፊናንሲያዊ ሕሳባት ኢራን ክምለስ፡ እቲ ከዚናቶ ዘላ ኣማኢት ኪ.ግ ዝምዘን እየን ኣመሪካን እስራኤልን ኣብቲ ኣቕሪባ። ገለ ካብ’ቶም መሰረታውያን ተጻብኦ ትጠልበሉ ዘላ ምኽንያት፡ መንግስቲ ኢራን ጠለብ ኣቕሪቡ ኣሎ። ዝተጻረየ ዩራንዩም ንኣመሪካ ኣሕሊፋ ፈለማ ናይ ኲናት ጉዕዞአን ፈሊመን። ተባሂሎም ተገሊጾም ዘለዉ ነጥብታት እቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተወሊዑ ብወገን ኣመሪካ ምስ እንዕዘብ፡ እቲ ከተርክባ ፍቓደኛ ድያ? ዝብሉ ነጥብታት ይኹን’ምበር፡ ኩሉ ትምኒተን ክሰምር ምስ እንምልከት ድማ፡- ዝቐነየ ግጭት፡ ኣብ መንጎ እዘን ሰለስተ ጠለብ ኣብ ሰለስተ ገጻት እዩ ተኸፋፊሉ ዝያዳ ኣካታዕቲ ኮይኖም እዮም ዘለዉ። ኣይከኣለን። ወተሃደራዊ ዓቕሚ ኢራን፡ ሃገራት ጥራሕ ዝተሓጽረ ስለ ዘይነበረ ዘሎ። ብመሰረት እቲ ኣብ ቀዳማይ ገጽ 1. ኢራን፡ ነቲ ‘ግዝያዊ ስምምዕ በዚ ከኣ፡ ክልተአን ሃገራት ረብሓታተን ካብ ትጽቢተን ወጻኢ ኮይኑወን። ኢራን እዩ። እቲ ኲናት ካብ ሰለስተአን ሃገራት ናይቲ ስምምዕ ሰፊሩ ዘሎ ነጥብታት፡- ምቁራጽ ተዅሲ’ ዝብል ነጥቢ ከም ኣብ ሓደጋ ኣውዲቐን ነቲ ስምምዕ ነቲ ልዑል ስትራተጂያዊ ረብሓ ዘለዎ ሓሊፉ ዞባዊ መልክዕ እዩ ሒዙ ጸኒሑ። 1. ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ህጹጽ ዘይትሰማማዓሉ ኣፍሊጣ ኣላ። ኢራን፡ ክቕጽላኣ ከም ዘይክእላ፡ ብዙሓት መጻብቦ ሆርሙዝ ዓጽያ፡ ስና ነኺሳ መብዛሕትአን እተን ጎረባብቲ ኢራን ዝኾነ ግዝያዊ ምቁራጽ ተዅሲ ክካየድ፣ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት፣ ምስ ኣመሪካን ተንተንቲ ፖለቲካ ግምታቶም ይህቡሉ ትቕጽሎ ዝነበረት ናይ መኸተ ቃልሲ ዝኾና ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ብኢደ ብኡ መሰረት ድማ፡ መጻብቦ ሆርሙዝ እስራኤልን ዝገበረቶም ግዝያውያን ኣለዉ። ድማ፡ ናይ ግድን ናብ ስምምዕ ሰላም ዙር ኣካል ናይቲ ግጭት ኮይነን እየን። ብህጹጽ ክኽፈት እዩ። ስምምዓት ምቁራጽ ተዅሲ፡ ንጸላእታ ዓቢ ክበጽሓ ከም ዘለወን ንኽርድኣ ሓጊዙወን 3. ብወገን ኢራን ቀሪቡ ዘሎ ካልእ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ቀዳማይ ረብሓ ከም ዝነበሩ ብምጥቃስ፡ እዚ ናይ 2. ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ከተካይዶ እዩ - ብመሰረት ተንተንቲ ፖለቲካ። ኣገዳሲ ነጥቢ ድማ፡ ማያዊ መጻብቦ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ናታንያሁ፡ ሕጂ ግዝያዊ ስምምዕ’ውን ንኣመሪካን ዝጸንሐት መጥቃዕትታት ብቕጽበት በዚ መሰረት ከኣ፡ ኣብ 40 መዓልቲ ሆርሙዝ ናብቲ ዝነበሮ ናይ ቀደም ነቲ ዝተበጽሐ ግዝያዊ ስምምዕ ምቁራጽ እስራኤልን ዝያዳ ዘርብሕ ምዃኑ’ያ ደው ከተብሎ እያ። ናይቲ ውግእ፡ ክልተአን ሃገራት ግዝያዊ ኩነታቱ ክምለስ ከም ዘይክእል ዘመልክት ተዅሲ ከም ዘይቃወሞ’ኳ እንተ ትገልጽ። ጸላእታ፡ ንግዚያዊ ስምምዕ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ክገብራ እዩ። ብሰንኪ’ቲ ዝተኸሰተ ኲናት፡ 3. ነዚ ስዒቡ ድማ፡ ድሕሪ 15 - 20 ገለጸ፡ እቲ ስምምዕ ግን ነቲ ሃገሩ ኣብ ምቁራጽ ተዅሲ፡ ከም መዳለዊ ናይቲ ተፈራሪመን። ይኹን’ምበር፡ እዚ መጻብቦ ሆርሙዝ ሓደ ውሑስ ዝኾነ መዓልታት ኣብ ዘሎ ግዜ ካልኣይ እብረ ሊባኖስ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት ከካይድዎ ዝውጥኑዎ ካልኣይ ምዕራፍ ብክልቲኡ ወገን ልዕሊ 20 ነጥብታት ናይ መተሓላለፊ ፕሮቶኮል ክወጾ እዩ ናይቲ ስምምዕ ክቐርብ እዩ። ኣብቲ ኣብ ከም ዘየጠቓልሎ ኣፍሊጡ። በዚ ከኣ፡ ናይቲ ኲናት ከም ዝቖጽርዎ ድማ ሓቚፉ፡ ብመንጎኛነት ፓኪስታን - ብመሰረት ጠለባት መንግስቲ ኢራን። ካልኣይ ገጽ ተጠቒሱ ዘሎ ነጥብታት፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ እተካይዶ ተረድእ። ብኡ መሰረት ከኣ፡ ብዝበለጸ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ቀጻልነት ክህልዎ በቲ ዝወጽእ ሓድሽ ፕሮቶኮል መሰረት ኣመሪካ ምስ ኢራን ሓባራዊ ዝርርብ ዘላ መጥቃዕትታት ብዝሓየለ መልክዑ ተዳልዮም ብዝኸፍአ ደረጃ ንከዕንዉዋ፡ ይኽእል ድዩ? ዝብል ሕቶ ኣለዓዒሉ ድማ፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ’ቲ መጻብቦ ከተካይድ ከም እትኽእል ትገልጽ። እቲ ክትቅጽሎ ምዃና ኣጠንቂቑ ኣሎ። ኣዕሪፎም ከም እንደገና በርቲዖም ከም ይርከብ። ተግባራውነት ናይቲ ግዝያዊ ምሉእ ቁጽጽር ንኽህልዋ ፍቓድ ክወሃባ ዝካየድ ዝርርብ ኣብ ፍረ እንተ በጺሑ ዝመጽኡ ኢራን ትገልጽ። ድሌት ምቁራጽ ተዅሲ ርጉጽ ኮይኑ ኣብ እዩ። ድማ፡ ‘ስምምዕ ኢስላማባድ’ ተባሂሉ ኢራን ንጹር እዩ። ንሱ ከኣ፡ ሓደ ቀዋሚ ዘለወሉ እዋን፡ ክልተአን ሃገራት ንጹር ክስመ ትጠልብ። ሎሚ ኣብ ERI-TV ዝኾነ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ምግባር 4. ሰራዊት ኣመሪካ ካብ ማእከላይ ዝኾነ ጠለባት ሒዘን እየን ቀሪበን ዘለዋ። ማለት እዩ። እዚ ግዝያዊ ዝበሃል ስምምዕ ምብራቕ ጠቕሊሉ ክወጽእ ዝብል 4. ኣብቲ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ኢራን ኣብ ውሽጢ ምቁራጽ ተዅሲ ግን፡ በዚ ኣቐዲሙ ነጥቢ’ውን፡ ሓደ ካብ ጠለባት ኢራን እዩ ገጽ ድማ፡ ኢራን ኣቶማዊ ኣጽዋር ሰዓት መደብ ዝተገደበ ግዜ ንመጻብቦ ሆርሞዝ ዝተጠቕሰ ምኽንያታት፡ ኢራን ፈጺማ ኮይኑ ዘሎ። ከምዘይተፍሪ ክትሰማማዕን፡ እቲ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ምሉእ ብምሉእ ክትከፍቶ፡ እዚ ምስ ኣይትኣመነሉን እያ። ኣፍርያቶ ዘላ 450 ኪ.ግ ዝምዘን 12፡02 ድራማ 5. ኢራን ከም ሓደ ኣገዳሲን ቀንዲን ዘይተተግብሮ ግን፡ እታ ሃገር ናብ ‘ዘመነ ንመስርሒ ኒኲለሳዊ ኣጽዋር ዘገልግል 2. ኢራን ኣቕሪባቶ ዘላ ካልእ ኢላ ኣቕሪባቶ ዘላ ጠለብ፡ ኣብ ልዕሊኣ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) እምኒ’ ክትምለስ ምዃና እዩ ፕረዚደንት ‘ዩራንዩም’ ድማ ከተረክቦን ዝብል ነጥቢ ጠለብ፡ ሓደ ዞባዊ ዝኾነ ስምምዕ ሰላም ንነዊሕ ዓመታት ጸኒዑ ዘሎ እገዳ ክለዓል 12፡50 ዜና ስፖርት ትራምፕ ኣፈራሪሑ ነይሩ። ድሕሪ ገለ ኣለዎ። ኢራን ነዚ ኩሉ ጠለባት’ዚ ምስ ምኽታም ዝብል እዩ። እዚ ማለት፡ ኣብ ዝጽውዕ እዩ። 12፡55 ካብ ዞባታት ሰዓታት ድማ፡ እቲ መጻብቦ ብውሑስ እተማልእ ድማ፡ ኣመሪካ ኣምሳያኡ ነዚ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ኣገባብ እንተ ደኣ ተኸፊቱ፡ ኣመሪካ 13፡45 ሄሎ ደባይዋ ኣብ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ክትበጽሕ 15፡30 ዶክመንታሪ ድልውቲ ምህላዋ ድሕሪ ምግላጽ፡ ካብ ኢራን 10 ነጥብታት ዝሓዘ እማመ ሰላም 16፡15 ሞዛይክ (1ይ ክፋል) ከም እተቐበለን፡ እቲ እማመ ክሰርሕ ከም 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ዝኽእልን ኣረዲኡ። በዚ ድማ’ያ ኢራን 17፡15 ደርፊ ምስ ኣመሪካ ኣብ ስምምዕ ምቁራጽ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ተጻብኦ ክትበጽሕ ዝኸኣለት። ኢራን 17፡45 ሞዛይክ (2ይ ክፋል) ዘቕረበቶ ጠለባት፡ ብወገን ፕረዚደንት 19፡20 እትመት ዶናልድ ትራምፕ ተቐባልነት ክህልዎ 20፡00 ዜና (ትግረ) ከም ዝኽእል ኣቐዲሙ ተኣሚቱ ነይሩ 20፡15 ህድግ እዩ። ብኡ መሰረት ከኣ፡ ኣብ መንጎ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ክልተአን ሃገራት ንኽልተ ሰሙን 21፡25 ፊልም ሳውን ዝጸንሐ ግዝያዊ ስምምዕ ምቁራጽ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ተዅሲ ተኸቲሙ ኣሎ። 2፡10 ድራማ ብመሰረት እቲ ብመንጎኛነት ቀዳማይ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሚኒስተር ፓኪስታን ሻባዝ ሸሪፍ 22፡40 እንዳ ዝማም ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ፡ ኣመሪካን", "char_count": 4790, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02563", "text": "ኣቶ ዑቕበ ቀሺ ሃብተ እንገብሮ ዝነበርና ቅጅል ኢሉ ይረኣየኒ። ኣቶ ዑቕበ ቀሺ ሃብተ ይበሃሉ። ወናም ደባላይ፡ ጨፋራይ፡ ሃራሚ ከበሮን ሕቶ - ንስኹም ውራየ ውራይ እምብልታን፡ ከራይን እዮም። ኣብ እናኸድኩም ብጨፈራ ‘ለ’ ክትብሉ 1941 ምስ ምጻእ መግዛእቲ እንግሊዝ፡ እንከለኹም ምስ’ቲ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ምውጻእ መንግስቲ ጥልያን ካብ ሃገርና፡ ድሕረ-ባይታ ስድራኹም፡ ወላዲኹም ኣብ ዓዶም ትኹል ን/ዞባ ደቀምሓረ ቀሺ ሃብተ እንታይ ይብሉኹም ነይሮም? ተወሊዶም። ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን 85 ወላዲየይ ኩሉ እቲ ዝገብሮ ዝነበርኩ ዓመት ደፊኖም ኣለዉ። ኣይፈትውዎን እዮም ነይሮም። ኣቶ ዕቑበ ከም ዝዀነ ሰብ፡ ኣብ ወለድናኮ ሰዓት 6፡00 እንተ ዀይና ናብ ጐላጉል ዓዶም ዝተፈላለየ ያታዊ መደቀሲኦምን ናብ ዳዊቶምን እዮም ጸወታታት እናተጻወቱ፡ ብመዛሙር ዝኸዱ ዝነበሩ። ንሕና ከኣ “ናይ እንዳ ቤተ-ክህነት እናተዀስኰሱ፡ ብምዉቕ መን ጓይላ ወይ ሕጽኖት ኣላ” ኢልና ፍቕርን ባህልን ስድራ-ቤትን ከምኡ ኣቦይ ዑቕበ ኣብ ማእከል ወራዶ መርዓ እናኸረሩ ፈቐዶኡ ከም ኣድጊ ጽድያ ፊዕ ንብል። ድማ፡ ብማሕረስ መሬት እናለስለሱን ባዕለይ ክምህረካ እየ ኢሎም ክምህሩኒ መገለ፡ ተሓምበለ. እናበሉ ኣብ ሕቶ - ብንእስነትኩም ክትሽቕሉ ናብ ስያትል ዘለዉ ቈልዑ ኣብ ዝተፈላለየ እናሓረሱን ዝዓበዩ እዮም። ጐቢዞም ጀሚሮም። ክሳብ ውዳሰ ማርያም ሰኣታት ውራያት ክኸሩ እንከለዉ፡ ከምኦም ኣዲስ ኣበባ ብስደት ምስ ኣምራሕኩም፡ ኣጋጣሚታት ዋልታን ሴፍን ሒዞም ምስ ተመርዓዉ፡ ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ድዩ ግብረ ድይቍና ድማ ብዙሕ ነገራት ክንከውን ኣዚና ኢና ንህንጠ ዝነበርና። ባህልና ንምዕቃብ ዝተጻወትኩሞ ተራ ይድብሉ እዮም። እናተመሃርዎ ይኸዱ ህዝቢ ኤርትራ ብምጽንባር’ውን ተማሂረ። ዘይናትካ እንተዀይኑ ግን ካብኦም ዝሰረቕናዮን ዝተለቃሕናዮን ከኣ እንታይ ይመስል ነይሩ? ኣለዉ። ብባህሎም ኣዝዮም ኩሩዓት ተቓሊሶም እዮም። ሞያ ናይ ፈለኛሞን ኣይናትካን’ዩ፡ ብሎሚ ጽባሕ ድይቍና ዕርፊ ባህሊ ኣጽኒዕና ቀጺልና ንብለካ። ኣብኡ እንድየ ደኣ ቀንዲ ዓቢ ተራ እዮም። እቲ ኣብ ደገ ዘሎ ህዝብና’ውን፡ ታክሲስታን ስለ ዝነበሮም፡ ብሞያኦም ክወስድ እናበልኩ እንከለኹ፡ ሕሱም ሕቶ - ኣብ ከመይ ኣጋጣሚታት ተጻዊተ። ኒሕ ሒዙኒ፡ ባህልናን ያታናን ደቅና ባህሎምን ስነ-ምግባሮምን ከየጥፍኡ እናሰርሑ ጥጡሕ ናብራ ንምንዳይ ናይ ደርቂ እዋን ዘመን ኣንበጣ ዝበሃል ኢኹም ትጭፍሩ ነይርኩም? ጠፊኡ ከይተርፍ ናብ ውሉድና ከኣ ጸቒጡ እዩ ዝሰርሓሉን ዝቃለሰሉን። ምስ ስድራ ቤቶም ብዙሕ ገልጠምጠም መጺኡና። ኩላ ሰብ ተሰዲዳ፡ ገሊኣ ናብ ኣብ መርዓታት፡ ድግሳት፡ ዓሱር፡ መታን ክሰጋገር ብዕቱብ ክሰርሓሉ ብናይ ሕብረ-ብሄራትና ኣልባሳት፡ ኣብ ዝበዝሖ ህይወት የሕሊፎም እዮም። ኣዲስ ኣበባ ገሊኣ ድማ ናብ ኣስመራ ከይዳ ቤት-ሕጽኖት፡ ወፈራታት....ወዘተ ኢና ጀሚረ። ኣዚና ጽዒርና ኢና። ጓይላኡን ናይ ሃገራዊ መድረኽን ናይ ምትእኽኻብ ብስደት ድማ፡ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ክትሰርሕ ጀሚራ። ዳርጋ ንሕናን ገለ ገለ ንጭፍር ዝነበርና። ኣብቲ እዋን ሓደ ጨፈራኡን፡ ወግዒታቱን ልምድታቱን ኣጋጣሚታትን ውራያትን የሳትፎም ማለት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን ላዕልን ታሕትን ከኣ ከማና ጥራሕ ኢና ኣብዚ ዓዲ ተሪፍና ጨፋራይ ዝበላ፡ ኩላ ኣብዛ ሓንጐለይ ከይጠፍእ ኣጸቢቕና ጽዒርናሉ። ባህልና እዩ። እቶም ቈልዑ ከኣ፡ ኣዝዮም ኵሩዓት ኢሎም። ኣብ መወዳእታ ኣብ ስያትል እምበር፡ እዛ ኩላ መንእሰይ ክትሽቅል እያ ኮፍ ትብል ዝነበረት። ሕሉፍ ተደብዩ ከይተርፍ ናብ ደቅና ከነውርስ እዮም። ኣመሪካ ዓሊቦም። ክሳብ ሎሚ ድማ፡ ከይዳ። እዛ ኩላ መዛኑና፡ ሸቂላ-ሸቂላ ገሊኣ ሓሊፎም ውራያት ዝገብሩ ዝነበሩ ተቓሊስና ኢና። ምኽንያቱ ዓዲ ጓና ሕቶ - ኣቦይ ዑቕበ፡ ኣብ ደገ ዘለዉ ምስ ስድራ ቤቶም ኣብኡ ይቕመጡ ሳርያን ገሊኣ ከኣ ከመይ ዝበለ ካኪ ተኸዲና ሰባት ኣቐዲሞም ነቶም ንፉዓት ዝበሉና ሒዙካ ስለዝጠፍእ። ምግናን ደኣ ኤርትራውያን ቈልዑትን መንእሰያትናን ኣለዉ። ኣቶ ዑቕበ ኣብ ዝኸድዎ ሃገር ምስ መጽአት ቀኒአ። ብድሕሪ’ዚ ምስ ገለ ውራይና ከተጸብቑልና ምሳና ኢኹም ከይከውን እምበር፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብባህላዊ ወራር ተዋሒጦም ንኸይተርፉ ወይ ቦታ ስድራ ቤቶምን ደቂ ሃገሮምን ኣዕሩኽተይ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣምሪሕና። ትውዕሉ ይብሉና ነይሮም። በቃ ኣብቲ ዝቕመጠሉ ዘለኹ ሃገረ ኣመሪካ ብባህሎም ንኽኵስኰሱ ዘካየድኩሞ ባህሎምን መንነቶምን ንኽዕቅቡን ምስ ዓቢ ሓወይ ሃለቃ ተስፋምህረት ድማ፡ ይቀዳደሙልና ነይሮም። ኣብቲ እዋን፡ ኣነ ዘይብሉ መርዓ ዳርጋ ኣይቍጸርን’ዩ ጻዕርታት ዓቢ እዩ’ሞ፡ ካብቲ ኣብኡ ዘሎ ንኸየጥፍኡን ብዙሕ ቃልሲታት ካብ ኣብኡ ተራኺብና። ኣነ ሓደ ካብቶም ውሩያት ጨፈርቲ ናይ ክብለካ’ውን እኽእል እየ። ንኹሎም ህዝብና ዝመጽኣኩም ግብረ መልሲ ዘካይዱ ኤርትራውያን ኣቦታት ሓደ ሕቶ - ኣቦይ ዑቕበ፡ ደሓር ናብ’ቲ ከባቢና ክኸውን በቒዐ እየ። ደቀይ ድማ፡ ጓሎምን ወዶምን ናብ’ቲ እንታይ ከም ዝመስል ከተዋግዑና? እዮም። ብመሰረት ሓበሬታ ተመራማሪ ኣብ ስደት ትገብርዎ ዝነበርኩም ነገራት ዝተዓደምኩሉ ውራያት ሒዘዮም ሕቶ - እቲ ዝያዳ ንዓኹም ብዘይካ ብኣጻብዕቲ ዝቑጸሩ ፍቕርን ባህልን ሕብረተ-ሰብን ኣቶ ሰሎሞን ክምለሰኩም እንድየ፡ ካብ ግዜ ኩትናኹም ይኸይድ’ሞ፡ ኩሉ ነቲ ኣብኡ ዝግበር ዝምስጠኩምን እተዘውትርዎን ባህልን ዓዶምን ነብሶምን ዘይብሎም ጸሃየ ናብ ቤቶም ትኹል ብምምራሕ ጀሚርኩም ኣብ ፈቐዶ ውራያትን ቤት ብተግባር ባህሎም ከም ዝመሃርዎን ከም ዝነበርኩም እንታይ እዩ? ማለት ከበሮ ሒደት ሰባት ገዲፍካ፡ ብምሉኡ ህዝብና ምስኦምን ምስ ገለ ኣባላት ስድራቤቶምን ሕጽኖትን ጐደቦታት ትኹል ትጭፍሩን ዝወርስዎን እገብር። ሕጂ ጓለይ ኣላ ምሉእ ምድሳቕ ድዩ፡ ወራዶ መርዓ ሒዝካ ስቦ ኣዝዩ’ዩ ዝዀርዕን ዝሕጐስን። ብዛዕባ ተገዳስነቶም ኣብ ዕቃበን ትድብሉን፡ ትኽርሩን ነይርኩም’ሞ፡ ንብረት ናይ መርዓ እተዳሉን እትሽልምን። ኢልካ ምእታው ድዩ ወይስ ጨፈራ? ምውርራስን ባህሊ ዘካየድናዮ ዕላል ሕቶ - ሰባት መርዓታት ክገብሩ እዚ ወኒን ዝንባለን ብሓፈሻ እቲ ጽልዋ እዚ ሓደ ካብ’ቲ ጽልዋ ባህሊ ንኸይጠፍእ መቸም ኩሉ እንድዩ ዝስሕበካ። ንዓይ ይስዕብ፣ ሰናይ ንባብ። እንከለዉ ይዕድሙኹም እዮም፡ ናበይብኸመይ እዩ ሓዲሩኩም? ዝገበርናዮ መስርሕ ቃልስን ምውርራስን ቀንዲ ወነይ ዝሰርቀኒ ዝነበረ ግን ጨፈራ ናበይ ኢኹም ትኸዱ? ክዕድሙኹም ከም’ዚ ልዕል ኢለ ዝጠቐስኩልካ፡ እዩ። ደቀይ ምሂረዮም እየ። ኣብ ባህሊ እዩ። ጨፈራ ነዊሕ ግጥሚን ተመጣጢ ሕቶ - መጀመርታ ክንላለየኩም እንከለዉ እንታይ ኢሎም እዮም 10 ወለዶይ ስድራ ካህናትን እምነትን ሃገሮም ዘለዎም ፍቕሪ ጉድ እዩ። ብፍላይ ዜማን ዝሓዘ መሳጢ ጸወታ እዩ። ጸወታ ብድሕረ ባይታኹም ክንጅምር ኣቦይ መልእኽቲ ዝሰዱልኩም ? እዮም። ኣብዚ ዓዲ ኣዝዮም ወናማት እቲ ዝነኣሰ ኣብ ኣመሪካ ተወሊዱ ዝዓበየ ዓርከ መሓዛ ስለ ዝዀነ ጸርፊን ናእዳን ዑቕበ፡ ኣበይ ኢኹም ዓቢኹም? (ሰሓቕ) ናብ ብዙሕ ቦታትን ሃገራትን ጨፈርትን ከረርትን ስለ ዝነበሩ፡ ብአኦም ወደይ ተደቢሩ ከበሮ ክሃርም እንከሎ ዝሓቖፈ ኣዝዩ መስሓቕን ኣዛናዪን ዝዀነ ኣብ ትኹል ተወሊደ ኣብኡ ድማ እየ ዝዕደም። ናብ ብዓል ጀርመን ተጸልየ እየ ናብ ህይወት ዓለም ድርግም ዘደንቕ እዩ። እዚ ከኣ፡ ናብ ደቀይ ጥራሕ ጥበብ እዩ። ምሉእ ለይቲ ድማ፡ እቶም ዓብየ። ንኣፍልጦ፡ ስድራይ ኩሎም ኢጣልያ፡ ሽወደን.... ብሓፈሻ ዳርጋ ዝበልኩ። ንሶም “ናብዘን መኣምንየ፡ ዘረባ ዘይኰነ፡ ናብ ደቂ ደቀይን ኤርትራውያን ክኢላታት እናተበራረኸን እናቐያየርካን እንዳ ኣቕሽሽቲ እዮም። ኣነ ዑቕበ ቀሺ ኣብ ኩለን ሃገራት ኤውሮጳን ከምኡ ግደፍ ልበይ ክኣምንየ፡ ዓለም ምናምንየ ቈልዑን ተሰጋጊሩ ይርከብ። ክትጭፍር ትሓድር። እቲ ኣብቲ ውራይ ሃብተ እበሃል። ኣቦሓጐይ ድማ ቀሺ ድማ፡ ኣብ ምሉእ ኣመሪካ ማለት ኣብ ሞት ግደፍዮ ክንተኣማመንየ” እናበሉ ወይ ቤት ሕጽኖት ዘሎ ከኣ ክስሕቕን ሕቶ - ኣቦይ ዕቑበ፡ እዚ ኹሉ ኣብ ምሉእ ክፍለማርያም ኣቦኡ ቀሺ ወለደመንቆርዮስ፡ ብዓል ካሊፎርኒያ፡ ሎስኣንጆለስ፡ ሚያሚ፡ ክጭፍሩ እንከለዉ፡ ብደቂቕ እየ ንወኖምን እናተዛናየ ንዓለም ብጸወታ ክሓልፋን ዕድመኹም ያታን ልምድን፡ ባህልን ቀሺ ድምጹ፡ ቀሺ መሓሪ፡ ቀሺ ሻውሽ... ሳንፍራቸስኮ፡ ዳላስ፡ ኣትላንታ፡ ፍሎሪዳ፡ ምንቅስቓሶምን ቃናኦምን ዝከታተሎም ይረአ። መንነትን ሃገር ንኸይጠፍእ ዘካየድኩሞ እናበለ ክሳብ 11 ወለዶ እዮም ዝኸዱ። ኒዮርክ... እየ ዝዕደም። ክዕድሙኒ ዝነበርኩ። ሕቶ - ሕጂ ንድሕሪት ተመሊስኩም ጻዕሪ፡ ኣብ ሃገራዊ ኣጋጣሚታትን በዓላትን፡ ዓዲ ኣደይ ሓሊቦ መረታ ሰበነ እዩ። ወ/ሮ እንከለዉ ከኣ፡ “ንስኻን ንዋትካን” ኢሎም ሕቶ - ትቐንኡ ነይርኩም ማለት እዩ? ንእስነትኩም ክትዝክርዎ እንከለኹም ውራያትን መርዓታትን ደቅኹምን ደቂፋና ቀሺ ደበሳይ ድማ ይበሃላ። ኣደይ 11 እዮም ዝዕድሙኒ። ምኽንያቱ ኣነ ከይደ (ሰሓቕ) ወይለይ! ንስኻ ከኣ፡ ምቕናእ እንታይ ይስመዓኩም? ደቅኹምን ኣብ ደገ ዝቕመጡ ህዝብና ከብደን እየን ወሊደን። እቶም ሓሙሽተ እቲ መሳርሒታት ባህሊ እንተ ደኣ ዘየለ፡ እንተበሉኻ’ኸ። ንሶም ስቦ-ለጋም ስቦ፡ ነቲ ህይወት ይናፍቖ፡ ኩሉ ብንእስነትና ተጸልዮም ዲኖን ጉራደን፡ ዋልታን ዓቢና። እቶም ዝተረፉ ሽዱሽተ ድማ ትርጕም የብሉን። ካብ ልዑል ክብርን ሴፍን ሒዞም ክድብሉ ክትርእይዎም ዓዲ ዝሄሮም ከይዶም። ምኽንያቱ ቀደም ፍቕሪ ባህልን ሃገርና ዝተበገሰ፡ “ዋላ ምጻእ እንከለኹም እንታይ ይስመዓኩም? ዘመን፡ ሓደ ሰብ ብሕማም ዓሶ ድዩ ንፍዮ ኣይትምጻእ፡ ትኬት ዋላ ይሕረር” ኢሎም ካልእ ነገራትን ብሞት ይፍለ ስለ ዝነበረ እንታይ’ሞ ክብለካ’የ፡ እሕጐስ። እታ እዮም ናይ ነፋሪት ትኬት ቈሪጾም ናብቲ እዩ። ኣዝዩ ኣሸጋሪ ዝነበረሉ እዋን’ዩ ዕላማይ’ውን ንሳ እያ ነይራ። ሰብ ብባህሉን ውራይ ንኽሳተፍ ዝሰዱለይ። ዝነበረ። እቶም ክልተ ማናቱ ኣሕዋተይ ክብርታቱን ስለ ዝዀርዕ፡ ባህልና ከነጽንዕን ሕቶ - እቲ ናብ’ቲ ትዕደሙሉ ውራያት ጽጉባት ድያቆናት እዮም ነይሮም። ኣነ ክንሕዝን እንከለና ካብ’ዚ ዝዓቢ እንታይ ሒዝኩሞ ትኸዱ ያታዊ መሳርሒታት ግን እንታይ ከም ዝዓሸረኒ ኣይፈልጥን፡ ኣሎ። ካብ’ዚ ዝተበገሰ ኣብ ደገ ዘለዉ ገለ ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ብዝሒ ይበጽሕ? ነቲ መንፈሳዊ ትምህርቲ ጥንጥን ኣቢለ ኤርትራውያን ቈልዑ ስድራኦም ክዳን ከከም ብዝሑ ይፈላለይ ደኣ’ዩ እምበር፡ ናብ ፈቐዶ ጓይላን ደበላን፡ ዝላን ጨፈራን ሓበሻን ዲኖን ከስፍዩሎም ይልምንዎም ብውሑድ ክነግረካ ግን፡ ክሳብ ክልተመርዓታትን ድግሳትን እየ ኣላጊሰ። ድሕሪ እዮም። እቶም ቈልዑት ንዓይ መጺኦም ሰለስተ ጉራዴ፡ ክልተ ዋልታ፡ ክልተ ከበሮ፡ ክንደይ ጭፍር ምስ ሓገኹ፡ መሳቶይን ይነግሩኒ’ሞ፡ ኣነ ድማ ንስድራኦም ክልተ ሴፍ፡ እንተ ወሓደ 6 ዝኸውን ዲኖ መተዓብይተይን ድያቆናት ምስ ኰኑ ግን ይነግረሎም። እቲ ኣብ ደገ ዘሎ ሕብረተሒዘስ ይኸይድ’የ። ቀኒአ። ሰብና በዚ ነገራት’ዚ ተጸልዩ ክብለካ’ውን - ሃየ! እኽእል እየ። ካብ’ዚ ዝተበገሰ’ውን ይቕጽል. ብድሕሪ’ዚ ኣቦይ፡ በል እንድሕር ደሊኻ ደቆም-ደቂ ደቆም ነቦይ ዑቕበ ኣብ መርዓ እናደበሉ ኣርትፍሻል ሴፍ ኣሎ፡ እዞም ኣብ", "char_count": 6129, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02564", "text": "መበል 21 ክፋል ቦታ ብምንቅስቓስ ኣጥቂዓ ንኣጭፈረት ተቖጻጺራ። ጸላኢ ድማ 25 ምዉታት ብርጌዳት ኣንበሳ ክ/ጦር-3 ገጢሙ። ገዲፉ ካብ ኣጭፈረት ንጎላጕል ወሪዱ ኣብ ዓንቀጽ 20 ናይ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ ክሳብ’ተን ድሒረን ዝሰዓባ ኣሃዱታት ናቕፋ ነይሩ። ብዛዕባ ኣመሰራርታ ኣሃዱታት ናደው በቦትአን ሒዘን ኣብ ጎድኑ ዝግደማ ድማ፡ እዝን ዝነበረ ዓቕምታቶምን፡ ብተወሳኺ ንጸላኢ ዓጊቱዎ ጸንሐ። ሳላ’ዞም ቀዳሞት እዛ ኣጭፈረት ዝተባህለት ቦታ፡ ፍልይትን ውግእ 6ይ ወራር ኣብ ግንባር ናቕፋ ጸኒዖም ዝመከቱ ድማ ሓንቲ ሓይሊ ካብ ንጽልትን ኣብ ጎልጎል ናይ ደሴት ጠባይ ስለ ምስ ተጀመረ ድሒሮም ምስ ዝተደረቡ ብርጌድ 51፡ ሓንቲ ሓይሊ ካብ ብርጌድ ዝነበራ፡ ምስ ብዓል መሸታይን ጭሔታን ጠቕላላ ድምር ዓቕሚ ጸላኢ፣ 44 ቀልጢፈን ኣብቲ ቦታ በጺሐን። (ድፋዓት ወገን) ክትተኣሳሰር ትኽእል’ውን ከምኡ’ውን ኣንጻሩ ናይ ዝተሰለፈ ዓቕሚ ድሕሪአን’ውን ቦጦሎኒ 75 ብምልእታ፡ ካብ ስለ ዘይነበረት፡ ኣብዛ ቦታ’ዚኣ ከም ቀዋሚ ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር፣ ኣብ ሳልሳይ ክፍልታት ደጀን ሓደ ሓይሊ ዝኸውንን ይዅን ብግዝያውነት ምሓዛ ረብሓ ግንባር ብዛዕባ ዝተኻየደ ምርብራብ ከኣ፡ ቦጦሎኒ 73ን ወዘተ ቀስ እናበለ እቲ ዓቕሚ ኣይነበሮን። ስለ’ዚ፡ እታ ዘጥቅዐት ሓይሊ ነቲ ክ/ጦር 17 ብብርጌድ 92 እናተደገፈ ዓብዩ። ዝተጠቕሰ ስርሒት ምስ ፈጸመት ተጠርኒፋ ናቕፋ ንምሓዝ ኣብ ዘካየዶ ተደጋጋሚ ኣብ መጀመርታ ውግእ ሳልሳይ ግንባር፡ ንድሕሪት (ናብ መበገሲኣ) ተመሊሳ። ፈተነታት ስለ ዝፈሸለ፡ ክ/ጦር-3 ተጋዳላይ ዝተማልአ ዕጥቂ’ውን ኣይነበሮን። ምንቅስቓስ ጸላኢ ኣይተኣደበን፣ ዕለት ንመስመር ጽርግያ ናቕፋ ቀንዲ ምብጋሱ ኣብ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ስለ ዝዓጸወቶ፡ ብኹሉ ኩርናዓት (ብጸጋምን ማለት፡ ብፈኲስ ብረት ጥራይ እዩ ንጸላኢ 14/2/82 ንድፍዓት ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ደጀን ውድብ ናይ ምዕጻው መደቡ ሓንቲ ሓይሊ ካብ ብ.51፡ ሓንቲ ሓይሊ የማንን) ዝነበራ ሓይልታት ወገን፡ ነዊሕ መኪቱ። ሞርታራት ይዅኑ መዳፍዕ (መሸታይ ይዅን ጭሔታ) ንጸጋም ገዲፉ፡ ሰሪዙ፡ ምስ ክ/ጦር 17 ተወሃሂዱ ናቕፋ ካብ ብር.77፡ ካብ ቦጦሎኒ 73 ክልተ ሰዓታት ብዝኸደ ዝተወሃሃደ መጥቃዕቲ፡ ኣይነበሩዎን። ድሓር ግን እቲ ውግእ ብጎልጐል ናሮ ገይሩ ንከርፍ ተንቀሳቒሱ። ንምሓዝ ብዝገበሮ ከቢድ መጥቃዕቲ ጋንታ፡ ኣሃዱ ከቢድ ብረት ብርጌድ 76 ጸላኢ ተደፊኡ ንሩባ ትክሰ ገጹ ብምጽዳፍ መዓልታት ምስ በልዐ፡ ከቢድ ብረት ኣብ እግሪ ናይ ብዓል ኢትሓልበብ ንዝርከብ ንነጥቢ ብራኸ 1821 ክቆጻጸር ክኢሉ ካብቲ ታባታት ከልቅቓኦ ጸረ-መጥቃዕቲ ናብቲ ጎላጕል ወረደ። ክ/ጦር-3 ድማ ስብርባር መሬት ክሕዝ ምስ ጀመረ፡ ናብ ከም ዝነበረ፣ እንተኾነ ሰራዊት ህዝባዊ ኣካይደን። ከም መደበን ካብቲ ከባቢ ከም ከቢድ ክሳራ ከጋጥሞ። ካብ ኣሃዱ ከቢድ ግንባር ብዝፈነዎ በርቃዊ መጥቃዕቲ ዝወርድ ገይረንኦ’ኳ እንተነበራ፡ እንተኾነ፡ ብረቱ፡ ብዙሓት መራሕቲ ሞይቶሞ፣ እቲ ክ/ጦር ካብ ዝተቖጻጸሮ ብራኸ ጸላኢ ብዝሒ ስለ ዝነበሮ መጥቃዕቲ ገይሩ ኣዛዚ ናይቲ ክ/ጦር ብቐንዱ’ውን ኣብቲ ተጸሪጉ ታሕቲ ከም ዝወረደ ተሪኽና። ነቲ ዝተሓደጎ ቦታታት ክመልስ ስለ ዝኸኣለ፡ ምርብራብ ሞተ። ክ/ጦር-3 ብኸምዚ መቐጸልታ ናቱ እንሆ፥ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ናብ ቦታአን ምኽንያት ብዙሓት ካብ መራሕቱ ስለ ተመሊሰን። ዝሞቱዎ፡ ዳግም ንምውዳቡ ግዜ ወሲዱ። እተን ብዕለት 18/2/82 ንየማን ገጸን ንኻልኣይ ግዜ በዚ ከባቢ ጸረ-መጥቃዕቲ ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ውግኣት፡ ኣዛዚ ክ/ ተገዚዐን ዝነበራ ኣሃዱታት ሰራዊት ህዝባዊ ምፍታን ውጽኢት ከም ዘየምጽእ ስለ ጦርን መራሕቲ ብርጌዳትን ነቲ ዘጋጥሞም ግንባር ድማ፡ ብዕለት 19/2/82 ሓንቲ ጋንታ ዝተገምገመ ድማ፡ እተን ብወገን ሕዳቕ ዝነበረ ሽግር ቀረባት ስንቅን ዕጥቅን ፍታሕ ናይ ብር.51ን ሓንቲ ጋንታ ናይ ወያነን እናደፍኣ ዝመጽኣ ዝነበራ ኣሃዱታት፡ ንምርካብ ዝገብሩዎ ዝነበሩ ኣኼባታት ደሪበን ሓይለን ኣጠናኸራ። ይዅን’ምበር፡ ብእኡ፡ (ማለት ብሰሜን ክደፍኣ፡) እዘን ብዘይ ስምምዕ ይዕጾ ነበረ። ብፍላይ ሓለፍቲ ሕጂ’ውን ጸላኢ ብዕለት 20/2/82 ብመንጎ ዳሕረዎት ድማ በቲ ዝነበራኦ ቦታታት ብርጌዳት 9ን 10ን ነቲ ሽዑ መተካእታ እዘን ዝተጠቕሳ ኣሃዱታትን ብርጌድ 58 ጸቕጢ ብምግባር ንጸላኢ ንድሕሪት ዝነበሩዎ ቦታን (ንኣፖሎ ዘውጽእ ጨጓር ኣዛዚ ክ/ጦር ዝተመዘዘ ሓዲሽ ሓላፊኦም ግብረመልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ወራር ቀይሕ ኮኾብ ምምላሱ ዝብል ሓድሽ መደብ ብምውጻእ፡ ምእዛዝ ከም ዝኣበዩዎ ይፍለጥ። ታባታት) ወጺኡ ንብር.58 ብጸጋም ከጥቅዓ ክልተ ጋንታ ናይ ብርጌድ 51 ሓንቲ ክጥቀም ክኢሉ። ብሕጽረት ተተኮስቲ’ውን ብዓል ትክሰ የምርሕ ከም ዘሎ ስለ ዝኣመተ፡ ድሕሪ ውግእ ዕለት 25 ንሳልስቲ ጀመረ። እዘን ተገዚዐን ተሪፈን ዝነበራ ሓይሊ ናይ ብር.77 ናብተን ብወገን ሰሜን ከም ሕሱም ተሳቕዩ እዩ። እቲ ዝድለ ቦጦሎኒ 58.3 ኣብ ሕታተራ ክልተ ጋንታ፡ ዝጠቅም ውግእ ኣይተኻየደን። ኣብ 1 ኣሃዱታት ድማ ብድሕሪት ተጠውየን ዝነበራ ሓይልታት ከም ዝድረባ ተገብረ። ብዝሒ ጠያይትን ቦምባታትን ኣብቲ ሓንቲ ጋንታ ድማ ንናሮ ኣብ ትኣቱ ክሳድ፡ መጋቢት 1982 ኣሃዱታት ብር.51 ምስ ነቲ ኣብ መንጎ ኣትዩ ዝነበረ ጸላኢ 23 ለካቲት ኣጋምሸት ከኣ፡ እተን ብሰሜን ዝድለ ግዜን ቦታን ይበጽሕ ኣይነበረን። ሓንቲ መስርዕ ንኣርወ (ሳልፈር) ከም ዝሕዛ ክልተ ጋንታ ወያነን ክልተ ጋንታ ቦጦሎኒ ንምጥቃዕ ተንቀሳቐሳ። ምስ ብርጌድ 58 ዝነበራ ሓይልታት፡ ካብ ብርጌዳት 51ን ጸላኢ ካብቲ ከባቢ ንድሕሪት ክድፋእ ምስ ተገይሩ። 73ን ካብ ሩባ ትክሰ ንየማን ዘሎ ኮረቢት ብምትሕብባር ከኣ ካብ ከባቢ ሰዓት 15፡00 77ን ዓቕሚ ምስ ደረባ፡ ኣርባዕተ ጋንታታት ጀመረ ግን ካብቲ ዝተሰልበ ብምጥቃም እቲ ኣብ እግሪ’ቲ ነዋሕትን ዝተኣሳሰረን ክሳብ እግሪ ኣርወ፣ ሓይልታት ቦጦሎኒ ጀሚሩ ክሳብ ምሸት ብዝገበራኦ ዝተወሃሃደ ናይ ብርጌድ 51 ንኣርወ ከጥቅዓ፣ ሓይሊ ሽግር ይፍታሕ ነይሩ። ጎቦታት በጺሑ ዝነበረ ሓይሊ ጸላኢ 58.2ን ቦጦሎኒ 75ን ድማ ሩባ ትክሰ ተበግሶ፡ ነቲ ንብርጌድ 58 ብጸጋም ክወቕዓ ናይ ብርጌድ 44 ምስ ምልእቲ ቦጦሎኒ ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ኣብዚ ግንባር’ዚ ንወገን ኢትሓልበብ ከብል እንከሎ፡ እቲ ንጸጋም ንናሮ ዘውርድ መልሓስ ኣተዋ። ዝፈተነ ኣሃዱታት ክ/ጦር 17 ሃሪመን 75 ድማ ንግሆ ሰዓት 5፡00 ዘዝተመደበለን ዝተዳህከ ክ/ጦር-3፡ ዳግመ ምውዳብ ብሸነኽ ጎላጕል ገይሩ ዝመጽአ ሓይሊ ንቝሩብ ሰዓታት ድሕሪ ዝኸደ ውግእ ከኣ ንትክሰ ከም ዝወርድ ገበራኦ። ዕላማ ክ/ ቦታ በጽሓ። ጸላኢ ግን ነቲ ቦታታት ገዲፉ ክገብርን ሞራል ሰራዊቱ ከበራብርን ድማ ኣርወን ከባቢኣን ናብ ዘሎ ወሰንቲ ነቲ ቦታታት ብቐሊሉ ክሕዝኦ ክኢለን። ጦር 17 ንብርጌድ 58 ብጸጋም ናይ ጎኒ ብዘይተዅሲ ሓይሉ ኣብ ሓደ ዓቢ ጎቦ ዕረፍቲ ንምውሳድ ብ3 መጋቢት ጠቕሊሉ ቦታታት ገጹ ቀንዐ። ሓንቲ መስርዕ ኣብ ነቲ ከባቢ ተቖጻጺረን ንሰለስተ መዓልቲ መጥቃዕቲ ከፊቱ፡ ነቲ ኣብ ከባቢ ኣርወ ጠርነፎ። ኣሃዱታት ህ.ግ. ከኣ ብዘይ ውግእ ንኣፍዓበት ተመሊሱ። ክፍለ ጦራት 3ን ታባ ኢትሓልበብ ካብ ዝነበራ ኣሃዱታት ኣብ ዝጸንሓሉ፡ ጸላኢ፡ ሽዱሽተ ፈተነታት ዝነበረ ቦታታት ብምፍራስ ንናቕፋ ንምሓዝ ክሳድ ሓሹፍ በጽሓ። 17ን ተቖጻጺሮሞ ዝነበሩ ንናቕፋ ምሓዝ ቦጦሎኒ 58.3፡ ብፍላይ ብካሕሳይ እምባየ ኣካይዱ ዝኾነ ለውጢ ክገብር ኣይከኣለን። ዕላማ ብምግባር’ዩ ወፊሩ። ብየማን ወገን ዝነበራ ሓይልታት ሓጋዝን ገዛእትን ቦታታት ብሰራዊት ህዝባዊ ካብ ትምእከል ጋንታ ንምንቅስቓስ ጸላኢ ተጋዳላይ ነዚ ዓወታት’ዚ ንምምዝጋብ ብዕለት 21/2/82 ጸላኢ ናብተን ወገን ወገን’ውን፡ ምስ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ግንባር ስለ ዝተመንዝዐ፡ ነዚ ከባቢታት’ዚ ክትከታተል፡ ካብታ ጋንታ ብምፍላይ ከቢድ ናይ መነባብሮን ናይ ህይወትን የማን ጎልጎል ኣግራዕ ዝነበራ ሓይልታት መደብ ብምትሕሓዝ፡ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ንምምላስ ኣሃዱታት ክ/ጦር 18 ናብቲ ንኣንፈት ሰሜን ኣስታት 7-ኪሎሜተር መስዋእቲ ከፊሉ እዩ። ኣባላት ክፍሊ ህ.ግ. ገጹ ብምንቅስቓስ ኣብ ቅድሚአን ዝፈተንኦ ታባ ዳግም ክሃርማ መደብ ግንባር ኣተዋ። ተንቀሳቒሳ፡ ኣብ ጎቦ ትላልጥ (ሳልፈር) ታዕሊም፡ መጎዓዝያን ስንቅን ከቲቶም ዝነበረ ታባታት ሒዙ። ንጽባሒቱ (ዕለት ገይረን ነበራ። በዚ መደብ’ዚ መሰረት፡ ኣብ ክንፊ ሳልሳይ ግንባር፡ ነዚ ኣብ ላዕሊ ኣድበየት። እዛ ብወደብርሃ ዝተባህለ ናብቲ ውግእ ዝተጸንበሩ ታጋደልቲ፡ 22/2/82) ዓቕሙ ናብዚ ቦታታት ብዕለት 24/2/82 ሰዓት 13፡00 ንህጁም ዝተገልጸ ዝመስል ኵነታት እናተኻየደ ኸሎ፡ (ስዉእ’ዩ) ተጋዳላይ ትምእከል መስርዕ፡ ንኣስታት 17 ሰዓታት ብእግሪ ተጓዒዞም ክድርብ ድሕሪ ምውዓል፡ ንሱ ቅድሚ እናተዳለዋ እንከለዋ ሓደ ብርጌድ ኣብ ክንፊ ኣርወ፡ ትክሰን ገበይሕመዳይን መጠን ኣልቦ ብዝሒ ሰራዊት ክ/ጦር እዮም። ምስ ድኻሞምን ጥሜቶምን ሓይሊ ጸላኢ ብየማን ወገን ሰሊኹ እውን ካብ ድሮ ዕለት ምጅማር ሻድሻይ 17 ኣብ ቦታ ድብያ ምስ በጽሐ፡ ረፋድ ከየዕረፉ ምስተን ኣብቲ ባርዕ ዝኾነ ውግእ ኣትዩ ናብቲ ሓይልታት ህዝባዊ ወራር ጀሚሩ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ወተሃደራዊ ዕለት 15/2/82 ከባቢ ሰዓት 10፡00 ንውግእ ዝገጠማ ቦጦሎኒታት ተጸንቢሮም ኣንጻር ሰራዊት ዝነበራኦ ቦታ ክድይብ ምዕባለታት ይምዝገብ ነበረ። ቦጦሎኒታት ሻድሻይ ወራር ኣብ ግንባር ናቕፋ ጸላኢ ጥምጥም ጀሚሮም። እተን ካብ ፈቲኑ። ከምዚ ኵነታት ምስ 58.3፡ ናይ ብርጌድ 76ን ካልኦትን ምስ ፈለመቶ። ግን፡ ጸላኢ ልዕሊ ዓቕሚ ናይ’ታ ባርካ ናብቲ ግንባር ዝኣተዋ ኣሃዱታት’ውን ኣጋጠመ ኸኣ ነቲ ሒዘንኦ ዝነበራ ዓጢቐንኦ ዝነበራ ዓይነት ኣጽዋር ከቢድ መስርዕ ስለ ዝነበረ ረጋጊጹዋ ንቕድሚት ከምኡ። መደብ ኣቋሪጸን ነቲ ዝተንቀሳቐሰ ብረት ኣብ ቀዳማይን ዳሕረዋይን ድፋዓት ገስገሰ። መስርዕ ወደብርሃ ድማ ካብኡ ጸላኢ ንምዕጋትን ነቲ መጀመርታ ሓይልታት ህዝባዊ ግንባር፡ ቅድሚ መሸታይ፡ ጨሔታን ሮረትን ሒዘን ከም ኣንሳሒባ ናብ ደርማስ ጎቦ መንጉዳ (ብ/ነ ዝነበራኦ ቦታ ንምውሓስን ምስ ካብ ቀረባን ካብ ርሑቕን ናብቲ ግንባር ዝነበራ ኣብ ዓንቀጽ-19 ተገሊጹ ነይሩ። 1702) ገጻ ተንቀሳቐሰት። ጸላኢ ድማ፡ ጸላኢ ተቐዳዲመን። ጸላኢ ኣብቲ መጺአን ዓቕሚ ምድራበን፡ እቲ ግንባር ካብ ድፋዓት ቦጦሎኒ 58.3 ጸጋም፡ ክሳዕ ናብ ዕለት 17/2/82 ዘውግሐ ቦታ ከይበጽሐ’ውን ቀዲመንኦ። ሰፊሕን ዘይምቹእን ስለ ዝኾነ፡ ከምቲ ልዕል ጸላኢ ወራር ናይ ምጅማር ምንቅስቓሳት ለይቲ ማይማኦ ኣብ ዝተባህለ ናይ ብር.58 ካብቲ በጺሑዎ ዝነበረ ቦታ ኢሉ ዝተገልጸ ብውሑድ ዓቕሚ ሰብ ኣርኣየ። ብፍላይ ኣብ ዕለት 13/2/82 ምግብና ክበጽሕ ከኣለ። ንድሕሪት ደፊአን ክሳብ ወሰን ሩባ ይሕሎ ነበረ። ከምቲ ተጋደልቲ ዝብሉዎ ለይቲ ተንቀሳቒሱ ንኣጭፈረትን ኮከንን ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ኣብጺሐንኦ። “ሓባ ፊ ታባ” ኣብ ኣገዳሲ ታባታትን ሓርማዝን ሓዘን። እዘን ቦታታት’ዚኣተን፡ (ኢ.ፒ.ኣር.ፒ) ብዕለት 25/2/82 ከባቢ ሰዓት መሓንቖ መንገድታትን ሓሓሊፍካ እዩ ቅድሚኡ ሓንቲ ጋንታ ቦጠሎኒ 58.3 ተወሳኺ፡ ኣባል ቦጦ/58.3 ነበር ተጋ/ይ 10፡00 ኣቢሉ ቦጦሎኒ 58.2 ካብ ተታሒዙ ነይሩ። ኣብቲ መጀመርታ ሒዛተን ጸኒሓ ንድሕሪት ከም ትምለስ ወልደሚካኤል ተ/ሰንበት ባርካ መጺኣ ምስተን ብየማን ተጋዳላይ፡ ብኽልተ ሓይልን ክልተ ጋንታን ተገይሩ ነይሩ። ጸላኢ ድሕሪ ነዘን ቦታታት ስርዓት ደርግ፡ ንዂናት’ምበር ንህዝቢ ዝሰምዕ ሕልና ኣይነበሮን ዝነበራ ኣሃዱታት ኣሲራ ነቲ ቦታ ጥራይ፡ ብምትዕጽጻፍ ኣንጻር ሰለስተ ምሓዙ፡ ካብዛ ቦጦሎኒ ሓንቲ ሓይሊ ናብቲ ይይ ቕቕ ጽጽ ልል", "char_count": 6443, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02565", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣሌክሳንደር ግደይ ገብረሚካኤል ብቁጽሪ ንብረት 4BRADK00118/0 ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ፋጥና ኣሕመድ ኣለም፡ ስም ኣስመራ ምባል ተሪፉ፡ ኣቶ ኣሌክሳንደር ግደ ብስም ለተብርሃን ምስጉን ምስ 9 ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/04/26 ኣብ ወላዲተይ ፋጥና ሓምድ ኣድም ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ወረስቲ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ቤ/ፍ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ሲዒደ ኣሕመድ ከሊጋ ወ/ሮ ወይኒ ዳዊት ገብረማርያም፡ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ዘይንቀሳቐስ ንብረት ተጸዋዕቲ 1. ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ወለድና ዳዊት ገብረማርያም ስምረትን ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በላይነሽ ርእሶም 2. ምሕረት ርእሶም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ደሃብ ሃይለ ኣነንያን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ 3. ፍጹም ርእሶም ተኽለ 4. ትዕግስቲ ሃይኮታ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶብርሃን ግደይ ገብረሚካኤል ምባል ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ርእሶም ተኽለ 5. ነ/ሄርት ተመስገን ተሪፉ፡ ኣቶብርሃን ግደ ገብረሚካኤል ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ርእሶም ተኽለ ብተተካኢ ወዳ ዳኒኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ምስጋና እንተሎ፡ ን07/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ኣድሜኣለም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ወኪል ን14/05 /26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ብዕረፍቲ ክብርቲ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ጽገ ፍስሃ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። እናገለጽና፣ ሬሳ ኣብ ምልኣኽን ምቕባልን ጓዕዳድ ቐይሕ ዝተሓባበርኩምና ከምኡ’ውን ኣብ ዓዲ1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ በጊዖ ዘቃበርኩምናን፡ ገዛና ብምምልላስን ቅሳነት ግርማይ ተስፋስላሰ ምባል ወ/ረ/ሄር ርእሶም ተኽለ ገብሩ፡ ምም/ መንደፈራ ካብ ውሽጥን ወጻኢን ብቴለፎንን ተሪፉ፡ ብስራት ግርማይ ተስፋስላሴ ከባቢ ሕሽመለ ዞን “01” ፕሎት “B” ዘጸናናዓኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ፓርሰል “E” ዝርከብ ብስም ወላዲትና ከሳሲት ወ/ሮ ዮሃና ሃብተገርግስ ገ/ እናበልና ነመስግን። ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ነ/ሄር፡ 270 ት/ሜተር ስፍሓት መሬት ሄር፡ ተኸሳሲ ከሰተ ሃይለ ሃብተገርግስ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብዓል ቤታ ሰለሙን ሚኪኤለ 3 ቀንዲ ክፍሊ ምስ 3 ሓገዝቲ ገ/ሄር፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ምስ ምሉኣት ስድራ-ቤት ክፍልታት ስሩሕ ገዛውቲ ዘለዎ፡ ኣብ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ሚ/መ/ማ/ኣከባብን ቤ/ድ/ካዳስተር ወኪል ን13/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ተከሌዛን እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብዘየለኻሉ ሓራጅ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ኣኽበረት ዘርኣያ ሃይለን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ዮሴፍ ንኻልኣይ ግዜ ዝወጽእ ዘሎ ምልክታ ጨረታ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓብደላ መሓመድ ኑርን ብዝተፈጥረ ናይ ገንዘብ ክርክር፡ ብስም ብፍ/በ/ዕዳ ተሰነይ ተመዝጊቡ ዝርከብ ናይ ትካል ዋኒን ፍቓድ (ልቸንሳ) REG.N ASR 00032925 ምምሕዳር ዞባ ማእከል ዘለዎ ማእከል ስርዓተ ሓበሬታ ትሕተ ቅርጺ LIC ASL00034809 ዝልለ፡ ብሓራጅ ተሸይጡ መኽፈሊ ዕዳ ይኹን ክብል ናይ ሰርቨርን ኔትወርክን ስርዓታት (systems) ምጽጋንን ምምሕያሽን ወ/ሮ ይርጋኣለም ተስፋይ ቤት ፍርዲ ስለዝኣዘዘ፡ እዚ ዝተጠቕሰ ፍቓድ ዋኒን መበገሲ ዋጋ 100.00 (ሓደ (Maintenance,Troubleshooting, Security, Updating and Upgrading) ገብረክርስቶስ፡ ብዓል ቤተይ መልኣከ ሚእቲ ሽሕ) ናቕፋ ተገሚቱ ስለዘሎ፡ ክወዳደር ዝደሊ ካብ ዝቐረበ ግምት ዋጋ ኣገልግሎት ከምኡ’ውን ምንጋፍ፡ ምጽራይን ምጽጋንን ኮምፕዩተራት ንክልተ ወልደጽዮን ግርማይ ስለዝተሰውአ፡ ¼ ብስም ሕሳብ ፈ/ፍርዲ ስፒኦ ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ዓመት ኣገልግሎት ክህቡ ዝኽእሉ ተጫረትቲ ይዕድም። ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ረቛሒታት፦ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ከኣ ወረስቲ 1. ተጫረትቲ፡ ዝተሓደሰ ናይ ዓመተ 2025 ቅዳሕ ፍቓድ ዋኒን የቕርቡ። ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላ/ቤ/ፍርዲ ቤ/ጽ/ዋ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ 2. ተጫረትቲ፡ መኽበሪ ጨረታ ናቕፋ 30,000.00 (ሰላሳ ሽሕ) ብC.P.O የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/05/26 ኣብ ብCheque የትሕዙ። ጨረታ ደው ኣይብልን እዩ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ዕለት ጨረታ፡ - 28/04/26 3. ተጫረትቲ፡ ቅጥዒ ሰነድ ዝምላእ ዝርዝር ሓበሬታ 100.00 ናቕፋ ከፊሎም ካብ ቤ/ጽ ተ.36 ይወስዱ። ፍትዊ ባርያሚካኤል ገብረኺዳን፡ ብስም ዕለት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ድ/ቀትሪ ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ቁ/27 4. ተጫረትቲ፡ ንትሕዝቶ ጨረታ ዝገልጽ ዝርዝር ሓበሬታ ዝሓዘ ሰነድ ካብ ተጸዋዒ መሰረት ኮንስትራክሽን ኣካያዲ ቤ/ጽ ቁ/36 ይወስዱ። ስራሕ ኣቶ ዮውሃንስ መልከ ሃብተ ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ 5. ተጫረትቲ፡ ክህቡዎ ንዝኽእሉ ኣገልግሎት፡ ብመሰረት ዝተዳለወ ቅጥዒ ዝተመዝገበት መኪና ቶዮታ ስራሓት መቕረቢ ጨረታ ብኮምፕዩተር ዝተጻሕፈ ሓበሬታ ብዝርዝር የቕርቡ። ጃፓን ዝኾነት፡ ቁ/ሰሌዳ ER3.09112 6. ተጫረትቲ፡ ብተወሳኺ ነቲ ኣብ ቅጥዒ መወዳደሪ ጨረታ ዝተዘርዘረ ቁ.ቻሲ RN40,089483 ዝተሰርሓትሉ ሓራጅ ዝወሃብ ኣገልግሎት፡ ንኣተገባብራኡን ክዉንነቱን ምሉእ ስእሊ ብዝህብ ኣገባብ ዓመት 1981፣ ዋጋ 47,500 (ኣርባዓን ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ሑሴን ኣሕመድን ብፍ/በ/ዕዳ ወ/ሮ ኣበባ ጊላን (ብወኪል ንበይኑ መብርሂታት ኣዳልዮም የቕርቡ። ሸውዓተን ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን) ኣቶ ቢንያም ፍስሃየ) ብዝተፈጥረ ክርክር ንብረት፡ ብፍ/በ/ዕዳ ዝኾነ ብሓራጅ ተሸይጡ 7. ተጫረትቲ፡ ነቲ ተጠቒሱ ዘሎ ሞያ ዝሰርሑሉ ተመኩሮታት ዝገልጽ ሸይጡለይ፡ ስም ስለ ዘየመሓላለፈለይ መኽፈሊ ዕዳ ክኸውን ቤት ፍርዲ ስለዝኣዘዘ፡ እዚ ኣብ ታሕቲ ተጠቒሱ ዝርከብ መረጋገጺ ብቕዓት ስራሕ ብጽሑፍ የቕርቡ። ይጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ዝርዝር ንብረት ብክኢላ መበገሲ ዋጋ 91,300 (ቴስዓን ሓደን ሽሕን ስለስተ ሚእትን 8. ተጫረትቲ፡ ዝመልእዎ ሰነድ ጨረታ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ኣሃዱ ዕድጊ ብሕጋዊ ወኪል ን26/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ) ናቕፋ ስለ ዝተገመተ፡ ክወዳደር ዝደሊ፡ ካብ ዝቐረበ ግምት ¼ ብስም ፈ/ፍርዲ ክፍሊ ቁጽሪ 36 ኣብ ሳንዱቕ ጨረታ የእትዉ። ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ CPO ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ 9. ተጫረትቲ፡ ንህሉው ትሕተ ቅርጺ ክድርዕ ወይ ናብ ማዕበለ ከሰጋግር ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ዝኽእል ሓደስቲ ኣገልግሎትትን (NEW Features) ንድፈታት (NEW ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላዕ/ቤ/ፍርዲ ካልቱም በኪት ኣይን፡ ስም ወላዲተይ Designs) ምልላይ/ምትእትታው ከቕርቡ ይኽእሉ። ቤ/ጽ/ፈ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ኣልፍድችርፍን ምባል ተሪፉ፡ ኣልፍት ቤት ፍርዲ መኣገዲ እንተዘይኣምጺኡ ጨረታ ደው ኣይብልን እዩ። 10. ተጫረትቲ፡ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ን10 ሃሩን ኣደርሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1. ናይ ባር ማእከል ጣውላ+7=-ዋጋ 10,0 ናቕፋ ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ኣብታ ትቕጽል ናይ ስራሕ መዓልቲ ሰዓት ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/04/26 2. ሰድያ ሓጺን +12=21=56X300=----------ዋጋ 16,800 ናቕፋ 9፡45 ቅ/ቀ ሳንዱቕ ጨረታ ይዕጾ። ኣብታ ዕለት ልክዕ ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ኣብ 3.ፍርጅ 2 ተኸፋቲ ቬትሮ ምሉእ Super General--ዋጋ 15,000 ናቕፋ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ምሕዳርን ፋይናንስን ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን 4. ባንክ ናይ ካሳ -ዋጋ 12,0 ናቕፋ ወከልቶም ኣብ ዝተረኽቡሉ ሳንዱቕ ጨረታ ይኽፈት። ወ/ሮ ለምለም በርሀ መንገሻ፡ ሓትነይ 5. Cash register-ዋጋ 10 ናቕፋ ኣሰፋሽ ሃይለማርያም እንግዳ 6. TV Sony Flat Sumsung-ዋጋ 50 ናቕፋ N.B ንህሉው ማእከል ስርዓት ሓበሬታ ከጎልብት ወይ’ውን ካብ 7. ፍርጅ ናይ pste-2,50 ናቕፋ ስለዝዓረፈት፡ ሓዳር ይኹን ውላድ ስለ ዘለዎ ንላዕሊ ከማዕብል ዝኽእል ሓሳባት ምቕራብ፡ ኣካዳምያዊ ብቕዓት፡ 8. ባንክ ናይ ባር ናይ ቅድሚት -ዋጋ 2.0 ናቕፋ ዘይብላ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ 9. ማሽን ሻሂ ጋጃ Automatic 2 ማንካ - ዋጋ 27.0 ናቕፋ ተመኩሮን ድሕረ-ባይታ ኣቕረብቱን፡ ግብራውነቱን ትካልና ዝያዳ ግምት ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝርዝር ንብረት ክርኢ ዝደሊ ኣብ ባር በረኸት ከይዱ ክርኢ ይኽእል እዩ። ከምዝህቦ ንሕብር። እንተሎ፡ ን13/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ዕለት ጨረታ፦ 07/05/26 ምምሕዳር ዞባ ማእከል ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ነዚ ጨረታ ይቕረብ። ሰዓት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ብኸፊል ወይ ብምሉእ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ኢብራሂም መሐመድ ስዒድ ምባል ምምሕዳር ዞባ ማእከል ተሪፉ፡ ኢብራሂም ስዒደ ዑመር ቤ/ጽዋ/ፈ/ፍርዲ", "char_count": 5331, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02568", "text": "እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ሓሳባት ኣንበብቲ እተአንግደሉ ኮይኑ፡ ኣብዚ ዓምዲ’ዚ ዝወጽእ ጽሑፋት ናይ ጸሓፍቱ ብሕታዊ ርእይቶ ምዃኑ ንሕብር። ቴክኖሎጂ መሳርሒና እምበር ጐይታና ክኸውን የብሉን ኣብዚ ቀረባ ግዜ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ “ፊልምታትና ኣብ መግዛእቲ፦ ሳሙኤል ገብረብርሃን ካብ ረብሓ YouTube ናብ ሃገራዊ ተልእኾ” ብዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ክፍሊ ኢሚግረሽንን ዜግነትን ጽሑፍ፡ ኣብ መንጎ ሰብ ሞያን ኣንበብቲን ሰፊሕ ክትዕ ፈጢሩ ቀንዩ። ሓደ ካብቶም ንቴክኖሎጂ ክንገዝኦ ዘኽእለና ናይ እውን እዩ። ቴክኖሎጂ ድማ ነዚ ምርምር ናይ ኩልና ድሌት እዩ። ፊልምታትና ካብ መድረኻት ክፈጥሩን፡ ንታሪኽን ክብርን ነዚ ዛዕባ እዚ ብዕምቈት ዝተዓዘብዎን “ምሕንባስ ጥበብ” ምምዕባል እዩ። እዚ ከቀላጥፎ ይኽእል። ሰብ ሞያና መግዛእቲ YouTube ናጻ ምስ ዝኾኑ፡ ሃገሮም ዘንጸባርቑ ፊልምታት ንምስራሕ ሃናጺ ርእይቶ ዝሃቡሉን ድማ ክቡር ሓደ ካብቲ ኣሕመድ ሱሌማን ብዛዕባ ዲጂታዊ መሰላትን ንግዲ ስነ- ታሪኽና ክዕንብብ፡ ባህልና ክደምቕ፡ ክተግሁን ኣዘኻኽር። ቴክኖሎጂ ንጥበብና ኣሕመድ ሱሌማን እዩ። ኣሕመድ ክሰምዖ ዝተጸበዮ መፍትሒ ሓሳባት፡ ጥበብን ዓሚቚ ግንዛበ ክህልዎም’ውን መንነትና ድማ ክጸንዕ እዩ። ቴክኖሎጂ ክውሕጦ ከነፍቅድ የብልናን፤ ብኣንጻሩ ሱሌማን፡ “ነዚ ሓድሽ ቴክኖሎጂ ፈሪሕና ብኸመይ ኢና ካብዚ ዘሎ ዘመናዊ የድሊ። ቴክኖሎጂ ብኸመይ ንረብሓና መሳርሒና እምበር ጐይታና ክኸውን ጥበብና ንቴክኖሎጂ ክመልኮ’ዩ ዘለዎ። ወይ ተጸዪንና ናበይ ከነብል ንኽእል? መዘርግሒ ቴክኖሎጂ ተረባሕቲ ኴንና ከም እነውዕሎ ክንመሃር ኣለና እምበር፡ የብሉን። ንመጻኢ ሃገርና ዝኸውን ብሉጽ ናጽነት ጥበብ ማለት፡ ንቴክኖሎጂ ንረብሓ ብግብሪ ክንሃድመሉን ክንርሕቀሉን ንጥበብና እነማዕብሎ ዝብል እዩ። እቲ ቴክኖሎጂ ንዓና ክጥቀመልና ክንፈቅድ ጥበብ ንምፍጣር ድማ፡ ንቴክኖሎጂ ባህልኻን መንነትካን ክትጥቀመሉ ንኽእል ዲና? ካብ ዘመናዊ መዘርግሒ ቀዳማይ ስጉምቲ፡ ዲጂታዊ ልኡላውነትና የብልናን። ንኣብነት፡ ሓደ ዳይረክተር ብልሓት ብዝመልኦ ኣገባብ ኣብኡ ኣቲና ምኽኣል ማለት እዩ። ካብ ቴክኖሎጂ ቴክኖሎጂ ርሒቕና ኣብቲ ናይ ቀደም ምርግጋጽ እዩ። ዩ-ቲዩብ ከም መላለዪን ስራሑ ኣብ ዩ-ቲዩብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ክንሕንብሰሉ ይግባእ። ምህዳም ዘይኮነስ፡ ንቴክኖሎጂ ብብቕዓት ተሓጺርና ምትራፍ የዋጽእዶ?” ዝብሉ መሳርሒን ተጠቒምና፡ ነቲ ቀንዲ ስርሓትና ዓለምለኻዊ ፈስቲቫላት ከቕርቦ እንተደልዩ፡ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ኩሎም ሰብ ምምራሕ እዩ እቲ እንኮ መገዲ። ጸሓይ ወሰንቲ ሕቶታት ብምልዓል፡ እቲ ጽሑፍ ግን ብገዛእ ርእስና ኣብ ዝመሓደሩ ስነ- እቲ ዩ-ቲዩብ ዝሓቶ ናይ ‘ብዝሒ ሞያ ፊልም ሃገርና፡ ካብዚ ዘሎ ጥበብና ኣብቲ ዘመናዊ ሰማይ ንኽትበርቕ ኣብ ኣሉታዊ ሸነኽ ቴክኖሎጂ ጥራይ ጥበባዊ ክብሪ ዘለዎም ናይ ኤርትራውያን ክፋላት’ (Eptisodes) ክገድፎ’ዩ ዝግባእ። ዲጂታዊ ምዝመዛ ወጺኦም፡ ብሓያልን ድማ፡ ቴክኖሎጂ ከም ‘ገዛኢና’ ዘይኰነስ ከም ዘተኮረ ገሊጹ ኣሎ። እዚ ርእይቶ መድረኻት (Local/National Streami- ቴክኖሎጂ ነቲ ስራሕ ንምስላጥ ክሕግዝ ዘየቋርጽን ደገፍ ትካላት መንግስቲን ከም መንኰርኰር ንጠቐመሉ እዩ እዚ ኣዝዩ ርትዓዊን እዋናዊን ብምዃኑ፡ ing Platformis) ክንሰግር ኣለና። እዚ ኣለዎ እምበር፡ ነቲ ስክሪፕት ክውስኖ ዓቕሚ ዘለዎምን ባዕሎም ዝውንኑዎም ሕመረት ርእይቶይ። ነቲ ዝተጀመረ ዘተ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ማለት ካብ ቴክኖሎጂ ምህዳም ዘይኮነስ፡ የብሉን። ንትሕዝቶ ስክሪፕት ዝውስን መፍትሒታት ንምስጋር ዝሕግዝ ንቴክኖሎጂ ብናጽነት ምውናን ማለት ቴክኖሎጂ ደኣ’ሞ መግዛእቲ’ዩ ካብ ምባል ተቓውሞ ህዝቢ ኢትዮጵያ ይሕይል ድልድል እመስለኒ። ስለዚ፡ ነዚ ብሱልን እዩ። ሓሊፍና ካልእ እንታይ ክንብሎ ንኽእል?! ሕውነታውን ርእይቶ’ዚ መሰረት ሎሚ ዓለም ናብቲ ‘Subscript- ኣሕመድ ሱሌማን ኣብ ርእይቶኡ፡ ብምግባር፡ ንስነ-ጥበብ ፊልም ሃገርና tion-based’ ዝበሃል ወርሓዊ ክፍሊት “መን’ዩኸ ምሳና ኣብኡ ተዓኒዱ EERR--MMEEDDIIAA ዝምጥን እዚ ዝስዕብ ተወሳኺ መብርሂ ዘለዎም መድረኻት ትሰጋገር ኣላ። ከም ዝተርፍ?” ዝብል ሕቶ እውን ኣልዒሉ ዝሓለፈ ሓሙስ - ኣብ መብዛሕትኡ ከባቢታት ክልል ኣምሓራ፡ ሰፋሕቲ ሰላማዊ አቕርብ። ብዓል ኔትፍሊክስ ዝኣመሰሉ፡ ግን ድማ ኣሎ። ብርግጽ፡ ንበይኑ ተዓኒዱ ዝተርፍ ሰልፍታት - ኣንጻር “ድራማ ምርጫ ብልጽግና” ከም እተኻየደ፡ ብኣሽሓት ህዝቢ ከምቲ ኣሕመድ ሱሌማን ብግቡእ ንኤርትራዊ ትሕዝቶ ቀዳምነት ዝህቡ ናይ የለን። ስለዚ ድማ’ዩ፡ እቲ መፍትሒ ኣብ ከም እተሳተፎ፡ ብዝተፈላለዩ መድረኻት መራኸቢ ብዙሃን ክቃላሕ ቀንዩ። ሓቀኛ ዝተዓዘቦ፡ ኣብዚ መበል 21 ክፍለ-ዘመን ገዛእ ርእስና መድረኻት ምህናጽ፡ ንሰብ ውሁድ ጻዕሪ ዝምርኮስ። መንግስቲ፡ ሰብ መግለጺ ናይቲ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ከኣ’ዩ። ትማሊ ቀዳም’ውን ካብ ቴክኖሎጂ ምህዳም ማለት ካብ ሞያና ካብ ባርነት ብዝሒ ተራእይነት ሞያን ተዓዛቢ ህዝቢን ብሓባር ክሰርሑ ክሳብ ሕጂ ብሚልዮናት ተኸታቲሎሞ ዝበሃል ዘሎ “ኲናት ደው ይበል! ሰላም ዓለም ምፍላይ ማለት እዩ። ቴክኖሎጂ (ቪው) ናጻ ኮይኖም፡ ንብቕዓት ስራሕ ኣለዎም። እዚ ጒዳይ’ዚ ብዝያዳ ዝምልከቶ ይስፈን! ይኣክል ንግፍዓዊ መንግስቲ!” ብዝብል ቴማ ሰፊሕ ጎስጓስ ፖለቲከኛታት ንባዕሉ ጸላኢ ኣይኮነን፤ ብኣንጻሩ ቀዳምነት ክህቡ ዕድል ዝፈጥሩ እዮም። ኣካል መንግስቲ መሰል ስነ-ጥበበኛታት ኢትዮጵያ ብማንዛ ተኻይዱ ነይሩ። ሓደ ካብ ተሳተፍቲ - ፕሮፈሰር ህዝቅኤል ጋቢሳ ንጥበብና ከበርኽ፡ ንመንነትና ንዓለም ኣብ ዩ-ቲዩብ ሓደ ስራሕ ‘ቪው’ ምስ ዝሕሉ ሕጊ ንብረት ኣእምሮኣዊ መሰል ካብ ዘቕረቦ መደረ - ብሓጺር ዝተወስደ ነቕርበልኩም፥ ከነላልይ፡ ንታሪኽና ድማ ብዘመናዊ ረኸበ ጥራይ እዩ ገንዘብ ዝኸፍል። እዚ (Coptyright Law) ብዝግባእ ተግባራዊ መልክዕ ክንቀርጽ ዘኽእል ዓቢ ዕድል ድማ ንደረስቲ ቊምነገር ዘይብሉ፡ ወሲባዊ ንምግባሩ ዝያዳ ክሰርሕን፡ ስትራተጂያዊ “ንሸሞንተ ዓመታት ኢትዮጵያ ኣብ ማዕበል ግጭት ትነብር ኣላ። ኩለን ክልላት እዩ። ዩ-ቲዩብ (YouTube) ኮነ ካልኦት ስምዒት ዘለዓዕል ወይ ድማ ላግጺ ዝመልኦ ሓገዛት ብምግባር ከኣ ንቴክኖሎጂ ኢትዮጵያ፡ ዓውደ ውግእ ኮይነን ኣለዋ። ብሚልዮናት ዝቑጸር ህዝባ ተመዛቢሉ፣ መዘርግሒታት፡ ፊልምታትና ብዘይ ዝኾነ ስነ-ጥበባዊ ስራሓት ንክሰርሑ ይድርኾም ንረብሓ ሃገር ከም ዝውዕል ኣብ ምግባር ማሕበራዊ ምትእስሳሩ ፈሪሱ ኣሎ። ኣብ መብዛሕትኡ ከባቢታት ኢትዮጵያ ህዝቢ - ዓቢ ወጻኢታት ናብ መላእ ዓለም ናብ ኣሎ። ናይ ገዛእ ርእስና መድረኻት ብቐዳምነት ክሰርዖ ይግባእ። ሰብ ሞያ ድማ ብዕንወት፡ ብህልቂት፡ ብውድቀት፡ ኣብ ዓዘቕቲ ድኽነት ተሸሚሙ እንከሎ፡ ሰራዊትን ዝርከቡ ኤርትራውያን ንክበጽሑ ኣኻእሎ እንተሃሊዮም ግን፡ ተዓዛቢ ብወርሓዊ ተውህቦኦም ምስ ዘመናዊ ኣጠቓቕማ ምእመናን ብልጽግናን ግን ንጉሳዊ ስርዓት ዳግም ንምትካል ላዕልን ታሕትን ይብሉ ምፍጣሮም፡ ሓደ ዓቢ በረኸት ዲጂታዊ ክፍሊት ይርኢ፡ እቲ ደራሲ ድማ ‘ቪው’ ቴክኖሎጂ ብምውህሃድ ብሉጽ ስራሕ ኣለዉ። እዚ ኣንፈት’ዚ ብቕጽበት እንተዘይተለዊጡ ሕማቕ መዘዝ ኣለዎ። ዘመን እዩ። ቴክኖሎጂ ንመሰናኽል ዶባት ንምርካብ ተባሂሉ ጥበቡ ከየቃለለ፡ ዓሚቚ ከቕርቡ ኣለዎም። ተዓዛቢ ህዝቢ ከኣ ሰይሩ፡ ድምጺ ጥበብና ኣብ ዝተረሓሓቑ ትሕዝቶ ዘለዎ ፊልም ክሰርሕ ናጽነት ብቕዓት ንዘለዎ ስራሕ ብምድጋፍ፡ ነተን “መኪና ፕሮፓጋንዳ ብልጽግና፡ ኢትዮጵያውያን ንምድንጋር ከቢድ ጻዕሪ እኳ ኩርናዓት ዓለም ከም ዝቃላሕ ገይሩ እዩ። ይረክብ። እዚ እዩ እቲ “ብኣድማዕነት ንጥበብ ብዓይኒ ንግዲ ጥራይ ዝርእያ የካይድ እንተሎ፡ ነቲ ክዉን ሓቂ ክሓብኦ ኣይከኣለን። ስለዚ፡ እቲ ጽሑፍ ቴክኖሎጂ ንምጽላእ ምሕንባስ” ማለት። ቴክኖሎጂ ተጠቒምና ቻነላት ክጽየን ይግባእ። - ዝኾነ ሃገር ኣብ ዖና መወዳእታ ዘይብሉ ኲናት፡ መጻኢኡ ክሃንጽ ኣይክእልን’ዩ። ዘይኮነስ፡ ንቴክኖሎጂ ብኸመይ ንጥቀመሉ ናይ ገዛእ ርእስና ዕዳጋ ምፍጣር እምበር፡ እቲ ኣብ ኣስመራ ዝተኻየደ 1ይ - ዝኾነ ሕብረተ ሰብ፡ ኣብ ህላወኣዊ ስግኣት እናነበረ፡ ክዕንብብን ክለምዕን ኣብ ዝብል መሰረታዊ ነጥቢ እዩ ዘተኩር። ኣብ ዕዳጋ ጓና ተጸጊዕና ጥበብና ክነቃልል ፈስቲቫል ፊልም፡ ነዚ ንዛረበሉ ዘለና ኣይክእልን’ዩ። እቲ ስክፍታ፡ YouTube ንባዕሉ የብልናን። ናጽነትን ምዕባለን መሰረት ዝተክል፡ - ዝኾነ መንግስቲ መሰል ዜጋታቱ ከየኽበረ ቅቡልነት ክረክብ ኣይክእልን’ዩ። ጸላኢ ስለ ዝኾነ ዘይኮነስ፡ ንሕና ካልእ ሓው ኣሕመድ ዘልዓሎ ንቴክኖሎጂ ብኣድማዕነት ተጠቒምና - ህዝቢ ኣብ ትሕቲ ኣፈ-ሙዘ ክመርጽ እናተገደደ፡ ብሕጊ ዝተመረጽኩ’የ ዝብል ንYouTube ከም እንኮ መሳርሒ ገይርና ነጥቢ፡ ካብዚ ዘሎ ዘመናዊ መዘርግሒ መንነትና እነቃልሓሉ ሓድሽ ምዕራፍ ዛንታ ምፍጣር፡ ንዳእላ’ውን ዝበቅዕ ኣይኮነን። ብምውሳድና፡ እቲ “ኣልጎሪዝም” (Algo- ቴክኖሎጂ ርሒቕና ናበይ ከነብል ንኽእል ዝኸፍት ክኸውን ትጽቢት ይግበረሉ “ድሕሪ ሕጂ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብጎነጽ፡ ጭኮናን ውግእን ዘስዕብ መከራ ዝስከም rithmi) ንስነ-ጥበባዊ ፈጠራና ከይዓብጦን ዝብል እዩ። ብርግጽ፡ ኣብቲ ናይ ቀደም እዩ። እዚ ፈስቲቫል እዚ፡ ንሰብ ሞያና እንግድዓ የብሉን። ኢትዮጵያ’ውን ግዳይ ፋስ ኣቡዳቢን ሰይፍ ኣህጉራዊ ማዕከን ንመንነትና ከየህስሶን እዩ። ኣሕመድ ቴክኖሎጂ ተሓጺርና ምትራፍ ኣየዋጽእን ካብቲ ዲጂታዊ መግዛእቲ ዩ-ቲዩብ ናጻ ገንዘብን (IMF) ኮይና ክትነብር ኣይትኽእልን’ያ። ናብ’ዚ ኩነታት’ዚ፡ ዘውድቐና ሱሌማን “ቴክኖሎጂ ክንሃድመሉ ድዩ እዩ። ንኣብነት ሎሚ ዘመናዊ ዲጂታዊ ዘውጽእ፡ ንታሪኽናን ባህልናን ዝምጥን ኲናት ብቕጽበት ደው ክብል ኣለዎ። ጽባሕ ዘይኮነ፡ ድሕሪ ካልእ ሓድሽ ኲናት ዘለና ወይስ ኣብኡ ኣቲና ብኣድማዕነት ካሜራታት ንስራሕና ቀሊል ስለ ዝገበሮ፡ ስርሓት ንምፍራይ ዘተባብዕ መድረኽ ዘይኮነ፡ ድሕሪ ካልእ ፖለቲካዊ ድራማ እውን ዘይኮነ፡ ሎሚ ደው ክብል ኣለዎ! ክንሕንብስ?” ኢሉ ንዘቕረቦ መሳጢ ዝበለጸ ስእላዊ ጽባቐ ክንረክብ ንኽእል ክኸውን ኣለዎ። ቴክኖሎጂ ክንሃድመሉ ምኽንያቱ ኲናት እንተተናዊሑ - ከም ቅድሚ ሕጂ፡ ብቢልዮናት ዝግመት ንብረት ሕቶ፡ መልሱ ሓደ ጥራይ እዩ፦ ኣብኡ ኢና። እዚ ዕድል እዚ ግን ንብዝሒ ኣይኮነን ዘለና፡ ቴክኖሎጂ ክንዕድጎን ንኣና ኣቲና ብኣድማዕነት ክንሕንብስ ኣለና። ደኣ እምበር ንብቕዓት ኣይሓገዘን። ብዘረብሕ መገዲ ክንጥቀመሉን እዩ ዘለና። ክዓኑ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኢትዮጵያ ፍቱዋት ደቃ፡ ሃገራዊ ክብራን፡ መጻኢ ህላወኣን እንተኾነ ግን፡ “ኣድማዕነት” ክንብል ፊልምታትና ህጹጽ መግቢ (Fast Food) ክቡር ሓው ኣሕመድ ሱሌማን፡ ክትስእን’ያ። ከለና፡ ቴክኖሎጂ ንጥበብና ክመርሖ ክኾኑ ዝገበሮም ቴክኖሎጂ ዘይኮነስ፡ እቲ ነቲ ጽሑፍ ብዓይኒ መፍትሒ ሓሳባት “ስለዚ ሰላም ብህጹጽ ክሰፍን ኣለዎ። ናይ ደገ ጸላኢ ኣይወረረናን፡ ናይዚ ኲናት’ዚ ዘይኮነስ፡ ጥበብና ንቴክኖሎጂ ክመርሖ ብቴክኖሎጂ ኣቢሉ ዝመጸ ናይ ስሰዐ ክርእዮ ስለ ዝደረኸኒ፡ ዳግማይ ክብ ጠጃእን ጸማቚን “ብልጽግና” እዩ። . . . መላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሰላም ጸሚኡዎ፡ ክኽእል እንከሎ እዩ። ቴክኖሎጂ ከም መንፈስ እዩ። ስለዚ፡ መፍትሒኡ ነቲ ዝበለ ምስጋናይ ኣቕርበሉ። እቲ ጽሑፍ ዝሞቱ ወተሃደራት ምቕባር ኣሰልክዩዎ፡ ናይ ህጹጽ ግዝያዊ ኣዋጅ ምምሕዳር ማዕበል ባሕሪ እዩ፤ ሓደ ንፉዕ ዋና ጃልባ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ተጠቒምና ስእላዊ ቴክኖሎጂ ምጥቃም “መግዛእቲ” እዩ ኣረብሪብዎ ኣሎ። ህዝቢ ኢትዮጵያ ሕልሚ-ጽባሑ ከግህድ ሰላም ይደሊ ኣሎ። ከም ነቲ ማዕበል ተጠቒሙ ናብ ዝደለዮ ሸቶ ጽባቐን ዓሚቚ ምርምርን ዘለዎም ክብል ከሎ፡ ነቲ ተገዲድና ብውሑድ ኢትዮጵያ ዝኣመሰለት ሕብረ ብሄራዊት ሃገር፡ ህዝቢ እናመቓቐልካን ቀፍዲድካ ይበጽሕ፡ እቲ ሜላ ዘይብሉ ግን ማዕበል ስርሓት ምፍራይ እዩ። ረብሓ ንመንነትና ዘቃልል ትሕዝቶታት ሒዝካን ይትረፍ ሰላም ምርግጋጽ - ሃገር ከም ሃገር ምቕጻል’ውን ኣይከኣልን’ዩ። ናብ ዝደለዮ ይወስዶ። እቲ ጽሑፍ ቴክኖሎጂ ንታሪኽና ብዘመናዊ ከነፍሪ እንቕሰበሉ ዘለና ኩነታት ንምግላጽ ብልጽግና ተኣልዩ፡ ሓድሽ መሰጋገሪ መንግስቲ ክቐውም ኣለዎ። “መግዛእቲ” ክብል ከሎ፡ እቲ ማዕበል መልክዕ ንዓለም ንምርኣይ ከም ድልድል ጥራይ እዩ። ሓቀኛ ናጽነት ቴክኖሎጂ ግን፡ ዩ-ቲዩብ ንጥበብና ብሰንኪ ስሰዐን ድሌት ክንጥቀመሉ ኣለና። እዚ ድማ ምስቲ ንቴክኖሎጂ ተጠቒምካ ሃገራዊ ተልእኾኻ “ጻውዒትና ኩነታት ዘገድዶ እዋናዊ ጻውዒት’ዩ። ናይ ወጻኢ ኣጀንዳ ኣይኮነን፣ ናይ ‘ቪው’ን ናብ ዘይኮነ ኣንፈት ይወስዶ ኣሕመድ ዝበሎ “ኣብኡ ኣቲኻ ምሕንባስ” ብሉጽ ጌርካ ምቕራብ እዩ። ጥበብና ካብ ሓደ ክልል ኣጀንዳ ኣይኮነን፣ ናይ ኩሎም ደለይቲ ሰላምን ፍትሕን ኢትዮጵያውያን ምህላዉ ንምምልካት እዩ። ስለዚ፡ እቲ ዝሰማማዕ እዩ። ፊልም ምውሳእ ጥራይ ድሕሪት ተጐቲቱ ዘይኮነስ፡ ንዘመናዊ ኣጀንዳ’ዩ። ስለዚ መንገዲ ሰላም ንምረጽ።” መፍትሒ ካብቲ ባሕሪ ምህዳም ዘይኮነስ፡ ዘይኮነስ፡ ፊልም ምሕሳብን ምርምርን ቴክኖሎጂ ተወጢሑ ክጋልብ ክንርእዮ", "char_count": 7223, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02569", "text": "ስምዒት ክቱር ፍቕሪ፡ … ዝተላዕለ፡ ዝርከብ ከሚካላትን ሆርሞናትን ዘይሓሰብናዮ ነገር ክንገብር ርክብ ኣሎዎ። ብእኡ ኣቢሉ ምስ ተዓዘብና፡ “ብኻዶ ስምዒት ሰብ ብዘይ ስምዒት ከመይ ምኾነ፧ ከኣ ኣብ ኣካላትና ብርክት ዝበለ ዘይነበረና፡” ንብለሉ ግዜ ኣሎ። ለውጥታት ንኽኽሰት ይጸሉ እዩ። ዝህሉ (ጽቡቕ ይኹን ሕማቕ) ነቲ ኣስተምቅሮ ወይ ግንዛበ ክፋሉ ገለ ካብቲ ለውጥታት፡ ሓንጐልና ናብቲ ጕዳይ ኣድህቦ ንኸንገብር ጥራይ ብምግምጋም ንመሰረታዊ ብስሩዕ ዝነጥፎ፡ ንሕና ብውነና የዘኻኸር ወይ ይጽውዕ። ጽቡቕ ኣገዳስነት ‘ስምዒት’ ንስሕቶ ክንቈጻጸሮ ዘይንኽእል ለውጥታት ኣጋጣሚ ክንብል እንከልና፡ ዝኾነ ኢና። ኣብ መንጎ ስምዒትን ስለዝኾነ፡ ስምዒት ማዕረ ክንደይ እወታዊ ጽልዋ ዘሎዎ ኵነታት ኣስተምቅሮን (ኢሞሺንን ፊሊንግን) ሓይሊ ከም ዘሎዎ የብርሃልካ እዩ። ክኸውን ይኽእል። ንኣብነት፡ ዘሎ ፍልልይ’ውን ብዕምቈት ዝኾነ ሰብ ህርመት ልቡ ክቐልጥፍ ዕድላት ምስ ዝፍጠር ነቲ ዕድላት ኣይርድኣናን እዩ። ንሓደ ሰብ ወይ ከዝሕል ኣይክእልን እዩ። ክንጥቀመሉን ኣድህቦ ክንህቦን ክንፈትዎ ከለና ዝስምዓና ስምዒትን ናይ ፍርሒ ስምዒት ግን ልብና ስምዒትና ይቕስቅስና። ሕማቕ ምስ ኣሕረቐና ዝስምዓና ስምዒትን ክሳዕ ክትኮስ ትደሊ ህርመት ኣጋጣሚ ክንብል እንከለና ከኣ ሓደ ኣይኮነን፣ ንኽልተኡ ግን ልብና ሰማይ ክሰቅል ይኽእል። ከም ሓደጋ መሳሊ ኣብ ዘጓንፈሉ ስምዒት ብምባል ኢና እንገልጾ። እዚ ኣካላዊ ለውጢ’ዚ፡ ንኻልእ ግዜ፡ ስምዒትና ካብ ሓደጋ ክንእለ ዝበዛሕና ንኣስተምቅሮ ወይ ሰብ እንታይ ስምዒት ይስምዒትና ወይ ክንጥቀቕ፡ ኣድህቦ ክንገብር ግንዛቤኣዊ ክፋል ስምዒት ከም ዘሎ ሓበሬታ ብምሃብ፡ ይስርሕ። ጥራይ ኢና ንፈልጥ። ስምዒት ብኸመይ ምስና ርክብ የካይድ ናይ ሓንጐል ስራሕ ኮይኑ’ውን ባይሎጅያዊ ኵነት እዩ። መትናውን ዝኽረት ክብገስ ይኽእል እዩ። ከማእዝን’ውን ይኽእል እዩ። ለ- ግብረ መልሲ ክንህብ ኣይስምዓናን እዩ። ብቐጻሊ ዘይቃዶ ፊዥዮሎጂያውን ለውጥታት ኣብ ጸልማት ክንፈርሕ ንቡር እዩ። ንኣብነት፡ ሓሪቕና ምስ እንህሉ ይድርኽ ሓሳብ ዘምጽእ ሰብ፡ ብልምዲ፡ ከኣ ከስዕብ ይኽእል፣ ለውጥታት ኣብ ሓደ ጸልማት ከባቢ ሓደጋ ካልእ ሰብ ብቐሊሉ ክግምት “ርእሲ ዘይብሉ” ንብሎ፣ ናይ ኣብ ሓሳብ፡ ባህሪ፡ ግንዛበ ወይ ኣጋጢሙና እንተ ነይሩ፡ ድሕሪ ካልኣይ ኣገዳሲ ስራሕ ናይ ይኽእል እዩ። ነቲ እነንጸባርቖ ዘለና ርህራሄ ስምዒት ዘይብሉ ሰብ ከኣ፡ ኣስተምቅሮ፡ ኣካላዊ ግብረ ገለ ግዜ እቲ ከባቢ መብራህቲ ስምዒት፡ ኣብ ዝፍጠር ኵነታት ባህርን ምንቅስቓስን ብምስትብሃል፡ “ደም ዘይብሉ” ንብሎ። ፍቕራዊ መልሲ፡ ዓቐን ደስታ፡ ወዘተ። ደቂ ተገይሩሉ እንከሎ ፍርሒ ክስምዓና (ሕማቕ ወይ ጽቡቕ) ግብረ ብኸመይ ምሳና ይላዘብ ክውስን ስምዒት፡ ብቐይሕ ሕብርን ንልቢ ሰብ ስምዒት እንተ ዘይህሉወና ይኽእል እዩ። እቲ ቀዳማይ ፍርሒ መልሲ ንኽህብ ምድፍፋእ እዩ። የኽእሎ እዩ። ዝውክል ስእልን እዩ ክግለጽ መሰረታዊ ለውጢ ኣብ ህይወትና ካብ ሓደጋ ንምጥንቃቕ ዝምንጩ እዚ ግብረ መልሲ “ስምዒታዊ ስምዒት ናይ ሓንጐል ስራሕ ዝፍተን። ብዛዕባ ስምዒት ዘሎና ምተራእየ። ብህይወት ክንቅጽልን ፍርሒ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ድፍኢት” ብምባል ክንገልጾ ስለ ዝኾነ ብሓሳብ፡ ኣስተብህሎ፡ መረዳእታ ክድረት ካብ ዝገበረ ክጸንትን’ውን እቲ ኣብ መስርሕ ካልኣይ ግን ካብ ሕማቕ ዝኽሪ ንፍንት ኢና። ኩሉ ግዜ’ኳ እንተ ድርኺት፡ ወዘተ ይጽሎ እዩ። ሓደ ምኽንያት፡ ኣብዚ ዛዕባ’ዚ ፍልቀት ዝዓበየ ስምዒታት እዩ ዝብገስ እዩ። ዘይተባህለ ስምዒት ደፊኡና ኣብ ስምዒት ግን ሓሳብ ወይ ኣስተብህሎ ዝግበር መጽናዕትን ምርምር ወሳኒ ተራ ተጻዊቱ። እዚ ኣብ ገለ ግዜ ነቲ ኵነታት ዝመጣጠን ስምዒት ኪንዮ እቲ ዝርድኣና ኣይኮነን። ሓሳብ ንበይኑ ንነገራት ብዙሕ ዘይምህላዉ እዩ። ስምዒት ሕብረተሰብና ከም መግለጺ ድኻም ኣብ ዝበዝሐ ግዜ ከኣ ነቲ ኵነታት ወይ ዝፍለጠና ውሽጣዊ ለውጥታት ከነስተብህለሎምን ግብረ መልሲ ክዕቅን ዝኽእል መሳርሒ’ውን ገና እንጥቀመሉ ‘ፍርሒ’ ዝብሃል ዘይምጥን ግብረ መልሲ ንህብ ኢና። እዩ። ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ ክንህብን ኣይደፍእን እዩ። ሓሳብ፡ ክመሃዝ ኣይተኻእለን። ሓደ ሰብ ስምዒት እንተ ዘይህሉ፡ ህይወትና ስምዒትና ከነመሓድር ክእለት “ስምዒት፡ ንሰለስተ መሰራታውያን ኣስተብህሎ፡ ግንዛበ፡ ወዘተ ካብ ረስኒ ኣሎዎዶ የብሉን መዐቀኒ ካብ ሓደጋ እንድሕነሉ ክእለት እንተ ሃልዩና ከኣ ነቲ ስምዒታዊ ንጥፈታት ንምክያድ፡ ምስ ሓሳብ፡ ሓንጐል ሓሊፉ ካልእ ፊዝዮሎጂ ኣሎ፣ ማዕረ ክንደይ ጸሊኡና ከም ኣይመዕበናን። ዳርጋ ብምልኡ፡ ድፍኢት ተጻዊርና ግብረ መልሲ ግንዛበ፡ ድርኺት ከምኡ’ውን ግብረ ጽልዋ ኣየስዕብን’ዩ። ስምዒታዊ ዘሎ ዝዕቅን ግን የለን። ብስነ ስምዒት ንውሕስነትን ጥዕናን ካብ ምሃባ ንቝጠብ ኢና። እቲ መልሲ ኣካል ተወሃሂዱ ዝሰርሕ ኵነት፡ ንብልሕን ኣእምሮን ባህርን ፍልጠት ክዕቀን ዘይክእል ነገር ወይ ንማሕበራዊ ውሕስነትን ድፍኢት ግን ኣብ ውሽጣና ከም ስርዓት እዩ፡” ኢሎም ይገልጹዎ። ሰብ’ውን ይጽሎ እዩ። ስለዚ፡ ሰብ ከኣ ክተጽንዖን ክትገልጾን ኣሸጋሪ ቀጻልነትን ደቂ ሰብ እዩ ዘገልግል። ዘሎ ይፍለጥና እዩ። እዚ ስለስተ መሰረታዊ ንጥፈታት፤ ብዘይ ስምዒት፡ ሰብ ኣይምኾነን ኩሉ ዝስምዓና ስምዒት ምስ ኣብ ይገብሮ። ኢልና ክንድምድሞ ይሓይሽ። ከባቢና ዘሎ ወይ ክህሉ ዝኽእል ሐ- ነብስና ንግብረ መልሲ ሀ- ኣድህቦ ንኽንገብር ይቕስቅስ ስምዒት እንታይ እዩ፧ ስምዒት ሓደጋ ይተኣሳሰር’ዩ ክብሃል ግን ዝሕግዝ ኣካላዊ ለውጢ ክገብር * ምስ ስርዓተ መትኒ ዝተኣሳሰር ኣይክእልን። ገለ ስምዒት ካብ ስምዒት፡ ኣገዳሲ ጕዳይ ምስ ይይሰሰርርሕሕ ክልተ ስምዒት ዝተፈላለየ ምዃኑ ለውጢ ከምርሓና ይኽእል እዩ። ዝስሕቁ ሰባት ኣለዉ። ሰሓቕ ናይ መሰረታውያን ስምዒታት ሰብ ይገልጹ። ጣዕሳ ዝኾነ ሕማቕ ብግብርኻ ምሕፋር ግን ክንድ’ቲ ደስታ መግለጺ ስምዒት’ዩ፣ ነቲ ተግባር ምስ ገበርና ዝስምዓና ዝፈጥሮ ዕምቈት ናይ ግንዛበ፡ ዘሕዝን ኵነት ናይ ደስታ ስምዒት ዝስምዓና ስምዒት ብንጹር ገለ መወከሲታት ንረኽቦ ኢና። ስምዒት እዩ። ብግብርና ክንሓፍር ኣሉታዊ ጽልዋ ኣብ ባህርን ጥዕና ከተንጸባርቐሉ ዝድርኽ እንታይ ይይርርድድኣኣናናዶዶ፧፧ ብሓፈሻኡ ስምዒታት ክልተ ግን ብዛዕባ እቲ ዝገበርናዮ ስራሕ ኣእምሮን ሰብ ከኸትል ይኽእል። ምዃኑ ግን ብሩህ ኣይኮነን። መዳይ ኣሎዎ። ስምዒታት ብዘስዕቦ ዝዓሞቘ ግንዛበ ምስ ገበርና ዝፍጠር ኣብ ዘሕዝን ኵነታት ዝስሕቁ ብዛዕባ ስምዒት ኣሕፊሽና ካብ ስምዒት ብባህልን ልምድን ኣሉታዊ ወይ እወታዊ ተመኵሮ እዩ። ብግብርኻ ምሕፋር ካብ ሰባት ግን ብዙሓት እዮም። ስለዚ ምዝራብ ኣብ ክልተ መቒልና ሕብረተሰብን ይጽሎ እዩ። ብምግምጋም፡ ኣብ ክልተ መዳያት ጣዕሳ ዝሓየለን ዝዓሞቘን ስምዒት ምትሕውዋስ ናይ ስምዒት ንቡር ክንርእዮ ይምረጽ፣ ኣብ ገለ ኣብ ሕብረተሰብና ፈራሕ ይምደብ። ተምሳጥ፡ ሓጐስ፡ እዩ። ካብ ብግብርካ ምሕፋር እዩ ክንብሎ የድፍር። ግዜ እነንጸባርቖን ብተደጋጋሚ ምዃን ይጽየን እዩ። ዋላ ድኣ ህድኣት፡ ለውሃት፡ ወዘተ ስምዒታት ሓሊፉ ናብ “ሕማቕ ሰብ እየ፡” እነንጸባርቖን ስምዒት። ብዙሕ ተፈጥሮኣዊ ትዕድልቲ ይኹን ምሉእ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ኣብ ሓደ ኵርናዕ ይስርዑ። ሓዘን፡ ዝብል መደምደምታ ስለ ዘምርሕ፡ ሰብ፡ ዘሕርቖ ነገር ምስ ኣጓነፎ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ጥዕና ዝውንን ሰብ፡ ዳርጋ ፍርሒ፡ ምፍንፋን፡ ወዘተ ከኣ ኣብ ነብሰ ምትሓትን ምንጻልን ከኸትል ክሓርቕ ንርእዮ ኢና፣ ገለ ግን ዘንጸባርቕዎ ስምዒታት ሓደ ኩሉ ዓይነት ስምዒት ክስምዖ ካልእ ኵርናዕ ንስርዖም። ይኽእል እዩ። ግብረ መስሊ ናይ ብዝኾነ ነገር ክሓርቕ ንዕዘቦ። ኣይኮነን። እዚ ጽልዋታት ከኣ ወይ ከንጸባርቕ ይኽእል እዩ። ጣዕሳ፡ ነቲ ዘጣዕስ ነገር ዳግማይ ሓደ ዓይነት ስምዒት ብብዝሒ ኩሉ ዝስምዕና ስምዒት፡ በዚ ኣብ ብስለትን ምሕደራን ስምዒት ምጥፋእ ናይ ገለ ስምዒት፡ ምስ ከይንገብሮን ብኸፊሉ ንሳዕቤኑ ንዘንጸባርቑ ሰባት በቲ ዘንጸባርቕዎ ኣቕዲምና ዝዘርዘርናዮ መዳያትን ኣሉታዊ ጽልዋ ኣሎዎ። ገለ ጕድለት ጥዕና ኣእምሮ ክሕሰብ ከነዕርን ምፍታን ከጠቓልል ስምዒት ንገልጾም ኢና። እቲ ክንመቕሎን ብንጹር ክነለልዮን ግብረ መልሲ ብሕብረተሰብ ይከኣል። ምናልባት ክንሓርቕ ይኽእል። ግብረ መልሲ ናይ ዘንጽባርቕዎ ስምዒት ከም ክንገልጾን ቀሊል ስራሕ ኣይኮነን። ተቐባልነት እንተ ሃልይዎ፡ ካብ ነቲ ወይ ክንሕጐስ ዘይምኽኣልና ብግብርኻ ምሕፋር ግን ዝተፈልየ ገጸ ባህሮም ክንወስዶ ንጅምር ገለ ስምዒታት ኣደናጋርን ሕብረተሰብ ክትቅይር ስምዒትካ ኣሰካፊ ናይ ጥዕና ጸገም ኢልና እዩ። ኣብቲ ዝገበርዎ ‘ሕማቕ ማለት እዩ። “ሓራቕ፡” “ሕጉስ፡” ዝተሓዋወሰን ምልክታትን ክትሓብእ ትግደድ። ንኣብነት፡ ኣይንሓስቦን ንኸውን። እንተኾነ፡ ግብሪ’ ክቱር ኣድህቦ ስለ እንገብር፡ “ፈራሕ፡” … እናበልና ንገልጾም። መበገስን ኣሎዎ። ንኣብነት፡ ኣብ ሕብረተሰብና ፍቕራውን እቲ ንዝኾነ ሰብ ክስምዖ ዝግብኦ ካብ ሰብ ክንግለልን ኣብ ማሕበራዊ ኣብ ብርክት ዝበለ መወከሲታት፡ ብግብርኻ ምሕፋርን ጣዕሳን። እዚ ጾታውን ስምዒታት ብግልጺ ስምዒት ከነለልይዮ፡ ከነማዕብሎን ንጥፈታትን ዝምድናታትን ሽዱሽተ ዝተፈላለየ መሰረታውያን ክልተ ስምዒት ኣብ ተመሳሳሊ ምንጽብራቕ ቅቡል ኣይኮነን። ነዚ ክስምዕናን እንተ ዘይክኢሉ ክንድስክልን ንርአ። እዚ ክልተ ስምዒታት ከም ዘሎና ይንገር፣ ኵነት ዝፍጠር ስምዒት’ዩ ኢልና ዘይተማእዘዘ ኣባል ሕብረተሰብ ዝጐድለና ክፋል ኣካል ከም ዘሎ ዝመሳሰል ስምዒታት እምበር ናብ ሓጐስ፡ ሕርቃን፡ ሓዘን፡ ፍርሒ፡ ብምሕሳብ ሓደ ዓይነት ስምዒት ከኣ ኣደዳ ተነጽሎ እዩ ዝኸውን። ክንርዳእ ይግባእ። ሕክምናዊ ወይ ክልተ ዝተፈላለየ ዓይነት ኣድህቦን ተርባጽ ከምኡ’ውን ለውሃት። ክመስለና ይኽእል እዩ። ሕማቕ ገለ ገለ ስምዒት’ውን ንምንታይ ሞያዊ ርድኢት ክንረኽበሉ’ውን ግብረ መስልን ከምርሓና ይኽእል። ምፍንፋንን ምድናቕን’ውን ዝገበረ ሰብ ብግብሩ ይሓፍር ወይ ነንጸባርቖ መልሲ ኣይንረኽበሉን ይምከር። ጣዕሳ ብመጠኑ ናብ እወታዊ ከም መሰረታዊ ስምዒት ኣብ ከኣ ይጠዓስ። ተመራመርቲ ግን እዚ ኢና። ንኣብነት ሰብ እንተ ወዲቑ", "char_count": 5573, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02570", "text": "ማእከል ተኻዪዱ ፈደረሽን ባድሜንቶን ዞባ-ማእከል፡ ንክልተ እንከሎ፡ እዮቤድ መድሃኔን ናኦድ ኣሮንን ቀዳመ-ሰናብቲ ከካይዶ ዝቐነየ ናይ ኣውዲቕካ ተኸቲሎሞ። ጨንፈር ሚንስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ኣብ 4ብ100 ሜትሮ ምቅብባል በትሪ፣ ምሕላፍ ውድድራት፡ ሰንበት 5 ሚያዝያ ኣብ ናይ ልዕሊ 19 ዓመት ደቂ-ኣንስትዮ፡ ንተመሃሮ፣ መባእታ፡ ማእከላይን ካልኣይን ደቡባዊ-ምብራቕ፡ ሰሜናዊ-ምዕራብ፡ ሰሜናዊኣብ ጅምናዝዮም ሃማመተኤ፡ ናይ ዋንጫ ዳናይቲ ብንያም፡ ሓያት ኢብራሂም፡ ኢለና ደረጃ ዘሳተፈ ውድድር ኣትለቲክስ ኣብ ምብራቕ ብደቂ-ተባዕትዮ፡ ደቡባዊ-ምብራቕ፡ ውድድር ብምክያድ ዛዚሙ። ከሰተ ካብ ቀዳማይ ክሳዕ ሳልሳይ ዘሎ ደረጃ ስታድዩም ኣስመራ ኣካዪዱ። ደቡባዊ-ምዕራብ፡ ጋላነፍሒ ድማ፡ ብደቂኣብዚ ብቕዓት ተወዳደርቲ ንምፍታሽ ሒዘንኦ። ኣብ ውድድራት 100 ሜትሮ፡ ሃናኤል ኣንስትዮ ካብ ቀዳማይ ክሳዕ ሳልሳይ ዘሎ ዓሊሙ ዝተኻየደ፡ ክፉት ናይ ውልቂ ውድድር፡ ኣብቲ ሓያል ምትህልላኽን መሳጢ ኢሳቕ ካብ ቤት-ትምህርቲ ኢራፋይለ፡ ሲነዶስ ደረጃ ሒዘን። ስፖርተኛታት ኣብ ሰለስተ ክሊ ዕድመ፡ ማለት ውድድርን ዝተርኣዮ ናይ ልዕሊ 19 ዓመት ፊልሞን ካብ ቤት-ትምህርቲ ዓዲ ኣቤቶ፡ ኣሜን ኣብ ናይ 800 ሜትሮ፣ መሓመድ ዓብዱ ትሕቲ 19 ዓመት ደቂ-ተባዕትዮ፡ ልዕሊ 19 ደቂ-ተባዕትዮ፡ ቅዱስ ዮናስ ንመጋጥምቱ ተኽለ ካብ ቤት-ትምህርቲ ተኽሊ ቀዳሞት ካብ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ፡ ሴም ብርሃነ ዓመት ደቂ-ኣንስትዮ ከምኡ’ውን ደቂ-ተባዕትዮ ስዒሩ ቀዳማይ ክወጽእ እንከሎ፡ እቲ ምስጉን ሰለስተ ዕዉታት ደቂ-ተባዕትዮ ክዀኑ ከለዉ፡ ካብ ቤት-ትምህርቲ ባና፡ ሄኖስ ቢንያም ካብ ተኸፋፊሎም ውድድራቶም ኣሰላሲሎም። ብቕዓት ዘንጸባረቐ ፋኑኤል ኣርዓዶም ከኣ፡ ቤት-ትምህርቲ ቁሸት ኣብ ናይ ትሕቲ 19 ዓመት ደቂ-ተባዕትዮ፡ ካልኣይ ወጺኡ። ራእይ ዮናስ ድማ፡ ሳልሳይ ብመሰረት ዓመታዊ መደባቱ፡ ንዅሉ ክሊ ጻዕዳ እምባ ዕዉታት ደቂንመወዳድርቶም ስዒሮም ናብ ፍጻመ ደረጃ ሒዙ። ዕድመ ዘሳተፈ ውድድር ከካይድ ምዃኑ ተባዕትዮ ክዀኑ ከለው፡ ዝበጽሑ ስፖርታውያን ኣብ ዘካየድዎ ግጥም፡ ፈደረሽን ባድሜንቶን ዞባ ማእከል፡ ድሕሪዚ ሓቢሩ። ሰሰን ሚኪኤል ካብ ቤትዓብደልቃድር ኣወልኬር ቀዳማይ ክወጽእ ንመፈተሺ ብቕዓት ዘካየዶ ውድድራት፡ ትምህርቲ ሓድነት፡ መረብ ኣማኑኤል ካብ ንኵባርሲ ዝተወሃበት ቀያሕ ካርድ ተዛርብ ቤት-ትምህርቲ ግንቦት 24፡ ሄርሜላ ሙሴ ካብ ቤትኣብ ግጥም ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ 11 ኣብዛ ግጥም፡ ኵባርሲ ብዝፈጸሞ በደል፡ ዳኛ ብጫ ” ኢሉ። ሄንሪ ወሲኹ፡ “እታ ኵዕሶ ኣብ ምሉእ ትምህርቲ ዳሉል ዕዉታት ተጻወትቲ ሒዛ ናብ ሜዳ ዝኣተወት ባርሴሎና፡ ኣብ ካርድ ክህቦ እንከሎ፡ ‘ቫር’ ምትእትታው ብምግባር ቊጽጽሩ ኣይነበረትን። እቲ መኣዝን’ውን ትኽክል ደቂ-ኣንስትዮ ኮይነን። ኣብ 43 ደቒቕ ግን፡ ኵባርሲ ቀይሕ ካርድ ብምውሳዱ ግን፡ ናብ ቀያሕ ተለዊጣ። እዛ ቀያሕ ካርድ ዕጫ ኣይነበረን። ካብ ልዳት’ውን ኣዝዩ ርሒቑ ነይሩ። ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ፡ ኣርሴማ ረዘነ 1000 ሜትሮ ኸኣ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ፣ ናብ 10 ተጻወትቲ ክትወርድ ተገዲዳ፣ ድሕሪ ባርሳ ዝሰበረት ብምዃና ብዙሕ ኣዛራቢት ኰይና ናብ ሸቶ ናይ ምቕያር ተኽእሎኣ ርግጸኛ ካብ ቤት-ትምህርቲ ዓዲ-ቆንጺ፡ ሃና ሚካኤል መሓመድ ዓብዱ ካብ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ፡ ሒደት ደቓይቕ ከኣ ሸቶ ተመዝጊቡዋ። ትርከብ። ናይ ቅድም ተጻዋታይ ባርሴሎና ዝነበረ ክንከውን ኣይንኽእልን ኢና፡” ብምባል ንውሳነ ካብ ቤት-ትምህርቲ ማይ-ተመናይ፡ ሩፍታ ሄብሮን እዮብ ካብ ቤት-ትምህርቲ ብድሆ፡ ኣብዛ ግጥም፡ ባርሴሎና ድሕሪ 2015 ምስ ቴሪ ሀንሪ፡ “ኣይትሓዙለይ፡ ንዓይ ቀያሕ ካርድ ዳኛ ተቓዊሙ። ኤፍሬም ካብ ቤት-ትምህርቲ ቤት-መኻእ ረያን ፈረጅ ካብ ቤት-ትምህርቲ ግንቦት 24 ጽዋእ ሻምፕዮንስ ሊግ መታን ክትራኸብ፡ ተውህብ ኣይነበረትን፡” ድሕሪ ምባል፡ “እቲ ሕጊ ፋብሪዝሞ ትማሊ ኣብ ገጻት ማሕበራዊ ተዓዊተን። ኣብ ናይ ማእከላይ ደረጃ፡ ተዓዊቶም። መረብ ኣማኑኤል ካብ ቤትመሰረት ክተንጽፈላ’ኳ እንተተበገሰት፡ ኣትለቲኮ ይርድኣኒ’ዩ፡ ናይ መወዳእታ ተጻዋታይ፡ ናብ ሸቶ መራኸቢታቱ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኸኣ፡ ዮሴፍ ቢንያም ካብ ቤት-ትምህርቲ ዓወት ትምህርቲ ግንቦት 24፡እልልታ ሚኪኤል ማድሪድ፡ 2ብ0 ብምስዓር ንሕልማ ሰንከልከል ከም ዝግስግስ ንዝነበረ ተጻዋታይ በደል እንተኣውሪዱ፡ ባርሴሎና ኣብቲ ብቕድሚ ትማሊ ንዝነበረ ግጥም ቀዳማይ ክውጽእ ከሎ፡ ኖህ ታደሰ ካብ ካብ ቤት-ትምህርቲ ጋላነፍሒ፡ ሃና ሃብቶም ዝብል ገይራቶ’ላ። ቀይሕ ይወሃበ’ዩ። እዚኣ ግን ከምኡ ኣይነበረትን፡ ዝተወሃበ ዳንነት፡ ዕግበት ከም ዘይብላ ብምግላጽ፡ ቤት-ትምህርቲ ፍረሰላም፡ ሙባረክ ኣሕመድ ካብ ቤት-ትምህርቲ ባና ድማ፡ ዕዉታት ደቂናብ ‘ዩኤፋ’ ወግዓዊ ጥርዓን ክተእቱ ከምዝወሰነት ካብ ቤት-ትምህርቲ ዓዲ-ጓዕዳድ ስዒቦሞ። ኣንስትዮ ኰይነን። ውድድር መሬት ዝላ ሓቢሩ። ብደቂ-ኣንስትዮ ድማ፡ ማሙቕ በረኸት ካብ ካብ ዘካየዱ ደቂ-ተባዕትዮ፣ ኬብሮን ያቆብ ቀያሕ ካርድ ብምውሳዱ ጋንታኡ ንስዕረት ቤት-ትምህርቲ ዓዲ-ጓዕዳድ፡ ሉልያ ተወልደ ካብ ቤት-ትምህርቲ ሓድነት፡ ተመስገን 2ብ0 ዘቃልዓ ኵባርሲ ብግዲኡ፡ “ሓንቲ ተግባር ካብ ቤት-ትምህርቲ ቤት-መኻእ፡ ኤልሳቤጥ ዑቕባይ ካብ ቤት-ትምህርቲ ሕምብርቲ፡ ንግጥምን ውጽኢትን ትጸልዎ’ያ። ኵዕሶ እግሪ ገዛኢ ካብ ቤት-ትምህርቲ ሓድነት ተዓዊተን። ዮናታን መድሕን ካብ ቤት-ትምህርቲ ባሕቲከምኡ’ዩ፡ ናይቲ ዘጋጠመ ሓላፍነት ዝስከም ድማ፡ ናይ 400 ሜትሮ ውድድር ዘካየዱ ተመሃሮ መስከረም ካብ ቀዳማይ ክሳዕ ሳልሳይ ዘሎ ኣነ’የ፡” ኢሉ። ማእከላይ ደረጃ፣ ብደቂ-ተባዕትዮ ዮናታን ደረጃ ዝሓዙ ክዀኑ ከለው፡ ኣብ ናይ ደቂባርሴሎና፡ ነዚ ኣብ ሜዳኣ ዘጋጠመ ስዕረት፡ ፊልሞን ካብ ቤት-ትምህርቲ ግንቦት 24፡ ኣንስትዮ ድማ፡ ማሙቕ በረኸት ካብ ቤት- “ብሰንኪ ብጐደሎ ተጻወትቲ ምጽዋትና ዝሰዓበ’ዩ፡ ሜሮን ሳሙኤል ካብ ቤት-ትምህርቲ ፍትሒ፡ ትምህርቲ ዓዲ ጓዕዳድ፡ ኢለን ኣኽሊሉ ካብ ” ብምባል፡ ኣብ ካልኣይ እግሪ ክትልውጦ ምዃና ንፍታሌም መብራህቱ ካብ ቤት-ትምህርቲ ቤት-ትምህርቲ ፍረሰላም፡ መርሃዊት ሚካኤል ብርእሰ ተኣማንነት ኣብ ምግላጽ ትርከብ። ዳዕሮ-ጳውሎስ ተዓዊቶም። ብደቂ-ኣንስትዮ ካብ ቤት-ትምህርቲ ዳዕሮ-ጳውሎስ ተዓዊተን። ኸኣ፡ ሰሰን ሚኪኤል ካብ ቤት-ትምህርቲ ብተወሳኺ፡ ኣብ መንጎ 22 ናይ ካልኣይ ኣርሰናል፡ በብሓደ ዋንጫ ወሓደ ሓድነት ቀዳመይቲ ክትወጽእ እንከላ፡ ፌቨን ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ’ውን ናይ 100፡200፡ ታሪኽ 2003-04 ትደግሞዶ ትኸውን፧ ኣብርሃም ካብ ቤት-ትምህርቲ ደምበ-ሰምበል፡ 400፡800፡1000፡ 1500ን 4ብ1000ን ሜትሮ ቤተልሄም ሕሩይ ካብ ቤት-ትምህርቲ ባና በትሪ ቅብብል ከም ዝተኻየደ ዝበጽሓና ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣርሰናል ኣርባዕተ ሊግ’ውን’ዩ። እቲ ሊግ ዝመጽእ ዓመት ኣብ ዓወትን 12 ናይ ማዕረ ውጽኢትን ብምምዝጋብ፡ ስዒበንኣ። ሓበሬታ ኣረዲኡ። ዋናጩ ብምዕታር ታሪኻዊ ዓወት ክተመዝግብያ ሻምፕዮንስ ሊግ ሓሙሽተ ክለባት ከሳትፍ ታሪኻዊ ናይ ‘ዘይተሰዓርነት’ ክብሪ ጨቢጣ ይበሃለላ ነይሩ። ምዃኑ ብዓወት ኣርሰናል ተረጋጊጹ። ነይራ። ኣርሰናል፡ ኣብዚ ቅድሚ 22 ዓመት ኣንደርሶን ናብ ማንቸስተር ሕጂ ግን፡ ኣርሰናል ነቲ ክውረየላ ዝጸንሐ ኣርሰናል፡ ጽባሕ ቀዳም ድማ፡ ናብቲ ብትሽዓተ ታሪኻዊ ዓወት ዘመዝገበትሉ ዓመት፡ ኣብ ኤፍ.ኤ ዕድላት ብምብኻን፡ ክልተ ዋናጩ ኣብ ነጥቢ ትመርሖ ዘላ ፕሪመር ሊግ ከተቕንዕያ። ካፕ፣ ኣብ ግጥም ፍርቂ-ፍጻመ ብማንቸስተር ኖቲንግሃም ፎረስት፡ ንኣከፋፋሊኣ ኤሊኣት ሰሊዓትሉ ትርከብ። ምምዕዳው ትርከብ። ኣሰልጣኒ ኣርሰናል፡ ትጽቢትን ክዉንነትን ዩናይትድ 1ብ0 ተረቲዓ ተገሊፋ፣ ሎሚ ዓመት ኣንደርሶን፡ ኣብ ክራማት ናብ ዓበይቲ ክለባት ክልተአን ክለባት፡ ኣንደርሶን ኣብ ዋንጫ ኣርሰናል፡ ሰሉስ ንስፖርቲንግ ብምስዓር ነቲ ክሳነየሉ ብዘይምኽኣሉ፡ ኣብ ጸቕጢ ከም ዘሎ ድማ፡ ኣብ ርብዒ-ፍጻመ ብሳውዝሃምፕተን 2ብ1 ከተማ ማንቸስተር ከተፋንዎ ምዃና ተገሊጹ። ዓለም 2026 ንእንግሊዝ ወኪሉ ብሉጽ ዓወት ኣልቦ ኮይኑ ዝቐነየ ጒዕዞኣ ቀይራቶ’ያ፣ ይጥቀስ’ዩ። ኣርቴታ፡ ድሕሪ’ታ ኣብ 2020 ተሳዒራ ተሰናቢታ። ኣብ 2003-04 ኣብ ካራቦኣ ወዲ 23 ዓመት ኣንደርሶን፡ ካብ ኒውካስል ብቕዓት እንተ ኣንጸባሪቑ፡ ዋጋኡ ክንህር እዚ ዓወት ንኣርሰናል ጥራይ ዘይኰነ ንፕሪመር ናብ ከብሑ ዝሰቐላ ዋንጫ ኤፍኤ ካፕ፡ ምስ ካፕ (ናይ ሽዑ ካርሊን ካፕ)፡ ብሚድልስብሮ ናብ ኖቲንግሃም ካብ ዝመጽእ፡ ሓደ ካብ ምዃኑ ተረዲአን ይርከባ። ኣንደርሶን፡ ዋንጫ ተራኺቡ ኣይፈልጥን’ዩ። ሕጂ ብድምር ውጽኢት 3ብ1 ስለዝተሳዕረት ካብ ወሰንቲ ተጻወትቲ ፕሪመር ሊግ ክኸውን ኣብ ናይ ኣሰልጣኒ ቱሸል ሃገራዊት ጋንታ ግን፡ ኣርሰናል ንመጀመርያ ግዜ ጽዋእ ፍርቂ-ፍጻመ ክትግለፍ እንከላ፡ ሎሚ ዓመት በቒዑ ዘሎ’ዩ። እንግሊዝ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም ወሳኒ ተጻዋታይ ሻምፕዮንስ ሊግ ከም ተልዕል ክገብራን ድማ፡ ኣብ ናይ ፍጻመ ጸወታ ተሳዒራ። ኣብ ኣንደርሶን፡ ንኖቲንግሃም ወኪሉ ኣብ ክኸውን ትጽቢት ይግበረሉ። በዚ ኸኣ እዘን ትጽቢት 22 ዓመት ናብ ምዕራፉ ናይ 2003-04 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ኣብ ሜዳ 41 ግጥማት ክስለፍ እንከሎ፡ ክልተ ሸቶ ክለባት ቅድሚ ዋንጫ ዓለም ምኽፋቱ፡ ከብጽሕን ሓላፍነት ተሰኪሙ ይርከብ። ቸልሲ 1ብ1 ብምዝዛም፡ ኣብ ሜዳኣ ሃይበሪ ኣመዝጊቡን ሰለስተ ቀረብ ንሸቶ ገይሩን ምስ ኖቲንግሃም ኣብ ሓደ ስምምዕ ክበጽሓ ‘ኦፕታ ሱፐር ኮምፕዩተር’ ብግዲኣ፡ 2ብ1 ስለዝተሳዕረት፡ ኣብ ሚያዝያ 2004 ካብዚ ይርከብ። ብዘንጸባርቖ ዘሎ ብቕዓት ድማ፡ ኣንቂደን ከም ዘለዋ ይግለጽ። ኣርሰናል፡ ፕሪመር ሊግ ናይ ምዕዋት ግጥም ተሰናቢታ። ሎሚ ኸኣ፡ ኣብ ቀዳማይ ቀልቢ ዓበይቲ ክለባት እንግሊዝ ስሒቡ’ሎ። ተኽእሎኣ 97% ክትብል እንከላ፡ እግሪ ንስፖርቲንግ 1ብ0 ብምስዓር፡ ካልኣይ ‘ስካይ ስፖርት’ ኣብ ዝዘርገሓቶ ሓበሬታ ኸኣ፡ መመደደብብ ጸጸወወታታ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ድማ፡ 36.69% እግሪ ኣብ ምቍማት ትርከብ። መስኰት ምስግጋር ተጻወትቲ ምስ ተኸፍተ፡ ሎሚ ብምሃብ ቀዳመይቲ ሰሪዓታ ትርከብ። ኣርሰናል፡ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ኣብ ከብሓ መዓልቦኡ ዩናይትድ ወይ ሲቲ ክትከውን’ያ ፕሪመር-ሊግ ታሪኽ ከ ነዚ ግምት ክምስክር ክትሰቅል፡ ሸውዓተ ግጥማት ተሪፉዋ ኣሎ። ክትብል ሓቢራ። ይበቅዕዶ ይኸውን፧ ታሪኽ 2003-04 ክትደግም ከኣ፡ ብውጽኢት ተገዳስነት ናይዘን ክለባት ዝተዓዘበት ዌስት-ሃም - ዎልቭስ 10፡00 ድ.ቐ ኣርሰናል፡ ኣብ 2003-04 ንጽዋእ ዝተሰነየ ጥንቁቕ ጸወታ ከተካይድ ትጽቢት ኖቲንግሃም ፎረስት፡ ነዚ ተጻዋታይ ካብ 100 ላሊጋ ፕሪመር ሊግ ክተልዕል እንከላ፡ 26 ይግበረላ። ክሳዕ 120 ፓውንድ ዝበጽሕ መሸጢ ዋጋ ርያል-ማድሪድ - ጂሮና 10፡00 ድ.ቐ", "char_count": 5935, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "dfb7654f22376ce4bb0fbc6091016f3d92242598a69f42eb4c70330f9f637777:02571", "text": "ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንመደብ ምህብታም ዩራንየም ኢራን ኩነታዊ ነጥብታት ነቲ ሰለስተ ብምጥሓሰን፡ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ኣብ መንጎ ክድርቶ ኣይክእልን እዩ፡” ብምባል፡ ሃገሩ ነቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ ኣብ ሓደጋ ከም ሃገሩን ኢራንን ምሉእ ብምሉእ ተግባራዊ መደብ ምምዕባል ኑክሌር ክትቅጽሎ ዘእተዋኦ ትወቅስ ኣላ። ክሳብ ዝኸውን፡ ሰራዊት ኣመሪካ ምስ ኩለን ምዃና ኣአንፊቱ። እንተኾነ፡ ኣመሪካን እስራኤልን፡ ሊባኖስ ወተሃደራውያን መራኽቡን ነፈርቱን ኣብ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኢራን ብመንገዲ ኣካል ናይቲ ስምምዕ ከም ዘይነበረት እየን ከባቢ ኢራን ክጸንሕ ምዃኑ ኣጠንቂቑ። ፓኪስታን ኣቢላ ዓሰርተ ነጥብታት ዝሓዘ ዝምጉታ። ፕረዚደንት ትራምፕ ወሲኹ፡ ኢራን እማመ ሰላም ድሕሪ ምቕራባ፡ ኣመሪካን እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ንጠለብ ኣመሪካ እንተ ዘይተቐቢላ፡ ካብ እስራኤልን ካብ ዝሓለፈ ሰሉስ ጀሚሩ ትራምፕ፡ ንኢራን ወተሃደራዊ ኣጽዋር ናይ ቅድሚ ሕጂ ዝኸፍአን ዝኸበደን ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሕ ተኹሲ ደው ብምሻጥ ንዝተሓባበራ ሃገራት፡ ኣብ መጥቃዕቲ ክወርዳ ምዃኑ ገሊጹ። ንምባል ከም ዝተሰማምዓ’ዩ ዝገልጽ። ልዕሊ’ቲ ናብ ኣመሪካ ዝልእካኦ ንግዳዊ ሓላፊ ውድብ ኣቶማዊ ጸዓት ኢራን ኢራን፡ ኣመሪካን እስራኤልን ኲናት ፍርያተን ናይ 50 ሚእታዊት ወሰኽ መሓመድ እስላሚ ብወገኑ፡ “ጸላኢ ንምቁራጽ ካብ ዘቕረበቶ ዓሰርተ ቅድመ ቀረጽ ከም ዝገብር ኣጠንቂቑ። ሊባኖስ - ብመጥቃዕቲ እስራኤል ልዕሊ 250 ሰባት ተቐቲሎም እስራኤል ኣብ ከተማ በይሩት - ሊባኖስ ብዘካየደቶ ሰፊሕን ጽዕጹዕን መጥቃዕቲ በይሩትን ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስን ዒላማ መንበሪታት ሲቪል ህዝቢ ብምህላዉ፡ ኣብ ነፈርቲ፡ ብውሕዱ 254 ሰባት ክቕተሉ ዝገበረ ምዃኑ’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ልዕሊ ንጹሃን ዜጋታት ዝወርድ ጉድኣት ከለዉ፡ ካልኦት ኣስታት 1,165 ሰባት ኣሎ። ንምቅላል ስጉምትታት ከም ዝወሰደ ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ መርበብ ሓበሬታ ሚኒስተር ምክልኻል እስራኤል - ገሊጹ። ኣልጀዚራ ሓቢሩ። እስራኤል ካትዝ ብወገኑ፡ እቲ መጥቃዕቲ ቀይሕ መስቀል ሊባኖስ ብወገኑ፡ ኣስታት እቲ ፍጻመ፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ንትሕተ ቅርጺ ህዝቦላህ ዒላማ ዝገበረ 100 ኣምቡላንሳቱ ንግዳያት መጥቃዕቲ ልዕሊ ኢራን ከካይድኦ ዝጸንሓ መጥቃዕቲ ምንባሩ ኣረዲኡ። ሓገዝ ንምሃብ ብንጥፈት ይዋስኣ ከም ደው ድሕሪ ምባለን ከም ዘጋጠመ’ውን፡ ንሱ ወሲኹ፡ “ሰራዊት እስራኤል ዘለዋ ኣፍሊጡ። እቲ መርበብ ወሲኹ ኣረዲኡ። ኣብ መላእ ሊባኖስ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ሚኒስተር ጥዕና ሊባኖስ ራካን ናሰረዲን፡ ልዕሊ 100 ትሕተ ቅርጺታት ሕዝቦላህ ናታናያሁ፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ እስራኤል ኣብ መላእ ሊባኖስ ልዕሊ100 ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ኣካይዱ። እዚ ድማ ልዕሊ ኢራን ዘካይድኦ መጥቃዕቲ መጥቃዕቲ ኣየር ድሕሪ ምፍጻማ፡ ሃገሩ ንሕዝቦላህ ዓቢ ወተሃደራዊ ጽፍዒት’ዩ፡” ንኽልተ ሰሙን ደው ከም ዘበላኦ’ኳ ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ከም ዘላ ገሊጹ። ኢሉ። እንተ ገለጸ፡ ሃገሩ ኣብ ልዕሊ ሕዝቡላህ ሰራዊት እስራኤል ብ2 መጋቢት ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ እዚ እቲ ዝዓበየ ዘሎ። ሰራዊት እስራኤል፡ መብዛሕትኡ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ ግና ደው ከም ኣብታ ሃገር ሓድሽ ወተሃደራዊ ስርሒት ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ እቲ መጥቃዕቲ፡ ንሓያለ ከባቢታት ትሕተ ቅርጺታት ሕዝቡላህ ኣብ ማእከል ዘይተብሎ’ዩ ዘጠንቅቕ ዘሎ። ህንዲ ምስ ቱርኪ ዝርርብ ጀሚራ ህንዲ፡ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመታት ምስ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ህንዲ ኣብ ንዲፕሎማስያዊ ዝምድናታተን ዝያዳ ኣብ ቱርኪ ብደረጃ ላዕለዋይ ልኡኽ ዝርርብ መግለጺኡ፡ ኣብ 2022 እውን፡ ኣብ ዘደልድላሉ ግዜ በጺሐን ኣለዋ፡” ክብል ዳግማይ ጀሚራ ምህላዋ፡ ሚኒስትሪ ምምዕባል ክልተኣዊ ጽላት ንግድን ኣረዲኡ። ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ኣፍሊጡ። ወፍርን፡ ቱሪዝም፡ ቴክኖሎጂን ምህዞን፡ ቱርኪ፡ ምስ ግብጺ፡ ስዑዲ ዓረብን በዚ መሰረት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ጸዓት፡ ትምህርታውን ባህላውን ፓኪስታንን ብምዃን ንግጭት ኣመሪካን ናሬንድራ ሞዲ ዝሓለፈ ረቡዕ ንፕረዚደንት ዓውድታት፡ ዝምድና ክልተኡ ህዝብታት፡ ኢራንን ደው ንምባል መንጎኛ ኮይና ቱርኪ ረሲፕ ጣይብ ኤርዶጋን ናብ ከተማ ከምኡ’ውን ኣብ ምክልኻል ስግረ ዶባዊ ክትሰርሕ ከም ዝጸንሐት ይፍለጥ። ኒው ደልሂ ድሕሪ ምዕዳሙ፡ ክልተኦም ግብረ ሽበራን ካልኦት ጉዳያትን ዘተኮረ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን’ዚ፡ መራሕቲ ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝርርብ ምስ ቱርኪ ተኻይዱ ከም ዝነበረ ህንዲ ምስ ኣዘርባጃን ዘለዋ ዝምድና ዝምድናታት፡ ከምኡ’ውን ህሉው ዞባውን ገሊጹ። ንምድልዳል ዝዓለመ ዝርርብ ከም ዓለማዊውን ምዕባለታት ኣተኲሮም ኣምባሳደር ቱርኪ ኣብ ህንዲ ዓሊ ዘካየደት’ውን፡ መርበብ ሓበሬታ ‘ራሻ ከም ዝተዘራረቡ ተገሊጹ። ሙራት ኤርሶይ ብወገኑ፡ “ቱርኪን ህንድን ቱደይ’ ኣመልኪቱ። ሩስያን ዩክሬንን ሬሳ ወተሃደራተን ፕረዚደንት ቬትናም፡ ናብ ቻይና ክበጽሕ መዲቡ ተለዋዊጠን ፕረዚደንት ቬትናም ቶ ላም፡ ኣብ ቻይና ምስ ቬትናም ዘለዋ ኩለመዳያዊ ንግድን ወፍርን ዓንዲ ሕቖ ክልተኣዊ ሩስያን ዩክሬንን ሬሳ ኣብ ኲናት ናይ መጋቢት’ውን ብመንገዲ ኮሚተ ዝመጽእ ሰሙን፡ ካብ 14 ክሳብ 17 ስትራተጂያዊ ሽርክነት ንምዕማቝ ዝምድና ናይተን ሃገራት ብምዃኑ፡ ኣብዚ ዝወደቑ ወተሃደራተን ምልውዋጥ ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ኣቢለን ሚያዝያ ዝጸንሕ ዑደት ኣብ ቻይና ልዑል ድሌት ከም ዘለዋ ኣረዲኡ። ዝቕጽል ዑደት ፕረዚደንት ቬትናም፡ ኣብ ዝቕጽላሉ ዘለዋ እዋን፡ ትማሊ ነፍሲ ወከፈን 300 ምሩኻት ክለዋወጣ ከካይድ ምዃኑ፡ ኣገልግሎት ዜና ቻይና ዝምድና ክልተአን ሃገራት ኣብ ኣብ ትሕተ ቅርጺ መራኸቢታትን ሓሙስ’ውን 1000 ሬሳታት ንዩክሬን ክኢለን ከም ዝነበራ ይዝከር። ‘ሺንሁዋ’ ትማሊ ሓሙስ ኣፍሊጡ። ጽቡቕ ደረጃ ከም ዝርከብ ዝገለጸ ካልኦት ዓውድታትን ሓድሽ ስምምዓት ክርከብ ከሎ፡ ሩስያ ድማ 41 ሬሳ ዩክሬን፡ ኣብ ዓውደ ውግእ ዘጋጠማ ላም ፕረዚደንት ቬትናም ኮይኑ ሮይተርስ፡ ኣብ ብዙሕ ቁጠባዊ መዳያት ክፈራረማ ከም ዝኽእላ እዮም ሰብ ወተሃደራታ ካብ ዩክሬን ከም ክሳራታት ብልክዕ ንምፍላጥ፡ ሬሳ ናይ ድሕሪ ምምራጹ ንፈለማ እዋን ናብ ክተሓጋገዛ ከም ዝጸንሓ ሓቢሩ። መዚ ክልተአን ሃገራት ዝገልጹ። እተቐበለት፡ መርበብ ሓበሬታ ‘ራሻ ዝወደቑ ወተሃደራታ ክትእክብ ከም ቻይና ኣብ ዝገብሮ ዑደት፡ ምስ ቱደይ’ ሓቢሩ። እትግደድ እያ ትገልጽ። ቻይናዊ መዘናኡ ፕረዚደንት ቻይና ሺ ክልተአን ሃገራት፡ ኣብ ዝሓለፈ እንተኾነ፡ እዚ ብህዝቢ ዩክሬን ጂንፒንግ ክራኸብ ምዃኑ ምንጭታት ዘይቅቡል ተግባራት ሓቢሮም። ምዃኑ’ዩ ዝሕበር። ፕረዚደንት ላም ናይ መጀመርታ ሕጽረት ዓቕሚ ተዋጋኢ ዑ ደቱ ኣብ ቻይና ከካይዶ ምምራጹ፡ ሓይሊ ሰብ የጋጥማ ዝምድና ክልተአን ሃገራት ንምምዕባል ከም ዘሎ እትገልጽ ዘለዎ ልዑል ተገዳስነት ዘርኢ ምዃኑ ዩክሬን፡ ብኣሽሓትት ድማ፡ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ዝቑጸሩ ወተሃደራታ ካብ ገሊጹ። ተዋጋኢ ሰራዊት እናወጹ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ይኹብልሉ ከም ዘለዉ ቻይና ማኦ ኒንግ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እዩ ዝንገር። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ከባቢ ፊያትታሌሮ ፊት ቶታል መዕደሊ ነዳዲ ፋርማሲ በራኪ 10-04-2026 07147264 ጎደና ኣፍዓበት ቁ.209፡ ፊት ሆስፒታል ዕዳጋ ሓሙስ ቤት መሸጣ መድሃኒት ገነት 125154 ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ፊት ሲነማ ኢምፔሮ ፋርማሲ ኢምፔሮ 121480 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 4128, "topic": null, "issue_date": "2026-04-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02572", "text": "ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ ዓርቢ 10 ሚያዝያ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ-ቐትሪ ኣብ መቐበሊ ኣጋይሽ ደንደን፡ ንፍሉይ ልኡኽ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ - ኣምባሳደር ሁ ቻንግቹን (Hu Changcchun) ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኤርትራ ምስ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ብንጡፍ ጽምዶ ክትሰርሕ ዘለዋ ቅሩብነት ብምርግጋጽ፡ ተራ ቻይና ኣብ ዝተፈላለየ ዓለማውን ዞባውን ጉዳያት ክዓዝዝ ኣዘኻኺሩ። ኣብ’ዚ ርእሰ-ሓያላን ዝበሃላ ሃገራት ከም ድላየን ዝዕንድራሉ ዘለዋ ዓለም፡ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ግቡእ ተራኣ ክትጻወት ከምዘለዋ ድማ ኣገንዚቡ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ፡ ኣፍሪቃ ብተፈጥሮኣውን ሰብኣውን ጸጋታት ሃብታም ኣህጉር ብምዃና፡ ቻይና ነዚ ዓቕምታት’ዚ ኣብ ምምዕባልን ምድንፋዕን ኣበርክቶ ክትገብር ትጽቢት ከምዝግበረላ ገሊጹ። ፍሉይ ልኡኽ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ - ኣምባሳደር ካልኦት ሃገራት ናይ’ዚ ዞባን ንምሕያል፣ ኣምባሳደር ሁ ብተወሳኺ፡ ምስ ምርግጋእን ዓሚቚን ሕውነታውን ክልቲኡ ህዝብታት ብዘገልግል ንምዕዛዙ ሁ ቻንግቹን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ኣገዳስነት ኣብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ምዕባለታት ዘተ ከምዘካየደ ብምጥቃስ፡ ህዝባዊት ኣበርቲዓ ከምእትሰርሕ ኣረጋጊጹ። ቀንዲ ዕላማ ዑደቱ - ምትሕብባርን ዘለዎ ጉዳያት እወታዊ ተራኣ ክትጻወት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ውሁድ ሪፓብሊክ ቻይና ምስ ኤርትራ ዘለዋ ኣብቲ ርክብ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ውህደትን ቻይና ምስ ኤርትራን ከምዝዀነ ሓቢሩ። ሓባራዊ ስትራተጂ ንምስፋን ሰላምን ስትራተጂካዊ ዝምድና ንረብሓ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ተረኺቡ ነይሩ። ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ናውቲ ሕክምና ብሓገዝ ረኺቡ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ 200 ሕክምናዊ ከምዝቕጽሎ ኣብሪሃ። ዓራውቲ ዘጠቓልል ንዋታዊ ሓገዝ፡ ካብ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ግዝያዊ ዋና ውድብ ጥዕና ዓለም ተረኪቡ። ዳይረክተር ክፍሊ ህዝባዊ ጥዕና ዶ/ር ብ8 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ዓንደብርሃን ተስፍጽዮን ብወገኑ፡ እቲ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት፡ ሓላፊት ቤት- ሓገዝ ኣብ ምምዕባል ኣገልግሎት ጽሕፈት ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ጥዕና ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ከምዝህልዎ ኤርትራ ዶ/ር ሜሪ ስቲፈን ኣብ ብምሕባር፡ ንቤት-ጽሕፈት ውድብ ዘስመዓቶ ቃል፡ እቲ ሓገዝ ነቲ ድሕነትን ጥዕና ዓለም ኣብ ኤርትራ ኣመስጊኑ። ውሕስነትን ዜጋታት ንምርግጋጽ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ተመሳሳሊ ብሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ ዝካየድ ዕለት ብኤምባሲ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ጻዕሪ ንምድጋፍ፣ ከምኡ’ውን ንሰብ ቻይና ኣብ ኤርትራ ዝተበርከተ ሞያ ጥዕና ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታቶም ሕክምናዊ ደገፍ፡ ንሚኒስትሪ ጥዕና ንምሕጋዝ ዝዓለመ ምዃኑ ሓቢራ። ተረኪቡ። ዶ/ር ሜሪ ኣስዒባ፡ ቤት-ጽሕፈቶም ኣብ’ቲ ስነ-ስርዓት፡ ሚኒስተር ጥዕና በዚ ከይተሓጽረ፡ ኣብ መጻኢ ኣብ ኣሚና ኑርሕሴንን ፈጻሚ ጉዳያት ምምሕያሽ ተበጻሕነት ኣገልግሎት ኤምባሲ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ጥዕና ምስ መንግስቲ ኤርትራ ክገብሮ ኣብ ኤርትራን ተረኺቦም ነይሮም። ንዝጸንሐ ምትሕግጋዝ ብዝለዓለ", "char_count": 1698, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02573", "text": "ምቅላዕን ከምኡ’ውን መርመራዊ ስርሓት ኣብ ምስላጥ ክሕግዝ ስለዝኽእል፡ ኣባላት ፖሊስ ነዚ ቴክኖሎጂ’ዚ ብግቡእ ከምዝፈልጥዎ ምግባር መሰረታዊ ምዃኑ ኣነጺሩ። ናይ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ መተግበሪታት (ኣፕሊኬሽናት) ኣብ ሞባይላት ብብዝሒ ይጽዓን ብምህላዉ ንተመሃሮ ብኣሉታ ከይጸሉ ስግኣቱ ዝገለጸ ዶ/ር መድሃኔ፡ ተመሃሮ ኣብ ክንዲ ተመራመርትን ኣንበብትን ዝኾኑ፣ ጽግዕተኛታት ናይ’ቲ ቴክኖሎጂ ከይኮኑ ምክትታል ወለድን ማለት ‘ኣርተፊሻል ኢንተልጀንስ’ መምህራንን ከምዘድሊ ኣስሚሩሉ። ተመስሪሖም ዝዝርግሑ ዘለዉ ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ቪድዮታት፡ ስእልታትን ድምጽታትን ጸጋይ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ሰብ-ሰርሖ ብደረጃ ዓለም ኣስፋሕፊሖም ከምዘለዉ ብልሒ ንዘይክዉንነታዊ ፍጻመ ከም ብምሕባር፡ ንተገልገልቲ ብዝምስጥ ኣገባብ ሓቀኛ ፍጻመ ኣምሲሉ ዘቕርብ ውጽኢት ስለዝዳለዉ ኣቓልቦ ከምዝስሕቡ፡ ዶ/ር ቴክኖሎጂ ስለዝኾነ፡ ኣባላት ፖሊስ መድሃኔ ኣብሪሁ። ኣብ ኣስመራ፡ ንሰብ-ሰርሖ ብልሕን ጽሕፈትን ከምእተዋህበ፡ ህዝባዊ ርክባት መኮንናትን ተራ ኣባላትን ዝተሳተፍዎ ንዝተዋህበ ሓበሬታ ብግቡእ ተገንዚቦምን ሰብ-ሰርሖ ብልሒ፡ ቅልጡፍን ጽፉፍን ኣመዓባብላኡን፣ ከምኡ’ውን ዘለዎ ፖሊስ ኤርትራ ሓቢሩ። ኣስተምህሮ፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣፍልጦኦም ኣስፊሖምን፡ ንዘጋጥሙ ኣገልግሎታት ኣብ ምሃብን ሃልክታት ተግባራት ብግቡእ ኣብ ምምማይ እወታውን ኣሉታውን መዳያት እቲ ሓለፍቲ ጨናፍርን ስታፋትን፡ ኣመሪካ ብዝመጸ ክኢላ ቴክኖሎጂ ዶ/ር ኣብ ምውጋድን ሓጋዚ’ኳ እንተኾነ፡ ክጥቀሙሉን ሕብረተ-ሰብ ኣብ ምምሃር ዝምልከት ሰሚናር፡ ብ8 ሚያዝያ ንኣባላት ኣዘዝቲ ዞባታትን መደበራትን፡ ሓለፍቲ መድሃኔ ማሪቆስ’ዩ ተዋሂቡ። ሳዕቤኑ’ውን ኣቃሊልካ ዝርአ ከምዘይኰነ ክዋስኡን ኣዘኻኺሩ። ፖሊስ ዞባ ማእከልን ማእከላይ ቤት- ምክልኻልን መርመራን ገበን፡ ላዕለዎት ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ብሰብ-ሰርሖ ብልሒ ብምጥቃስ ድማ፡ ገበናት ኣብ ምክልኻልን ቤት-ትምህርቲ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ፡ ንዋታዊ ሓገዝ ረኺባ ኣብ ዞባ ማእከል - ንኡስ ዞባ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ መምህር ጎዳይፍ እትርከብ ቤት-ትምህርቲ ገብረእግዚኣብሄር ገብረእየሱስ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ፡ ካብ ብግደኡ፡ ስለ’ቲ ዝተገብረ ሓገዝ፡ መዋእለ-ህጻናት ‘ታቢላ’ ንዋታዊ ንተመሃሮን መምህራንን መዋእለ ሓገዝ ረኺባ። ህጻናት ‘ታቢላ’ ኣመስጊኑ። ብ8 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ ኣቦ-መንበር ኮሚተ ወለዲ ኣቶ ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት፡ ርእሰ- ዳኒኤል ኣብርሃ ብግደኡ፡ ምሕብሓብ መምህር ናይ’ታ ኣብ ንኡስ ዞባ ስንኩላን ንመንግስቲ ጥራይ ዝግደፍ ገጀረት እትርከብ መዋእለ-ህጻናት ዕማም ከምዘይኮነ ብምዝኽኻር፡ ‘ታቢላ’ - መምህር ኢክራም ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ሰናይ ተግባር ኑርሕሴን ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ዕላማ ምስታፎም ሓበን ከምእተሰመዖ ናይ’ቲ መደብ ኣካል ክብሪታት ገሊጹ። ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝዀነ ናይ ኣብ’ቲ ዕለት፡ ተመሃሮ መዋእለምትሕግጋዝ ባህሊ፡ ኣብ’ቶም ቈልዑ ህጻናት ‘ታቢላ’ ምስ መዛኑኦም ንምስራጽ ከምዝዀነ ገሊጻ። ተመሃሮ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ ርእሰ-መምህር ቤት-ትምህርቲ ተዘናጊዖም። ዓዲዃላ - ያታዊ ስፖርት ንምብርባር ይስራሕ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ኣብ ዓዲ-ክንዝናብ - ንኡስ ዞባ ዓዲ- ተኻዪዱሉ ብመልክዕ ውድድር ምምሕዳር ከባቢ ዳምባምጭ ኮይና፡ ካብ ዃላ፡ ያታዊ ስፖርት ብፍላይ ድማ ቃርሳ ዝስራዓሉ ባይታ ንምፍጣር ክስራሓሉ ዓዲዃላ ንሸነኽ ምብራቕ 8 ኪሎሜተር ዋና ኣሰናዳኢ ንምብርባር ይስራሕ ከምዘሎ ተገሊጹ። ምዃኑ ገሊጹ። ርሒቓ ትርከብ። ብ5 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ መደብ፡ ብርሃነ ምሕረትኣብ ዋና ዳይሬክተር ክፍሊ ባህልን እቲ ጸወታ ሓድነትን ፍቕርን ዘደልድልን ሎሚ ኣብ ERI-TV ስፖርትን ኣቶ ኣብርሃም ዮውሃንስ ምክትል ኣሰናዳኢ ዘንጸባርቕን ምዃኑ ዝገለጹ ነበርቲ፡ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ መደብ ሰዓት መደብ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ንምብርባሩ ንዝተወስደ ተበግሶ መጒሶም። ንነፍሲ-ወከፍ ተሳታፊ ዕዮ ገዛ ዘሰክም 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ዳምባ-ምጭ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እዚ ያታዊ ጸወታ ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) 09፡05 ሃሎ ቈልዑ ኣቶ ተስፉ በርሀን ኣካያዲ ስራሕ ናይ‘ቲ ንኽቕጽልን ንኽምዕብልን ብመልክዕ 09፡45 ፓኖራማ ቦርድ ምስንዳእ ምምሕዳር ከባቢ ኣቶ ተስፋገብርኤል ፈስቲቫል ክካየድ ዝቐረበ ሕቶ ክጽናዕ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ ሃብተን ብወገኖም፡ መዛዘሚ ናይ’ቲ ምዃኑ ኣረዲኡ። 1፡0 ለሰ ስፖርት ዮሴፍ ሃይለማርያም ንልዕሊ ክልተ ሰሙን ዝቕጽል መደብ፡ ቃርሳ፡ ካብ ጠጣዓለ፡ ክሊዓው፡ ወይባን 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ብመልክዕ ፈስቲቫል ዝካየደሉ ባይታ ዓንቋን ብዝዳሎ ኣባትር ኣብ መንጎ ክልተ 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ተስፋኣለም የማነ ክጣጣሕ ኣተሓሳሲቦም። ጋንታታት ዝጽወት ኰይኑ፡ ካብ ወለዶ ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 5ይ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ፕረዚደንት ፈደረሽን ያታዊ ስፖርት ናብ ወለዶ ክሰጋገር ዝጸንሐ ያታዊ ክፋል (ድግማ) ቍ.ስ 201820 (250) ዞባ ደቡብ መምህር ተኸስተ እያሱ ጸወታ’ዩ። 13፡30 ዜና (ዓረብ) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ድማ፡ ያታዊ ስፖርት ግቡእ መጽናዕቲ 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር ዓዲ-ክንዝናብ ሓንቲ ካብ ዓድታት 14፡30 ናትራን ለይ-ኣውት 16፡00 መደብ ኣከባቢ 18፡0 ሳይዳ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ 18፡40 ደረት ቃና ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ 20፡00 ዜና (ትግረ) ፋጥና ኣድም 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ምዝርጋሕ ጋዜጣ 21፡25 ተክ-ኢንሳይት ቍ.ስ.1395-0758045 2፡0 ዜና (ዓረብ) ምልክታ 22፡10 ድራማ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 22፡30 ዜና (እንግሊዝ)", "char_count": 3186, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02574", "text": "66ይ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ንኤዲሰን ኣቕሒሩዎ እዩ። ነነዊሕ ርሕቀት ክኸደሉ ኣይከኣለን። “ስነ ፍልጠታዊ ፈጣሪ” ዘብሎ ምኽንያታት እቲ ኣብ ዲናሞኡ ዝፍጠር ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ፡ ናብ “ሰባት ከም ገጣምን ነቢን ንኽስእሉኒ ጸላእተይ ምስ ጸዓሩ ክዕወቱ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ክኢሎም እዮም…፡” ይብል ተስላ፣ “ኣብ ዕዳጋ ዝወርድ ነገር ቀልጢፈ ክቕይሮ’ውን ተቓሊሱ። ኤለክትሪክ ክገብር ከም ዘሎኒ ተርዲአ።” ብ1909 ማርኮኒ ኣብ ሬድዮ ብዝገብሮ ብሓደ መገዲ ጥራይ ከም ዝውሕዝ ምዕባለ ሽልማት ኖበል ረኺቡ። ካብዚ ተበጊሱ ሬድዮ ውጽኢት ብዙሓት ንኽገብሮ ክኢሉ’ኳ እንተ ነበረ፡ ክነሳ ብምህዞ ማርኮኒ ክሳዕ ሎሚ ትፍለጥ። ኣብቲ ግዜ ማርኮኒ ሃብታም እኹል ፍሕፍሐ ስለ ዘይረኸበ ግን ሰብኣይ ክኸውን እንከሎ፡ ተስላ በተኽ ነበረ። ነዚን ካልእን ምስ ርኣየ እዩ ብተደጋጋሚ ምቅይያር ዘድልዮ ከኣ፡ “ኣብ ዕዳጋ ዝወርድ ነገር ቀልጢፈ ክገብር ኣሎኒ፡” ዝበለ። ኰነ። ኤዲሰን ንዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ከም ሓደ ሰለማዊ ናብ ባሕሪ ናይ ተስላ ጀነረተር ግን ክንድኡ ዝውሕዝ ማይ፡ ተቐያያሪ ዋሕዝ ኤለክትሪክ ከኣ ብናህሪ እናኣዕለበጠ፡ ስልኪ ኣልቦ መተሓላለፊ ኤለክትሪክ፡ ተስላ ብተግባር እናኣርኣየ ዝተሓላለኸት ኣይነበረትን። ንነዊሕ እናተገማጠለ፡ ኣብ ቅድሜኡ ዝጸንሖ እናኣዕነወ ዝውሕዝ ውሑጅ ምዃኑ ርሕቀት ኣብ ዝጓዓዘሉ፡ ክብገስ ይገልጽ ነይሩ። ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ንኣኻልብን ዝኣረጉ ኣፍራስን ብናይ እናተሰርሐት እነከላ፡ ናይ ማርኮኒ እዚ ክገብር ብዙሕ መስዋእቲ እንከሎ ኣበርቲዑ ዘምሓላልፍ ተስላ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪን እናትሓዘ ብምቕታል፡ ተቐያያሪ ዋሕዚ ፈነወ ሬድዮ ተቓለሐ። ማርኮኒ እዩ ዝኸፈለ። ንህቡብነቱ፡ ዕድሉን መስርሕ (step up)፡ ኣብ ቦታኡ ኤለክትሪክ ሓደገኛ ምዃኑ ከእምን ፈቲኑ። ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ንኣገዳሲ ግዜ ተስላ መንጢሉዎ ልቦናኡን ክኸፍሎ ተገዲዱ እዩ። ክበጽሕ እንከሎ ከኣ ናብ ንቡር ሓደገኛ፡ ሳዕቤኑ ከኣ ሞት ጥራይ ምዃኑ ንሰብ ብምእማን ከጠራጥሮም ክብሃል ይከኣል። ነቲ ናይ ተስላ ነታ ንዓለም ምሉእ ብመገዲ ዝመልስ መስርሕ (step down) ከኣለ። ታወር ዝመወለ ፐይርፖንት መሬት ጸዓት ከምሓላልፈላ ዝሰርሓ ዘሎዎ እዩ። ንገዛውቲ፡ ንትካላትን ሞርጋን፡ ድሕሪ ናይ ማርኮኒ ዝነበረ ታወር ድሕሪ ምትራፋ፡ መበል 400 ዝኽሪ ንኣሜሪካ ዝዳህሰሰ ኮሎምቦስ ኣብ ዝተዳለወ ‘ኤክስፖ ከኣ ነናቱ ደረጃ ዘሎዎ እዩ። ስራሕ፡ እቲ ናጻ ንዓለም ዝዕደል ብፍሽለቱ ብዙሕ ተሳቕዩ እዩ። ኮሎምቦኣውያን’ ንምብራህ ንኽልተኦም ዓበይቲ መሃንድሳት ናይዛ ዓለም ኤለክትሪክሲቲ ከተሓሳስቦ ጀመረ። “ሕልሚ ኣይኰነን ነይሩ…፡” ንተክኖሎጂ ሞተረ ዝመርሐ እማመ ከቕርቡ ተዓደሙ። ንኽልተ ኣገባባት በብወገኖም ዘማዕበሉ ህንጻ ተስላ ታወር ከይተወደአ ይብል ተስላ፣ “ሓደ ቀሊሊ ስነ በልጁማዊ መሃንድስ ዘኖበ እዩ። ኤዲሰንን ተስላን፡ ንዘይተቐያያርን ተቐያያርን ዋሕዚ ኤለክትሪክ ሒዞም እነከሎ ከኣ ኣንሳሓበ። ተስላ፡ እዚ ፍልጠታዊ ምህንድስና ኤለክትሪክ ኤዲሰንን ካልኦትን ነዛ ናይ ዘኖበ ቀረቡ። ኣካየድቲ ናይቲ ኤክስፖ ንእማመኦም ድሕሪ ምርኣይ፡ ንተስላ ዓቢ ሓሳቡ ኣብ ፍረ ክበጽሕ እዩ። ጸገሙ፡ ንዝዀነ ሰብ ክሰኣሎ ሞተር፡ ምስ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ዝለዓለ ኢድ ሃቡዎ። 1 ግንቦት 1893 መኽፈቲ መዓልቲ ናይቱ ኤክስፖ ኣይከኣለን። ብ1917 እዚ ታወር ዘይክእል፡ ብዙሕ ሕቶታት ዘልዕል፡ ኤለክትሪክ ሞተር ክሕውሱዋ እዩ ዝነበረ። ብምልኡ እቲ ኤክስፖ ምስ ኤለክትሪክሲቲ ዝተሓሓዝ ብዙሕ ብመንግስቲ ፈረሰ። እቲ ካልኣይ ልቢ ዘንጠልጥልን ክቡርን ብምዃኑ ጽዒሮም ነበሩ። ግን ኣይኰነሎምን። ምርኢታት ነበሮ። ኣብታ መኽፈቲት መዓልቲ፡ ፕረዝደንት ክለቨላንድ ቤት ምርምር ተስላ’ቲ፡ ተስላ ጥራይ እዩ።” ተስላ ግን ሰውራዊ ለውጢ ስዊች ምስ ጠወቐ፡ ብተስላ ዝተዳለወ ብተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ታወር፡ ብ2012 ማቲው ኢማን ብምግባር፡ ሓድሽ ተወሳኺ ዝሰርሕ ኣምፑላት ደሚቑ ተወልዐ። ‘ከተማ መብራህቲ’ ክብሉ ከኣ ስም ዝተባህለ ናይ መርበብ ካርቱኒስት ሰርኲዩት ብምልጋብ፡ ነቲ ካብ ሃቡዋ። ካብታ መዓልቲ ጀሚሩ ዕብለላ ኤዲሰን እናኣንቈልቈለ ከደ። እኹል ገንዘብ ብምውጻእ፡ ነቲ 10. ንዓለም ናብ ኤለክትሪክ መስመር ዝወጽእ ዝነበረ ዋሕዚ መሬት ዓደጎ። ቤት መዘክር ክገብሮ ክቕይራ ምኽኣሉ ኤለክትሪክ ተቐያሪ ከም ዝኸውን 8. ክልተ ቃላት፡ ምስጢራዊ ድላይ ከም ዝነበሮ’ውን ይንገር። ናይ ተሳል መስርሕ ተቐያሪ ገበሮ። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝመደቦ ቤት ምርምር ዋሕዚ ኤለክትሪክ፡ ሞተረን ከኣ ኰነሉ። ትራንስፎርመርን ንዓለም ዝሓሸ፡ ትራንስፎርመር፡ ከምኡ’ውን ተስላ ስነ ፍልጠታዊ ፈጣሪ ካብ 9. ብዙሕ መስዋእቲ ዝቐልጠፈ፡ ዝሓየለን ዝሓሰረን ጀነረተር፡ ብማይክል ፈራዳይ እየን ዝበሉዎ ምኽንያታት ሓደ፡ ቤት ዓወት ናይ በላሕቲ ሰባት ምስ ሓይሊ ኤለክትሪክ ክህባ ክኢሉ። ተማሂዘን። ክልተኡ ምህዞታት ምርምሩ ምስጢራዊ ምንባሩ እዩ። ሰማዕና ኣዚና ንድነቐሉ እዋን ሎሚ ንገዛውቲ ዘብርህ፡ ንዝተፈላለየ ክሳብ ተስላ መጺኡ ዝኸፍቶ፡ ፈጣሪ፡ ምስጢራውን ክምርመር ብዙሕ እዩ። ብዓወቶም ጥራይ ኤለክትሪክያውን ኤለክትሮኒካውን ኣብ ዕጹው ገዛ’ዩ ነይሩ ክብሃል ዘይክኣል ምዃኑን ይገለጽ እዩ። ዘይኰንና በቲ ቃልሶም’ውን መሳርሒታት ዘስርሕ ዘሎ፡ ይከኣል። ብሓገዝ ክልተኡ ተስላ’ውን ብተመሳሳሊ ውዱእ ክንሓስብን ክንድነቕን ይግባእ። ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ምህዞታት ኤለክትሪክሲቲ ንናይ ስርሑ ሑዙ’ዩ ዝቃላዕ ነይሩ። መንፈዓት ዋጋ ከይከፈልካሉ ከም እዩ። ኤዲሰን ዝሰርሓሉ ዝነበረ ዓለም ስራሕ ክሰላስል ኣኽኢሉዎ። ተስላ ካብ ኤዲሰን ምስ ተፈልየ ዘይመጽእ’ውን ንግንዘብ። ተስላ፡ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ፡ ናቱ ቤት ምርምር እዩ ዝገበረ። እቲ ስደተኛ፡ ምስ ልዕሊኡ ሚዛን ጆርጅ ወስቲንሃውስ ዝተባህለ ብዓል ህላወ ቀዋሚ ምድራዊ ማዕበል ከም ዘሎዎም ሃብታማትን ኣብ ቢዝነስ መመሃሃዝዝቲቲ ሬሬድድዮዮ ኢንዱስትሪ፡ ንምህዞ ተስላ ምስ ዘሎ ፈለጠ። ከይደንጐየ ካልአይቲ ናይቲ ግዜ ጸለውትን ዝነበሩ ሰብ ሰምዐ፡ ሓደ ጠለብ ሒዙ ናብ ተስላ ቤት ምርምር ሰርሐ። እቲ ቤት ገጢሙ። ኤዲሰን ንድሕሪ ምህዞ ጉግሌልሞ ማርኮኒ ንዘመናት ኣቦ ሬድዮ ምዃኑ ክግለጽ ከም ዝጸንሐ ከደ። ነቲ ተስላ ዝፈጠሮ ተቐያያሪ ምርምር 45,000 ኪሎግራም፡ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ምሉእ ይፍለጥ እዩ። ኢጣልያዊ ማርኮኒ፡ ምስ እንግላውያን ልዑላን ኤዲሰን ዋሕዚ ኤለክትሪክ ብ60,000 ዶላር 57 ሜትሮ ብራኸ፡ 91.4 ሜትሮ ብምሉእ ክጻረሮ ጀመረ። ማርኮኒ፡ ዓቢ ምትእስሳር ዝነበሮ መሃዚ፡ ኣብ ዓውዲ ፈነወ ሬድዮ ዓቢ ኣገዳሲ ክገዝኦ። ካብዚ ተስላ 5,000 ብጥረ ንውሽጢ መሬት ዝኣተው 16 ናይ ብገዛእ ምህዞ ተስላ፡ ንዕዳጋ ኣበርክቶ ዘሎዎ እዩ። ንሱ ሬድዮ ክሰርሕ ምኽኣሉ ኣብዚ ቢዝነስ ገንዘብ ክረኽቦ እንከሎ፡ ዝተረፈ ከኣ ሓጺን ቱቦ ዘሎዎ ዋላ (ታወር) ቀዲሙ ብምእታው ክሳብ ሽልማት ዓቢ ዓወት ተጐናጺፉ እዩ። ብ1904 ንስም ዋንነት ምህዞ ብስሙ ኣብቲ ኢንዱስትሪ ብርኪ ኣተወሉ። እዩ። ካብቲ ቤት ምርምር፡ ተስላ፡ ኖቨል ክቕበል በቒዑ። ጆርጅ ክኸውን ከእምን’ኳ እንተ ፈተነ፡ ናይ ተስላ ዝዓበየ ኢድ ምዃኑ ካብ ነፍሲወከፍ ንሓደ ገዛ ዝተሸጠ ብመገዲ እዛ ፕላኔትና ገይሩ ሓይሊ ወስቲንሃውስ፡ ናይ መጀመርታ ዝገልጽ ተቓውሞ ገጠሞ። ሃልኪ ኤለክትሪክ ከኣ 2.5 ዶላር ኤለክትሪክ ከምሓላልፍ መደበ። መዋሊ ተስላ፡ ካብ ውዕሎም ወጻኢ ብ1943፡ ሽዱሽተ ወርሒ ድሕሪ ዕረፍቲ ተስላ፡ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክወሃቦ ተሰማምዐ። እቲ ብጥረ ብመገዲ እቶም ንውሽጢ መሬት ብምህዞታት ተስላ ዓቢ ግዝኣት ኣሜሪካ ሬድዮ ብስም ዋንነት ተስላ ቍጽሪ 645,576, ብምጽዳቑ ምስ ዝረኸቦ ገንዘብ ከኣ ኣብ ምምዕባል ዝኣትው ናይ ሓጺን ቱቦታት ኤለክትሪክ ሃኒጹ። ማርኮኒ ካምፓኒ ኣብ ቍርቍስ ኣተወ። ማርኮኒ ከኣ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ቤት ምርምሩ ተጠቕመሉ። ምስ መሬት ክተሓሓዝ’ሞ፡ ዓለም ተስላ፡ መጀመርታ ኣብ ንስነ ናይ ፍለማ ሬድዮ ዝሰርሐ ተባሂሉ ብ1896 ናይ ዋንነት ስም ክረክብ ምሉእ ብዘይ መተሓላለፊ ገመድ ብ1899 ኣብ ኮሎራዶ ስቱር ፍልጠትን ምዕባለን ዝነበሮ ፍቕሪ ክኢሉ’ዩ። ኣብ ኣሜሪካ ግን ተቐባልነት ኣይረኸበን ነበረ። ቅድሚ 43 ኤለክትሪክሲቲ ክትጥቀም ዘኽእል ምስጢራዊ ቤት ምርምር ብምስራሕ ኣብ ቅንዕና ዝተመርኰሰ ነበረ። ዓመታት ናይዚ ኣጋጣሚ፡ ማርኮኒ ኣብ ፊዚክስ ብዝገበሮ ኣበርኵቶ ሓሳብ’ዩ። ንልዑል ድግምጋም (ፍሪኴንሲ) ነቲ ዝገብሮ ዝነበረ ምርምራት ሽልማት ኖብል ክቕበል ከኣለ። ይፍትኖ ነበረ። ኣብዚ ቤት ምርምር ንሓሳብ ተስላ እተስርሕ ታወር ከኣ ብፍቕሪ ይገብሮ ነበረ። ተስላ ዳእላ ተመሃሮ ጥቕሲ ““ንዘይፈተኻዮ ነገር ወይ ኵነታት ቀይሮ፣ ክትቅይቶ ዘይትኽእል Q: What did one math book say to the other? እእዚዚ እንተ ዄንካ ኣረኣእያኻ ቀይር እምበር ኣይተማርር።” A: Don’t bother me I’ve got my own problems! ሰሙን - Maya Angelou ሜሪ ማና ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ", "char_count": 4996, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02575", "text": "ሕርሻን መግብን ሚኒስትሪ ሕርሻ ብሳልሳይ ደረጃ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ምጉስጓስ ይርከብ። ዛጊት መብዛሕትኦም ምስ ኩነታት ኣየር ሃገርና ዝሰማምዑን መጋሃጫታት ሃገርና፡ ብሳዕሪ ዝተሸፈኑ ልምዓት ሓምላይ መግቢ እንስሳ ዝያዳ ምህርቲ ክህቡን ዝኽእሉ ዓሌታት ምዃኖም ይፍለጥ። እዞም ዓሌታት ሳዕሪ ቀጠልያ መግቢ እንስሳ ንምልላይ ድማ ዝበዝሐ ትሕዝቶኦም ጸዓት ዝህብ እተፈላለዩ ምርምራዊ መጽናዕትታት ካርቦሃይድሬት ስለዝኾነ፡ ኣብ መጻኢ ንምኽዕባት ምህርቲ ጸባ ከካይድ ጸኒሑ እዩ። ልዑል ትሕዝቶ ፕሮቲን ዘሎዎም፡ ከም ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ሉፒን ዝኣመሰሉ ዓሌታት ኣቑጽልቲ ኣብ ርእሲ ልምዓት ሓምላይ መግቢ ብሰፊሑ ንምትእትታዎም መደብ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል፡ ኣቶ መድሃኔ ተስፋይ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ልምዓት ጸባ ኣብ ዘዳለዎ እንስሳ፡ ቀረብ ውሁድ መግቢ ንምውሓስ፡ ተታሒዙ ኣሎ። ኣስተምህሮ፡ ኣብ ድሕረባይታ ልምዓት ጸባ፡ መባእታዊ ኣመጋግባ ብመንጽር ስርዓተ ምሕቃቕ መግብን ዓይነታት እቲ ብቑዕ ዝብሃል ውሁድ መግቢ ኣብ መወዳእታ እምበኣር፡ ኩሎም ናይ ጸባ እተፈላለያ ጥሪትን ኣቕሪቡልና ነይሩ። ንሎሚ ድማ ኣብ ልምዓት ሓምላይ መግቢ እንስሳ ኣብ ጀራዲንን ንምፍራይ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ንልምዓት ጸባ ከብቲ ዝውንኑ ሓረስቶት፡ ቀጻልነትን ብጫ ዕፉን፡ ሶያ-ቢንን ካልኦት ጥረታትን መግሃጫታትን ዝምልከት ካልኣይን ናይ መወዳእታን ክፋሉ ይስዕብ፦ ሰናይ ንባብ። ዕብየትን ሕርሻኦም ንምድንፋዕ፡ ልዑል ትኹረት ብምሃብ ግብራዊ ንልምዓት ቀጠልያ መግቢ ቀዳምነት ሂቦም ተበግሶታት ኣብ ምውሳድ ይርከብ። መግብን ኣመጋግባን ኣብ ምህርቲ ጸባ ኸኣ ዝያዳ ተቐባልነት ዘሎዎም ግን ከም ክሰርሑሉ ይግባእ። ኩሎም ዝምልከቶም ጽልዋ ካብ ሃለዎ፡ ምስ ናይ ጸባ ከብቲ ኣልፋኣልፋ፡ ሓርማዞ (ሳዕሪ ሓርማዝ)፡ ክኢላታት ሕርሻ ድማ ነዚ ልዒሉ ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ነተን ብፍኑው ኣገባብ ኣዛሚድና ምርኣይ ኣገዳሲ እዩ። ከምቲ ሳዕሪ-ሱዳን፡ ዕፉንን እዮም። ካልኦት ከም ዝተገለጸ መደባት ኣብ ግብሪ ንምውዓል፡ ዝጓሰያ ጥሪት፡ ቀረብ መግቢ ንምውሓስ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል እተገልጸ፡ ግቡእ ምቁር ድንሽ፡ ላብላብ፡ ሉፒን ካልኦትን ልዑል ኣበርክቶ ክገብሩ ይግባእ። ካብቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ ጸቒጡ ዝሰርሓሉ ስርዓተ ምሕቃቕ ክህሉ እንተኾይኑ፡ ከኣ ኣብዚ እዋን ንምስፍሖም ልዑል ብፍላይ፡ እቲ ካብ ፍኑው መጓሰ ዝፈሪ ዘሎ መደባት፡ ምስፋሕን ምህብታምን ሓንቲ ላም ካብቲ መዓልታዊ እትምገቦ ጻዕርታት ይካየድ ኣሎ። ምህርቲ ጸባን ስጋን ብዝግባእ ተገምጊሙ መጋሃጫታት እዩ። ልምዓት መጋሃጫታት፡ ዓቐን መግቢ፡ እቲ ኣስታት 90 ንክቐርብ፡ ቅምሶታት እናወሰዱ፡ ቀጻሊ ከም ኣካል ሕርሻዊ ንጥፈት ተወሲዱ፡ ሚእታዊት፡ ኣብ ልክዕ ግዚኡ ዝተዓጽደ ካብዚ ኣብ ላዕሊ እተገልጸ ሓቂ ዳህሳስ ብምግባር፡ ጽጹይ ገምጋሞም ናብ መጋሃጫታት ግቡእ ምዕቃብ ሓመድን እተፈላለየ ዓይነት ጥሉል ሓምላይ ብምብጋስ’ዩ እምበኣር፡ ኣብዚ እዋን ሚኒስትሪ ሕርሻ ከቕርቡ የድሊ። ማይን ተኻዪድሎም ንኽለምዑ ኣብ መግቢ፡ እቲ ትሕቲ 10 ሚእታዊት ድማ ምፍራይ ሓምላይ መግቢ ልዑል ኣተኩሮ **** ውሁድ መግቢ ከም፦ ፍሩስካ፡ ፍሩስኬሎ ዝወሃበሉ ዘሎ። ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ዝኣመሰለ ክኸውን ይግባእ። እኹልን ሓምላይ መግቢ እንስሳ ንምድንፋዕ ኣቶ መድሃኔ ተስፋይ ብሉጽን ሓምላይ መግቢ እንተሃልዩ እተፈላለዩ ንጥፈታት ወጢኑ ክሰርሕ መኣዛ ፍረ-ጻዕሪ ግን ምሉእ ብምሉእ ኣብኡ ክንምርኰስ ጸኒሑን ኣሎን። ፈልሲ ቀጠልያ መግቢ ክምስርታ ዝያዳ ተመራጺ ይኸውን። እዚ ውሁድ ይግባእ። ነዚ መደብ ንምዕዋት፡ ሚኒስትሪ ባህላዊ መግቢ ሕሾ መግቢ እንብሎ፡ ልዑል ትሕዝቶ ጸዓት/ እቲ ቀዳማይ፡ ምምስራትን ምሕያልን ሕርሻ ዘርኢ ቀጠልያ መግቢ ንኣብነት ፕሮቲን ዘሎዎ እዩ። በዚ ሜላ ኣመጋግባ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዝተደኰኑ መደበራት ኣልፋ-ኣልፋ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብእኹል ብኣስመረት ዳምር ርቡሕን ብሉጽን (ሓፊስ) ጸባ ክርከብ ፈልስን ነቝጣታት መርኣያን መባዝሕን ዓቐን ንኽባዝሕ ሰፊሕ ውጥን ሒዙ ዘድልዩ ጥረ ነገራትን ዓቐን ይከኣል። ከም ተወሳኺ፡ ውሁድ መግቢ ቀጠልያ መግቢ እዩ። እዘን ዛጊት ይሰርሓሉ ኣሎ። ዘድልየሉ ግዜ ብዝያዳ ንሓራስ ላም ኣብ ሃገርና ዘለዋ ነቑጣታት፡ ብቑጽሪ • 1 ኺሎ ቀይሕ ጣፍ ወይ ዳጉሻ • 1 ማንካ ጣውላ በርበረ ኮይኑ፡ ነቲ ኣብ ግዜ ሕርሲ ዘውጽኣቶ ውሑዳትን ከምቲ ዝድለ ንሓረስቶት እቲ ኻልኣይ ድማ ምስፋሕ ብቐጠልያ • 5 ማንካ ጣውላ እንጣጢዕ • ማይ ንመቘምጥዒ ዝኣክል ልዑል ጸዓትን ድሕሪ ሕርሳ እትሕለቦ ኣገልግሎት ክህባን ዘይጸንሓን እየን። መግቢ እንስሳ ዝለምዕ መሬት እዩ። ብዙሕ ጸባን ብቕልጡፍ ንምትካእ ኣብ መጻኢ ግና ሓረስቶት ዘድልዮም ኣልማዕቲ ኣሕምልትን ፍረታትን ዝኾኑ ኣገባብ ኣሰራርሓ መግቢ ሓጋዚ ስለዝኸውን እዩ። ካብዚ ወጻኢ መባዝሒ ፈልሲ ካብ ቀረባኦም ንክረኽቡን ሓረስቶት፡ ካብቲ ዝለምዕ መሬቶም ግን ሓምላይ መግቢ እንተ ተዋሒሱ፡ ግብራዊ ትምህርቲ ድማ ክቐስሙን ስለ (ጀርዲኖም) 10 ሚእታዊት ሓምላይ መጀመርታ፡ ሓርጭና ብማይ ኣቘምጢዕና ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ ዝረሰነ ሞጎጎ ምሉእ ብምሉእ ኣብኡ ክንምርኰስ ዝሕግዝ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዞባን ንኡስ መግቢ (ሓደ ኣፍ ወይ ሓደ ሚእታዊት ካሲስና ንኸድኖ። ሽሉቕ ምስ በለ፡ ንግልብጦ’ሞ፡ ኣብ ልዕሊኡ ቁሩብ እንጣጢዕ ይምረጽ። ምኽንያቱ፡ ኣብቲ ልክዕ ናይ ዞባን (እንተ ተኻኢሉ’ውን ኣብ ደረጃ ካብኡ ንምቁር ድንሽ ዝውዕል) ከም ነስኒስና ንኽርህጽ ንኸድኖ። ብድሕር’ዚ፡ ጽንሕ ኢልና ኣውጺእና፡ ብውዑዩ ምዕጻድ ግዜ እንተ ተዓጺዶም፡ እተፈላለዩ ምምሕዳር ከባቢ) ካብ 3-5 ሄክታር ዘልምዑ ምግባር እዩ። እዚ ኸኣ ሸፈነ ኣብ ሸሓኒ ንድህጾ። እንጣጢዕን በርበረን እናነስነስና ንሓስዮ ወይ ንሕሽዎ። ኣትክልቲ ናይ ሓምላይ መግቢ፡ ልዑል ዝስፍሓተን መደበራት መርኣያ መባዝሒ ብሓምላይ መግቢ ዝለምዕ መሬት ጽቡቕ ገይሩ ምስ ተወሃሃደልና፡ ብጉምቦ ኢድና እናዓቀንና፡ ጨቢጥና ቅርጺ መኣዛዊ ትሕዝቶ ስለ ዘሎዎም፡ ኣብ ዘርኢ/ መደበራት ፈልሲ ሓምላይ መግቢ ዘዐብይን፡ እኹል ቀረብ ሓምላይ መግቢ ብምውጻእ ንመግቢ ድሉው ንገብሮ። ምህርቲ ጸባ ድማ ልዑል ኣስተዋጽኦ እንስሳ ንኽምስረታ ብዕቱብ ይስርሓሉ ንምውሓስ ዝሕግዝን ስለዝኾነ፡ ኩሎም ይገብሩ። ዓሌታት ሓምላይ መግቢ ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ’ውን ነፍሲ ወከፍ ሓረስቶት ከተግብርዎን ዝምልከቶም ዝውንኖ መኣዛዊ ትሕዝቶ ኣዝዮም ብዙሓት’ኳ እንተኾኑ፡ እቶም ንኡስ ዞባ፡ እንተ ተኻኢሉ’ውን ብደረጃ ሓለፍትን ክኢላታትን ድማ ብዝለዓለ ኣብ ሃገርና ዝውቱራትን ብሓረስቶትና ምምሕዳር ከባቢ ናይ ባዕለን መደበራት ክደፍእሉን ይግባእ። ባህላዊ መግቢ ሕሾ፡ ብጸዓት ዝመልአ ምዃኑ፡ ነቶም ኣብ ዓውዲ/ መኼዳ እኽሊ ዝሰርሑ ሰባት፡ እኹል ዝኾነ መጠን ሓይሊ ይህቦም። እንጣጢዕ ብምህላዉ ድማ ነቲ ንኣእምሮ ወዲ ሰብ ንምህናጽ ዘኽእል ኦሜጋ 3ን ኦሜጋ 6ን ዝበሃሉ ዓይነት ቅብኢ ካብዚ መግቢ ክንረኽቦም ንኽእል ኢና። እዚ መግቢ ከግምገም ከሎ፡ ዋሕዲ ፕሮቲንን ቪታሚንን ኣሎዎ። እዚ ድማ ኣብቲ ዝተረፈ ናይ መዓልትና መግቢ፡ ኣሕምልትን ፍረታትን ክንምገብ’ሞ ዘድልየና መኣዛታት ናይ ቪታሚን ክንረክብ ንኽእል። ብተወሳኺ ድማ ጥረታት ወይ ድማ ጸባን ውጽኢት ጸባን ብምምጋብ፡ ነቲ ጎዲሉ ዝጸንሐ ትሕዝቶ ናይ ፕሮቲን ምሉእ ይገብሮ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት፡ እቲ ክሰርሕን ክደክምን ዝጸንሐ ጭዋዳታት፡ ዓቕሚ ንምድላብ የኽእሎ። ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንዅሉ፣ ኣብ ኵሉ! ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝዳሎ ዓምዲ - ለይ-ኣውት፦ ሶፊያ ፍቓዱ ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/ 07415048 - ቁ.ሳ.ፖ 1048", "char_count": 4181, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02576", "text": "ሕቶ ሸባብ ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ደዋሊት፥ ሄሎው ምኽሪ ብተለፎን ግድን ድዩ ውጽኣት ክሓም፧ ዝኣመሰለ ምስ ዝነክስ ወይ ኣስናኑ ድዩ፧ ምስ ዝፍሕፍሖ ነቲ ሳሓ ዘፍ ከብለሉ ይኽእል’ዩ። ኣካል መግቢ ስለዝኾነ ኣማኻሪት፥ ኣይተጋገኽን ጽቡቕ ኣለኺ፡ ናብ ሃማመተኤ ኣገልግሎት “ጻዕዳ ሽጕርቲ ገይርኪ ግርጻኑ ፋሕፍሕዮ፡” ዝብላኻ’ውን ኣለዋ። ድማ ከይሓምም ዘሰክፍ ኣይኮነን። ስለዚ፡ ብኸምዚ ኣገባብ ነቲ ስኒ ናይ ምኽሪ ብተለፎን ኢኺ ደዊልኪ። ሄዋን እብሃል፣ መን ክብል፧ የእቱዶ፧ ምብቋል እዋን ክንሓልፎ ንኽእል። ብተወሳኺ’ውን ኣብ ልዕሊ እቲ ሰብ ደዋሊት፥ ራሄል እብሃል ካብ ደዋሊት፥ ኣሃ! እወ ኣሎ እወ፣ ዋላ ሞያ ዝህቡና ሓገዛዊ መድሃኒት፡ ኣብ ደቀምሓረ’የ ዝድውል ዘለኹ። ኢደይ ሒዙ ናብ ኣፉ እዩ ከእቱዎ ቤትና ክንገብሮ እንኽእል፡ ከም ማይ ዝደሊ። ኣማኻሪት፥ ሕራይ ራሄል ሩዝ ዝኣመሰለ ነቲ ውጽኣት ደው ኣገልግሎትና ደሊኺ ብምድዋልኪ ኣማኻሪት፥ ርኢኺ ራሄል እዚ ኣብ ምባል ልዑል ተራ ኣሎዎ። ኣቐዲመ ከመስግነኪ እፈቱ። እንታይ ንባዕሉ ሓደ ሓበሬታ እዩ ዝህበኪ እምበር ብዙሓት ቈልዑ ብኸምዚ ክሕግዘኪ፧ ዘሎ። ከምቲ ኣቐዲመ ዝሓበርኩኺ ክንዛረበሉ ዝጸናሕና ክሽገሩ ትርኢ ዝኾነ ቈልዓ ስኒ ከውጽእ ከሎ ደዋሊት፥ ወዲ 8 ወርሒ ህጻን ኣሎኒ፡ ኢኻ። ኣለኺዶ ራሄል፧ ግርጻኑ ስለ ዘሳሕዮ፡ ዝሓዞ ነገር ናብ ውጽኣት እናተመላለሶ ኣሸጊሩኒ። ደዋሊት፥ ኣለኹ። ዘየስተብሃልኩሉ ኣፉ ብምእታው ክነኽሶ ወይ ግርጻኑ ሽሕ’ኳ ኣብ ዝሓመሉ እዋን ናብ ነገራት እንዲኺ ተዘኻኽርኒ ዘለኺ። ክፍሕፍሕ’ዩ ዝደሊ። እዚ መስርሕ ትካል ጥዕና ይወስዶ እንተ ኮንኩ፡ ግርም ገይይረ እምበር እሰምዓኪ ክሳብ ስኒ ኣውጺኡ ዝውድእ ፈጺሙ ክገድፎ ግና ኣይከኣለን። ኣለኹ። ክቕጽል ይኽእል’ዩ። ስለዚ፡ ናብ ቈልዓ እንተ ሓሚሙኒ እዛ ልበይ ኣፉ ዘእቱዎ ነገር ዘይጽሩይ ምስ ኣማኻሪት፥ እዚ ማለት ግና ራሄል ጥውይ እያ ትብል። መጀመርታይ ግዲ ኮይኑ ከኣ ዝሕዞን ዝጭብጦን’ዩ ታህዋስያን ከሕምሞም ይኽእል። ኣብዚ ግዜ’ዚ ከም ጽዕድው ዝበለ ዝኸውን፡ ተደጋጋሚ ውጽኣት ኵሉ ውጽኣት ብኸምዚ ክንዘራረበሉ ዝጠፍኣኒ። ቈልዓ ኣይሕመምካ ከምኡ’ውን ኣብ ደገ ጸኒሕና ምስ ኣብ ግርጻኖም ክንዕዘብ ንኽእል ክገብረሉ ይኽእል። ኣብዚ ክንርድኦ ዝጸናሕና ይመጽእ ማለት ኣይኮነን። ወደይ፣ ዓቢ ሰብሲ’ኳ ኣብዚኣተይ ረሃጽና ጡብና ከይሓጸብና ንህቦም። ኢና፡ እቲ ስኒ ኣብ ትሕቲ ግርጻን ዝግበኣና ግና ስኒ ከውጽእ ናይ ግድን ዝኾነ ቈልዓ ምስ ዝሓምም፡ ናብ ይብለካ፡ ናይ ቈልዓ ግና ከቢድ’ዩ ከም ዝፍለጥ፡ እተጥቡ ኣደ ጸባ ክርአ ከሎ ምዃኑ እዩ። ኣብዚ ግዜ ውጽኣት ክሓምም ኣሎዎ ማለት ትካል ጥዕና ብምኻድ፡ ካብ ሰብ ሞያ በጃኺ። ጡባ ክፈስስ ይኽእል እዩ። እንተ ኣዝዩ ሳሓ ስለ ዝገብረሎም ዝሓዙዎ ኣይኮነን። ምኽንያቱ፡ ዘሕምሞም ምኽርን ማዕዳን ክንውከስ ይግባእ። ዘይተሓጺቡ ምስ ረሃጽ ተሓዋዊሱ ናብ ኣፎም ከእትዉን ክነኽሱዎን እቲ ዘይጽሩይ ነገራት ናብ ኣፎም ብተወሳኺ፡ ኵሉ ዝወሃበና ሓበሬታ ኣማኻሪት፥ እዚ ቈልዓ ድዩ ናይ ተህዋስያን ይፈጥር’ሞ ጠንቂ ናይ ይርኣዩ’ዮም። ኣብዚ ግዜ’ዚ ድማ ዝኣቱ ደኣ’ምበር እቲ ስኒ ምውጻእ ከነተግብር ድማ ሓላፍነት ኵሉና’ዩ። መጀመርታኺ ወይሲ ሕጂ’ዩ ውጽኣት ክኸውን ይኽእል። ስለዚ፡ እዩ ዝያዳ ክትትልን ጽሬትን ኣይኮነን። ደዋሊት፥ በሊ እዚ ዝበልክኒ ሓበሬታ ንመጀመርታኡ ሓሚሙ፧ ቀጻሊ ዋላ ኣይኹን ከምዚ ዓይነት ዘድልዮም። ስለዚ፡ ወዲኺ ናይ ስኒ ደዋሊት፥ እዋይ፡ እንታይ ትብሊ ከተግብር ክፍትን’የ። ተስፋ እገብር ደዋሊት፥ ናይ መጀመርታ ኣጋጣሚታት ክህሉ ስለ ዝኽእል፡ ምልክት ጀሚሩዶ፧ እንታይ ዓይነት ጓለይ፧ እዚ ደኣ ዘየስተውዓልኩሉ ድማ ለውጢ ክርእየሉ። ንዝሃብክኒ ውላደይ’ዩ። ኣብ እነጥብወሉ እዋን ግቡእ ጽሬት ተርእዮታት ተዓዚብኪ፧ ነይረ። ወደይ ደኣ ሓቁ እንድዩ ሓበሬታ ግና ኣዝየ’የ ዘመስግን። ኣማኻሪት፥ እሞ ናብ ትካል ጥዕና ኣእዳውን ጡብን ምሕላው ክንርስዖ ደዋሊት፥ ኣብተን ናይ ቅድሚት ክሽገር፡ እሞ ሕጂ እንታይ እንተ እትህቡዎ ኣገልግሎት ድማ ሓጋዚ ኣብ ዝወሰድክዮ እዋን እንታይ ዘይግባእ’ዩ። ብተወሳኺ ኣብዚ ግርጻኑ ኣይወጽኣን እምበር ጽዕድው ገበርኩ ደኣ ይሓይሽ፧ ስለዝኾነ ኣብ ስራሕኩም ዓወትን ኢሎምኺ፧ ከነስተብህለሉ ዝግባኣና ከኣ ጽሬት ኢለን ክቕልቀላ ደልየን ኣለዋ። ኣማኻሪት፥ ከምቲ ኣቐዲመ ኣሳልጦን እምነየልኩም። ብሩኽ ደዋሊት፥ ቀልቀል መርመራ ክብሃል እንከሎ፡ ንደጋዊ ጽሬት ኣማኻሪት፥ ካልእከ እንታይ ዝሓበርኩኺ እዚ መስርሕ ክሳብ መዓልቲ! ይገብሩሉ’ኳ እንተኾኑ፡ ዝተራእዮም ጥራይ ዘይምዃኑ እዩ። ክዳውንቶም ተዓዚብኪ፧ ስኒ ኣውጺኡ ዝውድእ ክቕጽል ኣማኻሪት፥ ንሕና’ውን ምኽሪ ውጽኢት ግና የለን። ውጽኢት ስለ ዘጽረኻ ጥራይ ግቡእ ጽሬት ተኽእሎ ኣሎ። እቲ ቈልዓ ድማ ደሊኹም ምድዋልኩም ብፍሕሹው ደዋሊት፥ ዋእ! ካልእሲ እንድዒ መርመራ ደሓን ከም ዝኾነን ኣብ ይኽተል’የ ከብለና ኣይክእልን። ክሽገር ስለ ዘይብሉ፡ ትርር ዝበለ ከም ገጽ ከም እንቕበሎ ከነረጋግጸልኩም ዘየስተብሃልኩ ከኣ ግዲ ኮይነ፡ ጽሬቱ ጥራይ ከተኵር ከም ዘሎኒን እኳ ደኣ ቀንድን ኣገዳስን ኣብዞም ሌጣ ቅጫ፡ ካሮቲ ሕጽብ ኣቢልኪ ንፈቱ። ንዘሎኩም ሕቶታት ናጻ ዝተዓዘብኩዎ የለን። ተሓቢረ። ከምኡ’ውን ነቲ ዝወጽአ ብዓይንና ክንርእዮም ዘይንኽእል ክትህብዮ ትኽእሊ ኢኺ። ኣስናኑ ኴንኩም ክትድውሉ ድማ ንምሕጸን። ፈሳሲ ንኽትክኣሉ ኦ.ኣር.ኤስ. ኢና ክንጥንቀቕን ከነኵኩርን ኣማኻሪት፥ ዝሓዞ ነገር ናብ ኣፉ ኣብ ዘሳሕዮ እዋን ድማ ከምዚ ብሩኽ መዓልቲ! (ORS) ሂቦም ጸባ ጡብ ድማ ዝግባእ። ደጋጊመ ከጥብዎ ከም ዘሎኒ ሓቢሮም ደዋሊት፥ ንሱ ደኣ እወ ሓቅኺ። “በብግዜኡ ዝምስረት ፍቕራዊ ኣፋንዮምኒ። ብኸምዚ ኣገባብ ጽቡቕ ከምቲ ዝበልክዮ ኣየጋጥምን’ዩ ለውጢ የምጽእ’ሞ፡ ቅንይ ኢሉ ከኣ ክብል ኣይደፍርን’የ። እቲ ውጽኣቱ ዝምድና፡ምስ ተመሳሊ ባህሪ ናብታ ዝነበራ ይምለስ። ዋእ! ኣነ ስለ ዝተደጋገሞ ግና ኣሰኪፉኒ። ከኣ ነብሳ ባዕላ ንኢዳ ደኣ ኣይትበልኒ ዘሎዎም መጻምዲ ይግበር” ኣደታትና ከኣ “ኣይትሸገሪ ናይ ስኒ እምበር፡ ብዛዕባ ጽሬትሲ ዝጐድለኒ እዩ፡ ባዕሉ ክገድፎ’ዩ፡” ኢለናኒ። - ተመራመርቲ ዘሎ ኮይኑ ኣይስምዓንን። “ስኒ ባርካይ ዝብሃል ከምኡ’ዩ ኣማኻሪት፥ ብርእሰ ተኣማንነት ከምኡ ዝገብሮም፡” ይብላኻ። ‘ኣነ ኣፍልጦ “ኮኾበይ ረኺበ” ኢልና ኣብ ፍቕሪ ፈረቓና ዝዀነ ይስምዖም። ምባልኪ ጽቡቕ’ዩ። ምስትውዓል ስለ ዘይብለይ ድዩ፡’ ብምባል ድማ ከም ዝረኸብና ንገልጽ ኢና። ክልተ ተፋቐርቲ፡ “ናተይ “እንተዀነ፡” ይብል ዋና መጽናዕቲ፣ “እቲ ድሒሮም ዘድሊ ግና ንህጻናት ኣብ እትህቦኦም እደናገር። ገለ ኣደታትሲ ወረግ፡ ታይፕ” እናተብሃሃሉ ልክዖም ከም ዝረኸቡ ይነገሩ። ዝመርጹዎ መጻምዲ፡ ምስቲ ዝቐደመ መጻምዲ መግቢ ይኹን ኣብ ምዕቃብ ጥዕናኦም “ጻዕዳ ሽጕርቲ ገይርኪ ግርጻኑ እዚ ሓደ ሰብ ናቱ “ታይፕ” ከም ዝደሊ ብመጽናዕቲ ዘመሳስል ብዙሕ’ዩ ዝጸንሖ።” እዚ መጽናዕቲ ካብ ልዑል ተራ ትጻወታ ኣደታት’ኳ ፋሕፍሕዮ፡” እየን ዝብላኻ። ሽሕ’ኳ እተረጋገጸ እዩ። እዚ ከም ንቡር ክውሰድ ይከኣል 2008 ጀሚሩ ኣብ ጀርመን፡ ብዩኒቨርሲቲ ቶሮንቶ እንተ ኮክን፡ ኣብ ገለ እንሰርሖ ተግባራውነት ናይቲ ዝብላኻ እንተ ይኸውን፣ ፍቑራት በብምኽንያቶም ድሕሪ ምፍልላዮም ናይ ካናዳ እተኻየደ እዩ። ሓደ ሰብ ናብ ሓድሽ ንጥፈታት ተሃዊኽና ወይ ብዘይ ዘይፈልጥካ፡ ዓቕልኻ ምስ ጸበበካስ ዝፈጥሩዋ ካልእ ዝምድና፡ ብዝበዝሐ ሸነኹ ምስቲ ዝምድና ምስ ኣተወ፡ እቲ ኣብ ዝቐደመ ዝምድና ምስትብሃል ክንጋገ ንኽእል ኢና። ፈትኖ እዩ ዝመጽኣካ። ዝቐደመ ኣፍቃሪ/ት ዝመሳሳል ከም ዝመርጹ ዘረጋገጸ ዝነበረ ባህሩ ክንጽባረቕ ይጅምር። ብ2017 ን332 ንኣብነት፡ ኣብ ገለ እዋናት ስራሕ ሓድሽ መጽናዕቲ ንሕትመት በቒዑ ኣሎ። ኣማኻሪት፥ ጽቡቕ ኣለኺ ራሄል፣ ሰብ ኣብ እተገብረ ናይ ሰብኣዊ መንነት መጽናዕቲ፡ ነዚ ገዛ ክንሰርሕ ጸኒሕና ሃንደበት ቈልዓ ኣብ ባህልና ብልምዲ ኣደታት ብቐረባ እንከታተሎም’ሞ ባህሮም ዘይቅይሩ ሰብ፡ ዘረጋግጽ ኰይኑ ከም እተረኽበ እዞም ተመራመርቲ ጫጭ ኢሉ ምስ ዝበኪ፡ ብስንባደ ህጻናት ስኒ ኣብ ዘውጽኡሉ ግዜ፡ ምስ ከመይ ዝበለ መጻምዲ ክቐንዖም ከም ዝኽእል ይገልጹ። እዚ ኣብ ሰብኣዊ መንነት ዝግበር መጽናዕቲ፡ ስራሕና ገዲፍና ናብ ውሉዳትና ስኒ ባርካይ ኢለን ክሰምያ ሰሚዕናን ክንግምት ይከኣል እዩ። ክልተ ሰብ ምስ ተፋቐሩ (ምስ ንመጻኢ ምስ ከመይ ዝበለ ሰብ ክትቋረን ከም እትኽልን ንጐዪ ኢና። ከም ውጽኢቱ ድማ ተዓዚብናን ኣለና። ሓደ ህጻን ስኒ ተዓራረኹ)፡ ድሕሪ ግዜ ክፈላለዩ ይኽእሉ። ድሕሪ እንታይ ዓይነት ባህሪ ሒዝካ ከም እትጓዓዝን ክእምት ብዛዕባ ጽሬት ኣእዳውና ከይዘከርና ከውጽእ ግዜኡ ምስ ኣኸለ ብሓደ ምፍልላዮም፡ እቲ ዝሓለፈ ፍቕራዊ ተመኵሮኦም ዝኽእል እዩ። ክንእብዶም ብምባል ከነጥብዎም መዓልቲ በቚሉ ዝሓድር ዘይኮነ፡ ግዜ ብዙሕ ፍልጠት ከም ዝሃቦምን ድሒሮም ንዝፈጥሩዎ ንጅምር። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ኣእዳውና /ኣብ ጆርናል PNAS እተሓትመ/ ዝወስድን ሳሓ ግርጻን ዘኸትልን’ዩ። ዝምድና ከኣ ብዓሚቝ ግንዛበ ከም ዝርድኡዎን ኰይኑ ዝጸንሐ ብዓይንና ዘይንርእዮም", "char_count": 5175, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02577", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብፍ/በ/መሰል ናቕፋ ኮርፖረሽን፡ ብፍ/በ/ ብዓል-ቤተይ ዑቕባማርያም ተኽለ ምስጋና ኣስመራ ዕዳ ሄለን ታደሰ፡ ንዓኺ ዝምልከት ናይ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ን23/4/26 ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ነፍ/ሄር መንግስትኣብ ኣብ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቢ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ብዕረፍቲ ኣዚና እነፍቅሮን እነኽብሮን ወላዲና ኣቶ ሕሩይ መንግስ፡ ብፍ/በ/መሰል ይስሓቅ እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ታደሰ ዑ/ሚካኤል ወንደፍራሽ፡ ዝተሰመዓና ሓዘን የማነ ገብረመስቀል፡ ንፈጽሚ ዝምልከት ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። እናገለጽና፣ ካብ ግዜ ሕማሙ ኣብ ገዛን ሆስፒታልን ምልክታ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ መልሲ ብምምልላስ፡ ምስ ዓረፈ ኣብ ሕርዋ-ገደና ብምኻድ ሒዝኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ቀሺ ተስፋሚካኤል ክፍለን ወ/ሮ ፍዮሪ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛ ብምምልላስን ካብ ወጻኢን ን/6/5/2026 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይ ነጸረኣብ ክፍለዮሱስን፡ ስም ትሕቲ ዕድመ ውሽጢ ሃገርን ብምድዋልን ዘጸናናዕኩምና ቀሪብኩም፡ ገዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ከሳሲት ሄለን ዳዊት ተስፋጼን፡ ተኸሳሲ ደቅና ምናሴ ምሕረተኣብ ክፍለን ሴት መቕርብን ፈተውትናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መስፍን ተስፋይ በርሀ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ምሕረተኣብ ክፍለን ምባል ተሪፉ፡ ምናሴ ልባዊ ምስጋናና ነቕርብ። ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ን4/5/2026 ኣብ 2ይ ተስፋሚካኤል ክፍለ፡ ሴት ተስፋሚካኤል ይግባይ በሃልቲ መሓሪ ወልደማርያም፡ መጋባእያ ቤ/ፍ ቅረብ። ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመሎም ስለ ዝበሉ፣ ምሉኣት ስድራቤት ወሃብቲ መልሲ ወረስቲ ምሕረተኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ 2ይ ገብረእግዚኣብሄር 1. ኣበባ ዑቕባሚካኤል ዓብደልቃድር መሓመድእድሪስ ዓሊ መጋባእያ ይቕረብ። 2. ሰምሃር ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ ዓብደልቃድር መሓመድ 3. ሜሮን ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ዚፕ ኮድ 1A132 ብመለለዪ ቁ.ASD00028316 4. ሚካኤል ምሕረተኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ሃይኮታ ፓርሰል ASP00032305 መዝገብ ቁ. 3397/2013 ብስም ዘርኣይ ገብረዮውሃንስ ገብረእግዚኣብሄር 5. ልያ ምሕረተኣብ 2ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዑቕባገርግሽ ዝተመዝገበ ልብሬቶ ናይ ገዛ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል ገብረእግዚኣብሄር 6. ዳናይት እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁ.ቴለ 07330422/07176313 ደዊሉ ጸገዘኣብ ጉዕሽ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ጸጋይ ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር 7. 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ይርከበኒ። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክወሃበኒ ክሕእትት ምዃነይ ጉዕሽ ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ይርካቤት ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር መንደፈራ እሕብር። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ 8. ገነት ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ቤ/ፍ ይቕረብ። ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ሰናይት ኢሳቕ ገብረሚካኤል፡ ወ/ሮ ይርገኣለም ኣስካለ ገብረስላሴ ሮዳስ ኪዳነ ገብረመድህን፡ ብዓልኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 4ተ ኣስመራ ምም/ከባቢ ገዛ ከንሻ ጎደና መንገዲ ቁ.29 ቤተይ መትከል የማነ ሃብተማርያም ቁ12 ስፍሓት መሬት177.5 ት/ሜ ብቁ. ምስከር ወረቐት 111794 ብመወከሲ ቁ ኣመልካቲት ሶፍያ እድሪስ፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ጎደና 176/21 ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ 124571 ብስም ወረስቲ ነ/ሄ ተደላ ስብሃቱ ነ/ሄሪት ግምጃ ተኽለን ተጋ/ ኣፈወርቂ ዝርከብ ገዛ ASP00028135 ASD00046266 ስፍሓት መሬት ኣብ 418ት/ሜ መሰለይ ይተሓለወለይ ን 1ወድና ድማ ወራሲ ምዃኑ ይረጋገጸሉ ስለ ዝበለት፣ ተድላን ምስ 7 ኣሕዋቱ ዝተመዝገበ ልብሬቶ ናይ ገዛ ስለዝጠፈኣና፡ ረኺበዮ ዝተደኮነ፡ ቀንዲ ክፍሊ 5 ተሓጋገዝቲ 1 ብሽም ነ/ሄር ጣሃ ኢድሪስ ዑመር ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 28/4/26 ኣብ 6ይ ወይ’ውን ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ብቁ. ቴለ ቤት/ጽ ካድስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1BRASM016421016421 ዝተመዝገበ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። 07154645 ደዊሉ ይርከበና። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክወሃበና ብውርሲን ምቅሊትን ንዓይን ንፌርዶስ እድሪስ ዑመርን ዝብጽሓና ናብ ሽምና ክንሓትት ምዃንና ንሕብር። ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ሕጊ ግደይ ዕቑባዝጊ ዑቕባእንድርያስ፡ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ብዓል-ቤተይ ገብራይ ኣብርሃም ኣመልካቲ ሌ/ኮ ኣፈወርቂ ተድላ ስብሃቱ +7 ነታዮ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ሶፍያ እድሪስ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣኽርያ ከባቢ/ዚፕ ኮድ 01-1/1A135 ቁ.ፓርሰል ዝቃወም እንተሎ፡ ን 5/5/26 ኣብ 10ይ ASP01281ጎደና 135-3 ቁ. ገዛ 38 ብመለዪ ቁ. ASD02435 መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብውርሲ ዝረኸብናዮ፡ ብስም ዘምዘም ሓሰን መሓመድሓጎስ +5 ተመዝጊቡ ንሳልሳይ ግዜ ዝወጽአ ምልክታ ጨረታ ዘሎ፡ ሓንቲ ካብ ወረስቲ ብጽሒታ ስለዝወሰደት፡ ዝተረፍና ዘምዘም ሓሰን ዘውዲ ግርማጼን ገብረኪዳን፡ ብዓልመሓመድሓጎስ +4 ክምዝገበልና ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሃልዩ ኣብ ውሽጢ ቤተይ ሃብተስሉስ ገብረእግዚኣብሄር ሚኒስትሪ ቱሪዝም ምምሕዳር ሆቴላት መንግስቲ፦ 30 መዓልቲ፡ ኣብ ዝምልከቶ ቤት ድርዲ ወይ’ወን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ወልደስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስትራልን ቤት ጽሕፈት ኖታሪን ይቕረብ። መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ቀረብ እንቋቑሖ ንኣስመራን ባጽዕን ዝርከባ ሆቴላት መንግስቲ ንዓመት 2026 እንተ ዘይቀሪቡ ሰነዳትና ሒዝና ጉዳይና ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ከቕርቡ ንዝኽእሉ ሕጋውያን ነጋዶ ንሳልሳይ ግዜ ጨረታ ይዕድም። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ዘምዘም ሓሰን መሓመድሓጎስ +4 ኣብ 5ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ዓቢ ብስራት ንተመሃሮ - ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን ናይ 2024 መረጋገጺ ካብ ዕዳ ናጻ። - መኽበሪ ጨረታ 10.000.00 (ዓሰርተ ሽሕ) ናቕፋ ብ CPO የትሕዙ። - ምልክታ ጨረታ ካብ ዝወጸሉ ግዜ ጀሚሩ ንሓሙሽተ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ቅድሚ ሕጂ፡ እታ መጽሓፍ፡ ሓልዮት 1,2,3,4፡ ሰነድ ጨረታ (መግለጺ ዝምላእ ቅጥዕን) ኣብ ኣስመራ ኣብ ደንበ ሰንበል (እንዳ ቢኒ ኽረኽቦ’የ፡ ፊደላተይ፡ ዝብላ ካብ ኣንበብቲ ኮርያ) ዝርከብ ህንጻ ሚኒስትሪ ቱሪዙም ቤ/ጽ ምም/ሆ/መንግስቲ፡ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ዘይምለስ ናቕፋ 50.00 (ሓምሳ) ብምኽፋል ክውሰድ ይከኣል። ዓቢ ተቐባልነት ኣድንቘትን ዝረኸባ መበቆላውያን - ጨረታ ድሕሪ ምዕጻው ቀጺላ ኣብ ዘላ ናይ ስራሕ ሰዓታት፡ ሰዓት 10.00 ቅ.ቀ መጻሕፍቲ ዝደረሰ፡ ሕጂ’ውን ጽምኣት ኣንበብቲ ተሳተፍቲ ወይ ወኪል (ውሉድ፡ ውላዲ፡ ብዓልቲ ቤት) ኣብ ዝተርኸቡሉ ኣብ ህንጻ ንምርዋይ፡ “ሓልዮት 5” ጆባእ ይብለኩም። ሚኒስትሪ ቱሪዙም ቤ/ጽ ምም/ሆ/መንግስቲ ይኽፈት። - ሚኒስትሪ ቱሪዝም ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ ብምሉእ ይኹን ብኸፊል ጨረታ ትሕዝቶ መጽሓፍ ሓልዮት 5፡ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ዛንታታትን ጽውጽዋያትን ብቛንቋታት ትግርኛን እንግሊዝን ዝተጻሕፉ፡ ንቛንቋ ትግርኛን እንግሊዝን ሚኒስትሪ ቱሪዝም ኣብ ምምላኽ ዝሕግዙ፡- እተመሳቐለ ቃላት፡ ግድል ቊጽሪ፡ ቃላት ድለዩ፡ cross word: word search፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ምም 03 ዚፕ 1A132 ጎደና 132-1 ስፍሓት መሬት 28.8 ት/ሜ ሓደ ቀንዲ 2 ተሓጋጋዚ ክፍሊ ዝተደኮኖ፡ ብስም ክፍለ ዝብሉ ትሕዝቶታት ንፍቱዋት ተመሃሮ ኣዳልዩ ኣሎ። ወልደኣብዝጊ ሃይሉ ዝተመዝገበ፡ ብመሸጣ ናብ ዓዳጊ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ደራሲ፡ መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ኣንብብዋ ብዙሕ ቁም ነገር ኣለዋ! ዘንብብ ይዕንብብ! ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ወይ’ውን ሞባይል፡ 07190414 ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኖታሪ ይቕረብ። እንተዘይ ቀሪቡ ሰነዳተይ ሒዘ ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። ኣካፋፋሊ፡ ሰቲት ስተሽነሪ 07222010 ኣብ ኵለን ኣብያተ መጻሕፍቲ ተዛርጊሓ ኣላ። ኣመልካቲ ክፍለ ወልደኣብዝጊ ሃይሉ", "char_count": 4802, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02580", "text": "ኣውደኣመት ኵባያ ጸባ እንተ ዘይተገዚኡልኩም ሕማቕ ኣውደኣመት ከተሕልፉ ጽቡቕ ኣይኮነን። ወለድኹም ስለ ናይ ምክፋል ግዜ.... ዘይብሎም እምበር ኩሉ ክገብሩልኩም መኣስ “ሶፍት ሶፍት… ጋዜጣ፡ ማስቲካ ዛንታ ዝጸልኡ ኮይኖም። እንተ ኾነ ሳእንኻ ማዕረ ኣሎኩም ብኽልተ ናቕፋ…፡” ሓደ ቀጢን፡ ፍቱዋት ተመሃሮ ኣብ ግዜ ኣውደኣመት እግርኻ ስለ ዝኾነ ኩልኹም ከም ቤትኩም ኣተኲራ እናጠመተቶ ሓተተት። ኣብ ነብሱ ዝለገበት፡ ጥቢቆን ብመርፍእ እንታይ ትገብሩ? እንታይከ ደስ ይብለኩም? ክትነብሩ እዩ ግርማ ዘለዎ። ኣውደኣመት ናይ “ሃብቶም እየ ዝበሃል፡ ከም ስምኪ ኵሉ ዝተሰፍየ ስረን ዝወደየ ኮተቴ፡ ገዛ-ገዛ ጽቡቕ፡ ኣብ ግዜ ኣውደኣመት ደስ ዝብለና ሓጐስ መዓልቲ እምበር፡ ናይ ብልዕን ክዳንን እዩ ዝርከበኪ። ካብ ልበይ እየ ዘመስግነኪ። እናዞረ ብሓውሲ ለመና ዝመስል ቃና፡ ነገራት ክህሉ ግድን እዩ። ስድራኹም ኩሉ መዓልቲ ስለ ዘይኮነ፡ ኣውደኣመትኩም ብብልዕን ኣብ ካሕሳኺ የውዕለኒ፡” ኢሉዋ ናይ ሸቐጥ “ግዝኡለይ’ባ” ዝዓይነቱ ቃላት የስምዕ ግዜ ኣብ ኣውደኣመት ዝገብረልኩም ደስ ብኽዳንን ክትዕቅንዎ ኣይግባእን። ንብረቱ ጠርኒፉ ብሕጒስ መንፈስ ናብ ነበረ። ከምዝብለኩም ርዱእ እዩ። እንተኾነ ኣውደኣመት ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ኣውደኣመት እቲ ዝዓበየ ሃብቶም፡ ነተን ክሸጠን ኣብ ኢዱ ሸቐጡ ከደ። ከመይ እዩ ክሓልፍ ዘለዎ? እንታይ ክፋሉ ናይ ምክፋል ግዜ እዩ። እቲ ሃብቶም፡ ካብቲ ገዛ ክእለ ከሎ ኣካላቱ እንተገበርናኸ ይሓይሽ? በሉ ሒዙወን ዝንቀሳቐስ ዝነበረ ቍሳቝስ ዘሎዎ ነቲ ዘይብሉ ዘካፍለሉ ጥራይ ኣይኮነን ሓይሊ ረኺቡ፣ ኣብ ፈጣርን ንሎሚ ኣብ ግዜ ኣውደኣመት መመሊሱ ተዓዘበን። ሓንቲ ካብኣተን እኳ ግዜ እዩ። ምሃብ ድማ ካብ ሰብን ዝነበሮ እምነት’ውን ኣዝዩ ወሲኹ ክትገብርዎም ዘለኩም ክሸይጥ ኣይከኣለን። ብተስፋ ምቝራጽ ንእስነትኩም ክትላመድዎ ነበረ እሞ፡ ‘ምስ ዓበኹ ብዘይ ክፍሊት ነገራት ኣዳሊና ኣለና’ሞ ከኣ፡ “ሎሚስ እንታይ ዓይነት መዓልቲ ስለ ዘለኩም ካብዛ ሰናይ ንባብ! ንሰባት ክሕግዝ የብቅዓኒ ፈጣሪ፡’ እናበለ እያ፧” ብምባል ኣጕረምረመ። ቀጺሉ፡ ዓው ኣውደኣመት ምክፋል ብምባል ነተን ሒዙወን ዝነበራ ዝሽየጣ ንሰማይ ኣንቃዕረረ። ኣብቲ ደመና ሒዙ ቀዳማይ ነገር ጀምሩ። ካብቲ ኣብ ንብረቱ ኣወዓውዐን። ሕጂ’ውን እንተኾነ ዝነበረ ሰማይ ከኣ ብሩህ ተስፋ ተዓዘበ። ኣውደኣመት ብዓቕሚ ቤትኩም ዘሎ ሽሻይ ነቶም ዝገዝኣሉ ኣይረኸበን። ዓመታት ሓለፈ፣ ሓንቲ መንእሰይ ስድራኹም ዝሓልፍ ዘይብሎም ኣካፍልዎም። ኣዝያ ስለ ዝሓመመት፡ ናብቲ ኣብ ከባቢኣ ምዃኑ ክትግንዘቡ ምስ ሃብኩም ድማ ሓጐስ ሃብቶም፡ ነዊሕ ኮለል ምስ በለ ጥምየት ዝነበረ ሕክምና ተወስደት። ብዛዕባ ሕማማ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት ክስመዓኩም እዩ፣ ምስ ተሰመዖ። ነተን ኣብ ጁባኡ ዝነበራ ሰናቲም ኣብ መነባብሮ ኩልኻትኩም ሃብኩም ሰላም ክህልወኩም እዩ። ደገፍ ንኽህብ ዶክተር ሃብቶም ተደወለሉ። ቈጸረን። ሓንቲ ባኒ ከግዝኣኦ ኣይክእላን ዝተፈላለየ ዓቕሚ ከምዘለኩም ርዱእ ነበራ። ናብታ ኣብ ፊቱ ዝነበረት ገዛ ዶክተር ሃብቶም፡ ስም ናይታ ግዳይ ምስ ብዛዕባ እዝን ካልእን ምስ ወለድኹም እዩ። ስለ ዝኾነ ሰብ ከም ገዝኡ እምበር ሰምዐ ኣዝዩ ሰምበደ እሞ፡ ናብቲ እታ ተዘራረቡ። ኣውደኣመት ናይ ሕውነት ግዜ ብምምዕዳው፡ “እሞ ናብዛ ገዛ ኳሕኲሐ ከም ጐረቤቱ ኣይከውንን እዩ። ወለድኹም ዝሓመመት ሰብ ዝነበረቶ ሓውሲ ከተማ እዩ። ኣውደኣመት ናይ ምሃብ ግዜ እዩ። እንጀራዶ ሃባኒ ክብለን፧” ብምባል ምስ ዓቕሞም ፈሊጦም በታ ዘላቶም ኣውደኣመት ብመኪንኡ ከደ። ተቐላጢፉ ናይ ሕክምና ኣውደኣመት ናይ ፍቕሪ ግዜ እዩ። ስለዚ፡ ነዚ ነብሱ ተዛረበ። ናብተን ህንጻታት ከሕልፉ እንከለዉ ብሕጒስ መንፈስ ክትቅበልዎ ክዳኑ ብምልባስ ከኣ ናብ ኣብ ግምት ኣእቲኹም ሕጒስ ኣውደኣመት ገጹ ከኣ ኣምርሐ። ናብ ኣለኩም። እንተ ዘይኮይኑ ጐረቤትኩም በጊዕ ስለ ኣሕልፉ። ክፍሊ ናይታ ተሓካሚት ሓንቲ ካብተን ካንሸሎ ቀሪቡ ዝሓረዱ በጊዕ እንተ ዘይተሓረዱልና ብምባል ድማ ኳሕኵሐ፣ ብሃንደበት ከደ። ነታ ተሓካሚት ክትኵርዩ ይኹን ሕማቕ ክስምዓኩም የብሉን። ርሑስ ኣውደኣመት ንኹልኻትኩም ተመሃሮ! ከለልያ ኣይተጸገመን። ውነኡ ክስሕትን ሓንቲ ብዝከኣሎ መጠን ምጭውቲ ጓል ማዕጾ ናይቲ ንኽትሓዊ ጸዓረላ። ካርቱን፡ ዕላል ክልተ መዛኑ ካንሸሎ ክትከፍቶን ሓደ ኮነ። እታ ቈልዓ፡ ብስንባደ ድሕሪ ክንደይ ቃልሲ፡ ደጊፋ ኣብ ጽላል ምስ እታ ተሓካሚት ሓወየት። 1 2 ኣዕረፈቶ፡ ናብ ውነኡ ካብቲ ሕክምና፡ ኣብ እትወጸላ ኣብ ኣውደኣመት ኣቦታት፡ ‘ሳእንኻ ማዕረ እግርኻ’ ተመልሰ። ዕለት ዶክተር ሃብቶም ናብቲ ምምሕዳርን ደኣ እንታይ ክትሓርዱ ድዮም ዝብሉ፧ ‘ገዚፍ ድንሽ’ ፋይናንስን ናይቲ ሕክምና ብምኻድ፡ ነታ ኢኹም፧ እታ ጽብቕቲ ጓል፡ “እንታይ ከምጸኣልካ፧” ክንሓርድ ኢና። ናይ ክፍሊት ወረቐት ናይታ ጐርዞ ንኽህቦ ብምባል ሓተተቶ። ብትሕትና ሓተቶ። ንዅሉ ወጻኢታት ሃብቶም፡ “ማይ እባ ኣስትይኒ እዛ ናይታ ተሓካሚት ከኣ ከፈሎ። ኣብ ድሕሪ ሓፍተይ፡” በላ ብድኹም ድምጺ። ናይታ ክፍሊት ወረቐት፡ ገለ ጽሑፍ ድሕሪ እታ ጓል፡ እቲ ቈልዓ ጠምዩ ከም ዘሎ ስለ ምጽሓፍ ናብ ክፍሊ ናይታ ተሓካሚት ዝተረደኣ፡ ኵባያ ጸባ ሒዛትሉ መጽአት። ሰደላ። ሃብቶም፡ ነቲ ዘምጽኣትሉ ጸባ፡ ኤደን፡ ነታ ናይ ክፍሊት ወረቐት ከፊታ ብህርፍርፎት፡ “ጎርዳዕ ጎርዳዕ!” ብምባል ንኽትርእያ ፈረሐት። ምኽንያቱ፡ ኣማራጺ እተን ኣብ ኵባያ ዝነበራ ጸባ ክሳዕ ዝጽንቀቓ ስኢና እያ እምበር፡ ዋጋ ናይቲ ክትእለየሉ ሰተየን። ርሑ ከኣ ናብ ንቡር ተመልሰ። ካብ ዝቐነየት ዘመናዊ ሕክምና፡ ንኽትከፍሎ ኮፍ መበሊኡ እናተንስአ ድማ፡ “ሓብተይ፡ ልዕሊ ዓቕማ ምዃኑ ኣጸቢቓ ትፈልጥ እያ። ናይዚ ዘስተኽኒ ጸባ ክንደይ ትእውድኒ ብፍርሂ ነብሳ ግንብንብ እናበላ ቀስ ኢላ ትኾኒ፧” በላ ኣተኲሩ እናጠመታ። ከፈተታ። ነታ ወረቐት ድሕሪ ምኽፋታ እታ ሓላል ጓል፡ ካብ ገጻ ክምስታ መልሲ ግድል ቍጽሪ ዋጋ ናይ መሐከሚኣ ረኣየቶ። እቲ ክፍሊት ከይፈለየት፡ “እዋይ ተመስገን! ሰንቢደ ልዕሊ ዓቕማ ምዃኑ ተረዲኡዋ ስለ ዝነበረ፡ እንድየ ጸኒሐ። እንቋዕ ደሓን ኮንካ። 80 3 × 3 = 9 340 ብተስፋ ምቚራጽ ነታ ወረቐት ክትዓጽፋ ኣነ ዝእውደካ የብለይን፡ ኣይትሰከፍ፡” + × + - ክትብል፡ ብድሕሪት ናይቲ ቅብሊት ደገመትሉ ብፈገግታ እናረኣየቶ። 60 ÷ 6 = 10 171 + 28 = 199 ጽሑፍ ርእያ ከተንብብ ጀመረት። እታ ሃብቶም፡ “ስለምንታይ፧” ሓተታ፡ = = = = ጽሕፍቲ ከምዚ እያ ትብል፡ “ኵሉ ዕዳ ናይ ብግርህነታን ብሓልዮታን እናተገረመ። 140 30 × 6 = 180 141 መሐከሚኺ ብዅባያ ጸባ ተኸፊሉ እዩ፡” እታ ቀይሕ ሕብሪ እትውንን፡ ካብኡ ትብል ነበረት። እቲ ዘገርም ግና፡ ናይታ 12 + 28 = 40 128 ብውሕዱ ብኽልተ ዓመት እትንእስ ጓል፡ ኵባያ ጸባ ሓልዮታ ድሮ ረሲዓቶ ምንባራ ሕጂ እውን ክምስታ ከይፈለየት፡ “ምኽንያቱ፡ + = - እዩ። ኣደይ ኵሉ ግዜ እንታይ ትብለና መስለካ፧ 48 46 + 22 = 68 ‘ሰናይ ግበር፡ ንመን ንማንም’ ዝበሃል ‘ንርህራሀ ክፍሊት ኣይትቀበሉሉ፡’ ኢላ እያ 12 × 8 = 96 = ከምዚ እዩ። እትገብሮ ሰናይ መኣስ ምሂራትኒ፡” በለቶ። የገልግለካ ኣይፍለጥን እዩ። ስለዚ፡ ወትሩ + 60 78 + 60 = 138 ንሱ ከኣ ብልቦናኣን ሓልዮታን ሰናይ ንግበር! 38 - ÷ እናተደነቐ፡ “የቐንየለይ! መን ኢኺ እሞ = 128 - 69 = 59 3 ስምኪ፧” ሓተታ። ምንጪ፡ English Stories 50 × 3 = 150 = = ትርጉም፡ መም/ ዕቝባይ ተስፋዝጊ 9 46 “ኤደን እብሃል። ንስኻኸ መን ስምካ፧”", "char_count": 4178, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02581", "text": "ሓንቲ ካብ’ተን ኣብ ስነ ጽሑፍ ቋንቋ ትግርኛ እንንየተለን፡ ንኻልኦት ሰማይ እዩ ክንብል ከለና፡ ንስለ ምግናን ዛንታ” ዘርእስታ ብኣባ ገብረእየሱስ ተጻሒፈን ክሕተማ እንከለዋ፡ ኣብ 1968 ስነ ጽሑፍ ተሳታፍነተን ብመንጽር ደቂ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ጸሓፍቲ ድማ ወይ ንስለ ሞራል ኢልና ዘይኮንናስ፡ ምቹእ ሃይሉ ዝተጻሕፈት መጽሓፍ ስዒበን። ከኣ፡ “ዋይ ኣነ ደቀይ፡ ሰኣን ምምልካትዶ” ተባዕትዮ ኣዝዩ ድሩት ወይ ስማዊ እዩ ኣርኣያ ኮይነን ኣለዋ ኢልና እንኣምነለን ባይታ እንተ ተጣጢሑልና ወይ ምዕሩይ ብኸምዚ ከኣ፡ ልብ-ወለዳዊ፡ ሓቀኛ ዛንታን ዘርእስታ ብ ኣበባ ዝተጻሕፈት ሳልሰይቲ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ድሕሪ ናጽነት ግን፡ ጸሓፍቲ ዝኾነት ገዲም ተጋዳሊትን ዕድላት እንተ ተፈጢሩልና፡ ሰሪሕና ትምህርታዊ ኣስተምህሮታትን ዝሓዘ መጽሓፍ ስዒባ። ብድሕሪ’ዚ፡ ያይንሸት እቲ ጾታዊ ማዕርነት ዝፈጠረለን ሰፊሕ ደራሲትን ሲስተር ገነት ስዩም (ሽጎም)፡ ሓደ ተኣምር ክንፈጥር ከም እንኽእል ብግብሪ ዓለማዊ መጽሓፍቲ ናይ ትግርኛ፡ ካብ ገብረእግዚኣብሔር ኣብ 1970 - “ታሪኽ ዕድላትን ኣግእዞን፡ ኣብ ስነ ጽሑፍ ሃገርና እዋን ምስ መርበብ ሓበሬታ “ሻባይት” ዘረጋገጽና ምዃንና ንምግላጽ እዩ። እዋን ድሮ መግዛእቲ ጥልያን ጀሚሩ ኢትዮጵያ ምስ ሕጽር ዝበለ ዛንታ ኣበርክቶአን ከዕዝዛ ጀሚረን። ሎሚ፡ ንቑጽሪ ኣብ ዝገበረቶ ቃለ መሕትት ከምዚ ኢላ ከምቲ ደራሲት ሽጎም ዝበለቶ፡ ንሕና ቁጽሩ ብዘገምታ እናሰሰነ ክመጽእ ክኢሉ። ዓለም”፡ ሃና ገብረእግዚኣብሔር ኣብ ናይ’ተን ብትግርኛን ካልኦት ቋንቋታት ነይራ፦ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ’ውን፡ ኣብ ድርሰት 1976 - “መኣዛታት መግቢ ኣብ ጥዑይ ሃገርናን ባዕድን እናጸሓፋ ንሽውሃት “ንሕና ከም ኤርትራውያን ደቂ ታሪኽ፡ ባህልን ካልእን መሰረት ዝገበረ፡ መጽሓፍቲ ትግርኛ ስመን ከመዝግባ ኣእምሮ”፡ ጸዳል በራኺ ኣብ 1986 - ኣንበብቲ ከርውያ ዝጽዕራ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ መጠን ውልቃዊ ዛንታታትና፡ ተበርቢሩ ዘይጽንቀቕ ሃብታም ዛንታታትን ኣንስትዮ ደረስቲ እንተ ተመልኪትና፡ ተራ ታሪኽናን ተመኩሮታትናን ንምጽዋይ ተመኩሮታትን ስለ ዘለና፡ ክንጸውየሉን ደቂ ኣንስትዮና ኣብ ዕብየት ስነ ጽሑፍ ክንጽሕፍ እንተ ዘይክኢልና፡ መን ደኣ’ሉ ናብ ወለዶታትና ከነሰጋግሮን እንተ ደኣ ሃገርና ደንፊዑ ምህላዉ ኢና ክንርዳእ እሞ ኣብ ክንዳና ኮይኑ ክጸውየልና? ንሕና ኮይንና፡ እተን ቍሩብ ናይ ስነ ጽሑፍ እንኽእል። ይኹን’ምበር፡ ሱታፌና ኣብዚ ደቂ ኣንስትዮ ኣዝዩ ብዙሕ ዘይተበርበረ ኣፋፍኖት ዘለና ናይ ግድን ክንጽሕፍ ከም ዓውዲ’ዚ ናብቲ ዝድለ ደረጃ ክዓቢ እንተ ወይ ዝተረስዐ ኣደናቒ ዛንታታት ስለ ዘሎና ለበዋ ዘድልዮ ኣይኮነን። ንሕጂ ግን፡ ደኣ ኮይኑ፡ ብሕጂ ብዙሕ ስራሕ ከድልየና ዘለና፡ ነዚ በርቢረን ዝጸውያልና ብዙሓት እስከ ታሪኽ ድርሰት ኤርትራውያን ደቂ ምዃኑ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ደቂ ኣንስትዮ ጋዜጠኛታትን ጸሓፍትን ኣንስትዮ እንታይ ይመስል? ኣብዚ እዋን ሓቂ’ዩ፡ ጸሓፋይ ዝስዕቦ ኣንባባይ እንተ ከድልያና እየን። ኣነ ግን ንነፍሲ ወከፍ ክንደይ ካብ ደቂ ኣንስትዮና እየን ብርዐን ዘይረኺቡ፡ ወይ ናይ ማሕተም ወጻኢታቱ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ከረጋግጸላ ኣልዒለን ዝጽሕፋ ዘለዋ? ኣብ ከብሒ ካብ ኣታዊታቱ ዝዛይድ እንተ ኾይኑ፡ ዝደሊ፡ ገደብ ናይ ምግባር ዓቕማ ሰማይ ኣብያተ ንባብና ዝርከቡ ብደቂ ኣንስትዮና ምስ ተሃኑ እንከሎ ብርዑ ደርብዩ ምስ ስነ ስለ ዝኾነ፡ እንተ ሰሪሓ ኣገዳሲት ፍጥረትን ዝተደርሱ መጽሓፍቲ ኸ ብሓቂ ይስስኑ ጽሑፍ ክፋታሕ ወይ ክኳረ ይኽእል እዩ። ኩሉ ነገርን ክትከውን ትኽእል እያ።” ዶ ኣለዉ? ወዘተ. ዝብሉ ሕቶታት እንተኾነ፡ ነዚ ተግባር’ዚ፡ እቶም ሰነፋት ሽጎም፡ ኣበሃህላኣ ደስ ስለ ዝበለኒ እየ ከም ንመልከት። ጸሓፍቲ ጥራሕ ዝውዕሉዎ ምዃኖም መእተዊ ጽሑፈይ ክጥቀመሉ መሪጸ። ታሪኽ ድርሰትን ሕትመትን ናይ ዝጀመራሉ ግዜ - ኣብ እዋን መግዛእቲ “መግብን ኣመጋግባኡን”፡ ኣለሚቱ ኢብሳ ምፍላጥ ከኣ ኣገዳሲ እዩ። ከመይሲ፡ ለባም ከምቲ ዝበለቶ፡ ንሕና ኤርትራውያን ትግርኛ መጽሓፍቲ (እቲ ሃይማኖታዊ ንጉሳዊ ስርዓት ሃይለስላሰ እዩ። ኣብ ኣብ 1972 (ግእዝ) – “ወላዳት ዘድልየን ጸሓፋይ፡ ኣንባባይ ንድርሰታቱ ክስዕቦን ደቂ ኣንስትዮ፡ ዘለና ናይ ምግባር ዓቕሚ ትሕዝቶ ዘለዎን ካብ ቋንቋታት ባዕዲ ታሪኽ ተሰኒዱ ከም እንረኽቦ፡ ኣበባ ጥንቃቐ”፡ ገነት ስዩም ድማ ኣብ 1987 ካብ ድርሰታቱ ክሃድምን ዝገብር ምስጢር ደረት ኣልቦ ስለ ዝኾነ፡ ንስራሕ እንተ ናብ ትግርኛ እናተተርጎመ ኣብ እዋን ተስፋጊዮርጊስ፡ ዛፈወርቅ ፍስሓ፡ – “ሽጎም” ዘርእስተን መጽሓፍቲ ምስ ኣብ ኢዱ ምዃኑ ኣዳዕዲዑ ስለ ዝፈልጥ፡ ተበጊስና ዝደለናዮ ክንከውንን ኣብ ሚስዮናውያን ክሕተም ዝጀመረን ያይንሸት ገብረእግዚኣብሔር፡ ሃና ኣንበብቲ ኣላልየን። ብፍላይ እተን ኣብ ኩሉ ግዜ ብሕጽረት (ዋሕዲ) ኣንበብቲ ዝሓሰብናዮ ደረጃ ክንበጽሕን ንኽእል መጽሓፍቲ ኣብ ግምት ከየእተኻ ገብረእግዚኣብሔር፡ ጸዳል በራኺ፡ ገነት 1960ታትን 1970ታትን ዝተሓትማ፡ ከየማረረ ንዕብየት ሞያኡ ተወፍዩ እዩ ኢና። ነዚ ሓቂ’ዚ ዘረጋግጸልና ብዙሕ ማለት’ዩ)፡ ቅድሚ ምእታው መግዛእቲ ስዩም (ሽጎም)፡ ጉዕመሽ ይስሓቕ፡ ሩት “ንመን’የ ዝነግሮ?” ከምኡ ድማ “ዋይ ኣነ ዝሰርሕ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ኣንበብቲ መርትዖታት’ውን ክቐርብ ይከኣል ኢጣልያ ናብ ኤርትራ ከም ዝጅምር’ዩ ስምኦንን ካልኦትን፡ ካብ’ተን ንድርሰት ደቀይ፡ ሰኣን ምምልካትዶ” ዘርእሰትን ኣበይ ኣለኻ እናበሉ ባዕሎም ክደልዩዎ እዩ። ሓደ ካብኡ፡ ኣብ ጽላት ትምህርቲ፡ ዝንገር። “ጦብያ ንኢጣልያ መንገዲ መጽሓፍቲ ዝፈወናኦ ወይ ድማ፡ ኣብ ክልተ ልብ-ወለዳውያን መጽሓፍቲ፡ ይጅምሩ። ስለዚ፡ እዘን ኣብ ድርሰት ደቂ ኣንስትዮና ካብ ድሕሪት ተበጊሰን ምስ ጦብላሕታቱን” ዘርእስታ ብፍስሓ ግዜ መግዛእቲ ምስ ድርሰት መጽሓፍቲ ብዝያዳ ንመንእሰያት ዝምልከት መሳጢ መጽሓፍቲ ገለና ታተ ንብል፡ ገለና ድማ ብሱታፈአንን መንፍዓተንን ምስ ደቂ ጊዮርጊስ ተጻሒፋ ብ1887 ኣብ ሮማ ዝተላለያ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ትሕዝቶ ስለ ዝነበረን፡ ኣብቲ እዋን ዳርጋ ንስጉም ዘለና ደቂ ኣንስትዮ’ውን፡ ኣሰር ተባዕትዮ ኣሕዋተን ዝመዓራረያሉ፡ አረ ኣብ ዝተሓትመት መጽሓፍ ከኣ፡ ቦኽሪ ልብ- ብቐዳምነት ዝጥቀሳ ገዳይም ደረስቲ ኣብ ኢድ ኩሎም መንእሰያት በጺሐን ናይ’ዞም ለባማት ጸሓፍቲ ብምስዓብ ገሊኡ ደረጃታት ትምህርትስ ዝዕብልላሉ ወልዳዊት መጽሓፍቲ ትግርኛ ምዃና እየን። በዚ መሰረት፡ ኣብ 1966፡ “ንመን’የ ነይረን ክበሃል ይከኣል። ንሞያና ነፍቅሮ፡ ነኽብሮ፡ ግዜ ንሃቦ፡ ኩነታት ተፈጢሩ ምህላዉ፡ ነዚ ንብሎ ይንገረላ። ብድሕሪኡ ኣብ 1896 “ፊደል ዝነግሮ?” ከምኡ ድማ፡ “መዓዛታት ቅድሚ ናጽነት፡ ኤርትራውያን ደቂ ዋጋ ከኣ ንኽፈለሉ - መታን ተመሊሱ ዘለና ዘረጋግጽ ዶ ኣይኮነን? እምበኣርከስ፡ ትግርኛ” ዘርእስታ ብደብተራ ፋኑኤል መግብን ኣተዓባብያ ሕጻንን” ዘርእስተን ኣንስትዮ ጭቆና፡ ኣድልዎን ካልእ ክኽሕሰናን ከም መሳልል ኮይኑ ናብቲ ንሕና ደቂ ኣንስትዮ ደረት ዓቕምና ዝተደርሰት፡ ኣብ 1927 ድማ “ሓደ ክልተ መጽሓፍቲ ብ ኣበባን ዛፈወርቅን ዝተፈላለየ ወጽዓታትን ስለ ዝነበረን፡ ኣብ ንምነዮ ዝበረኸ ደረጃ ዕብየት ከደይበናን! ካብ ሃበርም ደረስቲ ደቂ ኣንስትዮ ዓለም ኣብዚ እዋን ጓል 61 ዓመት ኮይና እንግሊዛዊት ካትሊን ሊንድሰይ፡ እኩባት ሓጸርቲ ዛንታታት ዝሓዙን መጽሓፍታ ከኣ፡ ኣብ ዕዳጋ ዓለም እንግሊዛዊት ኢኑድ ብለይተን ልዕሊ ዘላን በተን ‘ሃሪ ፖተር’ ዘርእስተን ብድርሰት መጽሓፍቲ ካብ ደቂ ተነበብቲ መጽሓፍቲ’ያ ንሕትመት ብድምር ልዕሊ 2 ቢልዮን ቅዳሕ 600 ቅዳሕ፡ እንግሊዛዊት ጀይ.ከይ. ተኸታተልትን ኣደነቕትን ልብ-ወለዳዊ ኣንስትዮ ዓለም መወዳድርቲ ዘይረኸበት ኣብቂዓ። እቶም ድሒሮም ናብ 44 ተሸይጦም። ብዘይካ’ዚ፡ ኣመሪካዊት ሮውሊን ልዕሊ 600 ቅዳሕ፡ ከምኡ መጽሓፍታ ብዝያዳ እትልለን ጀይ.ከይ ዘላ ደራሲት እያ። ንሳ፡ ኣብ’ተን ኣብዛ ዓበይቲ ቋንቋታት ዓለምና ዝተተርጎሙ ደንየል ስቲል ልዕሊ 800 ቅዳሕ፡ ድማ እንግሊዛዊት ባርባራ ካርትላድን ሮውሊን ድማ፡ ኣብ ዓለም እታ ዝበዝሐ ዓለም ብህይወት ዝጸንሓትለን 70 ልዕሊ 500 ቅዳሕ ዝተሸጡ ብሉጻት ቅዳሕ ዝተሸጠት ብርቂ መጽሓፍ ዓመታት ብድምር 904 ዝተፈላለዩ መጽሓፍቲ ነዛ ዓለም ከበርክታላ ክኢለን ዝደረሰት ብዓልቲ ፍሉይ ተውህቦ ናይ ፍቕሪ ልብ-ወለዳዊ መጽሓፍቲ እየን። ብፍላይ ዳኔለ ስቲል፡ ካብ’ተን ደራሲት እያ። እዛ እንግሊዛዊት ጸሓፊት፡ ብምድራስ እያ ስማ ከተድምቕ ክኢላ ብህይወት ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ ደረስቲ ነታ “Harry Potter and the Sorዘላ። ጓል ዓዳ ዝኾነት ባርባራ ካርትላንድ ዝበዝሐ መጽሓፍቲ ዝሸጠት ስለ cerer’s Stone” ዘርእስታ ናይ ፋንታዚ ድማ፡ 728 መጽሓፍቲ ብምድራሳ፡ ዝኾነት፡ ዝናኣ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም (ሕልሚ) መጽሓፋ፡ ኣብ 1997 ኣብ ካልኣይቲ ዝበዝሐ መጽሓፍቲ ዝጸሓፈት መዳርግቲ የብሉን። ኣመሪካ ኣሕቲማ ምስ ኣንበብቲ ድሕሪ ደራሲት ብምዃን ንካትሊን ሊንድሰይ ጃይን ኣስትን ዝተባህለት ካልእ ምልላያ፡ ክሳብ ሕጂ ልዕሊ 120 ትስዕባ። ባርባራ፡ ኣብ ዓመት ክሳብ ኣንግሊዛዊት ደራሲት ድማ፡ ክሳብ ሕጂ ሚልዮን ቅዳሕ ተሸይጣ ኣላ። እታ 23 መጽሓፍቲ ትደርስ ከም ዝነበረት’ዩ ብደቂ ኣንስትዮ ደረስቲ ካብ ዝተጻሕፋ “Harry Potter and the Half-Blood ዝንገረላ። ሚልዮናት መጻሕፍቲ እታ ዝበለጸት Prince” ዘርእስታ ኣቐዲማ ዘሕተመታ ኣጋታ ክሪስቲ እውን እንግሊዛዊት መጽሓፍ ዝጸሓፈት ተባሂላ ብዝበዝሑ ካልእ መጽሓፋ ድማ፡ ናብ ኣንበብቲ ምስ ደራሲት እያ። እዛ ውርይቲ ደራሲት፡ ኣንበብትን ሃየስትን ዝተረቝሐት እያ። ተዘርግሐት ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ኣብ ድርሰት ካብ ዝነጥፋ ደቂ ኣንስትዮ ንሳ፡ ነታ ብቛንቋ እንግሊዝ ዝተጻሕፈት ጥራሕ 6.9 ሚልዮን ቅዳሕ ክትሽየጥ ዓለም ዝበዝሐ ቅዳሕ መጽሓፍቲ “Pride and Prejudice” ዘርእስታ ብምኽኣላ፡ ነቲ ብኻልኦት መጽሓፍቲ ክትሸይጥ ብምኽኣላ፡ ስማ ኣብ መዝገብ ፍቕራዊት ልብ-ወለዳዊት መጽሓፋ፡ ተታሒዙ ዝነበረ ክብረ ወሰን ክትሰብሮ ታሪኽ ብፍሉይ ሰፊሩ ይርከብ። እዛ ኣብ 1813 ዓ.ም እያ ኣሕቲማ ምስ ክኢላ’ያ። ‘ንግስቲ ገበን’ ብዝብል ቅጽል ስም ኣንበብቲ ኣላልያታ። ክትደርሳ እንከላ እትፍለጥ ደራሲት፡ ኣብ ዕምራ ምሉእ ድማ፡ ጓል 20 – 21 ዓመት መንእሰይ ከድጃ ኢብራሂም 66 ገበናዊ ትሕዝቶ ዘለዎምን 14 ምንባራ ይንገረላ።", "char_count": 5764, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02582", "text": "ስዑዲ ዓረብ ሌላን ጉሌላን ይግበር ከምዘሎ ትመርጽ። ኣብዚ እንታይ ይጸሉ ኣሎ ብምሕባር፡ ዓቢን ኣዛራብን ዛዕባ ከፊቱ። ንጹር’ዩ። ተሓጋጋዚት ቪድዮ ዳንነት (ቫር) ኣል ኣህሊ፡ ረቡዕ ምሸት ምስ ኣል ፋይሃ እንከላ፡ ዳኛ ኣብ ዝተፈልየ ውድድር ኣተኵሩ 1ብ1 ኣብ ዝተፈላለየትሉ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ምባሉ፡ ይገርም እዩ።” ክብል ጽሒፉ። ፍጹም ቅላዕ ከምዝተኸልአት እዩ ዝገልጽ - ጋለኖ ዝተባህለ ወዲ ጋንታኡ ንቶኒ’ውን፡ ቶኒ። “ነታ ዋንጫ ሃብዎም፣ ንሱ ኢኹም በዚ ውጽኢት ከኣ፡ 28 ግጥማት ደሊኹም። ንዓና ብዝተኻእለ ከውድቑና ኣሰላሲላ ሳልሳይ ደረጃ ሒዛ ኣል ኣህሊ፡ እዩ ድሌቶም። ነታ ዋንጫ ከኣ፡ ንሓደ ካብ መራሒት ናይቲ ሊግ ዘላ ብክሪስቲያኖ ሰብ ክህብዎ እዩ ባህጎም። ንክለባት ክብረት ሮናልዶ እትቕለስ ኣል ነስር፡ ብኣርባዕተ ነጥቢ ዝኸልእ እዩ።” ክብል ጽሒፉ። ነቲ ሓደ ድሒራ ኣላ። ኣል ነስር፡ ንጎደሎ ጸወታኣ ሰብ ዝበሎ ከኣ፡ ንሮናልዶ ምዃኑ ይግለጽ። ሎሚ ምስ እትዕወተላ፡ ፍልልይ ናብ እንተላይ ኣል ኣህሊ፡ ነዚ ጉዳይ ሸውዓተ ነጥቢ ክዓርግ እዩ። ዘይፍትሓዊን ዘይቅቡልን ክትብል፡ ብጌጋታት ቶኒ፡ ኣብቲ ማዕረ ዝተፈላለዩሉ ግጥም፡ ዳንነት ዘይዕጉብነታ ገሊጻ። ንሱን ደቂ ጋንታኡን ምስ ማእከላይ ዳኛ ኣብ ካብ 27 ግጥማት 70 ነጥቢ ኣኪባ ዘላ ዝተዘራረቡሉ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ሊግ ስዑዲ ኣል ነስር፡ ንካልአይቲ ዘላን 28ን ግጥማት ዓረብ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤሽያ ከተኵሩ ኣሰላሲላ ትርከብን ኣል ሂላል፡ ብክልተ ነጥቢ ከምዘለዎም ከም ዝሓበሮም ገሊጹ። በሊጻታ ኣላ። ሎሚ ምስ እትዕወት፡ ፍልልይ “ከም ዝመስለኒ፡ እቲ ዝዓበየ ኣዛራቢ ናብ ሓሙሽተ ክብ ክብል እዩ። ኩለን ክለባት ጉዳይ ናይተን ክልተ ክወሃባና ዝግበአን ከኣ፡ ሸሽዱሽተ ግጥማት ይተርፈን። ኣል ፍጹም ቅላዕ እዩ። ምሉእ ወቕቲ ንጹር ነስር፡ ሻምፕዮን ምስ ትኸውን ከኣ፡ ኣብ ፍጹም ቅላዕ ይወሃብ ነይሩ፣ ኣብዚ እዋን ብዘይካ’ዚ፡ እዚ እንግሊዛዊ፡ ካብተን ንፈልጥ ኢና፣ እቲ ንሕና ንስዕቦ ዘለና።” ጸኒሑ’ውን፡ ብመገዲ ማሕበራዊ ኣርባዕተ ወቕቲታት ንፈለማ ግዜ ናይ ሊግ ግና፡ ጽንኩር ኩነታት ኣቲና - ተቐይሩ።” ዘይተወሃቡወን ፍጹም ቅላዕ መን ክብል፡ ብተዘዋዋሪ መገዲ ሮናልዶ ይረብሕ መራኸቢኡ ኣቢሉ፡ “ኣብ ከምዚ ዝበለ ስዑዲ ዓረብ ዋንጫ ከልዕል እዩ - ሓለቓኣ ክብል፡ ኣማሪሩ። ከምዝረብሕ ኣብ ዝተሓተተሉ፡ “መን ምዃኑ ምህላዉ ኣአንፊቱ። ኣገዳሲ ጉዳይ ከመይ ኢልካ ነዚ ፍጹም ቅላዕ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ። ማከኒ፡ ኣብ ልዕሊ ሮናልዶ ዘለዎ ዳናይት ተስፋዝጊ ቸልሲ - ማን ሲቲ ኣድናቖት ገሊጹ ብኣህጉራዊን ካልእ ናይ ውሽጣዊ ዘንበርከኸትሉ እዩ። ናይ ቀረባ ዝበዝሐ ሱቶን፡ ንኣተሓሕዛ ኣሰልጣኒ ቸልሲ ሊያም ግጥማትን ኣዕሪፉ ዝቐነየ ፕሪመር ሊግ ሸቶታት ዝተዝመገቦ ጸወታአን ከኣ፡ ኣብ ሮዜነር ኣብ ልዕሊ ኣከፋፋሊኡ ኢንዞ ኣከፋፋሊ ጁቬንቱስ - ወስቶን ማከኒ፡ ኣብ ዝድነቕ እዩ። ምስ ረኸብክዎ፡ ብዛዕባ’ቲ እንግሊዝ፡ ኣብዚ ሰሙን ሰሪዕዎም ካብ ዘሎ ሕዳር 2023 - 4ብ4 ዝተፈላለያሉ ናይ ፈርናንደዝ ተቓዊሙ። ልዕሊ ናይ ቅድም ወዲ ጋንታኡ ክሪስቲያኖ ፕሮፈሽናሊዝም ዝበሃል ዝነበረ ምሉእ ጸወታታት፡ እቲ ዝዓበየ ኣቓልቦ ረኺቡ ዘሎ ሊግ ግጥም እዩ። ኢንዞ፡ ዝሓለፈ ሰሙን መጻኢኡ ኣብዛ ሮናልዶ ዘለዎ ኣድናቖት ገሊጹ። ብምሉእ ሓቂ ኮይኑ ረኺበዮ። ካብ ጸወታ ግጥም፡ ጽባሕ ሰንበት ቸልሲን ማንቸስተር ሻዱሻይ ደረጃ ሒዛ ዘላ ቸልሲ፡ ጋንታ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእቱ ዘረባን ኣብ ሮናልዶ፡ ኣብ 2018 ካብ ሪያል ማድሪድ ምስ ተመለስና፡ ንሱ ኣብ ክንዲ ንገዛኡ፡ ናብ ሲቲን ዝራኸባሉ ግጥም እዩ። ሳልሳይ ተኸታታሊ ናይ ሊግ ስዕረት ከተማ ማድሪድ ክነብር ከምዝደሊን ድሕሪ ወጺኡ ናብ ጁቬንቱስ ምጽምባሩን ንሰለስተ በረድ ዘለዎ መሕጸቢ ነብሲ ይኸይድ። ድሕሪ እዘን ጋንታታት፡ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ንኸይተመዝግብ ተጠንቂቓ እትኣትዎን ምዝራቡ፡ ብዓላሚኡ ንክልተ ግጥማት ወቕቲታት ምጽዋቱን ይዝከር። ኣብ ዓመተ ከቢድ ጸወታ፡ ኣብ ጂምናዝዮም ልምምድ 181 ግጥማት ተራኺበን፣ ቸልሲ ኣብ 71 ንቦታ ሻምፕዮንስ ሊግ ከተውሕሰሉ ተቐጺዑ ኣሎ። ዝሓለፈ ሰሙን ቸልሲ ስፖርት 2020-21 ከኣ፡ ማኪኒ፡ ምስዚ ኣብ የካይድ። እዚ ድማ’ዩ፡ ብዓይነይ ርእየ ክኣምን ክትዕወት እንከላ፡ ሲቲ ኣብ 67 ጸወታታት እትኽእል መንገዲ ንምንዳይን እዩ ንፖርት ቫለ 7ብ0 ኣብ ዝሰዓረትሉ ናይ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ሓደ ካብ ዝበለጹ ተጻወትቲ ድልየተይ ዝነበረ።” ክብል ነቲ ብዙሓት ስዒራታ። ኣብ ዝተረፈ 43 ግጥማት ማዕረ ክኸውን። እንተተሳዒራ ከኣ፡ ድሕሪ 2023 ኤፍ ኤ ካፕ ጸወታ ክበኵር እንከሎ፡ ዝጽዋዕ ፖርቱጋላዊ ክጻወት በቒዑ ነይሩ። ሰባት ብዛዕባ ሮናልዶ ዝብልዎ ብዓይኑ ርእዩ ተፈላልየን። ንመጀመሪያ ግዜ ንተኸታታሊ ግዜኣ ኣብ ጽባሕ’ውን ኣይክጻወትን እዩ። እዚ ኣከፋፋሊ፡ “ምስ ሮናልዶ ምጽዋት ከምዝኣመነ ገሊጹ። ይዅን እምበር፡ ቸልሲ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ፕሪመር ሊግ ዝተሳዕረትሉ ግዜ ክትዝከር ኢንዞ፡ ንዝብህጋ ክለብ ክስለፈላ ምጥቃሱ 29 ግንቦት 2021 ኣብ ፍጻመ ጸወታ እያ። መሰሉ ምዃኑ ዝገለጸ ስቶን፡ ኣብ ወርሒ ሻምፕዮንስ ሊግ ንማን ሲቲ ስዒራ ዋንጫ ካልአይቲ ዘላ ሲቲ ከኣ፡ ኣብ ቅልስ ጥሪ ኣንጻር ሲቲ ሸቶ ዘመዝገበን ሓደ ካብ ምልዓላ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ኩሉ ንሻምፕዮን ፕሪመር ሊግ ምስ መራሒት ብሉጻት እዛ ጋንታን ዝኾነ ኣርጀንቲናዊ ውድድራት ኣብ 10 ግጥማት ክትስዕራ ዘላ ኣርሰናል ዘለዋ ፍልልይ ናይ ካብ ጸወታ ምእላዩ፡ ንውሳነ ሮዚነር ሕማቕ ተጸጊማ ትርከብ። በዚ ድማ፡ ጽባሕ ኣብ ትሽዓተ ነጥቢ ፍልልይ (ኣርሰናል ሎሚ ክብል ነቒፉዎ። ኢንዞን ንውሳነ ቸልሲ ሜዳኣ እተካይዶ ናይዚ ወቕቲ ኣገዳሲ ንቦርንማውዝ እንተስዒራታ፡ ፍልልይ ናብ “ዘይፍትሓዊ” ክብል ዝነቐፎ ወኪሉ ጃቬር ርክብ፡ ክትዕወት ምሒር ዘገድሳ ኮይኑ 12 ክብ ክብል እዩ) ንምጽባብ ክትስርሕ ፓስቶረን፡ ድሒሮም ይቕረታ ሓቲቶም ኣሎ። እያ። መበል 31 ግጥማት እተካይድ ሲቲ፡ እዮም። እዘን ዓበይቲ ክለባት ኣብ ዝተራኸባሉ ሓንቲ ጎደሎ ጸወታ’ውን ኣለዋ። ንቸልሲ፡ ሱቶን ብተወሳኺ፡ ንሲቲ፡ ኣብ ልዕሊ ጸወታ ንሓድሕደን 6ብ0 ዝተሰዓዓራሉ፡ መበል 32 ግጥም እያ። ኣርሰናልን ሊቨርፑልን ብዘመዝገበቶ ዓወት እቲ ዝገፍሐ ውጸኢተን እዩ። ቸልሲ፡ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ንኹሉ 380 ኣብ ጽቡቕ ቁመና ከም ዘላ ብምጥቃስ፡ ነዚ ኣብ ፕሪመር ሊግ 2007-08፡ ሲቲ ድማ፡ ጸወታታት ፕሪመር ሊግ ግምታቱ ዝህበሉ ናይ ጽባሕ ጸወታ 2ብ1 ክትዕወተሉ ግምቱ ኣብቲ ሰርጆ ኣጕዌሮ ሃትሪክ ዝሰርሓሉ ናይ ቅድም ተጻዋታይን ኣሰልጣኒን ናይ ሂቡ ኣሎ። ሮናልዶ ማከኒ ናይ 2018/19 ዓመተ ውድድር ንቸልሲ ሕጂ ተንታኒ ስፖርት እንግሊዛዊ ክሪስ ሮበርትሰን፡ ካብ ሊቨርፑል ክወጽእ እዩ ናይ ጸጋም ክንፊ ተኸላኻሊ - ኣንዲ ስለዘይከኣለት፡ እቲ መስርሕ ክቋረጽ ወሲና። ሮበርትሰን፡ ምስ ምዝዛም’ዚ ወቕቲ ምስ ኣብዚ ወቕቲ ምስ ምፍራም ሚሎስ ክለቡ ሊቨርፑል ዘለዎ ውዕል ወዲኡ ክፋኖ ፓውንድ ዝተጸምበረ ሮበርትሰን፡ እቲ ዝበለጸ ዝርከብዎም ሽዱሽተ ዋናጩ ድማ ዓቲሩ። ገይሩ። ከርከዝ ናይ ምስላፍ ዕድሉ ዝሰሓወ ምዃኑ ኣፍሊጡ። ትሽዓተ ዓመታት ናይ ጸወታ ግዜኡ ኣብዛ እዚ ወዲ 32 ዓመት ስኮትላንዳዊ፡ “ከም ሮበርትሰን፡ ኣብ ዝሓለፈት ወርሒ ጥሪ ሮበርትሰን፡ ዛጊት ኣብ 373 ግጥማት ማልያ ኣብ 2017 ካብ ሃል ሲቲ ናብዛ ዓባይ ጋንታ ኣሕሊፍዎ። ክልተ ናይ ፕሪመር ዝመስለኒ፡ ናይ ምፍናው ግዜ ሕጂ እዩ። ኣብ ዕላማ ቶተንሃም ኣትዩ ነይሩ። እንተኾነ፡ ሊቨርፑል ወድዩ ይርከብ። እንግሊዛዊት ክለብ ብሸሞንተ ሚልዮን ሊግን ሓንቲ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግን ዝሓለፈ ትሽዓተ ዓመታት ተመሊሰ ክርእዮ ሊቨርፑል፡ ኣብ ተመሳሳሊ ቦታ ንዝስለፍ እንከለኹ፡ ሓጎስ እዩ ዝስመዓኒ።” ክብል ተጻዋታይ ኮስታስ ሲሚካስ ብልቓሕ ግምታት ክሪስ ስቶን ኮምፕዩተርን ብመገዲ ማሕበራዊ መራኸቢኡ ወግዓዊ ካብ ዝሰደቶ ክለብ ሮማ ክትመልሶ መደብ ጸወታ ሎሚ ኣብ መበል 32 ሰሙን ፕሪመር ሊግ መበል 32 ሰሙን ኣርሰናል - ቦርንማውዝ 2፡30 ድ.ቀ ብሬንትፎርድ - ኤቨርተን 5፡0 ድ.ቀ ኣርሰናል - ቦርንማውዝ ብሬንትፎርድ - ኤቨርተን በርንለይ - ብራይተን በርንለይ - ብራይተን 5፡0 ድ.ቀ ስቶን፡ 2 - 0 1 - 1 0 - 1 ሊቨርፑል - ፉልሃም 7፡30 ድ.ቀ ኮምፕዩተር፡ 1 - 0 1 - 1 1 - 2 ላ’ሊጋ መበል 31 ሰሙን ሊቨርፑል - ፉልሃም ፓላስ - ኒውካስል ኖቲንግሃም - ኣስቶን ቪላ ባርሴሎና - እስጳኞል 7፡30 ድ.ቀ ስቶን፡ 2 - 2 1 - 1 1 - 1 ሰቪያ - ኣትለቲኮ ማድሪድ 10፡0 ድ.ቀ ኮምፕዩተር፡ 2 - 1 0 - 0 1 - 2 ሰሪ’ኣ መበል 32 ሰሙን ሳንደርላንድ - ቶተምንሃም ቸልሲ - ማን ሲቲ ማን ዩናይትድ - ሊድስ ኤሲ ሚላን - ኡዲነዘ 7፡0 ድ.ቀ ስቶን፡ 1 - 0 1 - 2 2 - 1 ኣታላንታ - ጁቬንቱስ 9፡45 ድ.ቀ ኮምፕዩተር፡ 1 - 3 1 - 2 3 - 1", "char_count": 4876, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4b6867837df8bcec68c86ec31a955ddcd314f2a590333394b5902135e364ae74:02583", "text": "ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ክጸንሕ ምዃኑ ኣነጺሩ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ ብወገኑ፡ ድሕሪ ፑቲን፡ ብምኽንያት በዓል ፋሲካ፡ ኣብ ብመሰረት እቲ መግለጺ፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ በዓል ፋሲካ፡ ፈደረሽን ሩስያ ናብ መንጎ ሃገሩን ዩክሬንን ዝካየድ ዘሎ ተጠቒሱ ዘሎ ግዜ፡ ሰራዊት ሩስያ መጥቃዕቲ ንኸይትምለስ ዕድል ከም ምልውዋጥ ናይ ተኹሲ፡ ን32 ሰዓታት ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዝኾነ ወተሃደራዊ ዘለዋ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ። ደው ክብል ምዃኑ ኣፍሊጡ። ስርሒታት ከየካይድ መምርሒ ዝተዋህቦ ዝሓለፈ ዓመት እውን፡ ብተመሳሳሊ ድሕሪ እቲ መግለጺ፡ ፕረዚደንት ኮይኑ፡ ብወገን ዩክሬን ነቲ ስምምዕ ምኽንያት ኣብ መንጎ ሞስኮን ኪየቭን ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ኣብ ዝሃቦ ዝጥሕስ ዝኾነ ምንቅስቓስ ምስ ዝዕዘብ ዝተወስደ ተኹሲ ናይ ምቁራጽ ስጉምቲ፡ ሓበሬታ፡ ሃገሩ ነቲ ብፈደረሽን ሩስያ ግን፡ ግብረ መልሲ ክህብ ምዃኑ ድሕሪ ዝተወሰነ ሰዓታት ብጥሕሰት ከም ዝተወሰደ ተኹሲ ናይ ምቁራጽ ስጉምቲ ተፈሊጡ ኣሎ። እተቛረጸ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ብእወታ ከም እተቐበለቶ ኣረጋጊጹ። ክረምሊን ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ እቲ ሩስያ፡ ንእገዳ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ተኹሲ ናይ ምቁራጽ ስጉምቲ፡ ቀዳም ጀሚሩ ክሳብ ሰንበት ፍርቂ ለይቲ ኲባ ትኹንን ትራምፕ፡ ኢራን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንዝሓልፋ መራኽብ ከይተኽፍል ጸዊዑ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ምንጭታት ዝገልጹ። ጋዜጣ ‘ፋይናንሻል ታይምስ’ ኢራን ነተን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፋ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ ንኣፈኛ ሕብረት ሰደድቲ ነዳዲ፡ ጋዝን ንግዳውያን መራኽብ፡ ክፍሊት ከተኽፍለን መራኸቢ ‘ትሩዝ ሶሻል’ ኣብ ዝዘርገሖ ፔትሮኬሚካልን ኢራን ሓሚድ ሑሴኒ ከም ዘይብላ ኣተሓሳሲቡ። ሓበሬታ፡ ኢራን ነተን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ብምጥቃስ ኣብ ዘውጸኦ ሓበሬታ፡ ኢራን ብሰንኪ ኣብ መንጎ ኣመሪካ፡ እስራኤልን ዝሓልፋ ናይ ጽዕነት መራኽብ ተኽፍለን ብመሰረት እቲ ምስ ኣመሪካ በጺሓቶ ዘላ ኢራንን ዝተኻየደ ኲናት፡ እቲ 20 ከም ዘላ ዝገልጽ ጸብጻባት ከም ዘሎ ድሕሪ ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሕ ተኹሲ ደው ናይ ሚእታዊት ካብ ነዳዲ ዓለምና ዝሓልፈሉ ምጥቃስ፡ እቲ ጸብጻባት ሓቂ እንተ ኾይኑ፡ ምባል ስምምዕ፡ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ መጻብቦ ሆርሙዝ ድሕሪ ምዕጻዉ፡ ኣብ እታ ሃገር ነቲ ናይ ምኽፋል ስጉምቲ ዘለዋ ቁጽጽር ንምዕቃብ፡ ነተን ብእኡ ፈደረሽን ሩስያ፡ ነቲ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ብመሰረት እቲ መግለጺ፡ ሩስያ ንኲባ ታሪኽ ዓለም እቲ ዝኸፍአ ምዝንባዕ ብቕልጡፍ ከተቋርጾ ዝሓሸ ምዃኑ ዝሓልፋ መራኽብ ክፍሊት ክትሓተን ኲባ ኣጽዲቓቶ ዘላ ናይ ጸዓት እገዳ ኣድላዪ ሓገዝ ንኸተቕርበላ፡ ከምኡ’ውን ናይ ቀረብ ጸዓት ከም ዘጋጠመ እዮም ኣጠንቂቑ። ምዃና ሓቢራ። ብምኹናን፡ ነታ ደሴታዊት ሃገር ዘለዋ ኣብ ዝተፈላለዩ መዳያት ዝካየድ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ደገፍ ደጊማ ከም ዘረጋገጸት፡ ሚኒስትሪ ክልተኣዊ ዝርርብ ንምሕያል ዘለዋ ዘካየድኦ ልፍንታዊ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ፡ ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ኣፍሊጡ። ድሉውነት ደጊማ ኣረጋጊጻ’ላ። ከምኡ’ውን እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ኣብቲ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ ሃቫና - ብተወሳኺ፡ ክልተአን ሃገራት፡ ኣብቲ ብእትቕጽሎ ዘላ መጥቃዕትታት፡ ኣሽሓት ኲባ ዝተኻየደ ፖለቲካዊ ምምኽኻር፡ ብሓደ ወገን ዝካየድ ናይ ምግዳድ ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስጉምቲ፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ሚልዮናት ከኣ ተመዛቢሎም ከም ዘለዉ ሩስያ ሰርጌይ ርያብኮቭ፡ ኣመሪካ ኣብ ልኡላውያን ሃገራት ምትእትታውን ይሕበር። ልዕሊ ኲባ ኣጽኒዓቶ ዘላ ናይ ቁጠባ፡ ብሓያላት ሃገራት “ዘይተደልዩ” ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ንግዲ፡ ገንዘብን ጸዓትን እገዳ ብትሪ ከም መንግስታት ንምእላይ ሓይሊ ሃገሩን ኢራንን ተኹሲ ንምቁራጽ ኣብ ዝኹነኖ፡ እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ዘውጸኦ ምጥቃምን ዘለወን ተቓውሞ ኣተኲረን ስምምዕ ከም ዝበጽሓ ምሕባሩ ይዝከር። መግለጺ ሓቢሩ። ከም ዝተዛተያ’ውን ተገሊጹ። ሰሜን ኮርያ፡ ፈተነ ዝተራቐቑ ኣጽዋር ኣካዪዳ ንሰሜን ኮርያ ካብ ሽበራን መጥቃዕቲ ኣመሪካን ከድሕና ዝኽእል እንኮ ሰሜን ኮርያ፡ ሓያሎ ፈተነታት ሲክ፡ ኤለክትሮማግነቲካዊ ኣጽዋርን መንገዲ ምዃኑ ኣተሓሳሲቡ ነይሩ። ዝተራቐቑ ኣጽዋር ከም ዘካየደት፡ ቦምባታት ግራፋይትን፡ ንዓቕሚ ቦምባታት ግራፋይትን ማዕከናት ዜና ናይታ ሃገር ሓቢረን። ምክልኻል ሃገሩ ብፍሉይ ዘጐልብቱ ኤለክትሮማግነታዊ ኣጽዋርን፡ ከም እቲ ፈተነ ንተኸታታሊ ሰለስተ ምዃኖም ኣረዲኡ። ኣብ ስርዓተ ራዳርን ነፈርቲ ኲናትን መዓልታት ዝተኻየደ ኮይኑ፡ እንተላይ እቲ ፈተነታት፡ ወጥሪ ሓውሲ ደሴት ዝኣመሰሉ ወተሃደራዊ መሳርሒታት ባለስቲካዊ ሚሳይል ዘጠቓለለ ምንባሩ ኮርያ እናኸረረ ይመጽእ ኣብ ዘለወሉ ንዝርከብ ኤሌክትሮኒካዊ ዋሕዚ ተፈሊጡ ኣሎ። እዋን እዩ ዝካየድ ዘሎ። ንምስንኻል ዘገልግሉ ዝተራቐቑ ነቲ ፈተነታት ዝተዓዘበ ሓደ ዝሓለፈ ወርሒ፡ መራሒ ናይታ ሃገር መሳርያታት እዮም - ብመሰረት ካብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ሰ/ ኪም ጆንግ ኡን፡ ንኣመሪካ ከርዕድ ጸብጻባት። ኮርያ ዝኾነ ጀነራል ኪም ጆንግ- ዝኽእል ዓቐን ኣጽዋር ምውናን፡ ኣውስትራልያን ሲንጋፖርን፡ ኣብ ጸዓት ምትሕብባረን የሐይላ ትማሊ ዓርቢ፡ ቀዳማይ ሚኒስትር ዝኾነት ሲንጋፖር፡ ንኣውስትራልያ ተገሊጹ። ኣውስትራልያ ኣንቶኒ ኣልባነዝ ምስ ዝዓበየት ኣቕራቢት ዝተጻረየ ነዳዲ ብመሰረት ጸብጻባት፡ ኣውስትራልያ፡ ሲንጋፖራዊ መዘናኡ ሎረንስ ዎንግ ምዃና’ዩ ዝንገረላ። ንኣስታት ሓደ ሲሶ ናይቲ ሲንጋፖር ኣብ ሲንጋፖር ኣብ ዘካየዶ ዘተ፡ እቶም መራሕቲ፡ ውሕስነት ጸዓት ካብ ደገ ሸሚታ እተእትዎ ፈሳሲ ውሕስነት ጸዓት ናይ ክልተአን ሃገራት ንምዕባይ፡ ዋሕዚ ከም ናፍታን ባህርያዊ ጋዝ ክትቅርብ እንከላ፡ ንምርግጋጽ ዘለዎም ምትሕብባር ተፈጥሮኣዊ ፈሳሲ ጋዝን ዝኣመሰሉ ብኣንጻሩ ከኣ 26 ሚእታዊት ከሐይሉ ከም ዝተሰማምዑ ተሓቢሩ። ኣገደስቲ ቀረባት ጸዓት ንምርግጋጽ ዝተጻረየ ነዳዲ ካብታ ንእሽቶ ሃገር ኣብ ኤስያ ማእከል ንግዲ ነዳዲ ጻዕርታት ከካይዱ ከም ዝተሰማምዑ ትቕበል። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት ዓዲ ኣበይቶ 11/04/2026 መጨረሽታ ፌርማታ ኣውቶቡስ ዓዲ ኣበይቶ 07114040 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 3434, "topic": null, "issue_date": "2026-04-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02584", "text": "ንምእመናን ህዝበ ክርስትያን ብሓፈሻ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ንዝነብሩ ኤርትራውያንን ጀጋኑ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ድማ ብፍላይ “እንቋዕ ናብ በዓለ ትንሳኤ ኣብጸሓኩም ኣብጸሓና” ዝበሉ ኣቡነ ባስልዮስ፡ ንመንፈሳዊ ትርጉሙን ማሕበራዊ መልእኽቱን ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ሰፊሕ መብርሂ፡ “ንእምነት ብግብሪ ኣሰኒና ክንመላለስ” ከምዝግባእ ገሊጾም። ኣቡነ ባስልዮስ ኣስዒቦም፡ እዚ ክቡር በዓል ትርጉም ክህልዎ፡ እንታይ ክንበልዕ፡ ክንሰትን ክንክደንን ካብ ዝብል ስጋዊ ድሌት ነጻ ኴንና፡ ንሓድሕድና ብፍቕርን ለውሃትን ክንጸንዕን እናተሓጋገዝና ብሓባር ክነሕልፎን ብምዝኽኻር፡ ንዝሓመሙ ምሕረት፣ ንዝሓዘኑ ከኣ ምጽንናዕ ተመንዮም።", "char_count": 397, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02585", "text": "ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ደ/ቀ/ ባሕሪ፡ ንወከልቲ ጥዕና ዓዲ ኣብ ስርሖም ዝሕግዞም ኣስተምህሮ፡ ካብ 6 ክሳብ 9 ሚያዝያ ኣብ ከተማ ዓሰብ ኣካዪዱ። እቲ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ጠንቅታት፡ ሳዕቤናት፡ ኣገባባት ምትሕልላፍን ምክልኻልን ሕማም ቲቢ፡ ሕማም ዓሶ፡ ምክትታል ጥንስን ሕርስን፡ ከምኡ’ውን ምክትታልን ምቁጽጻርን ኮም ዝመርሖ ሓባራዊ ጽሬት ዘተኰረ ምንባሩ፡ ሓላፊ’ቲ ጨንፈር ዶ/ር ዓሊ ሓሎ ገሊጹ። ዕላማ’ቲ ኣስተምህሮ፡ ንቕሓትን ኣፍልጦን ወከልቲ ጥዕና ዓዲ ኣብ ምክትታልን ምቁጽጻርን ሕማማት ብምብራኽ፡ ኣብ ከባቢኦም ዝርኣዩ ሕማት ንምልላይን ቅኑዕ ሓበሬታ ናብ ዝምልከቶም ኣካላት ንምትሕልላፍን ከምዝዀነ ሓቢሩ። ኣመሓዳሪ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ ዞባ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዝዳወብ ብምዃኑ፡ ስግረ-ዶባዊ ሕማማት ንምክትታልን ንምቁጽጻርን፡ ተራን ኣበርክቶን ወከልቲ ጥዕና ዓዲ ወሳኒ ከምዝዀነ ኣገንዚቡ። ኣስማጥ - ትምህርታዊ ደገፍ ውጽኢት ተረኺብዎ ተመሃሮ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣስማጥ፡ ዝግበረሎም ትምህርታዊ ሓገዛትን ግቡእ ምክትታልን፡ ኣብ ትምህርቶም ድፍኢት ከምዝፈጠረ ገሊጾም። ንሳቶም ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ኣብ’ታ ቤት-ትምህርቲ ብመምህራኖም ብዝግበረሎም ናብዮት በቲ ሓደ፣ ኣብ ትምህርቶም ለውጢ ንምምጻእ ዝካየድ ጻዕሪ ድማ በቲ ካልእ፡ ኣብ ትምህርቶም ምሕያሽ ንኸምጽኡ ከምዝሓገዞም ሓቢሮም። ርእሰ-መምህር’ታ ኣሕዳሪት ቤትትምህርቲ መምህር ኣሕመድ ዑስማን፡ ተመሃሮ ኣብ ዝድለ ብቕዓት ንምብጻሕ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ብሓፈሻ፡ ኣብ 8ይን 11ን ክፍልታት ድማ ብፍላይ ናይ ኩሉ ዓይነት ትምህርቲ ደገፍ ብምግባር፡ ውጽኢት ሃገራዊ መርመራታት ክብ ንምባል ይስራሕ ከምዘሎ ኣፍሊጡ። ብመንገዲ ምሕዳራት ከባቢ ምስ ወለዲ ቀጻሊ ርክባት ብምግባር፡ ደቀምሓረ - ዕዉት መጥባሕቲ ሓበላን ዓጽሚ ዓይኒን ተኻዪዱ ኣብ ሆስፒታል ደቀምሓረ፡ ናይ ምርኣይ ጸገማት ንዝነበሮም 49 ዜጋታት፡ ብክኢላታት መጥባሕቲ ዓይኒ ሆስፒታል ዞባ ደቡብ ዕዉት መጥባሕቲ ሓበላን ዓጽሚ ዓይኒን ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ ንሰሙን ዝቐጸለ ወፍሪ፡ ልዕሊ 650 ዜጋታት መርመራ ዓይኒ ከምእተኻየደሎም፡ ሜዲካል ዳረክተር ሆስፒታል ደቀምሓረ ዶ/ር ዮሴፍ የማነ ሓቢሩ። እቲ መደብ፡ ተገልገልቲ ካብ ኣብ ኣገዳስነት ትምህርትን ምዕባይ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮን ብዝለዓለ ይስራሕ ምህላዉ’ውን፡ መምህር ኣሕመድ ወሲኹ ገሊጹ። ኣብ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣስማጥ፡ ኣብ ኣካዳሚያዊ ዓመት 2025/2026 ካብ መላእ ንኡስ ዞባ ኣስማጥ፡ ገለ ክፋል ንኡስ ዞባ ሓልሓልን ካልእ ከባቢታትን ዝመጹ፡ ልዕሊ 1,200 ተመሃሮ ስሩዕ ትምህርቶም ይከታተሉ ኣለዉ። ከባቢኦም ከይረሓቑ ዝሕከሙሉ ዕድላት ንምፍጣር ዝዓለመ ከምዝኾነ ብምግላጽ ድማ፡ መጥባሕቲ ዝተገብረሎም ዘድሊ ኣፋውስ ከምእተዓደሎም ኣብሪሁ። ኣብ መወዳእታ ዶ/ር ዮሴፍ፡ ዓይኒ ተኣፋፊት ህዋስ ስለዝኾነት፡ ንሕማማት ዓይኒ ከቃልዑና ካብ ዝኽእሉ ተርእዮታት ንምክልኻል፡ ዓይንና ብጽሬት ክንሕዝ፡ ካብ ደሮናን ጸሓይን ንምክልኻል ድማ ቆቢዕን መነጽር ዓይኒን ክነዘውትር መኺሩ። ዳህላክ - ተሳትፎ ኮም ኣብ መደባት ልምዓት ክዓዝዝ መዘኻኸሪ ቀሪቡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዳህላክ ኣቶ ኣሕመድ ዓሊ ቡካልያ፡ ብ3 ሚያዝያ ምስ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ኖራ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ብዛዕባ መደባት ልምዓትን ተሳትፎ ኮምን መግለጺ ሂቡ። ቀረብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንምስፋሕ ክካየድ ብዛዕባ ዝጸንሐ ጻዕሪን ገስጋሱን መብርሂ ዝሃበ ኣቶ ኣሕመድ፡ ጸገም ዝስተ ጽሩይ ማይ ንምቅላል ይስራሕ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ነበርቲ ተዋዲዱ ንዘሎ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ብግቡእ ክጥቀሙሉን ክከናኸንዎን ብምዝኽኻር ድማ፡ ትካላት ጥዕናን ትምህርትን ንምጽጋን ኣብ ዝግበር ዕማም ብንጥፈት ክዋስኡ ኣተሓሳሲቡ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ኖራ ኣካያዲ ስራሕ ንምትካእ ምርጫ ከምእተኻየደ፡ ካብ’ቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። ካብ ከተማ ባጽዕ ንሸነኽ ሰሜናዊ ምብራቕ ኣስታት 60 ኪሎ-ሜተር ርሒቓ እትርከብ ንኡስ ዞባ ዳህላክ፡ ብምግፋፍ ዓሳ፡ ንግድን መጓሰን ህይወተን ዝመርሓ ልዕሊ 600 ስድራቤታት ይነብራኣ። ምሕደራ ምሕደራ መዛግብቲ መዛግብቲ", "char_count": 2325, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02587", "text": "በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ንኽገልጽ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ሕጂ ግና ኣቱም ቀደም ርኁቓት ዝነበርኩም ንስኻትኩም ብኢየሱስ ክርስቶስ ብደም ክርስቶስ ቀረብኩም ንሱ ነዞም ክልተ ሓደ ዝገበረ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ዝነበረ ከልካሊ መንደቕ’ውን ዘፍረሰ ሰላምና እዩ ንኣኻትኩም ነቶም ርኁቓን ዝነበርኩም መጺኡ ሰላም ኣብሠረኩም” ይብል። (ኤፌ.፪፥፲፫-፲፭ / 2፥13-15) ሰብ ከምዚተፈጸመ ዘመልክት እዩ። ስለዚ እዩ ኸኣ ኣብ ዘመነ ትንሣኤ፡ ነቲ ቕዱስ ያሬድ ኣብ ድጓ መወድስ ንትንሣኤ ኣመልኪቱ ዝተናገሮ፡ ብዜማን ብድጋምን ከምዚ ዚስዕብ እናበልና፡ ካህናትን ሕዝብን እንቀባበሎ (እንጭርሖ) ዘሎና። ቅዱስ አሐዱ አምላክ! ቅዱስ አሐዱ አምላክ! “አነ ውእቱ ትንሣኤ ወሕይወት፡ ዘየአምን ብየ እመኒ ሞተ የሐዩ፡ ትንሣኤን ሕይወትን ኣነ እየ፡ እቲ ብኣይ ዝኣምንሲ እንተ ሞተ እኳ ብሕይወት ክነብር እዩ’’ (ዮሐ. ፲፩፥፳፭ / 11፥25) “ክርስቶስ ተንሥአ እሙታን፡ በዐቢይ ኀይል ወሥልጣን፡ አሰሮ ለሰይጣን፡ አግዐዞ ለአዳም፡ ሰላም፡ እምይእዜሰ፡ ይኩን፡ ፍሥሓ ወሰላም፤ ብምጥቕላል ክትርጐም ከሎ፦ ኻብ ሎሚ ንደኃር ፍጹም ሓጐስ ምእንቲ ኺኸውን፡ ክርስቶስ፡ ንሰይጣን ኣሲሩ፡ ንኣዳም ነጻ ኣውፂኡ፡ ብዓቢይ ኃይልን ሥልጣንን ተንሥአ። ክቡራንን ክቡራትን ምእመናን ሕዝበ ክርስቲያን፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን እትነብሩ ኵልኹም ኤርትራውያን እንቋዕ ናብ በዓለ ትንሣኤ ጐይታናንን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብደሓነ ሰላም ኣብጽሓኩም ኣብጸሓና። ዝኽረ በዓለ ትንሣኤ ነቲ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ሙስና መቓብር ኣጥፊኡ፡ መቓብር ክፈቱለይ መግነዝ ፍትሑለይ፡ ከይበለ፡ ብሕቱም መቓብር ተንሢኡ፡ በዅሪ ትንሣኤና ዝኾነሉ ዕለት እዩ። ማቴ፦ 28፡ 1, ዮሓ፦ 20፡1። ቅዱስ ዳዊት ብመንፈሰ ትንቢት ኣብ መዝሙሩ ምዕረፍ ፷፯ ቍጽሪ ፩ ኣቐዲሙ ንትንሣኤ ክርስቶስ ክገልጽ ከሎ “ይትነሣእ እግዚአብሔር ወይዘረዉ ጸሩ፡ ማለት እግዚአብሔር ይትንሥእ ጸላእቱ ከኣ ይብተኑ” ይብል። ቅዱስ ዳዊት እዚ ትንቢት ቅድሚ ሽሕ ዓመት ልደት ጐይታ ዝተናገሮ ኮይኑ፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ዓለም ብሥጋ ተገሊጹ፡ ጸዋትወ መከራ ተቐቢሉ፡ ምስ በደለኛታት ተቘጺሩ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ሸፋቱ ኣብ ቀራንዮ ኣብ ዕፀ መስቀል ተሰቒሉ ነቶም ርኂቕና ዝነበርና ናብኡ ኣቕሪቡ ወገናቱ ምእንቲ ክገብረና በጃ ብዙኃን ሞተ። ነዚ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ብማኅሌትን መዝሙርን ጸሎትን ዓወት ትንሣኤ ትሰብኽ። ምኽንያቱ እቲ ዅሉ ብነቢያት ኪንገር ዚጸንሐ ተስፋ ድኅነትና፡ ብትንሣኤ ክርስቶስ እዩ ተረጋጊጹ። ጐይታና ኣብዚ ምድሪ ሠላሳን ሠለስተ ዓመትን ሠለስተ ወርኅን፡ ኣብ ዝጸንሓሉ ጊዜታት፡ ዘካወኖም ግብርታት ምድኃን፡ ዝያዳ ኸኣ እቶም ኣብ ዝሓለፈ ሰሙነ-ሕማማት ዚተቐበሎም መከራን ሥቓይን ኣኽሊሎም ትንሣኤ እዩ፤ “ሞት ብዓወት ተዋሕጠ” ሲኦል ተበርበረ፡ ዲያብሎስ ተሳዕረ፡ ኣዳም ነጻ ወፅአ” ዚብሉ፡ ብሥራታት ዓወት ናብ ዓለም ዚተኣወጁ፡ ብትንሣኤ ክርስቶስ ነቲ ንኣና ብነፍስን ሥጋን ኣሢርና ዝነበረ ሞት፡ ባርነት ዲያብሎስ ንዘለዓለም ዝሰዓረሉ ዕለት እዩ። ብሓፈሻ ትንሣኤ ክርስቶስ ድኅነት ሰብ ዝተፈጸመሉ፡ ኣዳም ነጻ ዝወፅኣሉን፡ ፍጹም ሓጐስ ዝተጐናጸፈሉን፤ እቲ ንዘለዓለም ዘይነጽፍ ዘለዓለማዊ ፈልፋሊ መንፈሳዊ ሕይወት ሰላም ዝተኣወጀሉ፤ ሲኦል ጥራሓ ተሪፋ ዓው ኢላ ዘእወየትሉ። ገነት ዝተኸፍተሉ፡ ገነት መንበሪ ቅዱሳን ዝኾነሉ፡ ጥሜት ነፍሲ ዘብቕዓሉ ዕለት እዩ። 1ይ ቆሮ፦ 15፡1-ፍጻሜ, 1ይ ጴጥ፦ 3፡18-19። እዚ ዅሉ ድኅነት", "char_count": 1981, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02588", "text": "ኣብ ደምበዛውል፡ ብሃኮሰኤ ተማእኪሉ ብሰራሕተኛታት ካብ ዝተተኽለ ኣግራብ እቲ ልዕሊ 37 ሽሕ ጸዲቑ ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ከምዝበጽሐ ተገሊጹ። ብዝሰፍሐ መገዲ ንምቕጻሉ ዝሕግዝ ስጒምቲ ንምውሳድ’ዩ። እቶም ኣካየድቲ፡ ድሕሪ ዑደቶም ኣብ ኣዳራሽ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ሃኮሰኤ ኣብ ዝገበርዎ ርክብ፡ ኣብ መጻኢ ክግበር ብዛዕባ ዘለዎ ምድላዋት ዘትዮም። እዚ ዝተሓበረ፡ ኣካየድትን ወከልትን 20 ትካላት ዞባ ማእከል፡ ኩነታት’ዚ ኣግራብ ንምክትታል ብ8 ሚያዝያ ዑደት ኣብ ዝገበሩሉ ኣጋጣሚ’ዩ። እዚ ኣብ ደምበዛውል ዝቕጽል ዘሎ መደብ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ከባቢ ማይ ሑጻ ዝተኻየደ ዕዉት ናይ ምግራብ ንጥፈታት፡ ከም ካልኣይ ዕላማ’ቲ ዑደት፡ ነቲ ልምዓታዊ መደባት ብምዕዛብ፡ ኣብ መጻኢ", "char_count": 420, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02589", "text": "ገጽ ዝዕመም ዘሎ’ዩ። ዘሎ ናይ ምግራብ ንጥፈታት፡ ሰራሕተኛታት ናይ’ተን ኣብ ትሕቲ ሃኮሰኤ ዝተጠርነፋ መሰረታውያን ማሕበራት ይሳተፋ ኣለዋ። ጋሽ-ባርካ - ኣብ መደባት ልምዓትን ምምሕዳራዊ", "char_count": 118, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02591", "text": "ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ኣገልግሎትን ተዘትዩ ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ ብ7 ሚያዝያ ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፡ ኣብ ገስጋስ ልምዓታዊ መደባትን ምምሕዳራዊ ንጥፈትን ቀዳማይ ርብዒ ዓመት 2026 ዘትዩ።", "char_count": 131, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02592", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣብ’ቲ ጸብጻባት ትግባረ ናይ’ቲ መደባት ዝቐረበሉ ገምጋም፡ ዝበዝሑ ካብ’ቶም ኣብ ቀዳማይ ርብዒ ዓመት ክትግበሩ ዝተወጠኑ መደባት ጽቡቕ ይስጉሙ’ኳ እንተለዉ፡ ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን፡ ነቕሊ፡ ካዳስተራዊ ምዝገባን ሕርሻዊ ቅድመ-ምድላዋትን ዓጸፋ ስራሕ ከምዘድሊ ተገሊጹ።", "char_count": 266, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02593", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ህንጸትን ጽገናን ትሕተ-ቅርጺ ትምህርቲ፡ ትካላት ጥዕናን ቀረብ ማይን፡ ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 እዩ፤ ክርስቶስ እንተ ዘይትንሥእ ነይሩ፡ ሕማሙን ሞቱን ትርጒም ኣይምሃለዎምን። ስለዚ “ሞት ዚተሳዕረሉ፡ ትንሣኤና ዚተበሠረ፡ ብምትንሣእ ክርስቶስ እዩ” 1ይ ቆሮ፦ 15፡54። ሕይወት ዝህበናን ስለዝኾነ፡ ኵሉ ሳዕ ንዝገበረልና ኸነመስግን፡ ካብ ኵሉ ባርነት ኃጢኣት ነፃ ወፂእና ብሓጐስን ፍሥሓን፡ ስድስቱ ቃላተ ወንጌል ማለት ንዝሓመሙ ብጾትና እግዚኣብሔር ምሕረት የውርደልኩም፡ ንዝተኣስሩ እግዚኣብሔር የፍትሕኹም እናበልና፡ ነቶም ዘይብሎም ነዳያን ድማ ዓቕምና ብዝፈቐዶ እናተሓጋገዝና ብኃባር ከነኅልፎ ከለና እዩ፡ ብሓቂ ትንሣኤ ትርጕም ዝህልዎ። ከምኡ`ውን ካብዚ ሎሚ ዓለም ብዝተፈላለዩ ነገራት እትናወጸሉ ዘላ ኩነታት፡ ልዑል እግዚኣብሔር ብምሕረቱ ሓልዩ፡ ንሃገርና ኤርትራ “ክልልቲ ብግርማ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ድማ ሕጽርቲ” ክገብረልና ንዓለምና ድማ ሰላምን ርግኣትን ምሕረትን ፍቕርን ኣውሪዱ በዓልና ናይ በረኸትን ሓጐስን ክኾነልና ቕዱስ ፍቓዱ ይኹነልና። ክቡራንን ክቡራትን ሕዝበ እግዚአብሔር ክቡራንን ክቡራትን ሕዝበ እግዚአብሔር ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ኣነ ትንሣኤን ሕይወትን እየ፡ እቲ ብኣይ ዝኣምንሲ እንተ ሞተ እኳ ብሕይወት ኪነብር እዩ።” ብዝሃቦ ኣምላካዊ ቃል ብምርዳእ። ንክብሪ ትንሣኤ ክንበቅዕ ኣብዚ ምድሪ ብንስሓ ተሓጺብና፡ ንእምነት ብግብሪ ኣሰኒና ብመንፈሳዊ ሕይወት ክንመላለስ ይግባኣና። ነዚ ክቡር በዓል ከነብዕል ከሎና፡ እንታይ ክንበልዕን ክንሰትን ክንክደን ካብ ዚብል ካብ ሥጋዊ ድሌት ነጻ ኴንና ንሓድሕድና ብፍቕርን ለውሃትን ጸኒዕና በረኸት ሥጋን በረኸት ነፍስን እንረኽበሉ ክኸውን ይግባእ። ክርስቶስ ተንሥአ እሙታን፣ በዓቢይ ኃይል ወሥልጣን፣ አሠሮ ለሰይጣን፡ አግዓዞ ለአዳም፣ ሰላም እምይእዜሰ ይኩን ፍሥሐ ወሰላም። በዓለ ትንሣኤ ብኸመይ ከነብዕሎ ይግባእ በዓለ ትንሣኤ ብኸመይ ከነብዕሎ ይግባእ ልዑል እግዚአብሔር ሃገርና ይባርኽ!!! ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ባስልዮስ ቀዳማዊ፡ 6ይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ!!! ኣብ ቅድስቲ ቤተ ክርስቲያን ዝፍጸም ሥርዓት ሰማያዊ ኽብርን ዘለዓለማዊ በረኸትን ዘውህብ ብምዃኑ ኽንሳተፎ ግቡእና እዩ፤ በዓለ ትንሣኤ ኻብ መግዛእቲ ዲያብሎስ ነፃ ዘውፅኣናን ዘለዓለማዊ ፳፻፲ወ፰ ዓ.ም. (2026 ፈረንጂ) ፳፻፲ወ፰ ዓ.ም. (2026 ፈረንጂ) ሰራሕተኛታት 2026 ከምኡ’ውን ኣብ ክራማት ብዝካየድ ማእቶታዊ ንጥፈታት ክዛዘም ትጽቢት ይግበር። ኣብ’ዚ ኣብ ደምበዛውል ዝካየድ ከምኡ’ውን ህንጸት ዓበይትን ንኣሽቱን ቢንቶታት፡ ናይ ሓመድ ጽርግያታትን ከዘንቲ ማይን ጽቡቕ ገስጋስ ከምእተመዝገበ ተሓቢሩ። ውህደትን ጸዓትን ክዕየ ኣዘኻኺሩ። ኣምባሳደር ማሕሙድ ኣብ መወዳእታ፡ ምድንፋዕ ሕርሻዊ እቶትን እቶታውነትን ካብ ቀዳምነታት ምምሕዳር ዞባ ስለዝዀነ፡ ኩሎም ሕርሻዊ ንጥፈታት ዘደንፍዑን ንሓረስቶት ዘተባብዑን ሜላታት ብዕቱብ ክትግበሩ ምዃኖም ኣረጋጊጹ። ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ብመሰረት ዝቐረበ ጸብጻባት፡ ብምውህሃድ ኣካላት መንግስቲ፡ እዚ ምዕራብ፡ መሓውራት ምምሕዳርን ኮምን ዝተሰላሰለ ልምዓታዊ መደባትን ምምሕዳራዊ ንጥፈታትን፡ ንተኽእሎ ትግባረ ናይቶም ኣብ 2026 ክትግበሩ ተወጢኖም ዘለዉ መደባት ዘመልክት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ብፍላይ ኣብ ሕርሻዊ ቅድመ-ምድላዋትን ንጥፈታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ብዝለዓለ ተሳተፍቲ ድማ፡ ጥሕሰት ሕግታት ትራፊክ፡ ብርሰት ኣግራብን መዓላ መሬትን ቁጽጽር ክግበረሉ፣ ጉዳይ ነባርነትን ምቕያር ዓድን ብዕቱብ ክተሓዝ፣ መደባት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ክድፋኣሉን ብግቡእ ክስነድን፣ ከምኡ’ውን ምቕርሐ ናይ ነቕሊ ትራክተራት ክሕሰበሉ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ሓዳስ ኤርትራ 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.192", "char_count": 2197, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02594", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም እቲ ገፋፍ ዓሳን ነጋዳይን እቲ ገፋፍ ዓሳን ነጋዳይን ሓደ እዋን ሓደ ነጋዳይ ናብ ሓንቲ ካብ ንእሽቶ ገጠራት ኢጣልያ ብምኻድ ኣብ ገምገም ባሕሪ ኮፍ ኢሉ ይዘናጋዕ ነበረ። ኣብ ማዕዶኡ ድማ፡ ሓደ ተቐማጢ ናይታ ገጠር ተዛንዩ ዓሳ ይገፍፍ ነበረ። ብቐሊል ኣገባብ ከኣ ብዙሓት ዓሳታት ይሕዝ ነበረ።", "char_count": 203, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02595", "text": "ሕቶኡ ገና ዝቕጽል ዝነበረ ነጋዳይ፡ “እሞ ኣብ ሓጺር ግዜ ብዙሕ ዓሳታት ካብ ገፈፍካ ደኣ፡ እቲ ዝተረፈ ሰዓታት ናይታ መዓልቲ ኣብ ምንታይ ተሕልፎ፧” ሓተተ ነጋዳይ። ብኣሰራርሓ ናይቲ ገፋፍ ዓሳ ኣዝዩ ዝተመሰጠ ነጋዳይ፡ ናብኡ ብምቕራብ፡ “ክንዲ’ዚ ዝኣክል ዓሳታት ክትገፍፍ ክንደይ ግዜ ይወስደልካ፧” ኢሉ ሓተቶ። ገፋፍ ዓሳ፡ “ንግሆ ካብ ባሕሪ ምስ ተመለስኩ፡ ንገዛይ ብምኻድ ምስ ብዓልቲ ቤተይን ደቀይን እዘናጋዕ። ቀትሪ ቍሩብ ኣዕሪፈ፡ መጽሓፍ አንብብ። ኣብ ሰዓታት ናይ ምሸት ከኣ ምስ ኣዕሩኽተይ እዘናጋዕ፣ ጊታር እጻወትን እደርፍን፡” ደጊሙ መለሰ። “ብዙሕ ግዜ ኣይኮነን፡” መለሰ ነጋዳይ። ብኩነታት ናይቲ ገፋፍ ዓሳ ዝተገረመ ነጋዳይ፡ “ኣብ ሓጺር ግዜ ክንዲ’ዚ ዓሳታት ክትገፍፍ ካብ ከኣልካስ፡ ስለምንታይ ተወሳኺ ብዙሕ ዓሳታት ዘይትገፍፍ፧” በሎ። ካብ ሎሚ ኣብ ባሕሪ ብዙሕ ግዜ ክትገብር ኣለካ፣ ሽዑ ብዙሕ ዓሳታት ትገፍፍ። ንዓኦም ሸይጥካ ብዙሕ ገንዘብ ምስ ኣከብካ፡ ዓባይ ጃልባ ትገዝእ። ዓባይ ጃልባ እንተ ሃልያትካ ኣዝዩ ብዙሕ ዓሳታት ኣብ ምግፋፍ ኣይክትሽገርን ኢኻ። ቀጺልካ ድማ ብዙሓት ንመግፈፊ ዝኾናኻ ጀላቡ ሕጂ’ውን ብኹነታት ህይወት ናይቲ ገፋፍ ዓሳ ኣዝዩ ዝተደነቐ ነጋዳይ፡ ምኽሪ ክህቦ ጀመረ፡ “ኣነ ብንግዲ መዓርግ ዶክተረይት ኣለኒ። ካብዚ ዘለኻዮ ንላዕሊ ዕዉት ንኽትከውን ክሕግዘካ እኽእል’የ። “ብዙሕ ኣየድልየንን እዩ፣ ምኽንያቱ እዚ ገፊፈዮ ዘለኹ ንዓይን ንስድራይን እኹል እዩ። ተረፍ’ውን ንጎረባብተይ ክህቦም እየ”", "char_count": 848, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02596", "text": "ነፋሪት ብመልክዕ ህያብ ተቐበለት። ንዝተዋህበታ ነፋሪት ድማ ኣብ መበል 30 ዓመት መዓልቲ ስንኩላን ኣመሪካ ንምጽንባል ተጠቐመትላ። ጀሲካ ኮክስ ኣብ 1983 ኣብ ኣመሪካ ዝተወልደት ድንቂ ጓል ኣንስተይቲ እያ። ንሳ ዋላ’ኳ ክልተ መሓውር ኣእዳው እንተ ዘይሃለዋ፡ ቀዳመይቲ እግራ ተጠቒማ ነፋሪት ከተብርር ዝበቕዐትን ኣብነታዊት ስፖርተኛን እያ። ዓይና ለንስ ክትገብር ፈጺሙ ዘይጽግማ ኣደናቒት ጓል ኣንስተይቲ እያ። ኣብ 2004 ኣብ ቤት ትምህርቲ ምብራር ነፋሪት ድሕሪ ምምዝጋባ፡ ብውልቃ ንጽል ሞተረ ዘለዋ ነፋሪት ከተብርር በቒዓ። ኣብ 2008 ከኣ ፍቓድ መብረሪ ክትቅበል በቒዓ። እታ ዘብረረታ ነፋሪት ፍሉይ ኣሰራርሓ ዘለዋ ኮይና፡ ጀሲካ ብእግራ ንኽትዝውራ ከምትኽእል ኮይና እተሰርሐት እያ ነይራ። ኣብ 2019 ኮክስ ሓንቲ ጀሲካ ኣብ 2005 ካብ ዩኒቨርሲቲ ኣሪዞና ብዓውዲ ፊስዮሎጂ ብዲግሪ ክትምረቕ ጀሲካ ብሰንኪ ኣብ ውሑዳት ሰባት ዝርአ ጸገም እያ ብዘይ ኣእዳው ተወሊዳ። እንተ ኾነ ስንክልናኣ ከይዓገታ ንኹሉ እትገብሮ ንጥፈታት ከም ብእግርኻ ምጽሓፍ፡ ኩሉ ዘቤታዊ ንጥፈታት ገዛን መኪና ምዝዋርን ብእግራ ገይራ ክትሰርሖም ኣይጽግማን። ኣብ ኮምፕዩተር ኣብ ሓደ ደቒቕ ክሳብ 25 ቃላት ብእግራ ክትጽሕፍ ትኽእል። ከምኡ’ውን ብእግራ ገይራ ኣብ ውሽጢ", "char_count": 725, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02597", "text": "ናይጀርያ፦ እዛ ሃገር ብዝተፈላለዩ ቀቢላታት፡ ቋንቋታትን ባህልታትን ዝተመልአት እያ። ኣብዛ ሃገር ዝካየድ ባህላዊ መርዓ ‘ዮሩባ’ ተባሂሉ ይጽዋዕ። መርዓውቲ ኣብ በብያቶም ኣርባዕተ ነገራት ማለት ኣቸቶ፡ ለሚን፡ በርበረን ሽኮርን ይቕረበሎም። እዚ ጽንብል፡ መርዓውቲ ኣብ መላእ ህይወቶም ንዝካፈልዎም ሕማቕን ጽቡቕን ነገራት ብሓንሳብ ክካፈልዎም ከም ዘለዎም ንምምልካት ተባሂሉ ዝግበር እዩ። ኣብ ጽንብል መርዓ ዮሩባ፡ ኣሶ-ኢቢ ወይ ‘ናይ ስድራ ክዳን’ ዝበሃል ንኡስ ጽንብል ኣሎ። እዚ መርዓትን መርዓውትን፡ ስድራ መርዓውትን መሓዙትን ኣብ መዓልቲ መርዓ ዝኽደንዎ ክዳን መሪጾም ዘስፍዩሉ መዓልቲ እዩ።", "char_count": 377, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02598", "text": "ጽንብል ላስ ኣራስ ድማ 13 ናይ ወርቂ ሰናቲም ኣብ መዓልቲ መርዓ ንመርዓዊ ዝወሃባ እየን። መርዓዊ ነተን ኣዋርቕ ብኣእዳዉ ብምሕዋስ ንመርዓቱ ይህባ። ንሳ ድማ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ከምኡ ብምግባር ትመልሰሉ። እዚ ምልውዋጥ ብዙሕ ትርጉም እዩ ዘለዎ። እዘን 13 ኣዋርቕ ሰናቲም ድማ ንሃብትን ብልጽግናን ከምዝውክላ ይገልጹ። ግሪኽ፦ መርዓውቲ ብዕምባባታት ዝተሰርሐ ኣኽሊል ኣብ ርእሶም ይገብሩ። ካህኖም ቃል ኪዳን ምስ ኣእስሮም፡ ሪቫን ቆሪጾም ምስ ስድራቤቶምን ፈተውቶምን ብምዃን ነቲ ዝተዳለወ ሽሻይ ይቋደስዎ። ድሕሪ ጽንብል መርዓ፡ ነፍሲ ወከፍ ተሳታፊ ጽንብል መርዓ ሰማያዊ፡ ጻዕዳ ወይ ሮዛ ሕብሪ ሪቫን ዘለዋ ንእሽተይ ካርድ ኣየርላንድ፦ ደቀባት ኣየርላንድ ሓደ ካብቶም ጥንታዊ ኤውሮጳዊ መርዓ ዘተኣታተዉ ህዝቢ እዮም። ኣብ መዓልቲ መርዓ ድማ ንኽልቲኦም መርዓውቲ ኣብ መዓጥቖኦም ብሕብራዊ ሪቫን ይኣስርዎም። እዚ ድማ ምልክት ዘልኣለማዊ ሕብረት እዩ። ይዕደል። እዘን ንኣሽቱ ካርድታት ህያብ ዘይኮና፡ እዞም ተሳተፍቲ፡ መርዓውቲ ሃይማኖታዊ ቡራኬ ከምዝወሰዱ መሰኻኽር ከምዝኾኑ ንምግላጽ እዩ። መክሲኮ፦ ጽንብል መርዓ መክሲኮ ሕውስዋስ ናይ መክሲካውያን ደቀባትን ባህሊ ስጳኛን እዩ። ኢል ላዞን ላስ ኣራስን ዝበሃሉ ጽንብላት የካይዱ። ኢል ላዞ፡ ካብ ዕንቊ ባሕሪ ሓደ ገመድ ብምስራሕ ብቑጽሪ ሸሞንተ ቅርጺ ብምትሓዝ መርዓውቲ ቃል ኪዳን ኣብ ዝኣስሩሉ ግዜ ኣብ ዙርያኦም ይገብርዎ። እዚ ዘልኣለማዊ ሕብረት ናይ ምህላው እንግሊዝ፦ መርዓት ኣብ ግዜ መርዓኣ ጻዕዳ ክዳን ምኽዳን ኣብ ግዜ ንግስቲ ቪክቶርያ እዩ ጀሚሩ። ጻዕዳ ቬሎ ንድንግልና ዘይኮነ ንንጽህና ከም ዘመልክት ይግለጽ። ኣብ ሃገራት ምዕራብ፡ ዝበዝሕ ግዜ እቲ መርዓ ብናይ ቁርሲ መደብ ዝዛዘም ኮይኑ ቀጺሎም እቶም መርዓውቲ ብሓንሳብ ቶርታ ከምዝቘርሱ ይግበር። ኣብ መወዳእታ ድማ እቶም መርዓውቲ ብሓንሳብ ኮይኖም ይስዕስዑ። እታ መርዓት ነታ ኣብ ኢዳ ዘላ ዕምባባ ናብተን ዘይተመርዓዋ መሓዙታ ኢኻ፣ ናትካ ትካል ክትውንን ኢኻ፡ ኣዚኻ ሃብታም ሰብ ድማ ክትከውን ኢኻ፡” እቲ ገፋፍ ዓሳ ኣብ መወዳእታ ዝብሎ እናሓሰበ፡ “ድሕሪኡኸ፧” በሎ። ነጋዳይ፡ “ድሕሪኡ ደኣ ጥሮተኛ ኮይንካ፡ ንግሆ ተንሲእካ እናተዘናጋዕካ ዓሳ ትገፍፍ፡ ካብኡ መጺእካ ምስ ደቅኻን ሰበይትኻን ትዘናጋዕ፡ ኣዕሪፍካ ድማ ምሸት ምስ ኣዕሩኽትኻ ትዘናጋዕን ጊታር ትጻወትን፡” እቲ ገፋፍ ዓሳ ፍሽኽ እናበለ፡ “እዚ ደኣ እሞ ሕጂስ እገብሮ ‘ዶ ኣይኮንኩን ዘለኹ፣ በዚ ዝነብሮ ዘለኹ ህይወት’ውን ሕጉስ’የ ዘለኹ፡” በሎ። ብምግዛእ ናትካ ዓቢ ትካል ክትውንን ኢኻ። ኣብ ዓድኻን ሃገርካን ድማ ፍሉጥ ሃብታም ሰብ ክትከውን ኢኻ።” ሎሚ ብዘሎናን ብእንግብሮ ነገራትን ሕጉሳትን ዕጉባትን ክንከውን፡ እቲ ዝበለጸ እዩ። ብዙሓት ሰባት ስለ ዝሃብተምና ናብ መንገዲ ሓጐስ ኣዚና ዝቐረብና ዝመስለና ኣለና። ኣብቲ ብቐሊል ኣገባብ እንነብሮ ናብራ’ውን ሓጐስን ሰላምን ይርከብ እዩ። ንኹሉ ብዓቕሊ ክሰምዕ ዝጸንሐ ገፋፍ ዓሳ፡ “ብድሕሪኡ ኸ . . .፧” ሓተተ። ነጋዳይ ሰሓቑ እናተቘጻጸረ፡ “ድሕሪኡ ደኣ ልክዕ ከም ናብራ ንጉስ ክትነብር ክኢላ እያ። ብዘይካ’ዚ ኣብ ናይ ውሽጢ ባሕሪ ጥልቀት ፍሉይ ክእለት ኣለዋ። ንምንጋር ኣብ 26 ሃገራት ብምንቅስቓስ መደረታት ክትህብ ክኢላ እያ። ጀሲካ ኮክስ ኣብ መበል 10 ዓመታ ኣብቲ ትመሃረሉ ዝነበረት ናይ መባእታ ቤት ትምህርቲ ካራተ ክትስልጥን ጀመረት። ኣብ መበል 14 ዓመታ፡ ቀዳማይ ጸሊም ቁልፊ ክትወሃብ በቕዐት። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣሪዞና ምስ ኣተወት’ውን ነዚ ሞያ ኣየቋረጸቶን። እቲ ቤት ትምህርቲ ከኣ መሓውር ኣእዳው ንዘይብሎም ተመሃሮ ንምሕጋዝ ብእግሪ ጥራይ ክጽወት ዝኽእል ካራተ ንምምሃር ሓድሽ ካሪክለም ኣተኣታተወ። ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ ከኣ ካልኣይን ሳልሳይን ጸሊም ቁልፊ ክትሕዝ በቕዐት። ኣብ መወዳእታ 2019 ከኣ ራብዓይ ጸሊም ቁልፊ ሓዘት። ጀሲካ ኣብ 2012 ምስቲ ኣብራሪ ነፋሪትን ናይ ካራተ መምህራን ዝነበረ ፓትሪክ ቻምበርሌይን ተመርዓወት። ጀሲካ ንስንኩላን ህጻናት ንኽትሕግዝ ድሌት ስለዝነበራ ኣብ 2017 ሓደ ዘይመኽሰባዊ ዓለምለኻዊ ማሕበር ከፈተት። ቀዳማይ ዕማም ናይቲ ማሕበር፡ ሓደ ናይ ዩትዩብ ቻነል ብምኽፋት “ህይወት ምስ መሓውር” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሓጸርቲ ኣተባባዕቲ ቪድዮታት ከዳሉ ጀመረ። ቀዳማይ ክፋል ናይቲ ቪድዮ ጀሲካን ብጸይታን ብዘይ ኣእዳው ንህይወት ከመይ ከም ዝምክትኦ ዘርኢ ኮይኑ ልዕሊ 750 ሽሕ ሰባት ተኸታተልቲ ዝረኸበ እዩ። ጀሲካ ታሪኽ ህይወታ ንብዙሓት ሰባት ትድርብያ፣ ቀዲማ ዝቘለበታ ድማ ቀጺላ መርዓት ከም ትኸውን ይኣምኑ። እቲ ናይ ቁርሲ መደብ ሓንሳብ ዝግበር ኮይኑ፡ ኣብቲ መርዓ ዝኾነ ተራ ዝነበሮ ድማ ይሳተፍ። ካልእ ንግስቲ ቪክቶርያ ዘተኣታተወቶ ድማ፡ መርዓት ኣብ ሓንቲ ጫማኣ ሳንቲም ክትገብር ዝብል ነበረ። እዚ ሃብቲ ከም ዘምጽእ ይእመን ነበረ።", "char_count": 2679, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02599", "text": "ክኢላታት ብዘካየድዎ መጽናዕቲ፡ ኣብ መንጎ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን፡ እዚ ዝስዕብ ፍልልያት ከም ዝረኸቡ ይገልጹ፦ • ዝለዓለ ብልሒ ሓንጎል ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ቀልጢፈን ጾታዊ ዝምድና ኣይምስርታን እየን። • ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ደቂ ተባዕትዮ መሓዙት ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ፡ ሕጉሳትን ነዊሕ ዕድመ ከምዝገብራን ይግለጽ። • ደቂ ተባዕትዮ ሕፍረት እንተ ተሰሚዑዎም ንላዕሊ ወይ ድማ ንጎድኒ ይጥምቱ። ደቂ ኣንስትዮ ድማ ርእሰን የድንና ከምኡ’ውን ምስ ጸጉረን የዕልላ። • “ይቕረታ፡ ተጋግየ” ዝብላ ቃላት ልዕሊ ደቂ ተባዕትዮ ደቂ ኣንስትዮ ይጥቀማለን። ናይዚ ምኽንያት ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዘረባአን ወይ ጉዕዞአን ዝተጋገያ ኮይኑ ስለዝስምዐን እዩ። • ምስ ደቂ ተባዕትዮ ብምንጽጻር፡ ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ ስምዒታውያን እየን። • ደቂ ኣንስትዮ ንኽውስና ብዙሕ ግዜ ይወስደለን። ሓንሳብ ምስ ወሰና ግና ካብኣ ምንቕ ኣይብላን እየን። • ደቂ ኣንስትዮ ጸቕጢ ምስ ዝስምዐን ካብኡ ንምህዳም ምስ ሰባት ክሕወሳን ከዕልላን ይደልያ፣ ደቂ ተባዕትዮ ድማ ብኣንጻሩ ካብ ሰባት ብምርሓቕ ንበይኖም ክኾኑ ይደልዩ። • ደቂ ኣንስትዮ ልዕሊ ደቂ ተባዕትዮ ሓሳባትን ሓበሬታን የሰላስላ። • ደቂ ኣንስትዮ ብሓደ ነገር ምስ ዝጉህያ ወይ ምስ ዝሓዝና፡ ንቐረባአን ዘሎ ሰብ የዕልላ። እቲ ሰብ ጽን ኢሉ ምስ ዝሰምዐን ድማ እቲ ዝጸንሐን ሕማቕ ስምዒት ይጎድል። • ደቂ ኣንስትዮ ንሓድሕደን ከይተዘራረባ ብናይ ገጽ ምልክት ጥራይ ክረዳደኣ ይኽእላ። ሓዳስ ኤርትራ 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.192", "char_count": 880, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02600", "text": "ምዕቃቦም ንምርግጋጽ ዕቱብ ክትትልን ቁጽጽርን መዝገብ ኣታዊ፡ መዝገብ ወጻኢ ምግባር ኣድላይ እዩ። - ናይ ጾታ፡ ዓሌት፡ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ዕድመ፡ ሃገር ወዘተ ኣፈላላይ ብዘይምግባር ብማዕረ ምግልጋል", "char_count": 125, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02601", "text": "ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ተሓዝቲ መዝገብ፡ ተራ መዝገብትን ዓቀብትን መዝገብ ቀሊል ኣይኮነን። ተሓዝቲ መዝገብ፡ በቲ ዓውዲ ዝማዕበሉን ዝሰልጠኑን ክኾኑ ኣለዎም። ተሓዝቲ መዝገብ፡ እዞም ዝስዕቡ ሓላፍነታት ኣለዎም፦ - ኣብ ስራሕ ቅኑዓትን እሙናትን፡ ምስጢራውያን፡ ንሕግን ድስፕሊን ስራሕን ምእዙዛት፡ ግዱሳት ወዘተ ዝባህሪኦም ክኾኑ ኣለዎም። 4. ኣሰራርዓን ስርዓተ- ምምሕዳርን መዛግብቲ/ሰነዳት ኣርካይቭ ካብ ቤተ-መዛግብቲ ዝፍለየሉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ንታሪኻዊ ወይ ምርምራዊ ኣገዳስነት ዘለዎም መዛግብቲ ስለ ዝዕቅብ እዩ። ብኣንጻሩ ኣብ ቤት መዝገብ፡ ሕጋዊ፡ ምምሕዳራዊ ወይ ፋይናንስያዊ ኣገዳስነት ዘለዎም ንጡፋትን ዘይንጡፋትን መዛግብቲ ይተሓዙ። እቶም ሕጋዊ፡ ምምሕዳራዊ ወዘተ ኣገዳስነት ዘይብሎም ሰነዳት ከም ዝዓንዉ ክግበር ይግባእ። እንተኾነ፡ ዛጊት ንኣርካይቭ ዝምልከት ዝወጸ ሕጊ የልቦን። 5. ዲጂታላዊ ምሕደራ", "char_count": 515, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02602", "text": "- ካብ’ቶም በብእዋኑ ዝተኣከቡ መዛግብቲ፡ ኣብ ንጡፍ ስራሕ ዘለዉን ካብቶም ንነዊሕ ዝዕቀቡን ኣገደስትን ፈሊኻ ናብ ኣርካይቭ ምስግጋር። ዘበንና፡ ዘበን ተክኖሎጂ ስለ ዝኾነ፡ ኣተዓቓቕባን ምሕደራን መዛግብቲ ምስ ምዕባለ ክስጉም ስለ ዘለዎ፡ ናብ ዲጂታላዊ ምሕደራ መዛግብቲ ምስግጋር ግድነት እዩ። ኣተሓሕዛ መዛግብትና (ሰነዳትና) ካብ ናይ ወረቐት ስራሕ ከይወጸ እዩ ጸኒሑ። ብዝሒ ዘለዎ ናይ ወረቐት መዛግብቲ ክትዕቅብ ዘኸትሎ ጽበት መዐቀቢ ቦታ ቀሊል ኣይኮነን። ውሕስነት ናይ ብወረቐት ዝተዓቀበ መዛግብቲ ንምርግጋጽን ስሉጥ ኣገልግሎት ንዓማዊል ንምሃብን፡ ሰነዳት ናብ ዲጂታል ሓበሬታ ምቕያር እዋን ዝጠልቦ እዩ። ከም’ቲ ዝተባህለ ዘበንና፡ ዘበነ ተክኖሎጂ ብምዃኑ መዛግብቲ ናብ ምኽያነ (ዲጂታል ሓበሬታ) ክሰጋገሩ ኣለዎም። ምስግጋር ካብ ወረቓቕቲ ናብ ዲጂታል ሓበሬታ (‘ኮምፕዩትራዘሽን’) ዕቱብ መጽናዕቲ ዝሓትት ኣዩ። እቲ ስራሕ ክብደት ኣለዎ። ኣየኖት ቀንዲ ሰነዳት ስካን ተገይሮም ናብ ዲጂታል ሓበሬታ ይቕየሩን ምስ ዳታ-በይዝ ይተኣሳሰሩን ክጽንዑን ክልለዩን ኣለዎም። ድሮ ልዕሊ 12,000 ዘይንቀሳቐሱ ንብረት ተለልዮም ስካን ብምግባር ናብ ዲጂታል ሓበሬታ ተቐይሮም ኣለዉ። ከም’ቲ ነዊሕ ጉዕዞ ብሓደ ስጉምቲ ዝጅመር፡ እዚ’ውን ተጀሚሩ ኣሎ፡ ኣብ’ዚ 4-5 ዓመታት ንኽውዳእ ትጽቢት ይግበር። - ኣብ ምሕደራ መዛግብቲ፡ ዕድመ ምሉእ ዝከናኸኑን ዘማሕድሩን ስለ ዝኾኑ ንተጠቀምቲ ብኣገባብ ምዕዳልን ክምለስ ዘለዎ ብስሉጥ ኣብ ግዜኡ ምምላስን ኣብ ቦትኡ ምዕቃብን ዕለታዊ ስራሖም ምዃኑ ክርድኡ ይግባእ። ሰነዳት ብከመይ ይስርዑ ምግላጽ የድሊ። ኣሰራርዓ ሰነዳት፡ ከከም ባህርያቶም ብኣስማት፡ ኣርእስቲ፡ ቦታ፡ ኣሃዝ (ቁጽሪ)፡ ዕለት፡ ወይ ብጉዳይ ክስርዑ ይኽእሉ። ዝኾነ ቅጥዒ ተጠቐም፡ ኣገባብ ዝሓለወን ትኽክልን፡ ከምኡ’ውን ሓደ ዓይነት (ዘይቀያየር) ክኸውን የድሊ። ደረጃኡ ዝሓለወ ሓደ ዓይነት ኣገባብ ምኽታል፡ ዕቱብ ቁጽጽር ንምርግጋጽ፡ ቅዳሓት ንምውሓድን ቁጠባ ናይ ቦታን መሳርሒታትን ንምውሓስ፡ ብውሑድ ሰራሕተኛ ብቑዕ ኣገልግሎት ንምሃብን ምሕደራ መዛግብቲ ንምብራኽን ረብሓታት ስለ ዘለዎ፡ ብደረጃ ሃገር ሓደ ማእከላይ ቤት መዝገብ ካዳስተር ክህሉ የድሊ። - ስራሓት ኣብ ዝግምግሙሉን ኣገዳሲ ውሳነታት ኣብ ዝህቡሉን ዓቢ ተራ ከም ዘለዎም ምግንዛብ። - ንትካሎም ተመክሮታት ኣብ ምውራስን ከም መወከሲን፡ ንብምሉኡ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ዘገድስ መጽናዕቲ ድማ ዓቢ እጃም ከም ዘለዎም ዘይምዝንጋዕ። ተሓዝቲ መዝገብ፡ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተገልጹ ሓላፍነታት ስለ ዝስከሙ፡ ነዞም ኣብ ታሕቲ ዝግለጹ ነጥብታት ኣብ ግምት ከእትዉ ይሕተቱ፦ - ጽፉፍ ኣተሓሕዛ ምዝውታር፡ ብርትዓዊ ዋጋ ኣገልግሎት ከም ዝወሃብ ምግባር። - ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሓደጋታት ከም ምዕናው፡ ምጥፋእ፡ ብቀሊሉ ዘይምርካብ ወዘተ ኣብ ግምት ኣእትዮም ክከላኸሉ። መዛግብቲ ብከመይ ከም ተማሕድር (ወይ ትሰርዕ) ክበርህ የድሊ። ኣገዳስነት ስርዓተ- ምምሕዳር መዛግብቲ (filing system) ዕዙዝ እዩ። ዝኾነ ትካል ካብ ውሽጢ ይኹን ካብ ግዳም ናይ ጽሑፍ ርክባት-ብመልክዕ ደብዳበ፡ ደቓይቕ ኣኼባታት፡ መምርሒታት፡ ካልኦት ሰነዳት ወዘተ ኣለዎ። ምስ ምስፋሕን ምዕባለን ስራሕ ከኣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበዝሐ ይኸይድ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ኣተኣላልያ መዛግብቲ (ሰነዳት) ጥንቃቐ ዘድልዮም፡ ከም ሰነዳት ካብ ሓደጋ ምክልኻል፡ ንስራሕ ኣብ ዘድልዩሉ ብስሉጥ ዘይምርካብ፡ ሓደስቲ ጽሑፋት ብዝቐለለን ዝቐልጠፈን ኣብ ቦትኦም ንምቕማጥ ዘኽእል ጽፈት፡ ዋጋን ጉልበትን ከይባኽን ምክልኻልን ምክንኻንን ሰነዳት ወዘተ ከጋጥሙ ይኽእሉ። - መዝገብ፡ መወከሲ ናይ ሕሉፍ ብምዃኑ፡ ቅድሚ ምዕቃቡ መዐቀቢ ቦታ ዘተኣማምንን ብቑዕን ምዃኑ ምርግጋጽ የድሊ። ተሓዝቲ መዝገብ፡ ዕማማቶም ኣብ ምፍጻም፡ ነዞም ዝስዕቡ ስነ-ምግባር (ethics) ክኽተሉ ይግባእ፦ 6. መረጋገጺ ዓይነት (quali­ - ንሕብረተ-ሰብ ናይ ምግልጋል ሓላፍነት", "char_count": 2186, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02603", "text": "ትካላት፡ ሰራሕተኛታት መዝገብ ብስሩዕ ከሰልጥኑን መሐደሲ ስልጠና ክውድቡን ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ምሕደራ መዛግብትን ዓይነት ሓበሬታን - ብምሉእ ዓቕሞም ኣብ ስራሖም ውፉያት - ንዘይ ጽፉፍ ኣተሓሕዛ ተሓተትቲ ምዃኖም ምርዳእ ነዞም ሽግራት ንምውጋድ እቲ ዝሰማማዕ ኣገባብ ምምሕዳር ሰነዳት ክንጥቀም ንኽእል። እቶም ኣገባባት ብኸመይ ኣብ ግብሪ ንጥቀመሎምን ንቆጻጸሮምን ቅድሚ ምዝርዛርና ግን እንታይ ጥቕምን ጉድኣትን ከምዘለዎም ክንርዳእ ይግባእ። ድሕሪ ብቑዕ መረዳእታ ምምራጽ ኣገባብ ኣድላይ እዩ። ምኽንያቱ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣገባብ ነናቱ ብልጫን ድኽመትን ስለ ዘለዎ። ቅድሚ ምውሳንና፡ ብዝሕን ዓይነትን ሰነዳትና ምፍላጥ፡ ኣጠቓቕማ ሰነዳት ከመይ’ዩ፡ ብከመይ ክንዕቅቦ ንደሊ፡ ንውሓት ዝዕቀቡሉ ግዜ ኣብ ግምት ከነእቱ የድሊ። መዛግብቲ፡ ብግቡእ ትካላት፡ ሰራሕተኛታት ብቑዕ ስልጠናን መረዳእታን ንምፍጣር ብዛዕባ መዝገብ፡ ኣጠቓቕማ፡ ዕቃበ፡ ብቑዕ መረዳእታ ከም ዘለዎም ከረጋግጻ ኣብዞም ዝስዕቡ ጸቒጠን ከስተምህራ ኣለወን፦ ሓበሬታ እዩ። ትካላት፡ ኣርቺቭ ንነዊሕ ዝጠመተ ውሕስነት ክህልዎ ብዕቱብ ክሕዝኦ ኣለወን። ምሕደራ ኣርቺቭ፡ ሞያዊ ተግባር ምቕሳም፡ ምምሕዳር፡ ትኽክል ምዃን፡ ምዕቃቡን ነቶም ጭብጢታት ናይ ትካል ወይ ውልቀ-ህይወትን ስራሕን ኣብ ጥቕሚ ከም ዝውዕሉ ምግባር። እቶም ጭብጢታት ንክልቲኡ፡ ኣብ ወረቐትን ኤለክትሮኒክን ዝተመርኮሰ መዛግብቲ ከገልግሉ ይኽእሉ። - እንታይ ክምዝግቡን ብከመይ ክምዝገብ ከም ዘለዎን - ስለምንታይ ይምዝግብዎ ከም ዘለዉ - ክዉንነት (ሓቂ) ካብ ርእይቶ ክፈልዩን ብከመይ ንሓበሬታ ዝድግፍ ርእይቶ የቕርቡን ምሕደራ ኣርቺቭ ንትካላት ዓቢ ብድሆ እዩ። ንሽግራት ስዒርካ ብከመይ ኣርቺቭ ትዕቅብን ብሉጽ ተግባራት ትኽተልን ወሳኒ እዩ። ሸውዓተ ብሉጻት ሕላገታት ኣርቺቭ ኣለዉ። ንሳቶም ከኣ፦ - ብቑዕ ሓበሬታ (መወከሲ) ዘለዎ ይዕቅቡ ከም ዘለዉ ምርግጋጽ - ጌጋታት ምስ ዘጋጥሙ ብከመይ ተለልዮምን ትእርሞምን፡ ብከመይ ጸብጻብ ጌጋታት ከም ዘቕርቡን 1. ምርዓም ብቑዕ ቅርጺ ዘለዎ ስርዓተ ኣርቺቭ፡ መሰረት ናይ ብቑዕ ዝተኸዘነ ሓበሬታ ስለ ዝኾነ። - ኣብ መዝገብ ዝርከብ ሓበሬታ ንምንታይ ከም ዝጠቅም ክርድኡ፡ ከምኡ’ውን 2. ዘየድልዩ ዳታ ምኽዛን ምውሓድ፡ ኣብ ሰርቨር ዝኽዘን ዳታ ክውሕድ ኣለዎ። ዘየድልዩ ቅዳሓት ምውጋድ። - ሓበሬታ ብከመይ እዋናዊ ትገብሮን ካብ ካልእ ምንጪ ትውስኸሉን ግንዛበ ከሕድሩ። 3. ፍታሕ ኣብ ኣከፋፍላ-ፋይላት ምህላው፡ እዚ ብፍላይ ብዝሒ ዓማዊል ተጠቀምቲ ኣብ ዝህልዉሉ፡ ስሉጥን ዘተኣማምንን ኣከፋፍላ ሰነዳት ኣድላዪ እዩ። 7. ምሕደራን ብሉጻት ተግባራት ምሕደራን ኣርቺቭ", "char_count": 1471, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02604", "text": "ምሕደራ ኣርቺቭ ኣገዳሲ ክፋል ናይ ሓደ ውድብ ወይ ትካል ስርዓተ 4. ኣገባብ ስርዓተ-ቁጽጽር፡ ሰባት ንኣርቺቭ ኣብ ዝጥቀሙሉ፡ ካልእ ኣገዳሲ ክጥቀምሉ ዘድሊ ሰነድ ክዕቀብ ወይ ክትካእ ዘድልዮ ሰነድ ንምትካእ ክሕብሩ የድሊ። 5. ውሑስ ኣርቺቭ፡ ክዕቀብ ዝተደልየ ሓበሬታን ዳታን ከም ዝተዓቀበ እተረጋግጸሉ ኣገባብ ምህላው። 6. ወቕታዊ ቁጽጽር ሰርቨር፡ ብስሩዕ፡ ብዘይ ዝኾነ መሰናኽል ስራሕ ንምቕጻል ስሩዕ ቁጽጽርን ምግምጋምን ሰርቨርን ዳታን ይሓትት። 7. ዓሚቚ ፍልጠት ኣብ ዕቃበ ዲጂታል ሓበሬታ፡ እቲ ዝበለጸ መገዲ ምምሃር ብዛዕባ ጥበባት ኣርቺቭ ካብ መጻሕፍቲ፡ ዝወሃብ ስልጠና፡ ምንባብን ተመክሮ ምልውዋጥን እዩ። በዚ ዓቕምኻን ኣበርክቶኻን ከም ዝዓቢ ትገብር። 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.192", "char_count": 456, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02605", "text": "እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽሓፍትን መጽሔታትን፡ ቃለ መጠይቓት፡ ከምኡ’ውን ካብ ኣርካይቭስ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ስእልታትን ሰነዳትን ምርኩስ ብምግባር ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ናይ ፈለማ እግሪ ተጋዳላይ ዝተቖርጸሉ ነይሩ። ሽዑ ዓሊሹም እግሩ ምስ ተቖርጸት፡ “ክፋል እግረይ ዝተቐብረትሉ ቦታ ኣለልዩለይ” በሎም። ድሕሪ’ዚ ዓሊሹም ናብ ሱዳን ከይዱ። ካብ ሱዳን ድማ፡ ናብ ሶርያ ቀጺሉ። በዚ ድማ፡ ዓሊሹም ናይ ሰውራ ኤርትራ ፈላማይ እግሩ ዝተቖርጸ ተጋዳላይ’ዩ። ነዚ፡ ንሱን ግርማይን ብቓለ መጠይቕ፡ ኣብ መጽሔታት ሓበን ቁጽሪ 4/1996ን ቍጽሪ 6/1997 ገሊጾሞ ኣለዉ።", "char_count": 423, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02606", "text": "‘ናቕፋ ኣብ መበል 49 ዓመተ ልደታ’ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ኣብ ዝሓለፈ 29 መጋቢት 2026 ዝወጸት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ እቲ ናይ መጀመርታ ምስ ምጅማር መጥቃዕቲ ናቕፋ፡ 17 መስከረም 1976 ብኸቢድ ከብዱ ዝተሃርመን መዓናጡኡ ዝተቖራረጸን ድሕሪ መውጋእቱ ድማ፡ ኣብ ስንጭሮ ጠናስ ዕዉት መጥባሕቲ ዝተኻየደሉን ክሳብ ሎሚ ብህይወት ዘሎን፡ ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን ከምዝበሃል ጠቒስና ነይርና። ዕዉት መጥባሕቲ ዝገበሩሉ ድማ ዶክተር ተኸስተ ፍቓዱን ብርሃና ሃይለን እዮም። ነዚ ዝምልከት ምስ ተጋዳላይ ተኸሰተ መስፍን ሓጺር ዕላል ገይርና ኣሎና፡ ቅድሚኡ ግን ናብ ታሪኽ ሓካይምን ተሓከምትን ሰውራ ኤርትራ ንድሕሪት ክንመልሰኩም። ተኸስተ መስፍን ኣብ ክፍሊ ታዕሊም ብሌቓት (28-2-1975) ካልእ ኣብ ሚያዝያ 1975 ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታትን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ብሓባር መስመር ኤለክትሪክ ኣስመራ ንምብታኽ ኣብ ዝካየዱዎ ስርሒት፡ ብርሃነ ፍስሃየ ዝተባህለ ኣባል ተሓኤ እግሩ ተሃሪሙ። ክሕከም ናብ ክፍሊ ሕክምና ህዝባዊ ሓይልታት ባቆስ መጸ። ደንጒዩ ስለ ዝመጸን እግሩ ጋንግሪን ብምግባራን ክትቁረጽ ነይሩዋ። ስለ ዘይተኣማመነ ፍቓደኛ ክኸውን ተደናጐየ። ጋንግሪን እናሰፍሐ፡ ዝቝረጸሉ ቦታ ድማ፡ እናለዓለ ኸደ። ሽዑ ዶክተር ብእምነት ኣሕመድ ብዝመርሖ ብዘይ ሕክምናዊ ካራታት ልዕሊ 5 ሰዓት ዝወሰደ ምሕርሓር ኣብ ብረታዊ ቃልስና፡ እግሮም ዝተቘርጹ ሰለስተ ቀዳሞት ተጋደልቲ ከም ኣብነት እንተ ረኣና፡ ኣብ 1969 ዓሊሹም ዑመር፡ ኣባል ስሉሳዊ ሓድነት ኣብ ከባቢ ግምሆት ራብዓይ ርእሱ ምስ ተወግአ፡ ናይ ሽዑ ኣጋር ሓኪም፡ ግርማይ ከፈላን ክልተ ካልኦት ተጋደልትን ብገመል ጽዒኖም ናብ ቅሮራ ክወስድዎም ተመዘዙ። ናይ ዓሊሹም እግሪ ትበላሾን ሽታ ትገብርን ስለ ዝነበረት፣ ብዘይ ዕረፍቲ ከኣ ብቃንዛ ምስ ተሳቐየ፡ ግርማይ “ህይወትካ ክትድሕን፡ እግርኻ ክትቁረጽ ኣለዋ” ብዛዕባ እቶም ቀዳሞት ኣብ ሱሳታት ዝተወግኡን ኣእጋሮም ዝተቖርጸን ተጋደልቲ ምስቲ ደሓር ዝሰዓበን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናማዕበለ ዝኸይድ ዝነበረ ሕክምናን ሓካይምናን ከነነጻጽሮ ከለና፡ ብሓቂ እቲ ፍልልይ ሰማይን ምድርን እንተተባህለ’ውን፡ ምግናን ኣይኮነን። ነዚ ዝምልከት ድማ፡ ካብቲ ኣብ መጽሔታት ሓበን 1996/1997 ዝወጸ ዓንቀጻት ከም መወከሲ ምስ እንርኢ፡ ኣብቲ መድረኽ’ቲ ምዕባለ ሕክምናን ሓካይምን ተሓከምትን ሰውራ ኣብ ከመይ ኵነታት ከም ዝነበረ ክንፈልጥ ኣይንሽገርን። ካብ ጸጋም ናብ የማን ካልኣይ ዶክተር ተኸስተ፡ ስዉእ ዓሊ ሰይድ፡ ስዉእ ፍስሃየ ወልደገብረኤልን ካልኦትን ቅድሚ ከምዚ ናይ ወዲ መስፍን ናይ መዓናጡን ከብድን መጥባሕቲ ምርኣይና፡ ብዛዕባ መቝረጽቲ እግሪ ኣብ ሱሳታትን መጀመርታ ሰብዓታትን ምርኣይ ኣገዳሲ’ዩ። ምኽንያቱ መቝረጽቲ እግሪ ወይ ኢድ ካብቲ ኣብቲ ተነቃፊ ኣካላት ወዲ ሰብ ዝኾነ ከብድን መዓናጡን ዝግበር ካልእ መጥባሕትታት ዝቐለለ ክኸውን ይኽእል። ዝቐለለ ዝገብሮ ድማ፡ እቲ ክፍወስ ወይ ክሕከም ዝድለ ኣካል ቆሪጽካ’ውን ክትኣልዮ ትኽእል ኢኻ። ዓጽሚ ዕዉት ኮይኑ። ኢልዎ። ዓሊሹም፡ ፈለማ ነዚ ርእይቶ’ዚ ኣይተቐበሎን። እግሪ ብርሃነ’ውን፡ ከም እግሪ ዓሊሹም ተቖርጸት። ብርሃነ ድሒኑ ናብ ወጻኢ ሃገር’ውን ከይዱ። ኣብ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ድማ፡ ኣበድ ተስፋይ ናይ መጀመርያ ዝተቖርጸ እዩ። ንሱ ኣብ መጋቢት 1976፡ ኣብ ውግእ ጎደይቲ ብኸቢድ ተወጊኡ። ኣብቲ ኣብ ከባቢ ዓላ ዝነበረ ሕክምና ብማዕጺድ እናተሓርሓረ ተቖሪጹ። ድሕሪ ገለ መዓልታት ግን፡ እቲ ስቓይ እናብኣሰ ስለ ዝኸደ ዓሊሹም ከይፈተወ እግሩ ክትቁረጽ ፍቓደኛ ኮይኑ። ግርማይ ድማ ናይ ኣጣል ካራሩ ክሳብ ጓህሪ ዝመስል ኣርሲኑ፡ ነታ እግሪ ቆረጻ። ብዝረሰነ ላማ ድማ ነቲ ጠልጠል ዝበለ ስጋን ቲፍቲፍ ዝብል ደምን ሓጻጸቦ። ነቲ ቆርበት ብፈትሊ ክዳን ገይሩ ሰፈዮ። እቲ መጥባሕቲ ኣብ ጸምጸም በረኻ ዝተገብረ እቲ ኣብ መስከረም 1976 ኣብ ከበባ ውግእ ናቕፋ ብርቱዕ መውጋእቲ ከብዲ ዘጋጠሞ ኣባል ቦጦሎኒ 500 ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን’ውን፡ ሓደ ካብቶም ፈላሚ ዕዉት መጥባሕቲ ከብዲ ዝተኻየደሎም ከም ዝነበረ ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ተገሊጹ ነይሩ። ተኸስተ መስፍን ግን መን እዩ? ተኸስተ መስፍን ሓደ ካብቶም ኣብ 1975 ናብ ሰውራ ዝተሰለፉ መንእሰያት ሰብዓታት’ዩ። ካብ ኣስመራ ምስ ንዕኡ ዝመስሉ መንእሰያት፡ ምእንቲ ናጽነት ክብጆ ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፉ። ድሕሪ ነዊሕ ጕዕዞ እግሪ ድማ፡ ሰሜናዊ ሳሕል ስንቅን ዕጥቅን ተጋዳላይ ዘመላልሳ ዝነበራ ኣግማል ስንቅን ዕጥቅን ተጋዳላይ ዘመላልሳ ዝነበራ ኣግማል ዝነበራ ተኸስተ መስፍን ኣብ ሎሚ ኮይኑ ይዝክር። ድሕሪ ታዕሊም፡ ተኸስተ ናብተን ኣብ ከባቢ ናቕፋ ብፍላይ ድማ፡ 500 እትፍለጥ ቦጦሎኒ ከቢድ ብረት ተመዲቡ። ሽዑ ካብቶም ኣብ ናቕፋ ዝነበሩ ኣዘዝቲ ናይቲ ውግእ ስዉእ ዓሊ ሰይድ ዓብደላ፡ ሓላፊ ክፍሊ ሕክምና ድማ ፍስሃየ ወልደገብረኤል ነይሩ። ኣብታ ቀዳመይቲ ዕለት ንምሕራር ከተማ ናቕፋ ኣብ ዝተገብረ ውግእ ድማ ብብርቱዕ ተወጊኡ። ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን ብዕለት 17 መስከረም 1976 ካብ መስዋእቲ ንዋራ ወጺኡ። ኣብ ታሪኽ ኣሃዱ መጥባሕቲ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ፡ ቀዳማይ ዕዉት መጥባሕቲ ዝተኻየደሉ ኮይኑ። ኣብ ዝመጽእ ዕለት 17 መስከረም 2026 መበል 50 ዓመት መውጋእቱ ክዝክር’ዩ። ተኸስተ ንድሕሪት ተመሊሱ ብዛዕባ’ቲ ዘጋጠሞ መውጋእትን ዝተገብረሉ ሕክምናን ከዕልል ከሎ ከምዚ ይብል፥ ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን (2026) በጽሐ። ኣብ ብሌቓት ምስ በጽሑ ብዕለት 28/2/1975 ስእሎምን ታሪኽ ህይወቶምን ተመዝጊቡን ተሰኒዱን። ድሕሪ’ዚ ታዕሊምን ፖለቲካዊ ትምህርቲን ጀመሩ። ኵነታት ክፍሊ ታዕሊም ኣብቲ እዋን’ቲ ሕማቕ ነይሩ። መካይን ዝበሃል ኣይነበረን። ኩሉ ስንቆም ብቃፍላያት ኣግማል ካብ ሱዳን ይመጽኦም ነይሩ። ሰማንያ ዝኾና ኣግማል ከኣ ተጻዒነን ናብ ብሌቓት ይመጽኣ ነይረን። ኣብ መጀመርያ እዋን ክፍሊ ስንቂ ኣብ ብሌቓት እኳ እንተነበረ፡ ድሓር ግን ናብ እማህሚመ ግዒዙ። እቲ ብኣግማል ገይርካ ናብ ብሌቓት ዝካየድ ዝነበረ ስንቂ ናይ ምጒዕዓዝ መስርሕ ድማ፡ ብሎሪ ዝዓይነተን መካይን ሱዳን ክካየድ ጀሚሩ። እተን ሎሪ ከኣ፡ ካብ ከባቢ ቅሮራ ተበጊሰን ብመብኣን መጣግሕን ሓሊፈን ናብ እማህሚመ ይኣትዋ ከም “ዶክተር ተኸስተ ናይ ሽዑ ሓኪም ግንባር ናቕፋ፡ መዓንጣይ ንደገ ወጺኡ ምስ ረኣየ ሸበድበድ እዩ ኢሉ። ዶክተር ብርሃና ሃይለ እውን ከምኡ። ንብርሃና፡ ኩሉ ዘድሊ መጠባብሒ ቀልጢፋ ክትቀራርብ ሓቢሩዋ። መውጋእተይ ብርቱዕ ስለ ዝነበረ፡ ሰብ ክኸውን’የ ወይ ድማ ዳግማይ ህይወት ክህልወኒ እዩ ዝብል እምነት ኣይነበረንን። መስዋእተይ ርጉጽ’የ ገይረዮ ነይረ።”", "char_count": 3680, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02607", "text": "ናኹራ ካብተን ብዙሓት ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘለዋ ደሴታት ሓንቲ’ኳ ትዅን እምበር ብስማስ ንኹለን ዓብሊላ ጸብለል ዝበለት’ያ። እዚ ከኣ ምኽንያት ኣለዎ። ገዛእቲ ኢጣልያንውያን ናይ ሓርበኛነት መንፈስ ንዝነበሮም ተቓለስቲ ኤርትራውያን ስምዒት ተቓውሞኦም ናብ መላእ ህዝቢ ከይልሕም ምእንቲ፡ ኣብቲ ብኹሉ ሸነኻታ ብዓሚቝ ማይ ባሕሪ ዝተሓጽረት ደሴት ናኹራ ወሲዶም ይሕይርዎም ነበሩ። እቲ ቤት-ማእሰርቲን መቓብርን ናይ’ቶም ሓርበኛታት ክሳብ ሎሚ ህያው ኣሎ። ስለዚ፡ እዚ ስም’ዚ ካብ ደሴታት ቀይሕ ባሕሪ ናብ ግንባር ናቕፋ ዝተሰጋገረሉ ሓደ መተኣሳሰሪ ነጥቢ ክህሉ ግድን’ዩ። ናኹራ ነቲ ኣብ ሓሬናን ጓል ደንደንን ዝህሉ ሓይሊ ጸላኢ፡ ብዓቢኡ ነቶም ኣብ እግራ ሕልኽልኽ ዝብሉ ከኣ፡ ብዝያዳ ኣዝያ ቀረባን ብመንበስበስተኣ ዝርእዩዋን ስለ ዝኾነት ኣብኣ ዝዓርድ ሰራዊት ወገን፡ ኩሉ ምንቅስቓሱ ብጸላም ከደኖ ክኸውን ይግደድ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ብቐትሪ ክትሸይን’ውን ስለ ዘይትኽእል ኣብታ ብጸላም ዝተሸጐጥካላ ዕርዲ ተሓይርካ ትውዕል። በዚ ኸኣ፡ ተጋደልቲ ናኹራ ዝብል ስም ሂቦማ። ቅድሚ ምእታውካ ኩሉ ዘድልየካ እንተ ዘይኣማሊእካ - ክትሸይን፡ ክትመጣላዕን ንፋስ ክትወስድን ኣይትኽእልን ኢኻ። ርእሲ ሰብን ጥይትን ክሳብ ጸሓይ ዘላ ክተሓላለዋ’የን ዝውዕላ ነይረን።", "char_count": 726, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02608", "text": "1.102 ኣየር ወለድ ክ/ጦር (ብጽምእን ውግእን ተሰኒፉ ኣዛዚኡ ተመስገን ገመቹ ድማ ተቐቲሉ።) 2. ሐ/ ውግእ እግሪ-መኸል 16 መጋቢት 1999 3. ሓርነት ኣፍዓበት 06/04/1977 4. ሀ/ ሚያዝያ (27/04/1984) 5. ባጽዕ፡ ዓዲ-ቀይሕን ባረንቱን 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.192", "char_count": 199, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02610", "text": "Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Senior Trainer Fixed- Plant Electrical and Instrumenta­ tion Training Officer Number required – (01) Type of contract –definite (02 Years) Major Duties and responsibilities • To develop, coordinate and monitor training in process mainte­ nance for both experienced fixed plant electrical personnel and electrical trainees. • Close supervision and on the job guidance and monitoring of skills development of trainees to develop sufficient skills to main­ tain independently. TASK DESCRIPTION Expanded TO CORE PERFORMANCE AREAS Health and Safety • Maintain all necessary processes and procedures as outlined in the Training Management System. • Model and promote expected behaviors, with emphasis on de­ sired values, safe work practice, punctuality, efficiency and quality of work. Accreditations • Impart required process electrical and instrumentation skills and knowledge in accordance with prescribed curriculum, programs and standards. • Conduct training needs analysis and develop training plans for process maintenance electrical and instrumentation personnel and contribute towards production of teaching schedules and other training associated administration • Conduct assessment and testing as required and maintain accu­ rate records of all training and assessment activities Training and Assessment • Coordinate training in process electrical and instrumentation maintenance for both experienced plant electricians and trainees. • Develop and modify process training and assessment material where directed. • Contribute towards production of teaching schedules and other training associated administration. • Conduct assessment and testing as detailed in curriculum. • Maintain accurate records of all training and assessment activi­ ties. • Engage with departments to ascertain their needs. • Develop training content, research, pull together material and seek approval on said content from the coordinator. Staff Leadership • Supervise and provide on-the-job guidance to the trainees. • Conduct assessments to establish current competencies and re­ port on same in areas where competency gaps are identified. • Monitor progress of process trainees and provide coaching and instruction as required. • Apply vocational guidance and counselling as needed Profile: Qualifications and Experience • Formal Education, Certifications or Equiva­ lents • Bachelor’s degree in electrical engineer­ ing. • Workplace Trainer and Assessor IV • Working Experi­ ence – Nature & Length • Minimum of 5 years’ gener­ alized experience in Process Plant mainte­ nance, with previous facilitation experience, of which 2 years should be in a supervisory capacity. • Previous training experience in the mining industry is essential. • Extensive theoretical and practical experience, knowledge and under­ standing of fixed plant electrical & instru­ mentation • Excellent teaching and facilitation skills. • Possess a knowledge of competen­ cy-based curriculum. • Effective interpersonal and commu­ nication skills. • English language ability (spoken and written). • Advanced computer skills. • Experience preferred in Gold Pro­ cessing environment • Extensive experience in High Volt­ age, PLC, Instrumentation • Valid Driver’s License • Behavioral Skills • Approachable | Assertive | Continuous Learning | Dedicated | Goal Oriented | Influential | Initiative | Leader­ ship | Pro-Active | Reliable | Results Driven | Safety Conscious | Technically Inclined | Organized • Technical Skills UNIQUE REQUIREMENTS / OTHER INFORMATION Strong ability to train, mentor and build a competent electrical mainte­ nance team. • General Information and other requirements: • Place of Work: AMSC Site • Type of contract: definite Period • Salary: As per the Company salary scale • Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience cre­ dentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential can­ didates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. • Address: Please mail your applications to. • Asmara Mining Share Company, • P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea • Applicants shall be required to send a copy to: • Mineral Resources Management • P.O. Box – 272 • Asmara • Note to Eritrean applicants:  Please send a copy of your application to  Aliens Employment Permit Affairs,  P. O. Box 7940 Asmara, Eritre ሓዳስ ኤርትራ 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.192 ደቂ ሰውራ ኤርትራ", "char_count": 4883, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02611", "text": "ደቂ ሓንቲ መስርዕ፡ ምስ ኣለይቶም፡ ብሓባር ይበልዑን ይድቅሱን [ደቂ ዓባይ ድስቲ]። ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ኣኼባ የካይዱ፣ ኩሉ ጸገማት ከኣ ምስ ኣለይቶምን መምህራኖምን ብኽፉት ይዝትይሉ። ካብ ኣመጋግባ ክሳብ ስርዓተ-ትምህርቲ (curricula) ኣብቲ ኣኼባ ይዝተየሉ። ርእይቶታትን ሕቶታትን ሓባራዊ መረዳእታ ወይ መፍትሒ ክሳብ ዝርከበሎም ኣኼባ ኣይዕጾን። ሓደ-ሓደ ግዜ፡ ህጻናት ዘልዕሉዎም ሕቶታትን ርእይቶታትን ምስ ክውንነት ዝዛመዱ ስለዘይኮኑ፡ ኣለይቲ ኣይቅበልዎምን፣ ብሰሩ ከኣ ርሱን ክትዕ ይግንፍል። ኣብ ሓደ ካብ ኣኼባታት፡ እቶም ተመሃሮ እንግሊዘኛ ምምሃር ክቋረጽ ኣትሪሮም ተማጒቶም። መጎተኦም፡ “እንግሊዝኛ፡ ሃጸያዊ ቋንቋ ምዃኑ ከይኣኽሎ፣ ቃላቱ ስለ ዝመሳሰል እውን ንምምሃሩ ኣዝዩ ኣሸጋሪ እዩ። ስለዚ ስለምንታይ ክንመሃሮ ንግደድ” ዝብል ነበረ። ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ፡ ኩሉ ካልእ ትምህርቲ ተሪፉ፡ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ጥራይ ክመሃሩ ጠሊቦም። ህጻናት ሰውራ፡ ንነብሶም ከም ተጋደልቲ’ዮም ዝርእዩዋ። ብሉጻት ተጋደልቲ ንምዃን ከኣ፡ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ጥራይ እኹል እዩ ኢሎም ይኣምኑ። ኣለይቲ፡ መምህራንን ሓለፍቲን ህግሓኤ፡ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ሕቶታት ናይዞም ህጻናት ብዝግባእ ክምልሱ ወትሩ ምስ ጸዓሩ’ዮም። ብዓቢኡ፡ ኩሎም ኣባላት ህግሓኤ፡ ነዞም ህጻናት ከም መምህራን፡ ወለድን ብጾትን ኮይኖም’ዮም ዝኣልዩዎም። ናይ ምንባር ስትራተጂን ብዝግባእ ይፈልጡ’ዮም። ሓደስቲ ህጻናት ኣብ መጀመርታ ምስ ናብራ ናይቲ ቤት ትምህርቲ ክላማመዱ ይጽገሙ እዮም። ህጻን ኴንካ፡ ካብ ስድራቤትካን ከባቢኻን ርሒቕካ ክትነብር ቀሊል ብድሆ ኣይኮነን። ብዙሓት ህጻናት፡ ብዘይ መዕቆቢ ቤትን ወለዲን፡ ምሉእ መዓልቲ ኣብ ግዳምን ክፉት ኣየርን ምውዓል ምልማዱ ይኸብዶም’ዩ። መንፈስን ሞራልን ህጻናት ንምሕላው፡ ኣብ ወርሒ ሓንሳብ ሓፈሻዊ ኣኼባ ይካየድ’ዩ። ድሕሪ’ዚ ሓፈሻዊ ኣኼባ’ዚ ከኣ ህጻናት፡ ኣብ መጋርያ ከቢቦም ይዘናግዑ፤ ይዝምሩ፡ እንዳ ተቐባበሉ ከበሮ [ናይ ጀሪካን] ይሃርሙን ብሓባር ይስዕስዑን። ብዙሓት ካብቶም ደርፍታት ባዕሎም", "char_count": 1145, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02612", "text": "ሓደ ጉጅለ ጀርመናውያን ኣብ ሓምለ 1978 ኣብ ገለ ካብቶም ኣብቲ ግዜ’ቲ ካብ ጎበጣ ኢትዮጵያ ሓራ ዝወጹ ከባቢታት ኤርትራ ዑደት ገይሩ ነይሩ። እቶም ጀርመናውያን ናብ ሃገሮም ምስ ተመልሱ ከኣ፡ ኣብቲ ሽዑ ኣብ ጀርመን ዝሕተም ዝነበረ “Arbeiterkampf” (ቃልሲ ሰራሕተኛታት) ዝተሰምየ ጋዜጣ፡ “ደቂ ሰውራ ኤርትራ” ብዝብል ኣርእስቲ ሓደ ዓንቀጽ ጽሒፎም። ብልዑል ደረጃ ንቕሓት “ህጻናት ሰውራ” ከም እተመሰጡ ድማ ይገልጹ። እዚ ዝስዕብ ካብቲ ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝተጻሕፈ ዓንቀጽ ተቖንጪሉ ዝተወስደ እዩ። ቤት ትምህርቲ ሰውራ ብ1976’ዩ ተመስሪቱ [ኣብ ዜሮ ዝበሃል ቦታ]። ክምስረት እንከሎ ብ300 ህጻናት’ዩ ጀሚሩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ [እቲ ዓንቀጽ ኣብ ዝተጻሕፈሉ 1978] ከኣ 1100 ህጻናት ምስ 50 መምህራንን 50 ኣለይቲን ኣለዉዎ። [ኣብቲ ዓንቀጽ፡ 50 teachers and 50 student teachers እዩ ዝብል።] ብጸይቲ ናስራ ናብ መጀመርታ ብጸይቲ ናስራ ናብ መጀመርታ ዕስራታት ትገማገም ሓንቲ ካብ ዕስራታት ትገማገም ሓንቲ ካብ ኣለይቲ’ያ። ንኣወዳድባ ቤት ኣለይቲ’ያ። ንኣወዳድባ ቤት ትምህርቲ ከኣ ብኸምዚ ዝስዕብ ትምህርቲ ከኣ ብኸምዚ ዝስዕብ ትገልጾ፥ ትገልጾ፥ እቶም ህጻናት ዝደረሱዎም ኮይኖም፣ ብዛዕባ መዓልታዊ ህይወቶም፡ ጅግንነት ኤርትራውያንን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነትን ዝገልጹ’ዮም። “እዚ ቤት ትምህርቲን ተመሃሮን፡ ከም ሓንቲ ጥርንፍቲ ቁሸት ወይ ዓዲ ክግለጽ ይከኣል። ህጻናት ከከም ዕድሚኦም ኣብ ጋንታታት ይምደቡ። እዘን ጋንታታት ከኣ ኣብ መሳርዕ ይኽፈላ። ነፍሲ ወከፍ መስርዕ ካብ 20 ክሳብ 30 ህጻናት ዝሓዘት እያ። ሓደ ኣላዪ ወይ መምህር ከኣ ንሓንቲ መስርዕ ይከታተል።” ብዙሓት ካብዞም ህጻናት፡ ንዕድመኦም ዘይምጥን ከቢድን ዘስካሕክሕን ተሞክሮታት ዘሕለፉ’ዮም። ስለዚ፡ ተርእዮታት ጸቕጢ በሰላ ኲናት እቲ ቤት ትምህርቲ ሓደ ዓቢ ቤተ-መጽሓፍቲ ኣሎዎ። ዝበዝሑ መጽሓፍቲ፡ ብእንግሊዘኛ፡ ትግርኛን ትግረን [ትግራይት] ዝተጻሕፉ’ዮም። እቶም ህጻናት ካብ ኣለይቶምን መምህራኖምን እዂል ፍቕርን ክንክንን ይረኽቡ። ኩነታት ኣብ ዝጽንክረሉ [ኵናት ኣብ ዝብርትዓሉ]፡ ኣለይቲ በጃ’ዞም ህጻናት ንምሕላፍ ድልዋት ይኾኑ፣ ከይስንብዱን ከይደሃሉን ከኣ የማእዝኑዎምን ይመርሑዎምን። ኣለይቲ፡ ስነ- ሓሳባዊ ዓቕሚ’ዞም ህጻናት ንምዕባይን ባህሊ ምትሕግጋዝ ንምትብባዕን ይረባረቡ። ቀንዲ ኣተኵሮ ኣለይቲ፡ ኣብ መንጎ’ዞም ህጻናት ሓድነትን ፍቕሪን ምዂስኳስ’ዩ። ውጽኢት ናቱ ከይኮነ ኣይተርፍን፡ ኣብ መንጎ’ዞም ህጻናት ዝርአ ባእሲን ግጭትን ዳርጋ የለን ክበሃል ይከኣል። ዘይተርፍ’ዩ። ስነኣእምሮኣዊ ጸቕጢ ህጻናት ንምቅላል፡ ብዛዕባ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ባህሪ ኲናትን ብቐጻሊ ኣስተምህሮን ምኽሪን ይወሃቦም’ዩ። ብዙሓት ካብዞም ህጻናት፡ መልክዓት ኲናትን፡ ኣብ ኲነተ ኲናት ዝግበር ብዙሓት ካብቶም ብህግሓኤ ዝተተርጐሙ ጽሑፋት ሌኒንን ማኦን እውን ኣብዚ ቤተ-መጽሓፍቲ ተሰሪዖም ይርከቡ። ተመሃሮን መምህራንን ድማ ክሳብ መሬት ዓይኒ ዝሕዝ ኣብዚ ቤተ-መጻሕፍቲ’ዚ ከንብቡ ይርኣዩ። እዞም ጀርመናውያን በጻሕቲ ኣብ ሓንቲ ናይ ክሊ ዕድመ 10-11 ክፍሊ ብምእታው ንኩነታት’ቶም ተመሃሮን ንመስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ብቐረባ ተዓዚቦም። ብልዑል ፖለቲካዊ ንቕሓት ናይዞም ህጻናት ከኣ ኣመና ተመሲጦምን ተገሪሞምን። ‘ህጻናት ሰውራ’፡ ኣዝዮም ሓተትቲ እዮም። ነቶም ጀርመናውያን ከኣ፡ ምስ ኩነታት ምዕራብ ጀርመን፡ ኩነታት ሰረሕተኛታትን ህጻናትን ኣብ ጀርመን፡ ከምኡ’ውን ጀርመናውያን ንቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎም ደገፍን ዝኣመሰለ ዝተፈላለየ ሕቶታት ኣቕሪቦሙሎም። እዞም ህጻናት፡ ብዛዕባ ቤት ትምህርቶም ዝፈትዉዎ ነገር ክጠቕሱ ምስ ተሓተቱ፡ “ትምህርቲና፡ ዝነብሩ ስድራቤታት ዝመጹ እዮም። ብዙሓት ካብኣቶም ዘኽታማት ክኾኑ ከለዉ፡ ኣስታት ሓደ ሲሶ ድማ ደቂ ተጋደልቲ’ዮም። ካብዚኦም እቶም ኣስታት 10%፡ ሰበኽ ሳግማዊ ህይወት ካብ ዘለወን ስድራቤታት ዝመጹ’ዮም። ዝበዝሑ ሰበኽ ሳግማዊ ህይወት ዘለዎም ዜጋታት፡ ደቆም ናብ ቤት ትምህርቲ ካብ ምኻድ፡ ጥሪት ክሕልዉ ስለዝደልዩዎም፡ ናብ ቤት ትምህርቲ ክሰዱዎም ኣይደልዩን እዮም። ህዝባዊ ግንባር፡ ሰበኽ ሳግም ኣብ ሓደ ከባቢ ክጥርነፉን [ቀዋሚ ናብራ ንኽመርሑ] እንተወሓደ ሓደ ቆልዓ ናብ ቤት ትምህርቲ ክሰዱን ብዙሕ ጻዕሪ ይገብር ኣሎ። ኣቐዲሙ ዝነበረ ስርዓተ ትምህርቲ ኤርትራ፡ ብኤርትራውያን ዝተዳለወ ስለዘይኮነ፣ ንክውንነትን ድሌታትን ኤርትራ ዘንጸባርቕ ኣይነበረን። እቲ ናይ ቅድም ስርዓተ ትምህርቲ፡ ብኣመሪካውያን ዝተዳለወ ስለዝኾነ፣ ብዛዕባ ታሪኽን ጂኦግራፊን ኣመሪካን ኤውሮጳን’ዩ ዘስተምህር። ንኤርትራ ዝምልከት ትሕዝቶ ፈጺሙ ስለዘይእንገድ ከኣ፡ ህጻናት ብዛዕባ ኤርትራ ዝኾነ ይዂን ትሕዝቶ ኣይመሃሩን’ዮም። እቲ ዝገደደ ከኣ፡ መብዛሕትኡ ትምህርቲ ብቋንቋ ኣምሓርኛ’ዩ ዝወሃብ። ንኹሉ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ጠቓሚ እዩ”፣ “ቀደም ሃብታማት ጥራይ’ዮም ከመሃሩ ዝኽእሉ ነይሮም፣ ሕጂ ግን ድኻታት’ውን ክመሃሩ ዕድል ኣለዎም” ዝብሉን ካልእ ዝተፈላለየ መልሲታትን ሂቦም። ህዝባዊ ግንባር፡ ዓበይቲን ንኣሽቱን ክመሃሩሎም ዝኽእሉ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብቲ ዝቆጻጸሮ ከባቢታት [ሓራ መሬት] ከፊቱ ኣሎ። መሰረታት ውዳበ ናይቲ ውድብ ከኣ ብዛዕባ ኣገዳስነት ትምህርቲ ንሓፋሽ ከንቅሑ ይጽዕሩ። ኣብኡ ከይተሓጽሩ ግን፡ መነባብሮ ህዝቢ ንምምሕያሽ ልዑል ጻዕሪ ይገብሩ። ምኽንያቱ፡ ቊጠባዊ ደረጃኡ ዘይተመሓየሸ ህዝቢ፡ ደቁ ናብ ቤት ትምህርቲ ክልእኽ ብዙሕ ኣይተባባዕን’ዩ። ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ዝወሃብ ትምህርቲ ‘መሃይምነት’ ንምጥፋእ’ዩ። ምስ ካልኦት ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ብምውድዳር፡ ኤርትራ ዝሓሸ ክኢላዊ ዓቕሚ-ሰብ እኳ እንተሃለዋ፣ እዚ ኣንጻር ኢትዮጵያ ዘካይድ ዘሎ ኲናት ግን፡ ሞያዊ ስልጠና ብቐጻሊ ክወሃብ ዘገድድ’ዩ። ህዝባዊ ግንባር ነዚ ፍጹም ቀይሩዎ’ዩ። ህጻናት፡ ቋንቋ፡ ሳይንስ፡ ስነ-ጥበብን ስፖርትን ዝርከቡዎም ዝተፈላለዩ ዓይነታት ትምህርቲ [ብኤርትራዊ ቋንቋታት] ይመሃሩ ኣለዉ። ህጻናት ፍትወት ስራሕን ግብራውነትን ክሓድሮም፡ መግቦም ባዕሎም የዳልዉን [እቶም ንኣሽቱ ይተሓጋገዙ] ጀራዲኖም ባዕሎም የልምዑን ይዂስኲሱን። ስፖርት፡ ምስ መባእታ ወተሃደራዊ ስነ- ፍልጠት ዝተዛመደ’ዩ። ህጻናት፡ ብዛዕባ መሰረታውያን ተግባራት ምንቅስቓስ፡ ርእሰ ምክልኻል ኣብ ወተሃደራዊ ኩነታት፡ ጥንቃቐታትን ኣገባብ ምክልኻልን ካብ ደብዳብ ነፈርቲ፡ ከምኡ’ውን ቀዳማይ ረድኤት ይምሃሩ። ዝተፈላለዩ ስፖርታዊ ምንቅስቓሳት [ኣክሮባት] ስለዘዘውትሩ ከኣ፡ ድልዱላትን ጥንኲራትን’ዮም። ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣርኣያ (model) ናይቲ ህዝባዊ ግንባር ክሃንጾ ዝደሊ ስርዓተ ትምህርቲ’ያ። ሓድሽ ስርዓተ ትምህርቲ ንመጀመርያ ግዜ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ’ዩ ዝፍተን። ውጽኢቱ ምስ ተራእየ ከኣ፡ ኣብ ካልኦት ከባቢታት ከም ዝዝርጋሕን ዝትግበርን ይግበር። መምህራን ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ሓደስቲ መጽሓፍቲ ኣብ ምድላውን ምርታዕን ምስ ተጸምዱ’ዮም። ክሊ ዕድመ ናይዞም 1100 ዝብዝሖም ተመሃሮ ካብ 3 ክሳብ 15 ዓመት ኮይኑ፣ 40% ካብኦም ከኣ ደቀንስትዮ’የን። ልዕሊ ፍርቂ ካብዞም ህጻናት ኣብ ሱዳን ኣብ ዝርከቡ መዓስከራት ስደተኛታት ካብ መምህራን ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ናይ ነፍሲ ወከፍ ህጻን ክእለትን ዝንባለን ንምዕባይ ይጽዕሩ። ድኹማት ተመሃሮ ፍሉይ ቆላሕታን፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን ከኣ፡ ተወሳኺ ትምህርቲን [ሓገዝ] ይወሃቦም። ሓደ መምህር ከም ዝበሎ፡ “ጻዕርና፡ ህጻናት መሃዝነቶም ንኸዕብዩ ምትብባዕ’ዩ፣ ስለዝኾነ ከኣ፡ ሃካይ ኮነ ሰነፍ ተመሃራይ የብልናን።” 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.192", "char_count": 4201, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02614", "text": "ባርዕ ንብድሆ 1ብ0፡ ዓላ ድማ ንዓዲ-ሮሶ 2ብ1 ረቲዐንአን። ብተመሳሳሊ ስፖርታዊ ግጥማት፡ ውድድራተን ኣብ ዘሰላሰላ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ጋንታታት ድማ፡ ነብሮ ኣብ ልዕሊ ኣውገት ናይ 4ብ1 ዓወት ከተመዝግብ እንከላ፡ ባርዕ ንቶኮር 3ብ1፡ ተውለ ንብድሆ፡ ኣልጌን ንኣውገት ብተመሳሳሊ ውጽኢት 1ብ0፡ ቶኮር ንነብሮ 2ብ1፡ ዓዲ-ሮሶ ንብድሆ 1ብ0፡ ቶኮር ንኣልጌን 2ብ1 ክረትዐአን እንከለዋ፡ ተውለ ምስ ባርዕ 1ብ1፡ ከምእ’ውን ዓዲ-ሮሶ ምስ ዓላ 0ብ0 ብምውጻእ ነጥቢ ተማቒለን። ብርክት ዝበሉ ስፖርታዊ ውድድራት ኣብ ምስልሳል ዝርከብ፡ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ብግጥማት ኵዕሶ እግሪን መርበብን ቀጺሉ ቐንዩ። 4ብ0፡ ኣልጌን ንዓላ 2ብ0፡ ኔብሮ ንብድሆ 1ብ0፡ ተውለ ንኣውገት 5ብ0፡ ቶኮር ንዓዲ- ሮሶ 1ብ0፡ ባርዕ ንዓላ 2ብ1 ረቲዐንአን። ቀጺለን ውድድራት ኣብ ዘካየዳ ጋንታታት ድማ፣ብድሆ ምስ ኣልጌን ብዘይ ሸቶ ክፈላለያ ኸለዋ፡ ተውለ ምስ ቶኮር 1ብ1 ወጺኤን። ኔብሮ ንኣውገት 7ብ0፡ ኣልጌን ንተወለ 3ብ0፡ ስፖርታዊ ግጥማት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ኣብ ዝመጽእ ሰሙናት ውድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት ብምትእትታው ክቕጽል ምዃኑ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ። ንግጥማት ኵዕሶ እግሪ ኣመልኪቱ ጐስጓስን ሓበሬታ ናይቲ እዚ ኣብ ዝለኣኸልና ሓበሬታ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ዓዲ-ሮሶ ንኣውገት", "char_count": 765, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02615", "text": "ርያል ማድሪድ፡ “ቅኑዕ ኣብ ዘይኰነ ውድድር ኣይንሳተፍን፡” ብምባል ኣብ ልዕሊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ስጳኛ ዘለዋ ተቓውሞ ገሊጻ። ማድሪድ ኣብቲ 1ብ1 ብምዝዛም ክልተ ነጥቢ ዝኸሰረትሉ ግጥም፡ ናይቲ ዕለት ዳኛ፡ እኹል ናይ ቪድዮ መርትዖ እንከለዎ፡ ኣብ ልዕሊ ምባፐ ዝተፈጸመ ክልተ በደል፡ ዝተፈላለየ ኣተሓሕዛ ብምኽታል፡ ወገንነት ኣርእዩ ክትብል ወቒሳ። ርያል ማድሪድ፡ “ዘይፍትሓውን ትኽክል ዘይኰነ ናይ ዳንነት ስርዓትን፡” ዝብል ክሲ ኣብ ልዕሊ ምምሕዳር ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ስጳኛ ብምቕራብ፡ ምስቲ ፈደረሽን ዝነበራ ኵሉ ትካላዊ ርክብ ከም ዘደስከለቶ ሓቢራ። ብመሰረት ጋዜጣታት ስጳኛ ዝዘርግሐኦ ሓበሬታ፡ ሓደ ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ርያል ማድሪድ ዝዀነ ሆዜ ኣንጀል ሳንቸዝ፡ ኣብቲ ሓድሽ ስርዓት ዳንነት ንምጽዳቕ ዝተገብረ ኣኼባ ድሕሪ ምስታፉ፡ ማድሪድ ነዚ ስምምዕ ከም ዘይከተመትሉ ብምምልካት ኣብ ናይ መወዳእታ ደቒቕ ነቲ ኣኼባ ረጊጹ ወጺኡ። ተቓውሞ፡ “ንሕና ፍትሒ እምበር ሓለፋ ኣይኰናን ንሓትት ዘለና፡ ኣብ ልዕለና ዝግበር ዘሎ ዘይፍታሕውን ዘይጽወርን’ዩ፡” ብምባል ተቓውምኦም የስምዑ ኣሎዉ። ማድሪድ ነዚ ዘጋጠማ ኩነታት፡ “ቅኑዕ ዘይኮነ ዳንነት፡” ብምባል፡ እቲ ፈደረሽን ክሳዕ ምሉእ ብምሉእ ናይ ዳንነት ምምሕያሽ ዝገብር፡ ምስቲ ፈደረሽን ዘለዋ ርክብ ከም ዘይተሐድሶ ትገልጽ። ርያል ማድሪድ፡ ነጥባ ብሰንኪ ዘይቅኑዕ ዘበለቶ መስርሕ ዳንነት ይጐድላ ከም ዘሎ ብምሕባር፡ ናይ ዳንነት ስርዓት ስጳኛ ክሳብ ዝመሓየሽ፡ ኣብ መርገጺኣ ጸኒዓ ክትቕጽል ምዃና ሓቢራ። ማድሪድ ናብዚ ውሳነ ክትበጽሕ ናይ መወዳእታ ድርኺት ዝዀና፡ እቲ ብቕድሚ ትማሊ ምስ ጂሮና ዘካየደቶ ግጥም’ዩ። ሓለፍቲ እታ ክለብ፡ ነዚ ኣቕሪቦሞ ዘለው", "char_count": 959, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02616", "text": "ወዲ 19 ዓመት ኣጥቃዓይ ቦርንማውዝ ጁንየር ክሩፒ፡ ትማሊ ሸቶ ብምቊጻሩ፡ ድሕሪ 2000 ዓ/ም፡ 10 ሸቶ ዘመዝገበ ናይ ፈለማ ትሕቲ 20 ዓመት ተጻዋታይ ኰይኑ። እግሩ፡ ካብ ሳጹን ወጻኢ ብዘመዝግቦ ሸቶታትን ተጠማቲ ኣጥቃዓይ ክኸውን በቂዑ ዘሎ’ዩ። ካብ ሎሬንተ ናብ ቦርንማውዝ ዝመጸአ ጁንየር ክሩፒ፡ ንኣርሰናልን ማንቸስተር ዩናይትድን ሓዊስካ ኣብ ልዕሊ ዓበይቲ ክለባት ሸቶ ብምቝጻር ስሙ ክኹልዕ እንከሎ፡ ዝነኣሰ ኣመዝጋቢ ሸቶ ቦርንማውዝ ብምዃን’ውን ክብረ-ወሰን እታ ክለብ ክሕዝ ክኢሉ ኣሎ። ክሩፒ፡ ትማሊ ኣብ መበል 17 ደቒቕ ኣብ ልዕሊ ኣርሰናል ሸቶ ብምምዝጋቡ’ዩ፡ ነዚ ኽብሪ ድሕሪ 26 ዓመት ክሕዞ በቂዑ ዘሎ። ክሩፒ፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወቕቲ፡ ኣብ መንበር ተቐየርቲ’ኳ ኮፍ ይብል እንተነበረ፡ ድሒሩ ግን ወሳኒ ተጻወታይ ቦርንማውዝ ክኸውን ክኢሉ ይርከብ። እዚ ተጻዋታይ፡ ብርእሱ፡ ብጸጋማይ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ፡ ሮቢ ኪን ኣብ ዓመተ 1999-2000፡ 12 ሸቶታት ብምቝጻር ነዚ ክብረ-ወሰን ሒዝዎ ዝጸንሐ ተጻዋታይ እዩ። ጎርደን፡ ኣብ ኒውካስል ብዘርእዮ ዘየቋርጽ ጻዕሩን ዘበርክቶ ሸቶን ብደገፍቲ እታ ክለብ ፍትው’ዩ። ይዅን እምበር ዋንጫ ናይ ምዕታርን ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ናይ ምስታፍን ብዘለዎ ባህጊ፡ ንጻውዒት ኣርሰናል ሓንጎፋይ ኢሉ ኽቅበሎ ትጽቢት ይግበረሉ። “ኣነ ካብ ፍራንክ ወይ ቱዶር ኣይበልጽን’የ፡” ደ ዘርቢ ሓሙሽት ናይ ሊግ ግጥማት ሓንቲ ነጥቢ ዝኣከበ ኢጎር ቱዶር ተኪኡ፡ ንሓሙሽተ ዓመት ምስ ቶተንሃም ክጸንሕ ዝኸተመ ኣሰልጣኒ’ዩ። ትጽቢት ደገፍቲ ቶተንሃም ኣብ ግምት ዘእተው እዚ ኢጣልያዊ ኣሰልጣኒ፡ “ኣነ ካብ ቶማስ ፍራንክ ወይ ኢጎር ቱዶር ዝበለጽኩ ኣይኰንኩን። ንዕኦም ከም ብሉጻት ኣሰልጠንቲ እየ ዝርእዮም። ይዅን እምበር ናተይ ቅዲ፡ ባህርን ባህግን ሒዘ ብምምጻእ ተጻወትተይ ዝበለጸ ብቕዓቶም ከምዘንጻብርቑ ክገብር’የ፡” ኢሉ። ናይ ቅድም ኣሰልጣኒ ማርሴ ዝነበረ ደ ዘርቢ፡ ዌስት ሃም ነታ ኣብ ዳሕረዋይ ደረጃ ዘላ ዎልቭስ 4ብ0 ብምርትዓ፡ ንቶተንሃም ኣብ ተርታ ተመለስቲ ጋንታታት ሰሪዓትሉ ኣብ ዘላ ግዜ’ዩ ጸወታኡ ኸካይድ። ኣብዚ ወቕቲ ስፖርት ሳልሳይ ኣሰልጣኒ ቶተንሃም ኰይኑ ዘሎ ደ ዘርቢ፡ ሎሚ ሰንበት ንቶተንሃም መሪሑ ፈላሚ ግጥሙ ኣንጻር ሳንደርላድ ከካይድ’ዩ። ቶተንሃም ኣንጻር ሳንደራልንድ ካብ ዘካየደቶ 15 ናይ ፕሪመር ሊግ ግጥማት፡ ኣብ ዓሰርተ ብምዕዋት፡ ኣብ ሓሙሽተ ማዕረ ብምውጻእ፡ ስዕረት ከይወሰደት ኣሰላሲላቶ። ሎሚኸ፧ ምስ ሓድሽ ኣሰልጣኒኣ ትስዕር ዶ ዋላስ ናይ ምንቊልቋል ጒዕዛኣ ትቕጽል፧ ሰዓት 4 ድ.ቐ ዝምለስ ሕቶ ክኸውን’ዩ። ደ ዘርቢ፡ ንሰለስተ ክለባት ማለት ንሳሱሎ፡ ሻክታር ዶነስክን ማርሴን መሪሑ ኣብ ዘካየዶ ፈላሚ ግጥም ዓወት ከምዝግብ ዝኸኣለ’ዩ። ሎሚ ኸኣ ነታ ዓወት ተሓሪምዋ ሰንከልከል ትብል ዘላ ቶተንሃም፡ ጽዋእ ዓወት ከቕምሳ ናብ ሳንደርላንድ ክጒዓዝ’ዩ። ደ ዘርቢ ነዚ ቀዳማይ ጸወታኡ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ካብቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ኣሰልጠንቲ ቶተንሃም ዝበለጸ ከም ዘይኰነ ገሊጹ። ደ ዘርቢ፡ ዝሓለፈ ወርሒ ነቲ ካብ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሓርነት ቁ. 93-95፡ ጥቓ መገዲ ኣየር ኤርትራ ጎደና ኪልዓውታ ቁ.57 ኣኽርያ ከባቢ እንዳ ዓሊ በኪት ጎደና ዶጎሊ 171-65 ከባቢ ኣልፈርማዮ ጥቓ እንዳ ኦርሲ ጋራጅ", "char_count": 1845, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02618", "text": "ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ፕሪመር ሊግ፡ ብፍላይ ነታ መራሒት ዘላ ኣርሰናልን ትስዕባ ዘላ ማንቸስተር ሲቲን ሒዝናያ ዘለና ወርሒ ሚያዝያ ወሳኒት ወርሒ እያ። ናይ ሚኪኤል ኣርቴታ ኣርሰናል፡ ድሕሪ 2004 ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ናብ ከብሓ ንምእታው ኣብ እትቃለሰሉ ዘላ እዋን፡ ኣብ ልዕሊ ማንቸስተር ሲቲ ናይ ትሽዓተ ነጥቢ ጸብለልታ ጨቢጣያ ትማሊ ግጥማ ኣሰላሲላ። ኣርሰናል፡ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ንምዕታር ኵሉ ተኽእሎታት ኣብ ኢዳ ሒዛ’ያ፡ ነታ ኣብ መሳልል ፕሪመር ሊግ መበል 13 ደረጃ ዝነበረት ቦርንማውዝ ናብ ሜዳኣ ዝዓደመታ። ኣርሰናል፡ ሲቲ ነቲ ሎሚ ምስ ቸልሲ ዘለዋ ጸወታ ቅድሚ ምክያዳ፡ ናይ ነጥቢ ፍልልይ ናብ 12 ንምድያብ እያ ተበጊሳ። ኣርሰናል፡ ኣብ ክልተ ዘቤታዊ ግጥም ተረቲዓ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዓወት ብምምዝጋባ ግን፡ ነዚ ንኽውዳእ ሒደት ግጥማት ተሪፍዎ ዘሎ ፕሪመር ሊግ ምስ ሞራላ’ያ ኣትያቶ። እንተዀነ ኣብ ገዛእ ሜዳኣ ክልተ ሸቶ ስለዝተቘጸራ፡ ብቦርንማውዝ ናይ 2ብ1 ኣዕናዊ ስዕረት ክትውሕጦ ተገዲዳ። ሚካኤል ኣርቴታ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 44% ዓወት ጥራይ እዩ ዘለዎ። ኣብ መወዳእታ ካብ ዘካየዶ ኣርባዕተ ግጥማት ከኣ፡ ኣብ ሰለስተ ግጥማት ተሳዒሩ። በዚ ድማ፡ ነዛ ወርሒ ብኣሰንባዲ ውጽኢት መዊስዋ ይርከብ። ኣርቴታ፡ ነዚ ብቦርንማውዝ ዝወረዶ ስዕረት፡ “ከቢድ ጽፍዒት” ክብል’ዩ ድሕሪ ጸወታ ገሊጹዎ። ቦርንማውዝ፡ ኣብዚ ናይ ትማሊ ግጥም ካብ ምጅማር ጸወታ ንዓወት ዝመጸት ጋንታ መሲላ’ያ ቐሪባ። ኣብ መበል 17 ደቒቕ ከኣ፡ ካብ ጁንየር ክሩፒ ሸቶ ብምርካባ መሪሕነት ሒዛ። ኣብ መበል 35 ደቒቕ ግን ክርስቲ ኣብ ክሊ ልዳቱ ንኵዕሶ ብኢዱ ብምትንካፉ፡ ኣርሰናል ፍጹም ቅላዕ ረኺባ። ጆኮሬሽ ናብ ሸቶ ብምልዋጡ ንጸወታ ከመዓራሪ ክኢሉ። ኣርሰናል፡ ድኹም ብቕዓት ቀዳማይ እብረ ፈዊሳ ኽትምለስ ትጽቢት’ኳ እንተተገበረላ፡ ቦርንማውዝያ በሊጻ ተራእያ። ኣብ መበል 74 ደቒቕ ካብ ኣሌክስ ስኮት ሸቶ ብምውሳኻ፡ 2ብ1 ክትዕወት ክኢላ። ቦርንማውዝ ኣብ 12 ግጥማት ከይተሳዕረት ብምቕጻል ከኣ፡ ንፉልሃም ብሓንቲ ነጥቢ በሊጻ ታሽዓይ ደረጃ ሒዛ፣(ፉልሃም ጋዜጣና ኣብ ሕትመት ከላ ጸወታኣ ትማሊ ኣካዪዳ’ያ)። ኣርሰናል፡ ግዲ ካልኣይ ምውጻእ ዘይተመነዋ ኮይኑ፡ ንሲቲ ኣርኪብኪ ሕለፍኒ ትብላ ዘላ ክትመስል፡ ዕድላ ክትሕሽሾ ትረአ’ላ። ሲቲ፡ ሓንቲ ጐደሎ ጸወታ ሒዛ ሎሚ ኣንጻር ቸልሲ ክትገጥም’ያ። ነዚ ጸወታ ተተዓዊታትሉ ከኣ፡ ፍልልየን ናብ ሽዱሽተ ነጥቢ ብምውራድ፡ ዝመጽእ ሰሙን ንኣርሰናል ክትዕድማ’ያ። እዚ ናይ ትማሊ ስዕረት፡ ነታ ድሕሪ 22 ዓመት ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ንምዕታር እተቋምት ዘላ ኣርሰናል፡ ሓያል ጽፍዒት’ዩ። ተንተንቲ ስፖርት’ውን ንብቕዓት ኣርሰናል ብስክፍታ’ዮም ዝገልጽዎ ዘለው። ኣርቴታ ግን፡ ኣብ ጽቡቕ ኣቃውማ ምህላዎም ብምግላጽ፡ ንተጻወትቱ ኣብ ኵሉ ተሪፍዎም ዘሎ ግጥማት ንቃልሲ ክዳለው ኣዘኻኺሩ ኣሎ። ድሕሪ ስዕረት ኣርሰናል ኵለን ኣዒንቲ፡ ናብ ናይ ሎሚ ግጥም፡ ናብ ስታንፎርድ ብሪጅ የቋምታ ኣለዋ።", "char_count": 1655, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02619", "text": "ኣርሰናል፡ ዝመጽእ ወቕቲ ስፖርት መስመር ምጥቅዓ ንምድልዳል፡ ንናይ ንኒውካስል ኣጥቃዓይ ኣንቶንዮ ጎርደን ከም ኣማራጺ ተማዕድዎ ኸም ዘላ ተገሊጹ። ጎርደን፡ ብዘለዎ ተዓጻጻፊ ብቕዓትን ዘርእዮ ሓያል ጻዕርን ካብ ነዊሕ ግዜ ኣብ ዓይኒ ኣርቴታን ኣባላት ኣርሰናልን ኣትዩ ኸምዝጸንሐ ምንጭታት ኣርሰናል ይገልጹ። ኣርሰናል፡ ኣብ ጸጋማይ ክንፊ፡ ኣብ መንጎ ማርቲነልን ትሮሳርድን ንዘሎ ውድድር ሓይሊ ንኽትውስኸሉ ካብ ዘለዋ ድላይ፡ ንጎርደን ከም ኣማራጺ ወሲዳቶ ትርከብ። ብተወሳኺ ዝመጽእ ዓመት ኣብ ውድድራት ፕሪመር ሊግን ሻምፕዮንስ ሊግን ንዝህልዋ ቅልስ ድርዒ ንምፍጣር፡ ከም ጎርደን ዝኣመሰሉ ተጻወትቲ ኸም ዘገድስዋ’ያ ትገልጽ።", "char_count": 394, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "6f0a689b7fdc913b60d19af0a3e3b87eae41aa043a9807d65094693397877fb2:02620", "text": "ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ ክሪስታል ፓላስ - ኒውካስል 4፡00 ድ.ቐ ሳንደርላንድ - ቶተንሃም 4፡00 ድ.ቐ ኖቲንግሃም ፎረሰት - ኣስቶን ቪላ 4፡00 ድ.ቐ ቸልሲ - ማን.ሲቲ 6፡30 ድ.ቐ ሰኑይ ሰኑይ ማን.ዮናይትድ - ሊድስ 10፡00 ድ.ቐ 120491 07157709 127188", "char_count": 173, "topic": null, "issue_date": "2026-04-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02621", "text": "መበል 25 ዓመት ምጅማር ፈነወ ቋንቋ ብዳውየት ኣብ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ፡ ብ17ን 18ን ሚያዝያ ኣብ ኣደርሰር - ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ብዝተፈላለዩ መሰናድኦታት ተኸቢሩ። ብምኽንያት’ቲ ናይ ዝኽሪ መደብ ድማ፡ ኣብ ባህላዊ ትንሳኤ ብዳውየት፡ ኣገዳስነት ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ፡ ምውጋድ ድሑር ልምድታት፡ ከምኡ’ውን ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ትምህርትን ሬድዮ ብዳውየትን ዘተኰረ ዋዕላ ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ- ባርካን ኣዛዚ ምክትታል እዚ ሰሜን ምዕራብ ዶባት ኮሎኔል ዮናስ ብጹእኣምላኽን ዝርከብዎም ሓለፍቲ፡ ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ዓበይቲ ዓድን ዕድመ ዝተገብረሎም ኣሕዋት ሱዳናውያንን ተረኺቦም ነይሮም። ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሬድዮ ኣቶ ግርማይ በርሀ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ መንግስቲ ኤርትራ ንኣገዳስነት መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ዕለታዊ መነባብሮ ሕብረተሰብን ህንጸት ሃገርን ተገንዚቡ፡ ድሕሪ ናጽነት ፈነወ ሬድዮ ብኩለን ቋንቋታት ከምዝጅመር ምግባሩ ኣገዳሲ ውሳነ ከምዝነበረ፣ ፈነወ ሬድዮ ቋንቋ ብዳውየት ድማ ውጽኢት ናይቲ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ክካየድ ዝጸንሐ ስራሕ ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ብውሑድ ቁጽሪ ኣባላት ዝካየድ ዘሎ ፈነወ ንምስፋሕ፡ ኣካላት መንግስትን ኣባላት ብሄረ ብዳውየትን ተካእቲ ኣብ ምፍራይ ጸቒጦም ክሰርሑ ኣተሓሳሲቡ። ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ብወገኑ፡ ፈነወ ሬድዮ ብዳውየት ንምምዕባልን ኣብ ትምህርቲ ዝርአ ትሑት ተሳታፍነት ኣባላት ናይ‘ቲ ብሄር ንምምሕያሽን፡ ኩሎም ንማሕበረ-ቁጠባውን ባህላውን መዳያት ናይ’ቲ ሕብረተሰብ ብኣሉታ ዝጸልዉ ተርእዮታት ንምውጋድ ብውህደት ክስራሕ ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ጨንፈር ሬድዮ ብዳውየት ኣቶ በኺት ሳልሕ ድማ፡ ኣብ’ቲ ፈነወን ትሕዝቶ መደባትን ንዝተራእየ ዕብየት ድሕሪ ምጥቃስ፡ ዓቕሚ-ሰብ ብቐንዱ ድማ ናይ ደቂኣንስትዮ፡ ዛጊት መሊኡ ዘይተፈትሐ ዝዓበየ ብድሆ ከምዝዀነ ገሊጹ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ብዳውየት ብላቲን፣ ምዕቃብ ብሉጽ ባህልን ምውጋድ ጎዳእቲ ልምድታትን፣ ምዕባለ ስነ-ጥበብን ብድሆታቱን፣ ከምኡ’ውን ተራን ተሳታፍነትን ደቂኣንስትዮ ዝድህስስ ኣርባዕተ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ቀሪቡ።", "char_count": 1211, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02622", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ፡ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ሶይራ ብ20 ሚያዝያ ብዝወሰድዎ ተበግሶ፡ ትሕዝቶ ሃገራዊ ባንክ ደም ንምምስሳ 160 ከረጺት ደም ለጊሶም። ደም ምልጋስ ረብሓ እምበር ሳዕቤን ከምዘይበሉ ብምጥቃስ ድማ፡ ኣብ ልግሲ ደም ንዝጸንሐ ግጉይ ኣመለኻኽታ ተኣሪሙ፡ ሂወት ውጹዓት ንምድሓን ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ብንቕሓት ክሳተፍ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ሕብረተሰብ ከም ባህሊ ንኽሰርጽ ብዝለዓለ ክስራሕ ተላብዩ። ደም ዝለገሱ ተመሃሮ ብወገኖም፡ ዝወስድዎ ተበግሶ ናይ ሕልና ዕግበት ስለዝፈጥር፡ ኣብ መጻኢ ከምዝቕጽልዎ ኣረጋጊጾም።", "char_count": 336, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02623", "text": "ኣቦ-መንበር ማሕበር ወለንታውያን ለገስቲ ደም ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ብርሃነ ዮውሃንስ፡ ንዝተወስደ ተበግሶ ድሕሪ ምምስጋን፡ ኣብ ተመሃሮ ጥራይ ተሓጺሩ ዝጸንሐ ንጥፈታት ልግሲ ደም፡ ናብ ሰራሕተኛታት መንግስትን ካልኦት ኣካላት ሕብረተሰብን ንምትእትታዉ ጻዕሪታት ይካየድ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣብ ሃገራዊ ባንክ ደም ኤርትራ ኣወሃሃዲ ልግሲ ደም ኣቶ ዑቕባይ ዮውሃንስ ብወገኑ፡ ሓደጋን ሕማምን ወዝቢ ስለዝዀነ፡ ኣብ ምድሓን ህይወት ዝውዕል ደም ዓቂብካ ምጽናሕ፡ ጠንቂ ሞት ኣብ ምንካይ ልዑል ግደ ከምዘለዎ ብምሕባር፡ ምልጋስ ደም ኣብ ዞባ ዓንሰባ ዝርከቡ ዝጭበጡን ዘይጭበጡን ባህላዊ ወርሻታት፡ መግለጺ መንነትና ስለዝዀኑ ግቡእ ክንክንን ዕቃበን ክግበረሎም ለበዋ ቀሪቡ። ካብ ክፍሊ ባህልን ስፖርትን - ምህርቲ ስነ-ሰብን ስነ-ጥንትን ወ/ሮ መርየም ዓብደላ ንኤሪና ኣብ ዝሃበቶ ሓበሬታ፡ እቲ ዞባ ብዝተዳህሰሱን ዘይተዳህሰሱን ቅርስታት፡ ከምኡ’ውን ብባህላውን ታሪኻውን ውርሻታት ሃብታም ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ብባህሪ፡ ብዘይኣፍልጦን ሸለልትነትን ከይዓንዉ፡ ንቑሕ ተሳትፎ ሕብረተሰብ ኣገዳሲ ምዃኑ ሓቢራ። ቅርስታት ተንቀሳቐስትን ዘይንቀሳቐሱን ተባሂሎም ኣብ ክልተ ከምዝኽፈሉ ብምሕባር፡ ከም ሰናቲም፡ ስርሓት ካይላን ካልኦትን ንዝምታን ዕንወትን ዝተቓልዑ ስለዝዀኑ፡ ዕቱብ ጥንቃቐን ንቕሓትን ከምዝሓትት ኣብሪሃ። ቅድመ-ታሪኻውያን ስፍራታት ደብር- በዓት ኣብ ኣስማጥ፣ ዓራቱኽ ኣብ ሓልሓል፣ ጥንታውያን ገዳማት ደብረሲናን ጻዕዳ- እምባን፣ ካልኣይ ኲናት ዓለም ዝተዛዘመሉ ጥንቁልሓስ፣ ከምኡ’ውን ገድላዊ ኣሰራት ከም ድፋዓት ሓልሓል፡ ሮራ መንሳዕን ገንፈሎምን፡ እቲ ዞባ ሓቚፍዎም ካብ ዝርከቡ ኣገደስቲ ቅርስታት ከምዝዀኑ ድማ ገሊጻ። ክፍሊ ባህልን ስፖርትን፡ ምስ ኩሎም ናይ ስራሕ መሻርኽቱ ብምዃን፡ ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ንምዕባይ በብእዋኑ ዝተፈላለየ መደባት ከምዝውድብ ብምሕባር ድማ፡ ምሉእነት ክህልዎ - ቀጻልን ስሩዕን ጎስጓሳት ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣስሚራትሉ። ወ/ሮ መርየም ኣብ መወዳእታ፡ ምዕቃብን ምክንኻንን ቅርስታት ንሓደ ኣካል ጥራይ ዝግደፍ ዕማም ከምዘይኮነ ብምብራህ፡ ኩሎም ዝምልከቶም ብሓፈሻ፡ ሕብረተሰብ ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ንዝረኽቦም ቅርስታት፡ ቅድሚ ምልዓሉ ንዝምልከቶ ክሕብር ተላብያ።", "char_count": 1261, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02625", "text": "ብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን፡ ኣብ ገልዓሎ፡ ኣብ ኣገባባት ዕቃበን ምስሳንን መበቈላዊ ኣግራብ፣ ካብ ብርሰት ንምክልኻል ዝሕግዝ ሜላታት፣ ከምኡ’ውን ኣብ ትዕዝብትን ምክትታልን እንስሳ ዘገዳምን ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ዘገልግል ናውቲ ቴክኖሎጅን ዘተኰረ ስልጠና ወዲቡ። ኣብ መዛዘሚ ናይ’ቲ ካብ 11 ክሳብ 15 ሚያዝያ ዝተኻየደ ስልጠና፡ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ኰሎኔል ክንፈ ሃብቶም ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ስልጠና ብግብራዊ ስራሕ ኣሰንዮምን ምስ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ብምውሃሃድን ክሰርሑሉ ብምልባው፡ ተመሳሳሊ ስልጠናታት ኣብ መጻኢ’ውን ክወሃብ ምዃኑ ገሊጹ። ማእቶታዊ ንጥፈታት ተሰላሲሉ። ሓላፊ ብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ካፒተን ሰለሙን ሃይለ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምዕቃብ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ዓሳ-ዔላ - ምምሕዳር ከባቢ ገልዓሎ ብብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ዝተወደበ ኣብ ምስሳን ተፈጥሮኣዊ ጸጋታት ዘተኰረ", "char_count": 576, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02626", "text": "ኣብ መስመር ዓዲ-ዃላ - መንደፈራ፡ ብ16 ሚያዝያ ኣብ ሰዓታት ምሸት ብዘጋጠመ ሓደጋ መኪና፡ ሓደ ሰብ ሞይቱ። ፖሊስ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ መርማሪ ሓደጋ ትራፊክ ምኽትል ተለንተ ኣማረ ገዝሀይ ሓቢሩ። በቲ ሓደጋ ወዲ 52 ዓመት ኣቦ ክመውት ከሎ፡ ኣርባዕተ ከቢድ፣ ሓደ ድማ ፈኲስ ማህሰይቲ ከምዝወረዶም ዝሓበረ ምኽትል ተለንተ ኣማረ፡ ዛጊት ተገይሩ ብዘሎ መርመራ፡ እቲ ጠንቂ ሓደገኛ ኣመራርሓ ከምዝነበረ ኣፍሊጡ። እታ ሰሌዳ ቊጽሪ ER-3A-7501 ዝሰቐለት ‘ቸንቶ ደሺ’ ዝዓይነታ ናይ ጽዕነት መኪና፡ ካብ ዓዲዃላ ተበጊሳ ናብ ዓዲ-ንጋንኣ እናተጓዕዘት ኣብ ቁልቁለት ሰሞሞ ከምእተገምጠለት፡ ኣብ መደበር", "char_count": 377, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02627", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ፡ ካብ 27 መጋቢት ክሳብ መፋርቕ ሚያዝያ፡ ብሰንኪ ሕማም ትራኮማ ክስዕብ ዝኽእል ዑረት ንምክልኻል ዝዓለመ ዕዉት ወፍሪ መጥባሕቲ ቅርኒብ ዓይኒ ከምእተኻየደ፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ጥዕና ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ነርስ መብራህቱ የማነ ሓቢሩ። ጥንቃቐታት ኣስተምህሮ ከምእተዋህበ ኣብሪሁ። ክኢላ መጥባሕቲ ዓይኒ ነርስ ዮናስ ገብረታትዮስ ብወገኑ፡ ኣብ’ቲ ወፍሪ 28 ሰብ ሞያ ጥዕና ከምእተሳተፉን እቲ መደብ ዕዉት ምንባሩን ብምጥቃስ፡ ትራኮማ ብኣግኡ እንተዘይተፈዊሱ ክሳብ ዑረት ከብጽሕ ዝኽእል ሓደገኛ ስለዝዀነ፡ ክሳብ ርሑቕ ከባቢታት ዝንቀሳቐሳ ጉጀለታት ክኢላታት ብምቛም ውጽኢታዊ ስራሕ ከምእተዓመ ኣረዲኡ። ሃኮሰኤ ጨንፈር ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ብምኽንያት ባሕቲ ግንቦት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፡ “ውዳበ ሰራሕተኛታት ደራኺ ንልምዓት” ብዝብል ቴማ፡ ካብ 17 ክሳብ 19 ሚያዝያ ዝተፈላለየ መደባት ኣካዪዱ። በቲ 9 መመርመሪ ነቝጣታትን 3 ናይ መጥባሕቲ ጉጅለታትን ብምቛም ዝተዓመ ስራሕ፡ ብጠቕላላ 122 ሰባት መጥባሕቲ ከምእተኻየደሎም ዝገለጸ ነርስ መብራህቱ፡ ክግበር ብዛዕባ ዝግብኦ እቲ ኣስተምህሮታት፡ ቅድድም ብሽክለታ፡ ከምኡ’ውን ውድድራት ሓፈሻውን ታሪኻውን ፍልጠት ዘጠቓልል መደባት፡ ኣብ ባረንቱ፡ ኣቑርደት፡ ተሰነይን ቢሻን ከምእተኻየደ፡ ኣብ’ቲ ጨንፈር ሓላፊ ምክትታል ፕሮጀክትታት ኣቶ", "char_count": 761, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02629", "text": "ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ተመሃሮ ኣሕደርቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ስነ-ኪነት ዊና ናቕፋን ሓጋዝን፡ ምስ ቤት-ጽሕፈት ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ናቕፋ ብምትሕብባር፡ ናብ ታሪኻዊ ቦታታት የማናይ ግንባር ናቕፋን ጅግንነት ዝተፈጸመሉ ካልእ ከባቢታትን፡ መደብ ትረኻን ዋርሳን ዘጠቓለለ ዑደት ወዲቦም።", "char_count": 188, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02630", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ናቕፋ ኣቶ ኣሕመድ ዒሳ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ተመሃሮ ታሪኾም ከምዝፈልጡ ምግባር ካብ ቀንዲ ተልእኾታት ማሕበር ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ታሪኽ ናብ ዝተፈጸመሎም ቦታታት ብኣካል ምብጻሕ፡ ታሪኽካ ብቐረባ ክትፈልጥ ከምዝሕግዝ ኣብሪሁ። ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 319, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02631", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ኣዛዚ መደበር ፖሊስ ንኡስ ዞባ ናቕፋ ገዲም ተጋዳላይ ካፒተን መብራህቱ የማነ ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ኣብ ምዕቃብ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ዘተኰረ ማእቶታዊ ንጥፈታት ክድፋኣሉ ተላብዮም። ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ብዘይተሳታፍነት ኮም ኣድማዕነት ክህልዎ ከምዘይክእል ብምጥቃስ፡ ቀጻሊ ጐስጓሳት ኣብ ህዝቢ ምክያድ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣስሚሩሉ።", "char_count": 274, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02632", "text": "ቅዱስ ምስጉን ሓቢሩ። ኣብ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ሓላፊ ኣሃዱ ዕዮ ኣቶ መብራህቱ ገዛኢ ብወገኑ፡ ውሑስን ኣዕጋብን ሃዋህው ስራሕ ብምፍጣር ኩሉ መዳያዊ ሽቕለት ንምዕዛዝ፣ ድሕነቱን መሰላቱን ዝተሓለወ ሰራሕተኛ ንምፍጣር፣ ከምኡ’ውን ግንዛበ ኣስራሒ ኣብ ግቡኣትን መሰላትን ሰራሕተኛታት ክብ ንምባል ኣተባባዒ ስራሕ ከምእተዓመ ብምጥቃስ፡ ኣፍራይነት ንምዕባይን ጥዑይ ዝምድናታት ዕዮ ንኽህሉን ጥቡቕ ምክትታል ከምዝግበር ሓላፊ ጨንፈር ሃኮሰኤ ኣቶ ዓብዱ ሳልሕ ኣብ መወዳእታ፡ ሰራሕተኛታት ውዳበታቶም ብምሕያል ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ፣ ከምኡ’ውን ኣፍራይነት ንምብራኽ ብዕቱብ ክስራሕ ተላብዩ።", "char_count": 373, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02633", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክ ኢንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 መደብ ሄራር 14፡20 ቀስተ ድሕነት 14፡40 ፍረ ጻዕሪ 15፡10 ህርመት 16፡30 ማህደር 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ቆላሕታ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ማእገር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 7ይ ክፋል (ድግማ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 ፈንቅል ብወገኑ፡ ንተሳተፍቲ ብዛዕባ’ቲ ከባብን ኣብኡ ዝተፈጸመ ቅያታትን ብሓፈሻ፣ ከምኡ’ውን ንሓፈሻዊ ኣተሓሕዛን ኣቃውማን ግንባር ናቕፋ፡ ዝተገብረ ምርብራባትን ዝተኸፍለ መስዋእትን ኣመልኪቱ ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ካፒተን መብራህቱ ኣስዒቡ፡ ብከቢድ መስዋእቲ ዝተረጋገጸትን ዝተዋሕሰትን ናጽነት ንዘልኣለም ተዓቂባ ንኽትነብር፡ መንእሰያት ተመሃሮ ታሪኽን ክብሪታትን ሕብረተሰቦም ብግቡእ ክፈልጡ፣ ተወዲቦም ኣብ ታሪኻዊ ቦታታት ዑደት ከካይዱ፣ ከምኡ’ውን ንዝተሓልፈ ከቢድ መድረኻት ክግንዘቡ ተማሕጺኑ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ከም’ዚ ዝኣመሰለ መደባት ንኩሉ ዜጋ ብሓፈሻ ንመንእሰያት ተመሃሮ ድማ ብፍላይ ኣገዳስነቱ ልዑል ስለዝኾነ፡ ብስሩዕ ክካየድ ተላብዮም። ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዚያ 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.200", "char_count": 805, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02634", "text": "ንእሽቶ ድሕረ-ባይታ ምቕራብ ኣድላዪ ይመስለኒ። ኣብ 1991 ኤርትራ ናጻ ምስ ኰነት፡ ግዜያዊ መንግስቲ ኤርትራ፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ባዕሉ ንኽውስን፡ ኣብ 7 ሚያዝያ 1992፡ ኣዋጅ ረፈረንደም ከምዘውጽአ ይፍለጥ (ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ https://www. refworld.org/docid/3df4be300.html) ናጽነት ንምእዋጅ ከይተሃወኸ ድማ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ እንታይ ከምዝዀነ ህዝቢ ዓለም ክፈልጦን አፍልጦ ክህቦን ምእንቲ፡ ረፈረንደም ካብ 23-25 ሚያዝያ 1993 ክካየድ ወሲኑ። ኮሚሽን ረፈረንደም፡ ካብ 600 ንላዕሊ ኣህጉራውያንን ዓለምለኻውያንን ተዓዘብቲ ብምዕዳም ሃገራውን ዓለማውን መዐቀኒታት ዘማልአ መስርሕ ብምኽታል’ዩ ነቲ ታሪኻዊ መስርሕ ምሃብ ድምጺ ኣካይዱዎ። እቶም መምዘኒታት እንታይ ይመስሉ ከምዝነበሩ፡ ነዞም ዝስዕቡ ክልተ መግለጺታት ረፈረንደም ምጥቃስ ጥራይ፡ ንጹር ስእሊ ንምሓዝ ይሕግዝ’ዩ። ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ ትርጒም ረፈረንደም እንታይ ከምዝመስል ክገልጽ ከሎ ከምዚ ዝስዕብ ይብል፦ መጐተ ብዘይ ገለ ሕቶ ከምዝተቐበሉዎን ድሕሪ ምምልካት፡ እቲ መርገጺ ጸላዊ ስለዝነበረ፡ ካብኡ ዝፍለ ዝዀነ ንእሽቶ ርእይቶ እንተቐሪቡ፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ዝነበሩ ፍሉጣት ጸሓፍቲ ስንባደ ይፈጥር ከምዝነበረ ይገልጽ። ቀጺሉ ባይሩ ከምዚ ዝስዕብ ይውስኽ፥ እዚ መጽናዕታዊ ጽሑፍ’ዚ፡ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተሓቲሙ ዝወጸ ኮይኑ፣ ኣብቲ ጽሑፍ ቀሪቡ ዘሎ ሓበሬታን ኣሃዛዊ ጭብጢታትን ዕዙዝ ኣገዳስነቱ ኣብ ግምት ብምእታው፣ ብምኽንያት መበል 33 ዓመት ዝኽሪ ረፈረንዱም ደጊሙ ዝቐርብ ዘሎ ምዃኑ ንኣንበብትና ንሕብር። “ነቲ ኤርትራ ዘይትንጸል ኣካል ናታቶም ግዝኣት ነይራ ዝብል እማመ ናብ ጠረጴዛ ዘቕረበ መንግስቲ ኢትዮጵያ እንተነይሩ፡ ዓቐን ናይቲ እማመ ክንፋሕን ኣብ ጽሑፍ ክስረትን ዝገበሩ ድማ እቶም ጸሓፍቲ’ዮም ዝነበሩ።” ኣብ ዝሓለፈ መዋእል፡ ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ታሪኽ እናጠምዘዙን ልቢ ወለድ ታሪኽ እናፈጠሩን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ሃገር ኣልቦ ክገብሩዎ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ኣታሊሎም ናብ መጋርያ ኲናት ክጠብስዎ ብዙሕ’ዮም ሃሊኾም። እዚ ጥምዘዛ ታሪኽን ናይ ሓሶት ድርሳናትን ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ እውን ኣየብቅዐን። ነቲ ኤርትራዊ ናጻ ህዝብን ሃገርን ከምዝነበረን ከምዝዀነን ብቓልሱን መስዋእቱን ደጊሙ ዘረጋገጾ ሓቂ፡ ብመገዲ ጽሑፋቶም ኣቢሎም ክብርዝዎ ዝከኣሎም ይጽዕሩ ኣለዉ። ብሓጺሩ ሃገርን ታሪኽን ዘይብሉ ሕብረተሰብ ገይሮም ክቐርጹዎ ህርዲግ ምባል ኣይገደፉን። እቲ ቅድም፡ ብገዚፍ ወተሃደራዊ ዓቕሚን ናይ ሓሶት ድርሳናትን ዘይሰመረ ዕላማ ጥምዘዛ ታሪኽ፡ ሕጂ ድሕሪ ስዕረት ብመገዲ ብርዕታቶም ኣቢሎም ክቕጽልዎ ንዕዘብ ኣለና። ሓሶት እንተ ተደጋጊሙ፡ ኣብ ልዕሊ ሓፋሽ ህዝቢ ጥራሕ ዘይኰነ ኣብ ልዕሊ ምሁር’ውን ዘሕድሮ ጽልዋ ቀሊል ከምዘይኰነን ጸሓፍቲ ንሓደ ነገር መጢጦም መጣጢጦም ነባሪ ክገብሩዎ ዘሎ ተኽእሎ ዓቢ ምዃኑን ካብ ጽሑፍ ባይሩ ምርዳእ ይከኣል። ኩሉ ዝምስክሮ ሓቂ፡ ህዝቢ ኤርትራ ተወዲቡ ህይወት ዝጠልብ ፖለቲካውን ዕጥቃውን ቃልሲ ብምክያድ፡ ሃገርን ታሪኽን ምውሓስ ከምዝከኣል ኣመስኪሩ’ዩ። ሕጂ’ውን ነቲ ዝሰርሖ ታሪኽ፡ ንመጻኢ ወለዶ ክስንዶ ምእንቲ፡ ካልእ ዝከኣል ግን ከኣ ከቢድ ቃልሲ ይጽበዮ ኣሎ። ስለዚ ነቲ ዝግበር ዘሎ ወፍሪ፡ ብውሑዱ መልሲ ክህበሉ ዝግባእ እዩ። ንዘዝተባህለን ዘዝተጻሕፈን መልሲ ጥራሕ ኣብ ክንዲ ምሃብ ግን፡ ንሕና’ውን ባዕልና ቀለስቲ ናይቲ ጉዳይ ኮይንና፡ ታሪኽና ህዝቢ ዓለም፡ ብፍላይ ኢትዮጵያውያን፡ ብልክዑ ክርድእዎ ከይሰልከና እቲ ሓቂ ክንነግሮም ይግባእ’ዩ። እዚ ዕማም’ዚ እንተተኻኢሉ ኩሎም እቶም ክፈልጡዎ ዘለዎም ወገናት ብዝርድኡዎ ቋንቋ ከነሰላስሎ ተመራጺ እዩ። እዛ ጽሕፍቲ በዚ ዕላማ’ዚ ዝጸሓፍኩዋ ኮይና ናይታ ኣቐድም ኣቢለ ብቋንቋ ኣምሓርኛ ዘዳለኹዋ ዘይተሓትመት ዓንቀጽ ትርጒም እያ። ረፈረንደም ህዝቢ ብዛዕባ መጻኢ ዕድል ረፈረንደም ህዝቢ ብዛዕባ መጻኢ ዕድል ሃገሩ ንምውሳን፡ ብዘይገለ ምትእትታዋትን ሃገሩ ንምውሳን፡ ብዘይገለ ምትእትታዋትን ተጽዕኖን ብቐጥታ ዝሳተፈሉ ኣገባብ እዩ። ተጽዕኖን ብቐጥታ ዝሳተፈሉ ኣገባብ እዩ። ስለዝዀነ ድማ ረፈረንደም፡ ናይ ብዙሓት ስለዝዀነ ድማ ረፈረንደም፡ ናይ ብዙሓት ድሌት ዝሓቁፍ ምስ ደሞክራሲያዊ ሕቶ ድሌት ዝሓቁፍ ምስ ደሞክራሲያዊ ሕቶ ዝተኣሳሰረ ክብ ዝበለ ዲሞክራሲያዊ ተግባር ዝተኣሳሰረ ክብ ዝበለ ዲሞክራሲያዊ ተግባር እዩ። ንረፈረንደም ልዑል ዝገብሮ፡ እቲ ጉዳይ እዩ። ንረፈረንደም ልዑል ዝገብሮ፡ እቲ ጉዳይ ውሳነን ቈላሕታ ዘድልዮን ምስ ዝኸውንን ውሳነን ቈላሕታ ዘድልዮን ምስ ዝኸውንን ሕጋዊነቱ ድማ ዝዓዘዘ ምስ ዝኸውንን እዩ። ሕጋዊነቱ ድማ ዝዓዘዘ ምስ ዝኸውንን እዩ። (ገጽ 3-4) (ገጽ 3-4) ኣብዚ ወፍሪ ጥምዘዛ ታሪኽ’ዚ፡ ዓቢ ግደ ክጻወቱ ዝጸንሑን ዘለዉን ኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲን ምሁራትን ኣለዉ። እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ገለ ኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲ ወይ ፖለቲከኛታት ንታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ዘይመልክዑ ብምሃብ ዘካይዱዎ ዘለዉ ቃልሲ ቅየራ ታሪኽ፡ ብሓፈሻ ናብ ህዝቢ ኢትዮጵያ (ብፍላይ ድማ ናብቲ ሓዲሽ ኢትዮጵያዊ ወለዶ) ዝቐንዐ እዩ። እቲ ወፍሪ፡ መቐጸልታ ናይቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣእምሮኡ ብዘይ ሕቶ ክኽዝኖ ንነዊሕ ዓመታት ዝተኻየደሉ ወፍሪ ስርጸተ ግጉይ ታሪኽ እዩ። ‘የማርክሲዝም ሌኒኒዝም መዝገበ ቃላት’ ዝብል ማህደረ-ቃላት ‘ረፈረንደም’ ንዝብል ቃል፡ ‘ሕዝባዊ ውሳነ’ ኢሉ ተርጒሙዎ ይርከብ። ኣስዒቡ’ውን ከምዚ ይብል፡- ኣብ ሓደ ሃገር ዕብይ ንዝበሉ ጉዳያት፣ ኣብ ሓደ ሃገር ዕብይ ንዝበሉ ጉዳያት፣ ቅዋም፡ ሕግን ካልኦት ፍርይ ፍርይ ንዝበሉ ቅዋም፡ ሕግን ካልኦት ፍርይ ፍርይ ንዝበሉ ሃገራውያንን ኣህጒራውያንን ጉዳያት ሃገራውያንን ኣህጒራውያንን ጉዳያት ማእከል ዝገበረ ፖሊሲ ወይ ድማ መትከል ማእከል ዝገበረ ፖሊሲ ወይ ድማ መትከል እንክርከብ፡ ብድምጺ ህዝቢ ናይ መወዳእታ እንክርከብ፡ ብድምጺ ህዝቢ ናይ መወዳእታ ውሳነ ዝረኽበሉ ኣሰራርሓ እዩ። ብዛዕባ ውሳነ ዝረኽበሉ ኣሰራርሓ እዩ። ብዛዕባ ኣፈጻጽማ ውሳነ ረፈረንደም ብደረጃ ዓለም ኣፈጻጽማ ውሳነ ረፈረንደም ብደረጃ ዓለም ናይ ሓባር መርገጽታትን ኣረኣእያታትን ናይ ሓባር መርገጽታትን ኣረኣእያታትን እኳ እንተለዉ፡ ዝካየደሉ ኵነታትን ኣብ እኳ እንተለዉ፡ ዝካየደሉ ኵነታትን ኣብ ኣፈጻጽምኡ ክኽተሎም ብዛዕባ ዝግባእ ኣፈጻጽምኡ ክኽተሎም ብዛዕባ ዝግባእ መስርሕን ብመሰረት ናይ ነፍሲ ወከፍ ሃገር መስርሕን ብመሰረት ናይ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ሕጊ ይውሰን። (ገጽ 21) ሕጊ ይውሰን። (ገጽ 21) ገለ ገለ ካብቶም ኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲ፡ ምሁራት፡ ወይ ፖለቲከኛታት ዘይመልክዖም እናሃቡ ክጽሕፉሎም ወይ ክዛረቡሎም ዝረኣዩ ጉዳያት ነዞም ዝስዕቡ ምጥቃስ ይከኣል፥ ፈደረሽንን ኣፈራርሳኡን፣ ውድቀት ሰራዊት ደርግ፣ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ዝተፈጸሙ ግፍዕታት፣ ህላወ ሓባራዊ ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት፣ ውዕለት ስርዓታት ኢትዮጵያ ንኤርትራውያን፣ ጉዳይ ረፈረንደም. . . ወዘተ። እዚ ብኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲ ደይ መደይ ኢልካ ብቐጻሊ ዝካየድ ምትሕልላኽን ምጥምዛዝን ታሪኽ’ዚ፡ ብወገን ኤርትራውያን ከምቲ ዝድለ ዝግበኦ መልሲ ኣይወሃቦን እዩ። ልክዕ’ዩ፡ ስቕታ ወይ ርዝነት ኣብ ገለ እዋናት መልሲ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ይኹን’ምበር ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ብውህደት ዝግበር ወፍሪ ምህሳስን ምብራዝን ታሪኽ፡ መልሰ- ግብሪ ዘይምርኣይ ሳዕቤኑ ቀሊል ከይከውን ይኽእል እዩ። ገለ ጠምዘዝቲ ታሪኽ ኢትዮጵያውያን ምሁራት ብግጉይ መገዲ ክዛረቡሉ ካብ ዝጸንሑ ጉዳያት ሓደ፡ ንመስርሕ ረፈረንደም ኤርትራ 1993 ዝምልከት እዩ። ረፈረንደም ኤርትራ 1993 እምበኣር፡ ነዞም ተገሊጾም ዘለዉ ቅቡላት መግለጺታት ረፈረንደም ተኸቲሉን ኣኽቢሩን ዝተኻየደ ምንባሩ፡ ቀጺሎም ብዝቐርቡ ጭብጥታት ተረጋጊጹን ተመስኪሩሉን እዩ። እቲ ናይ ሽዑ ረፈረንደም፡ መቐጸልታን መፈጸምታን ናይቲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኣብ እዋን ቃልሲ ንናጽነት ብ22/11/1980 ኣውጺኡዎ ዝነበረ ብዓል ሸውዓተ ነጥቢ እማመ ረፈረንደም እዩ ነይሩ። ነዚ ኣመልኪቱ ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ ከምዚ ዝስዕብ አስፊሩ ይርከብ፡-[] ድሕሪ ስዕረት ኢጣልያ ኣብ 1940ታት፡ መጻኢ ዕድል እተን ኣብ ትሕቲ ኢጣልያ ዝነበራ ሃገራት ንኽውሰን ክርክር ኣብ ዝተላዕለሉ እዋን ስርዓት ሃይለስላሰ ‘ኤርትራ ብታሪኽ ዘይትንጸል ኣካል ኢትዮጵያ እያ’ ዝብል መጐተ እዩ ኣቕሪቡ ነይሩ። እዚ መጐተ’ዚ፡ ኣብ ልዕሊ ጸሓፍቲ ዓቢ ጽልዋ ከምዝነበሮ ባይሩ ታፍላ (Bairu Tafla. Int­ terdependence through Independence: The Challenges of Eritrean Historio­ ography. 1994.) ይገልጽ። ባይሩ ኣብ ጽሑፉ፡ እቲ ኢትዮጵያ ዝሓዘቶ መርገጺ፡ ኣብ ልዕሊ ጸሓፍትን ጋዜጠኛታትን ነባሪ ጽልዋ ከምዘሕደረን ዝበዝሑ ድማ ነቲ ሕመረት መልእኽቲ ናይቲ እዞም ጸሓፍቲ ዘቕርቡዎ ዝንቡዕ ታሪኽ፡ ‘ረፈረንደም ኤርትራ ግቡእ ወይ ሕጋዊ መስርሕ ዝተኸተለ አይነበረን’ ዝብል እዩ። ሓደ ካብቲ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ንምድንጋር ዘቕርብዎ ምህሙን ምጉት ድማ፡ ኣብ እዋን ረፈረንደም ንህዝቢ ኤርትራ ዝቐረበሉ ሕቶ “ናጽነትዶ ይሕሸካ ወይስ ባርነት? ዝብል’ዩ ነይሩ” ዝብል እዩ። ኣብዚ ሓድሽ ናይ ዓወትን ነጻነትን ኵነታት ኣብዚ ሓድሽ ናይ ዓወትን ነጻነትን ኵነታት ኤርትራ፣ ኣገዳስነት መስርሕ ረፈረንደም ኣብ ኤርትራ፣ ኣገዳስነት መስርሕ ረፈረንደም ኣብ ክልተ መሰረት ይቐውም፣ እቲ ቀዳማይ ክልተ መሰረት ይቐውም፣ እቲ ቀዳማይ ቅድሚ 12 ዓመት ዕቱብ መትከል እማመ ቅድሚ 12 ዓመት ዕቱብ መትከል እማመ ረፈረንደም ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ረፈረንደም ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ነቶም ንሓቀኛ ታሪኽ ጐስዮም ብዘይሕንከት ግጉይ ታሪኽ ዝጽሕፉ ወይ ዝጽሓፉ መልሲ ቅድሚ ምሃበይ፡ ንረፈረንደም ኤርትራ 1993 ዝምልከት", "char_count": 5427, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02636", "text": "ሃገራት ዓረብ ሻራ ዘይብለን ሃገራት ናይ ዜጋታት ተቘጻጻሪት ጒጅለ ውድባት ረዲኤትን ልምዓትን ብዝሒ 123 18 133 100 3 3 230 610 ጸብጻቡ ግን፡ ናብ 123 ደይቡ ንረኽቦ። ብተወሳኺ ኣብቲ ቡለቲን 90 ጋዜጠኛታት ነይሮም ዝበሎም፡ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ጸብጻቡ ግን፡ 133 ኣስፊሩ ንረኽቦ። (ልዕሊ ኣርብዓ ሓደስቲ መጺኦም ማለት’ዩ)። እዚ ሓቂ’ዚ፡ እቲ ጠለባት ናይ ተዓዘብቲ ማዕረ ክንደይ ብዝሒ ከምዝነበሮን ብኡ ምኽንያት ድማ፡ እቲ ስራሕ ክሳብ ክንደይ ኣድካሚ ምንባሩን ዘርኢ እዩ። ዘረጋግጽን፣ እቲ ካልኣይ ድማ ጉዳይ ኤርትራ ዘረጋግጽን፣ እቲ ካልኣይ ድማ ጉዳይ ኤርትራ ብወተሃደራዊ መልክዕ ዕልባት’ኳ እንተረኸበ፡ ብወተሃደራዊ መልክዕ ዕልባት’ኳ እንተረኸበ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብመሰሉ ተጠቒሙ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ብመሰሉ ተጠቒሙ ነቲ ዝተጐናጸፎ ዓወት ሕጋዊ መልክዕ ዘልብሰሉ ዝተጐናጸፎ ዓወት ሕጋዊ መልክዕ ዘልብሰሉ እዩ። (ገጽ 5) እዩ። (ገጽ 5) ረፈረንደም ኤርትራ፡ ኣዝዩ ብዙሕ ቊጽርን ዓይነትን ዝነበሮም ተዓዘብቲ ኣብ ዝነበሩሉ እዩ ተኻይዱ። ነቲ ኣፍሪቃውያን፡ ምርጫታት ንምዕዛብ ትጉሃት ኣይኮኑን ዝብል ርድኢት ንምምካት፡ ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ እቲ ነቲ ዝርዝር ምስ እንምልከት፡ እቲ ስእሊ ቊ. ቊ. ስም ሃገር ስም ሃገር ቊ. ቊ. ስም ሃገር 1 ህንዲ 22 ኢጣልያ 2 ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ 23 ኣውስትረልያ 3 ሕቡራት ኢማራት ዓረብ 24 ኣይቮሪኮስት 4 ሕብረት ሶቬት 25 ዓዲ እንግሊዝ 5 ሊባኖስ 26 ዖማን 6 ሊብያ 27 ኦስትሪያ 7 ምስሪ 28 ካናዳ 8 ምዕራብ ኣፍሪቃ 29 ኬንያ 9 ስዑዲ ዓረብ 30 ኩወይት 10 ሱዳን 31 ዚምባብወ 11 ስዊዘርላንድ 32 ዛምቢያ 12 ሶርያ 33 የመን 13 ሽወደን 34 ዩጋንዳ 14 ቐጠር 35 ዴንማርክ 15 በልጅየም 36 ጀርመን 16 ባሕረይን 37 ጂቡቲ 17 ታንዛንያ 38 ጆርዳን 18 ኔዘርላንድስ 39 ግሪኽ 19 ኖርወይ 40 ፈረንሳይ 20 ኢራቕ 41 ፊንላንድ 21 ኢትዮጵያ ክካየድ ተወጢኑ ዝነበረ ረፈረንደም፡ ብዓይነቱ ፍልይ ዝበለ ንምግባሩ ከምዝተበገሰ ይገልጽ’ሞ ከምዚ የስዕብ፦ ነዚ ዝስዕብ ይመስል፦ (ምንጪ 1. ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ ቡለቲን ረፈረንደም፡ (20 ሚያዝያ 1993)፡ ኣጋይሽ ኤርትራ ኣትዮም፡ ቊ 7፡ ገጽ 2-3። 2. ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ (1993)፣ ረፈረንደም‘93፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ይውስን።) . . . ከም ሳዕቤን ናይዚ ከኣ፡ ረፈረንደም ከም ሳዕቤን ናይዚ ከኣ፡ ረፈረንደም ኤርትራ ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም ዝለዓለ ኤርትራ ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም ዝለዓለ ትዕዝብቲ ዝረኸቡ ረፈረንደማት ንምግባሩ ትዕዝብቲ ዝረኸቡ ረፈረንደማት ንምግባሩ ወሰነ። ስለዚ ከኣ፡ መንግስታት፡ ዞባውያን ወሰነ። ስለዚ ከኣ፡ መንግስታት፡ ዞባውያን ውድባት፡ ዘይመንግስታውያን ውድባት ውድባት፡ ዘይመንግስታውያን ውድባት (ብቐንዱ ውድባት ሰብኣዊ መሰላትን (ብቐንዱ ውድባት ሰብኣዊ መሰላትን ሰብኣውያን ማሕበራትን ዘጠቓልል)፡ ምሁራት፡ ሰብኣውያን ማሕበራትን ዘጠቓልል)፡ ምሁራት፡ ውሩያት ውልቀሰባትን ኣህጒራዊ መራኸቢ ውሩያት ውልቀሰባትን ኣህጒራዊ መራኸቢ ብዙሓንን ናብ ዝርከቡዎ ብዙሕ ዝዓይነቶም ብዙሓንን ናብ ዝርከቡዎ ብዙሕ ዝዓይነቶም ተዓዘብቲ ዳርጋ 600 ዕድመታት ተሰዲዱ። ተዓዘብቲ ዳርጋ 600 ዕድመታት ተሰዲዱ። ብዘይካ’ዚ ኮሚሽን ረፈረንደም ወግዓዊ ዕድመ ብዘይካ’ዚ ኮሚሽን ረፈረንደም ወግዓዊ ዕድመ ካብ ዘይለኣኸሎም ውልቀሰባትን ውድባትን ካብ ዘይለኣኸሎም ውልቀሰባትን ውድባትን ዝቐርብ ምልክታ ከይተረፈ መርሓባ እናበለ ዝቐርብ ምልክታ ከይተረፈ መርሓባ እናበለ ይቕበል ነይሩ። ዝዀነ ከምዚ ዝበለ መመልከቲ ይቕበል ነይሩ። ዝዀነ ከምዚ ዝበለ መመልከቲ ኣይነጸገን። ብሓቂ’ኳ ድኣ፡ ኮሚሽን ረፈረንደም፡ ኣይነጸገን። ብሓቂ’ኳ ድኣ፡ ኮሚሽን ረፈረንደም፡ ካልእ ይትረፍ ነቶም ሓደ ወይ ክልተ መዓልቲ ካልእ ይትረፍ ነቶም ሓደ ወይ ክልተ መዓልቲ ቅድሚ ምጅማር ምድማጽ ከየፍለጡ ቅድሚ ምጅማር ምድማጽ ከየፍለጡ ብሃንደበት ዝመጽኡ በጻሕቲ’ውን ይቕበልን ብሃንደበት ዝመጽኡ በጻሕቲ’ውን ይቕበልን መዓርፎ ይረኽበሎምን ነይሩ እዩ። 547 መዓርፎ ይረኽበሎምን ነይሩ እዩ። 547 ተዓዘብትን 137 ኣባላት ኣህጒራዊ መራኸቢ ተዓዘብትን 137 ኣባላት ኣህጒራዊ መራኸቢ ብዙሓንን ዕድመታት ኮሚሽን ረፈረንደም ብዙሓንን ዕድመታት ኮሚሽን ረፈረንደም ተቐቢሎም። (ገጽ 48-49) ተቐቢሎም። (ገጽ 48-49) ስለዚ፡ ረፈረንደም ኤርትራ 1993 ብዘአንገዶም ዓይነትን ብዝሕን ተዓዘብቲ ዝድነቕ እዩ ነይሩ። ብዘይካ’ቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተገብረ ምሃብ ድምጺ፡ ኣብ 41 ሃገራት ዓለም’ውን ተኻዪዱ ነይሩ። እተን ኤርትራውያን ዝነብሩለን ዝነበሩ’ሞ ረፈረንደም ኤርትራ ዝተኻየደለን 41 ሃገራት፡ እዘን ዝስዕባ’የን ነይረን፦ ሓንቲ ካብኣተን ረፈረንደም ኤርትራ ዘአንገዳ ሃገራት ኢትዮጵያ ባዕላ እያ ነይራ። ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበራ መውሃቢ ድምጺ ነቚጣታት 11 ክዀና ከለዋ፡ ኣብ አዲስ አበባ፡ ጎጃምን ሃረርን ሰሰለስተ፡ ኣብ ናዝሬት ድማ ክልተ ነቚጣታት ነበራ (ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ)። ከምኡ’ውን፡ ረፈረንደም ኤርትራ እሱራት’ውን ዝተሳተፉዎ መስርሕ ከምዝነበረ ይፍለጥ (ከማሁ)። መስርሕ ምሃብ ድምጺ ክልተ ወይ ሓደ መዓልቲ ክሳዕ ዝተርፎ፡ ሃንደበት ንዝመጽኡ ተዓዘብቲ ጠለባቶም ከማልኣሎም ምኽኣሉ፡ ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ ክሳዕ ክንደይ ነቲ ስራሕ ብዕቱብ ሒዙዎ ከምዝነበረ ዘነጽር እዩ። ንኣብነት፡ ኣብዚ ቀሪቡ ዘሎ ሰንጠረዥ ከምእንዕዘቦ፡ እቲ ኮሚሽን ቅድሚ ነሓሰ 1993 ኣብ ዘውጸኦ ቡለቲን (20 ሚያዝያ) ቊጽሪ ተዓዘብቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት 121 ዝነበረ፡ ኣብቲ ናይ ነሓሰ ናይ መወዳእታ ስለዚ ረፈረንደም ኤርትራ ነዚኣቶም ዝኣመሰሉ ሃገራውን ዓለምለኻውን መለክዒታት ብዘማልአ ኵነታት እዩ ተኻዪዱ። ክንዲ ዝዀነ ማሕበረሰብ ዓለም ዝፈቐዶን ንቕኑዕነት ኣፈጻጽምኡ ምስክርነቱ ዝሃበሉን ጥራይ ዘይኮነ ልዑል ናእዳ ዝረኸበ ኣደናቒ መስርሕ ኮይኑ’ዩ ኣብ ታሪኽ ዓለምና ተመዝጊቡ ዝርከብ።", "char_count": 3331, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02639", "text": "ማሕበራዊ ፍትሒ ኣብ ምንጋስ ዝግበር ዘሎ ቀጻሊን ዘይሕለልን ጻዕሪታት፡ ከም መቐጸልታኡ መሰረታዊ ሰብኣዊ ክብረት ስንኩላን ዝሕሉ፡ ማሕበረ-ቊጠባዊ ዓቕምታቶምን ብቕዓቶምን ዘማዕብል ከምኡ’ውን ኩሉ-መዳያዊ ንጡፍ ተሳትፎ ዘሐይል ፖሊሲታት ተሓንጺጾም፡ ግብራውነቶም ንምርግጋጽ ዕቱብ ኣተኩሮን ክትትልን ይግበረሎም ኣሎ። እዚ ድማ ትሕዝቶ ሰነዳት ፖሊሲ መንግስቲ ኤርትራ ብንጹር ዝገለጾ ኮይኑ፡ ንኣብነት፡ ኣብ 1994 ዝጸደቐ ቻርተር ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን፣ ማክሮ-ፖሊሲ 1994፡ ኣብ 2011 ዝወጸ ፖሊሲ ትምህርቲ፣ ፖሊሲ ትምህርቲ ንዓበይቲ 2005ን ካልእን፡ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ትምህርቲ ምዕሩይ ተበጻሕነትን ብቑዕ ትምህርቲን ንኽረክብ ከም ዘለዎ ዘገንዝቡ’ዮም። ስንኩላን ልክዕ ከም ጥዑያት ዜጋታት፡ ዘለዎም ፍሉይ ድሌታት ኣማሊአን፡ ብዘይ ዝኾነ ክፍሊት ትምህርቶም ብምክትታል ዘድልዮም እኹልን ብቑዕን ፍልጠት ከምኡ’ውን ክእለት ንኸጥርዩ ዝሕግዛኦም፡ ኣሕደርቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ተመስሪተን እየን። ኣብዚ መዳይ ዓይነ-ስዉራን’ውን፡ ተጠቐምቲ ናይዚ ዝተገለጸ ዕድላት ኮይኖም፡ ነብሶም ንክኽእሉ ኣብ ዝግበር ጻዕሪታት እወታዊ ውጽኢት ኣምጺኡሎም እዩ። ኣብ 2006 ዓ.ም፡ ብሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝተኻየደ ዳህሳሳዊ መጽናዕቲ ከምዘነጽሮ፡ ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ዘጋጠሞም ሕማማትን ዝወረዶም ዝተፈላለዩ ሓደጋታትን ኣስታት 47 ሽሕ ዓይነ-ስዉራን ኣለዉ። እዚ ዝኣክል ዓቕሚ ሰብ፡ ኣፍራዪን ኣብ ሃገራዊ ልምዓት ኣድማዒን ንምግባር፡ ናይ ግድን ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ከተሳተፎም’ዩ ዘለካ። ክንዲ ዝኾነ ኸኣ፡ ንዘጋጠሞም ናይ ምርኣይ ጸገም በዲሆም ተጠቐምቲ ንክኾኑ፡ ርሁው ዕድላት ተኸፊቱሎምን ዝኣክል ቀረባት ተዋዲዱሎምን እዩ። ከም ውጽኢቱ ድማ ካብ መባእታ ክሳብ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ተኸታቲሎም ዕዉታት ክኾኑ ክኢሎም ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዝተፈላለየ ዓውዲታት ተመሪቖም፡ ነብሶም ክኢሎም መነባብሮኦም ከካይዱ ኣይጽገሙን። እዚ ኸኣ መንግስቲ ኤርትራ፡ ነቲ ኣብ ምምዕባል ዓቕሚ ዜጋታቱ ዝገብሮ ዘሎ ዘይሕለልን ዘየቋርጽን ጻዕሪታት ህያው ኣብነት እዩ። ስለዝካየድ ድማ፡ ተመሃሮ ዘጋጥሞም ጸገም የብሎምን። ዓይነ-ስዉራን ህጻናት፡ ብዘይካ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ፡ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጥንካረ ከሕድሩ ዝሕግዞም ስርሓት ብንጥፈት ከምዝዋስኡ ይግበር። ንኣብነት፡ ኣካላዊ ጥዕናኦም ንምህናጽ ኣብ ዝግበር ስርሓት፡ ከም ኩዕሶ እግሪ፡ ኣትለቲክስ፡ ብፍሉይ ዓይነ-ስዉራን ብዳርባ ኢድ ዝጻወትዎ፡ “ጎል-ቦል” ዝብሃል ዓይነት ጸወታ ኩዕሶ፡ ውድድር ሚዛን ክብደትን ካልእት ስፖርታዊ ንጥፈታትን ይሳተፉ።፡ እዞም ወገናት ኣብዚ ከይተሓጽሩ ናይ ሙዚቃን ባህሊን ክእለቶም ዘማዕብል ንጥፈታት ክመሃሩ’ውን ወትሩ ዕድላት ምስ ተፈጥረሎም’ዩ። ስትራተጂያዊ ውጥን ትምህርቲ ካብ 2018 ክሳብ 2022፡ ሓደ ካብ ስትራተጅያዊ ቀዳምነታት ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኣብቶም ፍሉይ ኣድህቦ ዝጠልቡ ክፋል ሕብረተሰብ ማለት ስንኩላን ህጻናት፡ ህጻናት ደቀንስትዮ፡ ኣብ ዝተወጽዐ ክፍሊ ሕብረተሰብ ዝርከቡ ህጻናት ብምትኳር፡ ብቑዕ ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃ ትምህርቲ ከምዝረኽቡ ዝገብር እዩ። ማሕበራዊ ፍትሒ፡ ማሕበራዊ ጸገማት ዘጋጠሞም ኣካላት ሕብረተሰብ ዝተጣጣሓሎም ባይታን ዝተኸፍተሎም ዕድላትን ንምርካብ ዘጓነፎም ብድሆታት ተኣልዩ ርትዕን ማዕርነትን ንኽረጋገጽ ይሕልን። ሓቛፍነት ድማ ከም ክፋል ማሕበራዊ ፍትሒ መጠን፡ ነፍስ-ወከፍ ዜጋ ምዕሩይ ምቕረሐ ጸጋታት፡ ዕድላት ከምኡ’ውን ውሳነታት ከም ዝህልዎ ይገብር። ትምህርቲ ከኣ፡ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ክረኽቦ ዝግባእ መሰል ኮይኑ፡ ብመንጽር ዝተዳለዉ ስርዓተ-ትምህርቲ ሃገርና፡ ኣካውና ኣገባብ ኣመሃህራ፡ ባህላዊ ድሕረ- ባይታን ካልእን ተመርኲሱ ከምዝረጋገጽ ይኸውን። እዚ ድማ ሃገራውን ባህላውን ኵነት ዘንጸባርቑ መጽሓፍቲን ናውቲ ትምህርቲን ምድላው ከምኡ’ውን ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝሕግዙ፡ ዜጋታት ብመንጽር ዘለዎም ኣካላውን ኣእምሮኣውን ዓቕሚታትን ብቕዓትን፡ መሳለጥያታት ምውዳድን ካልእን ክግለጽ ይኽኣል። ስንኩላን ምስ ሕብረተሰብ ተጸንቢሮም ክመሃሩ ምግባር፡ ማሕበራዊ ረብሓታትን ጠቐሜታን ስለዘለዎ፡ ዓይነ-ስዉራን ናይ መባእታ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ቤት- ትምህርቲ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ ድሕሪ ምክትታል፡ ምስ ስድራቤቶም እናተቐመጡ ከምዝምሃሩ ይግበር። እዚ’ውን ሓደ ካብ መትከላት ሚኒስትሪ ትምህርቲ እዩ። ይኹን’ምበር፡ ዝበዝሑ ዓይነ- ስዉራን ካብ ርሑቕ ገጠራትን ትሑት ደረጃ መነባብሮ ዘሎዎም ስድራቤታት ዝመጽኡ ብምዃኖም፡ ናብ ርሑቕ ገጠራት ከይዶም ብናጻ እናተንቀሳቐሱ ክመሃሩ፡ ይጽገሙ ነይሮም። ኣብ ከምዚ ኩነታት ትምህርቶም ከቋርጹ ዝግደዱ ዓይነ-ስዉራን’ውን ነይሮም እዮም። መንግስቲ ነዚ ዕንቅፋት’ዚ ንምእላይ፡ ክሳብ 2012 ኣብ ዝነበራ ዓመታት ናይ ቀለብን ክራይ ገዛን ወጻኢታት እናሸፈነ፡ ምስ ኣዒንቶም ዝርእዩ ተጸንቢሮም ኣብ ዝተፈላለያ ኣብያተ ትምህርቲ ከም ዝምሃሩ ገይሩ። ካብ 2013 ኣትሒዙ ኸኣ፡ ኣብተን ብሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝመሓደራ ኣሕደርቲ ኣብያተ ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ምስ ኣዒንቶም ዝርእዩ ብጾቶም ተመሃሮ ተጸንቢሮም ከምዝምሃሩ ገይሩ። ከም ኣምሳያ ናይዚ ኣብ ኣስመራ እትርከብ ኣሕዳሪት መባእታ ቤት-ትምህርቲ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ፡ ፍሉይ ድሌታት ዓይነ- ስዉራን እተማልእ እንኮ ቤት-ትምህርቲ እያ። ካብ ኩለን ዞባታት ሃገርና ንዝመጹ ናይ ምርኣይ ጸገም ዘለዎም ዜጋታት ተቐቢላ ድማ፡ ኣካዳምያውን ዝተፈላለየ ክእለታዊ ትምህርትን ተቕስም። እዛ ቤት ትምህርቲ፡ ብኤርትራዊ ዓይነ ስዉር ብመምህር ስዩም ወልደማርያም፡ ብፍቓድ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ 1967 ዓ.ም ተመስሪታ። ቀንዲ ተልእኾኣ ድማ፡ ዓይነ- ስዉራን ናይ ብሬል ትምህርቲ ከም ዝቐስሙ ምግባር፡ ሞያዊ ክእለት ከጥርዩ ምሕጋዝን ህጻናት ዓይነ-ስዉራን መዓልታዊ ዘቤታዊ ንጥፈታቶም ባዕሎም ከምዝሰርሑ ምእላይን ምክትታልን፡ ኣብ መወዳእታ ኸኣ ኣፍረይቲ ኣካል ሕብረተሰብ ከምዝኾኑ ምግባር እዩ። ዝሓለፈ ሰለስተ ዕቚድ መንግስቲ ኤርትራ፡ ነዞም መትከላት ማእከል ገይሩ፡ ኩሎም ዜጋታት ምዕሩይ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንኽረክቡ እኹል ዕድላት ኣብ ምፍጣር ኣበርቲዑ ክሰርሕ ጸኒሑን ኣሎን። ከም መርኣያ ትግባረ ናይዞም መትከላት ድማ፡ ስንኩላን ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ዘለዎም ተሳትፎ ንኽዓዝዝ ኣድላዪ ዘበለ ዕድላት ክኸፍት ክኢሉ እዩ። ዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ፡ ኣብዛ ኣሕዳሪት ቤት ትምህርቲ ኩለን እተን ናይ ምርኣይ ጸገም ዘይብሎም ዝምሃሩወን ዓይነታት ትምህርቲ’ዮም ዝምህሩወን። መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ብብሬል ኸኣ፡ ዓይነ-ስዉራን ብዘይ ዝኾነ ጸቕጢ እፎይ ኢሎም ትምህርቶም ክከታተሉ ክኢሎም ኣለዉ። ኣብ ኣሕደርቲ ኣብያተ ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ጎኘ፡ ኣቑርደትን ደቀምሓረን ምስቶም ካብ ዝተፈላለያ ዞባታት ሃገርና ዝመጽኡ ዝርእዩ ብጾቶም ተሓቚፎም ይምሃሩ ኣለዉ። ዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ ከም ኩሎም ዝርእዩ ብጾቶም ተመሃሮ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ድሕሪ ምዝዛሞም፡ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርቶም ንምቕጻል ተመሃሮ ብዙሕ መጽሓፍቲ ከንብቡን ዝተፈላለየ መወከሲ ክረኽቡን ዝሓትት ዓውደ ትምህርቲ እዩ። ትምህርቲ ኮለጅ ንስንኩላን ብፍላይ ድማ ንዓይነ-ስዉራን ዝያዳ በዳሂ ምዃኑ ይፍለጥ። ዘድልዮም መጽሓፍትን መወከሲታትን ብብሬል ወይ’ውን ኮምፕምዩተር ክረኽቡ እንተ ዘይክኢሎም ድማ ተወዳደርቲ ክኾኑ ኣይክእሉን’ዮም። ኣብ ፈለማ ዓመታት ናጽነት፡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ እኹል መሳለጥያ ብዘይምንባሩ፡ ዝወሃቦም ጽዑቕ መምሃሪ ወረቐትን መጽሓፍትን ኣብ ቴፕ ብምቕዳሕ፡ ሓገዝቲ ተመሃሮ ከምዘንብቡሎም ብምግባርን ካልእ ዝተፈላለየ ጻዕርታት ብምክያድን እዮም ዝምሃሩ ነይሮም። መንግስቲ ነዚ ጸገም ብምርዳእ፡ ኣብ 1996 ዋጋ ኣስታት 50 ሽሕ ዶላር ናውቲ ብሬልን ብሬል ዝሓትማ ማሽናትን ብምትእትታው፡ ነቲ ጸገም ከቃልሎ ክኢሉ’ዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ብፍላይ ኮለጅ ዓዲ-ቐይሕ ጒዳይ ስንኩላን ብዕቱብ ብምሓዝ፡ ንጒዳይ ስንኩላን ዝከታተል ፍሉይ ቤት-ጽሕፈት ብምቛም፡ ድሌታት ስንኩላን ዝምልስ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት የካይድ ኣሎ። እዚ ቤት ጽሕፈት ዓይነ-ስዉራን’ዚ ዝግልገለሉ ፍሉይ ናይ ኮምፕዩተር ቤተ-ሙከራ፡ ኣማኢት መጽሓፍቲ ብሬል ዝሓዘ ቤት ንባብ ብምኽፋት፡ ትምህርታዊ ድሌታቶም ብመልክዕ ናይ ብሬል ጽሑፍ፡ ናይ ድምጺ መጽሓፍትን፡ ብሶፍት ኮፕን ንኽጥቀሙ ብቐጻሊ ይሰርሕ። ብዘይካ’ዚ፡ ብልዑል ናይ ወጻኢ ሸርፊ ዝተዓደጋ ብሬል ዲስፕለይ ተባሂለን ዝፍለጣ ሓደስቲ መንበብን መጽሓፍን ቴክኖሎጅያዊ ናውቲ ብምትእትታው’ውን ንተጠቀምቲ ፍሉይ ስልጠናታት ይህብን ከምዝጥቀሙለን ይገብርን ኣሎ። ኣብ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ-ሳዋ ይከታተሉ። ከምቲ ንፈልጦ ሳዋ ክንዮ ክፍሊ-ታዕሊም፡ ቤት-ትምህርቲ ማሕበራዊ ህይወት’ውን እያ። ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ኣድልዎ ዘይብላ፡ ስንኩላን ትምህርቶም ብናጻ ብዘይገለ ጸቕጢ ዝከታተሉላ፡ ጠለባቶም እትምልስ ምችእቲ ቤት-ትምህርቲ እያ። ዓይነ-ስዉራን ድማ ንዕኦም ኣብ ዝምችእ ብሎክ’ዮም ዝቕመጡ። ዝመርሕዎም ሓገዝቲ ተመሃሮ ይግበረሎም። ዘድልዮም ኣካዳምያዊ መሳለጥያ ብዝግባእ ይረኽቡ። ከም ነፍሲ- ወከፍ ተሳተፋይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ኣካዳምያውን ስነ-ጥበባውን ንጥፈታት ይዋስኡ። ምስ ተመሃሮ ብዝፈጥርዎ ጥቡቕ ዝምድና ዘማዕብልዎ ሓድሕዳዊ ሓልዮት፡ ፍቕሪ፡ ሕውነት፡ ስኒት፡ ምትሕግጋዝ፡ ክንዮ ስድራቤት ካልእ ዓባይ ቤት ከምዘላቶም ይርድኡ። ትምህርቲ፡ እቲ ንዓይነ-ስዉራን ናብ ዕዉት ህይወትን ዕብየትን ዘሰጋግሮም እንኮ ዝበለጸ ድልድል እዩ። ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ዓይነ-ስዉራን ተማሂሮም ካብ ተጸባይነት ናጻ ኮይኖም ናብ ትካላት ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝሰጋገሩላ መንገዲ ዓወት እያ። መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፋ 10ታት ዓመታት፡ ፍሉይ ትምህርታዊ ድሌታት ስንኩላን ንምምላእ ብዘካየዶ ልዑል ወፍሪ፡ ብኣማኢት ዝቚጸሩ ስንኩላን ብፍላይ ድማ ዓይነ-ስዉራን ዝተፈላለየ ትምህርታዊ ዕድላት ብምቕሳም፡ ነብሶም ክኢሎም ኣፍረይቲ ዜጋታት ክኾኑ በቒዖም እዮም። ብዝተፈጥረሎም ጥጡሕ ናይ ስራሕ ዕድላት’ውን ኣብ ዝተፈላለያ መንግስታውያን ትካላት ተመዲቦም በኣድማዕነት ይሰርሑ ኣለዉ። ካብ ምምህርና ክሳብ ጋዜጠኛነት፡ ካብ ዳንነት ክሳብ ማሕበራዊ ድሕነት፡ ኮታስ ዓይነ- ስዉራን ዳርጋ ኣብ ኩሉ ኣብያተ ጽሕፈት ምርኣይ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ተሳትፎ ዓይነ-ስዉራን ኣብ ላዕለዎት ደረጃ ብብዝሕን ዓይነትን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ክኸይድ ጸኒሑን ኣሎን። ከም ውጽኢት ናይዚ ኣብ ናይ 12 ክፍሊ መልቀቒ ፈተና ዘመዝግብዎ ዘለዉ ዘተባብዕ ውጽኢት ድማ ጭቡጥ ኣብነት ናይ’ዚ እዩ። ካብ ቀረባ ዓመታት ጀሚርና ምሉእ ነጥቢ ዘመዝግቡ ብሉጻት ዓይነ- ስዉራን ንርኢ ኣሎና። ንኣብነት ኣብ ናይ 2025 መልቀቒ ፈተና ካብ ዝተሳተፉ 12 ዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ 2 ተመሃሮ ምሉእ ነጥቢ ከመዝግቡ ከለዉ፡ ዝተረፉ 10 ተመሃሮ ድማ ብደረጃ ዲግሪ ከምህሮም ዝኽእል ናይ ኮለጅ ነጥቢ ረኺቦም። እዚ ውጽኢት’ዚ፡ ናይቲ መንግስቲ፡ ሞያውን ኣካዳምያውን ዓቕሚ ስንኩላን ብምዕባይ፡ ኣፍረይትን ተወዳደርትን ዜጋታት ንምግባሮም ዝገብሮ ዘሎ ዘይሕለል ጻዕሪ እዩ። መንግስቲ ነቶም ናብ ኮለጃት ናይ መእተዊ ነጥቢ ከምጽኡ ዘይከኣሉ ዓይነ- ስዉራን’ውን እንተኾነ ኣብ ገዝኦም ኮፍ ኢሎም ተጸበይቲ ክኾኑ ኣይሓደጎምን። ከም ካልኦት ዜጋታት፡ ብዝውሃቦም ስልጠና ከድምዑሉ ኣብ ዝኽእሉ ብፍላይ ኣብ ሞያ ምምህርና ተዋፊሮም ነብሶም ክኢሎም መነባብሮኦም ይመርሑ ኣለዉ። ካብቶም ኣብ ዝተፈላለያ ትካላት መንግስቲ ተመዲቦም ዝሰርሑ፡ ብማዕርግ ማስተርስ ከምኡ ድማ ዶክትረይት ተመሪቖም ዓቕሞም ዘዕበዩ ዓይነ- ስዉራን’ውን ኣለዉ። ሎሚ ኣብ ሃገርና ዝተማህረ ስራሕ ኣልቦ ዓይነ-ስዉር ክትረክብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ብኻልእ ኣዘራርባ ብምኽንያት ኣብ እዋን ሽምግልና ዘጋጥም ናይ ምርኣይ ጸገም እንተ ዘይኮይኑ፡ ኣብ ገዝኡ ኮፍ ኢሉ ምጽወታ ዝጽበ ዓይነ- ስዉር ኣይትረክብን። ካብዚ ዝዓቢ መግለጺ ሰብኣውነት እንታይ ክህሉ ይኽእል፧ እዚ ድማ ሕፍንቲ ካብቲ መንግስቲ ብዘለዎ ውሱን ጸጋታትን ዓበይቲ ቀዳምነታትን መሰል ስንኩላን ኣብ ምርግጋጽ ዘካይዶ ዘሎ ጻዕርታት እዩ። ኣብ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝበጽሑ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.200 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5", "char_count": 6743, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02640", "text": "“ህዝቢን ሃገርን ኤርትራ ድሌቶም ብሕጋዊን ሰላማዊን መገዲ ከይገልጹ ንነዊሕ ዓመታት ተሓሪምዎም ጸኒሑ እዩ። በዚ ከኣ ከቢድ ዕንወት ዘስዓበ ነዊሕ ኲናት ተኻይዱ። እዚ ረፈረንዱም’ዚ እምበኣር፡ ኣብ ክንዲ ድሌት ህዝብታት ንምዕምጻጽ ሓይሊ ምጥቃም፡ ጉዳያት ብፖለቲካዊን ሰላማዊን መገዲ ምፍታሕ ስልጡን ኣገባብ ምዃኑ ንኹሉ ትምህርቲ ዝህብ’ዩ።”", "char_count": 214, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02642", "text": "ሓደ ካብ ዓበይቲ ታሪኻዊ ፍጻመታት ሚያዝያ፡ እቲ ካብ 23-25 ሚያዝያ 1993 ዝተኻየደ ህዝባዊ ረፈረንዱም እዩ። ኣብዚ ፍስሃ ወ ሰላም ዝዓሰሎ ታሪኻዊ ቅንያት፡ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢን ወጻኢን፡ ነቲ መሪር ቃልሲ ኣሕሊፉ፡ ረዚን መስዋእቲ ከፊሉ፡ ብኣንጸባራቒ ወተሃደራዊ ዓወት ዘረጋገጾ ዘይግሃስ ሰብኣዊን ሃገራዊን መሰሉ፡ ኣብ ቅድሚ ኣህጉራውያን ተዓዘብቲ፡ ረፈረንዱም ብምክያድ፡ ናጽነቱን ልኡላውነቱን ከም ህዝቢን ሃገርን ብዕሊ ኣረጋጊጹ። ብረት) ክብል ብኣድናቖት ገሊጹዎ። ብርግጽ ድማ፡ ዘይከም ኣብ ካልእ ከባቢታት ዓለምና፡ ዓድታት ኤርትራ፡ ኣብ ቅድመ መግዛእታዊ ታሪኸን፡ ጠበንጃ ይኹን ፖሊስን ኣኽበርቲ ጸጥታን ከየድልየን፡ ህዝበን ብሕግታት እንዳባ እናተዳነየን ንፍትሒ እናተማእዘዘን ብስልጡን ኣገባብ፡ ኮማዊ ህይወትን መሬታዊ ጸጋታትን ዝመሓደራ ዝነበራ፡ ንናይ ግዳም ተዓዛቢ እምብዛ ዘገርማ፡ መስከብ ስልጡን ህዝቢ እየን ነይረን። ነዊሕ ዘይዘሎ - ሓጺር ዘይሰልኰ፡ መነባብሪ ስርዓት ብምቛም፡ ንዘመናት ኣብ ትሕቲ ጽላል ሕጊ ዝተመሓደረ፡ ወናኒ ስልጡን ባህሊ ኮይኑ፡ ንሕጊ ተገዛኢ ምዃን፡ መለለዪ ባህርያቱ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ታሪኹ ተወሪሩ እምበር ወሪሩ ዝብል ጽያፍ ታሪኽ ኣይርከቦን። ብቃላት ክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ “ዘይናትና ኣይንደልን - ናትና ኣይንህብን” ሓደ ካብ ፍሉጥ ክብርታቱ እዩ። ናጽነት ኤርትራ ብዘይ ረፈረንዱም እውን ሕጋዊ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ኤርትራ ከም ኩለን ግዙኣት ሃገራት ናጽነታ ክትወስድ ማለት ካብ መግዛእቲ ሓራ ናይ ምውጻእ መሰል (decolonization) ይግብኣ ነይሩ’ዩ። እንተኾነ ንግሎባዊ ስትራተጂ ርእሰ ሓያል ኣመሪካ ተባሂሉ ብዓመጽ፡ ኣንጻር ድሌት ህዝባ፡ ብውሳነ ሕቡራት ሃገራት (390 AV) ምስ ኢትዮጵያ ብፈደረሽን ክትቊረን ተወሲኑ። እዚ ውሳነ’ዚ ኣብ ዝሓለፈሉ ታሕሳስ 1952 ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ዝነበረ ጆን ፎስተር ዳላስ ዝተዛረቦ ቃላት ነዚ ሓቂ’ዚ ብዘየሻሙ መገዲ ዝምስክሮ እዩ፥ ሕማቕ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኮይኑ ግን፡ እዚ ዘይናቱ ዘይደሊ፡ ዓመጽን ጎነጽን ዘይፈቱ፡ ብሕጊን ስርዓትን ምንብባር ዝልማዱ ስልጡን ህዝቢ፡ ኣብ ታሪኹ፡ ግዝኣተ ጫካ ብዝእምነቶም ተጻባእቲ፡ ፍጹም ኣንጻር ባህርያቱ ዝኾነ ዓመጽን ርግጸት ሕጊን እዩ ገጢምዎ። ሓደ ካብ ደረኽቲ ረቛሒታት ናይቲ ካብ ነዊሕ ኣትሒዙ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክፍጸም ዝጸንሐ ተደጋጋሚ ዓመጻት፡ ካብ ርሑቕን ቀረባን ዓይኒ ገበትቲ ዝስሕብ ጂኦግራፊያዊ ኣቀማምጣን ጸጋታትን ኤርትራ እዩ። ናይ ርሑቕ ታሪኽ ገዲፍና ናይ ዝሓለፈ 80 ዓመታት ታሪኽ ምስ እንምልከት፡ ኤርትራ ዝነውሐ ገምጋም ናይቲ ቀንዲ ኣህጉራዊ ንግዳዊ መስመር ዝኾነ ቀይሕ ባሕሪ ስለ እትውንን፡ ጉዳይ ልኡላውነታ ብቐጻሊ መዋገዪ ረብሓታት ናይቶም ነዚ ወሰናስን’ዚ ክቈጻጸሩ ዝደልዩ ርእሰ ሓያላን ኮይኑ ጸኒሑ እዩ። ብፍላይ ካብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ንድሓር፡ ፖሊሲ ዝምድናታት ወጻኢ ርእሰ ሓያል ኣመሪካን መሻርኽታን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ካብ መስመር ርትዒን ፍትሒን ርሒቑ፡ ብዋጋ ምርግጋእ ናይ’ዚ ዞባ ብሓፈሻ፡ ብዋጋ ኤርትራን ህዝባን ድማ ብፍላይ ናብ ኢትዮጵያ ዘድለወ ኮይኑ ምጽንሑ፡ እቲ ዝዓበየ ጠንቂ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተፈጸመን ገና ክሳብ ሕጂ ንርግኣትን ሰላምን ዞባና ብኡሉታ ዝጸሉ ዘሎ በደልን ዓሎቕን እዩ። ዳዕሮ - ሕላገት ግዝኣተ ሕጊ “ብዓይኒ ፍትሒ፣ ርእይቶ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ክኣቱ ይግባእ ነይሩ። እንተኾነ ግን፤ ስትራተጂያዊ ረብሓና ኣብ ቀይሕ ባሕሪን ማእከላይ ምብራቕን ከምኡ’ውን ዓለማዊ ሰላምን ጸጥታን፣ እታ ሃገር ምስታ መሓዛና ዝኾነት ኢትዮጵያ ክትቊረን ግድን ገይሩዎ ኣሎ……” ኮንቲ ሮሲኒ፡ ሓደ ኣብነት ከቕርብ እንከሎ ከምዚ ይብል፡- “ወዲ 10 ዓመት ንእሽቶ ጓሳ፡ ከብቱ ኣብ መሬት ጎዶቦ ዓዲ ኣትየን ዘራዓይ ምስ ዘሕድጎ፡ ከም ቆልዓ እናበኸየ ኣይኮነን ንቤቱ ዝምለስ። እንታይ ድኣ ደድሕሪ’ቲ ዘራዓይ ስዒቡ፡ ናብታ ዓዲ ይኣቱ’ሞ፡ ኣብታ ዓዲ ንእትርከብ ኣሞኡ ወይ ካልኦት ኣዝማዱ ‘ከብቲ ተዘሪዐናኒ’ሞ ተዋሓሱኒ’ ይብሎም። ዋሕስ ተኺሉ ድማ ከብቱ ሒዙ ዓዱ ይኣቱ። ምሸት ኣብ ዙርያ መጋርያ ሓዊ፡ ውዕሎኡ ንኣቦኡ የዕልሎ። “ሎሚ ዓዲ እከለ ከብትና ዘሪዖመን ነይሮም፣ ዘመድና እከለ ተዋሒሱኒ ስለዘሎ፡ ንግሆ ኬድካ ዋሕስ ኣውርድ” ኢሉ ድማ ይሕብሮ። ኣቦኡ፡ ኣንጊሁ እተን ዝኽፈላ እኽሊ ቋጺሩ ናብታ ዓዲ ብምኻድ ዋሕስ የውርድ።” በዚ ግሎባዊ ስትራተጂ’ዚ፡ መሰል ህዝቢ ኤርትራ ጓዕጺጽካ ዝሓለፈ ውሳነ ሕቡራት ሃገራት እውን እንተኾነ ኣይተኸብረን። ሃጸይ ሃይለስላሰ፡ ብምኽሪ ኣመሪካ ንውሳነ ሕቡራት ሃገራት ብምጥሓስ፡ ፈደረሽን ኣፍሪሱ ንኤርትራ ሓንቲ ካብ 14 ክፍለ- ሃገራት ኢትዮጵያ ከምእትኸውን ብምግባር ጎቢጡዋ። ህዝቢ ኤርትራ እምበኣር፡ ነዚ ዓመጽ’ዚ ብምቅዋም’ዩ መሰሉ ብቅልጽሙ ከረጋግጽ ብረት ኣልዒሉ። በዚ ምኽንያት’ዚ፡ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ፍትሓዊ፡ ብረታዊ ቃልሱ ርትዓዊ፡ ናጽነቱ ድማ ብኹሉ መለክዒታት ሕጋዊ’ዩ ነይሩ። የግዳስ፡ ነዚ ሕጋውነት’ዚ ብድምጺ ህዝቢ ደጊምካ ምኹላዕ እውን፡ ፖለቲካዊ ረብሓኡ ቀሊል ኣይነበረን። ረፈረንዱም 1993 እምበኣር፡ ናጽነት ኤርትራ ሕጋውነቱ ደጊሙ ዝዀልዐን ዝደርዐን ዓቢ ታሪኻዊ ፍጻመ እዩ። እዚ ስርዓት’ዚ ኣብ ሕግታት እንዳባ ዝሰፈረ ኮይኑ፡ ኣብቲ ህዝቢ እንተላይ ኣብቶም ንኣሽቱ ቆልዑ ከም ባህሊ ዝሰረጸ መሰረት ናይቲ ብሕጊ ተማእዚዝካ ናይ ምኻድ ስልጡን ኣነባብራ እዩ። ሕብረተሰብ ኤርትራ እምበኣር፡ ንኸም ዓመጽን ጎነጽን ዝኣመሰለ ድሑር እንስሳዊ ባህርያት ወጊድ ኢሉ፡ ንሓይልን ስነ-ሞጎት ሓይልን ብንቕሓት ጸብለል ኢሉ፡ ኣመጻጽኣ ሃገርን ሃገራውነትን ኣመጻጽኣ ሃገርን ሃገራውነትን", "char_count": 3126, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02643", "text": "እዘን ናይ ሕጂ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ኤውሮጳውያን ገዛኣቲ ብ1884-1885 ኣብ በርሊን ተጋቢኦም፡ ንመሬት ኣፍሪቃ ድሕሪ ኣብ ባህሊ፡ ስርዓተ ኣነባብራን ያታዊ ሕግታትን ህዝቢ ኤርትራ ዓሚቚ ምርምር ዘካየደ ናይ 19 ክፍለዘመን ኢጣልያዊ ተመራማሪ ስነሕብረተሰብ፡ ኮንቲ ሮሲኒ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሕጊ ዘለዎ ጽኑዕ እምነትን ምእዙዝነትን ከምኡ’ውን ኣብ ዓድታት ኤርትራ ዝጸንሖ ሕጊ ዝማእገሩ ስልጡን ናይ ምንብባር ስርዓት ብዕምቈት ድሕሪ ምዕዛብ፦ ንያታዊ ሕጊታት ህዝቢ ኤርትራ “Guardia senza armi“ (ዋርድያ ብዘይ ምጉዝዛዮም ዝተመስረታ እየን። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ኢጣልያ ንኤርትራን ኢጣልያዊ ሶማልን፥ ፈረንሳ ንጅቡቲ፥ ብሪጣንያ ንሶማሊ ላንድ ክሕዛ እንከለዋ፥ ንጉስ ሽዋ ሃጸይ ምነሊክ፡ ንወራር ኢጣልያ ድሕሪ ምዕጋት፡ ምስ ሓይልታት መግዛእቲ ሽርክነት ብምፍጣር፡ ኣብ ከባቢኡ ንዝነበሩ ህዝብታት እናወረረ ግዝኣቱ ብምስፋሕ፡ ነዛ ናይ ሕጂ ኢትዮጵያ እትብሃል ሃገር ኣቚሙ። ታሕተዋይ ጽፍሒታት ንኡ እሙናት ዝኾኑ ኤርትራውያን እናሾመ፡ ነቲ ዝነበረ እንዳዊን ቀቢላዊን ምምሕዳራት ምስ ዕላማ መግዛእቲ ብዝሳነ መልክዕ ቀየሮ። ከም ውጽኢት ናይዚ ገዚፍ ወፍሪን ጂኦግራፍያዊን ምምሕዳራዊን ውህደት’ዚ፡ ኣብ ኤርትራ ቅልጡፍ ቁጠባዊን ማሕበራዊን ለውጢ መጺኡ፡ ሓደስቲ ማሕበራውያን ሓይልታት ተፈጢሮም፡ ኣቋውማ ሕብረተሰብ ኤርትራ መስፍነ-ርእሰማላዊ መልክዕ ሓዘ። በዚ ድማ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ክፋላት ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝነበረ ኣተሓሳስባ ክቕየርን ሓደ ማሕበረ-ስነኣእምሮኣዊ ስምዒት ክፍጠርን ሃገርነትን ኤርትራዊ ሃገራዊ ስምዒትን ክዅስኰስን ጀመረ። ዕላማ ኢጣልያ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ምሉኡ ምድሪ ሶማልን (ጅቡቲ፡ ኦጋዴን፡ ሰሜንን ደቡብን ሶማል) ዘጠቓለለ ሰፊሕ ግዝኣት ምምስራት እዩ ዝነበረ። በዚ ምኽንያት’ዚ ድማ፡ ኢጣልያ ብምኽንያት ስትራተጂያዊ ኣቀማምጣ፡ ንመሬትን ባሕርን ኤርትራ ከም ተሪር መንጠሪ ባይታ (ስፕሪንግ ቦርድ) ንምግባት ዝሰፍሐ ግዝኣት ወሲዳ፡ ኣብ ኤርትራ ገዚፍ ርእስማል’ያ ኣፍሲሳ። ክንዲ ዝኾነ ህንጸት ሃገር ኣብ ኤርትራ፡ ካብ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተፈልየ ፍጥነት ነበሮ። መንግስቲ ኢጣልያ ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ፡ ዓበይቲ ወደባትን ንኣሽቱ ማርሳታትን ሃኒጹ፥ መዕርፎ ነፈርቲ ጸሪጉ፥ ጽርግያታት፡ መገዲ ባቡርን ቴለፈሪካን ዘርጊሑ፥ መጐዓዝያ ምድሪ፡ ባሕርን ኣየርን ኣጣጥሐ። ናይ ጸዓት መደበራት መስሪቱ፥ ናይ ስልክን ቴለግራፍን መራኸቢታት ዘርግሐ። ዓበይቲ ኢንዱስትሪታት፡ መመስርሒ መግቢን መስተን ካልኦት ሃለኽቲን ፋብሪካታት ተኸለ፥ ዝተፈላለዩ መጸገኒ ትካላት ኣቘመ። ሰፊሕ ዳህሳስ ማዕድናት ኣካይዱ፡ ኣብ ሓያሎ ቦታታት ኩዕታ ጀመረ። ሃብቲ ዓሳን ጨውን ዝምዝምዝ ትካላት መስሪቱ፡ ብዘመናዊ ኣገባብ ዓበይቲ ሕርሻታት ኣልሚዑ፡ ምዕቡል ስርዓተ ቁጠባ ኣተኣታተወ። እዚ ይኹን’ምበር፡ መግዛእቲ ኢጣልያ፡ ጸዓዱን ጸለምቲን ሰባት ዝንቀሳቐሱሉ ከባቢታት ዝፈሊ ዓሌታዊ ሕግታት ብምትእትታው፡ ልሙዕ መሬት ካብ ደቀባት ብምምንዛዕ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ግፍዒታት ይፍጸም ብምንባሩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ዝነበረ ዓሌታዊ ኣድልዎ፡ ጭቆና፡ ምዝመዛን ግዱድ ዕስክርናን ኣበርቲዑ ይቃወሞ ነበረ። ብዙሓት ኤርትራውያን፡ ንመግዛእቲ ኢጣልያ ብምቅዋም ናብታ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዘይኣተወት ኢትዮጵያ ክስደዱ ከለዉ፡ ብዙሓት ከኣ ኣብ ናዂራን ካልእ ኣብያተ ማሕቡስን እናተዳጐኑ፡ ተገፊዖምን ሓቒቖምን እዮም። እዚ መግዛእታዊ ግፍዒን ጭቆናን’ዚ ብግደኡ ሃገራዊ ስምዒት ኣብ ምዕባይ ናቱ ኣበርክቶ ነበሮ። መግዛእቲ ኢጣልያ፡ ኣብ ፈለማ 1930ታት ንካልኣይ ውግእ ዓለም ኣብ ዝቀራረበሉ ዝነበረ እዋን፡ ንኢትዮጵያ ብምውራር፡ ንምሉእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክቈጻጸር ስለዝወጠነ፡ ኣብ ገዚፍ ወተሃደራዊ ምድላዋት ኣተወ። በዚ ድማ ኣብ ኤርትራ ዘድሊ ትሕተ-ቅርጺ ንምንጻፍ ብቢልዮናት ሊረ ዝግመት ተወሳኺ ርእሰማል ኣፍሰሰ። በቲ ንኤርትራውያን ኣዐስኪሩ ዝሃነጾ ገዚፍ ወተሃደራዊ ሓይሊ ከኣ፡ ኣብ 1935 ንኢትዮጵያ ወሪሩ ክቈጻጸራ ግዜ ኣይወሰደሉን። ድሕሪ’ዚ ንኤርትራ ኢትዮጵያን ናይ ሽዑ ሶማል ኢጣልያን ዘጠቓለለ፡ ኢጣልያዊ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝተሰምየ ብደረጃ እቶም ገዛእቲ ሓይልታት ወግዓዊ ተቐባልነት ዘይረኸበ ሰፊሕ ግዝኣት ኣቘመ። እቲ ኲናት ግን ኣብዚ ከባቢ’ዚ ጥራይ ዝተወሰነ ኣይነበረን። ኣካል 2ይ ኲናት ዓለም እዩ ዝነበረ። ነዊሕ ከይጸንሐ ማለት ኣብ 1945 ድማ፡ እቲ ኲናት ብስዕረት ኢጣልያን ሰብ ኪዳናን ተዛዚሙ። ብሪጣንያ ንሰራዊት ኢጣልያ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሶማልን ድሕሪ ምስዓር፡ ንኤርትራን ሶማልን ብግዝያውነት ኣብ ትሕቲ ምምሕዳራ ከተእትወን እንከላ፡ ንመራሕቲ ኢትዮጵያ ድማ ሃገሮም ኣረከበቶም። ብዘይካ’ዚ መንግስቲ ኢጣልያ፡ መግዛእታዊ ሰራዊቱ ንምዕባይ፡ ግዱድ ክታበት ኣተኣታትዩ፡ ንኣስታት 150 ሽሕ ኤርትራውያን ሓረስቶትን ጓሶትን ናብ ወተሃደራት ቀይሮም። ኣብ ምምሕዳርን ዝተፈላለየ ኣገልግሎታትን ዝነጥፉ ሰባት ንምምልማል ድማ ካብ 4ይ ክፍሊ ዘይሓልፍ፡ ቋንቋ ጣልያን፡ ታሪኽ ኢጣልያን ኣርባዕተ ተግባራት ቁጽሪን ጽሬትን ዘጠቓለለ መደብ ትምህርቲ ብምትእትታው፡ ባህላዊ ጽልዋታቱ ከስፍሕ ጸዓረ። ንኤርትራ ኣብ ኣውራጃታትን ወረዳታትን ከፋፊሉ፡ ኣብ ይቕጽል. . . ይቕጽል. . . 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.200", "char_count": 2926, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02644", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃውም እንተሎ፡ ን23/6/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 151, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02645", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ድባሩዋ ወ/ሮ ለተሚካኤል ልብሰ ቃል ፍስሃጽዮን፡ ብዓል ቤተይ በየነ ተስፋይ ኣውዓሎም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከሳሲት ኣፍራሕ ዑስማን ኣድም፡ ተኸሳሲ ሰዳም መሓመድ ኢማም፡ ጉዳይ ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ይርአ ስለ ዘሎ፡ ን20/03/26 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 253, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02646", "text": "ማሐመድ ሓምድ ስፋፍ፡ ምባል ተሪፉ፡ ማሓሙድ ሓምድ ሰፈፍ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ", "char_count": 89, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02647", "text": "ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 2 ምም/09 ጎደና ፊተውራሪ ኣለማዮ ጌሹ ቁ/ገዛ 25 ብቁ/ ምስክር ወረቐት 106995 መወከሲ ቁጽሪ 108305 እዝባር 133152 ብስም ሱሌማን ማሓሙድን ወ/ሮ ሮብለ ማሓሙድን ዝተመዝገበ ስለ ዝገዛእክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክን ኖታሪ ቤ/ጽ ካድስትራልን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለኒ ሰነዳት ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ምዃነይ ይሕብር። ከሰስቲ ወኪል ኣማኑኤል ተኽለ ገብረስላሰ +6፣ ተኸሰስቲ 1.4 መብራህቱ ሓደራ 3.7 መብራህቱ ገብረሂወት 6.1 ተስፋልደት ንጉሰ፣ ኣብ ልዕለኹም ናይ ውዕል ምፍራስ ክሲ ተመስሪቱ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣስመረት መኮነን ብወኪላ ብርሃነ መኮነን ከሰስቲ፡ ሓዳስ ተኽልያ ደበሳይ፡ ወራ/ ነፍ/ተኽልያ ደበሳይ፡ ተኸሰስቲ ኣቶ ናሆም እስክንድር፡ ሄርሞን እስክንድር፡ ግብጺ መንግስ፡ ዛይድ ተኽልያ፡ ኣሮን ተኽልያ፡ ምስሪ ተኽልያ፡ ኣማኑኤል ተኽልያ፣ ንዓኹም ዝምልከት ክርክር ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን13/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/35 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብስም ቴድሮስ ተስፋይ ነጋሲ ዝተመዝገበ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ፤ ምም/ከባቢ/ ዚፕ ኮድ ኣባሻውል 1A132 ጎደና ቁ.ገዛ 70 ቁጽሪ ፓርሰል ASP 00033666 ቁ.ፕሎት 94 ቁ.ፓርሰላ 36Z ዝርከብ፡ ስፍሓት መሬት 162.83 ት/ሜ ቀንዲ ክፍልታት 4፤ ሓገዝቲ ክፍልታት 1 ተሰሪሑዎ ዝርከብ፡ ኣብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ብንብረት ቁጽሪ መዝገብ 3653/2013 ብዕለት 23/12/2013 ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ገዛ ስለ ዝዓደግክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባህሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወ/ሮ ለምለም ገብረሚካኤል ባህሩ", "char_count": 1378, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02648", "text": "ከሳሲ ረዘነ ፍስሃየ ዘርእዝጊ፡ ተኸሳሲት ብዓልቲ ቤተይ ጸሃይነሽ ወልደጼን ኢሳቕ፡ ን15 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብለይ፡ ቃል ኪዳን ከውርድ ስለ ዝደለኹ ትጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን13/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ።", "char_count": 147, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02649", "text": "ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ኣብ ውሽጢ ኮለጅ ዝርከብ እንዳ ሻሂ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ንተመሃሮን ሰራሕተኛታትን ኣገልግሎት ዝውዕል ኣጫሪቱ ከካርዮ ስለ ዝደለየ፣ ምስ’ዚ ቀሪቡ ዘሎ ጨረታ ንግዲ ፍቓድ ዘለዎም ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም፦ 1. ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን፡ ቅዳሕ መንነትን ከምኡ’ውን ዓመታዊ ግብሪ ናይ 2024 ዝኸፈሉሉ ሰነድ የቕርቡ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 275, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02650", "text": "2. ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.00 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። ስቲ ሓጅቃስም ብሽራ ቀስምለኒ፡ ምባል ተሪፉ፡ ስቲ ቃእም ብሽራ ቃለጥላሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። 3. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ ካብ ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ክፍሊ ዕድጊ 163467/163834 ናይ ጨረታ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 4. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ምስ ዘይከውን ንድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ ናይ ስራሕ መዓልቲ ይኽፈት) ደንጉዪ ዝቐረብ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ፡ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን፡ ስነ-ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ conference Room ቁ.109 ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ብግልጺ ይኽፈት። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 622, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02651", "text": "ደመስ ኣብርሃ ገብረ፡ ብስም ወለደይ ነፍ/ሄር ኣብርሃ ገብረ ወልደገብርኤልን ነ/ፍሄሪት ግምጃ ገብረማርያም ተስፋይን ዝተመዝገበ፡ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ሎታ 6 ፓርሰል ‘ጂ’ ዝርከብ ኣብ 381.00 ት/ሜ ዝተደኮነ ብሆቴል ኣከለጉዛይ ዝፍለጥ፡ ብመወከሲ ቁጽሪ 530386 ብምስክር ወረቐት ቁጽሪ 530755 ዝተመዝገበ፡ ምስ ናይ ንግዲ ፍቓዱ ብህያብ ዝሃቡኒ ገዛ ናብ ስመይ ክሰጋገረለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 5. ጨረታ ብመኽበሪ ጨረታ 25,000 (ዕስራን ሓሙሽተን ሽሕ) CPO የትሕዝ። 6. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምምሕዳር ንብረትን መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 7. ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ብምሏ ወይ ብከፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡", "char_count": 474, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02652", "text": "ብዕረፍቲ ክብርቲ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ጽገ ፍስሃ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ሬሳ ኣብ ምልኣኽን ምቕባልን ዝተሓባበርኩምና ከምኡ’ውን ኣብ ዓዲ- በጊዖ ዘቃበርኩምና፡ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻኢን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ነመስግን። ብዓል ቤታ ሰለሙን ገብረሚካኤል ምስ ምሉኣት ስድራ-ቤት ብስም ሃብተማርያም ገብረመስቀል ዘርኡ፡ ኣብ ዓዲ/ከባቢ ዳ/ጳውሎስ ብመወከሲ ቁጽሪ 000221 ቁጽሪ ምስክር ወረቐት 000265 ፕሎት 35 ፓርሰል C ንመንበሪ መዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07207842 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ሃብተማርያም ገብረመስቀል ዘርኡ ኣብ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ሰንዓፈ ምም/ከባቢ መጠራ ፕሎት 33 L ስፍሓት መሬት 250 ት/ሜ 4 ቀንዲ ክፍሊ 3 ቀንዲ ክፍሊ 3 ተሓጋግዚ ክፍሊ ዝተደኮኖ፡ ብስም ወ/ሮ ኣበባ መሓሪ ሓጎስ ዝተመዝገበ ብህያብ ዝረኸብኩዎ፡ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሊሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ክፍሊ ቴክኒክ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ሰንዓፈ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ብዘለኒ ሰነዳት ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። ረዘነ ጥዑም ክርቢት ወ/ሮ ለምለም ዓንዶም ኣብርሃም፡ ዝተፈቕደለን ናይ መሸጢ መጋየጺ ኣቕሑን መጻውቲ ቆልዑን ንግዳዊ ትካለን፡ ናቲ ኮስመቲክስ” (NATI COSMETICS) ተባሂሉ ክስየመለን ስለ ዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ", "char_count": 1049, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02653", "text": "Notice is hereby given to the public that the members of Brhan Media Services P.L.C. have resolved the following 1- The Share of late Yemanebrhan Girmatzion has been transferred to his spouse Muse Kibreab Gebremariam and his 4 children. 1- Emnet Yemanebrhan 2- Girmay Yemanebrhan 3- Temesgen Yemanebrhan 4- Huruy Yemanebrhan The new share members shall be as follows Member Shares Value of Share 1 Muse Kibreab Gebremariam 64 96,000 nakfa 2 Emnet Yemanbrhan Girmatzion 9 13,500 nakfa 3 Girmay Yemanbrhan Girmatzion 9 13,500 nakfa 4 Temesgen Yemanbrhan Girmatzion 9 13,500 nakfa 5 Huruy Yemanbrhan Girmatzion 9 13,500 nakfa 2- Muse Kibreab Gebremariam is the appointed manager of the company Brhan Media Services P.L.C. for unlimited time. ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.200", "char_count": 784, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02654", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Street, No. 178, House No. 16 Gejeret, P.O. Box 10688 Tel. ++291-1-153986 Asmara, Eritrea", "char_count": 189, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02657", "text": "• Ensure documentation and adherence of all SOP’s • Tailor documentation of all dewatering requirements (OP/UG) to ensure that all end users are informed of outcome. • Report dewatering project findings conclusions and recommendations to end users. • Ensure that all dewatering technical study project documentation is added to the technical library. • Develop and maintain the ground water management plan. (GWMP) Human Resource Management • Manage the work performance of employees by reporting directly into this position. • Ensure that all team members are appropriately trained and assessed so that they can safely perform. • Manage people’s expectations so that they are in-line with the companies’ goals. • Provide mentoring and coaching to the Eritrean workforce in resource estimation related topics. Administration • Lead and manage a dewatering team, set performance targets, and ensure tasks are completed safely and efficiently. • Assist in the management of duty rosters in line company duty calendar Profile: Qualifications and Experience CONTINUED ON PAGE 8 ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.200", "char_count": 1119, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02658", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ CONTINUED FROM PAGE 7 Formal Education, Certifications or Equivalents • Bachelor of Science Degree in Geoscience/ Hydrogeology/ Environmental e • MSC Degree in Hydrogeology/environmental Engineering is an added advantage. • Minimum of 8 years for BSc holders with demonstrated capability to manage projects and lead teams. of which at least 3 years’ experience should be in a supervisory capacity. • Underground mining experience is highly desirable. • Design and oversee field programs (drilling, monitoring wells, aquifer tests) and conceptual/numerical modeling. • Provide hydrological input for design of pit dewatering infrastructure including expected inflows of groundwater and rainfall runoff. • Experience in managing, designing, and executing complex hydrogeological field investigations, such as drilling, logging, and aquifer testing. • Provide expert advice, review designs, manage projects, mentor junior staff, and ensure quality/safety. Technical Skills • MS Office (Excel, Access, Word & PowerPoint). • Strong technical skills in groundwater modeling, data analysis field hydrogeology, combined with project management and environmental impact assessments on dewatering projects • Software Proficiency: Familiarity with software for modeling and data analysis, such as ArcGIS, MODFLOW, or Leapfrog. • Aquifer testing, data interpretation, conceptual model development. • Analyzing and interpreting geological, hydrological, and hydrogeological data to support mine water management planning • Must have working knowledge in structural Geology and mapping. • Must be able to manage hydrogeological drilling programmers and depressurization strategies. • Ability to visualize geology and conceptualize groundwater flow in three dimensions • Knowledge of construction operations and specialized dewatering techniques. • Must be a self-starter with the ability to work with others in a team environment Other Skills and Abilities • Good written and verbal English communication skills. • Analytical skills. • Interpersonal relation skills. • Attention to detail. • Management skill. • Ability to train and mentor team members. • Commitment to maintaining safety standards. • Understands the cultural sensibilities of Eritreans. General Information and other requirements: Working Experience – Nature & Length  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: definite two years  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ወ/ሮ ዓወት ገብረየውሃንስ ኣስፍሃ፡ ወደይ ሄርሞን ሳሚኤል ማሓሪ ስለዝተሰውአ፡ ስድራ ቤቱ ወ/ሮ ዓወት ገብረየውሃንስ ኣስፍሃን ኣቶ ሳሚኤል ማሓሪ ገብረክርስቶስን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ወይኒ ዓንደብርሃን፡ ተኸሳሲ ኣቶ ጸገዛኣብ ወልደንኪኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ የሴፍ ጠዓመ ዘውደ፡ ኣደይ ኣኽበረት ሃይሉ ደስታ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ንብረታ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ንግስቲ ተስፋሚካኤል፡ ኣደይ ዓዚዝ ገብረመድህን ሓጎስ፡ ብዕለት 12/07/2022 ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዓድና ድብድብ ምም/ከባቢ ምራራ ዝርከብ ክልተ ክፍሊ ገዛ ምስ ባይትኡ ወራሲት ኣነ ጥራይ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙሉእብርሃን ሃይለ ኣብርሃም ምባል ተሪፉ፡ ሙሉእ ሃይለ ኣብርሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃውም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ሃሮን ሓምደመሐመደ ሓሲበ ምባል ተሪፉ፡ ሃሮን ሓምዶ መሐመደ ሓሲበ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 15/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 4275, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02659", "text": "ነጃት ሕምድ ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ነጃት መሓመድ ሓምድ ሲዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣሻ መሓመድ ዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ዓሻ መሓመድ ኣድም ሱሌማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዕሻ መሓመድ ኣድም ሱሌማን ምባል ተሪፉ፡ ዓሻ መሓመድ ኣድም ሱሌማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቦኽረጼን በርሀ ኣስፍሃን ግደይ ርእሶም ወልደስላሴን፡ ወድና ሄኖስ ቦኽረጼን በርሀ ስለዝዓረፈ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረቱ ናይ ኢንሹራንስ ገንዘብ ንሕና ወለዱ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን መሓመድ ኢብራሂም ዑመር ምባል ተሪፉ፡ መሓመድኢብራሂም ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ሙባረክ መሓመድ ሓሰን ምባል ተሪፉ፡ ሃይሰም መሓመድ ሃሰን፡ ስም ወላዲተይ ሓዋ ባብክር ናፍዕ ምባል ተሪፉ፡ ጅምዕያ ባብክር ናፍዕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.200 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን", "char_count": 751, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02660", "text": "“ተወፋይነት መሰረት ዓበይቲ ዓወታት እዩ።” - ሀይዲ ሪደር - ሀይዲ ሪደር “ኣብ ጽልዋኻ እቶም ክልተ ደረትካ - ስእለ ኣእምሮኻን ተወፋይነትካን ጥራይ እዮም።” - ቶኒ ሮቢንስ - ቶኒ ሮቢንስ ኣብ ዓለምና ኣብ ኩሉ ዓውዲታት ቀጻሊ ሓደስቲ ዕዉታት ሰባት ይቀላቐሉ ኣለዉ። ኣብ ምህዞ፡ ፍታሕ ኣብ ምእላሽ፡ ሓደስቲ ፍርያት ከምኡ እውን፡ ኣብ ጽፈት ኣድሂቦም ብምስራሕ፡ ንህይወቶምን ህይወት ህዝቢ ዓለምን ብእወታ ኣብ ምልዋጥ ይርከቡ። ዝረግጹ። ኣብ ሓደ ትካል ኣካያዲ ስራሕ ዓወት እተሰበሎ እንተ ዀይኑ፡ ንኣባላቱ ጽቡቕ ገይሩ ከበራብሮም ይኽእል እዩ። ንሕልሚ ኣባላቱ ዘበራብርን ዘተባብዕን ሓላፊ፡ ዘደንቕ ውጽኢት ካብ ምምዝጋብ ከቶ ዝዓግቶ ምድራዊ ሓይሊ የለን። ዝርከቡ ሰባትን ጽቡቕ ገይርካ ኣጽንዓዮ። ኣብ ስ’ባለ ክትሽመም ከቶ ከም ጌጋ ክትወስዶ የብልካን። ንስ’ባለ ከም ሸቶኻ ውሰዶ። ንሸቶኻ ድማ፡ ብተግባር ኣሰንዮ። ገለ ሰብ ነቲ ናትካ ስ’ባለ (obsession) ኣብ ክንዲ ምድናቕ፡ ናብ ምፍራድካ እዩ ዝጓየይ። ንፍርዲ ወይ ርእይቶ ሰባት ዘይምግዳስ ጽቡቕ ኣይኰነን። ግዜ እንተ’ልዩካ ነቲ ዝቐርበልካ ርእይቶ ምምማዩ ኣይጽላእን እዩ። ነቲ እወታዊ መዳዩ ተቐቢልካ፡ ነቲ ኣሉታዊ ሸነኹ ዕሽሽ ኢልካዮ እንተ ሓለፍካ፡ ትኸስብ እምበር ኣይትኸስርን ኢኻ። መብዛሕትኡ ዝመጽኣካ ርእይቶ ካብ ስ’ባለኻን ተወፋይነትካን ዘጐናድበካ እንተ ደኣ ዀይኑ፡ ከቶ ክትደሃለሉ ኣይግባእን። ንህይወትካ ካባኻ ንላዕሊ ዝሓልየላን ዝፈልጣን ከም ዘየለ ቀጻሊ ንገዛእ ርእስኻ ኣዘኻኽራ። ሸቶኻ ንእሽቶ እንተ ዀይኑ፡ እኹል ጸዓት ንኸተዋህልል ኣይድርኸካን እዩ። ሓያልን ስሉጥን ስጕምቲ ንኽትወስድ እውን፡ ኣይትደፋፋእን ኢኻ። እቲ ምንታይሲ፡ ነታ ንእሽቶ ሸቶኻ ብሒደት ጻዕርን ወፍርን ክትበጽሓ ትኽእል ኢኻ። ዓወት ንሒደት ሰባት ጥራይ እተሓዝአ ነገር ኣይኰነን። ንኹላትና ብማዕረ እዩ ዝምልከተና። ብማዕረ ስለ ዘይንሰርሓሉ ግዳ፡ ንሒደት ሰባት ጥራይ ዝምልከት ይመስል ኣሎ። ንዝተጐናጸፍካዮ ዓወት ምእንቲ ከይቅህም ቀጻሊ ከተንበድብዶ ይግባእ። ካብ ንዓወትካ ዝጅልሑ ስጕሚትታት ምሕያብ ኣገዳሲ እዩ። ንባህግኻ ኣብ ምድራት ተራ ካብ ዘለዎም ኣተሓሳስባታት ክትርሕቕ ኣለካ። ብመንጽሩ፡ ንውዕዉዕ ስምዒትካ ቀጻሊ ክብ ከተብሎ ይግባእ። ኣብ ስራሕካ ዘይተጸበኻዮ ሓያል ተቓውሞ፡ ውድድር ወይ ምልውዋጥ ኵነታት ከጋጥመካ ይኽእል ይኸውን። በዚ ክትሰናበድ የብልካን። እዚ ተመሊሱ እዩ ከሐይለካ ዘለዎ። ነቲ ኣብ ውሽጥኻ ዘሎ ስ’ባለ፡ ንነፍሲ ወከፍ ዕማም፡ ብደሆን መሰናኽላትን ክገጥም ድሉው ግበሮ። ሓንቲ ስድራ በቶም ንዓወት ስ’ባለ ዘለዎም ወለዲ ትእለ እንተ ዀይና፡ ንሳ እተዕብዮም ቈልዑ ቀልጢፎም ኣብ መንገዲ ዓወት ኣደልዲሎም እዮም ንስ’ባለ ገዛእ ርእስኻን ኣብ ከባቢኻ ምሉእ ብምሉእ ውፉይ", "char_count": 1545, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02661", "text": "ኩላትና ካብ ግዜ ህጻንነትና ኣትሒዝና ብዛዕባ ጽውጽዋይ ጎብየን ማንቲለን ሰሚዕና ንኸውን ኢና። ካብ እቲ ጽውጽዋይ እንማሃሮ ቍምነገር እንተ’ልዩ፡ እቲ ጎብየ ክዕወት ዝኸኣለሉ ምኽንያት ገፈፍ እናበለ ንግዜኡ ብተወፋይነት ስለ ዝተጠቐመሉ እዩ። ወያ ማንቲለ ግዳ፡ ልባ ክሳብ ክትትኰስ እትደሊ ብጕያ ተሓንቢባ። ከም ሳዕቤኑ፡ ብድኻም ተሰኒፋ ክትድቅስ ተቐሲባ። በዚ ድማ፡ ነቲ ሰፊሕ ናይ ምዕዋት ዕድላ ንኸንቱ ኣባኺናቶ። ኣብ ምዕዛዝ፡ … ሸውሃትካ ከቶ ክንኪ ኣይግባእን። ንሓደ ኵነታት ወይ ፍጻመ ፍልይ ብዝበለ ኵርናዕ ምጥማቱ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ውልቃዊ ህይወትካን ስራሕካን ንምዕዋት ምስ ዕዉታት ሰባት ምልላይ፡ ሓድሽ ሜላ ምጥቃም ወይ ዘይምሕላል እውን ኣርባሒ እዩ።", "char_count": 417, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02662", "text": "ንዝዀነ ሕብረተሰብ ዓለም እንተ ኣጽኒዕካ ወይ መርሚርካ፡ ሕብረተሰብ ንኣባላቱ ቅድም ቀዳድም ብዛዕባ ውሕስነት ከም ዝምህርን ዝምዕድን ኢኻ እትግንዘብ። ከም ሳዕቤኑ፡ ዝበዝሐ ሰብ ንዕድሉ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ምጥቃም ትብዓት ይውሕዶ። ቅድሚ ዕድል፡ ገደል ዝረኣዮ ሰብ ውሑድ ኣይኰነን። ብስግኣትን ሽቝረራን ክትንቀሳቐስ እንከለኻ፡ እናሓንሳእ ባዕልኻ ኢኻ ሓደጋ እትዕድም። ኣብ ህይወትካ ወትሩ ካልእ መዓልትን ካልእ ዕድልን ከም ዘለዋ ዘክር። ሎሚ ከሲርካ ወይ ኣይተዓወትካን ማለት ጽባሕ ተመሳሳሊ ዕጫ ከም ዝበጽሓካ ገይርካ ንገዛእ ርእስኻ ኣይተዳኽማ። ‘ጽባሕ ካልእ መዓልቲ’ እያ ዝብል ጽኑዕ እምንቶ ክህልወካ ይግባእ። እወ ንነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ብሓድሽ መንፈስ ትቕበላ እንተ ዄንካ፡ ቀጻልነት ዓወትካ ካብ ምርግጋጽ ዝዓግተካ ምድራዊ ሓይሊ ኣይህሉን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ መዓልታዊ ኢኻ ሓድሽ ቀረብ ጸዓት፡ ፈጠራውነትን ዘይምሕላልን ነዛ ጽውጽዋይ ዝፈልጥ ሰብ፡ ንኣካይዳ ጎብየ እምበር ንኣጓዪያ ማንቲለ ኣይኰነን ዘድንቕ። ብትዕግስትን ብተወፋይነትን ናብ ሸቶና ክንበጽሕ ንኽእል ኢና። ካልእ ዝበለጸ ኣማራጺ ከም ዘለና እውን፡ ከቶ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ንሱ ድማ፡ ናይ ጎብየ ጽንዓትን ናይ ማንቲለ ቅልጣፈን እንተ ደኣ ኣጥሪኻ፡ ዝለዓለ ዓወት ከተመዝግብ ከም እትኽእል ኣይትጠራጠር። ዕዉታት ሰብ ትካላት ዓማዊሎም ንዘይምኽሳር ብተወፋይነት እዮም ዝሰርሑ። ነታ ‘ዓሚል ንጉስ እዩ’ እትብል ጭርሖ፡ ብዝግባእ የጕልሑዋ። ‘ክቡር የኽብረካ መጠን ነብሱ’ እትብል ብልጽቲ ምስላ ኣላትና። ንዓሚልካ ከተኽብር እንከለኻ፡ ብቐጥታ ክሳብ ክንደይ ግዜ ወዲቕካ፡ ክንደይ ግዜ ክትትንስእ ከም ዘለካ ደረት የብሉን። ክሳብ ዘየቋረጽካ፡ ፍሽለት ከም ዘየለ ክትርድኦ ጽቡቕ እዩ። ንኹሉ ጸዓትካ ይዅን ፈጠራውነትካ ብዝግባእ ስለ ዝተጠቐምካሉ፡ ንሓዋሩ ነጺፉ ኣይተርፍን እዩ። ብዙሕ ስለ ዝሓሰብካ እውን፡ ሓሳባት ይውደኣካ ማለት ኣይኰነን። ክንደይ ክቡር ምዃንካ ኢኻ እትገልጽ ዘለኻ። ከም ውጽኢቱ፡ ሓደስቲ ዓማዊል ኣብ ሓጺር ግዜ እንተ ዓሰሉኻ ከቶ ዘገርም ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ዘይድሩት ጸጋታት ከም ዘለዉኻ ትፈልጥ እንተ ዄንካ፡ ንዓቕምኻ ሓደስቲ ሓሳባት ኣብ ምፍልፋል፡ ዝያዳ ጸዓት ኣብ ምውህላል፡ ፈጠራዊ ኣተሓሳስባ ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ከም እዚ ዓይነት ኣእምሮኣዊ ዝንባለ ከተጥሪ እንከለኻ፡ ንስኻ እውን ነቲ ኣቐዲሙ ዝተመዝገበ ዓወት ክትደግሞ ወይ ኣርኪብካ ክትሓልፎ ከም እትኽእል ልዑል እምንቶ ኢኻ እተጥሪ። ዓወት ናይ ውሑዳት ኣይኰነትን። ዓወት ንኹላትና ብማዕረ እትብጽሓና ምዃና፡ ቀጻሊ ምዝኽኻር ኣገዳሲ እዩ። (all in) ንምዃን፡ እጅገኻ ሰብሲብካ ተለዓል። ንነፍሲ ወከፍ ዘጋጥመካ ዕድል ከኣ፡ ጸንቂቕካ ተጠቐመሉ። ንጻዕርኻ፡ ፈጠራውነትካ፡ ጸዓትካ፡ ሓሳባትካን ዘይምሕላልካን ከቶ ክትንክዮም ኣይግባእን። ንተወፋይነትካ ከቶ ከተዝሕሎ የብልካን። እቲ ምንታይሲ፡ ዋላ ኣሸበሸብ እንተ ፈሸልካ፡ ተመሊስካ ናብ መንገዲ ዓወት ክትረግጽ ኣይትጽገምን ኢኻ። እቲ ሓይሊ ኣብ ውሽጥኻ ስለ ዘሎ፡ ክሳብ ዝከኣለካ ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ። ገለ ሰባት ንኣዝዮም ውፉያት ሰባት ኣብ ክንዲ ዘተባብዕዎም፡ ንድሕሪት ክጐትትዎም ኢኻ እትርእዮም። ውፉያት ሰባት ኰንደዀናዊ ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ዓይኖም ኣይሓስዩን እዮም። መብዛሕትኡ ሰብ ግዳ፡ ውሑስነት ዘለዎ ስራሕ ክሰርሕ እዩ ዝደሊ። በዚ እዮም እምበኣር፡ ውፉያት ሰባት ብናይ ቀረባ ሰቦም ብዙሕ ምትብባዕ ዘይግበረሎም። ንጸዓትካ፡ ፈጠራውነትካን ጻዕርኻን ድሩታትን ዘይትክኡን ገይርካ ኣይትቝጸሮም። ኣብ ህይወት ገለ ነገራት ደረት ከም ዘለዎም ርዱእ እዩ። ንኹሉ ነገር ደረት ከም ዘለዎ ገይርካ ምቝጻር ግዳ፡ ግጉይ ኣተሓሳስባ ጥራይ ዘይኰነ፡ የልምሰካ እውን እዩ። ንስኻ ኣብ ስጕምቲ ምውሳድ ስሉጥ ክትከውን ይግባእ። እቶም ንስኻ እትወስዶም ስጕምቲታት ናብ ዓወት ወይ ፍሽለት ከምርሑኻ ከም ዝኽእሉ ኣቐዲምካ ኣብ ርእስኻ ሓዞ። ከም ውጽኢቱ፡ ዓወት ከጋጥመካ እንከሎ ብቐሊሉ ኣይትሰክርን ኢኻ። ፍሽለት ከጋጥመካ እንከሎ ድማ፡ ብእኡ ንብኡ ኣይትርኹመሽን ኢኻ። ከመይሲ፡ ብድሕሪ ፍሽለት ዓወት ከም ዝመጽእ ኣይጠፍኣካን እዩ። ሓቂ እዩ፡ ኰንደዀናዊ ስጕምቲ ክትወስድ እንከለኻ፡ ዘይተጸበኻዮ ክሳራ ከጋጥመካ ይኽእል እዩ። ናይ ብሓቂ ዕዉት ክትበሃል እንተ ዄንካ ግዳ፡ ንኽሳራኻ ኣሕዊኻ ናብ መኽሰብ ገጽካ ክትውንጨፍ ይግባእ። ገዛእ ርእስኻ ዲስፕሊን ኣብ ምትሓዝ ካባኻ ንላዕሊ ዝምልከቶ ካልእ ሰብ ወይ ኣካል ክህሉ ኣይግባእን። ዲስፕሊን ዘለዎ ሰብ ኣብ ስራሑ ወይ ትምህርቱ ብልዑል ተወፋይነት ኣብ ምንጣፍ ኣይጽገምን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ዲስፕሊን ገዛእ ርእስኻ ኣብ ምፍላጥን ምምእዛዝን ኣዝዩ ሓጋዚ ስለ ዝዀነ። ኣብ ዓለምና ዝተመዝገበ ዓወት ብልሙጽ መንገዲ ዝተሓልፈ ኣይኰነን። ድሕሪ ብዙሕ ሓርጐጽጐጽ ኢኻ ንመስመር ዓወት ክትረግጽ እትኽእል። ታሪኽ ተጠመትቲ ሰባት ከነንብብ እንከለና፡ ነዚ ሓቂ እዩ ዘረጋግጸልና። ይዅን ትካልካ ቀጻሊ ከተስፍሖም ትኽእል ኢኻ። ነዚ ሓቂ እዚ፡ ብዙሓት ሰባት ቅድሜኻ ኣተግቢሮምዎ እዮም። ንስኻ እውን፡ ብተወፋይነት እንተ ሰሪሕካ ነቲ ቕያ ኣብ ምድጋም ኣይእግመካን እዩ። ቃልካ ምኽባር ትርጕም ኣልቦ ጥራይ ዘይኰነ፡ ሓደገኛ እውን እዩ። እቲ ንስኻ ብተወፋይነት እትሰርሖ እዩ፡ ንህይወትካ ቅርጺ ዘትሕዞ። ክንዲ ዝዀነ፡ ኣብ ስራሕካ ከቶ ክትሕለል ኣይግባእን። በዚ እዩ እቲ ናይ ብሓቂ እወታዊ ለውጢ ክምዝገብ ዝኽእል። ብዙሓት ትካላት ዝገብርኦን ዘይገብርኦን ንዓማዊለን ቃል ዝኣትዋ ኣለዋ። ኣብ ህይወትካ ነቲ ክትገብሮ ዘይትኽእል ቃል ኣይትእተወሉ። ንዓሚልካ ድሕሪ ሓደ ሰሙን ንብረቱ ከተረክቦ ዓቕሚ እንተ’ልዩካ፡ ድሕሪ ሳልስቲ ኣብ ኢዱ ከም እተረክቦ ቃል ዘእቱ ምኽንያት የብልካን። ንዓማዊልካ ንምሕጓስ ዝያዳ ተወፊኻ ብዝሰራሕካዮ መጠን፡ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ኢኻ እትሓኵር። ናብ ዝለዓለ ደረጃ ክትሓኵር እንከለኻ፡ ብሓንሳእ ንገዛእ ርእስኻን ንዓማዊልካን ቃል ዝኣተኻሎም ኢኻ እተስምር። ኣብ ስራሕካ፡ ዓማዊልካ ወይ ስድራ ቤትካ - ዝያዳ ጸዓት ብዘወፈኻዮ መጠን፡ ዝያዳ ቃልካ እናስመርካ ኢኻ ንቕድሚት እትምርሽ። እቲ ንጸዓቱ፡ ጸጋታቱ፡ ፈጠራውነቱን ዘይምሕላሉን ብሻላ-ማላ ዘይርኢ ሰብ፡ ካልእ ሰብ እውን፡ ንዕኡ ብሻላ-ማላ ኣይጥምቶን እዩ። ንሓደ ካብ ዓማዊልካ ዝኣተኻሉ ቃል እንተ ዓጺፍካ፡ ከቢድ ክሳራ ከስዕበልካ ከም ዝኽእል ኣብ ግምት ከተእትዎ ጽቡቕ እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ወረ ከም ንፋስ ተላባዒ ምዃኑ ከቶ ክጠፍኣና የብሉን። ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ይዅን ማሕበራዊ መራኸቢታት እትገብሮ መወዓውዒ እውን፡ ሚዛኑ ዝሓለወ እንተዀነ ተመራጺ እዩ። “ኣብ ዘይገብራ ይነግራ!” ክብሉኻ የብሎምን ዓማዊልካ። “ብዙሓት ሰባት ዝፈሽሉ፡ ዋሕዲ ባህጊ ስለ ዘለዎም ዘይኰኑ፡ ዋሕዲ ተወፋይነት ስለ ዘለዎም እዮም።” - - ቪንስ ሎምባርዲ ቪንስ ሎምባርዲ ሓደ ካብ ረብሓ ተወፋይነት እምበኣር፡ ቃልካ ኣብ ምኽባር ስለ ዝሕግዘካ እዩ። ኣብርሃም ሊንከን፡ “ተወፋይነት እቲ ንመብጽዓ ናብ ክዉንነት ዝልውጥ እዩ።” ዝበሎ ቀሊል ትርጕም ዘለዎ ኣይኰነን። “ተወፋይነት እንተ ደኣ ዘይሃልዩ - መብጽዓታትን ተስፋታትን ጥራይ ይህልዉ። ውጥን ግዳ ኣይህሉን እዩ።” - ፒተር ድራከር - ፒተር ድራከር", "char_count": 3987, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02665", "text": "ኣነስ መዓስ’ዩ ጓለይ ከም ድላየይ ዝዀነለይ፧ ዝጀመርኩዎ ህይወት ብሰንኪ’ዞም ገዛ ምዃን ኣብዩኒ። ሎሚ ምስ ፍቕረይ ቈጸራ ስለ ዝነበረኒ ኣንጊሀ ተሲአ ስርሐይ ወዲአ። ቈጸራና ሰዓት ኣርባዕተ ናይ ምሸት’ዩ ነይሩ። ኣብዚ ሰዓት እንተ ዘይወጺአ፡ ምሸት ዓይኖም ኣይገብረሎምን እዩ። ክሳዕ እታ ዝወጽኣላ ሰዓት ድልውቲ እንተ ዘይጸኒሐ፡ ክተሓጻጸብ ምስ ጀመርኩ’ያ ስራሕ ትፍጠረለይ። ሎሚ ንግሆ ብኣጋኡ ስርሐይ ወዳዲአ፡ ነብሰይ ተሓጺበ፡ ክዳውንተይ ቀይረ። ከምኣ ኢለ እንተ ዘይውዒለ ዳሕራይ ኣብ ምውጻአይ ክቐያይር ኣይክእልን’የ። ናብ መሓዛይ ኢለ ከይወጽእ፡ ትኽየድ መሓዛ የብለይን። እተን ዝርካበን ማዕዶ ሰፊረን። ስራሕ ገዛ ተወዲኡ ጸኒሑዋ። ” ኢለያ። ክትጥሕረኒ ደልያ። “ራህዋ ጓላይ፡ ምሳሕ ሰሪሕኪ ዲኺ፧” ኢላትኒ። ምሳሕ ኣይኰነን ንድራር’ውን ተሰሪሑ’ዩ። “እዋይ! ባዕለይ’የ ዘይነግረኪ ዝነበርኩ፡” እናበለት ናብ ክሽነ ኣትያ። ናይ ምሸት ኣጋይሽ ክመጽኡና ምዃኖም፡ ንእኦም ዝኸውን ክንሰርሕ ከም ዘሎና ነጊራትኒ። እዞም ኣጋይሽ ንኣይ ዝሕዙ ከይኰኑ እናተሰከፍኩ መን ምዃኖም ሓቲተያ፣ ምንጋር ኣብያትኒ። ድሕሪ ምሳሕ ክዳነይ ክቐያይር፡ ጽብቕብቕ ክብል ኣዚዛትኒ። እዛ ትእዛዝ ቅድሚ ሕጂ ስለ ዝፈልጣ እዞም ኣጋይሽ ንኣይ ዝደለዩ ምዃኖም ፈሊጠ። ቀልጢፎም መጺኦም እንተ ከዱ ካብ ምጽላይ ሓሊፈ ዝገብሮ ኣይነበረንን። እቲ ተኸዲነዮ ክኸይድ ዝሓሰብኩ ክዳን ቀይረ፡ ኣብ ምጽባይ ኣትየ። ድሓን ኣይእተው ደንጕዮም። ፍቕረይ ምድንጓየይ ከም ዘሻቕሎ እፈልጥ’የ። ካልኦት ብሑጓ ክወስዱኒ ይኣትው ምህላዎም ኣይፈለጠን ዘሎ። ሎሚ፡ ቀዳማይ ዓመት ፍቕርና እዩ። ቅድሚ ክልተ ቅነ ኣትሒዙ “ኣብታ ሓንቲ ሰንበት ንውሕ ዝበለ ግዜ ብሓደ ከነሕልፍ ኢና። ኣቐዲምኪ መደብ ኣይትሓዚ፡ ” ኢሉኒ እዩ። ኣነ ከኣ ከምዛ ዘይዘከርኩዎ፡ “ናይ ደሓን ደኣ ኣቐዲምካ ክንዲ’ዚ ትቋጸር፡ ” ኢለዮ። ከም ቀደሙ ብወለላ ቋንቋኡ ገይሩ ይምልሰለይ። ኣነ ከኣ “ድገመለይ፡” እብሎ። ማማ ካብ ቤተ ክርስትያን ክትመጽእ እንከላ፡ ድሮ ሰዓት ቈጸራና ኣኺሉ። እዋይ’ዚ ዕድለይ! ቅድሚ ሕጂ ብሰንኪ ስድራይ ካብ ብዙሕ ነገር ተሪፈ’የ። ሕጂ ከኣ ኣብታ እንታይ ሒዛትለይ ምህላዋ ዘይፈልጥኩዋ መዓልቲ፡ ብዙሕ ሃሪፈያ ቀንየ። ሕጂ “ተምርዓዊ!” - “ኣይምርዖን!” ክንደይ እምባጋሮ ክህሉ’ዩ። ዝገርመኒ ዘሎ ናይዞም ኣወዳት’ዩ። ቅድም ንኣይ ረኺቦም ዘየዘራርቡኒ። በዚ ሎሚስ በሊ “ሕጂ ቀያይረ እንታይ ትርጉም ኣሎዎ። ስለ ዝፈለጡኒ መጺኦም ኣለው። ናተይ ምህላው ንምንታይ የድልዮም። ደሓር ከኣ ሰዓት ሰለስተ መደብ ኣሎኒ ክወጽእ እየ፡ ሳላ ኣብ ግዜኣ ዝተመለስኩ ሳላ ኣብ ግዜኣ ዝተመለስኩ ቀዳም - 03 03 ጥሪ 2026 2026", "char_count": 1495, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02666", "text": "ግን እታ ሰበይቲ፡ “ድሓን መድሃኒት ባዕለይ ክገዝእ’የ ኪዲ ገዛ፡” እያ ትብላ ነይራ ነታ ከተሰንያ ከም ዝመጽአት ድሓር ዝተረድኣኒ ሰበይቲ። ጕዳይ ኣፍ ግን ገለ ሓሚማ ኣላ ኢለ ሓሲበ። ኣይጸንሐትን ኩርምታ ስለ ዘስደደት ሪጋ ከሕፉፍዋ ንቕድሚት መጺኣ። ሰብ ሪጋ ጸገማ ተረዲኡዎም ኩርምቲያ ኣስዲዳ እናበሉ ነቶም ሪጋ ቀዳሞት ዝነበሩ ክነግሩዎም ምስ ሰማዕኩ በሪሁለይ። ለካ! ሕቶይ ዝተመለሰለይ መሲሉኒ። ናይ ሓፍተይ መድሃኒት ክገዝእ ናብ ሆስፒል ኦሮታ ምስ ከድኩ እዩ። ናይቲ ቈልዓ መርመራ’ውን ይካየድ ስለ ዝነበረ፡ ኣነን ኣቦኡን ውሽጢ ክንጸንሕ ከም ዘይንኽእል ተሓበርና። ነታ ዕድል ክጥቀመላ ኢለ፡ ኣቐዲሙ ተዓጽዩ ዝጸንሓኒ ፋርማሲ ተኸፊቱ እንተ’ሎ ኢለ ከባቢ ሰዓት 10 ተመሊሰ። ደንጕዮም ስለ ዝኸፈቱ ብዙሕ ሰብ ሪጋ ሒዙ ጸኒሑኒ። ካብቲ ወዲ ዝወጽእ ቃላት ናይ ከንፈር ምንቅስቃስ ከይሓልፎ ኢሉ ናብቲ ወዲ ጥራይ ይከታተል ነይሩ። ቍሩብ ንቕድሚት ምጺአ ብቛንቋ ምልክት፡ “ቋንቋ ምልክት ትኽእል እንተ ኴንካ ክትርጕመልካ፡ ” ኢለዮ። ዝበዝሑ ዓበይቲ ጽሙማን ዘጋጥሙኒ ቋንቋ ምልክት ዘይተማህሩ እዮም። ሕብረተሰብና ኣብ ጽሙማን ዝነበሮ ርድኢት ምስ ናይ ሎሚ ይፈላለ’ዩ። ሰብኣይ ተሓጒሱ ዘረባይ ተርዲኡዎ፡ “እወ” ኢሉ መሊሱለይ። እቲ ፋርማሲስት ንምርግጋጽ፡ ከመይ ከም ዝገብሮ ሓቲቱ፡ እቲ ሰብኣይ መሊሱሉ፣ እናተርጐምኩሎም ማለት’ዩ። ኣነ ሕሳብ ክኸፍል እናኸድኩ እቲ ጽሙም መድሃኒቱ ተቐቢሉ ጸኒሑኒ። ነቲ ፋርማሲስት “ተረዳዲእኩም ዲኹም፧” ኢለዮ። ብዙሕ ዝተገደሰሉ ይመስል ኣይነበረን፣ “እንድዒ ኣነ’ሞ እንታይ ይፈልጥ፡” ኢሉኒ ስርሑ እናገበረ። ቅድመይ ዝነበረ ሰብኣይ ማስክ ገይሩ ኣብ ልዕለይ ጠጠው ኢሉ ነይሩ። ክልተ ኣንስቲ መጺአን ሓንቲአን፡ “መን’ዩ ዳሕረዋይ፧” ኢለን ምስ ሓተታ ተረዲኡዎ ብቕልጡፍ መሊሱለን፣ ግን ብኣፍ ዘይኰነ ኣመልካቲቶ ኢዱ ጢል ኣቢሉ ሓቢሩወን። ‘ጽሙም ድዩ፧’ ኢለ ሓሲበ፡ ክሳብ ሪጋና ዝበጽሕ ብቛንቋ ምልክት ክዕልሎ ኢለ። ካብተን ክልተ ኣንስቲ ሓንቲአን እውን ማስክ ገይራ ኣፋ ዕጽያ ትረዳድእ ምንባራ ርእየ። ‘እዞም ሰባት እንታይ’ዩ ወሪዱዎም፧ ክልተኦም ዓበይቲ’ዮም፡’ ኢለ ብውሽጠይ ሓሰብኩ። እንተዀነ ጸኒሕና ኣፍንጭአን ብችረቶ ዝተሓከማ ዓባይ ሰበይቲ ምስቲ ቃንዛአን እርጋን ተሓዊሱዎ ጠጠው ክብላ ተጸጊመን ኣሕሉፉኒ ኢለን ናብቶም ቀዳሞት ዝነበርና መጺአን። ቅድመይ ኣሕሊፈየን። ኣብ ከምዚ ኵነታት እቲ ሰብኣይ ምስቲ ፋርማሲስት ክዘራርብ ከሎ እንተ ኣስተብሃልኩሉ ግን ኩርምቲ ዝሓመመ ዘይኰነስ ጽሙም ኰይኑ ጸኒሑኑ። ክትርጕመሉ ኢለ መንኮቡ እንተ ተንከፍኩዎ ወይከ፣ ደጋጊመሉ ኣይተረድኣንን። ኣብ መንጎ ዝርብሾ ዘለኹ ወይ’ውን ኣብ ዝበዝሓ ትካላት ከም ዘስተብሃልኩዎ ጽሙማን ንእኡ ዝትርጕመሉ ሰብ ሒዙ ፈቐዶ ትካላት ኰለል ከብሎ እዩ ዝውዕል።", "char_count": 1559, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02668", "text": "ኣየናይ ወዲ’ዩ ነታ ጓል ከይረኸበ ምስ ስድራ ክውድእ ዝፍትን ዘሎ፧ ኣብዚኣ ዘይተበዐ እንታይ ሰብኣይ ክዀነለይ ኢሉ’ዩ፣ ስጋኺ በሊ! ምዃን ዝሕልቲ ምዃነይ የሽብዖም ኣሎ። ከምዛ ካብ ፍቓድ ስድራይ ፍጹም ዘይወጽእ፡ ስድራይ ከም ድላዮም ዝመልኩኒ፡ ካብ ምሳይ ምስ ስድራይ ምስምማዕ ዘዋጽኦም ኰይኑ ይስምዖም ኣሎ። እቲ ዝኸፈአ ሕጂ ምድንጓዮም’ዩ። ኤህ! ዓቕሉ ጸቢባቶ ኣላ። ተለፎን ከኣ ምስ ባባ’ያ ዘላ። ሞሊቐዶ ክኸይድ ኣንቲ ዳየረይ!፧ እዋይ ከምዚኦም ስድራ’ዚኦምሲ ይህሉዶ፧ 18 18 ሓምለ 2018 2018 ... ኵሉ ግዜ ዓለም ንኽትዕዘበኒ ኣብ መድረኽ እተሰቐልኩ ሰብ’የ። በይነይ ኣይኰንኩን፣ ኵሎም እቶም ኣብ ገዛእ ርእሶም ዝኣምኑ፡ እቶም ሕመቖም ዝቕበሉ፡ እቶም ዓወቶም ዝጽምብሉ፡ እቶም ሓጐሶም ዝማቐሉ፣ እቶም ሰብ - ናይ ሰብ ዘሎዎም ሓለይቲ፡ እቶም ከምቲ ንነብሶም ንኻልእ ጽቡቕ ዝምነዩ፡ እቶም ኵሉ ሳዕ እወታውያን፡ እቶም ሓለምቲ ጽቡቕ፡ እቶም ገበርቲ ጽቡቕ፡ እቶም ኣተባባዕቲ፣ እቶም ንእሽተይ ብርሃን ኣብ ጸላም ዝውልዑ ጸለውቲ። ... እወ እንታይ ደኣ፡ ጻዕዳ ይጽናሕካ ምቁረይ። ኣነ ክፍለየካ ማለተይ ኣይኰነን። ግን ስድራይ ዘይቅበሉዎ ወዲ ክኸውን ወይ እምቢታይ ሰሚዖም “ጓልና ኣብያ” ክብሉ፣ እንታይ ደኣ። ሻቕሎትካን ህርፋን ናይዛ መዓልትን እናዘከርኩ እነብዕ ኣለኹ። ናተይ ዕድል ከምኡ’ዩ። ኣብቲ ብምሉእ ልበይ ክሕጐሰሉ ኢለ ዝሓስበሉ፡ ኵሉ ሳዕ ገለ መኻልፍ መጺኡ’ዩ ዝሕስደኒ። እውይ ኣንታ ፈጣሪ ካብዛ መዋጥር ኣውጽእኒ። ናይ ጽባሕ ባዕሉ ይፈልጥ፣ ሎሚ ግን በጃኻ ሓሳብ ልበይ ኣስምረለይ! ራህዋ - Skr ራህዋ - Skr ብሌን ግርማይ ብሌን ግርማይ “እንታይ ኢሉካ፡” ኢለ ሓቲተዮ። መድሃኒቱ እናኣርኣየ፡ 1 ንግሆ፡ 1 ፋዱስ፡ 1 ምሸት ውሰድ ከም ዝተባህለ ብቛንቋ ምልክት ነጊሩኒ። ናብቲ ፋርማሲስት ከይደ ዝያዳ ንምርግጋጽ “ከመይ’ዩ ክወስዶ፧” ምስ በልኩዎ፡ ቃንዛ ክስምዓካ ከሎ ጥራይ ሓንቲ ውሰድ ከም ዝበሎ ምስ ነገርኒ። ዘይምርድዳእ ዘምጽኦ ሽግር ክንግንዘብ ከም ዘሎና ደውል ኰይናትኒ። ሕጂ’ውን ተመሊሰ ኣብ ግዜ ቃንዛ ክሓምም ከሎ ጥራይ ሓንቲ ክወስድ ከም ዘሎዎ ኣረዲአ ናብ ጕዳየይ ኣቢለ። እቲ ጽሙም ስለ ዝሓገዝኩዎ ኣዝዩ ተሓጕሱ “ክጽበየኪ’የ፡” ኢሉ ተጸቢዩኒ። ተመሊሰ ነቲ ሓበሬታ ደጊመ፡ ቍሩብ ኣዕሊልና ተፈላሊና። ኣብቲ ሪጋ ብዙሕ ኣይተበሳጨኩን ነይረ። ‘መን ይፈልጥ እዚ ሰብኣይ ጽሙም ይኸውን፣ ነዚ ክሕግዝ ድማ ኣምላኽ መዲቡዎ ይኸውን፡’ ኢለ ነይረ’የ። ድሓር’ዩ ድኣ ኩርምቲ ኣስዲዳ ዝመጽአት ሰበይቲ ምስኡ ዘመሳስላ ምስ ርኣኹላ ኩርምቶም ዘስደዱ እዮም ኢለ … ሃሃሃሃሃ። ተመስገን ኣብ ግዜኣ ክምለስ ዝገበርካኒ። ትርጓሚ ከ ካልእ ናይ ውልቁ ጕዳይ ገዲፉ ማዕረ ክንደይ’ዩ ክሕግዝ ዝኽእል፧ ዋላ እንተ ደለየ’ውን ቀሊል ኣይኰነን። ሓንቲ ትካል ግን ካብ ኵሉ ዓቕሚ ሰባ፡ ክልተ ሰለስተ ኣባላታ ቋንቋ ምልክት ኣምሂራ፡ ጽሙማን ከም ኵሉ ዜጋ ጽቡቕ ኣገልግሎት ክረኽቡሉ ዝኽእሉ መገዲ ክትፈጥር ግን ትጽገም ኣይመስለንን። ብፍላይ ኣብ ከም ናይ ጥዕና ዝኣመሰላ ኣገደስቲ ትካላት። ምኽንያቱ፡ ጽሙማን ኣካል ኣፍራዪ ክፋል ሕብረተሰብ እዮም። ክንደየናይ ተረዳዲኦም ከይኮኑ ብዝብል ስክፍታ፡ ቅድሚ መድሃኒተይ ምውሳደይ፡ ናብቲ ጽሙም ተመሊሰ ኣየ ኣማኑኤል ኣየ ኣማኑኤል ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.200", "char_count": 1871, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02670", "text": "ዓርቢ 10 ሚያዝያ ብምኽንያት በዓል ናጽነት ዝጀመረ ቅድድም ብሽክለታ ከተማ ደቀምሓረ፡ ዝሓለፈ ሰንበት’ውን ውድድራቱ ኣሰላሲሉ። እዚ ምስ መምዘኒ ብቕዓት ሓዊስካ ኣብ ሸውዓተ መድረኻት ዝተሰርዐ ውድድር ንሸውዓተ ሰናብቲ ክቕጽል እዩ። ናይ ሎሚ ዓመት ቅድድም ብሽክለታ ከተማ ደቀምሓረ ካብ ዝሓለፈ እዋን ፍሉይ ዝገብሮ፡ ዳኮርሶ ተቐዳደምቲ ኣሳቲፉ ምህላዉ እዩ። ዛጊት ክሳብ ሕጂ ተመዝጊቡ ዘሎ ውጽኢት ድማ፡ ኣብ ናይ ህጻናት ምድብ ሀ፡ ዊነር ተስፋኣለም ብ12 ነጥቢ፡ ኖህ ዮናስን መርሃዊ መሓሪን ብተመሳሳሊ 7 ነጥቢ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ደረጃ ሒዞም ውድድሮም ዛዚሞም። ህጻናት ምድብ ለ፡ ኖህ ተኪአ 28፡ ሄኖስ ዘርኡ 17፡ ዘመን ፍሰሃየ ብ13 ነጥቢ ዕዉታት ኮይኖም። ኣብ ተመሳሳሊ ምድብ ለ ኣብረሃም ብ14 ነጥቢ፡ ኤቨን ግርማይ ብ9 ነጥቢ፡ ሄኖስ ስምኦን ብ6 ነጥቢ ዕዉታት ብምዃን ኣብ ፖድዩም ደይቦም። ብ7 ነጥቢ ዕዉታት ኮይነን። ኣብ ቀዳማይ ድቪዥን ሲራክ ፍሰሃየ 22 ነጥቢ ቀዳማይ፡ ሴም የዕብዮ 15 ነጥቢ ካልእይ፡ መሪሕ ብርሃነ 14 ነጥቢ ሳልሳይ ኮይኖም ውድድሮም ዛዚሞም። ዳ ኮርሶ ዘክየድዎ ውድድር ድማ ቀዳማይ ሳሚኤል ዘርኡ ብ21 ነጥቢ፡ ካልኣይ ናሄር ኢሰያስ ብ17 ነጥቢ ከምኡ’ውን ሱሌማን ዓብዱ ብ15 ነጥቢ ሳልሳይ ኮይኖም ተዓዊቶም። ቅድድም ብሽክለታ ከተማ ደቀምሓረ ሰንበት 26 ሚያዝያ ክቕጽል ምዃኑ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ። ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ዝተረኽበ ውጽኢት ድማ፡ ቀዳመይቲ ኣርሴማ ፍስሃየ ብ15፡ ካልአይቲ ሉልያ ፍስሃየ ብ12፡ ሶሶና ዓንደማርያም", "char_count": 869, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02671", "text": "ፈደረሽን ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት መዓልቲ ናጽነት ንጋንታታት ካልኣይ ዲቪዥዮን ክልቲኡ ጾታ ዘሳተፈ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታታት ኣካይዱ። ሰንበት 19 ሚያዝያ ኣብ ሜዳ ቦቺዮፊላ ኣብ ሰዓታት ድ.ቀ ፈለማ ዝተራኸባ ጋንታታት ደቂ ተባዕትዮ ድማ ደምበ ሰምበልን ማይ ተስፋን እየን ነይረን። 25ብ21 ብድምር ውጽኢት 2ብ0 ብምዕዋት ናብ ዝቕጽል ግጥም ሓሊፋ። ተጻዋታይ ናይታ ጋንታ ሻምናይ ተስፋ ድማ ብዘርኣዮ ጸወታ ብተዓዘብቲ ተናኢዱ። ብምስዓር ናብ ዝቕጽል ግጥም ክተማዕዱ ክኢላ። ናይቲ ዕለት ሳልሰይቲ ጸወታ ንምክያድ ሜዳ ዝወረዳ ድማ ጋንታታት ደቂ ተባዕትዮ ሕውነትን ዓዲ ጓዕዳድን እየን። ጸወታ ናይ’ዘን ጋንታታት ብኹሉ መዳዩ ካብ ተዓዘብቲ ናእዳ ዘትረፈ እዩ ነይሩ። እቲ ወኒ ዝቕስቅስ ጽቡቕ ናይ ምቅብባል ኩዕሶ ዝተራእየሉ ሓያል ውድድር፡ ሕውነት ንፈላመይቲ ሴት 25ብ14 ክትዕወተላ ድሕሪ’ዚ ጋንታታት ደቂ ኣንስትዮ ባሕቲ መስከረምን ደምበ ሰምበልን እየን ገጢመን። ጋንታ ባሕቲ መስከረም ዘንጸባረቐቶ ዝተወሃሃደ ጸወታ ድማ፡ ነታ ጸወታ ዘደናጎየት ደምበ ሰምበል 25ብ15 ከምኡ’ውን 25ብ11 ብድምር 2ብ0 ደምበ ሰምበል ንጸወታ ብምዕብላል፡ ኣብ ልዕሊ ማይ ተስፋ ኣከታቲላ 25ብ15 ከምኡ’ውን", "char_count": 700, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02672", "text": "ስዒበን ጋንታታት ኣውገትን ባርዕን እየን ተራኺበን። ባርዕ ኣብ ልዕሊ ኣዉገት 56ብ26 ተዓዊታ። አባላ ኣብርሃም ኢሳቕ 26 ሸቶታት ብምምዝጋብ ደሚቑ ውዒሉ። አብ መወዳእታ ግጥመን ዘሰላሰላ ዓዲ ሮሶን ነብሮን እየን። ዓዲ ሮሶ አብ ልዕሊ ነብሮ 45ብ37 ብምዕዋት ኣብዚ ውድድር ፈላሚ ዓወት ኣመዝጊባ። ዝነኣድ ጸወታ ኣንጸባሪቐን። ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት ኩዕሶ ሰኪዐት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ሰኑይን ሰሉስን ብደቂ ተባዕትዮ ኣብ ሜዳ መዓስከር ደንደን ቦውሊንግ ቀጺሉ። ትማሊ ሰሉስ አብ ዝቐጸለ ግጥማት፡ ነቲ ውድድር ከይተሳዕራ ክቕልሰኦ ዝጸንሓ ጋንታታት ኣልጌንን ባርዕን እየን ተራኺበን። ኣልጌን ንባርዕ ንምንብርካኽ ካብ ፈለማ ናይ’ቲ ጸወታ ክመርሑ ተራኣዮም። ጋንታታት ቶኮርን እልጌንን ፈለማ ናብ ሜዳ ወሪደን ግጥማተን ኣካይደን። ኣልጌን ኣብ ልዕሊ ቶኮር 55ብ37 ብዝኾነ ውጽኢት ተዓዊታ። እንተ ኾነ፡ ባርዓውያን ዝከኣሉ ኣይነበሩን። አብ ራብዓይ ርብዒ ናይ’ቲ ግጥም ንኣልጌን ኣርኪቦም ብፍርቂ ሹት ንውጽኢት 76ብ75 ብምቕያር ዓወት ተጐናጺፎም። ተጻዋታይ ጋንታ ዓዲ ሮሶ ኣንዋር ሓምድ 26 ሸቶታት ብምምዝጋብ ጸብለል ኢሉ። ሳንድራ ተስፋአለም ከምኡ’ውን ኣስማይት ኣማኑኤል ኣብ ጎድኒ ደቂ ታባዕትዮ ጋንታ ነብሮ ተሰሊፈን ተጻዋታይ ኣልጌን እስቲፋኖስ መሓሪ፡ ኣብቲ ጸወታ 27፡ ብሓፈሻ ድማ 117 ሸቶታት ብምምዝጋብ ኣብ ቅድሚት ተሰሪዑ። ተጻዋታይ ባርዕ ሴም ዳዊት 30 ሸቶታት፡ ተጻዋታይ ኣልጌን ሴም እስቲፋኖስ ድማ 27 ሸቶታት ብምምዝጋብ ደሚቖም ውዒሎም። ቀጺለን ዝተራኸባ ጋንታታት ድማ ቶኮርን ነብሮን እየን። ቶኮር ድማ 48ብ43 ተዓዊታ። ተጻዋታይ ቶኮር ኢዮቤል ክብሮም 27 ሸቶታት ብምምዝጋብ ተናኢዱ። አብ መወዳእታ ጋንታታት ኣውገትን ብድሆን እየን ገጢመን። ኣውገት ድማ ንብደሆ 31ብ18 ተዓዊታትላ። ውሽጣዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ ሎሚ ረቡዕ ባርዕ ምስ ነብሮ፡ ኣልጌን ምስ ብደሆ ከምኡ’ውን ቶከር ምስ ዓዲ ሮሶ ብዝካየድ ግጥማት ቀጺሉ ክውዕል እዩ።", "char_count": 1114, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02673", "text": "ወዲ 32 ዓመት በልጁማዊ ኣጥቃዓይ ክለብ ናፖሊ ሮሜሉ ሉካኩ፡ ብዛዕባ መጻኢኡን ኣበርክቶኡን ምስ ጋንታኡ ተዘራሪቡ። እዚ ኣጥቃዓይ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ቸልሲን ኤቨርተንን ነበር ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሻምፕዮን ሰሪኣ ኢጣልያ ዝኾነት ናፖሊ፡ ኣብ ኢጣልያ ልምምድ ከካይድ ዘቕረበትሉ ጠለብ ዕሽሽ ድሕሪ ምባሉ፡ ብጉድለት ድስፕሊን ምስታ ጋንታ ተዃርዩ ምጽንሑ ይፍለጥ። ሉካኩ ካብዚ ዝተጠቕሰ ግዜ ኣትሒዙ ካብ ኩሉ ልምምድ ናፖሊ ብምርሓቕ ኣብ መበቆል ሃገሩ በልጁም ኣዕሪፉ ድሕሪ ምጽናሕ እዩ፡ ምስ ጋንታኡ ንምዝርራብ ናብ ኢጣልያ ኣቕኒዑ። ኣብቲ ዘተ፡ ወኪሉ ፈደሪኮ ፓስቶረሎን ዳይረክተር ስፖርት ክለብ ናፖሊ ጆቫኒ ማናን ምስታፎም ተፈሊጡ ኣሎ። በዚ መሰረት ርክብ ናፖሊን ሉካኩን ኣገዳሲ ዝተባህለ ሓበራዊ ስምምዕ ብምኽታም ከም ዝተዓጽወ ቢቢሲ ስፖርት ጸብጺቡ። በዚ መንገዲ ኣቢሉ ሉካኩ ኣብ ዝመጽእ ክልተ ጸወታታት ምስ ቀዳሞት 11 ተሰለፍቲ ክወርድ ትጽቢት ገይሩ ኣሎ። በዚ መሰረት ሉካኩ ኣብዚ ዓመት ኣብ ኩሉ ውድድራት ብቕዓቱ ዘርእየሉ ባይታ ኣብ ምርካብ ተጸጊሙ ምጽንሑ ድማ ይንገር። 14 ጥቅምቲ 2025 ናፖሊ ኣንጻር ኦሎምፓያኮስ ኣብ ትገጥመሉ ዝነበረት ግዜ መጉዳእቲ ዝገጠሞ ሉካኩ፡ ክሳብ ጥሪ 2026 ኣብ ተሃድሶ ምጽንሑ ይፍለጥ። እዚ ይኹን እምበር ሓውዩ ናብ መሳርዕ ናፖሊ ብምምላስ ዕዙዝ ኣበርክቶኡ ክገብር ከም ዝተሸገረ ይእመን። እዚ ኣጥቃዓይ፡ ኣብዚ ወቕቲ ንጋንታኡ ኣብ ሸውዓተ ጸወታታት ጥራይ እዩ ወኪሉዋ ዘሎ። እቲ ናይ መወዳእታ ኣብ ሜዳ ዝተራእየሉ ድማ 6 መጋቢት ኣብ ልዕሊ ቶሪኖ 2ብ1 ኣብ ዝተዓወቱሉ ግጥም ከም ተቐያሪ ኮይኑ ዝተሳተፈሉ ጸወታ እዩ። ሰሪ’ዚ ድማ መጻኢ ናይ’ዚ ዓንተር ኣጥቃዓይ ኣብ ጠልጠል ምጽንሑ ይንገር። ሮሜሉ ሉካኩ ኣብ መወዳእታ ነሓሰ 2024 ካብ ቸልሲ ብ25 ሚልዮን ፓውንድ ኣብ ናፖሊ ክሳብ 2027 ዘጽንሖ ውዕል ብምፍራም ከም ዝተሰጋገረ ይፍለጥ። ክኢላ። ኣብ ካልኣይ ሴት ዓዲ ጓዕዳድ መሳርዓ ብምድልዳል ንጸወታ 26ብ24 ተዓዊታትሉ። ኣብ መወዳእታ ዝተኻየደት ዛዛሚት ሴት፡ እታ ብዮዲት ፍትዊ ትስልጥን ጋንታ ሕውነት 15ብ10 ብምዝዛም፡ ንጸወታ ብድምር 2ብ1 ናብ ረብሓኣ ቀይራ ምሕላፋ ርጉጽ ገይራቶ።", "char_count": 1223, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02674", "text": "ብምኽንያት በዓል ናጽነት ሻምፕዮን ስፖርታዊ ንጥፈታት ንኡስ ዞባ ሓጋዝ 18 ሚያዝያ ብወግዒ ፈሊሙ። ኣብ መኽፈቲ ናይቲ ጽንብል ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ኣቶ እድሪስ መሓመድ ሓምድ ወከልቲ ባይቶ፡ ሓለፍቲ ፈደረሽናት፡ ኣባላት ባህልን ስፖርትን፡ ሓለፍቲ ሚኒስትሪታት ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ ተጻወትትን ኣፍቀርቲ ስፖርትን ተሳቲፎም። ከተማ ሓጋዝ 3ብ0 ክዕወታለን እንከለዋ፡ ቢሻ ድማ ኣብ ልዕሊ ኣዱሊስ 4ብ2 ተዓዊታ። ሰንበት ዝተኻየደ ግጥማት ጋንታታት ቀዳማይ ድቪዥን ድማ፡ ወተሃደራዊ ሆስፒታል ግላስ ንቢሻ 5ብ2 ኣፋንያታ። ኣብ ውድድር ኩዕሶ መርበብ ደቂ-ተባዕትዮ ጋንታ ሰላም ንጋንታ ሓሽሻይ 3ብ0፡ ከምኡ’ውን ቢሻ ንኣዱሊስ ብተመሳሳሊ 3ብ0 ስዒራታ። ስፖርታዊ ውድድራት ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ብውዕዉዕ መንፈስ ንኽቕጽል ምትሕብባር ኣካላት መንግስትን ኣፍቀርትን ከይፍለዮም ኣቦ- መንበር ፈደረሽ ኩዕሶ እግሪ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ኣቶ ክፍላይ ኣብርሃ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣብ ዘስመዖ መደረ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ውድድር ኩዕሶ መርበብ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ጋንታ ሽንግርዋ ንጋንታ ሓሬና 3ብ2 ስዒራታ። እዚ ከም’ዚ ኢሉ እንከሎ፡ ውጽኢት ጸወታታት ግራስ ሩትን ብቕዓቱን ንምግምጋም፡ ንኽልተ ዓመት ዝቕጽል ጽዑቕ ልምምድ ይካየድ ከም ዘሎ ንኣወሃሃድቲ ናይቲ መደብ ብምጥቃስ ወኪል ዜና ናይቲ ንኡስ ዞባ ሓቢሩ። ቀዳም 18 ሚያዝያ ዝተኻየደ ውድድራት ኩዕሶ እግሪ ደቂ ተባዕትዮ ጋንታታት ካልኣይ ድቪዥን ዝተረኽበ ውጽኢት ድማ ነዚ ይመስል፡ ደሴት ንኮስቲና 2ብ0፡ ኣልነስር ንሆል", "char_count": 852, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02675", "text": "ኣሰልጣኒ እንግሊዛዊት ክለብ ማንቸስተር ሲቲ ስጳኛዊ ፐፕ ጓርዲዮላ ተጻወትቱ ኣብ ልዕሊ መራሒት ናይ’ቲ ሊግ ዘላ ኣርሰናል ንዘመዝገብዎ ዓወት፡ “እንቋዕ ሓጎሰኩም” ድሕሪ ምባል፡ ሎሚ ምስ በርንለይ ኣብ ዘካይድዎ ግጥም ጥንቃቐ ክገብሩ ኣተሓሳሲቡ። “ኣርሰናል ገና መራሒት 2004 ዘውዲ ፕሪመር ሊግ ንምድፋእ ዓቐብ ኮይኑዋ ዘሎ ኣርሰናል ክተረክባ እያ። ሮድሪ ኣብቲ ዝሓለፈ ሰንበት ንኣርሰናል 2ብ1 ዝሰዓሩሉ ግጥም ብዘጋጠሞ ማህረምቲ ንዘይተወሰነ ግዜ ካብ ጸወታ ክርሕቕ ምዀኑ’ውን ተሓቢሩ። ሎሚ ምሸት ሲቲ ኣንጻር በርንለይ እተካይዶ ግጥም፡ ሲቲ ካብ ሩበን ዲያዝ ትረኽቦ ሓገዝ’ውን ኣይክትረኽቦን እያ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ሰኑይ ምሸት ዌስትሃምን ክሪስታል ፓላስን ዘካየደኦ ግጥም ብዘይ ሸቶ ብምፍልላየን፡ ብተዘዋዋሪ ዎልቭስ ናብ ታሕተዋይ ድቪዥን ምውራዳ ርጉጽ ኮይኑ። ናይዚ ሊግ ምህላዋ ክዝንጋዕ የብሉን” ዝበለ እዚ ኣሰልጣኒ፡ እታ ጋንታ ሃኒጻቶ ዘላ ሓያል ናይ ተወዳዳርነት መንፈስ ገና ሻምፕዮን ክትከውን ዝለዓለ ተኽእሎ ከም ዘለዋ ሓቢሩ። ሲቲ ሻምፕዮን ፕሪመር ሊግ ንምዃን ተሪፉዋ ንዘሎ ጸወታታት ክትዕወተሉ ክትግደድ እያ። እዚ ምስ ዘይከውን ግን ነታ ድሕሪ 2003-", "char_count": 678, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02676", "text": "ሎሚ ፕሪመር ሊግ ሎሚ ፕሪመር ሊግ መበል 34 ሰሙን በርንለይ - ማን.ሲቲ 10፡00 ቅ.ቀ ቦርንማውዝ - ሊድስ 10፡00 ቅ.ቀ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.200", "char_count": 117, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02677", "text": "ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ፡ መርከብ ንግዲ ኢራን ድሕሪ ምቍጽጻሩ፡ ኢራን ከም ግብረ መልሲ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራውያን መራኽብ ኣመሪካ መጥቃዕቲ ድሮን ከም ዝፈጸመት፡ ማዕከናት ዜና ናይታ ሃገር ሓቢረን። መንግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ኢራን ‘ታስኒም’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ማያት ባሕሪ ዖማን ከም እተኻየደ ኣመልኪቱ። ይዅን’ምበር፡ በቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ብዛዕባ ዝወረደ ጉድኣት ዛጊት ኣይተሓበረን። ላዕለዋይ ወተሃደራዊ መራሒ ኢራን ኻታም አል-ኣንቢያ፡ ኣመሪካ ዝወሰደቶ ስጕምቲ፡ ንስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ክልተአን ሃገራት ብግሁድ ዝጥሕስ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ “ሕነ ናይዚ ብሓይልታት ባሕሪ ኣመሪካ ዝተፈጸመ ‘ሽፍትነት ባሕሪ’ ክንፈዲ ኢና፡” ክብል ኣቐዲሙ ኣጠንቂቑ ነይሩ። ምስ ኢራን ዝግበር ስምምዕ ኣብ ቀረባ ከም ዝፍጸም ተስፋ ብዝመልኦ መንገዲ ተዛሪቡ’ኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ግን፡ ንመደበራት ኤለክትሪክን ድልድላትን እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡", "char_count": 579, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02678", "text": "ፈደረሽን ሩስያ፡ ካብ 1 ግንቦት ጀሚሩ ብመስመር ሻምብቆ ድሩዝባ ኣቢሉ ካብ ካዛኺስታን ናብ ጀርመን ክለኣኽ ዝጸንሐ ነዳዲ ደው ከተብሎ ምዃና፡ ሰለስተ ምንጭታት ኢንዱስትሪ ናይታ ሃገር ትማሊ ሰሉስ ሓቢሮም። ዝለኣኽ ነዳዲ ጽልዋ ፈጢሩ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ብካዛኺስታን ኣቢሉ ዝሓልፍ ነዳዲ ደው ምባል ማለት፡ ኣብ ቀረብ ነዳዲ ጀርመን ዘይርጉእነት ክፈጥር ምዃኑ’ዮም ክኢላታት ዘጠንቅቑ ዘለዉ። ሜትሪክ ቶን፡ ወይ ከኣ ኣስታት 43 ሽሕ በርሚል ኣብ መዓልቲ ኮይኑ፡ ካብ 2024 ንደሓር ድማ ብ44 ሚእታዊት ወሰኽ ኣርእዩ፡ ኣብ ቀዳማይ ርብዒ ዓመት 2026 ከኣ ብ730 ሽሕ ቶን ወሰኽ ከም ዘርኣየ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ካዛኺስታን ብመንገዲ ሻምብቆ ነዳዲ ድሩዝባ ኣቢላ ናብ ጀርመን ዝለኣኸቶ ነዳዲ፡ ኣብ 2025 ብድምር 2.146 ሚልዮን ኲናት ኢራን፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ካብ ማእከላይ ምብራቕ ናብ መላእ ዓለም በዚ ድማ፡ ምሉእ ብምሉእ ምቊራጽ ናይቲ ሻምብቆ ነዳዲ፡ ኣስታት 17 ሚእታዊት ካብቲ ኣብ ዓመት 12 ሚልዮን ሜትሪክ ቶን ዝግመት ብጀርመናዊ ትካል መጻረዪ ነዳዲ ዝፈሪ ነዳዲ ደው ክብል ክግደድ እዩ። ሚኒስትሪ ጸዓት ሩስያ፡ ነቲ ምቊራጽ ኣመልኪቱ ዝቐረበሉ ሕቶ ዛጊት መልሲ ኣይሃበሉን ዘሎ። ብተመሳሳሊ፡ መንግስታት ካዛኺስታንን ጀርመንን እውን ንዝቐረበሎም ሕቶ መልሲ ኣይሃቡሉን ዘለዉ።", "char_count": 745, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02679", "text": "ኣብ ቡልጋሪያ ኣብ ዝተኻየደ ባይቶኣዊ ምርጫ፡ ብሩመን ራደቭ ዝምራሕ ተቓዋሚ ገስጋሲ ሰልፊ ናይ’ታ ሃገር ከም ዝተዓወተ ተሓቢሩ። ክኸውን በቒዑ ዘሎ። ደገፍ ክቃወም’ኳ እንተ ጸንሐ፡ ምስ ሕብረት ኤውሮጳ ግን ክራጸም ከም ዘይደሊ’ዩ ዝፍለጥ። ቀዳማይ ሚኒስተር ናይታ ሃገር ክኸውን ትጽቢት ዝግበረሉ ዘሎ መራሒ ናይ’ቲ ሰልፊ ሩመን ራደቭ ድማ፡ ሓያል ቡልጋሪያ ኣብ ሓያል ሕብረት ኤውሮጳ ንምህናጽ ክሰርሕ ምዃኑ ቃል ኣትዩ’ሎ። እቲ ቅድሚ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ዝተመስረተ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ፡ 44.7 ሚእታዊት ድምጺ ብምምዝጋብ እዩ ኣብቲ ባይቶ ዝበዝሐ መናብር ረኺቡ ዘሎ። ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ንዘንበሮ እገዳታት ክነቅፍ ዝጸንሐ ራደቭ፡ ምስ ሩስያ ሃናጺ ልዝብ ክካየድ’ዩ ክጠልብ ጸኒሑ። ኣብ ቡልጋርያ፡ ድሕሪ 1997 ንፈለማ እዋን’ዩ ሓደ ሰልፊ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ክንድ’ዚ ዝኣክል መናብር ብምርካብ ዓብላሊ ራደቭ፡ ሰራዊት ቡልጋሪያ ንዩክረይን ዝህቦ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ባሕሪ ባራ 191 ቁ.ገዛ 8፡ማይ ጭሆት ትሕቲ ማስጊድ 07153448 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ሚለንዩም 22/04/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ኢራን ዳግማይ ከም ዘዕኑዎም’ዩ ዘፈራርሕ ዘሎ። ልዕሊ ኢራን ዝገብሮ ዘሎ ምፍርራሕ ምስ ገበናት ኲናት ዝቝጸር ምዃኑ ገሊጹ። በዚ ድማ፡ ስትራተጂ ምምሕዳር ትራምፕ፡ ኣብቲ ንሱ ዝደልዮ ስምምዕ ንምብጻሕ፡ ብናይ ባሕሪ ዕጽዋን ተወሳኺ እገዳታትን ኣቢሉ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝግበር ቍጠባዊ ጸቕጢ ንምቕጻል ዝዓለመ ከም ዝመስል፡ ምስ’ቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት የረድኡ። ሮዝ ወሲኹ፡ “ትራምፕ፡ ኣህጉራዊ ሰብኣዊ ሕግታት ኣይክተልን እየ ይብል ይኸውን፣ እንተዀነ፡ መንግስቲ ኣመሪካን መላእ ዓለምን ነዚ ሕጊ’ዚ ከም ዝስዕቡ እዮም ዝገልጹ። እዚ ሕጊ’ዚ ድማ፡ ከም መደበራት ኤለክትሪክን ድልድላትን ንዝኣመሰሉ ሰላማውያን ዜጋታት ዝጥቀሙሎም ትካላት ወተሃደራዊ ዒላማ ምግባር ዝኽልክል እዩ፡ ” ክብል ነቒፉ። ሓላፊ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ዝነበረ ኬነት ሮዝ ብወገኑ፡ ትራምፕ ኣብ", "char_count": 1179, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "3620525bf4619ab16bcfdc1d210a5759bd4059da5856cfd66ffae16f0594902d:02680", "text": "ካቢነ ሚኒስተራት ቀዳመይቲ ሚኒስተር ጃፓን ሳናይ ታካይቺ፡ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ኣብ ዝተነድፈ ቅዋም ናይ’ታ ሃገር ዓቢ ለውጢ ብምግባር፡ ኣብ ሰደድ ኣጽዋር ተነቢሩ ዝጸንሐ እገዳ ከም ዘልዓለ ተሓቢሩ። መሳርሒታት ምክልኻል ክከኣል’ዩ፡ ” ዝበለት ታካይቺ፡ መስርሕ ምልኣኽ ኣጽዋር ናብ ወጻኢ፡ ንቻርተር ሕቡራት ሃገራት መሰረት ገይሩ ከም ዝሰላሰል ኣረዲኣ። ንሳ ወሲኻ፡ ኣብ’ዚ እናኸበደ ዝኸይድ ዘሎ ናይ ጸጥታ ሃዋህው፡ ዝኾነት ሃገር ንበይና ሰላምን ጸጥታን ከተውሕስ ከም ዘይትኽእል ኣገንዚባ። ይዅን’ምበር፡ ታካይቺ ትማሊ ሰሉስ ነዚ ለውጢ ብማሕበራዊ መራኸቢ ‘ኤክስ’ ኣብ ዘፍለጠትሉ፡ ጃፓን እንታይ ዓይነት ኣጽዋር ናብ ወጻኢ ሃገራት ከም እትሸይጥ ብወግዒ ኣይገለጸትን። ብመሰረት እዚ ተገይሩ ዘሎ ለውጢ፡ ብውሕዱ 17 ሃገራት ኣብ ጃፓን ዝፈረዩ ኣጽዋር ንምዕዳግ ብቑዓት ከም ዝኾና ዝገለጸት ጋዜጣ ቹኒቺ፡ ተወሰኽቲ ሃገራት ምስ ጃፓን ክልተኣዊ ስምምዓት እንተ ገይረን ድማ እቲ ዝርዝር ናይ’ተን ሃገራት ክሰፍሕ ከም ዝኽእል ሓቢራ። ጋዜጣታት ናይ’ታ ሃገር ግን፡ እቲ ንመሸጣ ዝውዕል ኣጽዋር - ነፈርቲ ውግእ፡ ሚሳይላትን መራኽብ ውግእን ዘጠቓልል ምዃኑ ኣፍሊጠን ኣለዋ። “በዚ እማመ’ዚ፡ ምስግጋር ኩሉ ዓይነት", "char_count": 701, "topic": null, "issue_date": "2026-04-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02681", "text": "ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ 22 ሚያዝያ ኣብ ሰዓታት ምሸት፡ ካብ ፕረዚደንት ዚምባብዌ ኤመርሰን ምናንግዋ ዝተላእከ መልእኽቲ ተቐቢሉ። ልኡኽ ፕረዚደንት ዙምባብወ ኣምባሳደር ዶ/ር ኤማንዌል ቡሉካኒ ሒዝዎ ዝመጸ መልእኽቲ፡ ዚምባብወ ዘይቀዋሚት ኣባል ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንኽትምረጽ ደገፍ ኤርትራ ዝሓትት’ዩ። ኣብ’ቲ ኣብ ኣዳራሽ ደንደን ዝተኻየደ ርክብ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣፍሪቃ 60 ሚእታዊት ዝግመት ዕቑር ባህርያዊ ሃብቲ ዓለም እትውንን ኣህጉር ብምዃና፡ እዚ ሃብቲ’ዚ ብጥረ ንሰደድ ክኸይድ ከምዘይብሉ፣ ናይ ክብሪ ወሰኽ ንኽህልዎ ድማ ተመስሪሑ ንሰደድ ክበቅዕ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ካብ ዝተፈላለያ ኣካላት ዝቘመ ልኡኽ ኤርትራ፡ ብ21 ሚያዝያ፡ ንመበል 47 ኣኼባ ኣፍሪቃዊ ኮሚተ ክኢላታት መሰላትን ድሕነትን ህጻናት ብማንዛ መብርሂ ሂቡ። እቲ ብኣቶ ምሕረትኣብ ፍስሃየ - ኣብ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ማሕበራዊ ድሕነት ዝተመርሐ፡ ወከልቲ ሚኒስትሪታት ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ ጉዳያት ወጻኢን ፍትሒን፡ ከምኡ’ውን ሃገራዊ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያን ቀዋሚ ሚስዮን ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃን ቁጠባዊ ኮሚሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንኣፍሪቃን ዝርከብዎም 15 ኣባላት ዝሓቘፈ ልኡኽ፡ ኣጠቓላሊ ገስጋሳዊ ጸብጻብ መስርሕ ምጽንባር ዘመናዊ ከለላ ሕጊ ምስ ኮም ማእከል ዝገበረ ማሕበራዊ ንጥፈታት ንምርግጋጽ ዓዲቐይሕ - ትሕዝቶ ሃገራዊ ባንክ ደም ንምስሳን ጎስጓስ ተኻዪዱ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ፡ ትሕዝቶ ሃገራዊ ባንክ ደም ንምስሳን ዝዓለመ ጎስጓስ፡ ብ21 ሚያዝያ ንሲቪል ሰራሕተኛታት መንግስትን ግንባርን ካልኦት ማሕበራትን ተዋሂቡ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ፡ ኣፍሪቃ ኣብ ሃገራዊ ባንክ ደም ሓላፊ ልኡኽ ኤርትራ፡ ንመበል 47 ኣኼባ ‘ኣፍሪቃዊ ኮሚተ ክኢላታት መሰላትን ድሕነትን ህጻናት’ መብርሂ ሂቡ ከምኡ ንኽትገብር እንተዘይበቒዓ ካብ ሽግራታ ክትናገፍ ከምዘይከኣል ብምንጻር፡ ኣህጉር ኣፍሪቃ እቲ ዝግባእ ቦታኣ ንኽትሕዝ ሃገራታ ብሓባር ክሰርሓ፡ ከምኡ’ውን ሓድሕዳዊ ምሕዝነትን ምትሕብባርን ከደልድላ ጸዊዑ። ኣምባሳደር ዶ/ር ኤማንዌል ቡሉካኒ ንኣገልግሎት ዜና ኤርትራ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ መልእኽቲ ፕረዚደንት ምናንግዋ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ድሕሪ ምብጻሕ፡ ንክልቲአን ሃገራት ኣብ ዘገድስ ጉዳያትን ምትሕግጋዝን ከምእተዘራረበ ገሊጹ። ኣብ መጻኢ ቀጻሊ ርክባት ንምክያድ ብክልቲኡ ወገን ድልውነት ከምዘሎ ድማ ኣረጋጊጹ። ኣብ’ቲ ርክብ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ተረኸቡ ነይሩ። መሰላት ቈልዑ ኣቕሪቡ። እቲ ልኡኽ፡ ኣብ ሃገራዊ ሕጋዊ መርሓ ጐደና ዝተኣታተወ ምምሕያሻትን ምቛም ሽማግለታት ዕርቂን፣ ትካላዊ ውህደት ንምዕዛዝ ዝተኻየደ ጻዕሪን ኣገልግሎት ልግሲ ደም ኣቶ መሓሪ ኣብርሃም ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ብዝትካእ ደም ዘይትትካእ ሂወት ነድሕን” ብዝብል ቴማ፡ ሕጽረት ደም ኣብ ሆስፒታላት ንምፍታሕ ሰፊሕ ወፍሪ ይካየድ ከምዘሎ ገሊጹ። ኣቦ-መንበር ማሕበር ወለንታውያን ለገስቲ ደም ኣብ’ቲ ን/ዞባ ኣቶ ኪሮስ ገብረማርያም ብወገኑ፡ ደም ምልጋስ ሂወት ምድሓን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ገስጋሱን፣ ዘላቒ ገስጋስ ጥዕና፡ ኣመጋግባን ድሕነትን ቈልዑ ንምውሓስ ዝሰላሰል ዘሎ ስራሕን ፍረኡን፣ ሃሳዪ ልምድታት ንምውጋድን ጽጉማት ንምሕጋዝን ዝተዓመ ስራሕ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ናይ ታእዛዝ ኣብርሃ ታእዛዝ ኣብርሃ ሓሙሽተ ዓመታት ውጥን ስራሕ ጽላት ትምህርቲ (ካብ 2026 ክሳብ 2030) ዘተኰረ ሰፊሕን ብኣሃዛት ዝተሰነየን መግለጺ ሂቡ። በብእዋኑ ዝውደብ ጎስጓሳት ነዚ ንቕሓት’ዚ ንምስራጽ ከምዝዀነ ሓቢሩ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ ብወገኑ፡ ሓደጋ ንምስፋሕ ንዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ብዝምልከት፡ ልኡኽ ኤርትራ፡ ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2025/2026 ጥራይ ብጠቕላላ 1,800 ሓደስቲ መዋእለ- ህጻናት ከምእተሰርሓን 5 ሽሕ ሓደስቲ መምህራን ከምእተቘጽሩን ብምሕባር፡ እዚ ኣካልን መቐጸልታን ናይ’ቲ ኤርትራ ድልዱል ስርዓተ ትምህርቲ ብምህናጽ ናይ መጻኢ ብድሆታት ንምግጣም እተካይዶ ዘላ ጻዕሪ ከምዝዀነ ኣረዲኡ። ልኡኽ ኤርትራ ብተወሳኺ፡ ንዝቐረበሉ ሕቶታት ምላሽ ሂቡ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣቦ-መንበር ኣፍሪቃዊ ኮሚተ ክኢላታት መሰላትን ድሕነትን ህጻናት፡ ኤርትራ ኣብ ምኽባርን ምዕቃብን መሰላት ህጻናትን ቈልዑን ንዘመዝገበቶ ገስጋስ ብምምጓስ፡ ንልኡኽ ኤርትራ ስለ’ቲ ንጡፍን ሃናጽን ጽምዶኡ ኣመስጊኑ። ወዝቢ ስለዝዀነ፡ ዘድሊ ደም ዓቂብካ ምጽናሕ ኣዝዩ ወሳኒ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ኩሉ ኣካል ሕብረተሰብ ክሳተፎ ተማሕጺኑ። ተሳተፈቲ ብወገኖም፡ ከም’ዚ ዓይነት ጎስጓሳት ቀጻልነት ክህልዎ ተላብዮም።", "char_count": 2587, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02683", "text": "ኣገልግሎት ንቚታን ጒዕዞን ኤርትራ፡ ብቐዳማይ ደረጃ ንቚታ ብክልሰ-ሓሳብን ግብሪን ን9 ኣዋርሕ ዘሰልጠኖም ኣባላቱ፡ ብ19 ሚያዝያ ኣብ ባጽዕ ኣመሪቑ። ባሕሪ ኤርትራ ኣመስጊኑ። ንቚታ ኣዝዩ ሰፊሕ ዓውዲ ምዃኑ ዝጠቐሰ ግዝያዊ ሓለቓ ስታፍ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ኮሎኔል ኣሕመድ መሓመድ- ዓሊ ብግደኡ፡ ሰልጠንቲ ቀሲሞሞ ንዘለዉ ስልጠና ብስራሕን ቀጻሊ ጻዕሪን ብምምዕባል፡ ሰፊሕ ጸጋታት ውሽጢ ባሕሪ ኤርትራ ኣብ ምድህሳስን ምጽናዕን እጃሞም ከበርክቱ ተላብዩ። ሓላፊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ናይ’ቲ ትካል ኣቶ ጴጥሮስ ርእሶም ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ስልጠና ብሓፈሻ ኣብ ንቚታ ዘተኰረ’ኳ እንተነበረ፡ መባእታዊ ሞያ ምምራሕ ጃልባ፡ ሓፈሻዊ ቴክኒክን ካልኦት ተዛመድቲ ሞያታትን ዘጠቓለለ ምንባሩ ብምሕባር፡ ንዅሎም ኣብ ምዕዋት ናይ’ቲ መደብ እጃሞም ዘበርከቱ፣ ብፍላይ ድማ ንሓይሊ ኣብ መወዳእታ፡ ንሰልጠንትን ኣብ ትምህርቶም ጸብለል ንዝበሉን ወረቐት ምስክርን ሽልማትን ተዓዲሉ።", "char_count": 546, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02684", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ እቶታውነት ሕርሻ ንምብራኽ ዝዓለመ ኣስተምህሮ፡ ብ21 ሚያዝያ - ኣብ ክረምታውን መስኖኣውን ሕርሻ ንዝነጥፉ ሓረስቶት ተዋሂቡ። ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ዴዳ - ንኡስ ዞባ ማይ-ዓይኒ፡ ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ እናወፈሩ ኣብ ምፍዋስ ማይ-ክዖን ምጽጋን ጽርግያን ዘተኰረ ንጥፈታት የሰላስሉ ኣለዉ። እቲ ብብዓል-ሞያ ሕርሻ እናተመርሐ ኣብ ዓድታት ዴዳ፡ መብረድን ሰሰወን ዝካየድ ዘሎ ማእቶታዊ ስራሓት፡ ምድልዳል ናይ ሕርሻ መሬት፡ ከምኡ’ውን ጽገና ካብ ማይ-ዓይኒ ናብ’ተን ዓድታት ዝኣቱ ጽርግያታት የጠቓልል። ሓላፊት ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ወ/ሮ ለምለም ዘርኣይ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ እቲ ካብ መፋርቕ ወርሒ መጋቢት ጀሚሩ ብልዑል ህዝባዊ ሱታፈ ዝካየድ ዘሎ ማእቶታዊ ንጥፈታት፡ ክራማት ቅድሚ ምእታዉ ንምዝዛሙ ብንጥፈት ይስራሕ ከምዘሎ፡ ክኢላ ምዕቃብ ማይን ሓመድን ኣቶ መብራህቶም በራኺ ገሊጹ። ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ዴዳ ኣቶ ረዘነ በርሀ ድማ፡ ዝበዝሓ ዓድታት ብበረኽቲ ጎቦታት ዝተኸባ ብምዃነን፡ ኣብ ግዜ ክራማት ናይ ሕርሻ መሬቶም ንፍግረ-መሬት ከምዝቃላዕ ጠቒሱ፡ ህዝቢ ረብሓታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ብዝግባእ ተረዲኡ ብተወፋይነት ዕማማቱ የሰላስል ከምዘሎ ኣብሪሁ።", "char_count": 697, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02685", "text": "ዓመታት ዝናብ ቀልጢፉ ጀሚሩ ቀልጢፉ ስለዘቋረጸ እቶታውነት ሓረስቶት ብኣሉታ ከምእተጸልወ ብምጥቃስ፡ ነዚ ንምፍዋስ - ሓረስቶት ምስ ክኢላታት ሕርሻ ተሓባቢሮም እኹል ምድላዋት ክገብሩ ጸዊዓ።", "char_count": 119, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02687", "text": "ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ ጨንፈር ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ብምኽንያት ባሕቲ ግንቦት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፡ ብ21 ሚያዝያ ኣብ ባጽዕ ንዝርከቡ ሰራሕተኛታት ኣስተምህሮ ሂቡ።", "char_count": 121, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02689", "text": "ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ እቲ “ብድሆታት ሰራሕተኛታት ኣብ ህልው መድረኽ” ብዝብል ኣርእስቲ ብሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣብ’ቲ ዞባ ኣቶ እድሪስ ዓሊ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ታሪኽ ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታት ኤርትራ ኣብ ግዜ መግዛእቲ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ተራን ጽልዋን ውዳበ ሰራሕተኛታት ኣብ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 209, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02691", "text": "መደባት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ምልስላስን፡ ኣብ ምህብታም ትሕዝቶ መሬት ልዑል ኣበርክቶ ስለዘለዎ፡ ሓረስቶት ብዝለዓለ ክነጥፉሉ ኣዘኻኺሮም። ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት መሃንድስ ዳዊት ብርሃነ ብወገኑ፡ ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ብግቡእ ምስ ዝሰላሰልን ሓረስቶት ብኣጋ ግቡእ ምድላዋት ምስ ዝገብሩን ምህርቲ ሕርሻ ከምዝዓቢ ብምግላጽ፡ እቶት ሕርሻ ጻህያይን ባልዓትን ኣብ ግዜኡ ብግቡእ ምስ ዘይእለዩ እቶታውነት ብኣሉታ ከምዝጽሎ ብምሕባር ንምዕባይ ሓረስቶት ብክኢላታት ንዝወሃቦም ትምህርቲ ኣብ ግብሪ ከውዕሉ ጸዊዑ። ድማ፡ ሓረስቶት ቀመማዊ ድዅዒ ኣብ ጥዕና ሰብ፡ ጥሪትን ኣከባብን ዘኸትሎ ኣሉታዊ ሳዕቤን ብግቡእ ተገንዚቦም ኣብ ባህርያዊ ድዅዒ ጸቒጦም ክሰርሑ፣ ከምኡ’ውን ነቲ ብምትሕብባር ሚኒስትሪ ሕርሻን ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕርን ካብ ጻህያይ ባሕሪ ዝዳሎ ዘሎ ባህርያዊ ድዅዒ ከዘውትሩ ተሳተፍቲ ብግደኦም፡ እቲ ኣስተምህሮ ኣብ ስርሖም ሓጋዚ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ኣብ ግራውቶም እኹል ምክትታል ብምግባር ውሑስ ምህርቲ ከቕርቡ ምዃኖም ሓቢሮም። ፖለቲካውን ብረታውን ቃልሲ ዘተኰረ ነይሩ። ንምብጻሕ፡ ውሁድ ስራሕ ናይ ኩሎም ኣካላት ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣስሚሩሉ። ምሕያል ውዳበ ሰራሕተኛታት፡ ጎኒ-ጎኒ ምዕባይ ኣፍራይነት፡ ኣብ ምብራኽ ፖለቲካዊ ንቕሓት ውልቀ-ሰብን ሕብረተሰብን ዕዙዝ ኣበርክቶ ከምዘለዎ ዝጠቐሰ ኣቶ እድሪስ፡ ንጡፍ ተሳትፎኦም ኣገዳሲ ከምዝዀነ ገሊጹ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ከም’ዚ ዓይነት ሰሚናራት ክድፋኣሉ ብምልባው፡ ፖለቲካዊ ንቕሓት ሰራሕተኛታት ንምብራኽ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ዘተኰረ መነቓቕሒ ጽሑፋት ብሰፊሑ ክተኣታቶ ተላብዮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብምኽንያት ሓደ ግንቦት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፡ ብ18 ሚያዝያ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት እምኩሉ ወፈራ ጽሬት ተኻዪዱ። ኣብ መወዳእታ፡ ሰራሕተኛ ኣብ ፖለቲካዊ፡ ቊጠባውን ማሕበራውን መዳያት ንቕድሚት ዝደፍእ ሕመረት ሕብረተሰብ ስለዝዀነ፡ ኣብ’ቲ ዝድለ ደረጃ ምዕባለ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 3", "char_count": 1142, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02692", "text": "ድሕሪ ምውዳቕ ምዕራብዊ ዙ ከምኡ’ውን ቅድሚ’ቲ ንቻይና ዘስመረ ንግስነት ኵን (Qin) ምምጽኡ ኣብ ዝነበረ ዘይርጉእ ሃዋሁ ዝተጻሕፈ ብምዃኑ ግና ኣገዳሲ’ዩ። እቲ ቀንዲ ወይ ኣማእዛኒ ሕቶ ድማ ናብ ሓድሽ ዓይነት ቁጠባ ኣብ ዝግበር ምስግጋር ንዝኽሰት ለውጢ ከመይ ተመሓድሮ ዝብል ነበረ። ዝበዝሕ ክፋል ናይቲ ጽሑፍ ኣብ መንጎ ናይ ግዝኣት ኵን መስፍን ሃን (Huan) ከምኡ’ውን ኣማኻሪኡ ጉዋን ዞንግ (Guan Zhong) ብዝተገብረ ዝርርብ ዝቘመ’ዩ። ተራ ጉዋን ዞንግ ድማ በቲ መስፍን ንዝቐረበሉ ኣዋጣሪ ሕቶታት ምምላስ’ዩ። ጉዋን ዞንግ “ኣብ ጥንታዊ ቻይና ካብ ዝነበሩ ፍሉጣትን ጸለውትን መካራት ፖለቲከኛታት ሓደ ምዃኑ’ዩ” ይፍለጥ። እቶም ጽሓፍቲ ድማ ንዝነበሮም ራኢ ኣብ ምቕልቃል ንግስነት ኵን ከምዝነበረ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ጉዋን ዞንግ ዕዳጋ ኣብ ትሕቲ ጽኑዕን ቀጥታውን ቁጽጽር መንግስቲ’ዩ ነይሩ። መንግስቲ ከኣ እንታይ ዓይነት ኣቑሑ ንመሸጣ ናብ ዕዳጋ ይቐርብ ይቆጻጸር ነበረ። ኣቑሑ ዝሽየጥሉ ቀዋሚ ዋጋታት ዝውስን ‘ጎይታ ዋጋታት’ (ፕራይስ ማስተር) ተባሂሉ ብዝጽዋዕ ብዓልስልጣን መንግስቲ ነበረ። ኣብ ገጠራት፡ ኣብ ዝርከብ ዕዳጋታት ግና ዋጋታት ክብ-ለጠቕ ክብል (ክቀያየር) ፍቑድ ነበረ። ኣብ ዝሓለፈ ሕታማት፡ ቻይና ምስ ዓለምለኻዊ ርእሰማልነት ብገለ መዳይ ሓያል ውህደት፡ ብገለ መዳይ ግና ከፊላዊ ውህደት ጥራይ ከምዘካየደት ተመልኪቱ ነይሩ። ውጽኢቱ ድማ እወታዊ ቁጠባውን ማሕበራውን ገስጋስ ምዃኑ ቀሪቡ። እተን ብምዕራባውያን ትካላት ንዝተኣመመ ፍወሳ ብነውጺ ዘተግበራ ሃገራት ንኣብነት ሩስያ ግና ዝረኸብኦ ውጽኢት ምስ ናይ ቻይና ክነጻጸር እንከሎ ሕማቕ ወይ ትሑት ምዃኑ ተጠቒሱ። እቲ ምኽንያት እንታይ እዩ ንዝብል ሕቶ ንምምላሽ ኢዛበላ ወበር ኣብታ ‘ሃው ቻይና ኢስከይፕድ ሾክ ተራፒ’ ትብል መጽሓፋ ዘስፈረቶ ትሕዝቶ ይስዕብ። ኣብ ከርሲ ናይዚ ጽሑፍ ንዘሎ ነጥብታት ዝምልከቱ መወከሲታትን ጥቕስታትን ብዙሓት ብምዃኖም ክእለዩ ከምዝተመርጸ ድማ ንሕብር። እተን ኣብ ምዕራባዊ ዙ ዝነበራ ናይ ቁጽጽር ትካላት ምስ ወደቓን እቲ ናይ ምፍራይ ኣገባብ ምስ ተለወጠን ድማ ንናጻ ኣገባብ ንግድ ዘማዕዱ ሓድሽ ምሕጽንታ ተቐልቀለ። ምምሃዝ ሰልድን ምስፍሕፋሕ ባጤራን ብመንግስቲ ድማ ምስ ርሑቕ ከባቢ ንዝግበር ንግድ ከምዝቀላጠፍ ገበረ። ንግድ ዓመረ። ሓድሽ ደርቢ ናይ ብሕታውያን ነጋዶ’ውን ተሳትፎ መንግስቲ ኣብ ዕዳጋ ተሳትፎ መንግስቲ ኣብ ዕዳጋ “ምዕራባውያን ስነቑጠበኛታት ቅቡል ዝወስድዎ ግምት እንተሃልዩ፡ ብዘይካ ግሪኻውያንን ሮማውያንን ዘማዕበልዎ ንመጽናዕቲ ዝበቅዕ ጥንታዊ ስነቑጠባዊ ክልሰሓሳባት ክሳዕ ሕጂ ዘይምህላዉ’ዩ። ታሪኽ ቻይና ንምርድኡ ኣጸጋሚ ካብ ዝገብሮ ሓደ ድማ እዚ’ዩ።” ይብል ሁ ዝተባህለ ስነቑጠበኛ። እቲ ሓቂ ግና ከምኡ ድዩ፧ ኣብ ናይ ቻይና ልምዲ፡ ንቑጠባዊ ጉዳያት ዝምልከት መጽናዕቲ “ንሃገር ሃብታም ዝገብር መጽናዕቲ” ተባሂሉ’ዩ ዝጽዋዕ ነይሩ። ብመንግስቲ ዝትግበር “ትኽክለኛ ኣተሓሕዛ” ዋጋታት ድማ ፍሉይ ቦታ ነበሮ። ዋጋ፡ ኣብ ዘመናዊ ስነቑጠባ፡ ፍጹማት ካብ ዝበሃሉ ቁጠባዊ መመልከቲ ሓደ’ዩ። ዕዳጋ ከኣ ንዕኡ ዝተሓዝአ ቦታ። ናይ ቻይና ልምዲ ግና ብኣንጻሩ፡ ንዋጋታት ዝምልከት ዘተ ኣብ መንጎ ፍኑው ንጥፈታት ሰባት፡ ድሌትን ባህግን ሰባት፡ ሓይልታት ዕዳጋ፡ ፖለቲካዊ ስልጣንን መንግስታዊ ቁጽጽርን ንዝንጸባረቕ ሰፊሕ ዝምድናታት ዘጠቓልል ነበረ።", "char_count": 1881, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02693", "text": "ኣስፋሕፈሐ። መራሕቲ ናይተን ተዋጋእቲ ከተማታት ድማ ነቲ ቁጠባ ምእንቲ ክቆጻጸርዎ ካብቲ ናይ ነጋዶ ደርቢ ሓገዝ ደለዩ። ጸሓፍቲ ጓዋንዚ ድማ ነቲ ታሪኻዊ ድሕረባይታ ኣብ ኣእምሮኦም ብምግባር ብመንግስቲ ዝተፈጥሩ ሓደስቲ ሓይልታት ዕዳጋ ዝምልመልሉ ፍሉይ እማመታት ኣስፈሩ። ሕመረት ናይ ፕሮግራሞም ከኣ ፈኲስ-ረዚን ኣብ ዝብል መትከል ዝተሰረተ ናይ ዋጋ ቁጽጽር ኮነ። እተን ኣብ መንጎ ምውዳቕ ምዕራባዊ ዙ ከምኡ’ውን ምጅማር ንግስነት ኵን ዝነበራ ዓመታት ድማ “እዋን ቅልጡፍን ዓቢን ማሕበራዊ ለውጢ” ምንባረን ይግለጻ። ገለ ድማ “ክሳዕ 20 ዘመን ካብ ዝተራእየ ታሪኽ ቻይና መዳርግቲ ከምዘይብለን” ይገልጹወን። ከም ኣካል ናይቲ “ምውሓጥ ንእሽቶ ዓሳ ብገዚፍ ዓሳ” ዝብል መስርሕ ዝረኣዩ ሓደስቲ ወተሃደራውን ቁጠባውን ሓይልታት ከኣ ተጋህዱ። ብኣማኢት ዝቑጸራ፡ ብሕርሻ ዝካየዳ ዝነበራ ናይ ከተማ መንግስታት፡ ኣብ ሸውዓተ ግዝኣታዊ መንግስታት ከምዝጽንበራ ተገብረ። እቲ መንግስታዊ ውድድር ከኣ ማሕበራውን ቁጠባውን እረማ ንኽቀላጠፍን ምእኩል ዝኾነ ቢሮክራቲካዊ ምሕደራ ንኽምዕብልን ደረኸ። መሰረት ውሁድ ቻይናዊ ኤምበራጦርያ (ኤምፓየር) ዝኾና ከምኡ’ውን ንመንግስታዊ ኣመሓዳድራ ዘማእዘና ትካላት ድማ ቀስብቐስ ማዕበላ። ኣብ ማእከል እተን መንግስታት ድማ ሓያል ንጉስን ቢሮክራስን ነበረ። እቲ ቢሮክራሲ ከኣ ብብቕዓቶም ወይ ብንግዳዊ ተመክሮኦም ብዝተመርጹ ሰብመዚ ዝምራሕን ዝካየድን ኮነ። “ናይ ቻይና ወርቃዊ ናይ ባህሊ ዘመን” ተባሂሉ ዝግለጽ እቲ ብዘመን ጽድያን ቀውዕን (772-476 ቅ.ል.ክ.) ከምኡ’ውን ዘመን ተዋጋእቲ መንግስታት (475-221 ቅ.ል.ክ.) ዝፍለጥ እዋን’ዩ። እቲ እዋን “ዓብለልቲ ዝነበሩ ኣመለኻኽታታት ዝተሃመሽሉን ሓደስቲ ኣተሓሳስባ ድማ ገና ዘይጨብጨብሉ ፍሉይ እዋን ነበረ”። “ዘመን ኣማኢት ቤት ትምህርታት” ድማ ይበሃል ነበረ። ኣብ ክልሰ- ሓሳብ መንግስቲ፡ ተገዳስነት ኣብ ቁጠባ ዕዙዝ ኣድህቦ ዝረኸበሉ ከምኡ’ውን ቁጠባዊ ዕብየት ቀንዲ ጉዳይ ሜላታት ውግእ ዝኾነሉ ድማ ኣብ እዋን ተዋጋእቲ መንግስታት (ከተማታት) እዩ። መትከላት “ፈኲስን-ረዚንን” መትከላት “ፈኲስን-ረዚንን” ኣብቲ፡ ብእዋን ጽድያን ቀውዕን ዝፍለጥ ኣብ መንጎ መግስታት ሓያል ውድድር ዝነበሮ እዋን “ኩለን መስፍናውያን መንግስታት ‘መንግስተን ከሃብትማ፡ ወተሃደራዊ ዓቕመን ድማ ከሓይላ’ ሃረርታ ነበረን”። ነቲ መንግስትን ወተሃደራዊ ዓቕምን ናይ ምሕያል ዕላማ ንምምላሽ ድማ መትከላት ፈኲስን-ረዚንን ማዕበለ። እቲ መንቀሊ ነጥቢ ድማ ንሃገር ሃብታም ምግባር ዝብል’ዩ። ብዝተፈላለየ መገዲ ክርአ እንከሎ መሰረት ናይ ቻይና ፍልስፍና ከምኡ’ውን እቲ ነዊሕ ዘቑጸረ ማሕበራዊ፡ ቁጠባውን ፖለቲካውን ልምዲ ዝተነጽፈሉ ኣብቲ እዋን’ዩ። እዚ ግና ነቲ እዋን ዝሰዓበ ደውታ ወይ’ውን ገስጋስ ምንባሩ ኣየመልክትን። እንተኾነ ኣብ ናይ ቻይና ምኣምርነትን ትካላውነትን ሱር-በተኻዊ መገዲ ዝተራእየሉ ኣብቲ እዋን’ዩ። ኣብ መዳይ ቁጠባ ድማ እቲ ጓዋንዚ ተባሂሉ ዝፍለጥ ጽሑፍ እቲ ዝበለጸ ኣበርክቶ ናይዚ ጥንታዊ እዋን’ዩ። ጓዋንዚ ሓደ ካብ ጥንታውያ ጽሑፋት ቻይና ኮይኑ “ነቲ ኣብ ዘመነ ተዋጋእቲ መንግስታት ዝዓኩኽ ዝነበረ ፖለቲካዊ ቁጠባ ኣዝዩ ዝውክል ምዃኑ” ብገለ ወገናት ይግለጽ። ኪንግ (Qing) ማለት “ፈኲስ” ስዒቡ ድማ “ዘየገድስ”፡ “ዘይረብሕ” ወይ “ሕሱር” ዝብል ትርጉም ይሕዝ። ከም ግሲ ድማ ከም ናይ ሓደ ነገር ንእሽቶ ወይ ዜሮ ክብሪ ይትርጎም። ዞንግ (Zhong) ድማ “ረዚን” ስዒቡ ድማ “ኣገዳሲ”፡ “ዕቱብ” ወይ “ክቡር” ይትርጎም። ከም ግሲ ከኣ ንሓደ ነገር ክብሪ ምሃብ ይትርጎም። እዘን መግለጺ ክወሃሃዳ እንከለዋ “ክብደት” የመልክታ። ማዕረ ማዕረ ናይቲ ዝምዕብል ዝነበረ ሓድሽ ፖለቲካዊ ስርዓት፡ ኣብ ምፍራይ (ፕሮዳክሽን) እውን መሰረታዊ ለውጢ ተገብረ። ብሕርሻ ዝናበራ ስድራቤታት መሰል ዋንነት መሬት ካብ መንግስቲ ተዋህበን። ስድራቤታዊ ሕርሻ ድማ መሰረታዊ ኣሃዱ ናይ ምፍራይ ኮነ። ነዚ፡ እቲ ኣብ ሓጺን ዝተገብረ ሰውራ ምስ ተደመሮ ኣብ ሕርሻዊ ኣፍራይነት ዓቢ ምምሕያሽ ሰዓበ። እዚ ንባዕሉ ኣብተን ስድራቤታት ኢደጥበባዊ ዕዮ ከምዝዓብን ምቅሊት ዕዮ (ሞያውነት) ከምዝፍጠርን ገበረ። በዚ መሰረት፡ ነቲ መትከል ዝተዋህበ “ምምዛንን ምድልዳልን ሓይልታት ቁጠባ” ዝብል ትርጉም ከም ቅኑዕ ወይ ግቡእ ይቑጸር። ብመትከል ‘ኪንግዞንግ’ (qingzhong) ኩሉ ቁጠባዊ ክስተታት ክትርድኦ ዝከኣል ብተዛማድነት ጥራይ እዩ። ነገራት ረዘንቲ ወይ ፈኮስቲ ዝኾኑ ምስ ካልኦት ነገራት ብምዝማድ ጥራይ እዩ። ረዘንቲ ዝበሃሉ ኣቑሑ፡ ኣብ ምፍራይ ወይ ኣብ ጸጋ ደቂሰብ ከም ኣገደስቲ ዝቑጸሩ ይኾኑ። ፈኮስቲ ዝበሃሉ ድማ ኣብዚ ዝተጠቕሰ መዳይ ጓዋንዚ ኣስማቶም ብዘይፍለጥ ብዙሓት ጽሓፍቲ፡ ምናልባት’ውን ብኣዳለውቲ መንግስታዊ ውጥንን ኣማኸርቲ ቁጠባን ከምዝተጻሕፈ ዘመልክቱ ታሪኻዊ ምርምራዊ ጽሑፋት ኣለዉ። መዓስ ከምዝተጻሕፈ ብልክዕ ዘይፍለጥን ዘከራኽርን ጉዳይ’ኳ እንተኾነ እቲ ኣብ ምፍራይ ዝተገብረ ለውጢ፡ ኣብ ኣወዳድባ ንግድ’ውን መሰረታዊ ለውጢ ከምዘስፋሕፍ ብምግባር ንዝምድና መንግስትን- ዕዳጋን ዝምልከት ሓድሽ ኣገባብ ክህሉ ኣድላዪ ምዃኑ ኣግሃደ። ኣብ እዋን ምዕራባዊ ዙ፡ ኣገዳስነት ከምዘይብሎም ዝቑጸሩ ይኾኑ። እቲ ንኣቑሑ ዝወሃብ ረዚን ወይ ፈኲስ ዝበሃል መግለጺ ዝቀያየርን ንዓመታዊ ወቕቲ፡ ኣገባብ ምፍራይ፡ ምልውዋጥ ዕዳጋን ካልእን ዘንጸባርቕ’ዩ። ዕማም ናይ ቁጠባዊ ፖሊሲ ድማ ምምዛንን ምድልዳልን እዩ። እቲ ከም ረዚን ዝተለለየ ድማ ነቲ ፈኲስ ንምድልዳል ይጠቅም። እቲ ከም “ረዚን” ዝተለልየ ነቲ “ፈኲስ” ንኽረዝን፡ እቲ ፈኲስ ድማ ነቲ ክቡር ንኽፈኩስ ይጠቅም። ዝበለጸ ብልጫ ሰረተ- እምነት “ረዚንን-ፈኲስን” ድማ እዚ’ዩ። (ስኬርሲቲ) ብዛዕባ ንዕዳጋ ዝቐርብ ኣሃዛዊ ዓቐን ኣቑሑ ጥራይ ዘይኮነስ ብዛዕባ ዝርግሐ ናይ ኣቑሑ ብመንጽር ኣቕረብቶም’ውን ከምዝኾነ’ዩ። ኣቑሑ፡ ኣብ ኢድ ውሑዳት እንተሃልዮም እቶም ነዚ ቀረብ ዝቆጻጸሩ ዝተፈብረኸ ዋሕዲ ብምፍጣር ልዑል ዋጋታት የኽፍሉ። ቀረብ ብምብሓት ዋጋታት ምውሳን ዝብል ኣምር ከኣ ኣብ ጓዋንዚ እትው ነበረ። ካልእ ንዋጋታት ከምዝጸሉ ዝተገልጸ ድማ ክኽዘኑ (ሆርድ ክግበሩ) ዝኽእሉ ኣቑሑ “ረዘንቲ” ከምዝኾኑ፡ ክኽዘኑ ኣድለይቲ ዘይኮኑ ድማ ብኣንጻሩ “ፈኮስቲ” ከምዝኾኑ’ዩ። ክበሓቱ ዝኽእሉ ኣቑሑ “ረዘንቲ” ክበሓቱ ዘይክእሉ እንተኾይኖም ድማ “ፈኮስቲ” ይኾኑ። እዚ መትከል ዝእምቶ ድማ ኪኖ ቀጥታዊ ሃልኪ ከም መጽንሒ ናይ ሃብቲ ወይ ካልእ ክብሪ ዝረኣዩ ኣቑሑ፡ ጠለቦም ክዓቢ እንከሎ ዋጋኦም ከምዝውስኽ’ዩ። ነዞም ኣቑሑ ንምውናን ጉያ- ጉያ ምስ ዝህሉ ድማ እቶም ኣቑሑ ካብ ዕዳጋ ከምዝእለዩ፡ ብእኡ ድማ ዋሕዲ ከምዝፍጠርን ዋጋኦም ክቡር ከምዝኸውንን እዩ። ስለዚ፡ መንግስቲ ኣንጻር ናይቶም ኣብ ቁጠባ፡ ሕብረተሰብን ተፈጥሮኣዊ ኣከባብን ዝርከቡ ፍኑዋት ሓይልታት ክሰርሕ የብሉን። ኣብ ክንድኡ ነቶም ሓይልታት ፈለማ ህዝቢ ንምህብታም ቀጺሉ ድማ ካብኡ ብዝረኽቦ እቶት ህዝቢ ንምምሕዳር ክጥቀመሎም ካልእ ንዋጋታት ከምዝጸሉ ዝተገልጸ ድማ መንግስታዊ ቀረጽን ግብርን እዩ። መንግስቲ፡ ብዝተወሰነ ዓይነት ኣቑሑ ግብሪ ናይ ምኽፋል ህጹጽ ኣዋጅ ምስ ዝወጽእ፡ እቶም ዝተጠቕሱ ኣቑሑ “ረዘንቲ” ይኾኑ። እቲ ኣዋጅ ቀስ ኢሉ ዝትግበር ምስ ዝኸውን ግና እቶም ኣቑሑ “ፈኮስቲ” ይኾኑ። ናይ ጓዋንዚ ጸሓፍቲ፡ ንዋጋታትን ግብርን ከዛምድዎም እንከለዉ ከምወሳኒ ረቛሒ ዝረኣይዎ ግዜ’ዩ። ኩሉ እዚ ዝተጠቕሰ መትከላት፡ ነቲ ተዛማዲ ዋጋ ኣብ ቀረብን ጠለብን ይምርኮስ ዝብል ሓሳብ ዘራጉድ’ዩ። እንተኾነ መትከላት ጓዋንዚ ካብቲ ብስነቑጠበኛታት ዝወሃብ መግለጺ ይፍለ’ዩ። ዘመናዊ ሓድሽ ክላሲካውነት ኣድህቦኡ ኣብ ምምዕርራይ ቀረብን ጠለብን እዩ። ጓዋንዚ ግና ምኽንያት ናይቲ ኣብ ዋጋታት ዝርአ ምልውዋጥ እዩ ዝፍትሽ። እቲ ወሳኒ ነጥቢ ድማ ኩሉ እቲ ዋጋታት ዝውሰነሉ ኩነታት ተቐያያርን ኣብ ጭቡጥ ኩነት ዝምርኮሱን ምዃኑ’ዩ። ነገራት ንዘልኣለም “ረዘንቲ” ወይ “ፈኮስቲ” ኣይኮኑን እዮም። እቲ ዝወሃቦም ደረጃ ምስ ኩነታት ዝቀያየር’ዩ። ስለዚ፡ እቲ ናይ ምምራሕ ጥበብ ተዓጻጻፍነት ዝምርኮስ ይኸውን። ይግባእ። መንግስታዊ ቁጽጽር ድማ ኣብ ደቂቕ ፍልጠት ናይቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታትን ለውጥታትን ዝተመርኮሰ ክኸውን ይግባእ። ነዚ ንምትግባር ድማ ኣብ ባይታ ንዘሎ ኩነታት ንምርዳእ ዘኽእል ሰፊሕ ዳህሳስ ከምኡ’ውን ስታቲስቲክስን ቅመራታትን ከካይድ ይምከር። ኣብ ዋጋታት ዝኽሰት ለውጢ ከምኡ’ውን ነቲ ለውጢ ንዝጸልዉ ከም ብዝሒ ህዝቢ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋታት፡ ክእለታት፡ ወቕታዊ ለውጥታትን ዞባዊ ፍሉይነትን ዝኣመሰሉ ረቛሕቲ ድማ ካብኡ ክርድኦ ይኽእል። ኣብቲ ብሕርሻ ዝነብር ሰፊሕ ሕብረተሰብ ቻይና፡ መሬት ክትህቦ ትኽእል ዝለዓለ ምህርቲ ምርካብ ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ቀንዲ ምንጪ ሃብቲ ድማ ጉልበት-ሰብን መሬትን ነበሩ። ዕንጋሎ ናይ ህዝቢ ኣብ እኽሊ ስለዝምርኮስ መሬት ኣዝዩ መሰረታዊ ኣቕሓ ይቑጸር ነበረ። ብኣገላልጻ ጓዋንዚ፡ “ሰብ ብዘይ እኽሊ ክበልዕ ኣይክእልን’ዩ። እኽሊ ከኣ ብዘይ መሬት ክፈሪ ኣይክእልን’ዩ። መሬት ብዘይ ሰብ ክዕየ ኣይክእልን’ዩ። ሰብ ከኣ ብዘይ ጉልበት ክህብትም ኣይክእልን’ዩ።” እኽሊ ቀንዲ መግለጺ ሃብቲ ብምዃኑ ምስ ካልኦት ኣቑሑ ክዛመድ እንከሎ ኣዝዩ ወሳኒ ቦታ ይሕዝ። ዋጋ ናይ ኩሉ ኣቑሑ እንተላይ ናይ ገንዘብ ዝውሰን ድማ ብእኽሊ’ዩ። እኽሊ ክኸብር እንከሎ ኩሉ ካልእ ኣቑሑ ይሓስር። እኽሊ ክሓስር እንከሎ ድማ ኩሉ ካልእ ኣቑሑ ይኸብር። እኽሊ ክኸብር እንከሎ ብዘይካ ንሓረስቶት ንኻልእ ህዝቢ ይሃሲ። ክሓስር እንከሎ ድማ ንሓረስቶት ይሃሲ። እቲ ዋጋ ኣዝዩ ልዑል ወይ’ውን ሕሱር ይኹን ብዘየገድስ እቲ ሃስያ ሓደን ተመሳሳልን እዩ። ንጽል ዋጋ ናይ ኣቑሑ ኣብ ምውሳን ከምኡ’ውን ንነገራት “ረዘንቲ” ወይ ክቡራት፡ “ፈኮስቲ” ወይ ሕሱራት ኢልካ ኣብ ምውዛዕን ድማ ንጉስ ክርድኦ ዝግባእ ኣሎ። ነገራት፡ ክበዝሑ እንከለዉ ሕሱራት ይኾኑ፡ ክውሕዱ እንከለዉ ድማ ክቡራት ይኾኑ። ንጉስ፡ ነዚ ብምርዳእ ኣብ ሃገሩ ንዘሎ ትርፍን ዋሕድን ኣቓልቦ ይገብረሉ፡ ሃብቱን ፍርያቱን ከኣ የመሓድር። እኽሊ ክሓስር እንከሎ ንገንዝብ ብመግቢ ይልውጦ። ንተዛማዲ ክብሪ ናይ ነገራት ኣቓልቦ ብምሃብ ድማ ርግኣት ናይ ዋጋታት ንኽህሉ የመሓድር። ስለዚ፡ ክቡርን ሕሱርን ብኸምዚ ክሳነዩ እንከለዉ እቲ ንጉስ ከኣ እቶት ይረክብ። ብዘመናዊ ቋንቋ፡ እዚ መትከል ዋጋ ናይ ኣቕሓ ብናይ ዋሕዱ መጠን ከምዝውሰን ዝገልጽ ምዃኑ’ዩ። እንተኾነ ዋጋታት ብኻልእ ተወሳኺ መትከል’ውን ይጽለዉ ነበሩ። ኣቑሑ፡ ኣብ ሓደ እንተተኣኪቦም “ረዘንቲ” ይኾኑ፣ ፋሕ እንተኢሎም ድማ “ፈኮስቲ” ይኾኑ ብዝብል መትከል። እዚ ከኣ ትካላዊ ቅርጺ ናይ ኣቕረብቲ ዋጋታት ካብ ዝውስኑ ረቛሕቲ ሓደ ምዃኑ የመልክት። ኣቑሑ፡ ኣብ ኢድ ውሑዳት እንተሃልዮም ወይ ብውሑዳት እንተተባሒቶም (ሞኖፖላይዝ ኮይኖም) ክቡራት ይኾኑ። ብዙሓት ኣቕረብቲ ተመሳሳሊ ኣቑሑ እንተኣቕሪቦም ግና ሕሱራት ይኾኑ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ዋሕዲ ምምዕርራይ ዋጋ እኽሊ ድማ ሕመረት ናይ “ጥበብ ውጡን ፊስካላዊ ምሕደራ” ይኸውን። እዚ ከኣ ርግኣትን ብልጽግናን ንምርግጋጽ ዘድሊ ጥበብ መንግስቲ’ዩ።", "char_count": 6151, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02695", "text": "ላዛ ህጻናት ላዛ ህጻናት ዘይተጻመዱ ኣራዊት ዘይተጻመዱ ኣራዊት ብንያም ገብረኪዳን * ሓደ ሰብ ሕጒስ ዘይኰነሉ ምኽንያት ካብ ዓቕሙ ንላዕሊ ስለዝጽበይ’ዩ። * ንነብስኻ እመናን ፍተዋን፡ ካባኻ ንላዕሊ ንነብስኻ ዝፈትወልካ ሰብ ስለዘየለ። *ሓደ ሰብ “ኣነ ሓራቕ’የ” ክብል ከሎ፡ ሓራቕ ኮይኑ ዘይኰነስ ሓራቕ ንክኸውን ስለዝመረጸ ጥራይ’ዩ። ንኻልኦት ጠባያት’ውን ከምኡ። ብርቱዓት ዓሌት ናይ ነብሪ ዘለዎም ክልተ ኣራዊት ነበሩ። እዞም ኣራዊት ንሓደ ሰብ ክበልዑ ክብሉ፡ ኣብ ነንሕድሕዶም ደማዊ ባእሲ ፈጠሩ። ዘሞ ዝበሃል ሃዳናይ ናብኦም ገጹ እናቐረበ ብትኹረት ይከታተሎም ነበረ። ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ ድማ ንኽልቲኦም ክቐትሎም ወሰነ። * ንኽልተ ነገራት ጽላእ ፦ ሕማቕ ጠባይን ወልፍን። * ንሰለስተ ነገራት ሓሉ ፦ ኣደ፡ ሃገር፡ ዓይኒ። * ንሰለስተ ነገራት ተዳሎ ፦ ፍልጠት፡ ሓዳር፡ ሓላፍነት። * ንሰለስተ ነገራት ክትቆጻጸሮም ፈትን ፦ ስምዒት፡ ወልፊ፡ ቊጥዐ። ዘሞ ነቲ ኣብ ዕላማ ናይዞም ኣራዊት ኣትዩ ዝነበረ ግዳይ ከምዚ በሎ፥ 1. ዝሃብካዮ ዝበልዕ ማይ እንተስቲኻዮ ግን ዝመውት፧ “ትርእዮም ኣለኻ ነዞም ኣራዊት… ብጀካ ንዕኦም ጥዑም ምሳሕ ምዃን፡ ደቂ ሰብ ኣብ ቅድሚኦም ዋጋ የብልናን። ዝገርም’ዩ ንዓኻ ሓደ ሰብ ክበልዑ ክብሉ ብጭካነ ነንሓድሕዶም ይመናጨቱ ኣለዉ። ምናልባሽ እቲ ዝሓመቐ እንተተሰኒፉ፡ ቆሲሉ ክሳብ ሞት ክበጽሕ’ዩ። እቲ ሓያል ድማ ብተመሳሳሊ ቆሲሉ ክደሚ’ዩ።”", "char_count": 808, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02696", "text": "* መንእሰይ እምነ መሰረት ሃገር’ዩ። ድዮ ጅምስ ድዮ ጅምስ *ትምህርቲ ብመሰረቱ መሪር’ኳ እንተዀነ፡ ፍረኡ ግን ምቁር’ዩ። ኣሪስቶትል ኣሪስቶትል * ምንባብ ምሉእ ሰብ፡ ኣኼባ ንእሽቶ ሰብ፡ ምጽሓፍ ከኣ ሓቀኛ ሰብ ይገብረካ። ዘይተፈልጠ ዘይተፈልጠ * ናይ ብሓቂ ዓወት ዝበሃል ኣብ’ቲ ንስኻ እተድምዓሉ ስራሕ ምስራሕ’ዩ። ዴቪድ ማኩላ ዴቪድ ማኩላ * ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ብርቂ’ያ። ደጊም ስለዘይትምለስ ተጠቐመላ። ሓድሽ ነገር ንኽትመሃርን ፍሉይ ቁምነገር ንኸተፍርየላን ጸዓር። ኤቭሊን ግለኒ ኤቭሊን ግለኒ * ውድቀት ማለት፡ ስራሕና ብጥበብ እንጅምረሉ ዕድል’ዩ። ሀንሪ ፍረድ ሀንሪ ፍረድ እቲ ግዳይ መጥቃዕቶም ክኸውን ዝሓሰብዎ ሰብ፥ “ግርም ኣለኻ ሕጂ ብኸመይ ከምልጥ እኽእል፧” በሎ ብሓደ ዓቢ ደንጎላ ተሓቢኡ። “ካብ ነብሪ ከተምልጥ ዘይሕሰብ’ዩ። ዋላ ኣብ ገረብ ተሰቒልካ ኣይሓድገካን እዩ።” መለሰ ዘሞ። ቀጺሉ፡ “ ኣጸቢቕካ ርኣየኒ… ኣነ ወላ ሓደ ነብሪ ክቐትል ዓቕሚ የብለይን። እንተኾነ ሕጂ ግን ነዚ ዕዉት ቆሲሉን ደምዩን ዘሎ ነብሪ ክቐትሎ’የ።” ብምባል፡ በቲ ሒዝዎ ዝነበረ ዋልታን ጭማራን ነቲ ካብቲ ቅልስ ሓዪሉ ዝወጸ ነብሪ ርእሱ ዘበጦ። እቲ ነብሪ ድማ ምስቲ ደኺምዎን ቆሲልዎን ዝነበረ ብኡንብኡ ቀልጢፉ ትንፋሱ ሓለፈ። እቲ ግዳይ ክኸውን ዝተሓስበ፡ ካብቲ ተሸጒጥዎ ዝነበረ ከውሊ በሎኽ ኢሉ ወጸ። ከረጋግጽ ድማ ናብቲ ወዲቑ ዝነበረ ነብሪን ናብ ዘሞን ገጹ አቋመተ። ዘሞ ድማ ፍሽኽ እናበለ ከምዚ በሎ፦ “እዚ ተግባር’ዚ ከም ንኽልተ ኣዕዋፍ ብሓንቲ እምኒ ምቕታል’ዩ” ኵርዕርዕ እናበለ ተዛረበ። ብዙሓት ተመሃሮ፡ ዝበዝሕ ግዚኦም ኣብ ተለቪዥን፡ ሞባይል፡ ታብለት፡ ላፕቶፕን ካልእ መራኸቢ ብዙሃንን እዮም ዘሕልፍዎ ዘለዉ። እዚ ከኣ፡ ኣብ ትምህርቶምን ውልቃዊ ኣእምራዊ ዕብየቶምን ጽልዋ ዘየምጸኣሎም ማለት ኣይኮነን። መልእኽቲ - እንተዘይሓቢርካ ግዳይ ጸላኢ ትኸውንን ብቐሊሉ ትወድቕን። ኣሕዋት ምስ ዝበኣሱ ንጸላኢ ፈቓቕ ገዲፎም ይጥቅዑን ይጠፍኡን። ናይ’ዚ ጽልዋ ከኣ፡ ኣብ ምትሓት ነጥቦም፣ ዕዮታት ምስራሕ፣ ኮታስ ዝኾነ ትምህርታዊ ንጥፈታት፡ ኣዝዩ ከምዝወርድ ገይሩዎ ኣሎ። መጽናዕትታት ከምዝሕብርዎ፣ ዋላ ሓደ ወይ ክልተ ሰዓት መዓልታዊ ተለቪዝን ምዕዛብ፡ ኣብ ንተመሃሮ፡ ዓቢ ጸገም ኣብ ትምህርቶም፣ ኣፍልጦኦምን ንቕሓቶምን ዓቢ ዕንወት የስዕበሎም ኣሎ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ዕቑር ሃብቲ ናይ ትምህርትን ናይ ምንባብ ባህልን ዓቢ ሃስያ የምጸሎም ኣሎ። ዝበዝሑ ተመሃሮ፡ ግዚኦም ኣብ ክንዲ ኣብ መጽናዕቲን ምንባብ መጽሓፍትን ዘጥፍእዎ፣ ኣብ ፊልምታት፣ ደርፊ፣ ኮሜዲ ምርኣይየባኽንዎ ኣሎዉ። እዚ ወልፊ ከኣ፡ ናይ ምንባብን መጽሓፍ ምግንጻልን ባህሊ ቐስ ብቐስ እናጸልእዎን ቐጨውጨው መዝገበ ቃላት መዝገበ ቃላት ኣማኒኤል በርሀ ለጋዕ - መላእ፡ ጥንስቲ (ንጥሪት) ጽግድም - ሊላ፡ ራውያ፡ ዓያ ጭዃሮ - ንእሽቶ መዅዓቲ ዛር - ቆለ፡ ውቃበ ሕመት - ፈሓም ሓሬት - ዘይጸረየ ማይ", "char_count": 1628, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02697", "text": "1.ዓበቕ ሀ) ፈሳሲ ናብ ድሩቕ ምቕያር 2. በረድ ለ) ዘይክዳንካ ምኽዳን 3.ዓቃቢቶ ሐ) ካብ ፈሳሲ ናብ ጋዝ ምቕያር 4. እዝኒ መ) ውጥም ዝበለ በሊሕ ስኒ 5. ሃፋ ረ) ደርፊ መስምዒ", "char_count": 117, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02699", "text": "እናበሎምን ይኸይድ ኣሎ። ናይዚ ውጽኢት ከኣ ኣብ ትምርቶም ዘይምግዳስ፡ ምትራፍ፡ ምጽላእን ዓቕሊ ምጽባብን የስዕበሎም። ከምዚ ንዕዘቦ ዘለና ከኣ ውጽኢት ተመሃሮ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናንቆልቆለ፣ ቤት- የዳኽሞ ምዃኑ ይሕብሩ። ካርቱን ናይ ቆልዑ መደባት ተለቪዝን ዝርእዩ ትሕቲ 5 ዓመት ቆልዑ፣ ናይ ምዝራብ፡ ምንባብን ምጽሓፍን ክእለት ዝተሓተ እዩ። ትምህርቲ እናጸልእዎ፡ ይኸዱ ኣሎዉ። እዚ ክንብል ከለና ግን፡ ጽቡቕ መደባት ዘዳልዋ ፈነወ ተለቪዝን የለዋን ማለት ኣይኮነን። ብፍላይ ንህጻናት፡ መባእታን ማእከላይን ዘለዉ ተመሃሮ፡ ሓጋዚ ዝኾነ መደባት ዝምህር መደባት’ውን ኣሎ።", "char_count": 362, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02700", "text": "ክትሳተፉን ርእይቶኹም ክትህቡናን ብኽብሪ ንዕድም። ኣድራሻና- ሚኒስትሪ ትምህርቲ፦ ይኹን እምበር መጽናዕቲ ከም ዝሕብርዎ፣ ኣብ ፈለምቲ ሒደት ዓመታት ንህጻን ናብ መራኸቢ ብዙሃን ወይ ተንቀሳቓሲ ቪድዮታት ምቅላዕ ኣብ ኣእምሮኣዊ ምዕባልኡ (cognitive development)", "char_count": 172, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02702", "text": "ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5 ዝኽሪ ሚያዝያ ዝኽሪ ሚያዝያ ረፈረንዱም፡ ንሕጋዊ መሰል ናጽነት ኤርትራ", "char_count": 90, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02703", "text": "ህዝቢ ኤርትራ ናብቲ ኣብ ሚያዝያ 1993 ዝተኻየደ ልኡላውነቱ ብዕሊ ዘረጋገጸሉ ህዝባዊ ረፈረንዱም ንምብጻሕ ዝሓለፎ ታሪኽ ብሓጺሩ ንምዝኽኻር ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ኣመጻጽኣ ሃገርን ሃገራውነትን ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ኤርትራ ከም ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ብመግዛእቲ ከምዝቘመት ተመልኪትና። እዋን መግዛእቲ ኢጣልያ ህንጸት ሃገረ ኤርትራን ኤርትራዊ ሃገራዊ ስምዒትን ኣብ ምፍጣርን ምዕኳዅን ዝተጻወቶ ግደ እውን ኣንቢብና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦", "char_count": 291, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02704", "text": "መግዛእቲ ብሪጣንያ ኣብ ኤርትራ፡ እዚ ዝተጠቕሰ ገዚፍ ዕንወት ክፍጽም እንከሎ፡ ብእወታ ዝጥቀስ ዘምጽኦ ንእሽቶ ለውጢ ነይሩ እዩ። ነቲ ካብ 4ይ ክፍሊ ዘይሓልፍ ዝነበረ ብኢጣልያ ዝተመስረተ ኣገልግሎት ትምህርቲ ክሳብ 2ይ ደረጃ ከምዝበጽሕ ምግባሩ፡ ናይ ጽሑፍን ዘረባን ከምኡ’ውን ፖለቲካዊ ሰልፊታትን ማሕበራትን ናይ ምቛም መሰል ምፍቃዱ ብእወታ ዝግለጽ እዩ። እንተኾነ፡ ምምሕዳር ብሪጣንያ ነዚ መሰል’ዚ፡ ብመግዛእቲ ኢጣልያ ተዳኺሙ ዝነበረ ቀቢላዊን ሃይማኖታዊን ካልእ ትሕተ-ሃገራዊ ስምዒታትን ቀስቂሱ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንሓድሕዱ ከምዘይሰምማዕ ብምግባር፡ ንኤርትራ ናይ ምምቃል ዕላማኡ ንምስላጥ እዩ ክጥቀመሉ ፈቲኑ። ኣብ እዋን መግዛእቲ ኢጣልያ ናይ ትምህርቲ ዕድል ዘይረኸበ ህዝቢ ኤርትራ ከኣ፡ እዚ መሰል’ዚ ስለዝተዋህቦ ጥራይ ብሱላትን ሓያላትን 400 ዝኸውን ናይ ምቾት ገዛውቲ ብምሉኡ ከምዝዓኑ ተገብረ። ሰራንዳታቱን መዓጾታቱን መሳዅቱን ተለቒቑ ተወስደ። - 1000 ሰባት ዘአንግድ መንበሪ ባሕረኛታት ብዘይ ኣሰር ከምዝዓኑ ተገብረ። - መዓልታዊ 1000 ቶን ስሚንቶ ዘፍሪ ዝነበረ ፋብሪካ ተነቒሉ ናብ ሱዳን ተወስደ። - ናይ ፖታሽ ፋብሪካ ተፈንጢሑ መሳርሒታቱ ናብ ዝተፈላለዩ ዓደግቲ ተሸጠ። - 20 ሚልዮን ዶላር ዝዋጋኡ ኣብ ኣስመራ፡ ጉራዕ፡ ጊንዳዕ፡ ማይሓባር ዝነበረ ዓበይቲ መኻዚኖታት ተነቒሉ ተዘምተ። ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ብሪጣንያ - ኣብ ናዅራ ተተኺሉ ዝነበረ መፍሓሪ ነዳዲ ተማሕዩ ተወስደ። ድሕሪ 2ይ ኲናት ዓለም፡ ኣመሪካ ብዓለም ደረጃ ዝሓየለት ሃገር ኮይና ክትወጽእ እንከላ፡ ኣብቲ ኲናት ዝተዓወታ፡ ሃገራት ሓይልታት ኪዳን (እንግሊዝ፡ ፈረንሳ፡ ሕብረት ሶቭየትን ኣመሪካን) ንውድብ ሕቡራት ሃገራት መስረታ። - ካብ ኣቑርደት ንጎንደር መገዲ ባቡር ንምዝርጋሕ ዝተቐረበ ሓዲዳትን ካልእ መሳርሒታትን ብ300 ባጎኒታት ተጻዒኑ ተወስደ። ምስ ምቛም ናይዚ ውድብ’ዚ፡ መግዛእቲ ኣብቂዑ፡ ግዙኣት ህዝብታት ናጽነቶም ክወሃቦም ኣብ ስምምዕ ተበጽሐ። ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ናጽነተን ክጐናጸፋ ጀመራ። ህዝቢ ኤርትራ ግን፡ ን10 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ብሪጣንያ ጸኒሑ፡ ድሕሪኡ ዕድሉ ክውሰን ተባህለ። ብሪጣንያ ንኤርትራ ኣብ መንጎ’ታ ግዝኣታ ዝነበረት ሱዳንን ኢትዮጵያን መቓቒላ ከተሕቅቓ ሕቡእ ድሌትን ዕላማን ስለዝነበራ፡ ኣብቲ ብሞግዚትነት ንኤርትራ ዘመሓደረትሉ 10 ዓመታት፡ ኢጣልያ ዝሃነጸቶ ዓበይቲ ትሕተ-ቅርጺታትን ቁጠባዊ ትካላትን ኣብ ምዕናው’ያ ተዋፊራ። እዚ ዝገበረትሉ ምኽንያት፡ “ኤርትራ ብቁጠባ ርእሳ ኣይትኽእልን’ያ፡ ስለዚ ድማ ሃገር ክትከውን ብቕዕቲ ኣይኮነትን” ብዝብል ምኽንያት ናይ ተቕሲም (ምምቃል) ውጥና ንምትግባር እዩ። ኣመሪካ ብወገና፡ ኣገልጋሊት ዞባዊ ስትራተጂኣ ክትከውን ዝሓረየታ ኢትዮጵያ፡ ኣፍደገ ባሕሪ ክህልዋ ትደሊ ብምንባራ ክልቲአን ርእሰ ሓያለን ነናተን መደብ ንምዕዋት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ግዳይ ገበራኦ። ተጻብኦ ኣመሪካን መሻርኽታን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብቲ ግዜ’ቲ እዩ ዝጅምር። ሃገርነት ኤርትራ ካብ ገጽ መሬት ንምሕካኽ ዝተወስደ ቀዳማይ ስጉምቲ ድማ፡ ምዕናው ቁጠባን ትሕተ-ቅርጺን ነበረ። ፖለቲካዊ ሰልፊታት ክፈጥር ብቕዓት ኣይነበሮን። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ብሪጣንያን ገዛእቲ ኢትዮጵያን ብስዉር መገዲ ሽፍትነት ብምትብባዕ፡ ህዝቢ ኤርትራ ስኒት ዘይብሉ፡ ንሃገርነት ዘይበቅዐ ህዝቢ ምዃኑ ንምእማን ይጽዕሩ ነበሩ። ኣብ ውሽጢ ከምዚ ዝኣመሰለ ድብልቕልቕ እዋን ድማ እዩ፡ እቲ ፖለቲካዊ ተሞኩሮ ዘይነበሮ ህዝቢ ኤርትራ፡ መጻኢ ዕድሉ ናይ ምውሳን ታሪኻዊ ብድሆ ዝገጠሞ። ምስ ኩሉ’ቲ ዝነበረ ብድሆታት ግን 10 ዓመታት ምምሕዳር ብሪጣንያ፡ ኣብ ፖለቲካዊን ባህላዊን ህይወት ኤርትራውያን ሓድሽ ምዕባለታት ምኽሳቱ ኣይተረፈን። - ኣስመራ-ባጽዕ ዘራኽብ ኣብ ዓለምና ዝነውሐ ተሌፈሪካ ምስቲ ዘንቀሳቕሶ ዓቢ ሞተር፡ ናብ እስራኤል ተሸጠ። ገመዳቱን ኣዕኑዳትን ተነቒሉን ተማሕዩን ተወስደ። ኢጣልያ፡ ንናታ መግዛእታዊ ዕላማታት፡ ኣብ ትሕቲ-ቅርጺን ኢንዱስትሪታትን ኤርትራ ብቢልዮናት ሊረ ዝትመን ገዚፍ ወፍሪ እያ ኣፍሲሳ። በዚ ድማ፡ ቁጠባ ኤርትራ ኣብቲ ግዜ’ቲ፡ ምስ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ብምንጽጻር፡ ናብ ዘመናዊ ርእሰማላዊ ቁጠባ ዘሰጋግር መሰረት ሒዙ ነበረ። ባጽዕ “ሉል ቀይሕ ባሕሪ” እናተባህለት እትጽዋዕ፡ በቲ ግዜ’ቲ፡ ኣብዚ ዞባ ዝማዕበለት ወደብ እያ ዝነበረት። ምምሕዳር ብሪጣንያ፡ ቀዳማይ ዝወሰዶ ስጉምቲ ከኣ፡ ኣገልግሎት ወደባት ኤርትራ ናብ ዝተሓተ ደረጃ ምውራድ ነበረ። ነዚ ክዉን ንምግባር፥ - ኣብ ወደብ ዓሰብ’ውን ተመሳሳሊ ዝምታ ስለዝተፈጸመ፡ ዓቕሚ ናይቲ ወደብ ብሰለስተ ርብዒ ጐደለ፣ - ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ኣስመራን ባጽዕን ዝነበረ በብዓይነቱ መሳርሒታት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ተዘምተ። - ናይ ሆስፒታል መሳርሒታትን ኣየር- ኮንድሽንን ከይተረፈ ተነቒሉ ናብ ስዑዲ ዓረብ ተሸጠ። - ዝተረፈ ደቀቕቲ ንብረት ናይ ዝተፈላለዩ ትካላት፡ ሓጻውን፡ መሳርሒታት ህንጻ፡ ጀነረይተራት ወዘተ. ንውልቀሰባት ተሸጠ። እዚ ከም ኣብነት ዝቐረበ እዩ። እቲ ዝርዝር ብዙሕ እዩ። ሽዑ ዝተዘምተን ዝዓንወን በብዓይነቱ ዘመናዊ ንብረትን መሳርሒታትን ብገንዘብ ናይቲ ግዜ’ቲ ኣስታት 100 ሚልዮን ፓውንድ እንግሊዝ ይትመን። ምውጋን ግዝኣታት ኢጣልያ ሓላፍነት ሕቡራት ሃገራት እኳ እንተነበረ፡ ኣብ ውሳነ ናይቲ ውድብ ዓቢ ተራ ዝነበራ ኣመሪካ እያ። ናይቲ ግዜ’ቲ ምስጢራውያን ሰነዳት ከምዘረጋግጽዎ፡ ኣመሪካ 2ይ ኲናት ዓለም ኣብ ዝተዛዘመሉ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ቁጽጽራ እተደልድለሉ፡ ኣብ ህንዳዊ - ዓበይቲ ክሬናትን 500 ዝኸውን ኣጋንእ ነዳዲን ካብ ወደብ ባጽዕ ተነቒሉ፡ ናብ ግብጺን ማልታን ካልኦት ሃገራትን ተሸጠ። ተንሳፋፊ መዐሸጊ መራኽብ ምስ ክሬናቱን ንመጸገኒ መራኽብ ዘገልግል መሳርሒታቱን ንፓኪስታን ተሸጠ። - ንላዕለዎት መኰንናት ኢጣልያ ዝተሰርሐ ሃይለስላሰ፡ ውሳነ ፈደረሽን ስለዘየዕገቦ፡ ቀስ ብቐስ ነቲ ፈደረሽን ትርጉም ኣልቦ ክገብሮ እዩ መዲቡ። በዚ ድማ፡ ካብ ሕጊ ወጻኢ ሰራዊቱ ኣብ ኤርትራ ከስፍር፡ ንህዝቢ ናይ ምእካብን ምጽሓፍን መሰላት ክኽልክል፡ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ክሽርምም፡ ትካላት ፍትሒ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ከእቱ፡ ባጀት መንግስቲ ኤርትራ ክዘምት፡ ቁጠባዊ ትካላት ኤርትራ ከዕኑ ጀመረ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ቋንቋ ኣምሓርኛ፡ ንቋንቋታት ትግርኛን ዓረብን ተኪኡ ወግዓዊ ቋንቋ ናይ ኤርትራ ከምዝኸውን ብምግባር፡ ባንዴራ ኤርትራ ደርብዩ ብባንዴራ ኢትዮጵያ ተክኦ። ውቅያኖስን ርሑቕ ምብራቕን ምስ ዝነበረ መደበራት ብቐሊሉ እትራኸበሉ ቦታ ትደሊ ብምንባራ፡ ንገማግም ባሕሪን ከበሳታትን ኤርትራ ዓይኒ ኣውዲቓትሉ ነበረት። ስለዚ ድማ፡ ንምዕራባዊ ቆላታት ኤርትራ ናብታ ግዝኣት እንግሊዝ ዝነበረት ሱዳን ጸንቢራ ንከበሳን ገማግም ባሕሪን ኤርትራ ንብዓል ኪዳና ሃጸይ ሃይለስላሰ ሂባ፡ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ ከተእትዎ ዝተወድአ ውጥን ነበራ። ምምቃል ኤርትራ ሓያል ተቓውሞ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ገጠሞ ግን፡ ኣመሪካ ንህዝቢ ኤርትራ መሰል ርእሰ ውሳነኡ ከልኪላ፡ ድሕሪ 60 ዓመታት መግዛእቲ፡ ብ1952 ብስም ፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ከምዝቚረን ብምግባር ናብ ካልእ ባርነት ኣእተወቶ። ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ ሆይሆይታ ናይ ፖለቲካ ሰልፊታት፡ ዘተ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ መጻኢ ዕድል ኤርትራን ምምጻእ ልኡኻት ናይቲ ሃጸይ ሃይለስላሰ እዚ ኩሉ ክገብር እንከሎ ምትብባዕ ኣመሪካ ኣይተፈልዮን። ህዝቢ ኤርትራ፡ ክሳብ ናብ ሕቡራት ሃገራት ብምጥራዕ፡ ብፖለቲካዊን ሰላማዊን መገዲ ንግህሰት ፈደረሽን እንተ ተቓውሞ እኳ፡ ሰማዒ እዝኒ ኣይረኸበን። ኣብ ከተማታት ኤርትራ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊታት ድማ ብሓይሊ ብረት ተደቚሰ። እዚ ቅሉዕ ግህሰትን ስቕታ ማሕበረሰብ ዓለምን ከኣ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ካልእ ኣማራጺታት ክጥምት ደረኾ። ኣብ መወዳእታ 50ታት ንጎበጣ ኢትዮጵያ ዝቃወም ንሓርነት ኤርትራ ክቃለስ ዘንቀደ፡ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ (ሓራካ) ወይ ማሕበር ሸውዓተ ዝተሰምየ ምስጢራዊ ውድብ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻኢን ብዝርከቡ ኤርትራውያን ተመስረተ። ማዕረ ማዕረ’ዚ ድማ ኣብ ወጻኢ፡ ብፍላይ ኣብ ግብጺን ሱዳንን ዝነበሩ ኤርትራውያን ብረታዊ ቃልሲ ንምጅማር ካልእ ‘ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ’ ዝተባህለ ውድብ ንምምስራት ክተኣኻኸቡ ጀመሩ። ኣብ ባሕቲ መስከረም 1961 ከኣ፡ ብወተሃደራዊ መሪሕነት ሓምድ እድሪስ ዓዋተ፡ ከምኡ’ውን ብድርኺት ንተ.ሓ.ኤ. ዘቘሙ ካብ ኤርትራ ዝተሰደዱ ፖለቲካውያን መራሕቲ፡ ዕጥቃዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ተወልዐ። ድሕሪ 20 ዓመታት፡ ፖለቲካዊን ሰላማዊን ቃልሲ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብረት ምልዓሉ፡ ሕድገት ዘየፍቅድ ቁርጺ ውሳነኡ ንምሉእ ናጽነት ዘነጸረ ተበግሶ’ዩ ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ክንዲ፡ በቲ ዝሓሸ ተሞኩሮን ኣወዳድባን ዝነበሮ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ (ሓራካ) ዝጅምር፡ ብተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ምጅማሩ ናይ ታሪኽ ሓደጋ እዩ ኮይኑ። ምኽንያቱ እቶም ንተ.ሓ.ኤ. ዝመስረቱ ፖለቲካውያን መራሕቲ፡ ኣብ 40ታት ብዝነበረ ጸቢብ፡ ገማማዒ፡ ቀቢላዊን ሃይማኖታዊን ትሕተ- ሃገራዊ ፖለቲካ ምሒር ዝተጸልዉ ነበሩ። ብኣንጻር ሓራካ፡ ተ.ሓ.ኤ. ኣብ ወጻኢ ዝተመስረተ ኣብ ውሽጢ ሃገር ሱር ዘይነበሮ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብዝነበሩ ዓቃባውያን ናይ ፖለቲካ ሓይልታት ዝተጸልወ ምንባሩ፡ ምስ ክዉንነት ኤርትራ ዝሳነ ኣመራርሓ ከየማዕብል ካብ ዝዓንቀጾ ድኽመታት እዩ ነይሩ። ውድብን ፖለቲካዊ ተዋስኦ ጥራይ’ዩ ዝነበረ። ብግብሪ፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢኡ ክውስን ክፉት ዕድል ኣይተዋህቦን። ፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ከኣ፡ ምርጫ ህዝቢ ኤርትራ ኣይነበረን። ነቶም ኤርትራ ብታሪኽን ባህልን ኣካልና’ያ ኢሎም ዝምጉቱ ዝነበሩ ገዛእቲ ኢትዮጵያ’ውን እንተኾነ ፈደረሽን ምሉእ ዓወት ኣይነበረን። ምስቲ ኣብ 50ታት ኣብ ከተማታት ኤርትራ ተፈጢሩ ዝነበረ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ሃገራዊ ኣተሓሳስባን ብምንጽጻር እምበኣር፡ ኣመራርሓ ተ.ሓ.ኤ. ድሑር ነበረ። ሓራካ ዋላ እኳ ንብዙሕ ምኽንያታት ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ምጅማር እንተተደናጎየ፡ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ብተ.ሓ.ኤ. ከም እወታዊ ምዕባለ ተቐቢሉ ምስ መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ኪዳን ንምምስራት እኳ እንተፈተነ፡ መራሕቲ ተ.ሓ.ኤ. ፍልልያት ሃሰው ኢሎም ብምግፋሕ ኣይተቐበልዎን። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ሓራካ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ንምስታፍ ሜዳ ምስ ኣተወ ብሓይሊ ብረት ጨፍለቕዎ።", "char_count": 5658, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02705", "text": "ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ታሕሳስ 1950 ብብይን 390 A(V) ኤርትራ ብፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ክትቊረን ድሕሪ ምውሳኑ፡ ኣብተን ዝቐጸላ 10 ዓመታት ፈደራላዊ ሕብረት (1952- 1962)፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ፈደረሽን ምርጫኡ እኳ እንተዘይነበረ፡ ውሳነ ሕቡራት ሃገራት ተቐቢሉ፡ ንሕግታት ፈደረሽን ኣኽቢሩ ምስ ገዛእቲ ኢትዮጵያ ብቅኑዕ መገዲ ክዋሳእ ፈቲኑ እዩ። ብኣንጻሩ ኤርትራ ግዝኣቱ ምዃና ክጸድቀሉ ዝጠልብ ዝነበረ ስርዓት ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 6", "char_count": 336, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02706", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ተሪፉ፡ ዘውዲ ሓየሎም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል", "char_count": 190, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02707", "text": "መብራት ዘርኣብሩኽ ማሉ፡ ሓትነይ ሃይማኖት ወልደገብርኤል ተስፋገርግሽ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጓል ሓፍታ ምስ 4 ኣሕዋታ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ዑመር ሰፋሮ መሓመድዓሊ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ጊላጋብር ኣብርሃ፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ት/ዕድመ ብርሃናዊ ዘርኣብሩኽ ተኸስተ ምባል ተሪፉ፡ ተኽለብርሃን ዘርኣብሩኽ ተኸስተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናምሩድ ሲራክ ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ኔምሮድ ሲራክ ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ፍስሃ ተወልደ ሃብተሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ፍስሃየ ተወልደ ሃብተሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ ተኽለማርያም ሃብተገርጊስ ቀለታ፡ ተኸሳሲት ነብያት ዮውሃንስ ተስፋዝጊ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ወ/ሮ ገነት ተኽለ ዓንደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ሓድጉ ኣማኑኤል ማትዮስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ንግስቲ ኣማኒኤል ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ንግስቲ ኣማኒኤል ኣብርሃም ተባሂሉ ኣነ ኣመልካቲ፡ ሓወይ ኣሕመድ ዓዶዓሊ ኢብራሂምን ሰይቲ ሓወይ ሓሊማ ሱሌማን ሓሰንን ናይ ብሕቲ ንብረቶም ዝኾነ ገዛ ኣብ ከተማ ሰንዓፈ፡ ዞባ 6 ፕሎት 3 ፓርሰል ዲ ዝርከብ ኣብ 450 ት/ሜተር ዝተደኮነ ሰለስተ ቀንዲ ክፍልታታ ሓደ ሽቓቕን ክሽነን ምስ ካንሸልኡ፡ ኣብ ቅድሚ ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ ሰንዓፈ ቀሪቦም ብዕለት 06/07/2012 ብቁ/መዝ/3/2021 ብውህብቶ መልክዕ ዝሃቡኒ ካብ ስሞም ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ኣለኹ ዝብል፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ኣብ ውሽጢ ወርሒ እንተዘይኣምጺኡ፡ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ምዃነይ አፍልጥ። ምሕረት ኢትባረኽ ካሕሳይ፡ ኣዴና ውዳሰ ወልደገብሪኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይን 2 ተተካእትን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣቶ ኢብራሂም ዓዶዓሊ ኢብራሂም ኣይመን ጣሃር ሓምዶ ምባል ተሪፉ፡ ኤስድሮስ ጣህር ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ኣርባዕተ ኣስመራ ጎደና መደበር ቁ.ገዛ 11 ዝርከብ ኣብ ሚኒስትሪ መሬት ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ንብረት 1BRASM009877 ዝተመዝገበ ገዛና፡ ብውህብቶ ናብ ወድና ኣማኑኤል ተስፋልደት ክፍልዝጊ ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ከነመሓላልፎ ምዃንና ነረጋግጽ። ከሳሲ ዘርኣይ ሃይለ ሓጎስ፡ ተኸሰስቲ 1.ሙልጌታ ዘርኣይ ሃይለ 2.ሰናይት ዘርኣይ ሃይለ 4.ኤርምያስ ዘርኣይ ሃይለ፣ ናይ ምቅሊት ውርሻ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ተስፋልደት ክፍለዝጊ ተወልደመድህን ከሳሲት ዳናይት ኢሰያስ መልኣከ፡ ተኸሳሲ ናሆም ብእምነት መርእድ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣነ ወ/ሮ ኣንገሰት ኣለማ ገብረየሱስ፡ ኣብ ከተማ ሰንዓፈ ምም/ከባቢ ሓኪር ኣብ ብሎክ 9 ፓርሰል D ኣብ 30.69 ት/ሜ ዝተደኮነ፡ ብኮምሽን ምጽራይ ዋንነት ቁጽሪ 520394 ዋንነት መወከሲ ቁጽሪ 520394 ዋንነት መወከሲ ቁጽሪ 521322 ብስም ወራሲት ነፍ/ሄሪት ለተመስቀል ገብረመድህን ዝተመዝገበ፡ ካብ ወነንቱ ብዓል ቤተይ ስዉእ ሓጎስ ሃይሉ ወልደኣብእዝጊ ዝዓደጎ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ቴክኒክ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ሳባ ኣባይ ተድላ፡ ኣደይ ኣወጣሽ ዓንደ ሓጎስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ወ/ሮ ኣንገሰት ኣለማ ገብረየሱስ ብወኪል ኣለማ ገብረየሱስ ተስፉ እዮብ ገብረብርሃን ገብረሚኪኤል፡ ስም ኣደይ ዘውዲ ሓይሎም ምባል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብሩክ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ፡ ምባል ተሪፉ፡ ሙባረክ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 3223, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02708", "text": "ኣብ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ደቀምሓረ ምም/ከባቢ ኣምሁር ፕሎት 15 ፓርሰል C PID 2537B010 ሕጂ ብቁ.ንብረት 4BRDKM002830/0 ስፍሓት መሬት ካብ 400 ት/ሜ ፍርቁ ማለት 200 ት/ሜ 3 ቀንዲ ክፍሊ 2 ተሓጋገዚ ክፍሊ ምስ ካንሸልኡ፡ ብስም ወ/ሮ መኣዛ ተኽለሃይማኖት ቀላቲ ዝተመዝገበ፡ ብዕድጊ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ክፍሊ ቴክኒክ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ደቀምሓረ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለኒ ሰነዳት ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ፍረወይኒ ተስፋልደት ገብረጊዮርጊስ ወኪል ኣቶ ተስፋይ ገብረእየሱስ ሓጎስ ኣመልካቲት ራሕማ ደረስ መንሱር ዑመር፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ ዳዕሮ ጳውሎስ ዝርከብ ገዛ ፕሎት 46 ፓርሰል ኤልl ASP00050926 ASD00045825 ስፍሓት መሬት 250 ት/ሜ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 2 ተሓጋጋዚ 2 ዘጠቓለለ፡ ኣብ ቤት/ጽ ካዳስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1BRASM009523 ብስመይ ዝተመዝገበ ገዛ፡ ንኣቡበከር ኢብራሂም ኣደም ስለዝሸጥኩሉ’ሞ ናብ ስሙ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ይግባይ ዝተባሃለሉ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ዞባ ማእከል ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ።", "char_count": 794, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02709", "text": "ኣመልካቲት ሳባ ምስግና ጊላዝጊ፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ገጀረት ጎደና ዖና ዝርከብ ገዛ ፕሎት 109 ፓርሰል W ASP 00021291 ASD00019258 ስፍሓት መሬት 500 ት/ሜ፡ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 6 ተሓጋጋዚ 2 ዘጠቓለለ፡ ኣብ ቤት/ጽ ካዳስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1BRASM001942 ብስም ብ/ዓቤተይ ነ/ሄር ግርማይ ቀለታ ዝተመዝገበ ገዛ ብህያብ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤተ ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ይግባይ ዝተበሃለሉ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ ግና ኦርጅናል ሰነዳትና ሒዝና ጉዳይና ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር።", "char_count": 406, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02710", "text": "ኣብ መንጎ ኣካራያይ ለምለም ገብረሂወት ወልዱን ተኻረይቲ ኣብርሃም እዮብ ተኽለን ስምኦን ለባሲ ሓጎስን፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00038299 ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ-ባንዳ ጎደና ሃም ቁ.ገዛ 01 ዝተመዝገበ ናይ ቤት መግቢ ንግዳዊ ንጥፈት፡ ካብ 01/01/2026 ጀሚሩ ከም ዝተቛረጸ እናሓበርና፡ ዝቃወም ኣካል ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ናብ ዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ክቋረጽ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 338, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02712", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣዝመራ ጸጋይ ወልደገርግሽ፡ ብዓል ቤተይ ኪዳነ ሃይለ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 384, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02713", "text": "ሳምራዊት ተኽለማርያም ተስፋጊዮርግስ፡ ወለደይ ተኽለማርያም ተስፋጊዮርግስን ነብያት ኣርኣያን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ሮቤል በረኸት ወልደኣብ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሰለሙን ደበሳይ ሸከር፡ ንጉዳይ ስም ምትሕልላፍ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተጋ/ኣበባ በየነ ሃይለ፡ ኣዴና እትመት ምኒሊክ ዑቕባሚካኤል ስዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ይ/በሃሊት ቀድሽ ተኽሉ፡ ንወ/መልሲ ገዛኢ ስዩም ንስቪላዊ ምልከት ናይ ይግባይ መዝገብ ተኸፊቱ ስለዘሎ፡ ወ/ መልሲ ገዛኢ ስዩም ን15/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.33 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለተሚካኤል ተስፋማርያም ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ተኽለማርያም ገብረእግዝኣብሄር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ቴድሮስ ገብረሚካኤል ሃብተ፡ ኣደይ መኣዛ ተስፋገርግሽ ሃብተሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኣልጋነሽ ክንፈ ተስፉ ምባል ተሪፉ፡ ኣልጋነሽ ክንፉ ተስፉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ለተርፋኤል ስብሃቱ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ሮዝ ስብሃቱ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ሰለማዊት ኣለም ሃብተጼን፡ ተኸሳሲ ሞሞና ኪሮስ ኣስፍሃ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ራሕሲ ግርማይ መንግስ ምባል ተሪፉ፡ ቤትኤል ግርማይ መንግስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሲራክ እዮብ ኣርኣያ፡ ኣሞይ ነፍ/ ሄር ለተኺዳን ኣርኣያ ሃብተጽዮን ዝሃበትና ለበዋ ይጽደቐልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7 ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ሂወት መኮነን ባህታ፡ ብዓል ቤተይ መም/ ረዘነ ብርሃነ ሓደራ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ቅሳነት ዳዊት ኣፈወርቂ፡ ኣደይ ኣፎምያ ዮውሃንስ ንጉሰ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ኣማኑኤል ሃይለ እማኑ ምባል ተሪፉ፡ ኣማኑኤል ኣብርሃም ሰጊድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ህያብ ሳምሶም ወልደገርኤል ምባል ተሪፉ፡ መኽሰብ ሳምሶም ወልደገብርኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣብርሃም ዓንዶም ወልደሃይማኖት፡ ሓፍተይ ዘውዲ ዓንዶም ወልደሃይማኖት ስለዝዓረፈት፡ ውላድ ስለዘይብላ፡ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። በላይ ገብሩ ተወልደመድህን፡ ስም ኣደይ ኣብርሀት ፍረዮውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ኣብርሀት ይመስገን ንጉሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሰለሙን ኣርኣያ ተወልደ፡ ስም ኣደይ ኣበባ ኪዳነ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ገዛችን ታፍላ ወልደጋብር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ምሕረት የማነ ተኸስተ፡ ጓልና ንስራዊት በሪሁ ተኽለ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ወላዲኣ በሪሁ ተኽለ፡ ወረስታ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኤደን ኣብርሃም ስእላይ ምባል ተሪፉ፡ ኤደን ጆርጆ ለኮቲኒ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። በላይ ሃብተገርግሽ ማና፡ ኣቦይ ሃብተገርግሽ ማና ሓጎስን ኣደይ ለተብርሃን ገብረእየሱስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ህሉዋት ኣሕዋተይ 2 መወትቲ ተተካእቲ 8 ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ወይኒ ኢብራሂም ኣማን፡ ተኸሳሲ ወደብ ባዘዘዎ ይግዛው፡ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሃይለ ዑቕቢት ገብረሂወት፡ ወደይ ናትናኤል ሃይለ ዑቕቢት ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ በ/ቤተይ ወ/ሮ ብርኽቲ ነጸርኣብ ገብረክርስቶስ ወረስቲ ምዃን ናይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዮራን ሃይለ ስዩም፡ ስም ኣደይ ግደይ ዮኣብ ምባል ተሪፉ፡ ግደይ እያኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሉኡላ መኮነን ተስፋጽዮን፡ ኣቦይ መኮነን ተስፋጽዮን ግርመን ዱዃን ኪዳነ ብኢዱን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ ኣሜን ኣንገሶም ጸጋይ፡ ኣቦይ ኣንገሶም ጸጋይ ገብረዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ባንክ ኣባይትን ንግድን ብፍ/በ/ዕዳ ነፍ/ሄር ክፍሎም ዘርኣይን ብዝተፈጥረ ክርክር፡ ቤት ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ብዕለት 03/04/2012 ብቁ/መዝ266/12 ብዝሃቦ ትእዛዝ መሰረት፡ ኣብ ዓዲ ተከሌዛን ዞባ 01 ሎታ 48 ፓርሰል ጂ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ቪላን ሰርቪስን ዝሓዘ 7 ቀንዲ ክፍልታት 3 ተሓጋጋዚ ክፍሊታት 1 ዓቢ መኻዚኖን ዘጠቓለለ ኮይኑ፡ ብክኢላ መበገሲ ዋጋ ብፍርቂ ጎዲሉ ዋጋ 337.620.95 (ሰለስተ ሚእትን ሰላሳን ሸውዓተን ሽሕን ሽዱሽተ ሚእትን ዕስራን ናቕፋ ቴስዓን ሓሙሽተን ሳንቲም) ስለዝተገመተ፡ ኣብ’ቲ ዝካየድ ሓራጅ ክወዳደር ዝደሊ፡ ቅድሚ ዕለት ሓራጅ ዘሎ ሓሙሽተ 5 መዓልታት ጀሚሩ ናይ’ቲ ክወዳደረሉ ዝረቑሖ መጠን ገንዘብ፡ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ቤት ጽሕፈት ፈጻሚ ፍርዲ ቁ/62 ኣብ ዝተዳለወሉ ዕጹው ሳንዱቕ ኣታዊ ይገብር። ብተወሳኺ ኣብ ዕለት ሓራጅ ናይ’ቲ ዝተዋህበ ግምት 1/4 ብስም ፈጻሚ ፍርዲ CPO ኣስሪሑ ወይ ናይ ባንክ ተጠራቓሚ ሕሳብ ባዕሉ ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ሒዙ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ዝቃወም እንተሎ ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ሓራጅ ኣየቋርጽን። ዕለት ሓራጅ፦ 21/5/2026 ሰዓት ሓራጅ፦ 3፡00-4፡00 ቅ/ቀትሪ ቦታ ሓራጅ፦ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣስመራ ገበን መጋባእያ ቁ/27 ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቁ/65 መጺኡ ክውከስ ይኽእል። ከምኡ’ውን ኣብ ዓዲ ተከሌዛን ዞባ 01 ብምኻድ ክዕዘብ", "char_count": 4222, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02714", "text": "ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ሜሮን ተኽለሚካኤልን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ የማነ ዓንደብርሃን ዝተፈጥረ ናይ ሓዳር ክርክር፡ ኣብ ዓዲ’’ቐ’’ ኣብ ፕሎት 18 ፓርሰል J ዝርከብ ኣብ 240.50 ት/ሜ ዝተደኮነ ተራ ገዛ 03 ቀንዲ ክፍልታት 02 ሓገዝቲ ክፍልታት፡ ባስካ ናይ ማይ ዝሓዘ፡ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ቤት ፍርዲ ብሓራጅ ተሸይጡ ብጽሒቶም ክወስዱ ስለዝኣዘዘ፡ ብኽኢላ መበገሲ ዋጋ 774,958.97 (ሸውዓተ ሚእትን ሰብዓን ኣርባዕተን ሽሕን ትሽዓተ ሚእትን ሓምሳን ሸሞንተ 97%) ናቕፋ ተገሚቱ ኣብ ዝካየድ ሓራጅ ክሳተፍ ዝደሊ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ብምቕራብ፡ ቅድሚ ዕለት ሓራጅ ዘሎ 05 ናይ ስራሕ መዓልታት ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቁ/62 ኣብ ዝተዳለወ ሳጹን ናይ’ቲ መወዳደሪ፡ ዝረቘሖ መጠን ገንዘብ ብቑጽርን ብኣሃዝን ጽሑፍ ቁ/ተጠራቓሚ ሕሳብ ወይ ብስም ፈጻሚ CPO ኣስሪሑ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ዕለት ሓራጅ፦ 02/06/2026 ሰዓት ሓራጅ፦ 3፡00-4፡00 ቅ/ቀትሪ ቦታ ሓራጅ፦ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባኣያ ቁ/27 ተወሳኺ ሓበሬታ ዝደ፡ሊ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቁ/64 ክውከስ ይኽእል። ዝቃወም እንተሎ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣምጺኡ ሓራጅ ደው ኣይብልን።", "char_count": 703, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02715", "text": "ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. com ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ !!! ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026- ገጽ 8", "char_count": 310, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02716", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ 6 ደቂ ነ/ሄር ሓወቦይን ብደቂ ነ/ሄር ወዲ ሓወቦይን 1 ኣሞይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ካሕሳይ ወልዳይ ተወልደ ምባል ተሪፉ፡ ረሓሰ ወልዳይ ተወልደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 272, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02717", "text": "ወ/ሮ ምሕረት ጎይትኦም ሙሳኤል፡ ብዓል ቤተይ ወልደሚካኤል ሳሙኤል መብራህቱ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በርሀ ወልደሚካኤል ኣስፍሃ፡ ኣቦና ወልደሚካኤል ኣስፍሃ ወልደኣብዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ተተካእቲ ናይ ኣሕዋትናን ናይ ኣቦና ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሲና ተስፋይ በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ሰሊና ተስፋይ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 386, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02718", "text": "ናባይ ኤፍሬም ተኸስተ፡ ኣቦይ ኤፍሬም ተኸስተ ሞሳዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 107, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02719", "text": "በርሀ ወልደሚካኤል ኣስፍሃ፡ ኣዴና ብርነሽ ኣብርሃ ተስፉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ተተካእቲ ናይ ኣሕዋትናን ናይ ኣዴና ወረስቲ ምዃና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍዮሪ ተኽልኣብ ሰመረ፡ ብዓል ቤተይ ኣማኑኤል ተወልደ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መብራህቱ ገብረሚካኤል ክፍለ፡ ኣቦይ ገብረሚካኤል ክፍለ ገብረስላሴን ኣደይ ጎዖይ ዘመንፈስቅዱስ ገብረእየሱስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መርሃዊት ዮውሃንስ ኣለሙ ምባል ተሪፉ፡ ኣፎምያ ዮውሃንስ ኣለሙ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ትዕበ ገብረማርያም ገብረሂወት፡ ኣቦይ ገብረማርያም ገብረሂወት ወልደህላስ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎል፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ሰንበቱ ገብሩ ይስሓቕ፡ ተኸሳሲ ኣቶ እዮብ ርእሶም ኣስፍሃ፡ ናይ ፍትሕ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 759, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02720", "text": "ኣቶ ተስፋሚካኤል ጎጀ ምባል ተሪፉ፡ ተስፋሚካኤል ጎጆ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ተኽሎም ወልዱ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ኣታክልቲ ወልዱ ሃብተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 207, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02721", "text": "መርሃዊ ክንፈ ጀላኒ ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊ ክንፈ ኣላንተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 89, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02722", "text": "ሓድጉ ተወልደ ገብረማርያም፡ ኣቦይ ተወልደ ገብረማርያም መሸሻን ኣዴና ዛፋ የሕደጎ ገብረዝጊን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ገነት ተኽለኣብ ተወልደ ምባል ተሪፉ፡ ፍርቱና ተኽለኣብ ተወልደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሮዳስ ኣብርሃ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ናርዶስ ኣብርሃ ሃብተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስካለ ማዕቀባይ ፍስሃየ፡ ብዓል ቤተይ ተስፋገርግስ ወልዳይ ሃብተ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 481, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02723", "text": "በረከት ሚካኤል ክፍላይ ምባል ተሪፉ፡ማቲዎስ ሚካኤል ክፍላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍጉራይ መሓመድ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ መሓመድዓሊ መሓመድ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕድመ ህያብ መድሃኔ ኣብርሃም፡ ስም ኣደይ ሮዳስ ኣብርሃ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ናርዶስ ኣብርሃ ሃብተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሊያ ዘሚካኤል ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ሊድያ ዘሚካኤል ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዑቕባዝጊ ከሰተ፡ ብዓልቲ ቤተይ ጸጋ ጠዓመ ምስግና ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽለሃይማኖት መሰለ ገብረኺዳን ምባል ተሪፉ፡ ተኽለ መሰለ ገብረኪዳን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መብራህቱ ወልዳይ ገብረዝጊ፡ ኣሞይ ነ/ሄር ህድኣት ገብረዝጊ መዘንግዕ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ንወላዲየይ ብምትካእ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይን", "char_count": 718, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02724", "text": "ኣቶ እርጋኣለም ተኸስተ ተኽለሃይማኖት ምባል ተሪፉ፡ እርግኣለም ኣየው ሸፈራው ተባሂሉ ይተኣረመለይ፣ ስም ኣደይ ድማ ኣስካሉ ዑቕባጋብር ምባል ተሪፉ፡ ጅራ ተኸስተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጠዓመ ገብረማርያም መርኤ ምባል ተሪፉ፡ ጠዓመ ገብረማርያም ንርአ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 250, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02725", "text": "ደሊና ኣንገሶም መሓሪ ምባል ተሪፉ፡ ኣምና ሓሰን ኣሕመድ መሓመድ ጥዑም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓጅ ዑመር ምባል ተሪፉ፡ ዑመር ሓጅ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 176, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02726", "text": "ዓይነት ጨረታ፦ ጽገና ኣየር ኮንዲሽንን ፍሪጅን ኣሃዱ፦ ሆስፒታል ባጽዕ ኣርእስቲ ውዕል፦ ዓመታዊ ጽገና ዓይነት ጨረታ፦ ሃገራዊ ክፉት ጨረታ ሆስፒታል ባጽዕ ንዓመት 2026 ዓ.ም ካብ 05/2026 ዓ.ም ኣብ ሆስፒታል ባጽዕ ዝርከብ ኣየር ኮንድሽንን ፍሪጅን ንኽጽገን ከነጫርት ስለ ዝደለና፡ ንሕጋውያን ወሃብቲ ኣገልግሎት ጽገና ንዕድም። (ቅጥዒ መጫረትን ሓበሬታን ካብ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ሆስፒታል ባጽዕ ይወስዱ።) ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ነጥቢታት፦ 1. ጨ/ሚ/ጥዕና ንሕጋውያን ኣቐረብቲ ዋጋታት ኣገልግሎት ጽገና ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም። 2. ጨረታ ንኹሎም ሕጋውያን ኣቕረብቲ ክፉት እዩ። 3. ተጫረትቲ ቀዳሕ ናይ ዓመተ 2025 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒንን ናይ ዓመተ 2025 ክሊራንስ ናይ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር፡ መንነት ወረቐትን የቕርቡ። 4. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ቤ/ ጽ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ሆስፒታል ባጽዕ ሃብታይ ርእሶም ቊ.ተሌ 07260213 ናይ ጨረታ ሰነዳትን ሓበሬታትን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 5. ብቑዓት ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 100 (ሚእቲ ናቕፋ) ከፊሎም ክወስዱ ይግባእ። 6. ግዱሳት ተወዳደርቲ ጨረታ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጽኣሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ዘሎ መዓልታት ኣብ ቤት ጽሕፈትና ብምምጻእ መምልኢ ቅጥዒ (Proforma) ክትወስዱ ከም እትኽእሉ ንሕብር። 7. ጨረታ ዝኽፈተሉ ዕለት ኣብ ጋዜጣ ምስተሓበረ፡ ልክዕ ሰዓት 11፡00 ቅ.ቀ ኩሉኹም ተጫረትቲ ሰነዳትኩምን መወዳደሪ ቅጥዒን ሒዝኩም ክትቀርቡ ንሕብር። 8. ጨረታ፡ ተወዳደርቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ልክዕ ሰዓት 11፡15 ኣብ ቤ/ጽ/ምም/ፋይናንስ ሆ/ባጽዕ ብግልጺ ይኽፈት። ደንጉዩ ዝመጽእ ተጫራቲ ይንጸግ። 9. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 10. ተጫራቲ ነቲ ዝተዓወተሉ ኣገልግሎት ጽገና፡ ንሓደ ዓመት ብናቱ መጐዓዝያ ይመላለስ። ሆስፒታል ባጽዕ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ሆስፒታል ባጽዕ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ቁ.ቴሌፎ 07260213", "char_count": 1202, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02727", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ዮሴፍ ሃይለማርያም ሓቀኛ መጻምድቲ ንምርካብ . . . እዛ እትስዕብ ዓንቀጽ፡ ሓንቲ ጓለንስተይቲ ሓቀኛ መጻምዲ ንኽትረክብ ክሕግዙዋ ዝኽእሉ ሜላታት ዝሓዘት’ያ። እቶም ሜላታት ድማ ብሕጽር ዝበለ ተገሊጾም ኣለዉ። ቅድሚ ናብቶም ሜላታት ምሕላፍና ግን ሓንቲ ጓለስተይቲ ዝምድና ንኽትምስርት ኣብ ዝፈተነትሉ ህሞት፡ ኣብ ጉዕዞ ሓደ ድሕሪ ሓደ ፍሽለታት ኣጋጢሙዋ ክኸውን ስለዝኽእል፡ ብዝሓለፈ ስምዒታዊ ሃስያ ተስፋ ከይቆረጸት ክትብገስ ከምዘለዋ ምዝኽኻር ኣገዳሲ’ዩ። ከምኡ’ውን፡ ነቲ ሓቀኛ መጻምዳ ኣብ ምርካብ ብዙሕ ተጸብያን ደኺማን ክትከውን ስለእትኽእል፡ ሕጂ’ውን ድኻማ ከይጸብጸበት (ንዓይ ዝኸውን መጻምዲ የለን ኢላ ተስፋ ከይቆረጸት) ብሓድሽ ሞራል መጻምዳ ንምርካብ ክትብገስ’ዩ ዘለዋ እናበልና፡ ናብቶም ሓቀኛ መጻምዲ ንምርካብ ዝሕግዙ ውጽኢታውያን ሜላታት ንስገር። ማለት ኣብ ባራት ተሰጢሑ ዝውዕል ድዩ፧ ስፖርታዊ ንጥፈታት ዘካይድ ድዩ፧ ምብጻሕ ቦታታት (ዙረት) ዘካይድ ድዩ፧ ትምህርታዊ ነገራት ዘሰላስል ድዩ፧ ... ወዘተ እንታይነቱ ዝገልጹ ተወሰኽቲ ንጥፈታት ስለዝዀኑ፡ ኣስተብህልሎም ባህሪያቱ ኣብ ምፍላጥ ዝሕግዙኹ’ዮም። እዚ ኩሉ ከኣ ንባህሪያትኪ ምስ ናቱ ባህሪያት ከተሳንይን ንመጻኢ ህይወትኪ ዝኸውን ውሳነ ክትገብርን ከኽእለኪ’ዩ። ማለት፡ እንታይነት ናይቲ ወዲ እንተመሲጡኪ ትስዕብዮ እንተዘይኰነ ኣንፈትኪ ትቕይሪ። እንተዘይኰነ፡ ኣብ ህይወትካ ክትመሃረሉ ደኣ’ዩ ዘለካ’ምበር ተመሊሱ ዕንቅፋት ክዀነካ የብሉን። 4. ርእሰ ምትእምማን ዝህብ ክዳን 4. ርእሰ ምትእምማን ዝህብ ክዳን ተኸደኒ፡ ተኸደኒ፡ ኣከዳድና ኣብ ምምስራት ዝምድና ኣገዳሲ ስለዝዀነ ብሸለልትነት ክጥመት ኣይግባእን። ስለዚ፡ ምቹኡነት ዝፈጥረልክን ርእሰ-ምትእምማን ዝህበክን ክዳን ምኽዳን ነቲ እትሓስብዮ መጻምዲ ወዲ ኣብ ምስሓብ ተራ ኣለዎ። ስለዚ፡ ነቲ ወዲ ተባዕታይ ዝምስጥን ንኹሉ ኣብ ግምት ዘእተወን (ዶቡ ዝሓለወ) ኣከዳድና ምኽዳን ጽቡቕ’ዩ፡ መሰልኪ’ውን’ዩ። ስለዚ፡ ናይ ጓል ዓይነት ኣከዳድና (girl style) እንተደኣ ተኸዲንኪ፡ ነቶም ጓል ዝደልዩ (መጻምዲ ዝጥምቱ) ኣወዳት ክትምስጢ ግድን’ዩ’ሞ ወይዘሪት ዘምስለኪ ኣከዳድና ደኣ ኣዘውትሪ። ዝዓበየ ጠመተኺ ግን መንነትኪ ብርእሰ-ተኣማንነት ኣብ ምግላጽ ክኸውን ኣለዎ’ምበር፡ ምሉእ ኣድህቦኺ ብኣከዳድናኺ ተቐባልነትን ብቑዕነትን ክትረኽቢ ክኸውን የብሉን። እቲ ምንታይ መንነትካ ብርእሰ ተኣማንነት ምግላጽ ንሰባት ብእወታ ናይ ምጽላው ሓይሊ ስለዘለዎ። 3. ንዝሓለፈ ሕማቕ ተመኩሮኺ ኣብ 3. ንዝሓለፈ ሕማቕ ተመኩሮኺ ኣብ ረብሓኺ ኣውዕሊ ረብሓኺ ኣውዕሊ ኣብ ምምስራት ዝምድና ፍሽለት ምስ ዘጋጥም ዝፈጥሮ ስምዒታዊ ሃስያ ቀሊል ኣይኰነን። እንተዀነ፡ ዘጋጠመኪ ሕሉፍ ተመኩሮ ስምዒታዊ ቃንዛ ሓድሽ ዝምድና ንምምስራት ኣብ እትጐዓዝሉ እዋን፡ ነቲ ሓድሽ ጉዕዞ ከየጎናድበልኪ ክትጥንቀቒ ኣለኪ። እዚ ማለት፡ ቅድሚ ሕጂ ዝጀመርክዮ ዝምድና ስለ ዘይሰለጠ ወይ ብእኡ ስለዝተጎዳእኪ፡ ምስቲ ሓድሽ ንዝምድና ክህልወኪ እትሕልንዮ ዘለኺ ወዲ ተመሳሳሊ ገጸ ባህሪ ከተንጸባርቒ ኣይግባእን። እዚ ግን፡ ሕሉፍ ተመኩሮኺ ተጠቒምኪ፡ ነቲ ክትቀርብዮ እትሓስብዮ 1. ንህይወትኪ ንበርያ 1. ንህይወትኪ ንበርያ ሓንቲ ጓለንስተይቲ ንወዲ ተባዕታይ ኣዝያ ሰሓቢትን መሳጢትን እትኸውን፡ ዝተማልአ ህይወት ምስ እትመርሕ’ዩ። ዝተማልአ ህይወት ማለት ድማ ንሂወታ ምስትምቓራ ማለት’ዩ። ስለዚ፡ ምስቶም ከምቲ ናትኪ ድሌታትን ባህግታትን ዘለዎም ሰባት እናተቐራረብኪ ድሌታትኪ ኣዕብዪ። ከምዚ ኢልኪ እናተጐዓዝኪ ድማ ንዓኺ ዘገድስ ወይ ዝምስጥ ወዲ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ። ብድሕሪ’ዚ፡ ነቲ ንዓኺ ዝምስጥ ወዲ ምርካብኪ ዕድል ሸለል ከይበልኪ ንተመኩሮኺ ምስ ናቱ ተመኩሮ ከተዋስብዮ ፈትኒ። ከምዚ ምግባር ምስ ናትኪ ዝሳነ ህይወት ዘለዎ ሰብ ኣብ ምርካብ ክሕግዘኪ’ዩ። ልዕሊ ኩሉ ግን ንህይወትኪ ንበርያ። ሃምኽን ቀልብኺን ንዓኺ ዝኸውን ወዲ ኣብ ምድላይ ዘይኰነ ክኸውን ዘለዎ፡ ንድሌታትክን ባህግታትክን እናስተማቐርኪ ኢኺ ክትጐዓዚ ዘለኪ። 2. ነቲ እትምነይዮ ሰብ ሕሰቢ፡ 2. ነቲ እትምነይዮ ሰብ ሕሰቢ፡ ዘለኺ ወዲ ምሳኺ ዝኸይድ ሓቀኛ ድዩ ኣይኰነን ክትግምግምዮን፡ ብዛዕባኡ መጠናዊ መረዳእታ ክትወስድን ይሕግዘኪ’ዩ። ስለዚ ሕሉፍ ተመኩሮ ኣብ ረብሓኺ ኣውዕልዮ። ገለ ደቀንስትዮ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ምምስራት ዝምድና ብወዲ ተባዕታይ ስምዒታዊ ሃስያ ወይ ጥልመት ምስ ዘጋጥመን፡ ሓድሽ ዝምድና ኣብ ዝምስርታሉ ግዜ፡ እቲ ሕማቕ ተመኩሮአን ክዕንቅጸን ይርአያ’የን። ብሰንኪ ተስፋ ምቑራጽ ክሳብ ደጊመን ንዐአን ዝኸውን ወዲ ንኸይደልያ ምኽንያት ይዀነን። ሕሉፍ ሕማቕ ተመኩሮ ግን ሃስያኡ ቀሊል’ኳ 5. ተዋዛዪት ኩኒ፡ 5. ተዋዛዪት ኩኒ፡ ነቲ ኣብ ህይወትኪ እትደልይዮ መጻምዲ፡ ሓቀኛ መጻምዲ ብኸመይ ይርከብ፧ እንታይ ዓይነት ወዲ ክኸውን ከምዘለዎ ክትሓስብዮ ጀምሪ። ሓደ መጻምዲ ክህልዎ ዘለዎ ውሽጣዊ መለለዪ ጠባያት ማለት ሓላፍነታዊ ድዩ፧ መኽበሪን ቅኑዕን ድዩ፧ ብንጹር ምምዛን ከድልየኪ’ዩ። ንሱ ዘርእዮም ውሽጣዊ ባህሪያት ወይ ጠባያት፡ ኣብ ህይወት ወይ ሓዳር ንዝህልዎ ኣጠማምታን ኣተሓሕዛን’ውን ከአንፍተልኪ ስለዝኽእል፡ ተጠንቂቕኪ ኣጽንዕዮ። ከምኡ’ውን ንሱ ዘካይዶም ተወሰኽቲ ንጥፈታት፡ ከም ጓለንስተይቲ መጠን ብኽፉት ልቢ ምስ ደቂ-ተባዕትዮ ምውዛይ ንዓኺ ዝኸውን መጻምዲ ኣብ ምርካብ ክሕግዘኪ ዝኽእል ሜላ’ዩ። እቲ ምውዛይ ግን ዶቡ ዝሓለወ ደኣ’ምበር ኣንፈቱ ዝሰሓተ ክኸውን የብሉን። ምኽንያቱ፡ ኣብ ሓደጋ ከውድቐኪ ስለዝኽእል። ኣብ ልዕለኺ ተገዳስነት ዘለዎ ወዲ ኣብ እትዕዘብሉ ህሞት ድማ ምስኡ ናይ ዓይኒ ምጥምማት ምግባርን ክምስ ምባልን ጽቡቕ’ዩ። እቲ ናይ ዓይኒ ምጥምማትን ክስምታን ግን ነቲ ወዲ ዝድህል ወይ ዘፍርሕን ካልእ መልኽእቲ ሂቡ ንኽርሕቕ ዝገብርን ክኸውን የብሉን። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ክምስታ፡ ንሓንቲ ጓለንስተይቲ ኣብ ቅድሚ ወዲ ተባዕታይ ኣዝያ መሳጢት ንኽትከውን ዘኽእላ እንኮን ውጽኢታዊን ሜላ ምዃኑ’ዩ። ሕጂ’ውን ርእሰ ምትእምማን ቀንዲ ረቛሒ ወይ ሓይሊ ጓለንስተይቲ ምዃኑ’ዩ። ምቕልልትን ምእዝዝቲን ምዃን’ውን ንወዲ ተባዕታይ 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 9 ካብ ዝማርኹ ጠባያት’ዮም እሞ ተጠቐምሎም። ዝተላለዩላ መዓልቲ ጀሚሮም ክሳብ’ታ ዝተመርዓውላ፡ ታህዋኽ ንመርዓ ኣወጊዶም ቀስ ብቐስ ፍልልያቶም እናጽበቡን ሓድነቶም እናዕበዩን ዝኸዱ ምዃኖም’ዮም ክኢላታት ዝመኽሩ። ንመርዓ ዘይምህዋኽ ዝያዳ የርብሓኪ’ምበር ኣይሃስየክን’ዩ። ዘየስተውዓክልዮ ነገራት ብደቂቕ ንኽትፈልጢ፡ ንኽትበስልን እኹል ተመኩሮ ንኽትድልብን ስለዝሕግዘኪ ተመራጺ’ዩ። ኣብ ናይ ሌላ ጉዕዞ ግን ምክብባርን ሓልዮትን ብኣኺ ይኹን ብወገን’ቲ ምሳኺ ዝቐርብ ዘሎ ወዲ ክፍለየኩም ዘይብሉ ንኽልተኹም ጠሚሩ ኣብ ሓዳር ከብጽሓኩም ዝኽእል መሰረታዊ ቀመም’ዩ። 6. መቓድውቲ ምዃንኩም ኣረጋግጺ 6. መቓድውቲ ምዃንኩም ኣረጋግጺ ዝምድናኹም እናጠጥዐ ኣብ ዝኸደሉ እዋን፡ ኣብ ህይወት እንታይ’ዩ ዝደሊ ሕተትዮ። ነቶም ዝደልዮም ዕላማታቱኸ ብኸመይ’ዩ ከተግብሮም ዝውጥን፧ ነቶም ዕላማታቱ ንምዕዋትከ እንታይ ክገብር’ዩ ዝደሊ፧ ዕላማታቱኸ ምስ ናትኪ ዕላማታት ይሰማምዑ ድዮም፧ ኣብ ክብሪታት፡ ድሕረ-ባይታን ዕላማታትን ተመሳሳልነት ምህላው ዕዉት ዝምድና ንኽትምስርት ኣንፈት ይህቡኻ’ዮም። ኣብ ኣዝዮም ደቀቕቲን ብዘይመጠን ዓበይቲን ፍልልያት ብዙሕ ዘይምድሃብ፡ ምኽንያቱ ምስ ግዜ ክልወጡ ስለዝኽእሉ። እንታይ ደኣ ኣብቶም መሰረታውያን ዝዀኑ’ሞ ሓዳር ንምምስራት ዝሕግዙ ዕላማታት ጥራይ ትቃደዉ ምዃንኩም ኣረጋግጺ።", "char_count": 4169, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02728", "text": "7. ጥዕና ዘለዎ ዝምድና ኣማዕብሊ 7. ጥዕና ዘለዎ ዝምድና ኣማዕብሊ ሓንቲ ጓል ንኣደኣ ከምዚላ ሓተተታ፡ “ኣደ፡ ነቲ ቅኑዕ ወዲ (right Man) ከመይ ገይረ’የ ዝረኽቦ?” “ቅኑዕ ወዲ ምንዳይ ረሲዕኪ፡ ንባዕልኺ ቅንዕቲ ጓል ኣብ ምዃን ኣተኩሪ።” መቓድውቲ ምዃንኩም ምስ ኣረጋገጽኪ፡ ቅኑዕን ጥዕና ዘለዎን ዝምድና ከተማዕብሊ ጸዓሪ። ምኽንያቱ፡ ምስቲ እትቐርብዮ ዘለኺ ወዲ ሚዛናውን ቅኑዕን ርድኢት ሒዝኪ ምስ እትጐዓዚ ጥራይ’ዩ ንመጻኢ ህይወትኩም ጥዑይ ዝምድና ክትኩስኩሲ እትኽእሊ። ጉርሒን ምትላልን ሒዝኪ ኣይትቕረቢ። ድጉል ስምዒታትን ኣምሰሉነትን ኣወግዲ። ንስኺን ዕላማኺን ኰይንኪ ደኣ ቅረቢ። እቲ ኩለንትናኺ ዝተዓዘበ ወዲ ድማ ክቐርበኪን ምሳኺ ክቕጽልን’ዩ። ኣዘራርባኺ’ውን ኣብ ልዕሊ’ቲ ወዲ ተባዕታይ ዘለኪ ኣኽብሮት ዝገልጽ፡ ንፍቕሪን ሓድነትን ክልቴኹም ዝድርኽ ክኸውን ከም ዘለዎ ለበዋ ኣየድልዮን። ልዕሊ ኩሉ ድማ ለዋህ ኩኒ። ከም ኣደ ኰይና ዝምድናኣ እተማዕብል ጓለንስተይቲ ንልቢ ወዲ ተባዕታይ ክትሰልብ ግድን’ዩ። ሓቀኛ ዝምድና ልቢ ንልቢ ብምውህሃብን ኣብ ጉዕዞ ጸጸኒሖም ብዘጋጥሙ ምጉርፋጣትን እናደልደለ ዝኸይድን ዝምዕብልን ምዃኑ ኣስትውዕሊ። ፡", "char_count": 671, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02729", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ናይ መድረኽ ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ቡያ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ዕላል ጥበባት 15፡00 ተክኢ ንሳይት 15፡35 ዶክመንታሪ 16፡10 ናትራን (1ይ ክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ደርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 19፡20 ፊዮሪና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም ክብረት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ፈንቅል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ጥበብ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እትመት 8. ናብ መርዓ ኣይትተሃወኺ፡ 8. ናብ መርዓ ኣይትተሃወኺ፡ ነዞም ቀዲምና ዘልዓልናዮም ነጥብታት ተኸቲልኪ ንዓኺ ዝኸውን ወዲ መን ምዃኑ ምስ ኣረጋገጽኪ፡ “ኩሉ ነገር ተዛዚሙ’ዩ” ብምባል ተቐላጢፍኪ ናብ መርዓ ምኻድ ጽቡቕ ኣይኰነን። ጽኑዓት መጻምዲ ዝበሃሉ ካብታ 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.201", "char_count": 548, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02730", "text": "ኣብ ሃገራዊ ፈስቲቫል 2025 እዩ። ከባቢ ሰዓት 9፡00 ናይ ምሸት’ዩ ነይሩ። ብስራሕ ኣብ ኤክስፖ እናተንቀሳቐስኩ፡ ብሕልፊ ኣብ እዋን ምሸት፡ ሓደ ካብ ስክፍታ ነጋድያን ኣገልግሎት መጐዓዝያ’ዩ። እቲ ኵነታት ዝፈጠሮ፡ ጽቕጥቅጥ ስለ ዘጋጥም፡ ነጋድያን ብዓንተቦኡ’ዮም ገዛኦም ክኣትዉ ዝደልዩ። በዚ ምዝንጋዕ እናበሃጉ ናብ ኣውቶቡሳት ክጐይዪ ትዕዘብ። ዕለታ ብንጹር ዘይዝክራ ሓንቲ ምሸት፡ ባይታ ኣመሰራርታኡን፡ ክምስረት እንከሎ ሒዝዎም ዝተበገሰ ዕላማን ዝነበሮ ኣቃውማን እንታይ ይመስል፧ ኣብዚ እዋን’ዚ ዘለዎ ደረጃ ግደኡ ኣብ ሃገራዊ ልምዓት ብኸመይ ይግለጽ፧ ከምኡ’ውን ስእሊ መጻኢ ዕማማቱ እንታይ ይመስሉ፧ ከም መጠን ሃገራዊ ትካል ምድህሳሱ ኣገዳሲ ኮይኑ ስለ ዝተረድኣኒ፡ ነዚኦም ዝተጠቕሱን ካልኦትን ሕቶታት ንምንጻር፡ ናብ ቤት ጽሕፈቱ ከምርሕ ከም ዘለኒ’የ ተረዲአ። ሻቡ ኣብ ራዳር ናብ ዝርከብ መዋፈሪኡ ብምኻድ፡ ምስ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ናይቲ ኩባንያ ኣቶ ዑቕቢት ባህታ፡ ኣቦ መንበር ቦርድ ናይቲ ትካል ሌ/ኮ ገረዝግሄር ተስፋገብርኤል (ባሻይ) ከምኡ ድማ፡ ኣባል ናይቲ ኩባንያ ዝኾነ ስንኩል ብዓል ቤታ ወኪላ ትነጥፍ ዘላን ንኣስታት 8 ዓመት ድማ፡ ኣካያዲት ስራሕ ቦርድ ብምዃን ዘገልገለትን እተገልግል ዘላን ገዲም ተጋዳሊት ፍረወይኒ ይግዛውን ቃል መሕተት ኣካይድና ዘዳለናዮ ጽሑፍ ናባኹም ነብሎ ሰናይ ንባብ፦ ዝበርህን ጸገማት ስለ ዝጐነፍዎ ግዳ፡ መንግስቲ’ውን ንዝነበሮ ሕዙእ ብርኪ፡ ክጥቀመሉ ኣይከኣለን። ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ ኣብ ዝተመስረተሉ፡ ተጋዳላይ ነበር ይኹን ውልቀ-ሰብ ክጽንበር ዝደሊ ብመሰረት ቅዋሙ ኣየፍቅድን እዩ። ኣብ ፈለማ ኣብ ምምሕዳራዊ ተጋ/ት ፍረወይኒ ይግዛው መዳዩ ይኹን ኣካዪዳኡ ክሳብ ዝድልድል ተባሂሉ፡ ብዝምልከቶም ሓለፍቲ ሚኒስትሪ ምክልኻልን ቤት ጽሕፈት ምጥያስ ተጋደልቲን ክእለ፡ ብዝወጸ መደብ መሰረት ዝቖመ እቲ ትካል፡ ሓደ ካብ ቀንዲ ዕላማ ምምስራቱ ድማ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራን ከባቢኣን ዝነብር ህዝቢ ብርትዓዊ ዋጋ፡ ስሉጥን ጽፉፍን ኣገልግሎት መጐዓዝያ ንምሃብ ዝዓለመ’ዩ። ብልቓሕ መንግስቲ 15 ሚልዮን ብር ዝተበገሰ ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ፡ ብ56 ዓበይቲ ክልተ ንኣሽቱ ብድምር 58 ሚኒባሳትን ሒዙ’ዩ ንኣገልግሎት ተበጊሱ። ስራሕ ምስ ጀመረ ኣይሓመቐን ድማ፡ ሰሪሑ 5 ዓመት ኣብ ዘይመልእ ዝነበሮ ዕዳ መንግስቲ ኣጻፊፉ ክውድእን ናይ ገዛእ ርእሱ ኣታዊታት ከጠራቕምን ጀሚሩ። ኣቶ ዑቕቢት ባህታ “ደሓር መጐዓዝያ ስለ ዘይንረክብ፡ ኣውቶቡሳት ከተማ ደው ቅድሚ ምባለን ገዛና ንኺድ።” በለ፡ ብርክት ዝበላ ስድራ ቤታት ጠርኒፉ ዝንቀሳቐስ ዝነበረ ሓደ ኣቦ። ብመውጋእቲ ይዅን ሕማም ኣብ መሳርዕ ሰራዊት ክቕጽሉ ዘይክእሉ 181 ዝተጣየሱ ተጋደልቲ ሰሪሖም ህይወቶም ክመርሑ ክሕግዞም ተባሂሉ ኣብ ነሓሰ 1996 ዝተመስረተ ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ፡ ብኣታዊታቱ ዝመሓደር ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ብርካዊ ማሕበር እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ብሚኒስትሪ ምክልኻል ኣቢሉ፡ ዝተጣየሱ ገዳይም ኣብ ዝተፈላለዩ ጽፍሒታት ናይ ዝርከቡ መኮነናት መራሕቲ ሰራዊትን ኣብ ዝቐጸለ ዝተጣየሱን መጻኢ መነባብሮኦም ብምሕሳብ ዝተጣየሰ ትካል’ዩ። ነዚ መሰረት ብምግባር ድማ፡ መንግስቲ 15 ሚልዮን ብር ብምስላዕ፡ ኣገልግሎት ህዝባዊ መጐዓዝያ ዝህባ ሚኒባሳት ካብ ደገ ብምምጻእ ኣበጊስዎ። መንግስቲ ነዚ ትካል’ዚ ብ181 ዝተጣየሱ ተጋደልቲ ከቑሞ እንከሎ፡ ሕዙእ ብርኪ’ውን ነይሩዎ’ዩ። ምስ ግዜ ኸኣ፡ እቲ ትካል ካብዚ ሕጂ ዘለውዎ ኣባላት ንላዕሊ ሓቚፉ ዓቢ ትካል ክኸውን’ዩ ነይሩ ትጽቢቱ። ኣብ መንጎ እቲ ትካል ትጽቢት ዘይተገብረሉን ቀጺሉ “መን በለ፡ ሚኒባሳት ገመል ከለዋ እንታይ ጸገም ኣሎ። ከይተሸገርና ቀሲንና ጥራይ ንዘናጋዕ።” በለት ሓንቲ መንእሰይ ካብ መንጎ እተን ብዙሓት ስድራ። ቅድሚኡ፡ ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ፡ ንነጋድያን ኤክስፖ ኣብ ሰዓታት ምሸት ኣገልግሎት ከም ዝህብ እፈልጥ ኣይነበርኩን። ካብታ ኣጋጣሚ እቲኣ ግን፡ ኣብ ሰዓታት ምሸት ኣገልግሎት ከም ዝህብ ክርዳእ ክኢለ። ድሒረ ከም ዝበጻሕክዎ፡ እቲ ኩባንያ ካብ ዝተመስረተሉ ዓመተ 1996 ነቲ ኣገልግሎት ከም ዝጀመሮ መብርሂ ዝህቡ ሰባት ድሕሪ ምርካበይ፡ ምሸት ደኣ ሰዓት ክንደይ ጀሚረን ክሳብ ሰዓት ክንደይ ኣገልግሎት ይህባ ማለት’ዩ፧ ንነብሰይ ሓቲተያ። ብዛዕባ’ዚ እኹል ሓበሬታ ክህበኒ ዝኽእል ሰብ’ውን ደለኹ። ሻቡ ምሳይ ካብ ዝነበሩ ሓደ ሰብ፡ ምሸት ካብ ሰዓት 6፡00 ክሳብ ፍርቂ ለይቲን ልዕሊኡን እናተመላለሳ ነጋድያን ከጐዓዕዛ ከም ዝሓድራ ገሊጹለይ። ድሒረ ከም ዘረጋገጽክዎ፡ ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ንኣስታት 30 ዓመት ብዘይ ምቍራጽ ከም እተጓዕዘን ገና’ውን ይቕጽሎ ምህላዉን ፈሊጠ። እቲ ኩባንያ፡ ነዚ ዓይነት ኣገልግሎት ክህብ ዝደረኾ መኽሰብ ዘይኮነ ንነጋድያን ኣገልግሎት መጐዓዝያ ብምሃብ ንምሕጋዝን ምድጋፍን ምዃኑ ድማ’ዩ ዝግለጽ። እዚ ድማ ካብ ተገልገልቲ ጽቡቕ ምስሊ ከም ዝህቦ ይሕበር። ትካል ንረብሓኻ ክትብል ኢኻ ትድኩኖ። ኩንባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ ከም ኣብ ምምስራቱ፡ ዝተነብረሉ ተስፋ ወነንቲ ብርኪ ኣባላቱ መስተርሆ ፈጢሩዶ፧ ርእሶም ክኢሎም ዝሓሸ ናብራ ክህልዎም ሓጊዝዎምዶ፧ እዚኣ ክትበርህ ዘለዋ ሕቶ እያ። ኣብ 1996 ዝተመስረተ ኩባንያ ገመል ህዝባዊ መጐዓዝያ፡ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ (ኣብ ጥሪን ካብዚ ዝብገስ ሓፈሻዊ ንጥፈታት ናይቲ ኩባንያን ንታሪኻዊ ድሕረ- ሚኒባሳት ህዝባዊ መጐዓዝያ ገመል ሚኒባሳት ህዝባዊ መጐዓዝያ ገመል ሰነን) ብጽሒት ወነንቲ ሰብ ብርኪ ይኸፍል። ብኸምኡ እቲ ትካል ክሳብ 2012 ጽቡቕ እናሰርሐ፡ ንወነንቲ ሰብ ብርኪ ብጽሒቶም እናኸፈለ ርእሰማል ከም ዘጥርዩ ሓጊዙ’ዩ። “ዘይሓሰብካዮ ርኸብ ኣይመርገም ኣይምርቓ ምርቓ!” ከም ዝብልዎ ግን፡ ኣብዚ ዝጠቐሰ ግዜ፡ ብሰሪ ኣብ ምሕደራኡ ዘጋጠሞ ሃጓፍ ክሳብ 2015 ዝቐጸለ ናብ ከቢድ ክሳራ’ዩ ኣቃሊዕዎ። ብዙሕ ክሳራ ድማ ኣጋጢምዎ። ብልሽት ዘጋጠመን ሚኒባሳቱ፡ እናተጸግዓ 5 ጥራይ ዝተረፋሉ ዓመተ 2014 ነቲ ትካል ዘይርሳዕ ዛንታ ሰኒዳ ዝሓለፈት እያ። ከም ሳዕቤን ናይቲ ዘጋጠመ ዘይቅርዑይ ኣካይዳ ከኣ፡ “እዚ ትካል ጠፊሹ’ዩ። ድሕሪ ደጊም ክበራበር ዝኽእል ስለ ዘይኮነ፡ ምዕጻዉ ተመራጺ’ዩ…!” ኣብ ዝተባህለሉ ደረጃ (መድረኽ) እውን ዘይወረደ ኣይኮነን። እዚ ምስ ኮነ፡ ብዝተገብረ ዘይሕለል ጻዕሪ ኣባላት ብርኪ፡ ኩሉም እቶም ነቲ ትካል ናብ ጥፍሽና ዝወስድ መንገዲ ዝተኸተሉ ሰራሕተኛታቱ፡ ናብ ሕጊ ብምቕራብ፡ ዝግባእ ሕጋዊ ስጒምቲ ተወሲዱሎም፡ ካብ ስራሕ ከም ዝባረሩ’ውን እዩ ተገይሩ። ሌ/ኮ ገረዝግሄር ተስፋገብርኤል (ባሻይ) ክትገብሮ ዝኸኣለት እናሰርሐት፡ ክትገብሮ ዘይከኣለት ድማ፡ ምስ ትካሎም ኣብ ዝተኣሳሰሩ ጒዳያት ናይቲ ትካል ዝጐደሎ እንታይ’ዩ፧ ዝምልኣሉ’ኸ እንታይ ኣለዉ፧ ብምልላይ፡ ሞያውያን ብምዕዳምን ዝተፈላለዩ መጽናዕቲታት ብምክያድን ብሓደ ወገን፡ ማዕረ-ማዕረኡ፡ ንሰራሕታኛታት ናይ’ቲ ትካል ቀጻሊን ዘየባትኽን ኣኼባታትን ጐስጓሳትን ብምክያድ ድማ በቲ ኻልእ፡ ትካሎም ካብ ዝወደቖ ተንሲኡ ትንፋስ ሰዂዑ ክሰርር ጥራይ ዘይኮነ፡ ደልዲሉ ክረግጽ እውን ኣኽኢልዎ’ዩ። እታ ቦርድ ቀጺላ ዝወሰደቶ ስጉምቲ፡ ሰሪ ብልሽት ካብ ስራሕ ወጻኢ ዝተጸግዓ 10ታት ሚኒባሳት ብኩንትራትን ካልእን ብዘገምታ ተጸጊነን ዳግማይ ስርሐን ክጅምራ ልዑል ወጻኢታትን ከቢድ ጻዕሪን ዝሓተተ ወፍሪ ክትገብር’ያ ተበጊሳ። እታ ነዚ ሓላፍነት ተሰኪማ ዝተበገሰት ቦርድ፡ ብዝገበረቶ ንጡፍ ምንቅስቓሳትን ዝተኸተለቶ ውርጹጽ ምሕደራዊ ኣገባብን ዝበዝሓ ካብተን ተበላሽየን ዓዲ ውዕል ብምዃን ወዲአን ተባሂለን ዝተጸግዓ ሚኒባሳት፡ 42 ግቡእ ጽገና ተገይሩለን ዳግም ናብ ስራሕ ብምውፋር፡ ንመጸገኒአን ዝወጸ ዕዳ ገንዘብ ኣብ ሓጺር ግዜ ከም ዝኽፈል ኮይኑ። ነዚ ነገር’ዚ ንምጽጻይ 9 ዝኣባላታ ቦርድ ተመሪጻ። እታ ቦርድ ነቲ ዘጋጠመን ነቲ ትካል ከኣ ናብ ናይ ኣስታት 10 ሚልዮን ናቕፋ ዝግመት ዝወረዶ ከቢድ ክሳራ ዘስዓበን ኣካይዳ ብምጽናዕ፡ ናብ መስርሕ ዳግመ ሕውየት ናይቲ ትካል’ያ ተጓይያ። ኣብዚ እታ ቦርድ፡ እቲ ትካል ናብ ፍጹም ምዕጻው ዘብጽሕ ደረጃ ዕንወት ቅድሚ ምውዳቑ፡ ፈለማ ካብ ዘካየደቶም ንጥፈታት ሓደ ከኣ፡ ምትእትታው ሓያል ስርዓተ ቊጽጽር’ዩ። ኣብ እትውንኖ ትካል ነገር እንተ ደኣ ፈኒኻዮም እሞ ድማ፡ ኣብ ደረጃ ካብ ቊጽጽርካ ወጻኢ በጺሖም፡ ጥፍኣት’ምበር ልምዓት ከምጽኡ ዝኽእሉ ኣይኮኑን። ካብዚ ነገር’ዚ ንምድሓን፡ ሓያል ምቊጽጻር ክህሉ ይግባእ። ኣባላት ሓዳስ ቦርድ’ውን ነዚ ብምርዳእ፡ ፈለማ ከምኡ’ያ ገይራ። ብዓቕማ ብኣባላቱ ኮነ በታ ዝተመርጸት ቦርድ ካብ ዝደቐቐት ክሳብ’ታ ዝዓበየት ምንቅስቓት ንብረት ናይቲ ትካል ምክትታል ብምግባር፡ ብኽልተ እግሩ ክረግጽ ስለ ዝጀመረ፡ ካብ 2016 ጀሚሩ ኣመቱ ናብ ወነንቲ ብርኪ ብምግባር፡ ብሰሪ ዘጋጠሞ ክሳራ ተቛሪጹ ዝነበረ ብጽሒት ኣባላት ብርኪ እናኸፈለ ናብዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ ክሓኵር ዘኽኣሎ እዚ ዝተጠቕሰ ሜላዊ ኣገባብ ኣካይዳ እዩ። በዚ ድማ፡ መዓልታዊ ኣስታት 30 ሚኒባሳት ብምውፋር፡ ብኽልተ እብረ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታትቱ እናዋፈረ መዓልታዊ ኣብተን ዝኸፈተን 15 መስመር ካብ ንግሆ ሰዓት 6፡00 ክሳብ ምሸት ሰዓት 10፡00 ን16 ሰዓታት ንተቐማጦ ኣስመራን ከባቢኣን ዘየባትኽ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ይርከብ። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 11", "char_count": 5153, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02731", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር “ፈርናንደዝ፡ ኣብ ማን ሲቲ እንተዝህሉ ባሎን ዲ’ኦር ምተዓወተ” “ፈርናንደዝ፡ ኣብ ማን ሲቲ እንተዝህሉ ባሎን ዲ’ኦር ምተዓወተ” ፖግባ ፖግባ ፖል ፖግባ፡ ሓለቓ ጋንታ ማንቸስተር ዩናይትድ - ብሩኖ ፈርናንደዝ፡ ኣብ ከም ብዓል ማን ሲቲ ዝኣመሰላ ዓበይቲ ክለባት ይጻወት እንተዝነብር፡ “ንባሎን ዲ’ኦር ክዕወተላ ምኸኣለ” ክብል እምነቱ ገሊጹ። ኣብ 2022 ደጊሙ ናብ ጁቬንቱስ ዝተመልሰ ፖግባ፡ ኣብ መስከረም 2023 ኣብ ደሙ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ስለዝተረኽቦ፡ ንኣርባዕተ ዓመታት ካብ ጸወታ ተኣጊዱ ነይሩ። ብዘይፍላጥ ከምዝወሰዶ ብምሕባር ይግባይ ኢሉ ተቐባልነት ብምርካቡ ግና፡ መቕጻዕቱ ናብ 18 ኣዋርሕ ጎዲሉሉ። ምስ ጋንታኡ ጁቬንቱስ ብናይ ሓባር ምርድዳእ ኣብ ሕዳር 2024 ዝተፈላለየ ፖግባ፡ ኣብ መጋቢት 2025 እገዳኡ ምስ ዛዘመ፡ ኣብ ሰነ 2025 ናብ ሞናኮ ተጸምቢሩ ክሳብ ሰነ 2027 ዘጽንሖ ውዕል ምፍራሙ ይዝከር። “ድሕሪ’ዚ ኩሉ ዘጋጠመኒ ደጊመ ኵዕሶ ምጽዋተይ ሕጉስ እየ።” ክብል ድማ፡ ኣብቲ ምስ ሪዮ ፈርዲናንድ ዝገበሮ ቃለ መሕትት ገሊጹ። ዓላሚ ቸልሲ ሊያም ሮሰኔሮ፡ ተባሪሩ ዓላሚ ቸልሲ ሊያም ሮሰኔሮ፡ ተባሪሩ ዓርሞሽሽ መርከብ ታይታኒክ ዝጠሓለትሉ ዓመት፡ ብሕማቕ ጉዕዞ ቸልሲ ተዘኪሩ! ዓርሞሽሽ መርከብ ታይታኒክ ዝጠሓለትሉ ዓመት፡ ብሕማቕ ጉዕዞ ቸልሲ ተዘኪሩ! ንፈርናንደዝ ‘ብሉጽ ተጻዋታይ’ ዝበሎ ፖግባ፡ ኣብ ዙርያኡ ዝሓሹ ተጻወትቲ እንተዝህልውዎ ነይሮም፡ ልዕሊ’ዚ ዝረኽቦ ዘሎ ናእዳ ምረኸበ በሃላይ እዩ። ኣብ 2016 ደጊሙ ካብ ጁቬንቱስ ናብ ማን ዩናይትድ ዝተመልሰ ፖግባ፡ “ብሩኖ፡ ኣብ ከም ማን ሲቲ ዝኣመሰላ ካልኦት ዓበይቲ ክለባት እንተዝህሉ፡ ምስቶም ንሽልማት ባሎን ዲ’ኦር ክዓትሩ ዝግመቱ ላዕለዎት ሰለስተ ተጻወትቲ ምሃለወ።” ኢሉ። “ፈርናንደዝ፡ ኣብ ኩሉ ክፋል ሜዳ ኣሎ። ድምጺ ኣለዎ፣ ወትሩ ይጎዪ፣ በሊሕ እዩ። ብክልተ ምትንካፍ ኮነ ብሓንቲ ክጻወት ይኽእል። ካብ ነዊሕ ክሃርም ይኽእል።” ዝበለ እዚ ፈረንሳዊ ኣከፋፋሊ፡ ተጻወትቲ ኣብ ናይ ውልቂ ሽልማት ኣብ ግምት ክኣትዉ እንተኾይኖም ግና፡ ምስ ዓበይቲ ክለባት ዋንጫ ክዓትሩ ከምዘለዎም ገሊጹ። “ዘይትዕወት እንተዄንካ፡ ብዛዕባኻ ኣይንሓስብን ኢና።” ድማ ኢሉ። ወዲ 31 ዓመት ፈርናንደዝ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ንቸልሲ 1ብ0 ኣብ ዝሰዓሩሉ ናይ ፕሪመር ሊግ ጸወታ፡ ማቲያስ ኩንያ ዘመዝገባ መዐወትቲ ሸቶ ባዕሉ ከምዝሃንደሳ ይዝከር፣ ናይዚ ወቕቲ መበል 18 ናይ ሸቶ ቀረባት እንግሊዛዊት ክለብ ቸልሲ፡ ሰሉስ ምሸት ናብ ብራይተን ተጓዒዛ ኣብ ዘካየደቶ ናይ ፕሪመር ሊግ ጸወታ፡ ብገፊሕ 3ብ0 ድሕሪ ምስዓራ ንዓላሚኣ ሊያም ሮሰኔሮ ኣባሪራቶ። እዚ ዓላሚ ቅድሚ ሰለስተ ወርሒ እዩ ንኢንዞ ማሬስካ ተኪኡ ናይ ሽድሽተ ዓመትን ፈረቓን ውዕል ፈሪሙ ነይሩ። ነዛ ጋንታ፡ ካሉም ማክፋርሌን፡ ክሳብ ምዝዛም እዛ ወቕቲ ብግዝያዊ ክመርሓ እዩ። እዛ ክለብ፡ 4 መጋቢት ንኣስቶን ቪላ 4ብ1 ምስ ሰዓረታ፡ ዛጊት ኣብ ዝሰዓቡ ሓሙሽተ ናይ ሊግ ጸወታ ኣይተዓወተትን ዘላ። ብተኸታታሊ ብኒውካስል ዓላሚ ናይዛ ክለብ፡ ድሕሪ’ዚ ናይ ብራይተን ስዕረት ንኣተሓሳስባን ብቕዓትን ተጻወትቱ “ዘይቅቡልን ክትከላኸለሉ ዘይትኽእልን” ብምባል ድሕሪ ምንቃፉ፡ ደገፍቲ ኣንጻሩ ተላዒሎም እዮም። ሌስተር ሲቲ፡ ናብ ታሕተዋይ ዲቪዥን ወሪዳ ሌስተር ሲቲ፡ ናብ ታሕተዋይ ዲቪዥን ወሪዳ", "char_count": 1868, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02732", "text": "ኣብ ሻምፕዮንሺፕ (ካልኣይ ዲቪዥን ኵዕሶ እግሪ እንግሊዝ) ክትጻወት ዝሓገየት ሌስተር ሲቲ፡ ናብ ሳልሳይ ዲቪዥን ክትወርድ ተቐሲባ - ድሕሪ’ቲ ሰሉስ ምሸት ምስ ሃል ሲቲ 2ብ2 ምፍልላያ። ዝመጽእ ወቕቲ መሳርዓ ኣደልዲላ ክትቀርብ ኣንቂላ ዘላ ማን ዩናይትድ፡ ንኣከፋፋሊ ሪያል ማድሪድ - ኣውሬሌን ቾመኒ ኣብ ራዳራ ኣእትያቶ ኣላ - ብመሰረት ናይ ዓዲ እንግሊዝ ጸብጻባት። ልዑል ቆላሕታ ገይራትሉ ትርከብ። ዩናይትድ፡ መተካእታ ካሲሜሮ ክኾና እያ - ነዚ ወዲ 26 ዓመት ፈረንሳዊ ጠሚታቶ ዘላ። ኣብ ሞናኮ እንከለዉ’ውን ተገዲሳትሉ ነይራ - ንሱ ግና፡ ኣብ ክራማት 2022 ንማድሪድ መሪጹ ተጸምቢሩዋ። ምትራፍ ሌስተር ኣገራሚ ዝገበሮ፡ ዝሓለፈ ወቕቲ መበል 18 ደረጃ ሒዛ ካብ ፕሪመር ሊግ ድሕሪ ምውራዳ፡ ሓንቲ ወቕቲ ጸኒሓ ናብ ሳልሳይ ዲቪዥን ትወርድ ምህላዋ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ወቕቲ ኣብ መስመር መጥቃዕቲን ሓላዊ ልዳትን ወፍሪ ዘካየደት እዛ ሪያል ማድሪድ፡ ነዚ ክሳብ ሰነ 2028 ዘጽንሖ ውዕል ዘለዎ ተጻዋታያ፡ ተወሳኺ ውዕል ከተፈርሞ ድሌታ እዩ። ምናልባት ግና፡ ምስ’ዚ ኣብዚ ወቕቲ ዘይዕዉት ግዜ ተሕልፈሉ ዘላ እዋን፡ ገለ ተጻወትቲ ካብ ሕቑፋ ከተጕድል ስለ እትኽእል፡ ዩናይትድ፡ ከምቲ ንካሲሜሮ ካብዛ ጋንታ ዘፈረመቶ ንቾመኒ ከተግዕዞ ክትፍትን ግምት ኣሎ። እዛ ጋንታ፡ ኣብ 2015-16 ካብ ትጽቢት ወጻኢ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ምልዓላ ይዝከር። እንሆ ድሕሪ 10 ዓመታት ክልተ ዲቪዥን ንታሕቲ ከተንቆልቁል ተቐሲባ ኣላ። ብራይዝወይት፡ ዳግማይ ኣብዚ ወቕቲ . . . ብራይዝወይት፡ ዳግማይ ኣብዚ ወቕቲ . . . ተኸላኻሊ ኤቨርተን - ጃራድ ብራይዝወይት፡ ዳግማይ ኣብዚ ወቕቲ ክጻወት ትጽቢት ከምዘይግበረሉ ተገሊጹ - ድሕሪ’ቲ ሰንበት ዘጋጠሞ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ። ኣብ ክራማት 2022 ናብዛ ጋንታ ዝተጸምበረ ብራዚላዊ ካሲሜሮ፡ ምስ ምዝዛም’ዛ ወቕቲ ውዕሉ ወዲኡ ብናጻ ክፋኖ ምዃኑ፡ ዝሓለፈ ወርሒ ሓቢሩ እዩ። እዚ እንግሊዛዊ፡ ኣብቲ ብሊቨርፑል ዝተሳዓሩሉ ናይ መርሲሳይድ ደርቢ ጸወታ እዩ፡ ማህረምቲ ኣጋጢምዎ ኣብ መበል 87 ደቒቕ እናነብዐ ብባሬላ ተጸይሩ ክወጽእ ተቐሲቡ። ጋንታ፡ ዝመጽእ ክረምቲ መስመር ምክፍፋላ ከተዐንትር መዲባ ትርከብ። ናይ ፕሪመር ሊግ ተመኩሮ ዘለዎም ኣከፋፈልቲ - ኢሊዮት ኣንደርሰን ናይ ኖቲንግሃም፡ ካርሎስ ባለባ ናይ ብራይተን ከምኡ’ውን ናይ ክሪስታል ፓላስ ኣዳም ዋርቶን ቀጻሊ ምስዛ ጋንታ ተኣሳሲሮም ይለዓሉ እዮም።", "char_count": 1351, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02733", "text": "ድሕሪ ጸወታ ተደጊፉ ካብ ሜዳ ክወጽእ ዝተራእየ ብራይዝወይት፡ ንቀዳሞት ሓሙሽተ ኣዋርሕ ናይዚ ወቕቲ፡ ሰሪ ተመሳሳሊ ናይ ጭዋዳ ጸገም ክኸስሮ ተቐሲቡ ነይሩ። ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ጥቅምቲ መብጣሕቲ ድሕሪ ምክያዱ ከኣ፡ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ እዩ ናብ ጸወታ ተመሊሱ። ሎሚ ሎሚ ሊግ ዞባ ማእከል ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ስታድዩም ሊግ ዞባ ማእከል ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ስታድዩም ኣብዚ እዋን ከኣ፡ እዛ ጋንታ፡ ጠመተኣ ካብ ዓዲ እንግሊዝ ኣሕሊፋ፡ ኣብ ስጳኛ ከተተኵር ጀሚራ ኣላ። ኣብ ከተማ ማድሪድ ንተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ ቾመኒ ድማ ኣስመራ ኣስመራ ማይ ተመናይ - ኩባንያ ሰምበል 1፡30 ድ.ቀ ማይ ተመናይ - ኩባንያ ሰምበል 1፡30 ድ.ቀ ኣልታሕሪር - ኣስመራ ቢራ 3፡30 ድ.ቀ ኣልታሕሪር - ኣስመራ ቢራ 3፡30 ድ.ቀ", "char_count": 446, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02734", "text": "ክለብ ስፖርቲን ናብዛ እንግሊዛዊት ክለብ ብ47 ሚልዮን ፓውንድ ተጸምቢሩ። ዛጊት ኣብ 322 ዝተፈላለዩ ግጥማት ክውክላ እንከሎ፡ 106 ሸቶታት ኣመዝጊቡላ ኣሎ። በዚ ከኣ፡ ምስቶም ብ20 ቀረባት ኣብ ታሪኽ ናይዚ ሊግ ኣብ ቅድሚት ዝርከቡ ቴሪ ሄንሪን ኬቨን ደ ብሩይነን ክመዓራረ፡ ክልተ ቀረባት (Assist) ይተርፎ። ኣብ መሳልል ፕሪመር ሊግ ሳልሰይቲ ዘላ ማን ዩናይትድ፡ ሓሙሽተ ግጥማት ተሪፉዋ ብምህላዉ ከኣ፡ ክመዓራረዮም ወይ ክሓልፎም ትጽቢት ይግበረሉ። “ነዛ ክለብ ናብ ዝለዓል ደረጃ ይመርሓ ኣሎ” ተባሂሉ ኣቐዲሙ ብሓላዊ ልዳት ማን ዩናይትድ ሰነ ለመንስ ዝተወደሰ ፖርቱጋላዊ ብሩኖ ፈርናንደዝ፡ ኣብ ጥሪ 2020 ካብ ሃገሩ 1ብ0፡ ብኤቨርተንን ማን ሲቲን ብተመሳሳሊ 3ብ0፡ ብማን ዩናይትድ 1ብ0፡ ብቕድሚ ትማሊ ከኣ፡ ብብራይተን 3ብ0 ተሳዒራ። ንዓመታት ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፋ ደረጃ ንምሓዝ ኣብ እተካይዶ ዘላ ቅልስ፡ ሰሪ’ዚ ተደጋጋሚ ስዕረት ኣብ ሓደጋ ኣትዩ ኣሎ። ንናይ መወዳእታ ኮታ ሻምፕዮንስ ሊግ ሓሙሸይቲ ኮይና ሒዛቶ ዘላ ሊቨርፑል፡ ካብ ቸልሲ ሓንቲ ጎደሎ ጸወታ እንከለዋ፡ ብሸውዓተ ነጥቢ በሊጻታ ትርከብ። በዚ ድማ፡ ንሓሙሽተ ተኸታተልቲ ናይ ሊግ ግጥማት ሸቶ ከየመዝገበት ክትሰዓር ንፈለማ ግዜኣ እዩ - ድሕሪ 114 ዓመታት። ኣብቲ ናይ ዓመተ 1912 ሕማቕ ጉዕዞኣ፡ ዓርሞሽሽ መርከብ ታይታኒክ ዝጠሓለትሉ (15 ሚያዝያ 1912 እያ ጥሒላ) ብምንባሩ ከኣ፡ ገለ ተዓዘብቲ፡ ምስኣ ብምትእስሳር ‘እዛ ጋንታ ቀስ ብቐስ ንታሕቲ ትጥሕል ኣላ’ ክብሉ ገሊጾም። ብ48 ነጥቢ ሻውዐይቲ ተሰሪዓ ዘላ ቸልሲ፡ ኣብ ናይ 142 ዓመታት ታሪኻ ከኣ፡ ንካልኣይ ግዜ ናብ ሳልሳይ ዲቪዥን ወሪዳ ኣላ - እዛ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ወቕቲታት ካብ 82 ግጥማት 17 ጸወታታት ጥራይ ዝተዓወተት ክለብ። ድሕሪ እዚ ናይ ሕጂ ማህረምቲ ኣብ ዝተገብረሉ መርመራ ግና፡ መጥባሕቲ ኣየድልዮን እዩ - ብመሰረት ሓበሬታ ኤቨርተን። ናይ ተሃድሶ ግዜ’ውን፡ ኣብ ናይ መለማመዲ ሜዳኣ ክጅምሮ ምዃኑ ወሲኻ። እዚ ማህረምቲ፡ ነዚ ወዲ 23 ዓመት ተጻዋታይ ከቢድ ጓሂ እዩ። ምኽንያቱ፡ ንፈለማ ግዜ ንሃገሩ ኣብ ዋንጫ ዓለም ክውክላ ልዑል ተስፋ ኣንቢሩ እንከሎ ስለዘጋጠሞ። መበል 35 ዓመት ቁ.201 23 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 12", "char_count": 1264, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02735", "text": "ኢራን፡ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ኣብ ልዕሊ ዝንቀሳቐሳ ዝነበራ ሰለስተ ናይ ጽዕነት መራኽብ መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመት ጸብጻባት ናይ’ታ ሃገር ሓቢሮም። እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ካብ’ተን ሰለስተ መራኽብ ነተን ክልተ ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር ድሕሪ ምውዓሉ፡ ናብ ገማግም ባሕሪ ሃገሩ ከም ዘጸገዐን ኣረዲኡ። ትራምፕ፡ ትማሊ ሰሉስ ነቲ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ንዘይተወሰነ ግዜ ከም ዘናውሖ ድሕሪ ምግላጽ፡ ወከልቲ ኣመሪካን ኢራንን ኣብ ፓኪስታን ቅድሚ ንኻልኣይ ግዜ ምርኻቦም፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ጸቕጢ ንምፍጣር ዝግበር ዘሎ ዕጽዋ መራኸብ ክቕጽል ምዃኑ ኣፍሊጡ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣማኻሪ ኣፈ- ጉባኤ ፓርላማ ኢራን፡ “ምንዋሕ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ዋላ ሓንቲ ትርጉም የብሉን፡” ድሕሪ ምባል፡ “ምንዋሕ ናይቲ ስምምዕ፡ ንሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ዝኸውን ዝያዳ ግዜ ንምርካብ ዝዓለመ ተንኮል እዩ፡” ክብል ነጺጉዎ ኣሎ።", "char_count": 516, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02736", "text": "ኮንጎ ንምስፋር ዝዓለመ መደብ መብርሂ ከም ዝሃብዎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ እዚ ድማ ኣብ’ታ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብዘሎ ዘይውሕስነት ቅቡል ከም ዘይኮነ ገሊጹ። ትራምፕ ንኣፍጋኒስታን ኣብ ዝርዝር ናይ’ተን ናይ መገሻ እገዳ ዘለወን 12 ሃገራት ከም ዘስፈራ ይዝከር። ካብ ሽዑ ጀሚሩ ድማ ንኣፍጋናውያን ዝወሃብ ቪዛ ደው ከም ዝበለ ይሕበር። ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብ ቀጠር ተዓጽዮም ንዝጸንሑ ቪዛ ኣመሪካ ዝጽበዩ 1,100 ኣፍጋናውያን ናብ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ንምስግጋር፡ ምስ መንግስቲ ናይ’ታ ሃገር ይዘራረብ ከም ዘሎ ተሓቢሩ። እቶም ኣፍጋናውያን ኣብ ቀጠር ኣብ ዝርከብ መደበር ሰራዊት ኣመሪካ ተዓቚቦም ዘለዉ ኮይኖም፡ ናብ ኣመሪካ ክኣትዉ መስርሕ ቪዛ ስደተኛታት ንምፍጻም ናብ ቀጠር ከም ዝተሰጋገሩ ይሕበር። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር፡ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ሓደ ብማእከላይ ወኪል ስለያ (CIA) ዝድገፍ ኣባል ንኡስ ወተሃደራዊ ሓይሊ ዝነበረ ኣፍጋናዊ፡ ንኽልተ ኣባላት ሃገራዊ ሓለዋ ኣመሪካ ብጥይት ድሕሪ ምቕታሉ፡ ንኹሎም ዜጋታት ኣፍጋኒስታን ዝኸውን መስርሕ ቪዛ ስደተኛታት ደው ከም ዘበሎ ይፍለጥ። መስራትን ፕረዚደንትን ናይ’ቲ ‘Afghan­ nEvac’ ዝተባህለ ንመሰል ኣፍጋናውያን ዝጣበቕ ማሕበር - ሻውን ቫንዳይቨር ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሰበ ስልጣን ኣመሪካ፡ ብዛዕባ እቲ ንኣፍጋናውያን ኣብ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ ምምሕዳር ኣፈኛ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ኢመይል መልእኽቲ፡ “ንኣፍጋናውያን ኣብ ሳልሳይ ሃገር ዳግማይ ምስፋር፡ ካብ ኣፍጋኒስታን ወጻኢ ሓድሽ ህይወት ንኽጅምሩ ዕድል ዝህብ እወታዊ ፍታሕ ክኸውን እዩ፡” ኢሉ። መንግስቲ ኮንጎ ግን፡ ነቲ ጉዳይ ብዝምልከት ንዝቐረበሉ ሕቶ ብቕጽበት መልሲ ኣይሃበሉን ዘሎ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ማ.ት.ኣ-176 ቁ. 25፡ ከባቢ ሲነማ ዳንተ 126003 ዕለት ዕለት ቤት መሸጣ መድሃኒት ኣፍሪቃ 23/04/2023 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 1142, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02737", "text": "ጀርመናዊ መንገዲ ኣየር ሉፍታንዛ፡ ኣብ ዝቕጽል ክረምቲ 20 ሽሕ ናይ ሓጺር ርሕቀት በረራታት ደው ከብል ምዃኑ ሓቢሩ። ንምሽፋን ዋጋ ትኬት ከም ዝወሰኽሉ ተገሊጹ። እቲ ግጭት ናይ ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፡ ገያሾ ተወሳኺ ወሰኽ ዋጋ ትኬትን ዝያዳ ዝተሰረዙ በረራታትን ክጽበዩ ከም ዘለዎም ተንተንቲ ኣጠንቂቖም። እቲ መንገዲ ኣየር ነዚ ዝገለጸ፡ ብሰንኪ ምውሳኽ ዋጋ ነዳዲ፡ ሉፍታንዛ ኣብ ዘካይዶ በረራታት ክሳራታት የጋጥሞ ከም ዘሎ ድሕሪ ምእማኑ እዩ። ወሽመጥ ዓረብ ቀንዲ ምንጪ ነዳዲ ኣቬሽን ኮይኑ፡ ኣስታት 50 ሚእታዊት ካብቲ ናብ ኤውሮጳ ዝኣቱ ነዳዲ ይሽፍን። ኲናት ኣመሪካን እስራኤልን ምስ ኢራን ካብ ዝጅምር ንደሓር ዋጋ ነዳዲ ነፈርቲ ብዕጽፊ ብምውሳኹ፡ በረራታት ብደረጃ ዓለም ክጎድል ኣገዲዱ ከም ዘሎ ይፍለጥ። እቲ ዝበዝሐ ክፋሉ ብመንገዲ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝመጽእ ኮይኑ፡ ኢራን ንመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን መልሰ ግብሪ ንምሃብ ክትብል ብኣድማዒ መንገዲ ዓጽያቶ ትርከብ ከይ.ኤል.ኤም- ፈረንሳን ደልታን ዝርከብዎም ሓያሎ ካልኦት መንገዲ ኣየራት እውን፡ ንገለ በረራታቶም ንግዚኡ ከቋርጹዎ እንከለዉ፡ ገለ መንገዲ ኣየራት ድማ ነቲ ዘጋጥሞም ዘሎ ክሳራታት ሉፍታንዛ፡ ምቊራጽ ናይቶም ቀዳሞት 120 በረራታት ትማሊ ሰሉስ ተግባራዊ ከም ዝኾነ’ውን ገሊጹ ኣሎ።", "char_count": 743, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d9a55b7c1630970f9fd50e6d7da7adc4112fbd44cbbcf5f18a2ca37ac070decd:02738", "text": "ባይቶ ብሪጣንያ፡ ካብ 1 ጥሪ 2009 ንደሓር ዝተወልዱ መንእሰያት ኣብ ምሉእ ህይወቶም ሽጋራ ከይገዝኡ ዝኽልክል ሓድሽ እማመ ከም ዘጽደቐ ተሓቢሩ። እቲ እማመ፡ ዝመጽእ ሰሙን ካብ ንጉስ ናይታ ሃገር ፍቓድ ምስ ዝረክብ ሕጊ ክኸውን እዩ። ሕጊ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ከኣ፡ ሚኒስተራት ንፍርያት ትምባኾ፡ ኤለክቶኒካዊ ሽጋራን ኒኮቲንን፡ እንተላይ ንመኣዛታቶምን መዐሸጊኦምን ናይ ምቁጽጻር ሓድሽ ስልጣን ክህልዎም እዩ። እቲ እማመ፡ ኣካል ናይ’ቲ ንዓመታት ዝቐጸለን ካብ ምትካኽ ናጻ ወለዶ ንምፍጣር ዝዓለመን ጻዕሪ ሚኒስተራት ናይታ ሃገር እዩ። ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ጥዕናን ማሕበራዊ ክንክንን ዌስ ስትሪቲንግ፡ ጥዕና ህዝቢ ንምሕላውን ብሰንኪ ምትካኽ ሽጋራ ዝስዕብ ጉድኣት ንምንካይን ዝዓለመ እማመ ትምባኾን ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራን (ቬፕ) ኣብ 2024 ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣቕሪቡ ነይሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ መላእ ብሪጣንያ ካብ ትኪ ናጻ ዝኾኑ ዞባታት ንምስፋሕ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ፡ ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራ ኣብ መጻወቲ ቦታታት፡ ህጻናት ኣብ ዘለዉወን መካይን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ኣብያተ ትምህርትን ሆስፒታላትን ክኽልከል እዩ። ምክልኻል ካብ ፍወሳ ከም ዝቐልል ዝሓበረ እቲ ብዓል ስልጣን፡ እቲ እማመ ህይወት ከም ዘድሕንን ኣብ ብሪጣንያ ዝርከቡ ህጻናት ድማ ኣካል ናይ’ቲ ቀዳማይ ካብ ምትካኽ ናጻ ዝኾነ ወለዶ ከም ዝኾኑን ኣረዲኡ።", "char_count": 765, "topic": null, "issue_date": "2026-04-23", "source_pdf": "haddas_eritra_23042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02739", "text": "ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ፡ ብ16 ሚያዝያ ምስ መሓውራት ምምሕዳር፡ ኣካላት መንግስትን ወከልቲ ሓረስቶትን ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ብምርኻብ፡ ኣብ ምምሕዳራዊ ጉዳያትን ትግባረ መደባት ልምዓትን ዘትዩ። ኣብ’ቲ ርክብ፡ ኣምባሳደር ማሕሙድ፡ ኣብ መደባት ልምዓት፡ ሕርሻዊ ቅድመ- ምድላዋት፡ ከምኡ’ውን ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ክኽተሎ ዝግባእ ኣገባብ ኣሰራርሓ ኣመልኪቱ ዝርዝራዊ መብርህን መምርሒ ስራሕን ሂቡ። ኣምባሳደር ማሕሙድ ኣስዒቡ፡ ምጥርናፍ ዓድታት ብዝተጸንዐ ኣገባብ ክድፋኣሉ፣ ግብሪ መንግስቲ ብግቡእ ክእከብን ንቕሓት ከፈልቲ ግብሪ ዘዕብዩ መደባት ብሰፊሑ ክትግበሩን፣ ነቕልን ምድልዳል ናይ ሕርሻ መሬትን ዘጠቓልል ሕርሻዊ ቅድመ- ምድላዋት ክሰላሰል፣ ኣብ ምሕደራ ማይ ዝርአ ሸለልትነት ክውገድን ዕቱብ ቁጽጽር ክግበረሉን፣ ኣብ ተጠቃምነት ክረምታውን መስኖኣውን ሕርሻ ኣፍራይነት ዘተባብዕ ኤርትራዊ ማሕበረኮማት ኣብ ስዊዘርላንድ፡ ሽወደን፡ ኣመሪካን ቐጠርን፡ ኣብ ሃገራዊ ጉዳያት ዘተኰረ ንጥፈታት ኣካዪዶም። በዚ መሰረት፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ባዝል፡ ልጓኖ፡ ሉዘርንን ጀነቫን - ስዊዘርላንድ፡ መደባት መኸተን ልምዓትን ንምዕዋትን ተራኦምን ኣበርክቶኦምን ንምዕዛዝን ዝዓለመ ህዝባዊ ሰሚናራት ኣካዪዶም። ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣቶ እስማዒል መሓመድኑር፡ ኣብ ኤርትራ ብመትከል ርእሰ-ምርኰሳ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ንምስፋሕን ቁጠባዊ ሓርነት ንምርግጋጽን ዝካየድ ዘሎ ልምዓታዊ መደባት፡ ኣብ መነባብሮ ህዝቢ ብሓፈሻ ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ድማ ብፍላይ ፈጢርዎ ንዘሎ መስተርሆ ኣመልኪቱ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። “ውዳበ ቀንድን መሰረትን ናይ ኩሉ መደባትና’ዩ” ዝበለ ኣቶ እስማዒል፡ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ዜጋታት፡ ኣካል ናይ’ቲ ዝትግበር ኩለንትናዊ ሃገራዊ መደባት ንክኾኑ፡ ንቕሓቶም ኣበሪኾምን ሓድነቶም ኣስጢሞምን፡ ኣብ ምሕያልን ምስፋሕን ውዳበታት ኣተኲሮም ክሰርሑ ብምዝኽኻር፡ ፕሮጀክት ኣሕዳሪት ቤት- ትምህርቲ ኣቑርደት ንምዕዋት ንዝገበርዎ ምሕደራ ክተኣታቶ፣ ከምኡ’ውን ብርሰት ኣግራብ ንምክልኻል ልዑል ቈላሕታ ተዋሂቡ ክስራሕ ኣተሓሳሲቡ። ምስ መዓላ መሬት ሕርሻ፡ መንበርን ንግዳዊ ትካላትን ተተሓሒዞም ዝለዓሉ ሕቶታት፡ ኣብ ብቑዕ ሰነዳት ዝተመርኰሰን ንኣዋጃትን መምርሒታትን መዓላ መሬት ኣብ ግምት ዘእተወን ምላሽ ክወሃቦ ዘተሓሳሰበ ኣምባሳደር ማሕሙድ፡ ኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ኣነባበርቲ ዓድን ኣካላት መንግስትን ዘይሕጋዊ መዓላ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ጽፉፍን ስሉጥን ቈንስላዊ ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ተኣታትዩ ንዘሎ ኣገባብ ስራሕ ብምምጓስ፡ ንዝያዳ ኣድማዕነት ጎስጓስ ክግበረሉ ተላብዮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሃገራት ስካንዲነቭያ ኣቶ መሓመድ-ዓሊ መሓመድ-ስዒድን ሓላፊ ቈንስላዊ ጉዳያት ኣቶ የማነ ኣበራን ንነበርቲ ከተማ ኡምዮ - ሰሜን ሽወደን ኣብ ዝገበርዎ ሰሚናር፡ ቀንዲ ኣተኵሮ ውዳበታት 4ይ ግንባር፡ ምድልዳል ኤርትራዊ ኮማትን ምሕያል ሃገራዊ መደባትን ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ኩለን ውዳበታት ብዕቱብ ክሰርሓሉ ኣዘኻኺሮም። ንሳቶም ኣስዒቦም፡ ቈንስላዊ ኣገልግሎት ንምሃብ ዝተኣታተወ ኣገባብ ኣሰራርሓ ርኡይ ፍታሕ ኣምጺኡ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ሓሓሊፉ ዝርአ ሕጽረታትን ብድሆታትን ንምቅላል፡ ሽማግለ ከተማታት ንዝገብርኦ ዘለዋ ምትሕግጋዝ ሞጒሶም። ብኻልእ ወገን፡ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣመሪካውያን ዞባ ማእከላይ ምዕራብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብ18 ሚያዝያ ዓመታዊ ዋዕላኡ ኣብ ዓድን ኣካላት መንግስትን ብምውህሃድን ክሳብ ታሕቲ ዝወርድ ኣወዳድባ ብምትእትታውን ይስራሕ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ማሕበረ-ኮማት ኤርትራ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ኣካዪዶም መሬት ኣብ ምግታእ ኣጃሞም ከበርክቱ ጸዊዑ። ከተማ ቺካጎ ኣቃኒዑ። ኣብ’ቲ ካብ 13 ከተማታት ዝተወከሉ ኣባላት ዝተሳተፍዎ ዋዕላ፡ ኣብ 2025 ዝተሰላሰለ ውድባዊ ንጥፈታት ብምግምጋም ውጥን መደባት ስራሕ 2026 ድሕሪ ምሕንጻጽ፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኣመሪካ ኣቶ ብርሃነ ገብረሂወት፡ “3 ተግባራት ፖለቲካዊ ስራሕ ህዝባዊ ግንባር” ብዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ትምህርቲ ሂቡ። ግዝያዊ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ኣቶ ኣረጋይ መብራህቱ ብወገኑ፡ ብደረጃ ዞባ ዝወጹ ልምዓታውን ምምሕዳራውን መደባት ንምዕዋት፡ ምስ ኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ኣነባበርቲ ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ ትግባረ መደባት ስራሕ 2026 ኣብ’ቲ ትምህርቲ ምርኩስ ዝገበረ ክኸውን ተማሕጺኖም። ብዘይካ’ዚ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ኣ’ደውሓ - ቐጠር፡ “ክብርታትና ድርዕና” ብዝብል ቴማ 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ነቲ ዕለት ብዘንጸባርቕ ምዕሩግ መሰናድኦታት ጸንቢሎም። ብ17 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ ጽንብል፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ቐጠር ኣቶ ዓሊ ኢብራሂምን ኣደ-መንበር ሃማደኤን ንታሪኻዊ ተራ ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ንናጽነት፡ ምኽባር ልኡላውነትን ህንጸት ሃገርን ድሕሪ ምግላጽ፡ ከም’ቲ ብቃልሳ ማዕርነታ ዘረጋገጸት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ጽላታት ዝሰላሰል ዘሎ መደባት ንምዕዋት ውፉይ ኣበርክቶ ተካይድ ከምዘላ ገሊጾም።", "char_count": 2786, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02741", "text": "ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ ትሑት ጸቕጢ ደም ምስ ዋሕዲ ደም ምትእስሳር ኣለዎዶ፧ ሓደ ሰብ ንባብ ዓቐን ጸቕጢ ደሙ ምስ ዝትሕት፡ ብልምዲ ደመይ ውሒዱ ክብል ይስማዕ እዩ። እዚ ግና ቅኑዕ ኣገላልጻ ኣይኮነን። ዋሕዲ ደም ብሕክምናዊ ኣገላልጻ ‘ኣነሚያ’ (anemia) ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ። ‘ኣነሚያ’ ኣብ ደምና እኹል ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ወይ ሄሞግሎቢን ንዘይምህልው ዘመልክት ጥዕናዊ ጸገም እዩ። እዚ ጸገም’ዚ፡ ኣብ መላእ ኣካላትና ዝርከቡ ኣካላት እኹል ኦክጅን ከይረኽቡ ይገብር። ትሑት ጸቕጢ ደም፡ ‘ሃይፖተንሽን’ (hyp­ potension) እዩ ዝበሃል። ልቢ ናብ መላእ ኣካላትና ትልእኮ ደም ምስ ዝጎድል ዝርአ ጸገም እዩ። ትሑት ጸቕጢ ደም ዝበሃል ንባብ ካብ 90/60 ምስ ዝጎድል እዩ። ክልቲኦም ጥዕናዊ ጸገማት ቀጥታዊ ምትእስሳር ግና ኣለዎም። ሕማም ‘ኣነሚያ’ ቀልጢፍካ ብግቡእ ክፍወስ ምስ ዘይክእል ትሑት ጸቕጢ ደም ክህልወካ ንዘሎ ተኽእሎ የዛይድ። ክልቲኦም ዘርእይዎ ምልክታት’ውን ተመሳሳልነት ስለ ዘለዎ፡ ንምልላዩ ግቡእ ሕክምናዊ መርመራ ምክያድ የድሊ። ይጽዋዕ። ሓደ በጽሒ ኣብ ‘ሃይፖተንሽን’ ኣትዩ ክንብሎ እንተዄንና፡ ንባብ ጸቕጢ ደሙ ትሕቲ 90/60 ክኸውን ኣለዎ። ጸቕጢ ደም፡ ደምና ብሻምብቆታት ኣርተሪ ክሓልፍ እንከሎ ዘድልዮ ሓይሊ እዩ ዘመልክት። ጸቕጢ ደም ብኽልተ ነገራት እዩ ዝልካዕ - ልቢ ኣብ ትሃርመሉ ግዜን ኣብ መንጎ ህርመት ዘሎ ልቢ እተዕርፈሉ ግዜን። ዓይነታት ትሑት ጸቕጢ ደም ዓይነታት ትሑት ጸቕጢ ደም ሓያሎ ዓይነት ትሑት ጸቕጢ ደም እዮም ዘለዉ። ብመዓስ የጋጥሙን ጠንቆምን ይፈላለ እዩ። ልቢ ኣብ እትገብሮ ነፍሲ - ወከፍ ትርግታ፡ ናብ ሻምብቆታት ኣርተሪ ደም ትጭንጉዕ እያ። ልቢ ደም ኣብ እትጭንጉዓሉ፡ ጸቕጢ ደም ዝለዓለ ይኸውን። እዚ፡ ‘ጸቕጢ ሳይስቶሊክ’ (systolic pressure) ንብሎ። ልቢ ኣብ ነፍሲ - ወከፍ ምጭንጓዕ ዘለዋ ዕረፍቲ ጸቕጢ ደም ይጎድል። እዚ ድማ፡ ‘ጸቕጢ ድያስቶሊክ’ (diastolic pressure) ንብሎ። ‘ኦርቶስታቲክ’ - Orthostatic ‘ኦርቶስታቲክ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ጸቕጢ ደም፡ ኮፍ ኢልና ወይ ተጎምቢና ጸኒሕና ሃንደበት ደው ክንብል እንከለና ዘጋጥም እዩ። እዚ ከምዚ ክንከውን ዝገብር ድማ፡ ኣብቲ ጸቕጢ ደም ናይ ንጣብ ምቅይያራት - ጸቕጢ ስያስቶሊክ፡- ቨንትሪክል ዝተባህለ ክፍሊ ልቢ ተጨቢጡ፡ ደም ብመንገዲ ሻምብቆ ኣርተሪ ንዝሓልፈሉ ሓጺር ግዜ ይልክዕ። እዚ ምሉእ ሰብነትና እኹል ደም ከም ዝረክብ ዝገብር እዩ። - ጸቕጢ ዲያስቶሊክ፦ ልቢ ኣብ መንጎ ተካይዶ ህርመት ንዘሎ ናይ ዕረፍቲ እዋን ይልክዕ። ዲያስቶሊክ፡ ኮሮናሪ ዝተባህለ ክፋል ልቢ ደም ከም ዝመልእ ብምግባር፡ ልቢ እኹል ቀረብ ደም ክትረክብ ዝገብር ግዜ እዩ። ትሑት ጸቕጢ ደም ትሑት ጸቕጢ ደም ትሑት ጸቕጢ ደም፡ ጽርውርው ዘብል ስምዒት እዩ ዝፈጥር። ድሕሪ ምምጋብና፡ ካብ ኮፍ ዝበልናሉ ተላዒልና ደው ክንብል እንከለና፡ ርእስና ጽርውርው ክብለና ኣስተብሂልና ኣለና። እዚ ብሰንኪ ትሑት ጸቕጢ ደም እዩ ዘጋጥም። ትሑት ጸቕጢ ደም ምስ ዝተፈላለዩ ጥዕናውን ባህርያውን ኩነታት ተኣሳሲሩ ይመጽእ እዩ። ጸቕጢ ደምና ንምግላጽ ክልተ ቁጽርታት ኢና ንጥቀም። እቲ ላዕለዋይ (ተመቃላይ) ቁጽሪ፡ ንናይ ስያስቶሊክ ንባብ የመልክት። እቲ ታሕተዋይ (መቓሊ) ድማ ንናይ ‘ሲያስቶሊክ’ ንባብ የመልክት። ጸቕጢ ደምና ንቡር ክኸውን ጽቡቕ ዩ። ትሕቲ 120/80 ክኸውን እዩ ዝምከር። ስለ ዝፍጠር እዩ። ብእንገብሮ ምቅይያር ናይ ኣቃውማ ዘጋጥም ብምዃኑ’ውን ‘ፖስቹራል ሃይፖተንሽን’ (postural hyp­ potension) ተባሂሉ ይጽዋዕ እዩ። ኣካላትና ምስቲ ንገብሮ ምቅይያር ናይ ኣቃውማ ክመዓራረ፡ ሰንከልከል ክንብል ወይ ጽርውርው ክብለና ንቡር ይኸውን። ስለዚ እዩ ድማ ገለ ሰባት ኮፍ ኢሎም ክትንስኡ እንከለዉ ናብ ሰማይ ምጥማት ዝመርጹ። ትሑት ጸቕጢ ደም እንታይ ማለት እዩ? ልቢ ኣብ እተካይዶ ነፍሲ-ወከፍ ህርመት፡ ደም ብመንገዲ ኣርተሪ ተደፊኡ ከም ዝጭጓዕ እያ ትገብር። ደም ብመንጽር መናድቕ ሻምብቆ ኣርተሪ ተደፊኡ ንኽወጽእ ዝፍጠር ሓይሊ፡ ጸቕጢ ደም (blood pressure) ይበሃል። ጸቕጢ ደምና ልዕሊ ንቡር ዝተሓተ ክኸውን ግን የብሉን። ብቐሊሉ ከም እትደክምን እትድንዝዝን እዩ ዝገብር። ኣብ ገለ ኩነታት’ውን ንዝበኣሰ ጥዕናዊ ጸገም ከቃልዓካ ይኽእል እዩ። ብሕክምናዊ ኣገላልጻ ትሑት ጸቕጢ ደም - ‘ሃይፖተንሽን’ (hypotension) ተባሂሉ ‘ኦርቶስቲክ ሃይፖተንሽን’ ልሙድ ተርእዮ ናይ ዋሕዲ ጸቕጢ ደም እዩ። ኣብ ዝኾነ ክሊ ዕድመ ንዝርከብ ሰብ ክጸሉ ዝኽእል እዩ። ዝያዳ ግና ኣብ ኣባጽሕን ዝሸምገሉ ሰባትን ይርአ። ዕድመን ነፍሰ- ጾር ምዃንን’ውን ንባዕሉ ጠንቂ ዋሕዲ ጸቕጢ ደም ኮይኑ ይጥቀስ እዩ። ጸቕጢ ደም ብነካይዶ ንጥፈታት፡ ክብን ለጠቕን ክብል ንቡር እዩ።", "char_count": 2666, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02742", "text": "ንስርዓተ መትኒ ዝትንክፉ ከም ሕማም ምንፍጥፋጥ ሰብነት (Parkinson’s dise­ ease) ከምኡ’ውን ሕማም ሽኮር ናብ ውሑድ ደቕጢ ደም የሰጋግሩና እዮም። መጽናዕትታት ከም ዘምልክትዎ ሕማም ፓርኪንሶን ካብ ዘለዎም ሰባት እቶም ካብ 30 ክሳብ 50 ሚእታዊት፣ ሕማም ሽኮር ካብ ዘለዎም ሰባት ድማ እቶም 30 ሚእታዊት ትሑት ጸቕጢ ደም የጋጥሞም።", "char_count": 219, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02745", "text": "ድሕሪ መግቢ ዝርአ ትሑት ጸቕጢ ደም - Postprandial ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ገለ ሰባት መግቢ ድሕሪ ምምጋቦም ርእሶም ጽርውርው ክብሎምን ክስልክዮምን ይረኣዩ እዮም። እዚ ብሰንኪ ኣብ ሰብነቶም ዝርአ ትሑት ጸቕጢ ደም እዩ። ‘ፖስትፕራንዲያል ሃይፖተንሽን’ (Postprandial hypotension) ተባሂሉ ድማ ይጽዋዕ። ድሕሪ መግቢ ዝርአ ትሑት ጸቕጢ ደም ብዙሕ ግዜ ኣብ ኣባጽሕ የጋጥም። ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 376, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02746", "text": "መትናዊ ፍወሳ - መትናዊ ፍወሳ - Neurally mediated ጸቕጢ ደም ኣብ መንጎ ስርዓተ መትንን ካልኦት ስርዓታት ሰብነትን (ከም ሆርሞናትን ኣካላትን) ዝካየድ ንጥፈት እዩ። ኣብ መንጎ እዞም ስርዓታት ዝካየድ ምዝንባል ድማ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ትሑት ጸቕጢ ደም ከጋጥም ንቡር እዩ። ኣብ መንጎ ልብን ሓንጎልን ዘጋጥም ዘይምንባብ ‘ኒውራልይ መዲተይትድ ሃይፖተንሽን’ (Neurally mediated hyp­ potension) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ጠንቂ ናይዚ ዓይነት ጸቕጢ ደም’ዚ፦ ትሑት ጸቕጢ ደም ክፈጥሩ ዝኽእሉ ኩነታት ገለ ኩነታት ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ትሑት ጸቕጢ ደም ከስዕቡ ይኽእሉ እዮም። ብኣግኡ ክፍወሱ ምስ ዘይክእሉ ድማ ንህይወት ይፈታትኑ እዮም። እዞም ኩነታት’ዚኦም፦ - ብሓደ ዓይነት ኣቃውማ ንነዊሕ ሰዓታት ደው ኢልካ ምጽናሕ። ህጻናት ካብ ኣባጽሕ ንላዕሊ ከምዚ ዓይነት ኣቃውማ ከዘውትሩ ይረኣዩ። - ብሰንኪ ነፍሰ-ጾር ኣደን ኣብ ማህጸን ዘሎ ዕሸልን ዝርአ ጠለብ ደም ብምውሳኽ ዝርአ ኩነታት፡ - ስምዒታዊ ምዃን። ከቢድ ራዕድን ስንባደን ከም ኣብነት ክጥቀስ ይከኣል። ገለ ሰባት መርፍእ ክውግኡ ወይ ስኒ ከንቅሉ - ብሰንኪ መጥቃዕቲ ልቢ ወይ ካልእ ጸገማት ናይ ልቢ፡ ኣብ ዑደት ደም ዝፍጠር ዘይምምዕርራይ፡ - ንቕጸተ ሰብነት ዝፈጠሮ ተምላስን ውጸኣት ዘስዓቦ ዘይምምዕርራይ ፈሳሲ ሰብነትን፡ - ረኽሲ ደም ወዘተ ምጥቃስ ይከኣል። ምልክታት ትሑት ጸቕጢ ደም ‘ሃይፖተንሽን’ ብዙሕ ግዜ ምልክታት ኣየርእን እዩ። ይኹን’ምበር፡ ትሑት ጸቕጢ ደም ማለት ኣካላትና ንኽነጥፉ እኹል ደም ይረኽቡ የለዉን ማለት ስለ ዝኾነ፡ ከምዚ ከጋጥም እንከሎ ገለ ምልክታት ክነርኢ ንቡር እዩ። - ምስልቻው፡ - ሃለዋትካ ክተጥፍእ ክሳብ እትደሊ ዝመስል ሕውዝውዝ ምባል፡ እንከለዉ ክወድቁ ይረኣዩ እዮም። እዚ ብሰንኪ መትናዊ ፍወሳ ዘጋጥም ትሑት ጸቕጢ ደም ኢልና ንገልጾ። - ሚዛን ሰብነትካ ክትስሕት ክሳብ እትደሊ ጽርውርው ምባል፡ - ክተምልስ ክሳብ እትደሊ ዕግርግር ምባል፡ - ቆርበት ሰብነትካ መጠግጠግ ምባል፡ - ሕልናኻ ምዕራብ፡ - ኣድህቦ ምጥፋእ፡ - ነገራት ብዝግባእ ክተለሊ ዘይምኽኣል ገለ ካብ ምልክታት ትሑት ጸቕጢ ደም እዮም። ጽኑዕ - Severe ጽኑዕ - Severe ኣብ ግዜ ስንባደ ሃንደበት ምትሓት ጸቕጢ ደም ይርአ እዩ። ኣብ ከምዚ ስምዒታዊ ኩነት ኣካላትና እኹል ደምን ኦክስጅንን ኣይረክብን። እዚ ዓይነት ትሑት ጸቕጢ ደም ኣብ ግዜኡ ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን እንተዘይረኺቢ ከቢድ ጉድኣት እዩ ዘስዕብ። ትሑት ጸቕጢ ደም ብኸመይ ንፍውሶ? ጥዕና ዘለዎ ኩነታት ኣነባብራ ብምኽታል ንቡር ጸቕጢ ደም ክህልወና ይኽእል። ካልኦት ዓይነታት ብዙሕ ግዜ ትሑት ጸቕጢ ደም ዘጋጥመካ እንተኾይኑ፡ ጎድናዊ ሳዕቤን ናይ ዝተፈላለዩ ሕማማት ክኸውን ይኽእል እዩ። ጸቕጢ ደም ንምፍዋስ ንወስዶ መድሃኒት ሓደ ሓደ እዋን ትሑት ጸቕጢ ደም የስዕብ እዩ። - ጥዕና ዝህቡ መግብታት ምምጋብ፦ ጸቕጢ ደምና ንቡር ንምግባር ኣብ ኣመጋግባና ቆላሕታ ክንገብር ይግባእ። ስብሕን ቅብኣትን ዘለዎም መግብታት ብብዝሒ ካብ ምውሳድ፡ ኣመጋግባና ኣሕምልትን ፍረታትን ዝተሓወሶ ክኸውን ይምረጽ። ንኹነታት ልቢ፡ መትኒ፡ ጸላም ከብዲ፡ ወይ ገለ ሆርሞናት ዝትንኪ ኩነታት ትሑት ጸቕጢ ደም ከስዕብ ይኽእል እዩ። ዋሕዲ ቫይታሚን ንባዕሉ ጠንቂ ትሑት ጸቕጢ ደም ኮይኑ ይጥቀስ እዩ። ትሑት ጸቕጢ ደም መግቢ ምስ እተመገብካ ዘጋጥመካ እንተኾይኑ፡ ድሕሪ ምምጋብካ ተቐላጢፍካ ደው ካብ ምባል ክተዕርፍን ክትዛነን ይምከር። ጠንቂ ጠንቂ ናይ ዝኾነ ሰብ ጸቕጢ ደም ኣብ ሓደ ወይ ካልእ ግዜ ይጎድል እዩ። ዋሕዚ ደም ዝቆጻጸር ውሽጣዊ ኣካላትና ኣብ ገለ እዋን ትሕቲ ንቡር ጸቕጢ ደም ከም ዝህልወና ይገብር እዩ። - ሰብነትና ብዝግባእ ምጥላል፦ መዓልታዊ እኹል ፈሳሲ ብምውሳድ ሰብነትና ብምጥላል ካብ ትሑት ጸቕጢ ደም ንምክልኻል ይከኣል እዩ። ኣብ እንንቀሳቐሰሉ ወይ ልዑል ሙቐት ኣብ ዘለዎ ከባቢ ምስ እንህሉ፡ እኹል ፈሳሲ ንወስድ ከም ዘለና ክንከታተል ይግባእ። ገለ ሰባት፡ ብዘይ ዝኾነ ዝርአ ምልክት፡ ኩሉ ግዜ ትሑት ጸቕጢ ደም ክህልዎም ይኽእል እዩ። ጠንቂ ናይዚ ዓይነት ጸቕጢ ደም ንጹር ኣይኮነን። - ስምዒታትካ ምቁጽጻር፦ ኩሉ ግዜ ንጡፍን ህዱእን ክትከውን ጽቡቕ እዩ። ንዝመጸካ ዘሕዝን ወይ ዘሰንብድ ፍጻመታት ተቐሪብካሉ ክትጸንሕ ስለ ዝገብር። ጠንቂ ሃንደበታዊ ምትሓት ጸቕጢ ደም ሃንደበታዊ ምትሓት ጸቕጢ ደም ድሕሪ ገለ ክስተት/ ፍጻመ ዘጋጥም እዩ። - ኣብ ሓደ እዋን ንነዊሕ ሰዓታት ደው ወይ ኮፍ ዘይምባል፦ ብሓደ ኣቃውማ ንነዊሕ እዋን ኮፍ ወይ ደው ብምባል ርእስኻ የንጸራርወካ እንተኾይኑ፡ ካብን ናብን ክትንቀሳቐስ ይግባእ። - ብቕጽበት ኮፍ ኢልካ ጸኒሕካ ደው ብምባል፡ - መግቢ ብምምጋብ፡ - ሃንደበት ናይ ፍርሒ ወይ ስንባደ ስምዒት ብምርኣይ ከጋጥም ይኽእል። ምንጪ፦ everydayhealth ምንጪ፦ everydayhealth ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.202 24 ሚያዚያ 2026 - ገጽ 3", "char_count": 2798, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02747", "text": "ሚርያም ኣብርሃም ሚርያም ኣብርሃም ምንዋሕ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ፡ ንጉዳይ ኢራን ነባሪ ፍታሕ የምጽኣሉ ዶ ይኸውን፧ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብ መንጎ ሃገሩን ኢራንን ንኽልተ ሳምንታት ጸኒዑ ዝጸንሐ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዘብቅዓሉ እዋን፡ ነቲ ስምምዕ ንዘይተወሰነ መዓልታት ከም ዘናወሖ፡ ኣብቲ ብ’ትሩዝ ሶሻል’ ዝፍለጥ ናይ ገዛእ ርእሱ ማሕበራዊ መራኸቢ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኣመልኪቱ። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኣብ መንጎ ኢራንን ኣመሪካን ተወሳኺ ዲፕሎማስያዊ ዝርርባት ንምክያድ ነቲ ስጉምቲ ከም ዝወሰዶ እውን፡ ኣብ ሓበሬታኡ ኣረዲኡ’ሎ። ኣመሪካን ኢራንን፡ ዋላ’ኳ ብመንጎኛነት ፓኪስታን ናይ ሰላም ዝርርባት የካይዳ ኣለዋ እንተ ተባህለ፡ “እቲ ኲናት ብምርድዳእ ንሓዋሩ ደው ክብል ይኽእል እዩ፡” ክንብል ግን ኣይንኽእልን ኢና - ብመሰረት ጸብጻባት። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ ከኣ፡ ዘይውዳእ ድሌታት ኣመሪካን፡ ዘይተምበርካኽነትን ዘይተጸዓድነትን ናይ ኢራን እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት እምበኣር፡ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን፡ ሓደ ርጡብ ዝኾነ ርክብ ክካየድ ይኽእል እዩ ኢልካ ክትዛረብ ኣዝዩ ኣሽጋሪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ፕረዚደንት ኢራን መስዑድ ፐዘሽክያን፡ “ተዘራሪብካ፡ ተረዳዲእካ፡ ኣብ ሓደ መዕለቢ በጺሕካን ስምምዕ ከቲምካን ከተብቅዕ፡ ንምሸቱ ነቲ ዝተዘራረብካሉ ነጥቢ ወይ ዝኸተምካሉ ውዕል ኣፍሪስካ፡ ኣብ ዝማእመኣካ ግዜ ውግእ ትጅምር እንተ ዄንካ፡ ዝግበር ርክባት ካብ ግዜ ምጥፋእ ሓሊፉ ካልእ ትርጉም የብሉን፡” ዝብል መርገጺ እዩ ሒዙ ዘሎ። ብመሰረት ቃል ናይቲ ፕረዚደንት፡ ኩሉ’ቲ ኣብ መንጎ ኢራንን ኣመሪካን ዝካየድ ዝርርባት ክዕወት እንተ ኾይኑ፡ ብኽልተአን ሃገራት ዝተኣትወ ቃል ምሕላዉ ከድሊ እዩ። እንተ ዘይኮነ ግን፡ ኢራን ክትዘራረብ እውን ድሉውነት የብላን። ብኻልእ ወገን፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ እምነት ከም ዘይብላ ክንርኢ ንኽእል ኢና። እዚ ማለት፡ ምንዋሕ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ይኹን ካልእ ተበግሶታት ኣመሪካ፡ ብዓይኒ ኢራን ክርአ እንከሎ፡ ንኻልእ ዙር ኲናት ዝኸውን ግዜ ከም ምሽማት ወይ ከም ምድላው፡ ወይ’ውን ብዛዕባ ሓድሽ ሜላታት ናይ ኲናት ከም ምሕሳብ እዩ ዝቑጸር። ኣመሪካ ካብ ኢራን እትደልዮ ነገራት ብዙሕ እዩ። ኣብቲ ፈለማ፡ ኣመሪካ ነቲ ኲናት ደው ከተብሎ ክትሕተት እንከላ፡ ኢራን ንመጻብቦ ሖርሙዝ ምሉእ ብምሉእ ምስ ከፈተቶ ከም እተቋርጾ እያ ደጋጊማ ትገልጽ ነይራ። ኢራን ነዚ ምስ ሰምዐት፡ መጻብቦ ሖርሙዝ ንጸላእታ እንተ ዘይኮይኑ ንኻልኦት ሃገራት ክፉት ምዃኑ ገለጸት። ትራምፕ ከኣ ነዚ ስዒቡ፡ ኢራን ዘለዋ ዝተጻረየ ዩራንዩም ብምሉኡ ከተርክቦ ጻውዒት ኣቕሪቡ። እንተኾነ፡ መንግስቲ ኢራን፡ ብመጠንቀቕታ ኣመሪካ ሰጊኡ ነቲ ኣብ ዘይተፈልጠ ምስጢራዊ ቦታ ከዚኑዎ ዘሎ ዩራንዩም ኣሕሊፉ ከረክብ እዩ ኢልና ክንግምት ኣይንኽእልን ኢና። ኢራን ኣብቲ ኲናት ክትማረኽ፡ ወይ’ውን ኢዳ ክትህብ እያ ኢልካ ምእማን፡ ፍጹም ዘይሕሰብ ምዃኑ ፕረዚደንት ፐዘሽክያን ብተደጋጋሚ ምግላጹ ድማ፡ ነዚ’ዩ ዘረጋግጽ። ዝኸውን ዘሎ። እዛ ብእትኽተሎ ዘላ ወተሃደራዲ ሜላን ካልእን ንዓለም ምሉእ ኣገሪማ እትርከብ ኢራን፡ ቀዳምነታታ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣእትያ ንኣመሪካ ኢዳ ከም ዘይትህብ ኣረጋጊጻ ኣላ። ኣመሪካ’ውን እንተኾነት፡ ነቲ ይውንኖ እየ እትብሎ ክብሪ ከይጎድል፡ ካብቲ ዘቐመጠቶ ነጥብታት ከተድሓርሕር ኣይክትደልን እያ - ብመሰረት ክኢላታት። ኣብ መወዳእታ ዝመጽእ ሕቶ እምበኣር፡ እቲ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ብኸመይ ኣገባብ እዩ ኣብ ፍረ ክበጽሕ ዝኽእል? ኣብ ፍረ እንተ ዘይበጺሑ ኸ መን’ዩ ዝያዳ ተረባሒ ክኸውን ዝኽእል? ዝብል እዩ። መስርሕ ዘተ ሰላም ኣብ መንገዲ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝሓለፈ ረቡዕ’ውን እንተኾነ፡ “ኢራን ንኹሉ’ቲ ኣቕሪበላ ዘለኹ ቅድመ ኩነት ምስ ዘይትቕበሎ፡ ኣብታ ሃገር ንዘሎ ኩሉ ድንድላትን መመንጨዊ ሓይሊ ኤለትሪክን ከዕንዎ እየ፡” ክብል’ዩ ተሰሚዑ። ኢራን ብወገና፡ ብከም’ዚ ዓይነት ምፍርራሕ፡ ንሳን ኣመሪካን ኣብ ሓደ ዕቱብ ስምምዕ ክበጽሓ ይኽእላ እየን ኢልካ ክሕሰብ ዘይከኣል ምዃኑ እያ ምላሽ ሂባትሉ ነይራ። ድሕሪ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ መጠንቀቕታ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን እንደገና ብመንገዲ ኣምባሳደራ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣቢላ፡ ኣመሪካ ንወደባት ኢራን ምዕጻው ከየቋረጸት ናብ መኣዲ ዘተ ከም ዘይትቐርብ ኣፍሊጣ። ኣመሪካ ድማ፡ ነቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ንልኡኽ ጉጅለ ተዛተይቲ መሪሑ ኣብ ከተማ ኢስላማባድ - ፓኪስታን ክካየድ ተወጢኑ ኣብ ዝነበረ ካልኣይ ዙር ዘተ ሰላም ንምስታፍ ክኸይድ ዝሓሰበ ምክትል ፕረዚደንት ጀይ ዲ ቫንስ፡ ጉዕዞኡ ሰሪዛ። እዚ ኩሉ ምትህልላኽ ናይ’ዘን ክልተ ሃገራት ተደማሚሩ እዩ እምበኣር፡ ኲናት ኢራን ብሰላም ክዓርፍ’ዩ ኢልካ ምግማት ኣሸጋሪ ብመሰረት ዝተፈላለዩ ጸብጻባት፡ ኢራናውያን ኣብዚ ኲናት ብኣዝዩ ረቂቕ ሜላ እዮም ዝቃለሱ ዘለዉ። እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ዝርርባት ብስምምዕ ኣብ ሓደ መዕለቢ እንተ ዘይበጺሑ ድማ፡ ኢራን ዝያዳ ተረባሒት ክትከውን ትኽእል እያ ዝብል ግምታት ኣሎ። ምኽንያቱ፡ እታ ሃገር ንመጻብቦ ሖርሙዝ ብምዕጻው፡ ብደረጃ ዓለም ተውርዶ ዘላ ከቢድ ቁጠባዊ ክሳራታት፡ ኣመሪካውያን ንኻልኣይ ግዜ ናብኣ ገጾም ከይቀርቡ ዘጠንቅቕ ክኸውን ይኽእል እዩ። በዚ ከኣ፡ ኢራን ብቐሊሉ ዘይትትንከፍ ወይ’ውን ሓይላ ዘመስከረት ሃገር ክገብራ ይኽእል እዩ። ኢራን በዚ እተርእዮ ዘላ ኢድካ ናይ ዘይምሃብን ናይ ዘይምርብራብን ባህርያት ኣቢላ፡ ንኣመሪካን እስራኤልን ሓደ ዓቢ ትምህርቲ ክትህበን እያ ትጽዕር ዘላ። እዘን ክልተ ሃገራት ንዓኣ ምህራም ናይ መወዳእታ ጌጋ ቅመራ ምዃኑ ክኣምና ምግባር ድማ’ዩ ድሌታ። ኣሎ - ብመሰረት ጸብጻባት። ኣብ መወዳእታ፡ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ወደባት ኢራን ዝኣወጆ ዕጽዋ ገና ከም ዝቕጽሎ ኣብ ዝገለጸሉ እዋን፡ ኢራን ተቓውሞኣ ንምግላጽ ክትብል፡ ናብቲ ክትክተሎ ዝጸንሐት ናይ ቀደም ፖሊሲኣ ተመሊሳ ከም ዘላ እዩ ዝንገር ዘሎ። በዚ ኣገባብ’ዚ ከኣ፡ ንመጻብቦ ሖርሙዝ ምሉእ ብምሉእ ብምዕጻው፡ ኣብ ልዕሊ’ተን በቲ መጻብቦ ክሓልፋ ዝፍትና ንግዳውያን መራኽብ መጥቃዕቲ ከተካይድ ጀሚራ ኣላ። እዚ ከኣ፡ ንናህሪ ዋጋታት ነዳዲን ጋዝን መሊሱ ኣዛይዱ፡ ኣብ ቁጠባ ዓለም ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ቁጠባ ናይ’ተን ብመጻብቦ ሖርሙዝ ኣብ ዝሓልፍ ጸዓት ዝምርኮሳ ሃገራት ከቢድ ጸቕጢ ክፈጥር ምዃኑ፡ ከሎ ገና ርጉጽ ኮይኑ ምህላዉ’ዮም ክኢላታት ስነ ቁጠባ ዘመልክቱ ዘለዉ። ብወገን ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ሓጺር መዓልታት ክውዳእ ይኽእል እዩ ተባሂሉ ዝጀመረ ኲናት ኢራን ካልኣይ ወርሑ ከቑጽር ቀሪቡ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ ዝጸንሐን ክብሪን እምነትን እናጎደለ ክኸይድ ይረአ ኣሎ - ብመሰረት ተንተንቲ ፖለቲካ። ኩነታት ቁጠባ ዓለምና ኣብ ኣዝዩ ኣሰካፊ ደረጃ በጺሑ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ዋጋ ነዳዲ ብልዑል ናህሪ ክውስኽ እዩ ዝረአ ዘሎ። በዚ ምኽንያት’የን ከኣ ሓያሎ ሃገራት፡ እቲ ኲናት ደው ክብል፡ ብሰንኪ ናህሪ ዋጋ ነዳዲ እናዛሕተለ ዝኸይድ ዘሎ ቁጠባአን ድማ ናብ ንቡር ክምለስ ጻውዒት ዘቐርባ ዘለዋ።", "char_count": 3923, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02748", "text": "ብተወሳኺ፡ እቲ ተናዊሑ ዘሎ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ናብቲ ዝድለ ዘሎ ናይ መወዳእታ ውዕል ሰላም ክሰጋገር እንተ ዘይክኢሉ፡ ኣመሪካ ንላዕለዎት መራሕቲ ኢራን ምቕንጻል ክትቅጽሎ ከም ኣትኽእል እዩ ዝንገር። ምኽንያቱ፡ እቲ ሓደ ንኣመሪካ ዕንቅፋት ዝኾና ዘሎ ነገር፡ ኢራን ትኽተሎ ናይ ትእዛዝ ሰንሰለት (ቸይን ኦፍ ኮማንድ) እዩ። ኣብ ኢራን ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ምስ ዝቕተል፡ ብቐጥታ እዩ በቲ ትሕቲኡ ዘሎ ካልእ ሰብ ዝትካእ። እዚ ማለት፡ ንኹሉ ምስጢርን ኣገባባትን ናይቲ ዝጸንሐ መራሒ ዝፈልጥ፡ ሓደ ብዓል ስልጣን መተካእታ ኣሎ ማለት እዩ። ብመሰረት ምስታ ሃገር ቅርበት ዘለዎም ተንተንቲ፡ ከምዚ ዓይነት ኣካይዳ፡ ኣብ ወረቐት ክትጽሕፎ ኣዝዩ ቀሊል፡ በዚ ኢራን ትኸደሉ ዘላ መንገዲ ተግባራዊ ክትግብሮ ግን ኣዝዩ ኣሸጋሪ እዩ። ንኢራናውያን ግን፡ እዚ ኣሸጋሪ ዝበሃል ዘሎ ኣገባብ ኣዝዩ ቀሊል ክኾነሎም ኢና ንዕዘብ ዘለና። ኣብታ ሃገር፡ ሓደ ኣዛዚ ምስ ዝቕተል፡ ኣብ ትሕቲኡ ንኹሉ’ቲ ነበር ብዓል ስልጣን ዝኽተሎ ዝነበረ ስትራትጂ ብደቂቕ ዝፈልጥን ብዘይ ዝኾነ ዕንቅፋት ክመርሕ ዝኽእልን ውልቀ ሰብ", "char_count": 633, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02749", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ካብ ዞባታት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሄል ደባይዋ 15፡30 መደብ ሞዛይክ 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ድርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ሞዛይክ 18፡20 እትመት 19፡00 ዝኽርታት ረፈረንድም 23-25 ሚያዝያ 1993 (2ይ ክፋል) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሄራር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ሳዉን 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እንዳ ዝማም ሓዳስ ኤርትራ 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.202", "char_count": 385, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02750", "text": "ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ብጽንጽዋያዊ ታሪኽ ኣታሊልካ ናብ ሓዊ ንምጥባስ፡ ብኢትዮጵያውያን ምሁራትን ፖለቲከኛታትን ዝተኻየደ ሰፊሕ ናይ ምትላል ስራሕን ሳዕቤኑን ከም ድሕረ ባይታ ጠቒስና፡ ናብዚ ሓድሽ ኢትዮጵያዊ ወለዶ ዝቐንዐ ወፍሪ ጥምዘዛ ታሪኽ ከም ኣርእስቲ ኣልዒልና። ሓደ ካብቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ወፍሪ ጥምዘዛ ታሪኽ ዝካየደሉ ዘሎ ፍጻመ ድማ፡ ነቲ ነዊሕ ዘይገበረ፡ ኣብ ዘመነ ምዕቡል ቴክኖሎጂ ብድምጺ፡ ስእልን ጽሑፍን ተወሪዑ ዝተሰነደ ታሪኻዊ ፍጻመ ረፈረንዱም 1993 ምህሳስን ዘይመልክዑ ምሃብን ምዃኑ ርኢና። ረፈረንደም ኤርትራ ብኣገባቡን ብዝተሳተፍዎ ብዝሒ ኣህጉራውያን ተዓዘብቲን እንታይ ከምዝመስል ድማ ስኑድ ጭብጥታት ኣቕሪብና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦ ዝበሉዎ ኣይነበረን። ናብቲ ሓቀኛ ታሪኻዊ ሕቶ ምስ እንምለስ ኣብቲ እዋን’ቲ ንህዝቢ ኤርትራ ዝቐረበሉ ሕቶ፡ ‘ኤርትራ ናጻን ልኡላዊነት ዘለዋን ሃገር ክትከውን ትድግፍዶ፧’ ዝብል እዩ ነይሩ። (እንድርያስ እንድርያስ እሸቴ እሸቴ Andreas Esheté. (1994) Why Ethio-Eritrean relations matter: ፣ ቶም ቶም ኪልየን ኪልየን Killion, T. Historical Dictiona­ ary of Eritrea. Scarecrow Press, INC. London.1998፣ ጸብጻብ ኮሚሽነር ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ 1993)። እተን ምርጫታት ድማ፡ ‘ኣይፋል’ን ‘እወ’ን ዝብላ’የን ዝነበራ። ስለዚ፡ ኣብቲ ካብ 23-25 ሚያዝያ 1993 ዝተገብረ ረፈረንደም፡ ኤርትራውያን ‘እወ፡ ኤርትራ ናጻን ልኡላዊነት ዘለዋን ሃገር ክትከውን እድግፍ’የ’ ወይ ‘ኣይፋል፡ ኤርትራ ናጻን ልኡላዊነት ዘለዋን ሃገር ክትከውን ኣይድግፍን’የ’ ናይ ምባል ክልተ ዕድላት ነይሩዎም። ኣብ መወዳእትኡ ድማ፡ 99.8% ‘እወ’ ብምምራጽ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ብደሙን ድኻሙን ዘረጋገጾ ናጽነት፡ ብድምጹ ደጊሙ ኣውሒሱዎ። 133 ጋዜጠኛታት እዮም ዝነበሩ። እዚ ቀሊል ቊጽሪ ኣይኮነን። ስለዚ፡ ነዚኣቶምን መርትዖታት ተሳተፍትን ዘይምጥቃም ማለት፡ ብውሑዱ ክልተ ምኽንያታት ክህልዉዎ ይኽእሉ’ዮም። እቲ ጸሓፊ ወይ በሃሊ፡ ሰነዳት ከይገናጽል ስንፍና ኣጥቂዑዎ ኣሎ ወይ ድማ ጭብጥታት እናሃለዉዎ ኮነ ኢሉ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ከደናግርን ኣብ ዕግርግር ከንብሮን ታሪኽ ኣዘንቢዑ ከቕርበሉ ደልዩ ኣሎ። እቲ ምኽንያት፡ ስንፍና እንተኾይኑ ጉድለት ሞያዊ ስነምግባር ክኸውን እንከሎ፡ ደይ መደይ ኢልካ ንምድንጋር እንተኾይኑ ግን ንሓደ ታሪኻዊ ፍጻመ ብምኽሓድ ክወቕዖ ዝደለየ ዕላማ ኣለዎ ማለት እዩ። በቲ ኮይኑ በቲ ግን ግቡእ መልሲ ክወሃበሉ ግድን ይኸውን። ባዕላዊ ሓቂ ብምፍጣር፡ ዳግማይ ንገዛእ ህዝቦም እናታለሉ፡ ናብ ዝኸፍአ ዓዘቕቲ ክሸምዎ ዝፍትኑ ኢትዮጵያውያን ምሁራት፡ መደርትን ፖለቲከኛታትን ብቑጽሪ ሒደት ዘይምዃኖም ዘሕዝንን ስክፍታ ዝፈጥርን እዩ። ገለ ካብቶም ንረፈረንዱም ኤርትራ ዘይመልክዑ ብምሃብ ንሓደሽ ኢትዮጵያዊ ወለዶ ከደናግሩ ዝፍትኑ፡ ኮሎኔል ኣስናቀ እንግዳ፡ ፕሮፈሰር ደረጀ ዘለቀ፡ ታየ ቦጋለ፡ ጋዜጠኛ አበበ ገላው፡ ጋዜጠኛ ኤርሚያስ ለገሰ . . . ወዘተ. ብኣብነት ምጥቃስ ይከኣል። ኮሎኔል ኣስናቀ እንግዳ (ሸክም የማይከብደው ሕዝብ - ዋሺንግተን ዲሲ1994 ዓ.ም፡) ኣብ ዝብል መጽሓፎም ገጽ 288 ከምዚ ዝስዕብ መስደመም ጽሒፎም ኣስፊሮም ኣለዉ፦ ቀዳማይ፡ ‘ናጽነትዶ ወይስ ባርነት’ ዝብል ምርጫ፡ ንሓደ ትርጒሙ ዘይርደኦ ህጻን ወይ ድማ ጸገም ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ እንተዘይኮይኑ፡ ንህዝቢ ዝኣክል ከም ሕቶ ምቕራቡ ይከኣል እዩ ኢልካ ምሕሳብ ንባዕሉ ትዕቢት፡ ንዕቀት፡ ወይ ድንቁርና እንተዘይኮይኑ፡ ካልእ ስም ክወሃቦ ኣይክእልን። ከምዚ ዓይነት ሕቶ፡ ይትረፍ ነቲ ንዘመናት ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ፡ መግዛእቲ እንታይ ምዃኑ ንዘይፈልጥ ህዝቢ’ኳ ዝሕተት ኣይኮነን። ከምዚ ኢልካ ሓቲትካዮ ባርነት’የ ዝደሊ ዝብል መልሲ ዝህብ ጥዑይ ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ክህሉ ኣይክእልን’ዩ። እምበር’ከ፡ ከምኡ ኢሉ ንህዝቢ ክሓትት ዝደፍር ኣካል ይርከብዶ፧ እዚ ንሓታቲን ተሓታቲን ኣእምሮ ከምዘይብሎም ኣምሲልካ ምስትንዓቕ ጥራይ እዩ። ስለዚ እቲ ንኤርትራውያን ዝቐረበሎም ሕቶ፡ ‘ናጽነትዶ ወይስ ባርነት’ ዝብል’ዩ ነይሩ ዝበሃል ዘሕንኽ ዛዕባ፡ ብዕምቈት ክረአ ይግብኦ። ከምዚ ኢሎም ብትዕቢት ዝጽሕፉ ሰባት፡ ተግባራቶም ንገዝእ ነብሶም ኣብ ሚዛን ሕልና ብምቕማጥ፡ ዕርቃኖም ካብ ምውጻእ ሓሊፉ፡ ካልእ ዝምልኣሎም ነገር የለን። እቲ ከምኡ ከብሎም ዝኸኣለ ምኽንያት፡ ብሓቂ ስእነት ሓበሬታ ክኸውን ይኽእል’ዩ ከይብሃል፡ ነቲ ፍጻመ ዝሓዙ ሰነዳት፡ ገና ኣብ ቀረባ እዮም ዝርከቡ። ንኣብነት፡ ነቲ ናይ ረፈረንደም ፍጻመ ዝተዓዘቡ 11 ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት ነይሮም እዮም። እዞም ዝጥቀሱ ዘለዉ ጸሓፍቲ፡ ንህዝቦም ከታልልዎ ዘይኮነ ሓቂ ክገልጹሉ ድልየት እንተዝነብሮም፡ ብቐረባ ነዞም ጋዜጠኛታትን ንናይ ኢትዮጵያ ጒጅለ ተዓዘብትን ክውከሱ ይኽእሉ ነይሮም’ዮም። “ኣብቲ ናጽነት ወይ ባርነት ዝብል ናይ “ኣብቲ ናጽነት ወይ ባርነት ዝብል ናይ ሻዕቢያ ናይ ይምሰል ምርጫ (ሬፌሬንደም) ሻዕቢያ ናይ ይምሰል ምርጫ (ሬፌሬንደም) ዝተዳለዋ ክልተ ሳጹናት፡ እታ ሓንቲ ናጽነት ዝተዳለዋ ክልተ ሳጹናት፡ እታ ሓንቲ ናጽነት እታ ካልአይቲ ድማ ባርነት ዝብላ ከም እታ ካልአይቲ ድማ ባርነት ዝብላ ከም ዝነበራ ይፍለጥ። ኣብታ ናይ ናጽነት ሳጹን ዝነበራ ይፍለጥ። ኣብታ ናይ ናጽነት ሳጹን ዝኣቱ፡ ኤርትራ ተነጺላ ናይ ገዛእ ርእሳ ዝኣቱ፡ ኤርትራ ተነጺላ ናይ ገዛእ ርእሳ መንግስቲ ከተቕውም ዝብል ክኸውን ከሎ፡ መንግስቲ ከተቕውም ዝብል ክኸውን ከሎ፡ ኣብታ ባርነት ትብል ድማ፡ ምስ ኢትዮጵያ ኣብታ ባርነት ትብል ድማ፡ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ባርነት ምንባር ዝብል ምዃኑ ንጹር ኣብ ባርነት ምንባር ዝብል ምዃኑ ንጹር እዩ።” እዩ።” ከምዝፍለጥ ህዝቢ ኤርትራ መስተውዓሊ፡ ስልጡንን ፈሪሃ እግዚኣብሄር ዘለዎን ህዝቢ እዩ። ብ1991፡ ናጽነቱ ብጽንዓቱ፡ ድኻሙን መስዋእቱን ምስ ተጐናጸፈ፡ መጻኢ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ነቶም ንዘመናት ዘሳቕዩዎ ዝነበሩ ምሩኻት ወተሃደራት፡ ሰባዊ ክብሮም ብምሕላው፡ (ልክዕ ከም ኣብ እዋን ቃልሲ) ከብዱ ገዲፉ ክዕንግሎምን ሞራል ብምሃብ ተስፋ ከስንቖምን እዩ ተራእዩ (ብመሰረት ጸብጻብ ቶም ኪልየን ካብ 1989 ክሳዕ 1992 ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ካብ 137,400 ንላዕሊ ኢትዮጵያውያን ምሩኻት ከምዝተፋነዉ ይፍለጥ፤ ካብዚኣቶም እቶም 86, 900 ድሕሪ ናጽነት ዝተፋነዉ’ዮም ነይሮም)። ረፈረንደም ኤርትራ ናይ ትማሊ ማለት ናይ ቅድሚ 31 ዓመት ፍጻመ እዩ። ከምቲ ጽውጽዋያዊ ታሪኽ ሰለስተ ሽሕ (3000) ዓመት ከም ድላይካ ገይርካ ክትዛረበሉ ዝከኣል ኣይኮነን። ብ‘ክኸውን ይኽእል’፡ ብ‘ኮንዶኾን፧’፡ ብ‘ምናልባት’ ዝግለጽ፡ ንጠምዘዝቲ ታሪኽ ምሁራን ዕድል ዝህብ ፍጻመ ኣይኮነን። ንጹርን ጭቡጥን ብኩሉ መልክዓት ስኑድን ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦን ዝተዓዘቦን ስለዝኾነ ማዕጽኡ ንእንተታት ርጉጥ እዩ። ምስ ህየቱን መርትዖታቱን ዘሎ፡ እቶም ብህይወት ዘለዉን ዝሸምገሉን፡ እቶም ሽዑ ከምዚ ከማይ ዕድመ ዕስራታት ዝረገጽናን ኣብቲ መስርሕ ዝተሳተፍናን ብንጹር ክንምስክረሉ እንኽእል ስለዝኾነ፡ ከደናግር ንዝፍትን ዝኾነ ወገን ዕድል ዝኸፍት ኣይኮነን። ብሓጺሩ፡ ሃገግታኡ ክሳዕ ሕጂ ስለዘሎ፡ ጥርጣረ ንምዝራእ ዝምችእ ኣይኮነን። እቶም ሽዑ ኣብ ረፈረንደም ኤርትራ ተዓዘብቲ ኮይኖም ዝተሳተፉ ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት እዞም ኣብ ሰሌዳ ቀሪቦም ዘለዉ እዮም። (ምንጪ፡ (ምንጪ፡ ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ. ኤርትራ. (1993). ረፈረንደም ‘93፡ ህዝቢ ረፈረንደም ‘93፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ይውስን።) ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ይውስን።) እቶም 11 ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት ብሚእታዊ ክረኣዩ ከለዉ፡ 8.3% ናይቶም ንመስርሕ ረፈረንደም ኤርትራ ዝተዓዘቡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ነቶም ምሩኻት ተስፋ ሂቡ ንጽባሕ ከቋምቱን ምስ ዘፍቅሩዎም ኣብ ረፈንረደም ንህዝቢ ኤርትራ ዝቐረበሉ ሕቶ ከምቲ ኰለኔል ኣስናቀ ስድራኦም ክራኸቡ ምዃኖምን ኣረዲኡ፡ ብርሃን ዝሃቦም ብሩኽ ህዝቢ እዩ። ከምኡ ክገብር ከሎ፡ እቶም ንበረኻ ዘፋነዎም ደቁ ተሰዊኦም ክኾኑ ከምዝኽእሉን ኣብ ቀረባ መጻኢ ዜና መስዋእቶም ክንገሮ ከምዝኾነን እናተረድኦ ከሎ’ዩ። ደቁ ውሒጦም ከም ዝመጽኡ ጸላእቱ ዘይኮነስ፡ ኣብ ሓደ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ግጉይ መስመር ዝተሰለፉ ግዳያት ግጉይ ፖሊሲ ዝኾኑ ንጹሃት ፍጥረታት ገይሩ ብምጥማት፡ “ኣነ ወላድ-መኻን ኮይነ፡ ወለዶም ከምዚ ከማይ እንተኾኑ እንታይ ፋይዳ ኣለዎ፧” ብዝብል ቅዱስ መንፈስ ተገዚኡ እዩ ነናብ ዓዶም ብኽብሪ ኣፋንዩዎም። ነዚ መስተውዓልን ለዋህን ህዝቢ፡ ኣብ ግዜ ረፈረንደም ዝቐረበሉ ሕቶ ‘ናጽነትዶ ወይስ ባርነት’ ዝብል’ዩ ነይሩ ምባል፡ ንገዛእ ነብስኻ ግዳይ ህዝቢ ኤርትራ ዝገበሮ ረፈረንደምን ቃልስን ዝጠዓዓም ስለዘይነበረ፡ ኣብቲ መስርሕ ብቓልን ብመንፈስን ዝእንገደሉ ምኽንያት ኣይነበረን። ህዝቢ ኤርትራ ክፍንጭል ወይ ክፈላሊ ኢሉ ንዘመናት ኣይተቓለሰን። ዝግበኦ ናጽነትን ሃገርን ዳግማይ ንምምላስ’ዩ ነይሩ ቃልሱ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ ማንም ስለዘይተነጸለ፡ ኣብ ረፈረንደም ነዚ ቃል’ዚ ዘአንግደሉ ምኽንያት ኣይነበሮን። ኣስናቀ ከምኡ ዝበሉ፡ ኮሎኔል ስለዝኾኑ’ሞ ነቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ንዓሰርታት ዓመታት ንህዝቢ ኤርትራ ከም ተተካኢ መጸውዒኡ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ‘ገንጣይ’ ‘አስገንጣይ’ ዝብል ስያመ ስለዝናፈቑዎ’ዶ ይኾኑ ዘብል’ዩ። ሓደ ነገር ዝፍንጨል ወይ ድማ ዝፈላለ ብቐደሙ ተፈጥሮኣዊ ዝኾነ ቊ. ስም መራኸቢ ብዙሃን 1. ሙሉጌታ ደባርቀው መንግስታዊ 2. ትኩርበል ገብረዮሃንስ መንግስታዊ 3. መስዑድ እድሪስ መንግስታዊ 4. ተስፋዬ ደስታ መንግስታዊ 5. መሓሪ ገዛኸኝ መንግስታዊ 6. መሓመድ እድሪስ መንግስታዊ 7. እንዳልካቸው መንግስታዊ 8. ዮናስ ከበደ መንግስታዊ 9. ዋድቦን ገብረሚካኤል መንግስታዊ 10. ሙሉጌታ ገሰሰ መንግስታዊ 11. ጌታቸው ጳውሎስ እዪታ ዘጣብቕ ነገር እንተነይሩዎን እቲ መጣበቒ እንተተኣልዩን እዩ። ካብ ፈለማ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘጣብቕ ተፈጥሮኣዊ ነገር ምስተሳእነ፡ ንኽልቲአን ብባህሪ ዝተጣበቓ ከምስሉወን ይኽእሉ’ዮም ተባሂሎም ዝተማህዙ ክልተ ነገራት ነይሮም። እቲ ሓደ መጣበቒ፡ ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ዓወት ዝቐንዐን ኣርባዕተ ሓያላን ሃገራት ዝሰርሐኦ ‘ፈደረሽን’ ዝበሃል እዩ ነይሩ። እቲ ካልኣይ ድማ፡ ፈለማ ስርዓት ንጉስ ሃይለስላሰ ድሒሩ ድማ ስርዓት ደርግ ዝሰርሑዎ ‘ሓይሊ’ ዝበሃል መጣበቒ እዩ ነይሩ። እዞም ክልተ መላገቢ ነገራት፡ ሰብ-ሰርሖ (fake) ስለዝነበሩ፡ ዕምሮም ክሳዕ ዝወድቁሉ ዕለት (expiry date) ጥራሕ እዩ ነይሩ። ትዕቢትን ድንቁርናን ምግባር እንተዘይኮይኑ፡ ካልእ እንታይ ክበሃል ይከኣል፧ ነዚ ኣርሒቑ ዝጥምት ህዝቢ፡ ብኸምዚ መልክዕ ከተነኣእስ ምፍታን ኣበይ ንምብጻሕ እዩ፧ እዚ ከምዚ ዓይነት መንፈስ፡ ካብቶም “ንነገራት ከገናዝቡ ይኽእሉ’ዮም” ዝበሃሉ ምሁራት ክመጽእ ከሎ ድማ’ዩ ዝያዳ ኣሻቓሊ ዝገብሮ። ስለዚ እታ ዝቐረበት ሓንቲ ሕቶ፡ ንናጽነትን ልኡላዊነትን ኤርትራ ምድጋፍ ወይ ዘይምድጋፍ ዝብል ሓሳብ እንተዘይኮይኑ፡ ‘ባርነት’ ዝብል ቃል ይኹን መንፈሱ፡ ኣብኣ ኣይነበረን። እቲ ህዝቢ፡ ብዛዕባ ባርነት ከም ጒዳይ ዘልዕለሉ ምኽንያት’ውን ኣይነበሮን። ከም ህዝቢ፡ ናጽነት ዝግበኦ ህዝቢ ምዃኑ ኣሚኑ፡ ኣብ 1940ታት ዝጀመሮ ውዱብ ፖለቲካዊ ቃልሲ፡ ናብ ናይ 1960ታት ዕጥቃዊ ቃልሲ ከሰጋግሮ ዝኸኣለ ውሽጣዊ ሓርነት ስለዝነበሮ’ዩ። ስለዚ ዋላ’ኳ ደጋዊ ሓርነት እንተዘይነበሮ፡ ሓባራዊ ሃገራዊ መንነት ከምዝውንንን ዶባታ ፍሉጥ ዝኾነ ሃገር ከምዘላቶን ኣሚኑ ኣብ ርእሱ ሓርነት ስለዘንገሰን ንምሉእ ሓርነት ስለተንቀሳቐሰን ድማ፡ ብዛዕባ ‘ባርነትን ዘይባርነትን’ ከም ጒዳይ ዘልዕሎ ምኽንያት ኣይነበሮን። ኣቐዲሙ ኣብ ውሽጡ ዝሃነጾ “ኤርትራዊ እየ!” ዝብል ውሽጣዊ ሓርነት እንተዘይነብሮ፡ ንዘመናት ምስ ሓሳረ መከራ ተመሓዝዩ፡ ናጽነቱ ኣምበይመውሓሰን። እቲ ቀዳማይ ናይ ሓሶት መላገቢ ፈኲስ ስለዝነበረን ንጉስ ሃይለስላሰ’ውን ነቲ ጥምረት ስለዘይደለዩዎን ካብ ዓሰርተ ዓመት ንላዕሊ ዕምሪ ኣይነበሮን። እቶም ኣፍረይቱ ከምኡ ከም ዝኸውን ብቐደሙ’ውን ይፈልጡ ስለዝነበሩ፡ እቲ መጣበቒ ምሰ’ልገሰ ምንም ኣይበሉን። እቲ ካልኣይ መጣበቒ ካብቲ ቀዳማይ ብሰለስተ ዕጽፊ ዝተርር ስለ ዝነበረ፡ ኢትዮጵያ ኣብ እንግድዓ ኤርትራ ተዀይጣ፡ “ልጉባት ኢና” ዝብል ድራማ ክትሰርሕ ሃቂና። እቲ ድርሰት፡ ድሕሪ ሰላሳ ዓመታት ዝወድቀሉ መዓልቲ ምስ ኣኸለ ድማ፡ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ጋህዲ ኮነ። እቶም ዘይባህርያዊ መጣበቒታት ኣፍርዮም ታሪኽ ክቕይሩ ዝፈተኑ ተዋሳእቲ ድማ፡ ነቲ ሓቂ ክቕበሉ ተገደዱ። ካልኣይ፡ እቲ ኮሎኔል ኣስናቀ ዘልዓሉዎ ጒዳይ ምፍንጫልን ዘይምፍንጫልን፡ ምስቲ ይቕጽል. . . ይቕጽል. . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.202 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5", "char_count": 7144, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02751", "text": "ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን መበል 23 ክፋል ኣብ ዓንቀጽ 22 ክፋል ናይ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ፡ ክ/ጦር 17 ኣብ ዕለት 15 ብወገን ሳልፈርን ኣርወን ሓያል ውግእ ብምኽፋት፡ ኣብ ቅድሚኡ ንዝጸንሓ ናይ ሓለዋ መሳርዕ ህዝባዊ ግንባር ረጋጊጹ ከም ንድሕረ ግንባር ከም ዝሓለፈ፣ ጸላኢ፡ ክሳብ ዕለት 17 ኣብ ዝቐጸሎ ውግእ፡ ናቕፋ ንምሓዝ ከም መንሃሪ ዝሕግዞ ኣገዳሲ ቦታታት ከም ዝተቖጻጸረ፣ ብወገን ናቕፋን ኣግራዕን ቅልጡፍ ናይ ኵነታት ምቅይያር ምስ ተኸስተ፡ ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ብዕለት 19/2/82 ካብቲ ቅድሚት ዝነበረ ቀዋሚ መከላኸሊ መስመሩ ንድሕሪት ከም ዝሰሓበን፡ እተን ኣብ ሓያል ምክልኻል ዝተጸምዳ ኣሃዱታት ድማ ካብ ብርጌድ 77 ሓደ ቦጦሎኒ ደሪበን ተደጋጋሚ ጸረ መጥቃዕቲ ብምክያድ ካብ ኢድ ጸላኢ ኣገዳሲ ቦታታት ከም ዘምለሳ፣ ኣብ ዕለት 25/2/82 እውን ኣብ ከባቢ ገበይ ሕመዳይ ብዝፈነዋኦ ጸረ-መጥቃዕቲ፡ ጸላኢ ካብቲ ሒዙዎ ዝነበረ ቦታታት ለቒቑ ንጎላጕል ከም ዝጸደፈ ተመልኪትና ነይርና። መቐጸልታ ናቱ እንሆ፥ ዝመጽአ ይምጻእ ወራሪ ኣብ ባርዕ ሰውራ ሓራሪ! እዋን’ዚ ፈታኒ ውግኣት ስለ ዘየጋጠሞ፡ ሻድሻይ ወራር ክጅመር ከሎ ዳርጋ ምስ ምሉእ ሓይሉ’ዩ ተጸንቢሩዎ። ሻድሻይ ወራር ምስታፉ፡ ነቲ ካብ ታዕሊም ተበጊሱ ቦኽሪ ግጥማቱ ኣብ ዓውደ-ውግእ ትግራይ ዝፈተነ ሰራዊቱ ዳግመ ምሕዳስ ስለ ዘድለዮ፡ ንዝወረዶ መጠናዊ ሰብኣዊ ክሳራታት ንምሕዋይ፡ ኣብ ዓዲጓዕዳድ ንዝተዓለሙ 1300 ወተሃደራት ጸንቢሩ ኣሃዱታቱ ከም ዝጠናኸር ገይሩ። ድሕሪ’ዚ ኣብ ዳህሳሳዊ ውግእ “ኣልፋ ፕሮጀክት” ክፍተን ኣበጊሱዎ። እንተኾነ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣሃዱታት ህ.ግንባር ኣቐዲመን ካብ’ቲ ጸላኢ ክንቀሳቐሶ ይኽእል’ዩ ተባሂሉ ተገሚቱ ዝነበረ ቦታታት ኣልጊሰን ብምጽናሐን፡ ኣብዚ’ውን ነብሱ ክግምግም ኣይክኣለን። ሻድሻይ ወራር ተጀሚሩ ክፍለጦር-3ን 17ን ብጸጋማይ ክንፊ ግንባር ናቕፋ ብምምጣጥ፣ ንመስመር ናቕፋን ሰሜናዊ ሳሕልን ዓጺኻ፡ ብሰሜን ናብ ደቡብን ምብራቕን ተንቀሳቒሰን ንናቕፋ ብድሕሪት ንምእታው’ዩ ነይሩ መደበን። ነዚ ዕላማ’ዚ ንምትግባር ኣብ ዘካየዳኦ ፈተነታት ግን፡ ኣይኮነን ናብ ናቕፋ ክግስግሳ ኣብ ዝባን ትክሰ ናይ ምጽናሕ ኣኻእሎ’ውን ኣይነበረንን። ኵነታተን ኣብ ዘተሓሳስብ ደረጃ ምስ በጽሐ ኸኣ፡ ክ/ጦር 18 ብህጹጽ ናብቲ ግንባር ክኣቱ ተኣዘዘ። ሕጂ’ውን ብርጌድ 36 እዩ ቅድሚ’ተን ካልኦት ብርጌዳት ናይቲ ክ/ጦር ናብቲ ግንባር ተበጊሱ። ተራራ ክፍለጦር 18፡ ተዳኺሞም ቅድሚኡ ካብ ግንባር ናቕፋ ንዝተወገኑ ክ/ ጦራት ተኪኡ ኣብ ቦታኦም ብምስላፍ፡ ካብ 3 ክሳዕ 5 መጋቢት 1982 ኣብ ኣርወ ንሰለስተ መዓልትታት ዘየቋርጽ ናይ መጥቃዕቲ ፈተነታት ኣካየዱ። ግን፡ እዚ ክ/ጦር’ዚ እውን ንድፋዓት ወገን ክጥሕሶ ኣይክኣለን። እዚ ክፍለ ጦር’ዚ ብኮሎኔል መርዳሳ ለሊሳ ዝምራሕ ዝነበረ ኮይኑ፡ ዘመናዊ ኣጽዋር ዝዓጠቐ፣ ተራ ሰራዊት ክንቀሳቐሶ ኣብ ዘሸግር ጎቦታትን ሰናጭሮን ናይ ታዕሊም ልምምዳት ሓሊፉ፡ ካብቶም ፍሉይ ምልመላ ዝወሰዱ ሰራዊት ጸላኢ እዩ። ፈኲስ ብረት ኣብ ምምላኽን ኣንጻር ደባይ ኣሃዱታት ከገልግል ዝኽእል ስልትታትን ወተሃደራዊ መናውራን ኣብ ምቕሳም ዘድሃበ ዝበለጸ ሚዛን ታዕሊም ከም ዝሰልጠነን፡ ገዚፍ ዓቕሚ ሰራዊት ከም ዝህልዎ ኮይኑ ዝቖመን እዩ። ኣብ ራብዓይ ሰሙን ናይ ወርሒ ለካቲት 1982 ረዳት ኮይኑ ኣብ ግንባር ናደው (ግንባር ናቕፋ) ኣተወ። እቲ ርሱን ኵነታት’ቲ ንጸላኢ ፈታኒ ሜዳ ነበረ። ኣብቲ ግንባር ተደጋጋሚ ናይ ምጥቃዕ ፈተነን ተደጋጋሚ ፍሽለትን ስለ ዘጋጠሞ ሰንከልከል ክብል ጀመረ። ን10 ሰሙናት ጽንኩር ናይ ውግእ ምርብራብ ስለ ዘሕለፈ ኸኣ፡ ኣብቲ ግንባር ብርቱዕ ክሳራታት ክወርዶ ክኢሉ። እንተኾነ ናይ’ዚ ሰራዊት ናይ ውግእ ድስፕሊን ካብ ካልኦት ኣሃዱታት ጸላኢ ዝሓሸ ስለ ዝነበረ ክኸውን ይኽእል፣ ኣብ ህጁማት ከም ዝኣቱ ንምግባሩ ከም’ቶም ካልኦት ፍሉይ ጎስጓሳት ይግበረሉ ኣይነበረን። ብርጌድ 36 ዕለት 24/2/82 ኣብቲ ግንባር ድሕሪ ምብጽሑ፡ ብርጌድ 19 ከሲሩወን ንዝነበረ ነ/ብራኸታት 1725ን 1755ን ዳግማይ ንምሓዘን ብዕለት 25/2/82 ኣብ ረመጽ ውግእ ኣትዩ። ንኽልተ መዓልታት ዝጸንሐ ሓያል መጥቃዕትን ምርብራብን ኣካይዱ። የግዳስ፡ ኣብ መንጎ ዘካይዶ ዝነበረ መጥቃዕቲ ብህዝባዊ ሰራዊት ንዝግበር ናይ ምክልኻልን ተበግሶታት ጸረ-መጥቃዕትን ክምክት ብዘይ ምኽኣሉ፡ ምስ ካልኦት ኣሃዱታት ጸላኢ ተተሓሒዞም ናብ ጎላጕል ትክሰ ተደፊኦም ክጸድፉ ተገደዱ። ብፍላይ ኣብቲ ናይ ዕለት 26/2/82 ውግእ፡ ናይ’ዚ ብርጌድ ኣዛዚ ሻለቃ ሃይሉ ሞይቱ። ናይ ብርጌድ ሓላፊ ወፍሪ ተወጊኡ፣ እቲ ብርጌድ ብቐንዱ ኸኣ ገዚፍ ክሳራ ተሰከመ። ተራራ ክ/ጦር 18፡ ኣርባዕተ ብርጌዳት (35፡ 36፡ 37፡ 38) ዝብሃላ ነይረንኦ። ኣብቲ መጀመርታ ካብ ታዕሊም ክብገስ ከሎ፡ ሓደ ብርጌድ 2,500 ብዝሒ ሰራዊት ነይሩዎ። እቲ ክፍለጦር ናብ ኤርትራ ክኣቱ ኸሎ፡ ብርጌድ 36 እዩ ኣብ ሰነ 1981 ንኻልኦት ብርጌዳት ቀዲሙ ናብ ኣስመራ ኣትዩ። ናይ እዚ ሰሜን ተወርዋሪ ኣሃዱ ኮይኑ’ውን ይንቀሳቐስ ነበረ። ክሳብ መወዳእታ ወርሒ 12/1981 ድማ፡ ቃፍላይ ኣብ ምዕጃብን ኣብ ከበሳታት ኤርትራ ብእዚ ሰሜን ኣብ ዝተኻየዱ ናይ ዳህሳስ ወፍርታትን ተሳቲፉ። ክ/ጦር 18 ብ1980 ዓ/ም ታዕሊም ወዲኡ ንስራሕ ኣብ ዝተበገሰሉ ግዜ፡ ቅድሚ ናብ ኤርትራ ምእታዉ ኣብ ትግራይ ንህ.ወ.ሓ.ት. ንምጭፍላቕ ተዋፊሩ ነይሩ። እቲ ዝነበሮ ናይ ውግኣት ተመኩሮ’ውን ኣብቲ ምስ ወያነ ዘካየዶ ግጥማት ዝተመርኮሰ እዩ። ብ1981 ዓ/ም ናብ ሓውሲ ደጀን ቦታታት ወያነ እናተንቀሳቐሰ መጥቃዕቲ የካይድ ነይሩ። ብጉልባብን ደገፍን ከቢድ ብረት፡ ተዋጋእቲ ነፈርትን ሄሊኮፕተራትን እናተሓገዘ፡ ንዝበዝሕ ቦታታት ወያነ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽሩ ኣእትዩዎ ነይሩ። ድሕሪ’ዚ ውግእ’ዚ፡ ካብ መንጎ ሩባታት ትክሰን ገሃይለን ምስ ዘሎ ነ/ብ 786 ዝተኣሳሰር እግሪ ታባታት ብምብጋስ፡ ናብ ነ/ብ 1171ን ምስኡ ናብ ዝተሓሓዝ ካልእ መከላኸሊ መስመር ሰራዊት ህዝባዊ ግንባርን ገጹ ምንቅስቓሳት ገበረ። እዚ ብርጌድ’ዚ፡ ሓንሳብ ብተናጸል ሓንሳብ ምስ ብርጌዳት 37ን 38ን ብምውህሃድ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ገይሩ፣ ግን ኣይተዓወተን። ብፍላይ ኣብ ዕለት 28/12/81 ወፍሪ ኣልፋ ፕሮጀክት ምስ ተጀመረ፡ ብወኪ ኣቢሉ ንወገን ሞግኦ ብምንቅስቓስ፡ ምስ’ቲ ካብ ከባቢ ጊንዳዕ ተበጊሱ ብሰለሙናን ፍልፍልን ኣቢሉ ዝመጽአ ብርጌድ 38 ተራኸቡ። ክሳብ’ዚ ናብ ኤርትራ ኣትዩ ቅድሚ ኣብ ውግእ ኣብ ከምዚ ዝበለ ደረጃ ወሪዱ እንከሎ’ውን ፈተነታቱ ኣየቋረጸን፤ ሜላታት ውግእ እናለዋወጠ መጥቃዕቱ ቀጸለ። ኣገዳስነት ንዘለዎ ቦታታት ንምሓዝ ብሓደ ናህሪ ምዃን ስለ ዝኣበዮ፣ በብቝሩብ ፍሑኽ እናበለ ብምጽጋዕ ናብ ነ/ብ 1171 ንምብጻሕ ብዙሕ ፈተነታት ኣካይዱ። ብርጌድ 36፡ ኣብ መወዳእታ ካብ ቀንዲ ኣጥቃዒ ሓይሊ ናብ ተራ ናይ መናውራ ተዋጋኢ ሓይሊ ተቐይሩ፣ ምስ ክ/ጦር-2 ብምድራብ ኣብቲ ክንፊ ክስለፍ ተገዲዱ። እዚ ብርጌድ በቲ ኣብ ፈለማ እዋን ዝተሳተፎ ተደጋጋሚ መጥቃዕትን ናይ ህዝባዊ ሰራዊት ተደጋጋሚ ወራር ቀይሕ ኮኾብ፡ ፍሩይ ስእልን ፍሩይ ስዕረትን! ሰራዊት ዋርድያታት ቅድሚት እናተዋግኣ ጕዕዞአን ቀጺለን። ኣብ ከባቢ ጀንገሬን ኣብ ኣፍደገ ሓልሓል ጽንክር ዝበለ ውግእ ድሕሪ ምክያድ፡ ኣብ ሓልሓል በጺሑ ነይሩ። ጸረ-መጥቃዕትን ደብዳብ ከቢድ ብረትን ብቐሊል ዘይግመት ክሳራ ወሪዱዎ። ክሳብ መወዳእታ ወርሒ 4/82 ጥራይ፡ 400 ምዉታትን 1,200 ቍሱላትን ነይሮሞ። ጸላኢ፡ ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ውግእ ሻድሻይ ወራር ብኹሉ ግንባራት ንዝነበረ ኵነታት መዚኑ ንግንባር ሓልሓል ክሓድጎ ወሰነ። ክ/ ጦር-2 ናብ ከረን ተመሊሱ፡ ዕማም ሓለዋ ከረንን ከባቢኣን ካብ ክ/ጦር 18 ተረኪቡ። ክሳብ መወዳእታ ካልኣይ ሰሙን ናይ ወርሒ መጋቢት 1982 ኣብዚ መደብ’ዚ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንብርጌዳት 2፡ 17፡ 34፡ 88 ሒዙ ኣብ ግንባር ናቕፋ ከም ዝስለፍ ተገይሩ። ብርጌድ 31 ኣቐድም ኣቢሉ ምስ ክ/ጦር 24 ናብቲ ግንባር ሓሊፉ ነይሩ እዩ። ተራራ ብርጌድ 38 ናይ ክ/ጦር 18 እውን ተመሳሳሊ ታሪኽ’ዩ ዘሎዎ። ኣብ ኣስመራ እትዉ ምስ በለ፡ ንዳህሳስ ናብ ከባቢ ዳንባ ወፊሩ ነይሩ። ኣብ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ ናይ 1981 ከኣ፡ ብምኽንያት ስርሒት “ኣልፋ ፕሮጀክት” ብጊንዳዕ ኣቢሉ ናብ ሰለሙናን ፍልፍልን ተንቀሳቒሱ፣ ምስ ብርጌድ 36 ኣብ ሞግኦ ተራኺቡ። እንተኾነ፡ ኣብዚ ወፍሪ’ዚ ግምት ዝውሃቦ ውግእ ኣየጋጠሞን። ኣብ ግዜ ሻድሻይ ወራር ክ/ጦር 18 ብህጹጽ ናብ ኣፍዓበት ክኣቱ መምርሒ ኣብ ዝተዋህበሉ ግዜ፡ ብርጌድ 38 እውን ደድሕሪ ብርጌድ 36 ናብ ግንባር ናቕፋ ኣምርሐ። ብ26 ለካቲት 82 ንብርጌድ-9 ተኪኡ ቦታ ብምሓዝ፡ ኣብ ነ/ብ 1725፡ 1755 ብርቱዕ ውግእ ከካይድ ውዒሉ። በዚ ዕለት’ዚ ሓላፊ ወፍሪ ብርጌድ 38 ኣብቲ ውግእ ሞይቱ። በቲ ክሳብ መጀመርታ ሰሙን ናይ ወርሒ መጋቢት 1982 ዝተኻየደ ብርቱዕ ውግእ፡ ካብቲ ከም ረዳት ኣትዩ እቲ ብርጌድ ተቖጻጺሩዎ ዝነበረ በረኽቲ ታባታት ተደፊኡ ናብ ጎላጕል ናሮ ወረደ። ድሕሪ’ዚ ብርጌድ 38 ካብ ከባቢ ነ/ብ 796 እናተበገሰ ንድፋዓት ህ.ሰራዊት ምጥሓስ ሃቂኑ፡ ዕረፍቲ ኣልቦ ተደጋጋሚ ውግኣት ኣካይዱ። ክ/ጦር-2 እምበኣር ብኸምዚ ዝበለ መስርሕ ናብ ግንባር ናቕፋ ኣተወ’ሞ፡ ምስ ክ/ጦር 18 ብምትሕግጋዝ ንዓንቀር ጸሊም ነ/ብ 1826 ንምብጻሕ ፈተነታት መጥቃዕቲ ደረት ኣልቦ ሃንቀውታ ማኒፌስቶ ኣስመራ ለካቲት 1982 ጀመረ። እዚ ናደው ምስ ምምጻእ ክ/ ጦር-2 ሓደ ሓደ ሓዲሽ ዝበሎ ሜላታት ውግእ ክጥቀም ፈቲኑ ነይሩ። ኣብ ዝጸበበ ቦታ ጻዕቂ ሰራዊት ኣገዲምካን ጻዕቂ ተዅሲ ብምዝናብን ንመከላኸሊ ድፋዓት ተጋደልቲ ፈንጢስካ ምሕላፍ ሓደ ካብቲ ዝፈተኖ ቅዲ እዩ። ብግብሪ ምስ ተራእየ ግን እዚ’ውን ኣይሰርሐን። በዚ ቅዲ’ዚ ኣቢሉ ሸቶኡ ክወቅዕ ብምሕላን ኣብ ምሉእ ግንባር መጥቃዕቲ ከም ዝኽፈት ገይሩ ፈቲኑዎ፣ ግን ለውጢ ኣይረኸበሉን። እቶም ዝተረፉ ብርጌዳት ክ/ጦር 18 (ብርጌዳት 35ን 37) እንተኾኑ እውን ስጋድ ሓሹፍ ኣጥቂዖም ንምሓዝ ካብ መጀመርታ ሰሙን ናይ ወርሒ መጋቢት 1982 ኣብ ውግእ ክሳተፉ ተራእዮም እዮም። በብቝሩብ ምምሕያሽ ቦታታት እናገበሩ፡ ብ ነ/ብ 796 ሓሊፎም ናብ ድፋዓት ህ.ሰራዊት ንምድያብ ብዙሕ ፈተነታት ኣካይዶም። ክ/ጦር-2 ኣንፈት መጥቃዕቱ ናብ ጸጋማይ ጫፍ ቀይሩ፡ ብስጋድ ሓሹፍ ናብ ነ/ብ 2059 ንምድያብ ዝገበሮ ፈተነ’ውን ኣይተዓወተን። ዝያዳ ግን ኣብ ከባቢ ዕለት 11/3/82 ብኣሃዱታት ህ.ሰ.ዝተወስደ ጸረ-መጥቃዕቲ፡ እቲ ክ/ጦር ሕንፍሽፍሽ ኣትዩዎ፣ ናይ ውግእ ዲስፕሊን ክሳብ ዘፍርስ ገይሩዎ። ኣብ መወዳእታ፡ ናይ’ዚ ክ/ጦር ኣሃዱታት ብሓባር ይዅና ብተናጸል ክምዘና ከለዋ፡ ድኹማትን ናይ ውግእ ዲስፕሊን ዘይብለንን ምዃነን እየን ተገምጊመን። ብዕለት 6/3/82 ናይ ቦታ ምድፍፋእ ስለ ዝተገብረ፡ ብርጌድ 51 ሒዞሞ ዝነበሩ ቦታታት ብርጌድ 77 ከም ዝሽፍኑዎ፣ ብርጌድ 58 ሒዞሞ ዝነበሩ ቦታ ድማ ብብርጌድ 51 ከም ዝሽፈን ኮይኑ። ብመሰረት’ቲ ሓዲሽ ኣተሓሕዛ፡ ብርጌድ 51 ካብ ኣርወ ክሳብ ግሎብ (ሮረት) ከም ትሕዞ ተገይሩ። ብርጌድ 58 ድማ ንጸጋም ጫፍ ናብ ዘሎ ቦታታት ተዘርጊሓ። ፓራ ኮማንዶ ብርጌድ-2 ኣካል ክ/ጦር-2 ኣብ ውግእ ሓልሓል ካብቶም ቅድሚት ዝመርሑ ዝነበሩ ኣሃዱታት ስለ ዝነበረ፡ ቅድሚ ናብ ግንባር ናቕፋ ምእታዉ ገለ ክሳራታት ወሪዱዎ ጸኒሑ እዩ። ኣብ መስከረም 1981 እውን ኣብ ዓደርደ ሓንቲ ሻለቃ ተሃስያቶ ስለ ዝነበረት፡ ውሑድ ዓቕሚ ሒዙ’ዩ ናብ ግንባር ናቕፋ ኣትዩ። ብወገን ዓንቀር ጸሊም፡ ንነ/ብ 1826 ንምሓዝ መጥቃዕቲ ኣካይዱ። ካብ ፈለማ ፈተነታቱ ስለ ዘይሰለጦ ግን ካብ ካልኦት ኣሃዱታት ስሒብካ ምጥንኻር ይግበረሉ ነይሩ። ከምኡ እናገበረ ክሳብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት 1982 ኩሉ ጻዕርታት ገይሩ፣ ግን ዝጭበጥ ውጽኢት ኣይረኸበን። ብኣንፈት’ዚ ዝተጠቕሰ ነጥቢ ብራኸታትን ክሳድ ሓሹፍን ዝግበር ዝነበረ ምርብራብ፡ ንጸላኢ ውጽኢት ኣየምጽኣሉን። ጸላኢ፡ በዘን ኣቐዲመን ዝተጠቕሳ ሰለስተ ክ/ጦራት (3ይ፡ 17ን 18ን) እቲ ኵነታት ከም ድሌቱን መደቡን ክኸደሉ ኣይከኣለን። ይዅን’ምበር ገና ተስፋ ስለ ዘይቆረጸ፡ ተወሰኽቲ ክልተ ክ/ጦራት (ንኽፍለጦር 2ን 24ን) ደሪቡ ፈተነታቱ ክቕጽል መሪጹ። ክ/ጦር-2፡ ንብርጌዳት 2፡ 31፡ 34፡ ሒዙ ኣብ ከባቢ መጋርሕ ድሕሪ ምትእኽኻብ፡ ምስ ምጅማር ሻድሻይ ወራር ኣካል ክ/ጦር 18 ንዝኾነ ብርጌድ 37 ምስኡ ደሪቡ ናብ ከባቢ ጀንገሬንን ሓልሓልን ተንቀሳቒሱ። ስለያታት እናሕለፈ ብምንቅስቓስ ከኣ፡ ብወገን ሓልሓል ሓዲሽ ግንባር ከፊቱ ከም ዝነበረ ይዝከር። ኣብቲ ምንቅስቓስ’ቲ ብርጌድ 34 ሓለዋ ድሕሪት ኮይኑ ኣሰሮም ክስዕብ ከሎ፡ እተን ዝተረፋ ብርጌዳት ድማ፡ ምስ ናይ ህዝባዊ ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል", "char_count": 7102, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02753", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/06/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 159, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02754", "text": "ከሳሲ ማሕበር ደምበ ሰምበል፡ ተኸሰስቲ ቁ/9 ጽገወይኒ ዮውሃንስ 1.4 ኮሎኔል ሃይለ ተስፋጋብር፡ ቁ/30 ኣማኑኤል ገብረመድህን፣ ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲ ኣቶ ኑረዲን ዓብደልቓድር፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተወልደ ገብረ ገብረስላሴ፣ ናይ ስም ምትሕልላፍ ናይ ገዛ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብሕጋዊ ወኪልኩም ን19/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሃይለ ተስፋይ ገብረማርያም ምባል ተሪፉ፡ ፍጹም ተስፋይ ገብረማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/06/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቀጽሪ ትካልና “ጋራጅ ዳስተክ” ከባቢ 05 ኣብ ከተማ ከረን ዞባ ዓንሰባ ዝርከብ ኒሳን ፒክ ኣፕ፡ ናይ ቅድም ቁጽሪ ሰሌዳ ER-1-04853 ከምኡ’ውን ዝተፈላለየ ሞተረታት ማይ ዘቐመጥኩም ዓማዊል፡ ንብረትኩም ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ (30 መዓልታት) ካብ ትካልና ከተልዕሉልና ንሓትት። እንተዘይኮይኑ፡ ድሕሪ እዚ ግዜ’ዚ ዝመጽእ ሕጋዊ ሳዕቤናት ተሓተትቲ ከምዘይኮንና እናሓበርና፡ ጉዳይና ብሕጊ ከነፈጽሞ ምዃንና ንሕብር። ኣልጋነሽ ወልዱ ገብረሂወት፡ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ሪት ለተብርሃን ወልደገርግስ ከምኡ’ውን ወረ/ነፍ ሓለቓ ሚእቲ በላይ ማና መኮነን፡ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ ስለ ዘለኩም፡ ን14/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ዋና ትካል፡ ሰለሙን ገብረዮውሃንስ ኣነ ወ/ሮ መርየም ኢብራሂም ኑሩ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ከተማ መንደፈራ ምም/ከ/ዓዲ ባሪ ቁ/ገዛ 80 ዞባ 04 ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁ/ምስክር ወረቐት 401261 መወከሲ ቁጽሪ 401598 ብስም ወላዲተይ ወ/ሮ ኣሚና ዓብደረሒም መሓመድን ብስም ሓትነይ ወ/ሮ ዘምዘም ዓብደረሒም መሓመድን ተመዝጊቡ ዝርከብ ገዛ ስለዘሎ፡ ወላዲተይ ወ/ሮ ኣሚና ዓብደረሒም መሓመድ ኣብ ቅድሚ ረጅስትራር ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ መንደፈራ ቀሪባ ብዕለት 25/11/2024 ብቁ/መዝ/19/2024 ብዝተመዝገበ ውዕል ውህብቶ ብጽሒታ ብህያብ ሂባትኒ ስለ ዘላ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ናብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ቴክኒክ ንኡስ ዞባ መንደፈራ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 1500, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02755", "text": "ኣቶ የማነ ኣስገዶም፡ ወለድና ኣስገዶም ክፍለን መኣዛ ወልደዳዊትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወ/ሮ መርየም ኢብራሂም ኑሩ", "char_count": 155, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02756", "text": "ወ/ሮ ገብሪኤል ስዩም ማረ፡ ወደይ ገብረትንሳኤ ወልደገርግሽ ገብረታትዮስ ስለዝተሰውአ፡ ሓዳር ስለ ዘይብሉ፡ ኣነ ምስ ብዓል ቤተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣመልከትቲ ወረ/ነፍ/ኣበባ ተወልደብርሃን ገብረን፡ ወረ/ነፍ/ተወልደ ባህታ ጊላሚካኤልን፡ ብውርሲ ዝረኸብናዮ ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ ምም/ን/ዞባ ገዝ ባንዳ፡ ዞባ 2 ምም/09 ጎደና ተከዘ፡ ቁ/ገዛ 26 ዝርከብ፡ 3+6 ቀንዲ ክፍልታት፡ 3 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለለ፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ/ምስክር ወረቐት 104851፡ መወከሲ ቁጽሪ 122099/118863 ብስም ኣዴና ኣበባ ተወልደብርሃን ገብረን፡ ተወልደ ባህታ ጊላሚካኤልን ዝተመዝገበ፡ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሕጊ ብዝጠልቦ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን፡ ካዳስተርን ኣብ ውሽጢ ወርሒ እንተዘይቀሪቡ፡ ናብ ስምና ከነሰጋግሮ ምዃንና ነፍልጥ። ከሳሲት ሰላማዊት ኣስገለ በላይ፡ ተጸዋዒት ራህዋ ኣስገለ በላይ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኪ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን02/06/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ቅረቢ። ወረ/ነፍ/ተወልደ ባህታ ወረ/ነፍ/ኣበባ ተወልደብርሃን ገብረ ወኪል ኒያት ሓያሉ ተወልደ ሰናይት ሃይለማርያም ሃብተማሪያም፡ ስም ኣደይ ኣበባ ተኽለማርያም ምባል ተሪፉ፡ ዑቕባ ተኽለማርያም ተስፋጼን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ማእከል ን/ዞባ ቲራቮሎ ምም/ከባቢ 02 ጎደና በ/ቁ/ገዛ 1 ቁ/ሎት 1 ብቁ. ምስክር ወረቐት 106452 መወከሲ ቁ112848 ብስም ኣቶ ኣብርሃ ወልደጊዮርጊስ ሃብተሚካኤል ዝተመዝገበ ኦርጂናል ሊብሬቶ ናብ ገዛ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ’ውን ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ብቁ/07209607 ደዊሉ ይርከበኒ። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 1127, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02757", "text": "ኣቶ ኣማኒኤል ኣብርሃ ወልደጊዮርጊስ ከሳሲ መም/ ጸጋይ ክብርኣብ ክፍለ፡ ወኪል ዳኒኤል ጸጋይ፡ ተኸሰስቲ 1. ወ/ሮ ጀሚላ ኑር ኣደም 2. ኣቶ ዓሊ ጥዑም፣ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪልኩም ን20/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ምምሕዳር/ከባቢ ሹቕ ፈረንጂ ብቁ/ፍቓድ ዋኒን GBL00008581 ናይ ጋራጅ ትካለይ፡ ንኣቶ መርሃዊ ተኽለሃይማኖት፡ ኣድራሻ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ምምሕዳር ከባቢ ሹቕ ፈረንጂ፡ ብዕለት 06/04/2026 ብቁ/መዝገብ 4421924 ብውህብቶ ስለ ዝሃብኩዎ፡ ብስም ወሃቢት ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተደኣ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ውህብቶ ተረካቢ ከምዝመሓላለፍ ነፍልጥ። ፊኖ ተስፋሚካኤል ወርቅነህ፡ ጓለይ መርሃዊት ዘርአ ደባስ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ወላዲአ ኣቶ ዘርአ ደባስ ኪዳነ", "char_count": 657, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02758", "text": "ብመስዋእቲ ዘፍቅሮ ብዓል ቤተይ መምህር ተኽለሃያማኖት ተስፋዝጊ ብርሃነ (ተኽልያ) ዝተሰመዓኒ መሪር ሓዘን፡ ኣብ ግዜ ሕማሙ ዝበጻሕኩም፡ ካብ ሃገረ ግብጺ ሬሳ ኣብ ምልኣኽ ዝተሓባበርኩም፡ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምና ቤተሰብ፡ መምሃራን፡ ጎረባብትን ፈተውትን ሕሰም ኣይትርከቡ፡ የቐንየልና። ብዓልቲ ቤቱ እምባወርቅ ገብረሂወት፡ ኣሕዋቱን", "char_count": 265, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02759", "text": "ብመስዋእቲ ዘፍቅራ ክብርቲ ብዓልቲ- ቤተይ ወ/ሮ ርግኣት ሰለሙን ኣርኣያ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ሕማማ ዝተመላለስኩምን ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻኢን ብቴሌፎን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓል ቤታ ኣቶ ክብሮም በየነ ምስ", "char_count": 215, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02760", "text": "ብዕረፍቲ ፍትውቲ ኣዴና ኣብነት ዘወልዲ ካሌብ፡ ብዓልቲ ቤቶም ንነ/ሄር መኮነን ጽገ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ክሳብ ኩዶ ፈላሲ ብምኻድ ዘቃበርኩምናን ኣብ ካናዳ ቶሮንቶ ቤት ክርስትያን መድሃኔኣለም ኣብ ፍትሓት ጸሎት ዝተሳተፍኩምን ካብ ውሽጥን ወጻኢን ብኣካልን ብቴሌፎንን ዘጸናናዕኩምና ኩሉኹም ፈተውቲ መቕርብ ኣዕሩኽን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ንገልጽ። ስድራ-ቤት ነ/ሄር መኮነን ጽገ", "char_count": 264, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02761", "text": "ብዕረፍቲ ኣዚና ነኽብራ ወላዲትና ደሃብ ብርሃነ ቀሺ ዓንደገርግሽ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ምስ ዓረፈት ኣብ 4 ኣስመራ መቓብር ቤተገርግሽ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ዝተመላለስኩምን ካብ ውሽጥን ወጻኢን ዘጸናናዕኩምናን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ዓጺና ኣለና። ደቃ ምስ ምሉኣት ስድራቤት ኣብ ምም/ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ጎደና ከረን ፕሎት 25 ፓርሰል ኢ ዚፕ ኮድ 1A-176 ብቁጽሪ ገዛ 7/9/11 ዝርከብ፡ ቀንዲ 6 ክፍልታት ተሓጋገዝቲ 4 ክፍልታት ዘለዎ፡ ብቁጽሪ መዝገብ ንብረት 65330-42693 ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 115764 መወከሲ ቁጽሪ 129052 ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ብስም ኣቶ መሓመድ ናስር ዝተመዝገበ፡ ካብቲ ክፋል ገዛ ስፍሐት 202 ት/ሜ ስለ ዝሸጥኩ’ሞ ናብ ስም ዓደግቲ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን የቕርብ። እንተዘየቕረበ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር።", "char_count": 654, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02763", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Street, No. 178, House No. 16 Gejeret, P.O. Box 10688 Tel. ++291-1-153986 Asmara, Eritrea", "char_count": 189, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02764", "text": "Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Shift Operations Supervisor Number required – (04) Type of contract – Definite (2 years) Major Duties and responsibilities • The Shift Supervisor at the Powerhouse is responsible for overseeing the performance of the operational team, ensuring efficient and safe operation of the HFO/Diesel power plant and the associated auxiliary equipment. The role involves supervising the daily control room and field operations, assisting with problem resolution and maintaining a high standard of operational excellence. • This person will report to the Senior Supervisor Powerhouse and assist with various administrative and supervisory functions. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA • Ensures compliance with quality, health and safety rules, guidelines, and regulations. • Ensures that subordinate colleagues work safely, assist the supervisor to accomplish inspection of work areas and lead daily Toolbox meetings. • Oversees the activities of the power plant control room operators and shift operators to ensure adherence to operational protocols as well as safe and efficient plant performance. • Regularly reviews system data and operator reports to identify potential issues and ensure compliance with performance standards. • Assists control room operators in diagnosing and resolving operational issues, escalating to senior management as necessary. • Prepares and submits operational reports to senior power plant supervision, highlighting key performance metrics and areas for improvement. • Ensures all operations are conducted in accordance with safety regulations and protocols, conducting AMSC safety initiatives and inspections. • Coordinates shift schedules, ensuring adequate staffing and smooth transitions between shifts. • Provide training and support to control room operators and shift operators, enhancing their skills and knowledge on the relevant and applicable SOP’s. • Identifying opportunities for operational improvements and working with the team to implement best practices. • Conducts risk assessments and hazard identification before carrying out any task. Profile: Qualifications and Experience • Minimum Technical College Diploma in Electrical/Mechanical trade • Certificate in Plant Operations • Basic Supervisory Course Formal Education, Certifications or Equivalents Working Experience – Nature & Length • Min of 4 years’ experience in a supervisory role within a power plant or similar environment • Knowledge of HFO/diesel MAN engines or similar. • Experience in SCADA operated control rooms. • Shift work experience in 24/7 operational environment • Functional communication in English is mandatory. Technical Skills • Operational knowledge of HFO/ Diesel power plant gensets and related auxiliary equipment or similar plant. • Computer literate. • Ability to diagnose equipment issues. • Analytical skills and Attention to detail. • Decision making and Problem- solving skills • Plan, organize and execution skills. • Train and develop operational staff. • Ability to lead and motivate team, make informed decisions and prioritise tasks • Effective communication skills (written and verbal) • Ability to interact with team members and other stakeholders • Ability to manage time efficiently • Strong commitment to Health and Safety regulations General Information and other requirements: Other Skills and Abilities  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: definite Period (2 years)  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.202 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 8 ዝኽሪ ሚያዝያ ዝኽሪ ሚያዝያ ረፈረንዱም፡ ንሕጋዊ መሰል ናጽነት ኤርትራ ዕላዊ ዝገበረ ዕዙዝ ፍጻመ", "char_count": 4635, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02765", "text": "ህዝቢ ኤርትራ፡ ናብቲ ኣብ ሚያዝያ 1993 ዝተኻየደ ልኡላውነቱ ብዕሊ ዘረጋገጸሉ ህዝባዊ ረፈረንዱም ንምብጻሕ፡ ዝሓለፎ መሪር ታሪኽ ብሓጺሩ ንምዝኽኻር፡ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ኣመጻጽኣ ሃገርን ሃገራውነትን ኤርትራ፡ ብዝብል ኣርእስቲ ጀሚርና፡ ኤርትራ ከም ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ብመግዛእቲ ድሕሪ ምቛማ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋን መግዛእቲ ኢጣልያን ብሪጣንያን ዘሕለፎ ታሪኽ፣ መግዛእቲ ህንጸት ሃገረ ኤርትራን ኤርትራዊ ሃገራዊ ስምዒትን ኣብ ምፍጣርን ምዕኳዅን ዝተጻወቶ ግደ ብምርኣይ፣ ኣብ እዋን ፈደረሽንን ጐበጣን ከምኡ’ውን ፈለማ መድረኽ ብረታዊ ቃልስን ዝነበረ ምዕባለታት ኣንቢብና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦ ምዕባለታት ሰውራ ድሕሪ ምውላድ ምዕባለታት ሰውራ ድሕሪ ምውላድ ህ.ሓ. ህ.ሓ. ግፍዒታት’ዚ ድማ ካብ ምዕራባዊ መታሕት ኤርትራ ዓሰርተታት ኣሽሓት ህዝቢ ናብ ሱዳን ተሰደ። ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ፡ ካብ ቅንጸላን ሃድንን መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ኣምሊጦም ካብ ሜዳ ኤርትራ ብዝወጹን ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብዝተሓብኡን ሰለስተ ጉጅለታት ተጋደልቲ፡ ማለት ቀዳማይን ካልኣይን ወገን ህዝባዊ ሓይልታትን ዑበልን እዩ ቈይሙ። መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ.፡ ነዞም ሓድሽ ውድብ ንምምስራት ዝተንቀሳቐሱ ተጋደልቲ ንምህዳን ኣብ ሜዳ ኤርትራ ሰፊሕ ዳህሳስ ክገብር ምስ ጀመረ ድማ፡ ንዓመታት ዝቐጸለ ኲናት ሓድሕድ ተወልዐ። ኢትዮጵያ እውን እንተኾነ፡ ቀንዲ ኣተኩሮኣ ናብ ምጭፍላቕ እዚ ሓድሽ ውድብ ኣቕንዓቶ። በዚ ድማ፡ ህዝባዊ ሓይልታት፡ ብሰራዊት ኢትዮጵያን ተ.ሓ.ኤ.ን እናተሃድነ፡ ብውሽጢ’ውን እንተኾነ ንሓድነቱ ዝፈታተን ብድሆታት ብምስጋር፡ ህላወኡ ከረጋግጽ ብኣዝዩ ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነታት፡ ድኻም ናይቲ ሰውራ ዘይተዋሕጠሎም፡ መንእሰያት ተጋደልቲ፡ ንኣመራርሓ ተ.ሓ.ኤ. ክብድህዎ ጀመሩ። ንጸቢብ ትሕተ-ሃገራዊ ምምቕቓል ነጺጎም ድማ፡ ስምረት ናይ ኩለን ክፍልታት ናይቲ ውድብ ጠለቡ። በዚ ድርኺት’ዚ፡ ኣብ 1969 ነቲ ዝነበረ ድኽመታት ንምፍዋስ ዝዕላማኡ ጉባኤ፡ ኣብ ኣዶብሓ ተኻየደ። ጉባኤ-ኣዶብሓ፡ ኣብ ሓሙሽተ ክፍልታት ተመቓቒሉ ዝነበረ ሰራዊት ክሰምር፣ ዝጸንሐ ድኽመታት ንምእራም ጭብጢታት እትእክብ መርማሪት ሽማግለ ክትቀውም፣ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ግዜ ጉባኤ ክግበር፣ ካብቶም ዝጸንሑ መራሕቲን ሓደስቲን ዝተዋጽአ ጠቕላሊ መሪሕነት ክቐውም፣ ዝብልን ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ዝተገልጸ፡ ኣመራርሓ ናይቲ ብረታዊ ቃልሲ ዝጀመረ ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ.)፡ ንሃገራዊ ምትእኽኻብን ምሕያል ሓርነታዊ ቃልሲን ዝሕግዝ ኣይነበረን። እዚ ይኹን’ምበር ናይ ህዝቢ ኤርትራ ባህጊ ንናጽነትን ናይ ቃልሲ መንፈስን፡ ምዕቡል መሪሕነት ብምስኣኑ ኣይተዓግተን። ዋሕዚ ኤርትራውያን መንእሰያት ካብ ውሽጢ ሃገርን ወጻኢን ናብ ሜዳ ብረታዊ ቃልሲ እናበዝሐ፡ ብኡ መጠን፡ ተ.ሓ.ኤ. ምስ ኩሉ ድኻማቱ ከም ውድብ እናዓበየ ከደ። ቁጽሪ ተጋደልቲ እናበዝሐ ብዝኸደ ከኣ፡ መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ኣብ ክንዲ ሓደ ጥሙርን ሓያልን ሃገራዊ ሰራዊት ዝፈጥር፡ ነቲ ዝነበረ ተጋዳላይ፡ ብቐቢላዊን ኣውራጃውን ረቛሒታት ከፋፊሉ ብሓሙሽተ ክፍልታት ከምዝቐውም ገበረ። መሪርን ጽንኩርን ግዜ ክሓልፍ ተገደደ። ካልእ ኣገዳሲ ውሳነታትን ኣሕለፈ። እዚ ንተ.ሓ.ኤ. ናብ ሃገራዊ ደሞክራሲያዊ ውድብ ንምቕያር ዝዓለመ ፖለቲካዊ ምዕባለ ግን፡ ብላዕለዋይ ባይቶ ተ.ሓ.ኤ. ተቐባልነት ኣይረኸበን። በዚ ድማ፡ ኣባላት ላዕለዋይ ባይቶን ሰዓብቶምን፡ ብዙሓት ተጋደልቲ ክኣስሩን ክቕንጽሉን ጀመሩ። እዚ ብቐንዱ ኣብ ልዕሊ’ቶም ንምእራም ዝተንቀሳቐሱ ባእታታት ዝቐንዐ ሃድንን ቅንጸላን፡ ናይ ብዙሓት ተጋደልቲ ህዳማ ኣኸተለ። ገለ ተጋደልቲ ካብ ሜዳ ኤርትራ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ክሃድሙ ከለዉ፡ ገሊኦም ድማ ካብቲ ውድብ ተነጺሎም ኣብ በረኻታት ኤርትራ ክሕብኡ ጀመሩ። እዚ ላዕለዋይ ባይቶ ተ.ሓ.ኤ. ዝወሰዶ ናይ ቅንጸላ ስጉምቲ ድማ እዩ፡ ኣብ 1970 ካልኣይ ውድብ ናይ ምምስራት ውጽኢት ኣኸቲሉ፥ ንህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ዝወለደ። እዚ ከቢድ ፈተነ’ዚ፡ ኣብ መንጎ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ተሪር ሓድነትን ዘይጸዓድ ናይ ቃልሲ ወኒን ክፈጥር ክኣለ። እዞም ንኹሉ ተጻብኦታትን ከበባታትን ፈንጢሶም ብምውጻእ ካብ ምጽናት ዝሰረሩ ውሑዳትን ተባዓትን ሃገራውያን፡ ኣብ መወዳእታ እቲ ዝሓየለ ሃገራዊ ውድብ ፈጢሮም፡ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ብዙሕ ዓወታት ክጐናጸፉ ጀመሩ። ከም ውጽኢት ናይቲ ህዝባዊ ሓይልታት ኣብ ልዕሊ መግዛእታዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ከውርዶ ዝጀመረ ገዚፍ ክሳራ ድማ፡ ኣብ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ንስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሰ ዝቃወም ናዕቢ ተላዕለ። እቲ ናይ ሰራዊት ናዕቢ፡ ኣብ ማእከል ኢትዮጵያ ሓያል ተቓውሞን ኣድማን ሲቪል ሰራሕተኛታትን ተማሃሮን ተደሪብዎ፡ እዚ ምክፍፋል’ዚ፡ ነቲ ዝጸንሐ ትሕተ-ሃገራዊ ኣተሓሳስባታት ዝያዳ ከምዝዓምቚ ኣብ ርእሲ ምግባሩ፡ ነቲ ሓርነታዊ ኲናት ኣብ ጥርናፈ ዘይብሉ ንኣሽቱን ዝተነጻጸለን ስርሒታት ተሓጺሩ ከምዝተርፍ ገበሮ። ካብ 1961 ክሳብ 1968 ኣብ ዝነበረ ዓመታት ከኣ፡ ላዕለዋይ መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ንጹር ሃገራዊ ፕሮግራም ከይሓዘ፡ ኣድማዒ ፖለቲካዊን ምምሕዳራዊን ቅርጺ ከየቘመ፡ ንጸጋታት ናይቲ ውድብ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ ጸቢብ ፖለቲካዊ ጸወታታት የውዕሎ ነበረ። እዚ ኩነታት’ዚ፡ ነቲ ቃልሲ ኣብ ርእሲ ምድኻሙ፡ ስርዓት ሃይለስላሰ ንድኻም ናይቲ ሰውራ መዝሚዙ፡ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ኤርትራ፡ ብፍላይ ኣብ ዓመተ 1967፡ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ኤርትራ ዘይተኣደነ ግፍዒታትን ጃምላዊ ህልቂትን ክፍጽም ኣኽኣሎ። ብሰንኪ’ዚ ኣትዩ፡ ሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣብ ከተማታት ጥራይ ተሓጽረ። ኣብ 1974 ውድቀት ስርዓት ሃይለስላሰ ኣኸተለ። ኣብ ጥሪ 1977 ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ቀዳማይ ጉባኤኡ ብምክያድ፡ ስሙ ናብ “ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ” ለወጦ። “ሰብን መሬትን በብቕሩብ ሓራ ምውጻእ” ዝብል ታሪኻዊ ውሳነ ብምውሳድ ከኣ፡ ኣወዳድባ ሰራዊቱ ናብ ደረጃ ብርጌዳት ኣሰጋገሮ። “ንጸላኢ ብብረቱ ብጥይቱ!” ዝብል ጭርሖ እናቃልሐ ድማ፡ ንሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ብሓያል መጥቃዕትታት ክሰሃሎ ጀመረ። ጎኒ ጎኒ’ዚ፡ “ሓፋሽ ይንቃሕ! ይወደብ! ይተዓጠቕ!” ኣብ ትሕቲ ዝብል መርሓ፡ ኣብ ሓራ ዘውጸኦ ቦታታት፡ ህዝቢ ናይ ምንቃሕን ናይ ምውዳብን፡ ዝተፈላለዩ ህዝባውያን ማሕበራትን ባይቶታትን ናይ ምቛም ሰፊሕ ፖለቲካዊ ስርሓት ኣካየደ። ልዑል ህዝባዊ ደገፍ ድማ ተጐናጸፈ። በዚ ምዕባለታት’ዚ ዝተሰናበደ ስርዓት ደርግ፡ ብዓወታት ሰውራን ውድቀት ስርዓት ሃይለስላሰን ፍናኑ ዝበረኸ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ 1975 ንኲናት ሓድሕድ ኣትሪሩ ብምቅዋም፡ ስምረት ናይ ሃገራውያን ሓይልታት ጠለበ። መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ከኣ፡ ንህዝባዊ ሓይልታት ብወተሃደራዊ ሓይሊ ክድምስስ ፈቲኑ ምዃን ምስ ኣበዮ፡ ናብ ዘተን ርክባትን ክኣቱ ተደረኸ። የግዳስ ሽዑ’ውን እንተኾነ ኣብ ዕቱብ ልዝብ ኣይኣተወን። ብውሽጡ ድጉል ናይ ቅንጸላ ምርጫ ሒዙ፡ ኣብ ውሽጢ ህዝባዊ ሓይልታት፡ ብሃይማኖታዊን ካልእ ትሕተ- ሃገራዊ ጎስጓሳትን ምክፍፋል ንምፍጣር እናጸዓረ፡ ምቹእ ዕድል መሲሉ ኣብ ዝተራእዮ ውግእ እናወልዐ ቀጸለ። ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ዘተ ድማ፡ ነቲ ብህዝባዊ ሓይልታት ዝቐርብ ዝነበረ ናይ ስሙር ግንባር ሓሳብ እናተቓወመ፡ ቅልጡፍ ስምረት ብምጥላብ ንህ.ሓ. ኣብ ውሽጡ ውሒጡ ከሕቅቕ ጻዕርታቱ የካይድ ነበረ። ኩሉ’ዚ መገዲታት’ዚ ግን ኣይሰለጠን። በቲ ሓደ ሸነኽ፡ ንጉዳይ ኤርትራ ብሰላም ክፈትሖ፡ ‘ርእሰ ምምሕዳር ኤርትራ’ (ራስ ገዝ) ከምዝቕበል መጸዋዕታ እናቕረበ፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ፡ ኣብ ከተማታት፡ ምስ ሰውራ ትደጋገፉ ኢኹም ብዝብል ኣንጻር ሰላማውያን ሰባት ሰፊሕ ናይ ቅንጸላን ቅትለትን ማእሰርቲን ስጉምቲታት እናወሰደ፡ ንዓድታት ኤርትራ ብነፈርቲ ናይ ምድብዳብን ምቅጻልን ቀቢጸ ተስፋዊ ስጉምታት ይወስድ ነበረ። ምስ ውድቀት ስርዓት ሃይለስላሰን ምሕያል ሰውራ ኤርትራን ካብ 1975 ጀሚሮም ብዙሓት መንእሰያት ንሜዳ ናብ ክልቲአን ውድባት ክውሕዙ ጀመሩ። ጸኒሑ ግን እቲ ዋሕዚ ብቐንዱ ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ዛዘወ። በዚ ድማ ህዝባዊ ሓይልታት ኣብ 1975 ካብ ደረጃ ሓይልታት ሰጊሩ ብደረጃ ቦጦሎንታት ተወደበ። ወተሃደራዊ ምንቅስቓሳቱ ብምጥንኻር ድማ፡ መጥቃዕቲታቱ ኣንጻር ሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣጠናኸሮ። ተ.ሓ.ኤ. እውን ኣብዚ መድረኽ’ዚ ንህዝባዊ ሓይልታት ናይ ምቕንጻል ድሌቱ ብመጠኑ ማህሚኑ፡ ኣንጻር ሰራዊት ኢትዮጵያ ንኣሽቱ ስርሒታት ከካይድ ጀመረ። በዚ ድማ፡ ዳርጋ ኩሉ ገጠራት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሰውራ (ክልቲአን ውድባት) ኣብ ጥሪ 1977 ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ ጫፍ ሰሜናዊ ሳሕል ንእክትርከብ ሓውሲ ከተማ ቅሮራ ተቘጻጸራ። ኣብ መጋቢት ናይቲ ዓመት’ቲ ድማ፡ ድሕሪ ናይ 6 ወርሒ ከበባ ንርእሰ ከተማ ኣውራጃ ሳሕል ናቕፋ ሓራ ኣውጽኣ። ኣስዒቡ ንከተማታት ኣፍዓበት፡ ከረን፡ ሰገነይቲ፡ ደቀምሓረ፡ ጊንዳዕ፡ ደንጎሎን ፍርቂ ወደብ ምጽዋዕን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ኣእተወን። ተ.ሓ.ኤ. ብወገኑ፡ ንከተማታት ተሰነይ፡ ኣቑርደት፡ መንደፈራን ዓዲ ዃላን ተቘጻጸረ። ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ኣብ ኣስመራ፡ ዓዲቐይሕ፡ ባረንቱን ዓሰብን ተኸቢቡ ተረፈ። ዓወታት ሰውራን ግፍዒታት ስርዓት ደርግን ተደማሚሩ ድማ፡ መንእሰያት ኤርትራ ብብዝሒ ናብ ሜዳ እናወሓዙ ነቲ ቃልሲ ኣደልደሉዎ። ናጽነት ኤርትራ ዝተቓረበ መሰለ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብ ውሽጢ ተ.ሓ.ኤ. ንሃገራዊ ስምረትን ሓድነትን ዝጠልብ ጸቕጢ እናሓየለ ስለዝመጸ፡ ኣብ ኣጋ መወዳእታ 1977 ክልቲአን ውድባት ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ቃልሲ ተወሃሂደን ክሰርሓ ምርድዳእ ዝበጽሓሉ፡ ስምምዕ 20 ጥቅምቲ ተኸተመ። ይቕጽል. . . ይቕጽል. . . ሓዳስ ኤርትራ 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.202", "char_count": 5366, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02766", "text": "ቀደም ዘመን ኣስማት ክወጽእ እንከሎ፡ ብሃውሪ ኣይኰነን ዝወጽእ ዝነበረ። ምስ ባህሊ፡ ልምዲ፡ ታሪኽ፡ እምነት ብምትእስሳር’ዩ ዝወጽእ ነይሩ። ዓቢን ዓሚቚን ትርጕም ስለ ዝነበሮ ድማ፡ ሰባት የስተማቕርዎም ነይሮም። ደስ ኢልዎም ንባዕሎም ይጽውዑን ንኻልኦት ድማ ይጽውዕሉን ነበሩ። ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ግን፡ ተሰሚዖም ዘይፈልጡ ኣስማት ክትሰምዕ እንከለኻ ኤርትራዊዶ ኣይኰነን ክትብል’ውን ትግደድ ኢኻ። ስም ናይ ነፍሲ-ወከፍ ፍጡር መለለይን መጸውዒን እዩ። ልዕሊ ዝዀነ ድማ ክብሪ ኣለዎ። ብፍላይ ከኣ፡ ኣብ ደቂ- ሰብ ዓቢ ክብሪ ኣለዎ። ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ዝወጽእ ዝነበረ ኣስማት፡ ምስ ባህልን ልምድን ዝተኣሳሰር ብምንባሩ፡ ነቲ ካብ ቀዳሞት ወለዶታት እናተሰጋገረ ዝመጽአ መለለዪ ሕብረተ- ሰብና ዝዀነ ኣስማት፡ ኣብ ምዕቃብ ልዑል ተራ ክጻወት ጸኒሑ እዩ። ሎሚ ግን ኣብ ምዕቃብ መንነትስ ይትረፍ ብግቡእ ከተድምጾም ዘይትኽእል ትርጕም ኣልቦ ዝዀኑ ኣስማት ካብ ዝቀላቐሉ ዓመታት ኣቝጺሩ ኣሎ። “ስምካ መን እዩ” ተባሂሉ ዝተሓተተ ቈልዓ’ውን፡ ስሙ ኣብ ምድማጽ ይሽገር ኣሎ። ዓበይቲ ወለዲ ንደቂ ደቆም ክጽውዕዎም እንከለዉ ዝሽገሩሎም ኣስማት፡ ከም ቅቡላት እናዀኑ ይመጽኡ ኣለዉ። እዚ ከም’ዚ ዓይነት ኣስማት፡ ከም’ዚ ዘለዎ እንድሕር ደኣ ቀጺሉ፡ ጽባሕ ንግሆ መንነትና ንምፍላጥ ኣጸጋሚ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣቦታት ክምስሉ “ስም ይመርሕ፡ ጥዋፍ የብርህ” ይብሉ ነበሩ። ምኽንያቱ፡ ስም መለለዪ መንነት ስለ ዝዀነ። ሓደ ሰብ ስሙ ምስ ዝነግረካ ወዲ ኣየነይቲ ሃገር ምዃኑ ንኽትፈልጥ እቲ ዝቐለለ እዩ። ኣብ ዝዀነ ኣጋጣሚታት ጐፍ ኢሉ ስሙ ንዘላለየካ ወጻእተኛ ድማ እዚ ቻይናዊ፡ ጀርመናዊ፡ ኩባዊ፡ ህንዳዊ፡ ሩስያዊ፡ ኢትዮጵያዊ፡ ኮርያዊ፡ ዓረባዊ፡ ... ክትብል ኣይትጽገምን። ሕሉፍ ሓሊፎም ኣስማትና መላገጽን መጽረፍን ኰይኖም ይርከቡ። ንሓንቲ ከተነኣእሳ ዝደለኻ ሰብ ባህጉ፡ ለቱ፡ ሃንሱ፡ ስላስ... እናበልካ ምጽራፍ ልሙድ ኰይኑ ኣሎ። ኣብ ዓለም ካብ ስላሴ፡ ባህጊ፡ ዝዓቢ ነገራት የለን። ሓቂ ድዩ ዋላስ ዋዛ ኣይፈልጥን፡ ሓንቲ ዝፈልጣ ዕላል’ውን ኣላ። ሓደ ግዜ፡ ሓደ ሓድሽ መምህር ንተመሃሮ ንዝሃቦም ዕዮ ክፍሊ ኣሪሙ ጥራዞም እናጸውዐ ክመልሰሎም እንከሎ፡ ኣብ ናይ ሓንቲ ጥራዝ ተመሃሪት ‘ስላስ’ ዝብል ምስ ርኣየ፡ ናታ ስም ኣይኰነን ኢሉ ስለ ዝገመተ ነታ ጥራዝ ሓፍ ኣቢሉ፡ “ ካባኻትኩም ናይ ኣዲኡ ጥራዝ ሒዙ ዝመጽአ መን እዩ” ኢልዎም ዝበሃል ዘረባ’ውን ኣሎ። በዚ ይዅን በቲ ትርጕም ኣስማትና ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን፡ ኣብ ሓደጋ ምጽናት ከም ዘለዉ እዩ ዘርእየካ። ኣብ ክንዳኦም ክላራ፡ ዊልያም፡ ሻኪራ፡ ሪሃና፡ ክሪስትያኖ፡ ካካ፡ ሮበርቶ፡ ሳካ፡ ሞሪኖ፡ መሲ...ዝብል ኣስማት ዓብሊሉ ኣሎ። እቲ ዘገርም፡ ትርጕም ናይዚ ኣስማት ፈሊጦም ዘውጽኡዎ ሰባት ኣዝዮም ቁንጣሮ ምዃኖም እዩ። “ኣብታይስ ካብ ጸጊበን ዝዕንድራ ይዕንድራ ኣለዋ ኢለን ዝዕንድራ ይበዝሓ” ዝብል ምስላ ቀዳሞት ድማ የዘኻኽረካ። ስም ክንዮ መጸውዒ ምዃኑ፡ መግለጺ ሃገራዊ፡ ሃይማኖታዊ፡ ባህላዊ፡ ታሪኻዊ ክብርታት እውን እዩ። ብዘይካ ስሕት ኢልካ ንጣር ከም ዋህራር፡ ቅድሚ 35 ዓመታት ዝወጽእ ዝነበረ ኣስማት ኣብዞም ሕጂ ዝውለዱ ዘለዉ ህጻናት ክትረኽቦ ዝሕሰብ ኣይኰነን። ብፍላይ ነቶም ንውሕ ዝበሉ ኣስማት ዘለዎም ሰባት፡ ብጭርቃን እናምሰልካ “ኣይ እገለ ደኣ፡ ስሙ መጠምጠምያ ቅናት ኣደይ ጕዐይ እንድዩ” ኢሎም ብቕጽል ክዛረቡ ሰሚዐዮም ኣለኹ። ዋላ ኣብ ይቝጸር ኣሎ። ንነዊሕ ዓመታት ምሳኻ ዝተጐዓዘ፡ ዝተጋደለ፡ ዝሰርሐ ሰብ ብገለ ምኽንያት ምሉእ ስሙ ኣብ ትሕተተሉ’ውን፡ እቲ ልክዕ ስም ኣብ ምርቋሕ ምጽጋም ንቡር ተርእዮ ኰይኑ ኣሎ። 20 ዓመት ምሳኻ ዝሰርሐ ሰብ፡ ብሰንኪ ሰባቢርካ ኣካላትን ፊደላትን ስሙ ምጽዋዕካ እዚ ሰበብ እዚ ይመጽእ ኣሎ። ነዚ ዘልዓልኩዎ ኣርእስቲ ዘራጉድ፡ ሓደ-ሓደ ዝዘከርኩዎም ኣጋጣሚታት ወስ ከብለልኩም። ቅድሚ ገለ ዓመታት ኣቢሉ፡ ሓደ ዓርክና ንሓንቲ ለተጋብር እትበሃል ኣብ ዓዲ ዝፈልጣ መተዓብይቱ ጐርዞ፡ ድሕሪ 7 ዓመት ኣብ ጐደና ሓርነት ጎፍ-ንጎፍ ምስ ተራኸቡ፡ “ዋው! ምጥዓም መዓልቲ! መርሓባ ምሕረት ሓፍተይ፡ ኣንቲ ከመይ ኣለኺ” ኢሉ ናይ ናፍቖት ኢዱ ዘርጊሑ ሰላም ክብላ እንተ በለ፡ “ርሓቐለይ ጥራሕ . . ስማዕዶ ንስኻ! ስመይ ናብ ሜርሲ ከም ዝቐየርኩዎ ኣይትፈልጥን ዲኻ ምሕረት ኢልካ ትጽዋዓኒ” ብምባል ኮርያ ገዲፋቶ ከም ዝኸደት ናይ ቀረባ ዝኽሪ እዩ። ሓደ ‘ምዕቡል ኣተሓሳስባ ኣለኒ’ ዝብል መንእሰይ ብዛዕባ ኣስማት ዝምልከት ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ኣኼባ ምስ ተገብረ፡ ደው ኢሉ ዝተዛረቦ’ውን ናይ ቀረባ ዓመታት ዝኽረይ እዩ። ንሱ ”ኣቦሓጐታትናን እኖሓጐታትናን ክንዝክር ተባሂሎም ዝወጽኡ ዘለዉ ኣስማት፡ ኣነ ብወገነይ ኣይቅበሎምን እየ። ንኣብነት ገብራይ፡ ገብረእግዚኣብሄር፡ ሃንስ፡ ብርሃና፡ ስላስ፡ ለተኺዳን... ኢልካ ስም ምውጻእ ጐዳኢ እዩ። ሰሚዕኩም ኣለኹም፡ ደቅና ብደቂ ክላሶም ክጽረፉ ይውዕሉ ስለ ዘለዉ፡ ኣስማቶም የሕፊርዎም ኣብ ቤት ትምህርቲ ካብ ዕረፍቲ መሊቖም ንገዛኦም ይመጽኡ ኣለዉ” ከም ዝበለ እዝክር። እዚ ሕጂ ዝመጽእን ዝወጽእን ዘሎ ባዕዳዊ ኣስማት፡ ከምዚ ዘለዎ ብናህሪ ምስ ዝቕጽል ግን፡ እቲ ናይ ብሓቂ መለለዪናን መንነትናን ዝዀነ ኣስማት ኣብ ሓደጋ ክኣቱ እዩ። ኣስማት ስግር ባሕሪ ከኣ፡ ከም መፍለጢና ናይ ምልዋጥ ዓቕሙ ኣዝዩ ልዑል ክኸውን እዩ። ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ዝወጽእ ዘሎ ኣስማት ማእለያ የብሉን። መብዛሕትኡ ድማ፡ ናይ ጸለውቲ ሰባት ማለት ናይ ባዕዳውያን ተዋሳእቲ፡ ስፖርታውያን፡ ጋዜጠኛታት፡ ደረፍቲ፡ መራሕቲ ሃገር... እዩ። ኣብ’ዚ ሕጂ ግዜ ዝወጽእ ዘሎ ኣስማት ከም መምዘኒ ምዕባለን ዘመናውነትን ገይርካ ይውሰድ ኣሎ። እዚ ድማ፡ ምልክት ናይ ዘይብሱላት ሰባት እዩ። በዚ ድራኸ’ዚ ድማ፡ እቶም ዓቢን ትርጕም ሓዘልን ወለድና ተመንዮም ዘውጽኡልና ከም ተስፋገርግስ፡ ተስፋሚካኤል፡ ተኽለማርያም፡ ተኽለሃይማኖት፡ ለተማርያም፡ ገነት፡ ዓንደጽዮን፡ ሓድገምበስ፡ ሃብተማርያም፡ ደብሮም፡ ገብረመስቀል ... ዝኣመሰሉ ኳዕናናት ኣስማት ከም ናይ ብሕቲ ትካላት ሓጺሮምን ተቐምቂሞምን ክትርእዮም እንከለኻ ዘገርም እዩ። ንተኽለሃይማኖት ቲ.ከይ፡ ንተኽለማርያም ቲ.ኤም፡ ንተስፋኣለም ተስ... ። እዚ ድማ ቅቡል ኣስማትን ምልክት ናይ ስልጣነን ኰይኑ ስለዚ ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝሰማዕናዮ’ውን፡ ትርጉሙ ፈሊጥና ከነውጽኣሎም ሓላፍነትና እዩ። ምኽንያቱ ኣስማትና ንእንታይነትና ስለዝገልጹ። ስም ሓንሳብ ምስ ወጸ ንዘልኣለም ዝነብር መለለዪ ሓደ ሰብ እዩ። ዋላ’ውን እቲ ሰብ ምስ ሞተ ስሙ ኣይመውትን እዩ። ስሙ ብደቂ-ደቁ ንወለዶታት ይለዓል። ከም ሰባት ንኣስማት ስድራቤቶም ከም መሐበንን መኹርዕን’ውን ይጥቀምሉ እዮም። ስለ’ዚ ሓደ ብተልዓሽ ዝተወሃበ ስም፡ ክንዮ’ቲ ቈልዓ ዘሕድረሉ ስክፍታታት ንእንታይነት ናይቲ ሕብረተ-ሰብ’ውን ስለ ዝገልጽ ዘስዕቦ ዕንወት ብዙሕ እዩ። ካልእ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን እናተረፈ ዝመጽእ ዘሎ ኣሰያይማ’ውን ኣሎ። ስም ናይ ኣቦሓጐኻ፡ መቃልስትኻ፡ መማህርትኻ ንውሉድካ ምስያም እዩ። እዚ እቲ ዝዓበየ መንነት ሓደ ሕብረተ- ሰብን ሃገርን ኣብ ምዕቃብ ዓቢ ተራ ኣለዎ። ብፍላይ ኣስማት ናይ ትፈትዎም ምእንቲ ሃገርን ህዝብን ዝተበጀዉ ጀጋኑ፡ መቃልስቲ፡ መማህርቲ፡ ኣዕሩኽ... ኣብ ምስያም ክድፋኣሉ ዘለዎ ልምዲ እዩ። በጃ ሃገር ዝሓለፉ ጀጋኑ ኣስማቶም ኣብ ደቅኻ ምውጻእ ዓበይቲ ረብሓታት ዘለዎ እዩ። በቲ ሓደ ኣስማት ጀጋኑ ይዝከር፡ በቲ ካልእ ድማ መበቆላዊ ኣስማትና ቀጻልነት ይህልዎ። እዚ እንብሎ ዘለና ክንዮ ኣብ ሰባት፡ ኣብ ኣብያተ ትምህርትና’ውን ተሰይሙ ኣሎ - ጽቡቕ ስጕምታት እዩ። ቤት ትምህርቲ ወልደኣብ ወልደማርያም፡ ኢብራሂም ሱልጣን፡ ሳልሕ ጠጠው፡ በርሀ ጻዕዳ፡ እድሪስ ዓዋተ...። ገጠራትና እንተዀነ፡ ነቶም ዝሓሹ መበቆላውያን ኣስማትና ምጥቃም ተጣሒሱ ይርከብ። ሓዲሽ ኣስማት ከም ምዕባለ ተወሲዱ፡ ከስፋሕፍሕ ይረአ ኣሎ። ሓደ ነቲ ሓደ ምእራም ወይ ዓገብ ምባል ዛንታ ኰይኑ ተሪፉ። ሓደ ቈልዓ ምስ ተወልደ ስም ናይ ምውጻእ ምሉእ ሓላፍነት ንስድራ እዩ ዝግደፍ። ዝመረጽዎ ስም ከውጽኡ ከኣ መሰል ኣለዎም። እዚ መሰል’ዚ ግን፡ ካብ መንነትን ባህልን እምነትን ታሪኽን ሕብረተ-ሰባት ዝረሓቐ ምስ ዝኸውን ዘስዕቦ ሃሰያ ቀሊል ኣይኰነን። መሰልካ ስለ ዝዀነ ትርጕም ዘይብሉ ምልጣፍ፡ ኣብ መጻኢ ብደቅኻ ክትወቀስን ክትክሰስን ምንባር እዩ። ቅድሚ ናጽነት “ኢትዮጵያ” ብዝብል ስም ዝጽውዑ ዜጋታት ነይሮም እዮም። ኤርትራ ሓራ ምስ ወጽአት ግን፡ ብዙሓት ስሞም ቀይሮም እዮም። ካልእ ሓደ-ሓደ ግዜ እትዕዘቦ ኣብ ናይ ገለ ሰባት ዝወጽእ ኣስማት ኣሎ። ታሪኽን ቅያን ጅግንነትን፡ ዓቢ ታሪኽ ዝተፈጸመሎም ቦታታት ኣብ ስም ደቅኻ ምውጻእ ዘኹርዕ ንምዕራፋት ማህደር ታሪኽናን መንነትናን ዘዘኻኽር እዩ። ከም ኣብነት ደንደን፡ ሓሬና፡ ሰንሒት፡ ሰምሃር፡ ናቕፋ፡ እምባሃራ፡ ኣልጌና፡ ሳግም፡ ሳሊና፡ መረብ፡ ባርካ፡ ሮራ፡ በይሉል፡ ዛራ፡ ኦማል፡ ዳህላክ...ምዝካር ይከኣል። ካልእ ንሕሉፍ ታሪኽና ንምዝካርን ንምግላጽን ዝወጽኡ ኣስማት’ውን ኣለዉ። መትከል፡ ፈንቅል፡ መሪሕ፡ ዝናር፡ ዕርዲ፡ ኣርማና፡ ታሪኽ፡ ሰነድ፡ ሕድሪ፡ ዋርሳይ፡ ይከኣሎ፡ ደጀን፡ ጽንዓት፡ ሃገር . . . ። ብተወሳኺ፡ ስም ክንዮ ባህላውን ሃይማኖታውን ነገራት ታሪኻውን መድረኻውን ትርጕም’ውን ኣለዎ። ኣብ እዋን ናጽነት ናይ ዝተወልዱ ቈልዑ ኣስማቶም እንተደኣ ተዓዚብና ምስቲ መድረኽ ዝኸዱ እዮም። ሓርነት፡ ናጽነት፡ ዮሃና፡ ብስራት፡ ቅሳነት፡ ሰላም፡ ራህዋ፡ መርሃዊት፡ ወጋሕታ፡ ሑርያ፡ ፍረ-ቃልሲ፡ ፍረ-ሰውራ፡ ዓወት... ዝብሉ ኣስማት ክንረክብ ግድን እዩ። ብትኽክል ድማ፡ ነቲ ሃገርና ኤርትራ ዝረኸበቶ ናጽነት ዘመሓላልፍዎ ረዚን መልእኽቲ ኣለዎም። እንተ እዚ ሎሚ ዝበቁልን ዝጠብቕን ዘሎ ኣስማት ክንዮ ባህላዊ ወራር ምዃን ሓሊፉ፡ ካልእ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ የብሉን። ብዘይ ምግናን፡ እቶም ብናይ ምዕራባውያን ባህልን ልምድን ክጽለዉ ዝኽእሉ ኣብ ደገ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ንደቆም ዘውጽኡሎም ስም ምስቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝወሃብ ዘሎ ኣስማት ክነጻጸር እንከሎ በንጻሩ እዩ። ብናይ ኤርትራዊ ክብርን መንነትን ኣስማት ደቆም ዝረቝሑ ሰባት በቶም ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዘለዉ ዜጋታትና ዘይኰነስ፡ በቶም ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ዝዝውተር ዘሎ እዩ። እቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለዉ ግን፡ ንባህልናን ክብርናን ዘንጸባርቕን ዝገልጽን ኣስማት ገዲፍና፡ ትርጕሙ ዘይንፈልጦን ዘይውክለናን ኣብ ዝሓለፉ ወለዶታትና ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ኣስማት ነዘውትር ኣለና። ህጻን ተወሊዱ ስም ኣብ ዝወጸሉ እዋን፡ ዋላ’ኳ ውሳነ ናይ ክልተ ወለዲ ይኹን መብዛሕትኡ እዋን ኣዕሩኽ፡ ቤተሰብ፡ ኣስማት ከም ዝረቝሑ ንፈልጥ ኢና። እዚ ኣብ’ቲ ዝወሃብ ስም ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ። ኣብ’ዚ ጉዳይ ስድራቤት ናይቲ ቈልዓ ጥራሕ ዘይኰኑስ፡ ሕብረተ-ሰብ’ውን ተሓታቲ እዩ። “ትርጕም ስም ጓልካ ወይ ወድኻ እንታይ እዩ” ተባሂሎም ዝምልሱ ወለዲ ውሑዳት እዮም። ብሓፈሻ ግን እቲ ብመቕርብ ዝወሃብ ሕርያ ኣስማት፡ ቅድሚ ምጽዳቑ ትርጕሙን መበቆሉን ብደቂቕ ምመያ ክግበረሉ ይግባእ። እቲ ስም ኣብ ቅዱሳት መጻሓፍቲ ዝርከብ እንተደኣ ኰይኑ ከኣ ትሓተሉ፣ ካልእ ትርጉም ዘለዎ ኰይኑ ክጸንሓካ ስለዝኽእል። ስለ’ዚ ንደቅና ስም ኣብ እነውጽኣሉ እዋን፡ ከይተሃወኽና ናይ ገለ-ገለ ሰባት ዝወጽእ ዘሎ ኣስማት ከኣ’ሞ፡ ስም ናይዘን ኣብ ወርሒ-ወርሒ ዝቀያየራ ዘለዋ ዓይነት ሞባይላት ኰይኑ እዩ ዝስመዓካ። ስለ’ዚ፥ ወለዲ፡ ጎረቤት፡ መቕርብ ብዓቢኡ ድማ ሕብረተ-ሰብ፣ ነዚ እናሳዕረረ ዝኸይድ ዘሎ ኣሰያይማ ኣብ ምምእዛኑ ተራኦም ከዕዝዙን ዓገብ ክብሉን ይግባእ። ሓዳስ ኤርትራ 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.202 ሄለን መኸታ ሄለን መኸታ", "char_count": 6434, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02767", "text": "እናሓጎታትና ብንኡስ ዕድመአን እየን “ትብጻሕኩም” ዝብሃላ ነይረን። “ባዕልና ከነዕብያ፡” ኢሎም ዝወሰዱወን እንዳ ሓሙ ከኣ ክሳዕ 12 ዕድመአን፡ ዕድል እንተ ገይረን ከኣ ክሳዕ 16 ዕድመአን ይጽመሙወን። ካብኡ ንደሓር ግን ናብ ሓዳርን ቈልዑን እየን። ኣቦሓጎታትና’ውን ካብአን ብቝሩብ እዮም ዝዓብዩ እምበር ንሳቶም’ውን በዚ ናይ ሕጂ መለክዒ ብጽሕና ናኣሽቱ እዮም። ከምዚ ሕጂ ኣብ ሕጊ ሰፊሩ ትሕቲ 18 መርዓ ክልኩል ኣይነበረን። ኣብቲ ግዜ’ቲ፡ ደቂ 18 ድሮ ሰለስተ ቈልዑ ዘለዉዋ ዝሰደረት ስድራ እዮም ዝመርሑ ነይሮም። ዋላ ደኣ ልዕሊ ዕድመኦም ሓላፍነት ይወሃቦም፡ ዳርጋ ኩሎም ብግቡእ ይዋጽኡዎ ነይሮም። መርዓ ትሕቲ ዕድመ ሳዕቤኑ ተገንዚብካ ጭካነ ዘሎዎ ውሳነ ይመስል እዩ። እንተኾነ ነቲ ውሳነ ክውስኑ ዘገድዶም ምኽንያት ነይሩ እዩ። ሓደ ካብቲ ምኽንያት ዕምሪ ሰብ ሓጺር ምንባሩ እዩ። ኣብ 1900 ብዓለም ደረጃ ዕምሪ ሰብ ብገምጋም 32 ይበጽሕ ነይሩ፣ ኣብ 2021 ብዝተኻየደ መጽናዕቲ ዕምሪ ሰብ ናብ 76ን ልዕሊኡን በሪኹ። ሕጋዊ መርዓ ከኣ ካብ 18 ንላዕሊ እኹል ሰብ ዝገብረና ረቛሒ እንታይ እዩ፧ ዕድመ፡ መርዓ፡ ውላድ…፧ እኹል ሰብ ዝገብረና ረቛሒ እንታይ እዩ፧ ዕድመ፡ መርዓ፡ ውላድ…፧ ማሕበራዊ እምነ ምዕራፍ እዩ። ሕብረተሰብና መርዓ ከም ዓቢ መዐቀኒ እኹል ሰብ ይወስዶ። ብፍላይ ንጓል ኣንስተይቲ ክንዮ መዐቀኒ ናይ ብጽሕናኣ፡ ከም መግለጺ ክብራን ክብሪ ስድራኣን እዩ ዝርአ። “ዝኣኸለት ጓልካ ንዝብኢ ሃባ፡” ዝተባህለ’ውን ማሕበራዊ ጽንኩርነት እዚ ዛዕባ ኣብ ግምት ብምእታው እዩ። ድሕሪ መርዓ፡ ሓዳርካ ምፍላይን ኮይኑ ይርከብ። ትርጉም ብጽሕና ወይ እኹል ሰብ፡ ካብ ሕብረተሰብ ናብ ሕብረተሰብ ዝተፈላለየ ይኹን እምበር፡ ‘ዕድመ’ ናይ ሓባር መዐቀኒ ኮይኑ እዩ ጸኒሑ፣ ገና’ውን ከም መዐቀኒ ይቕጽል ኣሎ። ንኣብነት፡ ሕጋዊ ተሓታትነትን መሰለን ዕድመ ከም መዐቀኒ ብጽሕና ይወስዶ። እቲ ካልኣይ መዐቀኒ ብጽሕና፡ ዝፈልጥ፡ ዘኽብርን ዘማእዝንን ከም እኹል ሰብ ክብርን ባይታን ይወሃቦ።", "char_count": 1134, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02768", "text": "ስራሕን ሞያን- ስራሕን ሞያን- ባህሊ ስራሕ ብርክት ዝበለ እወታዊ ባህርያት ከነዕቢ ይሕግዝ። ጐድኒ ጐድኑ ከኣ ቍጠባዊ ኣገዳስነት ኣሎዎ። ወለድና፡ መጻምድቲ ክንመርጽ እንከለና፡ “ወፊሩ ይኣቱ ድዩ፧” ኢሎም ይሓቱ እዮም። እዚ ከኣ ስራሕን ሞያን መዐቀኒ ከም ዝወስድዎ ዘመልክት እዩ። ዕላማ- ዕላማ- ኣብ ግዜ ቍልዕነት ዘይተኣደነ ባህግን ጸዓትን እዩ ዘሎና። ምስ ዕድመን ተመኵሮን ምድላብ ግን እንደልዮ ነገር ብመንጽር ዘሎና ሓይሊ፡ ጸጋ፡ ድኽመትን ብድሆን ተኽእሎኡ ገምጊምና ክንወቕዖ እንደሊ ዕላማ ነቐምጥ። ኣብ ህይወት ክንበጽሖ እንደሊ ዕላማ ብንጹር ኣብ እንፈልጠሉን ብዘይ ናይ ካልእ ሰብ ድፍኢት ዕላማና ንምብጻሕ ክንጽዕር ኣብ እንጅምረሉ ግዜ፡ ከም እኹል ሰብ ክንቍጸር ንኽእል። ደሊኻ ህይወትካ ከተመሓድር ትኽእል ምዃንካ ከተርኢ ኣሎካ። ትውስኖ ውሳነታት ካብ ጽልዋን ተጽዕኖን ካልእ ሰብ ሓራ ድዩ፧ ወልፍታት ኣሎካ ድዩ፧ ብኣብነት ትመርሕዶ፧ ዝብሉ ሕቶታት ከም መዐቀኒ እኹል ሰብ ክውሰዱ ይኽእሉ። ምሕደራ ስምዒት- ምሕደራ ስምዒት- ሓደ ካብቲ ንቘልዓን ኮተቴን ካብ እኹል ሰብ ዝፈልዮ ረቛሒ፡ ስምዒቶም ናይ ምቍጽጻር ክእለቶም እዩ። ስምዒት፡ ናይ ምሕሳብን ምውሳንን ክእለት ብኣሉታ ይጸሉ’ዩ። እኹል ሰብ ዝበሃል እምበር ብስምዒት ዘይኮነ ብርትዒ ክውስን ዝኽእል እዩ። ፋይናንሳዊ ንቕሓት- ፋይናንሳዊ ንቕሓት- ስራሕን ሞያን ብቝጠባ ነብስኻ ኣብ ምኽኣል ዓቢ ኣበርክቶ ኣለዎ። ብተወሳኺ፡ ንሎሚ ጥራይ ዘይኮነ ንመጻኢ ሓሲቡ፡ ገንዘብ ከዋህልል፡ ምንጪ እቶቱ ከበርክትን ጸጋታቱ ንምርባሕ ገንዘብ ከውፍርን ዝጽዕር ከም እኹል ሰብ ከቝጽሮ ይኽእል። ብስለት- ብስለት- ብስለት ኣተሓሳስባ ምስ ምሕደራ ስምዒት ቀጥታዊ ዝምድና’ዩ ዘሎዎ። ሓሳብ ካልእ ሰብ ናይ ምስማዕን ምኽባርን፡ ብህድኣት ናይ ምሕሳብ፡ ጌጋኻ ናይ ምቕባልን ምእራምን ክእለት፡ ወዘተ ከም እኹል ሰብ ከቝጽረና ይኽእል። ምብህሃል- ምብህሃል- ናይ ምብህሃል ክእለት፡ ናይ ምዝራብ ክእለት ጥራይ ኣይኮነን ዘጠቓልል። ኣብዚ ዛዕባ’ዚ ከም መዐቀኒ እኹል ሰብ ዝሕሰብ ክእለት ምዝራብ ዘይኮነ፡ ጽን ኢልካ ናይ ምስማዕ ክእለት እዩ። ከም ካልኣይ መዐቀኒ ከኣ ኣበይ፡ መዓስን ብኸመይን ንዛረብ ምፋላጥ እዩ። ኣብ ዝደለዮ ግዜ፡ ከባቢኡ ከየንበበ፡ ዝተራእዮ ዝዛረብ ሰብ ከም ቈልዓ’ዩ ዝቝጸር። ስለዚ ጥበብ ምዝራብ’ውን ቀሊል ሚዛን ኣይኮነን ዘሎዎ። ተገዳስነት ኣብ ጥዕና- ተገዳስነት ኣብ ጥዕና- ኣገዳስነት ጥዕና ዋላ ድኣ ካብ ናኣሽቱና ንመሃሮ፡ ብመረዳእታ ጥዕናና ክንሕሉ እንጅምር ግን ምስ ዓበና እዩ። ኣመጋግባና ክንሕሉ፡ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ከነዘውትርን ካብ ጐዳእቲ ወልፍታት ክንእለ ምስ እንጅመር፡ ናብ ምእኻል ደረጃ ንድይብ ከም ዘለና ከመልክት ይኽእል። ሓላፍነት ምስካም- ሓላፍነት ምስካም- ኣብ ሕብረተሰብና ሓላፍነታዊ ምዃን ዳርጋ እቲ ቀዳማይን ዝዓበየን መዐቀኒ እኹል ሰብ’ዩ ክብሃል ይከኣል። ትጽቢታት ሕብረተሰብ ከተማልእን ንኻልኦት ክትኣልን ክተማእዝንን እንተ ዘይክኢልካ፡ ዕድመ ብዘየገድስ ካብ ቈልዓን ኮተቴን ፈልዩ ኣይርእየካን እዩ። ነብስኻ ናይ ምዕባይ ተበግሶ- ነብስኻ ናይ ምዕባይ ተበግሶ- እኹል ሰብ ክኾኖ ዝግብኦን ዝደልዮን ዝፈልጥን ንምብቅዑ ዝጽዕርን እዩ። ትምህርቲ፡ ሞያን ዕድላትን መወዳእታ ከም ዘይብሉ ዝኣምንን ብዝተኻእሎ መጠን እቶቱ ከዕቢ ዝጽዕርን፡ እኹል ሰብ እዩ ክንብል ንኽእል። ድልዱል ማሕበራዊ ዝምድናን ድልዱል ማሕበራዊ ዝምድናን ተሳትፎን- ተሳትፎን- እኹል ሰብ ድልዱል ማሕበራዊ ዝምድናን ተሳትፍትን ብምምስራት ሓያልን ጸላውን ክኸውን ሕብረተሰብ ይጽበዮ። በዚ መንጽር ከኣ ንሕብረተሰቡ ብግቡእ ነብሰ ምምሕዳር- ነብሰ ምምሕዳር- “ነብሱ ከመሓድር ዘይከኣለ ንመን ከምሓድር እዩ፡” ክበሃል ሰሚዕና ንኸውን ኢና። ኣብ ሕብረተሰብና እኹል ሰብ ምዃንካ ከተርኢ እንተ መጽናዕቲ ተኻይዱ ነይሩ። ኣብቲ መጽናዕቲ 17,000 ውልቀሰብ ተሳቲፎም፣ ትሕቲ 25 ሚእታዊት፡ መርዓን ውላድን መዐቀኒ እኹል ሰብ ምዃኑ ከም ዝኣምኑ ገሊጾም። ልዕሊ 57 ሚእታዊት ከኣ ስራሕን ሞያን መዐቀኒ ከም ዝወስድዎ ገሊጾም። ስለዚ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ትርጉም ብጽሕና ካብ መርዓን ደርዓን ናብ ስራሕን ሞያን ገጹ የብል ምህላዉ የርእየካ። ትርጉም ብጽሕና፡ ክሊ ዕድመ ከም ዝጽልዎ’ውን እዚ መጽናዕቲ ይሕብር እዩ። ኣብ ክሊ ዕድመ 30-45 ዝረከቡ ዝበዝሑ ተሳተፍቲ እቲ መጽናዕቲ፡ መርዓን ውላድን ከም መዐቀኒ ክወስድዎ እንከለዉ፡ እቶም ዝያዳ ናብ ስራሕን ሞያን ዝዛዘዉ ተሳተፍቲ ከኣ ትሕቲ 30 ዝዕድመኦም ኮይኖም እዮም ጸኒሖም። ስለዚ ኣብቲ ክንሰርሓሉን ብሞያ ክንዓብየሉን እንደሊ ዕድመ መዐቀኒናን ስራሕን ሞያን ይኸውን። ስራሕን ሞያን ምስ ሓዝና ከኣ ናብ መርዓን ደርዓን ነብል ማለት እዩ። ኣብቲ ዝተገብረ መጽናዕቲ 80 ሚእታዊት፡ ነብሰ ምሕደራ፡ ሓላፍነት ምስካምን ናይ ምውሳን ሓርነትን መዐቀኒ እኹል ሰብ ኢሎም ከም ዝኣምኑ ሓቢሮም። ኣብ መደመደምታ፡ ኣብዚ ዘመን’ዚ ዝበዝሐ ሰብ ከም መለክዒ ዝወስዶ ረቛሒ ኣእምሮኣዊ ብስለት ከም ዝኾነ እቲ መጽናዕቲ ይጠቅስ። ንኣኻ ዝመስሉ ውሉድ ምምጻእን፡ መመላእታ ናይቲ ትጽቢታት እዩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ግን ብሰንኪ ማሕበረ ቍጠባዊ ብድሆታን ኣብ ትምህርትን ስራሕን ንነዊሕ ግዜ ምጽማድን፡ ማሕበራዊ ትጽቢት ኣብ ግዜኡ ክፍጸም በዳሂ ኮይኑ ይርከብ። ነዚ መዐቀኒ ብምልኣት ክትፍጽም ዘይምኽኣል ከኣ ዋላ ብዕድመ ተመኵሮን እኹል ሰብ ዝበጽሖ ብጻሕ ዝጐደለ ረቛሒታት ስለ ዘሎ ግን እኹል ሰብ ኮይኑ ከም ዘይስምዓካ ይገብር። ተመርዕዩ ዝወለደ ሰብ፡ ምስ ስድራኡ ዝነብር ምስ ዝኸውን፡ ዋላ ድኣ እኹል ሰብ ዘብል ብዙሕ ረቛሒታት ይሃልዎ፡ ዝጐድሎ ስለ ዘሎ ንነብሱ ከም እኹል ሰብ ክርእያ ክሽገር ይኽእል። እኹል ሰብ ኣብ 21 ዘመን እኹል ሰብ ኣብ 21 ዘመን ትርጉም እኹል ሰብ፡ ብዝተፈላለየ ረቛሒታት ስለ ዝጽሎ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ምሉእ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ክቕየር ንቡር እዩ። ሎሚኸ እኹል ሰብ እንብሎ ከመይ ዝበለ እዩ፧ መዓስ እዩ ዝኣኸልና ኮይኑ ዝስምዕና፧ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ነዚ ሕቶታት ንምምላስ ንሳላሳ ዓመታት ዝቐጸለ ሓንጐል እኹል ሰብ ከመይ ይመስል፧ ሓንጐል እኹል ሰብ ከመይ ይመስል፧ ሓደ ካብ መዐቀኒታት እኹል ሰብ፡ ኣእምሮኣዊ ዕቤት እዩ። ኣእምሮኣዊ ዕቤት ምስ ዘይውሕስ፡ ባህርያውን ማሕበራውን ምዕባለ ክህሉ ስለ ዘይክእል፡ ኣእምሮኣዊ ዕቤት መሰረታዊ መዐቀኒ እዩ ክብሃል ይከኣል። ሓንጐል ሰብ ኣብ ፈለማ ቍልዕነት (2-3 ዕድመ)፡ ኣስታት 90% ምዕባለ የርኢ። እዚ ኣብ ንኡስ ዕድመ ዝብጻሕ ደረጃ ምዕባለ ምስ ትሕተ ቅርጽን ዕቤት ዋሃዮታት ሓንጐልን ዝተኣሳሰር እዩ። እቲ ዝተረፈ ንምሉእ ዕድመና ዝቕጽል ምዕባለ ከኣ ምስ ምትእስሳራት ዋሃዮታትን ካልእ ንጥፈታት ሓንጐልን ዝተሓሓዝ እዩ። ሓንጐል ሰብ ምሉእ ምዕባለ ዝበጽሓሉ ውሱን ክሊ ዕድመ ክትጠቅስ ኣሸጋሪ እዩ። ይኹን እምበር በብደረጃኡ ክሳዕ 65 ዕድመና ምዕባለ እናኣርኣየ’ዩ ዝኸይድ። ድሕሪ 65 ዕድመ’ውን ምዕባለኡ ይቕጽል እዩ፣ ግን ብዝተፈልየ ኣገባብ። ድሕሪ 65 ዕድመ፡ ገለ ክፋል ሓንጐልና ምዕባለኡ ክድረትን ክኣርግን ይርአ። ገለ ክፋል ከኣ ምዕባለኡ ይቕጽል። እዚ ግን ምስ ተወርሶ፡ ቅዲ መነባብሮን ኵነታት ጥዕናን ክውስኽ ወይ ክጐድል ይኽእል። ሓንጐል ሰብ ኣብ ክሊ ዕድመ 20-39 እኹል ግዝፊን ምትእስሳር ናይ ዋሃዮታት ሓንጐልን የማዕብል። ሓንጐል እኹል ሰብ ዘሎዎ ብቕዓት ምስ እንዕዘብ፤ - ኣዕጋቢ መጠን ምትእስሳር ዋሃዮታት ሓንጐል፣ - ብቑዕ ዝኾነ ንጥፈታት ዋሃዮታት ሓንጐል፣ - ዝማዕበለ ደረጃ ብልሕን ንጥፈታት ሓንጐልን፣ - ኣዕጋቢ መጠን ምሕደራ ስምዒት፣ - ዝማዕበለ ግድል ናይ ምፍታሕ ክእለት፣ - ዝሓሸ ናይ ምውሳን ብቕዓትን ካልእን ይውንን። ምዕባለ ሓንጐል ብብርክት ዝበለ ረቛሒታት ይጽሎ እዩ፣ ኣመጋግባ፡ ኣከባብያዊ ኵነታት፡ ትምህርቲ፡ ተመኵሮ፡ ወዘተ። በዚ ምኽንያት ገለ ሰባት ኣብ ንኡስ ዕድመኦም ብሱላትን ሓላፍነታውያንን ይኾኑ፣ ገለ ከኣ ምስ ዕድመኦም ዘይከይድ ውሳነን ንጥፈታትን ንዕዘበሎም። እኹል ሰብ እምበኣር ከም እኹል ሰብ ክሓስብ፡ ክውስንን ክነብርን ዝኽእል እዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.202 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 11", "char_count": 4494, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02769", "text": "ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ወግዓዊ መፋነዊ ተገይሩላ ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ወግዓዊ መፋነዊ ተገይሩላ ኮምሽነር ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ኣምባሰደር ዘመደ ተኽለ፡ ካብ 27 ሚያዝያ ክሳዕ 2 ግንቦት ኣብ ዙር በኒን ንእትሳተፍ ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ወግዓዊ መፋነዊ ኣካዪዱላ። ኣብ’ቲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ዝተኻየደ ናይ መፋነዊ ስነ ስርዓት፡ ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ንተቐዳደምቲ ኣብ ዘሕለፎ መልኽእቲ፡ እዚ መደብ መቐጸልታ ናይቲ ከም ባህሊ ሰሪጹ ክስርሓሉ ዝጸንሐ መስርሕ ምዃኑ ብምዝኽኻር፡ ኣብ ዝኸድዎ ውድድር ከም ጋንታ ተወሃሂዶምን ተሓጋጊዞምን ዝተለመደ ዓወት ሒዞም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ሰናይ ምንዮቱ ገሊጹ። ኣምባሳደር ዘመደ ኣብ መወዳእታ፡ “ዓብላልነት ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ኣብ ኣፍሪቃ ዳግማይ ንምርግጋጽን ንምዕቃብን፡ እቲ ሓላፍነት ኣብ እንግድዓኹም’ዩ፡ ” ብምባል ንተቐዳደምቲ ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ምክትታል ሃገራውያን ፈደረሽናትን ኮሚተ ኦሎምፒክን ፓራሎምፒክን ኤርትራ ኮሎኔል ሰሎሙን ስዩም ብወገኑ፡ “ተካእቲ ናይቶም ኣብዚ መድረኽ ዘብጽሑና ዓበይቲ ኣያታትኩም ኢኹም፡” ድሕሪ ምባል፡ “ንስኻትኩም ድማ፡ ሓደ ስጒምቲ ንቕድሚት ክትወስዱና ትጽቢት ንገብረልኩም ተቐዳደምቲ ኢኹም፡” ብምባል ሓጺር መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ። ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ መሪሑ ናብ ዙር በኒን ዘምርሕ ኣሰልጣኒ ዮናስ ዘካርያስ ብወገኑ፡ ወትሩ ዝግበረሎም ናይ መፋነዊ ስነ ስርዓት", "char_count": 878, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02770", "text": "ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት ኣብ ምስልሳል ዝርከብ እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ብቕድሚ ትማሊ ብግጥማት ኵዕሶ ሰኪዐት ቀጺሉ። ዕለት ቀዳመይቲ ናብ ፍርቂ ፍጻመ ዝሰገረት ጋንታ ኰይና። ኣብዛ ግጥም ተጻዋታይ ባርዕ - ሴም ዳዊት ንጋንታኡ 16 ሸቶታት ኣመዝጊቡላ። ብድምር 59 ሸቶታት ብምምዝጋብ ነታ 46 ሸቶታት ዘቝጸረት ብድሆ ስዒራታ። ኣብ መወዳእታ ጸወታአን ዘካየዳ ቶኮርን ዓዲ ሮሶን ነይረን። ቶኮር ድማ፡ 53ብ45 ስዒራ። ኣብዛ ግጥም እዚአ ተጻዋታይ ዓዲ ሮሶ ኢዮቤል ክብሮም 16 ሸቶታት ብምምዝጋብ ጸብለል ኢሉ። ኣብቲ ዕለት ፈለማ ናብ ሜዳ ዝወረዳ ባርዕን ነብሮን እየን። ባርዕ፡ ኣብ ልዕሊ ነብሮ 42ብ34 ተዓዊታ። በዚ ውጽኢት ተሓጊዛ ኸኣ፡ ናይቲ ቀጺለን ናብ ሜዳ ዝወረዳ ኣልጌንን ብድሆን እየን ነይረን። ኣልጌን ተጻዋታያ ሴም እስቲፋኖስ 30 ሸቶታት ከቚጽረላ ከሎ፡ በዚ ዝተኻየደ ግጥማት ከኣ፡ ኣልጌንን ቶኮርን ኣሰር ባርዕ ብምሓዝ ናብ ፍርቂ ፍጻመ ሓሊፈን። ውሽጣዊ ውድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ሜዳ መዓስከር ደንደን፡ ባርዕ ምስ ኣውገት ከምኡ’ውን ኣልጌን ምስ ቶኮር ብዘካይዳኦ ናይ ፍርቂ ፍጻመ ግጥም ክቕጽል’ዩ።", "char_count": 662, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02771", "text": "ባርሴሎና፡ ላሚን ያማል ብዘጋጠሞ ማህረምቲ ሓላኺቶ (ሃምስትሪንግ) ካብ ተሪፉ ዘሎ ግጥማት ላሊጋ ተኣልዩ ከም ዘሎ ገሊጻ። ፍጹም ቅላዕ ኣብ መበል 40 ደቒቕ ናብ ሸቶ ለዊጡዋ። ይዅን እምበር ንዘመዝገባ ሸቶ ኣብ ክንዲ ዝጽንብላ፡ ተቐይሩ ካብ ሜዳ ክወጽእ ተራእዩ። ባርሳ፡ ነቲ ናብ ሽዱሽተ ነጥቢ ወሪዱ ዝነበረ መሪሕነታ፡ 1ብ0 ብምዕዋት ናብ 9 ነጥቢ ክትመልሶ ከላ፡ ኮኾብ ተጻዋታያ ላሚን ያማል ብምኽሳራ ግን፡ ምሉእ ሓጐስ ኣይኰነላን። ላሚል ያማል፡ ብተኸላኻላይ ሰልታ ቪጎ ዩኤል ላጎ በደል ስለ ዝተፈጸሞ፡ ጋንታኡ ፍጹም ቅላዕ ክትረክብ ክኢላ። ንዝተረኸበት ባርሴሎና፡ ጽዋእ ላሊጋ ንምውሓስ፡ ረቡዕ ምሸት ምስ ሰልታ ቪጎ ግጥም ኣካዪዳ። ሓካይም ባርሴሎና ድሒሮም ንያማል ኣብ ዝገበሩሉ መርመራ ኸኣ፡ ካብ 3 ክሳዕ 5 ሰሙን ካብ ጸወታ ከም ዝርሕቕ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ያማል፡ ካብዚ ንኽዛዘም ሽዱሽተ ግጥማት ተሪፉዎ ዘሎ ላሊጋ ምእላዩ ክፍለጥ ከሎ፡ ኣብቲ ኣብ ክራማት ዝካየድ ዋንጫ ዓለም ግን፡ ከም ዘርክብ ክለቡ ኣፍሊጣ ኣላ። ባርሴሎና፡ ኣብቲ ንያማል ዝኸሰረትሉ ግጥም ተዓዊታ ብምውጸኣ፡ ነታ ሰሉስ ምሸት ኣብ ልዕሊ ኣላቨስ 2ብ1 ዝተዓወተት ማድሪድ ብ9 ነጥቢ በሊጻ፡ ብ82 ነጥቢ መሪሕነት ላሊጋ ጨቢጣ ትርከብ። ፕሪመር ሊግ ኣብ ሓድሽ ቅልስ ፕሪመር ሊግ ኣብ ሓድሽ ቅልስ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ንምዕታር፡ ክልተ ላዕለዎት ኣሰልጠንቲ ኣብ ኣገዳሲ ምዕራፍ በጺሖም ኣለዉ። ኣብዚ ግዜ፡ ዝሓለፈ ወቕቲ ስፖርት 2025-26 ዝነግሮ ዛንታ ካልእ፡ ተሪፈን ዘለዋ ሓሙሽተ ናይ መወዳእታ ግጥማት ዝትርኽኦ ኸኣ፡ ካልእ ኰይኑ ይርከብ።", "char_count": 893, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02772", "text": "እቲ ጸቕጢ ኸኣ፡ ኣንፈቱ ቀይሩ ይርከብ። “ሕጂ ሓድሽ ሊግ ኰይኑ’ዩ፡” እዚ፡ ኣሰልጣኒ ኣርሰናል ድሕሪ ናይ ሰንበት ስዕረት ዝበሎ’ዩ። ሲቲ፡ ረቡዕ ምሸት ኣብ ልዕሊ በርንለይ ብዘመዝገበቶ ናይ 1ብ0 ዓወት ከኣ፡ ከምቲ ዝበሎ እቲ ሊግ ከም ብሓድሽ ተጀሚሩ ይርከብ። ዋሕስ ትደልየሉ መድረኽ። ዋይን ሩኒ፡ ፕሪመር ሊግ በጺሕዎ ዘሎ መድረኽ ኣመልኪቱ ምስ ‘ቢቢሲ’ ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ፡ “ፈርጉሰን፡ ‘ወትሩ ሸቶ ክተመዝግብ ኣሎካ፣ ምኽንያቱ ኣብ መወዳእታ ፍልልይ ሸቶ ለውጢ ክፈጥር ይኽእል’ዩ’ ኢሉኒ፡” ክብል ዘኪሩ። ማንቸስተር ሲቲ፡ ኣብዚ መድረኽ ብተደጋጋሚ ሓደ ነገር ሃኒጻ’ያ፣ ግዜ። ናይ ዋንጫ ቅልስ ወሳኒ መድረኽ ኣብ ዝበጽሐሉ ግዜ፡ ፍሉይ ብቕዓት ተንጸባርቕ። እዚ ቅድሚ ሕጂ ኣርእያቶ እያ። ሕጂ ንኣርሰናል ኣጓኒፉዋ ዘሎ ድማ እዚ’ዩ። ክልተአን ጋንታታት 70 ነጥቢ ኣኪበን ብ37 ናይ ሸቶ ጸብለልታ፡ ሓሙሽተ ተረፍ ጸወታ ሒዘን ኣለዋ። ጋነርሳውያን፡ ን209 መዓልታት ኣብ መሪሕነት ሰሌዳ ፕሪመር ሊግ እዮም ኣሕሊፎሞ። ሕጂ ግን ንናይ ጓርድዮላ ሲትያውያን ኣረኪቦሞ’ለዉ። ኣርሰናል፡ ናብ ዝነበረቶ ደረጃ ንኽትምለስ ናይ ስነ-ኣእምሮ ለውጢ ዘድልየሉ መድረኽ ከኣ፡ ሕጂ’ዩ። ኣርሰናል፡ ካብ ኣጥቃዕታ ኣርሰናል፡ ሎሚ ዓመት ን10 ግጥማት፡ 1ብ0 እያ ተዓዊታትሉ። እዚ ኸኣ 10 ካብ 21 ግጥማት 48% ይሕዝ። ኣርሰናል፡ ተዓዊታ ክትወጽእ ድማ፡ ነዚ ክትቅይር ኣለዋ። ሰንበት ነጥበ መቐይሮ ፕሪመር ሊግ ኰይና’ያ ሓሊፋ። እቲ ቅልስ ከኣ፡ ናይ ነጥቢ ጥራይ ዘይኰነ ናይ ኵነት ኣእምሮ’ውን ኰይኑ’ሎ። ጽባሕ ቀዳም ኣርሰናል፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ ምስ ኒውካስል ክትገጥም ከላ፡ ሲቲ ድማ፡ ኣብ ኤፍኤ ካፕ ኣንጻር ሳውዝሃምፕተን ክትፋለም’ያ። ኣርሰናል፡ ጽባሕ ቀዳም ንፈለማ ግዜ ድሕሪ ወርሒ ጥቅምቲ ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ክትጻወት’ያ። ኣብ ስታድዩም ሞራሎም ዘበረኽ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ኣብ ዙር በኒን 5 ናይ ኮንቲነንታል ክለባት ዝርከብአን 15 ጋንታታት ክሳተፋ ምዃነን ሓቢሩ። ዮናስ ወሲኹ፡ ወላ’ኳ ናይ ምድላው ግዜ ሓጺር እንተነበረ፡ ብዝተኻእለ መጠን ጽቡቕ ምድላዋት ገይሮም ዝተለመደ ዓወት ከመዝግቡ ድሉዋት ምህላዎም ገሊጹ። ሓለቓ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ተቐዳዳማይ ናታን መድሃኔ ድማ፡ ኣብዛ ሃገራዊት ጋንታ ተጠርኒፎም ዘለዉ ተቐዳደምቲ ብዕድመን ተመኵሮን ንኣሽቱ ምዃኖም ብምሕባር፡ ኣብ ናይ ልምምድ ግዜኦም ዘጥረይዎ ናይ ጋንታ ውህደት ዓወት ሒዞም ክምለሱ ተስፍኡ ልዑል ምዃኑ ገሊጹ። ኣብ ዙር በኒን ንፈለማ ግዜኣ እትሳተፍ ሃገራዊት ጋንታ ብሽክለታ፡ ንተቐዳደምቲ ናታን መድሃኔ፡ ኬቨን ተኽለማርያም፡ ህያብ ሃብቶም፡ ንፍታሌም ኤፍሬም፡ ሜሮን ምስግና፡ ያፌት ሙልጌታ ዝሓቘፈት’ያ።", "char_count": 1492, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02773", "text": "ንምስፋሕ ስፖርት ኵዕሶ ሰኪዐት ኣብ መላእ ዓለም ዓሊሙ፡ ኣብ 195 ሃገራት ዑደት ዘካይድ ዘሎ ስጳኛዊ ኣንቶንዮ ሮድሪገዝ፡ ካብ 19 ክሳዕ 22 ሚያዝያ ኣብ ኤርትራ ናይ ስራሕ ዑደት ኣካዪዱ። እቲ “ስፖርት ንፍቕሪ፡” ብዝብል ቴማ፡ ንክልተኡ ጾታ ዘተባብዕ ዑደት፡ ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ብዘዘናግዕን ስሓቢ ብዝዀነ መንገዲን ንምርኣይ ዝዓለመ እዩ። ኣንቶንዮ ሮድሪገዝ ኣብ ዞባ ማእከል ኣብ ዝገበሮ ጻንሒት፡ ምስ ብሉጻትን ተስፋ ምስ ዘሎዎም መንእሰያት ተጻወትቲን ብምዃን፡ ፍሉይ ኣገባብ ኣጸዋውታኡን ክእለቱን ብዘዘናግዕ መንገዲ ኣርእዩ። ኣብ’ቲ ንኣርባዕተ መዓልታት ዝቐጸለ ንጥፈታት፡ ኣሰልጣኒ ኣንቶንዮ ሮድሪገዝ፡ ምስ ኣባላት ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ ሰኪዐት ኤርትራ ብምርኻብ፡ ኣብ ምምዕባል ናይ’ቲ ስፖርት ክግበሩ ዝኽእሉ ንጥፈታት ተመያይጡ። ንመጀመሪያ ግዜኡ ኣብ ኤርትራ ዑደት ዝገበረ ኣንቶንዮ ሮድሪገዝ፡ ካብ ተጻወትቲን ተዓዘብትን ጽቡቕ ግብረ-መልሲ ረኺቡ። እቲ ኣሰልጣኒ ኣብ መወዳእታ ዑደቱ፡ ኣብ ኤርትራ ንዝተገበረሉ ጽቡቕ ኣቀባብላን ተገዳስነትን መንእሰያት ዘሎዎ ናእዳ ገሊጹ።", "char_count": 619, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02774", "text": "• ዣቪ፡ ናብ ቸልሲ ንጹር መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ • ዣቪ፡ ናብ ቸልሲ ንጹር መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ ስሙ ምስ ቸልሲ ተተሓሒዙ ዝጽዋዕ ዘሎ ዣቪ ሀርናንደዝ፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ክመጽእ ፍታዉ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ናብ ቸልሲ ዝቐንዐ መልእኽቲ ሰዲዱ። እቲ ምስ ባርሴሎና ከም ተጻዋታይን ኣሰልጣንን ብምዃን ዋንጫ ላሊጋ ዘልዓለ ስጳኛዊ ኣሰልጣኒ ዣቪ፡ ንኣትላንቲክ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ናብ ምስልጣን ክምለስ እደልይ እየ። ዝህወኸሉ ስለዘይኰንኩ ናበይ ከምዘብል ኣይፈለጥኩን። ግን ጽቡቕ ፕሮጀክት ናብ ትቕርበለይ ክኸይድ’የ፡” ኢሉ። ኣርቴታ፡ ኣብ ኣርሰናል ዝሰርሖ ዘሎ ናይ ነዊሕ ዓመት ፕሮጀክት ከም ኣብነት ዝጠቐሰ ዣቪ፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ብሓፈሻ ናብ ቸልሲ ድማ ብፍላይ ክመጽእ እንተዀይኑ ንነዊሕ ዓመታት ዘጽንሖ ውዕል ከምዝደሊ ኣተንቢሁ። • ሊቨርፑል፡ ን ጀምስ ትራፎርድ ተቋምት • ሊቨርፑል፡ ን ጀምስ ትራፎርድ ተቋምት ጁቬንቱስ፡ ንወዲ 33 ዓመት ሓላዊ ልዳት ሊቨርፑልን ብራዚልን ኣሊሶን በከር፡ ኣብ ክራማት ንኽተፈርሞ ወሲናትሉ ኣብ ዘላ ግዜ፡ ሊቨርፑል ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ወዲ 23 ዓመት ካልኣይ ሓላዊ ልዳት ማንቸስተር ሲቲ ጀምስ ትራፎርድ ንምፍራም ዘለዋ ተገዳስነት ገሊጻ። • ኢንዞ ፈርናንደዝ ናብ ማንቸስተር ሲቲ • ኢንዞ ፈርናንደዝ ናብ ማንቸስተር ሲቲ ሲቲ፡ ንማህረምቲ ሮድሪ፡ ምውጻእ ሲልቫ ኣብ መወዳእታ ናይዚ ዓመት ክውሰኽዕ ከሎ መስመር ምክፍፋላ ብኸቢድ ከም ዝህሰ ስለ ዝተረደአት፡ ኣብ ናታ ፍጥነት ክኣቱ ዝኽእል ተጻዋታይ ሃሰው ኣብ ምባል ትርከብ። ቀዳማይ ምርጫኣ ኸኣ፡ ኣብ ቸልሲ ንዝደምቕ ዘሎ ኢንዞ ፈርናንደዝ ብምግባር፡ ኣብ ክራማት ንምምጽኡ ትሰርሕ ከምዘላ ተሓቢሩ። ሲቲ፡ ነቲ ፈርናንደዝ፡ ኣብ ቸልሲ ክሳዕ 2032 ዘጽንሖ ውዕል ኣብ ግምት ብምእታው፡ ከሰማምዓ ዝኽእል ኣማራጺታት ሃሰው ኣብ ምባል ትርከብ። ከምዘይነበሩ ገሊጹ። ንሱ፡ “ኣርሰናላውያን ካብዚ ዘለውዎ እንተተበራቢሮም፡ ብርግጽ ፈጠራውያን ብምዃን ተኣምር ከርእዩ ይኽእሉ’ዮም። በዚ ኸኣ ናብቲ ዝነበሩዎ ደረጃ ክምለሱ ይኽእሉ’ዮም፡” ኢሉ። ኢማራት ዝፍጠር ወጥሪ ኸኣ፡ ልዑል ክኸውን’ዩ። ክኢላ ስነ-ልቦና ፊል ጆንሰን ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ተጻወትቲ ኣርሰናል ናይ 9 ነጥቢ መሪሕነት ሒዞምሉ ኣብ ዝነበሩ፡ ኣእምሮኦም ስለዝተዛነየ ጸዓቶም ጐዲሉ፡” ድሕሪ ምባል፡ ክድፍኡ ከለው፡ ከምቲ ዝድለ የጥቅዑ ሲቲ ኸ እንታይ ግብረ መልሲ ተርእይ ትኸውን? ኣንበብቲ ኸ መድረኽ ፕሪመር ሊግ ብኸመይ ይዛዘም ትብሉ?", "char_count": 1371, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02775", "text": "ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ ፕሪመር ሊግ ሳንደርላንድ - ኖቲንግሃም 10፡00 ድ.ቐ ላሊጋ ላሊጋ ርያል በቲስ - ርያል ማድሪድ 10፡00 ድ.ቐ መበል 35 ዓመት ቁ.202 24 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 12", "char_count": 123, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02776", "text": "ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ሃገሩ ኣንጻር ኢራን ከተካይዶ ንዝጸንሐት ኲናት ደው ንምባል፡ ዝኾነ ናይ ግዜ ገደብ ከም ዘይትሰርዕ ሓቢሩ። ከኣ፡ እቲ ኲናት ኣብ ዝሓጸረ እዋን ክዛዘም ከም ዝኾነ ምሕባሩ ይዝከር። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ብ28 ለካቲት፡ ሃገሩን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ድሕሪ ዝጀመራኦ ልፍንታዊ መጥቃዕቲ፡ እቲ ኲናት ካብ ኣርባዕተ ክሳብ ሓሙሽተ ሰሙናት ክጸንሕ ምዃኑ ክሕብር እንከሎ፡ ዝሓለፈ ወርሒ ውሳነ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኣብ መንጎ ሃገሩን ኢራንን ዝተበጽሐ ንኽልተ ሰሙናት ዝቐጸለ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ከብቅዕ ሰዓታት ጥራይ ምስ ተረፎ እዩ ተዋሂቡ። ሕ/ኤውሮጳ፡ ንዩክሬን 106 ቢልዮን ዶላር ከለቅሕ ወሲኑ ንሱ፡ ንማዕከን ዜና “ፎክስ ኒውስ” ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ግን፡ ሃገሩ ነቲ ኲናት ደው ሕብረት ኤውሮጳ፡ ንዩክሬን 106 ቢልዮን ዶላር ብመልክዕ ልቓሕ ክህባን ኣብ ልዕሊ ፈደረሽን ሩስያ ከኣ መበል 20 ዙርያ እገዳ ከጽድቕን ከም ዝወሰነ ተሓቢሩ። ሓበሬታ፡ ካብቲ ንዩክሬን ክወሃባ ተወሲኑ ዘሎ ግዙፍ መጠን ልቓሕ፡ 35 ቢልዮን ዶላር ኣብ ምድጋፍ ቁጠባ ናይታ ሃገር ክውዕል እንከሎ፡ 70 ቢልዮን ዶላር ከኣ ኣብ ምዕባይ እቲ ኣብ ኢንዱስትሪታት ምክልኻል እተካይዶ ወፍሪ ክውዕል እዩ። ምክትል ፕረዚደንት ኮምሺን ሕብረት ኤውሮጳ ካጃ ካላስ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ‘ኤክስ’ ኣብ ዝዘርገሓቶ ሓበሬታ፡ ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ዘካይዶ ዘሎ ኲናት ከንቱ ምዃኑ ክሳብ ዝግንዘብ፡ እቲ ሕብረት ንዩክሬን ኣድላዪ ዝበሎ ሓገዝ ከቕርበላ ምዃኑ ገሊጻ። ሃንጋሪን ስሎቫክያን ግን፡ ነቲ በቲ ሕብረት ዝቐረበ ናይ ልቓሕ ውሳነ ክሰማምዓሉ ብዘይምኸኣለን፡ ዩክሬን ነቲ ዝተወሰነላ ገንዘባዊ ልቓሕ ኣብ ግዜኡ ክትርከቦ ከም ዘይከኣለት እዩ ዝፍለጥ። ብመሰረት እቲ ተዋሂቡ ዘሎ", "char_count": 1004, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02777", "text": "ትማሊ ሓሙስ፡ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ከተማ ኮፐንሃገን - ዴንማርክ፡ ኣብ ሰዓታት ንግሆ ኣንጻር ኣንፈት ሒዘን ዝጐዓዛ ዝነበራ ክልተ ባቡራት ድሕሪ ምግጫወን፡ 17 ሰባት ከም ዝቖሰሉ ተሓቢሩ። ካብ’ቶም መቝሰልቲ ዘጋጠሞም ተሳፈርቲ፡ ሓሙሽተ ሰባት ኣብ ኣዝዩ ኣሰካፊ ኩነታት ከም ዝርከቡ’ውን፡ ፖሊስ ናይታ ሃገር ኣፍሊጡ። ፖሊስ ወሲኹ፡ ምኽንያት ምግጫው ናይተን 38 ሰባት ጽዒነን ዝነበራ ባቡራት ንጹር ከም ዘይኮነ ኣረዲኡ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና 173-18 ቁ.21 ከባቢ ማይ ጃሕጃሕ ጥቓ ህዝባዊ ቤት ንባብ 127582 ዕለት ዕለት ቤት መሸጣ መድሃኒት ማይ ጃሕጃሕ 24/4/26 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ንምባል ዝኾነ ናይ ግዜ ገደብ ከም ዘይተቐምጥ ድሕሪ ምሕባር፡ ዕላማኡ፡ ዜጋታቱ ኣብ ዝዓግቡሉ ስምምዕ ንምብጻሕ ክሳብ ዝኾነ፡ ነቲ ግጭት ደው ንምባል ከም ዘይህወኽ ገሊጹ። ዝተበጽሐ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ግና ንዘይተወሰነ እዋን ክናዋሕ ከም ዝወሰነ ምንጭታት ይሕብሩ። ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኣብ ልዕሊ ወደባት ኢራን ዘጽደቖ እገዳ ከም ዘለዎ ክቕጽል፡ እቲ ምስ ጣህራን", "char_count": 666, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bfd82e21eeb37fab6699de9abaca5689b64d9106e384ebe0e1353dae156fefb5:02778", "text": "መንግስቲ ፊንላንድ፡ ኣብ 2030፡ 3.2 ሚእታዊት ካብ ጃምላዊ ሃገራዊ እቶቱ፡ ወጻኢታት ምክልኻል ንምሽፋን ከውዕሎ ከም ዝወሰነ ኣፍሊጡ። ኲናት ሩስያ - ዩክሬን ኣብ 2022 ድሕሪ ምጅማሩ፡ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ንፊንላንድ ኣብ ምክልኻል ንእትገብሮ መጠን ወጻኢታት ክብ ከተብል ስለ ዝገደዳ፡ ቁጠባኣ ከም ዝተሃስየ እዩ ዝሕበር። ተባሂሉ ዝተሰልዐ ገንዘብ፡ ኣብ ምምልማል ወተሃደራት፡ ኣብ ምሃብ ስልጠናታት ንዕቑር ሰራዊት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ምፍራይ ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ነተጉትን ከም ዝውዕል ኣነጺሩ። ብመሰረት ጸብጻባት፡ ኣብ 2025፡ ፊንላንድ 2.5 ሚእታዊት ካብ ጃምላ ዘቤታዊ እቶታ ኣብ ጽላት ምክልኻል ውዒሉ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ መንግስቲ ናይታ ሃገር፡ ኣብ ጥዕናን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ዝውዕል ዝነበረ ባጀት ክንኪ ከም ዝወሰነ ተገሊጹ። ኔቶ፡ ኣብ 2035፡ ኩለን ኣባላቱ 3.5 ሚእታዊት ካብ ጃምላ ሃገራዊ እቶተን ንምክልኻል ከውዕላ ዘገድድ ውጥን ኣዳልዩ ምህላዉ፡ ምንጭታት ይሕብሩ። ብተወሳኺ፡ ፊንላንድ፡ ኣብ 2026፡ ካብ 90 ሚእታዊት ጃምላ ሃገራዊ እቶታ ክዛይድ ትጽቢት ዝግበረሉ መጠን ዕዳኣ ንምንካይ ኣድላዪ ስጉምትታት እኳ እንተ ወሰደት፡ ክትዕወተሉ ግን ከም ዘይከኣለት እዮም ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ዘመልክቱ። እቲ መንግስቲ ፊንላንድ ኣብ 2030 ከተግብሮ ወጢንዎ ዘሎ ወሰኽ ወጻኢታት ምክልኻል፡ ናብቲ ብኔቶ ዝተወጠነ መደብ ንምቕራብ ዝዓለመ ምዃኑ ይግለጽ። ቀዳማይ ሚኒስተር ናይታ ሃገር ፔተሪ ኦርፖ፡ ኣብ ቀረባ እዋን እቲ ንምክልኻል", "char_count": 867, "topic": null, "issue_date": "2026-04-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02779", "text": "ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃብተኣብ ተስፋጽዮንን ኣብ ቤት-ጽሕፈት ፕረዚደንት ሓላፊ ማእከል ወፍሪ ዶ/ር ወልዳይ ፍጡርን፡ ዝሰላሰል ዘሎ መደባት ልምዓትን ወፍሪን ንምዕዛብ፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ዑደት ኣካዪዶም። ኣብ’ቲ ካብ 16 ክሳብ 22 ሚያዝያ ዝተገብረ፡ ንንኡስ ዞባታት መንደፈራ፡ ዓረዛ፡ ማይ-ዓይኒ፡ ደቀምሓረ፡ ድባርዋ፡ ዓዲ-ቐይሕ፡ ሰንዓፈን ማይ-ምነን ዝሸፈነ ዑደት፡ ብደረጃ ዞባ ዝካየድ ዘሎ ልምዓታዊ መደባት፡ ምፍዋስ ማይ- ክዖታት፡ ከምኡ’ውን ብተራድኦታትን ውልቀ ኣውፈርትን ዝካየድ ዘሎ ልምዓት ጀራዲን፡ ምርባሕ እንስሳ፡ ምምስራሕ ጸባን ውጽኢቱን፡ መሳንዕን ካልእን ብምብጻሕ፡ ምስ ኣካየድትን ሰብ-ዋኒንን ተመያዪጦም። ኣቶ ሃብተኣብ ተስፋጽዮን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ብደረጃ ዞባ ኣብ ዝተፈላለየ ጽላታት ከውፍሩ ንዝደልዩ ዜጋታት ዝምችእ ባይታ ንምፍጣር ዝሕግዝ ልምዓታዊ ንጥፈታት ይትግበር ከምዘሎ ብምሕባር፡ ኣብ ሕርሻዊ ንጥፈታት ከውፍሩ ንዝደልዩ ሓረስቶት ተስፋ ዝህብን ዘተባብዕን መድረኽ ተፈጢሩ ምህላዉ ገሊጹ። ኣብ ዞባታት ዝካየድ ማሕበረ-ቁጠባውን ልምዓታውን ንጥፈታት ምክትታል፡ ተኽእሎታት ወፍሪ ንምልላይ ሓጋዚ ተራ ከምዘለዎ ዝጠቐሰ ዶ/ር ወልዳይ ፍጡር፡ እቲ ዑደት ህልው ዕድላትን ብድሆታትን ዝድህስስ ከምዝዀነ ብምብራህ፡ ኣብ ልምዓት ኣሕምልትን ፍረታትን፡ ምርባሕ እንስሳን ምምስራሕ ውጽኢት ጸባን ተጠርዩ ንዘሎ ዓቕሚ፡ ብዘመናዊ ኣገባብ ዝምራሕ ተወዳዳሪ ንምግባሩ፡ ዝያዳ ጻዕሪ ክካየድ ኣዘኻኺሩ። ኣብ ዝተፈላለየ ጽላታት ተዋፊሮም ዝነጥፉ ኣውፈርቲ ብወገኖም፡ ጽበት ንሕርሻን ትካላትን ዘገልግል መሬት፡ ናይ መጐዓዝያ ጸገም፡ ከምኡ’ውን ሕጽረት ኢንዱስትራዊ ጥረ-ነገራት፡ ካብ ቀንዲ ብድሆታቶም ከምዝኾኑ ሓቢሮም።", "char_count": 963, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02780", "text": "ዓለምለኻዊ መዓልቲ ላቦራቶሪ፡ ብደረጃ ሃገር ንፈለማ እዋን ብ23 ሚያዝያ ኣብ ኣስመራ ተዘኪራ። ቀንዲ ዕላማ ናይ’ቲ ዝኽሪ፡ ንተራ ላቦራቶሪታት ኣብ ምምዕባል ስነ-ፍልጠታዊ ዕዮን ምምሕያሽ ህይወት ወድ-ሰብን ኣፍልጦ ንምሃብ፣ መርበባት ህዝባዊ ጥዕናን ሃገራዊ ናይ ልምዓት መደባትን ንምሕያል፣ ልክዕነት መርመራታት ንምውሓስ፣ ከምኡ’ውን ምርምርን ምህዞን ንዘካይዱ ክኢላታት ላቦራቶሪ ክብሪ ንምሃብ’ዩ። ዶ/ር ኤፍረም ገብረመስቀል፡ ኣብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዳይረክተር ሃገራዊ ላቦራቶሪ ጥዕና እንስሳን ብቝልን ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ተራ ላቦራቶሪ ኣብ ሃገራዊ ልምዓትን ህዝባዊ ጥዕናን ኣዝዩ ወሳኒ ስለዝኾነ ብንጥፈት ክስራሓሉ ምጽንሑ፣ በዚ መሰረት ድማ ንሃገራዊ ሸቶ ዝድግፉ፡ ቁጠባዊ ዕብየት ህዝባዊ ጥዕና፡ ከምኡ’ውን ከባብያዊ ሓለዋን ምሕደራ ባህርያዊ ሃብትን ዘረጋግጽ ብርክት ዝበለ ላቦራቶሪታት ከምእተመስረተ ኣብሪሁ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣገልግሎት ላቦራቶሪ ዘድልየን ሚኒስትሪታት፡ ውህደት ፈጢረን ንሓድሕደን ብምምልላእን ተመክሮ ብምቕሳምን ዝሰርሓሉ ባይታ ክፍጠር ከምዝግባእ ተዘትዩ። ነዚ መሰረት ብምግባር ድማ፡ ሚኒስትሪታት ሕርሻ፡ ጥዕና፡ መሬት፡ ማይን ኣከባብን፡ ሃብቲ ባሕሪ፡ ጸዓትን ማዕድንን፡ ከምኡ’ውን ሃገራዊ ቁጽጽር ብቕዓት መድሃኒት ንዘካይድዎ ላቦራቶርያዊ ስራሓት ዘንጸባርቕ ብምስሊ ዝእተሰነየ ወረቓቕቲ ብክኢላታት ቀሪቡ። ኣብ መወዳእታ፡ ደረጃኡ ዝሓለወን ብቕዓቱ ዝዓቀበን ፍርያት ንምቕራብ ተራ ላቦራቶሪታት ክዓዝዝ፣ ውሁድ ኣገባብ ኣሰራርሓ ክተኣታቶ፣ ብቑዕ መሳርሒታት ክዋደድን ብቑዓት ክኢላታት ክፈርዩን፣ ከምኡ’ውን ስርሓት ላቦራቶሪ ንድሕነት ሰብ ሞያ ኣብ ግምት ዘእተወ ክኸውን ዝብልን ካልእን ርእይቶታትን ለበዋታትን ቀሪቡ።", "char_count": 966, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02782", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ መንእሰያት ሲቪል ሰራሕተኛታት መንግስቲ ኣብ መደባት ልምዓት ዕዙዝ ኣበርክቶ ይገብሩ ከምዘለዉ፡ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መንእሰይ መለስ ገብራይ ሓቢሩ። ብ18 ሚያዝያ ምስ ኣባላት ውዳበ መንእሰያት ሲቪል ሰራሕተኛታት ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ እቲ ውዳበ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ዕድመኡ፡ ኣብ ባህላዊ፡ ስፖርታዊ፡ ፖለቲካውን ልምዓታውን መዳያት ዝምስገን ንጥፈታት ከምዘሰላሰለ ገሊጹ። ዘጠቓልል ንጥፈታት ከምእተዓመ ብምግላጽ፡ ኣብ’ቲ መስርሕ ንዝነበረ ብልጫን ድኻማትን ብዝርዝር ኣቕሪቦም። ኣካየድቲ ናይ’ቲ ውዳበ ኣብ ዘቕረብዎ ጸብጻብ፡ ኣብ መንእሰያት ዘተኰረ ጎስጓስን ስልጠናታትን፡ ስፖርታዊ ውድድራት፡ ሓገዝ ንጽጉማት ወገናት፡ ማእቶታዊ ንጥፈታት፡ ከምኡ’ውን ምእካብ ዓመታዊ ክፍሊት ማሕበር ጸሓፊ ህግደፍ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ዓብደልሓሚድ እስማዒል ብወገኑ፡ ሃማመተኤ - መንእሰያት ተወዲቦም ኣበርክቶኦም ኣብ መደባት ልምዓት ንምሕያል ኣብ ዝነጥፈሉ ዘሎ መድረኽ፡ ምትሕብባር ግንባር", "char_count": 586, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02784", "text": "ኣብ ሓጋዝ፡ ንቕሓትን ኣፍልጦን ወለዲ ኣብ ናብዮት ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ንምዕባይ ዝሕግዝ ስልጠና፡ ካብ 18 ክሳብ 22 ሚያዝያ ንልዕሊ 100 ወለዲ ተዋሂቡ። ዜጋታት ዝኾኑሉ ዕድላት ንምፍጣር ዝዓለመ’ዩ። ኣደ-መንበር ማሕበር ኣብ ዞባ ዓንሰባ ወ/ሮ ገነት ሃብተ፡ ምስ’ቲ ስንክልና ዝነብሩ ቈልዑ፡ ወለዶም ዘየስተብህሉሉን ኣቓልቦ ዘይገብሩሉን ንጥፈታትን ድሌታትን ንምርዳእ ዝሕግዝ ስልጠና ንወለዲ ብቐጻሊ ክወሃብ ከምዝጸንሐ ብምጥቃስ፡ ወለዲ ብዝቐሰምዎ ስልጠና ግቡእ ኣተኣላልያ ብምዝውታር መጻኢ ደቆም ከውሕሱ ተላብያ። እቲ ብምውህሃድ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላንን ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ዓንሰባን ዝተወደበ፡ ኣብ ድሕነት፡ ኣጠቓቕማ ዓይኒ ምድሪ፡ ኣገባብ ኣመጋግባ፡ ስነ- ምግባር፡ ጸወታ፡ ጽሬትን ኣለባብሳን ዘተኰረ ስልጠና፡ ምስ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት፡ ጥዕናኦም ተሓልዩ ኣፍረይቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ኣብ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባላውን ስንኩላን ዝተጠርነፉ 150 ኣባላት ኣለዉ።", "char_count": 594, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02785", "text": "ዝሓበረ ኣወሃሃዲ ናይ’ቲ መደብ ዶ/ር ኣስራት ወልደገርግስ፡ ዜጋታት ኣዒንቶም ብግቡእ ክከናኸኑ፣ ዝዀነ ጸገም ምስ ዘስተብህሉ ድማ ብቕልጡፍ ናብ ትካል ጥዕና ክመጽኡ መኺሩ። ኣብ ንኡስ ዞባ ዓረዛ ብመልክዕ ወፍሪ ብዝተኻየደ መደብ፡ ን109 ዜጋታት መጥባሕቲ ሓበላ፡ ዓጽሚ ዓይኒን ቅርኒብ", "char_count": 179, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02787", "text": "እቲ መደብ፡ ኣካል ናይ’ቲ ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ዝርከብ ህዝቢ እኹልን ብቑዕን ኣገልግሎት ጥዕና ንኽረክብ ዝወጸ ውጥን ስራሕ ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ውጽኢታዊ ከምዝነበረ ገሊጹ።", "char_count": 108, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02790", "text": "ኣስተምህሮ ተዋሂቡ መደበር ፖሊስ ንኡስ ዞባ ሽዕብ፡ ኣፍልጦን ንቕሓትን ህዝቢ ኣብ ሕጊ ንምዕባይ፡ ኣብ ኩለን ምምሕዳራት ከባቢ ኣስተምህሮታት ኣካዪዱ። ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣዛዚ ናይ’ቲ መደበር ተለንተ ጸሃየ በይን፡ ኣብ ሳዕቤናት ገበናትን በደላትን ንምግትኡ ዝግበር ጻዕርን፡ ከምኡ’ውን ኣገዳስነት ኮማዊ ፖሊስ ኣብ ምሕላው ጸጥታ ከባቢ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ።", "char_count": 306, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02791", "text": "ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ተልእኾ ፖሊስ ብዘይ ንቑሕ ተሳትፎ መላእ ሕብረተሰብ ክሰምር ከምዘይክእል ብምሕባር፡ ተርእዮታት ገበን ምክልኻል፣ ምስ ዘጋጥም ድማ ምስ ፖሊስ ምትሕብባር ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 133, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02792", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓሓሊፎም ብመንእሰያት ዝፍጸሙ መንግስቲ፡ ኤርትራዊ ባህሊ፡ ታሪኽን ክብርታትን ናብ ሓድሽ ወለዶ ንምስግጋር ንዘካየዶ ንጥፈታት ብምምስጋን፡ ኣብ ቀጻሊ ብዝለዓለ", "char_count": 160, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02793", "text": "ኣብ መወዳእታ፡ 11 ዝኣባላታ ሓዳስ ኣካያዲት ኣካል ተመሪጻ። ወፍሪ ካብ ሃልኪ ጉልበትን ገንዘብን ኣናጊፉ ብርሃን ዓይኖም ከምዝመለሰሎም ብምሕባር፡ ቀጻልነት ክህልዎ ኣዘኻኺሮም። ምንባሩ ዝጠቐሰ ዶ/ር መኮነን ኣብርሃለይ ብወገኑ፡ መጥባሕቲ ዝተኻየደሎም ዜጋታት፡ ንዝተዋህቦም መድሃኒት ብግቡእ ክጥቀሙሉን ክከታተልዎን ተማሕጺኑ።", "char_count": 204, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02794", "text": "ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ወፍሪ መጥባሕቲ ዓይኒ ድሕሪ 2022 ንካልኣይ ግዜ ይካየድ ከምዘሎ ዝሓበረ ሓላፊ ኮማዊ ሆስፒታል ዓረዛ ነርስ ዘርኦም ዘሞ፡ እቲ መደብ ንነበርቲ እፎይታ ዝፈጥር ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡45 ፓኖራማ 09፡45 ፓኖራማ 10፡25 ዶክመንታሪ 10፡25 ዶክመንታሪ 11፡00 ለሰ ስፖርት 11፡00 ለሰ ስፖርት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 7ይ ክፋል (ድግማ) 7ይ ክፋል (ድግማ) ወሃብቲ ርእይቶ ብወገኖም፡ እቲ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 14፡30 ናትራን 14፡30 ናትራን 17፡00 መደብ = መሬት ማይን 17፡00 መደብ = መሬት ማይን ኣከባቢን ኣከባቢን ተርእዮታት ብኣጋ ንምቚጻይ፡ ተራን ኣበርክቶን ወለዲ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ዝጠቐሰ ተለንተ ጸሃየ፡ ህዝቢ ጸጥታዊ ኩነታት ከባቢኡ ኣብ ምቁጽጻር ብንቕሓት ክዋሳእ ተላብዩ። 17፡35 ሳይዳ 17፡35 ሳይዳ 18፡40 ዝኽርታት ረፈረንደም 18፡40 ዝኽርታት ረፈረንደም 23-25 ሚያዝያ 1993 23-25 ሚያዝያ 1993 ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ እቲ ኣስተምህሮ ንዝነበሮም ድሩት ኣፍልጦ ከምዘበረኾ ብምሕባር፡ ደቆም ብክብርታት ሕብረተሰብ ንምዅስኳስን ወልፍታት ንምውጋድን፡ ካብኦም ዝሕተት ከማልኡ ምዃኖም ኣረጋጊጾም። (3ይ ክፋል) (3ይ ክፋል) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡13 ርእይቶ ህዝቢ ብዛዕባ 20፡13 ርእይቶ ህዝቢ ብዛዕባ ፊልም ዳምር ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ተክ ኢንሳይት 21፡25 ተክ ኢንሳይት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ብዘይካ’ዚ፡ ብቤት-ጽሕፈት መደበር ፖሊስ ንኡስ ዞባ ገልዓሎ፡ ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ ቡያን በርዶሊን ተመሳሳሊ ኣስተምህሮ ከምእተዋህበ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.203 25 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 3", "char_count": 1274, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02795", "text": "ታሪኽ ሓደ ህዝቢ ብደምን መስዋእትን ጥራይ ኣይኮነን ዝውሰን። ልኡላውነት ምሉእ ዝኸውን፡ እቲ ብረታዊ ዓወት ብሕጋዊ ማሕተምን ኣህጉራዊ ተፈላጥነትን ክረጋገጽ ከሎ እዩ። ብዙሓት ሃገራት ናጽነተን ብፖለቲካዊ ስምምዓት ጥራይ ኣረጋጊጸን እየን። እቲ ኣብ ሚያዝያ 1993 ኣብ ኤርትራ ዝተኻየደ ረፈረንዱም ግን ካብ ተራ ምርጫ ንላዕሊ እዩ ዝነበረ። ንሱ፡ ነቲ ንኣርባዓ ዓመታት ተዓጽዩ ዝነበረ ናይ ፍትሒ ማዕጾ ብወግዒ ዘርሓወን፡ ነቲ ኣብ 1950ታት ዝተፈጸመ ኣህጉራዊ ጥልመት ብደሞክራስያዊ መገዲ ዝቐበረን ታሪኻዊ ፍርዲ እዩ። እቲ ረፈረንዱም እቲ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዝተሰርቀ መንነቱን ዝዘንብዐ ታሪኹን ኣብ ቅድሚ ዓለም ብኽብሪ ዝመለሰሉ ፍሉይ መድረኽ እዩ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ድማ እቲ ባዕሉ ዘጽደቖ ሕጊ ክጥሓስ ከሎ ዓይኑ ዓሚቱ ስቕታ መረጸ።", "char_count": 465, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02796", "text": "ድሕሪ ምሉእ ሓርነት፡ እቲ ታሪኻዊ በደል ሕጋዊ መደምደምታ የድልዮ ነበረ። ኤርትራ ብጭብጢ ናጻ ሃገር እኳ እንተነበረት፡ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ዓለም ግን፡ ገና ተፈላጥነት ዝሓትት መስርሕ ነበራ። ስለዚ ድማ እዩ ረፈረንዱም 1993 ነቲ ብረት ዘምጽኦ ዓወት ናብ ሕጋዊ ልኡላውነት ዝቐየረ ድልዱል ድልድል ዝኾነ። እቲ መስርሕ ብዓቢ ጥንቃቐን ብተሳትፎ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብን እዩ ተሰላሲሉ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ድማ ብመሰረት ውሳነ 47/114 ናይ ተዓዛቢ ጉጅለ (UNVER) ብምልኣኽ፡ ነቲ ኣብ 1950ታት ዝገበሮ ጌጋ ንምእራም ዘኽእሎ ናይ መወዳእታ ዕድል ተጠቐመሉ። ነዚ በደል እዚ ብሰላማዊ መንገዲ ንምቅዋም ዘይተገብረ ፈተነ ኣይነበረን። ተመሃሮ፡ ሰራሕተኛታትን ፖለቲከኛታትን ብሰላማዊ ሰልፍታት ድምጾም ኣስሚዖም። ዓለም ደገፍ ምስ ነፈገቶም ግን፡ እቲ እንኮ ዝተረፈ ምርጫ “ብረታዊ ቃልሲ” ኮነ። እቲ ካብ 1961 ጀሚሩ ክሳብ 1991 ዝተኻየደ ኲናት፡ ብመሰረቱ ናይ ሕጊ ቃልሲ እዩ ነይሩ። ህዝቢ ኤርትራ “ኣነ መን እየ፧” ንዝብል ሕቶ መልሲ ንምሃብ እዩ ተቓሊሱ። እቲ ቃልሲ ወተሃደራዊ ዓወት ንምምዝጋብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ዝተሰርቀ ሕጋዊ ልኡላውነት ንምምላስን ነቲ ዝዘንብዐ ነቲ ኣብ 1993 ዝተረጋገጸ ፍትሒ ንምርዳእ፡ ናብቲ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ዝነበረ ጸሊም ፖለቲካዊ ምዕራፍ ምምላስ የድልየና። ድሕሪ ውድቀት መግዛእቲ ጣልያን፡ መጻኢ ዕድል ኤርትራ ኣብ መድረኽ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ክዝተየሉ ከሎ፡ ፍትሒ ዘይኮነስ ስትራተጂያዊ ረብሓታት ሓያላን ሃገራት እዩ ቅድሚት ተሰሪዑ። ዓለም ኣብ ክልተ ፖለቲካዊ ጎደናታት ተኸፊላ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን፡ ኤርትራ ብመሰረት ሕጊ ዓለምን መትከል “ዲኮሎናይዘሽንን” (Decolonization) ናጽነታ ክትረክብ ዝግብኣ ሃገር ነበረት። ይኹን እምበር፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብ15 ታሕሳስ 1950 ብዘሕለፎ ውሳነ 390 A(V)፡ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ብ”ፈደረሽን” ክትቁረን ብምውሳኑ፡ ነቲ ታሪኻዊ ፍትሒ ካብ መስመሩ ኣንደልሂጹዎ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንመሰል ርእሰ-ውሳነ ሓደ ህዝቢ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣእትዩዎ። ኣብተን ካብ 23 ክሳብ 25 ሚያዝያ 1993 ዝነበራ ሰለስተ መዓልታት፡ ታሪኽ ኤርትራ ተቐየረ። ኤርትራውያን ካብ ኩሉ ኵርናዓት ዓለም ብሓጎስን ብንብዓትን ናብ መድረኽ ምርጫ ወሓዙ። እቲ ንዓሰርተታት ዓመታት ተዓቢጡ ዝነበረ ሓቂ ድማ ናብ ኣደባባይ ወጸ። ሓንቲ ብርቱዕ ትርጉም ዝነበራ “እወ ንናጽነት” እትብል ሰማያዊት ወረቐት፡ ዋጋ ናይቶም ብኣሽሓት ዝተሰውኡ ጀጋኑን ዋጋ ናይቲ ዝባኸነ ግዜን ኮይና ኣብ ኢድ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ በጽሐት። ህዝቢ ኤርትራ ብሰላማዊ ኣገባብ ንዓለም “እወ ንናጽነት” ምስ በለ፡ እቲ ዝዘንብዐ ታሪኽ ንሓዋሩ ተኣረመ። ታሪኽ ንምእራምን ዝዓለመ ናይ ኣርባዓ ዓመታት ናይ ሕልና ኣውያት ነበረ። እዚ ውሳነ እዚ፡ ካብ መበገሲኡ ሕጋዊ ጥልመት ዝተሓወሶ እዩ ነይሩ። ህዝቢ ኤርትራ ብዘይ ድሌቱ፡ ብዘይ ድምጹን ብዘይ ውሳነኡን ምስ ካልእ ሃገር ክሕወስ ተገዲዱ። እቲ “መሰል ርእሰ- ውሳነ” ዝብል ዓቢ መትከል ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ክበጽሕ ከሎ ተጠውዩን ተሸራሪፉን እዩ። እቲ ብ1952 ዝተጀመረ ፈደረሽን እውን ብተግባር “ሕጋዊ ጭውያ” እዩ ነይሩ። ንጉሳዊ ስርዓት ኢትዮጵያ፡ ነቲ ውሑድ ናጻነት ዝህብ ስምምዕ እውን በብቑሩብ ክሸራርፎ ጀመረ። ባንዴራ ኤርትራ ወሪዱ፡ ቋንቋታት ኤርትራ ኣጊዱ። ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ 1962 ንውዕል ፈደረሽን ብሓይሊ ኣፍሪሱ፡ ኤርትራ መበል 14 ክፍለ-ሃገር ኢትዮጵያ ከምእትኸውን ገይሩዋ። ሓደ ካብቲ ዝያዳ ዘገርም ፖለቲካዊ ብስለት፡ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ገና ኣብ ውዑይ ኲናት እናሃለወ ኣብ 1980 ዘቕረቦ ሓሳብ እዩ። ንሱ ድማ “ብረፈረንዱም ዝረጋገጽ ናጽነት” ዝብል ነበረ። እዚ ሓሳብ እዚ፡ ኤርትራውያን ዋላ እውን ሕጋዊ መሰልና እንተኾነ ብሓይሊ ብረት ጥራይ ሃገር ክንውንን ከም ዘይንደልይ፡ ብኣንጻሩ ነቲ ኣብ 1950ታት ዝተፈጸመ በደል ብደሞክራስያዊ ድምጺ ህዝቢ ሓንሳብን ንሓዋሩን ከነዐርዮ ከምእንደሊ ዘመልክት ነበረ። እቲ ቃልሲ ነዊሕ፡ መሪርን ክቡር ዋጋ ዝሓተተን እዩ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ እቲ ድሌት ናጽነት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ልቢ ኤርትራዊ ስለ ዝነበረ፡ እቲ ወተሃደራዊ ዓወት ኣብ ግንቦት 1991 ውጽኢት ምስ ተገልጸ ዓለም ተገረመት። 98.5% ካብቶም ዝተመዝገቡ ድምጾም ክህቡ ከለዉ፡ 99.8% ድማ “እወ ንናጽነት” በሉ። እዚ ኣሃዝ እዚ ኣብ ታሪኽ ረፈረንዱም ዓለም ተራእዩ ዘይፈልጥ፡ ንሓቅነትን ሓድነትን ሓደ ህዝቢ ዘንጸባርቕ ፍጻመ ኮነ። እቲ ጭደራ ናይ ዓወት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ናይ ዓቢ “እፎይታ” እዩ ዝነበረ። ዓለም ድሕሪ 40 ዓመት፡ ድምጺ ህዝቢ ኤርትራ ገይራ ተቐበለታ። እዚ፡ ነቲ ኣብ 1950 ዝተፈጸመ “ሕጋዊ ስንክልና” ዘወገደ ክዉንነት ነበረ። ሎሚ ንድሕሪት ተመሊስና ክንርእዮ ከለና፡ ረፈረንዱም 1993 ንዓና ንኤርትራውያን ካብ ፖለቲካዊ ዓወት ንላዕሊ እዩ። ንሱ፡ ናይ መንነት መረጋገጺን ናይ ፍትሒ ድምጺን እዩ። እቲ ብስሩዕ መንገዲ ዝተኻየደ መስርሕ፡ ኤርትራውያን ሕጊ እነኽብርን ንሕጋዊ ኣሰራርሓ ንግዛእን ህዝቢ ምዃንና ንዓለም ዘመስከርናሉ ኣጋጣሚ ነበረ። እታ “እወ” ዝበለት ወረቐት፡ ንነፍሲ ወከፍ ሰማእት ዝተዋህበ ናይ ክብሪ ምላሽ፡ ንነፍሲ ወከፍ ስደተኛ ድማ ናብ ዓዱ ዝምለሰሉ ሕጋዊ ፓስፖርት እዩ ነይሩ። ታሪኽ ኤርትራ ንነዊሕ ግዜ ዘንቢዑ ጸኒሑ እዩ። ሓያላን ሃገራት ንረብሓታተን ክብላ፡ “ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ታሪኻዊ ምትእስሳር ኣለዋ” ዝብል ናይ ሓሶት ትረኻታት ክነዝሓ ጸኒሐን። እቲ ናይ 99.8% ድምጺ ግን ንኹሉ እቲ ናይ ሓሶት ትረኻታት ብሓደ ግዜ በታተኖ። ረፈረንዱም ኤርትራ፡ ሓቂ ንግዜኡ ክትዕፈን ትኽእል ትኸውን፡ ግን ፈጺማ ከም ዘይትመውት ዘመስከረ እዩ። እዚ ፍጻመ እዚ፡ ንመጻኢ ወለዶታት ኤርትራ ዘይትካእ ሕጋዊ ውርሻ ኣንቢሩልና ሓሊፉ እዩ። ክትሰምዕ ተገደደት። እዚ ድማ ነቲ ኣብ 1950ታትን 60ታትን ዝተፈጸመ ዲፕሎማስያዊ ክድዓት ብደሞክራስያዊ ማዕበል ዝሓጸበ ህሞት ነበረ። ብዓይኒ ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ረፈረንዱም 1993 “መሰል ርእሰ-ውሳነ” ብኸመይ ብግቡእ ክትግበር ከም ዝኽእል ዘርኣየ ሞዴል እዩ። ኤርትራ፡ ነቲ ዝጸንሐ ዓለምለኻዊ ጌጋ ንምእራም፡ ናብቲ ልኡላዊ ብዓል ስልጣን ዝኾነ ህዝቢ ተመልሰት። እቲ ረፈረንዱም፡ ነቲ ኣብ 1950ታት ዝተፈጸመ “ዘይሕጋዊ ምልሓቕ” (Annexation) ብሕጋዊ መንገዲ ኣፍረሶ። ንኤርትራ ድማ ከም ሓዳስ ሃገር ዘይኮነስ፡ ከምታ መሰላ ዝተመንዝዐት ቀደም ክትህሉ ዝነበራ ሃገር ገይሩ ኣቖማ። እዚ ድማ ነቲ ሕጋዊ ሰረት ልኡላውነትና ዘይነቓነቕ ገበሮ። ኣብ መደምደምታ፡ ረፈረንዱም 1993 ነቲ ግጉይ ውሳነ ኮነ ንምዝንብዑ ዝተሃቀነ ታሪኽ ኤርትራ ዝኣረመ ናይ ፍትሒ መጋበርያ እዩ። ካብቲ ናይ ተንኮል ፖለቲካ 1950ታት ናብቲ ዝተረጋገጸ ልኡላውነት 1993 ዝተገብረ ጉዕዞ፡ መምሃሪ ታሪኽ እዩ። እዚ ረፈረንዱም እዚ፡ ኤርትራ ብሕጊ ዝተመስረተት፡ ብድሌት ህዝቢ ዝቖመት ሃገር ምዃና ዘረጋግጽ ናይ ዘለኣለም ሰነድ እዩ። እቲ ታሪኻዊ በደል ሎሚ ተኣሪሙ እዩ፤ ኤርትራ ድማ ኣብ ካርታ ዓለም ከም ልኡላዊት ሃገር ክትነብር፡ እቲ ድምጺ ንዘለኣለም ምስክር ኮይኑ ክነብር እዩ። እዚ ስጉምቲ እዚ፡ ነቲ “ታሪኽ ብሓያላት ጥራይ እዩ ዝጸሓፍ” ዝብል ኣበሃህላ ዝቐየረ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ብመሪር ቃልሱ ታሪኽ ጸሓፈ። ብረፈረንዱም ድማ ነቲ ታሪኽ ሕጋዊ ክታም ኣንበረሉ። እቲ ውጽኢት ንመላእ ዓለም ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ንጹር ነበረ፤ “ድሌት ህዝቢ ብሓይሊ ክዕበጥ ከም ዘይክእል”። ዓለም ድማ ድሕሪ 40 ዓመት፡ ንኤርትራ መበል 182 ኣባል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓደ ህዝቢ ብሓባር ምስ ዝቐውም፡ ዝኾነ ሓይሊ ክዓግቶ ከምዘይክእል ዘመስከረ ዓቢ መርኣያ እዩ። ስለዚ ድማ እዩ “ምእራም ዝዘንብዐ ታሪኽ” ንብሎ። እቲ ዝንቡዕ ታሪኽ ተኣሪሙ፡ እቲ ዝተሰርቀ ተመሊሱ፡ እቲ ዝተገዘአ ድማ ሓርነት ረኺቡ። ረፈረንዱም ኤርትራ ናይ ትማሊ ፍጻመ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ናይ ሎሚ መለለዪናን ናይ ጽባሕ ውሕስነት ልኡላውነትናን እዩ። እቲ ኣብ 1993 ዝተቐመጠ ሕጋዊ መሰረት፡ ንዘለኣለም ዓንዲ ሕቖ ሃገራዊ ክብረትና ኮይኑ ክቕጽል እዩ። ሓዳስ ኤርትራ 25 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.203", "char_count": 4529, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02797", "text": "መንቀሊ ሓሳበይ እታ፡ “ከም ማይን ጸባን ይጸንብርኩም” እትብል ፍልጥቲ ጥቕሲ’ያ። ነዛ ጥቕሲ ዝጸሓፋ ወይ ፈጺሙ ኣብ ከተማ ዝዓበየ’ሞ ጸባ ዘይፈልጥ ወይ ድማ ኣብ ሃገረ-ሰብ ዝዓበየ ኣብ ከተማ ጸባ ማዕረ ክንደይ ምስ ማይ ተባኢሰን ከም ዘለዋ ዘይፈለጠን ክኸውን ኣለዎ። ከምዚ ኸማይ ኣብ ሃገረሰብ ዓብዩ፡ ኣብ ከተማ ብምእታው ኣይልግዐ ኣይጸባ ሓዲግ ሰብ ግን ነዛ ጽሕፍቲ ኣይምጸሓፋን። ግድን እንተ ዀይኑ ድማ ብኸምዚ ኣመሓይሹ ምጸሓፋ ዝብል ግምት ኣለኒ። “ከም ጸባ፡ ማይን ቡንን ይጸንብርኩም”፣ እወ ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ከተማ ጸባ በይና እንተ ኣዚዝካ፡ ናይ ዓይኒ ጸገም እንተዘይኣልዩካ፡ ነቲ ማይ ካብቲ ጸባ ንኽትፈልዮ ዘጸግም ኣይኰነን። ምኽንያቱ፡ እቲ ማይ ካብ ጸባ ብምብዝሑ፡ ወየ ጸባ ከም ዓፍራ ኣብ ላዕሊ ጸምበለል ይብል፡ እንተ ዘይኰይኑ ድማ፡ ንቡር ከይተርፍ እክብ ኢሉ ከም ንእሽተይ ላህመት ኣብ ማንካ ልግብ ኢሉ ክጸንሕ ይኽእል። ዋላ ህጻናት ክመሃርዎ ኣለዎም ዝብል ሓሳብ ኣሎኒ። ብፍላይ ኣብ ዓድታት ጸባ ፈሊሑ ረጊኡ ጠስሚ ይህብ ምዃኑ ዘሎ ኣፍልጦ ውሑድ’ዩ። ስለዚ’ዩ ድማ ጸባ ብቐጥታ ረጊኡ፡ ተሓቝኑ ጠስሚ (ልኻይ) ፈሊኻ፡ ብራሕ ሰብ ዝሰትዮ። እዚ’ውን ውሑስ ኣይኰነን ዝብል ርድኢት ስለዘሎኒ፡ ክኢላታት ብዝያዳ ኣስፊሖም ክጕስጕስሉ እላቦ። ኣንቱም ሰባት ጸባ ኢለ’ባ፡ ጸባ ናፊቐዮ። ብፍላይ ጸባ ቀውዕን ሓጋይን መቐረቱ ኣዝዩ እዩ ጥዑም። ኣብ ግዜ ክረምቲ ግን እንስሳታት ልሙዕ ሳዕርን ቆጽለ-መጽልን ጥራይ እናበልዓ ጸብአን ኣዝዩ ቀጢን ይኸውን። ከምኡ’ውን ጠስሚ ናይ ክረምቲ ልምሉም’ዩ። ስለዚ ጥሪት ዝህብኦ ጸባ ምስ’ቲ ዝበልዕኦ ብቐጥታ እዩ ዝተኣሳሰር ይብሉ ጓሶት ዓድና። ክኢላታት ጸባ እንታይ ይብሉ ኣይፈለጥኩን። ንምንታይ ኣብ ጸባ ጸኒሕካ ናብ መግቢ ትመልሰናዶ ኢልኩም። ቀደም ኣብ ደንበና ክልተ በትሪ ኣሓ (ሓደ በትሪ ክሳዕ 100 ላም ይህልውኦ) ነይረናና። ኣብ ግዜ ክረምቲ ካብ ሓንቲ ላም እንተ ወሓደ ክልተ ሊትሮ ጸባ ንሓልብ ኔርና። ስለዚ ኣብ ክረምቲ 30 ሕሉብ እንተ ከሪመናና 60 ሊትሮ ንመዓልቲ ጸባ ንሓልብ ማለት’ዩ። እንተዀነ ግን ነዘን ከብቲ ዝኸውን እኹል መግቢ ንምርካብ፡ ብፍላይ ኣብ ግዜ ሓጋይ ካብ ገዛና ተሰዲድና ኢና ነሕልፎ ኔርና። ወቕቲ ጽድያ (ኣየት) ክጅምር ከሎ፡ ዓቢረን ብጭራ እናደገፍና ከነተስአን ከለና ሕጂ ይዝከረኒ። ከምዚ ክሳዕ ሕጂ፡ ብፍላይ ኣብ ገለ ክፋል ዞባ ጋሽ ባርካ ከምዘሎ ኣብ ዝሓለፈ ክረምቲ ስድራ ክበጽሕ ምስ ከድኩ ክግንዘብ ክኢለ ኣለኹ። ቀደም ዘመን ጸባ ምሻጥ ነውሪ ጥራይ ዘይኮነ ናይ ሰንበት ጸባን ውጽኢት ጸባን ንኻልኦት ጸባ ዘይብሎም ብኹሮ ንሓልቦ’ሞ፡ ዕንጸይቲ ረቢብና መጋርያ ንኣጕድ፡ ድሕሪኡ ጽሩይ እምኒ ዓረ ወይ ኣዛሒት፡ ኣብቲ ሓዊ ክሳብ ዝረስን ነእትዎ፡ ደሓር ብዕንጸይቲ ዝተሰርሐ ገረድ (መንቀርቀር ሓዊ ናይ ከተማ) ገይርና፡ ናብቲ ጸባ ዝሓዘ ጓጉድ ኣእትው-ኣውጽእ እናበልና፡ ክሳዕ ዝፈልሕ ንጽበዮ። እዚ ድማ ጸባ እምኒ ይብሃል። ኣየ’ወ ከምዚ ሎሚ ከይኮነ፡ ኣብ ትርኣስና ሓዲሩ ዝሕላ ጸባ ኢልና ንግሆ ተሲእና ግስም ኣቢልና ናብ ኣለዳና ክንወፍር ዝነበረ ጥዑም ግዜ ኣይርሳዕን እዩ። ኣብ ግዜ ቀትሪ ኣብ ሩባ ጥሪትና ማይ ኣስቲና ኣብቲ መዳጕል (ጥሪት ዝድቅሳሉ)፡ ተኣኻኺብና ዓረም (ብተያ ዝሞታ ሓራስ ላም) ዘላቶ ዓረሙ ይሓልብ፡ ዳርዮ ጤል (ከይተሓለበት ዝወፈረት ጤል) ዘላቶ ጤሉ ሓሊቡ ጸባ ከየፍላሕና ብመላግዕ (ጉዕ ዓየ፡ ዕንጉለ፡ መላግዕ ዝብሃል ቆጽሊ፡ ወዘተ.) ተጠቒምና ጸባ ብምርጋእ፡ ጠዓሞትና ፈትፊትና ክንበልዕ ከለና፡ ሕጂ ኰይኑ ተሰምዓኒ። ኣነ ካብ ጉስነት ዝተፈለኹላ መዓልቲ ክመሃር ኢለ ኣይኰንኩን። ኣገጣሚ ኰይኑ ንንውሕ ዝበለ ኣዋርሕ ሓንቲ ካበይ ከም ዝመጸት ዘይፈለጥክዋ ሰዓል ሓሚመ፡ ስድራይ ናብ ብዙሕ ማይ ጸሎት ወሲዶሙኒ ክሓዊ ብዘይ ምኽኣለይን፡ ብተወሳኺ ኩሉ መላግቦታት ኣካላተይ ቃንዛ ይገብረለይ ስለዝነበረ’ዩ። እዚ ሕማም ብፍላይ ኣብቶም መዛኑ ዝኾንና ብቐጻሊ ይርአ ነይሩ’ዩ። ብፍላይ ኣብ ሓደ እዋን ብብዝሒ ካብ ጥሪትና ዓይነት ኮይንወን እተን መላኣት ዝነበራ ኣብ ዘይእዋነን መሊደን (ኣቖሊዐን) ድሕሪኡ መብዛሕትና እቶም ጓሶት ብስንባደ ኩሉ ኣብራኽና ቅይድ ዘብል ሕማም ሓሚምና ኣብ ገዛ ክንውዕል እዝከረኒ። ኣብቲ እዋን ሕማም ጋኔን እናተባህለ’ዩ ዝጽዋዕ ነይሩ። ኣብዚ እዋን ብኽኢላታት ጥዕና እንስሳ፡ ብተደጋጋሚ ሕማም ብሩሴላ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክኸውን ይኽእል’ዩ ዝብል ግምት ኣሎኒ። ቅድሚ ናጽነት ብምንባሩ፡ ኣሽንኳይዶ ክታበት እንስሳ፡ ክታበት ሰብ’ውን፡ ኣብ ከባቢና ኣይነበረን። ብፈውሰይ-ፈውሲ ዓሻ፡ ብዘይ ዝዀነ ክታበት ኢና ዓቢና። ምናልባት ኣብ ዓድና ዘለዉ ሓድሓደ ናይ ተፈጥሮ ስንኵላን ሓደ ጠንቂ እቲ ጸባ ከየፍላሕካ ምስታይ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ሕማማት ዓባይ ሰዓል፡ ምቑላዕ (ብሩሴላ)፡ ካብ እንስሳ ናብ ሰብ ብዘይፈልሐ ጸባ ካብ ዝመሓላለፉ ሕማማት’ዮም። ሰኣን ጸባ ኣፍሊሕካ ምስታይ ኣደዳ ሕማም ዝኸውን ሰብ ከም ዘሎ ሕጂ ክስወጠኒ ጀሚሩ። ኣብ ገዛ ንደቀይ ጸባ ከየፍላሕካ ክስተ ከም ዘይብሉ ብቐጻሊ እየ ዝምዕዶም። ስለዚ ጸባ ከየፍላሕካ ምርጋእ ሽግር ከም ዘለዎ ነዚ ዝፈለጡ ገለ ዘይሓላፍነታውያን ሰብ ትካላት ድማ ኣብ መንጎ ጸባን ማይን፡ ቡን ከም መተዓረቒ ብምምጻእ፡ ነቲ ናይ ክልቲኦም ሕብሪ ብምትሕውዋስ ንዓይኒ ብምዕሻው፡ “ካፑቺኖ” ዝብል ስያመ፡ ብሽኮር ተዓጂቡ፡ ኣብ ጣውላ ከም ዝወርድ ይገብሩ። መልሓስ ናይቶም ከምዚ ከማይ ደሃይ ጸባ ንምሕታት የማነ ጸጋም እንተበለ ወይከ። እቶም ደቂ ከተማ ግን “ኣሽንኳይዶ ነጸላ ረኪማ መዘሪ፡ ብቐደማ ቅልጥፍቲ እግሪ” ድዩ ዝበሃል፣ ኣበይ ኢሎሞ። ምኽንያቱ፡ ጸባ ኣይፈልጥዎን’ዮም። እንተፈለጥዎ ድማ ኣየድህብሉን’ዮም። ኣብ ፍቕራዊ ዕላል ምስ ተሸሙ ከናፍሮም መቐረት ናይ ጸባ ኣይኰነን መቐረት ካልእ ከለሊ ኣይክእልን’ዩ ዝብል ግምት ኣለኒ። እምበር ጸባ ደኣ ብፍላይ ጻልጣ (ዘይፈልሐ) ብቐጥታ ካብ’ታ እንስሳ ናብ ኣፍካ ብምሕላብ (ምልሓኽ)፡ ዝስተ ጣዕሙ ንዓይ ክሳዕ ሕጂ ካብዚ ኣፈይ ኣይሃሰሰን። ብሓፈሻ ልግዐ፡ ውጽኢት ጸባ፡ ርግኦ፡ ብራሕ፡ ማ’ጨባ፡ ጠስሚ እናበላዕና ስለዝዓበና፡ ሕጂ ምስ ሰኣንናዮም ከምዛ ማይ ዝሰኣነት ዕፉን ኮይንና ንርከብ። ንመግቢ ከም መድሃኒት እንተዘይተጠቒምካሉ፡ ንመድሃኒት ከም መግቢ ክትጥቀመሉ ኢኻ! ብሓፈሻ ጓሶት ኣብ ጸባ ዘሎዎም ክእለት ዋላ እቲ ናይ ጸባ ክኢላ’የ ዝብል በዓል ሞያ ክንድኦም ክኸውን ኣይክእልን’ዩ፣ ኣይትሓዙለይ። ኣብ ደንበ ብዘይካ ሓንቲ ጓጉድ (ኩሮ) ብላኻ ዝተሰርሐት፡ ኣብ ሓዊ ክትስኽተት ዘይትኽእል ካልእ መትሓዚ ጸባ ኣብ ዘይብሉ፡ ጸባ ብምንታይ ይፈልሕ? እስኪ ቅድሚ ምንባብ ምቕጻልኩም ደው ኢልኩም ሓንሳብ ሕሰቡ። ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ኣይትበሉ፡ ንሕና ጓሶት ከለና፡ ጸባ", "char_count": 3725, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02798", "text": "ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝዳሎ ዓምዲ - ለይ-ኣውት ሶፊያ ፍቓዱ ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/ 07415048 - ቁ.ሳ.ፖ 1048", "char_count": 113, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02799", "text": "ዕዳጋታት፡ ብፍላይ ጽሬቶም ዘይተሓለዉ መሳርሒታት ብምጥቃም ብትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ፈቐዶ ከተማታት ኮለል ክብሉ ክትርኢ ከለኻ፡ እዋይ ግዜ! ምባል ጥራይ ዝኣክል ኣይኰነን። ስለዚ ብሰንኪ ጸባ ብግቡእ ዘይምፍላሕ ባዕልና ኣደዳ ሕማም ኰይንና -- ብኻዶ! ስድራቤታት’ዩ ዝወሃብ ነይሩ። እንተ ሎሚ ግዜ ተቐይሩ፡ ካብ ሓንቲ ላም ካብ 15-30 ሊትሮ ንመዓልቲ፡ እሞ ኮለል ከይበልካ ኣብታ ዘላትካ ግራት ንእሽተይ ተወሳኺ ልሙዕ መግቢ ብምፍራይ ብዘይ ብዙሕ ሃልኪ ካብ 2 - 4 ከብቲ፡ ነቲ ካብ 30 ከብቲ ክርከብ ከም ዝኽእል ኣብነታውያን ሓረስቶት ብግብሪ የርእዩና ኣለዉ። ግን ኣብዚ ሕጂ እዋን ጸባ ኣብ", "char_count": 373, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02800", "text": "ዘድልዩ ጥረ ነገራትን ዓቐንን ዘድልዩ ጥረ ነገራትን ዓቐንን 1ኺሎ ካውሎ ብደቂቕ ዝተመትረ 2 ማእከላይ ግዝፊ ዘሎዎ ካሮት ብደቂቕ ዝተመትረ 1 ዓቢ ሽጉርቲ ብደቂቕ ዝተመትረ 3 ኮመደረ ብደቂቕ ዝተመትረ 2 ጉዕ በርበረ (1 ቀይሕ፡ 1 ቀጠልያ) ብደቂቕ ዝተመትረ (ከም ኣድላይነቱ) 3 ማንካ ጣውላ ዘይቲ ብልዒ 6 እንቋቝሖ 1 ጐደሎ ማንካ ጣውላ ጻዕዳ ሽጉርቲ ኣገባብ ኣሰራርሓ መግቢ ኣገባብ ኣሰራርሓ መግቢ ነቲ ዘዳለናዮ ሽጉርቲ፡ ካሮቲ፡ ዘይቲ፡ ሽጉርቲ ጻዕዳ፡ ሓዋዊስና ንስኽትቶ። ቁሩብ ርህጽ ምስ በለ፡ ኮመደረን ጉዕን ነእትወሉ። ኣብ ኣጋ ምብሳሉ፡ ነቲ እንቋቝሖ ወቒዕና ነእትወሉ። ልክዕ ከም ፍሪታታ፡ ኩሉ ምስ ተሓዋወሰ፡ ጨው ኣእቲና፡ ኣወሃሂድና ነውርዶ። ኣብ ብያቲ ገልቢጥና፡ ልክዕ ከም ፍሪታታ ብቅጫ ወይ ባኒ ኣሰኒና ንምገቦ፡፡ እዚ መግቢ፡ ከም ቁርሲ ንሽዱሽተ (06) ሰባት ክምግበልና ይኽእል። ሓዳስ ኤርትራ 25 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.203", "char_count": 552, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02801", "text": "ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ሕቶ ሸባብ ሕቶ ሸባብ ደዋሊ፥ ሄሎው። ምኽሪ ዝህብ ኣገልግሎት እንድዩ ሓቀይ፧ ኣማኻሪ፥ ጽቡቕ ኣለኻ። ናብ ሃማመተኤ ኣገልግሎት ምኽሪ ብተለፎን ደዊልካ ኣለኻ። መን ክብል፧ ካበይ ትድውል ትህሉ፧ ደዋሊ፥ ሰመረ እብሃል። ካብ ኣስመራ’የ ዝድውል ዘለኹ፧ ኣማኻሪ፥ ሕራይ ሰመረ፡ እንታይ ክሕግዘካ፧ ደዋሊ፥ ጽቡቕ፡ ኣብ ስደራና፡ ብዛዕባ ኵነታት ንእሽቶ ሓፍተይ ምርድዳእ ስኢንና። እቲ ኵነታት ሓፍተይ ናይ ኣእምሮ ጸገም’ዩ። ብዛዕባ ሕማማ ኵልና ሓደ ዓይነት መረዳእታ የብልናን። ገለና ‘ኮነ ኢላ’ያ፡’ ገለና ‘ኢደ ሰብ’ዩ ሒዙዋ፡’ ገለና ድማ ‘ስርሓ እና’ማልአት ከመይ ኢላ ሕምምቲ ክንብላ ንኽእል፡’ ብዝብል ሓሳባት፡ ኣይ ንሳ ተሓኪማ ኣይ ንሕና ቀሲንና። ብሰንኩ ድማ ኵነታታ ከይተፈትሐ እናበኣሰ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኸፍአ ይኸይድ ኣሎ። ሽዱሽተ ወርሒ ዝኸውን፡ ከምዛ ዝኾነ ጸገም ዘይብላ ኮይና ጸኒሓ። በዚ ምኽንያት ድማ ንምሕካማ ክኣምኑዎ ኣጠራጢሩዎም’ዩ። ድማ ነዚ እና’መኽነየት ምክትታል ኣቋሪጻ። ኵነታታ ድማ እናኸፍአ መጺኡ፡ ምስ ሰባት ምርድዳእ ስኢና፣ ሰባት ይከታተሉኒ ኣለው፡ ሕማቕ ይሓስቡለይ ኣለው፡ ፈዊሰናኒ፡ ብዘይካ ባዕላ ዝሰርሓቶ መግቢ ካልእ ሰብ ዝሰሓላ ኣይትበልዕን። ንዝኾነ ብዓይኒ ጥርጣረ ስለ እትርእዮ ትኣምኖ ሰብ ድማ የብላን። ኣማኻሪ፥ ዓውዲ ጥዕና ኣእምሮ ከም ዝኾነ ካልእ ሕክምና ርእሱ ዝኸኣለ ፍሉይ ኣገልግሎት ጥዕና ዝህብ ዓውዲ’ዩ። ከምቲ ሕማማት ኣእምሮ ዝፈላለዩ ኣገባብ ፍወሳኦም መድሃኒቶም ድማ ዝተፈላለየ’ዩ። እምበኣር ብመንገዲ እዚ ሕክምና ዝእዘዙ መድሃኒታት፡ ዝተፈላለዩን ዝተፈላለየ ጐድናዊ ሳዕቤን ክህሉዎም ግድን’ዩ። እዚ ድማ ልክዕ ከምቶም ንኻልእ ዓይነት ሕማማት ዝእዘዙ መድሃኒታት፡ ንሕማም ኣእምሮ ዝእዘዙ መድሃኒታት ድማ ጥቕሞም ዝዓቢ እንተ ኮይኑ ደኣ’ምበር ካብ ጐድናዊ ሳዕቤን ነጻ ዝኾነ መድሃኒት ከም ዘየለ ክፍለጥ ኣሎዎ። እዚ ማለት ግና ዝኾነ ዓይነት ጐድናዊ ሳዕቤን መድሃኒት ኣብ ዝኾነ ሰብ ግድን ይርአ’ዩ ማለት ኣይኮነንን። እቲ ሓቂ እዚ ስለ ዝኾነ ድማ ዝኾነ ዝተዓዘብናዮን ዝሰማዕናዮን ጸገማት ጥዕና ምስ ዝምልከቶም ሰብ ሞያ ደኣ’ምበር ንዘይተረጋገጸ ወረ ከነሳስይ ቅኑዕ ኣይኮነንን። ሕዱራት ሕማማት ምሉእ ብምሉእ ኣይሓውዩን’ዮም። ስለዚ፡ ሳዕቤናት ሕማማት ንምክልኻልን ዓይነት ህይወት ንምምሕያሽን ደኣ’ምበር እቶም መድሃኒታት ልምዲ ዘትሕዙ ስለዝኾኑ ዘይምዃኖም ምፍላጥ የድሊ። ድቃስ ዘይብላ ተሪፉ፡ ከምዚ ሰብ ዘለዋ ድማ በይና ተጕረምርም፡ ሓንቲ ጽቡቕ ትገብራ ግና ስርሓ ብዙሕ ምስ ተገልገልቲ ዘየራኽብ በይና ትሰርሖ’ዩ። ገንዘባ ዋላ ሻሂ ስለ ዘይትሰትየሉ፡ ኵለን ደሞዛ ከየጕደለት ናብ ገዛ’ያ ሒዛቶ ትመጽእ። ሕጂ ግና “ሕክምና ንውሰዳ ይብርትዓ ኣሎ፡” እንተ በልኩ፡ “እንታይ ጐዲሉዋ ሰሪሓ ናብራኣ ትገብር ኣላ፣ ሕክምና መርፍእ ክወግኡዋ’ዮም። ሕማማ ድማ መርፍእ ኣይፈቱን’ዩ፡ ” እንበሉ፡ ኣብዮሙኒ። ኵነታታ ስለ ዘየቕሰነኒ እንታይ ክገበር ከም ዘሎኒ ሓገዝ ደልየ’የ ዝድውል ዘለኹ። ኣማኻሪ፥ ብዛዕባ ኵነታት ሓፍትኻ ኣስፍሕ ኣቢልካዶ ክትገልጸለይ፧ ደዋሊ፥ ሓፍተይ ሕሳስ ልደት ገዛና’ያ። ቅድሚ ዓሰርተ ዓመታት ኣቢሉ ይኸውን ክትምርዖ ብዝብል ምኽንያት፡ ካብ ሃገር ወጺኣ ነይራ። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ግና ዘይከምቲ ዝሓሰብናዮ ሓዳር ኣይሰለጣን። በዚ ኵነታት ዝተበገሰ ጭንቀት ህይወታ ክትመርሕ ስለ ዘይከኣለት፡ ንዓዳ ተመሊሳ። እቲ ጸገማ ኢደ ሰብ’ዩ ዝብል መረዳእታ ነይሩ። ብሰንኩ፡ ኣቦይ “ሕክምና ኣየድልያን’ዩ፡” ስለ ዝበለ፡ ኣብ እዋኑ ክትሕከም ዕድል ኣይረኸበትን። በዚኣ ኣላ ፈውሲ ናብ ዝበሉዎ ዝተፈላለየ ባህላዊ ፍወሳ፡ ማይ ጸሎትን ወሲዱዋ። ኣብ ርእሲኡ ይፈልጡ’ዮም ናብ ዝተባህሉ ጠንቋሎ ከይተረፈ’ውን ኣይሓደገን። ኵሉ ፈቲኑ ምስ ደኸመ ድማ ሕጂስ ደኺመ እዞም ደቀይ ሕክምና ፈትኑ ኢሉ ኣፍቒዱልና። ኣይትሙተኒ፡ ብድሕሪኡ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት እዝጊሄር ወሲዱዎ። ብድሕሪኡ ድማ ሕክምና ወሲድናያ። ዘድሊ መርመራ ድሕሪ ምግባር መድሃኒት ተኣዚዙዋ እናተኸታተልና ጽቡቕ ለውጢ ገይራ፣ ንገለ ዓመታት ኣዕሪፍና። ከምዚ ኢልና እናኸድና፡ ሓደ መዓልቲ ምስ ሓንቲ መማህርታ ዝነበረት ኣጋጣሚ ተራኺበን እናዕለላ እንከለዋ ብዛዕባ ኵነታታ ተዕልላ’ሞ፡ ኵነታት ብግቡእ ስለ ዘይትፈልጥ፡ “መድሃኒት ከይለምደኪ፡ ብዘይቡኡ ዘይትንቀሳቐሲ ከይትኾኒ ኣቋርጽዮ፡ ” ኢላታ። እዛ ዘረባ ስለ ዘየቕሰነታ፡ ክትደጋጋማ ጀሚራ። ገለ ካብ ኣሕዋተይ’ውን ተመሳሳሊ መረዳእታ ስለ ዝጸንሖም ሕክምናኣ ብግቡእ ንኽትከታተል ኣይሓገዙዋን። ንሳ ኣማኻሪ፥ ስድራቤትኩም፡ ተርእዮ ዘላ ባህርያት ደኣ ብኸመይ ይርድኡዎ ማለት’ዩ፧ ደዋሊ፥ ንሳ ትሰርሖ ስራሕ፡ ካልእ ሰብ ክሕዘላ ዘይትደልይ፡ ኣዝዩ ጽፉፍ ስለ ዝነበረ፡ ካብ ገዛና ዝበልሐት ስለ ዝነበረት፡ ንዅነታት ዝኣምኖ የለን። ኣማኻሪ፥ ዝነበረ ባህርያታ፡ ንህሉው ኵነታታ ዘይገልጽ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ዝኾነ ዓይነት ሕማም ኣእምሮ ድማ ብልሒ ኣእምሮ የጕድል’ዩ ማለት ኣይኮነንን። ዝኾነ ሰብ ምስ ዘሎዎ ጕድለት ዝሳነ ስራሕን ኣተሓሕዛን እንተ ረኺቡ፡ ጸገሙ ብዙሕ ከይተቓልዐ ኣድማዒ ኮይኑ ክነብር ይኽእል’ዩ። ምናልባት ሓፍትኻ በይና ትሰርሓሉ ብዙሕ ምስ ሰባት ዘየራኽብን ዕድል ስራሕ ስለ ዘሎዋ ጕድለታታ ጐሊሑ ንኸይርአ ሓጊዙዋ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ይኹን’ምበር ኵነታታ ሕክምናዊ ሓገዝ ዘድልዮ’ዩ። ከም ዝፍለጥ ድማ ገለ መድሃኒታት ንሓጺር ግዜ ገለ ድማ ካብ ኣካላትና እናተመጽዩ ቀስ ኢሎም ንነዊሕ ደዋሊ፥ ኰሊፈካ ከይከውን ደኣ’ምበር፡ ሓንቲ ተደናግረና ኵነታት ከኣ ኣላ። ሓንሳእ መርፍእ ወሲዳ ምስ ተሓከመት፡ ዝያዳ ዘለዋ። ኵሉ ግዜ ሰላም የብለንን፡ ተባኢሰን ምርድዳእ ሲነን እናተባህለ ድማ ሓዳርና ገዲፍና ኰለል ክንብል ተሸጊርና ኣለና። እዋናት ዘገልግሉ’ዮም። እዚ ስለዝኾነ ድማ ሕማመይ ሓንሳብ ተዓጊሱለይ’ዩ ኢልካ ብኢደ ዋኒንካ መድሃኒት ምቍራጽ ነቲ ሕማም ዘብእሱን ዝሓላልኹን ምዃንኖም ምፍላጥ የድሊ። ብኻልእ ወገን ሕማማት ኣእምሮ በቲ ዘለዎም ባህሪ፡ ገለኦም ብቐሊሉ ዝሓውዩ ገለኦም ድማ ቀጻሊ እናተኻናኸንካዮም ክትጓዓዝ የድሊ። እምበኣር፡ ጸገም ሓፍትኻ ብሓካይም ተረጋጊጹ ስለዝኾነ ብግቡእ ምክትታል ጥራይ’ዩ ጾርኩም ከቃልል ዝኽእል። ምኽንያቱ፡ ዕላማ ፍወሳ ሕማም ኣእምሮ፡ ብቕዓት ግዳያት ምሕያልን ዓይነት ህይወት ምምሕያሽ’ዩ። ኣማኻሪ፥ ኣቐድም ኣቢልካ ከም ዝገለጽካለይ፡ ብዙሕ ብስነ ፍልጠት ዘይተረጋገጸ ብሂላትን እምነትን ንኣተሓሳስባኹምን ናብራኹምን ጸልዩዎ ኣሎ። እዞም ከምዚ ዓይነት ብሂላት ድማ ዝኾነ መረጋገጺ ስለ ዘይብሎም ዝፈጥሩዎ ምድንጋር ይዓቢ። ሳዕቤኑ ድማ ሰባት ብግቡእ ንኸይእለዩ ገንዘብን ግዜን ካልእ ጸጋታትን ዘባኹኑ ስለ ዝኾኑ፡ ምስኦም ዕንክሊል ምባል ፋይዳ ኣይርከቦን’ዩ። እምበኣር ነዚ ወሪድኩም ዘሎ ጸገም፡ ኣፍልጦኹም ብምብራኽ እንታይ እንተ ገበርና’ዩ ዝሓይሽ ተባሂልካ ምልዛብ’ዩ ዘድሊ። እንተ ዘይኮይኑ ሳዕቤናቱ ክገድፈኩም ስለ ዘይክእል ኣብ ዕንክሊል ግዜኹም ከይባኽን ደጊምካ ምሕሳብ የድሊ። ብተወሳኺ ንጹር ጠንቂ ሕማም ኣእምሮ ፍሉጥ ከም ዘይኮነ ምፍላጥ የድሊ። ድምር ናይ ኣእምሮኣዊ ጠንቂ፥ ንዅነተ ኣተሓሳስባ፡ ኣመለኻኽታ፡ ተራ ድሕረ ባይታ ጽልዋኡ ኣብ ጥዕና ኣእምሮ ይገልጽ፣ ማሕበራዊ ጠንቂ፥ ንኸባብያዊ ጽልዋ ኣብ ብቕዓት ኣእምሮ ዝጸልጽ’ዩ፣ ስነ ህይወታዊ ጠንቂ፥ ድማ ንጽልዋ ስነ- ሰረትን ኣብ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጥዕና ዝገልጽ ኩነት’ዩ። ኣፈዋውሳኡ ድማ ንኹሎም እዞም ተኽሎታት ኣብ ግምት ዘእተወ ምስ ዝኸውን ውጽኢታዊ ይኸውን። ንኣብነት፡ ኣብ መድሃኒት ግጉይ መረዳእታ እንተ’ሎና ንኣተሓሳስባን ኣመለኻኽታናን ስለ ዝድርኽ፡ መድሃኒት ብግቡእ ንኸይውሰድ ክድርኽ ይኽእል። ስለዚ፡ ኣብ ሕማም ኣእምሮን ኣተኣላልያኡን ኣፍልጦና ብምብራኽ፡ ናይ ሓባር መረዳእታ ከነዕብይ እንተኺልና ጥራይ ኢና ነቲ ዝተሸገረ ሰብ ብግቡእ ክንሕግዝ ንኽእል። ኣፍልጦና እንተ ዘይዓብዩ ድማ ኣለይትን ተኣለይትን ብብድሆታትን ጾርን ናይቲ ሕማማ ክንጽሎ ይድርኽ ማለት’ዩ። ደዋሊ፥ ክንደይ ዓመት ድዩ ኮይኑ ዘሎ፡ ኩልና ተለኻኺምና። ኣማኻሪ፥ መጀመርያ፡ ንቕሓት ሽግር ስለ ዘቃልል፡ ኣብ ሕማም ኣእምሮ ዘሎና መረዳእታ ምዕባይ ኣገዳሲ’ዩ። ስለዚ እዚ ዝተዛራረብናሉ ንስድራኻ እንተ ገሊጽካሎም ዝሓሸ መረዳእታ ንኽህሉዎም ሓጋዚ’ዩ። ብዙሓት ምስ ጕድለት ጥዕና ኣእምሮ ዘለው ሰባት ሕማም ኣሎና ዝብል መረዳታ ስለ ዘይብሎም፣ ሓፍትኻ ሕማም ኣሎኒ ኢላ ሓገዝ ክትሓትት ዘለዋ ተኽእሎ ጸቢብ’ዩ። እቶም ኣብ ምእላያ ተራ ዘለኩም ሰባት ጸገማ ተገንዚብኩም ሓገዝ ናብ ትረኸበሉን ንስኹም’ውን እኹል ሓበሬታ ብዛዕባ ጥዕና እእምሮ ናብ ትረኽብሉ ኣገልግሎት ጥዕና ክትከዱ’ዩ ዝምረጽ። እንተ ዘይኮይኑ፡ ሳዕቤን ዘምእላይ ከቢድን ንኹልኹም ዝጸሉ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ስለዚ ንኹሉኹም ካብ ተጽዕኖ ዘናግፍ ውሳኔ ምውሳን’ዩ ዝሓይሽ። ደዋሊ፥ እምነት እንድዩ ጸጊሙና ዘሎ፡ ኣነ ዝከኣለኒ ክገልጸሎም ክፍትን’የ። ምኽንያቱ፡ ናብራና ክንገብር ከማን ኣይከኣልናን በጃኻ። ደዋሊ፥ ኣይ ጸገምና ደኣ እዚ እንድዩ። ብዘይካ እዛ ዝብለካ ሓፍተይ እንተ ዘይኮይኑ ኵልና ኣሕዋት ሓሓዳርና ኣሎና። ኣደይ ድማ ዕድመ ደፊኣ ስለ ዘላ፡ ምስዛ ሓፍተይ ብግቡእ ክረዳድኣ ኣይክላን ኣማኻሪ፥ ጸገም ብዘሎካ ዓቕሚ እንተ ኣለኻዮ’ዩ ዝሓይሽ። ስለ ዘይደለኻዮ ጥራይ ክርሕቀልካ ኣይከኣልን’ዩ። ስለዚ ዘሎኩም ዕድል ብዙሕ’ዩ። ነጻን ኣብ ቀረባኹምን ኣገልግሎት ጥዕና ስለ ዘሎ፡ ኣቃሊልካ ክርአ ኣይግባእን። ብሓሳብ ምፍልላይኩም ጸገም ኣይመስለንን፡ ጸገምና ብኸመይ ይቃለል ዝብል ሓባራዊ መረዳእታ ስለ ዘይብልኩም’ዩ። እቲ ጸገም፡ ዝሓይሽ እንታይ’ዩ ብምባል’ዩ መፍትሒ ዝርከቦ። ደዋሊ፥ ሒዘካ፡ ዝከኣለኒ ክጽዕር’የ፡ የቐንየለይ። ኣማኻሪ፥ ገንዘብካ፡ ይሓግዝኩም። 25 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.203", "char_count": 5552, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02802", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ -ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ -ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል 2.ሚርያም ብርሃነ ስዩም፡ 3.ሳሪና ብርሃነ ስዩም፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለዘሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቁ.39 5ይ መጋባእያ ባዕልኹም ወይ ብሕጋዊ ወኪልኩም ቅረቡ። እንተዘይ ቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለተሱስ ተስፋይ ተስፋሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ሳምራዊት ተስፉ ተስፋሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ 3ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 346, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02803", "text": "ኣይመን ጣሃር ሓምዶ ምባል ተሪፉ፡ ኤስድሮስ ጣህር ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዓሊ ኣቡበከር መሓመድጣህር ምባል ተሪፉ ዓሊ ኣቡበከር ዓፋ ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ጽገሮማን ተኸስተ ኣርኣያ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ስዩም ኣማረ መዓሾ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለዘሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቁ.41 6ይ መጋባእያ ባዕልኺ ወይ ብሕጋዊ ወኪልኪ ቅረቢ። እንተዘይ ቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 396, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02804", "text": "ኣመልካቲ ደብረሰላም ቅዱስ ሚካኤል ዓዲ ጓዕዳድ፡ ነ/ፍ ዛይድ ዳዊት ተወልደ ብስማ ዝተመርሓላ ብቁ. መለለዪ መሬት 014D ፕሎት 11 ፓርሰል “D” ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጋላ ነፍሒ - ዓዲ ጓዕዳድ ዝርከብ ኣብ 180ት/ሜ ዝተሰርሐ መንበሪ ገዛ ምስ ምሉእ ኣቕሑቱ ብውህብቶ ስለዝገደፈትልና፡ ለበዋ ይጽደቐልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/5/26 ኣብ ቤ/ፍ በረኸት መሓሪ ወልደገብሬል ምባል ተሪፉ፡ በረኽት ክብሮም ጎጀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቅዱሳን ወልደጊዮጊስ ናይዝጊ፡ ብዓል ቤተይ ወልዱ በላይ ክፍለ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ን4 ድቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ተወልደብርሃን ዘርኡ ወልደማርያም፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ጸጋይ ገብረእግዚኣብሄር ዘወልዲ፡ ንጹር ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲዃላ ደሊና ገብሪሂወት ዛይድ ምባል ተሪፉ፡ ነብያት ገብሪሂወት ዛይድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 717, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02805", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ሙሴ ሃብቶም ገብረመስቀል፡ ተጸዋዒ ሃብቶም ገብረመስቀል፡ ንኣስታት 17 ዓመት ደሃይ ስለዘይብለይ፡ ጥፉእ ተባሂሉ ክእወጀለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓድጉ ተወልደ ገብረማርያም +1፡ ኣቦና ተወልደ ገብረማርያም መሸሻን ኣዴና ዛፋ የሕደጎ ገብረዝጊን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ኣለም ኣስፍሃ ገብረመስቀል፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣስመሮም ተስፋይ ተኽለይ 2. መርሃዊ ተስፋይ ተኽለይ 3. ኤሊሻን ተስፋይ ተኽለ፣ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ን5/5/26 ኣብ 5ይ ቤ/ፍ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። ምሕረት ሃብተ ወልዱ፡ ኣደይ ሓዳስ ገብርሂወት ወሬታ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጽልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ፍጹም ሰመረ ካሕሳይ፡ ኣቶ ገብረብርሃን ሰመረ ካሕሳይ፡ ወኪል ፍጽም ሰመረ ካሕሳይ፡ ካብ ሓብትና ልችያ ሰመረ ካሕሳይ ብ24/12/24 ብቁ. መዝገብ 0912024 ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪብና ብህያብ ዝሃበትና ውህቶ ይጽደቐልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልዱ በረኸት ኣብርሃም ምባል ተሪፉ፡ ወልዱ በረኸትኣብ ኣብርሃም ተባሂሉ ይተኣረመላይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓይነት ጨረታ፦ ጽገና ኣየር ኮንዲሽንን ፍሪጅን ኣሃዱ፦ ሆስፒታል ባጽዕ ኣርእስቲ ውዕል፦ ዓመታዊ ጽገና ዓይነት ጨረታ፦ ሃገራዊ ክፉት ጨረታ ሆስፒታል ባጽዕ ንዓመት 2026 ዓ.ም ካብ 05/2026 ዓ.ም ኣብ ሆስፒታል ባጽዕ ዝርከብ ኣየር ኮንድሽንን ፍሪጅን ንኽጽገን ከነጫርት ስለ ዝደለና፡ ንሕጋውያን ወሃብቲ ኣገልግሎት ጽገና ንዕድም። (ቅጥዒ መጫረትን ሓበሬታን ካብ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ሆስፒታል ባጽዕ ይወስዱ።) ብፍ/በ/መሰል ይስሓቅ የማነ ገብረመድህን፡ ብፍ/በ/ዕዳ መንግስትኣብ ሕሩይ መንግስ፡ ናይ ፈጽሚ ምልክታ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ መልሲ ሒዝካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ን6/5/26 ኣብ 8ይ ቤ/ፍ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። ገነት ኣበበ ተሰማ፡ ኣደይ ለምለም ሃይለ መሸሻ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 5/5/26 ኣብ 10 መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ነጥቢታት፦ 1. ጨ/ሚ/ጥዕና ንሕጋውያን ኣቕረብቲ ዋጋታት ኣገልግሎት ጽገና ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም። 2. ጨረታ ንኹሎም ሕጋውያን ኣቕረብቲ ክፉት እዩ። 3. ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2025 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒንን ናይ ዓመተ 2025 ክሊራንስ ናይ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር፡ መንነት ወረቐትን የቕርቡ። ከሳሲ ተኽልኣብ ገብረማርያም ዓንደሚካኤል፡ 1.ተኸሰስቲ ተስፋዝጊ ገብረማርያም ዓንደሚካኤል ወረስቲ ነ/ፍ ገብረሂወት ገብረማርያም ገብረመስቀል፣ ንሲቪላዊ ጉዳይ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ን15/5/26 ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 1ይ መጋባእያ ቁ.33 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ርግኣት በረኸትኣብ ተስፋይ፡ ስም ኣደይ ሕርይቲ ሃይለ ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ዑቅባ ግርማ ገብርሂወት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 4. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ቤ/ ጽ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ሆስፒታል ባጽዕ ሃብታይ ርእሶም ቊ.ተሌ 07260213 ናይ ጨረታ ሰነዳትን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ 5. ብቑዓት ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 100 (ሚእቲ ናቕፋ) ከፊሎም ክወስዱ ይግባእ። ሮቢል ተስፋይ ገብረትንሳኤ ምባል ተሪፉ፡ ሳሚኤል ተስፋይ ገብረትንሳኤ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 6. ግዱሳት ተወዳደርቲ፡ ጨረታ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጽኣሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ዘሎ መዓልታት ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ኣብ ቤት ጽሕፈትና ብምምጻእ መምልኢ ቅጥዒ (Proforma) ክትወስዱ ከም እትኽእሉ ንሕብር። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ኤልሳ ዑቕቢት ዓንደብርሃን፡ ወረስቲ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ብርሃነ ስዩም ሰሎሙን፡ 1.ሚካል ብርሃነ ስዩም 7. ጨረታ ዝኽፈተሉ ዕለት፡ እዚ ምልክታ’ዚ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጽኣሉ ድሕሪ ዓሰርተ መዓልቲ ኮይኑ፡ ልክዕ ሰዓት 11፡00 ቅ.ቀ ኩሉኹም ተጫረትቲ ሰነዳትኩምን መወዳደሪ ቅጥዒን ሒዝኩም ክትቀርቡ ንሕብር። ኣነ ሑሴን ዓብዱራሕማን። ኣብ ከተማ ኣስመራ ዞባ 7፡ ምም/ 01 (ምም/ን/ዞባ ማእከል-ከተማ) ጎደና ኣብርሃ ኣጽብሃ ቁ/ገዛ 18 ቁጽሪ ሎት 18፡ቁ/ፓርቸላ C ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 109178 መወከሲ ቁጽሪ 121194 ብስም ኣቦሓጎና ነ/ፍ ዓጣ ሓሰን ዓብደልቓድር ተመዝጊቡ ዋንነቱ እተረጋገጸ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ኣብ ክንዲ ወላዲና ዓብዱራሕማን ዓጣ ሓሰን ተኪእና ብውርሲን ምቅሊትን ዝረኸብናዮ ስም ዋንነት ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ/ካዳስተርን የቕርብ። እንተዘይቀሪቡ ግን ሰነዳተይ ሒዘ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። 8. ጨረታ፡ ተወዳደርቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽብሉ ልክዕ ሰዓት 11፡15 ኣብ ቤ/ጽ/ምም/ ፋይናንስ ሆ/ባጽዕ ብግልጺ ይኽፈት። ደንጉዩ ዝመጽእ ተጫራቲ ይንጸግ። 9. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 10. ተጫራቲ ነቲ ዝተዓወተሉ ኣገልግሎት ጽገና፡ ንሓደ ዓመት ብናቱ መጐዓዝያ ይመላለስ። ሆስፒታል ባጽዕ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።", "char_count": 3223, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02807", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ VACANCY ANNOUNCEMENT Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following positions 3.Position: Electrician Department: Processing and UG Operation Section: Site Infrastructure Number Required: One (01) Place of Work: Bisha Site Type of Contract: Indefinite", "char_count": 344, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02809", "text": "Additional requirements for Nationals: Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. Present clearance paper from current/last employer. Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. Application documents will not be returned to sender. All applications should be sent through the post office. Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to; Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጎዳይፍ ምም/ከባቢ ቃሓውታ ዚፕ ኮድ 1A719 ጎደና 713-8 ቁ.ገዛ 25 ፕሎት 57 ፓርሰል L ስፍሓት መሬት 250 ት/ሜ 2ተ ቀንዲ ክፍሊ 2 ተሓጋገዝቲ ዝተደኮኖ መለለዪ ንብረት ASD00023142 ሕጂ ቁ. ንብረት 1BRASM014415/0 ብስም ወ/ሮ ኣስሊ ገብረማርያም ገብረመስቀል ዝተመዝገበ፡ ብመሽጣ ናብ ስም ዓዳጊ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ካዳስትራልን ቤት ጽሕፈት ኖታርን ይቕረብ። እንተዘይ ኮይኑ፡ ብዘለና ሰነዳት ጉዳይ ክውዳእ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 1248, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02811", "text": "መድረኽ 1990-1991 ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ኣወዳድባኡ ናብ ደረጃ ኮራት ዝበረኸሉ እዋን ነበረ። ኣብ ድሮ ዛዛሚ ኲናት ከኣ፡ ንክፍላተ- ሰራዊት 52/96 ዝሓዘ ኮር 381፡ ንክፍላተ-ሰራዊት 70/16 ዝሓዘ ኮር 491፡ ካብ ኮር 271 ድማ፡ ክፍለ- ሰራዊት 85 ካብ ግንባር ጊንዳዕ ተሳሒቡ፡ ኣብ ግንባር ደቀምሓረ ከም ዝስለፍ ተገብረ። ክፍለ-ሰራዊትና ክፍለ ሰራዊት 88 ከኣ፡ ንክፍለ- ሰራዊት 85ን ካልኦትን ተኪኡ ኣብ ግንባር ጊንዳዕ ዓረደ። መንፈቕን ዝሰረቱ ድፋዓትና፡ ብወገን ምብራቖም ኮይና ፊት ንፊት ትወቕዖም ነበረት። ኣባላት ኣሃዱና (ብርጌድ 35 ክፍለ-ሰራዊት 88) ነቲ ዝሓደሩዎ ናይ ሓለዋ ድፋዓቶም የማነ ጸጋሙ ይኹን ቅድሚቱ ተቖጻጺሮም፡ ከም ልሙድ ናብ መውዓሊኦም ወረዱ። ብጻይ ፍቕረ፡ ነቲ ዝመለኾ ሃድን (ድልያ) ረድዮ ስተሽናት ንምርግጋጽ፡ ንቀስቲ ናይታ ረድዮ ንየማነ ጸጋም ጠዋውዩ ምስታ ካብ ሓራ መሬት ትግራይ እትፍኖ ዝነበረት ድምጺ ወያነ ኣራኸበና። “ሎሚ’ኸ እንታይ ሓድሽ ኩነታት ክንሰምዕ ኢና” ኢልና እዝንና ኩር ኣበልና። ድምጺ ወያነ፡ ከምቲ ልሙድ ፈለማ እትፍነውሉ እቶም ምግብና ዝገብሩ ኣመት ኣብ እዋን ቃልሲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ኣብ ሓራን ሓውሲ ሓራን መሬት ‘ህዝባዊ ምልሻ’ ተባሂሎም ዝጽውዑ ዕጡቓት ከምዝነበሩዎ ዝፍለጥ እዩ። ህዝባዊ ምልሻ ብደረጃ ዓድን ከባብን ተወዲቡን ነቒሑን ዓጢቑን፡ በቲ ሓደ ማሕረሻ፡ በቲ ሓደ ድማ ብረት ተሓንጊጡ፡ ናብራኡ እናገበረ፡ ንጸላእን ከድዓት ደቂ ሃገርን ብቐረባ ዘቋምት፡ ሓበሬታ ንውድብ ህዝባዊ ግንባር ዝምግብ፡ ህዝቢ ንኸበሳብስ ዝመጸ ጸላኢ ድማ ብዓቕሙ ዝምክት ሓይሊ እዩ። ኣብቲ ዝቐጸለ መድረኽ ከኣ፡ ኣሃዱታት ህዝባዊ ምልሻ ብደረጃ ዞባ ከም ዝጥርነፍ ተገይሩ ‘ዞባዊ-ሰራዊት’ ዝብል መጸውዒ ተዋህቦ። ምስ ግዜ ድማ ዞባዊ ሰራዊት ምስተን ካልኦት ቀወምቲ ኣሃዱታት እናተጸንበረ ወይ ተኽሊጥ እናተገብረ ንክፍላተ-ሰራዊት 88/101/90 ኣቘመ። ኣሃዱና ክፍለሰራዊት 88 በዚ መስርሕ’ዚ ዝቘመት ኮይና፡ ምስ ሓንቲ ቦጠሎኒ ካብ ክፍለ ሰራዊት 70 (ሰብዓ) ዝተጸንበርኩዋ ሓዳስ ዝቘመት ክፍለ ሰራዊት እያ ነይራ። መግቢ፡ መምህሮም ዝሃቦም ዕዮ ገዛ ዝሰርሑ ድማ ርሳስ ኣብ ጥራዞም ተኺሎም ቁኒን ይብሉ፡ ገለ ከኣ ጽፈት ዕጥቆም ስለ ዘየዕገቦም ብዝለዓለ ደረጃ ከቆናጅዉ ይፈትሑ፡ ይሰፍዩ፡ ብዛዕባኡ ድማ ምስ ብጾቶም ይዘራረቡ ነበሩ። ገለ ቁርሲ ዝደንጎዮም ጥቓ ክሽነ ኮይኖም ጭንን እናበሉ፡ እግሪ መገዶም ብድምጺ ሓፋሽ ዝመሓላለፍ መልእኽታትን ደርፍታትን ይሰምዑን ይዛነዩን። ኣነ ንበይነይ ጉንዲ ናይታ ኣጽሊለላ ዝነበርኩ ገረብ ተጸጊዐ፡ ፍርቂ ልበይ ነቲ ብድምጺ ሓፋሽ ዝመሓላለፍ መልእኽቲ፡ ፍርቂ ልበይ ድማ፡ ነታ ንሓምሻይ ክፍሊ ክምህረላ ገናጺለ ዝዳለወላ ዝነበርኩ ብወኒ ዝምህራ ማሕበራዊ ኣስተምህሮ (ጆኦግራፍ) ምድላዋት እገብር ነበርኩ። ማዕበላት ዘለዉዋ መደባት ኣላለየት። ድሕሪኡ፡ ነታ ወተሃደራዊ ዓወታት እንተልዩ ቀዲማ እተበስር “ዓልል! ዓልል!” እትብል ፍልጥቲ ደርፊ ኣቃልሐት። ዜና ዓወት ንምስማዕ ኣእዛንና ኩር ኣበልና። እቲ ኣቕራቢ ዜና፡ መቐጸልታ ናይቲ ኣብቲ ወርሒ’ቲ ኣብ ክፍላተ ሃገር ጎንደርን ጎጃምን ዝካየድ ዝነበረ መዛዘሚ ስርሒታት ‘ወፍሪ ቴድሮስ’ ዝምልከት ናይ ዓወት ዜናታት ኣቕረበ። እዚ ዓወት እዚ ነቲ ብወገን ህዝባዊ ግንባርን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ዝሕፈስ ዝነበረ ዓወታት ወርሓት ለካቲት-መጋቢት መሊሱ ኰልዖ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ፡ ዓወታት ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ኣብ ወፍሪ ደንካልያ ተቃልሕ ነበረት። ዳርጋ ዝበዝሐ ኣባል ናይዚ ክፍለ- ሰራዊት እዚ፡ ማለት ቅድም ምልሻ ደሓር ተጋዳላይ ዝኾነ፡ ምስ ጥሪትን ማሕረስን ኢድን ጓንትን ኮይኑ ስለዝዓበየ፡ ኩርባታትን እምባታትን ገጾም ኣብሪሆም ዝቕበሉዎ መናብርቶም’ዩ። ገለ ተዛረብቲ፡ “ኣሃዱ ጸባ ጸገብ - ኣስላፉ ፋስ ዘውዕል” እናበሉ ይጠቕሱዎ ነበሩ። ገለ ካብቶም ብ“ጸባ ጸገብ” ዝግለጹ ኣብነት ንምቕራብ፡ እቶም ኣብ ባጤራና ናቕፋ፡ ኣብ ሓደ እምባ (ኩጀት) ባንዴራ እናተኸሉ ዝረኣዩ፡ ኣባላት ናይዚ ክፍለ ሰራዊት እዮም። በሪሁ ገብረሂወት፡ ምሕረትኣብ ሚኪኤል፡ ተመስገን ሃይለ፡ ብርሃነ ርእሶም (ወዲ ራእሲ) ሰለሙን ጸጋይ፡ መሓሪ ተስፋንኪኤል ይበሃሉ። ስለዚ ነዚኦምን ካልኦትን ዝሓዘ ክፍለ- ሰራዊት 88፡ ንካልኦት ኣሃዱታት ተኪኡ እዩ ኣብ ሳልሳይ ርብዒ ናይ 1990 ኣብ ግንባር ጊንዳዕ ዝዓረደ። ለካቲት ተዛዚሙ መጋቢት ስጉም ዘበለሉ እዋን ናይ 1991 እዩ። ብወገን ህዝባዊ ግንባር ኣብ ደንካልያ፡ ብወገን ህወሓት ድማ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ግጥማት ዕለታዊ ወተሃደራዊ ዓወታት ዝስምዓሉ ድሙቕ ወቕቲ ብስራት እዩ ነይሩ። ካብዚ ተበጊሶም፡ “ወቕቲ ዓወት፡ ለካቲት-መጋቢት” ዝብሉ’ውን ነይሮም እዮም። እዚ ፍጻመታት እዚ፡ እቲ ቃልሲ ናብ መዛዘሚ መድረኽ ይሰጋገር ምንባሩ ኣማቲ’ዩ ዝነበረ። እዚ ሓባራውን ውሁድን መጥቃዕትታት ህዝባዊ ግንባርን ህወሓትን፡ ነቲ ስርዓት ነዊሕ ኣብ ዘይኮነ ግዜ ከቃብጾ ምዃኑ ዝእንፍት ነበረ። ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ድሙቕ ዓወታት፡ መጋቢት ተወዲኣ ሚያዝያ እውን “ደሓን ኩኑ” በለት። ንሕና ከኣ ኣብዚ “ናጽነት መጻእኩ” እትብለሉ ዝነበረት ህሞት፡ ከም መቐጸልታ ናይ ዝቐደሙ ዕማማትና ማለት ናይ ቦታ ምድፍፋኣት ንምግባር፡ ድፋዓትና ንኸማና ሓርበኛታት ኣረኪብና፡ ቦታ ንምቕያር ብርጌድና ብርጌድ 35 (ክፍለ ሰራዊት 88) ናብ ሰሎሙና ወሪድና፡ ቀጺልና ኮረቢት ሰሜናዊ ባሕሪ ሰንጢቕና፡ ምስተን ካባና ዘይፍለያ መኻይድና ዝኾና ድኻምን ረሃጽን እናተላዘብና፡ ኣብ መጠማምቲ ጎቦታት ማይ ጭቃ ማለት የማናይ ዓወታት ምስማዕ ዝለመደ እዝንና፡ ናብተን ዓወት ዘበስራ ማዕከናት ድምጺ ሓፋሽን ድምጺ ወያነ ትግራይን ምቁማት ጀመረ። እቲ ምስ ረድዮ ፍሉይ ፍቕሪ ዘለዎ ክመስል ረድዮ ካብ ኢዱ ዘይፈሊ ነቲ ዝሓደረ ጸላም ቀንጢጣ፡ ቅድሚኡ ዝነበረ ዕለት ቀይራ፡ መሰስ ዝበለት ጸሓይ ንግሆ፡ ነቶም ናብ በረኽቲ ኣኽራናት ፍሸይ ምራራ ኣንቃዕሪሮም ዘቋምቱ፡ ንዓመትን ምግላጻ፡ ነታ “ክሳብ ኣዲስ ኣበባ” እትብል ናይቲ እዋንቲ ህብብቲ ደርፊ ተጋደልቲ ወያነ ደጋጊማ ኣቃልሐት። ነዚ ምስ ሰማዕና፡ ነቲ ውሁድ ስርሒት ህዝባዊ ግንባርን ህዝባዊ ወያነን ድሮ ተላሊናዮ ብምንባርና፡ “ህዝባዊ ግንባር’ከ በየን’ኮን የጥቅዕ ይኸውን?” ክንብል እንተላይ ንነብስና ወሲኽና ኣብ ትጽቢት ነበርና። ግንባር ጊንዳዕ ዓረድና። እቲ ንዝሓደሰ ቦታ ምልምማድን ምልላይን ዘይሕርብቶ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር፡ ነዚ ሓድሽ ቦታ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ከም ኣጻብዕቲ ኢዱን ሕብሪ ክዳውንቱን ክፈልጦ ግዜ ኣይወሰደሉን። ድሕሪ ምሉእ ርግኣት ከኣ፡ ገለ ሓሙሽተ እንኸውን ናይ ቀረባ መሳርሕቲ ብጾት፡ ምድሪ 19 ግንቦት 1991 ሰዓት 10፡00 ቅድሚ ቀትሪ፡ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ግንባር ደቀምሓረ ከቢድ መጥቃዕቲ ከምዝፈነወ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ኣቃልሐት። ኣብዛ ዕለት እዚኣ ጥራይ ዓበይቲ ዓወታት ተሓፍሱ። ብ21 ግንቦት ድሕሪ ሓያል ግጥም ደቀምሓረ ኣብ ኢድ ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ኣተወት። ነዚ ብስራት እዚ ምርኩስ ገይርና፡ ኣብ ዝተረፉ ግንባራት’ከ እንታይ ምድላዋት ኮን ይህሉ ይኸውን?” ኢልና ሕጂ’ውን እንተላይ ንነብስና (ንኣሃዱና) እና ኣዳለናያ እንከለና፡ ኣብ ትጽቢትና ዘይነበረ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ሓደስቲ ክስተታት ተጋህዱ። መራሒ ኢትዮጵያ መንግስቱ ሃይለማርያም፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ግንባር ደቀምሓረ ድሕሪ ዘጋጠሞ ከቢድ ስዕረት ተስፋ ቆሪጹ ስልጣኑ ራሕሪሑ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ከም ዝሃደመ ዜና ተቓልሐ። ንኡ ተኪኡ ድማ ሌፍተናንት ጀነራል ተስፋየ ገብረኪዳን ስልጣን ፕረዚደንትነት ሓዘ። ዓይኒ ምስ ሓዘ መናጽፍና ኣብ ናሕሲ ናይቲ እንውዕሎ ዝተሃደመ ገዛ (ኣንደር-ግራውንድ) ኣንጺፍና ጎቦ ብምዃን ክሳብ ሰዓት ሸሞንተ ዜና B-B-C (ማዕከን ዜና ዓዲ እንግሊዝ)፡ ድምጺ ኣመሪካ (V-O-A) ዝጅምር፡ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ዕላል ከፈትና። ነዚ ዜና’ዚ ዝሰምዐ ዝኾነ ተጋዳላይ፡ ሃንደበትነቱ፡ ሓጎሱ፡ ሕርቃኑ ኮታ ኩሉ ነገራት ተሓዋዊሱዎ ናቱ ሚዛናዊ ትንታነ ክህብ ተጸገመ። ዘዝነገርካዮ ድማ፡ ፈለማ ንክኣምን ግዜ ይወስደሉ፡ ጸኒሑ “ብሓቂ ድዩ እዚ ክሳብ ‘ሓደ ሰብን ሓንቲ ጥይትን ክንዋጋእ ኢና፡ ድሕሪኡ ከም ሃጸይ ተድሮስ ሽጉጠይ ሰትየ ብኽብረት እየ ነዛ ዓለም ዝፋነዋ’ ዝብል ዝነበረ ዕቡይ መንግስቱ ሃይለማርያም’ሲ መወዳእትኡ እዚ ኮይኑ” ብምባል’ዩ ምግራሙ ዝገልጽ ዝነበረ። ኣብ መወዳእታ፡ “እንቋዕ በሉ ሃደመ፡ ስራሕና’ኳ ይሰልጠና፡ መስዋእቲ’ኳ ነውሕድ” ኣብ ዝብል ሓሳብ ተሰማማዕና። ድሕሪ’ዚ ኩለን ማዕከናት ዜና ነናተን ፍሉይ ዜና ከም ዝህባ ያኢ፡ እንታይ ከምዝብላ ንምስማዕ፡ ንኹለን ማዕከናት ዓለምና ክንፈታትሸን ኣብ ስራሕ ተጸመድና። ሓደ ካባና “ስምዑስከ! ዓሰብ እንተተታሒዛ’ኮ፡ ኣስመራ ትተሓዝ ኣይትተሓዝ ዕምሪ መግዛእቲ ኣብቂዑ ማለት እኮ’ዩ” በለና። “ሓቀይ እንድየ፧” ዝብል ሕቶ እውን ኣስዓበ። እቲ ኣብ ማእከል ደቂሱ ዝነበረ ጨሓም ብጻይ፡ መግለጺኡ ንምርጓድ ጭሕሙ ሕስይስይ እናበለ፡ “ኢሂናይ ደኣ እዚ ኩሉ ን30 ዓመታት ጸላኢ ዝረግረጎ ነቶጒቲ ከይረገጽካ ኣስመራ ድቕ-ድቕ ምባል’ዩ” በለ፡ እቲ ዝተረግረገ ፈንጂ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ቅጅል እናበሎ። እቲ ኣብራኹ ጨቢጡ ብኽልተ ኣእዳዉ ደጊፉ ኩርምይ ኢሉ ኮፍ ዝበለ ብጻይ ድማ “ወይ ንስኻትኩም፡ ዋና ጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር ብጻይ ኢሳይያስ፡ ኣብ ቃለመጠይቑ፡ ነዚ ዝኸይድ ዘሎ ምዕባለታት ንምእንፋት ‘ናጽነት ኤርትራ ናይ ኣዋርሕ ግዜ እዩ ተሪፉዎ’ ክብል ገሊጹ’ዩ” በለ፡ ከም ደራፋይ ኣእዳዉ እናንቀሳቐሰ። ድሕሪ ምህዳም መራሒ ኢትዮጵያ መንግስቱ ሃይለማርያም፡ ዝተርፍ ዕማም እንተሎ “ኩሉኻ ኣብ ቀቅድመኻ ዘሎ ድፋዓት ጸላኢ ሰይርካ ናብ ኣስመራ ገጽካ ምውርዋር እዩ” ክንብል ደምደምና። ንኡ ዝኸውን ነገራውን ኣእምሮኣዊ ምቅርራብ ኣብ ምግባር እውን ኣተና። “ተበገስ” እትብል ትእዛዝ ድማ ሃረር በልናያ። መንፈስና ብሓጎስን ተስፋን ዘቕቢቡ፡ ሓጎስ ንባዕሉ ረቢጹ-ረቢጹ ነዛ ኮፍ ምባል ከልኣና’ሞ ትርጉሙ ዘይርደኣና ምንቅስቓስ ነብዝሕ ነበርና። እዚኦምን ካልኦትን ናይቲ እዋን’ቲ ኣርእስታት ኣልዒልና ኣብ ርሱን ዘተ እንከለና፡ እቲ ብልሙድ ምሸት ሰዓት ሸሞንተ እንከታተሎ ዜና ዓዲ እንግሊዝ (B-B-C) ብምጅማሩ ኣቋረጽናዮ። ንጽባሒቱ፡ እታ ካብ ሓራ መሬት ትግራይ እትፍኖ ድምጺ ወያነ ትግራይ - ኣብ ግንባር ደሴ ክሳብ ኣዲስ ኣበባ ዝቕጽል ሓያል መጥቃዕቲ ምጅማሩ ድሕሪ ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 25 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ. 203 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ያቆብ መርሃዊ (ጃክ)", "char_count": 5835, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02812", "text": "ምስ ነብስኻ ከተላልየኒ፧ ምስ ነብስኻ ከተላልየኒ፧ ሕሳብ፡ ቋንቋ ስነ ፍልጠት፡ እንግሊዝ፡ መፍትሕ ኵሉ ዓይነት ትምህርቲ፡ ብዝብል ቴማ ብቐዳም ዕለት 18-04-2026 ኣብ ማእከላይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ሓድነት፡ ምርኢት ብተመሃሮ ቀሪቡ ነይሩ። እቲ መደብ ኣብ ሕሳብ ዘሎ ድኻም ንምፍኳስን ኣብ ቋንቋ እንግሊዝ ንዘሎ ጌጋታት ንምእራምን ዝዓለመ ምንባሩ፡ ካብ ሓለፍቲ ናይቲ ቤት ትምህርቲ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ። ስመይ ቤትኣብ ሙሴ ተኽለ እብሃል። ኣብ ቤት ትምህርቲ ማእከላይ ደረጃ ሓድነት ተመሃሪት 7-9 እየ። ኣብዚ እንታይ ሒዝካ ቀሪብካ ኣለኻ፧ ኣብዚ እንታይ ሒዝካ ቀሪብካ ኣለኻ፧ ኣብቲ ኣብ ቻርት ዝተዳለወ ትምህርታዊ ጐስጓስ ንምርኣይ፡ ተመሃሮን ወለድን ተሳቲፎም ነይሮም። ኣብቲ ንኡድ ኣቀራርባ ዝተንጸባረቐሉ ምርኢት፡ ተመሃሮ፡ ዘሎዎም ፍልጠት፡ ክእለትን ርእሰ ተኣማንነትን ብግብሪ ኣመስኪሮም። መምህራን ቤት ትምህርቲ ሓድነት፡ ንዝወደብዎ መደብ እናንኣድና፡ ኣብቲ ዝተኻየደ መሳጢ መደብ፡ ምስ ወከልቲ ተመሃሮ ዝገበርናዮ ዕላል እዚ ዝስዕብ እዩ። ሰናይ ንባብ! ኣብዚ ሒዘዮ ቀሪበ ዘለኹ፡ ብዛዕባ ኣመጋግባን ኣለባብሳን ትሽዓተ ብሄራት እዩ። ትሽዓተ ብሄራት ኤርትራ ዝተፈላለየ ኣመጋግባን ኣለባብሳን ከም ዘለዎም ብስእሊ ዝተሰነየ ከምኡ’ውን ብግብሪ ሒዝና ቀሪብና ኣለና። ካብዚ ዘቕርቦ ዘለኹ ድማ ናይ ትሽዓተ ብሄራት ኤርትራ ኣመጋግባን ኣለባብሳን ፈሊጠ ኣለኹ።", "char_count": 796, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02813", "text": "ምስ ነብስኺ ከተላልይኒ፧ ምስ ነብስኺ ከተላልይኒ፧ ስመይ ሳብሪና ቴድሮስ ተወልደ እብሃል። ኣብ ቤት ትምህርቲ ማእከላይ ደረጃ ሓድነት ተመሃሪት 8-6 እየ። ኣብዚ እንታይ ሒዝኪ ቀሪብኪ ኣለኺ፧ ኣብዚ እንታይ ሒዝኪ ቀሪብኪ ኣለኺ፧ ኣብዚ መደብ ብምቕራብካ እንታይ ረቢሕካ፧ ኣብዚ መደብ ብምቕራብካ እንታይ ረቢሕካ፧ ኣብዚ ተዳልዩ ዘሎ መደብ ንቛንቋ እንግሊዝ ዝምልከት መግለጺ ሒዘ ቀሪበ ኣለኹ። እዚ ሒዘዮ ዘሎኹ መደብ ድማ ተመሃሮ ንቛንቋ እንግሊዝ ብዝቐለለ መገዲ ዝሕዙሉን ዝመልኩሉን ኣገባብ ሒዘ ቀሪበ ኣለኹ። ብዛዕባ ኣመጋግባን ኣለባብሳን ብሄራት ኤርትራ ዝነበረኒ ኣፍልጦ ዓብዩ። ከምኡ’ውን ነዚ መደብ ከዳሉ ምስ ደቂ ቤት ትምህርተይ ስኒት ፈጢሩለይ። ብዓቢኡ ድማ ኣብ ቅድሚ ተመሃሮን ወለድን ብርእሰ ተኣማንነት ክገልጽ ክኢለ ኣለኹ። ብኸመይ እዮም እንግሊዝ ክመልኩ ትሕብሩ ብኸመይ እዮም እንግሊዝ ክመልኩ ትሕብሩ", "char_count": 511, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02814", "text": "ወለድን ተመሃሮን ርእይቶኦም ከመይ ኣሎ፧ ወለድን ተመሃሮን ርእይቶኦም ከመይ ኣሎ፧ ቀዳማይ፡ ቋንቋ እንግሊዝ ቀሊል ምዃኑ ክፈልጡ ኣለዎም። ካልኣይ ከኣ ትምህርቲ ሕጊ ኣዝዩ ጽቡቕ ኣሎ። በዚ ዘቕረብናዮ መደብ ኣዝዮም ስለዝተመሰጡ ኵሎም ወለዲ እዮም ዝስእሉና ዘለዉ። ቤት ትምህርትኹም ከምዚ ዓይነት መደብ ቤት ትምህርትኹም ከምዚ ዓይነት መደብ ምድላዎም እንታይ ትብል፧ ምድላዎም እንታይ ትብል፧ ኣዝዮም ግዱሳት መምህራን ኣለዉና። ነዚ መደብ እዚ ከነዳሉ ከለና ካብ ጎንና ከይተፈልዩ ምሳና እዮም ቀንዮም። ኣብ ልዕሌና ንዘሎዎም ሓልዮት ድማ ብልቢ አመስግኖም።", "char_count": 348, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02815", "text": "ስለዘሎዎ፡ ሕግታት እንግሊዝ ብኸመይ ይመልኩ፡ ከምኡ’ውን ከይተሰከፉ ከመይ ገይሮም ይዛረቡ ዘጠቓልል ኣገባብ እንተ ተጠቒሞም ንምምላኹ ቀሊል ምዃኑ ንሕብሮም ኣለና። ምስ ነብስኺ ከተላልይኒ፧ ምስ ነብስኺ ከተላልይኒ፧ ስመይ ዩናቢ ክፍለማርያም ዓብለል እብሃል። ኣብ ቤት ትምህርቲ ማእከላይ ደረጃ ሓድነት ተመሃሪት 6-1 እየ። ኣብዚ መደብ ምቕራብኪ እንታይ ረቢሕኪ፧ ኣብዚ መደብ ምቕራብኪ እንታይ ረቢሕኪ፧ ኣብዚ እንታይ ሒዝኪ ቀሪብኪ፧ ኣብዚ እንታይ ሒዝኪ ቀሪብኪ፧ ነዚ መደብ ክንዳሎ ከለና፡ ዝሓሸ ኣቀራርባ ንክኸውን ኣበርቲዐ ጽዒረ። ኣብ እንግሊዝ ዝነበረኒ ብቕዓት’ውን ዝተመሓየሸ ኮይኑ ይስመዓኒ ኣሎ። ኣብ ቅድሚ ተመሃሮን ወለድን ኮይነ ክገልጽ ከለኹ ድማ ደስታ ተሰሚዑኒ ኣሎ። ኣብዚ ሒዘዮ ዘለኹ ሕሳብ እዩ። ሕሳብ፡ ሕግታት ስለ ዘሎዎ ነዚ ሕግታት ዘንጸባርቑ ስእልታትን ፎርሙላን ሒዘ ቀሪበ ኣለኹ። ብሓፈሻ ብዙሓት ተመሃሮ ንሕሳብ ስለዝጸልኡዎ ብኸመይ ንሕሳብ ይፈትውዎ ዘርኢ ትምህርቲ እየ ሒዘ ቀሪበ ዘለኹ። ወለድን ተመሃሮን ርእይቶኦም ከመይ ኣሎ፧ ወለድን ተመሃሮን ርእይቶኦም ከመይ ኣሎ፧ ብኸመይ እዮም ሕሳብ ክመልኩ ትሕብሩ ብኸመይ እዮም ሕሳብ ክመልኩ ትሕብሩ ኣዝዩ ጽቡቕ ኣሎ። ወለዲን ተመሃሮን ብጽሞና እናተኸታተሉ ሕቶታት ይሓቱ ኣለዉ። ገለ ምሁራን ድማ ርእይቶ ይህቡና ኣለዉ። ካብዚ ድማ እንደገና እመሃር ኣለኹ።", "char_count": 769, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02817", "text": "ብድሕሪ ሰብ ሕማቕ ዘይምዝራብ ወይ ብዛዕባ ካልኦት ዘይምልጋጽ፡ ጽቡቕ ስነ- ምግባር እዩ። ስለዚ፡ ካብ ሕሜታን ላግጽን ናጻ ኩን። መዛኑኻ እሙን ሰብ ምዃንካ እንተ ኣረጋጊጾም፡ ኵሎም ክቐርቡኻን ከኽብሩኻን እዮም። እሙን ሰብ ብኹሉ ተፈታዊ እዩ። ሓደ ተመሃራይ ምስ መዛኑኡ (መማህርቱ) ጽቡቕ ዝምድናን ስኒትን ክህልዎ ከሎ፡ ንትምህርታዊ ዓወቱ ጥራይ ዘይኮነስ ንማሕበራዊን ስነ ኣእምሮኣዊን ዕብየቱ’ውን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ‘ምስ መዛኑኻ ብኸመይ ትሳነ፧’ ንዝብል ሕቶ፡ ነዚ ዝስዕብ ነጥብታት ከም መምርሒ ክንጠቅስ ይክኣል እዩ። ሰናይ ንባብ! 5. ስምዒት መዛኑኻ ምርዳእ መሓዙትካ ክሓዝኑ ከለዉ ወይ ጸገም ከጋጥሞም ከሎ፡ ኣብ ቦታኦም ኴንካ ክትሓስብ ፈትን። “ደሓን ዲኻ፧” ኢልካ ምሕታትን ምጽንናዕን ጥቡቕ ዕርክነት ይፈጥር እዩ። ስለዚ፡ መዛኑኻ ዝኾነ ዘካፍሉኻ ሓሳብ ኣይትንዓቆ። 1. ምክብባር ንኹሎም ተመሃሮ፡ ከምቲ ካልኦት ንኣኻ ከኽብሩኻ እትደልዮ፡ ገይርካ ኣኽብሮም። ፍልልይ ሃይማኖት፡ ዓቕሚ ትምህርቲ፡ መልክዕ ብዘየገድስ ንዅሉ ተመሃራይ ብማዕረ ምርኣይ መሰረት ስኒት እዩ። ስለዚ፡ ንዅሎም መማህርትኻ ኣኽብር፡ ንሳቶም’ውን ከኽብሩኻ እዮም። 6. ንዘጋጥሙ ጸገማት ብዝርርብ ምፍታሕ ምስ መዛኑኻ ዘይምርድዳእ ከጋጥም ከሎ፡ ብቝጥዐ ወይ ብባእሲ ዘይኮነስ ብህድኣትን ብዝርርብን ንምፍታሕ ጽዓር። ጌጋ ምስ እትገብር፡ “ይቕረታ” ምባል ዓቢ ትብዓትን ናይ ብስለት ምልክትን 2. ጽን ኢልካ ምስማዕ መማህርትኻ ሓሳባቶም ክገልጹ ከለዉ፡ ብተገዳስነት ስምዓዮም። መዛኑኻ ሓሳባቶም ንኣኻ ዝገልጹልካ፡ ስለ ዝኣመኑኻ ወይ ክትሕግዞም ስለ ዝደለዩ ምዃኖም እዩ። ምስ ዝብድሉኻ ድማ ሕነ ክትፈዲ ኣይትጓየ። ትዕግስቲ ገይርካ ክትፈትሖ ፈትን። 7. ቅንዕናን ተኣማንነትን ቃልካ ምሕላውን ሓቂ ምዝራብን ሰባት ኣባኻ ዘሎዎም ኣረኣእያ የዕብዮ እዩ። ንግዚኡ ክትዕወት ክትብል ፈጺምካ ኣይትሓሱን ከምኡ’ውን ክትገብሮ ዘይትኽእል ኣይትዛረብን። ሓንሳእ እንተ ሓሲኻ ካልእ ግዜ ክኣምነካ ዝኽእል መዘናኻ የለን። ስለዚ፡ ተኣማኒ ተመሃራይ ኩሉ ግዜ ብመዛኑኡ ተፈታዊ ምዃኑ ኣስተብህል። ኣስተብህል። ዓቢ ይኹን ንእሽቶ ሓሳቡ ዝሰምዖ እንተ ረኺቡ ሕጒስ እዩ ዝኸውን። ስለዚ፡ መማህርትኻ ክዛረቡ ከለዉ፡ ጽን ኢልካ ክሳዕ ዝውድኡ ስምዓዮም። 8. ኣብ ናይ ሓባር ንጥፈታት ምስታፍ፡ 3. ምትሕግጋዝ ኣብ ትምህርቲ ይኹን ኣብ ካልእ ንጥፈታት፡ ንመማህርትኻ ምሕጋዝ ንዘሎካ ዝምድና የደልድሎ እዩ። ንስኻ ዝተረዳእካዮ ትምህርቲ ንዘይተረድኦም ካልኦት ተመሃሮ ክትገልጸሎም ከለኻ፡ ንሳቶም’ውን ሓገዝ ኣብ ዘድልየካ ግዜ ክሕግዙኻ ድሉዋት ይኾኑ። ስለዚ፡ ዓቕምኻ ዝፈቕዶ ሓግዝ። ክሕግዝ ዘይክእልን ሓገዝ ዘይደልን ሰብ ከም ዘየለ ዘክር። ኣብ ስፖርት፡ ክለባትን ናይ ጉጅለ ስራሓትን ብንጥፈት ምስታፍ ምስ ብዙሓት ሰባት ንኽትላለይን ንኽትላመድን ዕድል ይፈጥረልካ እዩ። ስለዚ፡ ኣብ እትሳተፎ ንጥፈታት ብዘይ ዕጻይ ምጻጻይ ብትግሃት ስራሕ። ከምዚ እንተ ገይርካ ኩሉ ተመሃራይ ክፈትወካ እዩ። ብሓጺሩ፡ ፈቃር፡ ሰማዒ፡ ሕያዋይ፡ ለዋህ፡ ቅኑዕ፡ ሓላዪ፡ ንጡፍን ትሕቱን ምዃን፡ ዝኾነ ተመሃራይ ምስ መዛኑኡ ብሰላምን ብፍቕርን ንኽሳነ ዝሕግዙ ቀንዲ መፍትሒታት እዮም። ስለዚ፡ ምስ መዛኑኻ በዚ መገዲ ተቐራረብ። 4. ካብ ሕሜትን ላግጽን ምርሓቕ ድማ ኩሉ ውጽኢት ስነ-ፍጠት ብሕሳብ እዩ ዝስራሕ ማለት’ዩ። ብዘይ ሕሳብ ዋላ ሓንቲ ክንገብር ኣይንኽእልን ኢና። ስለዚ፡ ሕሳብ ክንፈትዎ ኣለና። ኣብዚ ድማ ሕግታት ቍጽሪ ብምሓዝን ምስ ህይወቶም ብምትሕሓዝን ክመልኩ ንሕብሮም ኣለና። ኣብዚ መደብ ምቕራብኪ እንታይ ረቢሕኪ፧ ኣብዚ መደብ ምቕራብኪ እንታይ ረቢሕኪ፧ ሓቂ ንምዝራብ፡ ነዚ መደብ ከዳሉ ክብል፡ ኣነ ዝተመሃርኩዎ ይዓቢ። ርእሰ-ተኣማንነተይ ድማ ኣዕብዩለይ ኣሎ። ንተመሃሮ እተመሓላልፍዮ መልእኽቲ ንተመሃሮ እተመሓላልፍዮ መልእኽቲ", "char_count": 2124, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02818", "text": "ሕሳብ፡ ንሕና ዋላ እንተገደፍናዮ ንሱ ግን ኣይገድፈናን እዩ። ብሓፈሻ ሕሳብ፡ ኣዝዩ እዩ ዘፍቅረና ስለዚ ንሕና ድማ ከነፍቅሮ ይግብኣና። ስለዚ፡ ኣብ ሕሳብ ክንዓቢ ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝና ንመሃር ክብል እደሊ። ሓዳስ ኤርትራ 25 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.203", "char_count": 177, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02819", "text": "ሃ ማ ደ ኤ ሃ ማ ደ ኤ ረጐድቲ ደቂ ኣንስትዮ ሕልፊ ዝኸብራሎም ሕብረተሰባት ኣብዛ ዓለም፡ ካብ ነተን ሸጥ ዝበለ ስሩዕ ቅርጺ ኣካላት ዘለወን ቀጠንቲ ንላዕሊ፡ ነተን ዘይስሩዕ ቅርጺ ኣካላት ዝውንና ረጐድቲ ወይ ሃዝራጣት ደቂ ኣንስትዮ ዘድንቑ፡ ዝውድሱ፡ ንመርዓን ሓዳርን ዝብህጉ ብዙሓት ሕብረተሰባት ከም ዘለዉ ንፈልጥ ዶ ንኸውን? እምበኣርከስ፡ ኣብ’ዘን ዝስዕባ ሃገራት ኣብ ዝርከቡ ሕበረተሰባት፡ ረጐድቲ ደቂ ኣንስትዮ ብርጕደን ዝኸብራሉን ርእሰ ምትእምማነን ዘበርኻሉን፡ ብኣንጻሩ ድማ እተን ቀጠንቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝሓንካሉን ብዕድለን ዘማርራሉን ባህልታት ኣሎ። ዋላ’ኳ ምሒር ርጕዲ (ክረሻ) ምስ ዝተፈላለዩ ጥዕናዊ ጸገማት ምትእስሳር ከም ዘለዎ ተሰቊሩዎም፡ ገለ ወገናት ሎሚ ሎሚ ኣመለኻኽታኦም ይቕይሩ እንተ ሃለዉ፡ መብዛሕትኦም ግን በቲ ዝጸንሖም ባህሊ እዮም ገና ዝቕጽሉ ዘለዉ። ርግኣትን ኣተኣሳሲሩ ዝርኢ ባህላውን ማሕበራውን ኣመለኻኽታ ስለ ዘሎ፡ ኣዋልድ ዕድመአን ንመርዓ ኣብ ዝኣኽለሉ እዋን፡ መታን ቀልጢፈን ክረጕዳ’ሞ ብእኡ መጠን ድማ ናይ ምምርዓው ዕድለን ክልዕል ተባሂሉ፡ ኣብ ገዛ ንበይነን ዓጺኻ ንዝተወሰነ እዋን ዝተመርጸ መግቢ ናይ ምምጋብ ወግዒ ይግበረለን። ንሓዳር፡ ከምኡ ከኣ ከም ምልክት ማሕበራዊ ክብሪ እዩ ዝርአ። ስለ ዝኾነ፡ ደቂ ኣንስትዮ መታን ቀልጢፈን ነፍሲ ክድልባ ተባሂሉ፡ ገና ደቂ ሓሙሽተ ዓመት ህጻናት እንከለዋ ኣትሒዘን፡ ልዕሊ ዓቐን መግቢ ክምገባ ይግደዳ። ወለደን፡ ደቂ ሃብታማት ከም ዝኾናን ንሓዳር ድሉዋት ምህላወንን ንኸርእዩ ኢሎም፡ ነዚ ካብ ህጻንነተን ኣትሒዝካ ክሳብ ዕለተ መርዓአን ኣገዲድካ ልዕሊ ዓቐን መግቢ ናይ ምምጋብ ባህሊ (leblouh) ብዕቱብ’ዮም ዝርእዩዎን ዝኽተሉዎን። ብኣንጻሩ፡ ቅጥኒ ምስ ድኽነት፡ ሕሰም ናይ መነባብሮ፡ ሕማምን ዘይድሉውነት ንሓዳርን ተኣሳሲሩ ስለ ዝርአ፡ ደቂ ኣንስትዮ ናይጀርያ፦ ናይጀርያ፦ ኣብዛ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር፡ ነዘን ዘይስሩዕ ቅርጺ ኣካላት ዝውንና ረጐድቲ ደቂ ኣንስትዮ ከም ምልክት ጽባቐ ርእዮም ሃነን ዝብሉለን ሕብረተሰባት ብዙሓት እዮም። ንኣብነት፡ ኣብ ሕብረተሰባት ኤፊክ፡ ዮሩባን ኢግቦን፡ ንፍርጣዐ ደቂ ኣንስትዮ ምስ ብልጽግና፡ ጥዕና፡ ጽባቐ፡ ግርዝውና፡ ፍርያምነትን ማሕበራዊ ማውሪታንያ፦ ማውሪታንያ፦ ኣብዛ ሃገር እዚኣ’ውን፡ ገዚፍ ኣካላት ዝውንና ደቂ ኣንስትዮ፡ ብደቂ ተባዕትዮ ከም መልኣኽ’የን ዝምለኻን ዝውደሳን ክበሃል ይከኣል። ምኽንያቱ፡ ግዝፊ ኣካላተን ኣብ’ቶም ሕብረተሰባት ከም ምልክት ሃብቲ፡ ተደላይነት፡ ግርዝውና ወይ ድሉውነት ንጽባቐ ዝኽፈል ዘይቅቡል ዋጋ! “ጽባቐ ብዓይኒ ጠማቲኡ” ዝብል ኣድማሳዊ ኣበሃህላ ኣሎ። እዚ ዘርእየና፡ መለክዒታት ደጋዊ ጽባቐ ወይ ቁንጅና፡ ካብ ሕብረተሰብ ናብ ሕብረተሰብ፡ ካብኡ ናብኡ’ውን ካብ ሰብ ናብ ሰብ ዝፈላለ ምዃኑ እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ሓያለ ከባቢታት ሃገርና፡ ድልዱል ኣካላት እትውንን ጓል ኣንስተይቲ፡ ብዓይኒ ጡብ ናይ ምጥባው፡ ከቢድ ጾር (ዕትሮ ማይ፡ ዕንጸይቲ፡ ዘንቢል፡ ወዘተ.) ናይ ምሽካምን ኣብ ጉልበታዊ ሕርሻዊ ንጥፈታት ብኣድማዕነት ናይ ምውሳእን ዓቕማ ተራእያ፡ ጽብቕቲ ተባሂላ ንመውስቦ ተበሃጊት ዝነበረትሉ እዋን ነይሩ እዩ። ሕጂ’ውን ተደላዪት ኮይና ትቕጽለሉ ከባቢታት ይህሉ ይኸውን። ዓለም፡ ንቕጥኒ ወይ ጥልቃዐ ከም ቀንዲ መለክዒ ናይ ጽባቐ ዝርኢ ባህሊ ነጊሱ ስለ ዘሎ፡ ቅርጹ ዘይሓለወ ስቡሕ ወይ ገዚፍ ኣካላት ዝውንና ደቂ ኣንስትዮ፡ ጠማቲአን ኮነ ደላዪአን ውሑድ እዩ። lure፡ Vogue፡ Elle፡ ወዘተ)፡ ከምኡ’ውን ብኻልኦት መራኸቢታት ኣቢሎም፡ ናብ ምሒር ዕብራን ገጹ ዝኸደ ዝተጋነነ ቅጥኒ (ጥልቃዐ)፡ ኣበር ኣልቦ ልስሉስ ቆርበት፡ ወዘተ. ምልክት ፍጹም ጽባቐ ደቂ ኣንስትዮ ምዃኑ ንምእማን ኣጽዒቖም ይሰብኩሉ ስለ ዘለዉ፡ እተን ነዚ ኣብ ባይታ ሃሰስ ኢልካ ዘይጭበጥ ዘይግብራዊ ናይ ‘ቢዝነስ’ ስብከት ኣሚነን ነቲ መለክዒ ከማልኣ ክብላ ዘይምሱል ዝመስላ፡ ግደ ብስጭትን ተስፋ ምቝራጽን ዝኾና፡ ኣብ መወዳእታ ድማ መፍቶ ተበለጽቲ ሕማማት ብምዃን ጥዕናአንን ህይወተንን ኣብ ሓደጋ ዘውድቓ ጎራዙ ውሑዳት ኣይኮናን። እቲ ዘገርም ድማ፡ እዚ ንጥልቃዐ ከም መወዳደሪ ዘይብሉ መለክዒ ጽባቐ ገይሩ ዝርኢ ምዕራባዊ ባህሊ’ዚ፡ ከም ተላጋቢ ሕማም ናብ ኣፍሪቃን ካልኦት ከባቢታት ዓለምን ተላቢዑ፡ ነቲ ኣብኡ ዘሎ ባህልታት ወይ ማሕበራዊ ኣመለኻኽታታት ይብርዞ ምህላዉ እዩ። ከም መርኣያ ናይዚ ከኣ፡ ደቂ ኣንስትዮ ብፍላይ ድማ ኣብ መርዓን ደርዓን ዘይበጽሓ ወይ ንፍቕርን ሓዳርን ዘቋምታ ጎራዙ፡ ነዚ መምዘኒ ጽባቐ ዝኾነ ቅጥኒ ወይ ጥልቃዐ ናብ ነብሰን ንምምጻእ ሒዅ ክብላ ምርኣይ ልሙድ እናኾነ’ዩ ዝኸይድ ዘሎ። ብሓፈሻ ኣብ ከም ኣፍሪቃን ደቡብ ኣመሪካን ዝኣመሰለ ከባቢታት ናይ ዓለም፡ ረጐድቲ ደቂ ኣንስትዮ ሕልፊ ቀጠንቲ ዝኸብራሉ፡ ንመውስቦ ድማ ዝባሃጋሉን ዝምረጻሉን ባህልታት ብዙሕ ኣሎ። ብኣንጻሩ ድማ፡ ኣብ ከም ኤውሮጳን ሰሜን ኣመሪካን ዝኣመሰለ ምዕራባዊ መጽናዕቲታት ከም ዝሕብሩዎ፡ ብፍላይ ንዘለወን ትዕድልቲ ናይ ቁመትን ሰሓቢ ኣካላዊ ቅርጺን ኣብ ግምት ኣእትየን ሞዴላት ንምዃን ባህግን ድሌትን ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ፡ ነዚ በዞም ኩባንያታት ዝስበኸሉ መምዘኒ ጽባቐ ንምምላእ ካብ ዝፍጽማኦ - ንጥዕናአን ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ዘይቅቡል ተግባራት ሓደ፡ መግቢ ብምሕሳም፡ ብምንካይ ወይ ብዘይካ ቪታሚን ካልእ መኣዛዊ ትሕዝቶታት ዘይብሉ መግቢ ብቐጻሊ ብምምጋብን ካልእን ኣቢልካ፡ ክሳብ ኣዕጽምቲ መሰናግለኻ ዝርአ ክትዓብርን ብዓጸቦ ክትጥቃዕን ምፍቃድ እዩ። እዚ፡ ኣብ ሃገርና’ውን ኣብ ሓደ ሓደ ሞዴላት ሳሕቲ ዝርአ ኮይኑ፡ እቲ ተግባር ንነዊሕ ግዜ ምስ ዝቕጽልን ምኽሪ ሰብ ሞያ ጥዕና ምስ ዘይረክብን፡ ክሳብ ሞት ዝበጽሕ ጥዕናዊ ጸገማት ከስዕብ ከም ዝኽእል ክኢላታት ጥዕና የረድኡ። ኣብ ኢንዱስትሪታት መፍረ ኩሕለ- ምሕሊ (Cosmetics)፡ መጋየጺታት፡ ናይ ንጽህና መሳርሒታት፡ ምርኢት ቅዲ ክዳን (Fashion Show)፡ ወዘተ. ዝነጥፉ ዓበይቲ ኩባንያታት ዓለምና፡ ቀልቢ ደቂ ኣንስትዮ እናሰለቡ ዕዳጋ ፍርያቶም ንምዕማርን መኽሰባቶም ንምዕባይን ክብሉ፡ ብዝተፈላለዩ ማሕበራዊ መራኸቢታት (ኢንስታግራም፡ ቲክ-ቶክ፡ ዩትዩብ፡ ወዘተ)፡ ብመሳኹቲ ቴለቪዥናት (Bravo፡ QVC፡ NBC፡ ABC፡ CBS፡ ወዘተ)፡ ብጋዜጣታት (The Sunday Times፡ Women’s Wear Daily፡ The New York Times፡ ወዘተ)፡ ብመጽሔታት (All­ ብመሰረት እዞም ሰብ ሞያ ጥዕና፡ ቁመተን ልዕሊ 175 ሰንቲ ሜተር ክንሱ፡ ደይ መደይ ኢለን ንነብሰን ጾም ማውሪታንያ ንቕጥኒ ከም ቁሪ እየን ዝፈርሓኣ። ሎሚ ሎሚ ግን፡ እቲ ህዝቢ ንጥዕናዊ ሳዕቤናት ክረሻ ብግብሪ ይርእዮን ንኣውያት ሰብ ሞያ ጥዕና ይሰምዖን ስለ ዘሎ፡ በዚ ምኽንያት፡ ብፍላይ ኣብ ከተማታት እቲ ኣገዲድካ ናይ ምምጋብን ምኽራሽን ባህሊ እናሃሰሰ ይኸይድ ምህላዉ’ዩ ዝንገር። ከኣ ብእኡ መጠን ብርኽ ዝበለ ምዃኑ፡ እቲ መጽናዕቲ ይጠቅስ። ብራዚል፦ ብራዚል፦ ኣብ ብራዚል ዘሎ ባህሊ’ውን፡ ካብዚ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ዘሎ ባህልታት ዝፍለ ኣይኮነን። ረጐድቲ፡ ብፍላይ ድማ ገዚፍ ኣጥባትን መቐመጫን ዝውንና ደቂ ኣንስትዮ፡ ንሓዳር ተበሃግቲ እየን። ኣብታ ሃገር ዝተኻየደ መጽናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ ኣስታት ክልተ ሲሶ ካብ ደቂ ኣንስትዮ ብራዚል፡ ንርጕዲ ወይ ግዝፊ ከም ምልክት ቁንጅና ክርእያኦ ከለዋ፡ ቁንጅና ድማ ኣብ ህይወት ንዘጋጥመካ ጽቡቕ ዕድላት ብእወታ ከም ዝጸልዎ ይኣምና። ይኹን’ምበር፡ ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ኣብታ ሃገር፡ ኣብ መንጎ ንርጕዲ ዘድንቕ ባህላዊ ኣመለኻኽታን ንቅጥኒ ዝውድስ ምዕራባዊ ጽልዋ ዘለዎ ሓድሽ ኣረኣእያን ከቢድ ምትፍናን ከም ዘሎ ይግለጽ። ብሓፈሻ ግን፡ ኣብ ከም ጋና፡ ጀማይካ፡ መክሲኮ፡ ዶመኒካን ሪፓብሊክ፡ ቬነዝዌላ፡ ቶንጋ፡ ወዘተ. ዝኣመሰላ ካልኦት ሃገራት’ውን፡ ረጐድትን ከራሻትን ደቂ ኣንስትዮ ብኣካላዊ ትርኢተን ዝዀርዓሉን ክሳደን ኣቕኒዐን ዝኸዳሉን፡ ብኣንጻሩ ድማ ቀጠንቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝሓንካሉን ደኒነን ዝኸዳሉን ባህልታት ከም ዘሎ ምግንዛብ የድሊ። ደቡብ ኣፍሪቃ፦ ደቡብ ኣፍሪቃ፦ ኣብ ሓያለ ጸለምቲ ማሕበረሰብ ናይ’ዛ ሃገር፡ ቅርጹ ዘይሓለወ ገዚፍ ኣካላት (ገዚፍ ኣጥባትን መቐመጫን) እትውንን ጓል ኣንስተይቲ ተፈታዊትን ተደላዪትን እያ። ኣብ ከተማ ኬፕታውን ዝተኻየደ ሓደ መጽናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ ኣብ’ዞም ሕብረተሰባት እዚኣቶም፡ ብመንጽር እተን ረጐድቲ፡ ነተን ቀጠንቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝግደሰለን ሰብ ብዙሕ ኣይኮነን። ምኽንያቱ፡ ብመሰረት እቲ ዘሎ ባህላዊ እምነታት ናይቲ ሕብረተሰባት፡ ቅጥኒ ምስ ዕብራን፡ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጥዕናዊ ጸገማት፡ ድኽነትን ካልኦት ኣሉታዊ ነገራትን ተኣሳሲሩ እዩ ዝርአ። በዚ ከኣ፡ ረጐድቲ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ’ቶም ሕብረተሰባት ዝያዳ ክብረት ክረኽባ እንከለዋ፡ ርእሰ ምትእምማነን ግራም ዘውርዳ፡ ብእኡ ምኽንያት ንጥዕናአን ንፋስ ዘእትዋሉን ክሳብ ኣብ ሞት ዝበጽሓን ደቂ ኣንስትዮ ሞዴላት ብቑጽሪ ውሑዳት ኣይኮናን። እቲ ዘሕዝን ድማ፡ እዚ ሓደገኛ ተግባራት’ዚ ንነዊሕ ግዜ እንተ ቀጺሉ፡ እቲ ዝተዓጽወ ሸውሃት ዳግማይ ክኽፈት ወይ ናብቲ ዝነበሮ ደረጃ ክምለስ ዘይክእለሉ ዕድል ልዑል ምዃኑ እዩ። እዚ፡ ብቋንቋ እንግሊዝ ‘Anorexia nervosa’ ተባሂሉ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ እንተላይ ኣብ ደጋዊ መልክዕ ወይ ትርኢት ገዛእ ነብስኻ ንዘለካ ዘይንቡር ኣመለኻኽታን፡ ክብደት ከይትውስኽ ንዝስምዓካ ምሒር ዝተጋነነ ፍርህን እውን ዘጠቓልል እዩ። ብምእዋጅን መግቢ ብምንካይን፡ ዘይስሩዕ ኣመጋግባ ብምዝውታር፡ ሸውሃት ዝዓጽዉ መድሃኒታት ብምውሳድ፡ ቀቀልጢፉ ደገ (ቀልቀል) ዘውጽእ መድሃኒታት (laxat­ tives) ብምጥቃም፡ ወትሩ ዝጸገባ ኮይኑ ክስመዐን ዝገብር ከኒናታት ብምውሳድ፡ ዝበለዓኦ መግቢ ከይሓቐቐ እንከሎ ኢደን ናብ ኣፈን ኣእትየን ብተምላስ ከም ዝወጽእ ብምግባር፡ ከምኡ ድማ ዝርካቡ ጸዓት ናይ ኣካላተን ጸንቂቐን ንምቅጻል ኣብ ከቢድን ዕረፍቲ ዘይብሉን ኣካላዊ ምንቅስቕስ ብምጽማድ ኣቢለን፡ ሚዛን ኣካላተን ናብ ትሕቲ 40 ኪሎ", "char_count": 5500, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02820", "text": "ናይ ሎሚ ዓመት ተዓወትቲ ኣህጉራዊ ሽልማት ‘ጎልድማን ኢንቫይርመንታል ፕራይዝ (Goldman Environmental Prize)፡ ኩለን ደቂ ኣንስትዮ ብምዃነን ኣቓልቦ ማዕከናት ዜና ዓለም ስሒበን ቀንየን። እተን ነዚ ክቡር ሽልማት’ዚ ንምዕታር ኣብዚ ሰሙን’ዚ ዝተበሰራ ሽዱሽተ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ድሕነት ኣከባቢ ሕልፊ ሰበን ተወፍየን ዝነጥፋ ኮይነን፡ ብኣበርክቶአን ካብ ሽዱሽተአን ክፍለ ዓለማት ዝተወከላ ሕጹያት ናይቲ ሽልማት ኮይነን እየን ጸኒሐን። እዘን ዜጋታት ናይጀርያ፡ ደቡብ ኮርያ፡ ብሪጣንያ፡ ፓፑወ ኒው ጊኒ፡ ሕ.መ.ኣመሪካን ኮሎምብያን ዝኾና ተዓወትቲ ናይዚ ሽልማት፡ ኣብ ምምካት ክሊማዊ ለውጢን ኣብ ምድሓን ህይወታዊ ብዙሕነትን ብዝገብራኦ ዘለዋ ፍሉይ ኣበርክቶ እየን ነዚ ሽልማት’ዚ ክበቕዓ ክኢለን። ነፍሲ ወከፈን ድማ 200,000 (ክልተ ሚእቲ ሽሕ) ዶላር ተሸሊመን። ሓንቲ ካብ’ዘን ተሸለምቲ፡ ዩቨሊስ ሞራለስ ብላንኮ ዝተባህለት ኮሎምብያዊት ኮይና፡ ኣብ 24 ዓመት ዕድመኣ ነዚ ሽልማት’ዚ ክትዓትር ብምብቅዓ፡ ካብ ሓያሎ ወገናት ዓለም ፍሉይ ኣተኩሮን ኣድናቖትን ክትረክብ ክኢላ ኣላ። ኣህጉራዊ ሽልማት ጎልድማን ኢንቫይርመንታል ፕራይዝ፡ ብኣመሪካውያን ገበርቲ ሰናይ ሪቻርድ ጎልድማንን ብዓልቲ ቤቱ ሮዳ ጎልድማንን ኣብ 1989 ኣብ ካሊፎርንያ ዝተመስረተ ኮይኑ፡ ዓመታዊ ኣብ ምዕቃብ ኣከባቢ ፍሉይ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ሽዱሽተ ዜጋታት (ንሽዱሽተአን ክፍለ ዓለማት ዝውክሉ ማለት’ዩ) ይሽልም። ክሳብ ሕጂ ድማ፡ ብድምር ልዕሊ 32 ሚልዮን ዶላር ሸሊሙ ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ኣብዚ ናይ 37 ዓመት ታሪኹ፡ ሎሚ ዓመት’የን ንፈለማ እዋን ተሸለምቱ ኩለን ደቂ ኣንስትዮ ዝኾና ዘለዋ። ከድጃ ኢብራሂም ከድጃ ኢብራሂም ሓዳስ ኤርትራ 25 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.203", "char_count": 1000, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02823", "text": "ቀዲመን፡ እታ10 ነጥቢ ኣኪባ ሓሙሸይቲ ዝነበረት ኩባንያ ሰምበልን፡ እታ ኣርባዕተ ነጥቢ ኣዋህሊላ ንቀዳማይ ዙርያ ታሽዐይቲ ኮይና ዝወደአቶ ማይ ተመናይን እየ ተጋጢመን። ኩባንያ ሰምበል፡ ኣብ መበል 81 ደቒቕ ብመንገዲ ዩኤል ቢንያም - ሸቶ ብምምዝጋብ 1ብ0 ተዓዊታ። ኣጥቃዓያ የማነ ሃብቶም ከኣ፡ ናይቲ ግጥም ብሉጽ ተጻዋታይ ተባሂሉ። ኩባንያ ሰምበል፡ ነጥባ ናብ 13 ክብ ኣቢላቶ። ኣስመራ ቢራን ኣልታሕሪርን ተጻዊተን፣ ቅድሚ ዕረፍቲ ብዘይ ሸቶ ወዲአን። ኣብ ካልኣይ እብረ፡ ክልተ ተጻወትቲ ዝቐየረት ኣስመራ ቢራ፡ ኣብ መበል 69 ደቒቕ መሪሕነት ዘትሓዘታ ሸቶ ኣቑጺራ። ዮናታን ነጸረኣብ፡ ላሜክ መስፍን ንዘሻመዋ ኵዕሶ ብርእሱ ገጭዩ እዩ ንጋንታኡ ዘዐወተት ወሳኒት ሸቶ ኣመዝጊቡ። ተኸላኻሊ ቢራ - ፋኒኤል ኣስፋሃ ድማ፡ ናይቲ ግጥም ብሉጽ ተጻዋታይ ቀጺለን ኣብ ቀዳማይ ዙርያ፡ ብቕደም ተኸተል 11ን ሸውዓተን ነጥቢ ዝኣከባን ራብዓይቲን ሻሙነይቲን ኮይነን ዝወደኣኦን ኣጥቃዓይ ኩባንያ ሰምበል - የማነ ሃብቶም", "char_count": 574, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02824", "text": "ዓላ ንኣውገት፡ ዓዲ ሮሶ ንባርዕ ተመሳሳሊ 1ብ0 ስዒረንአን። አብ ካልአይ ድግማ ድማ፡ ኣልጌን ንባርዕ 1ብ0 ክትስዕራ እንከላ፡ ዓዲ ሮሶን ኣውገትን ድማ ብማዕረ ውጽኢት ተፈላልየን። ውሽጣዊ ወድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ትማሊ ዓርቢ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ኣብ ሜዳ መዓስከር ደንደን ቀጺሉ። ፈለማ ጋንታታት ባርዕን ኣውገትን እየን ገጢመን። ባርዕ ድማ 69ብ25 ተዓዊታ። ብዓል ውዕለት ባርዕ ዝኾነ ሴም ዳዊት 25 ሸቶታት ኣመዝጊቡ። ኣብ ደቂ ተባዕትዮ፡ ተውለ ንዓዲ ሮሶ፡ ዓላ ንኣልጌን፡ ኣውገት ንኣልጌን፡ ተውለ ንዓዲ ሮሶ፡ ኣውገት ንዓላ ብተመሳሳሊ 1ብ0 ስዒረንአን። እዚ ውድድር፡ ሎሚ ቀዳም ቀጺሉ ክውዕል’ዩ። ግጥም ኣልጌንን ቶኮርን፡ ብጸቢብ ዓወት ቶኮር 70ብ64 ተዛዚሙ። ኣባላ እዮቤል ክብሮም ድማ፡ 35 ሸቶታት ብምምዝጋብ ጸብለል ኢሉ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብቲ ዕለት ውድርር ቸዝ ኣብ መዓስከር ደንደን ተኻይዱ ነይሩ። ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ተውለ ንኣልጌን፡ እዚ ውድድር፡ ሰኑይ 27 ሚያዝያ ብናይ ደረጃ ጸወታ ኣውገትን ኣልጌንን፡ ናይ ዋንጫ ባርዕን ቶኮርን ክዛዝም እዩ።", "char_count": 632, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02825", "text": "ፉልሃም - ኣስቶን ቪላ ሊቨርፑል - ፓላስ ዌስት ሃም - ኤቨርተን ስቱን፡ 1 - 1 2 - 1 1 - 1 ኮምፕዩተር፡ 1 - 2 3 - 0 2 - 1 ዎልቭስ - ቶተንሃም ኣርሰናል - ኒውካስል ማን ዩናይትድ - ብሬንትፎርድ ስቱን፡ 0 - 1 2 - 0 1 - 1 ኮምፕዩተር፡ 1 - 2 2 - 0 2 - 0 ብዘይካ’ዚ፡ ሎሚ ማን ሲቲን ሳውዝሃምፕተንን ዘካይዳኣ ናይ ፍርቂ ፍጻመ ጸወታ ኤፍ.ኤ ካፕ፡ ክልተኦም፡ ሲቲ 3ብ0 ክትዕወተላ ገሚቶም። ጽባሕ ሰንበት ቸልሲን ሊድስን ዘካይዳኣ ጸወታ ከኣ፡ ስቱን - ሊድስ 2ብ1 ክትዕወት፣ ኮምፕዩተር ከኣ፡ ቸልሲ 2ብ1 ክትዕወት ገሚቶም።", "char_count": 355, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02826", "text": "ኣከፋፋሊ ባርሴሎና - ፍሬንኪ ዲ ዮንግ፡ ወዲ ጋንታኡ ላሚን ያማል ንደረጃ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ናይዛ ክለብ ሊዮኔል መሲ ክበጽሖ ዝኽእል እንተኾይኑ ኣብ ዝተሓተተሉ፡ “ክቐርቦ ኣይክእልን” ክብል መሊሱ። ከኣ፡ ካብዚ ንላዕሊ ክኸውን ይግመት። ብኣጋኡ’ውን ገለ ወገናት፡ “ንደረጃ ሊዮነል መሲን ክሪስቲያኖ ሮናልዶን ክበጽሖ ይኽእል ዶ፧” ዝብል ሕቶ የልዕሉ እዮም። ብሉጻት ተጻወትቲ ዝፈለዮምን፡ ካብ ሜዳ ወጻኢ ልዑል ስነ ምግባር ስለዘለዎም ምዃኑ ሓቢሩ። ያማል ዝርከብዎም ካልኦት ትስፉዋት ተጻወትቲ ድማ፡ ናይዞም ብርቂ ተጻወትቲ መገዲ ክሕዙ እንተኾይኖም፡ ከምኡ ክገብሩ ከምዘለዎም ብምግላጽ፡ “ብቕዓት (Talent) ብዘይ ስነ ምግባር ዋጋ የብሉን” ክብል ማዕዳኡ ኣመሓላሊፉ። ካልኣይ ሓለቓ ጋንታ ባርሴሎና ዝኾነ ዲ ዮንግ፡ ያማል ንደረጃ መሲ ክበጽሖ ዝኽእል እንተኾይኑ ኣብ ዝተሓተተሉ፡ “ብፍጹም፡ ዝኾነ ተጻዋታይ ንደረጃ መሲ በጺሑዎ ክርኢ እየ ዝብል እምነት የብለይን። ያማል፡ ተኣምር ብቕዓት እዩ ዘለዎ፣ ብዙሕ ግዜ ብሉጽ ተጻዋታይ ዓለም’ውን ክኸውን ዝሓለፈ ረቡዕ ድሕሪ ብዘጋጠሞ ማህረምቲ ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ዝርከብ ወዲ 18 ዓመት ያማል፡ ካብ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ጀሚሩ ብዘርእዮ ዘሎ መሳጢ ብቕዓት፡ ሓደ ካብቶም ዝበለጹ ተጻወትቲ ናይዚ እዋን ክስራዕ ክኢሉ ኣሎ። ምስ ግዜ ልዑል ተመኵሮ ምስ ቀሰመ", "char_count": 758, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02827", "text": "ይኽእል እዩ። እንተኾነ፡ ካብ ቆልዓይ እንከለኹ ዝረኣኽዎ መሲ፡ ናይ ኩሉ ግዜ ዝበለጸ ተጻዋታይ ኵዕሶ እግሪ እዩ። ከቶ ኣብ ደረጃኡ ዝቐርብ ተጻዋታይ ከኣ የለን።” ክብል ገሊጹ። ፊፋን ኢጣልያን፡ ነቲ ፕረዚንደት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ከምዘቕረቦ ዝግለጽ ሕቶ ተሳተፍነት ዋንጫ ዓለም 2026 ብኣሉታ መሊሶምሉ። ዛጊት ኣብ ኩሉ ውድድራት ንባርሴሎና 293 ግዜ ዝወከላ ዲ ዮንግ፡ ንክልተ ወቕቲታት ኣብዛ ክለብ ምስ መሲ ሓቢሩ ክጻወት በቒዑ እዩ። ትራምፕ፡ ምስ ሃገሩ ኣብ ኲናት ተሸሚማ ዘላ ኢራን፡ ካብ ዋንጫ ዓለም ተኣልያ፡ ኢጣልያ ክትትካእ ሓሳብ ምሃቡ ይግለጽ። ይዅን እምበር፡ ፊፋ ተሳትፎአን ርጒጽ ዝገበራ ሃገራት እንተላይ ኢራን ኣብቲ ውድድር ክርከባ ከምዝጽበ ክገልጽ እንከሎ፡ ሚኒስትር ስፖርት ኢጣልያ ከኣ፡ “ፈለማ ኣይከኣልን እዩ”፣ ብተወሳኺ፡ ወኪል ስሙያት ተጻወትቲ ዝኾነ ጆርጅ መንደዝ፡ ሮናልዶን መሲን፡ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክጻወቱ ዝሓገዞምን ካብ ካልኦት ምስ ብቕዓቶም ዝጠፍኡ ተጸዊዑ። በዚ ውጽኢት፡ ኣስመራ ቢራ ነጥባ ናብ 14 ኣበሪኻ ደረጃኣ ዓቂባ። እዚ ውድድር፡ ሰንበት ኩባንያ ህንጻ ሰገንን ኣዱሊስን 1፡30 ድ.ቀ፡ ደንደንን ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን 3፡30 ድ.ቀ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ብዘካይዳኦ ጸወታ ክቕጽል እዩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ካልኣይ ዙርያ ሻምፕዮና ካልኣይ ዲቪዥን ደቂ ተባዕትዮ’ውን፡ ረቡዕ ቀጺሉ ነይሩ። ገጀረት ንኣልታሕሪር ‘ቢ’ 1ብ0 ከምኡ’ውን ዕዳጋ ሓሙስ ንጸጸራት 2ብ0 ስዒረንአን። ተኸላኻሊ ኣስመራ ቢራ - ፋኒኤል ኣስፋሃ", "char_count": 873, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02828", "text": "ተጻዋታይ በነፊካ - ጂያንሉካ ፕረስቲያኒ፡ ብሰሪ’ቲ ኣብ ልዕሊ ተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ ቪንስየስ ጁንየር ፈጺምዎ ዝተባህለ ናይ ኣድልዎ ተግባር፡ ናይ ሽዱሽተ ጸወታታት እገዳ ብማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኤውሮጳ ‘ዩኤፋ’ ተወሲኑሉ። ኣብቲ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ኣብ ሜዳኣ በነፊካ ዝተኻየደ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ቨንስየስ፡ በዚ ኣርጀንቲናዊ ኣከፋፋሊ ኣሌታዊ ኣድልዎ ከምዝወረዶ እዩ ከሲሱ። ፕረስቲያኒ፡ ሓሙሽተ ግዜ ንቪንስየስ ‘ህበይ’ ከምዝበሎ’ውን፡ ወዲ ጋንታኡ ንቪንስየስ ዝኾነ ከይላን ምባፐ ገሊጹ ነይሩ። ይዅን እምበር፡ ኣፉ ብማልያኡ ሸፊኑ ንቪንስየስ ዝተዛረቦ ፕረስቲያኒ፡ ዓሌታዊ ቃል ከምዘየውጽአ ብምግላጽ፡ ቪንስየስ ብጌጋ ካልእ ኮይኑ ከምዝተሰምዖ ገሊጹ። ዓሌታዊ ዘይኮነ’ውን ብሆሞፎቢክ ቃል (ምስ ሓደ ጾታ ዝተኣሳሰር) ከምዝጸርፎ ገሊጹ ነይሩ። ድሮ ሓንቲ መቕጻዕቲ ሓሊፋትሉ እያ። ናይ ሰለስተ ግጥማት እገዳ ከኣ፡ ኣብ ዝቕጽል ክልተ ዓመታት እዩ ክትግበር። በዚ ድማ፡ ክልተ ግጥማት እዩ ክቕጻዕ። ብዘይካ’ዚ፡ ዩኤፋ፡ ንፊፋ ሕቶ ኣቕሪቡሉ ኣሎ - መቕጻዕቲ ፕረሲቲያኖ ክሳብ ኣብ ዓለምለኻዊ መድረኽ (ኣብ ዋንጫ ዓለም) ክኸውን ብምድላዩ። ፕረስቲያኖ፡ ጉዳዩ ክሳብ ዝጻረ ንግዜኡ ኣብ ካልኣይ እግሪ ከይጻወት ብምእጋዱ፡", "char_count": 719, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02829", "text": "ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ማን ሲቲ - ጀረሚ ዶኩ፡ “ንኣርሰናል፡ ኣብ ፍጻመ ጸወታ ካራባኦ ካፕ ብምስዓር፡ ብስነ ኣእምሮኣዊ መዳይ ከም እንሃርሞም ንፈልጥን ነይርና” ክብል፡ ነዚ ኣብዚ እዋን’ዚ ተፈጢሩ ዘሎ ሓዲሽ ኣንፈት ንቅልስ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ጸላዊት ጸወታ ምንባራ ገሊጹ። ሲቲ፡ ንኣርሰናል 2ብ0 ስዒራ ዋንጫ ምስ ኣልዓለት፡ ኣብ ልዕሊ’ዛ መወዳድርታ ስነ ኣእምሮኣዊ ጸብለልነት ከምዝሓዘት ይእመን። ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጸወታ ፕሪመር ሊግ ኣብ ሜዳኣ ዓዲማ 2ብ1 ክትስዓራ ምኽኣላን ረቡዕ ምሸት ንበርንለይ ስዒራ መሪሕነት ናይዚ ሊግ ክትሕዝ ምብቅዓን ከኣ፡ እቲ ዓወት መንጠሪ ባይታ ከምዝኾና ይትንተን። ሎሚ ንኒውካስል ዓዲማ እትጻወት ኣርሰናል፡ ካብ ክልተ ተኸታታሊ ስዕረት ፕሪመር ሊግ ወጺኡ (ቅድሚ ብሲቲ ምስዓራ፡ ብቦርንማውዝ ኣብ ሜዳኣ 2ብ1 ምስዓራ ኣይርሳዕን) ሓዲድ ዓወት ምስ ዘይትረግጽ፡ ንማን ሲቲ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ንኸተልዕል፡ ቀጠልያ መብራህቱ ክትውልዓላ እያ።", "char_count": 549, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02830", "text": "ሎሚ ሎሚ ሊግ ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል ደቂ ኣንስትዮ ሊግ ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል ደቂ ኣንስትዮ ድሕሪኡ ከኣ፡ “ጽቡቕ ኣይኮነን።” ክብል ነጺግዎ። ጎዳይፍ - ገጀረት 11፡30 ቅ.ቀ ኢንሹራንስ - ዕዳጋ ሓሙስ 1፡30 ድ.ቀ ምምሕዳር ሰምበል - ደንደን 3፡30 ድ.ቀ ብዘይካ’ዚ፡ ፕረዚንደት ኦሎምፒክ ኮሚተ ኢጣልያ፡ “ኣብ ዋንጫ ዓለም ክትሳተፍ ጽዒርካ ኢኻ ትረኽቦ። እዚ ጉዳይ ብሓቂ ከም ሓሳብ እንተቐሪቡ፡ ንኵዕሶ እግሪ ሃገርና ረብሓ ዘይኮነ ጸርፊ እዩ።” ኢሉ። ፕሪመር ሊግ መበል 34 ሰሙን ፉልሃም - ኣስቶን ቪላ 2፡30 ድ.ቀ ዌስት ሃም - ኤቨርተን 5፡00 ድ.ቀ ዎልቭስ - ቶተንሃም 5፡00 ድ.ቀ ሊቨርፑል - ፓላስ 5፡00 ድ.ቀ ኣርሰናል - ኒውካስል 7፡30 ድ.ቀ ኣርባዕተ ግዜ ጽዋእ ዓለም ዘልዓለት ኢጣልያ፡ ካብ መጻረዪ ግጥማት ምትራፋ ይፍለጥ፣ ንሳልሳይ ተኸታታሊ ግዜ ድማ፡ ካብ ዋንጫ ዓለም (ኣብ 2018ን 2022ን ተሪፋ እያ) ክትእለ ተቐሲባ። ኤፍ.ኤ ካፕ ርብዒ ፍጻመ ማን ሲቲ - ሳውዝሃምፕተን 7፡15 ድ.ቀ ላ’ሊጋ መበል 33 ሰሙን ገታፈ - ባርሴሎና 5፡15 ድ.ቀ 25 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.203", "char_count": 661, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02831", "text": "ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ እቲ ኣብ መንጎ እስራኤልን ሊባኖስን ተበጺሑ ዝጸንሐ ን10 መዓልታት ዝቐጸለ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ብሰለስተ ሰሙናት ክናዋሕ ምዃኑ ሓቢሩ። እቲ ውሳነ፡ ዝሓለፈ ሓሙስ፡ ኣምባሳደራት ክልተአን ሃገራት ኣብ ቤት ጽሕፈት ቤተ መንግስቲ ኣመሪካ (ዋይት ሃውስ) ንኻልኣይ ግዜ ድሕሪ ዘካየድዎ ዝርርብ እዩ ተበጺሑ። ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ትሩዝ ሶሻል’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ መንግስቲ ሊባኖስ ካብ መናውራታት ሕዝቦላህ ንኽድሕን፡ ኣመሪካ ምስቲ መንግስቲ ሓቢራ ክትሰርሕ ምዃና ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ምስ ወኪላት እስራኤልን ሊባኖስን ከም ዝተራኸበን ጽቡቕ ዝርርብ ከም ዘካየደን ድሕሪ ምሕባር፡ ኣብ ቀረባ መጻኢ ንቐዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ናታንያሁን ፕረዚደንት ሊባኖስ ጆሰፍ ዓዉንን ዓዲሙ ከዘራርቦም መደብ ከም ዘለዎ ኣነጺሩ።", "char_count": 492, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02832", "text": "ፈረንሳን ፖላንድን፡ ኣንጻር ፈደረሽን ሩስያን ቤላሩስን ዝቐንዐ ዝመስል ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከካይዳ ምድላዋት ይገብራ ምህላወን፡ ‘ዊርቱዋልና ፖልስካ’ ዝተባህለት ማዕከን ዜና ፖላንድ ሓቢራ። ልምምዳት ከካይዳ ምዃነን ኣነጺራ። ዘኽእሎም ውጥናትን ኣመልኪቶም፡ ኣብዛ ሰሙን እዚኣ ከም ዝተዘራረቡ ተፈሊጡ ኣሎ። ሞስኮ ግን፡ ኣብ ልዕሊ ዝኾነት ኤውሮጳዊት ሃገር መጥቃዕቲ ከተካይድ ዕላማ ከም ዘይብላ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ)፡ ብቕሉዕ ንወተሃደራዊ ጎንጺ ይዳሎ ምህላዉ ከሲሳ። እቲ ተወጢኑ ዘሎ ወተሃደራዊ ልምምድ፡ ኣካል ናይቲ ፕረዚደንት ማክሮን ንዩክሌሳዊ ዓቕሚ ሃገሩ ንምዕባይ ዘካይዶ ዘሎ ጻዕርታት ምዃኑ ምንጭታት ይሕብሩ። እታ ማዕከን ዜና ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ንዘለዎም ወገናት ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርገሓቶ ሓበሬታ፡ ክልቲአን ሃገራት ነቲ ካብ ሩስያ ክመጽእ ይኽእል እዩ ዝበላኦ መጥቃዕቲ ንምክልኻል፡ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ባሕሪ ባልቲክን ሰሜናዊ ክፋል ፖላንድን ሓባራዊ ንዩክሌሳዊ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮንን ቀዳማይ ሚኒስተር ፖላንድ ዶናልድ ቱስክን፡ ብዛዕባ’ቲ ዝካየድ ወተሃደራዊ ልምምዳትን ካብ ሩስያ ክመጽእ ንዝኽእል መጥቃዕትታት ግብረ መልሲ ንምሃብ ኣፈኛ ክሬምሊን ዲሚትሪ ፐስኮቭ፡ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ፈረንሳን ፖላንድን፡ ኤውሮጳ ወተሃደራውን ንዩክሌሳውን ዓቕማ ንምዕባይ ባህጊ ከም ዘለዋ ዘጉልሕ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ስጉምቲ ንርግኣት ናይታ ኣህጉር ዝዘርግ ምዃኑ ኣጠንቂቑ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ባይቶ ፊንላንድ፡ ነቲ ካብ 1980 ንደሓር ዝኣገዶ - ንዩክሌሳዊ ኣጽዋር ናብታ ሃገር ምእታውን ምዕቃብን ዘፍቅድ ሕጊ - ዳግማይ ክዛተየሉ ጀሚሩ ምህላዉ ተሓቢሩ። ፈደረሽን ሩስያ ብወገና፡ ፊንላንድ ዝኾነ ይኹን ንዩክሌሳዊ ኣጽዋር ናብ መሬታ ምስ እተእቱ፡ ንድሕነታ ከቢድ ስግኣት ስለ ዝኸውን፡ ተሪር ግብረ መልሲ ክትህበሉ ክትግደድ ምዃና ኣጠንቂቓ’ላ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓይገት ቁ.ገዛ 214 ከባቢ ፓስጣ ዕዳጋ ዓርቢ 07120574 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ኖቫ 25/04/26 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 እንተኾነ፡ እቲ ኣብ መንጎ መንግስታት ሊባኖስን እስራኤልን ዝተበጽሐ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ብሰንኪ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ዶብ ሊባኖስ ዝፍጸም ዘሎ መጥቃዕትታት፡ ኣብ ሰንኮፍ ከም ዝርከብ እዮም ተዓዘብቲ ዝገልጹ። ዝሓለፈ 16 ሚያዝያ፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝጀመራኦ ልፍንታዊ መጥቃዕቲ ስዒቡ ኣብ መንጎ እስራኤልን ሊባኖስን ዝተወልዐ ግጭት፡ ንዓሰርተ መዓልታት ደው ክብል ኣብ ስምምዕ ምብጻሑ ዝዝከር እዩ።", "char_count": 1486, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02833", "text": "ኣሽሓት ሰራሕተኛታቱ፡ ዕድል ክህብ ምዃኑ ኣፍሊጡ ኣሎ። ኩባንያ ቴክኖሎጂ ሜታ፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ሰብ ሰርሖ ብልሒን ብዙሕ መሃያ ኣብ ዝኽፈሉ ክኢላታት ናይቲ ዓውዲን ልዑል መጠን ገንዘብ የውጽእ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ኣስታት 8 ሽሕ ካብ ሰራሕተኛታቱ ክሰጉግ ምዃኑ ሓቢሩ። ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት፡ እቲ ናይ ጥሮታ ዕድል፡ ኣብ መጀመርያ ዝመጽእ ግንቦት ንኣስታት 8,750 ሰራሕተኛታቱ ክህቦም መዲቡ ምህላዉ ኣነጺሮም። እቲ ኩባንያ ቴክኖሎጂ፡ ነቲ ናይ ምስጓግ ስጉምቲ ዝወሰደሉ ምኽንያት፡ ብቕዓት ስራሕ ንምምሕያሽን ኣብ ሰብ ሰርሖ ብልሒ ከኣ ሓደሽቲ ወፍርታት ንምክያድን ምዃኑ ኣረዲኡ። ክኢላታት ናይቲ ዓውዲ፡ ዝተፈላለያ ዓበይቲ ናይ ቴክኖሎጂ ኩባንያታት ዝወስዳኦ ዘለዋ ዓሰርተታት ኣሽሓት ሰራሕተኛታት ናይ ምስጓግ ስጉምቲ፡ ኣብ ሰብ ሰርሖ ብልሒ ዝካየድ ወፍሪታት ንምዕባይ ዝዓለመ ምዃኑ ይገልጹ። ብተወሳኺ፡ ዓርሞሽሽ ኩባንያ ቴክኖሎጂ ማይክሮሶፍት፡ ብድሌቶም ጥሮታ ክወጽኡ ንዝደልዩ ኣብ ኣመሪካ ዝርከቡ", "char_count": 574, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "0ea13d710d08bd4781b79a5ecd4669d72e7e98ec3e54bc99a865d95192500447:02834", "text": "ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ናይጀርያ ኣብ ዝርከባ ክልተ ገጠራት፡ ዕጡቓት ብዝፈጸምዎ መጥቃዕትታት፡ ብውሑዱ 20 ሰባት ከም ዝተቐትሉ፡ ሰበ ስልጣን ናይቲ ከባቢ ሓቢሮም። ተወጢሖም ናብ ዓዲታት ፑባጉን ማዮ- ላደንን ድሕሪ ምንቅስቓስ፡ ኣብ ልዕሊ ነበርተን ተዅሲ ከም ዝኸፈቱን ብርክት ዝበሉ ኣባይቲ ከኣ ከም ዘቃጸሉን፡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ገሊጾም። ነቲ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ዝወሰደሉ ኣካል እኳ እንተ ዘየለ፡ ካብ 2009 ጀሚሩ ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐስ ዘሎ ዕጡቕ ጉጅለ ቦኮ ሓራም ፈጺሙዎ ክኸውን ከም ዝኽእል ግን፡ እቶም ሰበ ስልጣን ወሲኾም ኣመልኪቶም። ኣብታ ብነደዲ ሃብታም ምዃና ዝንገረላ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ኣዋርሕ፡ ጃምላዊ ጭውያ ሰላማውያን ሰባት፡ መጥቃዕትታት ኣብ ልዕሊ ወተሃደራዊ መዓስከራትን ቅትለት ላዕለዎት መኮነናትን ብብዝሒ ከም ዘጋጠመ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። እቶም ዕጡቓት፡ ኣብ ሞተር ብሽክለታ", "char_count": 520, "topic": null, "issue_date": "2026-04-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02835", "text": "ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ተሳትፎ ኮም ኣብ ምዕዋት ዝተወጠኑ መደባት ከምኡ’ውን ኣብ ምስፋሕን ምጽጋንን ትካላት ጥዕና ዝምስገን ምዃኑ፡ ብ27ን 28ን ለካቲት ኣብ ዝተኻየደ ገምጋም ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ተገሊጹ። ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር ዶ/ር ሄኖክ ጸሃየ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ብቕዓት ዝወሃብ ኣገልግሎት ዘተኰረ ሓያል ስራሕ ይሰላሰል ከምዘሎ ብምሕባር፡ ሳላ ውሁድ ጻዕሪ ኮምን ሞያውያን ጥዕናን፡ ኣብ 2025 ኣብ ትካላት ጥዕና ናይ ዝሓርሳ ኣደታት መጠን ካብ 72 ሚእታዊት ናብ 80 ሚእታዊት፣ መጠን ሕውየት ሕማም ‘ቲቢ’ ድማ ናብ 95 ሚእታዊት ከምዝበረኸ፣ መጠን መልከፍቲ ሕማም ዓሶ ካብ 8.5 ሚእታዊት ናብ 6.5 ሚእታዊት ከምዝወረደ፣ ሸፈነ ኩሉ ዓይነት ክታበት ኣብ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ቈልዑ ከኣ 92 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ ጠንቂ ዑረት ዝኾኑ ሕማማት ንምክልኻል፡ ሸለልትነት ክውገድን ጥንቃቐ ክዝውተርን፡ ኣብ ሆስፒታል ከረን ዝነጥፉ ሞያውያን ጸዊዖም። ሓላፊ ክፍሊ ሕክምና ዓይኒን ክኢላ መጥባሕትን ኣቶ ካሕሳይ ስዩም፡ ዓይኒ ኣዝያ ተነቃፊት ህዋስ ብምዃና ክንክን ከምዘድልያ ብምጥቃስ፡ ቀጻሊ ጽሬትን ኣብ ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ዝርከብ መገሃጫታት ግቡእ ምሕደራን ተጠቃምነትን ክግበረሉ፡ ሓላፊ ሃብቲ እንስሳ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ብርሃነ ሃብተ ኣተሓሳሲቡ። ናይ መገሃጫ ቦታታት፡ ብደረጃ ዓድን ምምሕዳራት ከባቢን ብግቡእ ተጸኒዑ እንተተኸሊሉን ንኣጠቓቕማኡ ዝምልከት መምርሒ እንተወጺኡሉን፡ ጥሪት ዓመት ምሉእ ካብ ከባቢአን ከይረሓቓ ዝምገባሉ ዕድል ክረኽባ ስለዝኽእላ፡ ምምሕዳራት ውሕሉል ኣገባብ ክኽተላ ከምዝግባእ ገሊጹ። ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ሳዕርን ተረፍ ምህርትን ብግቡእ ናይ ምኽዛን ልምዲ ስለዘይጸንሐ፡ ዋሕዲ ዝናብ ኣብ ዘጋጥመሉ እዋን፡ ወነንቲ ጥሪት ክሳግሙን ክሽገሩን ከምዝጸንሑ ዝገለጸ ኣቶ ብርሃነ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ክህሉ ዝግብኦ ውሕሉል ኣጠቓቕማን ኣብ መወዳእታ ኣቶ ካሕሳይ፡ መነጽር ዓይሚ ብዓይነቶም፡ ደረጃኦምን ዋጋኦምን ስለዝፈላለዩ፡ ረኺበ ኢልካ ዘይተኣዘዘልካ መነጽር ምጥቃም ግጉይን ሓደገኛን ስለዝዀነ ክውገድ ኣዘኻኺሩ። ፎርቶ ሳዋ - ምሕደራ መገሃጫ ኣቓልቦ ክግበረሉ መተሓሳሰቢ ቀሪቡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ሓደ መወከሲ ሆስፒታል፡ 3 ኮማዊ ሆስፒታላት፡ 6 ማእከላት ጥዕና፡ 29 መደበራት ጥዕና፡ 36 ነቑጣታት ጥዕና፡ ከምኡ’ውን ሓደ ማእከል ወለንታዊ መርመራ፡ ብጠቕላላ 76 ትካላት ጥዕና ኣለዋ። ጠንቂ ዑረት ንምክልኻል ጥንቃቐ ክዝውተር፡ ሞያውያን ጸዊዖም ምምላእ ጠለባት ቀረብ መድሃኒት፡ ናውቲ ሕክምናን ሞያዊ ዓቕሚ-ሰብን፡ ከምኡ’ውን ጽገና ክፍሊ መጥባሕቲ ሕክምናዊ ምክትታል ምግባርን ወሳኒ ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ሕማም ሽኮር፡ ግጉይ ኣመጋግባ፡ ክታበት ቪታሚን ‘ኤ’ ዘይምውሳድ፡ ጸባ ጡብ ኣደ ብግቡእ ዘይምጥባው፡ ዘይምቹእ ክሊማ፡ ምንጽብራቕ ዝበዝሖ ከባቢ፡ ባህላዊ ፍወሳን ካልኦትን ጠንቂ ዑረት ክዀኑ ከምዝኽእሉ፣ እንተዀነ ምሕደራን መገሃጫታት፡ ወነንቲ ጥሪት ሳዕርን ተረፍ ምህርትን ናይ ምኽዛን ልምዲ ከማዕብሉ ጸዊዑ። ብተወሳኺ፡ ኣቐዲመን ኣብ ናይ መገሃጫ ቦታታት ዝተሰርሓ ራህያታት፡ ብሰንኪ ድበት ካብ ኣገልግሎት ወጻኢ ኮይነን ብምህላወን፡ ብማሽነሪ ዝተደገፈ ጽገና ክግበረለን ኣዘኻኺሩ። ሆስፒታል ከረንን ኮማዊ ሆስፒታል ሓጋዝን ካብ’ቶም ዝተተግበሩ መደባት ምዃኖም ብምጥቃስ፡ ምስ መሻርኽቲ ብምትሕብባር ኣብ መጥባሕቲ ብዓለም ደረጃ ጠንቂ ናይ 90 ካብ ሚእቲ ዑረት ተባሂሉ ዝግለጽ ሓበላ ዓይኒ ከምዝዀነ ገሊጹ። ጠንቅን መበገስን ሕማማት ዓይኒ ኣብ ቈልዑ፡ ግቡእ ጽሬት ዘይምዝውታር፣ ዘይናትካ ሽጎማኖ ምጥቃም፣ ምስ ሓመምካ ተቐላጢፍካ ናብ ሕክምና ዘይምኻድ፡ ከምኡ’ውን ሓደጋ ኣብ መወዳእታ ኣቶ ብርሃነ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ካብ ዘሎ ጠቕላላ ስፍሓት መገሃጫታት፡ ዛጊት ብግዝያውነት ሓበላ ዓይኒን ፍሉይ መጥባሕትን ውጽኢታዊ ስራሕ ከምእተተግበረ ሓቢሩ። ማህረምትን ባህርያዊ ጸገማትን ከምዘጠቓልል ዝሓበረ ኣቶ ካሕሳይ፡ ወለዲ ብኣግኡ ከስተባህሉሎምን ብኣጋ ናብ ሕክምና ክወስድዎምን ተማሕጺኑ። ግላኮማን ሓበላን ገለ ካብ’ቶም ምስ ዕድመ ተኣሳሲሮም ዝኽሰቱ፡ ጠንቂ ዑረት ክዀኑ ዝኽእሉ ሕማማት ዓይኒ ምዃኖም ጠቒሱ ድማ፡ ብኣጋ ኣለሊኻ ዝተኸለለ ሕዛእቲ 2 ሽሕ ሄክታር ጥራይ ዘሎ፡ ናብ 6 ሽሕ ንምስፍሑ መደብ ከምዘሎ ብምምልካት፡ ኣብ ተሳተፍቲ ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ መደበር ጥዕና መለብሶ ናብ ማእከል ጥዕና ክትዓቢ፣ ንሓደስቲ ሞያውያን ጥዕና እዋናዊ ስልጠናታት ክውደብ፣ ኮም ዝመርሖ ከባብያዊ ጥዕና ንምስፋሕ ምክትታል ክሕይል፣ መልከፍቲ ሕማም ዓሶ ንምግታእ ድማ ብኣተክሮ ክስራሕ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴን ኣብ መወዳእታ፡ ተዓሚሙ ዘሎ ንጥፈታት ኣብ መጻኢ ንዝትግበር ድርኺት ዝፈጥር ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ሸቶታት ዘላቒ ምዕባለ ንምዕዋትን ሕማማት ንምምካትን ዓጸፋ ክስራሕ ኣተሓሳሲባ። ንምፍዋሶም ክከኣል ምእንቲ፡ ዜጋታት ስሩዕ ምክትታል ጥዕና ዓይኒ ክገብሩ ተላብዩ። ናይ መገሃጫ ቦታታት፡ ሓመድን ማይን ናይ ምዕቃብ ማእቶታዊ ንጥፈታት ክካየድ ተላብዩ።", "char_count": 2770, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02837", "text": "ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ዓንሰባ፡ ብ25 ለካቲት ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲተከሌዛን ሰሚናር ኣካዪዱ። ኣደ-መንበር ጨንፈር ወ/ሮ ኣምና ሓሰን፡ ምዕሩይ ተጠቃምነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ኣገልግሎታት ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ መሬትን ካልእን ንምርግጋጽ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ተወሃሂዱ ዘካይዶ ጻዕሪ፡ ገና ዝተርፍ ስራሕ’ኳ እንተሎ ጽቡቕ ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ ገሊጻ። ኣብ ልዕሊ ደቂኣንስትዮ ሃስያ ዘስዕቡ ልምድታት ክውገዱ ምስራሕ’ውን ኣካል ዕላማታት ማሕበር ከምዝዀነ ዝጠቐሰት ወ/ሮ ኣምና፡ ደቂኣንስትዮ ኣብ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላውን ፖለቲካውን መዳያት ማዕርነተን ብንጡፍ ተሳትፎአን ንምርግጋጽ ብንቕሓት ክሰርሓ ኣዘኻኺራ። ዝበለት ወ/ሮ ኣምና፡ ሎሚ’ውን እንተኾነ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝርከባ ደቂኣንስትዮ ኣብ መደባት መኸተን ልምዓትን ብምሉእ ዓቕመንን ፍልጠተንን ክሳተፋን ዓጸፋ ክሰርሓን ከምዝግባእ ኣገንዚባ። ልምድታት ንምውጋድ፣ ከምኡ’ውን ሞያዊ ዓቕሚ ደቂኣንስትዮ ንምዕባይ፡ ተራን ዕማምን መላእ ሕብረተሰብ ብሓፈሻ ናይ’ተን ኣብ ንጡፍ ስራሕ ዝርከባ ወከልቲ ሃማደኤ ከኣ ብፍላይ ኣብ መወዳእታ፡ መንእሰያት ደቂኣንስትዮ ንምውዳብ፣ ሃሳዪ “ተራ ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ዘሐብን’ዩ” ባጽዕ - ኣታዊታት ንምዕባይ ብውህደት ክስራሕ መዘኻኸሪ ቀሪቡ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ባጽዕ፡ ምንጪ ኣታዊታት ንምስፋሕ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ፡ ውሁድ ስራሕ ናይ ኩሎም ኣካላት ክዓዝዝ ከምዝግባእ፡ ብ27 ለካቲት ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ጸዊዑ። ቀረብ ማይ፡ ምጽጋን ትሕተ- ቅርጺ፡ ምድጋፍ ስድራ ስዉኣት፡ ምግራብን ካልእን ዝምስገን ስራሕ ከምእተሰላሰለ ገሊጹ። ዘቕረበ ኣቶ ተወልደ፡ ብቕዓትን ደረጃን ኣገልግሎታት ትምህርትን ጥዕናን ንምምሕያሽ ብዝተኻየደ ውሁድ ጻዕሪ ኣተባባዒ ውጽኢት ከምእተመዝገበ ኣብሪሁ። ቀረብ ማይ ከተማ ባጽዕ ንምውሓስ ሓያል ጻዕሪ ይሰላሰል’ኳ እንተሎ፡ ሃልኪ ንምንካይ ውሕሉል ኣጠቓቕማ ክዝውተር ለበዋ ኣካያዲ ስራሕ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ተወልደ ተስፋዝጊ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ኣብ 2025 ኣብ ምውሓስ ተሳተፍቲ ኣብ ዝቐረበ ጸብጻብ ድሕሪ ዝገበርዎ ዘተ፡ ዝኣረገ ህንጻታት ትካላት ጥዕናን ትምህርትን", "char_count": 1196, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02838", "text": "ኣባላት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣኽርያ፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፡ ብ26 ለካቲት ኣብ መንደፈራ ናብ ዝርከብ ማእከል ሕክምና ፊስቱላ ብምብጻሕ፡ ዓይነታዊ ሓገዝ ኣበርኪተን። ንምብራኽ ከምዝሕግዝ ገሊጻ። ክኢላ ሕክምናዊ ምክትታል ሕርስን ማህጸንን ዶ/ር ሃብተ ሃይለመለኮት ንጠንቅን ፍወሳን ፊስቱላ ዝምልከት መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ንቕሓት ደቂኣንስትዮ ኣብ ጎዳእቲ ልምድታት ብምብራኽ ንምውጋዱ ዝካየድ ጻዕሪ ንምድንፋዕ፡ ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ዘለዋ ደቂኣንስትዮ መሪሕ ተራ ክህልወን ኣተሓሳሲቡ። እቲ ሓገዝ፡ ኣልባሳት፡ መነጻጽህን ካልእ ሃለኽትን ዘጠቓለለ እዩ። ሓላፊት ሃማደኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ወ/ሮ ጸጋ ሰለሙን፡ ንፊስቱላ ንዝተቓልዓ ደቂኣንስትዮ ብምብጻሕ ዓቕመን ዘፍቅዶ ሓገዝ ምግባረን ዜግነታዊ ሓላፍነት ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ምስ’ቲ ብመንግስቲ ዝግበረለን ምሕብሓብን ናብዮትን፡ ብሕብረተሰብ ዝግበረለን ምትብባዕ ሞራለን ሓላፊ መወከሲ ሆስፒታል ዞባ ደቡብ ዶ/ር ሰዓረ ተስፉ ብግደኡ፡ ነቲ ናይ ምብጻሕን ምብርካት ሓገዝን ተበግሶ ድሕሪ ምምስጋን፡ እቲ ማእከል ኣብ ፍወሳ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንግዳያት መባእታዊ ትምህርትን ሞያዊ ስልጠናን ከምዝህብ ኣነጺሩ።", "char_count": 678, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02840", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ፎሮ፡ ሸፈነ ክታበት ብሓፈሻ 95 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ፡ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትካላት ጥዕና ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ነርስ መሓሪ ቃልኣብ ገሊጹ። ቍ.ስ 116266 / 201820 (256)", "char_count": 121, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02841", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል እዚ ውጽኢት ናይ’ቲ እናበረኸ ዝመጸ ንቕሓት ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247", "char_count": 135, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02842", "text": "ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት፡ “ጎልጅ - ምምሕዳር ፕሮጀክት ማይ ልዑል ኣስተዋጽኦ ይገብር” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ብዛዕባ ምምሕዳር ከባቢ ትንሽኣይ ዝወጸ ዜና፡ ትንሽኣይ ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ ዘይኮነ ኣብ ንኡስ ዞባ መንሱራ ከምእትርከብ ምስ ናይ ይቕረታኡ ንሕብር። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 212, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02844", "text": "ዕለት ኣብ ጠንቂን ሳዕቤናትን ሕማም ዓሶ፡ HIV/ኤይድስ፡ ነድሪ ጸላም ከብዲን ካልኦት ተመሓላለፍቲ ሕማማትን ዘተኰረ ጥዕናዊ ኣስተምህሮ ከምእተዋህበ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ተሳተፍቲ ብግደአን፡ ከም’ዚ ዓይነት ሰሚናራት ቀጻልነት ክህልዎ ተማሕጺነን። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ተመሳሳሊ ኣድህቦ ክግበረሉ ተላብዮም። ብምግላጽ፡ ምብራኽ ኣታዊታት ከተማ፡ ምጽጋን ዝኣረጋ ትካላት ጥዕናን ትምህርትን፡ ምሕያል ኣታዊታት ስፖርት፡ ምህናጽ ህዝባዊ ዓይኒ ምድሪ፡ ምጽጋን ህዝባዊ መዘናግዒ ቦታታትን ካልእን፡ ገለ ካብ ውጥን ስራሕ 2026 ከምዝዀነ ሓቢሩ። ኣመሓዳሪ ከተማ ባጽዕ ኣቶ ሃይለ ኣስፍሃ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ተታሒዞም ዝነበሩ መደባት ስራሕ ብመንጽር ዝነበረ ሕጽረታትን ዘጋጠመ ብድሆታትን፡ መብዛሕትኦም ብተሳትፎ ህዝብን ኣካላት መንግስትን ከምእተሳለጡ ኣመሓዳሪት ንኡስ ዞባ ኣኽርያ ወ/ሮ ልያ በረኸትኣብ ብወገና፡ ኣባላት ሃማደኤ ብጥርኑፍ ንዝወደብኦ ሰናይ ተግባር ብምምጓስ፡ ግዳያት ነቲ ብሞያውያን ዝውሃበን ምኽሪ ብግቡእ ብምትግባር ዝሓሸ ሂወት ክመርሓ፣ ሃሰይቲ ልምድታት ንምውጋድ ድማ ብንቕሓት ክዋስኣ ተላብያ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ መንደፈራ ኣቶ ህዝቅያስ ውህበት ድማ፡ እቲ ብምኽንያት 8 መጋቢት ዝተወስደ ተበግሶ መልእኽቱ ረዚን ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ናብ ካልኦት ኣካላት ክልሕም ተማሕጺኑ።", "char_count": 752, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02845", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ኣከባቢ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ለሰ ስፖርት 15፡10 ዶክመንታሪ 15፡55 ዳህሳስ ሕትመት 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ደርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ 18፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 19፡25 ሃሎ ቈልዑ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መደብ ሄራር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 እንዳ ዝማም 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ)", "char_count": 335, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02846", "text": "ኣቐዲሙ ሞትን መልመስትን ህጻናት ዘኸትል ዝነበረ ሕማማት ከምእተወገደ ኣረዲኡ። ብዘይካ’ዚ፡ ክሳብ ዝሓርሳ ኣብ መጸበዪ ነፍሰ-ጾራት ተዓቚበን ክንክን ናይ ዝገብራ ኣደታት መጠን፡ ኣብ 2025 ብ2.8 ሚእታዊት፣ ኣብ ትካላት ጥዕና ናይ ዝሓርሳ ድማ ብ4 ሚእታዊት ከምዝዓበየ፣ ተርእዮ ሕማም ዓሶ ግና ብ2.5 ሚእታዊት ከምዝነከየ ኣነጺሩ። ዘይተመሓላለፍቲ ሕማማት ንምቊጽጻር’ውን፡ ንዕኡ ዝከታተል ክፍሊ ብምውዳድ ሓያል ጻዕሪ ይካየድ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ንዝበለጸ ውጽኢት ኩሉ ዜጋ ብሓፈሻ ልዕሊ 40 ዓመት ዝዕድመኦም ዜጋታት ድማ ብቐንዱ፡ ኣብ ኣመጋግባ ክጥንቀቑን ኣካላዊ ምንቅስቓስ ከዘውትሩን ተላብዩ። 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.157", "char_count": 412, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02847", "text": "ድሕሪ ነካይዶ ሕክምናዊ ሓገዝ፡ ቀልጢፉ ክሓውየልና ምስ እንደሊ፡ ቫይታሚን ‘ዲ’ን ‘ከይ’ን ክንወስድ እዩ ዝምከር። ኣዕጽምቱ ኣይስበርን፡ ምስ ዝበር’ውን ቀልጢፉ ናይ ምሕዋይ ተኽእሎ ኣለዎ። ብዛዕባ ኣዕጽምትና ክንሓስብ እንከለና፡ ተረርቲ፡ ብቐሊሉ ዘይስበሩ ስርዓተ-ኣካላትና ጥራይ ጌርና ንድምድም ብዙሓት ኢና። ኣዕጽምትና ህይወት ዘለዎ ኣካላት ሰብነትና እዮም። ብዋህዮታት ኣዕጽምቲ ይቖሙ፡ ልክዕ ከም ዝኾነ ኣካላት ሰብነትና፡ እቶም ዋህዮታት ብመገዶም ብዝሓልፍ ፈሳሲ ዘድልዮም መግቢ ይወስዱ። ዝደለይዎ መኣዛ ድማ ይኽዝኑ። ኣዕጽምትና ብተደጋጋሚ ይሕደሱን ድልዳለኦም የዕብዩን። እዚ ኣመጋግባና ጥዕና ዝህብ ምስ ዝኸውን እዩ። ምውስዋስ ኣካላት ክውሰኾ’ውን ይግባእ። እኹል ፕሮቲን ምርካብ 50% ክፋል ኣዕጽምትና ብፕሮቲን ዝተሃንጸ እዩ። ስለዚ፡ ብፍላይ ኣብ ግዜ ህጻንነትን ጉብዝናን እኹል ፕሮቲን ክንረክብ ንድልዳለ ዓጽሚ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ኣዕጽምትና ካልሽዩም መጽዩ ክወስድ እንተኾይኑ ናይ ግድን ቫይታሚን ‘ዲ’ የድልዮ። ኣብ ክሊ ዕድመ 18 ክሳብ 50 ዓመት ዘለዉ ሰባት መዓልታዊ እንተወሓደ 5 ማይክሮ ግራም ቫይታሚን ‘ዲ’ ክወስዱ ከም ዝግባእ ክኢላታት ይምዕዱ። ተመራመርቲ ከም ዘመልክትዎ፡ ፕሮቲን ብትሑት ዓቐን ምስ እንወስድ፡ ካልሽዩም ኣብ ኣካላትና ተመጽዩ ክተርፍ ዘለዎ ተክእሎ እናተሓተ እዩ ዝኸይድ። እዚ ድልዱል ዓጽሚ ክቐውም ንዘሎ ተኽእሎታት ከም ዝጸልዎ ይንገር። ቫይታሚን ‘ዲ’ ካብ ዝተፈላለዩ መግብታት ክንረኽቦ ንኽእል ኢና። መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ፡ ትሑት መጠን ቫይታሚን ‘ዲ’ ዘለዎም ህጻናትን ኣባጽሕን ትሑት ጻዕቂ ኣዕጽምቲ ይውንኑ። ኣብ ዝቕጽል ዕድመኦም፡ ኣዕጽምቶም ብቐሊሉ ተሰባሪ ስለ ዝኸውን ብምህማነ ዓጽሚ ክሳቐዩ ዘለዎም ተኽእሎ ድማ ብ50 ሚእታዊት ዝለዓለ እዩ። ካብ 30 ዓመት ንደሓር፡ ኣዕጽምትና መጠን ጻዕቁ (ድልዳለኡ ማለት እዩ) እናጎደለ እዩ ዝኸይድ። ኣብ ግዜ መስበርቲ/ መንቃዕቲ ኣብ ግዜ መስበርቲ/ መንቃዕቲ ክንወስዶም ዘይብልና መግብታት ክንወስዶም ዘይብልና መግብታት ድልዳለ ኣዕጽምትና፡ ንዕኡ ብዝሃነጸ ኣብ ውሽጡ ብዘሎ መጠን ካልሽዩም እዩ ዝግለጽ። ይኹን’ምበር ጭዋዳታትናን መትንታትናን ብግቡእ ክዓዪ ናይ ግድን እዩ ካልሽዩምን ፎስፎረስን ዘድልዮም። እዚ ጠለብ’ዚ ብመግቢ ክነማልኦ እንተዘይክኢልና፡ ካብ ኣዕጽምትና ተመጽዩ ይውሰድ። ብኡ መጠን ድልዳለ ኣዕጽምትና ይጎድል። ብብዝሒ ጨው ብብዝሒ ጨው ኣብዚ ግዜ’ዚ ዋሕዲ ቫይታሚን ‘ዲ’ ንልዕሊ ሓደ ቢልዮን ህዝቢ ዓለም ጸልዩ ከም ዘሎ መጽናዕትታት የመልክቱ። ንዝተወሰነ ደቓይቕ ጸሓይ ብርሃን ምጽላው ቆርበትና ብቐሊሉ ቫይታሚን ‘ዲ’ ክሰርሕ ይኽእል። ስብሒ ዘለዎም ዓይነት ዓሳ፡ ጸላም ከብድን ፋርማጆን ልዑል ትሕዝቶ ቫይታሚን ‘ዲ’ ኣለዎም። መዓልታዊ ኣብ ኣዕጽምትና ካልሽዩም ይኽዘንን ይሃልኽን እዩ። መዓልታዊ እኹል ካልሽዩም ክንረክብ ምስ ዘይንኽእል፡ ካብቲ ኣብ ኣዕጽምትና ዝኽዘን ካልሽዩም እቲ ዝሃልኽ ክዓቢ እዩ። ኣዕጽምትና ካልሽዩም ክኽዝን ዝኽእል ክሳብ 30 ዓመት ዕድመ ንረግጽ ጥራሕ ስለ ዝኾነ፡ ከይምህምን ጥዕና ዘለዎ ኣነባብራ ክንክተል ይግባእ። ቫይታሚን ‘ከይ’ ድማ ኣዕጽምትና ተሪር ንክኸውን ዘኽእል ፕሮቲን ኣብ ምእካብን ምሕያልን ዓቢ ግደ እዩ ዘለዎ። ጨው፡ መግቢ ንምምቃር ዝሕግዝ ኣገዳሲ ቀመም’ኳ እንተኾነ፡ ዝወሰድናዮ ካልሽዩም ኣካላትና ከይተጠቕመሉ ብመልክዕ ሽንቲ ክወጽእ ናይ ምግባር ዓቕሙ ግና ልዑል እዩ። ኣብ እዋን መስበርቲ ዓጽሚ፡ ዝተዓሸጉ መግብታት፡ ስሉጥ መግብታት (fast food) ወዘተ ልዑል ሶድዩም ስለ ዘለዎም ምውሳዶም ኣይምከርን። ቫይታሚን ‘ከይ’ ካብ ኣሕምልትን ካውሎ ፍዮርን ክንረኽቦ ይከኣል። ኣሕምልቲ ምምጋብ ኣሕምልቲ ምምጋብ ኣገደስቲ መኣዛታት ኣብ እዋን መጉዳእቲ ኣገደስቲ መኣዛታት ኣብ እዋን መጉዳእቲ ዓጽሚ ዓጽሚ ኣሕምልቲ ኣብ ድልዳለ ኣዕጽምትና ኣገደስቲ እዮም። ኣገደስቲ ምንጪ ቫይታሚን ‘ሲ’ ብምዃኖም፡ ኣዕጽምቲ ዘቑሙ ዋህዮታት ብዝለዓለ ቁጽሪ ሽኮራዊ መግብታትን ልስሉስ መስተን ሽኮር ካልሽዩም ተመጽዩ ኣብ ኣካላትና ኣዕጽምቲ ህይወት ዘለዎ ቲሹ (ኣካል) ስለ ዝኾነ፡ ዋላ’ውን ኣብ ግዜ መጉዳእቲ፡ ብገዛእ ርእሱ ናይ ምዕባይን ምጽጋንን ዓቕሚ ኣለዎ። እዚ ክኸውን ዝኽእል ግና፡ ስርዓት ዘለዎ ኣነባብራን ኣመጋግባን ምስ እንኽተል እዩ። ከይተርፍ ዕንቅፋት ይፈጥር እዩ። ከም ሳዕቤኑ፡ ረኽሲን ምቅጻልን ኣብ ስርዓተ ኣዕጽምቲ ክፈጥር ይኽእል። ኣብ እዋን መስበርቲ ዓጽሚ፡ ኣብ ክንዲ ልስሉስ መስተ፡ ማይን ጸባን ብብዝሒ ክንወስድ እዩ ዝምከር። ኣዕጽምትና፡ ኣብ ግዜ መስበርቲ ብግቡእ ክጽገን ዘገድስዎ መኣዛታት ኣለዉ።", "char_count": 2565, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02848", "text": "እቲ ቀንዲ ማዕድን ኣብ ኣዕጽምትና ዝርከብ - ካልሽዩም እዩ። ኣብ መስርሕ ህይወት ዝኣረጉን ዝሞቱን ዋህዮታት ዓጽሚ እናሻዕ ብሓደስቲ ዋህዮታት እዮም ዝትክኡ። ስለዚ፡ ንቕርጽን ድልዳለን ኣዕጽምትና ክንሕሉ፡ ኣብ ግዜ መስበርትን መንቃዕትን ድማ ቀልጢፉ ክሓዊ፡ መዓልታዊ ልዑል ትሕዝቶ ካልሽዩም ዘለዎም መግብታት ምምጋብ ክነዘውትር ይግባእ። ኣልኮላዊ መስተ ኣልኮላዊ መስተ ኣልኮላዊ መስተ፡ ንምድልዳል ዓጽሚ ኣገዳሲ ዝኾነ ቫይታሚን ‘ዲ’ ብግቡእ ሜታቦላይዝ ከይከውን ይዕንቅፍ። ዋላ እቲ መስተ ውሑድ ዓቐን ይኹን፡ ኣዕጽምቲ ኣብ ዘቑሙ ዋህዮታት ጉድኣት ስለ ዘውርድ፡ እቲ መስበርቲ ቀልጢፉ ክሓዊ ኣይክእልን። ክፈርዩ የነቓቕሕ። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ’ውን፡ ቫይታሚኒ ‘ሲ’ ካብ ምራተ ናይ ምክልኻል ብቕዓት ስለ ዘለዎ፡ ዋህዮታት ኣዕጽምቲ ከይጉድኡ ይከላኸል። ኣሕምልቲ ኣብ ኣዕጽምቲ ዝህሉ ጻዕቂ ማዕድን የዕቢ እዩ። ድልዳለ ዓጽሚ ብጻዕቂ ዓጽሚ (Bone density) እዩ ዝልካዕ። ጻዕቂ ዓጽሚ ድማ ኣብ ኣዕጽምቲ ዘሎ መጠን ካልሽዩምን ካልእ ዓይነት ማዕድንን ዘነጽር መለክዒ እዩ። ጻዕቂ ዓጽሚ ዘለዎ ሰብ ብቐሊሉ", "char_count": 639, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02849", "text": "ቫይታሚን ‘ዲ’ን ‘ከይ’ን ቫይታሚን ‘ዲ’ን ‘ከይ’ን ኣብ ሽጋራ ዝርከብ ኒኮቲን፡ ንሻምብቆታት ደም ናይ ምጭባጥ/ ምሽምቃቕ ባህሪ ስለ ዘለዎ፡ ናብ ኣዕጽምትን ካልኦት ቲሹታትን ዝበጽሕ ኦክስጅን እኹል ኣይከውንን። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ኣትከኽቲ ሽጋራ መስበርቲ ዓጽሚ ምስ ዘጋጥሞም ክሓውዩ ዝወስደሎም ግዜ፡ ካብቶም ዘየትክኹ ብኽልተ ዕጽምፊ ዝነውሐ እዩ። ኣብ ኣዕጽምትና መስበርቲ ኣጋጢሙን መስበርቲ ዓጽሚ ቀልጢፉ ንኽሓዊ… መስበርቲ ዓጽሚ ቀልጢፉ ንኽሓዊ… • ነብስና ምጥላል፦ ማይ፡ ዝበላዕናዮ መኣዛ ኣብ መላእ ሰብነትና ናብ ዝርከቡ ዋህዮታት፡ እንተላይ ዋህዮታት ኣዕጽምትና፡ ብግቡእ ንኽበጽሕ ይሕግዝ። • ግቡእ ዕረፍቲ ምርካብ፦ ዕጹው ወይ ክፉት ዕጹው ወይ ክፉት ‘ዕጹው መስበርቲ’ እቲ ዝተሰብረ ዓጽሚ ቆርበት በሲዑ ንደገ ስለ ዘይወጽእ ብዓይንና ኣይንርእዮን ኢና። ኣብ ‘ክፉት መስበርቲ’ ግና ጫፍ ናይቲ ዝተሰብረ ዓጽሚ ቆርበት በሲዑ ንደገ ይወጽእ። እቲ መስበርቲ ድማ ብቐሊሉ ክነለልዮ ንኽእል። ‘ክፉት መስበርቲ’ ንረኽሲ ዝያዳ ከም እትቃላዕ እዩ ዝገብር። ኣካላትና ካብ መጉዳእቲ ንምክልኻልን ምሕዋይን ዘገልግሉ ነዝዕታት (ሆርሞናት) ግቡእ ዕረፍቲ ምስ ዝረኽቡ እዮም ዝያዳ ዝነጥፉ። ስለዚ፡ ክሳብ 7 ሰዓታት ዝኣክል እኹል ዕረፍቲ ክትረክብ ምጽዓር። • ክብደት ሰብነት ምሕላው፦ ልዑል ክብደት ሰብነት ዘለዎም ሰባት ብትሑት ክብደት ዓጽምን ምህማነ ዓጽምን ብቐሊሉ እዮም ዝጥቅዑ። እዚ ጸገመ’ዚ ብፍላይ ኣብተን ኣብ ብትከተ ጽግያ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ብግሁድ እዩ ዝርአ። ስለዚ፡ መስበርቲ ዓጽሚ ኣብ ዘጋጥመና እዋን ብፍላይ ክብደትና ክንቆጻጸር ኣገዳሲ እዩ፡። ምሉእ ወይ ዘይምሉእ ምሉእ ወይ ዘይምሉእ ኣብ ‘ዘይምሉእ መስበርቲ’ እቲ ዓጽሚ ምሉእ ብምሉእ ኣይስበርን እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ መንቃዕቲ እዩ ዝፈጥር እምበር እቲ ዓጽሚ ናብ ክልተ ወይ ልዕሊኡ ክፍልታት ኣይሰባበርን እዩ። ኣብ ‘ምሉእ መስበርቲ’ እቲ ዓጽሚ ምሉእ ብምሉእ እዩ ዝስበር። እቲ ዓጽሚ ናብ ክልተ ወይ ልዕሊኡ ክፍልታት ስለ ዝስበር ቃንዝኡ ኣዝዩ ከቢድ ይገብሮ። መስበርቲ እንታይ ማለት እዩ? መስበርቲ እንታይ ማለት እዩ? መስበርቲ ዓጽሚ ካብ ንእሽቶ/ ቀጣን መንቃዕቲ ጀሚሩ ክሳብ ናብ ክልተ ወይ ልዕሊኡ ክፍልታት ምስባር ዓጽሚ የጠቓልል። መብዛሕትኦም መስበርቲ፡ እቲ ዓጽሚ ካብ ዓቕሙ፡ ማለት ክጻወሮ ዘይክልእ ካልእ ሓይሊ ኣብ ልዕሊኡ ጸቕጢ ክፈጥር እንከሎ እዮም ዘጋጥሙ። ‘ዘይምሉእ መስበርቲ’ ብዙሕ ግዜ ኣብ ህጻናት እዩ ዝርአ። ኣዕጽምቶም ካብ ናይ ዓበይቲ ሰባት ፈኲስን ተዓጻጻፍን ብምዃኑ፡ ኣብ ክንዲ ምሉእ ብምሉእ መስበርቲ ምጉባጥ ወይ መንቃዕቲ ከጋጥሞም ይርአ። ምሉእ ብምሉእ መስበርቲ ድማ ዝያዳ ኣብ ዓበይቲ ሰባት ዝርአ’ኳ እንተኾነ፡ ኣብ ዝኾነ ክሊ ዕድመ ኣብ ዝርከብ ሰብ ግን ከጋጥሞ ይኽእል። ዝኾነ ሰብ መስበርቲ ከጋጥሞ እንከሎ ቃንዝኡን ከይተሓከመ ብምጽንሑ ዘውርዶ ተወሳኺ ሳዕቤንን ከቢድ ብምዃኑ ብቕልጡፍ ናብ ሕክምና ክኸይድ እዩ ዝምከር። ጠንቅታት መበርቲ ጠንቅታት መበርቲ ኣዕጽምቲ ኣካላትና ካብቲ ክጻወሮ ወይ ክስከሞ ዝኽል ንላዕሊ ሓይሊ ምስ ዘጋጥሞ እዩ ክስበር ዝኽእል። እዚ ዓይነት ሓይሊ’ዚ ሃንደበት እዩ ክገጥሞ ዝኽእል። ክብደት ናይቲ መስበርቲ፡ ብመጠን ናይቲ ነቲ ዓጽሚ ዝገጥሞ ሓይሊ እዩ ዝውሰን።", "char_count": 1834, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02850", "text": "ኩሎም ዓይነት መስበርቲ፡ ኣብቲ ፈለማ ሓደጋ፡ ብኸቢድ ቃንዛ እዮም ዝስነዩ። ነቲ መጉዳእቲ ዝወረዶ ክፍሊ ሰብነት ምስ እተንቀሳቐሶ ወይ እትትንክፎ ድማ እቲ ቃንዛ መሊሱ ይብእስ። ኣብ ገለ ውሑድ ኣጋጣሚታት ድማ፡ እቲ መስበርቲ ዘጋጥሞ ክፍሊ ስለ ዝድንዝዝ ስምዒታት ቃንዛ ኣይተርእን። ገለ ካብቶም ልሙዳት ጠንቅታት ገለ ካብቶም ልሙዳት ጠንቅታት መስበርቲ፦ መስበርቲ፦ • ምውዳቕ፡ • ኣብ ሰብነትካ ዝወርድ ሃንደበት መጥቃዕቲ፡ ካልኦት ልሙዳት ምልክታት መስበርቲ ካልኦት ልሙዳት ምልክታት መስበርቲ ዓጽሚ፦ ዓጽሚ፦ • ሓደጋ - ንኣብነት ሓደጋ መኪና፡ • ኣብ ስፖርታዊ ንጥፈታት ዘጋጥም መጉዳእቲ። • ቆጫዕ ወይ ዓቖቕ ዝብል ድምጺ ኣብ ቦታ መጉዳእቲ ምስማዕ፡ ንመስበርቲ ተኣፋፊ ዝኾነ መን እዩ? ዝኾነ ሰብ መስበርቲ ከጋጥሞ ይኽእል እዩ። ተሰባሪ ዓጽሚ ወይ ትሑት ጻዕቂ ኣዕጽምቲ (low bone density) ዘለዎም ሰባት ግና ዝያዳ ተነቀፍቲ እዮም። ብቐሊሉ ዝስበር ዓጽሚ ከተማዕብል ዝገብሩ ረቛሒታት፦ • ሕበጥ፡ ምቕያሕን ጎርጽን ኣብ ቦታ መጉዳእቲ፡ • በታ ዝተሰብረት ኣካል ነገራት ሓፍ ከተብል ዘይምኽኣል፡ • ዝርአ ምጉርባጥ ኣብ ቦታ መጉዳእቲ ንምጥቃስ ይከኣል። ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት እቲ ዝተሰብረ ዓጽሚ ቆርበት በሲዑ ንደገ ክወጽእ ይርአ እዩ። • ዕድመ ምድፋእ፡ • ግዳይ ምህማነ ዓጽሚ (osteoporosis) ምዃን፡ • ናይ ውሽጠ ኣንዛዒ (endocrine) ወይ ኣምዑት ጸገም ዘለካ ምዃን፡ ዓይነታት መስበርቲ ዓይነታት መስበርቲ • ትሑት ኣካላዊ ብቕዓት ምህላው፡ • ኣልኮላዊ መስተ ምዝውታር፡ • ኣትካኺ ሽጋራ ምዃን እዮም። መስበርቲ ክፉት ወይ ዕጹው ከምኡ’ውን ምሉእ ወይ ዘይተመልአ ተባሂሎም ይከፋፈል። ሓዳስ ኤርትራ 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.157 ሸባብ ሸባብ", "char_count": 1005, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02851", "text": "መሓሪ ዑቝባሚካኤል (ጠዊል) መሓሪ ዑቝባሚካኤል (ጠዊል) ንምዃኑ እቲ “ጸገም የለን” ዝብል ዘረባ እውን ብዙሕ ሳዕ እዩ ዝደጋገም። ይትረፍ ሕማቕ ወይ ዘየድሊ ነገር፡ ጽቡቕ ነገር እኳ እንተ ተደጋገመ ኣይጥዑም ይብሃል። መዓር እንተ በዝሐን እንተ ተደጋገመን እውን ይነግሕ ድኣ። ብዛዕባ ኣብ መላእ ሕብረተሰብ ብቐንዱ ከኣ ኣብ መንእሰያት ዝርአ ዘሎ ድሓን ዘይህብ ዝመስል ልምዲ ምዝራብ እንተ ተደግመ እውን ዝዃዂ ኣርእስቲ ኣይኰነን። ኢና ክንረዳዳእ፡” ወዘተ ዝብሉ ሰሪ ጸገም የለን ዝፍጠር ጸገማት ምተላዕለ ነይሩ። እናበለ ክቕበሎም ዝጸንሐ ጠለባት ብዓል ውራይ ብዝርዝር ሓዞም። እቶም ብጸገም የለን ተሓሊፎም ዝነበሩ ጠለባት ብዓል ውራይ ብገንዘብ ምስ ተጸብጸቡ ድማ ኣብ ርእሲ እቲ ቀዲሞም ዝተሰማምዑዎ ዋጋ ናይ 900 ናቕፋ ወሰኽ ገበሩ። እዚ እውን ድሕሪ ክንደይ ውረድ ደይብ። ቅልል ብዝበለ ቅማረ ድሕሪ ውራይ፡ ብሰንኪ ጸገም የለን ዝብል ኣስተብህሎ ዝጐደሎ ዝርርብ፡ 900 ናቕፋ ዝዋጋኡ “ጸገም የለን” ምተፈጥረ። ውራይ ምስ ሓለፈ ሰላሚ ዳስ ገንዘብ ኣብ ዝሓተሉ ግዜ፡ ብዓል ውራይ “ብኽንድ’ዚ እንዲና ተሰማሚዕና” ምበለ። ሰላሚ እውን “እሞ እዝን ከምዝን ከኣ ግበረሉ ኢልካኒ።” ብዓል ውራይ “እወ ኢለካ ግን ገንዘብ ክትውስኽ ኢኻ ኣይበልካንን።” ሰላሚ ዳስ “ንዓባ ሓሙሽተ ባኒ ኣምጽእ ኢልካ ናይ ሓሙሽተ ባኒ ገንዘብ ሂብካ ልኢኽካኒ ንበል። ደዊልካ ሰለስተ ባኒ ወስኽ እንተ ኢልካኒ በቲ ናይ ሓሙሽተ ባኒ ገንዘብ ድየ ሰለስተ ባኒ ክውስኽ፧ ኣብ ርዱእ እሞ እንታይ ኣብ ሓደ ውራይ፡ ሓደ መንእሰይ ዳስ ክስልም ምስ ሰብ ውራይ ይሰማማዕ ነበረ። ኣብቲ “ከምዚ ግበር፡ እዝን ከምዝን ወስኸሉ፡ ክንድ’ዚ ክትከፍሉ ኢኹም፡ ክንድ’ዚ ግበረልና” ዝብሃሎ መድረኽ፡ መቕርብ ብዓል ውራይ ኴንና ንዘራረብ ነበርና። ኣብ ዋጋ ምስ ተሰማምዑ ብዓል ውራይ ንሰላሚ ዳስ “ከምዚ ክትገብር ኢኻ፡ ሕብሪ ከምዝን ከምዝን እየ ዝፈቱ” ወዘተ ይብሎ ነበረ። መልሲ እቲ ዝስልም መንእሰይ ድማ “ጸገም የለን” ዝብል ነበረ። ሓደ ኣብ መንጎና ዝነበረ ሰብኣይ ድማ “ኣንታ ነቲ ዳስ ብወርሕን ከዋኽብትን ክትስልሞ ኢኻ እንተ በለካ እውን ጸገም የለን ክትብሎ ኢኻ፡” በሎ። “ኣብ ጸገም የለን ዘሎ ጸገም እንተ ትርዳእ፡ ክሳዕ ሕጂ ‘ጸገም የለን’ እናበልካ ትምልስ ኣይምሃለኻን። ከምዚ ዝርእየካ ዘለኹ ብጸገም የለን ኣብ ጸገም ክትወድቕ ኢኻ፡” ወሰኸ። ሰላሚ ዳስ ሰኸኽ ክብል ጀመረ። ጸኒሑ ድማ ንወዮም ኩሎም “ጸገም የለን” ኣብዚ እዋን መንእሰያት ደጋጊሞም ካብ ዝብሉዎ ኣዘራርባ ሓደ፡ “ጸገም የለን” እዩ። ዋላ’ኳ ጸገም የለን ምባል ብእወታዊ ሸነኹ እውን ክርአ ዝግባእ እንተዀነ፡ ኣብ ጸገም የለን ዘሎ ጸገም እውን ክፍተሽን ክምሕደስን ኣገዳሲ እዩ። ብዓቢኡ ሓደ መንእሰይ ‘ጸገም የለን’ ክብል እንከሎን ሓደ ካብ ንእስነት ዝተፋነወ ‘ጸገም የለን’ ክብል እንከሎን ዘሎ ፍልልይ ምርዳእ እውን ኣገዳሲ እዩ። ሓደ መንእሰይ ‘ጸገም የለን’ ክብል እንከሎ ዝጥቀመሉ ኣበሃህላን ብራኸን ትሕተትን ድምጺ፡ ኣካላዊ ቋንቋ፡ ቅድሚ ሕጂ ጸገም የለን ክብል እንከሎ እንታይ ማለቱ ምዃኑ ወዘተ እውን መረዳእታ ክውሰደሉ ኣለዎ። እቲ ርድኢት ካብን ናብን ስለ ዝፈላለ ንምባል እዩ እዚ ሓሳብ ዝቐርብ ዘሎ። ኪንዮ እቲ ርዱእ ትሕዝቶ ናይ ጸገም የለን፡ ሓደ መንእሰይ ጸገም የለን ክብል", "char_count": 1847, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02852", "text": "ኣምፑል ድሕሪ ምምሃዛ “እዝጊሄር ይሃብካ ኤዲሰን” ክትብል ዘመን ዘሕለፈት ዓለም፡ ንኤዲሰን ከረስዕ ዝኽእል ዜና ትሰምዕ ኣላ። ወዲሰብ ኣብ ቀረባ መጻኢ ብግዜ ጸልማት ከይተጸገመ ብገዛእ ኣዒንቱ (ብዘይ ሓገዝ መብራህቲ ምዃኑ’ዩ) ክርኢ ክጅምር እዩ ይብሉ ኣለዉ ተመራመርቲ። እዞም ነዚ ዝገልጹ ዘለዉ ተመራመርቲ፡ ኣዒንቲ ወዲሰብ ንብርሃን ኢንፍራረድ ከርእያኦ ክጅምራ’የን ማለት’ዩ። ነዚ ክገብር ዝኽእል ብመርፍእ ዝወሃብ መድሃኒት ኣማዕቢሎም ኣለዉ። ሓደ ሰብ ነዛ መርፍእ ድሕሪ ምውግኡ፡ ብግዜ መዓልቲን ለይቲን ንብርሃን ኢፍራረድ ክርኢ ክጅምር እዩ። ጸሓይ ካብ እትፍኑዎ ብርሃን እቲ ወዲሰብ ክርእዮ ዝኽእል ብርሃን እተወሰነ እዩ። ወዲሰብ ነቶም ካብ 390 ክሳብ 750 ናኖሜተሮ ዝንውሓቶም ማዕበላት ጥራይ’ዩ ብዓይኑ ክርእዮም ዝኽእል። ኢንፍራረድ ከኣ ካብ 0.7 ክሳብ 300 ማይክሮሜተሮ ዝንውሓቱ ኤለክትሮማግኔታዊ ማዕበላት እዩ። ስለዚ፡ ኢንፍራረድ ካብ ናይ ብዓይኒ ክረኣዩ ዝኽእል ይነውሕ። ክፍንዉ እንከለዉ ጸርጊ ኢንፍራረድ ይፈጥሩ። እዚ ጸርጊ ኣነን ንስኹምን ክንርእዮ ኣይንኽእል ኢና። ሓደ ነዚ ሓድሽ ስነ ፍልጠት ዝፈጠሮ መርፍእ ዝወሰደ ሰብ ግን ቀጠልያ ባና ክረኣዮ ይኽእል፡” ይብሉ እዞም ተመራመርቲ ዩኒቨርሲቲ ሳይነስን ተክኖሎጂን። እዚ ርኽበት እዚ ኣብ ወተሃደራዊን ጸጥታዊን መዓላ ኣድማዒ ከም ዝኸውን ይኣምኑ። “ኵሎም ምንጪታት ዋዒ፡ ዋላ’ውን ህይወታውያን፡ ዋዒ ካብኦም ናብ ደገ እንከሎ ከም ኣይከውንን እዩ ንምባል እውን ክኸውን ይኽእል እዩ። ሓደ መንእሰይ ኣብ ሓደ ዝትግበር ዘይመስል ነገር ጸገም የለን ክብል እንከሎ፡ “ኣይትሕሰቦ” ንማለት ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምኡ እውን ገለ ገለ መንእሰያት ጸገም የለን ክብሉ እንከለዉ ነቲ ዝዛረቦም ሰብ “ንስኻ ናይ ባዕልኻ ጸገም ኣለካ፡ ” ንምባል ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ተኽእሎታት ኣመና ብዙሕ እዩ። በዚ ኢልካ በቲ ግና ጸገም የለን ዝብል ኣበሃህላ ከም ቀደሙ የሎን ክብሃል ይከኣል እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ብብዙሕ ምኽንያታት ዝጥምዘዝን ዝቕየርን ዘሎ ኣበሃህላ መንእሰያትና። ክንደይ ወዘተ ብዝብሉ ዝርዝራውያን ነጥብታት ዘይስነ እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ዘራኽብ ምኽንያት እውን የብልናን ከስምዕ ይኽእል እዩ። ካብን ናብን ምኽንያታት እውን ክፈላለ ይኽእል እዩ። ንኣብነት ብዘይ መደብን ኣገዳሲ ዛዕብን ረኺቡ እዝን ከምዝን ንዝበለ ሰብ “ጸገም የለን” ብዝብል ምኽንያት እንተ ኣፋነኻዮ እንታይ ጸገም ኣለዎ። ብፍላይ ገለ ገለ ጸበብቲ ስረ (ብመደብ ዘይነግረኒ፡ ንእግረ መገድኻ ዝዕደም ሰብ ድየ፡ ኣጋጣሚ ስለ ዝረኸበኒ እዩ ነጊሩኒ ወዘተ ዝብሉ ሰባት) ሱቕ ኢሉ ዝተላዕለ ንዝመሰሎም ኣርእስቲ፡ ሱቕ ኢሎም ጸገም የለን ንምባል ጸገም የብሎምን። ብዙሓት መንእሰያት እዚ ግዜ፡ ንጸገም የለን ከም መፈላለዪ ወይ ከም መህደሚ ይጥቀሙሉ እዮም። እቲ ዝተላዕለ ኣርእስቲ ይተግበር ኣይተግበር ብዘየገድስ፡ መንእሰያት ካብ ሓደ ሰብ ብሓደ ዛዕባ ክፈላለዩ እንከለዉ፡ ጸገም የለን ተበሃሂሎም ይፈላለዩ እዮም። ብፍላይ ገለ ገለ መንእሰያት ጸኒሖም፡ “ምፍራግ እንድዩ ከሊኡኒ ጸኒሑ፡” ኢሎም ንዘመኽንዩሉ ዛዕባ፡ ነቲ ዝተላዕለ ኣርእስቲ ጸገም የለን ብዝብል ሻሽ ኣጐልቢቦሞ ክኸዱ ጸገም የብሎምን። ጸገም የብሎምን ድየ ዝበልኩ፧ ኣነ’ውን ኣካል ጸገም የለን እኸውን ከይህሉ እየ። እቲ ካልእ መንእሰያት ጸገም የለን ንምባል ዝግልገሉሉ ወይ ዘዘውትሩዎ ምኽንያት፡ ምእዙዝነት ንምንጽብራቕ እዩ። ወዮ ድኣ ናይቶም ጸገም የለን ኢሎም ጥርቅም ዝብሉ መንእሰያት ዘዛርብ ኰይኑ እምበር፡ ጸገም የለን ኢሎም ንቓሎም ብዘይ ጸገም ንዘትግብሩ ሃበርም መንእሰያት እውን ናእዳ ዝግባእ እዩ። አረ ከምኦምስ ይብዝሑን ይባዝሑን ድኣ። እንተዀነ ኣይጥዕመንን እዩ፡ ከምኡ ክገብር ኣይክእልን እየ፡ እዚ ድኣ ዘይፍቀድ፡ ወዘተ ክንዲ ምባል ንዝተዛረቦም ሰብ ጸገም የለን ኢሎም የፋንዉ። እቲ ሰብ ኣብቲ ሰዓት ዝረኽቦ እወታ ድማ’ዩ ግዝያዊ ቅሳነት ዝፈጥረሎም። ብፍላይ እቲ ዝዝረበሉ ዛዕባ ኣመና ኣገዳሲ ምስ ዘይከውንን ምስቲ ሰብ ተደጋጋሚ ናይ ዘይምርኻብ ተኽእሎ እንተ ሃልዩን፡ ነቲ ሰብ ጸገም የብሉን ኢልካ ምፍናው፡ ጸገም የብሉን ኢሎም ይሓስቡ። እዞም ክሳዕ ሕጂ ምስዚ ዓምዲ ዝጸናሕኩም ኣንበብቲ፡ መንእሰያት ድማ ብቐንዱኸ ኣብ ጸገም “ጸገም የለን” እንታይ ምበልኩም፧ እቲ ክስትብሃል ዘለዎ ግና መንእሰያት ምስ መን ጸገም የለን ይብሃሃሉ እዩ። ሓደ መንእሰያት ምስ ሓደ ንጸገም “ጸገም የለን” ዝርዳእ መንእሰይ፣ ጸገም የለን ክብሃሃል እንከሎ፡ ጸገም የብሉን። ንኣብነት፡ ሓደ መንእሰይ ንሓደ መንእሰይ “ኣብቲ ናይ ምሸት ንራኸብ እሞ ሻሂ ንሰቲ፡” እንተ ኢሉዎ፡ መፈላለዪ ምዃኑ ክርድኦ ይኽእል እዩ። ብፍላይ እቲ ምፍልላይ ኣበይ፡ ሰዓት “ኣብ መጽናዕትና” ይብል ፕሮፌሰር ቲያን ዡይን ካብ ዩኒቨርሲቲ ሳይነስን ተክኖሎጂን፡ “ኣብ ክልተኡ፡ ኣብ ኮንን ሮድን እዞም ናኖ- ንጥረታት ክጣበቑ ድሕሪ ምዕዛብና ኣብ ቀረባ ብዘሎ ኢንፍራረድ ብርሃን ተለልዩ። እቲ ዓይኒ ወዲሰብ ክርእዮ ዝኽእል ብርሃን፡ ካብቲ ኵሉ ዝርግሐ ኤለክትሮማግኔታዊ ብርሃን (ስፐክትሩም) ኣዝዩ ንእሽተይ እዩ። ካብቲ ብዓይኒ ወዲሰብ ክርአ ዝኽእል ማዕበላት ብርሃን ንዕሊን ንታሕቲን ዘሎ እልቢ ዘይብሉ ሓበሬታ’ዩ ዝስከም።” ተመራመርቲ፡ ናኖ-ንጥረታት ክሳብ 980 ናኖሜትሮ ዝንውሓቶም ማዕበላት ኢንፍራረድ ድሕሪ ምስሓቦም ናብ 535 ናኖሜትሮ ዝጥርዙ ብርሃን ብምቕያር ቀጠልያ ሕብሪ ክርእዩ ክኢሎም። እዘን ንምርምር ዝቐረባ ኣናጹ ልክዕ ከም ደቂ ሰብ ብተፈጥሮአን ንኢንፍራረድ ብርሃን ክርእያ ኣይክእላን እየ። እዚ ተክኖሎጂ ኣብ ኣናጹ ምስ ተፈተና፡ ሓደ ሓደ ሳዕቤናት ኣርእዩ እዩ። እዘን ነዚ መርፍእ ዝወሰዳ ኣናጹ ቀልጢፈን ኣካልዊ ለውጢ ብፍላይ ኣብ ኣዒንተን ክገብራ ተርእየን። ምጽባብ መርዓት ዓይኒ፡ ኵዕሶ ዓይኒ ኸኣ ደበና ይፈጥር ግን ኣብ ውሽጢ ሰሙን ይጠፍእ’ዩ። ኣብዚ እዋን ኢንፍራረድ ተክኖሎጂ ንመፈተሺ ዘገልግሉ መሳርሒታትን ካሜራን ዝለዓለ ግደ ይጻወት ኣሎ። እዚ ምርምር ኣቐዲሙ ኣብ ኣናጹ ተፈቲኑ ውጽኢታዊ ኰይኑ ይርከብ። እዞም ተመራመርቲ፡ ናኖ-ንጥረታት ኣብ ዓይኒ ኣናጹ ኣእተው። እቲ ኣብ ዓይኒ ኣናጹ ዝኣተወ ንጥረታት፡ ኣብ ተፈጥሮ እተን ኣናጹ ለውጢ ክገብር ጀሚሩ። ነቶም ብርሃን ዘለልዩ ወሃዮታት ናይተን ኣናጹ (ኮን) ቀይሩ፡ ንንውሕ ዝበሉ ማዕበላት ክለሊ ክኢሉ። ብተመኵሮ ናይዞም /ኣብ ጆርናል Cell እተሓትመ/ መጽሔት መንእሰይ ቍ.62 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.157", "char_count": 3580, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02853", "text": "ዓዲ እንግሊዝ ክድረፉ ጸኒሖም ካብ 1940ታት ንድሓር ነበረ ክዀኑ ዝጀመሩ ያታዊ ደርፍታት ዓዲ እንግሊዝ ንምጽናዕ ካብ ቀንዲ ከተማታት እንግሊዝ ወጺአ ናብ ኣውራጃታት ናይታ ሃገር ዘወር ክብል ጀመርኩ። ኣብ ዓድታትን ሓውሲ ከተማታትን ዝረኸብኩዎም ዓበይትን መራሕቲ ሃይማኖትን ብዛዕባ ኣፋዊ ግጥምታት ከዕልሉ ፍቓደኛታት ኣይነበሩን። ኣብ ጉብዝናኦም ዝፈልጡዎም ዝነበሩ ደርፍታትን ትልሂታትን ምዝካርን ምክፋልን ንባዕሉ ከም ምልክት እርጋንን ዓዲ ምዓልን ስለ ዝወስዱዎ ብቐደም ነይሩ ዝመስል ኣገባብ ክነግሩዎ ይደልዩ” ይብል። ብምቕጻል ሻርፕ “ቀዲሙ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ክርዳእ ዝግብኦ ወገን፡ እቲ ዝውንኖምን ዘወራርሶምን ሕብረተሰብ እዩ። ንኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ዘጒልሑ እልቢ ጽሑፋት እንተተሓትሙን ጐስጓሳት እንተተኻየዱን ብዘይ ንቑሕ ርድኢትን ቀጻሊ ተሳትፎን ናይ ሕብረተሰብ ዋጋ የብሎምን” ይውስኽ። ሕብረተሰባት ኣፋዊ ያታታቶም ልዕሊ ካልኦት ጸጋታቶም ጸብለል ዝበሉ ምዃኖም ብዝግባእ ክርድኡ ኣለዎም። ግዜ ክመጽእን ክኸይድን፡ ጸጋታት ክርከቡን ክውድኡን፡ ስልጣነታት ክዓብዩን ክወድቁን፡ ፈጠራታት ክበዝሑን ክቀያየሩን እንከለዉ ወዘተ እቲ ንኹሎም ተርእዮታትን ፍጻመታትን እናሰነደ ዘሰጋግር ሃብቱ፡ ኣፋዊ ያታ ምዃኑ ብገዛእ ርእሶም ክርድኡን ብዝግባእ ኢዶም ክሕውሱን ኣድላዪ እዩ። እዚ ነገር ግቡእ መስመሩ ምስ ሓዘ ድማ’ዩ ኣገዳስነት ኣፋዊ ያታን ኣፋዊ ግጥምታትን ንምግላጽ ርሒብ ባይታ ዝፍጠር። ምግላጹን ተኣንጒቶም ኣይሽብሸቡን። እዚ እናዀነ፡ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት፡ ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት ናይ ዝግደሱ ወገናትን ትካላትን ኣርእስቲ ጥራይ ኰይኑ ኣይተረፈን፡ እቶም ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት ፋዕራ ዘይብሎም እናተባህሉ ዝግለጹ ወገናት እውን ተጐስዩ ዝሕለፍ ዘይምዃኑ እናተረድኦም ይመጽኡ ኣለዉ። ብፍላይ ኣብዚ ቐረባ ግዜ ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት ዝረአ ዘሎ ግዳሰ ኣዝዩ ልዑል እዩ። እዚ ንክኸውን ዝገበሩ ምኽንያታት ብዙሓት’ኳ እንተዀኑ፡ እቲ ቐንዲ ግና ኣፋዊ ግጥምታት ክጸሓፉን ክሕተሙን ምጅማሮም እዩ። ኣፋዊ ግጥምታት ኪንዮ ኣፋውነቶም ብሓገዝ ድጂታላዊ ምዕባለ ኣብ መጻሕፍትን ካልኦት ንዝርገሐ ምቹኣት ዝዀኑ መተግበሪታትን ተረካብነቶም ምስ ቀለለ ኣገዳስነቶም ኣመና ዓበየ። በዚ ምኽንያት ኣፋዊ ግጥምታት ማዕረን ልዕልን ግጥምታት ጽሑፍ ክንበቡን ንዓለም ክዘሩን በቕዑ።", "char_count": 1304, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02854", "text": "ንኣገዳስነት ኣፋዊ ስነ ግጥሚ ዛዕባ ጌርካ ምጽሓፍ ንዝበዝሕ ክፋል ናይ ዝዀነ ሕብረተሰብ ጓዕታ ዘይክፈጥረሉ ይኽእል እዩ። ንዝዀነ ሕብረተሰብ ብዛዕባ ምህላውን ኣገዳስነትን ኣፋዊ ግጥምታት ጽሒፍካን ኣብ ቅርዓቱ ኣኪብካን እዝን ከምዝን ክትብሎ እንከለኻ “ዛዕባዶ ስኢኖም እዮም” ዝብል ወገን እንተተረኽበ እውን ዝገርም ኣይኰነን። ኣፋዊ ግጥምታት ንዝዀነ ሕብረተሰብ ኣብ ልዳቱን ቅርዓቱን፡ ኣብ ዓዱን ጐደቦኡን ዝርከብ ጸጋ ስለዝዀነ፡ ከም ትሃድም ጤልን ከም ዝሕሎ ግራቱን ዘይክርእዮ ይኽእል እዩ። ኣፋዊ ግጥምታት ዝለመዶን ሓድሽ ባህሪ ከምጽእ ይኽእል’ዩ ኢሉ ዘይስከፈሉን ውርሻኡ እዩ። ዝዀነ ወገን ናይ ኩላቶም ሕብረተሰባት ንኣፋዊ ግጥምታት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዝሓልፎም መድረኻት ናይ ህይወት ብዝተፈላለየ ዓቐን ናይ ምስትምቓርን ሕወሳ ሱታፈን እናተስተናገዶም ስለዝሓልፍ፡ ከም ማይ ዘይጠዓሙ ትሕዝቶታት ኣይርእዮምን’ዩ። ካብዚ ብምንቃል ዝበዝሑ ሕብረተሰባት፡ እቲ ንኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ንምግላጽ ዝህቡዎ ሓሳብ ይኹን ርእይቶ “ኣፋዊ ግጥምታት ኣገዳሲ እዩ” ዝብል’ዩ። ከም ውርሻን መግለጺ መንነትን ምርኣይ ጥራይ ዝኣኽሎ ወገን ናይቲ ሕብረተሰብ እቲ ዝበዝሐ እዩ። ካብዚ ብምንቃል ድማ’ዩ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት፡ ኣርእስትን ዛዕባን ግዱሳት ናይቲ ዓውድን ናይ ባህሊ ትካላትን ውድባት መጽናዕትን ዝኸውን። ኩሎም ኣብ ባህልን መጽናዕትን ዝግደሱ ወገናት፡ ንኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ክንዮ እቲ ሓደ ሰብ ወይ ሕብረተሰብ፡ ኣብ ዝተወሰነ ከባቢኡን ድሩት ርድኢቱን ዝፈጥሮ ዝተወሰነ ፍልጠት፡ ኣፋዊ ግጥምታት ኣብ ነዊሕ ግዜን ኣብ ሰፊሕ ከባቢታትን ብገፊሕ ርእየትን ክጽንዑ እንከለዉ ንዝፈጥሩዎ ጽልዋን ዝውንኑዎ ርቀትን ከረድኡን ከስርጹን ይቃለሱ። ኣፋዊ ግጥምታት ኣርእስቲ ናይ መጽናዕቲ ኰይኖም፡ ነቲ ዝውንኖም ሕብረተሰብ ዝህቡዎ ኣገልግሎት ልዕሊ እቲ ሕብረተሰብ ዝርድኦን ዝገልጾን ምዃኑ ንምብራህ ቀሊል ኰይኑ ኣይፈልጥን። ግዱሳት ኣፋዊ ግጥምታት፡ ዝዀነ ሕብረተሰብ ኣብ ምዕቃብን ምስግጋርን ኣፋዊ ግጥምታት ልዑል ተራ ንኽህሉዎ ቅድም ቀዳድም ዝገብሩዎ፡ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ብግቡእን ብቐጻልን እወታዊ ርድኢት ምፍጣር ስለዝዀነ፡ ብዕትበት ዝሕዙዎ ዛዕባ እዩ። ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ክለዓል እንከሎ፡ ግሪኽን ሆመርን ምጥቃስ ዘይተርፍ እዩ። ሆመር ኣብ ሻሙናይ ክፍለ ዘመን ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ (ምናልባት እውን ኣብ መጀመርታ ናይ ሻውዓይ ክፍለ ዘመን ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ) ከም ዝተወልደ ይንገር። ወላ’ኳ ከም ግጥምታቱ ብኣፍ ዝንገር ዛንታ ይኹን፡ ሆመር ኣብ ገማግም ባሕሪ ኣናቶልያ ኣብ እትርከብ ሎንያ ኣብ እትብሃል ዓዲ ኸም ዝተወልደ ይንገር። ዓይነ ስዉር ከም ዝነበረ ዝንገረሉ ሆመር ብኣፋዊ ግጥምታቱ ኣቢሉ ንግሪኽ ኣብ ባህሊ፡ ስርዓተ ትምህርቲ፡ ገድልን ዓወትን፡ ጽንዓትን ጅግንነትን ኣብ ዓለም ፊት ንኽጽራሕ ዓቢ እጃም ኣበርኪቱ እዩ። ፕላቶ ንኣብነት ንሆመር “ሆመር ንግሪኽ ዝፈጠረ እዩ” ይብሎ። ቭርጊል እውን ኣብቲ “ዳንተ ኣሊገሪ ዲቫይን ኮመዲ” ዝብል ዝብል ጽሑፉ “ሆመር ንጉስ ግጥሚ፡ ንጉሰ ነገስቲ ናይ ገጠምቲ፡ ናይ ኩሉሳዕ ቀዳማይ ገጣሚ” ይብሎ። ንኣፋዊ ግጥምታት ሆመር ኣመልኪቱ ክልተ መጻሕፍቲ ዘዳለወ ኣሌክሳደር ፖፕ እውን ሆመር እቲ ዝዓበየ ገጣሚ ዓለምና ምዃኑ ይገልጽ። ካብቶም ሆመር ዘፍረዮም ኣፋዊ ግጥምታት እቶም ብቐንድነት ዝጥቀሱ ኤልያድን ኦዲሰይን እዮም። ግጥሚ ኤልያድ ነቲ ኣብ ምዝዛም ኲናት ትሮይ (Trojan war) ኣብ መንጎ ንጉስ ኣጋመኖንን ድንቂ ተዋግኣይ ዝነበረ ኣኪሊስን ተፈጢሩ ዝነበረ ሓያል ግጭት ዝገልጽ እዩ። ካብ ንጉስ ፕርያንን ንግስቲ ሄኩባን ኣብ ትሮይ ዝተወልደ ኣፍላ ፓሪስ፡ ንሄለን ሰይቲ ንጉስ ማነለስ ካብ ስፓርታ ወሰዳ። ኣክየንስ ዝተባህሉ ህዝቢ ግሪኽ ድማ ንቖንጆ ሄለንን ዝተደፍረ ልኣላውነቶምን ንምምላስ ንትሮይ ከበቡዋ። ሆመር ድማ ነቲ ኣብ ዓስራይ ዓመት ክባ ትሮይ ዝነበረ ናይ ኣርባዕተ መዓልትን ክልተ ለይትን ከቢድ ውግእ ብግጥምታቱ ገለጾ። ኦዲሰይ ዝብል ግጥሙ እውን ንሓደ ኦዲስያስ ዝብሃል ግሪኻዊ ጅግና ናብ ቤቱ ምስ ተመልሰ ልክዕ’ዩ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ካብቶም ትሑት ግምት ዝተዋህቦም ኣርእስታት እዩ። ምሁራንን ግዱሳትን ናይቲ ዓውዲ እውን ከይተረፈ ንኣፋዊ ግጥምታት ማዕረ እቲ ክህቡዎ ዝግባእ ግዳሰ ከም ዘይሃቡዎ እዩ ዝንገር። ኣብ ባህሊ ይኹን ኣብ ኣፋዊ ስነ ግጥሚ ኣተኲረን ስሩዕ ትምህርቲ ዝህባ ዩኒቨርሲታት እውን ንኣፋዊ ግጥምታት ከም ኣካል ናይ ስርዓተ ትምህርተን ድኣ እምበር ኣብ ምጽናዕን ምዕቃብን ኣፋዊ ግጥምታት ዘነይት ወፍሪ ኣይገብራን። መንግስታትን ዝተፈላለያ ምስ ፖለቲካ ዝተኣሳሰራ ትካላት እውን ንኣፋዊ ግጥምታት ከም መሐየሊ ኣጀንዳታት ካብ ምርኣይ ሓሊፎም ኣብ ምጽናዑን ኣገዳስነቱ ኣብ ንልዕሊ 53 ዓመታት ኣፋዊ ግጥምታት፡ ብቐንዱ ድማ ያታዊ ደርፍታት ዘጽንዐ እንግሊዛዊ ሰሽል ሻርፕ ኣብቲ ኣብ 1972 ዝጸሓፎ “English Folk Sons” ዝብል መጽሓፉ ብዛዕባ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ከምዚ ይብል። “ነቶም ኣብ ዓበይቲ ጐደናታት ፍሉጣት ከተማታት", "char_count": 2802, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02855", "text": "ኣይከፈቱ። ቆብዕን ፈላስን ሹመኛን ፈሰስን ግራትን ማሕረስን ኣይፈላለዩ። ዝሞተን ክምለስ ሰማይን ክሕረስ ወላድን ክኽሰስ ንሂጒን ክዅልሰስ ኣይረኣኹን በለት ዓይኒ። ጓልካ ውሰድ ኣይበልካ ሓሙኻ ዝብል ዘረባ ኸኣ ተሳእነ። ደሃይ ጤል እንተተባህለ እርም ኮነ፡፡ ድሕሪ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ግና እንዳ እከለ’ኮ ኣብቲ ጤል እንዳያ ኣብርሃ ዝጠፍኣትሉ ስጋ ክበልዑ ቀንዮም እዮም ዝብል ዘረባ ተሰምዐ። ከምኡ ዝገበረ ኣብቲ ሕብረተሰብ እውን ኣፍ መሊእካ ዝዝረቦ ኣይኮነን። ግዳ እቶም እንዳ እከለ ተባሂሎም ዝተጠቕሱ ካብ ቀይሕ ምናታን ዓዲ ራቕባን እዮም ይብሃል። ብዝኾነ ጤል ጠፊኣ ወኻርያ በሊዓታ፡ ካራ ሓሊፍዋ ወዘተ ተባሂሉ መደምደምታ ከይተዋህበ እንከሎ ኣቶ ገብረሚካኤል ወርሒ ጥሪ ኣትዩ ምስ ደቂ ዓዶም ምስያ ኰይኑ እናዕለሉ ከለው ብዛዕባ’ታ ኣጋውሎኣ ዘይተፈልጠ ጤል ኣውሎ በሉ። እቲ ኣውሎ ኣቶ ገብረሚካኤል ንታሕታይ ገዛ ዝበሃል ክፋል ናይቲ ዓዲ ከይዶም ዝገበሩዎ ስለዝነበረ፡ ምናልባት ኣብቲ መርዓ ካብቶም ኣውዲቖም በሊዖምዋ ዝበሃሉ ሰባት ርእዮም ወይ’ውን ከብጽሑሎም ይኽእሉ እዮም ዝበሃሉ ሰባት ኣብቲ ዳስ ስለዝረኣዩ ክዀኑ ይኽእሉ እዮም። ኣውሎ ኣቶ ገብረሚካኤል ከምዚ ዝስዕብ ነበረ። እንካ ኣሓኻ ኣይበልካ ጓሳኻ መርዓ ቐርዩ ኣይበልካ ዳስካ። ድሕሪ ባእሲ ዘሎ ፍቕሪ ድሕሪ ምስባር ዘሎ ትሪ", "char_count": 746, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02856", "text": "ዝፈረሰን ክዕረ ዝድሓረን ክምዕረ ዝፈለሐን ክሽረ ኣብዚ እነሀ ማሕረ። ሓሳዊ ዘለዋ ዓዲ ንፋስ ዘይብላ ዓውዲ እሾኽ ዘለዋ መገዲ ቀድያ ነይትቐዲ። ላምን ሓዊ ወለደት ከይትልሕሶ ነደደት ከይትገድፎ ወለደት።", "char_count": 127, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02859", "text": "ኣውሎ ድሃይዶ ኣለኩም ደሃይ ጓል ሕንጥሎ ጎቦ ካብ ጐልጐል እንተነሐ ትሕቲ ሰማይ ጸንሐ። ድሃይዶ ኣለኩም ደሃይ ጓል ኲሕሎ ወኻርያ ተበልና ነያ ዝብኢ ትብሎ", "char_count": 97, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02861", "text": "ጸባ እንተላህመተ ኣብዚ እነሀ ምሸተ። ኣድግን በቕልን ፋንድያ እናሓርኣ ውዕሎ መን ድኣ ወሓጣ ኣታ እዛ ጓል ጤሎ መን’ዩ በላዒኣ እዛ ጓል ጤሎ ተውሳኹ ምቸኣል፡ ምቸኣል", "char_count": 105, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02863", "text": "ድበሃሎ ብዓል ጻሕሊዶ ይኸውን ብዓል ጓል ጤሎ ጓል ጤሎ መቕሎ ክሳብ ድፍለጥ ግዜ ድኸወሎ እምበር ዝበለዐስ የጉስዕ’ዩ ዘሎ ስኑ እናሰቕሰቐ ኢዱ ይውልውሎ ሓደ መዓልቲ ጤል ናይ እንዳ ሓዎም ንነ/ሄር ገብረሚካኤል ገረጻድቕ ብዓል ጻዕዳ ዓዲ ናይ እንዳ ኣቶ ኣብርሃ፣ ቅዱስ ምካኤል መዓልቲ ጠፈአት። ወያ ጤል ጠፊኣ ኣይተመልሰትን ይብልዋ። ወኻርያ በሊዓታ ወይ’ውን ዝብኢ በሊዕዋ እምቤእ ምስ ሰምዐ ይሃድም ካብ ጤሎ። ይቕጽል ይቕጽል ሓዳስ ኤርትራ 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.157", "char_count": 313, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02864", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 148, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02865", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ናትናኤል ልባበ እምባየን ብፍ/በ/ ዕዳ 1.ኣቶ ኣሕመድ ፈኣድ 2.ኣቶ ዓብዱ ኣሕመድን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ 1.ኣቶ ኣሕመድ ፈኣድ 2.ኣቶ ዓብዱ ኣሕመድ ንጹር ኣድራሻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 271, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02866", "text": "ዮርዳኖስ ሰመረ ምሕረትኣብ ምባል ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ ኣማኑኤል ምሕረትኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ፡ ስም ኣደይ ድማ ለምለም ኢትዮጵያ ካሕሳይ ምባል ተሪፉ፡ ኣማረሽ መንግስተኣብ ወልደሃይማኖት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ግርማይ ገብረመስቀል ግደ ምባል ተሪፉ፡ ዮቤል ገብረመስቀል ግደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 308, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02867", "text": "ናእሚ ፊልሞን ኣምለሶም ምባል ተሪፉ፡ ናኦሚ ፊልሞን ኣምለሶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ሚልዮን ኪዳነ ጐይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ሜላት ኪዳነ ጐይትኦም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍረወይኒ ዑቕባይ መብራህቱ ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ ዑቅባ መብራህቱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ቅሳነት ጴጥሮስ ኣብርሃ፡ ኣቦይ ጴጥሮስ ኣብርሃ ኪዳነማርያም ስለዝዓረፈ፡ ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ርግበ ኣረጋይ ገብረመድህንን 3 ደቁን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ፍትሓዊ ኪዳነ ጐይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ራሕሲ ኪዳነ ጐይትኦም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽኣ ምስግና ወልደሚካኤል፡ ኣደይ ኣመተጽዮን ዑቕበ ገብረእግዚኣብሄር ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃናን ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ሉችያ ሳምሶም ተስፋይ ምባል ተሪፉ፡ ሜሪ ሳምሶም ተስፋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሄርማና ሄኖክ ምባል ተሪፉ፡ ሄራን ሄኖክ መንግስትኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ወ/ሮ ኣድያም ሓጎስ ተስፋማርያም፡ ኣቦና ተጋ/ሓጎስ ተስፋማርያም ተወልደይ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃናን ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኣብ መንጎ ከሳሲት ወ/ሮ ከዲጃ እስማዒል ኢብራሂም (ወኪል ኣማን ብርሃነ ስዩም) ተኸሰስቲ 1.ወረ/ ነፍ ተስፋሃንስ ተስፋሚካኤል ወረ/ ነፍ ጴጥሮስ ዑቕባ ዮውሃንስ 2.ወረ/ ነፍ/ለተኺዳን ክፍላይ ወረ/ነፍ/ኢዮብ ተስፋሃንስ ተስፋሚካኤልን ናይ ስም ዋንነት ገዛ ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ኣድራሻኹም ስለዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ ሲቪል መጋባእያ ቁ.37 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዑቕቢት ወልደገብሪኤል መሓሪ፡ ኣቦይ ወልደገብሪኤል መሓሪ ኣስታ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ልዋም ዘርኣይ ተኽላይ ምባል ተሪፉ፡ ልዋም ዘርአ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 1556, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02868", "text": "ወ/ሮ ደሃብ ክፍሎም ሓጎስ፡ ተጸዋዒ ኣቶ ቶማስ እዮብ ኣርኣያ፡ ናይ ሞግዚት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ሳባ ስብሃቱ ገብረእግዚኣብሄር፡ ሓፍትና ኣስቴር ስብሃቱ ገብረእግዚኣብሄር ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃናን ይረጋገጸልና ከምኡ ድማ ንብዓል ቤታ ኣቶ እዮብ ያቆብ ገብረዝጊ ናይ መጻምዲ መሰሉ ይተሓለወሉ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። እፍረት ዮናስ ዮሴፍ ምባል ተሪፉ፡ ኤፍራታ ዮናስ ዮሴፍ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ገብርኤል ወልደጽዬን ተኸስተ ምባል ተሪፉ፡ ገብርኤላ ወልደጽዬን ከሰተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ኤርምያስ ኣራኖስ ተኽለሃይማኖት፡ ኣዴና በላይነሽ ስዩም ቦኽሩ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ከሳሲት ሄዋን ገብረሂወት ግርማይ፡ ተኸሳሲ ምስግና መስፍን ወልዳይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ኣልኣዛር ብርሃነ ኣበድ፡ ኣቦይ ብርሃነ ኣበድ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ስዉእ ሓወይ 2 ተተካእቲ ደቁ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣመልካቲ፡ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ መኣዛ ኢሰያስ ገብረማርያም፡ ብፍ/በ/ዕዳ ወረ/ነፍ/ሄር ተስፋማርያም ኢሰያስ፡ ኣቶ ሳሙኤል ተስፋማርያም ኢሰያስ፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ብርሃነ ተስፋማርያም ተስፋእንድርያስ፡ ጸሃይነሽ ሓጎስ ካሕሳይ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ 4 ደቃ ወረስቲ ምዃናን ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ዝ ቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ሓሰን መሓመድሓጎስ ዒሳ፡ ስም ኣደይ ዓይኒ ጀማል ሳልሕ ምባል ተሪፉ፡ ግደይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጀማል ሳልሕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ሩታ ዘሙይ ስዩም ምባል ተሪፉ፡ ሊድያ ዘሚኪኤል ስዩም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኸሳሲ ኣቶ ብርሃነ ክፍሉ ተስፋጋብር፡ ብዓልቲ ቤትካ ወ/ሮ ለታይ ሃይለ ተስፋይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዮሴፍ ጸሃይ የማነ፡ ስም ኣደይ ለምለም ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ለምለም ተስፋይ ፍስሃየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ለተሚካኤል ገብረመስቀል ገብረሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ በየነ ገብረሚካኤል የዕብዮ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙቆት ኣማን ሓጎስ ምባል ተሪፉ፡ ሙቆት ኢማም ሓረጎት ዓሚር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ከሳሲት ወ/ሮ ርግኣት ገብረትንሳኤ ወልዳይ፡ ተኸሳሲ ፍስሃየ በርሀ ገብረተኽለ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዮርዳኖስ ፍቅረ ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ሮዳስ ፍቅረ ኣብርሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙሴ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ሙሴ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ሓዳስ ኤርትራ 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.157", "char_count": 2351, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02869", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሓሊማ ዓብደላ ዓሊ፡ ብመንገዲ ሕጋዊ ወኪል ገይራ ብስም ወረ/ነ/ሄር እድሪስ ዓማር ማሕሙድ፡ ወ/ሮ ፋጥና እድሪስን ምስ 2 ኣሕዋተይ ብቁ/ምስክር ወረቐት 302611 መወከሲ ቁጽሪ 305088 ዝተመዝገበ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 05 ዝርከብ ምስ ተጸዋዒ ብሓባር ዝገዛእናዮ ስለ ዝኾነ፡ መስርሕ ስም ምትሕልላፍ ከይግበር ድማ ተጸዋዒ ደሃዩ ኮነ ሃለዋቱ ስለዘይተፈልጠ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለት፣ ተጸዋዒ ኣቶ ማሕሙድ ዕዋል ዓጣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን4/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ቀዋሚ ንብረት (ኣባይቲ) ኣብ ከተማ ከረን ምም/ከባቢ 02 ዝርከብ ብቁ/ ንብረት 6BRKRN000327/1 ዚፕ ኮድ 6K/1373 ፕሎት 74፡ ፓርሰል POP 74 ጎደና 210/231 ስፍሓት 97-84 ት.ሜተር ኮይኑ ክልተ ክፍሊ ገዛን ተሓጋጋዚ (ዓይኑ ምድሪ) ዘለዎ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ዞባ ዓንሰባ ዝተጸረየ ኣባይቲ ኣቶ ግርማይ ኣብርሃ ብስራት ብድሌት ብህያብ መልክዕ ስለ ዝሃበኒ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 731, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02870", "text": "ኣቶ ተከሰተብርሃን ርእሶም፡ ኣደይ ሂወት ገረየሱስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ደቂ መዋቲ ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ከሳሲ ኣስመላሽ ሃይለ ዘወልዲ፡ ተኸሰስቲ 1.ሳባ ኣስመላሽ ሃይለ 2.ሙሉጌታ ኣርኣያ፣ ናይ ሞግዚትነት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ዮናስ ገብረሚካኤል ገብረእግዚኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ ዮናስ ገብረየሱስ ተሰፋስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተክለ ግርማይ ኣብርሃ፡ ኣቦይ ግርማይ ኣብርሃ ብስራት፡ ብህያብ መልክዕ ከሰስቲ ቀሺ በሃበሎም ሽም ባሕርን ወ/ሮ መብርሂት ኣለምን፡ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ ሃብተማርያም ኣብርሃ ወ/ቲ ኪሮስ ኣብርሃ 1.ብርሃነ ኪሮስ 2.ተስፉ ኪሮስ፣ ናይ ውዕል ምፍራስ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ኣብ ዞባ ደቡብ ደቀምሓረ ዝርከብ፡ ኣብ ፕሎት 31 ፓርሰል POP B ኣብ 311.78 ት/ሜ ዝተደኮነ ብቁጽሪ ንብረት 4BRDKMOO3953/0 ብስም ብዓል ቤተይ በሪሁ ተኽለብርሃን ወልደሚካኤል ተመዝጊቡ ዝርከብ 2 ቀንዲ 2 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዝሓዘ፡ ብውህብቶ ዝተዋህበኒ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ዞባ ደቡብ መንደፈራ የቕርብ፡ እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ምዃነይ እሕብር። ከሳሲት ምብራቅ ኣለም፡ ተኸሳሲ ሃይለሚካኤል ናይዝጊ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ዮዲት ዑቕባሚካኤል ኣርኣያ ወይኒ የማነ፡ ኣቦይ የማነ እምባየ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ኣርባዕተ ሓደስቲ ኤለቨተራት (Guest Elevator) ከምኡ’ውን ሓንቲ ነባር ኤለቨተር (Staff Elevator) ስሩዕ ኣገልግሎትን ኣድላዪ ጽገናን (planned and Repairing Maintenance Service) ንሓደ ዓመት ዝህብ ትካል ኣወዳዲሩ ውዕል ጽገናን ኣገልግሎትን (Service) ንኽገብር ይዕድም። ተጫረትቲ ትካላት ከማልእዎ ዝግብኦም ቅጥዕታት ከሳሲት ብርጭቆ ሃብተ፡ ተኸሳሲ ምሉእብርሃን ቢዘን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1.ተጫራታይ ትካል ሕጋዊ ምዝገባ ምስክር ወረቐት ኮንትራክተር ካብ ሚኒስትሪ ህንጻ ናይ 2024 ዝተሓደሰ ምስክር ወረቐት ከምኡ’ውን ነዚ ዝሐተት ዘሎ ስራሕ ኣገልግሎት ትካሉ ብሕጊ ዝተፈቕደሉ ምስክር ወረቐት ዝውንን ብቅዳሕ ኮፒ የቕርብ። 2.ተጫራታይ ትካል ሕጋዊ ፍቓድ ንግዲ ናይ 2024 ግብሪ ዝኸፈለሉ ክሊራንስ ናይ 2024 ኮፒ የቕርብ። 3.ተጫራታይ ትካል፡ ፋይናንሳዊ ዓቕሚ ሰቡን ከምኡ’ውን ኣገልግሎት ናይ ምሃብ ብቕዓት ሕሉፍ ናይ ታሪኽ ስራሕ (Company profile) ኣብ እዋኑ ናይ ምትግባር ተኽእሎን ብቕዓትን ካልእን ከረጋግጹ ዝኽእሉ ሰነዳት የቕርብ። 4.ተጫራታይ ትካል ነዚ ተሓቲቱ ዘሎ ኣገልግሎት ስራሕ ብግቡእ ንኽማላእን ኣብ እዋኑ ህጹጽ ጻውዒት ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ንኽርከብ ብቑዕ ውልቃዊ መጐዓዝያ ትካሉ ከምዝውንን ሰነድ የቕርብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ 5.ተጫራታይ ትካል ናይ ጨረታ ሰነድ ዘይምለስ 50.00 (ሓምሳ ናቕፋ) ብምኽፋል ካብ ምልክታ ዝወጸሉ ዕለት ሓደ መዓልቲ ካብ ምምሕዳር ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ክወስድ እኽእል። ኣቶ ስዒድ ሓጂ ኣቡበከር፡ ኣደይ ወ/ሮ መርየም ሓምድ ጉዕላይ፡ ኣብ ረጅስትራር ቤ/ፍ ቀሪባ ብህያብ ዝሃበትኒ ገዛ ብጣውላ ዝተሰርሐ ናብ ስመይ ክመሓላለፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 6.ተጫራታይ ትካል ጨረታ ንምስታፍ ድሕሪ ጨረታ ምፍጻም ዝምለስ መኽበሪ ጨረታ 10,000.00 (ዓሰርተ ሽሕ ናቕፋ) ኣብ ክፍሊ ፋይናንስ ሆቴልና ብጥረ ገንዘብ ወይ ብቸክ የትሕዝ። 7.ዕዉት ተጫራታይ ትካል 5% ካብ ዋጋ ዝተዓወተሉ ጽፉፍ ኣተገባብራ ናይቲ ውዕል ማለት ኣብ መስርሕ ምሃብ ኣገልግሎት ንዘጋጥም ጸጋም (performance guaranty) ብቸክ ወይ ከኣ ብcpo ትሕጃ የትሕዝ። 8.ተጫረትቲ ትካላት ናይ ጨረታ ወረቓቕቶም ብመሰረት ተዳልዩ ዘሎ ናይ ጨረታ ሰነድ መሊኦም ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ 5 ተኸታተልቲ መዓልታት ኣብ ቤ/ጽ ምምሕዳር ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ብኣካል ዝተዓሸገ ፖስታ ብናይ ትካሎም ሕጋዊ ማሕተም ኣሰንዮም ከቕርቡ ይኽእሉ። 9. ጨረታ፡ ተጫረትቲ ወይ ሕጋዊ ወኪሎም ኣብ ዝተረኸቡሉ፡ ካብ ምልክታ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ መበል 6 መዓልቲ ብጀካ ሰንበት ኣብ ቤ/ጽ ምምሕዳር ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ሰዓት 3፡00 ድ.ቀ ኣብ ቅድሚ ተጫረትቲ ይኽፈት። ዝኾነ ለውጢ ናይ ግዜ ምስ ዘጓንፍ ንተጫረትቲ ብተሌፎን ብምድዋል ሆቴልና ይሕብር። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ምብራቕ ሃብታይ መድሕን፡ ሓትነይ ወ/ሮ ሰንበቱ ካብር ዳይር፡ ብዕለት 6/4/2016 ብቁ.መ 101/2016 ኣብ ቤ/ፍ ዞባ ማእከል ቀሪባ ነቲ ኣብ ከተማ ከረን ምም/ከ/01 (ናይ ሕጂ ከባቢ 04) ዝርከብ ብቁ.ምስክር ወረቐት 302235 መወከሲ ቁ.300700 ዝተመዝገበ ቀዋሚ ንብረት ብህያብ መልክዕ ዝሃበትኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለት፣ 10. ተወሳኺ መብርሂ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ምስ ዝድለ፡ ቅድሚ ምኽፋት ጨረታ ዘሎ ግዜ ኣብ ቤ/ጽ ምምሕዳር ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ወይ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ኣድራሻ ምውካስ ይከኣል። 11. ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ጨረታ ብኸፊል ወይ ብምሉኡ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ን/ዞባ ከረን ከባቢ 05 ዞን 05 ዚፕ ኮድ 6K-1382 ፕሎት 105 ፓርሰል POP105፡ ብመቁ.ንብረት 6BRKRN001151/1 ዝተመዝገበ፡ ስፍሓቱ 270.80 ት/ሜ ዝኾነ፡ ኣብ ልዕሊኡ 2 ክፍሊ መደቀሲ 1 ክፍሊ/ክሽነ 1 ክፍሊ ዓይኒ ምድሪ ምስ መካበብያ ዘለዎ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ) ብስም ኩሩቤል ተስፋማርያም ገብረመስቀል ዝተመዝገበ ዝዓደግክዎ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ዞባ ዓንሰባ ከረን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፍጽም ምዃነይ እሕብር። ስምኦን ወልደጽዮን ኣብርሃ", "char_count": 3728, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02871", "text": "ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. com ስቕታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ !!!", "char_count": 264, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02873", "text": "ቴለ 153700 ኢመይል፡ paulos asrat@hap.com.er ሓዳስ ኤርትራ 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.157", "char_count": 84, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02874", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ፋጥና መሓመድ ዓፋ ምባል ተሪፉ፡ ፋጥና ስዒድ መሓመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሓመድዓሊ መሓመድ ዑመር መሓመድዓሊ ምባል ተሪፉ፡ መሓመድዓሊ መሓመድዑመር መዓመድዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ወይኒ ስዩም ስብሃቱ፡ ብዓል ቤተይ ገብረሂወት ስብሃቱ ገብረዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሸዊት ወልደትንሳኤ ፋደጋ ምባል ተሪፉ፡ ሱዚ ወልደትንሳኤ ፋደጋ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ሙሉጌታ ዘርኣብሩኽ እምባየ ምባል ተሪፉ፡ ፍሊሞን ዘርኣብሩኽ እምባየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ሑመይዳ ኣሕመይድ ሓምዳእ ምባል ተሪፉ፡ ሑመይዳ ሕመይድ ሓምዳን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። የሩሳሌም ዘርእሰናይ ተኽላይ ምባል ተሪፉ፡ የሩሳሌም ዘርእሰናይ መንስግስትኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ኣመተ ገብረማርያም ሓድጉ፡ ወደይ ሰለሙን ጠዓመ ናይእዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ኣነ ምስ ወላዲኡ ጠዓመ ናይእዝጊ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ወ/ሮ ራህዋ ተስፋገርጊስ በይን፡ ስም ት/ዕድመ ደቀይ 1.ግዜና ዘርኦም ሕድሩ 2.ይርግኣለም ዘርኦም ሕድሩ ምባል ተሪፉ፡1.ግዜና ዘርኣይ ሕድሩ 2.ይርግኣለም ዘርኣይ ሕድሩ ተባሂሉ ይተኣረመሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሚዛን ሕድራይ እምባፍራሽ፡ ብዓል ቤተይ ሃይለ ገብረመድህን ሃይለሚካኤል ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓብደላ መሓመድ ሳልሕ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደላ መሓመድሳልሕ ማሕሙድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሃና ጀሚል ወሪዕ፡ ወለድና ጀሚል ወሪዕ ህዳድን ኣስካሉ ገብረማሪያምን ስለዝዓረፉ፡ 3 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ስዒድ ኣሕመዲን እስማዒል ኣሕመድ ምባል ተሪፉ፡ ስዒድ መሓመደዲን እስማዒል ኣሕመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ወ/ሮ ለትንጉስ ጸጋይ ሃብተሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ሃይሉ ታረቀ ገብረሂወት ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እርግኣለም ተኸስተ ተኽለሃይማኖት ምባል ተሪፉ፡ እርግኣለም ኣየው ሸፈራው ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣፍዓበት መሓመድኑር ሳልሕ ሱሌማን ምባል ተሪፉ፡ መሓመድኑር ሰልም ስልማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ለተእዝጊ ካሕሳይ ኣመኖ፡ ብዓል ቤተይ በኹረጼን ኪዳነ ባይሩ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ህንጻምሕረት ተወልደብርሃን ዑቕባዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ራህዋ ተወልደብርሃን ዑቕባዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 2378, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02875", "text": "ወ/ሮ ኣበባ ከሰተ ገብረመድህን፡ ብዓል ቤተይ ተስፋጽዮን ገብረሂወት ረዳ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳምሶም ብርሃነ ገብረስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ሳሚኤል ብርሃነ ገብረእየሱስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓብደልቃድር ኸሊፋ ዓብደላ ምባል ተሪፉ፡ ሃኒ ኸሊፋ ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብስም ሄለን ዮሴፍ ገብረየውሃንስ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00044128 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 4 ተ ኣስመራ ጎደና ኬሩ ቁ.ገዛ 07 ዝርከብ ናይ ኣሕምልትን ፍረታትን መሸጢ ትካለይ፡ ንኣቶ ፋኑኤል ክፍላይ ኣብርሃም፡ ኣድራሻ ዞባ ጋሽ ባርካ ን/ዞባ-ቁ.ገዛ-- ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኤልሳቤጥ ገብረእግዚኣብሄር ተስፋሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ ገብረእግዚኣብሄር ተስፋሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጽገ ነጋሽ ካሕሳይ፡ ኣደይ ውዳሰ ገብረእግዚኣብሄር ገብረሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሄለን ዮሴፍ ገብረየውሃንስ ወ/ሮ በየነሽ ወልዳይ ክፍለዝጊ፡ ንጓለይ ዘውዲ ሰረቐ ብርሃነ፡ ዘይንቀሳቐስ ገዛ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ከባቢ ሓሊበት ፕሎት 26 ፓርሰል C ዚፕ ኮድ 1A 752 ጎደና 752-3 ዓይነት ገዛ ጂ+2 ስፍሓት መሬት 250.47 ት/ሜ መለለይ ንብረት ምም ASD00024649 መዳውብቲ ብየማን ASP00036005 ብጸጋም ጎደና ሳዋ ብድሕሪት ASP00012784 ብዕለት 12/02/2025 ኣብ ቅድሚ ኣርባዕተ መሳኻክር ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪበ ብህያብ ስለዝሃብክዋ፡ ብስማ ከመዝግቦ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ዝተቓላሓሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካዳስተርን ከቕርብ እሕብር። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ዋንነት ናብ ስም ጓለይ ክሰጋገረለይ ናብ ዝምልከቶ ኣካል ክሕብር ምዃነይ እሕብር። በየነሽ ወልዳይ ክፍለዝጊ ወ/ሮ በየነሽ ወልዳይ ክፍለዝጊ፡ ንጓለይ ዘውዲ ሰረቐ ብርሃነ፡ ዘይንቀሳቐስ ትካል ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ከባቢ ሓሊበት ከተማ ኣስመራ ፕሎት 27 ፓርሰል A ዚፕ ኮድ 1A752 ጎደና 752-3 ስፍሓት መሬት 500 ት/ሜ ሎታ 27 ጂ+1 መዓላ ህንጻ ትካል (ዲና ሆተል) ትበሃል ቁ.መ ASR00001964 ፍቓድ ንግዲ ASL00001519 ብዕለት 12/02/2025 ኣብ ቅድሚ ኣርባዕተ መሳኻክር ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪበ ብህያብ ስለዝሃብክዋ፡ ብስማ ከመዝግቦ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ዝተቓላሓሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካዳስተርን ከቕርብ እሕብር። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ዋንነት ናብ ስም ጓለይ ክሰጋገረለይ ናብ ዝምልከቶ ኣካል ክሕብር ምዃነይ እሕብር። በየነሽ ወልዳይ ክፍለዝጊ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ምም/ንኡስ ዞባ ገጀረት፡ ከባቢ/ዚፕ ኮድ ኣልጌን 1A172፡ጎደና ሰማእታት ፕሎት ‘‘104’’ ፓርሰል ‘‘A’’ ብሚ/መሬትን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለለዪ ቁ/ንብረት 1BRASM019104/0 ዕለት 11/07/2024 ዝፍለጥ መንበሪ ስፍሓት መሬት 726.00 ት/ሜ ዝተደኮነ፡ ብዝሒ ክፍሊታት ቀንዲ 17 ሓገዝቲ 8 ዘለዎ፡ ብስም ኣቶ ዘሙይ ተኽሉ ቁስሙ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ገዛ ብውርሲ ስለ ዘለና፡ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ወረ/ነፍ/ዘሙይ ተኽሉ ቁስሙ ወኪል ኣቶ ገብረሂወት ፍስሃየ ደስታ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ምም/ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ከባቢ ሓርነት ዚፕ ኮድ 1A1721፡ ጎደና ሰማእታት፡ ቁ.ገዛ 69/75 ፕሎት ‘‘50’’ ፓርሰል ‘‘X15’’ ብሚ/መሬትን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለለዪ ቁ/ንብረት 1BRASM018691/0 ዕለት 22/06/2023 ዝፍለጥ ንመንበርን ትካልን ዓይነት ጂ+2 ስፍሓት መሬት 4,105.47 ት/ሜ ዝተደኮነ፡ ብዝሒ ክፍሊታት ቀንዲ 70 ሓገዝቲ 50 ዘለዎ፡ ብስም ኣቶ ዘሙይ ተኽሉ ቁስሙ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ገዛ ብውርሲ ስለ ዘለና፡ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ወረ/ነፍ/ዘሙይ ተኽሉ ቁስሙ ወኪል ኣቶ ገብረሂወት ፍስሃየ ደስታ 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 34 ዓመት ቁ.157", "char_count": 3166, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02877", "text": "ንኽህሉዎ ዝሕግዝ መሳርሒ እዩ። ብምንባብ፡ ብምዕዛብ፡ ብትምህርቲ ከኣ ክተዕብዮ ይከኣል። ሓበሬታ ከም ዘይብልካ ብኣዘራርባኻ ክትፍለጥ ትኽእል ኢኻ። ሓበሬታ ዘይብሉ ሰብ ኣብ ክንዲ ኣብ ሓሳባት ኣብ ሰባት ኣተኲሩ ክዛረብ ግድነት እዩ። ፍልጠት ዘይብሉ፡ ንፉዕ ኣዕላላይ ኣይኮነን። ኣብ’ቲ ዘይንስኻ ንምምሳል እተካይዶ ንኹሉ ሰብ ክተሐጉስ ምጽዓር እዩ። ንሰባት ክተሐጉስ ኢልካ መንነትካ ክትቅይርን ዘይንስኻ ክትመስልን ምፍታን፡ ናብ ጥፍኣት ዝመርሕ መንገዲ እዩ። ንኹሉ ሰብ ከተሐጉስ ምጽዓር፡ ንገዛእ ርእስኻ ባዕልኻ ኣብ ወጥሪ ምእታው እዩ። ካብ ምስጋና ዘይብሉ ወጥሪ ብምግልጋል ብቐዳምነት ንነብስኻ ክተሐጉሳን ክተኽብራን ጸዓር። እቲ ምንታይ ኣብ መወዳእታ ምስ ነብስኻ ጥራይ ኢኻ እትነብር። ብድሕሪኡ ነቶም ብቐዳምነት ከተሐጉሶም ዘለካ ስርዓዮም። ንነብስኻ ምስ መሰልካን ንሓቀኛ መንነትካ ዝገልጽ ሓሳባት ምስ ወነንካን ሽዑ ሰባት ከኽብሩኻ እዮም። ንነብስኻ ከምቲ ካልኦት ክጎድኡኻ ዘይትደሊ ንነብስኻ‘ውን ኣይትጉዳኣያ። ንነብስኻ እንተድኣ መሲልካ ከኣ ኣብ ዝዀነ ከም ትዕወት ዘጠራጥር ኣይኰነን። ሰባት ንገዛእ ርእሶም እንተመሲሎም ጥራይ እዮም ክብሪ ከም ዝረኽቡ ዘረድኣና። ኣብ መዓልታዊ ህይወት ይውሓድ ይብዛሕ ምግጋይ ኣሎ። ንደቂ ሰብ ሓደ ካብቲ ናብ ውድቀት ዝመርሖም፡ ንህይወት ብሕሉፍ ተመኩሮታት ጥራይ ክትርእያ ምፍታን’ዩ። ኣብ ክንድኡ ግን፡ ነቲ ጌጋ ስለምንታይን ብኸመይን ከም ዝፈጸምካዮ ምምርማር፡ እቲ ዝበለጸ’ዩ። ኣብ ሕሉፍ ጌጋ ምንባር፡ ንመጻኢ ዕድላትና ማዕረ’ቲ ዝሓለፈ ጥራይ ገይርና ከም እንጥምቶ’ዩ ዝገብር። ‘ኣነ ውጽኢት ሕሉፍ’የ’ ኢልካ ንነብስኻ ምስ እትግምግማ፡ ንዝመጽእ እትጐናጽፎ ዕብየት ድሩትነት ምቕማጥ’ዩ። ስለ’ዚ ንሕሉፍ ከም መምሃሪ እናወሰድካ፡ ኣብ መጻኢ፡ ካብቲ ዝሓለፍካዮ ንዝበለጸ እናቋመትካ ምኻድ ተመራጺ’ዩ። ለውጢ ብመንነትካ ክትኰርዕን ክትተባባዕን ይግበኣካ። ስለዚ መንነትካ ንምሽፋን እትገብሮ መጠኑ ዝሓለፈ ጕርሒ ናብ ዝወስደካ የብሉን። ኣምሰሉ ኣቀራርባኻ ንግዜኡ ዘዐውተካ ክመስለካ ይኽእል እዩ። ድሕሪ ግዜ ግና እቲ ሓቀኛ መንነትካ ምፍላጡ ኣይተርፍን። እቶም ብኣኻ ዝተመሰጡን ዝተሳሕቡን ኵሎም ክርሕቁኻ ምዃኖም ዘይምዝንጋዕ። ሰባት፡ ሓቀኛ መንነትካ ኣብ ዝፈልጡሉ እዋን፡ ብመንነትካ ዘይኰኑ በቲ ንመንነትካ ክትሓብእ ዝሃለኽካዮ ከንቱ ፈተነ እዮም ክኽዕቡኻ። ኣብ ዙርያኻ ንዘለዉ ክትምስጥ ዝተዛረብካዮ፡ ዘዕለልካዮ ኩሉ ባዶሽ ምንባሩ’ውን ሽዑ እዩ ዝገሃድ። ንስኻ እቲ ዝነበርካዮ ኢኻ። እቲ ዝዀንካዮ ኢኻ። እቲ ብሕጂ እትዀኖ’ውን ኢኻ። ዘይንስኻ ብምምሳል እትኸስቦ ነገር ኣመና ውሑድን ቀጻልነት ዘይብሉን እዩ። መንነትካ “ዘየዅርዓካ” እንተዀይኑ፡ ንኽተመሓይሾ ክትጽዕር ኣለካ። በቲ እተካይዶ ዋላ ንእሽቶ ፍልጠት ወይ ሓበሬታ፡ ዘረባኻ ሚዛን", "char_count": 1561, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02878", "text": "ንነገራት ብኽፉት ልቢ ገለ ነገር መላውጥቲ ከይተጸበኻ ምስ እተወፍዮም፡ ሰላም እዩ ዝሰፍነካ። ከምዚ ዓይነት ህያብ ነብሰ ምትእምማን የዕቢ። ብዘይ ዝኾነ ትጽቢት ንኻልኦት ምስ ትህብ፡ ዘይሓሰብካዮ ዝዓበየ መኽሰብ ኢኻ ትረክብ። ኣብ ምሃብ ምስ እተድህብ፡ ናይ ድሌት ሸውሃትካ ስለ ዝጎድል፡ ምሉእነት ይስመዓካ። ብእኡ መጠን ድማ ናይ ሓይልን ፍቕርን ህዋሳትካ እናዓበየ ይኸይድ። ንኻልኦት ምስ እትሕግዝ ሓያል ትኸውን፡ ካልኦት ካባኻ ዝተማህርዎ ክጥቀምሉ ምስ ዝጅምሩ፡ ጽልዋኻ ኣብዚ ዓለም ይጎልሕ። ገንዘብ ሃብ፡ ዝኾነ ሰብ ማዕረ ክንደይ ሃብታም ምዃኑ ብዘየገድስ፡ ገንዘብ ንመብዛሕትኡ ሰብ እቲ ዝዓበየ ሓጎስ ዝፈጥር’ዩ። ገንዘብ ክትህብ ከለኻ ኣብ ምኽንያት ዝተሞርኮሰ ክኸውን ኣለዎ፣ ከምዚ ብምግባርካ እትደልዮ ብዘይ ገለ ጸገም ክፍጸመልካ’ዩ። ኣብ ህይወትካ ካብ እትገብሮ ነገራት ልዕሊ ኩሉ ንኸባቢኻ እትህቦ ኣዕዝዝ። ከምዚ ብምግባርካ ዝዓበየ ረብሓ ኢኻ ትረክብ። ልዕሊ ኩሉ ድማ ኣብ ህይወትካ ምሉእ ነብሰ ተኣማንነት ትረክብ። ነዚ ዝተጠቕሰ መንገዲ ምኽታል ስነ ኣእምሮኣዊ ዕግበት’ዩ ዝፈጥረልካ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኩሉ ህይወት ‘ጽቡቕ ግበር’ ንመን? ንማንም” ከም ዝበሃል፡ ንዝተጸገመ ምሕጋዝ፡ ነቲ ዝሕገዝ ዘሎ ኮነ ንሓጋዚ ዝፈጥረሉ ሩፍታ ቀሊል ኣይኮነን።", "char_count": 728, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02879", "text": "ደቂ ሰብ፡ ‘መጻኢና ካብ ሎሚ ክሓይሽ’ዩ’ እናበልና ኢና ንዝሓሸ ህይወት ነቋምት። ብሓፈሻ ተስፋ ዘለዎ ኣተሓሳስባ ምውናን ኣብ ህይወት ወሳኒ እዩ። ተስፋ ካብ ጽቡቕ ስምዒት ንላዕሊ እዩ። ዕላማታት ክብጻሕ ከም ዝኽእል፡ ናብቲ ዝድለ መጻኢ ንምብጻሕ ብዙሓት ውጽኢታውያን መንገድታት ክሕንጸጹ ከም ዝኽእሉ፡ ዘጠቓልል ኣብ ተግባር ዝተመርኰሰ ሓይሊ እዩ። ከዐውት ኣይክእልን ይኸውን። ምኽንያቱ፡ እዚ ነገር እዚ ዘይምቹእ ኵነታት ዝፈጥር’ዩ ጥራይ ዘይኰነ፡ ጋሕማጥ ባህሪ ከም ዝህልወካ ዝገብር’ውን ስለዝዀነ። ኣብ ከምዚ ኵነታት እቲ ዝበለጸ ክንገብሮ ዘሎና፡ ብርእሰ-ምትእምማን ምስ ሰባት ንዛረብ ከም ዘሎና ኣብ ኣእምሮና ክንቀርጾ ወይ ክንስእሎ እዩ ዘሎና። እዚ ኩነታት እዚ ብቐጻሊ ኣብ ኣእምሮና ዝፍጸም ንጥፈት ኰይኑ፡ ብዙሕ ጻዕሪ ዘድልዮ ኣይኰነን። ነዚ ኵነታት እዚ ብቐጻሊ ኣብ ኣእምሮና እንተደኣ ቀሪጽናዮ ከኣ፡ ብግብሪ ኣብ ባይታ ዘይመጽኣሉ ኵነታት ዋላ ሓንቲ የለን። ስለ’ዚ ብኸምዚ ኣገባብ ንሓደ ባህሪ ኣዳኺምና ካልእ ሓድሽ ከነማዕብል፡ ዋላ እውን ከባቢና ክንልውጥን ብሓቂ እንብህጎ ዘበለ ክንረክብን ንኽእል። ሓይሊ ሓሳባት ሓድሽ ስራሕ ክንረክብ፡ ዝምድናታትና ከነመሓይሽን ዝያዳ ኣታዊ ክህልወናን ህይወትና ክጽብቕን ክሕግዘና ዝኽእል ሜላ እዩ። ኩሉ እዚ ግን፡ ብሓደ ረፍዲ ዝፍጠር ነገር ኣይኰነን። እኹል ግዜ ይደሊ። ማዕረ ክንደይ ኣብ እትገብሮ ጻዕሪ ሓቀኛን ትዅረት ኣለካን ድማ’ዩ ዝምርኮስ። ስለዚ ዓወት ክንጐናጸፍ፡ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባታት ክነወግድ ይግባእ። ዓብላሊ ኣተሓሳስባና፡ ኣዝዩ እዩ ንባህርናን ኣመለኻኽታናን ዝጸልዎ። ካብ’ዚ ዝብገስ ተግባራትና፡ ህይወትናን ኣብ ከባቢና ዝርከቡ ሰባትን እውን፡ ብኣተሓሳስባና ክጽለዉ ንቡር እዩ። ከምዚ ስለ ዝኾነ ኸኣ፡ ኣብ ህይወትና ብዛዕባ እንታይ ከም እንሓሳብ ዓቢ ጥንቃቐ ምግባር ኣገዳስነት ኣለዎ። እቲ ምንታይ፡ ኣብ ህይወትና ለውጢ ክንገብር እንተ ደኣ ኴንና፡ ኣብ ኣገባብ ኣተሓሳስባና ለውጢ ክንገብር ስለ ዝግብኣና። ብሓጺሩ፡ ሓሳባትና ክንልውጥ ኣገዳሲ እዩ። ኣብዚ ክንፈልጦ ዘሎና ግን፡ ንሓደ ግዜ ጥራይ ስለ ዝሓሰብና ለውጢ ክንረክብ ንኽእል ኢና ማለት ኣይኰነን። ንሓደ ዓይነት ሓሳብ ብተደጋጋሚ እንተ ደኣ ሓሲብናዮ እዩ ቀስ ብቐስ ሓይሊ ዝረክብ። ምዕዝምዛምን ምምራርን ዘይምሕላፍ። • ጽባሕ ንሓምም ንኸውን ኢና ብምባል፡ ሎሚ ዘሎና ጥዕና ብዘይምስትምቓር ምሕላፍ። • ጸጋታትና ረሲዕና ጸገማት ጥራይ ምጽብጻብ። • ፍሽኽታ ምዝውታር ከም ነውሪ ቈጺርና፡ መዓልትታትና ተጸዊግና ምሕላፍ። • ነብስኻ ንምምሕያሽ ግዜ ትስእን፣ ንኻልኦት ሰባት ንምንቃፍ ግን እኹል ግዜ ምስ ዝሕልወካ። • ሰላም ኣእምሮና፡ ብዝጠቅምን ዘይጠቅምን ብቐሊሉ ዝርበሽ እንተ ደኣ ኮይኑ…። እምበኣርከስ፡ ኣተሓሳስባና ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ እንተ ኰይኑና ብሓቂ ተስፋ ዘይብልና ሰባት ኢና’ሞ፡ ህይወትና ብተስፋ ዝተመልአት ክትከውን ስጉምቲ ምውሳድ ከድሊ እዩ። ምኽንያቱ ተስፋ ስንቅኻ ምስ ትኸውን፡ ኩሉ ክብጻሕ ስለ ዝከኣል እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ቅድሚ ሰብ ብናጻ ሓሳብና ክንገልጽ ዘይንኽእል ሓፋራት እንተ ደኣ ኴንና እሞ፡ ነዚ ክንቅይሮ እንተ ደሊና ብሓይሊ ምስ ሰባት ከነዕልል ምፍታን፡ ኩሉ ግዜ • ዝበዝሐ ካብ መዓልትታትካ ኣብ", "char_count": 1801, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02880", "text": "መም/ ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ንትኹል 1. መዕጸዊ ገዛ 2. ካብ ክዳውንቲ 3. በትሪ 4. መርዚ 5. ቁጽሪ 6. ዘርኢ፡ ቁምነገር፡ ብዝሒ 7. ኣብ ጐቦ ንጋድም እንሰርሖ መዝሓሊ ማይ 9. ንበጊዕ ክንሰጒግ እንብሎ 10. መፈጸምታ፡ መወዳእታ 11. ብርሃን 12. ንፈትሊ ፈተለ፡ ንፍሕሶ _____ 13. ፈትሽ፡ ርኸብ 15. ልምሉም 17. ኣብ ማይ እንጐዓዘላ 18. ዝወሓደ መዓቀኒ ገንዘብ 20. ረግአ፡ ረገበ፡ ዛሕተለ 22. ዓቢ ገዛ፡ ግንቢ 23. ክኢላ፡ ጥበበኛ 25. ምርድዳእ 27. ብዙሕ፡ ድልዱል፡ ሓያል 32. መቑረጺ ገረብ 33. ካብ ስራሕ ናጻ ምዃን 34. ግጥሚ፡ ናዕታ 35. መወጠጢ 37. ካብ ‘ነቲሕ’ 2/3 38. ጠቕሚ፡ ረብሓ፡ ትርፊ 39. ብልጭ፡ ማሕ 40. ኣብ ውትህድርና ካብ ዝዝውተር ቃል 43. መንበሪ ገዛ 44. ምዕቡል ፍጡር ንጋድም 1. ስፈ ንምስፋይ ዝጠቅም መሳርሒ 3. ሃርገፍገፍ ምባል 5. መኰዓቲ ካብ ዝዀኑ መሳርሒ 8. ከም ንጋድም ቁጽሪ 6 9. ኣሰልጣኒ 10. ትምህርቲ ኣቕሰመ 11. ቃጸሎ፡ ሓዊ ሁር ምባል 12. ድንዙዝ፡ ቋሕማም 14. ሓሳባት፡ ኣእምሮ፡ ኒሕ 16. ዛረየ፡ ፈልፈለ 17. ለውጢ፡ ፋይዳ 19. ተዓዝረ፡ ተመርቀፈ 21. ኣስተምህሮ ምሃብ 22. ሕሉፍ ዘይኮነ 24. መጸውዒና 26. እንስሳታት ዘቤት ብፍላይ መጸውዒ ኣሓ 28. ምንዛዝ 29. ከረሸ፡ ከብደመ 30. ዓሻ፡ ዕቡድ፡ ሃላይ 31. ልሙዕ 33. ካብ ኣትክልቲ ንጡብ መኽልኢ ዝኸውን ተኽሊ 36. መጒዳእቲ፡ ህራም 39. ንዚንጎ ምስ ጣውላ መላገቢ 41. ርትዓዊ ዝኾነ ተግባር 42. ኣብ ሓዊ ተጸሎ 44. ኣብ ገዛ ዝንስነስ ሳዕሪ 45. ባህላዊ ግጥሚ 46. መገዲ ማይ፡ መራኽብ ንመኸዲ ዝተዃዕተ መገዲ ማይ 47. ብጣንጡ ዝመሓላለፍ ሕማም 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45", "char_count": 1094, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02881", "text": "• “ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ምርጫ ኣሎ። ንውጥረት ወይ ንሰላም ምልምማድ።” – ጆኣን ቦሪሰንኮ – ጆኣን ቦሪሰንኮ • “ሰላም ብፍሽኽታ እዩ ዝጅምር።” - ማዘር ተሬዛ - ማዘር ተሬዛ • “ሰላም ዓመጽ ዘይምህላው ጥራይ ኣይኰነን፡ እንታይ ደኣ፡ ሰላም ልክዕ ከም ዕምባባ ምስ ዝዕምብብ እዩ።” - ኣምሪታ ፕሪታም - ኣምሪታ ፕሪታም . “ጽልኢ ዋላ’ኳ ኣብ እዋን ሰላም ብፍቕሪ ዝከኣል እንተዀነ፡ ኣብ እዋን ኲናት ግና ንሱ’ዩ ዝነግስ።” - ዘይተፈልጠ ዘይተፈልጠ • “ፍሽኽታኻ ንዓለም ኣካፍል። እቲ ምንታይሲ ፍሽኽታ ምልክት ዕርክነትን ሰላምን’ዩ” - ክርስቲ ብሪንክሊ - ክርስቲ ብሪንክሊ • “ሓቀኛ ሰላም ወጥሪ ዘይምህላው ጥራይ ኣይኮነን፡ እንተላይ ፍትሒ ምህላው እዩ።” - ማርቲን ሉተር ኪንግ ማርቲን ሉተር ኪንግ • “ሰላም ብሓይሊ ክሕሎ ኣይክእልን እዩ። ብምርድዳእ ጥራይ እዩ ክብጻሕ ዝከኣል።” - ኣልበርት ኣንስታይን ኣልበርት ኣንስታይን • “ሰላም ካብ ውሽጢ’ዩ ዝነቅል፡ ኣብ ደገ ኣይትድለዩዎ።” - ሲድሃርታ ጋውታማ - ሲድሃርታ ጋውታማ ሓዳስ ኤርትራ 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.157", "char_count": 638, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02882", "text": "ክኢላ ሕጊ ክፍሊ ኢሚግረሽንን ዜግነትን ሃገራት፡ ብተፈጥሮ ኣብ ዝተነድፈ ዘይቅየር ስነ-ቅርጺ መሬት እተሃንጻን እተሰረታን እየን። መራሕቲ ይመጽኡን ይኸዱን፣ መንግስታት ይለዋወጡ፣ ርእዮተ-ዓለማት ይገላበጡ፤ ዶባት ግን መብዛሕትኡ ግዜ ምስቲ ጂኦግራፊያዊ ሓቂ ተሳንዮም እዮም ዝነብሩ። ጂኦግራፊ ንሓንቲ ሃገር ዕድል ወይ ፈተና ክኸውን ይኽእል እዩ። እንተኾነ ንሱ ቀዋሚ ባይታ እምበር ብድሌት ፖለቲከኛታት ዝለዋወጥ ኣይኮነን። ኣብዚ መበል 21 ክፍለ ዘመን፡ ሓንቲ ሃገር ክትውንኖ እትኽእል ዝዓበየ ጸጋ “ብልሒን ሕግን” እምበር፡ “ብረትን ጉልበትን” ኣይኮነን። ዓለም ካብ ናይ ጫካ ሕጊ ናብ ናይ ስምምዕ ሕጊ ካብ እትሰጋገር ዘመናት ሓሊፉ እዩ። ሎሚ ሃገራት ዝዓብያ ብጉልበት ጭዋዳ ዘይኮነስ፡ ብጉልበት ኣእምሮ፣ ብዲፕሎማሲያዊ ብልሒን ብኣህጉራዊ ሕግን እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብቲ ብተፈጥሮኡ ተነቃፊን ብተደጋጋሚ ግጭታት ዝሕመስን መድረኽ ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ካብ መራሕቲ ኢትዮጵያ ሓደ ዘሰንብድ፣ ንልኡላዊነት ጎረባብቲ ሃገራት ዝደፍርን ንህዝቢ ዘደናግርን ትረኻ ይስማዕ ኣሎ። እዚ ከኣ፡ “ናይ ጂኦግራፊ እሱራት ኮይንና ኣይንነብርን ኢና” ዝብል፡ ንመላእ ዞባ ናብ ደማዊ ጸልማት ከውድቕ ዝኽእል ሓደገኛ ምጒት እዩ። እዚ ትረኻ’ዚ፡ ነቲ ንዘመናት ዝጸንሐ ባህርያዊ ሓቅን ኣህጉራዊ ሕግን ብሓይሊ ብረት ንምግሃስ ዝተሃንደሰ ስትራተጂ ምዃኑ ግሉጽ’ዩ። “ናይ ጂኦግራፊ እሱር” ማለት ግን እንታይ ማለት እዩ፧ ብሓጺሩ፡ እዚ ቃል’ዚ ንሓደ ተፈጥሮኣዊ ሓቂ ናብ ፖለቲካዊ መሳርሒ ናይ ምቕያር ሜላ እዩ። መራሒ ኢትዮጵያ ነዚ ቃል’ዚ ክጥቀም ከሎ፡ ኢትዮጵያ ብመሬት ዝተኸበበት ሃገር ምዃናን ብቐጥታ ናብ ቀይሕ ባሕሪ መውጽኢ ዘይምህላዋን ንምግላጽ’ዩ። “እሱር” ዝብል ቃል ኣብ ስነ-ኣእምሮ ወዲ ሰብ “ተገፊዐ፡ ተዓሚጸ፡ መሰለይ ተሓሪመ” ዝብል ስምዒት እዩ ዝፈጥር። ስለዚ፡ ነዚ ቃል’ዚ ኣብ ጂኦግራፊ ምልጋቡ፡ “ማእሰርተይ ብሓይሊ ሰይረ ክወጽእ ተገዲደ ኣለኹ” ዝብል ሕቡእ መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ዘይጭበጥ ናይ ቀትሪ ሕልሚ እዩ። እዚ ሜላ’ዚ፡ ንህዝቢ ንምልዕዓልን ነቲ ዘሎ ማሕበረ- ቊጠባዊ ጸገማት ናብ ግዳማዊ ጠንቂ ንምልጋብን ዝግበር ስነ-ልቦናዊ ኲናት እዩ። “ጸገምካ ፖሊሲ መንግስቲ ዘይኮነስ፡ ጂኦግራፊ እዩ” ብምባል፡ ህዝቢ ንከንቱ ኲናት ክዳሎ ምግባር፡ ካብ ሓላፍነት ምህዳም እዩ። እንተኾነ ግን፡ ጂኦግራፊ ቤት ማእሰርቲ ኣይኮነን፤ መንነትን መበገሲን እምበር። ሓንቲ ሃገር ብመሬት ምኽባባ ማእሰርቲ ዘይኮነስ፡ ሓደ ካብቲ ንቡር ኣህጉራዊ ስነ-ቅርጺ እዩ። ኣብ ዓለም ልዕሊ 44 ሃገራት ብመሬት ዝተኸበባ እየን። እዚኣተን ካብ ንኣሽቱ ከም ሌሶቶ ክሳብ ገዘፍቲ ከም ካዛኪስታን ዝርከባአን ሃገራት እየን። ዋላ ሓንቲ ካብዘን ሃገራት ግን “ገዛይ ጸቢቡኒ እዩ’ሞ ዶብ ጐረባብተይ ጥሒሰ ብሓይሊ መተንፈሲ ክረክብ ኣለኒ” ዝብል ዕሽነት ኣይፈጸመትን። ምኽንያቱ፡ ምስ ጂኦግራፊ ብብረት ክትገጥም ምፍታን፡ ንንፋስ ብሓይሊ ክትኣስር ከም ምህቃን እዩ - ዘየድሊ ጻዕሪ ተባኽን፡ ኣብ መወዳእታኡ ግን ተስፋ ምቝራጽን ሃገራዊ ውድቀትን ጥራይ እዩ ትርፍኻ። እቲ “እሱር” ዝብል ሓሳብ፡ ውሽጣዊ ድኽመትካ ንምሽፋን ዝበሃል እምበር፡ ኣብ ዓለምለኻዊ ርክባት ተቐባልነት ዘለዎ ጂኦግራፊ ክብኣስ ዝደለየ፣ ታሪኽ ብውርደት ቀቢሩዎ እዩ ዝተርፍ። ብተመሳሳሊ፡ ኣብ 1990 ሳዳም ሑሴን ንልኡላዊት ሃገር ኵዌት ክወርር ከሎ፡ ሓደ ካብቲ መመኽነዪኡ “ዒራቕ ናብ ወሽመጥ ፋርስ ዘለዋ መውጽኢ ኣዝዩ ጸቢብ እዩ፡ ስለዚ ከሰፍሖ ኣለኒ” ዝብል ነበረ። ሳዳም፡ “ኵዌት ብታሪኽ ኣካል ዒራቕ እያ” ብምባል፡ ነቲ ጂኦግራፊያዊ “ጸገሙ” ብታንክታት ክቕይሮ ፈተነ። ዓለም ግን ነዚ ቅሉዕ ወራር ብምቅዋም፡ ንሳዳም ሑሴን ብሓይሊ ኣውጽኣቶ። ውጽኢቱ ግን ንዒራቕ ካብተን ሃብታማት ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ናብ ዖና እዩ ቀይሩዋ። እቲ ኲናት ንቊጠባ ዒራቕ ኣድኪሙ፡ ንህዝባ ድማ ንዓመታት ዝጸንሐ እገዳ ኣውሪሱዎ። እዚ ዘመሓላልፎ ንጹር መልእኽቲ ኣሎ፦ ሓንቲ ሃገር ወደብ ንምርካብ ብረት እንተ ኣልዒላ፡ እቲ ዝበሃገቶን ዝተመነየቶን ባሕሪ መተንፈሲኣ ዘይኮነስ መቓብራ እዩ ዝኸውን። ኢትዮጵያ ንባዕላ ብኸምዚ ዝኣመሰለ መሪር ተመኩሮ ዝሓለፈት እያ። ሰለስተ ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ንዓለም ለኻዊ ሕጊ ብምጥሓስ ጂኦግራፊያዊ ክዉንነት ክልውጡ፣ ንህዝቢን ሃገርን ኢትዮጵያ ግዳይ ገዚፍ መቕዘፍቲን ዕንወትን ገይሮሞ እዮም። ኣስታት ሓደ ሚልዮን ህይወት ዋጋ ብምኽፋል፡ ብ10ታት ቢልዮናት ዶላራት ዝግመት ሃብቲ ሃገር ድሕሪ ምብኻን ግን፡ ሃቐነኦም ከንቱ ኮይኑ ተሪፉ፣ እቲ ዝኸፍአ ከኣ ታሪኾም ታሪኽ ስዕረትን ውርደትን ኮይኑ። እዞም ታሪኻዊ ኣብነታት እዚኣቶም፡ ሕጂ እውን ነቲ ካብ ታሪኽ ዘይተማህረ ስርዓት ብልጽግና ኣብ መንገዲ ጥፍኣት ከይጐዓዝ ከም ገዚፍ ናይ ሓደጋ ደወል ኮይኖም ከገልግልዎ ምተገብአ። እዚ “ማእሰርቲ ጂኦግራፊ ክንሰብር ኢና” ዝብል ዲስኩር፡ ኣብቲ ብተፈጥሮኡ ተነቃፊ ዝኾነ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘስዕቦ ዘሎ ዕንወት ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ቀዳማይ፡ ኣብ መላእ ዞባ ጸሊም ደበና ናይ ዘይምትእምማን ይዘርእ መመኽነዪ ኣይኮነን። ታሪኽ ዓለም ከም መስትያት እንተ ገልቢጥናዮ፡ ሓደ ብደሙ ዝጸሓፎ ዘይድምሰስ ሓቂ ኣሎ። ዝኾነ ይኹን መራሒ ወይ ሃገር፡ “መሬት ጸቢቡኒ፡ ጂኦግራፊያዊ ቀይዲ ክሰብር ኣለኒ” ብዝብል ምስምስ ኲናት ምስ ዝውልዕ፡ መወዳእታኡ ሃገራዊ ስዕረትን መሪር ጣዕሳን እዩ ትርፉ። ታሪኽ ንምህሮኡ ዘይሰምዕ ሰብ፡ ንሱ ባዕሉ ብውርደት ከም ዝቐጽዖ ብዙሕ ኣብነታት ምጥቃስ ይከኣል እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ እዋን ካልኣይ ውግእ ዓለም፡ ኣዶልፍ ሂትለር “ጀርመን ንህዝባ ዝኸውን እኹል መሬት የብላን፡ ስለዚ ስፍራ መነባብሮ (Lebensraum) ክንሕዝ ኣለና” ዝብል ክልሰ-ሓሳብ ኣማዕበለ። እዚ ህርፋን’ዚ፡ ንዶባት ጐረባብቱ ማለት ፖላንድ፡ ፈረንሳን ካልኦትን ብሓይሊ ንኽሰብሮም ደፋፊኡዎ። ሂትለር፡ እቲ ስፍሓት መሬትን ባሕርን ንጀርመን ዓባይ ሃገር ክገብራ እዩ ኢሉ ኣሚኑ ነበረ። እቲ ናይ ጂኦግራፊ ህርፋኑ ግን ንዓለም ናብ ሓምዅሽቲ ቀይሩዋ። እቲ ውጽኢት’ከ እንታይ ነበረ? ጀርመን ካብቲ ቅድሚ ኲናት ዝነበራ መሬት ዝበዝሐ ኣጥፊኣ፡ ከተማታታ ፈሪሰን፡ ህዝባ ተበቲኑ፡ ልዕሊ ኲሉ ድማ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ከም ሃገር ተመቒላን ተዋሪዳን ተረፈት። ምስ ዝገበረ እምበር፡ ብምፍርራሕን ምጉብዕባዕን ዝርከብ ኣይኮነን። ንኣብነት፡ ኣብ ማእከል ኤውሮጳ ዘለዋ ከም ስዊዘርላንድ ወይ ኣውስትርያ ዝኣመሰላ ሃገራት ንርአ። እዘን ሃገራት ጠብታ ማይ ባሕሪ የብለንን። ሓንቲ መርከብ ይኹን ወደብ ዘይብለን ሃገራት እየን። ግናኸ ‘ናይ ጂኦግራፊ እሱራት ኢና’ ኢለን ነቲ ዘለወን ኣኽራናት ብምንሻው ምስ ጐረባብተን ኲናት ኣይኣወጃን። ብኣንጻሩ፡ ምስ ጂኦግራፊ ምብኣስ ገዲፈን፡ ምስ ሕጊ ተዓሪቐን። ንጐረባብተን ከም ዕንቅፋት ዘይኮነስ ከም መሻርኽቲ ዕብየት ርእየን፡ ብምክብባርን ብንግድን ተኣሳሲረን። ወደባት ጐረባብተን ከም ናተን ብነጻነት ይጥቀማ። ሎሚ መርከብ ዘይብላ ስዊዘርላንድ፡ ሓንቲ ካብተን ዝሃብተማ ሃገራት ዓለም እያ። እዚ ዘርእየና ዓቢ ሓቂ እንተሎ፦ ምዕባለ ኣብ ሓንጎልን ሰላማዊ ኣተሓሳስባን እምበር፡ ኣብ ማዕበል ባሕሪ ጥራይ ከምዘይኮነ እዩ። ሓንቲ ሃገር ወደብ ምስ ወነነት ጥራይ ሃብታም ትኸውን ማለት ኣይኮነን። እዚ ሓቂ ንምርግጋጽ፡ ሰፊሕ ገምገም ባሕሪ ዘለወን፡ ግናኸ ኣብ ዓሚቝ ድኽነትን ኲናትን ዝርከባ ሃገራት ዓለም ብዙሓት እየን። መፍትሕ ናይ ዕብየት ኣብ ማይ ዘይኮነስ ኣብ ሰላማዊ ፖሊሲ፣ ምኽባር ሕጊን ምርግጋጽ ርግኣትን እዩ ዘሎ። ኢትዮጵያ ምስ ጂኦግራፊ ንምብኣስ እትገብሮ ዘላ ሓደገኛ ቃልሲ፡ ኣብ መጨረሻ ባሕሪ ናይ ማይ ዘይኮነስ፡ ባሕሪ ናይ ደምን ዕንወትን እዩ ክመልሰላ። እዚ ብመራሒ ኢትዮጵያ ዝዝረብ ዘሎ ቃላት፡ ምናልባት ኣብ እዝኒ ገለ ስሱዓት ደስ ዘብል ዜማ ኮይኑ ክስማዕ ይኽእል ይኸውን፤ ግናኸ ዜማኡ ናይ ሓደጋ ደወል ምዃኑ ኩሉ ሰላም ዝደሊ ይግንዘቦ’ዩ። ሃገር ብሓይሊ ከተምጽኦ እትፍትን “ረብሓ” ግዝያዊ እዩ፤ እቲ እትኸፍሎ ዋጋ ግን ንወለዶታት ዝሰግር ጽልእን ምድማይን እዩ። እቲ ንኢትዮጵያ ኮነ ንመላእ ዞባና ዝሓሸ መገዲ፡ ነቲ ሰይፊ ጂኦግራፊ ኣውሪድካ፡ ነቲ ብርዒ ዲፕሎማሲን ሕግን ምልዓል እዩ። ሓቀኛ መተንፈሲ ብሕጊ ዝመጽእ ሰላም እምበር፡ ብሓይሊ ዝመጽእ ወደብ ኣይኮነን። ምኽንያቱ፡ ምስ ጂኦግራፊ ዝበኣስ ወትሩ ይስዓር፤ ምስ ሕጊ ዝዕረቕ ግን ወትሩ ይዕወት። ኢትዮጵያ ከኣ ነዚ ነባሪ ሓቂ ተቐቢላ፡ ካብቲ ንጐረቤትካ ከም ስግኣት ናይ ምርኣይ ጐነጻዊ ዲስኩር ወጺኣ፡ ናብ ልዙብን ሕጋዊን መኣዲ ክትምለስ ታሪኽ ይጽውዓ ኣሎ። ምኽንያቱ፡ ሓቀኛ ሓርነት፡ ጂኦግራፊካ ብምቕያር ዘይኮነስ፡ ኣብ ዘለኻዮ ጂኦግራፊ ገነት ናይ ሰላም ብምስፋን እዩ ዝረጋገጽ። ዘመናዊት ኢትዮጵያ ንህዝባ እተመሓላልፎ መልእኽቲ “እንተዘይወረርና ኣይንነብርን” ዝብል ድሑር ኣተሓሳስባ ዘይኮነስ፣ “ምስ ጐረባብትና ብሰላም ተሳኒና ንዓቢ” ዝብል ስልጡን ፖለቲካ ክኸውን ይግባእ። ኣሎ። ጐረባብቲ ሃገራት፡ ከም ኤርትራ፡ ጅቡቲን ሶማልያን፡ ነዚ ኣበሃህላ’ዚ ከም ቀጥታዊ ስግኣት ልኡላውነተን እየን ዝወስዳኦ። “መተንፈሲ የድልየኒ” ዝብል ጐረቤትካ፡ ጽባሕ ንግሆ “ክውሕጠኒ እዩ” ዝብል ጥርጣረ ስለዝፈጥር፡ እዘን ሃገራት ነቲ ንሰላምን ልምዓትን ክውዕል ዝግባእ ሃብቲ ሃገር፡ ናብ ዕጥቅን ወተሃደራዊ ምድላዋትን ከም ዝውዕል ይገብራኦ። እዚ ድማ ዞባዊ ምትሕብባር የዳኽምን ናብ ኣዕናዊ ናይ ኣጽዋር ውድድር ይመርሕን። ካልኣይ፡ እዚ ጂኦግራፊያዊ ህርፋን፡ መብዛሕትኡ ግዜ ውሽጣዊ ቅልውላው ንምሽፋን ዝግበር ፖለቲካዊ ህድማ እዩ። ሓንቲ ሃገር ብውሽጣዊ ኲናት፡ ቊጠባዊ ውድቀትን ሕብረተሰባዊ ምፍልላይን ክትሕመስ ከላ፡ መራሕቲ ቆላሕታ ህዝቢ ናብ ግዳማዊ ‘ጸላኢ’ ወይ ‘ተስፋ’ ንምቕያር ይፍትኑ። ኣብ ኢትዮጵያ፡ እቲ ውሽጣዊ ብሄራዊ ግጭታትን ቊጠባዊ ጸገማትን እናንሃረ ኣብ ዝመጸሉ እዋን፡ ዛዕባ ባሕሪ ምልዓሉ ኣጋጣሚ ኣይኮነን። እዚ ‘ናይ ባሕሪ ህላላ’ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ነቓዕ ንምምላእ ዝተሃንጸ ፕሮፓጋንዳዊ ድልድል እዩ። ህዝቢ “ጸገምና ወደብ ምስኣንና እዩ” ኢሉ ክኣምን እንተተገይሩ፡ ነቲ ሓቀኛ ጠንቂ ሽግሩ ኣይከለልዮን’ዩ። እቲ ዝበለጸን እንኮን ኣማራጺ፡ ካብዚ ‘ርእሰ-ምድንጋር’ ወጺእካ ምስ ሕጊ ምትዕራቕ እዩ። ኣብ ፖለቲካዊ ዓለም፡ ካብ ናይ ሓይሊ ጭዋዳ፡ ናይ ሕጊ ጽላል ይሓይሽ። ኣህጉራዊ ሕጊ ንዓለም ከም ጫካ፡ እቲ ሓያል ነቲ ድኹም ዝበልዓላ ዘይኮነስ፡ ኩላተን ሃገራት ማዕረ መሰል ዘለወን ኣካላት ምዃነን ዘረጋግጽ ጽኑዕ ሱር እዩ። ብፍላይ ሕጊ ባሕሪ ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UNCLOS)፡ ነተን ብመሬት ዝተኸበባ ሃገራት ኣይረሰዐንን። እዘን ሃገራት ምስ ጐረባብተን ብዝገብራኦ ናይ ሰላምን ቊጠባን ስምምዕ፡ ናብ ባሕሪ ዝወጻሉ መገዲ ከም ዝረኽባ ብንጹር ይድንግግ እዩ። እዚ መሰል’ዚ ግን ብልጽግናን ሰላምን መሰረት ሓዳስ ኤርትራ 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.157", "char_count": 6018, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02884", "text": "ብዘለዎ ናይ ቃልሲ መንፈስ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ካብ ምጅማር ዙር ርዋንዳ 2026 ልዑል ቆላሕታ ተዋሂብዎ ነይሩ። ካብቶም ንኤውሮጳውያን ተቐዳደምቲ ረቲዖም ናይ መድረኽ ዓወት ከመዝግቡ ዝተገመቱ ኣፍሪቃውያን ተቐዳደምቲ ሓደ ነይሩ። ሓንሳብ ካልኣይ፡ ክልተ ግዜ ሳልሳይ ብምውጻእ ከኣ፡ ንስክላ ካብ ናይ መድረኽ ዓወት ርሒቑ ነይሩ። ንሻሙነይቲን መዛዘሚትን መድረኽ ግና፡ ብኣእማኒ ብቕዓት ስዒሩ መዝገብ ናይዚ ዝዓበየ ናይ ኣፍሪቃ ዙር ዝኾነ ውድድር ብዓወት ዓጽዩዎ - ኣባል ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ሄኖክ ምሉእብርሃን። ፋልመይቲ ቀጠልያ ማልያ ዙር ርዋንዳ፡ ናብ ኤርትራ ኣትያ! ፋልመይቲ ቀጠልያ ማልያ ዙር ርዋንዳ፡ ናብ ኤርትራ ኣትያ! ግና፡ ሃንቀውታ ኣፍሪቃውያን ብፍላይ ኤርትራውያን ዝመለሰ ዓወት ተመዝጊቡ። ተቐዳደምቲ ናይታ ኣብ ኣፍሪቃ ዝበለጸት ናይ ቅድድም ብሽክለታ ሃገር ዝኾነት ኤርትራ፡ ሓባራዊ ስራሕ ብምዕማም፡ ብዕብለላ ኤውሮጳውያን ደኒና ንዝቐነየት ኣፍሪቃ፡ ርእሳ ከተቕንዕ ሓጊዞማ፣ ብፍላይ ንሃገሮም። ክውክል ዘፍቀደትለይ ጋንታይ ኣስታና’ውን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።” ኢሉ ድሕሪ ዓወቱ - ሄኖክ። ኣብዚ ዓወት ተራኦም ካብ ዝተጻወቱ ትስፉዋት ተቐዳደምቲ - ያፌት ሙሉጌታ፡ ሰለስተ ካልኢት ድሒሩ ሓሙሻይ፤ ናታን መድሃኔ ድማ መበል 20 ደረጃ ሒዞም። መርሃዊ ቅዱስን ናሆም ዘርኣይን፡ ብቐድም ተኸተል 12ን 32ን ካልኢታት ድሒሮም፡ መበል 26ን 29ን ኣትዮም። ሄኖክ ምሉእብርሃን፡ ነዛ ደግዳግ ጽርግያ ብዘይካ’ዚ፡ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ባይክ አይድ - ኤቨን የማነን ዩኤል ሃብትኣብን፡ ራብዓይን መበል 31ን፣ ኣባላት ኢስታንቡል ቲም - ዓወት ኣማን፡ መትከል እዮብ፡ ናትናኤል ብርሃነን መዋእል ግርማይን፡ መበል 24፡ 36፡ 41ን 61ን ደረጃ ሒዞም። በዚ ውጽኢት፡ ኣብ ሻውዐይቲ መድረኽ ንቀጠልያ ናይ ሽኳ ማልያ ካብ’ቲ ቀንዲ መወዳድርቱ ኮይኑ ዝቐነየ ማውሮ ዝወሰዳ ሄኖክ፡ ብ136 ነጥቢ ሒዝዋ ዛዚሙ። ነዛ ሎሚ ዓመት ንፈለማ ግዜ ኣብዚ ውድድር ዝተኣታተወት ማልያ ድማ፡ ዝተዓወተላ ቦኽሪ ተቐዳዳማይ ኮይኑ - ሄኖክ ምሉእብርሃን። ማውሮ፡ ብ120 ነጥቢ ካልኣይ ወዲኡ። ዝነበራ፡ ኣብ ንእሽቶ ምንቅዕራር ዘለዎ ቦታ እትዛዘም ሓጻር ግና በዳሂት መድረኽ፡ ቀዲሙ ሽኳ ንዝጀመረ ኣባል ሎቶ-ግሮፕ ዋንቲ ዝኾነ - ማውሮ ቹይሊስት ብብሉጽ ብቕዓት ረቲዑ - ብ1 ሰዓት፡ 59 ደቒቕን 37 ካልኢትን ቀዳማይ ኣትዩ። ናይዚ ውድድር፡ ብሓፈሻ ናይ 2026 ቀዳመይቲ ናይ መድረኽ ዓወት ድማ ኣመዝጊቡ። ተቐዳዳማይ ኤን.ኤስ.ኤን ደቨሎፕመንት እዚ ኣብዛ “መሬታ ኣእላፍ ጎቦታት” ዝብል ቅጽል ስም ኣብ ዘለዋ ሃገር ርዋንዳ ዝስራዕ ውድድር፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ዝያዳ ዓቐብ ዝዓብለሎ እዩ ነይሩ። ሎሚ ዓመት ግና፡ ፍልይ ብዝበለ ዝበዝሐ ጎልጎል እዩ ተሰሪዑ። ናይ ዓበይቲ ኤውሮጳውያን ክለባት መገብቲ ዝኾና ጋንታታት ስለዝተሳተፋኦ ከኣ፡ በዳሂ ነይሩ። ኣባላት ዝተፈላለያ ኤውሮጳውያን ጋንታታት ዝኾኑ ተቐዳደምቲ ድማ፡ ንሸውዓተ መድረኻት ብተኸታታሊ ብምዕዋት፡ ጸብለሉ ኢሎም ቀንዮም። “ናይ መወዳእታ መድረኽ ናይዚ ናይ ኣፍሪቃ ዝዓበየ ውድድር ምዕዋተይ፡ ኣዝየ ተሓጒሰ ኣለኹ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣበርቲዐ’ኳ እንተሰራሕኩ፡ ቀዳማይ ደረጃ ግና ብዙሕ ግዜ ኣምሊጣትኒ፣ መወዳእታኡ ግና ተዓዊተ። እዚ ዓወት፡ ነታ ንሃገረይ ኣብ ከተማ ኪጋሊ 83.8 ኪሎሜተር ዝሸፈነት ሻሙነይቲን መዛዘሚትን መድረኽ ዞባ ማእከል - ብምኽንያት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ቅድድም ብሽክለታ ተኻዪዱ ዞባ ማእከል - ብምኽንያት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ቅድድም ብሽክለታ ተኻዪዱ ፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፡ ብቕድሚ ትማሊ (ሰንበት)፡ ኩሎም ዲቪዥን ዳ ኮርሶ ዝተሳተፍዎ ናይ ሓደ መዓልቲ ጸወታ ኣካዪዱ። ንዝተሰርዓለን 81.7 ኪሎሜተር፡ ብገምጋም ኣብ ሰዓት 37.5 ኪሎሜተር እናሃረማ ብሓባር ብ2 ሰዓት፡ 10 ደቒቕን 43 ካልኢትን ወዲአናኦ። ብቅጽበታዊ ውድድር ከኣ፡ ተቐዳዳሚት ክለብ ደንደን ሮምና ጉዕሽ፡ ንጓል ጋንታኣ ሮዚና ብርሃነ ኣኸቲላ ቀዳመይቲ ኣትያ። ኣርሴማ ዓንደጼን ካብ ዓራግ፡ መድረኽ ዘደይባ ደረጃ ሒዛ። ሲዶን ሃብቶም - ሰራይር ሳዋ፡ ኣብ እዋን ቅጽበታዊ ውድድር ብሽክለታኣ ብዝግባእ ተቖጻጺራ ካብ ሓደጋ ንስክላ ዝደሓነት ተቐዳዳሚት ጋንታ ደቡብ - ናርዶስ ጸጋይን ኣብ መዓልተን ዝተጻወታ ደቂ ኣንስትዮ፡ ዕዉታት መድረኽ - ሮምና፡ ሮዚናን ኣርሴማን ዕዉታት መድረኽ - ሮምና፡ ሮዚናን ኣርሴማን ዕዉታት መድረኽ - ናሆም፡ ኑርኣሕመድን ኣዶናይን ዕዉታት መድረኽ - ናሆም፡ ኑርኣሕመድን ኣዶናይን ሚጌል ሄደማን፡ ብ38 ነጥቢ ተዓዊቱላ። ንናይ መንእሰያት’ውን፡ ተቐዳዳማይ ሎቶ - ዱርተ ማሪቮት ወኒኑዋ። ያፌት፡ ብ2 ደቒቕን 9 ካልኢትን፡ ሻዱሻይ ወዲኡ። ዕዉት ናይ ቀጠልያ ማልያ ዕዉት ናይ ቀጠልያ ማልያ ናይ ሎቶ-ኢንተርማርች ቀላቢት ጋንታ ዝኾነት ሎቶ-ግሮፕ ዋንት፡ ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣኸቲላ፡ ብጋንታ ተዓዊታ። - ሞሪትዝ ክረትች - ብ23 ሰዓት፡ 8 ደቒቕን 48 ካልኢትን፡ ብጫ ናይ ግዜ ማልያ ብምውሳድ፡ ዕዉት ናይዚ ውድድር ኮይኑ። ኣብዛ ማልያ ዝቐረበ ዝነበረ ሄኖክ ኮይኑ፡ 4 ደቒቕን 41 ካልኢትን ድሒሩ 10ይ ወዲኡ። ኣብ ዝመጽእ ዓመታት ዝያዳ ዕዉት ክኸውን ዝግመት ያፌት፡ መበል 11 ደረጃ ሒዙ። በዚ ድማ፡ ኣብዚ ኤውሮጳውያን ዝያዳ ዝኸሰቡሉ ውድድር፡ እንኮ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይ ዝተዓወተላ ማልያ፡ ሄኖክ ዝወሰዳ ቀጠልያ ማልያ እያ። ብዘይካ’ዚ፡ ዓወት ኣማን፡ ዝነውሐ መጥቃዕቲ (Breakaway) ዝገበረ ተባሂሉ ተሸሊሙ። ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ፡ ኣባል ረምበ - ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ዝነበራ ዓወታት ዳግማይ ክትመልሶ እንተኾይና፣ ብፍላይ ሎሚ ዓመት ኣብ ብጫ ማልያ ንኸይትዕወት ዝዓንቀጻ ጉድለታት ከተዐርዮ ከምዘለዋ ዓቢ ትምህርቲ ቀሲማ ኣላ። ኤርትራ፡ ንመወዳእታ ግዜ ንብጫ ማልያ ናይዚ ውድድር፡ ብመገዲ ናትናኤል ተስፋጼን እያ፡ ኣብ 2020 ተዓዊታትላ። ንመወዳእታ ግዜ ኣብ 2023 ምስ ናይ ቅድም ክለቡ ግሪን ፕሮጀክት ባርዲያኒ ከሎ ዝተዓወተላ ግና፡ ኤርትራዊ ሄኖክ ምሉእብርሃን እዩ። ናይ መድረኽ ዕዉት ናይ መድረኽ ዕዉት ጓል ጋንታኣ ሱዛን ፍስሃየን ከኣ፡ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትየን። ቀሲቡ። ሚካኤል ዳኒኤል ካብ ደንደን፡ ኬቨን ተኽለማርያም - ኣስቤኮ፡ ኤፍሬም ዘርአጋብር - ደንደን ድማ፡ ቀዳሞት ሰለስተ ብምዃን፡ 1000፡ 600ን 400ን ናቕፋ ተማቒሎሞ። ብደረጃ ማእከሎት (ጁንየር) ድማ፡ ሮዚና፡ ኣርሴማን ሲዶንን ተዓዊተን። ኣብ መዛዘሚ ከኣ፡ ምስ ጀርመናዊት ክለብ ባይክ አይድ ውዕል ፈሪሙ ንምጽምባራ ግዜ ዝጽበ ዘሎ - ናሆም ኤፍሬም፡ ንዓባይ ጉጅለ ብሽኳ ረቲዑ፡ ዕዉት ናይቲ መድረኽ ኮይኑ። ኑርኣሕመድ ዓብደልዋሃብ - ደንደን፡ ከምኡ’ውን ብውልቂ ዝተወዳደረ ኣዶናይ ቃልኣብ እግሪ እግሩ ፖድዮም ደይቦም። ኣብቶም ተመሳሳሊ ርሕቀት ዝሸፈኑን ብገምጋም 44.9 ኪሎሜተር ኣብ ሰዓት ዝሃረሙን ማእከሎት ደቂ ተባዕትዮ’ውን፡ ተቐዳዳማይ ደንደን - ዮናታን ቴድሮስ ንወዲ ጋንታኡ ኣሚነዳብ ወልደየውሃንስ ረቲዑ ተዓዊቱ። ኣባል ኤሪተል - መሓሪ ኣኽሊሉ፡ ተሸላሚ ነሓሰ መዳልያ ኮይኑ። ናትናኤል ዮናስ - ሰምበል፡ ኬቨን ተኽለማርያም - ኣስቤኮ፡ ኤሉድ ክፍሎም - ኤሪተል፡ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትዮም። ብውልቁ ዝተወዳደረ ዳዊት ጎይትኦም፡ ናታን መድሃኔ - ኤሪተል፡ ዊሊያም ዘርኢት - ኣስቤኮ ድማ፡ ክሳብ ሻዱሻይ ንዘሎ ደረጃ ተማቒሎሞ። እዞም ዲቪዥን፡ ን81.7 ኪሎሜተር፡ ብ1 ሰዓት፡ 49 ደቒቕን 4 ካልኢትን ዛዚሞሞ። ብዘይካ’ዚ፡ ኮቴቲ (ዩዝ) ተቐዳደምቲ 62.1 ኪሎሜተር ሸፊኖም። እሰይ ተስፋዝጊ - ትጽቢት፡ ሴም ሃይለ - ሳሊና፡ ሄኖስ ተኪኤ - ትጽቢት፡ ሲዳን ከሰተ - ኣድማስ፡ እሰይ ወልዱ - ትጽቢት፡ ኣሌክሳንደር ዑቕባዝጊ - ሳክሰስ ድማ፡ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትዮም። ፕሮፈሽናል ተቐዳዳማይ ጋንታ ሞቪስታር ናትናኤል ተስፋጼን ዝተወዳደረሉ ናይ ዓበይቲ ደቂ ተባዕትዮ ጸወታ፡ 140.6 ኪሎሜተር ሸፊኑ። ነዊሕ ዘይሰጎመ መጥቃዕትታት ዝተራእየሉ እቲ ጸወታ፡ ብገዳይም ተቐዳደምቲ ቢንያም ኣስመላሽን ቢንያም መኮነንን ዝተወፈየ 2000 ሽሕ ናቕፋ፡ ኣብ መንጎ ጸወታ ቅጽበታዊ ውድድር ክስረዓሎም", "char_count": 4500, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02885", "text": "ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ ፕሪመር ሊግ ኤቨርተን - በርንለይ 10፡30 ድ.ቀ ቦርንማውዝ - ብረንትፎርድ 10፡30 ድ.ቀ ሊድስ - ሳንደርላንድ 10፡30 ድ.ቀ ዎልቭስ - ሊቨርፑል 11፡15 ድ.ቀ 3 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.157", "char_count": 156, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02886", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም ሩስያ - ንመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ኮኒና ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝፍጽማኦ ዘለዋ ቅሉዕ መጥቃዕትን ቅትለት ሰበ ስልጣንን፡ ኣብ ስልጡን ዓለም ቦታ ከም ዘይብሉ፡ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ገሊጹ። እቲ ሚኒስትሪ ኣብ መግለጺኡ፡ ሞስኮ፡ ንዜና ሞት ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላህ ዓሊ ካመይኒ ብቑጥዐን ዓሚቝ ሓዘንን ከም ዝተቐበለቶ ሓቢሩ። ሩስያ ነቲ ንኣህጉራዊ ሕጊ ብቕሉዕ ጥሒሱ ዝፍጸም ዘሎ ፖለቲካዊ ቅንጸላታት ብትሪ ከም እትኹንኖ ድማ፡ እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ ኣመልኪቱ። ክትቅጽሎ ምዃና ገሊጹ። ከምኡ’ውን ኣስታት 40 ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ኢራን ከም ዝተቐትሉ ሓቢራ። ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ኢራን ብወገኑ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ቅትለት ኣያቶላህ ካመይኒ ከቢድ ወተሃደራዊ ሕነ ከይተፈድዮ ከም ዘይተርፍን፡ ሃገሩ ኣብ ልዕሊ ኣዘዝትን ፈጸምትን ናይቲ “ገበን” ክብል ዝገለጾ ተግባር ናይ ሞት ስጕምቲ ክትወስድ ምዃናን ኣጠንቂቑ። ኢራን፡ ዝሓለፈ ሰንበት፡ እቲ ወዲ 86 ዓመት ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒኣ ብመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ከም ዝተቐትለ ምግላጻ ይዝከር። ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንጃሚን ናታንያሁ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሓያልን ሃንደበታውን መጥቃዕቲ ከም ዝተፈጸመ ብምግላጽ፡ ኣብ ዝቕጽሉ መዓልታት’ውን ሃገሩ ንሓያሎ ሰበ ስልጣን ናይታ ሃገር ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕቲ ምፍጻም በቲ መጥቃዕቲ፡ ጓሉ ነቲ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ምስ ብዓል ቤታን ጓላን፡", "char_count": 842, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02887", "text": "መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፡ ትማሊ ሰኑይ’ውን ኢራን ኣብ ልዕሊ እስራኤል፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ኣብ ቆጵሮስ ኣብ ዝርከብ መደበር ሓይሊ ኣየር ቤት ሸመሽ - እስራኤል ብዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ሚሳይል ብውሕዱ ትሽዓተ ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ ካልኦት 27 ሰባት ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ ኣገልግሎት ህጹጽ ረድኤት እስራኤል ኣፍሊጡ። ልዕሊ 10 ሰባት ከም ዝቖሰሉ ተገሊጹ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ኩውየት ሰለስተ ነፈርቲ ውግእ ኣመሪካ ብጌጋ ብዝተተኮሰለን መከላኸሊ ኣየር ተሃሪመን ከም ዝወደቓ፡ ሰብ መዚ ኩውየት", "char_count": 345, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02888", "text": "እንተኾነ፡ ኣብረርቲ ናይ’ተን ‘ኤፍ-15’ ዝዓይነተን ዘመናውያን ነፈርቲ ውግእ ብጃንጥላ ተሓጊዞም ክድሕኑ ከም ዝኸኣሉ፡ እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም ኣመልኪቶም። ዝበዝሑ ኢራናውያን፡ ብቕትለት ናይቲ ን37 ዓመታት ነታ ሃገር ዝመርሐን ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት’ዚ ኣብ ልዕሊ ኣሽሓት ናዕበኛታት ናይ ቅትለት ስጕምቲ ብምውሳድ ንዝኽሰሱ ሓይልታት ጸጥታ ኢራን ዝመርሐን ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኣያቶላህ ዓሊ ካመይኒ ሕጉሳት ከም ዘይኮኑ፡ ሮይተርስ የመልክት። ፈረንሳ፡ ንሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ንምሕጋዝ ድሉውነታ ኣረጋጊጻ ብሪጣንያን መጥቃዕቲ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ከም ዘካየደት፡ መርበብ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። ከምኡ’ውን ኣብ ኣቡዳቢ - ርእሰ ከተማ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፡ ብመጥቃዕቲ ኢራን ሓደ ሰብ ክቕተል እንከሎ፡ ኣብ ክውየት ድማ ብተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ዝሓለፈ ሰንበት’ውን ኢራን ኣብ ከተማ ፈረንሳ፡ ዒላማ መጥቃዕቲ ኢራን ንዝኾና ዘለዋ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ክትሕግዝ ድልውቲ ከም ዘላ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ጂን ኖኤል ባሮት ትማሊ ሰኑይ ኣፍሊጡ። ዘላ ናይ መልሰ ግብሪ መጥቃዕትታት ደው ከተብልን ኣብቲ ዞባ ናብ ሰላም ዝመርሕ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምምጻእ ጥራይ ክትጽዕትን ድማ ጸዊዑ። ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ኣቡዳቢ (ዋና ከተማ ሕ.ኢ.ዓረብ) ኣብ ዝርከብ መዓስከር ሓይሊ ባሕሪ ፈረንሳ ብዘካየደቶ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ልዕሊ ኣባላት ናይቲ ሓይሊ ባሕሪ ዝኾነ ጉድኣት ከም ዘይበጽሐ ሓቢሩ። እቲ ሚኒስተር ኣብ መወዳእታ፡ ኢራን እቲ ሚኒስተር፡ “ኣብ ወሽመጥ ዓረብ ዝርከባ ኣብ ወተሃደራዊ ዒላማ ኢራን ኣትየን ዘለዋ መሻርኽትና ዝኾና ሃገራት ንምሕጋዝ ኣበርክቶ ክንገብር ድሉዋት ኢና ዘለና፡” ክብል ገሊጹ። ንሱ ቀጺሉ፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ቅድሚ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብምቕራብ ጥራይ ዘድሊ ሕጋውነት ክረኽባሉ ይኽእላ ከም ዝነበራ’ውን ኣረዲኡ። ሚኒስተር ባሮት ወሲኹ፡ ኢራን እተካይዶ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ናቕፋ ቁ.18-20፡ ፊት ከረን ሆቴል 120730 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ሰንተራል 03/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 1246, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02889", "text": "እስራኤል ኣብ ልዕሊ እቲ ብኢራን ዝድገፍ ሕዝቡላህ ናይ ሊባኖስ ሓድሽ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ከም ዘካየደት፡ ትማሊ ሰኑይ ገሊጻ። ሕነ ንምፍዳይ ኣብ እስራኤል ናይ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመ ድሕሪ ምግላጹ እዩ። እስራኤል ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ከባቢ ከተማ በይሩት ኣብ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ፡ ላዕለዎት መራሕቲ ሕዝቦላህ ዒላማ ከም ዝኾኑ’ውን ገሊጻ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብወገኑ፡ እቲ መጥቃዕቲ ኣካል ናይቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕቲ ምዃኑ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ደብዳብ ኢራን ንሰሙናት ክቕጽል ከም ዝኽእል ሓቢሩ። ሰራዊት እስራኤል፡ ኣብ ልዕሊ ሕዝቦላህ ዝካየድ መጥቃዕቲ ክቕጽል ከም ዝኽእል ብምጥቃስ፡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ነበርቲ ደቡባውን ምብራቓውን ክፋል ሊባኖስ ንድሕነቶም ክብሉ መረበቶም ሓዲጎም ክወጹ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ። እስራኤል ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸመት፡ ሕዝቦላህ ብቕትለት ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላህ ዓሊ ካመይኒ", "char_count": 563, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "248bb6445f3c483d567ed3341e40537da1b4945d4ac2e9439c68223c76713a08:02890", "text": "ኣብ ዶባት ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን፡ ኣብ መንጎ ሓይልታት ክልተአን ሃገራት ብዘጋጠመ ግጭት ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ዘይመልእ ግዜ ጥራሕ ኣስታት ሓሙስ ክሳብ ቀዳም ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ ደማዊ ግጭት፡ መብዛሕትኦም ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ዝርከብዎም 78 በርጌስ ከም ዝተቐትሉ ኣረዲኡ። 1000 ኣፍጋናውያን ከም ዝሞቱ፡ ሰበ ስልጣን ጣሊባን ሓቢሮም። ፓኪስታን፡ ዕጡቓት ጣሊባን ናይ ኣፍጋኒስታን ኣብ ዶብ ንኽልተ ካብ ወተሃደራታ ድሕሪ ምቕታሎም፡ ከም መልሰ ግብሪ ኣብ ልዕሊ እታ ጎረቤታ ዝኾነት ሃገር ደብዳብ ነፈርቲ ከም ዘካየደት እያ ትገልጽ። ሚኒስተር ዜና ኣፍጋኒስታን ኣታውላህ ታራር ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ካብ ዝሓለፈ ሓሙስ ጀሚሩ በቲ ግጭት ብውሕዱ 415 ዕጡቓት ጣሊባን ክቕተሉ እንከዉ፡ ካልኦት ልዕሊ 580 ኣፍጋናውያን ድማ ቆሲሎም ከም ዘለዉ ገሊጹ። ሚኒስተር ምክልኻል ፓኪስታን ክዋጃ ኣሲፍ፡ ንኣፍጋኒስታን ዝመርሕ ዘሎ ጣሊባን ሽበራውያን ሓይልታት ብዶብ ኣስሊኹ ናብ ፓኪስታን ይልእኽ ከም ዘሎ ወቒሱ። እቲ ሚኒስተር ቀጺሉ፡ 182 መፈተሺ ነቝጣታት፡ 185 ታንክታትን ድሩዓት መካይንን ኣፍጋኒስታን ብመጥቃዕቲ ነፈርቲ ፓኪስታን ከም ዝዓነዋ ሓቢሩ። ካብ መጋቢት 2024 ጀሚሩ ኣብ ዶባት ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ዝተኸስተ ግጭት እናጉሃረ ይመጽእ ምህላዉ እዩ ዝግለጽ። ኣፈኛ መንግስቲ ኣፍጋኒስታን ሃምዱላህ ፊትራት ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ በቲ ኣብ ዶብ ክልተአን ሃገራት ካብ ዝሓለፈ", "char_count": 815, "topic": null, "issue_date": "2026-03-03", "source_pdf": "haddas_eritra_03032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02891", "text": "ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ፡ ብ27 ለካቲት ኣብ ከተማ ዓሰብ፡ ኣብ ሕግን ስነ-ምግባርን ዘተኰረ ሰሚናር ንልዕሊ 500 መንእሰያት ሰራሕተኛታት ኣካዪዱ። እቲ ብቐንዱ ኣብ እሩም ስነ-ምግባር ከምኡ’ውን ኣገዳስነት ሕግን ዓይነታቱን ዘተኰረ ሰሚናር፡ ገበናትን ሓደጋታትን ብንቕሓትን ዕዙዝ ተሳትፎን ብምግታእ፡ ሰላም ንምዕቃብን ብሉጽ ሕብረተሰባዊ ክብሪታት ንምውርራስን ዝዓለመ’ዩ ነይሩ። ኮሎኔል መሓሪ ኣስዒቡ፡ ኤርትራ ሰላማን ቅሳነትን ዓቂባ ዘላ፡ ሳላ’ቲ ገበን ዝጽይን ጭዋ ኤርትራዊ ባህሊ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ እዚ ብሉጽ ባህሊ ክዕቀብን ክውረስን ስለዝግባእ፡ ብውህደት ምስራሕ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። ሕጊ ዘይምፍላጥ ካብ ተሓታትነት ስለዘየድሕን፡ ገበናውን ሲቪላውን ሕግታት ኤርትራ ብግቡእ ምፍላጥን ምትግባርን ከምዘድሊ ብምግላጽ፡ ግዜ ካብ ዘባኽን፡ ባህሊ ካብ ዝብርዝን ንገበን ካብ ዘተባብዕ ባህሪያትን ትሕዝቶታትን ክጥንቀቑ፣ ገበናትን ገበነኛታትን ንምቅላዕ ድማ ንቑሕ ተሳትፎ ክህልዎም ተላብዩ። ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ ኣብ መወዳእታ፡ መንእሰያት ሰራሕተኛታት ኣብ ስርሖም፡ ከምኡ’ውን ካብ ስራሕ ወጻኢ ንሕብረተሰብን ንኣሽቱ ወለዶታትን ኣርኣያ ክኾኑ ተማሕጺኑ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ፖሊስ ምስ ህዝብን መንእሰያትን ዘካይዶ ርክባት፡ ኣፍልጦኦም ኣብ ሕጊ ዘዕቢ ብምዃኑ፡ ቀጻልነት ክህልዎ ኣዘኻኺሮም።", "char_count": 770, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02892", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ዝዋደድ ዘሎ ኮማዊ ሆስፒታል፡ ተሪፍዎ ዘሎ ህንጻዊ ስራሓት ብዝቐልጠፈ ተዛዚሙ ኣገልግሎት ዝህበሉ ኩነታት ክፍጠር፡ ነበርትን ሰብ-ሞያ ጥዕናን ጸዊዖም። ሓላፊ ማእከል ጥዕና ሃይኮታ ነርስ ዓብዱላሂ ሁመድ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣብ’ቲ ከባቢ ንዘሎ ቁጽሪ ተገልገልቲ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ኮማዊ ሆስፒታል ክዋደድ ምውሳኑ ዝምስገን’ኳ እንተኾነ፡ ህንጻዊ ስራሓቱ ምሉእ ብምሉእ ከይተዛዘመ ብምቊራጹ፡ ተገልገልቲ ንዝለዓለ ሕክምና ናብ ተሰነይን ባረንቱን ይለኣኹ ምህላዎም፡ እዚ ድማ ኣብ’ተን ትካላት ጥዕና ጸቕጢ ይፈጥር ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣብ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ሰለስተ መደበራትን ሓንቲ ማእከል ጥዕናን ከምዘለዋ ዝጠቐሰ ነርስ ዓብዱላሂ ብተወሳኺ፡ ምስ ዝዓቢ ዘሎ ንቕሓትን ዝርአ ክብደት ጥዕናዊ ጸገማትን፡ ቁጽሪ ንዝለዓለ ሕክምናዊ ረዲኤት ዝለኣኹ ሕሙማትን ብመጥባሕቲ ዝሓርሳ ነፍሰ- ጾራትን ይውስኽ ብምህላዉ፡ እቲ ኮማዊ ሆስፒታል ብዝቐልጠፈ ኣገልግሎት ንኽጅምር፡ ዝምልከቶም ኣካላት ስጉምቲ ክወስዱ ኣተሓሳሲቡ። ነበርቲ ብወገኖም፡ ብሰንኪ ምድንጓይ ህንጻዊ ስራሓት ናይ’ቲ ሆስፒታል፡ ዝለዓለ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ንምርካብ ዘሕልፍዎ ዘለዉ ሃልኪ ኣብ ግምት ኣትዩ፡ እቲ መስርሕ ክቀላጠፍ ተላብዮም። ጨንፈር ኣገልግሎት ዞባዊ ቁጽጽር ዞባ ማእከል፡ ኣብ ምርግጋጽ ብቕዓትን ድሕነትን ሕርሻዊ ምህርቲ ኣተኲሩ ይሰርሕ ከምዘሎ፡ ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር ኣቶ ዮውሃንስ ገብረወልድ ሓቢሩ። እቲ ጨንፈር፡ ብመሰረት ኣብ 2022 ዝወጸ ንውሸባ ብቚሊ ዝምልከት ኣዋጅ፣ ጸባን ውጽኢት ጸባን ዝምስራሓ ትካላት ከማልእኦ ዘለወን ደረጃታት ንምውሳን ዝወጸ ሕጋጋት፣ ከምኡ’ውን ንኣተሓሕዛ፡ ኣጠቓቕማ፡ ኣተዓቓቕባን ኣወጋግዳን ጸረ-ባልዕ ንምውሳን ዝወጸ ሕጋዊ ምልክታ፡ ዕቱብ ቁጽጽራዊ ስርሓት የካይድ ከምዘሎ ገሊጹ። ኣብ 2025 ኣብ 4 ንኡሳን ዞባታት ኣብ ዝርከባ 23 ዓድታት፡ 112 ሓረስቶት ዝተሳተፍዎ መደብ ምብዛሕ ምሩጽ ኣዝርእቲ ኣእካል ኣብ ልዕሊ 70 ሄክታር ክካየድ ከሎ፡ ካብ ምምራጽ ግራት ክሳብ ምህርቲ ናብ መኽዘን ዝኣትወሉ ብዝተገብረ ቁጽጽራዊ ስርሓት፡ እቲ ኣብ ኣስታት 46 ሄክታር ዝለምዐ ጥራይ ቅቡል ኰይኑ ከምእተረኽበ፡ ኣቶ ዮውሃንስ ኣፍሊጡ። ንምብዛሕ ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ ኣመልኪቱ ድማ፡ 18 ሓረስቶት ዘሳተፈ ፈተነ ኣብ ኣስታት 9 ሄክታር ንምክያድ ካብ ዝተዓደለ ልዕሊ 113 ኩንታል ቀዳማይ ወለዶ ዓሌት ኤለክትራ፡ 949 ኵንታል ምሩጽ ዘርኢ ከምእተኣከበ ሓቢሩ። ኣቶ ዮውሃንስ ወሲኹ፡ ካብ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ዝመጸ ብቕዓቱ ዝተረጋገጸ ልዕሊ 280 ኩንታል ካልኣይ ወለዶ ዓሌት ኤለክትራ’ውን፡ ኣብ ሳልሳይ ወቕቲ ናይ 2025 ን22 ሓረስቶት ከምእተዓደለ፣ ግቡእ መስርሕ ቁጽጽር ሓሊፉ ድማ ኣብ መኽዘን ከምዝእከብ ገሊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ ብውልቂ ኣብ ዝውነና ጸባን ስጋን ውጽኢቱን ዝምስርሓ 14 ትካላት ብዝተገብረ ቁጽጽራዊ ስራሕ፡ ናይ ንጽህናን ብቕዓትን ጉድለት ንዝተረኽበን ናይ ጽሑፍ መጠንቀቕታ ከምእተዋህበ ብምብራህ፡ ሓረስቶት ምንጮምን ብቕዓቶምን ዘይተረጋገጸ መድሃኒታት ካብ ምጥቃም ክቑጠቡ መኺሩ።", "char_count": 1703, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02894", "text": "ኣብ መደበር ጥዕና ትንሽኣይ ዝወሃብ ዘሎ መሰረታዊ ሕክምናዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ማእከል ጥዕና መንሱራ ከጋጥም ዝጸንሐ ጻዕቂ ተገልገልትን ጸቕጢ ስራሕን ኣብ ምቅላል ልዑል ኣስተዋጽኦ ከምዘለዎ ተገሊጹ። ብምጥቃስ፡ ሞያዊ ዓቕሚ-ሰብን ላቦራቶሪን ቈላሕታ ክግበረሉ ኣዘኻኺሩ። ነበርቲ ብወገኖም፡ ኣብ ማእከል ዓዶም ብቐረባ ዝግልገሉሉ ባይታ ምርካቦም ካብ ሃልኪ ግዜን ጉልበትን ከምዘናገፎም ብምጥቃስ፡ ዝነብሩሉ ከባቢ ካብ ማእከል ጥዕና መንሱራ ራሕቂ ስለዘለዎ፡ ዝወሃብ ዘሎ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዝያዳ ክሰፍሕን ክምዕብልን ተላብዮም። ሓላፊ መደበር ጥዕና ትንሽኣይ ነርስ ኣማኑኤል ተወልደ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣገልግሎታት ቀዳማይ ረዲኤት፡ ክንክን ነፍሰ-ጾራት፡ ክታበትን ክንክን ህጻናትን፡ ኣገልግሎት ሕርሲ፡ ወለንታዊ መርመራን ካልእን ከምዝወሃብ ብምጥቃስ፡ እዚ ንቁጽሪ ናይቶም ናብ ማእከል ጥዕና መንሱራን ካልኦት ትካላት ጥዕናን ዝለኣኹ ዝነበሩ ተገልገልቲ ከምዘጉደሎ ኣረዲኡ። ብዘይካዚ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ መንሱራ፡ ነበርቲ ምግራሕን ትንሽኣይን ሕጽረት መምሃሪ ክፍልታት ንምቅላል፡ ገንዘቦምን ጉልበቶምን ኣወሃሂዶም ተበግሶ ወሲዶም ተወሰኽቲ ክፍልታት ይሃንጹ’ለዉ። ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ትንሽኣይ ኣቶ ዮውሃንስ እያሱ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምስ ምውሳኽ ቁጽሪ ተመሃሮ፡ ብፍላይ ኣብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ጽበት ክፍልታት ብምኽሳቱ፡ ህዝቢ ልዕሊ 2 ሚልዮን ናቕፋ ገንዘባውን ጉልበታውን ኣበርክቶ ብምግባር ይነጥፍ ከምዘሎ ኣብ’ታ መደበር ጥዕና ዘጋጥም ሕጽረት ንምምላእ፡ ብደረጃ ኮም ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ብዝተወስደ ተበግሶ፡ ንመጸበዪ ነፍሰ-ጾራትን ኣገልግሎት ኣምቡላስን ዝውዕል ኣስታት 350 ሽሕ ናቕፋ ገንዘባዊ ኣበርክቶ ከምእተገብረ", "char_count": 970, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02895", "text": "ርእሰ-መምህራን መባእታን ማእከላይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ምግራሕን ትንሽኣይን ብወገኖም፡ ሳላ’ቲ ዝተወስደ ተበግሶ ብጠቕላላ 5 መምሃሪ ክፍልታት", "char_count": 92, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02897", "text": "ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና 8ይ ክፍሊ ካብ 80 ሚእታዊት ንላዕሊ ንዘምጽኡ 48.6 ሚእታዊት ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 1203 ብሉጻት ተመሃሮ፡ ሽልማት ዒንደማሶ ተዓዲሉ።", "char_count": 116, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02898", "text": "ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) “ዕጥቅና ፍልጠት፡ ዕላማና ልምዓት” ብዝብል ቴማ ብ27 ለካቲት ኣብ ስታድዩም ከተማ መንደፈራ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት መበል 11 ዙርያ ምሽላም፡ ንኡስ ዞባ መንደፈራ 235፡ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ 223፡ ንኡስ ዞባ ዓዲዃላ ድማ 170 ተመሃሮ ብምስታፍ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ክስርዓ ከለዋ፡ 124 ተመሃሮኣ ዝተሸለሙ ቤት- ትምህርቲ ማእከላይ ደረጃ ድባርዋ ድማ ጎብለል ቤት-ትምህርቲ ብምዃን ቀዳመይቲ ወጺኣ።", "char_count": 285, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02899", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247", "char_count": 94, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02900", "text": "ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ሓላፊ ጨንፈር ሃማመተኤ ዞባ ደቡብ ኣቶ ግርማይ ገብሩ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ማሕበር ንብሉጻት ተመሃሮ ብምትብባዕ ኣብ ብቕዓትን ተወዳዳርነትን ትምህርቲ ልዑል ጠመተ ገይሩ ይሰርሕ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ምስጢር ዓወት ተመሃሮ", "char_count": 155, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02901", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ይስራሕ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን እወታዊ ጽልዋ ከምዝህልዎ ዘለዎም እምነት ገሊጾም። ንዝተዋደደ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዝጎደሎ መሊእካ ቀጻልነቱ ምውሓስ ሓላፍነት ተጠቀምቲ ስለዝዀነ ተበግሶ ከምእተወስደ ብምግላጽ፡ ንኣበርክቶ ህዝቢ ኣመስጊኑ። ኣባላት ኮሚተ ህንጸት ተወሰኽቲ መምሃሪ ክፍልታት ድማ፡ ብመንግስቲ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ትካል ብ1979 ኣርባዕተ ኣባላት ኣብ ወጻኢ ብክልሰ- ሓሳብን ግብርን ድሕሪ ምስልጣን ኣብ 1987 ኣብ ዓሬርብ ከምእተመስረተ፣ ድሕሪ ናጽነት ድማ ፈለማ ካብ 1992 ኣብ ማይተመናይ ንጥፈታቱ ክቕጽል ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ 2004 ዘመናዊ መሳርሒታት ብምዕጣቕ ናብ’ዚ ሕጂ ተደኲኑሉ ዝርከብ ዓዲ-ጓዕዳድ ብምግዓዝ ንጥፈታቱ ኣብ ምስልሳል ከምዝርከብ", "char_count": 512, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02902", "text": "ኣብ’ቲ ትካል፡ ኣብያተ-ዕዮ ሰብ-ሰርሖ መሓውር፡ ደገፍ ኣካላት፡ መራዅስን ዓረብያ ስንኵላንን፡ ከምኡ’ውን ቤት- ዕዮ ንመነቓቕሒ ቈልዑ ዘገልግል ንዋት ከምዝርከብ፣ ኣብ መጻኢ ድማ ዘመናዊ መሳርሒታት ብምትእትታው ንስንኵላን ዘገልግል ሞተር ብሽክለታ ንምፍራይ መደብ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ሞያዊ ዓቕሚ ኣባላት ንምዕባይ ስልጠናታት ከምዝውደብ ዝጠቐሰ ኣቶ ጃብር፡ ምስ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብምርድዳእ፡ ብደረጃ ሰርትፊኬት ከምዘሰልጠነ፣ ኣብ መጻኢ ድማ ናብ ደረጃ ዲፕሎማ ንምዕባዩ ከምዝስራሕ ኣነጺሩ።", "char_count": 307, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02903", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መደብ ጽባቐ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክኢ ንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ተራብ 14፡25 ቀስተ ድሕነት 14፡50 ሃብቲ ባሕሪ 15፡20 ህርመት 16፡25 ካብ ዞባታት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ድረፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ማእገር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት - ውልቃዊ ጻዕሪ፡ ግቡእ ምክትታልን ናብዮትን ወለዲ፡ ከምኡ’ውን ተራ መምህራን ስለዝዀነ፡ ንኹሎም ዮሃናኡ ገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር ህብትዝጊ ኪዳነ ድማ፡ ሽልማት ዒንደማሶ ኣብ ተመሃሮ ፍናንን ድፍኢትን ፈጢሩ ንዝበለጸ ዓወት ክጽዕሩ ሓጋዚ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ተመሃሮ ብዘመዝገብዎ ዓወት ከይተዛነዩ ንዝበለጸ መጻኢ ክሰርሑ ኣተሓሳሲቡ። ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃብተኣብ ተስፋጽዮን ብግደኡ፡ ተመሃሮ ኣመዝጊቦምዎ ዘለዉ ዓወት ከም መንጠሪ ባይታ ንዝበረኸ መድረኽ ተጠቒሞም ኣበርቲዖም ክሰርሑ፣ ወለድን መምህራንን ድማ ዝያዳ ከተባብዕዎም ተማሕጺኑ። ብምትሕብባር ሚኒስትሪ ትምህርትን ሃማመተኤን ኣብ 2014 ዝፈለመ ዞባዊ ሽልማት ዒንደማሶ፡ ኣብ 11 ዙራት ን4,667 ተመሃሮ ተዓዲሉ’ሎ። 7ይ ክፋል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ቆላሕታ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 4 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.158", "char_count": 819, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02904", "text": "13 ለካቲት, 2026 ኢትዮጵያ ናይ 3 ሽሕ ዓመት ታሪኽ ዘለዋ ሃገር ከም ዝኾነት፡ “ሓበሻ” ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ ንኣሽሓት ዓመታት ብሓድነት እናተሰጋገረ ዝመጸ ህዝቢ ከም ምዃኑ ብቐጻሊ ኣብ ፖለቲካዊ ወግዕታት ዝስማዕ ኣበሃህላ እዩ። እዚ ኣመጻጽኣ እዚ ከኣ ንዝለዓል ታሪኻዊ ሕጋውነት ከም መርትዖ ኮይኑ ክቐርብ ከም ዝኽእል ክግለጽ ይስማዕ። ሓይሊ ዘለዎ ትረኻ ይመስል። ኣጋጋዪ ታሪኽ ሓሶት ከኣ እዩ። ንቕድሚት ክንግስግስ እንድሕር ኴንና፡ እንታይነት ስልጣነን ጽውጽዋይን ኣነጺርና ክንፈልዮ ኣለና። “ኢትዮጵያ” ዝብል “ኢትዮጵያ” ዝብል መጸውዒ ናይ ሃገር ሽም መጸውዒ ናይ ሃገር ሽም ኣይነበረን ኣይነበረን ምስ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ዝዳወባ ጥንታዊ ሃገራት “ኣትዮፕያ” ዝብል መጸውዒ ንፍልይቲ ሃገር ዝወሃብ ሽም ኣይነበረን። መንግስቲ ዝጽወዓሉ ሽም ኣይኮነን ነይሩ። ብዓሌት ናይ ዝቘመት መንግስቲ መጽውዒ እውን ኣይኮነን። ከም ሂሮዱትስ ዝኣመሰሉ ቀዳሞት ጸሓፍቲ ‘ኣይትዮፐስ’ ዝብል ቃል ክጥቀሙ ከለዉ፡ ትሕቲ ደቡባዊ ግብጺ ንዝነብሩ ጸሊም ሕብሪ ቈርበት ንዘለዎም ህዝቢ ከም ሓፈሻዊ መጸውዒ ይጥቀሙሉ ነይሮም። እቲ ቃል ካብ ቋንቋ ግሪኽ ክትርጎም ከሎ “ሓረሮ ገጽ” ዘለዎ ሰብ ማለት እዩ። ኣብ ሓደ እዋን ኣብ ናይ ሎሚ ሱዳን ኣብ ዝርከብ ኑባ ዝነበረ ንግስነት ኩሽ ከመላኽት ይኽእል ነይሩ። ኣብ ካልእ ግዜ ድማ ክሳብ ህንዲ ንዘሎ ህዝቢ ከም መጸውዒ የገልግል ነይሩ። ሓንቲ ብቀጻልነት ዝቘመት ኢትዮጵያ እትበሃል ኣሃዳዊት ፖለቲካዊ ኣካል ከም ዝነበረት ዝገልጽ ቃል ግን ኣይኮነን። ዘልኣለማዊ ሃገር የለን ዘልኣለማዊ ሃገር የለን መረጋገጺ ጥንታውነት ታሪኽ ሃገር ምእማን፡ ዝሓመመ ታሪኽ ክዝቕብብ ከሎ ዘርእዮ ምልክት ገይርካ ክውሰድ ይከኣል። መራሕቲ ኢትዮጵያ ብቐጥታ ካብ እስራኤላዊ ንጉስ ሰሎሞንን ካብ ንግስቲ ምድሪ ሳባን ካብ እተወልደ ወዲ ዝወረደ ሓረግ ከም ዘለዎም ክገልጹ ከለዉ ካብ ጥንታዊ ናይ መንግስቲ ሰነዳት ዝረኸብዎ ዛንታ ኣይኮነን። ኣብ መበል 13 ክፍለ ዘበን (ብሓደ ካህን) ዝተጻሕፈ “ክብረ ነገስት” ካብ ዝተባህለ ልብ ወለዳዊ ናይ ብራና መጽሓፍ ካብ ዝተዘርግሐ ዕላል ዝተወስደ እዩ። እቲ መጽሓፍ ካብ 1270 ንደሓር ‘ሓረግ ሰሎሞናውያን ኢና’ ዝብሉ ስልጣን ንግስነት ዝግበኦም ተፈራሕቲ ቅዱሳን ዓሌት ክመስሉ ኣኽኢሉዎም እዩ። ‘ሓበሻ’ ክበሃል ከሎ ብሚልዮናት ንዝቝጸሩ ሰባት ባህላዊ መንነት ዝህብ ክኸውን ይኽእል። ካብ ጥንቲ እናተሰጋገረት ናይ ዝመጸት ቀዋሚ ሃገር መጸውዒ ግና ኣይኮነን። ኣብ ናይ ደቡብ ዓረብ ጥንታዊ ጽሑፍን ስዒቡ ኣብ ዝተሰነደ እስላማዊ ጽሑፋትን ነናቱ ትርጉም ሒዙ ይርከብ። ኣብ ከባቢ 7ይ ክፍለ ዘበን ሓበሻ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ዝካየድ ንግድን ዲፕሎማስያዊ ምንቅስቓስን ብዝተተሓሓዘ እኳ እንተተዘከረ፡ ከም መለለዪ ከባቢታትን ባህልን እምበር ኣብ ሓንቲ ቀዋሚት ሃገር ናይ ዝነበረ ሓደ ዓሌት ኣየመላኽትን። ኣብ ታሪኽ ከም ዝምዕብሉ መንነት ህዝብታት፡ ብስደትን ብምትሕውዋስ ቋንቋታትን ምቅይያር ሃይማኖታትን ሓበሻ ዝብል ቃል ኣብ ሓደ ከባቢ ከም መለለዪ ኮይኑ ከገልግል ይኽእል። ሰለስተ ሽሕ ዓመት ብቀዋሚ ዝጸንሐት ሃገር ከም ዘላ ‘ሓበሻ’ መመሳኸሪ ቃል ኣይከውንን። ሓበሻ ናይ ሃገር ሽም ኣይኮነን። ናይ ብሄር ወይ ዓሌት ሽም ኣይኮነን። ናይ ቋንቋ ሽም እውን ኣይኮነን። ኣብቲ ማእከላይ ዘበን ዝበሃል መዋእል ኣብ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ዝነበሩ ዙፋናዊ መንግስታት ስልጣኖም ካብ ቅዱስ ዓሌት ከም ዝወረደን ሕጋውነቶም ካልእ ክትንክፎ ከም ዘይክእልን ዝጥቀሙሉ መሳርሒ ከምዚ ዓይነት ምስ ስነ መለኮት ዝተኣሳሰረ ሜላታት እዩ ነይሩ። ሕጂ ብብዙሓት ዝእመነሉ ነገስታት ኣኽሱም ካብ ጥንቲ ኣትሒዞም ብወግዒ ንሃገሮም ‘ኢትዮጵያ’ ኢሎም ይጽውዕዋ ክም ዝነበሩ እዩ። ከም እዚ ሕጂ ዝንገር ዘሎ ኢትዮጵያ ዝበሃል ልኡላዊ መንግስቲ ኣብ ኣኽሱም ተተኺሉ ምንባሩን ክሳብ ሕጂ ይቕጽል ከም ዘሎን ዘረጋግጽ ታሪኽ የለን። ኣኽሱም ናይ ገዛእ ርእሳ ታሪኽ ነገስታት እትገልጸሉ ጽሑፋት ውቑር ኣእማንን ናይ ወርቂ ባጤራታትን ገዲፋ እያ። ኢትዮጵያ ዝበሃል ብዘይ ምቍራጽ ን3000 ዓመታት ዝጸንሐ መንግስቲ ወይ ብዕሊ ዝፍለጥ ፍሉይ ፖለቲካዊ ኣካል ሃልዩ ኣይፈልጥን። ኩሉ ዝፈልጦ ናይ ጥንታዊት ኣኽሱም ድሙቕ ስልጣነ ነይሩ እዩ። ኣኽሱም እናዛሕተለት ምስ መጸት ግና ኣብ ክርስትናዊ ባህሊ ዝተሰረታ ኣብ ዝገፍሕን ዝጸብብን ተቐያያሪ ግዝኣታት ዝቘማ ፖለቲካዊ ኣካላት ይድኰና ነይረን። እዘን መንግስታት እዚአን ግና ‘ኢትዮጵያ’ ካብ ዝበሃል 3 ሽሕ ዓመታት ብዘይ ምቍራጽ ካብ ዝጸንሐ ልኡላዊ መንነት ዝወጻ ኣይኮናን። ስልጣነ ነይሩ ዶ? ኢልና ምስ እንሓትት “እወ” ዝብል መልሲ ንረክብ። ብዘይ ምቍራጽ ኣሽሓት ዓመታት እናተሰጋገረ ዝመጸ መንግስቲ’ኸ ኣሎ ዶ? ኣይፋሉን። ጽውጽዋይን ፖለቲካን ክደራበሽ የብሉን። እዚ ኩሉ ክትዕ እዚ ኩሉ ክትዕ ንምንታይ ኣድለየ፧ ንምንታይ ኣድለየ፧ ናይ 3 ሽሕ ዓመት ትረኻ ዝተቓወመ ኣንጻር ኢትዮጵያ መጥቃዕቲ ከም ዝኸፈተ ክሕሰብ የብሉን። ኣኽሱም ኣብ ጥንታዊ ዓለም ሓንቲ ካብ ሓያላን መንግስታት ምንባራ ዘይከሓድ እዩ። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድሕሪ ኣኽሱም ተጋሂደን ንኣማኢት ዓመታት ዝጸንሓ ናይ ክርስትያናዊን ሓያሎ እስላማዊ ኢማራትን መንግስታትን ሓሊፈን እየን። ስልጣነ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ታሪኽ ኣፍሪቃ ዝዓዘዘ ስፍራ ዝሓዘ ምዃኑ ዘይስሓት እዩ። ዕብየት ሃገር ንምግላጽ ግና ጃህራን ምግናንን ኣየድልዮን። እዚ ሎሚ ከም ወግዓዊ ሽም ኮይኑ ዝስማዕ ‘ኢትዮጵያ’ ዝብል መጸውዒ ኣብ ፈረቓ 20 ክፍለ ዘበን ብፍላይ ድሕሪ 1945 ዝረዓመ እዩ። ኣብ ዲፕሎማስያውን ሃይማኖታውን መደረታት እትጥቀመሉ ቃል መለለዪ 3 ሽሕ ዓመት ዝጸንሐት ሃገር ገይርካ ክውሰድ የብሉን። ተለቂሕካ ናብ ርእስኻ ዘርዓምካዮ መጸውዒ ከም መበቈላዊ ወናኒ ኴንካ ክትቀርበሉ ኣይትኽእልን። ቀርኒ ኣፍሪቃ ብብዙሕነት ቋንቋታት፡ ዓሌታትን ሃይማኖታትን ዝልለ ዞባ ከም ምዃኑ፡ ኩሻውያን፡ ሴማውያን ኒሎቲክን ሙስሊምን ክርስትያንን፡ ሰበኽሳግምን ቈለታይን ዝሓቍፍ እዩ። ነዚ ኩሉ ሓደ መንነት ክትህቦ ኣሽማት ክዘብሉ፡ ኣሽማት ክዘብሉ፡ መንግስታት ከኣ ይልቅሑ መንግስታት ከኣ ይልቅሑ “ሓበሻ” ዝበሃል “ሓበሻ” ዝበሃል ብቀዋሚ ዝነብር ብቀዋሚ ዝነብር ቀዳሞት ግሪኻውያን ንጂኦግራፊያዊ መግለጺ ዝተጠቕሙሉ ሽም፡ ከም ኣይፈጥርን። ናይ ልቓሕ ኣስማት እውን እንዳማትካ ክትምንዝዕ ኣየኽእልን። ሓይሊ ስልጣነ ኣኽሱም ሓይሊ ስልጣነ ኣኽሱም ኣብ ምንታያ ነበረ፧ ኣብ ምንታያ ነበረ፧ ብቕዓት ኣኽሱም ናብ ማእዝናት ዓለም ኣብ እትገብሮ ርክባት፡ ፍሉይነትን ብዙሕነትን ካልኦት ኣብ ምቕባል እተጥርዮ ዝነበረት ሓይሊ ይምርኮስ። ኣብ ጥንታዊት ኣኽሱም ናይ ርሑቕ ሃገር ቋንቋ፡ ወይ ሓደስቲ ሃይማኖታት ናይ ጓና ተባሂሉ ኣይጕሰን። ሓያል ፖለቲካዊ ምቅይያራት ዝብድህ ፖሊሲታታ ከኣ ነዊሕ ግዜ ክትሰርር ኣኽኢሉዋ እዩ። ታሪኽ ኣኽሱም ህያው እምበር ብግዜ ዝደስከለ ኣይኮነን። ኢትዮጵያ ከኣ ካብዚ ታሪኽ እዚ ክትመሃር ኣለዋ። ባህሊ ጽውጽዋይ እንተገደፈቶ ክብራ ዝግፈፍ ኣይኮነን። ከም ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ዘመነ መግዛእቲ ባዕድነት ዝተደኰነት ሓዳስ ሃገር ምዃና እንተኣመነት ዝጎድላ ነገር የለን። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ነቲ ኣሲሩ ሒዝዋ ዘሎ ገመድ ታሪኽ ሓሶት ብምብታኽ ሓራ ክትወጽእ ትኽእል እያ። ሓቅነት ስልጣነ ክረጋገጽስ ን3 ሽሕ ዓመት ንድሕሪት ብዝተዘርግሐ ዕምቈት ክልካዕ ኣየድልዮን። ኣብቲ ዘለዎ ከምቲ ዘለዎ እኹል ስልጣነ እዩ። ዘይከኣል እዩ። ‘ኢትዮጵያ’ ከም ቀዋሚ ‘ሓበሻ’ ካብ ዝብል መበቈል እተደኰነት ፍልይቲ ዘልኣለማዊት ሃገር ከም ዝኾነት ዝኣምን፡ ንታሪኽ ከም ፖለቲካዊ ኣጽዋር ይጥቀመሉ ከም ዘሎ እዩ ዝቝጸር። ካብዚ ፍልይ ዝበለ ሓሳብ ወይ ትረኻ ንዘቕርቡ ማዕረ እቲ ካልእ ኣብዚ ዞባ ዓሚቝ ወለዶ ዘለዎም ወገናት ክስንብዱን ክጕሰዩን ከም መሳርሒ የገልግል። ነዊሕ ወለዶ ምዝርዛር ፍሉይ ዋንነት ሃገር ኣይህብን። ሓረግ ወለዶ ጻድቃን ምቝጻር ቀዋሚ ልኡላውነት", "char_count": 4386, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02905", "text": "ብ18 ለካቲት 2026 ኣብ ‘ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ’ ዓምዲ “ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት” ዝወጸ፥ ‘ስምምዕ ኣልጀርስ 12 ታሕሳስ 2000’ ዝብል ሓረግ ናይ ኣጸሓሕፋ ጉድለት ስለዝነበሮ፡ ‘ሓፈሻዊ ስምምዕ ሰላም ኣልጀርስ 12 ታሕሳስ 2000’ ተባሂሉ ይነበብ። ኢትዮ ኤርትራ ኮምሽን ዶብ ወሳንን ቀያድን ምንጻር ዶባት ድማ ኣብ ክንዲ (13 ሚያዝያ 2000፡) 13 ሚያዝያ 2002 ተባሂሉ ይነበብ። ኢትዮ ኤርትራ ኮምሽን ዶብ ወሳንን ቀያድን ምስኣል ዶባት ዝብል “ብማንዛዊ ኣገባብ ምምልካት ዶባት 30 ሕዳር 2007” ተባሂሉ ይነበብ።", "char_count": 341, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02906", "text": "ብዕለት 25 ለካቲት 2026 ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ዓምዲ “ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት” ብምኽንያት ዓለማዊ መዓልቲ ቋንቋ ኣደ፡ ካብ መርበባት ሓበሬታ ዓለም ዝኣራረናዮ ጽሑፍ ኣውጺእና ነይርና። ‘ቈልዑ ቀንዲ ምክልኻል ብርሰት ቋንቋ’ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ዝተጻሕፉ ዓንቀጻት፡ ኣብ መንጎ ክኢላታት ስነ ልሳንን ብቋንቋ ዝግደሱ ወገናትናን ኣብ ከተማ ከካትዕ ቀንዩ ነይሩ። ኣብ ብሪጣንያ ዝርከቡ ክልተ ማናቱ ኣሕዋት ብህጻንነት ዘማዕበሉዎ ቋንቋ ክሳብ ሕጂ ይጥቀሙሉ ከም ዘለዉ፡ ሲሶ ካብ ማናቱ በይኖም ኣብ ዝውዕሉሉ ዝረዳድኡሉ ቋንቋ ከም ዝፈጥሩ ቀስ ኢሉ እናበለየ ከም ዝኸይድን ጠቒስና ነይርና። ሓዳስ ኤርትራ ምንጪ ዘይምጥቃሱ ግና፡ እቲ ሓበሬታ ልብ ወለዳዊ ዕላል ኣምሲሉዎ ክኸውን ይኽእል እዩ። ሕልኽላኽ ሕጊ ኣመዓባብላ ቋንቋ ዝፈልጡ ክኢላታት ስነ ልሳን ድማ ነዚ እንተነጸግዎ ብዙሕ ዘገርም ኣይኮነን። ስራሕ ጋዜጣ ግና ፖሊሲ መንግስቲ ተኸቲሉ፡ ካብ ስነ ምግባር ዘይወጸ ብምንጪ ዝተደገፈ ሓበሬታ ምቕባል እዩ። ብመሰረት https://www.bbc.com/future/article/20241025-do-twins- have-a-secret-language እቶም ደቂ ዮልደን ዝበሃሉ ኣሕዋት ክሳብ ሕጂ ይጥቀሙሉ ከም ዘለዉ ብሰፊሕ ተገሊጹ ኣሎ። ኣብቲ ናይ ቢቢሲ ዓንቀጽ ብኸምዚ ተገሊጹ ይርከብ An estimated 30-50% of twins develop a shared lang­ guage or particular communication pattern that is only comprehens­ sible to them, known as cryptophasia. The term translates directly from Greek as secret speech. ኣብ ጉግል ብምእታው ‘language created by twins’ ብምፍታሽ ከኣ ኣዝዩ ብዙሕ ሓበሬታ ክርከብ ይከኣል። ብተገዳስነት ብተሌፎን ደዊልኩም ክትእርሙና ንዝፈተንኩም ኩሉኹም የቐንየልና። ሓዳስ ኤርትራ 4 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.158", "char_count": 1136, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02907", "text": "ኣገባብ ኣሰራርሓ ኣብ ፍርጅና ዝርከቡ መዘሓሓሊ ጋዛት ኣገባብ ኣሰራርሓ ኣብ ፍርጅና ዝርከቡ መዘሓሓሊ ጋዛት ብኢንጂ. ሳሙኤል ሰመረ እዋኑ ሰዓት 3፡00 ናይ ለይቲ ብምንባሩ፡ ኣብ’ቲ ገዛ ከቢድ ስቕታ ዝዓብለሎ ሃዋህው እዩ ነይሩ። ኣብ ሳሎን፡ እንትርፎ ብመስኮት ዘሪቑ ዝኣተወ ናይ ወርሒ ብርሃን ዝፈጠሮ ጽላሎት፡ ምንቅስቓስ ዝበሃል ኣይነበረን። ኣብ ክሽነ ግን ጸጸኒሑ ህጡም “ዝዝዝ...” ዝብል ድምጺ ይስማዕ ነበረ። እዚ ድምጺ ነታ ደቂሳ ዝነበረት ስድራ-ቤት ጥራይ እዩ ዝስማዓ ዘሎ። ኣብ ውሽጢ እቲ ጻዕዳ ዝሕብሩ ሳንዱቕ ናይ’ቲ ፍሪጅ ግን፡ ሓደ ወሳኒ ተልእኾ ተጀሚሩ ኣሎ። ኣብ’ቲ ፍርጅ ዝሓደረ ስጋ፡ ዓሳ፡ ጸባ፡ ፍሩታታት ከምኡ’ውን፡ ተረፍ መረፍ መግቢ፡ ኣብ ከይተበላሸወ ክዕቀበሉ ዝኽእል ምቹእ ኵነታት ተቐሚጡ ኣሎ። እዚ መስርሕ እንተ ዘይህሉ ነይሩ፡ ባክተሪያ ኣብ ውሽጢ ሰዓታት ምተቖጻጸርዎ፡ እቲ መግቢ ከኣ ምተበላሸወ። መሳርሒ “ተርሞስታት” እትበሃል፡ ነዚ ለውጢ ኣስተብሂላ፡ መስመር ኤለክትሪክ ናብ ታሕተዋይ ክፋል ዝርከብ ኮምፕረሰር (Compressor) ትልእኾ። ዝበጽሓሉ እዋን፡ ካብ ውዑይ ጋዝ ተመሊሱ ናብ ውዑይን ልዑል ጸቕጢ ዘለዎን ፈሳሲ ይቕየር። እዚ ኣዝሓሊ ባእታ ዋዒኡ ንደገ ብምስዳድ ናብ ስራሕ ክምለስ ድልው ኮይኑ ኣሎ። እምበኣር ብድሕሪ መዘሓሓሊ ትቦታት ናብ “መስፍሒ ቱቦ” (Expansion device) ዝበሃል ሳልሳይ ኣካል ጉዕዞኡ ይቕጽል። እዚ መስፍሒ ቱቦ ኣዝዩ ቀጢን ሻምብቆ ካብ ነሓስ ዝተሰርሐ እዩ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ውሽጣዊ ሰንጣቒቱ ትሕቲ 1 ሚሊ ሜተር ዘለዎ፡ ካብ ዓይኒ መርፍእ ዘይገፍሕ ቱቦ እዩ። እቲ ኮምፕረሰር “ልቢ” ናይ’ቲ ፍሪጅ እንተድኣ ኾይኑ፡ እዚ ሻምብቆ ናይ መስፍሒ ቱቦ ከኣ “ኣርተሪ” ማለት እዩ። ፍሪጅና ካብ መንደቕ እንተ ሰሒብናያ፡ ኣብ ታሕቲ ጸሊምን ከቢብ ቅርጺ ዘለዎን ብሓጺን ዝተሰርሐ ክንርኢ ኢና። እዚ እቲ “ኮምፕረሰር” ዝበሃል ኣካል ኮይኑ፡ ኣብ ውሽጡ ንድፍኢት ዝጥቀመሉ ሞተር ከምኡ’ውን፡ ዘንጊ (Piston) የጠቓልል። እቲ ኣዝሓሊ ጋዝ ናብ’ዚ ኮምፕረሰር ክኣቱ እንከሎ፡ እቲ ዘንጊ ኣብ ውሽጢ ሲሊንደር ንላዕልን ንታሕትን ክንቀሳቐስ ይጅምር እሞ፡ እቲ ትሑት ጸቕጢ ዝጸንሖ ዝንሳፈፍ ዝነበረ ኣዝሓሊ ባእታ R-134a ሃንደበት ተደፊኡ ይጨባበጥ። እቲ ኮምፕረሰር ኣብ ዝውዳኣሉ እዋን፡ እዚ ባእታ ባህሪኡ ይቕይር። ከም ትሑት ዓቐን ዘለዎ ሙቐትን ጸቕጥን ኮይኑ ይኣቱ’ሞ፡ ከም ዝሓርርን ልዑል ጸቕጢ ዘለዎን ሙቐቱ ናብ 80 – 90 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ዝዓረገ ጋዝ ኮይኑ ይወጽእ። እቲ ልዑል ጸቕጢ ዘለዎ R-134a ፈሳሲ ናብ’ዛ ንእሽቶ መኽፈቲ ብሓይሊ ክኣቱ እንከሎ፡ዘይተኣደነ ምፍሕፋሕን ተጻብኦን የጋጥሞ። ብቕጽበት፡ ብሙቐት ናይ’ቲ R-134a ካብ ልብጥ ዝበለ 35°C ናብ -26°C ይወርድ። ሕጂ እቲ ኣዝሓሊ ባእታ ካብ’ቲ ዘቐመጥናዮ ስጋ፡ ዓሳ፡ ጸባ፡ ፍሩታታትን ተረፍ መረፍ መግብን ሙቐት ንክወስድ ድልው ይኸውን። ዛንታና ብዛዕባ ሓደ ቀመማዊ ባህርይ ናይ ሓደ ኣዝሓሊ (Refrigerant) ባእታ ኮይኑ፡ ብዓውዲ ኬሚስትሪን ቴክኒሻናትን ብ“R-134a” ዝፍለጥ እዩ። እዚ ኣዝሓሊ ባእታ’ዚ ብሉጽ ስነ-ጥበባዊ ስራሕ ኮይኑ፡ ዘይርአን ጨና ዘይብሉን እዩ። ዘይከምቶም ኣብ መጀመርታ መበል 20 ዘመን ዝነበሩ መርዛማት ወይ ተቓጸልቲ ዝኾኑ መዝሓሊ ጋዛት፡ R-134a ጕድኣት ዘየውርድ ከም ዝኽውን ኮይኑ እዩ ተዳልዩ። ተባራዒ ኣይኮነን። እንተነፈሰ’ውን መርዛም ብዘይምዃኑ፡ ኣብ ጥዕና ደቂ-ሰብ ዘምጽኦ ሃስያ የለን። ብዓቢኡ ከኣ እቶም ኣብ ሓደ እዋን፡ ክሎሪን ኣብ ባእታታቶም ብምንባሩ፡ ኣብ ጠፈር ንዝርከብ ካብ ጎዳኢ ጨረርታ ናይ ጸሓይ ዝከላኸለልና ኦዞን ዝቐዱ ባእታታት ኣይኮነን። እዚ እቲ ዝያዳ ጸዓት ዝሓትት ክፋል ናይ’ቲ መስርሕ እዩ። ኣብ ናይ ፍሪጅና ናይ ኤለክትሪክ ሕሳብ እነውጽኦ ነፍሲ- ወከፍ ሳንቲም ነዚ ምጭብባጥ ናይ ጋዛት ንኽሰርሕ እንኸፍሎ እዩ። ኣብ’ዚ ክፍለጥ ዘለዎ ናይ ፍርጅና ማዕጾ ብብዝሒ ክፍት ዕጽው ነብሎ እንተ ደኣ ዄንና፡ ሙቐት ካብ ደገ ከም ዝኣቱ ንገብር፡ እዚ ሙቐት ከኣ ነታ ኮምፕረሰርና ዝያዳ ከም እትሰርሕ ይገብራ፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ ዝያዳ ሃልኪ ኤለክትሪክን ዝያዳ ክፍሊትን ይህልወና ማለት እዩ። ቀጺሉ ናብ’ቲ ራብዓይን ናይ መወዳእታን “መህፈፊ” (Evaporat­ tor) ዝበሃል ኣካል ይበጽሕ። ልክዕ ከም’ቲ ማይ ኣብ ሓዊ ምስ ሰኽተትናዮ ዝፈልሕን ናብ ሃፋ ዝቕየርን፡R-134a ከኣ ኣብ ሙቐት ናይ’ቲ ፍርጅ ከብሒ ምስ ዝሃርም ይፈልሕ። ሃልሃልታ ኣየድልዮን እዩ፡ ነቲ ካብ መግብና ዝወጽእ ሙቐት ከም ነዳዲ ይጥቀመሉ፡ እዚ ከኣ ባህሪኡ ክቕይር ይገብሮ። ናብ’ዚ መህፈፊ ከኣ፡ ከም ፈሳሲ ይኣቱ’ሞ፡ ከም ውዑይን ትሑት ጸቕጢ ዘለዎን ጋዝ ኮይኑ ይወጽእ። ሕጊ ተፈጥሮ ቀሊል እዩ። ሙቐት ኩሉ ግዜ ዝሑል ቦታ ይደሊ። እቲ ኮምፕረሰር ነቲ R-134a ናብ ዝቃጸል 90°C ስለ ዘዕበዮ፡ካብ’ቲ ኣብ ክሽነና ዘሎ ኣየር ዝያዳ ውዑይ እዩ። ካብ’ዚ ቀጺሉ ናብ’ቲ “መዘሓሓሊ” (Condenser) ዝበሃል ካልኣይ ኣካል ይሰግር። እዚ ኸኣ፡ ኣብ ድሕሪት ናይ ቀደም ሞዴል ፍሪጅ ወይ ኣብ ታሕተዋይ ወገን ናይ ሓደስቲ ፍሪጅ ተደኲኑ እንርእዮ ነዊሕን ጸሊምን ጥውይዋይ ዝመስልን ሻምብቆታት እዩ። ምናልባት ኣብ እዋን ድራር እቲ ማዕጾ ናይ ፍርጅና ንነዊሕ እዋን ክፉት ተገዲፉ ወይ ከኣ ውዑይ ሙቐት ናይ’ቲ ኣከባቢ ብማዕጾ ናይ’ታ ፍርጅ ዘሪቑ ኣትዩ ክኸውን ይኽእል። እዚ ውሽጣዊ ሙቐት ካብ’ቲ ዝተወሰነሉ ንላዕሊ ሓደ ዲግሪ ምስ ዝውሰኽ፡ ኣብ ውሽጢ ከብሒ ፍሪጅ ሓንቲ ንእሽቶ ሙቐት ኣብ ሓደ ውሱን ደረጃ ከም ዝዕቅብ እትገብር R-134a ካብ’ቲ መግብን መስተን እነቐምጠሉ ከብሒ ወጺኡ ኣሎ። ግን ጾር ተሰኪሙ እዩ ዘሎ። ስለ’ዚ ካብ መግብና ዝወሰዶ ሙቐት ዝጸዓነ ውዑይን ትሑት ጸቕጢ ዘለዎን ጋዝ ይኸውን። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ፡ እቲ ኣዝሓሊ ባእታ -10°C ክኸውን እንከሎ፡ክሽነና ከኣ ኣብ ከባቢ 25°C እዩ ዘሎ፡ ስለ’ዚ እዚ ባእታ ሕጂ ዋዒኡ ክሰድድ እንተዝፍትን፡ ሙቐት ካብ ክሽነና ናብ ፍሪጅ ምወሓዘ፡ ካብ’ቲ ተሰኪምዎ ዘሎ ንምውጻእ ካብ ክሽነና ዝያዳ ውዑይ ክኸውን ኣለዎ። ነዚ ንምግባር ከኣ ናብ’ቲ ልቢ ተባሂሉ ዘሎ ኮምፕረሰር ክኸይድ ኣለዎ። እቲ መስርሕ ከኣ ዑደቱ ምሉእ ኮይኑ ኣሎ ማለት እዩ። ጉዕዞ ናይ’ዚ ኣዝሓሊ ባእታ ግን፡ ፍሪጅ ክሳብ ዝተወለዐት ፈጺሙ ኣይውዳእን እዩ። ንዝቕጽሉ ዓመታት R-134a ደጋጊሙ ክጭበጥ ክውዕይ፡ ክዝሕልን ክሰፍሕን ነዚ ጉዕዞ እናተዘዋወረ ክቕጽሎ እዩ። ስለምንታይ ድሕሪት ፍሪጅና ውዑይ ኮይኑ ከም ዝስምዓና ሓሲብና ንፈልጥዶ፧ እቲ ኣዝሓሊ ባእታ R-134a በዚ መዘሓሓሊ ትቦታት እናተጓዕዘ እንከሎ፡ እቲ ካብ ኮምፕረሰር ሒዝዎ ዝመጸ ሙቐት ብመንገዲ እቲ ብሓጺን ዝተሰርሐ መንደቕ ይተፍኦ’ሞ ናብ ክሽነና ይሰግር ሙቐት ከኣ ይስመዓና። R-134a እቲ ዓቂብዎ ዝጸንሐ ሙቐት እናተፍአ ምስ ከደ፡ ክዝሕል ይጅምር። ልክዕ ከም’ቲ ኣብ መስትያት ሽቓቕ ዝርከብ ሃፋ ተመሊሱ ናብ ነጠብጣብ ማይ ዝቕየር፡ እቲ R-134a ጋዝ ኣብ መወዳእታ ናይ’ቲ መዘሓሓሊ ትቦታት ኣብ ኣብ ፍርጃትና R-134a ምህላዉ ብሃንደበት ዘይኮነስ ውጽኢት ዓቢ ዓለማዊ ቅልውላው ከባቢ እዩ። ኣብ መበል 20 ክፍለ ዘመን፡ፍሪጃትና “R- 12” ዝበሃል ጋዝ ይጥቀማ ነይረን። R-12 ውጽኢታዊ’ኳ እንተነበረ፡ ካብ ፍርጅና ምስ ዝነፍስ ግን ናብ ጠፈር ይሃፍፍ’ሞ፡ ነቲ ጎዳኢ ጩራታት ጸሓይ (UV rays) ናባና ሰንጣቒታዊ ትርኢት ናይ ፍርጅ ኮምፕረሰር", "char_count": 4119, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02908", "text": "ን800 ኪሎ ሜተር ተጓዒዛ እትሰዶ ካርቦን ዳይኦክስይድ CO2ን ማዕረ እዩ። ንከይመጽእ ዝከላኸል “ኦዞን” ዝበሃል፡ ንዓለም ከም ኮቦርታ ሸፊኑዋ ዝርከብ ቀጸላ ምስኡ ቀመማዊ ሕብረት (Chemi­ cal Reaction) ይፈጥር’ሞ፡ ነቲ ኦዞን የርቅቖ። ከም ኣብነት፡ እዞም ባእታታት ከም ኣሲድ ኮይኖም ኦዞን ኣዕንዮም ኣብ ልዕሊ ኣንታርክቲካ ዓቢ ነዃል ፈጢሮም እዮም። እዚ ከኣ ኣዕናዊ ደረጃ መንሽሮ ቆርበትን ምፍራስ ስነ-ህይወትን ከስዕብ ይኽእል። እዚ ከባብያዊ ጸገማት ንምፍታሕ ከኣ ዓለም ኣብ 2016 ኣብ ኪጋሊ ሩዋንዳ ብዓለምለኸ ደረጃ R-134a ክጎድል ዝእዝዝ ስምምዕ ተፈራሪመን። እዚ ታሪኻዊ ስምምዕ፡ ምዕቡላት ሃገራት ምፍራይን ኣጠቓቕማን R-134a ደረጃ ብደረጃ ምጉዳል ክጅምራ ኣዚዙ። ናብ 2026 ኣብ እንሰጋገረሉ ዘለና እዋን፡ ኣድላይነት R-134a ኣብ መወዳእታኡ ይበጽሕ ኣሎ። ኣብ ድሕሪት ነፍሲ ወከፍ ሓደስቲ ዝፈርያ ዘለዋ ፍሪጃት ሓድሽ ምልክት ይርአ ኣሎ። እዚ ከኣ “R-600a” ዝብል እዩ። እዚ ሓድሽ ንጉስ ክሽነ R- ከም መልሲ ናይ’ዚ ከኣ ኤርትራ እትርከበን 193 ሃገራት ነቲ ኣብ 1987 ዝተገብረ ስምምዕ “ሞንትርያል ፕሮቶኮል” ዝተሰምየ፡ንR-12 ንምጥፋእ ዝተገብረ ታሪኻዊ ስምምዕ በብእዋኑ ፈሪመን ኣገባብ መስርሕ ፍርጅ እየን። መሃንድሳት ከኣ መርዛም ዘይኮነ፡ ዘይቃጸልን ንኦዞን ዘየርቅቕን ሞለኪዩል የድልዮም ነይሩ። ኣብ 1994 ከኣ R- 134a ከም መተካእታ ኮይኑ ተማህዘ። እዚ ጋዝ ናይ ኦዞን ምርቃቕ ዓቕሙ ዜሮ ኮይኑ፡ ነቲ በቶም ጎዳእቲ ጋዛት ዝረቐቐ ኦዞን’ውን ክምለስ ኣኽኢሉን ንመሬት ካብ ኣዕናዊ ደረጃታት ጨረርታ ኣድሒንዋን እዩ። 600a (Isobutane) ተፈጥሮኣዊ ጋዝ እዩ። R-134a ኣብ ዓቕሚ ምውሳኽ ዓለማዊ ዋዒ (Global warming potential) ዘለዎ ጽልዋ 1430 ክኽውን እንከሎ R-600a ግና 3 ጥራይ እዩ ዘለዎ። ክንዮ ረብሓታት ክሊማ፡ R-600a ካብ R-134a ዝሓሸ ኣማራጺ’ውን እዩ። ውሑድ ሓይሊ ኤለክትሪክ እናተጠቕመ፡ ተመሳሳሊ መጠን ዛሕሊ ከንቀሳቕስ ይኽእል። እዚ ከኣ ኣፍረይቲ፡ ዝነኣሰ፡ ድምጺ ዘይብሉ ኮምፕረሰራትን ከምኡ’ውን፡ ዝረቐቐ መከላኸሊ ዘለዎም ፍርጃት ክሰርሑ የኽእሎም። እዚ ከኣ፡ ንምዕቃብ መግቢ ዝያዳ ቦታ ይህበና፡ ከምኡ’ውን ኣብ መወዳእታ ወርሒ ትሑት ክፍሊት ሓይሊ ኤለክትሪክ ይመጽኣና ማለት እዩ። ይዅን እምበር ዓወት R-134a ንሓጺር እዋን እዩ ነይሩ። ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ኣብ መወዳእታ ንኦዞን’ኳ እንተ ኣድሓኑ፡ ንዓለማዊ ዋዒ ግን ሓያል ኣበርክቶ ከም ዝገበሩ ተገንዘቡ። ኣብ ገዛና እትርከብ ፍሪጅ ዝሓዘቶ መጠን R-134a ጋዝ ብማእከላይ ገምጋም ክሳብ 150 ግራም እዩ። እዚ ነፊሱ ኣብ ዓለማዊ ዋዒ ዘምጽኦ ጽልዋ ግን፡ ሓንቲ መኪና", "char_count": 1537, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02910", "text": "ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ቅንጣብ መሬት ትዅን ዕማኾ ሓመድና ኣሕሊፍና ኣይንህብን ንጣብ ናይ ባሕርና . . . ቅኒታት ባርያ ክፍተዉኒ ጉድ እዮም። ብልክዕ ነቲ ሃዋህው ኣንቢቦም ይንበዩ፡ ሓቅታት ይነግሩ። የንቅሑን መቕድም ኰይኖም ይሕብሩን። ንመትከልን ሓቅን ኣውኪኦም ሓድነትን ስኒትን ይሽትቱ። ኣብ ዝፋን ዓወት የንግሱ፡ ይጒስጉሱ፡ የጽንዑን የትብዑን፡ የውፍሩን የጠንክሩን። ማእዝን ስሒቶም ኣይፈልጡን። ቀስቲ ሓበርቲ ማእዝን ኰይኖም ሰንደቕናን ክብርናን መመሊሱ ከም ዝብርኽን ከም ዝኹላዕን ይገብሩ። መሪሕ ንቕሎ መኸተን ልምዓትን፡ ሓይልን ጽንዓትን ኰይኖም ዝዓዩ ቅኒታት እዮም። ከም ማይ ውቅያኖስ በጨቕ ኢሎም ጥበብ እናጨንጉዑ ድማ፡ ንምስሊ ጉዕዞና ጽቡቕ ገይሮም ይትርኹን ይትንትኑን፡ የትርሩን የጠንክሩን፡ የተኣኻኽቡ፡ ይሕብሩን የተሓቛቑፉን። ምስጢር ዓወትና ካብ ድምር ጽንዓትናን ምጽማምናን ከም ዝብገስ የተንብሁ። ሳላ ስጡም ሓድነትና እቲ ሻሕካር ግዜ ከም ዝተሰግረ የበስሩ። ከም ቀደምና ንጽናዕን ንፋቐርን ዘስምዕ መልእኽትታት’ውን ኣለዎም። ንሰንሰለት ጅግንነትን ሓይልን ኣቦታትናን ኣቦሓጐታትናን ድማ፡ ግርም ገይሮም ይትርኹ። ኰታ ንሕሉፍ ታሪኽ ሰብን መሬትን ናይ’ዚ ሃገር፡ ኣጥዕዮም ይጸውዩን ይዝምሩን። ካብ ሕቝፊ ህዝብን ሃገርን ኣይወጹን። ዝጠፍኦም ኣይመስለንን። ኩሎም ቅድሚኦም ዝነበሩ ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ባሕሪ ንምሓዝ ኣብ ዝገበሩዎ ፈተነ ሰራዊቶም ኣህሊቖምን ኣብ’ቲ ዝሃረፉዎ ባሕሪ ምስ መራኽቦም ጥሒሎምን እዮም። እንተዀነ “ዘመን ውበ ዝጸመመስ፡ ውበ ክብል ነበረ”፡ ‘ጸማም ሓደ ደርፉ’ ዝብል ለባም ምስላታት ኣቦታትና፡ ንልክዕ ባህርያቶም ዝውክል ኰይኑ ይጸንሓካ። ሰፍኢ ዝዀነ ባህርያትን ስርዓት ፖለቲካን “ኣኽዓየ ወደበይ’ስባ ንዓየ” ከኣ፡ እኹል ምስክር እዩ። ብዓል እሾኽ ምድሪ-ቤት ግን፡ እንታይ ከም ዝዓሸሮም ናይ ዓቕሊ ጽበት ዘዳምጽዎ ዘለዉ መዝሙር ኣይግድን። ውሽጣዊ ሃልሃልታኦም ክቈጻጸርዎ ብዘይ ምኽኣሎም ዘንበድብድዎ ዘለዉ መሽረፈት ጥፍኣት ምዃኑ፡ ዋላ በሃም እንተዀነ እውን ኣንዳዕዲዑ ዝፈልጦ እዩ። ኣቦታትና ክዛረቡስ “ደጊፎም እንተላሃይዋ፡ ዘላ መሲልዋ” ይብሉ ነበሩ። ድምጻዊ ባርያ፡ ክንዮ’ቲ ባህላውን ማሕበራውን ደርፍታቱ፡ ንዋንነት ባሕርና ዝምልከት ሕደማታት’ውን ክሳብ ጐረሮኡ ዝልሕትት ከም ሕሱም ዘሚሩሉ እዩ። ‘ሓደ ብቑዕ ስነ-ጥበበኛ፡ ንሕብረተ- ሰብ ብሓሳብ ቀዲምዎ ዝጸንሕ ነቢ እዩ’ ክበሃል’ውን ሰሚዐ ኣለኹ። ኮምፓስ እዩ - የማእዝንን ይሕብርን። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ ኣብ ልቢ ሰማዒኡ ሰፊሩ ዝርከብ። ሒዞም ንጐደቦና በጽቢጾሞ እዮም። ከም ወየ ‘ሓኪሙ ዝረሰዐስ . . .’ ዝበሃል፡ ኣመሎም’ውን ኣይገደፉን። ሰብ ስርዓት ብልጽግና፡ መቓልሕ ኣቦታቶም ምድጋሞም፡ ኣቦታቶም ‘ባሕሪ’ እናድመጹ ኣብ መሬትና ከም እተወሓጡን ኣብ ባሕርና ከም ዝሰጠሙን ዝረስዕዎ ይመስሉ። ኣብ ዓለም ዝፈከረን ዝዓፈረን ክዕወት’ውን ርኢና ኣይንፈልጥን። መፍኰሲኻ ስለ ዝዀነ። ቀደም እንተዀነ’ውን ህዝብና፡ ኣጸቢቑ ክርደኦም፡ ባርያ ዝበሎ ምድጋም ኣኻሊ እዩ። ካብ ዘልዓልናዮ ሓሳብ ከይወጻእና ግን፡ መብዛሕትኦም ደርፍታት የማነ ባርያ፡ ነዚ ኣልዒልናዮ ዘለና ብህሎታት ዘራጉዱ እዮም። ድምጺ ልቢ ሓፋሽ ኰይኖም ኣቃሊሖም። ኣብ ዙርያ ሓቂ ተወጢሖም ኣብ ዞባናን ጐደቦናን ይዝንብዩን ይስምዑን፡ ይምህሩን ይሕብሩን እውን። ላለየ፡ ላሎ (2) ወደባት ዓደይ ይረኣየኒ’ሎ . . . በጨቕታ መጉስዕ ባሕሩን ወደባቱን፡ ማርሳታቱን ኣብ ዓይነ ሕልናኡ እናተረኣዮ ዝደረፎ እዩ። ባርያ ንዋንነት ባሕሩን ክብሩን ብጥበባት ቅኒታቱ እናመላለሰ እዩ ኣብቲ ዝሓደሞ ደርፍታቱ ክድርዖ ዝስማዕ። ንስለ ባሕርና ዝተኸፍለ ትንፋስን ዋጋን መዳርግቲ ከም ዘይብሉ’ውን ይሕብር። በሃር ድምጻዊ በረኸት መንግስትኣብ እንተዀነ’ውን፡ ብዓውታ ኣብ 1960’ታት ከም’ዚ ዝስዕብ ከም ዘቃልሐ ኣይርሳዕን። ኣኽዓየ ! ወደበይስ’ባ ንዓየ። ብምባል ኣብ እዋን’ቲ ሕሱም መግዛእቲ ደሪፉ እዩ። እዚ ዘመላኽተልና እንተ ደኣ’ሎ፡ ህዝብና እውን ነቲ ሃዋህው እናኣንበበ ግርም ገይሩ ነቲ ሓቂ ይገልጾ ከም ዝነበረ እዩ። እዚ ሕደማታት ናይ ሕብረተ- ሰብና ዘሕልፎ መልእኽቲ፡ ህዝብና ካብ ግዜ ጥንቲ ኣትሒዙ ባሕሩን ምድሩን ንጐሓላሉ የሕሊፉ ዘይህብ ምዃኑ እዩ። መን ከሽካዕልለሉ’ቲ ቀይሕ ባሕርና ዓሰብ ምስ ምጽዋዕ ሃብታም ወደባትና . . . ካልእ፡ ብዛዕባ ባሕሪ ካብ ዝተሓደሙ ተፈተውትን ተጠቀስትን ቅኒታት፡ ደርፍታት ገዲም ድምጻዊ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ (ወዲ-ጎረት) “እላ ባሕር፡ ባሕርና ናታ” እትብል’ውን ምጥቃስ ይከኣል። እዛ ብቛንቋ ትግረ ካብ ዝፈረያ ሓያል ትሕዝቶ ዘለወን ደርፍታት ወዲ ጎረት፡ ንታሪኽ ባሕርና ብዝግባእ ካብ ዝገልጻ እያ። ጥዑም ቅኒትን መልእኽትን ወዮ ደኣ ሰብ ከንቱ ሕልሚ ዘይርደኦም ኰይኑ እምበር፡ ዋንነት ባሕሪ ናይ መን ምዃኑስ ቀደም ስነጥበበኛታትና ነጊሮሞም እዮም። ናይ ጐረቤትና ነገር “ብዓል ኣመል ማይ ሰትዩ . . . ።” ኰይኑ እምበር፡ ህርፋን ባሕሪ ንተኸታተልቲ ስርዓት ኣቦታቶም እንታይ ኣስዒቡሎም ጸይራ ድማ ትርከብ። ንገለ ካብ ነግሒታት ናይ’ታ ደርፊ ንምዝካር፡ እላ ባሕር፡ ባሕር ናታ (2) ዲማ ማልና ሓላል ናታ ናይ ኣቦውና ‘ዎ ናይቦ’ዕቦ ናታ ኢት ኣልባብና ለሻማታ ኢግል ኦሮይ ኢነሀይባ ሓበን ናታ። ክብል እዩ በቲ መረዋሕን ስሑልን ድምጹ ከቃልሕ ዝስማዕ። ናብ ቋንቋ ትግርኛ ክትርጐም እንከሎ፡ እዚ ባሕሪ፡ ባሕርና’ዩ ናይ ኩሉ ግዜ፡ ዋንነትናን ሓላልናን’ዩ ካብ ኣቦታትናን ኣቦሓጐታትናን ዝተረከብናዮ’ዩ ፍቕሩ ድማ ኣብ ልብና’ዩ ዘሎ ንዋላ ሓደ ኣይንህብን ሓበንና’ዩ.... ዝብል እዩ። ከም’ቲ ወዲ- ጎረት ዝበሎ፡ ንወለዶታት ተቓሊስናን ተዋዲቕናን ኣእላፍ ብሉጻት ከፊልናን ዘረጋገጽናዮ ክብሪ መሬትናን ባሕርናን፡ ሎሚ ስራሕ ዝሰኣነ ህሩፍን መደናገርን ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ስዉእ ሜ/ጀነራል ሑመድ መሓመድ ካሪካረ፡ ዝበሎ’ውን ዘኪረ። “እዚ ባሕሪ ባሕርና’ዩ፡ ናይ ዋላ ሓደ ኣይኰነን። ኰይኑ’ውን ኣይፈልጥን። ንሱ’ውን ሰቡ የለልን ኣጥዕዩ ይፈልጥን እዩ” ዝብል ዓቢ ቍምነገር እዩ። እዚ ኣብ ታሪኽን ኣእምሮን ኤርትራውያን ውቁጥ እዩ። ርእሲ ንዘለዎ ሰብ፡ እቲ ባሕሪ’ውን ሰቡ ኣጥዕዩ ከም ዘለሊን ከም ዝፈልጥን እዩ። ሓንቲ ኣደ ንውላዳ ደኣምበር፡ ንዘይውላዳ ካብ ካልኦት ኣንስቲ መንጢላ ‘ወደይ እዩ’ ኢላ ከተዐቢን ክትውንኖን ከም ዘይትኽእል ርዱእ እዩ። ዝሕሰብ’ውን ኣይኰነን። ናታ ስለዘይኰነ፡ ብዓብይኡ ከኣ ካብ ከርሳ ስለ ዘይወጸ። ከብዲ ወላዲት ባዕላ እያ ትዛረብ። ምናልባት ቀጣፊት እንተ ዀይና ግና፡ ዓሻ ንግዝያዊ ጥራሕ’ዩ ሓቂ ዝመስሎ። ብህሎ ሕብረተ-ሰብና ምዝካር እኹል ምላሽ እዩ። “ሓቂስ ብእግራ እንተቐበርካያ፡ ብርእሳ ትወጽእ” እዩ። ከም’ቲ ካሪካረ ዝበሎ፡ እቲ ባሕሪ ምስ ጠሊ ንፋሳቱን በጨቕታ ደሃዩን እንታይ ከም ዘቃልሕ ርዱእ እዩ። ዘይናትካ፡ ኣይናትካን እዩ። ቅዱሳት መጻሕፍትና፡ ካብተን 10 ትእዛዛት ከም ዘስተምሁሩና’ውን “ዘይናትካ ኣይትመነ” ይብሉ። ካብ እግሪ ተኽልኻ ሓመድ ድፋጫኻ ሰቲኻ ዘጥረኻዮ ንብረት፡ ዝዀነ ሰብ መጺኡ “ናተይ እዩ” ክብለካ ኣይክእልን እዩ። ከምኡ እንተዝኸውን ነይሩ፡ ሓደ ሰብ ድልየቱ ንኽብልን ክእዝዝን፡ ክገብርን ዝኽልክሎ ኣይምሃለወን። ኣብ እንዳ ጐረቤትካ ዘሎ ንብረት፡ ‘እዚ ንብረተይ እዩ’ ኣይትብልን ኢኻ። ናትካ ንብረት ስለ ዘይኰነ። ከም’ዚ ንሰምዖ ዘለና ዓሻ ድፍረት እዩ። ኣብ ዓለም’ውን፡ ተሰሚዑ ኣይፈልጥን። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ዘርኢ ዓያሹ እንተ በዚሖም ግን፡ ሰኣን ልቦም ሰብን ዓድን ብጌጋ ክለኻኽሙ እንተዘይኮይኖም ዘፍርይዎ ቊምነገር የለን። ንሓፋሽ ህዝቢ ኢትዮጵያ “ባሕሪ” ኢሉ እንተዘመረ ክንዮ’ቲ ሕሉፍ ታሪኽ ኣያታቱ ምድጋም ዘፍርዮ ዋራት ኣይህሉን። ደወል ጥፍኣት ምዝማር ኣይግድን። ምቅልጣፍ ዕምርኻ ክኸውን ስለ ዝኽእል። ብዓብይኡ ከኣ፡ ውልቃዊ ጸገማትካ ንምሽፋን ኣንፈት ህዝቢ ናብ ዘይተደለየ ንምጥምዛዝ እዩ። ምስ ታሪኽ ዝተኣሳሰር ሓደ ኣበሃህላ ሰሚዐ ነይረ። “ሓደ ሰብ ካብ ሕሉፍ ታሪኹ ዘይመሃር እንተ ዀይኑ፡ መዋእሉ ንድሕሪት እናተመለሰ’ዩ ዝነብር” ዝብል እዩ። ኣብ ክንዲ ንቕድሚት፡ ንድሕሪት ይስጉም። እዚ ብወገን ነዳያን ዝዝመር ዘሎ ንኽትሰምዖ ዘይጥዑም መደናገሪ መጋውሕ ከኣ፡ ከምኡ ኰይኑ ይስመዓኒ። ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልስና ውልዶ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ናይ ነዊሕ ዓመታት ተመኵሮ ዝነበሮ ገዚፍ መግዛእታዊ ሰራዊት ስርዓት ኢትዮጵያ፡ ዓበይቲ ዓወታት ኣብ ዘተጐናጸፈሉ፡ ኣዛዚ", "char_count": 4680, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02912", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ኤስሮም ሚካኤል ሃብተሚካኤል፡ ኣደይ ኤልሳ ገብረማርያም ስለዝዓረፈት፡ ነቦይ ኣቶ ሚኪኤል ሃብተ ሚካኣኤል ናይ መጻምዲ መሰሉ ይተሓለወሉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ከኣ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኢሰያስ ገብረማርያም፡ ሶልያና ሰርጹ፡ ዮኤል ሰርጹ፡ ሆሳህና ሰርጹ፡ ዮውሃንስ ሽሻይ፡ ሴም ሰመረኣብ፡ ናይ ውርሲ ምንብባር ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን29/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቅረቡ።", "char_count": 385, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02913", "text": "ኣብርሃም መብራህቱ ብርሃነ፡ ወደይ ይማዕበል ኣብርሃም መብራህቱ ስለዝተሰውአ፡ ኣነ ወላዲኡ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን02/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። 1. ኣቶ ሰለሙን ክፍለ ገብረእግዚኣብሄር 2. ምሕረት ሃይለ ገብረኣምላኽ፡ ካብ ነፍ/ ህብትዝጊ ወልደሚካኤል ፋንቱን ነፍ/ እዝጋሃርያ ኣብርሃ ፋንቱን ዝተገብረ ለበዋ፡ ብዕለት 11/06/2001 ዓ/ም ኣብ ዓዲ ገብሩን ዓዲ ለዋን ዝርከብ ንብረቶም ዘይንቀሳቐስ መጥሓን እኽሊ መኪናን፡ ገዛን ብለበዋ ዝሃቡና ክጸድቀልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 397, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02915", "text": "ብዕረፍቲ ፍቕርቲ ሓብትናን ኣዴናን ወ/ሮ ለተእየሱስ ቀሺ ወልዳይ ተስፋት፡ ተቐማጢት ሚላኖ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ሕማማ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝበጻሕኩም፡ ሬሳ ኣብ ምልኣኽ ዝተሓባበርኩምና፡ ኣብ ዓዲ ሓርቦ ን/ዞባ ድባርዋ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምና የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ነቕርብ። ኣቶ ሳህለ እምባየ፡ ከምዚ ዝስዕብ ኣማሓይሽዎ፡ ነፍ/ካሕሳይ ትርፈ ዑቕባጼን ደቂ ደቆም ኣቶ ሳህለ እምባየ፡ ነፍ/ ግርማይ እምባየ ተተካእቲ ደቁ 7፣ ነፍ/ ገብረመድህን ወ/ስላሴ፡ ነፍ/ ሰለሙን ገ/ መድህን ተተካእቲ ደቁ 5፣ ነፍ/ዑቕባጼን ገብረመድህን ተተካእቲ ደቁ 2፣ ነፍ/ ኣቶ ሃይለ ካሕሳይ ተተካእቲ ደቁ 10 ምዃኖም ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተኣዊጁ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/03/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 509, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02916", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓይነት ጨረታ፦ 1. መቑረጽን መዕጸፍን ላሜራ 2. ጽርበት ሓጺን (ተርንዮ) 3. ምልሓም ኣለሚንዮም 4. መጽቀጢ ሆዝ 5. ስርሓት ጎሚኒታት 6. ምቑራጽን ምግጣምን ቬትሮ 7. ፋይቨር ግላስ ምዕራይ 8. መልሓሚ ቬትሮ። ተጫረትቲ በብሞያኦም ክጫረቱ ንዕድም።", "char_count": 174, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02917", "text": "ብፍ/በ/መሰል ገ/ሄር የውሃንስ ዑቕባጼን ወ/ሮ መዓስ ዑቕባሚካኤል፡ ብወኪል ፍረወይኒ የውሃንስ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ንኣቶ ጸጋይ ብጸዓይ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን10/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ኣሃዱ፦ ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት ኣርእስቲ ውዕል፦ ንሓደ ዓመት። ውዕል ጨረታ፦ መቑረጽን መዕጸፍን ላሜራ፡ ጽርበት ሓጺን (ተርንዮ) ምልሓም ኣለሚንዮም፡ መጽቀጢ ሆዝ፡ ስርሓት ጎሚኒታት፡ ምቑራጽን ምግጣምን ቬትሮ፡ ፋይቨር ግላስ ምዕራይ መልሓሚ ቬትሮ ዓይነት ጨረታ፦ ሃገራዊ ክፉት ጨረታ ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት ካብ ጨረታ ዝወጻሉ ዕለት ን20 መዓልታት ብቑዓትን ሕጋውያንን ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ነጥብታት፦ 1. ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት ንሕጋውያን ተጫረትቲ ዋጋታት ናይ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ጽገና ብዕሹግ ደብዳበ ክቐርብ ይዕድም። 2. ጨረታ ንኹሎም ሕጋውያን ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ መሳርሒታት ጽገና ዘካይዱ ክፉት’ዩ። 3. ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ 2025 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግዲ፡ ቅዳሕ መንነት ከምኡ’ውን ቅዳሕ ዓመታዊ ግብሪ ዝኽፈልሉ ሰነድ (Clearance) ናይ 2024 የቕርቡ። 4. ተጫረትቲ ናብ ኣሃዱ ዕድጊ ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት፡ ብቍ.ተሌ 163686/08373483 ብምድዋል ተወሳኺ ሓበሬታ ክረኽቡ ይኽእሉ። 5. ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ብምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 100 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። 6. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን20 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ኣብ መበል 20 መዓልቲ (ናይ ስራሕ ዕለት ምስ ዘይከውን ድሕሪ መበል 20 መዓልቲ ዘላ ናይ ስራሕ ዕለት ሰዓት ዓሰርተ ቅድሚ ቀትሪ ተጫረትቲ ሕጋውያን ወከልቲ፡ ስነ ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ንኽዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት ይኽፈት፡ ደንጉዪ ዝቐረበ ጨረታ ተቐባልነት የብሉን። 7. ንመኽበሪ ጨረታ ዝኸውን 20,000 ናቕፋ (ዕስራ ሽሕ) ናቕፋ ብC.P.O ) ኣትሒዞም የቕርቡ። 8. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምምሕዳርን ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 9. ተጫራቲ፡ ነቲ ዝተዓወተሉ ጽገና ባዕሉ ወይ ብወከልቱ ክኢላታት ጥራይ ጽገና ክካየድ ይፍቀደሉ። 10. ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ብኸፊል ወይ ብምሉእ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሓል-ሓል ሃይፋ ሰለሙን ቃልኣብ፡ ካብ ኣደይ ወ/ሮ ንዕማ እስማዒል ፈረጅ ዝተወልደት፡ ኣቦይ ካብ 2011 ክሳብ ሕጂ ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ጥፉእ ምዃኑ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሐመድ ስዒድ-ማሕሙድ ምባል ተሪፉ፡ -መሓመድ ዓሊ ብዘሎ ጉዳይ ከምእራም ኮይኑ ን12/02/26 ን12/02/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት ፍርዲ", "char_count": 1555, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02918", "text": "ፍረወይኒ ኣብርሃ፡ ኣደይ ኣስሊ ደስታ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 137, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02919", "text": "ኣቶ ክፍለ መሓሪ ናይዝጊ፡ ብዓልቲ ቤተይ ክብራ ቃልአብ ተወልደ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሑሴን 1. ወ/ሮ ዓኢሻ መሓመድሳልሕ ሑሴን 2. ወ/ሮ ሙና መሓምድሳልሕ ሑሴን፡ ንዋንነት መንበር ገዛ ዝምልከት ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልክን ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረባ። እንተዘይቀሪብክን፡ ጉዳይክን ኣብ ዘየለኽናሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 354, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02921", "text": "ብዕረፍቲ ክቡር ብዓል ቤተይ ኣቶ ኣስፍሃ ገብረመሰቀል፡ ዝተሰመዓኒ መሪር ሓዘን እናገለጽኩ፣ ኣብ ሕማሙ ዝበጻሕኩምና፡ ኣብ ግዜ ዕረፍቱ ድማ ናብ ኩዶብዑር ዘቃበርኩምናን ብተሌፎን ካብ ውሽጥን ደገን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ምሕረት ዮውሃንስ ምስ ምሉኣት ስድራቤት", "char_count": 197, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02922", "text": "ብዕረፍቲ ኣዚና ብልቢ እነፍቅሮን እነኽብሮን ብዓል ቤተይ ዶክተር ዑቕባስላሴ ገብረኣምላኽ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ዕረፍቱ ክሳብ ዓዲ መንጎቲ ብምኻድ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ሓዘንና ገዛና ዝተመላለስኩምን ካብ ወጻኢ ሃገር ብቴለፎን ዘጸናናዕኩምናን ንኹልኹም መቕርብን ፈተውትን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ከም ዝዓጸና ንገልጽ። ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ሂወት ግደ ምስ 2 ደቁን ምሉኣት ስድራቤትን። ሓዳስ ኤርትራ 4 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.158", "char_count": 312, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02923", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ሉቺ ከሰተ ክፍለየሱስ ዓሊ፡ ተጸዋዒ ብዓል ቤተይ ፍትዊ ቀሺ ረዘነ ን4 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ብጋዜጣ ይተኣወጀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣዳም ሓመዱ መሓመድ ስለዝዓረፈ፡ 1ይ (ወዱ) ኣሕመድ ኣዳም ሓመዱ 5ይ (ወዱ) ሓመዱ ኣዳም ሓመዱ 3ይ (ጓሉ) ፋጥማ ዳም ሓመዱ 4ይ (ወዱ) ኣህመድ ኣዳም ሃመዱ 5ይ (ጓሉ) ሓስና ኣዳም ሓመዱ 6ይ (ብዓልቤቱ ከዲጃ ኣሕመድ ዓሊ 7ይ ወላዲት ኣዲኡ ሞሚና መሓመድ ኣሕመድ (07) ሸውዓተ ወረስቲ ጥራይ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጓዕዳድ ተማ/ ሳምሮን ወልዱ ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ሰምሃር ወልዱ ብርሃነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 581, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02924", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ኣቶ ጥዑም ኪዳነ ዳኘው፡ ኣደይ ጉዖይ እምባየ ኣብርሃ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሓሊማ ዓብደላ ዓሊ፡ ብመንገዲ ሕጋዊ ወኪላ ገይራ፡ ብስም ወረ/ነ/ ሄር እድሪስ ዓማር ማሕሙድ፡ ወ/ሮ ፋጥፋ እድሪስን ምስ 2+ ኣሕዋታ ብቁ/ ምስክር ወረቐት 302611 መወከሲ ቁጽሪ 305088 ዝተመዝገበ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 05 ዝርከብ፡ ምስ ተጸዋዒ ብሓባር ዝገዛእናዮ ስለ ዝኾነ፡ መስርሕ ስም ምትሕልላፍ ከኣ ተጸዋዒ ደሃይ ስለ ዘይብሉ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለት፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን4/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ወ/ሮ ኣሚና ኢስማዒል መሓመድ፡ ብዓል ቤተይ ዓብዱ ናፍዕ ኣሕመድ ስለዝዓረፈ፡ 7 ደቁን ኣነ ብዓልቲ ቤቱ ኣሚና እስማዒልን ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት 10/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ራሕማ መሓመድ ባብክር፡ ሞግዚት ስውስለ ኣቡበከር ፈኪ፡ ስም ወላዲተይ ናስራ እድሪስ ፊኪ ምባል ተሪፉ፡ ስውስላ ኣቡበክረር ፈኪ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣልማዝ ሞኮነ ደካ ምባል ተሪፉ፡ ኑራ መኮነን ደካ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት ዝቃወም እንተሎ፡ ን04/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ኣቶ ተኽሉ ሃብተ ናይዝጊ፡ ኣቦይ ሃብተ ናይዝጊ ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምብራቕ ሃብታይ መድሕን፡ ሓትኖይ ወ/ሮ ሰንበቱ ክብር ዳይር፡ ብዕለት 06/04/2016 ብቁ.መዝ 101/2016 ኣብ ቤ/ፍ/ዞ/ማእከል ናይ ሕጂ ከባቢ 04 ዝርከብ፡ ብቁ. ምስክር ወረቐት 302235 መወከሲ ቁጽሪ 300700 ዝተመዘበ፡ ቀዋሚ ንብረት ብህያብ መልክዕ ዝሃብትኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን04/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣማኑኤል ግደይ ምባል ተሪፉ፡ ኣሚር ኣማኑኤል ግደይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ኣቶ ሰመረኣብ ተወልደ ገብረማርያም፡ ወለድና ተወልደ ገብረማርያም ንርኣዮን ውዳሴ ሃብተ ደሱን ስለዝዓረፉ፡ 9 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 1482, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02925", "text": "ወ/ሮ ዮላንዳ ነጋሽ ፍዱጋ፡ ኤረትራዊ መንነት ከውጽእ ስለ ዝደለኹ፡ ን24 ዓመት ናይ ኣቦይ ደሃይ ስለ ዘይብለይ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ጥፉእ ተባሂሉ ይተኣወጀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። SMAP-Institute is proud to announce the launch of our latest training programs designed to equip you with the skills & knowledge needed for success in today’s fast-paced world as well ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዓሰብ From secretarial science to management, accounting (up to advance certificate level), peda­ gogy, and more - our comprehensive programs are tailored to meet your unique needs! We’ve also added some exciting new additions: ኣቶ ኢድርስ መሓመድ ዑመር ኣኪቶ፡ ቃል ወላዲ ኣቦይ፡ ነፍ/ሄር መሓመድ ዕመር ኣኪቶ (ኣሳቂር) ስለዝዓረፈ፡ (ወደይ) ኢድርስ መሓመድ ዑመር ኣኪቶ (01) ሓደ ወራሲ ጥራይ ምዃኖም ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ት ራሕማ ጀማል ህያቡ፡ ናይ ኣቦይ ስዉእ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረቱ ካብ ኣደይ ዓማራ ኣቡበከር ዓብደላ ዝተወለድኩ፡ ምስ ሰይቲ ስዉእ ወ/ሮ መርያመ መሓመድን 4 ኣሕዋተይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። • Information and Computer Technology: Stay ahead of the curve with cutting-edge skills for a digital age. • AI for Productivity: Boost your efficiency and productivity like never before. • Computer Networks: Build strong connections and stay connected in today’s online World. ወ/ሮ ከዲጃ ኣሕመድ ዓሊ፡ ብዓል ቤተይ • Object-Oriented Programming: Understand modern tool sets and paradigms for new possibilities in software development. ኣቶ የውሃንስ ዘርእማርያም ሓጎስ፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ኤለትሮኒክስ ንግዳዊ ትካሎም፡ “ኣሜን ኤለትሮኒክስ” ብ (AMIEN ELECTRONICS) ኣብ ጋዜጣ ወጺኣ ዝነበረት (AMEN ELECTRONICS) ተባሂላ ክትቅየረሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መኣገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። • Data Analytics & Modeling: Learn to make use of big data to generate insights that drive business success. Don’t miss out on this opportunity! Student enrollments for our tri-semester programs takes place every 2nd of January, May and September. Register now & take the first step towards success with SMAP. ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ Whether you’re just starting out or looking to advance your career, our programs are designed to help you achieve your goals. Join us at SMAP-Institute & discover a brighter future for your­ self. ብስም ጸጋይ ሓጎስ ዓሊበኺት ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን 00000091 ዝዀነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ መሸጣ ጨርቂ JCO ትካለይ፡ ንኣቶ ወ/ሮ መሐመድ ዓቡድ ሐሰን፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልታት፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኰይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከም ዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፈጸመሉ ነፍልጥ። Our Address: Saba Development Building: 6th Floor IA 189 Warsai St. No. 55, Tiravolo Tel. : ++292 1 180524 ጸጋይ ሓጎስ ዓሊበኺት", "char_count": 2564, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02926", "text": "ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ በብዓይነቱ ፎቶ-ኮፕየራት ፕሪንተርን ብጨረታ ከዐርየንን ስሩዕ ክንክን ውዕል (ሰርቪስ) ክግበረለንን ስለ ዝተደለየ፡ ግዱሳት ተወዳደርቲ፡ ነዚ ዝስዕብ ረቛሒታት ዘማልኡ ሕጋውያን ነጋዶ ክጫረቱ ይዕድም፦ 1. ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን፡ ናይ 2024 ግብሪ ከም ዝኸፈሉ ክሊራንስ መረጋገጺ ካብ ኣትዊ ውሽጢ ሃገርን መንነትን (Original) ቅዳሕን የቕርቡ። 2. ተጫረትቲ፡ ዘይምለስ 50.00 (ሓምሳ) ናቕፋ ብምኽፋል ሰነድ ጨረታ ይወስዱ። 3. ምልክታ ጨረታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ሳንዱቕ ጨረታ ክሳብ ዕለት 18/03/2026 ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ክፉት ኮይኑ፡ ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ዕለት 18/03/2026 ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ብግሊጺ ይኽፈት። 4. መኽበሪ ጨረታ 20,000.00 (ዕስራ ሽሕ) ናቕፋ C.P.O የትሕዙ። 5. ንዝርዝር መግለጽን ሓበሬታን ካብ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳርን ፋይንናስን ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ክፍሊ ዕድጊ ምውካስ ይከኣል። መወከሲ ቁ.ቴሌፎን 163834/163467 6. ቤት ጽሕፈትና ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ as professional translation and subtitling services. ሓዳስ ኤርትራ 4 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.158", "char_count": 862, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02930", "text": "i. Licensed & registered with the Accounting and Audit Board of the respective DLCO- EA member country. ii. Have solid experience of above five (5) years in the audit of Regional/International organizations. iii. Provide evidence for deployment of adequate & qualified staff for this assignment. iv. Have all the necessary legal documents. v. Working relationship & affiliation with accredited international audit firm(s) will be an added advantage. vi. Any actual or potential conflict of interest in taking up this role should be highlighted. How to Apply Interested firms who meet the above requirements are invited to submit proposals including the proposed audit fees by e-mail to director@dlco-ea.org by March 23, 2026 at 16:30. DLCO-EA reserves the right to reject any or all submissions. 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ Call for Proposals: Global Fund Grant Cycle 8 (2027–2029) The Opportunity The State of Eritrea, through the Country Coordinating Mechanism (CCM), is preparing its funding request for the Global Fund Grant Cycle 8 (GC-8). This initiative aims to further reduce morbidity and mortality from HIV/AIDS, Tuberculosis, and Malaria, while significantly strengthening the national health system. Invitation to Stakeholders We invite all interested stakeholders—including Government Ministries, Civil Societies, Academic Institutions, and Non-Governmental Organizations—to submit innovative and high-impact proposals. As disease elimination requires a multisectoral approach, we strongly encourage both traditional partners and new collaborators to apply to foster a more robust partnership. Submission Details", "char_count": 1614, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02931", "text": "ኣብ መንጎ ብርሃነ ዮሴፍ ተኽሉ፡ ወኪል ሚካል ብርሃነ፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ነፍ ፍስሃየ ደሳለኛ፡ ሄኖክ ፍስሃየ፡ 1. ሮቤል ፍስሃየ 2. ራህዋ ፍስሃየ 3. ሄኖክ ፍስሃየ 4. ዮናስ ፍስሃየ 5. ሜሮን ፍስሃየ፡ ንምጽዳቕ ዕርቂ ዝምልከት ጉዳይ ስለ ዘለኩም፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን11/03/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ከሳሲት ወ/ሮ ዛይድ ሃይለ ሕድሮም፡ ሳምሶም ምላሽ ተስፋይ፡ ብዓልቲ ቤትካ፡ ናይ ሓዳር ክሲ መስሪታትልካ ስለ ዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/02/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲት ፍዮሪ ገብረኺዳን ኣስመላሽ፡ ተኸሳሲ ነባረ ግደይ ኪዳነ፡ ናይ ሓዳር ክሲ መስሪታትልካ ስለ ዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/02/26 ኣብቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲት ኣስመረት ሃይለ ባህታ፡ ተኸሳሲ ለገሰ ብርሃነ ሓጐስ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/02/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። • Deadline: 15 March 2026 • Format: Submissions must include both hard and soft copies. • Location: CCM Secretariat, Office of the Minister of Health, Asmara. Contact &amp; Resources For proposal templates, priority intervention areas, and technical guidance, please contact the Communicable Diseases Control Division at the Ministry of Health: • CCM Secretariat: Tel: 121562 / 112095 • Program Managers: Tel: 122129 ሓዳስ ኤርትራ 4 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.158", "char_count": 1161, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02932", "text": "ቆፎኺ’ዩ ውሽጠይ ቆፎኺ’ዩ ውሽጠይ 04 04 ሕዳር 2018 2018 **** **** - ኣስመራ ስለምንታይ ከምቲ ብናጽነት ዘዕልላ ዘይተዕልለኒ ሓሲበሉ ኣይፍለጥን። ብሕቶታት ምሒር ከዋጥራ ባህገይ ኣይኰነን። ከም ድላያ’የ ዝኸዳ። ኣመና ክትፍቶ እተዓደለት ርህርህቲ ፍጥረት’ያ። ተውሳኺታ፡ ጕዳይ ዓለም ኣበይ ኢላቶ። እንትርፎ ኣብ ህይወታ ንዘጋጥም ኵነት ብተገዳስነት ምጥማት፡ ልባ ክዓርፈላ ከኣ ክሳብ እታ ናይ መወዳእታ ሕጊግ ምባል ካልእ ዝዓጅባ የለን። እንተ ኣብ ፍቕራዊ ዓለምና’ሞ ግዲ ኣጸቢቐ ብዓቕመይ ፈሊጠያስ ክምስክረላ እንከለኹ ዝዓስለኒ ፍሉይ ዕግበት ከምቲ ሓይሉ ክገልጸልኪ ኣይክእልን። “ትፈልጢዶ፧” ካብቲ ኣዒንታ ከዊላትሉ ዝነበረት ናባይ መሊሳ ተዓዘበትኒ። ንኽቕጽለላ ኣፍኲሳ ጠመተትኒ። ላም’ ክትከውን እብህግ። ከብደይ ትበልዓኒ። ምሳይ ምህላዋ ዝፈጥረላ ናጽነት ስሕት ኢላ ክትነግረኒ እንከላ ከኣ ከም መጠንቐቕታ ዝፈነወቶ ኰይኑ ይስምዓኒ’ሞ ነብሰይ እቐጽዕ። ድሕሪ ’ቲ ጥዑም ወግዒ ፍቕሪ ክልተና ክንናዘዝ ንጅምር። ስምዒታትና ብኸውሊ ሞባይላትና ከኣ ንገልጾ። “ኣብ ውሽጥኺ ትድጕልዮ ሓሳባት፡ ስምዒታት፡ ቍሩብ ንፋስ ክረኽቡ እንከለዉ ኣብ ገጽኪ ጽምልው ዝበለ ጓህሪ ከም ዝፈጥሩ፧” ዓይኒ ዓይና ርኣኹ። ሰሚዓ ናብታ ዝጸናሓታ ጠመተ ኣድሃበት። እቲ ዝተወርወረ ትዕዝብታ ካብ ቅልጽመይ ኣይሓልፍን ነበረ። ስምዒታታ ክንበብ እንከሎ ግን ትዕዝብታ ልዕሊ ስፍሓት ውቅያኖስ ዝሓልፍ ይመስል ነበረ። ስምዒታታ ምስ ርኣኹ መልሓሰይ ‘መልሓስ ኣብቲ ክንዲ ዓለማ እትርእዮ ሕቝፈይ ሽጕጥ ኢላ ኣንቋዕሪራ ክትጥምተኒ እንከላ፡ ብዓይነይ ክዕጅባ እንከለኹ መሊሳ ትሽጐጥ። እዚ ልሙድ ትዕዝብተይ ክሰብሮ እደሊ፣ ግን ከይትዅሪ ከኣ እፈርሕ። ከምቲ ድላየይ ናይ ውሽጣ ጓሕጕሓ ናባይ ከተብሎ፡ ዝስምዓ ዘበለ ብኣይ ከተስተማቕሮ፡ ዝሓለመቶ ትያትር ፍቕሪ ብኣይ ኣብ ጋህዲ ክትርእዮ እደሊ። “ይቕሬታ ክሓተኪ ኣይነበረንን፡” ሓጺር ሓጺር ቃላት እሰደላ። “ኖ ኣነ’የ ይቕሬታ ክሓትት ዝግባኣኒ። ከምቲ ትደልዮ ክኸውን ዘይምኽኣለይ፡” መልሳ ኣይድንጕይን’ዩ። 16 16 ጥሪ 2014 2014 2፡15 15 ድ.ቐ. - ዲጋ ምስላም ትርጓሜ እተን መሓስእ ትርጓሜ እተን መሓስእ ጨራሩ፡ ኣብቲ ጨናፍር እናዘለላ ጻጸን ፍልሖን ይለቕማ። ሰዓት 4፡30 ድ.ቐ. ንደሓር ግን ካብቲ ኣግራብ ብሓባር ወሪደን ከም ወፈራ ዓጺድ ተር ኢለን ኣብ መሬት ክለቕማ ይጅምራ። እዚ መዓልታዊ ዝዕዘቦ ዘለኹ’ዩ። ናይ ስራሕ ጽሑፋትን ካልኦት ዘይዘከርኩዎን ክንበቡ ርእየ ኣለኹ። ኣብ መንጎናን ማርያም ፈቐይሒን ሓደ ንእሽተይ ሩባ ኣሎ። ቀትሪ ስለ ዘይድቅስ፡ ኣብ ጽላል ናይዞም ኣብዚ ሩባ ዝርከቡ ቀላሚንጦስ እናመጻእኩ’የ ዘንብብ። ብዙሓት መጽሓፍቲ ሒዞም ዘንብቡ ኣለው። ኣነ’ውን ንስለ ምሓዝ! ንስለ ግዜ ምሕላፍ ጥራይ ከንብብ ባህ ኣይብለንን’ኳ እንተ ነበረ ሕጂስ ገለ ኣይበለንን። እድጌታ፡ መቐረት ሰውራ፡ ኣመድዮ፡ ጃኵሊን፡ ስርቀተ ሞት፡ ትጽቢት ባህጉ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ናይ ደገ መጽሓፍቲ፡ እዚ ዘለኹዎ ቦታ ሰብ ዝብሃል ኣይሓልፎን’ዩ። ካብቲ ቀላሚንጦሳት ርሒቐ ኣብ ጽላል ሰራው ኣንጺፈ’የ ዘንብብ። ብማዕዶ ዝስማዕ ዘረባ ሰብ ሳሕቲ’ዩ ዝመጽእ። ገና ሰዓት ክልተ እንከሎ ምስ መጻእኩ’የ። እተን ኣብ ልዕለይ ኰይነን ነቲ ፍረ ዘርኢ ናይቲ ሰራው ዝሓዘ ጭሕሚ እናሻዕ ሽዋሕዋሕ እናኣበላ ክጥምተን ዝገበራኒ ‘ጢጡ’ እንብለን ዝነበርና ካብታ ዘንጸፍኩላ ቦታ ናብቲ ሩባ ወሪደ፡ ለማጽ ጽላል ዝኣተዋ ከውሒ ረኺበ ኮፍ ኢለ፡ ናብቲ ዝበረኸ ወገን እቲ ሩባ እጥምት ነይረ። ነዊሕ ቀው ኢለ ክጥምት እጸንሕ’ሞ፡ ጸጸኒሖም እናዘለሉን ቍሊሕሊሕ እናበሉን ብቕድመይ ዝሓልፉ ማንቲለን ምጹጹላይን የበራብሩኒ። ክሳብ ዝኽወሉኒ ከኣ አማዕዱዎም። ምስ ተኸወሉ ናብቲ ክመጽእ ዝጽበዮ ጋሻ ውሑጅ ቀው ኢለ እጥምት። 31 ታሕሳስ 2020", "char_count": 2114, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02933", "text": "ትርጉም ህይወተይ ከም ጸሓይ ንግሆ በርሃው ኢሉ ክርኣየኒ እትስፎ ኣለኹ። እቲ ‘ናይ ዘይማይ’ ውሑጅ ዝወሰደለይ ሉለይ፡ ኣብ ገለ ርሑቕ ዓዲ ዝሃረመ ዝናብ ውሒዙ፡ ሉለይ ክማልኣለይ እጽበ ነይረ። እተን ናይ ሓድሽ ዓመት ክልተ ግዜ ናይ ተለፎን ርክብና፡ ናብ ሰንፈላል ደርቢየናኒ ቀኒየን። ብቕንያቱ ከቕለውልወኒ ዝቐነየ’ውን ንሱ’ዩ ዝኸውን። ብዝዀነ ኣጥቢቐ ዓፍራ ጋሻ ውሑጅ እናተጸበኹ እንከለኹ፡ ከቢዱኒ ናብ የማነይ ቍሊሕ ኢለ። ገና 10 ዓመታ ብሌን ግርማይ ብሌን ግርማይ", "char_count": 296, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02935", "text": "“ንሓቀኛ ስምዒታትኪ ከዊልኪ ንነብስኺ ኣይትመስልን ኢኺ። ንድላየይ ክትመስሊ’ውን ኣይትኽእልን ኢኺ። ሕማቕ ሓሳባት ዘመንጭወለይ ስምዒታት ኣባኺ ክርእይ ኣይደልን’የ።” “እተን ናይ ሓጐስ ናይ ሰሓቕ ማናቲለ ክመጽኣኺ ከለዋ እናተዋራዘኺ ትደግምያኸ?” “ህ...ህ ‘ውሽጠይ ቆፎኺ’ዩ፡’ ድያ፧” ገና ኣይተመለሰትን ዘላ። “ዝገርመኒ! ናባኻ ክመጽእ ከለኹ ኵሉ ጋዕገልጠመይ ወጊነዮ’የ ዝመጽኣካ። ምስ ተራኸብና ከኣ ከም ሓያል ስሕበት ዘጋጠሞም ብትንትን ይብሉ። ንኽውግኖም ዝቃለሶ፡ ምሳኻ ከለኹ ካባኻ የህድመኒ። ከዕልለካ እብል’ሞ ውቃቤኻ ዘይደፍሮ። ብኸመይ ከም ትፈልጠኒ ግር’ዩ ዝብለኒ፡” ኣብታ ጸቢብ ዝሰሌዳኣ ሞባይለይ ቃላት ኣላጊበ ከንብቦ ከለኹ ዓመት’ዩ ዝወስደለይ። ከይመለስኩላ ከለኹ ከኣ “ኣለኻዶ?” ዝብል ይመጽኣኒ። ደርገፍ ገፍ እናበልኩ፥ “ሓደ ሓረስታይ ካብቲ ኣብ ሓደ ክራማት ዘእተዎ ምህርቲ ናብራኡ ይኸትት። ንዝመጽእ ዓመት ዝኸውን ዘርኢ ከየትረፈ እንተ ነጊፉወን ግን እታ መሊኣ ዝነበረት ቆፎ ክትመልእ ኣይትኽእልን’ያ፡” ዘይተወደአ ሓሳባተይ ብተሃዋኽ መስደዲ ጠዊቐ ሰደድኩላ። ዝተረበጸት ክትመስል፡ “እንታይ ኢኻ ክትብል ደሊኻ፧” ምጽሓፍ ክሰልጣ ጉድ’ዩ። “… በቃ ፍቕሪ ከኣ ከም ዘርኢ ዘትርሮ፡ ዘመቅሮ፡ ዘሕምሞ ይደሊ’ዩ። እታ ናይ ክልተና ቆፎ ብሓደ ኣይክትመልእን’ያ። ንጽንቃቕ ዘፈልፍል ቃጥያታት ፍቕሪ ክህሉዎ ኣሎዎ፡” ይረደኣያ ኣይረደኣያ ሰዲደላ። ተለፎነይ ድምጺ ሂባ ንዕረፍቲ ኣወጀት። ኣብ ዓራተይ ተጋዲመ ከኣ ንሕሉፍ ዕላላ ዘኪረ ከሳልያ ጀመርኩ። “ኣለኹ ምቅርቲ! ስምዒታት ምንባብ ምስ ጀመርኩ’የ ከፍቅር ክኢለ። እቶም ዝኣርነብክዮም ጋዕገልጠምኪ ስፍራኦም ፈሊጦም እዮም ዝቃለሱኺ። ንስኺ ግን ኣቢኺዮም። ኵሉ ግዜ እንታይ’ድየ ዝብለኪ፧” ክፎዅሰላ እናተመነኹ። “ጐራሕ እንዲኻ! ኣነ ከምኡታት ዘይክእሎ። እንታይ’ሞ ዘይትብለኒ፧ እተን እትብለኒ ኣብ ነብሲወከፍ ምሸት ከይርሰዐን ኣብ ዳየረይ’የ", "char_count": 1078, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02936", "text": "እዮቤድ ተስፋብሩኽ እዮቤድ ተስፋብሩኽ “እዚ ዝመጽእ ዘሎ ውሑጅ ትሰምዕዮዶ ኣየልኽን ኢኺ፧” ከይጠመትኩ መለስኩላ። ክትሰምዖ ግዲ ትፍትን ነይራ ስቕ ኢላ ጸኒሓ፡ “ሕጂዶ ውሑጅ ኣሎ’ዩ፧ ናይተን ናይ እምኒ መካይን’ዩ። ውሑጅ እንተ መጺኡ ደኣ’ሞ ክወስደካ እንድዩስ።” ዘይሰገረት ቈልዓ ኣብቲ ደንደስ ሩባ ተዀርሚያ፡ ብርኪ ኢዳ ኣብ ብርካ፡ መንከሳ ኣብ ጉምቦ ኢዳ ኣቐሚጣ ቀው ኢላ ክትጥምተኒ ጸንሐት። ኣባጊዓ ነቲ ጎቦ መልክዑ ቀይረንኦ ነበራ። ጸጕራ ብደሮና ጨዓይ መሲሉ፡ ከንፈራ ብንፋስ ተጨማዲዱ፡ ላዕልን ታሕትን ሮዛ ኳና ቱታ ለቢሳ ነይራ። ኣዒንታ ኣጨምጪማ ትርእየኒ ብምንባራ፡ ደቀቕቲ መሲለናኒ ነይረን፣ ግን ከኣ ኣይኰናን ከማይ ዓይኒ ፍንጃል’ያ። መልክዓን ቅይሓን በቲ ናብራ በረኻ ዘይምስሉ ሒዙ’ዩ። ኣነ ኣብዚ ዕድመኣ ኣብ ፈለማ ዓመት ናጽነት ካልኣይ ክፍሊ እምሃር ነይረ እኸውን’የ። ብዘይካ ማህደረይ ዝናብዮ ሓላፍነት ኣይነበረንን። “ኖኖ ናባይ ዝበጽሕ መልኽቲ ኣሎዎ፣ ንዕኡ ከብጽሕ’ዩ ዝመጽእ ዘሎ፡” ምስ በልኩዋ ስሒቓ። ነገረይ የስሕቕ’ዩ እናበልኩ ርእሰይ ነቕኒቐ። ተረዲኣትኒ ዝሰሓቐት መሲሉኒ ክሓፍር ደለየ። ምስ ጠመትኩዋ ግን ናብቲ ምንጻፈይ ኣመልኪታትለይ። ክልተ ማሓስኣ ኣብቲ ምንጻፈይ ኣፍ ንኣፍ ተዋሂበን ኣዕሪፈን ርኣኹ። መጽሓፈይን ዳየረይን ክልተኡ ተዓምጺጹን ተጸቒጡን’ኳ እንተ ነበረ፡ ኣየጕሃየንን። እዛ ቈልዓ ስግር እቲ ሩባ ኰይና ኵረት ክትድርብየለን ምስ ጀመረት ግደፊ ኢለያ። ኣንፈተይ ናብአን ገይረ ከኣ ስቕ ኢለ ርእየየን። እናሓንሳእ ናብ የማንን ጸጋምን፡ እንሓንሳእ ከኣ ንሓድሕደን ምጥማት ኣየዕረፋን። ነቲ ዘየዕረፈ ትጽቢተይ ፈሊጠን፡ ንጽባሕ ርእየን ዝነግራኒ ዘለዋ ነብያት ኰይነን ተሰምዓኒ። ነዳይ ናይ ልቡ ይሓልም ደኣ ኣይትበልኒ’ምበር… ውሽጠይሲ ሓጐስ ይመልእ ኣሎ። ኵሉ ህይወተይ ከኣ ኣብዚ ሓጐስ ከም ዝምርኰስ እፈልጥ’የ። “እንታይ ደኣ ትገብሪ!፧” ኢለያ። ክልተ ኢደ ኣብ ብርካ ደርቢያ ቅንዕ ኢላ ጠሚታትኒ። ነዋሕ ክሳዳ ምስቲ ዝዓጠረ ቈርበት ክሳዳ ርእየ ክሳድ ሰገን ሉለይ ኣዘኪሩኒ። ጠቐስ ዘይብል ኣጣምታኣ ተገምጢሉ ንዓይ ዝሓትት ዘሎ እናመሰለኒ ስኽኽ በልኩ። “ኣባጊዕ እሕሉ!” ኢላትኒ ደንጕያ። “ንስኻኸ እንታይ ደኣ ትገብር፧” ሓዳስ ኤርትራ 4 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.158 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን", "char_count": 1312, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02937", "text": "“ዓወት ካብ ጸገማት ዕድል ብምእላሽ እዩ ዝርከብ።” - ሳን ጹ - ሳን ጹ “ካብ ብዘይሰራሕኩዎ ዝጠዓስ፡ ብዝሰራሕኩዎ ክጠዓስ እመርጽ።” - ሉሲል ቦል ሉሲል ቦል ኣብ ህይወትናን ኣብ ስራሕናን ክንዕወት እንተ ደሊና፡ ደርማስ ስጕምቲ ናይ ምውሳድ ባህሊ ከነጥሪ ይግባእ። ንህጻናት እስከ ብደቂቕ ክንከታተሎም ንፈትን። ህጻናት ቀጻሊ ስጕምቲ ካብ ምውሳድ ኣየዕርፉን እዮም። ህጻናት ስጕምቲ ካብ ምውሳድ ዘቋርጹ፡ ገለ ጸገም ከጋጥሞም እንከሎ ጥራይ እዩ። ኣድማስ፡ ማእለያ ዘይብሉ ስጕምቲ እዩ ዝድግፍ። ናብ እቲ ዝተሓተ ክፋል ውቅያኖስ እንተ ተነቝትካ፡ ቀጻልን ደርማስን ስጕምቲ ክውሰድ ኢኻ እትርኢ። ኣብ ትሕቲ እዛ እንነብረላ ዘለና ፕላኔት ማእለያ ዘይብሎም ምንቅስቓሳት ይካየዱ ኣለዉ። እዚ ምንቅስቓስ ከቶ ደው ዘይብል እዩ። ምስ ተፈጥሮኦም ከቶ ዝሳነ ኣይኰነን። ናብ ድሕሪት ገጾም ከዝልቑ ኢሎም እውን፡ ዝዀነ ምልክት ኣየርእዩን እዮም። ናብ ድሕሪት ምልስ ኢልና ንግዜ ህጻንነትና ክንዝክሮ ምስ እንሕልን፡ ብርክት ዝበሉ ስጕምቲታት ንወስድ ምንባርና ክንዝክር ንኽእል ኢና። ኣብ ግዜ ህጻንነትና ስጕምቲ ዘይወሰድናሎም ሰዓታት እንተ ደኣ ነይሮም፡ እቶም ኣብ ድቃስ ዘሕለፍናዮም ጥራይ እዮም ክዀኑ ዝኽእሉ። ዝያዳ ስጕምቲ ብዝወሰድናዮም መጠን፡ ዝያዳ ለውጢ ነመዝግብ ምንባርና እውን ክንርስዖ ኣይንኽእልን ኢና። ክሳብ ዓበይቲ ሰባት ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ምሒር ክንጥንቀቕ ከም ዘለና ዝነግሩና፡ ኣብ ግዜ ህጻንነትና እንወስዶም ስጕምቲታት ማእለያ የብሎምን። መብዛሕትኦም ብድስፕሊን ዝበሰሉ ሰባት፡ ደርማስ ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ዓይኖም ኣይሓስዩን እዮም። እቲ ምንታይሲ፡ ተራ ስጕምቲ እናወሰድካ ናብ ጫፍ ዓወት ንኽትበጽሕ ከም ዘይከኣል ኣዳዕዲዖም ይፈልጡ እዮም። ነቶም ካብ ከባቢና ዘይጠፍኡ ጻዕራማት ጻጸን ንህብን ብጭፍራ ክሰርሑን ክወናጨፉን እንከለዉ እስከ ንተዓዘቦም። መጻኢኦም ውሑስ ንምግባር ልዑል ስጕምቲ ክወስዱ እንከለዉ፡ ከነቕልበሎም ኢና። ጻጸን ንህብን ቀጻሊ ደርማስ ስጕምቲ እዮም ዝወስዱ። ተራ ስጕምቲ ምውሳድ ምስኣቶም ኣይከይድን እዩ። ንሳቶም ካብ ጕድጓዶም ክወጽኡ እንከለዉ ይዅኑ፡ ካብ ቆፎኦም ወጺኦም ክወናጨፉ እንከለዉ፡ ላህመም ምባል ገለ ሰባት ኣብ ግዜ ህጻንነቶም ብዝኽትምና ስለ ዝዓበዩ፡ ኣብ ግዜ ህጻንነቶም ደርማስ ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ስግኣት ከም ዝነበሮም ዘዘንትዉ ኣለዉ። ገለ ካብኣቶም ነቲ ተራ ስጕምቲ ናይ ምውሳድ ልምዲ ምስኦም ሒዞምዎ ክሳብ ግዜ ሽምግልና ዝቕጽሉ ኣይሰኣኑን እዮም። ካልኦት ግዳ፡ ነቲ ኣብ ግዜ ህጻንነቶም ደርማስ ስጕምቲ ክወስዱ ዕድል ዘይረኸቡሉ፡ ዋላ እቶም ዝያዳ መሰረታውያን ባእታታት ናይ እዚ እንነብረሉ ዘለና ደርማስ ስጕምቲ ደርማስ ስጕምቲ ደርማስ ስጕምቲ ክትወስድ እንከለኻ ገለ ዘይተጸበኻዮም ጸገማት ክፍጠሩ ከም ዝኽእሉ ኣብ ግምት ከተእትዎ ጽቡቕ እዩ። እናሓንሳእ ጸገማት ኣገደስቲ ዝዀኑሉ እዋናት ኣለዉ። እቲ ምንታይሲ፡ ካብ እቶም ጸገማት ወጺእካ ናብ ካልእ ዝለዓለ ደረጃ ንኽትሓኵር የኽእሉኻ እዮም። ኣይጽለዉን እዮም። ብዝሰርሕዎ ንውሓት ግዜ ንብቕዓት ስራሖም ኣይመዝንዎን እዮም። ብዝኸስብዎ ገንዘብ እውን እንተ ዀነ፡ ንብቕዓቶም ክመዝንዎ ኣይሕልኑን እዮም። ከማዕብሎ ኣይክእልን እዩ። እቲ ንገዛእ ርእሱ ልዑል ክብሪ ዝህብ ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ንስርሑ እውን፡ ልዑል ክብሪ ይህብ እዩ። ንሱ ወኪል ናይ ስድራኡ ምዃኑ እውን ስለ ዝፈልጥ፡ ኣብ ስርሑ ዝያዳ ብምድማዕ፡ ንክብሪ ስድራ ቤቱ ኣብ ምሕላው ኣይሰንፍን እዩ። ደርማስ ስጕምቲ ክትወስድ እንከለኻ፡ ብዛዕባ ክሳብ ክንደይ ሰዓታት ክትሰርሕ ከም ዘለካ ኣይኰንካን እትሓስብ ወይ እትጭነቕ። ደርማስ ስጕምቲ ክትወስድ ክትጅምር እንከለኻ እኮ፡ ኣእምሮኣዊ ዝንባለኻ ይልወጥ እዩ። ውጽኢትካ እውን፡ ምስኡ እዩ ዝልወጥ። ንዕኣቶም ዝያዳ ዘገድሶም ክሳብ ክንደይ ኣብ ህይወቶምን ኣብ ስራሖምን ዓቢ ለውጢ የመዝግቡ ኣለዉ እዩ። መጻኢ ህይወቶም እብ እቲ ክሳብ ክንደይ ደርማስ ስጕምቲ ይወስዱ ከም ዘለዉ ከም ዝምርኰስ ኣዳዕዲዖም ይፈልጡ እዮም። እቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት፡ ካብ ኣብ ውድድር ንላዕሊ ኣብ ምትሕብባር እዮም ዝኣምኑ። ንሳቶም ንህቡብነት ብዙሕ ፋዕራ የብሎምን። የግዳስ ብሳላ ጽፉፍ ስርሖም፡ ስሞም ኣብ ሓጺር ግዜ እዩ ዝገንን። ጽቡቕ ስም ዝረኸበ ትካል፡ ዓማዊሉ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበዝሑ ከም ዝመጽኡ ከቶ ዘማትእ ኣይኰነን። ኣብ ዝዀነ ስራሕ ክትቍጸር እንከለኻ ወይ ዝዀነ ናትካ ትካል ክትከፍት እንከለኻ ዕላማኻ ምንጻር ኣገዳሲ ምዃኑ ክትስሕቶ ኣይግባእን። ሓደ ሰብ ገዛእ ርእሱ ከየማዕበለ ነቲ ተቘጺሩ ዝሰርሓሉ ትካል ወይ ነቲ ዝኸፈቶ ናይ ገዛእ ርእሱ ትካል ከቶ ወዮ ዘመዝገብካዮ ለውጢ ንባዕሉ፡ ንዝበለጸ ለውጢ እዩ ዝድርኽ ወይ ዝዕድም። እቲ ምንታይሲ፡ እቲ ዘመዝገብካዮ ለውጢ ረብሓኡ ክሳብ ክንደይ ምዃኑ በርሃው ኢሉ እዩ ዝርኣየካ። ገለ ትካላት ብሓይሊ መወዓውዒ ዝያዳ ዓማዊል ከጥርያ ይሕልና እየን። የግዳስ ብሕልፊ ሰባት ንዘመዝገብካዮ ለውጢ ኣልዒሎም ናእዳኦም ክገልጹልካ እንተ ጀሚሮም፡ በቲ ዝጀመርካዮ ንኽትቅጽል ዓቢ ፍናን እዩ ዝፈጥረልካ። ብሰሪ እቲ ቅድሚ ሕጂ ተራ ስጕምቲ ብምውሳድካ እተባኽኖ ዝነብርካ ግዜ ከተሓሳስበካ ይጅምር። ክንዲ ዝዀነ፡ ደርማስ ስጕምቲ ምውሳድ ከም ልምዲ ኣብ ውሽጥኻ ከተስርጾ ከም ዘለካ ምስ ገዛእ ርእስኻ ቃል ክትኣቱ ትኽእል። ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት ንዓወት ከም ግዴታኦምን ሓላፍነቶምን ገይሮም እዮም ዝወስድዎ። ንሳቶም ኣብ ገዛእ ርእሶም ልዑል ርእሰ ተኣማንነት ስለ ዘጥርዩ፡ ብናእዳ ይዅን ነቐፌታ ናይ ሰባት ብዙሕ ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል እዮም ዝነብርዋ። ንሳቶም ኣንፈቶም ስለ ዘይፈልጡ፡ ኣብ እቲ ዘየድልዮም መዳይ ዘይተደልየ ጸዓት የህልኹ። ከም ሳዕቤኑ፡ ሃናጺ ዝዀነ ውጽኢት ክሓፍሱ ኣይረኣዩን እዮም። ኣብ ግዜ ንእስነቶም ብተዓጻጻፊ ስጕምቲ ብምውሳድ ዘከሓሕስዎ ኣለዉ። እቲ ቅኑዕ ውሳነ ድማ፡ ንሱ እዩ። ገለ ካብ እቶም ኣብ እዚ እዋን ከም ዕዉታት ሰባት እንፈልጦም፡ ኣብ ግዜ ህጻንነቶምን ንእስነቶምን ብዝተፈላለዩ ጠንቅታት ካብ እቲ ቅኑዕ መንገዲ ኣንደልሂጾም ዝነበሩ እዮም። ንሳቶም ነቲ ዝበዝሐ ጸዓቶም ኣብ ዘየርብሖም መዳይ እዮም ዘህልኽዎ ነይሮም። ኣብ ኣልኮላዊ መስተ፡ ሽጋራ ምትካኽ፡ ሓሽሽ ምጥቃም፡ … ኣብ ዝኣመሰሉ ዘየድልዩ ንጥፈታት ይሽመሙ ነይሮም። ኣበርቲዕካ እናሰራሕካ ክንስኻ፡ ቀጻሊ ካብ መንገዲ ዓወት ትፍንተት እንተ ደኣ ሃሊኻ፡ ኣንፈትካ ከተመዓራሪ ከም ዘለካ ክጠፍኣካ ከቶ ኣይግባእን። ኣበርቲዕካ ምስራሕ ጥራይ ንበይኑ ኣኻሊ ኣይኰነን። እኹል ሜላ ክህልወካ ይግባእ። ብድሕሪኡ ኣብ ምውሳን ተባዕ ምዃን የድሊ። ሓንሳእ ነቲ ቅኑዕ ኣንፈት ምስ ተታሓሓዝካዮ፡ ምሉእ ጸዓትካ ኣውጺእካ ኣብ ስራሕካ እንተ ተጸሚድካ፡ ዓወት ዘይትሓፍሰሉ ምኽንያት ኣይህሉን እዩ። ሽዑ ኢኻ ድማ፡ ደርማስ ስጕምቲ ክትወስድ እትድረኽ። ደሓር ግዳ ካብ እቶም ሕማቓት ንጥፈታት ቀስ ብቐስ ከዝልቑ ይጅምሩ። እቲ ካብ ሕማቕ ንጥፈታት ምዝላቕ ጽቡቕ ውጽኢት ምስ ረኸብሉ፡ ምሉእ ብምሉእ ክሳብ ምቍራጽ ይበጽሑ። ነቲ ዝነበሮም ትህኪት ኣብ ስራሕ ኣወጊዶም፡ ብልዑል ጸዓትን ጻዕርን ኣብ ስርሖም ኣድማዕቲ እናዀኑ ይመጽኡ። ብሕልፊ ኣብ ስራሕ ዓለም ጽቡቕ ኣንፈት እንተ ሒዞም፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ኣብ ጥርዚ ዓወት ክበጽሑ ይኽእሉ እዮም። ናይ ዝበዝሐ ሰብ ጸገም እኮ፡ ሰኣን ኣንፈትካ ምንጻር ዕንክሊል ምባል እዩ። ኣንፈትካ ብግቡእ እንተ ዘየነጺርካ፡ ንጸገማት ህይወት ክትብድሆ ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣብዚ መዳይ ምስ በጻሕካ ስጕምቲ ዘይምውሳድ፡ ምድሕርሓር ወይ ተራ ስጕምቲ ምውሳድ ከቶ ኣየዋጽእን እዩ። ኣብ ዒላማኻ ቀጻልን ዘየባትኽን ስጕምቲ ምውሳድ ጥራይ እዩ ናብ እቲ ዝደለኻዮ ደረጃ ከብጽሓካ ዝኽእል። ክንዲ ዝዀነ እዮም እምበኣር፡ እቶም ኣብ ዓለምና ኣብ ዝለዓለ ጫፍ ዓወት በጺሖም ዝመስሉና ሰባት፡ ቀጻሊ ናብ ካልእ ዝበረኸ ጫፍ ዓወት ክሓዅሩ እንርእዮም ዘለና። ገና ገና ምቕጻሎም እውን፡ ዘይተርፍ እዩ ዝመስል ዘሎ። ምኽንያቱ፡ ንዕኣቶም ብቐሊሉ ዝዓግብ ሸውሃት ዓወት ኣይኰነን ዘለዎም። ነቶም ኣንፈቶም ከነጽሩ ዘይከኣሉ ሰባት ህይወት ምሒር ኣሰልካይት እያ። ንሳቶም ንህይወት ብዘይ ዕላማ ገይሮም ከኣ፡ ክነቕፍዎ ይኽእሉ እዮም። ንስለ ዕብየት ስራሕ ክብል፡ ብህይወቱ ዝጣላዕ ገይሮም ዘነኣእስዎ ድማ ኣለዉ። መወዓውዒ ብብቕዓት ፍርያት እንተ ደኣ ዘይተሰንዩ፡ ዕምሩ ምሒር ሓጺር እዩ ዝኸውን። መብዛሕትኡ መዋዓውዒ ንርዱእ ምኽንያት፡ ተጋኒኑ እዩ ዝስራሕ። ከም ውጽኢቱ፡ ዓማዊል ልዑል ትጽቢት የሕድሩ። እቲ ትጽቢቶም እንተ ዘይሰሚሩሎም ከኣ፡ ነቲ ፍርያት ዳግማይ ከይገዝእዎ ንሓዋሩ ቶባእ ይብልዎ። የግዳስ እዚ ጠቐነ ንዕኣቶም ቅጭጭ ኣይብሎምን እዩ። ምኽንያቱ፡ ንሳቶም ንዝዀነ ዝሰርሕዎ ነገር ምስ ገዛእ ርእሶም ብዕምቈት ተላዚቦም እዮም ዝዓምምዎ። ናይ ገሊኦም ጸለመ፡ ካብ ቅንኢ ዝብገስ ከም ዝዀነ ስለ ዝግንዘቡ፡ ነቲ ሕሜታ ዕሽሽ ኢሎምዎ ይሓልፉ። ኣብዚ ንኣገዳስነት መወዓውዒ ንምንእኣስ ኣይኰንናን ክንገልጽ ደሊና። ኣገዳስነት ኣብ መወዓውዒ ወፍሪ ምግባር፡ ካብ ማንም ሰብ ዝተኸወለ ኣይኰነን። ፍርያትካን ትካልካን ኣብ ምልላይ ኣገዳስነት መወዓውዒ እዝዩ ዓቢ እዩ። የግዳስ ብቕዓት ፍርያትካን ሓይሊ እቲ እትገብሮ መወዓውዒን ምሒር ክረሓሓቕ ከም ዘይብሉ ምዝካር ጽቡቕ እዩ። ዕዉታት ሰባት ዓቢ ዓወት ንኸተመዝግብ ክሳብ ክንደይ መስዋእቲ ከም ዝሓትት ኣማእዚኖም ስለ ዝፈልጡ፡ ብቐለልቲ መሰናኽላት ካብ ስራሖም ኣይጐናደቡን እዮም። ዋላ ዓበይቲ መሰናኽላት እንተ ጸንሕዎም እውን፡ ደርማስ ስጕምቲ ብምውሳድ ክኣልዩዎ ምሉእ ብቕዓት ኣለዎም። እቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት፡ ኣብ ስራሖም ልዑል ፍቕሪ ስለ ዘለዎም፡ ብዙሕ ድኻም ኣይስምዖምን እዩ። ናይ ስራሕ ወኖም እምብዛ ልዑል ስለ ዝዀነ፡ ኣብ እዋን ስራሕ ትህኪት ኣየንጸባርቑን እዮም። ብውዕዉዕ ወኒ እናሰርሑ፡ ንኻልኦት መሳርሕቶም ከይተረፉ ደርማስ ስጕምቲ ንኽወስዱ እዮም ዝድርኽዎም። ንሳቶም ካበይ ተበጊሶም ኣበይ ክበጽሑ ከም ዘለዎም ጽፉፍ መደብ ስለ ዘውጽኡ፡ ብናይ ካልኦት ሰባት ርእይቶ ካብ ጕዕዞ ህይወቶም ኣየንደልህጹን እዮም። ንሳቶም ቀጻሊ ምስ ገዛእ ርእሶም ጥራይ እዮም ክነጻጸሩ ዝሕልኑ። እወ ካብ እቲ ትማሊ ዘመዝገብዎ ዓወት ንላዕሊ፡ ሎሚ ዝበለጸ ዓወት ንኸመዝግቡ እዮም ቈሪጾም ዝለዓሉ። ብርግጽ ንፉዓት ሰራሕተኛታት ዘይፈትዉ ሰባት ከም ዘለዉ ርዱእ እዩ። ንሳቶም ንንጡፍ ወይ ውፉይ ሰራሕተኛ ከም ውሉፍ ሰራሕተኛ (workaholic) ገይሮም ከከሻምሽዎ እዮም ዝሕልኑ። ከም ስሱዕን ብቐሊሉ ዘይዓግብን ገይሮም እውን ዘጸልምዎ ኣይሰኣኑን እዮም። ከም ሕማቕ ነገር ዝተሰበሎን ናይ ኣእምሮ ጸገም ዘለዎን “ዝዓበየ ጸገም ከጋጥመካ እንከሎ፡ ኣብ ምእላዩ ዝዓበየ ክብሪ ትረክብ።” - ኤፒካረስ - ኤፒካረስ “ዕዉት ሰብ በቲ እተደርበየሉ ኣእማን፡ ድልዱል መሰረት ዝሃንጽ እዩ።” - ደቪድ ደቪድ ብሪንክሊ ብሪንክሊ", "char_count": 6005, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02939", "text": "ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ቀይሕ-ባሕሪን ዘራእትን ጥሪትን ናብ ፍርቂ ፍጻመ ሓሊፈን ቀይሕ-ባሕሪን ዘራእትን ጥሪትን ናብ ፍርቂ ፍጻመ ሓሊፈን ኣብ መንጎ ናይ ቀዳማይን ካልኣይን ድቪዝዮን ጋንታታት ዞባ-ማእከል ዝካየድ ዘሎ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል፡ ብክልተ ጸወታታት ቀጺሉ። ፈለማ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ምስ ደንደን ‘ቢ’ ተጻዊታ። ዘራእትን ጥሪትን፡ ካብቲ ብሉጽ ተጻዋታይ ዝተብሃለ ሮቤል ዘሚኪኤል፡ ሰለስተ ሸቶታታት ብምርካባ፡ ነታ ካብ ኣሚር ዑመር ሓንቲ ሸቶ ዝረኸበት ደንደን ቢ፡ 3ብ1 ረቲዓታ። ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ድማ፡ ሓሙሽተ ነጥቢ ምስ ጸብለልታ ሸቶ ስለ ዝሓዘት፡ ነቲ ካልኣይ ጸወታ ክትዕዘብ ተገዲዳ። ኣርእየን። እንተዀነ ዝተመዝገበ ሸቶ ብዘይምንባሩ ጸወታ 0ብ0 ክዛዘም ክኢሉ። ኣብዛ ግጥም፡ ናሆም ኣማኒኤል ናይ ቀይሕ- ባሕሪ ብሉጽ ተጻዋታይ ተባሂሉ። በዚ ዝተረኸበ ውጽኢት ከኣ፡ ቀይሕ-ባሕርን ዘራእትን ጥሪትን፡ ንኣልታሕሪር ብጸብለልታ ሸቶ በሊጸን ናብ ፍርቂ ፍጻመ ሰጊረን። እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ሊግ ደቂ ኣስንስትዮ ዞባ ማእከል’ውን ክልተ ጸወታ ኣካዪዱ። ኣብቲ ዝተኻየደ ጸወታ፡ ዕዳጋ ሓሙስ ምስ ምምሕዳር ሰምበል፡2ብ2 ክወጽኣ እንከለዋ፡ ደንደን ድማ ንምምሕዳር ገጀረት፡ 8ብ0 ስዒረንአን። ካልኣይ ጸወታ ንቀይሕ-ባሕሪ ምስ ኣልታሕሪር ዘራኸበ ነይሩ። ክልተአን ማዕረ ነጥቢ ሒዘን’የን ናብ ሜዳ ኣትየን። ኣብዛ ግጥም፡ ቀይሕ-ባሕሪ ዓወትን ማዕረን ዘዋጽኣ ክኸውን ከሎ፡ ንኣልታሕሪር ግን ዓወት ጥራይ የገድሳ ነይሩ። ሻምፕዮን ካልኣይ ድቪዝዮን ኣብ ዘካየድዎ ጸወታ ድማ፡ ዕዳጋ ሓሙስ ምስ ኣርባዕተ ኣስመራ 1ብ1፡ ጸጸራት ከኣ፡ ንንግዳዊ ባንክ 2ብ0 ስዒሮሞም። ክልተአን ጋንታታት ናብ ፍርቂ ፍጻመ ንምሕላፍ፡ ካብ ፈለምኡ ሓያል ቅልስ", "char_count": 1020, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02940", "text": "7ብ5 ኣብ ዝረትዓትሉ ግጥም ድማ፡ ኣርባዕተ ሸቶታት ዘመዝገበ ናይ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ተጻዋታይ ኢብራሂም ዓብዱ፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ተባሂሉ ተረቚሑ። ኣብ ወደባዊት ከተማ ባጽዕ ዝሰላሰል ዘሎ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ፡ ብርክት ዝበለ ጸወታታት ብምስልሳል ይቕጽል ኣሎ። ደሳለ ድማ፡ ሸሞንተ ሸቶታት ኣመዝጊቡ። ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ማእከል ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ ኸኣ፡ 6ብ5 ተዓዊታ። ኣብ ዝሰዓበ ጸወታ፡ ዞባ ዓንሰባ ንጋሽ-ባርካ 12ብ6 ክትረትዓ እንከላ፡ ሽዱሽተ ሸቶታት ዘመዝገበ ዳኒኤል መልኣከ ብሉጽ ተጻዋታይ ተባሂሉ። ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ንደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ፡ ብዝተፈላለየ ግጥማት ንጥፈታቱ ክቕጽል’ዩ። ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ ዝተኻየደ ጸወታ፡ ዞባ ደቡብ ንዞባ ዓንሰባ 12ብ5 ክትስዕራ እንከላ፡ ተጻዋታይ ዞባ ደቡብ ማህደረ ውድድራት ትራክን ተግባራት ሜዳን ሚንስትሪ ምክልኻል ተዛዚሙ ውድድራት ትራክን ተግባራት ሜዳን ሚንስትሪ ምክልኻል ተዛዚሙ መኰነን ጐስጓስን ሓበሬታን ሚንስትሪ ምክልኻል፡ ብምኽንያት ኣህጒራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ከካይዶ ዝቐነየ ናይ ደቂ- ኣንስትዮ ውድድር ኣትለቲክስ ተዛዚሙ። ቀዳሞት ሰለስተ ዕዉታት ክዀና ከለዋ፡ ናይ መሬት ዝላ ድማ፡ ሳምራ ብርሃነ ካብ መኸተ፡ ሮዳስ ጥዑምዝጊ ካብ ብድሆ፡ ዮዲት ኣፎም ካብ ንስሪ ተዓዊተን። ናይ ዳርባ ጭማራ፣ ዘመን ተኽለሰምበት ካብ በኒፈር፡ ጽገ ባህታን ሶልያና ወልደኣብን ካብ ብድሆ ተዓዊተን። ኣብ ዳርባ ዓረር፡ ቅሳነት ተወልደብርሃንን ፍረወይኒ ክብሮምን ካብ ብድሆ፡ ታርታ ተኽለብርሃን ካብ በኒፈር ክዕወታ ከለዋ፡ ኣብ ዳርባ ዲስካስ ድማ፡ ኤደን ጸጋይን ፍረወይኒ ክብሮምን ካብ ብድሆ፡ ታርታ ተኽለብርሃን ካብ በኒፈር ዕዉታት ኰይነን። ናይ 100 ሜትሮ ስምረት ሃይለ ካብ ሓሬና፡ ቅሳነት ገ/ልኡል ካብ በኒፈር፡ ሳምራ ብርሃነ ካብ መኸተ ተሸሊመን። ኣብ ናይ 200 ሜትሮ ድማ፡ ስምረት ሃይለ ካብ ሓሬና፡ መድያን ተኽሉ ካብ መኸተ፡ ቅሳነት ገብረልኡል ካብ በኒፈር ተዓዊተን። ኣብ ናይ 400 ሜትሮ፣ ልዋም ኣንገሶም ካብ በኒፈር፡ መድያን ተኽሉ ካብ መኸተ፡ ሚካል ዘርእዝጊ ካብ በኒፈር ንሽልማት በቒዐን። ኣብ ናይ 800 ሜትሮ፣ ልዋም ኣንገሶምን ሚካል ጸገዝአብን ካብ በኒፈር፡ ስደን መድሃኔ ካብ ብድሆ ዕዉታት ኰይነን። ኣብ ናይ 1500 ሜትሮ፣ ኣድያም ይሕደጎ ካብ በኒፈር፡ ቅሳነት ተወልደብርሃን ካብ ሓሬና፡ ስደን መድሃኔ ካብ ብድሆ ተዓዊተን። ኣብ ናይ 5 ሽሕ ሜትሮ፡ ቅሳነት ተወልደብርሃን ካብ ሓሬና፡ ሙዚት ተስፋይ ካብ ዓምበርበብ፡ ዮርዳኖስ ሃብተስላሴ ካብ በኒፈር ንመዳልያ በቒዐን። ኣብ ናይ ሪለይ 4/100 መኸት ቀዳመይቲ ዕውትቲ ክትከውን እንከላ፡ ሓሬናን ብድሆን ስዒበንኣ። እዚ ንሳልሳይ ዓመቱ ዝተኻየደ ውድድራት ትራክን ተግባራት ሜዳን፡ ካብ ኵለን ኣሃዱታት ሚንስትሪ ምክልኻል ዝመጽኣ ደቂ-ኣንስትዮ ዝተሳተፍኦ ኰይኑ፡ ካብ ዕለት 27 ለካቲት ክሳዕ ሓደ መጋቢት ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ተሰላሲሉ። ኣብዚ ዝተኻየደ ውድድር፣ ኣብ ናይ ልዕለት ዝላ ሳምራ ብርሃነ ካብ መኸተ፡ ኣርሴማ ገ/ ሂወት ካብ በኒፈር፡ ሊድያ ፍጹም ካብ ብድሆ ኣብ ናይ ትራክ ውድድራት ከኣ፡ ኣብ ኣብዚ ካከየድ ዝቐነየ ውድድር፡ ክለብ በኒፈር ብድምር ውጽኢት ዕውትቲ ጋንታ ብምዃን ዓባያ ዋንጫ ከም ዝተሸለመት ጨንፈር ዜና መ/ጐ/ሓ/ሚ/ም ሓቢሩ።", "char_count": 1863, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02941", "text": "ሻምፕዮን ኵዕሶ እግሪ ደቂ-ኣንስትዮ ከተማ ከረን፡ ምምሕዳር 02 ፈላሚ ዓወት ዘመዝገበትሉ፡ ምምሕዳር 01ን 03ን ስዕረት ዝተሰከማሉን ግጥም ኣብ ስታድዩም ከረን ኣሰላሲሉ። ኣብቲ ሚዛናዊ ምንቅስቓስ ዝተርኣያሉ ንምምሕዳራት ከባቢ 03ን 02ን ዘራኸበ ግጥም፡ ቀዲማ ምምሕዳር 02 ካብ ያሲሚን በየነን ሆሳእና መድሃኔን ሸቶ ብምርካባ መሪሕነት ሒዛ። ይዅን እምበር ምምሕዳር 03 ካብ ኣፍራሕ ያሲን ሸቶ ብምርካባ ናብ ዕረፍቲ 2ብ1 ወጺአን። ድሕሪ ዕረፍቲ ምምሕዳር 03 ካብ ኣፍራሕ ያሲን፡ ምምሕዳር 02 ድማ፡ ካብ ኣርያም ገብረሚካኤል ሸቶ ብምርካበን ጸወታ 3ብ2 ተዛዚሙ። ምምሕዳር 05 ምስ ምምሕዳር 01 ዘካየደኦ ጸወታ፡ ምምሕዳር 05 ክልተ ሸቶታት ካብ ሜርቨል ተኪአ፡ ሓሓንቲ ሸቶታት ድማ፡ ካብ መርዋ፡ ሳያድ፡ ሲልቫናን ዊንታን ብምምዝጋብ 6ብ0 ናብ ዕረፍቲ ኣምሪሓ። ኣብ ናይ ድሕሪ ዕረፍቲ፡ ሜርቨል ተኪአ ንዓኣ ሳልሰይቲ ንጋንታኣ ሻብዐይቲ ሸቶ ብምምዝጋባ ምምሕዳር 05 7ብ0 ተዓዊታ። ኣብቲ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ዕውትቲ ጋንታ", "char_count": 585, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02942", "text": "ፈደረሽን ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል፡ ንደያኑ ኵዕሶ መርበብ ናይ መሐደሲ ስልጠና ሂቡ። እዚ ንክልተ መዓልቲ ብክለሰ ሓሳብን ግብርን ተሰንዩ ዝተዋህበ ስልጠና፡ ነቲ ብማሕበር ኵዕሶ መርበብ ዓለም፡ ካብ 2025 ክሳዕ 2028 ከገልግል ዝተኣታተወ ሓደሽቲ ሕግታት ማእከል ዝገበረ ነይሩ። እዚ ብኣብ ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ መርበብ ኤርትራ ሓላፊ ዳንነት መምህር ብንያም የማነን ኣባል መኰነን ሓበሬታን ጐስጓስን ሚኒስትሪ ምክልኻል ዳኛ ልምዓት እዮብን ዝተዋህበ ስልጠና፣ ኣተሓሕዛ ነጥቢ፡ ናይ ኢድ ምልክታት፡ ዳያኑ ምስ ቅርጽን ምሕደራን መጻወቲ ሜዳ ክኽተልዎም ዘለዎም ኣገባብ ኣጸዋውታን ካልእ ሕግታትን ኣጣሚሩ ተዋሂቡ። ኣብዚ ስልጠና ሰለስተ ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከብኦም 27 ሰልጠንቲ ደያኑ ተሳቲፎም ነይሮም።", "char_count": 441, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02943", "text": "• ኣሰልጣኒ ብራይተን ንኣርሰናል ሕጊ ክግበረላ ይጠልብ • ኣሰልጣኒ ብራይተን ንኣርሰናል ሕጊ ክግበረላ ይጠልብ ኣሰልጣኒ ፋብያን ሃርዝለር፡ ቅድሚ እቲ ሎሚ ምሸት ምስ ኣርሰናል ዘለዎም ጸወታ፡ ዋሕዚ ጸወታ ንምሕላው ክከኣል፡ ኣርሰናል ግዜ ንምጥፋእ ዝገብርዎ ‘ታክቲክ’ ንምውጋድ መሰረታዊ ለውጢ ንኽገብሩ ዝእዝዝ ሕጊ ክግበረሎም ሓቲቱ። ሃርዝለር፡ ብታክቲካዊ ምድንጓይ ዝጠፍእ ግዜ ክህሉ ከምዘይግባእ ብምግላጽ፡ “ዝዀነ ሰብ ኣየስተብህለሉን’ዩ፣ ኣርሰናል ናይ መኣዝን ቅላዕ ክረኽቡ ከለዉ ወይ መሪሕነት ኣብ ዝሕዙሉ እዋን፡ ሓደ ሓደ ግዜ ልዕሊ ሓደ ደቒቕ የባኽኑ፡” ብምባል፡ ኣብ ግዜ ናይ መኣዝንን ነጻ ቅላዕን፡ ዳርባ ኢድን ዝባኽን ግዜ ንጹር ግዜ ክግበረሉ ሓቲቱ። • ኣሰልጣኒ ዌስት-ሃም ንትራኦረ ‘ጅም’ ከይሰርሕ ከልኪልዎ • ኣሰልጣኒ ዌስት-ሃም ንትራኦረ ‘ጅም’ ከይሰርሕ ከልኪልዎ ኑኖ እስፕሪቶ ሳንቶ፡ ኣጥቃዓይ ዌስት-ሃም ኣዳማ ትራኦረ ከቢድ ሓጺን ከየልዕል ብወግዒ ኣጊድዎ። ኣሳልጣኒ ዌስት-ሃም ነዚ ውሳነ ክወስድ ዝደረኾ፡ ቅልጣፊኡ ከመሓይሽን ካብ መጒዳእቲ ክድሕንን ብምባል ምዃኑ ገሊጹ። ኑኖ፡ “ወዲ 18 ዓመት መንእሰይ፡ ጥንካረኡ ንምብራኽ ሰዓታት ኣብ ጅም ከሕልፍ ኣለዎ፣ እንተ ትራኦረ ግን ብኣንጻሩ’ዩ ክኸውን ዘለዎ፡ ” ኢሉ። ወዲ 30 ዓመት ኣዳም ትራኦረ፡ ብኣባላት ሕክምናን ስታፍ ኣሰልጠንትን ዌስት-ሃም ፍሉይ ኣካላዊ ልምምድ ይወሃቦ’ሎ። • ደ ብሩነ ድሕሪ 128 መዓልታት ተመሊሱ • ደ ብሩነ ድሕሪ 128 መዓልታት ተመሊሱ ኣከፋፋሊ ናፖሊ ደ ብሩነ፡ ካብቲ ንነዊሕ እዋን ኣጋጢምዎ ዝጸንሐ መጒዳእቲ ብምሕዋይ፡ ናብ ቦታ ልምምድ ተመሊሱ። ወዲ 34 ዓመተ ደ ብሩነ፡ ኣብ ሰለፉ ብዘጋጠሞ መጒዳእቲ፡ ካብ 25 ጥቅምቲ 2025 ኣትሒዙ ካብ ሜዳ ርሒቑ ጸኒሑ። • ኣሰልጣኒ ቸልሲ ተጻወትቱ ጠባይ ክገብሩ ኣዚዙ • ኣሰልጣኒ ቸልሲ ተጻወትቱ ጠባይ ክገብሩ ኣዚዙ ብስነ-ምግባር ተጻወትቱ ተሸጊሩ ዘሎ ኣሰልጣኒ ቸልሲ ሊያም ሮሰነሮ፡ ካብ ሕጂ ኣብ ሜዳ ዝወርዱ ተጻወትቱ ምምሕያሽ ስነ-ምግባሮም ርእዩ ከም ዝመርጾም ገሊጹ። ቸልሲ ምስታ ዝሓለፈ ሰንበት ምስ ኣርሰናል ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ ንፐድሮ ኔቶ ዝተወሃበቶ ቀያሕ ካርድ፡ ኣብ ዓመተ ስፖርት 2025-26 ኣብ ኵሉ ግጥማት ትሽዓተ ቀይሕ ካርድ ክትወስድ እንከላ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ ከኣ፡ ሸውዓተ ቀይሕ ካርድ ወሲዳ ትርከብ። በዚ ኸኣ ኣብ ፕሪመር ሊግ፡ ኣብ ሓደ ዓመት ብሓንቲ ጋንታ ናይ ዝተወስደ ቀይሕ ካርድ ሓድሽ ክብረ-ወሰን ሒዛ ትርከብ። በዚ ተግባራት ግዳይ ምዃን ዝተጸልኦ ሮሰነሮ እምብኣር፡ ኣብ መቐየሪ ክፍሊ ናይ ጋንታኡ ናይ ተሓታትነት ባህሊ ከተኣታቱ ምዃኑ ገሊጹ። ንሱ፡ ነቶም ምስ ዳኛ ጸገም ካብ ምፍጣር ዘይእደቡ ተጻወትቱ ክጥንቀቑ ብምእዛዝ፡ ናብ ሜዳ ክወርዱ ዝደልዩ እንተዀይኖም ጠባዮም ከመሓይሹ ከም ዘለዎም ሓቢሩ።", "char_count": 1567, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02944", "text": "እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ፈደረሽን ኵዕሶ መርበብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ኵዕሶ መርበብ ደቂ-ኣንስትዮ ኣካዪዱ። ኣንዋርን ሓሬናን ኣብ ዘካየድኦ ጸወታ፡ ሓሬና 3ብ0 ተዓዊታ። ኣብ መንጎ ሽንግርዋን ኣዳልን ዝተኻየደ ጸወታ ድማ፡ ኣዳል 3ብ1 ስዒራ። ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ ፕሪመር ሊግ ብራይተን - ኣርሰናል 10፡30 ድ.ቐ ማን.ሲቲ - ኖቲንግሃም 10፡30 ድ.ቐ ፉልሃም - ዌስት-ሃም 10፡30 ድ.ቐ በዚ መሰረት ጽባሕ፡ ሓሬናን ኣዳልን ናይ ዋንጫ ጸወታ ካካይዳ እየን። ኣስቶንቪላ - ቸልሲ 10፡30 ድ.ቐ ኒውካስል - ማን.ዩናይትድ 11፡15 ድ.ቐ 4 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.158", "char_count": 391, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02945", "text": "ሸዊት ተኽለ ሸዊት ተኽለ “ፑቲን፡ ወጥሪ ማእከላይ ምብራቕ ንምህዳእ ክሰርሕ’ዩ” ቤት ጽሕፈት ክረምሊን ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን፡ ግጭት ኢራን እናሰፍሐ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ትሕተ ቅርጺ ነዳዲ ዞባ ማእከላይ ምብራቕ ትፍጽሞ ዘላ መጥቃዕትታት ኣብ መራሕቲ ሃገራት ዓረብ ፈጢርዎ ዘሎ ስክፍታ ንጣህራን መብርሂ ክህብ ምዃኑ፡ ቤት ጽሕፈት ክረምሊን ትማሊ ሰሉስ ገሊጹ። ፑቲን ትማሊ ሰኑይ ምስ ኣርባዕተ መራሕቲ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ብቴሌፎን ብምዝርራብ፡ ሩስያ ምስ ኢራን ንዘለዋ ስትራተጂያዊ ሽርክነት ተጠቒማ ኣብ’ቲ ዞባ ዘሎ ወጥሪ ከተህድእ ክትፍትን", "char_count": 368, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02946", "text": "ድማ፡ “ፑቲን ብርግጽ ነቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተኸሲቱ ዘሎ ወጥሪ ንምህዳእ ኣበርክቶ ንምግባር ኩሉ ዓይነት ጻዕሪ ኣፈኛ ክረምሊን ዲሚትሪ ፔስኮቭ ብሰሉስ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ", "char_count": 117, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02947", "text": "መጥቃዕቲ ኢራንን እስራኤልን ትማሊ ሰሉስ ንራብዓይ መዓልቱ ኣብ ዝቐጸለሉ፡ ኣብ ኢራን ቁጽሪ በቲ መጥቃዕቲ ናይ ዝሞቱ ሰባት 787 ከም ዝበጽሐን፡ እስራኤል ኣብ ጣህራን ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ኢራን መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመትን ተሓቢሩ። ብተወሳኺ፡ ክልተ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ሪያድ - ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ ድሕሪ ምውቃዐን፡ እቲ ኤምባሲ ከፊላዊ ዕንወት ከም ዘጋጠሞ፡ ሰበ ስልጣን ስዑዲ ዓረብ ሓቢሮም። ውሽጢ እታ ሃገር ስርሒታት ንምክያድ መደብ ኣለዎም ኢሉ ዝኸሰሶም ጉጅለታት ምዃኖም ኣረዲኡ። ብዛዕባ እቲ ዝተገልጸ መጥቃዕትታት ብዝምልከት ካብ ሰበ ስልጣን ዞባ ኩርዲስታን - ዒራቕ ዝተዋህበ ቅጽበታዊ ምላሽ የለን። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሰራዊት ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ኣብ ሰሜናዊ ዒራቕ ኣብ ዝርከብ ዒላማታት ኣመሪካ መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመ ሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ሰራዊት እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ዘካይዶ ዘሎ መጥቃዕቲ ኣየር ብምሕያል፡ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ናይ’ታ ሃገር ሓድሽ ናይ መሬት ወራር ጀሚሩ ምህላዉ ተገሊጹ። ብተወሳኺ፡ ኢራን ክትገብሮ ዝጸንሐት ሰደድ መግብን ፍርያት ሕርሻን ናብ ወጻኢ ደው ከም ዘበለቶ፡ ኣገልግሎት ዜና ‘ታስኒም’ ኣመልኪቱ። ሰራዊት ሓለዋ ሰውራ ኢራን ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ እቶም ዒላማታት፡ ናይ’ቶም ናብ ኢራን ብምእታው ኣብ እቲ ኣገልግሎት ዜና ንመግለጺ መንግስቲ ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ “ኩሉ ሰደድ መግብን ፍርያት ሕርሻን ክሳብ ሓድሽ ሓበሬታ ዝወሃብ ተኣጊዱ ኣሎ፡” ክብል ጸብጺቡ። እስራኤልን ኣመሪካን፡ ኣብ ኢራን - ከተማ ቁም ንዝርከብ ህንጻ ባይቶ ክኢላታት ማለት፡ ንመስርሕ ምርጫ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ናይ ምክትታል ሓላፍነት ዘለዎ ኣካል ዒላማ መጥቃዕቲ ከም ዝገበራ፡ ማዕከን ዜና ‘መህር’ ሓቢራ።", "char_count": 999, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02949", "text": "ጂኦፖለቲካዊ ዘይርጉጽነት ዓለምና እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ፕረዚደንት ፊሊፒንስ ፈርዲናንድ ማርኮስ፡ ምስ ደቡብ ኮርያዊ መዘናኡ ሊ ጃይ ሚዩንግ ተራኺቡ ቁጠባውን ጸጥታውን ርክብ ክልተአን ሃገራት ንምዕማቝ ኣብ ዝሕግዙ ዛዕባታት ከም እተዘራረበ ተሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ እተን ሃገራት ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት፡ ማለት ኣብ ዲጂታላዊ ቴክኖሎጂ፡ ዕድጊ ፍሉይ መሳርሒታት ምክልኻል፡ ሕርሻ፡ ኣእምሮኣዊ ንብረት፡ ትምህርቲ ቋንቋ ወጻኢ፡ ባህልን መርመራ ፖሊስን ስምምዓት ከቲመን ኣለዋ። ብተወሳኺ፡ ክልተአን ሃገራት ኣብ ትሕተ ቅርጺ፡ ምክልኻልን ኢንዱስትሪታትን እውን ክተሓባበራ ምዃነን ሊ ገሊጹ። ክልተኦም መራሕቲ ኣብ ርክቦም፡ ብዛዕባ ኩነታት ማእከላይ ምብራቕ እውን ከም ክልተኦም መራሕቲ፡ ሊ ኣብ ማኒላ - ፊሊፒንስ ወግዓዊ ዑደት ኣብ ዘካየደሉ እዋን እዩ ነቲ ርክብ ኣካይዶሞ። ማርኮስ፡ ክልተኦም ወገናት ኣብ ጂኦፖለቲካዊ ምዕባለታት ዓለምና እናዓበየ ንዝኸይድ ዘሎ ዘይርጉጽነት ከም ዘለልዩ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ሕግታት ዝተመርኮሰ ኣህጉራዊ ስርዓት ምሕላው ከም ዘድሊ ኣብ ምርድዳእ ከም ዝበጽሑ ሓቢሩ። ፊሊፒንስን ደቡብ ኮርያን ኣብ ምህናጽ መራኽብ፡ ኑክለስያዊ ጸዓትን ኣርቲፊሻል ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ማ.ት.ኣ -176 ቁ. 25 ፡ ከባቢ ሲነማ ዳንተ 126003 ዕለት ዕለት ቤት መሸጣ መድሃኒት ኣፍሪቃ 4/3/26 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 829, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02950", "text": "ሆርሙዝ ድማ ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ዝጸዓና መራኽብ መጥቃዕቲ ትፍጽም ብምህላዋ፡ ዋጋ ነዳዲ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ይውስኽ ከም ዘሎ ይፍለጥ። ኢራን፡ ንመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ምላሽ ንምሃብ ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ጸዓት፡ ኣብ መጻብቦ", "char_count": 161, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02951", "text": "ተልእኾ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣፍጋኒስታን፡ ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ብዘካይደኦ ዘለዋ ግጭት ክሳብ ሕጂ 42 ሰላማውያን ኣፍጋናውያን ከም ዝተቐትሉ ኣብ ዝገልጸሉ ዘሎ እዋን፡ ወተሃደራት ክልተአን ሃገራት ትማሊ ሰሉስ ኣብ ከባቢ ናይ ሓባር ዶባተን ንሻድሻይ መዓልቶም ከም ዝተዋግኡ ተሓቢሩ። ሕጂ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ተኸታታሊ መጥቃዕትታት ዒላማ ገይራታ ከም ዘላ ይሕበር። ይዅን’ምበር፡ ጣሊባን ነቲ ብመንግስቲ ፓኪስታን ዝቐረበሉ ክሲ ነጺግዎ ኣሎ። ሚኒስተር ዜና ፓኪስታን ብሰሉስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ድማ፡ ኣብ’ቲ ን20 ዓመታት ዝቐጸለ ኲናት ኣፍጋኒስታን ከም ቀንዲ መአዘዚ ማእከል ኣመሪካ ኮይኑ ዘገልገለ - ኣብ ሰሜን ካቡል ዝርከብ መደበር ሓይሊ ኣየር ‘ባግራም’ ዕዉት ደብዳብ ነፈርቲ ከም ዝተኻየደ ገሊጹ። እተን ኣቐዲሙ ዝነኣድ ዲፕሎማስያዊ ሽርክነት ከም ዝነበረን ዝንገረለን ሃገራት፡ ዝሓለፈ ሰሙን ፓኪስታን ኣብ ልዕሊ ዓበይቲ ከተማታት ኣፍጋኒስታን ድሕሪ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ኣየር ኣብ ደማዊ ጎንጺ ተጸሚደን ምህላወን ይፍለጥ። ብዘይካ’ዚ፡ ሓደ ስሙ ዘይተገልጸ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ጸጥታ ፓኪስታን ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ፓኪስታን ጀሚራቶ ዘላ መጥቃዕቲ ኣየር፡ ኣፍጋኒስታን ነቶም መሬታ ተጠቒሞም ስግረ ዶባዊ መጥቃዕትታት ዝፍጽሙ ዘለዉ ሽበራውያን ዕጡቓት ንምግጣም ጭቡጥ ስጉምቲ ክሳብ እትወስድ ክቕጽል ምዃኑ ኣገንዚቡ። በዚ ድማ፡ ኣብቲ ብሰንኪ መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ከቢድ ጸጥታዊ ቅልውላው ኣጋጢሙዎ ዝርከብ ዞባ ማእከላይ ምብራቕ፡ ካልእ ንነዊሕ እዋን ዝቕጽል ሰፊሕ ግጭት ከይህሉ ስግኣት ኣለዓዒሉ ኣሎ። ፓኪስታን፡ ምምሕዳር ጣሊባን ካብ መሬት ሃገሩ ተበጊሶም ኣብ ልዕሊ ፓኪስታን መጥቃዕቲ ንዝፍጽሙ ዕጡቓት የዕቁብ ኣሎ ብዝብል ክሲ፡ ንኣፍጋኒስታን ቅድሚ ምናልባት ኣፍጋኒስታን ከም’ዚ ዓይነት ስጉምቲ እንተ ዘይወሲዳ ድማ፡ ፓኪስታን ንላዕለዋይ መራሒ ጣሊባን ዒላማ መጥቃዕቲ ክትገብሮ ከም እትኽእል ኣጠንቂቑ።", "char_count": 1092, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2dd0cbbb9efc21696122f7bb3fa6678df08858ddb75daa2f40cb2d6bb2006746:02952", "text": "ኣመሪካ፡ ሩዋንዳ ኣብ ምብራቓዊ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ንዝንቀሳቐስ ዕጡቕ ተቓዋሚ ጉጅለ ‘ኤም 23’ ደገፍ ክትገብር ከም ዝጸንሐት ብምኽሳስ፡ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ምክልኻልን ኣርባዕተ ላዕለዎት ሰበ ስልጣንን ናይታ ሃገር እገዳ ከም ዘንበረት ተሓቢሩ። ወተሃደራትን ኣጽዋርን ናብ ምብራቓዊ ኮንጎ ብምውፋር፡ ኣብ ምምንዛዕ ወሰንቲ ከተማታትን ናይ ዕደና ከባቢታትን ብምስታፍ፡ እቲ ዕጡቕ ተቓዋሚ ጉጅለ ከካይዶ ኣብ ዝጸንሐ መጥቃዕትታት ኣበርክቶ ከም ዘለዎ ከሲሱ። ሩዋንዳ ግን፡ ነቲ ብኣመሪካ ዝቐረበላ ክስታት ብምንጻግ፡ እቲ እገዳ ዘይፍትሓውን በይናዊ ውሳነን ምዃኑ ኣረዲኣ። ክፍሊ ግምጃ ኣመሪካ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ሰራዊት ሩዋንዳ፡ ነቲ ብግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ኮንጎ ተኸሲቱ ብዘሎ ጃምላዊ ምምዝባል ሰላማውያን ሰባትን ዝኽሰስ ኤም 23 ብንጥፈት ክድግፍ፡ ከሰልጥንን ኣብ ጎድኒ’ቲ ዕጡቕ ጉጅለ ተሰሊፉ ክቃለስን ከም ዝጸንሐ ድሕሪ ምግላጽ፡ በዚ ምኽንያት ነቲ እገዳ ከም ዝወሰኖ ኣፍሊጡ። መንግስቲ ሩዋንዳ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “እቶም ብዘይፍትሓዊ መንገዲ ንሓደ ወገን ጥራይ ዒላማ ዝገበሩ ስጉምትታት መስርሕ ሰላም፡ ነቲ ክዉንነት ብጌጋ ዝገልጽን ንሓቅታት ናይ’ቲ ኣብ ምብራቓዊት ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝካየድ ዘሎ ግጭት ዝጥምዝዝን’ዩ፡ ” ኢሉ። እቲ ክፍሊ ወሲኹ፡ ሰራዊት ሩዋንዳ፡", "char_count": 757, "topic": null, "issue_date": "2026-03-04", "source_pdf": "haddas_eritra_04032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02953", "text": "ኣብ ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፡ “ክብርታትና ዋልታና’’ ብዝብል ቴማ፡ ኣብ ምብራኽ ንቕሓትን ምሕያል ውዳበን ደቂኣንስትዮ ዘተኰረ መደባት፡ ካብ 27 ለካቲት ክሳብ 4 መጋቢት ተቓኒዑ። እቲ መደባት፡ ኣብ ኣገዳስነት ጂኦ- ቁጠባዊ ጸጋታት ባሕርና፣ ሃገራዊ ቻርተርን ትግባረኡን፣ ምዕሩይ ተሳታፍነት ኣብ መኣዲ ትምህርትን ምስግጋር ሃገራዊ ክብርታትን፣ ሃገርን ሃገራውነትን፣ ምኹስኳስን ምዕቃብን ሰውራዊ ክብርታት፣ ከምኡ’ውን ኣብ ተራ ደቂኣንስትዮ ኣብ መደባት ልምዓትን መኸተን ዘተኰረ ሰሚናራት ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ኣደ-መንበር ሃማደኤ ጨንፈር ዞባ ማእከል ወ/ሮ ኣለም በላይ ኣብ ዝሃበቶ ሓበሬታ፡ እቲ ሰሚናር ብቐንዱ ናብ መንእሰያት ዝቐንዐ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ መንእሰያት ደቂኣንስትዮ ንምዕባለአን ዝሓልኽ ኣለልየን ክቃለስኦ፣ ዝተሓለፈ ታሪኽ መሰረት ገይረን ድማ ዓጸፋ ክሰርሓ ኣዘኻኺራ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣባላት ሃማደኤ ንኡስ ዞባ ሰምበል ደም ክልግሳ ከለዋ፡ ኣባላት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣኽርያ ንኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ናይ ምሳሕ እንግዶት ገይረን፣ ምስ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ብምውህሃድ ውድድር መደረ ተኻዪዱ፣ ከምኡ’ውን ዕላል ተመኩሮ ተወዲቡ። ሓላፊት ማሕበረ-ቁጠባዊ ኣገልግሎት ሃማደኤ ዞባ ማእከል ወ/ሮ ኤልሳ ገብረሃንስ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ብቕዓት ደቂኣንስትዮ ንምርግጋጽ፡ ማሕበር ብዕቱብ ካብ ዝሰርሓሉ መደባት ከምዝዀነ ኣነጺራ። ተሳተፍቲ ብወገነን፡ ንምዕባለአንን ንቕሓተንን ዘበርኽን ንውዳበታተን ዘደልድልን ስልጠናታት ብስሩዕ ክወሃብ፣ ከምኡ’ውን ሓለፍቲ ማሕበር ናብ ታሕቲ ወሪደን ክከታተላ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪበን። ኣብ’ቲ መደባት፡ ወከልቲ ሃማደኤ ኣብ 13 ንኡሳን ዞባታት ኣስመራ፡ ከምኡ’ውን ወከልቲ ዝተፈላለያ ሚኒስትሪታት፡ ፈደረሽናትን ካልኦትን ተሳቲፈን ነይረን።", "char_count": 1053, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02954", "text": "ኣብ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል ጊንዳዕ፡ ካብ ንኡስ ዞባታት ሽዕብን ጊንዳዕን ንዝመጹ ናይ ምርኣይ ጸገማት ዝነበሮም፣ ትሕቲ ዕድመ ዝርከብዎም 225 ዜጋታት፡ ዕዉት መጥባሕቲ ዓይኒ ተኻዪዱ። እቲ ካብ 27 ለካቲት ክሳብ 2 መጋቢት ዝተኻየደ መጥባሕቲ፡ ምስ ምድፋእ ዕድመ ዝስዕብ ሓበላ ዓይኒ፡ ዓጽሚ ዓይኒ፡ ከምኡ’ውን ካልእ ሕማማት ዘጠቓለለ ምንባሩ ዝሓበረ ክኢላ መጥባሕቲ ዓይኒ ዶ/ር እዮብ በየነ፡ ኣቐዲሞም ክሳብ ምምሕዳራት ከባቢ ብምውራድ ዘካየድዎ መርመራታት ኣዝዩ ሓጋዚ ከምዝነበረ ገሊጹ። ዶ/ር እዮብ ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ’ቲ ዞባ ምስ ክሊማ ዝተኣሳሰር - ዑረት ከኸትል ዝኽእል ጠንቅታት ስለዘሎ፡ ዜጋታት መነጸር ዓይኒ ከዘውትሩ ድሕሪ ምልባው፡ እቲ መደብ ንኽዕወት ምምሕዳራት ንዝገበርዎ ምትሕብባር ሞጒሱ። መጥባሕቲ ዝተኻየደሎም ወገናት ብግደኦም፡ እቲ ብናጻ ዝተኻየደሎም መጥባሕቲ፡ ካብ ዘይተደልየ ናይ ግዜ ሃልክን ወጻኢታትን ከምዘድሓኖም ብምግላጽ፡ ምስጋና ኣቕሪቦም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ነቶም ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዝመጽኡ ሕሙማት፡ ብነበርቲ ጊንዳዕ ናይ ፈጠረት እንግዶት ከምእተገብረሎም፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ኣቐዲሙ ኣብ ሆስፒታላት ናቕፋን ኣፍዓበትን ን781 ዜጋታት ተመሳሳሊ መጥባሕቲ ዓይኒ ተኻዪዱ ምንባሩ ዝዝከር’ዩ። ኣብ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት፡ ጠንቂ ምንቁልቋል ቁጽሪ ደቂኣንስትዮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ብምልላይ ተሳታፍነተን ዝዓብየሉ ባይታ ንምፍጣር ዝዓለመ፡ ብቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ዝተወደበ ዋዕላ ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ ዋዕላ፡ ኣብ ኩሎም ደረጃታት ትምህርቲ ብሓፈሻ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ድማ ብፍላይ ዝርአ ዘሎ ትሑት ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ንምምሕያሽ፡ ብዕምቈት ተዘትዩ። ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ጸሃየ ብርሃነ፡ ምዕሩይ ዝርግሐ ዘለዎ ናይ ትምህርቲ ዕድል ተፈጢሩ’ኳ እንተሎ፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ግን ከም’ቲ ዝድለ ከምዘይዓበየ ብምጥቃስ፡ ናብ 50 ሚእታዊት ክብ ንምባሉ ብውህደት ክስራሕ ጸዊዑ። ሓላፊ ስነ-ምምህርና መምህር ኣሕመድ መሓመድኑር ብወገኑ፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ 45 ሚእታዊት፡ ኣብ መባእታ 44 ሚእታዊት፡ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ድማ 40 ሚእታዊት ጥራይ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ቀንዲ ጠንቂ ዝኾኑ ተርእዮታትን ሕጽረታትን ኣለሊኻ ንምውጋድ፡ እቲ ዋዕላ ኣስተዋጽኦ ከምዝገብር ዘለዎ ጽኑዕ እምነት ገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ጋሽ- ባርካ መምህር ያሲን መሓመድን ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ኣቶ ኢሳቕ ጥዑምን ድማ፡ እቲ ወከልቲ ህዝቢ፡ ትካላት መንግስትን ኣብያተ- ትምህርትን ዘሳተፈ ዋዕላ፡ ኣብ’ቶም ንተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ዝዕንቅፉ ብድሆታት ዘተኰረ ብምዃኑ፡ ፍታሕ ከምጽእ ትጽቢት ከምዝግበር ኣብሪሆም። ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ፡ በብከባቢኡ ኣብ ዝርኣዩ ዓንቀፍቲ ተርእዮታትን ክውሰዱ ዝግብኦም ስጉምትታትን ድሕሪ ምዝታይ፡ ተራ ኣመሓደርቲ ከባቢ ክዓቢ፣ ድሑር ኣመለኻኽታ ንምውጋድ ዝሕግዝ ኣስተምህሮኣዊ መደባት ክድፋኣሉ፣ ብዘይብቑዕ ምኽንያት ደቆም ናብ መኣዲ ትምህርቲ ዘይልእኹ ስድራቤታት ድማ ኣራሚ ስጉምቲ ክውሰዶም ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም።", "char_count": 1739, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02956", "text": "ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ዓንሰባ፡ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዓቢ ኣበርክቶ ዘለዎ ንጥፈታት ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ብምግምጋም፡ ንመጻኢ ብዝሓየለ ክስራሓሉ ኣብ ዘኽእል መዳይ ዘተኰረ ዘተ፡ ብ27 ለካቲት ኣብ ከረን ኣካዪዱ። ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር መምህር ክፍላይ ዓንደሚካኤል፡ ንጥፈታት ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን፡ ተመሃሮ ብኣካልን ኣእምሮን ተዀስኲሶም ንኽዓብዩ ዝሕግዝ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ’ቲ ክካየድ ዝጸንሐ ንጥፈታት ዝተራእየ ብልጫታት ንኽዕቀብን ዝነበረ ጉድለታት ንኽእረምን፡ እቲ ርክብ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ገሊጹ። ከምዝዀነ ክግለጽ ከሎ፡ ኣተኩሮ ኣብ ውሱናት ዓይነታት ስፖርትን ሕጽረት ትሕተ-ቅርጽን ኣቓልቦ ክወሃቦ ርእይቶ ቀሪቡ። ሓላፊት ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ነጃት ኣልኣሚን ድማ፡ እቲ ዝተፈጥረ መድረኽ፡ ንኡሳን ዞባታት ተሞክሮ ብምልውዋጥ፡ ምስ ግዜ ዝሳነ ለውጢ ንምትእትታው ሓጋዚ ኣበርክቶ ከምዝህልዎ ጽኑዕ እምነታ ገሊጻ። ኣብ’ቲ ዘተ፡ ኩለንትናዊ ምዕባለ ንምርግጋጽ፡ ኪኖ’ቲ ኣብ ክፍሊ ዝወሃብ ስሩዕ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ፡ ኣብ መዳይ ባህልን ስፖርትን ቀጻልን ስሩዕን መደባት ክትግበር፣ ጥዕና ተመሃሮ ንምውሓስ ድማ ዕቱብ ምክትታል ክካየድ መሰረታዊ ክፍሊ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኮሎኔል ተስፋጽዮን ግርማይን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ኣቶ ስራጅ ሓጅን ኣብ ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ - ዋና ዳይረክተር ከረን - ብቕዓት ተመሃሮ ንምብራኽ ዝሕግዝ ኣስተምህሮታት ተዋሂቡ ብቕዓት ትምህርቲ ክብ ንምባልን ውጽኢት ተመሃሮ ንምምሕያሽን ዝሕግዝ ኣስተምህሮታት፡ ኣብ 11 ናይ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ከረን ተኻዪዱ። እቲ ብ24ን 25ን ለካቲት ዝተዋህበ ኣስተምህሮታት፡ ኣብ ኣገዳስነት ትምህርቲ፣ ሳዕቤናት ምቁራጽ፡ ብኩራትን ምድንጓይን፣ ጉድለት ድስፕሊንን ዘይቅርዑይ ምሕደራን፣ ኣጠቓቕማ ግዜ፣ ከምኡ’ውን ጸቕጢ መዘናን ዘይግቡእ ኣጠቓቕማ ናውቲ ቴክኖሎጂን ዘተኰረ’ዩ ነይሩ። ኣመሓዳሪ ከተማ ከረን ኣቶ ረዘነ ኣርኣያ ኣብ ዝሃቦ ምኽሪ፡ ተመሃሮ ኣብ ትምህርቶም ግዱሳትን ተወዳደርትን ኮይኖም ናብ ዝለዓለ ደረጃ ክበጽሑ ክጽዕሩ፣ ብክብሪታት ሕብረተሰቦም ተዀስኲሶም ድማ ንህዝብን ሃገርን ዝበቅዕ ኣገልግሎት ክህቡ ተላብዩ። ሓላፊ ምክትታል ከባቢታት ንኡስ ዞባ ከረን ኣቶ በኪት ግብጣን ብወገኑ፡ ውጽኢት ተመሃሮ ኣብ ጻዕሪ መምህራንን ምክትታል ወለድን ስለዝምርኰስ፡ ስሉሳዊ ዝምድና ንምሕያል ክስራሕ ተላብዩ።", "char_count": 1360, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02957", "text": "ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ሳላ ልዑል ውህደት ትካላት ጥዕና፡ ሕብረተሰብ፡ መሓውራት ምምሕዳራትን ሓይልታት ምክልኻልን፡ ኣብ ምስማር ንጥዕና ዝምልከት ሸቶታት ዘላቒ ልምዓት ጽቡቕ ገስጋስ ከምእተመዝገበ፡ ብ25ን 26ን ለካቲት ኣብ ባረንቱ ኣብ ዝተኻየደ ገምጋም ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ተገሊጹ።", "char_count": 180, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02958", "text": "ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ኣብ’ቲ ዝተሰላሰለ መደባት ብመንጽር ዝነበረ ብድሆታት ዘንጸባርቕ ጸብጻባት ዝቐረበሉ ኣኼባ፡ ግዝያዊ ሓላፊ ጨንፈር ጥዕና ዶ/ር ወልዱ ዮውሃንስ፡ ሳላ ጻዕርን ተወፋይነትን ሰብ-ሞያ ጥዕናን ናይ ስራሕ መሻርኽትን፡ ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ዓመታት መጠን ሞት ኣደታት ከምዝነከየ፣ ሸፈነ ክታበትን ቀዳማይ ዙርያ ክትትል ነፍሰ-ጾራትን 100 ሚእታዊት", "char_count": 238, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02960", "text": "ዕስለታትካ ሒዝካ ዓመት ዓመት ንባሕሪ ካብ ምውራድ፡ ከባቢኻ ለዊጥካ ንንህቢ ዝምችእ ቀዋሚ ቦታ ምፍጣር ከምዝከኣል፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ዝነጥፍ ኣብነታዊ ኣርባሒ ንህቢ ስንኩል ተጋዳላይ ኪዳነ ጊለ ገሊጹ። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 150, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02961", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ኣብ ዓዲ-ሸረፈቶ ንፍግረ-መሬት ንዝተቓልዐ 15 ሄክታር መሬት ብምዝላይ፡ ብምግራብን ተፈጥሮኣዊ ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 በብወገኖም፡ ንጥፈታት ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ብዘይ ምውህሃድ መሻርኽቲ ውጽኢታዊ ክኸውን ከምዘይክእል ብምሕባር፡ ብፍላይ ተሳትፎ ደቂኣንስትዮ ኣብ ስፖርትን ባህልን ንምዕባይ፡ መርዓ ትሕቲ ዕድመ ክውገድ ተላብዮም። ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴን ድማ፡ ትካላት ጥዕና ኣብ ትግባረ ሸቶታት ዘላቒ ልምዓት ተበጺሑ ዘሎ ደረጃ ብምዕቃብ፡ ኣብ ብቕዓት ዘተኰረ መደባት ንምትግባር ብልዑል ጸዓት ክነጥፋ ኣተሓሳሲባ። ከምዝበጽሐ፣ ከምኡ’ውን መጠን ሞት ናጽላታት ከምዝጎደለ ኣብሪሁ። ብኮም ኣብ ትካላት ጥዕና ዝተዋደዳ 65 መጸበዪ ነፍሰ-ጾራት ከምኡ’ውን ብሚኒስትሪ ጥዕና ዝተገብረ ሰባውን ንዋታውን ወሰኽ፡ ኣብ ድሕነት ኣደን ህጻንን ዕዙዝ ኣበርክቶ ከምዝገበረ’ውን ሓቢሩ። ተሳተፍቲ ብግደኦም፡ ምስ ዝግበር ዘሎ ወሰኽ ሞያውያን ዝመጣጠን ዘመናዊ መሳርሒታት ሕክምና ክተኣታቶ፣ መፍረ ኦክስጅን ኣብ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ክሕሰበሉ፣ ኣብ ናይ ግሊ ፋርማሲታት ዝወሃብ ኣገልግሎት ዕቱብ ቁጽጽር ክግበረሉ፣ ጽበት ክፍልታት ኮማዊ ሆስፒታል ጎልጅን ምድንጓይ ህንጻዊ ስራሓት ኮማዊ ሆስፒታል ሃይኮታን ቈላሕታ ክግበረሉ፣ ከምኡ’ውን ምድንጓይ ጽገና ኣምቡላንሳት ክእረም ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ኣብ ጽላት ጥዕና ዝምዘገብ ዘሎ ለውጢ ብመንጽር ተበጻሕነት ክልካዕን ኣብ ትካላት ጥዕና ዘጋጥም ሕጽረታት ብተሳትፎ ኮምን ኣካላት መንግስትን ንምቅላሉ ተበግሶ ክውሰድን ዘተሓሳሰበ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ- ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ብወገኑ፡ ዓይነት ዝወሃብ ኣገልግሎት ንምምሕያሽ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ዝምስገን ለውጢ የርኢ ብምህላዉ፡ ብዝበለጸ ክድፋኣሉ ኣዘኻኺሩ። ኣግራብ ብምክንኻንን ንንህቢ ዝስሕብ ኣከባቢ ዝፈጠረ ኣቶ ኪዳነ፡ ብውሑድ ቆፎታት ዝጀመሮ ምርባሕ ንህቢ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ እናስፍሖ ከምዝመጸን ርቡሕ ምህርቲ ይረክብ ከምዘሎን ኣረዲኡ። ክልውጦ ከምዝኸኣለ፣ እዚ ድማ ዓቢ ትምህርቲ ከምዝዀኖም ገሊጾም። ክኢላ ሕርሻ ኣብ ነቑጣ ሽከቲ መንእሰይ ተስፋጋብር ወልደሚካኤል ብወገኑ፡ ኣቶ ኪዳነ ብምኽሪ ሞያውያንን ውልቃዊ ጻዕሩን ዝሰርሖ 3,000 ሜትሮ ዛላታትን 1,200 ሜትሮ ኩቦ ከትሪታትን፡ ሃብቲ ገረብ ንኽስስን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ ሓቢሩ። ንኣብነታዊ ጻዕሪ ኣቶ ኪዳነ ዘመጐሱ ነበርቲ፡ ብስንክልንኡ ከይተዓግተ ነቲ ከባቢ ብዘይ ናይ ማሽነሪ ሓገዝ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 1453, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02962", "text": "ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ናይዚ ዓምዲ፡ ኣብዚ እዋን ተክኖሎጂ ኣብ ምቕዳሕ ወይ’ውን ሕጋዊ ኣይኮነን ብዝበሃል ኣገባብ ኣብ ረብሓኣ ኣብ ምውዓል ትፍለጥን ትሕመን ሃገር ቻይና ምዃና ተመልኪቱ ነይሩ። እንተኾነ እዚ ባህሪ ቻይና ዝጀመረቶ ከምዘይኮነ መረዳእታ ንምፍጣር፡ እዘን ሎሚ ብተክኖሎጂ ጸብለልታ ዘለወን፡ ብቐንዱ ከኣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ እግሪ ኣብ ትተኽለሉ ዝነበረት እዋን ነቲ እንኮን ብሉጽን ናይ ማእለማ ተክኖሎጂ ካብ እንግሊዝ ንምቕዳሕን ንምውናንን ሕጋዊ ዘይኮነ ዝተፈላለየ ብልሓት ከምዝተጠቕመት ተገሊጹ ይርከብ። እዚ ታሪኻዊ ድሕረባይታ ተረሲዑ ድማ ቻይና ምቕዳሕ እንተዘይኮኑ ናይ ምምሃዝ ዓቕምን ግዳሰን ከምዘይብላ ዘመልክት መግለጺ ምዕራባውያን’ውን ተመልኪቱ ነይሩ። እቲ ክዉን ሓቂ ግና ከምኡ ድዩ? ዝተራእየ ዕብየት ግና ዝቐልጠፈን ዝተዓጻጸፈን እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ውሽጢ 10 ዓመት፡ ኣብ ቻይና ዝተዋህበ ናይ ሳልሳይ ዲግሪ ማዕርግ (ዶክትረይት) ብ 146 ሚእታዊት ዕብየት ከርኢ እንከሎ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ግና ናይ 55 ሚኢታዊት ዕብየት እዩ ኣርእዩ። ቻይና ብዝሒ ናይቲ ትህቦ ማዕርጋት ትምህርቲ ንምዕባይ ብዝሒ ዘለዎ ናይ ማህደረ-ትምህርቲ (ስኮላርሽፕ) ዕድላት ከምትህብ ይፍለጥ። ብፍላይ፡ ኣብ ፋርማሲቲካዊ ስነፍልጠት ዘተኩር ናይ ማህደረ-ትምህርቲ ዕድላት ቀጻሊ ዕብየት ከምዝህልዎ ዝገበረቶ ዓወዲ ምዃኑ ይፍለጥ። ሕቶ ካብ ምእታው ኣዕሪፎም ኣይፈልጡን። ንኣብነት፡ ዝበዝሐ ካብቲ ኣብ ቻይና ዝወሃብ ናይ ምህንድስና ዲግሪታት ምስ ናይ ኣመሪካ ዝወዳደር ደረጃ የብሉን ይብሉ። ገለ ካብቲ ዝሕተም ስነፍልጠታዊ ጽሑፋት ከኣ ንኣዳለውቱ ገንዘብ ብምኽፋል ከም ዝሕተም፡ ናይ ኣመሪካ ‘ጆርናላት’ ግና ከምኡ ኣይገብራን እየን ዝብል ‘ውን የስዕቡ። ዘይቅኑዕ ስነፍልጠታዊ ውጽኢት ዝሓዘ ብቻይናውያን ጸሓፍቲ ዝቐረበ ወረቓቕቲ ‘ውን ካልእ ነቲ ናይ ብቕዓት ምጉት ንምርጓድ ዝለዓል ነጥቢ’ዩ። ምስሳን ምህዞታት፡ ምምዕባል 5ይ ምስሳን ምህዞታት፡ ምምዕባል 5ይ ‘ጂ’ን ካልእን ‘ጂ’ን ካልእን እዚ ዝተገልጸ ነጥብታት ኣብ ቦታኡ እንከሎ ግና ካብ ቻይና ዝምንጩ ምህዞን ውጹእን ርኽበታት ይስስን ምህላው’ዩ። ኣብ ምፍራይ ናይ ኤለክትሪክ ተሽከርከርቲ ንኣብነት ኣብ ዝኾነ ክፍሊ ዓለም ንቻይና ትወዳደር ወይ ትዳረግ ሃገር የላን። ኣብ ናይ ባትሪ ተክኖሎጂ እንተተመልከትና ‘ውን ድሮ ናይ ዓለም መራሒት ኮይና ዘላ ሃገር ቻይና’ያ። ጋዜጣ ‘ፋይናንሻል ታይምስ’ ከኣ ካብዚ ብምንቃል’ያ፡ መጻኢ ናይ ኤለክትሪክ ተሽከርከርቲ ሰረቱ ኣብ ቻይና ኮይኑ ምህላው፡ ኩባንያ ተስላ ከኣ ባውዛ’ያ ናይቲ ተክኖሎጂ ጥራይ ሒዛ ከምዘላ ብምምልካት፡ እቲ ሓቀኛ ዛንታ ኣብ ካልእ ምህላው ዝገልጽን ስለምንታይ ከምኡ ከምዝኾነ ሕቶ ዘልዕልን ዓንቀጽ ኣብ 2018 ዘሕተመት። ኣብ መዳይ ህንጻ ‘ውን እንተኾነ ገስጋስን ዓወትን ቻይና ኣዝዩ ዘደንቕ’ዩ። ኣብዚ ዝሓለፈ ዕቑድ ንኣብነት፡ ቻይና ልዕሊ ዝኾነት ሃገር ንመንበርን ኣብያተ- ጽሕፈትን ዝኸውን ህንጻታት ከምዝሃንጸት ይፍለጥ። ኣብ ህንጻ ዘለዋ ብቕዓትን ደረጃን ተክኖሎጂ ድማ ኣብ ዓለም ቀዳማይ ተርታ ሂብዋ ይርከብ። ሓደ ካብኡ፡ እቲ ብ ‘ፕሪፋብሪኬሽን’ ዝፍለጥ ኣብ ህንጻ ዘተኣታተወቶ ተክኖሎጂ’ዩ። እዚ፡ ኣገባብ ንዝተፈላለየ ኣካላት (ኣስታት 80 ሚእታዊት) ናይ ዝህነጽ ርሻን ይኹን ምህዞ ክበሃል እንከሎ ሓድሽ ፍርያት (ኣቕሓን ኣገልግሎትን)፡ መስርሕ፡ ውዳበ- ዋኒን ከምኡ’ውን ዕዳጋ ምፍጣር’ዩ። ኣብ ዝጸንሐ ፍርያት፡ መስርሕ፡ ዕዳጋን ውዳበ-ዋኒንን ወሳኒ ለውጢ ወይ ምምሕያሽ ምትግባር’ውን ንገዛእርእሱ ምህዞ’ዩ። ሓድሽ ኣብ ምፍጣር ይኹን ወሳኒ ምሕየሻ ኣብ ምትግባር፡ ደረኽቲ ምዃኖም ካብ ዝእመነሎም ረቛሕቲ ድማ ዓቕሚ ሰብ’ዩ። እተን ኣብ መዳይ ምህዞ ጸብለል ኢለን ዝረኣያ ይኹና ንዝነበረን ተክኖሎጅያዊ ድሕረት ኣወጊደን ንቕድሚት ቦሎኽ ኢለን ዝወጻ ሃገራት ከኣ እተን ንዓቕሚ ሰበን ዘድሊ ፍልጠትን ክእለትን ኣዕጢቐን ዝተጠቕማሉ እየን። ሓደ ውጽኢት ናይዚ ዝተኻየደ ወፍሪ ከኣ ንማሕተም ዝበቕዐ ስነፍልጠታውን መጽናዕታውን ወረቓቕቲ ቻይና ግሉሕ ዕብየት ምርኣዩ እዩ። በዚ ዝተራእየ ዕብየት ድማ ቻይና ኣብ ዓለም መሪሕ ተራ ሒዛ ትርከብ። ኣብ 2016 ንኣብነት፡ ቻይና 426 ሽሕ ወረቓቕቲ ንማሕተም ከተብቅዕ እንከላ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ድማ 409 ሽሕ ኣሕቲማ። ብመሰረት ጸብጻብ ዓለማዊ ውድብ ንመሰል ዋንነት (WIPO)፡ ዓለምለኻዊ መሰል ዋንነት ንኽወሓሰሉ ካብ ዝቐረበ ምልክታ ንኣመሪካ ስዒባ ኣብ ካልኣይ ተርታ ትስራዕ ቻይና’ያ። ኣብ ዝተወሰነ ዓመታት ድማ ከም ዝዓበየት ምንጪ ናይቲ ብደረጃ ዓለም ዝምዝገብ መሰል ዋንነት ብምዃን ንሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከምትበልጻ ይግመት። ቻይና፡ ኣብ ዲጂታዊ መራኸቢታት ብዘለዋ መሰል ዋንነት ድሮ መራሒት ናይ ዓለም ኮይና ምህላዋ ይፍለጥ። ትምህርቲ፡ ፍልጠትን ክእለትን ኣብ ምዕጣቕ ዘገልግል ወሳኒ መንቊሒ ባይታ’ዩ። ዓንዲ-ማእከል ናይዚ ባይታ ድማ ስርዓተ-ትምህርቲ’ዩ። በዚ መንጽር ክርአ እንከሎ፡ እዘን ሃገራት ኣብ ስነፍልጠት፡ ተክኖሎጂ፡ ምህንድስናን ቁጽሪ (ሕሳብ) ን (STEM) ዘተኮረ ስርዓተ-ትምህርቲ ከምዝተኸተላ ይግለጽ። ብቐንዱ ከኣ መሰረት ተክኖሎጅን ምህንድስናን ኣብ ዝኾነ ስነፍልጠትን ቁጽርን ግዙፍ ትምህርታዊ ወፍሪ ምክያደን ይፍለጥ። ቁጽሪ ባዕሉ ይዛረብ’ዩ ከምዝበሃል፡ ነዚ ዝስዕብ ኣሃዛት ምምልካት ሓጋዚ’ዩ። ብዙሓት ሊቃውንቲ (ኣካዳሚሻንስ)፡ ነዚ ቻይና በጺሓቶ ዘላ ዓወት ብፍላይ ድማ ንተዛማዲ ብቕዓትን ስነፍልጠታዊ ዕምቈትን ናይቲ ብቻይና ዝሕተም ወረቓቕቲ ይኹን ዝወሃብ ማዕርጋት ትምህርቲ (ዲግሪታት) ኣብ ምልክት ኣብ 2014 ንኣብነት ቻይና 34 ሽሕ ናይ ሳልሳይ ዲግሪ (ዶክትረይት) ማዕርግ ክትህብ እንከላ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ድማ 40 ሽሕ ሂባ። ኣብ ዓውዲ ተፈጥሮኣዊ ስነፍልጠትን ምህንድስናን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተዋህበ ናይ ቀዳማይ ዲግሪ ማዕርግ 377 ሽሕ ክኸውን እንከሎ ኣብ ቻይና ግና 1.4 ሚልዮን ተዋሂቡ፣ እዚ ዳርጋ ኣርባዕተ-ዕጽፊ ናይቲ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተዋህበ ምዃኑ’ዩ። ብመንጽር ብዝሒ ክርአ እንከሎ ድማ ኣብ ክልቲአን ሃገራት ዝተዋህበ ዲግሪ ዕብየት’ኳ እንተኣርኣየ፡ እቲ ኣብ ቻይና ድንድል ከም ፋብሪካ ኣብ ዝቑጸር ቦታ ብምድላው ናብቲ ልክዕ ቦታኡ ብምጉዕዓዝ ነቲ ዝተረፈ (ኣስታት 20 ሚኢታዊት) ናይ ምግጥጣምን ምጽፋፍን ዕዮ ምስልሳል’ዩ። ኣብ 2010፡ በዚ ኣገባብ ተጠቒማ 15 ደርቢ ዘለዎ ሆቴል ሰሙን ኣብ ዘይመልእ ግዜ ክትሃንጽ ብምኽኣላ ከኣ ንዓለም ኣገሪማ’ያ። ኣብ ኣፍሪቃን ካልእ ከባቢን ዝርከባ ትሑት-እቶት ዘለወን ሃገራት ድማ ቀንዲ መዕረፊ ናይዚ ዕዳጋኡ ዘዕቢ ዘሎ ህንጻኣዊ ተክኖሎጅን ሰደድን ቻይና ኮይነን ይርከባ ኣለዋ። ከም ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንዝኣመሰላ ብተክኖሎጂ ዝገስገሳ ሃገራት ከተሰንብድን ክኢላ’ያ። መዘክር ኮሚተ ሃገራዊ ድሕነት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ድማ “ርግጽ’ዩ 5ይ ጂ ካብ 4ይ ጂ ዝቐልጠፈ’ዩ። ልዕሊኡ ግና እዚ ተክኖሎጅያዊ ምስግጋር ልክዕ ከምቲ ጉተንበርግ ኣብ ሕትመት ዘበርከቶ ምሃዞ’ዩ” ብምባል የመልክት። ከም ኣገላልጻ ፋይናንሻል ታይምስ ድማ 5ይ ጂ በቲ ግዙፍ ሓበሬታ ናይ ምሓዝ ዓቕሙ፡ ኣብ ቅልጣፈ ዝርአ ምሒር ምምሕያሽን ኣዝዩ ዝንኪ ምድንጓያትን ኪኖ ትሕተ-ቅርጺ ተንቀሳቓሲት ተለፎን ምዃን ኣብ ኩሉ መዳያት ናይ ፋብሪካታት፡ ተሽከርከርቲ፡ ዲጂታላዊ (ስማርት) ቤት፡ ሮቦትን ካልእን ከስፋሕፍ ትጽቢት ዝግበረሉ ምዃኑ ይጠቅስ። እዚ ኣብ ቀረባ እዋን ብቻይና ዝማዕበለ ‘ዲፕሲክ’ ዝተባህለ ናይ ሰሰብ ፍርያት ከኣ ነቲ ‘ቻት-ጂፒቲ’ ዝበሃል መሪሕነት ዝነበሮ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሰሰብ ዝበድሀ’ዩ። ፕረዚደንት ትራምፕ ድማ ነቲ ኩነት ‘ናይ ምንቕቓሕ ደወል’ ዝብል መግለጺ ከምዝሃቦ ይፍለጥ። ቻይና፡ ኣዝዩ ምዕቡልን ዝተራቐቐን ኣብ ዝበሃል ዓውዲ ‘ውን እንተኾነ ዘለዋ ገስጋስ ግሉሕ’ዩ። ኣብ ተህዋስ (ኦርጋኒዝም) ንዝርከቡ ጂን ንምእራም ዘኽእል ሓድሽ ተክኖሎጂ (CRISPR- Cas9) ከተማዕብል ምኽኣላ ካልእ ዘደንቕ ፍረ ናይቲ ዘካየደቶ ወፍርን ዘንጸባረቐቶ ኣድህቦን ምዃኑ ክኢላታት ፖሊሲ ይጠቕሱ። እዚ ተክኖሎጂ፡ ኣብ ምፍዋስ ሕማማት ከምኡ’ውን ኣቃውማ ህይወታውያን ኣብ ምምሕያሽ ዘይተኣደነ ተስፋ (ከምኡ’ውን ስግኣት) ዘለዎ’ዩ። ብመሰረቱ፡ እዚ ተክኖሎጂ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝማዕበለ’ኳ እንተኾነ ኣብዚ እዋን ግና ንዕኡ ተጠቒማ ዝበዝሐ ፈተነ ተካይድ ዘላ ሃገር ቻይና’ያ። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ድማ ነዚ ዓውዲ ቻይና ትቕርቦ ገዚፍ መጠን ዘለዎ መንግስታዊ ምወላን ሊበራላዊ ዝኾነ ስርዓተ- ቁጽጽርን ምዃኑ ሞያውያን ናይዚ ዓውዲ ይገልጹ። ኣብዚ ዓውዲ፡ ቀንዲ ተመራማሪ ኣባል ዩኒቨርስቲ ፐንስለቫንያ ዝኾነ ዶር ካርል ጁን፡ “ኣብ ኣካላዊ ፍወሳ (ባዮመዲስን) ዘለና መሪሕነት (ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ) ንቻይና ከነረክበሉ ኣብ ንኽእል ሓደገኛ ኣንፈት ኢና ዘለና” ይብል። ‘ኒው ዮርክ ታይምስ’ ዘቕረበቶ ጸብጻብ ድማ እቲ ጉዳይ ኪኖ’ዚ ዝኸይድ ምዃኑ ዘመልክት’ዩ። “ቻይና፡ ኣብ ምስጢራዊ ኣጸሓሕፋ ኳንተም (ዓውዲ ቅመራ) ንጹር መሪሕነት ኣለዋ። እዚ ከኣ ልክዕ ምስቲ ኣብ ካልእ ዝተራቐቐ ተክኖሎጂታት ንኣብነት ሰብ-ሰርሖ ብልሂ ዘርኣየቶ ተገዳስነትን ዝገበረቶ ወፍርን ዝመሳሰል ኣተሓሕዛ ከምዘለዋ ዘመልክት’ዩ። መንግስቲ ቻይና፡ ኣብ ዝተፈልየ ኣገባብ ቅመራ ንዘተኩር ምርምር ቀዳምነት ዝህብ መንግስቲ’ዩ።” ኣብዚ ተክኖሎጂ ዝረጋገጽ ዓወት ከኣ ውሕስነት ሓበሬታ ኣዝዩ ኣሰካፊ እናኾነ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ ዓለማዊ ኩነታት ወሳኒ ብልጫ ምዃኑ ዘየማትእ ሓቂ ኮይኑ ኣሎ። ኣብ መዳይ መስንዕ ተረጋጊጹ ዘሎ ተክኖሎጅያዊ ብቕዓትን ዓወትን ቻይና’ውን ከምኡ ኣደናቒ’ዩ። ቻይና፡ ልዑል ተክኖሎጂ ኣብ ዝውንን ዓውድታት መስንዕ ዓለማዊ መሪሕነት ሒዛ ትስጉም ዘላ ሃገር’ያ። እዚ፡ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ክምስከርን ክረጋገጽን ዝኽእል ሓቂ’ዩ። ‘ስማርትፎን’ ብዝብል ስያመ ኣብ ዝፍለጣ ተንቀሳቐስቲ ተለፎን ንዘሎ ናይ ምፍራይ ዓቕሚ እዘን ክልተ ሃገራት ምንጽጻር ንባዕሉ ገለ ኣመት ዝህብ’ዩ። ቅልል ብዝበለ ኣገላልጻ ከኣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ክንዲ’ቲ ቻይና ተፍርዮ መጠን ንምፍራይ ዘኽእላ ድልዊ ክእለትን ዓቕምን የብላን። ኣብ ዓውዲ መስንዕ ወይ ኣብ ምፍራይ’ውን እንተኾነ ደረጃ ተክኖሎጂ ናይቲ ፍርያት ተራኡ ኣገዳስንን ወሳንን እዩ። ምኽንያቱ እቲ ኣብ ልዑል ተክኖሎጂ ዝምርኮስ መስንዕ ምስቲ ተራ መስንዕ ክነጻጸር እንከሎ ዘመንጭዎ መኽሰብ ዝለዓለ ከምኡ’ውን ርእሱ ዝኸኣለ ናይ ምህዞ መድረኽ ምዃኑ እዩ ዝፍለጥ። ቻይና፡ ኣብ ሰብ-ሰርሖ ብልሂ (ሰሰብ) እውን እንተኾነ መሪሕ ተራ ንኽህልዋ ንጹር ዕላማ ሒዛ ትሰርሕ ዘላ ሃገር’ያ። ኣብ 2018 ዝቐረበ ጸብጻብ ሲ.ኤን.ቢ.ሲ. (CNBC)፡ ቻይና ሓደ ትሪልዮን ዝትመን ናይ ሰሰብ ኢንዱስትሪ ክህልዋ ከም ትህቅን የመልክት። ብመንጽር ኣብ ሰሰብ ዝግበር ወፍሪ ምስ ዝርአ’ውን፡ ካብ 2012 ክሳዕ 2015 ጥራይ፡ ኣብተን ካብ 200 ዘይውሕዳ ናይ ሰሰብ ኩባንያታት ቻይና ናይ 4.5 ቢልዮን ዶላር ኣመሪካ ዝግመት ተወሳኺ ወፍሪ ብኣውፈርቲ ከምዝተገብረ ይፍለጥ። ኒኮላስ ኮላስ ዝተባህለ ተመራመራ ናይዚ ዓውዲ ኣብ ዘውጸኦ ጽሑፍ ድማ “ሰብ-ሰርሖ ብልሂ፡ ብፍላይ ከኣ እቲ ንምርኣይ ዝድግፍ፡ ኣብ ኣዝዩ ብዙሕ ሓድሽ ፍርያት ወሳኒ ተክኖሎጂ ክኸውን’ዩ። ርግጽ’ዩ፡ ምዕራባውያን ኩባንያታት ናይ ገዛእርእሰን ብልጫ ኣለወን። እንተኾነ እዚ ቻይና ትኽተሎ፡ መንግስታዊ ምወላን ብሕታዊ ወፍርን ዘሳኒ ሞዴል ኣዝዩ ሓያል እናኾነ ይመጽእ ምህላዉ” የመልክት። ሓደ ካብ ርኡይ ውጽኢቱ ድማ ቻይና፡ ትሕተ-ቅርጺ ተንቀሳቐስቲ ተለፎን ኣብ ዝኾነ 5ይ ጂ መሪሕ ተራኣ ከተርኢን", "char_count": 6444, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02964", "text": "ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት፡ ሓድሽ ማሕበራዊ ምሕደራን ቢሮክራስን ዝብል ኣምራት ምዕራባዊ ዓለም ትሕዝቶኡ ብዝርዝር ተመልኪትና። ብተወሳኺ ታሪኽ ኣመዓባብላ ቅዋማዊ ስርዓት ኣብ ሃገራት ምዕራብን ድኽመታቱን ተመልኪትና። “ካብ ምልኪ ናብ ደሞክራሲ” ዘርእስቱ፡ ሃገራት ካብ ምልኪ ብኣቋራጭ መገዲ ናብ ደሞክራሲ ብኸመይ መገዲ ክሰግራ ከምዝኽእላ ዘስተምህር መጽሓፍ ጁን ሻርፕ እውን ዳህሲስና። ደሞክራሲ ከነስፋሕፍሕ ተባሂሉ ኣብ ብዓል ቬትናም ዝተኻየደ ኲናትን ሳዕቤናቱን ኣንቢብና። ብዛዕባ ሊብያ ዘልዓልናዮ ኣርእስቲ፡ መቐጸልታኡ ይስዕብ፦ *** ኣብ 1999 ጋዳፊ እቲ ንሰላሳ ዓመታት ዝሰርሓሉን ፍረ ዘይሃበን “ምትሕብባር ሃገራት ዓረብ” ዳርጋ ጨሪሹ ገዲፉ ን“ምትሕብባር ሃገራት ኣፍሪቃ” ብዕቱብ ክሰርሕ ጀሚሩ። ዝምድና ሊብያ ምስ ሃገራት ምዕራብ ከኣ ክመሓየሽ ጀሚሩ። ኣብ 2009 እውን ኣቦ መንበር ኣፍሪቃዊ ሕብረት ብምዃን ንዓመት ኣገልጊሉ። ሰላማውያን ሰባት ዘህለቐን ንብረት ዘዕነወን ደብዳብ ኔቶ - 19 ሰነ 2011 ሰላማውያን ሰባት ዘህለቐን ንብረት ዘዕነወን ደብዳብ ኔቶ - 19 ሰነ 2011 በንጋዚ ኣብጽሓና። ካብኡ ንትሪፑሊ ተመሊስና። ኣብ ትሪፑሊ ደገፍቲ ገዳፊ ጎደናታት ተቖጻጺሮሞ ጸንሑና። ትሪፑሊ እትው ምስ በልና ጸሓፊትና ደዊላ ንሽዑ ምሸት ማለት 17 ለካቲት በታ ዝመጸናላ ነፋሪት ክንምለስ ቦታ ከም ዝረኸበትልና ሓቢራትኒ። ጋዳፊን ካልኦትን ዝቐረቦ ክሲታት ኮነ ኢልካ ዝተፈብረኸ እዩ ነይሩ (Cockb­ burn, Patrick (24 June 2011). “Amnesty Questions Claim That Gaddafi Ordered Rape as Weapon of War”. The Independent. Lond­ don. Archived from the original on 18 February 2017. Retrieved 26 June 2011.)። ክሳብ ዝመሲ መጻንሒ ዝኾነና ሆቴል ሒዝና ዜና ተኸታተልና። ኣብ በንጋዚ ወተሃደራት ኣብ ሰልፊ ሰላማውያን ተኵሲ ብምኽፋት ብዙሓት ሰልፈኛታት ከም ዝቐተሉ መራኸቢ ብዙሓን ምዕራብ ክዝርግሓ ጀሚረን። ንምሸቱ ዱባይ ተመሊስና። ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ከኣ እቲ ሰላማዊ ዝመስል ዝነበረ ተቓውሞ ኣብ ዲቕ ዝበለ ኲናት ተቐይሩ። ኣብ ውሽጢ 10 መዓልታት ከኣ፡ ብ26 ለካቲት ቤት-ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ልዕሊ ሊብያ እገዳ ኣሕሊፉ። ብኡ ንብኡ ከኣ ኣህጉራዊ ሕጊ ገበን (International Criminal Court (ICC))፡ ዋላ ሓንቲ መርትዖ ናይ ዝሞተ ሰብ ኣብ ዘይብሎም ምርመራ ገበን ክገብሩ ተነጊሩዎም። ኣብ 2011 እቲ ምዕራባውያን “ጽድያ ዓረብ - Arab Spring” ዝብሉዎ ህዝባዊ ናዕቢ ብቱንዚያ ጀሚሩ ኣብ ሊብያ ልሒሙ። ብ17 ለካቲት ኣብ በንጋዚን ካልእ ንኣሽቱ ከተማታት ምብራቕ ሊብያን ሰለማዊ ሰልፊ ጀሚሩ። ኣብ ወርሒ ሓምለ ገና መንግስቲ ዝሰፍሐ ክፋል ሊብያ እናተቖጻጸረ እንከሎ፡ እቲ ተቓዋሚ ሓይሊ ሓድሽ መሰጋገሪ መንግስቲ ኣዊጁ። ሃገራት ምዕራብ ብቕጽበት፡ ድሕሪ ወርሒ ከኣ ዓረብ ሊግ ከም ሕጋዊ መንግስቲ ፈሊጡዎ። ኣብቲ ስዒቡ ዝመጸ ክልተ ወርሒ ብጽዑቕ ደብዳብ ነፈርቲ ውግእ ኔቶ ሚዛን ሓይሊ ጨሪሹ ተቐይሩ። ብ20 ጥቅምቲ ጋዳፊን ናይ ቀረባ ሓለዋኡን ኣብ 14 መካይን ተወጢሖም ቦታ ክቕይሩ ክንቀሳቐሱ እንከለዉ ኔቶ ብነፈርቲ ደብዲቡዎም፡ ብዙሓት ተቐቲሎም። ካብ ሞት ዝደሓኑ ጋዳፊን ሒደት ሰዓብቱን ተሓቢኦም እንከለዉ ተቓወምቲ ሒዞሞም። ዝተረፈ ታሪኽ እዩ። “ኣብ ኣገዳሲ እዋን ንበር” ይብሉ ቻይናውያን፡ ወጋሕታ 14 ለካቲት ንኣኼባ ኣነን ሓደ መሳርሕተይን ትሪፑሊ ኣቲና። ንግሆ 16 ለካቲት ድማ ምስ መሳርሕተይ ንበንጋዚ በሪርና። ወካሊ ትካልና ተቐቢሉ ኣብ በንጋዚን ከባቢኣን ኣዛዊሩና። ድሕሪ ድራር ኣብ ኣል ዋሕት ሆቴል ኣብጺሑና “ደሓን ሕደሩ” ኢሉና ከይዱ። ድሕሪ ክልተ -ሰለስተ ሰዓታት ደዊሉ “ጽባሕ ወጋሕታ ሰዓት 4፡30 ክመጸኩም እየ ጠርኒፍኩም ጽንሑ፡ ንትሪፑሊ ትኸይድ ነፋሪት ክትወስዱ” በለኒ። እቶም ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ዕጥቅን ስንቅን ዝተዓጥቁ ተቓወምቲ፡ ኣብ ቅድሚ ወተሃደራዊ ሓይሊ መንግስቲ ሊብያ ክምክቱ ኣይከኣሉን። ኣብ መጋቢት ከኣ፡ ንሓይልታት መንግስቲ ሊብያ ንምድኻም ‘እገዳ ነፈርቲ ውግእ’፡ ብቤት-ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት መንግስታት ተኣዊጁ። እዚ እገዳ’ዚ’ውን ኣብ ባይታ ብዙሕ ለውጢ ኣየምጽአን። ድሕሪ’ዚ ኪዳን ሓይልታት ሰሜን ኣትላንቲክ (NATO) ብ30 ሚያዝያ ብነፈርቲ ውግእ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ሊብያ ደብዳብ ጀመረ። ሓደ ካብ ቀዳማይ ዒላማ ደብዳብ ነፈርቲ ኔቶ ጋዳፊ ብምንባሩ፡ ኣብቲ ቀዳማይ ደብዳብ ሓደ ወዱ ተቐቲሉ። ብዙሕ ንብረት ከኣ በሪሱ። ምስዚ ናይ ኔቶ መጥቃዕቲ ማዕረማዕረ፡ ኣብ ሰነ 2011 ኣህጉራዊ ሕጊ ገበን፡ ኣብ ልዕሊ ጋዳፊን ወዱ ሳልሕ ኣል- ኢስላምን ካልኦትን ናይ ማእሰርቲ ትእዛዝ ኣውጺኡ። ኣብቲ ውግእ ሰላማውያን ሰባት ብክልቲኡ ሸነኽ ይቕተሉ ከምዝነበሩ ኣየጠራጥርን። ብዙሓት ከም ዝምስክሩዎ ግን፡ እቲ ኣህጉራዊ ሕጊ ገበን ኣብ ልዕሊ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ንሳ ትመርሖ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ - ኔቶን ንጋዳፊ ብሓይልን ዓመጽን ኣብ ውሽጢ ኣዋርሕ ካብ ስልጣን ገሊፎሞ። ድሕሪኡ’ኸ ዝብል ሕቶ ግን፡ ከም ወትሩ ኣይተገደሱሉን - ኣብ ውጥኖም ኣይነበረን። ድሕሪ ጋዳፊ እቶም ተቓወምቲ ዝበሃሉ ሓቢሮም ክሰርሑ ኣይከኣሉን። ብርግጽ ድማ ብዘይ ዝኾነ ጠርናፊ ሓሳብን ውጥንን ዝተኣኻኸቡ ሓይልታት ክሓብሩ ኣይክእሉን እዮም። ሎሚ ሊብያ መጻወቲ ምዕራብን ምብራቕን ኮይና እቲ ኣብ ትሕቲ ‘ጨቋኒ ጋዳፊ’ ብደረጃ ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኮነስ ብደረጃ ዓለም ዝሓሸ መነባብሮ፡ ሓለዋ ጥዕና፡ ትምህርቲ ወዘተ. ዝነበሮ ህዝቢ ሊብያ ተመጽዋቲ ኮይኑ ኣሎ። ባዕላ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከም እትብሎ ኣስታት 200,000 ሊብያውያን ኣብ ገዛእ ሃገሮም ስደተኛታት፡ ኣስታት 1.3 ሚልዮን ከኣ ምጽወታ ተጸበይቲ “እቲ ናይ ጽባሕ ኣኼባታት’ከ፧” ሓተትኩዎ። “ንግሆ ተቐሪብኩም ጥራይ ጽንሑ፡ ሽዑ ንዛረብ” ኢሉ ተሌፎን ዓጽዩዋ። ኣብ ሃገራት ዓረብ እንታይ ይኸይድ ከም ዝነበረ ርኡይ ስለ ዝነበረ ምግማት ኣይጸገመንን። ነቲ መሳርሕተይ ኣብ መደቀሲኡ ከይደ ምስ ነገርኩዎ፡ ምስኪን ካናዳዊ፡ ብስንባደ ኣይምዉት ኣይጥዑይ ኮይኑ። ናብ ኣቡ ዳቢ ደዊለ ከኣ ጸሓፊት ስራሕና ትኬትና ክትቅይሮ፡ ኣብ ዝተረኽበት ነፋሪት ቦታ ክትሕዘልና ሓቢረያ። ወጋሕታ ከም ዝተበሃልናዮ ዘይተኸፍተ ባልጃና ሒዝና ንታሕቲ ምስ ወረድና፡ እታ ብድሮኡ ሰብ ዘይነበራ ሆቴል ቱታ ብዝለበሱን ጭርሖታት ብዝሓዙን ኣዕለቕሊቃ ጸንሓትና። ወኪል ስራሕና “ሰላሕ ኢልኩም ውጹ” ኢሉና። እናተወንጨፈ ድማ ኣብ ኤርፖርት ኣየወገዶን። እንተኾነ ግን፡ ስቓይ ናይ ግዳያት ኣቃሊሉ፡ ብዝበለጸ ፖለቲካዊ ደሞክራሲ፣ ውልቃዊ ሓርነትን ማሕበራዊ ፍትሕን ንዳግመ-ህንጸት ባብ ኣርሕዩ።” ይብል - ጁን ሻርፕ። ኣብ መወዳእታ 80ታት ኣብ ሃገራት ኤውሮጳን ሕብረት ሶቭየትን፡ ዝተራእየ ለውጢ ብሳላ ዘይጎነጻዊ ኣብያ ህዝቢ እዩ ኢልካ ምግላጹ ብዝወሓደ ቅድሚኡ ዝሓለፈ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ወተሃደራዊን ዲፕሎማስያዊን ታሪኽ ምዝንጋዕ እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ከኣ ተጠቒሰን ዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃ ይኹን መብዛሕትአን ሃገራት ላቲን ኣመሪካን እስያን፡ ናብ ደሞክራስያውነት ገስጊሰን ምባል ምስቲ ኣብ ባይታ ዝነበረን ዘሎን ኩነታት ጨሪሹ ዘይቃዶ እዩ። ጁን ሻርፕ መወከሲ ዝጥቀመሉ ኣብ ታሕቲ ዘቕረቦ ሰሌዳ ከኣ፡ እቲ ኣቐዲምና ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ብሰፊሑ ዝረኣናዮ ባጀላ ደሞክራሲ ‘ፍሪዶም ሃውስ’ እዩ።", "char_count": 4121, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02965", "text": "ብዝተረፈ ከምቲ ጁን ሻርፕ ዝብሎ ውድቀት ምልካዊ ስርዓታት ንቀንዲ ጸገማት ህዝቢ መፍትሒ ኣየምጸአን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ብዝርዝር ኣብነት ሊብያ ዝረአናዮ ካብ ሕማቕ ናብ ዝኸፍአ እዩ ኣምሪሑወን። ጁን ሻርፕ ከም ኣብነት ዘቕርቦ ግፍዒታት ዴስነት ፖለቲካዊን ስነሓሳባዊን ዝንባለኡ ዘርኢ ምዃኑ ብዙሕ ኣብነት ምቕራብ ይከኣል እዩ። ኣብ ላዕሊ ዝቐረበ ሰለስተ ኣብነት ግፍዒታት ርእሰማላውያንን ደሞክራሲያውንን ሃገራት ምዕራብ ነዚ ነጥቢ ንምንጻር ግን እኹል እዩ። ብዝተረፈ ኣብ ታሪኽ ዓለምና ስግር ዶብ ከይድካ ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለዩ ህዝብታት ዝተፈጸሙ ግፍዒታትን ዓመጻትን፡ ብዴሳውያን ሃገራት ዘይኮነስ ብቐጥታ ወይ ብተዘዋዋሪ ብሃገራት ምዕራብ እዩ ነይሩ። ኣብዚ እቲ ቀንዲ ምግንዛብ ዘድልዮ ነጥቢ፡ ሃገራት ‘ደሞክራሲ ኣለና’ ስለ ዝበላ፡ ወይውን ብትካላት ምዕራብ ባጀላ ደሞክራሲ ስለ ዝተዋህበን መነባብሮ ህዝቢ ይመሓየሽ ማለት ኣይኮነን። መነባብሮ ህዝቢ ንምምሕያሽ እንታይ እዩ ዝሓሸ ኣማራጺ ምስ ተመኩሮ ኤርትራ ብምዝማድ ኣብ ቅጺ 3 ናይዚ መጽሓፍ’ዚ ክቐርብ እዩ። ኣብ ምዕራፍ ሓደ ጁን ሻርፕ ድሕሪ 80ታት ዝተራእየ ለውጢ ኣመልኪቱ፥ “ዘይተወደአ ጸገም “ዘይተወደአ ጸገም “ካብ 1980 ኣትሒዙ፡ ብሰሪ ዓብላሊ፡ ዘይጎነጻዊ ኣብያ፡ ኣብ ኢስቶንያ፣ ላትቪያን ሊትዌንያን፣ ፖላንድ፣ ምብራቕ ጀርመን፣ ቺኮዝሎቫክያን ስሎቬንያን፣ ማዳጋስካር፣ ማሊ፣ ቦሊቪያን ፊለፒንስን መለኽቲ ስርዓታት ወዲቖም እዮም። ዘይጎነጻዊ ተቓውሞ ኣብ ብዓል ኔፓል፣ ዛምብያ፣ ደቡብ ኮርያ፣ ቺለ፣ ኣርጀንቲና፣ ሃይቲ፣ ብራዚል፣ ዩራጓይ፣ ማላዊ፣ ታይላንድ፣ ቡልጋርያ፣ ሃንጋሪ፣ ዛየር፣ ናይጀርያን ኣብ ካልኦት ሓያሎይ ቦታታት ሕብረት ሶቭየት-ነበርን (ነቲ ናይ ነሓሰ 1991፡ ናይ ኣኽረርቲ ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ኣብ ምፍሻል ብዝተጻወቶ ተራ) ዘይጎነጻዊ ተቓውሞ ንመስርሕ ደሞክራስያውነት ናህሪ ወሲኹሉ እዩ። ኣብዚ ዝሓለፈ ዓሰርታት ዓመታት ኣብ ዓለም ናብ ደሞክራስያውነትን ሓርነትን ዝቐንዐ ጉዕዞታት ተራእዩ እዩ። ፍሪዶም ሃውስ (Freedom House) ዝተባህለ ብዛዕባ ፖለቲካዊ መሰላትን ሲቪላዊ ሓርነትን ዓመታዊ ኣህጉራዊ ጸብጻብ ዘቕርብ ትካል ብዝሕብሮ መሰረት፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ቁጽሪ ናይተን ብ“ሓራ” ዝፍለጣ ሃገራት ዓለም ኣዐርዩ ከም ዝወሰኸ ይፍለጥ። ብመሰረት እቲ ጸብጻብ፡ ኣብ 1983፡ ብዝሒ ሓራ ሃገራት 55፣ ሓውሲ ሓራ 76፣ ዘይሓራ 64 ነይሩ። ኣብ 193 ብዝሒ ሓራ ሃገራት 75፣ ሓውሲ ሓራ 73፣ ዘይሓራ 38 ኮይኑ። “ብዘይካ’ዚ፡ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ኣብያ ኣብ ቻይና፡ በርማን ቲበትን’ውን ኣብ’ዚ ቀረባ ዓመታት ተራእዩ እዩ። ዋላ’ኳ ነቶም ዘለዉ ምልካውያን ስርዓታት ወይ ጎቦጣታት መኸተምታ ክገብረሎም እንተ ዘይከኣለ፡ ህዝቢ ዓለም ባርባራውነት ናይቶም ጨቆንቲ ስርዓታት ንኽፈልጦ ግን ሓጊዙ እዩ። ነቲ ህዝቢ ድማ ውሕሉል ተመክሮ ኣስኒቑዎ። እዚ እወታዊ ቁጽሪ እዚ ግን ብብዝሒ ናይቶም ክሳብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ኩነታት ዝርከቡ ህዝቢ ከይተጸልወ ኣይተረፈን። ኣብ ጥሪ 1993፡ 31% ካብ 5.45 ቢልዮን ህዝቢ ዓለም ኣብቲ “ዘይሓራ” ዝበሃል ሃገራትን ግዝኣታትን ይነብር ነይሩ።” ይብል። ብዛዕባ ከምዚ ዓይነት ባጀላታት ደሞክራሲ ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ናይ ብዙሓት ትካላት ወሃብቲ ባጀላ ኣብነታት ብምቕራብ ብሰፊሑ ስለዝዳህሰስናዮ ምድጋሙ ኣየድልን። “ውድቀት ምልካውያን ስርዓታት ንካልኦት ጸገማት ናይተን ዝተጠቕሳ ሃገራት ከም ድኽነት፡ ገበን፡ ቢሮክራሲያዊ ዘይስሉጥነት፡ ከባብያዊ ዕንወትን ዝኣምሰሉዎም ሓድግታት ጭቆና ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 5", "char_count": 2047, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02966", "text": "ፍቕሪ ዘይበቝለሉ ቦታን ግዜን የለን። ወቕቲ የብሉን። ልቢ መንእሰይ ፍቕሪ ዝበቝሎ ልስሉስ ግራት እዩ። ስምኦን ወልደሚካኤል ስምኦን ወልደሚካኤል ኣብ መንጎ ጓልን ወድን ዝምስረት ፍቕራዊ ዝምድና እንሓንሳብ ብዘምውቕ እንሓንሳብ ከኣ ብዘንድድ ሓዊ፡ ካብኡ ሓሊፍካ’ውን “ሓራዲ ጎማዲ፡” “ዘይጽገብ ጥዑም ሕልሚ፡” “ምቁር ቃንዛ፡” ወዘተ እናተባህለ ይግለጽ እዩ። ወዮ ደኣ ሎሚ ሳላ ክታበት ንፍዮ ዝሓምም ቆልዓ የለን እምበር ኣብቲ ዝነውሐ መዋእል ደቂ ሰብ፡ ንፍዮ ከይሓመመ ቁልዕነቱ ዝውድእ ሰብ ኣይነበረን። ንፍዮ ግድን ክትሓሞን ክትሓልፎን ዘለካ ሕማም እዩ ነይሩ። ከምቲ ብቑልዕነቱ ንንፍዮ ተጸቒጡ ዘሕልፋ ሰብ ዘየለ ንፍቕሪ ከኣ ተሰቒጡ ዘሕልፋ ኮተቴ ወይ መንእሰይ የለን። ከምቲ ንፍዮ ንዝሓመመ ቆልዓ ዕንበባ መሸላን ካረሜላን ትቕርበሉ፡ ብፍቕሪ ዝተለኽፈ ሰብ’ውን ጸጽብቑ እዩ ዝፈቱ። ገጽ ዘፍቅሮ ክርኢ፡ ሃንገፍታ ዘፍቅሮ ክሽትት፡ ድምጹ ክሰምዕ፡ ኣካሉ ክትንክፍ፡ ኣብ ጥቓኡ ክኸውን ይደሊ። ካልእ ፈውሲ የለን። እቲ ዘሕመመካ እዩ ፈውስኻ። የሐይል። ፈጠራዊ፡ ዘይትርብርብ፡ ዘይትሕለል፡ ዘይትደሃል፡ ዘይትስከፍ፡ ዘይትቕምስል ፍጥረት ይገብረካ። ኣፍቂሩ ግጥሚ ዘይጸሓፈ፡ ረብሪበ ከይበለ ዘይተመላለሰ፡ ከይተሓለለ ደጋጊሙ ዘይተማሕጸነ፡ ንስክፍታ ዓኹሊሉ ደርብዩ ዘይግበር ዘይገበረ መቸም የለን። ናብ ገዛ ጎረቤትካ ክትኣቱ ትስከፍ ዝነበርካ ናብ ገዛ ኣፍቃሪትካ ጠኒንካ ህርግዲም ክትብል ኣይዓጅበካን። ከምዚ ንምግባር ደፋር ምዃን ኣየድልየካን፡ ኣፍቃሪ ምዃንን ንፍቕሪ ምእዙዝ ምዃንን እምበር። ሕጊ ምእዙዝ ንምዃን እዩ። ብእኡ ኣቢልካ ግን ሽርብ ኣይበሃልን። ናብቲ ጎደና፡ ናብቲ ብርሃን፡ ናብቲ ዋዕዋዕ ትምለስ። ፍቕሪ ባህርያዊ ስለ ዝኾነ ብሕጊ ባህሪ እምበር ብማሕበራዊ ሕጊ ኣይቅየድን። እንተኾነ እቲ ፍቕሪ እምበር እቶም ፍቑራትሲ ሰባት ማሕበራውያን ፍጡራት ስለ ዝኾኑ ንማሕበራዊ ሕጊ ክምእዘዙ ግዱዳት እዮም። ሕጊ ዘይፈልጥ ኣብ ውሽጥኻ ቆጺርካ በቲ ሕጋዊ መገዲ ክትጓዕዝ ዝኽፈል መስዋእቲ ቃንዛኡ ዝጽወር ኣይኮነን። ንቓንዛ ፍቕሪ ካብ ዘምርሮ መሊሱ ከኣ ካብ ዘመቅሮ ተመኩሮ እውን እዚ ከይኮነ ኣይተርፍን። ነቲ ጎደና ገዲፍካ ናብ ሽርጓና፡ ነቲ ብርሃን ጸሊእካ ናብ ድነ፡ ነቲ ዋዕዋዕ ገዲፍካ ናብ ጽምዋ ዝሕረየሉ ምኽንያት፡ ንቐይዲ ማሕበራዊ ሕጊ በቲኽካ ንባህርያዊ ፍቕሪ ስምዒት’ዩ ጥራይ ተባሂሉ ዝግለጽ ኣይኮነን። ኪኖኡ እዩ። ዓለም እዩ እንተ በልናዮ እውን ንስፍሓቱ ዝምጥን ኣይኮነን። እቲ ተፍቅሮ ሰብ ዓለምካ ክኸውን ይኽእል እዩ። ፍቕሪ ግን ኣድማስ’ዩ። ጫፉ ዘይፍለጥ፡ ኣብኡ ተሓቚፎም ዘለዉ እውን ዘይፍለጡ ደረት ኣልቦ፡ ማዕከን ኩሉ ተኽእሎታት፡ መድረኽ ኩሉ ዓይነት ተዋስኦታት፡ ተፈጥሮን ፍጡራትን በብናቶም ሕግታት ዝዋስእሉ ሜዳ። መሬት ክትወግሕ እንከላ ትሰዶ መልእኽቲ ወይ ተፍልጦ ኣካል ከም ዘይብላ ሰብ ንኸምኡ ሰብ ከፍቅር እንከሎ ንዝሕብሮ ኣካል የብሉን። ኩሉ ብሰላሕታን ህድኣትን እዩ ዝካየድ። ጩራ ጸሓይ ፍቕርኻ ኣብ ነብሳ ዝዓለባ እሞ ምቘት ዝተሰምዓ ከይተፈለጣ ትቐርበካ። ምቕርራብ ግርም’ዩ። ይትረፍ ፍቑራት ኣብ ዕዳጋ ዝተራኸቡ ዓዳጋይን ሸማታይን’ኳ ቅረበኒ ክቐርበካ ዝበሃሃሉ። ሕማም ፍቕሪ “ጥዕና ሃበኒ” ኢልካ ዘማህልል ኣይኮነን። ይትረፍ ሓዊኻ ክትናገፍ ቁሩብ ክሕሸካ’ውን ኣይትደልን። እቲ ሕማም ዝጽላእ ካብ ዘይገብሮ ኣማሳኒ ስለ ዘይኮነ እዩ። እኳ ደኣ", "char_count": 1876, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02967", "text": "ኣብ ኣሜሪካ ንዅነታት ኣየርን ምቘትካን ኣመዛዚኑ ዘመቻችእ መተርኣስ ተሰሪሑ ኣሎ። እዚ ብዋጋ ሰማይ ተሰቒሉ ዘሎ በሊሕ መተርኣስ፡ ንዓኻን ንኣብ ከባቢኻ ዘሎ ኵነታት ኣየርን ጥራይ ዘይኰነ፡ እቲ ክትድቅሰሉ ዝምችኣካ ልምዲ ወይ ኵነታት ኣጽኒዑ ኣጠዓዒሙ ከደቅሰካ ይኽእል። እዚ በሊሕ መተረኣስ ብዘይካ ምሳኻ ምስቶም ኣብ ገዛኻ ዘለዉ ልዑል ብልሒ ዘሎዎም ንብረትካ’ውን ከም ዝራኸብ ክትገብሮ ከም ዝከኣል ገይሮም ሰሪሖሞ። እዚ በሊሕ መተረኣስ ብመገዲ ብሉቱዝ ምስ ሞባይልካ፡ መብራህቲ ገዛን ካልእን ተወሃሂዱ ድቃስ ለይቲኻ ጥዑም ይገብሮ እዚ ዋጋ 1,496 ዶላር ኣሜሪካ በሊሕ መተርኣስ!። ዜገርም’ዩ፤ ድሕሪ ደጊም ‘ኣንሶላይ ገፊፍካኒ/ክኒ’ ኢሎም ዝቋየቑ ሰብ ሓዳር ኣይክህሉውን’ዮም። ፍቕሪ ቀጻሊ ወጋሕታ’ዩ፡ ዘይቀትር፡ ዘይመሲ ወጋሕታ። ክልተ ነብሳት ብሓንሳብ ዝበራበራሉ ወጋሕታ። ንኣፍቃሪትካ ‘ሂወት ምሳኺ’የ ዝጅምራ ዘለኹ’ ዝበሃል ንምግናን ጥራይ ኣይኮነን። ፍቕሪ ወጋሕታ ስለ ዝኾነ’ዩ። ወጋሕታ ማለት ከኣ ሓድሽ ምጅማር፡ ካብ ድቃስ ምብርባር ማለት እዩ። ኣብ ወጋሕታ ማእልያ ዘይብሉ ጽባቐ እዩ ዘሎ። ካብ ጥዑም ድምጺ ኣዕዋፍ ክሳብ ጸሓይ ንግሆ፡ ማይ ንግሆን ካልእን ዝዝርጋሕ ጽባቐ ማእለያ የብሉን። ንግሆ ጽባቐ ዝገሃደሉ፡ ሓድሽ ዝጅመረሉን ትነቕለሉን ግዜ’ዩ። ተፈጥሮ ንግሆ እያ ትስሕቕ።", "char_count": 752, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02968", "text": "ስሓቕ ኣፍካ ከፊትካ ኪርኪር ዝብል ድምጺ ምውጻእ ጥራይ ከም ዘይኮነ፡ ናይ ኣፍቃሪትካ ስሓቕ ምስ ሰማዕካን ረኣኻን እዩ ዝበርሃልካ። ስሓቕ ዓሚቝ’ዩ። ስሓቕ ኣፍቃሪትካ ወራር ወያነ (1998-2000) ካብ ተራ ናብ ሃገር ብሃገራ ትፈልጦም ታሪኻውያን ቦታታት ዝተቐየሩ ከኣ ኣለዉ። እቶም ኣብቲ ውግእ ዝወዓሉ ሓርበኛታት ብሂወት ክሳብ ዘለዉ ነቲ ቦታ፡ ነቲ ዕለት፡ ነቲ ሰዓት፡ ነቲ ህሞት ኣይርስዕዎን እዮም። ፍቑራት ኮፍ ዝበልሉ፡ ዝተዛወርሉ፡ ዝተራኸብሉ ቦታ፡ ግዜን ህሞትን ከኣ ንፍቑራት ተራ ኣይኮነን። ፍቕሪ ንተራ ነገር ናብ ፍሉይን ተዘካርን ነገር ናይ ምስግጋር ክእለት ኣለዎ። ንኣብነት፡ ምሸት ኣብ ትሕቲ ብወርሕን ከዋኽብትን ዝተሰለመ ቦታ ትዛወር እንተ’ለኻ፡ ጠፈራዊ ዑደት ተካይድ ዘለኻ ኮይኑ ይስምዓካ። ከምቲ መሬት ኣብ ዙርያ ጸሓይ ትዘውር ንስኻ ከኣ ኣብ ዙርያ ሓደ ዘይተፈልጠ ነገር ዑደት ተካይድ ዘለካ ኮይኑ ክስምዓካ ይኽእል። ወይ ከኣ እቶም ስርዒት ተፈጥሮ ኮይንዎም ኣብ ሰማይ ዝበርሁ ከዋኽብቲ ንዓኻን ንኣፍቃሪትካን ብጽቡቕ ትርኢት ንምሕጓስ ኢሉ ፈጣሪ ዝወልዖም ሃሳሳት ልቺ ኮይኖም ክስምዑኻ ይኽእሉ። ጸሓይ ምስ ዓረበት እንተ ተራኺብካ እውን ፈጣሪ ጸሓይ ከይኮኖም ኢሉ ዘጥፈኣ ኮይኑ ክሰምዓካ ይኽእል እዩ። ኣብ ፍቕሪ፡ ተራ ምሳሕ ወይ ድራር ድግስ እዩ። እዛ ቀላል ፍሽኽታ ንባዕላ ፍሉይ ትርጉም ኣለዋ። ዝተቓመመ ወይ ዝተወሃሃደ ሙዚቃዊ ህርመት’ዩ። ነቲ ህርመት ዝዕጅብ ምስ ቅኒቱ ዝሳነ ንኽናኸ ኣካላትን ናይ ገጽ ምሽምራርን ምፍታሕን ከኣ ኣካሉ’ዩ። ስሓቕ ዘይኣኸለ ቍሩብ ድፍእ እንተ ኣቢልካ ናብ ደረጃ ስሓቕ ክበጽሕ ዝኽእል ፍሽኽታ፡ ክምስታ፡ ፈገግታ እውን ናቶም ጽባቐ ኣለዎም። ፍሽኽታ ፍቑራት ከምዚ ኣብ ማይ ዝዓለበ ጩራ ጸሓይ ብሪቕሪቕ ዝብል ደስ ዘብል ትራኢት እዩ ዝፈጥር። እንተ ሰሓቑ ጽቡቓት፡ እንተ ኰረዩ ጽቡቓት። ተዃርዮም ስቕ እንተ በሉ ነተን ብዘይ ዘረባ ዝተረዳድኣ ልብታት ዝጎድለን የብሉን። ዘረባ ንዝተቓነያ ወይ ዝተጋጠማ ልብታት ረበሻ’ዩ። ፍቕሪ ዘይበቝለሉ ቦታን ግዜን የለን። ወቕቲ የብሉን። ልቢ መንእሰይ ፍቕሪ ዝበቝሎ ልስሉስ ግራት እዩ። ደቂ ከተማ - ደቂ ገጠር፡ ዝተማህሩ - ዘይተማህሩ፡ ሃብታማት ወ ደቂ ሃብታማት - ድኻታት ወይ ደቂ ድኻታት፡ ወዘተ ብማዕረ የፍቅሩን ይፍቀሩን። ኩሉ ብፍቕሪ ይሓምም፡ ንፍቕሪ ይልምን፡ ኣጽዋሩ ኣራጊፉ ይማረኽ። ፍቕሪ ንኹሉ ላጤፋታት ካብ ነብስኻ ቀንጢጡ ነቲ ሓቃዊ ባህርያዊ ሰብነትካ ጥራይ ኣትሪፉ ብድፍረት ‘ሰብ ኢኻ’ ዝብል ሓቀኛን ተባዕን ስምዒት እዩ። ነቲ ርእሱ ኣድኒኑ ዝነበረ የቕንዕ፡ ነቲ መንቃዕረሪ ከኣ የድንን። ትሕትና ይምህር፡ ትብዓት ከኣ ይፈጥር። ፍቕሪ ኣብ ኣፍቃሪትካ ዘሎ ጽባቐን ኣብ ውሽጥኻ ዝርከብ ዝበለጸ መዳይን ከተለሊ ዘኽእል ሓድሽ ዓይኒ ዘንቍሕ ጸጋ እዩ። ኣብ ፍቕሪ ተራ ነገር ዝበሃል የለን። ኣብቲ ካብ ትውለድ ዝተመላለስካሉ ልሙድ መገዲ ወይ በረኻ ዓድኻ ዘይርሳዕ ተዘካሪ ነገር ንኽትገብር የኽእለካ። ፍቑራት ንሓደ ቦታ ካብ ተራ ምዃን ሓሊፉ ፍሉይ ቦታ ይገብርዎ’ሞ ኣብ ምሉእ ሂወቶም፡ “ኣብዛ ቦታ እዚኣ…” እናበሉ እናዘከርዎ ይነብሩ። ንተራ ቦታ፡ ግዜ፡ ኩነት ፍሉይን ተዘካርን ኣብ ምግባር ንፍቑራትን ተዋጋእትን ዝዳረጎም የለን። ቅድሚ ሓርነታዊ ቃልሲ ብውሑዳት ጥራይ ዝፍለጡ ዝነበሩ ተራ ቦታታት ናብ ሃገር ብሃገራ ትፈልጦም ታሪኻውያን ቦታታት፡ ተራ ዝነበሩ ዕለታት ከኣ ናብ ሃገራውያን በዓላት ተቐዪሮም እዮም። ካብ ተራ ናብ ፍሉያት ክሰጋገሩ ዝኸኣሉ ታሪኽ ስለ ዝተፈጸመሎም እዮም። ርሃጽን ደምን ሓርበኛታት ዝዓለቦ ቦታ፡ ሓርበኛታት ዝደኸምሉ፡ ዝተዋግእሉን ዝወደቕሉን ቦታ ተራ ቦታ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ድሕሪ ፍቕሪ ነውሪ ኣይኮነን። ብበሎ-በሎ ስድራቤት ተሰናቢዱ ዝተዘርገ ፍቕሪ ውሑድ ኣይኮነን። ካብ ገጽ ወለድና ሓቢእና ንሕብሕቦ ፍቕሪ ሱሩ ክውሽጥ ስለ ዘይክእል፡ ንፍቕርና ገዛ ከነእትዎ፡ ወለዲ ከኣ ንፍቕሪ ደቅና ክንምርቕ ንኹሉ ዝሓይሽ ስለ ዝኾነ ክንገብሮ ኣለና። ንዝተቓነያ ልብታት ካብ ምዝራግ ዝኸፍእ ሓጥያት የለን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 6", "char_count": 2275, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02969", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ለምለም ተኽለሚካኤል ሃይለ ንጹር ኣድራሻኺ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኪ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል መብራህቱ ፍረዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።", "char_count": 339, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02970", "text": "ኣመልካቲት፡ ሓናን ዑመር ዓመር፡ ተጸዋዒ ጀማል መሓመድናስር፡ ናይ ሞግዚትነት ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ትርሓስ ገብረሂወት መሓሪዝጊ፡ ኣደይ ኣፎምያ ተስፋማርያም ካሕሳይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 315, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02971", "text": "ኣቶ መሓሪ ጎደፋይ ገብረኣምላኽ፡ ኣቦሓጎይ ወልደማርያም ሃብተማርያም ከተማን ዓባየይ ወለሽ ኣስፍሃ ገብረኣምላኽን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ንኣደይ ወኪለ ምስ 2 ኣሕዋተይን 2 ሓትነታተይን ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሰናይት ዑቕባገብርኤል፡ ተጸዋዒ ኣቶ ዒድሳልሕ ዓውድ፡ ናይ ሞግዚት ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ለምለም ገብረእየሱስ ገብረሚካኤል፡ ሓፍተይ ዑቕበ ገብረእየሱስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሚኪኤል ፍስሃጼን እንግዳ፡ ኣቦይ ፍስሃጼን እንግዳ ክፍለ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቤሰሎም ለባሲ ገብረመድህንን ብፍ/በ/ ዕዳ ብርዛፍ ወልደሚካኤል ፎቶን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ብርዛፍ ወልደሚካኤል ፎቶ ንጹር ኣድራሻኺ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኪ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲ የማነ ተኽለኣብ ተዛረ፡ ተኸሳሲት ሳሌም ተስፋስላሴ ተስፋማርያም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ኣበ መንጎ ብፍ/ሰብ/መሰል ወረ/ነፍ ኪዳነ ተስፋስላሴ ወ/ሮ ዙፋን ኣብርሃ ዓንደሚካኤልን ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ ነፍ ኪዳነ ተስፋስላሴ 1.ሩታ ኪዳነ ተስፋስላሴ +5ን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ 1.ሩታ ኪዳነ ተስፋስላሴ 2.ፌቨን ኪዳነ ተስፋስላሴ 3.ሞራል ኪዳነ ተስፋስላሴ 4.ሚኪኤል ኪዳነ ተስፋስላሴ 5.ኣማን ኪዳነ ተስፋስላሴ 6.ማክዳ ኪዳነ ተስፋስላሴ፣ ንጹር ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ጸጋ ጸጋይ ሃይለ፡ ወለደይ ጸጋይ ሃይለን ለተስላሰ ወልዱን ስለዝዓረፉ፡ ካብ ኣቦይ ጸጋይ ሃይለ፡ ኣብ ቤት ፍርዲ ኣብ ቅድሚ ረጂስትራር ቀሪበ ብዕለት 17/11/2008 ብቁ.መ 102/2008 ከምኡ’ውን ካብ ኣደይ ነፍ/ ለተስላሰ ወልዱ ገብሩ ብዕለት 17/11/2008 ብቁ.መ 103/2008 ብለበዋ ዝተወሃበኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ልኡል ዳዊት ግደይ፡ ሉላ ዳዊት ግደይ ምባል ተሪፉ፡ ሉልያ ዳዊት ግደይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ኣርያም ገብራይ፡ ብፍ/በ/ ዕዳ ንኣምን ሚኪኤል፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ዓወት ተኽለማርያም ተወልደብርሃን፡ ኣደይ ገነት ፍረዝጊ በርሀ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰለማዊት ጠዓመ መብራህቱ፡ ኣቦይ ጠዓመ መብራህቱ ክፍለን ኣደይ ይሕደጋ ባህታ ሕመ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ክብርኣብ ብርሃነ ምሕጹን፡ ኣቦና ብርሃነ ምሕጹን ቀሺ/ሰርጹን ኣዴና ህተገርግስ ሓጎስ ገብረቃልን ስለዝዓረፉ፡ ንሕና 8 ደቆምን ካብ ነፍ/ሄሪት ህድኣት ሃብተጽዮን 3 ውሉዳትን ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ከሳሲት ብስራት ተወልደ ተስፉ፡ ተኸሳሲ ባሕረጋሲ መብራህቶም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ዘርኡ ዮውሃንስ ተስፋስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ኖህ ዮውሃንስ ተስፋስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ወ/ሮ ኤልሳ ጸሃየ በይን፡ ወለድና ጸሃየ በይን ግደን ለተብርሃን ኣባይ ከልብን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ህልዋት ኣሕዋተይ 1መዋቲት 8 ተተካእቲ ደቃን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ከሳሲት ልዋም ሚኪኤል፡ ተኸሳሲ ኣቶ ፍረዝጊ ኣለምንጉሰ ኣሰፋው፡ ካብ ሃገር ቅድሚ 5 ዓመት ምስ ወጸ ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ብጋዜጣ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለት፣ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ኣብ መንጎ ኣመልካቲት ሲልቫና ተኽለሚካኤል ሃይለ፡ ተጸዋዒት ለምለም ተኽለሚካኤል ሃይለ ዘሎ ናይ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ፡ ተጸዋዒት ለተብርሃን ተስፉ ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ለተብርሃን ተስፉ ፍታው ነብያት ሃይለየሱስ እልፉ፡ ኣደይ ምላሹ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ፍረወይኒ ፍስሃየ ሚኪኤል፡ ብዓል ቤተይ ተስፋይ ወልደማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምሕረት ምሕረትኣብ መድሕን፡ ሓፍተይ ነፍ/ሄር ወ/ሮ ለተእየሱስ ምሕረትኣብ መድሕን ብዕለት 20/11/26 ዓ/ም ብሂወት ከላ ብቁ// መዝገብ 406/2006 ኣብ ረጀስተራል ቤ/ፍ ዞባ ማእከል ቀሪባ ኣብ ሰገነይቲ ዝርከብ ገዛኣ ብምሉእ ድሌታ ኣብ ቅድሚ ናይ ሕጊ ብቕዓት ዘለዎም መሰኻኽር ቀሪባ ብህያብ ዝገደፈትለይ ውህብቶ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ለተዮሃንስ ተስፋይ ዮውሃንስ፡ ተኸሳሲ ብዓል ቤተይ ኣቶ ተወልደመድህን ተስፋልደት፡ 7 ዓመት ደሃይ ስለዘይብሉ፡ ኣድራሽኡ’ውን ስለዘይተፈልጠ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለት፣ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ከሳሲት ወ/ሮ ነብያት ተስፉ ገብረመስቀል፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዓብደልቃድር ኢብራሂም በሽር፡ ናይ ኣቦነት ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ን30/4/26 ብርዛፍ መንግስታኣብ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ መንግስታኣብ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብስም ገብረትንሳኤ ስብሃትልኣብ ገ/ሂወት፡ ኣብ ዓዲ/ከባቢ ወኪ ድባ ብመወከሲ ቁጽሪ 000035 ቁጽሪ ምስክር ወረቐት 001764 ፕሎት F ፓርሰል 2 ን መንበሪ መዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07362151 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ሓዳስ ኤርትራ 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት 159", "char_count": 4150, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02972", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን16/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ወ/ሮ ሸውሃት ዑቅባስላሴ ሑሴን ምባል ተሪፉ፡ ሸውሃት ዑቕባትንሳኤ ሑሴን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በረኸት ደበሳይ ገብረእግዚኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ በረኸት ደበሳይ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣልጋነሽ ርእሶም ካሕሳይ፡ ት/ዕድመ ወደይ ሚካኤል ተስፋጋብር ወልዳይ ምባል ተሪፉ፡ እሰይ ተስፋጋብር ወልዳይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፋጥማ ዑመር ኣደም፡ ስም ኣደይ ዓማር መሓመድ ጉላይ ምባል ተሪፉ፡ ዓሻ እድሪስ ማሕሙድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሱዛና ጸጋይ መንግስትኣብ ምባል ተሪፉ፡ ፈቨን ጸጋይ መንግስትኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ሐመድ መ/ድ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ ኣሕመድ ማሕሙድ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መዓሾ ክፍሎም ምባል ተሪፉ፡ ዳዊት ክፍሎም ኣካሎም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ወ/ሮ ዓይኖም ዑቑባሚካኤል ዮውሃንስ ወርዕ፡ ወለድና ዑቑባሚካኤል ዮውሃንስ ወርዕን ትብለጽ ኣብርሀ ማሓሙድን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ቹቹ ቡኮ ማበሪ፡ ኣደይ ደሃንታ ኦሹ ሰሊም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መዓርግ መርሃዊ ምባል ተሪፉ፡ ደሊና መርሃዊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣመልካቲ ወ/ነፍ/ ትርሓስ ገብሩ ኣብርሃ ኣቶ ሓበን ፍጹም ገብረእግዚኣብሄር፡ ተጸዋዕቲ ወ/ነፍ/ ትርሓስ ገብሩ ኣብርሃን ነ/ሄር ጉዕሽ ቀሺ ኣስመሮምን 1.ኣቶ ዳዊት ጉዕሽ 2. ኣቶ ስምኦን ጉዕሽ 3.ኣቶ ሃብቶም ጉዕሽ፣ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ምቅሊት ውርሻ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክርአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ኣቶ ተስፉ ሰለሙን መንደር፡ ወለድና ሰለሙን መንደር ተላን ለተዝጊ ኣርበሾ ደሪርን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ማእዚት ምክኤለ ግርማ፡ ስም ኣደይ ለተብርሃን ዘሙይ ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ኣዛሚት ሃብተገርግስ ገብረኪዳን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ወሊድ ፈረጅ ማሕሙድ፡ ተጸዋዒ ኣቦይ ፈረጅ ማሕሙድ መሓመድ፡ ኣስታት 19 ዓመት ደሃይ ስለዘይብሉ፡ ጥፉእ ተባሂሉ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/3/26ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ዮናስ ገብረሚካኤል ገብረዝግኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ ዮናስ ገብረየሱስ ተስፋስላሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ከሳሲት ወይኒ ገብረ ተስፉ፡ ተኸሳሲ እዮብ ፍትዊ ግደይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ኣምና ዒሳ ሓምድ፡ ብዓል ቤተይ መሓመድ ሓጅ ሓምድ ስለዝተሰወአ፡ ውላድ ስለዘይብሉ፡ ኣነ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ምስጉን ተወልደ መንኣመኖ፡ ብዓልቲ ቤተይ ለተጋብር ግርማጽን ጸጋይ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ጓልና ድማ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቅሳነት ጸሃይኣለም ገብረስላሴ፡ ስም ት/ ዕድመ ጓለይ ይኣብ ገብረስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ይኣብ ብርሃነ ገብረየሱስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ይ/በሃሊ ኣቶ ጋብር ተምነዎ በራኺ፡ መ/ወሃቢ ኣቶ ስልጣን በራኺ ኣነቢ፡ ብይግባይ ደረጃ ዝቐረበ ክርክር ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ብርሃነ መብራህቱ፡ ኣደይ ትምኒት ወልዱ ዳምር ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቀሺ ረዳእ ኣርኣያ፡ ብዓልቲ ቤተይ ብርሃን ይትባረኽ ገብረ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 7 ደቅና ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጀርጂና (ኣስገደት) ኢሳቕ የዕብዮ፡ ብመንገዲ ሕጋዊ ወኪላ ኣቢላ፡ ኣደይ ክብራ ዘርእዝጊ ክፍለጽዮን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሰመረኣብ የዕብዮ ስዩም፡ ስም ስዉእ ኣቦይ የዕብዮ ዮሴፍ ስዩም ምባል ተሪፉ፡ ዮዕብዮ ስዩም ፍቕረይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ከሳሲት ብስራት ተስፋምካኤል ኣብርሃም፡ ተኸሳሲ ኤፍሬም ፍስሃየ ሃብተ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ዒም ሓሪይምል ሳልም ምባል ተሪፉ፡ ዒድ ሓሪይምል ሳልም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምስግና ትንሳኤ ህያቡ ምባል ተሪፉ፡ ምስግና ትንሴኤው ህያቡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም", "char_count": 3570, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02973", "text": "ፋብሪካ ክርቢትን ሽምዓን ኣፍሪቃ ክልተ ሰራሕተኛታት ማለት፦ 1. ጸሓፊ/ት (SECRETARY) ደ/ትምህርቲ ዲግሪ ብSECRETARY SCIENCE ልዕሊ ሓደ ዓመት ናይ ስራሕ ተመኩሮ ወይ ድማ ዲፕሎማ ልዕሊ 3 ዓመት ተመኩሮ ዘለዎ/ዋ 2. ዓቃብ ንብረት (STORE KEEPER) ደ/ት ዲፕሎማ ልዕሊ 3 ዓመት ናይ ስራሕ ተመኩሮ ዘለዎ/ዋ ኣወዳዲሩ ክቖጽር ስለ ዝደለየ፣ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ኩሉ መረጋገጺታት (CV) ሒዙ/ዛ ክቐርቡ ንሕብር። ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ቲራቮሎ፡ ዚፕ ኮድ 1A187፡ ፕሎት 104 ፓርሰል፡ M ቁ.ገዛ 38 ኣብ 427.20 ት/ሜ ዝስፍሓት ቦታ 7 ቀንዲ ክፍልት 4 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዝርከቦ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስትራል ብመለለይ ቁ.ንብረት 1፡012094/1 ብስም ወ/ሮ ቪታሊያኖ ካርላ የጀናሮ ዝተመዝገበ ኮይኑ፡ እዚ ዝተጠቕሰ ገዛ ንዮናታን ሃይለ ገብረማርያምን ፌቨን ሃይለ ገብረማርያምን ብውህብቶ ናብ ስሞም ከሰጋግረሎም ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታዮ ዞባ ማእከል ይቕረብ። ሕጋዊ ወኪል ለተብርሃን መዝገበ ገብረኣነንያ ኣብ ኣስመራ ከተማ ዞባ 6 ምም 02 ቁ.ገዛ 14 ጎደና ራእሲ በራኺ ዝርከብ ንብረት፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 109296 መወከሲ ቁጽሪ 128408 ብስም ወረስቲ ነፍ/መብራህቱ በርሀን ወ/ሮ ኣበባ ዑቕባጋብር ምስ 8 ደቆምን ዝተመዝገበ ንብረት ገዛ፡ እቲ ኦርጅናል ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07601187 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን ካብ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ኣማረ መብራህቱ ብርለ ኣብ ኣስመራ ከተማ ዞባ 6 ምም 07 ቁ.ገዛ 15 ጎደና ሳሕል ዝርከብ ንብረት፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 109298 መወከሲ ቁጽሪ 109705 ብስም ወረስቲ ነፍ/መብራህቱ በርሀን ወ/ሮ ኣበባ ዑቕባጋብር ምስ 8 ደቆምን ዝተመዝገበ ንብረት ገዛ፡ እቲ ኦርጅናል ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07601187 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን ካብ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ኣማረ መብራህቱ ብርለ ኣነ ኣመልካቲት ኣብርሃጼን ኪዳነ ገብረስላሴ፡ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ን/ዞባ ሰምበል፡ ከባቢ ልምዓት፡ ዚፕ ኮድ 1A835፡ ጎደና ሰሓርቲ ቁ.ገዛ 40 ፕሎት 8 ፓርሰል’’A’’ ዝርከብ፡ ኣብ ሚኒ/መሬት ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ንብረት 1BRASM000243/1 ብዕለት 21/03/2018 ብስም ኣብርሀት ሃይለ ተስፉ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ኣብ ስፍሓት መሬት 100 ት/ሜ ስፍሓት ህንጻ 65.46 ት/ሜ ዝተደኮነ 4 ቀንዲ ክፍልታት 2 ሓገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለለ፡ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቀሪባ ብቁ.15/2026 ብዕለት 15/01/2026 ብውህብቶ ስለ ዝሃበትኒ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ይቕረብ። ኣብርሃጼን ኪዳነ ገብረስላሴ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 8", "char_count": 1926, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02974", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣኽበረት ኣብርሃለም ምባል ተሪፉ፡ ኣኽበረት ኣብርሃም ሃብተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 313, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02975", "text": "ሓይሎም ከበደ ገብረየሱስ፡ ወለደይ ከበደ ገብረየሱስ ሃይለሚካኤልን ለተመንቆርዮስ ትካቦ መልከን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባኣያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 169, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02976", "text": "ሂወት ንጉሰ ግደይ ምባል ተሪፉ፡ ደናይት ንጉሰ ግደይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ትምኒት ተኽለጼን ማና፡ ብዓል ቤተይ ሃይለ ወልደማርያም መሓሪ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሉልያና ኣብርሃም ዘርእዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሉልያና ኣብርሃለይ ዘርእዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ፌቨን ወልደምህረት ሃይለ፡ ተኸሳሲ ዳኒኤል ዮውሃንስ ገብረኣምላኽ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለምለም በረኸትኣብ መሓሪ፡ ኣደይ ኣዜብ ዘርኣብሩኽ ተኪኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ህልዋት ኣሕዋተይ 1 መዋቲት 6 ተተካእቲ ደቃ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሰማይነሽ ኣብርሃ ፍስሓጽዮን፡ ብዓል ቤተይ ተስፋይ ሃብተስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መልመለት ተስፋሂወት ኣርኣያ ምባል ተሪፉ፡ሊያ ተስፋሂወት ኣርኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለምለም በረኸትኣብ መሓሪ፡ ኣቦይ በረኸትኣብ መሓሪ ዓንደ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 9 ህልዋት ኣሕዋተይ 2 መወትቲ 11 ተተካእቲ ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ጎይትኦም ገብረትንሳኤ በኺት፡ ስም ኣደይ ለተኺዳን ተኽለ ተስፋሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ለተኺዳን ተኽለ ሃብቶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። መብራህቲ ተስፋኣለም፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ተስፋጋብር በርሀ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ መሓመድ ኣብራር ዑስማን ምባል ተሪፉ፡ ኣብራር ዑስማን ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ርግበ ዑቕባይ ወልደህየት፡ ተኸሰስቲ ወረስቲ 1.ነፍ/ሰለሙን ተወልደ ዑቕባገርግሽ 2.ነፍ/ምሕረት ኣስራት ገብረሚካኤል፣ ናይ ስም ዋንነት ዘይንቀሳቐስ ንብረት ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.33 ቅረብ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሰናይት ሃይለ ጸጋይ፡ ኣደይ ኣብርሀት የውሃንስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ መብራህቱ ጸጋይ ደበሱ ምባል ተሪፉ፡ መብራህቶም ጸጋይ ደበሱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ድያና ተኸስተ ገብረኣብ፡ ተኸሳሲ ሚኪኤለ መዓሾ ተስፋይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሩፍታ ተኽለእዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሩፍታና ተኽለእዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ዘቢብ በርሀ፡ ተኸሳሲ ተኽለወይኒ ዘኣማን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ኤልሳ የማነ በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ሳሮን የማነ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ትዕበ ጸጋይ ምስግና፡ ኣቦይ ጸጋይ ምስግና ሓጎስ ስለዝዓረፈ፡ ንኣደይ ወ/ሮ ኢትዮጵያ ተኽሉ ዘሞ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ድማ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/426 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ከሳሲ መንግስቱ ወልደሚካኤል፡ ተኸሳሲት ሳባ ወልደሚካኤል ገብረእግዚኣብሄር፡ ናይ ውርሲ ምክፍፋል ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ማጆር መናኑ በየነ ምባል ተሪፉ፡ ማጆር ዑቕባዝጊ በየነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ዛይድ ሃይለ ሕድሮም፡ ተኸሳሲ ሳምሶም ምላሽ ተስፋይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ክርስቲና ቢንያም እምባየ ምባል ተሪፉ፡ ክርስቲና ቢንያም ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ቅዱሳን ወልዳይ ኣስፍሃ፡ ብዓል ቤተይ ኣብርሃም ወልደዮውሃንስ ገብረሚካኤል ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ወ/ሮ ሂወት እማሃጽዮን ይሕደጎ፡ ኣደይ ሓረጉ ኪዳነ ክፍለ ስለዝዓረፈት፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ቤተይ ሰለሙን ተስፋሚካኤል ኣብርሃ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓብዱ ኣድም ዑስማን፡ ስም ት/ዕድመ ደቀይ 1.ኣቡበከር ዓብዱራሕማን ኣደም 2. ሓዋ ዓብዱራሕማን ኣደም ምባል ተሪፉ፡ 1.ኣቡበከር ዓብዱ ኣድም ዑስማን 2. ሓዋ ዓብዱ ኣድም ዑስማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተስፋማርያም ናይነይ ሓንጣል ምባል ተሪፉ፡ ተስፋማርያም ሃይለ ሓንጣል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ጀምዕ መሓመድ እድሪስኖር ምባል ተሪፉ፡ ጀምዕ መሓመድ እድሪሳይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓሻ እድሪስ ዑስማን ምባል ተሪፉ፡ ኑሃ እድሪስ ዑስማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሉላ በየነ ገብረዝጊ፡ ዓባየይ ግደይ ወልዱ ኣርኣያ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጓል ጓላ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ወ/ሮ ራህዋ ተሸመ ብርሃነ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ኣድሓኖም መሓሪ ግርማይ፡ ካብ ሃገር ምስ ወጸ 9 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይገበረለይ፡ ይጸወኦኣለይ ስለ ዝበለት፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ወ/ሮ ትርሓስ ተስፋሚካኤል ኣብርሃ፡ ኣቦይ ተስፋሚካኤል ኣብርሃ የውሃንስ ስለዝተሰወአ፡ ኣደይ ኣብርሃጼን ባህታ ስብሓት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ቶኾምብያ ከሳሲት ወ/ሮ ጽገወይኒ ከሰተ ተስፋመንቆርዮስ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተወልደ ኒቀዲሞስ ክፍለ፡ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወ/ሮ ዮርዳኖስ ረዘነ ሃብቶም፡ ብዓል ኣብ ዞባ ማእከል ኣስመራ ን/ዞባ ኣኽርያ ምም/ከባቢ ገዛ ዑበል ኣብ ዚፕ ኮድ 1-A-134 ጎደና 134-3 ኣብ ፕሎት 13 ፓርሰል L-1 ዝርከብ፡ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁጽሪ መለለይ ንብረት 1-BRASM-005975/1 ብስም ኣቶ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ጣህር ዝተመዝገበ ገዛ፡ ብዕለት 22-09- 2023 ዓ/ም ካብ ወነንቱ ስለ ዝዓደግኩዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ ናብ ቤ/ጽ ፓፕሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ሰነዳት ኣቕሪበ ጉዳይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ፌቨን ገብረትንሳኤ ክፍለጽዮን", "char_count": 4717, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02978", "text": "ኤርሚያስ ኣብርሃም (ወዲ ኢሞ) ሕነሽም ኣብዚ ረፋድ ዝሰምዖ ስማዕ ወላ ደኣ ባህ ዘብሎ ኣይንበር፡ ክምስ ክብልስ ገዲድዎ’ዩ። ብኣንጻር እዚ ዝናፈስ ዘሎ ወረ፡ ሕነሽም ኣብ እዋን ጉብዝናኡ ንዝሓለፎ ክዝክር ግዲ በሎ። ሕነሽም ካብ መሰትኡ ክንዲ ዝበልሐን ዝለበመን ገለ ዓበይቲ ዓዲ ግዳ ከጸልምዎ እዮም ተራእዮም። ኣብዛ ዓዲ ንሕነሽም እምብዛ እተጽውዮን ዓንተር ጽዋታት እትገብሮን ግዳ፡ ሒማኡ ማመት’ያ። “ኣይ፡ ኣይ ኣይ ግደፊ. . . ግደፊ ከይተባእስኒ።”፡ ሕነሽምን ማመትን እናሰሓቑ ናብ ገበላ ህድሞኦም ኣቢሎም ኣምርሑ። ኣብ ጥቓ ሹም ባዕላይ፡ ማይ ኣይሰተኹን ከይትብል ኣብ ጥቓ ቀላይ. . . ”፡ ህጻን ሽደን ንወለዱ እናበራረየ እናጠመተ፡ መለሰሎም። ሕነሽም ምስ ማመት ከም እተሓጽየ ዓዲ ኣብ ዋዕላኣ ብዕሊ’ያ ፈሊጣ። የግዳስ ንሕጽይቱ ዝበሃጉ ስድራታት በብኣንፎም የሕቀምቕሙ ነበሩ። ካብቶም በሃግቲ ሕጽይቲ ሕነሽም ሓደ እቲ መሰታኡ ዝነበረ ሃይለ’ዩ። ሕነሽም ኣብ ብርኩ ከም ዘስተንፍስን መንእሰይ መጠን፡ ‘ሕጽይተይ ጠሚትካለይ።’ ኢሉ ክጐራፈጥ ግን ኣይተራእየን። ንብዙሓት ዓበይቲ ዓዲ ብዘደንጸወ መልክዕ ርግእ ክብል’ዩ ተራእዩ። ሃይለ ብኣንጻሩ በቲ ሓደ ‘መን ከማይ?’ ኢሉ ክፍክርን ክጀሃርን፡ በቲ ካልእ ድማ ንሕነሽም ሓላዪ ከምስልን ኣይኣገሞን። ማመት ናብ ውሻጠ ምስ ኣተወት ሕነሽም ኣብቲ ኣጎዛ እተነጽፎ መደብ ኮፍ ኢሉ፡ ኣብ ዝንታ ኣተወ። “ስለምንታይ እዩ ከምኡ ተባሂሉ?”፡ ሕነሽም ገጹ ኣብሪሁ ሓተቶ። እዋኑ፡ ሕነሽም ነታ ብሃይለን ካልኦትን እተባህገትን እተሃርፈትን ማመት ወሲዱ፡ ኣብ ፍልሰት ኣብ ዝነበረሉ እዩ። ነቶም ፍረ ብርኮም ዝኾኑ ህጻናት ሽደንን ኣዘወትን ሒዞም በረኻ ሰፊሮም ኣብ ዝነበርሉ ዘመናት፡ ዓዲ ንሕጸኦም ብመርዓ ከተግህደሎም ይጋደሉ ነበሩ። ብዓቢኡ እቲ ናብ በረኻ ዘውጽኦም ምኽንያት ነታ ብሃይለ ተዘሪፋ ዝነበረት ማመት ኣብ ምምላሳ ሃይለ ግዳይ ሞት ኮይኑ ስለ ዝነበረ’ዩ። ስድራ ሃይለ ድማ በቲ ናይ ወዶም ሞት ኣሳቢቦም ንሕነሽም ከም ዓሎቐኛ ክጥቅንዎን ከሳድድዎን ጀሚሮምስ፡ ሕነሽም ከኣ በረኻ ክሰፍር ግዲ ኮይንዎ። “እ. . እ ሹም ባዕላይ ብዙሕ ብዙሕ ኣዝዩ ብዙ. . ሕ ኣሓን እኽልን ንህብን ስለ ዝነበሮ።” “ኣሰይ ’ዞም ደቀይ፡ ሕጂ ድማ እዛ ቅጫ ብስል ምስ በለት ገግናዕኩም ክህበኩም’የ።”፡ ማመት ንክልቲኦም ደቃ ኣራእሶም እናደረዘት ነገረቶም። ሕነሽም፡ ንማመትን ንክልቲኦም ህጻናትን ብቀውታ ይዕዘቦም ነበረ። “እዛ ናይ ሎምዕንቲ ዝንታኻ ናይ ነገር ደሓን ድያ?” ነቲ ኣብ ገደና ተዘሪኡ ኣብ ምጭሓሙ ዝበጽሐ ዓፋፉን እናኾለለ’ዩ ዝዝክር ዝነበረ፡ ሕነሽም። ኣዘወት ጓሉ ዝሓለፈቶ ዘበለ ዕዮ ኢንታ ዘይረኽበሉ’ኳ እንተኾነ፡ ብዕዮኣ ክድነቕ ግዳ ባህ’ዩ ዝብሎ። እንሀ’ኳ ሕጂ እዚ ግራት ዕፉን ገደናኡ ንረኣይኡ ዘጎምጁ ኮይኑ ተዓዘቦ። ሽደንን ኣዘወትን ከም ምዕባይን ምንኣስን ኣሕዋት ካብ ወለዶም ዝወረስዎ ብዙሕ’ኳ እንተሎ፡ ብፍጥረቶም’ውን ንኡዳት ደቂ’ዮም። ሕነሽም ካብ ዝገሾ መገሻ ሓሳብ ብሕቶ ናይ ማመት ተደሪኹ ናብ ውነኡ ተመልሰ። “ስምዒ’ባ ክሓተኪ. . ” “ህ?. . ንኽእሎ ይግበሮ. . ፡ ” ማመት ፍሽኽ እናበለት ኣብ ጎድኑ ብርካ ሰበረት። ካብተን ዕለታት ኣብታ ሓንቲ ዕለት ከኣ ማመት ቅጫ እናቀጭቀጨት እንከላ ሕነሽም ምስ ሽደንን ኣዘወትን ወጃዕ ይብል ነበረ። “ሃይለ ትዝክርዮ እንዲኺ?” “ሃይለ? መን ሃይለ’ዩ?” “መን ሃይለ’ኳ ነይወሓደ፡ ሃይለ. . ሃይለ ሓኔታ’ዶ ክብለኪ?” “ኣዘወት ጓለይ፡ እስኪ ወለዶ ኣቦሓጎታትኪ ክሳዕ ክንደይ ትፈልጢ ንገርኒ?” በላ’ሞ፡ ኣዘወት ድማ ህውኽ ኢላ ክትዝርዝረሉ ጀመረት። “ኣይይይ! ኣታ ሕነይ? ዝዝከር ተሳኢኑስ ንሃይለ ድማ ዘኪርካ?!” “እንዳ ብጽዓይ’ዶ ሰነፍ ክርከቦ ብቀድሙ።”፡ ሕነሽም ኣብ ወሰን ናይቲ ግራት ገደና ኮይኑ ንበይኑ ተዛረበ። “እ. . ኣዘወት ጓል ሕነሽም፡ ሕነሽም ወዲ ሓድገምበስ፡ ሓድገምበስ ወዲ ባህታ፡ ባህታ ወዲ ተሰማ. . . ” “ኣነ’ዶ ኢልክኒ፡ ዛንታ ሃይለን ሞት ሃይለን ዘይተዋሕጠሎም ኣዝማዱ ለለ ክብሉ ምጅማሮም እንደኣሉ ኣርሚሙኒ።” “ፋልክን፡ ፋልክን ንዒ ደኣ፡ ባህታ ወዲ ወለንክኤል፡ ወለንክኤል ኢልኪ ተሰማ፡ ተሰማ ኢልኪ ኣቤቶ. . . ”፡ ማመት ክትእርማ ጀመረት። “ሕነይ ደኣ ናይ ደሓን ዲኻ ንበይንኻ ትዛረብ?!” “እሞ ሕጂ’ዶ ንሃይለ ትንፋስ ክሰኹዕሉ ኮይኖም. . ቀደም ሞት ዝጸገበስ. . .” ሕነሽም በቲ ድምጺ ከም ስምብድ ኢሉ ንከባቢኡ ተዓዘበ። ማመት ኣብ ጥቓ እንዳ ደርሁ ድው ኢላን ኣብ ኢዳ እንቋቝሖ ሒዛን ክትርእዮ ተዓዘባ። “እወ እወ፡ ኣቤቶ ወዲ እያሱ፡ እያሱ ወዲ ካፍል፡ ካፍል ወዲ ደግለል፡ ደግለል ወዲ ተውለ፡ ሽዑ ሚናብ፡ ጎፋር፡ ብጽዓይ፡ ሽምዓንዳይ፡ ሽዑ ሌፋይ…።” “ሃይለ ይወኣዩ. . . ” “ናትካ ከኣ’ምበር ይገድድ! ሃይለ መን ተበልኩኻስ ሃይለ ሓኔታ ይበሃል’ዩ?!” “በየን ደኣ በሪቕኪ?” ፍሽኽ እናበለ ጠየቓ። “ኣንበሲት፡ ኣንበሲት ኢኺ፡ ዋዕሮ. . . ርኢኽያ’ዶ እዛ ዋዕሮ ጓለይ።”፡ ሕነሽም እናሰሓቐ ንማመት ጠመታ። “እዚ ድዩ’ሞ ሓዲሱኪ? ንሃይለ ከም ሓኔታ ክዝንተወሉ ኣይሰማዕክን ዲኺ?” “ኣነስ ኣብዚኣ’የ ጸኒሐ። ንስኻ ደኣ ሰላም ከየልካ ሕውስ ኢልካ’ምበር።” ፍሽኽታ ሕነሽም እተላብዓ ክትመስል፡ ገጻ ኣብሪሃ መለሰትሉ። “ንሳ ጥራሕ ድያ ዋዕሮ. . ሽደናይ ወደይ’ከ?”፡ ማመት ነቲ ዝተኽኽ ዝነበረ ሓዊ ኡፍ ኢላ እናናኸሰት ሓተተቶ። “ኣይ! ጉድ ዝረኸበ ኣንበሳ ጉድ ዝረኸበ ሽመት፡ በልስኪ ንሰራቒ ከም ሓኔታ ክሸሙስ ቅሩብ’ዶ ኣየሕፍሮምን?” “ኣቲ እዛ ሉባ ዝኾነት ቈልዓ እንድያ ኣዐዚማትኒ ፈዚዘ።” “እስከ ሽደን ወደይ ድማ ዛንታ ሹም ባዕላይ ንገረና።” “ምዉት ኣይክሰስን ኮይኑ’ዩ እምበር፡ ሃይለ እዚ ሃይለኦም ደኣ. . . ” “ኣይ፡ ብነብስኻ ደኣ ፈቲኻያ. . . እምበር ሽደን ዝበርበሮ መዓር’ከ ኣይመቀረካን ድዩ ኮይኑ?” “ስጋ ኣይበላዕኩን ከይትብል “ኣድጊ ተሓለመስ ጥሪኡ፡ ዶ ኣይተባህለን ግዳ ብቐደሙ።” “እህእ. . እምብአር’ከ ወደይ ብሃይለ ዝመውት ኣንበሳ ተረኺቡስ ሃይለ ሓኔታ ክሽየም?! መርመም’ዩ ብሓቂ።” “እወ ንሱስ. . ንሰብ ኣይትሕለም ኣይትድለ ኣይበሃልን እንድዩ፡ ግዳስ ...” “እሞ ዘዝደቀሰ ዘዝሓለመ ከምዚ ዘተክዘካ እንተኾይኑ ክትበኩር ኢኻ።” “ብዓንደርእሱ እዛ ዓድና መምስ ዝነፈሰ ቀልባዕ ቀልባዕ ምባላ’ዩ እጹብ ነገሩ። እምበር ዓድናስ ንሃይለ ዘይናቱ ዘቋምት ስሱዕ ምንባሩ ረሲዓ’ዶ መስለኪ?” “ኣበደን፡ ኣብ ካልኦም ደለዩ፡ ጥረኦም ቃሕ ተበሎም ጭራኦም ይሕለሙ፡ እንተ ብኣኺ ግዳ ፍጹም፡ ዕጫ ሃይለኦም ክወሃቡ ኣለዎም።” “ሕራይ ንሶምስ ደለዩ ይኹኑ፡ ዝወግአ ተረስዐስ፡ እቲ ዝተወግአን እቲ ዝቖሰለን ዘድመይዎን’ከ ኣይዝክርን’ዶ ኢለሞ ወደይ? ወይ ጉድ!!” “ኣየ ሕነይ፡ ንዓኻ ክሳዕ ዘይጠቀኑኻ ...” “ግደፊ’ንዶ ማመት፡ ኣሕዋትን ኣዝማድን ሃይለ ብማመት ክሓልሙን ከህተፍትፉን ኣይናቶምን እዩ፣ ነዚኣ ፈለጡ ማሕረ፡ ኣይፋልናን ተይሎም ከኣ ደሓን ኣብኣ ትደዮም።” “ማመት ኣሪግኪ ግዲ መስለኒ?” “እሂ ታይ መጺኒ’የ ዝኣረግኩ’ኸ?. . ” “ወይለይ፡ ወላ ንሳቶም ይውግኡኽስ፡ ንስኽስ ሕርሕራይ ጌርኪ ደሲቕክዮም ዘይኮንክን? እ?” ማመት ንሕነሽም እናጠመተት ብሰሓቕ ክትንኽነኽ ጀመረት። “ኣየ ንስኻ ድማ፡ ዳእላ መቸም ኣይምነወካን’ዩ፡ ንሶምስ ልኻይ ክለኽዩኒ’ዶ ወፊሮም ኢልካዮም። ሕጂ ግዳ ኣይተዘንግዓኒ. . . ዝሓትትኩኻ’ኳ ኣይመለስካለይን።” “ኣቲ ’ታይ ኢኺ ኮንኪ ’ስኺ ’ኸ?” ማመት ብሰሓቕ ትዋሕ ምባላ ሰጊርዎ፡ ንሱ’ውን ፍሽኽ ክብል ተራእየ። “ሕነይ ግዲ ቀኒእካ? እ?” “ወይለይ! ምቕንአይ ገሪሙኪ?” “ከይወስዱኒ ዲኻ ሰጊእካ?” “ምውሳድኪ እሞ ይትረፍ፡ ኣብ ርጋጽኪ ክረግጹ’ኳ ክደፍሩ የብሎምን።” “እንታይ ጠይቕክኒ ዲኺ?”፡ ሕነሽም ናብ ማመት ግልጽ ኢሉ እናጠመታ ሓተታ። “እንታይ’ዩ ዘተክዘካ ዝንሀ ዘየልኩኻን?” “ትካዘ’ዶ ኢልክዮ? ድንጽው ኢልኒ’ምበሪ።” ማመትን ሕነሽምን ተጠማሚቶም ፍሽኽታ ክለዋወጡ ተራእዩ። ጽንሕ ኢሎም ከኣ ብሓባር ትዋሕን ካዕካዕን እናበሉ ክስሕቁ ጀመሩ። “እንታይ’ዩ ንሕነይ ዘደንጹ ደኣ?” “እሂ? ኣይድንጾን ድየ ኣነ?” “ወሪዱካ፡ ንኻልኦት ደኣ ተደንጹ እምበሪ ንስኻ ትድንጾ?!” ማመት ብፍሽኽታ እናጠመተቶ መለሰትሉ። “ቀኒእካ ዲኺ ዝበልኪ?! ህም! ብሕቖ ኣሚነይ ዝዋዘለይ ክፈቱ ድማ ኣይኮንኩን እምበሪ! ኣብዛ ጽዋ’ዚኣ እሞ ዋዛ የለን።” በለ ሕነሽም፡ ካብ ዝጸንሖ ሰሓቕ ሰጊሩ ዕትብ እናበለ። “ከምኡ ደኣ ጥዑም ተዛረቢ ኢሉኪ. . . ዝብለኪ ደኣ. . ” “ህ? በለኒ’ስኪ በል።” “ኣበዋት ክምስሉስ … ዓሚ ዝመተ ምራኽ ድዮም ዝብሉ፡ እንዳ ሃይለ ዝሓኔታኦም ከኣ ሕጅስ. . . ፡” ማመት ንዘረባኡ ኩልፍ ኣቢላ፡", "char_count": 4769, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02979", "text": "ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ካብ ሰነዳት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ቡያ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ዕላል ጥበባት 15፡10 ተክ ኢንሳይት 15፡50 ፓናሮማ 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ደርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 19፡20 ፊዮሪና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም ክብረት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ፈንቅል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ሌላ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እትመት “ሕነይ ገለ ወሪዱካ ብኡነት!” “ጽንሒ ደኣ፡ ጽንሕኒ. . . እቲ ንዓኺ ተዘይውሰድናያ ኢሉ ሃይለ ዝገበሮ ረሲዖምስ፡ እሞ ድማ ኣንቲ ማመት ሕጅስ ነዞም ኩሎም ደቅኺ ጥንጥን ቢልኪ ከም ሓዳስ መርዓት ክወስዱኺ ምህራሮም ኣይገርመክን?” “እብለካ’ኳ ለኹ፡ ሎሚ ብስሩ ኣይጠዓኻን።” “ፋሉን ፋሉን. . ስምዒ ደኣ፡ እቲ ክዝርፉኺ ከለዉ ገለ ደኣ ጌርክሎም ተኔርኪ እምበር?” “ጓል ባሕራይ’ከ! ኣታ ሕነይ ሎሚ ወላ ወላ ኣይጠዓኻን? ዎ!” “ኣብ ዘጥዒ እዋን እንደኣሉ ዝጥዓይ ማመት፡ እዚ ኩሉ ዘመናት ካብ ኣእዳዎም መንዚዕና ናብ ውሻጠኺ ከም ዘእተናክስ ገና ኣይተሰወጦምን ኣቲ?! እቲ ዝገደደ ድማ ክንመልሳ ኢና ኢሎም ምህንጣዮም’ዩ።” ሓዳስ ኤርትራ 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.159 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዝርግሐ ቅድመ ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ስእሊ- ጨንፈር ስእሊ በጺሐን ዝተመልሳን ኣለዋ። ብኸምዚ ዝተገለጸ ብሓያል ጻዕሪ ዝጀመረ ትምህርቲ ቅድመ ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ 4ን 5ን ዓመት ዝዕድመኦም ብምምሕዳር ከባቢታት ናይቲ ንኡስ ዞባ ዝተጸንዑ ኣስታት 3340 ህጻናት ነይሮም። እቲ ስራሕ ኣብ ባይታ ምስ መጽአ ምጅማር ምስ ኮነ ግን፡ 2780 ተመሃሮ ጥራይ’ዮም ናብ መኣዲ ቤት ትምህርቲ ተጸንቢሮም ትምህርቶም ኣብ ምክትታል ዝርከቡ። ዝርግሐ ቅድመ ትምህርቲ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ክርአ እንከሎ፡ ኣብ 56 ዓድታት ብስሩዕ ይወሃብ ኣሎ። ኣብተን ዝተረፋ ዓድታትከ እንታይ ይዅና ኣብ ዝብል ብዝተገበረ ኣፈናዊ መጽናዕቲ፡ ሓደ ቈልዓ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ኪሎ ሜተር እናተጓዕዘ ክመሃር ይኽእል’ዩ ብዝብል፡ ናብ ዝቐርቦ ነቚጣ ቤት ትምህርቲ መውዓሊ ህጻናት ዝተኸፍተላ ዓዲ እናተጓዕዘ ክመሃር ኣብ ዝብል ውሳነ ተበጺሑ። ኣብተን ኣብያተ ትምህርቲ ዝከታተሉ ተመሃሮ ካብ 600 ዝሓልፍ ኣይነበረን። እዚ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ክርአ እንከሎ፡ ኣገልግሎት ቅድመ ትምህርቲ ነይሩ ካብ ምባል ኣይነበረን ምባል ይቐልል። ስለዚ እዚ መደብ ኣብ መስከረም ምስ መጽአ፡ እሞ ድማ ጒያ ጒያ ስለ ዝነበሮ፡ ኣብ ፈለማ መምህራን ኣብ ምእካብ፡ ጨንፈር ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ ኢድ’ውን ስለዘይነበሮ፡ ኣብቲ መስርሕ ዝሳተፋ መምህራን ካበይ ይምጽኣ ብድሆ ኮነ። ካብ 9ይ ክፍሊ ዛዚመን ቀዳማይ ሰመስተር ናይ 10ይ ክፍሊ ዝተማህራ ክሳብ ሳዋ በጺሐን ናይ 12 ክፍሊ ትምህርተን ዝዛዘማ ቀርቡ ምስተባህለ፡ በዚ ኮይኑ በቲ ክቕረባ ስለ ዝነበረን፡ ዓዲ-ዓዲ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ብመንገዲ ኣመሓደርቲ ኣከባቢ ተፍትሽን ዳህሳስን ተገይሩ። ዘድሊ ቊጽሪ 240፡ ዝተረኽባ ግን 146 በጺሐን። እዚአን ናብ ኮለጅ ተላኢኸን ከም ዝስልጠና ተገይሩ። ስልጠና ቀሲመን ተመሊሰን ምምዳብ ምስ ኮነ ግን፡ ናብ ስራሕ ቅድሚ ምውፋረን፡ ነቲ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ናይ 2025፡ ንጥፈታት ልምዓት፡ ሕርሻ፡ ትምህርቲን ካልእ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ንኡስ ዞባ ማይምነ ንምድህሳስ፡ ብስራሕ ናብ’ቲ ንኡስ ዞባ ተንቀሳቒስና ነይርና። ኩነታት ትምህርቲ ብሓፈሻ፡ ካብ ዝሐለፈ ዓመት ጀሚሩ መሓውራቱ ዘርጊሑ ኣብ ግብሪ ውዒሉ ዘሎ ዝርግሐ ቅድመ ትምህርቲ ኣብቲ ንኡስ ዞባ እንታይ ይመስል፧ ክንድህስሶ ካብ ዝተበገስናሉ ሓደ ካብ መደባትና ስለ ዝነበረ፡ ነዚ ኣመልኪትና ምስ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ መምህር ባህታ ወልዳይ፡ ዕላል ኣካይድና ዘዳለናዮ ጽሑፍ ይስዕብ። መምህር ባህታ፡ ኣብ ዓውዲ ስነ-ህይወት ናይ ቀዳማይ ዲግሪ መዓርግ ዘለዎ ኮይኑ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ካብ ዝተመደበሉ ክሳብ ሕጂ 15 ዓመት ኮይኑ ኣሎ። ካብዚአን እተን 13 ዓመት ፈለማ ከም ሓላፊ ስነ-ምምህርና፡ ቀጺሉ ርእሰ መምህር ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ማይምነ፡ ካብ ቅድሚ ክልተ ዓመት ጀሚሩ ድማ፡ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ ብምዃን ዘገልግል ዘሎ’ዩ። ምጅማር መውዓሊ ህጻናት ኣብ መላእ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ እቲ መምርሒ ክትግበር ኣለዎ ምስተባህለ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ክካወን ሃታ ሃታ ኣይነበሮን ክበሃል ኣይከኣልን። ገልጠምጠም ከይበልካ ዓወት ክመጽእ ስለ ዘይክእል ግዳ፡ ነቲ ዘጋጠመ ከከም ኵነታቱ እናፈታሕካ ትግባረ ናይቲ መደብ ኣብ ባይታ ንምውዓል ተሰሪሑሉ። ኣብ መላእ ናይቲ ንኡስ ዞባ ኣብ ዝኽፈታ ቅድመ- ትምህርቲ ዝምህራ መምህራን ካበይ እየን ክመጽኣ፧ ኣብ ፈለማ ዝተኸስተ ዓቢ ብድሆ ነይሩ። ቅድሚ ዝኣገረ ግን ኣብ መላእ ናይቲ ንኡስ ዞባ ክንደይ ዝኣኽላ ዓድታት’የን ክኽፈተለን፧ ዝብል ክንጸር ስለ ዝነበሮ፡ ካብተን ኣብ 17 ምምሕዳር ከባቢ ተጠርኒፈን ዝመሓደራ 76 ዓድታት ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ 56 ዓድታት መውዓሊ ህጻናት ክኽፈተለን ተወሲኑ። ዝተረፋ ዓድታት ግን፡ ኣብያተ ትምህርቲ መውዓሊ ህጻናት ናብ ዝተኸፍተለን ዓድታት እቶም ተመሃሮ ክበጽሕዎ ይኽእሉ’ዮም ተባሂሉ ቅርበተን ተገምጊሙ፡ ኣብ ዝቐርቦም ክመሃሩ ተወሲኑ። ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ኣብ ምዱብ ትምህርቲ ህጻናት ንኡስ ዞባ ማይምነ ዝሳተፋ 240 መምህራን የድልያ ነይረን። ተመዲበን ኣብ ስራሕ ዘለዋ ግን፡ ፍርቂ ናይቲ ዝተገመተ ቊጽረን ኮይኑ፡ 121 መምህራን’የን። ኣብዚ ዋሕዲ መምህራን ናይ ቅድመ ትምህርቲ ምህላዉ ትርዳእ። ነቲ ዘሎ ሃጓፍ ንምምላእ ድማ፡ በተን ዘለዋ ተመጢጠን ብኽልተ እብረ እናወፈራ ከም ዝሽፍናኦ ይግበር ኣሎ። እቲ መደብ ኣብቲ ንኡስ ዞባ፡ መምሃሪ ህንጻ፡ መሳለጥያ ናውቲ ትምህርቲ (መጻወቲ፡ ምንጻፍ፡ ሰሌዳ፡ መጽሓፍቲ ወዘተ) ዝሓቍፍ ክፍትሑ ዝግብኦም ሕጽረታት ዝድለ ደረጃ ይበቕዓን ኣይበቕዓን ሰነዳት መረዳእታ ናይ ትምህርተን ምፍታሽ ኣድላይነት ስለ ዝነበሮ፡ ከምኡ ተገይሩ። ብቕዓተ ናይቲ ዝድለ ደረጃ ዘየማልኣ 8ይ ክፍሊ ደረጃ ዝጸንሐን ሰለስተ ሰባት ገዲፍካ ዝተረፋ ብኸምቲ ዝጥዕም መንገዲ ኣብ መላእ ናይቲ ንኡስ ዞባ ከም ዝምደባ ተገይሩ ትምህርቲ ተጀሚሩ። ኣቐዲመን ተጸኒዐን ሰልጢነን ክምህራ ዝግብአን ዝነበረን፡ ንዳህሳስ ዝኸውን እኹል ግዜ ብዘይምንባሩ፡ ድሒሩ ከምዝተረጋገጸ፡ ኣብቲ ስራሕ ክጽንበራ ባህጊ ዘለወን 10ይ ክፍሊን ክሳብ ሳዋ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ ቅድሚ ሕጂ ኮማዊ ይኹን ስሩዕ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ሒደት መውዓሊ ህጻናት ጥራይ’የን ነይረን። ቍጽሪ ናይ እቶም መሰረታውያን ነገራት’ኳ እንተለዎ፡ ኣብ ክፍሊ ንዘሎ ጸገም ንምፍታሕ፡ ኣብ ዳስ፡ ትሕቲ ጽላል ገረብን ኣብ ዝተረኽበሉ ድማ መንበሪ ገዛ ገባር እናገበርካ እቲ ትምህርቲ ይወሃብ ኣሎ። በዚ ድማ፡ እቲ መደብ ብኸምቲ ዝጀመሮ ጽቡቕ ይኸይድ ኣሎ። እዚ ከምዚ ክኸውን ዝገበራ ኣብቲ መደብ ዝሳተፋ ዘለዋ ነቲ ስራሕን መደብን ብትግሃት ተቐቢለን ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ብልዑል ተወፋይነት ዝቃለሳ ዘለዋ መምህራን ምዃነን ይግለጽ። ህዝቢ ብግደኡ፡ ደቁ ናይ መጻኢ ሰረቶም ንምጥጣሕ ኣብ ምሕብሓብ ዝርከባ ኣብ ዓዱ ዝተመደባ መምህራን ናይ ህጻናት ደቁ፡ ኣብ መንበሪ ብዓቢኡ ድማ ኣብ ዕለታዊ መነባብሮአን ከይሽገራ ከም ደቁ ዘድልየን ነገራት እኽሊ፡ ማይ፡ ዕንጸይቲን ካልእን መሰረታውያን ነገራት ኣብ ምምላእ ከም ግቡኡ ጠሚቱ ዝከኣሎ ኣብ ምግባር ይርከብ። ብወገን ጨንፈር ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ ድማ፡ ነቲ ዝኸይድ ዘሎ መደብ ንምክትታል፡ እቲ መደብ ካብ ዝጀመረሉ ኣብ ነፍሲ- ወከፍ ነቚጣ ከመይ ይኸይድ ኣሎ፧ ብዕቱብ ኣብ ምክትታሉ ይርከብ። እዚ እቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ’ዩ። ክብ ኢሎም ዝተጠቕሱ ካብ ህንጻ ጀሚርካ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዘገልግሉ ነገራት ብምልኣት ኣብ ዝፍትሑሉ ግዜ፡ ትምህርቲ ሃገርና ዓሚቚ ሰረት ከም ዝህልዎ ኣብ ምግባሩ ዕዙዝ ግደ ከም መም ባህታ ወልዳይ ሰፊሕ ዕማምን፡ ብገንዘብ ይዅን ብውጥን ድማ ብዙሕ ካብ ጸጋታት ሃገር ዝጠልብን’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ፡ ነባሪ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝርአ ዋሕዲ መምሃሪ ክፍሊታት ገንዘቡን ጉልበቱን ብምውህሃድ ኣብ ምምላእ ይርከብ። እዚ ድማ፡ ኣብ ስራሕ ብዙሕ ፍታሕ ከም ዝገብር ይእመነሉ። እዚ ዘርእየና፡ ህዝቢ እጃሙ ንኸበርክት ባይታ እንተ ደኣ ተጣጢሑሉ፡ ንመንግስቲን ካብ መንግስቲን ከይተጸበየ ንዘጋጥም ሕጽረታት ኣብ ምምላእ ድልዊ ምዃኑ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ፡ “ስራሕ ዝመርሕ ክኢላ፡ ባይታ ድማ ፍቐዱልና’ምበር፡ ዝወሓደ ክንምልእ፡ ዝፈረሰ ድማ ክንጽግን ካብ መንግስቲ ኣይንጽበን፡” ብምባል ዝሓትት ህዝቢ ናይቲ ንኡስ ዞባ ብዙሕ ምዃኑ መምህር ባህታ ገሊጹ። በዚ መሰረት፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ስሩዕ ትምህርቲ ኣብ ዝህባ ትካላት ትምህርቲ ኣተኲሩ ብህዝቢ ዝተኻየደ ስራሕ ብዙሕ’ዩ። ገለ ካብኡ ኣብነት ዝኾነና ንምጥቃስ፡ ኣብ ኣደጎልቦ ኣብ ዝተደኮነት ቤት ትምህርቲ፡ ኣብ ኣጋ ምዝዛም ዝበጽሐ 8 መምሃሪ ክፍሊታት፡ ኣብ ደብረማርያም ሓድሽ ዓዲ ኣብ ዝበሃል ዓዲ እትርከብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ፡ ዚንጎ ምኽዳን ጥራይ ዝተረፎ 5 ክፍሊታት፡ ኣብ ዓዲ ቐጢና ከምኡ 7 መምሃሪ ክፍሊታት ተሰሪሑ። እዚአን ከም ኣብነት ይጠቕሱ’ምበር፡ ብዙሓት ኣብያተ ትምህርቲ ብኸምዚ ዝተጠቕሰ፡ ዝነበረ ሽግር ዝተፈትሓለንን ሽግረን ክፍትሓለን ዝስርሓለን ዘለዋ ብዙሓት ምዃንን ተገሊጹ። መምህራን ብመነባብሮ ከይሽገሩ ተባሂሉ ደገፍ እኽሊን ዕንጸይቲን ከም ዝግበረሎም’ውን፡ እቲ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ።", "char_count": 5395, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02980", "text": "ካብተን ኣብቲ ንኡስ ዞባ ዝተመደባ መምህራን መውዓሊ ህጻናት ውሑዳት ኣብ ዝተፈላለየ ትካላት መንግስቲ ክሰርሓ ዝጸንሓ ክኾና እንከለዋ፡ ዝተረፋ ካብ መንጎ ሕብረተሰብ ጸኒሐን ብመጽናዕቲ ዝተረኽባ እየን። ስለዚ ነቲ ሕብረተሰብ’ውን ብዓይኒ ዕድላት ስራሕ ኣዝዩ ዓቢይ ሩፍታ ፈጢሩ’ዩ። ኣብ መንጎ እዚአን “ኣበይ እሞ ቀደም ክኸውን ነይሩዎ፡” ዝብላ መምህራን ብዙሓት ምህላወን መግለጺ መምህር ባህታ የነጽር። ሕብረተሰብ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ መደብ መዋእለ ህጻናት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ስራሕ ስሩዕ ትምህርቲ ዘጋጥሙ ሕጽረታት ዝምልእ’ውን ባዕሉ’ዩ። ቊጽሪ ተመሃራይ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን ኢና ዘለና። ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ከም ኣብነት እንተደኣ ርኢና፡ መጠን ዓመታዊ ኣብ ስሩዕ ትምህርቲ ናይ ዝመሃሩ ተመሃሮ፡ ካብ 7 ክሳብ 10 ሚእታዊት ዕብየት ይምዝገብ። መንግስቲ ድማ ነዚ ዝበሃል ዘሎ ብደረጃ ሃገር ዝልካዕ መጠን ዕብየት ዝምጥን ኣብያተ ትምህርቲ ክሃንጽ፡ ኣብ ሓጺር እዋን ክካወን ዝኽእል ኣይኮነን። ኣብቲ ንጽባሕ ክኸውን ዝሕሰብ ህንጻ መምሃሪን መንበሪ መምህራንን መውዓሊ ህጻናት’ውን ብተመሳሳሊ፡ ካብዚ ብዘይፍለ፡ “እዚኣ’ያ እታ ባይታኹም ኣብዚኣ’ዩ ክስራሕ” ዝብል ጐድኒ ጐድኒ መንግስቲ ዘካይዶ ስራሕ ክደጋገፉ ድሉዋት ኣለዉ። ጨንፈር ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ ዋሕዲ መምህራን ከም ዘለውዎ ዝሕብር መምህር ባህታ ወልዳይ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ምሉእ ናይቲ ንኡስ ዞባ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ዝምህሩ 340 መምህራን ምህላዎም ሓቢሩ። መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 11", "char_count": 894, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02982", "text": "ኣብ ዙር ርዋንዳ 2026 ክትወዳደር ዝቐነየት ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ደቂ ተባዕትዮ ኤርትራ፡ ረቡዕ ወጋሕታ ተመሊሳ። ምንባራ ይፍለጥ። ኣብ ሻሙነይቲን መዛዘሚን መድረኽ፡ ብመገዲ ሄኖክ ምሉእብርሃን ናይ መድረኽ ዓወት ምምዝጋባን፡ ሄኖክ ንቐጠልያ ናይ ሽኳ ማልያ ሒዙ ምዛሙን’ውን ይፍለጥ። ብደረጃ ጋንታ ከኣ፡ ካልአይቲ ኮይና ዛዚማ። ኣፍሪቃውን ተቐዳዳማይ ዝወሃባ ንዝነበራ ማልያታት፡ ብመገዲ ሄኖክ ምሉእብርሃንን ያፌተ ሙልጌታን ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ለቢሳተን እያ። እዛ ብሳምሶን ሰለሙን እተመርሐት ጋንታ፡ ሓሙሽተ ተቐዳደምቲ - መርሃዊ ቅዱስ፡ ሄኖክ ምሉእብርሃን፡ ናሆም ዘርኣይ፡ ያፌት ሙልጌታን ናታን መድሃኔን ሓቚፋ ካብዞም ተቐዳደምቲ፡ ናሆም ብቀጥታ ናብ ጋንታኡ እዩ ከይዱ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ንብሉጽ ኣፍሪቃዊ መንእሰይን ብሉጽ ዝዓበየ ናይ ኣፍሪቃ ዙር ዝኾነ ዙር ርዋንዳ፡ ንመበል 18 ግዜኡ እዩ ተሰላሲሉ።", "char_count": 531, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02983", "text": "ስፖርታዊ ውድድር ኣብያተ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ሰንበት ናብ ፍርቂ ፍጻመ ጸወታታት ኵዕሶ እግሪ፡ መርበብን ሰኪዐትን ብኽልቲኡ ጾታ ኣሰላሲሉ።", "char_count": 103, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02984", "text": "ዕዉታትን ዝተሳዕራን ከኣ፡ ተመሳሳሊ ጸወታ ይጽበየን። ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓርነት ንባርካ 3ብ2፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ንእምባሃራ 3ብ0 ብምስዓረን፡ ሓርነትን ኢሳቕ ተወልደመድህንን፡ ኣብ ፍጻመ ክራኸባ እየን። ዝተሳዕራ ኣብ ደረጃ ክፋለማ እየን። ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ባርካ ንደምበ ሰምበል ርእሲ ዓዲ ንሰምበል ብተመሳሳሊ 3ብ0 ተዓዊተናለን። ተመሳሳሊ መስርሕ ከኣ ይጽበየን። ጎድኒ ጎድኒ እዚ ውድድር፡ ኵዕሶ ኢድ ካልኣይ ደረጃ’ውን፡ ኣብ ሜዳ ቤት ትምህርቲ ቀይሕ ባሕሪ ፈሊሙ። ዝተረኽበ ውጽኢት ድማ፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓላይ ንጻዕዳ ክርስትያን 4ብ0፡ ሓርነት ንኢሳቕ ተወልደመድህን ብፍጹም ቅላዕ 3ብ1 ስዒረንአን። ሓላይን ሓርነትን ኣብ ፍጻመ (ንዋንጫ)፡ ዝተሳዕራ ጻዕዳ ክሪስትያንን ኢሳቕ ተወልደመድህንን ከኣ፡ ንደረጃ ክጻወታ እየን። በዚ መሰረት’ ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ደምበ ሰንበል ንድያእ 5ብ4፡ ሓርነት ንኣስመራ ሓፈሻዊ 5ብ3 ክስዕረአን እንከለዋ፡ እምባሃራ ሓላይን 3ብ3 ተፈላልየን። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ፡ ቀይሕ ባሕሪ ንልምዓት 8ብ3፡ ሓርነት ንማይነፍሒ 7ብ1፡ ጻዕዳ ክርስትያን ንኢሳቕ ተወልደመድህን 10ብ3፡ ሰማእታት ንሰምበል 7ብ3፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ ንድያእ 5ብ2 ክስዕረኣን እንከለዋ፡ ሰሓርቲን ሓላይን 4ብ4 ምፍልላየን፡ ካብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ፡ እምባሃራ ንደምበ ሰምበል 49ብ28፡ ሰማእታት ንባርካ 36ብ22፡ ዝሰዓረአን ኮይነን፡ እምባሃራን ሰማእታትን፡ ኣብ ፍጻመ ክራኸባ እየን። ደምበ ሰምበልን ባርካን፡ ንደረጃ ክጋጠማ እየን። ብደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ደምበ ሰምበል ንቀይሕ ባሕሪ 46ብ41፡ ሰማእታት ንባርካ 53ብ34 ስዒረነአን። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ፡ ደንደን ንሓላይ፡ ባርካ ንሰምበል ብተመሳሳሊ ፍጹም ቅላዕ 6ብ5 ከምኡ’ውን 5ብ4 ስዒረንአን። ብተመሳሳሊ፡ ዕዉታት ንዋንጫ፣ ዝተሳዕራ ንደረጃ ክጻወታ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ . . . ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ . . . ሓሙስ 26 ለካቲት ኣብ ባጽዕ ዝጀመረ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ ደቂ ተባዕትዮ፡ ብቕድሚ ትማሊ (ሰሉስ) ክልተ ናይ ምድብ ግጥማት ኣካይዱ። እዚ ንሽዱሽተአን ዞባታት ኣብ ክልተ ምድብ ከፊሉ ክሰላሰል ዝጸንሐ ውድድር፡ ናይ ክልተ ዙርያ ግጥማቱ ዛዚሙ፡ ኣብ ፍርቂ ፍጻመ በጺሑ ኣሎ። በዚ ድማ፡ ኣብ ምድብ ‘ሀ’፡ ማእከል ብሽዱሽተ ነጥቢን ሓንቲ ጸብለልታ ሸቶን ቀዳመይቲ ኮይና ክትሓልፍ እንከላ፡ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ብተመሳሳሊ ነጥቢ ብባዶ ጸብለልታ ሸቶ፡ ካልአይቲ ኮይና ሰጊራ። ኣብ ምድብ ‘ለ’፡ ደቡብ እያ፡ ብሸውዓተ ነጥቢ ቀዳመይቲ ኮይና ሓሊፋ፣ ጋሽ ባርካ፡ ብሽዱሽተ ነጥቢ እግሪ እግራ ስዒባ። ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ከኣ፡ ማእከል ምስ ጋሽ ባርካ፡ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ደቡብ ክገጥማ እየን። እዚ ግጥማት፡ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ክሰላሰል እዩ። በዚ ከኣ፡ ጋሽ ባርካ ንደቡብ፡ ከምኡ’ውን ደቡብ ቀይሕ ባሕሪ ንማእከል ብተመሳሳሊ 6ብ5 ስዒረንአን። ዜና ብሓጺሩ ዜና ብሓጺሩ * ጽባሕ ዓርቢ ኣንጻር ሰልታ ቪጎ ናይ ላ’ሊጋ ጸወታ ዝጽበያ ሪያል ማድሪድ፡ ክሳብ 10 ዝበጽሑ ተጻወትቲ ክትከስር ምዃና ይሕበር ኣሎ። * ጽባሕ ዓርቢ ኣንጻር ሰልታ ቪጎ ናይ ላ’ሊጋ ጸወታ ዝጽበያ ሪያል ማድሪድ፡ ክሳብ 10 ዝበጽሑ ተጻወትቲ ክትከስር ምዃና ይሕበር ኣሎ። ሮድሪጎ፡ ኣላባ፡ ኣሰንሲዮ፡ ምባፐ፡ በሊንግሃም፡ ሚሊታኦን ሰባሎን - ብመጉዳእቲ፣ ሁይሰን፡ ካሬራስን ማስታንቱኖን ድማ፡ ብመቕጻዕቲ ተኣልዮም ሮድሪጎ፡ ኣላባ፡ ኣሰንሲዮ፡ ምባፐ፡ በሊንግሃም፡ ሚሊታኦን ሰባሎን - ብመጉዳእቲ፣ ሁይሰን፡ ካሬራስን ማስታንቱኖን ድማ፡ ብመቕጻዕቲ ተኣልዮም ኣለዉ። ኣለዉ።", "char_count": 2092, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02985", "text": "ሃገራዊ ፈደረሽን ኣትለቲክ ኤርትራ፡ ብምኽንያት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሰንበት 8 መጋቢት፡ ውድድር ሰሪዑ ምህላዉ ሓቢሩ። እዛ ጋንታ፡ ዝመጽእ ረቡዕ ኣብ ዙር 16 ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ፡ ንማን ሲቲ ዓዲማ ከቢድ ጸወታ ይጽበያ። ገለ ካብዞም ብመጉዳእቲ ተኣልዮም እዛ ጋንታ፡ ዝመጽእ ረቡዕ ኣብ ዙር 16 ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ፡ ንማን ሲቲ ዓዲማ ከቢድ ጸወታ ይጽበያ። ገለ ካብዞም ብመጉዳእቲ ተኣልዮም ዘለዉ ወሰንቲ ተጻወትቲ ክምለሱዋ ድማ፡ ትጽቢት ገይራ ትርከብ። ዘለዉ ወሰንቲ ተጻወትቲ ክምለሱዋ ድማ፡ ትጽቢት ገይራ ትርከብ። ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ውድድር፡ ካብ ከባቢ ኤክስፖ ተበጊሱ ኣብ ኣስመራ ስታድዩም ዝዛዘም ናይ ሓሙሽተ ኪሎሜተር፣ ከምኡ’ውን፡ ኣብ ውሽጢ ስታድዩም ናይ ዓይነ ስዉራን ናይ 100ን 200ን ሜተሮ ጉያ ተሰሪዑ ኣሎ። 7፡30 ቅ.ቀ ድማ ክጀምር እዩ። * ሰሉስ ምሸት ኣብ ሜዳኡ ንባርሴሎና ክገጥማ ተዳልዩ ዘሎ ዓላሚ ኒውካስል - ኤዲ ሃው፡ ጃኮብ ራምሲን ኒክ ቮልትማደን ዝርከብዎም ገለ ተጻወትቱ * ሰሉስ ምሸት ኣብ ሜዳኡ ንባርሴሎና ክገጥማ ተዳልዩ ዘሎ ዓላሚ ኒውካስል - ኤዲ ሃው፡ ጃኮብ ራምሲን ኒክ ቮልትማደን ዝርከብዎም ገለ ተጻወትቱ ብቫይረስ ተጠቒዖም ምህላዎም ሓቢሩ። ብቫይረስ ተጠቒዖም ምህላዎም ሓቢሩ። ብተወሳኺ፡ ካብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ቀይሕ ባሕሪ ተበጊሱ፡ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ዝዛዘም ሓባራዊ ጉያ፡ ኣካል ናይቲ ዕለት ምዃኑ ኣፍሊጡ። ባርሴሎና’ውን፡ ትማሊ ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ፡ ሰሉስ ምሸት ኣንጻር ኣትለቲኮ ማድሪድ ኣብ ዝነበራ ናይ ኮፓ ደል ረይ ጸወታ፡ ተኸላኸልታ ባርሴሎና’ውን፡ ትማሊ ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ፡ ሰሉስ ምሸት ኣንጻር ኣትለቲኮ ማድሪድ ኣብ ዝነበራ ናይ ኮፓ ደል ረይ ጸወታ፡ ተኸላኸልታ ጁልየስ ኮንዱን ኣሊሃንድሮ ባልደን፡ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎም ምህላዉ ኣፍሊጣ። ጁልየስ ኮንዱን ኣሊሃንድሮ ባልደን፡ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎም ምህላዉ ኣፍሊጣ። መጉዳእቲ ባልደ ንክሓዊ ኣርባዕተ ሳምንቲ ዝወስድ ብምዃኑ፡ ካብቲ ወሳኒ ግጥም ክበኵር እዩ። ኩንደ ግና፡ ከርክብ ትጽቢት ይግበረሉ። መጉዳእቲ ባልደ ንክሓዊ ኣርባዕተ ሳምንቲ ዝወስድ ብምዃኑ፡ ካብቲ ወሳኒ ግጥም ክበኵር እዩ። ኩንደ ግና፡ ከርክብ ትጽቢት ይግበረሉ።", "char_count": 1257, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02986", "text": "ፖርቱጋላዊ ኣጥቃዓይ ኣል ነስር - ክሪስቲያኖ ሮናልዶ፡ ብሰንኪ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ፡ ካብ ፖርቱጋላዊ ኣጥቃዓይ ኣል ነስር - ክሪስቲያኖ ሮናልዶ፡ ብሰንኪ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ፡ ካብ ጸወታ ክእለ ምዃኑ፡ ጋንታኡ ኣፍሊጣ። ጸወታ ክእለ ምዃኑ፡ ጋንታኡ ኣፍሊጣ። ሮናልዶ፡ ቀዳም ምሸት 3ብ1 ኣብ ዝተዓወቱሉ ናይ ስዑዲ ዓረብ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ኣብ ሮናልዶ፡ ቀዳም ምሸት 3ብ1 ኣብ ዝተዓወቱሉ ናይ ስዑዲ ዓረብ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ኣብ መበል 81 ደቒቕ ተቐይሩ ወጺኡ። ኣብዚ እዋን ናይ ሕውየት ግዜ ከምዝጀመረ ዝሓበረት መበል 81 ደቒቕ ተቐይሩ ወጺኡ። ኣብዚ እዋን ናይ ሕውየት ግዜ ከምዝጀመረ ዝሓበረት ክለቡ ከኣ፡ ዕለት ብዕለት ኣብ ትሕቲ ገምጋም ምህላዉ ኣፍሊጣ፣ ብልክዕ ክሳብ መዓስ ካብ ክለቡ ከኣ፡ ዕለት ብዕለት ኣብ ትሕቲ ገምጋም ምህላዉ ኣፍሊጣ፣ ብልክዕ ክሳብ መዓስ ካብ ጸወታ ከምዝእለ ግና ኣይሓበረትን። ጸወታ ከምዝእለ ግና ኣይሓበረትን። ድሒሩ ዝወጸ ሓበሬታ ከም ዘብርሆ ግና፡ ሮናልዶ፡ ክሳብ ኣርባዕተ ሳምንቲ ክእለ ይኽእል ድሒሩ ዝወጸ ሓበሬታ ከም ዘብርሆ ግና፡ ሮናልዶ፡ ክሳብ ኣርባዕተ ሳምንቲ ክእለ ይኽእል እዩ። በዚ ድማ፡ ሃገሩ እዩ። በዚ ድማ፡ ሃገሩ ፖርቱጋል፡ ቅድሚ ፖርቱጋል፡ ቅድሚ ናብ ዋንጫ ዓለም ናብ ዋንጫ ዓለም 2026 ምምርሓ 2026 ምምርሓ ኣብዛ ወርሒ 28ን 31ን ኣብዛ ወርሒ 28ን 31ን መጋቢት ምስ መጋቢት ምስ ሜክሲኮን ኣመሪካን ሜክሲኮን ኣመሪካን ኣብ እተካይዶ ኣብ እተካይዶ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ክበኵር ይግመት። ክበኵር ይግመት። ኣብዛ ወርሒ ዝካየዳ ኣብዛ ወርሒ ዝካየዳ ግጥማት፡ ነፍሲ ግጥማት፡ ነፍሲ ወከፍ ተጻዋታይ ኣብ ወከፍ ተጻዋታይ ኣብ ከመይ ደረጃ ከመይ ደረጃ ምህላዉ ዘነጽራ፡ ምህላዉ ዘነጽራ፡ ናይ መወዳእታ ናይ መወዳእታ ግጥማት ናይተን ናብ ግጥማት ናይተን ናብ ዋንጫ ዓለም ዋንጫ ዓለም ሓሊፈን ዘለዋ ሃገራት ሓሊፈን ዘለዋ ሃገራት እየን። እየን። ብዓቢኡ ከኣ፡ ንናይ መወዳእታኡ ዋንጫ ዓለም ንምስታፍ፡ ሓውዩ ክምለስን ብቑዕ ምህላዉ ብዓቢኡ ከኣ፡ ንናይ መወዳእታኡ ዋንጫ ዓለም ንምስታፍ፡ ሓውዩ ክምለስን ብቑዕ ምህላዉ ከርእን፡ ምስ ግዜ ክቀዳደም እዩ። ብሓፈሻ እዚ መጉዳእቲ፡ ንዕኡ፡ ንሊግ ትመርሖ ዘላ ጋንታኡን ከርእን፡ ምስ ግዜ ክቀዳደም እዩ። ብሓፈሻ እዚ መጉዳእቲ፡ ንዕኡ፡ ንሊግ ትመርሖ ዘላ ጋንታኡን ንዋንጫ ዓለም ኣብ ምድላው እትርከብ ሃገሩን ኣብ ወሳኒ እዋን ኣጋጢሙ ብምህላዉ፡ ጽልዋኡ ንዋንጫ ዓለም ኣብ ምድላው እትርከብ ሃገሩን ኣብ ወሳኒ እዋን ኣጋጢሙ ብምህላዉ፡ ጽልዋኡ ዓቢ ከይከውን ይስጋእ። ዓቢ ከይከውን ይስጋእ።", "char_count": 1449, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02987", "text": "ሮናልዶ፡ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ፡ ንመበል 28 ግዜኡ እዩ መጉዳእቲ ዝገጥሞ ሮናልዶ፡ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ፡ ንመበል 28 ግዜኡ እዩ መጉዳእቲ ዝገጥሞ ዘሎ። ብሰንኩ ድማ፡ 434 ግጥማት ካብ ጸወታ ክእለ ተቐሲቡ፣ ሕጂ’ውን ተኣልዩ ብምህላዉ ዘሎ። ብሰንኩ ድማ፡ 434 ግጥማት ካብ ጸወታ ክእለ ተቐሲቡ፣ ሕጂ’ውን ተኣልዩ ብምህላዉ እዚ ኣሃዝ ክውስኽ እዩ። እዚ ኣሃዝ ክውስኽ እዩ። ኣል ነስር፡ ትማሊ 4 መጋቢት፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤሽያ ምስ ኣል ዋስል ዝተባህለት ናይ ኣል ነስር፡ ትማሊ 4 መጋቢት፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤሽያ ምስ ኣል ዋስል ዝተባህለት ናይ ኢማራት ዓረብ ክለብ፡ ግጥም ተሰሪዑላ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ብሰንኪ ኣብቲ ዞባ ኣጋጢሙ ኢማራት ዓረብ ክለብ፡ ግጥም ተሰሪዑላ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ብሰንኪ ኣብቲ ዞባ ኣጋጢሙ ዘሎ ወተሃደራዊ ወጥሪ ተሰጋጊሩ ኣሎ። ሰሪ’ዚ ጉዳይ ካብ ስዑዲ ዓረብ ከም ዝወጸ ዝተገልጸሉ ዘሎ ወተሃደራዊ ወጥሪ ተሰጋጊሩ ኣሎ። ሰሪ’ዚ ጉዳይ ካብ ስዑዲ ዓረብ ከም ዝወጸ ዝተገልጸሉ ሮናልዶ ከኣ፡ ገና ኣብታ ሃገር ምህላዉ ይሕበር። ሮናልዶ ከኣ፡ ገና ኣብታ ሃገር ምህላዉ ይሕበር።", "char_count": 655, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02988", "text": "ብራዚላዊ ተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ - ሮድሪጎ፡ ብሰንኪ ዘጋጠሞ ናይ ብርኪ መጉዳእቲ፡ ካብ ሽዱሽተ ክሳብ ሸውዓተ ኣዋርሕ ካብ ጸወታ ክርሕቕ ምዃኑ ተሓቢሩ። እዚ ብራዚላዊ፡ ሰኑይ ምሸት ኣብ ሜዳኦም ብጌታፈ 1ብ0 ኣብ ዝተሳዕሩሉ ናይ ላ’ሊጋ ጸወታ እዩ፡ ሰሪ’ዚ መጉዳእቲ ድሕሪ ዕረፍቲ ተቐይሩ ክወጽእ ተቐሲቡ። ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ካብ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ ሓውዩ ዝተመልሰ ሮድሪጎ፡ ኣብዚ እዋን ግና፡ ኣብ የማነይቲ ብርኩ ከቢድ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ኣሎ - ብመሰረት ክለቡ ሪያል ማድሪድ ዘውጸኣቶ መግለጺ። እዚ ብእንግሊዝ ኤይ.ሲ.ኤል (ACL) ዝበሃል ኣብ ብርኪ ዝርከብ ኣገዳሲ ቲሹ ክህሰ እንከሎ ዘጋጥም መጉዳእቲ፡ ስፖርታውያን ንነዊሕ - ክሳብ ሓደ ወቕቲ ካብ ጸወታ ክእለዩ ዝቕስቦም እዩ። በዚ ድማ፡ ሓደ ካብ ወሰንቲ ተጻወትቲ ሪያል ማድሪድን ሃገሩ ብራዚልን ዝኾነ ሮድሪጎ፡ ሰሪ’ዚ መጉዳእቲ፡ ነቲ ኣብ ወርሓት ሰነን ነሓሰን ዝካየድ ዋንጫ ዓለም 2026 ከምዘየርክበሉ ተሓቢሩ። እዚ ከኣ፡ ንዕኡ፡ ንካልእ ወሳኒ ተጻዋታይ ከይላን ምባፐ ብመጉዳእቲ ከሲራቶም ዘላ ጋንታኡ ማድሪድ፡ ከምኡ’ውን ድሕሪ 2002 ጽዋእ ዓለም ንምልዓል ሓሊና ዘላ ሃገሩ ብራዚል ሕማቕ ዜና ኮይኑ ኣሎ። እዚ ወዲ 25 ዓመት ኣጥቃዓይ፡ ዝመጽእ ወቕቲ 2026-27 እዩ፡ ናብ ጸወታ ክምለስ ትጽቢት ዝግበረሉ - ምኽንያቱ፡ ድሒሩ ዝወጸ ዜና ከም ዝሕብሮ፡ ንክሓዊ ክሳብ 10 ኣዋርሕ ክወስደሉ ስለዝኽእል። በዚ ዜና ዝጎሃየ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ብራዚል ከምኡ’ውን ነይማርን ቪንስየስን ዝርከብዎም ደቂ ሃገሩ፡ ቅልጡፍ ሕውየት ተመንዮምሉ ኣለዉ። መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 12", "char_count": 923, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02989", "text": "ኣብ ገማግም ባሕሪ ስሪላንካ እትንቀሳቐስ ዝነበረት መርከብ ኢራን ካብ ሳብማሪን ድሕሪ ዝተፈነወላ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 101 ሰባት ደሃዮም ከም ዝጠፍአ፡ ምንጭታት ሓይሊ ባሕርን ሚኒስትሪ ምክልኻልን ስሪላንካ ንሮይተርስ ሓቢሮም። ዝተጎድኡ 32 ሰባት ብሓይሊ ባሕሪ ሃገሩ ከም ዝደሓኑን ኣብ ሆስፒታል ክንክን ይግበረሎም ምህላዉን ኣብሪሁ። ዝሃቦ መግለጺ፡ ሓይሊ ባሕሪ ሃገሩ ካብ’ታ መርከብ ብዝቐረበሉ ናይ ሓደጋ ጻውዒት ቅልጡፍ ምላሽ ንምሃብ ብኡ ንብኡ ስርሒታት ምድሓን ከም ዝጀመረ ገሊጹ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስሪላንካ ብወገኑ ኣቐዲሙ ንባይቶ ሃገሩ ኣብ ብዘይካ’ዚ፡ በቲ መጥቃዕቲ ሓደ ሰብ ክመውት እንከሎ፡ ካልኦት 78 ካልኦት ድማ ከም ዝቖሰሉ ተገሊጹ። እቲ መጥቃዕቲ ብመን ከም እተፈጸመ ንጹር እኳ እንተ ዘይኮነ፡ እታ መርከብ ግን ድሕሪ ምህራማ ከም ዝጠሓለት እቶም ምንጭታት ሓቢሮም። ይዅን’ምበር፡ ኣፈኛ ሓይሊ ባሕሪ ስሪላንካ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ 101 ሰባት ደሃዮም ከም ዝጠፍአ ዝገልጽ ጸብጻብ ሓቂ ከም ዘይኮነን፡ በቲ ፍጻመ", "char_count": 589, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02990", "text": "ኣብ ብሪጣንያ፡ ስምዒታት ጸረ ስደተኛታት እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ መንግስቲ ናይ’ታ ሃገር ንዜጋታት ኣፍጋኒስታን፡ ካሜሩን፡ ሚያንማርን ሱዳንን ዝወሃብ ዝነበረ ናይ ትምህርቲ ቪዛ ከም", "char_count": 120, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02991", "text": "ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ናይታ ሃገር ሻባና ማሕሙድ፡ “ብሪጣንያ ካብ ውግእን ስደትን ንዝሃድሙ ዜጋታት ወትሩ መዕቆቢ ክትህቦም እያ። እዚ ማለት ግን፡ ናይ ቪዛ ስርዓትና ኣብ ዘይግቡእ መዓላ ክውዕል ከም ዘይብሉ ምግንዛብ የድሊ፡” ኢላ። ብዘይካ’ዚ፡ ንኣፍጋናውያን ክወሃብ ዝጸንሐ ናይ ስራሕ ቪዛ’ውን ደው ከም ዝብል፡ መንግስቲ ብሪጣንያ ኣፍሊጡ ኣሎ። “ስለ’ዚ እየ ድማ ነቶም ልግስና ክምዝምዙ ዝደልዩ ዜጋታት ቪዛ ንምኽልካል ተራእዩ ዘይፈልጥ ውሳነ ዝወስድ ዘለኹ፡” ክትብል ድማ ወሲኻ ገሊጻ። ቤት ጽሕፈት ውሽጣዊ ጉዳያት ብሪጣንያ ድማ፡ ሻባና ኣብ’ዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ዶባት ናይታ ሃገር ስርዓትን ምቁጽጻርን ዳግማይ ናብ ቦታኡ ንምምላስ ሓድሽ ሕጊ ከም ዘተኣታቱ ገሊጹ ኣሎ።", "char_count": 423, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02992", "text": "ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ሃገሩ ምስ ስጳኛ ከተካይዶ ዝጸንሐት ኩሉ ዓይነት ንግዲ ከተቋርጾ ከም እትኽእል ትማሊ ሰሉስ ኣጠንቂቑ። ትራምፕ ምስ ቻንስለር ጀርመን ፍሪድሪክ መርዝ ኣብ ዋይት ሃውስ ድሕሪ ዝገበሮ ዝርርብ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ምስ ስጳኛ ዘለና ኩሉ ንግዳዊ ንጥፈታት ከነቋርጾ ኢና። ምስ ስጳኛ ዝኾነ ርክብ ክህልወና ኣይንደልን ኢና፡” ኢሉ። ትራምፕ፡ ስጳኛ፡ ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ንኽፍጽም ንወተሃደራዊ መደበራ ክጥቀመሉ ብዘይምፍቃዳ እዩ ነቲ መጠንቀቕታ ኣመሓላሊፉ ዘሎ። ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ልዕሊ ኢራን ሰፊሕ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ምስ ትራምፕ ብኣካል ዝተራኸበ ናይ ፈለማ መራሒ እዩ። ዓለም ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ዝነበረ ብዓል ስልጣን ኣልዒሉ። ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ኬር ስታመር ትማሊ ሰኑይ ንፓርላማ ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ብሪጣንያ ኣብ’ቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕቲ ከም ዘይትጽንበር ምግላጹ ኣይርሳዕን። ትራምፕ ወሲኹ፡ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ብብሪጣንያ እውን ሕጉስ ከም ዘይኮነ ገሊጹ። ክልተኦም መራሕቲ ኣብ ዕጹው ማዕጾ ኣብ ዝገብርዎ ርክብ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ወተሃደራዊ ስርሒት ዓቢ ኣርእስቲ ክኸውን ምዃኑ ገሊጾም ኣለዉ። “ብዓባይ ብሪጣንያ እውን ሕጉስ ኣይኮንኩን፣” ዝበለ ትራምፕ፡ “እዚ ንሕና ንገጥሞ ዘለና ዊንስተን ቸርችል ኣይኮነን፡ ” ክብል ነቲ ኣብ እዋን ካልኣይ ኲናት ቻንስለር መርዝ፡ ምምሕዳር ትራምፕ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ ፊት ሲነማ ኢምፔሮ 121480 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ኢምፔሮ 05/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 995, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02993", "text": "ወዱ ነቲ ብመጥቃዕቲ እስራኤልን ኣመሪካን ዝተቐትለ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ሞጅታባ ኻመኒ ብህይወት ከም ዘሎን፡ ተካኢ ኣቦኡ ኮይኑ ክቕልቀል ከም ዝኽእልን፡ ምንጭታት ኢራን ንሮይተርስ ሓቢሮም። ብመሰረት እቶም ስሞም ክግለጽ ዘይደለዩ ምንጭታት ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ 56 ዓመት ዝዕድመኡ ሞጅታባ፡ ኣብቲ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ነበር ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ፡ ብዓልቲ ቤቱን ካልእ ወዱን ዝተቐትልሉ መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ከተማ ጣህራን ምስኦም ኣይነበረን። እዩ፣ ናብ መደምደምታ ክንበጽሕ ቀሪብና ኣለና። ይኹን እምበር፡ ኢራን ኣብ ኲናት ምህላዋ ክንርስዕ የብልናን፡” ኢሉ። ንሱ ወሲኹ፡ እቶም ሕጹያት ድሮ መንነቶም ተለልዮም ከም ዘለዉ እኳ እንተ ሓበረ፡ ኣስማቶም ግን ኣይገለጸን ዘሎ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ እስራኤል ንዝኾነ ዝተመርጸ ሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ክትሃድኖ ምዃና ኣጠንቂቓ ኣላ። ኢራን፡ እቲ ንሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ዝመርጽ ባይቶ ክኢላታት ውሳነኡ ኣብ ቀረባ እዋን ክእውጅ ምዃኑ ገሊጻ’ላ። ሚኒስተር ምክልኻል እስራኤል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ነፍሲ ወከፍ ንእስራኤል ንምጥፋእ ዝተጠጅአ ውጥን ንምቕጻልን ንምምራሕን፡ ንኣመሪካን ንሃገራት እቲ ዞባን ኣብ ሓደጋ ንምእታው፡ ከምኡ’ውን ንህዝቢ ኢራን ንምጭቋን ብሽበራዊ ስርዓት ኢራን ዝተመዘዘ መራሒ፡ ዘየማትእ ወተሃደራዊ ዒላማ ክኸውን’ዩ፡” ኢሉ። እዚ ድማ ድሕሪ ምምስራት እታ እስላማዊት ሪፓብሊክ ኣብ 1979 ንኻልኣይ ግዜኡ ዝካየድ ዘሎ ምርጫ ክኸውን ምዃኑ ጸብጻባት የረድኡ። ኣባል ባይቶ ዝኾነ ኣያቶላህ ኣሕመድ ካታሚ ንመንግስታዊ ቴለቪዥን ኢራን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣብ ቀረባ መጻኢ ክልለ", "char_count": 964, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5cfce2863980bb5c2afb0c524be47166163c7acf2bbce61e3f9537180eecd04c:02994", "text": "መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ትማሊ ረቡዕ ንሓሙሻይ መዓልቱ ቀጺሉ ኣብ ዝወዓለሉ፡ ዛጊት ልዕሊ 1,145 ሰባት በቲ መጥቃዕቲ ከም ዝተቐትሉ ተገሊጹ። ይኹን ተጻባኢ ተግባራት ግቡእ ምላሽ ናይ ምሃብ መሰላ ዝተሓለወ ምዃኑ እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ እኳ እንተ ሓበረ፡ ዝተፈላለያ ውድባት ናይ’ታ ሃገር ነቲ ግጭት ከጋድዱ ካብ ዝኽእሉ ስጉምትታት ክቑጠባ ከም ዘለወን ግን ኣገንዚቡ ኣሎ። እቲ ግጭት ናብ መላእ’ቲ ዞባ ኣብ ዘስፋሕፍሓሉ ዘሎ እዋን፡ ካብ ኢራን ዝተወንጨፈን ናብ ክሊ ኣየር ቱርኪ ዘምርሕ ዝነበረን ባሊስቲካዊ ሚሳይል፡ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ማእከላይ ባሕሪ ብስርዓታት ምክልኻል ኣየር ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ከም ዝበርዓነ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል ቱርኪ ኣፍሊጡ። ብዘይካ’ዚ፡ ሰራዊት እስራኤል ትማሊ ረቡዕ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ካልእ ማዕበላዊ መጥቃዕቲ ከካይድ ከም ዝወዓለ ተሓቢሩ። በዚ ድማ፡ ብሰንኪ’ቲ እስራኤል እተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ ዛጊት ልዕሊ 65 ሽሕ ሊባኖሳውያን ካብ መረበቶም ተመዛቢሎም ከም ዘለዉ፡ ሓደ ብዓል ስልጣን ሊባኖስ ንቴለቪዥን ኣልጀዚራ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ኣረዲኡ። እቲ ሚሳይል፡ ንክሊ ኣየር ዒራቕን ሶርያን ድሕሪ ምሕላፉ ክልለ ከም ዝኸኣለ ድማ፡ እቲ ሚኒስትሪ ገሊጹ። ቱርኪ ኣብ ልዕሊኣ ንዝፍጸም ዝኾነ", "char_count": 735, "topic": null, "issue_date": "2026-03-05", "source_pdf": "haddas_eritra_05032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:02995", "text": "ኣብ ስዊዘርላንድ፡ ጀርመንን ስዑድያን ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ውዳበታቶም ብምድልዳል ሃገራዊ መደባት ንምዕዋት ዝዓለመ መደባት ኣሰላሲሎም። በዚ መሰረት፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዊዘርላንድን ቀዋሚ ልኡኽ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ኣህጉራውያን ትካላትን ኣብ ጀነቫ ኣቶ ሃብቶም ዘርኣይ፡ ኣብ ከተማ በርን ምስ ሓለፍቲ ኤርትራውያን ውዳበታት ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ኤርትራ ናጽነታን ልኡላውነታን ዓቂባ በጺሓቶ ንዘላ መድረኽ ብዝርዝር ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ከከባቢኦም ህዝቦም ብምንቃሕን ብምጉስጓስን ልምዓታዊ መደባት ንምድንፋዕ መሪሕ ተራ ክጻወቱ ጸዊዑ። ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣብ ስዊዘርላንድ ኣቶ እስማዒል መሓመድ-ኑር ብግደኡ፡ መንግስቲ ኤርትራ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስን ምዕሩይ ዝርግሐ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንምርግጋጽን ብውህደት ህዝብን ሰራዊትን ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ዜጋታት ንቕሓቶም ኣበሪኾም መሳርዖም ከስጥሙ፡ መድረኽ ዝሓቶ ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ብተመሳሳሊ፡ ንኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ ፍራንክፈርትን ከባቢኣን - ጀርመን፡ ሰ/ቀ/ባሕሪ - ጨንፈር ትምህርቲ ኣብ ግብራዊ ምርምር ዘተኰረ ዘተ ወዲቡ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ንምምሕያሽ ኣብ ዝሕግዝ ግብራዊ ምርምር ዘተኰረ ዘተ፡ ምስ መምህራን፡ ሱፐርቫይዘራትን ኣብ ኵሉ ጽፍሕታት ትምህርቲ ዝርከቡ ሓለፍትን ንኡሳን ዞባታት ጊንዳዕን ባጽዕን ኣካዪዱ። ኣብ’ቲ ብ1ን 2ን መጋቢት ኣብ ባጽዕ ዝተኻየደ ዘተ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ክኢላ ምርምርን መጽናዕትን መምህር ብርሃነ ደሞዝ፡ ንዝበጋገስ ዘሎ ኣብ ግብራዊ ምርምር ዘተኰረ ንጥፈታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን “ንቑሕን ሓያልን ተሳትፎ ህዝቢ፡ ኣብ ምሕያል ውዳበ” ከምኡ’ውን ኣብ “ኣሰራርሓ ቈንስላዊ ኣገልግሎት ዘተኮረ ሰፊሕ ህዝባዊ ሰሚናር ተኻዪዱ። ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣቶ ጠዓመ ሃይለ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ምህናጽ ሃገር ቀጻሊ መስርሕ ስለዝዀነ፡ ንቑሕን ሓያልን ተሳትፎ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ከምዝሓትት ብምግላጽ፡ ሓያል ውዳበ ብቐጻሊ ስራሕ ስለዝህነጽ፡ ኣብ ዘጋጥሙ ብድሆታት ብዕምቈት ንምጽናዕን ስነ-ፍልጠታዊ መፍትሒ ሓሳባት ንምንዳይን ዓሊሙ ከምእተወደበ ጠቒሱ፡ ተሳተፍቲ ነቲ ዘተ ከም መበገሲ ወሲዶም ግብራዊ ምርምራት ከካይዱ ተላብዩ። ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ ባሕሪ ሓላፊ ኣሃዱ ምምዕባል ዓቕሚ- ሰብ መምህር ግርማይ ዘርኣያቆብ ብግደኡ፡ ግብራዊ ምርምር ኣብ ሞያኻ ንዘሎካ ፍልጠት ዝያዳ ዘዕምቚ ምዃኑ ብምሕባር፡ ኣብ ምርግጋጽ ብቕዓት ትምህርቲ ወሳኒ ተራ ንኸበርክት ዝበጋገስ ዘሎ ግብራዊ ምርምራት ንኽሰፍሕ፡ ፍራንክፈርት - ጀርመን ፍራንክፈርት - ጀርመን ስደት ዝነብር ህዝቢ ንጥፈታቱ ንኽዓዝዝ ምስራሕ፡ ናይ ኩሉ ዜጋ ሓላፍነት ከምዝዀነ ኣነጺሩ። ጠቕላሊ ቈንስል ኣቶ ክብረኣብ ተኸስተ ብወገኑ፡ ኣብ መስርሕ ኣገልግሎት ቈንስላዊ ስርሓትን ሓተትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ቅጥዕታትን ኣተኲሩ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። ዝምልከቶም ኣካላት እጃሞም ከበርክቱ ኣዘኻኺሩ። ተሳተፍቲ ኣብ ዝቐረቡ ዛዕባታት ድሕሪ ምዝታይ፡ ኣብ ምሕያል ግብራዊ ምርምር ዝሕግዝ ርእይቶታትን ለበዋታትን ኣቕሪቦም። ኣብ መወዳእታ፡ ሓላፊት ምምሕዳርን ፋይናንስን ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ ባሕሪ መምህር ኣምና ሳልሕ፡ ኣብ ኵሉ ትምህርታዊ ንጥፈታት ግብራዊ ብኻልእ ወገን፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ሪያድን ከባቢኣን ከምኡ’ውን ደማምን ከባቢኣን - ስዑዲ-ዓረብ፡ ብ5ን 13ን ለካቲት፡ ፈጻሚት ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ወ/ሮ ወይኒ ገረዝግሄር ኣብ ዝተረኽበትሉ፡ 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ጸንቢለን። ሃማደኤ ጨንፈር ሪያድን ከባቢኣን ስዑዲ-ዓረብ ኣብ ዘካየድኦ መደብ፡ ኣደ- ምርምራት ንምክያድ ልምምድ ከምዘድሊ ብምጥቃስ፡ ግብራዊ ምርምር መንበር ናይ‘ቲ ጨንፈር ወ/ሮ ኤልሳ ኪዳነ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዘካየዶ ቃልሲ ንናጽነት፡ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝሰረቱ ወርቃዊ መትከላትን ክብርታትን ብምዅስኳስ፡ ኣብ ማዕርነት ዝተሰረተ ስኒትን ጥምረትን ኣብ ምንዳቕ ዓቢ ቈላሕታ ሂቡ ሳላ ዝሰርሐ፡ ኣብ ገዛእ ዓቕሙ ዝተኣማመን ሓያል ህዝብን ሃገርን ክፈጥር ከምዝበቕዐ ገሊጻ። ኤርትራውያን ነበርቲ ምብራቕ ስዑዲ- ዓረብ - ደማምን ከባቢኣን ኣብ ዘካየድኦ ተመሳሳሊ ጽንብል፡ ታሪኽ ኤርትራውያን ኣብ ባይታ ዘምጽኦ ተጨባጢ ውጽኢት ክግምገም ከምዝግባእ ገሊጻ። ደቂኣንስትዮ ብፊልም ንምቕራጽን ብመልክዕ መጽሓፍ ንምስናድን ዝወጸ ፕሮጀክት ንምዕዋት ገንዘባዊ ኣበርክቶ ንዝገበራ 73 ኣባላት፡ ወረቐት ምስክር ተዓዲሉ። እቲ ጽንብላት፡ ብባህላውን ስነ- ጥበባውን ምርኢት ደሚቑ ነይሩ።", "char_count": 2583, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:02997", "text": "ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ቫይረስ፡ ባክተርያ ወይ’ውን ዕሲ (fungus) ናብ ሳንቡእ ኣትዩ ቁጥዐ/ ነድሪ ምስ ዘስዕብ ረኽሲ ሳንቡእ ይፍጠር። ረኽሲ ሳንቡእ ብዓይነቱ ካብ ፈኲስ ክሳብ ኣዝዩ ከቢድ ተባሂሉ ይፈላለ። ልቢ፡ ሸቕሻቕን ወጋእን እዩ። እቲ ቃንዛ ብዕምቈት ኣብ እትስዕልን እተስተንፍስን እዋን ብፍላይ መሊሱ ዝበኣሰ ይኸውን። ሓደ ሓደ ግዜ፡ እቲ ቃንዛ ኣብ ላዕለዋይን ማእከላይን ሸነኽ ዓንዲ ሕቖ ክስመዓካ ይርአ እዩ። ምስ ዝጥቃዕ፡ ሕማም ‘ብሮንካይትስ’ (bronc­ chitis) ክትሓምም ትኽእል። ‘ብሮንካይትስ’ ብዙሕ ግዜ ካብ ብባክተርያ ብቫይረስ እዩ ዝስዕብ። ረኽሲ ሳንቡእ ኣብ ሓንቲ ወይ ኣብ ክልቲአን ክፍልታት ናይ’ታ ኣካል ከጋጥም ይኽእል። ሓደ ካብቲ ኣዝዩ ልሙድ ተባሂሉ ዝፍለጥ ረኽሲ ሳንቡእ ኒሞኒያ እዩ። ኒሞንያ ነቶም ነኣሽቱ ከረጺታት ኣየር ናይ ሳንቡእ እዩ ዘጥቅዕ። ብዙሕ ግዜ ብተላባዒ ባክተርያ ይስዕብ። ብቫይረስ ወይ ብዕሲ’ውን ክላባዕ ይኽእል እዩ። ሓደ ኒሞንያ ዝሓመመ ሰብ ኣብ ጥቓኻ ኮይኑ ብዘይ መሸፈኒ ኣፍ ምስ ዝስዕል ወይ ዝህንጥስ እቲ ሕማም ናባኻ ክላባዕ ይኽእል። ቫይረስ ንሳንቡእ ወይ ንሻምብቆታት ኣየር ናይ ሳንቡእ ከጥቅዕ ይኽእል እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ እቲ ሕማም ‘ብሮንኪዮሊቲስ’ (bronc­ chiolitis) ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ። እዚ ሕማም’ዚ ብዙሕ ግዜ ንዕሸላት እዩ ዘጥቅዕ።", "char_count": 794, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:02998", "text": "ከም ኒሞንያ ዝኣመሰሉ ረኽሲ ሳንቡእ ኣዝዮም ሓደገኛታት እዮም። እቲ ግዳይ ድኹም ስርዓተ ምክልኻል ሕማም ወይ ብሕዱር ሕማም ዝተሳቐየ ኮይኑ ምስ ዝጸንሕ፡ ረኽሲ ሳንቡእ ኣብ ሓጺር እዋን ክሳብ ሞት ከብጽሕ ዝኽእል ከቢድ ጉድኣት የውርድ። ኣገዳስነት ሳንቡእ ኣገዳስነት ሳንቡእ ኩሎም ኣብ ሰብነትና ዘለዉ ዋህዮታት ብህይወት ክነብሩ ኦክስጅን የድልዮም። እቲ ናብ ውሽጥና ንስሕቦ ኣየር፡ ኦክስጅንን ካልኦት ዓይነት ጋዝን ዝሓዘ እዩ። ቀንዲ ዕማም ስርዓተ እስትንፋስ ሰብነትና፡ ንጹህ ኣየር ናብ ውሽጢ ሰብነትና ኣእትዩ፡ ዝተቓጸለ ጋዝ ካብ ሰብነትና ምጉሓፍ እዩ። ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ካብ ፈኲስ ክሳብ ኣዝዩ ከቢድ ተባሂሉ ይግለጽ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘርእዮ ምልክት፡ ብዕድመ፡ ብጥዕናዊ ኩነታት ናይቲ ግዳይ፡ ብጠንቂ ናይቲ ረኽስን ካልእን ረቛሒታት ይፈላለ። ሰብነትና ንዝኾነ ረኽሲ/ ሕማም ንምጥፋእ ክቃለስ እንከሎ ዘርእዮ ምልክት - ረስኒ እዩ። እቲ ልሙድ ሙቐት ሰብነትና 37 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (98.6 ዲግሪ ፋራናይትስ) እዩ። ብባክተርያ ብዝስዕብ ረኽሲ ሳንቡእ ተጠቒዕና ምስ እንህሉ ግና ሙቐት ሰብነትና ክሳብ 40.5 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (105 ዲግሪ ፋራናይት) ክበጽሕ ይኽእል። እዚ ኣዝዩ ሓደገኛ ሙቐት ሰብነት እዩ። ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ምስ ምልክታት ጉንፋዕን ኢንፍልወንዛን ይመሳሰል እዩ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘርእዮ ምልክታት ግና ካብ ጉንፋዕን ኢንፍልወንዛን ነዊሕ እዋን ዝጸንሕ እዩ። ኦክስጅን ሓንሳብ ኣብ ሳንቡእና ምስ ኣተወ፡ ብሻምብቆታት ደም ኣቢሉ ናብ መላእ ሰብነትና ይባጻሕ። እቲ ዝተቓጸለ ኦክስጅን በቶም ሻምብቆታት ናብ ሳንቡእ ተመሊሱ፡ ብመንገዲ እስትንፋስ ናብ ደገ ይወጽእ። እዚ ብመንገዲ ስርዓተ እስትንፋስ ዝካየድ መስርሕ - ‘ምቅይያር ጋዝ’ (gas exchange) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘለዎ ሰብ ከርእዮም ዝኽእል ረኽሲ ሳንቡእ ዘለዎ ሰብ ከርእዮም ዝኽእል ምልክታት፦ ምልክታት፦ ዝኾነ ሰብ ሙቐት ሰብነቱ ልዕሊ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (102 ዲግሪ ፋራናይት) ምስ ዝበጽሕ ዝተፈላለዩ ካልኦት ምልክታት ከርኢ ይጅምር፦ ሓፊስ ዓኽታ ዘለዎ ተደጋጋሚ ሰዓል ሰዓል ብሰንኪ ቁጥዐ/ ነድሪ፡ ኣብ ሻምቆታት ወይ ከረጺት ኣየር ናይ ሳንቡእ ንዝእከቡ ዓኽታ ንደገ ንምውጻእ ዝሕግዝ መካኒዝም እዩ። እቲ ዓኽታ ደም ዝተሓወሶ’ውን ክኸውን ይኽእል እዩ። ብተወሳኺ፡ ስርዓተ እስትንፋስ ኣካላትና፡ ንእስትንፋስ ዘጠዓዕም ካልእ ዝተፈላየ ንጥፈታት የካይድ እዩ። • ምሒር ረሃጽ፡ • ቁሪ-ቁሩ ምባል፡ • ቃንዛ ጭዋዳ፡ • ንቕጸት ሰብነት፡ • ተደጋጋሚ ቃንዛ ርእሲ፡ • ድኻም ሰብነት ወዘተ። ስለዚ፡ ሙቐት ሰብነትና ልዕሊ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (102 ዲግሪ ፋራናይት) ምስ ዝበጽሕ ተቐላጢፍና ናብ ሕክምና ክንከይድ ይግባእ። • ናብ ውሽጢ ሰብነትና ኣየር ብምእታው፡ ሙቐትን ጠልን ሰብነትና ዝተመዓራረየ ከም ዝኸውን ይገብር። ‘ብሮንካይትስ’ ወይ ኒሞንያ ዘለዎ ሰብ ዘውጽኦ ዓኽታ ዝተፈላለየ ሕምሪ ዘለዎ ክኸውን ይኽእል፦ • ብምስዓል፡ ብምህንጣስ ወይ ብመስርሕ ምጽራይ፡ ሰብነትና ብተጓዳኢ ሳብስታንስ ከይጥቃዕ ይከላኸለልና። • ጽሩይ ዓኽታ፡ • ጻዕዳ ዓኽታ፡ • ቀጠልያ ዓኽታ ወይ፡ • ብጭው ዝበለ ዓኽታ። እቲ ምስዓል ክሳብ ካልኦት ምልክታት ናይቲ ሕማም ዝገሃዱ ንሰሙናት ክቕጽል ይኽእል። • ሰብነትና ንነገራት ብግቡእ ሸቲቱ ከለሊ’ውን ይሕግዘና። ረኽሲ ሳንቡእ እንታይ እዩ፧ ካብን ናብን ሳንቡእ ኣየር ዘቀባብል ሻምብቆ ጉርጉማ (bronchial tube) ሕማም ብዘስዕቡ ማለት ብታህዋስያን ባክተርያ፡ ቫይረስ ወይ ዕሲ ቃንዛ ሰብነት ቃንዛ ሰብነት ረኽሲ ሳንቡእ ምስ ዘጋጥመካ ጭዋዳታትካን ዓንዲ ሕቖኻን ከቐንዝወካ ንቡር እዩ። እዚ ቃንዛ’ዚ ‘ምያልጂያ’ (myalgia) ይበሃል። ብሰንኪ ረኽሲ ሳንቡእ ኣብ ጭዋዳታት ሰብነት ነድሪ ክፍጠር ይኽእል እዩ። እዚ ድማ፡ ቃንዛ ሰብነት የስዕብ። ዝወግእ ቃንዛ ኣፍ-ልቢ ዝወግእ ቃንዛ ኣፍ-ልቢ ብሰንኪ ረኽሲ ሳንቡእ ዝፍጠር ቃንዛ ኣፍ-", "char_count": 2230, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:02999", "text": "ጸረርታ ኣፍንጫ ረኽሲ ሳንቡእ ዘለዎ ሰብ ኣፍንጭኡ ቀጢን ንፋጥ ጸረር ካብ ምባል ኣየቋርጽን እዩ። ኣብ ዝስዕለሉን ዝህንጥሰሉን እዋን እቲ ጸረርታ መሊሱ ክበዝሕ እዩ ዝርአ። ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ", "char_count": 131, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03000", "text": "ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ሕጽረት እስትንፋስ ሕጽረት እስትንፋስ ሓደ ካብቲ ሓደገኛ ምልክት ረኽሲ ሳንቡእ ሕጽረት እስትንፋስ እዩ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘለዎ ሰብ ብኣግኡ ኣለልዩ ክፍወስ ምስ ዘይክእል ንሕጸረት እስትንፋስ እዩ ዝቃላዕ። ኣብዚ ደረጃ’ዚ ዝበጽሐ ግዳይ ብቕልጡፍ ናብ ሕክምና ክበጽሕ ይግባእ።", "char_count": 197, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03001", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ምስልካይ ምስልካይ ሰብነትና ነቲ ረኽሲ ንምሕዋይ ኣብ ዝቃለሰሉ እዋን ቀጻሊ ድኻምን ምስልካይን ክፈጥረልና ንቡር ተርእዮ እዩ። ስለዚ፡ ኣብ ከምዚ ኩነታት እኹል ዕረፍቲ ክንረክብ ይግባእ። ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ጺጽ ምባል (Wheezing) ጺጽ ምባል (Wheezing) ብረኽሲ ሳንቡእ ዝተጠቕዐ ግዳይ ኣየር ንደገ ኣብ ዘውጸኣሉ እዋን፡ ‘ጺጽ’ ዝብል ድምጺ የውጽእ እዩ። እዚ ድማ ብሰንኪ ረኽሲ እቶም ኣየር ዘውጽኡ ሻምብቆ ስለ ዝጸቡ እዩ።", "char_count": 403, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03002", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ከንፈርን ቆርበት ሰብነትን ሰማያዊ ሕብሪ ክሕዝ ምርኣይ ፍልልይ ምልክታት ናይ’ቲ ሕማም ብዕድመ • ትሕቲ 5 ዓመት ህጻናት ቅልጡፍ ዝኾነ ኣተነፋፍሳ የርእዩ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘጋጠሞ ሰብ ሕጽረት እስትንፋስ ከርኢ ዘለዎ ተኽእሎ ዝለዓለ እዩ። ሰብነቱ እኹል ኦክስጅን ስለ ዘይረክብ ድማ ሕብሪ ቆርበት ሰብነቱ ወይ ከንፈሩ ሰማያዊ ሕብሪ ክሕዝ ይርአ። • ናጽላ/ ዕሸላት ተምላስ የርእዩ። ዝኾነ ክሰትዩ ወይ ክጠብዉ ብዙሕ ይሽገሩ። ሓይሊ ይሓጽሮም። ጣዕ-ጣዕ ዝብል ዘይንቡር ድምጺ ኣብ ሳንቡእ • ዓበይቲ ሰባት ካብቲ ንቡር ዝተሓተ ሙቐት ሰብነት የርእዩ። ሓደ ካብ ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ፡ ኣብታ ‘ብሮንካይትስ’ ሻምብቆ ጉርጉማ ምስ ዝንድር ዝርአ ሕማም እዩ - ብሮንካይትስ። እዚ ሻምብቆ’ዚ ናብ ሳንቡእ ኣየር የበጻጽሕ። ብሮንካይትስ ብዙሕ ግዜ ብቫይረስ እዩ ዝመጽእ። ናይ ኢንፍልወንዛ ቫይረስ ከም ኣብነት ይጥቀስ። ‘ማይኮፕላዝማ ኒሞንያ (Mycoplasma pneumonia)፡ ‘ክላምዲያ ኒሞንያ’ (Chlam­ mydia pneumonia) ወዘተ ብሮንካይትስ ከስዕቡ ዝኽእሉ ባክተርያ እዮም። ‘ብሮንካይሊቲስ’ እቲ ዝነኣሰ ናብ ሳንቡእ ኣየር ዘሕልፍ ሻምብቆ፡ ረኽሲ ምስ ዝጋጥሞ ዝመጽእ ረኽሲ ሳንቡእ ‘ብሮንካይሊትስ’ ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ፡ ክትስዕልን ክተስተንፍስን ከቢድ ዝገብር ሕማም እዩ። ኣካል ዘይንቡር ጣዕ-ጣዕ ዝብል ድምጺ ምስማዕ እዩ። እዚ ብሕክምናዊ ኣገላልጻ ‘ባይባሲላ’ (bibasilar) ይበሃል። ሓኪም ነዚ ድምጺ’ዚ ‘ስቴቶስኮፕ’ ተጠቂሙ እዩ ክሰምዖ ዝኽእል። መዓስ ናብ ዶክተር ንኸይድ? መዓስ ናብ ዶክተር ንኸይድ? ረኽሲ ሳንቡእ ብኣግኡ ክፍወስ ምስ ዘይክእል ሳዕቤኑ ከቢድ እዩ። ዝኾነ ሰብ ንሰለስተ ሰሙን ዝጸንሕ ከቢድ ሰዓል ምስ ዝርኢ ወይ ሕጽረት እስትንፋስ ምስ ዝገብረሉ ናብ ሕክምና ክኸይድ ኣለዎ። ጠንቂ ረኽሲ ሳንቡእ እቶም ልሙዳት ብቫይረስ ወይ ብባክተርያ ክስዕቡ ዝኽእሉ ረኽሲ ሳንቡእ • ኒሞንያ (pneumonia)፡ • ‘ብሮንካይትስ’ (bronchitis)፡ • ‘ብሮንኪዮሊቲስ’ (bronchiolitis) እዮም። ብዕሲ ክመጽእ ዝኽእል ረኽሲ ሳንቡእ ሳሕቲ እዩ። ሙቐት ኣካላት’ውን ሓደ ካብቲ ጥዕናና ንምሕባር ዘኽእል ምልክት እዩ። ዕሸላት ዕሸላት - ክሳብ 3 ወርሒ ዝዕድመኦም ዕሸላት ሙቐት ሰብነቶም ካብ 38 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ንላዕሊ፡ • ‘ኒሞሳይስቲስ ጂሮቨቺ’ (Pneumocystis jirovecii)፡ • ‘ስፐርጂሉስ’ (Aspergillus)፡ •‘ሂስቶፕላዝማ ካፕሱላቱም’ (Histoplasma capsulatum) ከም ኣብነት ይጥቀስ። - ካብ 3 ክሳብ 6 ወርሒ ዝዕድመኦም ዕሸላት ሙቐት ሰብነቶም ካብ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ንላዕሊ፡ ኒሞንያ ኒሞንያ ኒሞንያ፡ ኣብ ሓደ ወይ ኣብ ክልቲኡ ክፋል ናይ ሳንቡእ ብዝርአ ረኽሲ ዝፍጠር ሕማም እዩ። ነድሪ ሳንቡእ ተባሂሉ ይግለጽ። ብባክተርያ፡ ቫይረስ ወይ ዕስ (fungi) ክኽሰት ይኽእል። ብባክተርያ ዝፍጠር ሕማም ኒሞንያ ብፍላይ ኣብ ኣባጽሕ ብብዝሒ ዝርአ ዓይነት ናይቲ ሕማም እዩ። - ካብ 6 ክሳብ 24 ወርሒ ዘቑጸሩ ዕሸላት ሙቐት ሰብነቶም ን24 ሰዓታት ዝቐጸለ ልዕሊ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ምስ ዝኸውን ብቕልጡፍ ናብ ሕክምና ክኸዱ ይግባእ። ህጻናት ህጻናት እቲ ህጻን፡ • ልዕሊ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ሙቐት ምስ ዝህልዎ፡ ኒሞንያ ኣብ ለቖታ ንፋስ/ ኣየር ናይ ሳንቡእ ማለት ኣልቪዮሊ (alveoli) ምቅጻል ይፈጥር። እቲ ለቖታ ኣልቪዮሊ (alveoli) ብፈሳሲ ወይ ምጒሊ (pus) ይመልእ። ንኽተስተንፍስ ድማ ከቢድ ጸገም ይፈጥር፡ • ቀጻሊ ምስ ዘምልስን ቀጨውጨው ምስ ዝብልን ከምኡ’ውን ርእሱ ምስ ዘሕምሞ፡ • እቲ ረስኒ ን3 መዓልታት ዝቐጸለ ምስ ዝኸውን ብቕልጡፍ ናብ ሕክምና ክኸይድ ይምከር። ዓልገት ወይ ዓኽታ ዝፈጥር ሰዓል፡ ረስኒ፡ ረሃጽ፡ ቁሪቁሪ ምባል፡ ሕጽረት ምስትንፋስ፡ ቃንዛ ኣፍልቢ ገለ ካብቶም ብቐዳምነት ዝጥቀሱ ምልክታት ሕማም ኒሞንያ ማለት ነድሪ-ሳንቡእ እዮም። ካልኦት ምልክታት ናይቲ ሕማም፡ ብመሰረት ጠንቅን እቲ ሕማም ዘውርዶ ክብደት ጉድኣትን ይፈላለ እዩ። ዕድመን ሓፈሻዊ ኩነታት ጥዕና ናይቲ ግዳይ’ውን ንኽብደትን ጠንቅታት ናይቲ ሕማምን ዝተፈላለየ ከም ዝኸውን ይገብሮ። ኣባጽሕ ኣባጽሕ - ልዕሊ 39.4 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ሙቐት ምስ ዝህልዎ፡ - ንልዕሊ 3 መዓልታት ዝቐጸለ ሙቐት ሰብነት ምስ ዘርኢ ረኽሲ ሳንቡእ ክህልዎ ስለ ዝኽእል ናብ ሕክምና ክኸይድ ኣለዎ። ኣገባብ ምክልኻል - ኣእዳውካ ብማይን ሳሙናን ብግቡእ ምሕጻብ ሕማም ዘስዕቡ ታህዋስያን (ጀርምታት) ንኸይላብዑ ዝገብር ዝበለጸ ኣገባብ እዩ። ፍልልይ ምልክታት ናይ’ቲ ሕማም ብጠንቁ • ብቫይረስ ዝተኸስተ ሕማም ኒሞንያ (ነድሪ-ሳንቡእ) ምልክታቱ ከም ናይ ጉንፋዕ እዩ ዝጅምር። ጺጽታ ዘለዎ ናይ ኣተነፋፍሳ ጸገማት ድማ የርኢ። እቲ ግዳይ ነዞም ምልክታት ምስ ኣርኣየ ካብ 12 ክሳብ 36 ሰዓታት ድሒሩ ልዑል ረስኒ ከርኢ ይጅምር። - ብግቡእ ኣእዳውካ ከይተሓጸብካ ገጽካ፡ ብፍላይ ድማ ኣፍካን ኣፍንጫኻን ዘይምሓዝ። - ናይ መመገቢ ኣቕሑ ብሓባር ምስ ካልኦት ሰባት ዘይምጥቃም። - ጻዕቂ ህዝቢ ናብ ዘለዎ ስፍራ ዘይምኻድ። - ምትካኽ ሽጋራ ምቍራጽ። ገለ ካብቶም ንምክልኻል ረኽሲ ሳንቡእ ዝጠቕሙ ኣገባባት እዮም። • ብባክተርያ ዝኽሰት ሕማም ኒሞንያ ብልዑል ሙቐት ሰብነት እዩ ዝጅምር። እቲ ሙቐት ልዕሊ 40.5 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (105 ዲግሪ ፋራናይት) ይበጽሕ። ብዙሕ ከም እትርህጽ፣ ከንፈርካን ጽፍሪ ኣጻብዕትኻን ድማ ሰማያዊ ሕብሪ ከም ዝሕዝ ይገብር። ምንጪ፦ verywellhealth ምንጪ፦ verywellhealth ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 3192, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03003", "text": "ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ መጠነ ሰፊሕ ወተሃደራዊ ወፍሪ ይካየድ ምህላዉ፡ ብመንገዲ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለም ክጋዋሕ ቀንዩ ኣሎ። እዚ ኣብ መንጎ ኢራንን ጥምረት ኣመሪካን እስራኤልን ተወሊዑ ዘሎ ኲናት፡ ዳርጋ ንመላእ ዓለም እዩ ኣናዊጹዋ ዝርከብ። እቲ ብዝሓየለ መልክዑ ዝቕጽል ዘሎ ሰፊሕ ወተሃደራዊ ወፍሪ፡ ንጎረባብቲ ኢራን ዝኾና ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ካልኦት ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝርከባ ሃገራትን’ውን ክምሕረን ኣይተራእየን ዘሎ። ንምእማቱ ኣየጸግምን ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ እታ ቀዳመይቲ ናይ መጥቃዕቲ ዕለት መዓስ ምዃና፡ ካብ ኣፍልጦ ማንም ሰብ ተኸዊላ እያ ጸኒሓ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ነቲ ‘ኤፒክ ፌሪ’ ዝብል ስያመ ዝተዋህቦ ወተሃደራዊ ስርሒት ንምክያድ ዝተጠቕምሉ ሜላ ምስጢራውን፡ ልዑል ምድላዋት ክካየደሉ ዝጸንሐን ምዃኑ’ዩ ድሒሩ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣረዲኡ። ድሕሪ’ዚ ኩሉ ምድላዋት እምበኣር፡ ዝሓለፈ ቀዳም ኣመሪካን እስራኤልን ንላዕለዎት መራሕቲ ኢራን፡ ንመሰረተ ልምዓትን ካልኦት ወተሃደራዊ ነቑጣታትን ዒላማ ዝገበረ ሰፊሕ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ኣበጊሶም። በቲ ዝተኻየደ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ድማ፡ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ ተቐቲሉ። ብዘይካ’ዚ፡ ካልኦት ብርክት ዝበሉ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ናይታ ሃገር ኣብታ መዓልቲ ተቐቲሎም። ብቕትለት ላዕለዋይ መራሒኣን ካልኦት ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊታን ዝተቖጥዐት ኢራን ድማ፡ ኣብ ልዕሊ’ተን ወተሃደራዊ መዓስክራት ኣመሪካ ተደኲኑለን ኣሎ ዝበለተን ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን እስራኤልን ሕነ ንምፍዳይ፡ ጽዑቕ ዝኾነ ናይ ባለስቲክ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን መጥቃዕትታት ከተካይድ ተራእያ። ንድሕሪት ምልስ ኢልና ምስ እንምልከት፡ ኣመሪካን እስራኤልን በቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰነ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካየድኦ፡ ብ’ኲናት 12’ መዓልታት ዝፍለጥ ሓያል መጥቃዕቲ ፍጹም ኣይዓገባን። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 8 ኣዋርሕ፡ መራሕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ጽዑቕ ርክባት ብምክያድ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ውዲት ክኣልሙ ጸኒሖም እዮም። ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ብኣካልን ብቴለፎንን ክካየድ ዝጸንሐ ዲፕሎማስያዊ ርክባት እምበኣር፡ ኢራን ኒኵለሳዊ ኣጽዋር ንኸይትውንን ክውሰድ ዘለዎ ተበግሶታት እንታይ ምዃኑ ንምምይያጥን ንምርድዳእን ምንባሩ’ዮም ሓያለ ተንተንቲ ፖለቲካ ዝገልጹ። ነዚ ዕላማ ተግባራዊ ንምግባር ከኣ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ምድላዋተን ከጻፍፋ እየን ጸኒሐን። ብኡ መሰረት ድማ፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ኣዋርሕ፡ ብወገን ኣመሪካን እስራኤልን፡ ንሰራዊት እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ንምድምሳስ ሰፊሕ ምድላዋት ይካየድ ኣሎ ዝብል ዜና፡ ኣብ መላእ ዓለም ክጋዋሕ ተሰሚዑ እዩ። ሓደስቲ ሚሳይላት ኢራን ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ ምዃኖም ገሊጹ። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 7 መዓልታት ጥራሕ፡ ኢራን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ልዕሊ 2000 መጥቃዕትታት ኣካይዳ ምህላዋ ድማ፡ ጸብጻባት ይሕብሩ። ማሕበረ ሰብ ዓለም፡ ነቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይድኦ ዘለዋ መጥቃዕትታት ብትሪ እዩ ዝኹንኖ ዘሎ። በቲ ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት ኢራን ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕትታት፡ ዛጊት ልዕሊ 1,045 ሰላማውያን ሰባት ህይወቶም ስኢኖም ምህላዎም፡ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት የመልክቱ። ኢራን፡ ዛጊት ኣብ ልዕሊ እስራኤልን ካልኦት ምስ ኣመሪካ ርክብ ኣለወን ዝበለተን ብርክት ዝበላ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ቆጵሮስ ኣብ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር ብሪጣንያን ኣብ ገማግም ባሕራ ንዝርከባ መራኽብ ሃገራት ምዕራብን ብባለስቲካዊ ሚሳይላትን ድሮናትን ሃሪማ ኣላ። ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ድማ ክሊ ኣየረን ብምዕጻዉ፡ ንመጥቃዕትታት ኢራን ክከላኸልኦ ይፍትና’ኳ እንተ ሃለዋ፡ ሚሳይላት ኢራን ግን ኣብ ስትራተጅያውያን ቦታታት፡ ኣብ’ተን ሃገራት ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከራትን ኤምባሲታትን ኣመሪካ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊ ካልኦት ህንጻታት ዕንወት የውርድ ከም ዘሎ እዩ ዝግለጽ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ድሒሩ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሚሳይላት ኢራን ምሉእ ብምሉእ ከም ዝድምሰስ ብምሕባር፡ ዕጡቓት ሓይልታት ኢራን ዕጥቆም ብቕልጡፍ ክፈትሑ ጸዊዑ። ላዕለዋይ ኣዛዚ ሓይልታት ምክልኻል ሓለዋ ሰውራ ኢራን ጀነራል ኢብራሂም ጃባሪ ብወገኑ፡ ዓለም ርእያቶ ዘይትፈልጥ ሚሳይላት ኣብ ልዕሊ ኣመሪካን እስራኤልን ከዝንብ ምዃኑ የጠንቅቕ ኣሎ። እቲ ጀነራል ወሲኹ፡ ኢራን ክሳብ ሕጂ ግብረ መልሲ ንምሃብ ክትውንጭፎም ዝጸንሐት ሚሳይላት ዝኣረጉን ዘይማዕበሉን ምዃኖም ድሕሪ ምጥቃስ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ግን ሃገሩ ነቶም “ምስጢራውያንን ዘመናውያንን” ዝበሎም ጸሓይ ዘይሃረሞም ሚሳይላት ኣብ ዝባን ጸላእቶም ከተዝንቦም ምዃና ፈኪሩ። “እቲ ናይ ብሓቂ ውግእ ገና ኣይተጀመረን ዘሎ” ዝበለ እቲ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት፡ እቶም ብራዳር ከም ዘይረኣዩ ዝገለጾም ከም ኣካል ናይቲ ምድላዋት፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሒደት ሰሙናት፡ ኣመሪካ ክልተ ደርማሳት መራኽብ ኲናት ናብ ማእከላይ ምብራቕ ልኢኻ እያ። እስራኤል’ውን ስርዓተ ምክልኻል ኣየራ ዝያዳ ከተማዕብልን፡ ውሽጣዊ ናይ ምክልኻል ዓቕማ ከተደንፍዕን እያ ተራእያ። ብዘይካ’ዚ፡ ንህጹጽ ናይ ሓደጋ እዋን ዝሕብሩ ናይ መጠንቀቕታ ሳይራናትን ናይ ኤለክትሪክ ዓንዲታትን’ውን ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታታ ክትተክል እያ ጸኒሓ። ክልተአን ሃገራት ምጽፋፋተን ምስ ወድኣ ከኣ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሃንደበታዊ ወተሃደራዊ ስርሒት ንምክያድ ኣብ ተጠንቀቕ ጸኒሐን። ነዚ ኩሉ ዝግበር ዝነበረ ምድላዋት ርኢኻ እምበኣር፡ እቲ ኣብ መንጎ እዘን ሃገራት ክውላዕ ይኽእል እዩ ዝተባህለ ኲናት ፈጺሙ ዘይተርፍ ምዃኑ ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ወሽመጥ ዓረብ ተኸሲቱ ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው፡ ኣብቲ ዞባ ካብን ናብን ክካየድ ተሓሲቡ ዝነበረ ኣሽሓት በረራታት ነፈርቲ ተቛሪጹ ይርከብ። ክንድዚ ዝኣክል በረራታት ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ክቋረጽ፡ ድሕሪ ዓለማዊ ለብዒ ኮቪድ-19 ንመጀመርያ እዋን ምዃኑ ድማ ይንገር ኣሎ። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሒደት መዓልታት፡ መንገዲ ኣየር ኢማራት፡ ካብ ዱባይ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ከካይዶ ዝጸንሐ በረራታት ደው ከብሎ እንከሎ፡ መንገዲ ኣየር ብሪጣንያ ድማ ናብ እስራኤልን ባሕሬንን ካልኦት ተኣፈፍቲ ዝበለን ሃገራትን በረራታቱ ደው ኣቢልዎ ኣሎ። መንገዲ ኣየር ኩዌት እውን፡ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ከካይዶ ዝጸንሐ በረራታት ደው ኣቢልዎ’ዩ ዝርከብ። መንገዲ ኣየር ሉፍታንዛ፡ መንገዲ ኣየር ህንዲን ቱርኪን እውን፡ ኩሉ በረራታቶም ናብ ማእከላይ ምብራቕ ከም ዝሰረዙ ይግለጽ ኣሎ። ብሓፈሻ ክረአ እንከሎ፡ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየዱ ዝነበሩ ልዕሊ 5,000 በረራታት ኣብዚ እዋን ተሰሪዞም ኣለዉ። ጽልዋ ኣብ ጽላት ሕርሻ ጽልዋ ኣብ ጽላት ሕርሻ ናብ ሰፊሕ ከባቢታት ዓለምና ዝለኣኽ ኢንዱስትርያዊ ድኹዒ እውን፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ኣቢሉ እዩ ዝጐዓዝ። እዚ ብልዑል መጠን በዚ መጻብቦ ዝሓልፍ ድኹዒ፡ ኣሞንያ፡ ዩርያ፡ ሳልፈርን ፎስፈይትን ዝተሰምየ ዓይነታት ኮይኑ፡ እንተ ደኣ ተዓጊቱ፡ ብደረጃ ዓለም ኣብ ዋጋታት መግቢ ከስዕቦ ዝኽእል ጽልዋ ብቐሊሉ ክግመት ዝከኣል እዩ። ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተኸሲቱ ዘሎ ኲናት፡ ብደረጃ ዓለም ከስዕቦ ዝኽእል ቁጠባዊ ቅልውላው እንታይ ይመስል? ድስካለ ምንቅስቓስ ናይ ንግዲ ኣቕሑ ድስካለ ምንቅስቓስ ናይ ንግዲ ኣቕሑ ብተወሳኺ፡ እቲ ዞባ ጸጥታዊ ቅልውላው ጎኒፍዎ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ዝለኣኹ ናይ ንግዲ ኮንተይነራት’ውን ደው ክብሉ ክግደዱ እዮም። እዚ ማለት ድማ፡ ጽላት ንግዲ ዝተፈላለዩ ሃለኽቲ ነገራት ብኸቢድ ክጽሎ እዩ። ቱሪዝም፡ እቲ ቀዳማይ በዚ ኲናት ብኸቢድ ተጸልዩ ዘሎ ጽላት እዩ - ብመሰረት ጸብጻባት። እዚ ኣብ መንጎ እዘን ዝተጠቕሳ ሃገራት ተወሊዑ ዘሎ ኲናት፡ ብሕጂ ካብ 2 ክሳብ 3 ሰሙን እንተ ቐጺሉ ጥራሕ፡ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየድ በረራታት ነፈርቲ ብ11 ሚእታዊት ክጎድል ይኽእል እዩ - ብመሰረት ክኢላታት ናይቲ ዓውዲ። ብተወሳኺ፡ በቲ ምስንኻላት ልዕሊ 34 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ቁጠባዊ ክሳራታት’ውን ክወርድ ከም ዝኽእል ግምታት ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ካብቲ ኣብ መላእ ዓለም ዘሎ ናይ ትራንዚት መስመራት፡ እቲ 14 ሚእታዊት ኣብ ሃገራት ምብራቕ ምዃኑ እዩ ዝንገር። ማእከላይ ምብራቕ ብሰንኪ እቲ ዘናውጾ ዘሎ ኲናት፡ ክህቦ ዝጸንሐ ናይ ኣየር ኣግልግሎታት ደው ምስ ዘብል ድማ፡ ብዓለም ደረጃ ከቢድ ጽልዋ ከኸትል ይኽእል እዩ ይበሃል ኣሎ። ስለዚ፡ ኲናት ማእከላይ ምብራቕ ኣብ መላእ ዓለም ከስዕቦ ዝኽእል ኣሉታዊ ሳዕቤናት እምበኣር፡ ኣዝዩ ብዙሕ ምዃኑ ኢና ክንርዳእ ንኽእል።", "char_count": 4737, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03004", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መደብ መቓልሕ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ማህደር 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሄሎ ደባይዋ 15፡30 ዶክመንት 16፡04 ሞዛይክ(1ይክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡20 ዘዋሪት ካሜራ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ሞዛይክ( 2ይክፋል) 19፡25 እትመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሄራር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም‘ሳዉነ’5 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ዓለም ስነ ጥበብ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እንዳ ዝማም ክብሪ ኣብ ዋጋ ነዳዲ ክብሪ ኣብ ዋጋ ነዳዲ መጻብቦ ሆርሙዝ፡ ዓቢ ስትራትጂካዊ ረብሓ ዘለዎ ናይ ባሕሪ መስመር ኮይኑ፡ ካብ ወሽመጥ ፋርስ ናብ ዕዳጋታት ዓለም ብብዝሒ ዝለኣኽ ነዳዲን ባህርያዊ ጋዝን በዚ መስመር ኣቢሉ እዩ ዝሓልፍ። ብኣሃዝ ክረአ እንከሎ፡ ልዕሊ 20 ሚእታዊት ካብቲ ናብ መላእ ዓለም ብመልክዕ ፈሳሲ ዝጐዓዓዝ ባህርያዊ ጋዝ፡ በዚ መጻብቦ’ዚ ኣቢሉ እዩ ዝሓልፍ። ብሰንኪ እቲ ተወሊዑ ዘሎ ሓደገኛ ኲናት፡ በዚ ዓቢ ኣገዳስነት ዘለዎ መጻብቦ ዝሓልፋ ናይ ነዳዲ መራኽብ ምንቅስቓሳተን ደው እንተ ደኣ ኣቢለን፡ ብደረጃ ዓለም ቀረብ ነዳዲን ባህርያዊ ጋዝን ኣብ ሓደጋ ክኣቱን፡ ዋግኡ ብተዓጻጻፊ ኣሃዝ ክውስኽን ይኽእል እዩ - ብመሰረት ኣመታት ተንተንቲ ስነ ቁጠባ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 4", "char_count": 796, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03005", "text": "2ይን መወዳእታን ክፋል ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ክቡራት ኣንበብቲ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ኣብ ናይ 4 መጋቢት 2026 ሕታምና፡ “ዋና ኣለዎ’ቲ ባሕሪ” ብዝብል ኣርእስቲ ኣአንጊድናኩም ምንባርና ይዝከር። ንሎሚ ድማ፡ 2ይን መወዳእታን ክፋል ይስዕብ፡ ሰናይ ንባብ። ነዚ ዘልዓልናዮ ኣርእስቲ ዘሀንዙ፡ ኣብ መጥቃዕቲ ስርሒት ፈንቅል ስዉእ ጀነራል ገ/ሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ዝበሎ ወርቃዊ ቃል ዘኪረ። “ጸላኢ ዓሻ እዩ። እቲ ተደጋጋሚ ኲናት ዝመሃሮ ኣይመስለንን። ብሕጂ ክመሃር ከኣ ንጽበ፡ እንተ ዘይተማህረ ድማ ኣጸቢቕና ክንምህሮ ኢና” ዝብል እዩ። ሰብ ካብ ሕሉፍ ጌጋታቱን ውድቀታቱን ዘይመሃር እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ምዕባለን ለውጥን ኣየምጽእን። ነቲ ሕማቕ ታሪኽ እናደጋገመ ጥራሕ እዩ ክነብር ዝረአ። ኣይኰነን ምስ ኣብ ከባቢኡ ዝነብሩ ኣህዛብ፡ ምስ ነብሱ’ውን ፍቕሪ ከም ዘይብሉ’ዩ ዝዕየር። ፍቕሪ ነብሱ ዘለዎ ሰብ፡ ፍቕሪ ብጻዩን ከባቢኡን ኣለዎ። ፍቕሪ፡ ሰላምን ሓልዮትን ዘይብሉ ዕብየት የብሉን። ንባዕሉ ኣብ ጉዕዞ ምንባር ህይወት ተሪፉ፡ ዕብየት ካልኦት ሰባት ይደቍስ። ኣብ ዘይዓቕሙ ከም ደርሆ ነገራት እናጻሕተረ ይነብር። ብዛዕባ ደርሆ ካብ ኣልዓልና “ደርሆስ’ያ ብኣምዑት ደቃ ትጻወት” ይብሉ ዓበይቲ። እዚ ዘብርሃልና እንተ ደኣ’ሎ፡ ሓልዮት ናይ ህዝቡ ዘይብሉ ሰብ፡ ሓልዮት ናይ ጎደቦኡ ክህልዎ ኣይክእልን። ገዛእ ውሽጥኻ ዘይጸናዕካ ናብ ሰላማውያን ጐደቦኻ ቃላት እናተዀራረብካ ምኻድ ምስ ምንታይ ይቑጸር ይኸውን። ካብ ሕሉፍ ጌጋኦም ብምምሃር ንሰላምን ፍቕርን፡ ለውጥን ምዕባለን ብትሪ ዝብገሱ እዮም። ዘይጋገ የለን፡ ዘይመሃር ግን...። ረሳሕ ክዳን፡ ረሳሕ ልቢ ይኸፍእ። ሓደ ምስሉይ ሰብ፡ ‘ፍቕሪ ይስዕር፡ ዝሓለፈ’ኳ የጣዕሰና’ሎ በቃ ይኣኽለና” እናበለ ከም ዘይመጸ፡ ድምጺ ናይቶም ንሱ ‘ግጉያት እዮም’ ዝበሎም ሰባት፡ ብዝበኣሰ ደረጃ ክደግም ክትዕዘብ እንከለኻ፡ ‘እምበርዶ ጥዑይ’ዩ’ ዘየብል ኣይኰነን። እዞም ሰብ ሕልሚ፡ ገና ካብ ስራሕ ክድምናን፡ ኣጀንዳ መሳርሒ ካልኦትን ብዓብይኡ ከኣ፡ ከንቱ ሕልሚ ደግሲ ክገላገሉ ኣይከኣሉን። ጥዑይ በዚ ይዅን በቲ፡ ንታሪኻዊ ማህደር ጉዕዞና ዘነጽሩ ጽሩያት ጥንታውያን ሓቅታት ብዙሓት እዮም። እዚ ከኣ፡ ንሱር ታሪኻዊ ጭብጥታት ዘራጉድ እዩ። ቀይሕ ባሕሪ ካብ ዘመን እኒ-እኒ ግራት ኣቦታትና ደኣምበር፡ ናይ ማንም ዘዝመጸ ጕሒላ ኰይኑ ኣይፈልጥን፡ ክኸውን’ውን ኣይክእልን። ኤርትራ ካብ ቀደም ኣትሒዛ ነቲ ባሕራ ሓሊሙ ተሃንዲዱ ዝመጽአ ወራሪ ሓይሊ፡ ምስ ጋዕ ገልጠሙ ኣብ ትሕቲ መሬት ኣስፊራቶ እያ። ብዓል “ነገር ዘይጸገበስ፡ ጓል ዋጣ ይሕጸ” ግን፡ ከምኣ ኢሎም ምስ ደግሲ ሕማሞም ኣለዉ። “ልሂቃን ኢና” በሃልቲ ናይ’ታ ሃገር’ውን፡ ብኣላይኦም እናተመዘዙ፡ ኣብ መሳኹቲ መድያ እናወጹ ዝደረስዎ ስኑዕ ጽውጽዋያት ብልጓም ኣልቦ ክግዕሩ ክትርኢ እንከለኻ፡ በቲ “ኣለና” ዝብልዎ ፍልጠት ትግረምን ትሓዝነሎምን። “ትንፈር እምበር ጤል እያ” ዝብሉ ምሁራት፡ ነቲ ኣጥዕዮም ዝፈልጥዎ ሓቂ እናገላበጡን እናገማድሑን ንሓድሽ ወለዶ ከደናግሩ ክትርኢ እንከለኻ፡ ከመይ ዘይትሓዝነሎም። ሓቂ-ሓቂ እያ፡ ኣይትግልበጥ፡ ኣትሽየጥ። ብሚዛን ህይወት ክትዕይሮም እንከለኻ፡ ሚዛን ክንቲት’ውን ናታ ሚዛን ኣለዋ መስለኒ። በዚ ዘቕርብዎ ዘለዉ ጽውጽዋይ ግን ሚዛኖም ምስ ክንቲት ክነጻጸር’ውን ኣይክእልን። “ሓሶት፡ ድራር ሓደ ምሸት” ይብሉ ነበሩ ቀዳሞት። ኣብ ዓለም ካብ ኣእምሮ ክትውንን እንተዄንካ፡ ጥዑይ ኣተሓሳስባ ክህልወካ ኣለዎ። ነገሩ “ዘይሓዊ ሕሙምስ፡ ኣጒለ ሓጋይ ይረኣዮ” እዩ። “ደርሆ እንተሓለመትስ ጥረ-ምረ” እውን ዝንእሶም ኣይመስለንን። ከምዚታት ምስ ረኣየዶ ይኸውን ስነ-ጥበበኛ ስምኦን ንጉሰ፡ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት፡ ከም’ዚ፡ ቀደም ንዓበይቲ ኣቦታት፡ “ቈጸርቲ ቊጽርታት እስከ ቁጸሩ” ኢሎሞም ይበሃል’ሞ፡ ሓደ፡ ክልተ፡ ዓሰርተ፡ ሚእቲ፡ ኣማኢት፡ ሽሕ፡ ኣሽሓት፡ ሚልዮን ሚልዮናት፡ ቢልዮን፡ ትርልዮን፡ ሚእሊፊት ትእሊፊት....ምስ በሉ፡ እቶም ሓታቶ፡ “ድሕሪኡ’ኸ” ምስ በልዎም፡ ብኽልተ ኢዶም ኣፎም ብምዕባስ፡ ‘ብድሕሪዚ’ስ እንታይ ቊጽሪ’ሞ ክህሉ’ ብምባል፡ “ትም ሕትም” ኢሎም ይበሃል። እዚ ዘልዓልናዮ ህርፋን ባሕሪ ከኣ፡ ክንዮ ምስድማም፡ ዝበሃል ስለዘየለ ትም ክትብል እዩ ዝቐለካ። ኣይትብሃግዎ ባሕራ ኣይትመነይዎ ምድራ ኣይትመነይዎ ሽሻያ ከይትመጽኡኒ ብኣኣ... እናበለ ክገጥም ዝተራእየ። እንዳማትካ ጨርቂን ወርቅን ምጥማት፡ ማዕረ ክንደይ ንዋና ከም ዘቖጥዖ ፍሉጥ እዩ። ንዓኻ ድማ መሕሰሪኻ እዩ። ንስኻ ካብ ኣፍካ ከተውጽኦ እንከለኻ፡ ቀሊል ክኸውን ይኽእል እዩ። ንዋና ግና ናይ ሞትን ህየትን እዩ። እዚ ባህጊ’ዚ፡ “ብዘይ ዙርያኻ ወለል፡ ብዘይ ጠስምኻ ጸረር” ክትርጐም’ውን ይከኣል እዩ። ከም’ዚ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዝውንን ሰብ፡ ኣብ መወዳእታ ከምቲ ማይ ዝሃረሞ ገዛ ክረምቲ ዓነው ኢሉ እዩ ዝዕዘር። መላሲ ዘይብሉ ድማ ብሕማቕ ታሪኽ ይዓርብ። እዚ ካብ ታሪኽ ዓለም ዝተመሃርናዮን እንፈልጦን እዩ። እቶም ደጊሞም ዝበርቁ ግን፡ ሓመዶም ነጊፎም ብምትንሳእ፡ እዛ ግጥሚ፡ “ጨሪሽኩም ናብ ዘይ መሬትኩምን ዘይ ባሕርኹምን ኣይተቋምቱ፡ ጽንዓት ጅግንነት ቀደመይ ከይተላዕሉለይ” ዝብል ድልዱል ሸኸም ኣለዋ። ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ደም ኤርትራውያን “ናትና ኣይንህብን፡ ዘይናትና ኣይንደልን” ዝብል ጭዋ ብህሎ ኣሎ። ጽሩይን ሓቀኛን ቃል። እዚ ካብ እግሪ ተኽልና ካብ ኣቦታትናን ኣቦሓጐታትናን እናተመሃርናዮ ዝዓበና ቃል እዩ። ኣጥዕዮም ከም ዘይፈልጥዎ፡ ብቐትሩ ከህተፍትፉ ይውዕሉ ኣለዉ። ወዮ’ኳ ትማል ትማሊ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ እብረ ተቓሊስና ተዋዲቕና። ስለዚ፡ ከም ብዓል መሰንተር ዘርጊ፡ ጣቋ ዘይብሉ ዓሻ ዘረባ ምድርባይ ዘይኮነስ፡ ሓመድካ ነጊፍካ ካብ ጌጋኻ ምምሃር እዩ ለባም ዘብለካ። ደሓር ከኣ ኤርትራ፡ ምስ ኣብ ጐደቦኣን ከባቢኣን ዝርከባ ሃገራት ብዘለዋ ቅርዑይ ዝምድና እትልለ ሃገር እያ። እዚ ከኣ፡ ብሓያል ጻዕርን ብሳላ ጽኑዕን ርሑቕ ዝጥምትን መትከላ ዝተረጋገጸ እዩ። ሰላማዊ ጐደቦን ሓባራዊ ልምዓትን ምትሕግጋዝን ንምህናጽ እተካይዶ ዘላ ቅድሚ ምዝዛመይ መንእሰይ ድምጻዊ መልኣከ ኣብርሃም፡ ኣብ’ዚ ቀረባ ዓመታት ንታሪኽ ባሕርና ኣመልኪቱ ዝበሎ ዘይንደግመሎም። ኣንታ’ዛ ዓደየ፡ ኣንታ’ዛ ኤርትራ ዋና’ለዎ’ቲ ባሕራ፡ ዋና ኣለዎ’ቲ ዕዮ ድማ ብቐሊሉ ዝግለጽ ኣይኰነን። እዚ ከኣ ከም ሃገር፡ ዝያዳ ንኽትሕይልን ጸብለል ክትብልን ኣኽኢሉዋ እዩ። ዘለዋ ቅኑዕ መትከልን ናይ ምትሕግጋዝ መንፈስን ቅሩብነትን ድማ፡ ሰላማዊት ደሴት ከብላ ክኢሉ እዩ - ንኤርትራ ጓል ምድረ ባሕሪ። ምድራ ጅግና ዘየድፍራ.... ኢሉ ነይሩ። ኤርትራ፡ ወሰናስን ባሕራን ምድራን ብኣጣምታ ንስሪ ዝሕልዉ ኣሽሓት መላምል ጀጋኑ ኣለዉዋ። ኵርኒዒት ንዅርኒዒት ተወሃሂቦም፡ ከም ገዓት ሓራስ ኣኽቢቦም ይርከቡ። እንተኾነ፡ ነገር ናይቶም መሶብ እንዳማቶም ዘቋምቱ ደኣ ጋዶ ኰይኑ እምበር፡ ኤርትራ’ኮ ከም ዝዀነት ኣብ ዓለምና ዘለዋ ሃገራት፡ ባሕራን ምድራን ከምኡ’ውን ኣየራ ልኡላዊትን ብወግዒ ኣህጕራዊ ሕጊ ባሕሪ’ውን እንተዀነ፡ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብላ ሃገር፡ ባሕሪ ክትጥቀም ምስ እትደሊ፡ ምስታ ወናኒት ባሕሪ ብምስምማዕ እምበር ብሓይሊ ክትጥቀም ዘፍቅድ ኣይኮነን። እዞም ዓንዳሮ ዝገብርዎ ዘለዉ ዕንደራ ግን ምግሃስን ምድፋርን ልኡላውነት ሃገር እዩ፣ ንሓፈሻዊ መትከላትን ሕጋጋትን ኣህጉራዊ ሕጊ ዝጥሕስ ድማ እዩ። ዝተኸለለትን ሕፍርትን ክብርትን ሃገር እያ። እሞ ዘይናትካ ወደብን ባሕርን ምሕላም ደኣ እንታይ እዩ ቊንቊኛኡ? እቲ፡ ‘ብባሕሪ ባሕረኛ ነዚ ንሰምዖ ዘለና ደረት ኣልቦ ዓሻ ሕልሚ ደኣ ብኸመይ ክትከላኸሎ ትኽእል ንዝብል ሓሳብ ከኣ፡ ብንቕሓትን ስነ-ፍልጠትን ጥራሕ ክግጠም ከም ዝኽእል እኹል ዕጥቂ ብሉጽነት እዩ። ንቕሓት ሓይሊ ስለዝዀነ። እቲ ምስጢር፡ “ብዕራይ ናብ ዘበለ የብል ዕርፊ ጥራሕ ኣጽንዕ” እዩ። ንቕሓት ሓይሊ እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ምድላብ ሓይሊ ከኣ ወሳኒ እዩ።", "char_count": 4369, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03006", "text": "ብላዕሊ ኣየረኛ...’ እናበለ፡ ወትሩ ንጽንዓት ውዕሎኡ ከም ሃገራዊ መዝሙር ዝዝምር ባሕሪ ልቢ ዝውንን ሻዕብያ፡ ልቢ ኣዕብዩ ንስለ ፍቕርን ረብሓን ኣህዛብ ትም እንተበለ፡ ከምቲ ኣብ ባህላዊ ደርፍታት ሕብረተሰብና ዘሎ “ዝደቀሰ ኣንበሳ፡ ዝሞተ ይመስል” እዩ። ብዓል ኳና ልቢ ግን፡ ሓይሊ ስላዑ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 5", "char_count": 229, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03007", "text": "ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን መበል 17 ክፋል ኣብ ዓንቀጽ 16 ክፋል ናይ’ዚ ታሪኽ’ዚ፡ ንድሕረ-ባይታን ኣሰላልፋን ብርጌዳትን ሻለቃታትን ክፋል ካብ ኣብ ግንባር ሰሜናዊ ሳሕል ተሰሊፎም ዝነበሩ ኣሃዱታት ጸላኢ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ፈተነ መጥቃዕቲ ጸጋማይ ግንባር (ሰሜን) ድሕሪ ምፍሻሉ፡ ኣንፈት መጥቃዕቱ ናብ የማናይ ወይ ደቡባዊ ግንባር (ከባቢታት ደብዓትን ዓገትን) ከም ዝቐየረ፣ ብኡ ንዘሰለፎም ብርጌዳቱ ዝተዋህቦም ግብረ-መልስን ዝወረዶም ክሳራን’ውን ተገሊጹ። ማዕረ’ዚ ካብ ሃምቦከት ንሰሜን ኣብ ዝነበረ ግንባር ዝተሰለፉ ብርጌዳት ጸላኢ ዝገበሩዎ ናይ መጥቃዕቲ ፈተነታት ተመልኪትና ነይርና። መቐጸልታ ናቱ ነቕርበልኩም፤ ነ/ብ 881 ውግእ ቀጺሉ ውዒሉ። ኣብዚ ዝተጠቕሰ ውዕሎ፡ ዝበዝሕ ቦታታት ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ህ.ሰራዊት ክኣቱ ክኢሉ። በዚ ዕለት’ዚ ኣጋምሸት እዚ- ውቃው ነቲ ብወገን ደቡባዊ ጫፍ ናይ የማናይ ግንባር ዝግበር ዝነበረ ውግእ ደው ክብል ኣዚዙ። ህ.ሰራዊት ብወገኑ፡ ውቃው ውግእ ደው ምባሉ መዝሚዙ፡ ኣብ ዕለታት 19-20/4/82 ኣብ ልዕሊ ብርጌዳት 42፡ 40፡ 39፡ 93ን 41ን ጸረ- መጥቃዕቲ ብምፍናው ንኸባቢታት ነ/ብ 975፡ 883፡ 700፡ 410፡ 975ን 610ን ካብ ቍጽጽር ጸላኢ ናጻ ገይሩወን። ኣብዚ ናይ ምክልኻል ዕማም ተሳቲፈን ዝነበራ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት፡ በጦሎኒታት 4.1፡ 4.2፡ 23.3፡ ሓንቲ ቦጦሎኒ ካብ ብርጌድ 80፡ ብድምር ኣርባዕተ በጦሎኒታት ነይረን። እቲ ተታሒዙ ዝነበረ ቦታታት ኣዝዩ ገፊሕ ኮይኑ፡ ብፍላይ ኣብ መንጎ ነ/ብ 1465ን ነ/ብ 1091ን ዝነበረ ቦታ ንቝሩብ እዋናት ተቖጻጺሩዎ’ኳ እንተነበረ፡ ብዝተወስደሉ ቅልጡፍ ጸረ-መጥቃዕቲ ካብቲ በጺሑዎ ዝነበረ ክሳድ ተቐሊዑ ከም ዝወርድ ተገይሩ። ጸላኢ፡ ብዕለት 9/5/82 ንከባቢ ዓገት (ነ/ብ 1003) ብዘይ ገለ ተቓውሞ ተቖጻጺሩ ናብ ነ/ብ 931 ከጥቅዕ ጀሚሩ። ምስኡ ካብ ግንባር ናቕፋ ዝመጽኣ ታንክታት ናይ ታንከኛ ሻለቃ 36 ብዓገት ኣትየን ኣብቲ ውግእ ተሳቲፈን። ብተወሳኺ፡ እቲ ኣካል ክ/ ድሕሪ’ዚ ጸላኢ፡ ንኽልቲኡ ግንባራት ከተኣሳስርን ብወገን ደብዓት ምስ ግንባር ትክሰ ኣወሃሂዱ መጠነ ሰፊሕ መጥቃዕቲ ገይሩ ነቲ ኣብ ዓገት ዝነበረ ሓይሊ ህ.ሰ. ንምቝራጽ ብዝለዓለ ደረጃ ምድላዋት ይገብር ከም ዝነበረ ኣቐዲሙ ብዕለት 13/4/82 ህ.ሰ. ኣብ ልዕሊ’ቲ ክሳብ ነጥቢ ብራኸ 930፡ 680፡ በጺሑ ዝነበረ ኣሃዱ ናይ ብር/39 ጸረ-መጥቃዕቲ ኣካይዱ ናብ ነ/ብ 1005 ክደፍእ ከሎ፡ ነ/ብ 1091 ሒዙ ዝነበረ ኣሃዱ ናይ 6ይ ብርጌድ፡ ካብቲ ቦታ ጠቕሊሉ ከም ዝወርድ ተገይሩ። በዚ ዕለት’ዚ ተራራ ብርጌድ 42 ካብ ዝነበሮ ተሳሒቡ ንኸባቢ ዓገት መጺኡ። ንጽባሒቱ 14/4/82 እቲ ንነ/ብ 680 ንምሓዝ ዝተንቀሳቐሰ ኣሃዱ ተጸፊዑ ንድሕሪት ክምለስ ከሎ፡ ኣሃዱታት ህ.ሰራዊት ኣብ ልዕሊ ነ/ብ 1005 ዝነበረ ኣሃዱ ብርጌድ 39 ጸረ-መጥቃዕቲ ገይረን ካብቲ ቦታ ኣልቀቓኦ። በዚ ዕለት’ዚ ኣብ ነ/ብ 1001 ዝነበረ ኣሃዱ ብርጌድ- 8 ጸላኢ ንምውራድ ዝተገብረ ፈተነ ኣይተዓወተን። እቲ ጸረ-መጥቃዕቲ ለይቲ ቀጺሉ ሓዲሩ። ኤም.ኣይ. 24 ሄሊኮፕተራት ጦር-3 (3ኛ ክ/ጦር) ዝነበረ ብርጌድ- 10 ናብ ነ/ብ 1095ን ነ/ብ 1483ን ከጥቅዕ ፈቲኑ ተጸፊዑ ተመሊሱ። በዚ ዕለት’ዚ ክትስሊ ናብ ነ/ብ 1341 ዝወፈረት 30 ዝኣባላታ ጋንታ ናይ ብርጌድ-40 ጸላኢ፡ ብምሉኣ ተኸርዲና 18 ሞይቶም፡ 11 ተማሪኾማ። እቲ ጠርኒፉዋ ዝተንቀሳቐሰ መኮነን ምስቶም ምዉታት ስለ ዝነበረ፡ ካርታኡን ራድዮ ፒ.ኣር.ሲ 77ን ተሰሊበን። ካብኣቶም፡ ሓደ ውጉእ ወተሃደር ጥራይ ካብቲ ድብያ ኣምሊጡ ናብ ብጾቱ ተመሊሱ። ጸላኢ፡ ነዚ ዘምለጠ ወተሃደር ታሪኽ ናይታ ዝተደምሰሰት ጋንታ ሓበሬታ ክህብ ብላዕላይ ኣካል ተጸዊዑ። ሓለፍቲ ውቃው ከኣ ኵነታት ናይታ ጋንታ ብዙሕ ኣተሓሳሲቡዎምን ኣስደሚሙዎምን። ተፈልጠ። እዚ ምስ ተፈልጠ፡ እተን ኣብ ዘይምቹእ መከላኸሊ ቦታታት ዝነበራ ኣሃዱታት ህ.ሰ. ብምሉአን ንድሕሪት ተሳሒበን። ኣተሓሕዛአን ኣብ ነ/ብ 931፡ 1095፡ 1483፡ ከምኡ ኢሉ ምስ ኣርወ ከም ዝተኣሳሰር ተገይሩ። ዝቐጸለ መዓልታት ጸላኢ ስለያታት እናሰደደ ነቲ ኣሃዱታት ህ.ሰ. ዘንሰሓባሉ (ዝገደፎ) ቦታታት ሒዙዎ። ምድላዋት ወዲአ ኣብ ዝበለሉ ድማ፡ ብዕለት 9/5/82 ብዓገትን ደብዓትን መጥቃዕቲ ጀመረ። ብርጌድ-4 ጸላኢ ንነ/ብ 1465 (ኣርዐ)፡ ብርጌድ-6 ንነ/ብ 1091፡ ብርጌድ-8 ንነ/ብ 1001፡ ብርጌድ 42 ብሩባ ደብዓት ጽዑቕ ደብዳብ ነፈርትን ዝተፈላለየ ከቢድ ብረትን ተጠቒሙ፡ መጀመርያ ኣብ ነ/ብ 1001፡ 1091 ንምቍጽጻር ከቢድ ፈተነ ገይሩ። ድሕሪኡ ነተን ካልኦት ቦታታት ንምሓዝ ዝገበሮ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ’ውን ዝኾነ ኣሳልጦ ከይረኸበሉ ፈተነታቱ ፈሺሉ። ዕለት 16/4/82 ኵነታት ሃዲኡ ውዒሉ። ካብ ክልቲኦም ተጻረርቲ ሓይልታት ዝተንቀሳቐሰ ኣይነበረን። ጸላኢ ኣብ ቦታኡ ኮይኑ ጥራይ ደብዳብ ከቢድ ብረት ይገብር ነበረ። ብዕለት 17/4/82 ኣሃዱታት ህ.ሰ. ኣብ ልዕሊ ብርጌዳት 93፡ 41 ጸላኢ ጸረ-መጥቃዕቲ ብምግባር ንነ/ብ 886 ሓዛ። ንሰራዊት ብርጌድ 93 እናኾብኮባ እግሪ-እግሩ ብምስዓብ’ውን ከብት ኮርቦነ፡ ቂላንን ደብረ-ወህርን ተቖጻጸረን። ብርጌድ 41 እውን ካብ ነ/ብ 1069፡ ነ/ብ 1051፡ ነ/ብ 927 ተደፊኡ ተኣልየ። በዚ ዕለት’ዚ፡ እቲ ኣብ ከባቢ ነ/ብ 700 ተጠባባቒ ዝነበረ ሜካናይዝድ ብርጌድ 32፡ ንሓገዝ ናብ ብርጌድ 41 ተንቀሳቐሰ። ንጽባሒቱ (ዕለት 18/4/82) ኩነታት ምስ ብርጌዳት 42፡ 32፡ ኣብ ነ/ብ 927፡ ነ/ብ 610፡ ነ/ብ 805፡ ነ/ብ 642፡ ነ/ብ 565፡ ምስ ብርጌድ 93 ድማ ኣብ ኣሃዱታት ህ.ሰ. ብዕለት 11/5/82 ኣብ ልዕሊ ብርጌድ 41 ጸረ-መጥቃዕቲ ኣካይደን ከቢድ ክሳራ ኣውሪደናሉ። እዚ ሓጺር ግዜ ዝወሰደ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ብርጌድ 41 ዝወረደ ክሳራ፡ ምዉታት 108፡ ቍሱላት 119 ነይሮሞ። ንጽባሒቱ ብርጌድ-6 ንነ/ብ 1091፡ ብርጌድ 42 ብሩባ ደብዓት፡ ብርጌድ-8 ንነ/ብ 1001 ፈቲኖም ፈሺሎም። ዕለት 13/5/82 እውን እዚ ፈተነ ተደጊሙ፣ ለውጢ ግን ኣይነበሮን። ክሳብ ከባቢታት ዕለት 18/5/82 ዝተፈላለዩ ማእከላይን ፈኲስን ፈተነታት ክገብር ቀንዩ። ግን፡ ኣብ ኩሉ ክሳራታቱ ተሰኪሙ’ዩ ዝምለስ ነይሩ። ሓይሊ ጸላኢ ናህሩ እናወድአ፡ ዓቕሙ እናማህመነ፡ ሞራልን ተስፋን ሰራዊቱን ሓለፍቱን ባይታ እናዘበጠ መጺኡ። ኩሉ የማነ-ጸጋም ዝተገብረ ሚሳይላት ምስ ራዳር ቦምባታት ዕጥቂ ሚግ 21፡ 23 ፈተነታት ስለ ዝተጸንቀቐን ዝተበገሰሉ ዕላማ ሸቶኡ ስለ ዘይወቕዐን፡ ካብ ደረጃ ምጥቃዕ ናብ ምክልኻል እናወረደ ከይዱ።", "char_count": 3689, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03008", "text": "ከምዚ ኢሉ እቲ ወራር እናተናውሐ ኣብ ዝኸደሉ ግዜ፡ ኣሃዱታት እዚ ውቃው እናተመናመና ስለ ዝኸዳ፡ እተን በርባዕተ ሻለቃ ዝቖማ ብርጌዳት ብሰለስተ ሻለቃታት፡ እተን ብሰለስተ ሻለቃታት ዝቖማ ከኣ ብክልተ ሻለቃ ክቖማ ተገደዳ። እዚ’ውን ንማለቱ ደኣ ብሻለቃታት ይጸውዓ’ምበር ዝነበረን ዓቕሚ ሰብ ካብ ናይ ሻምበል ንላዕሊ ዓቕሚ ኣይነበረንን። ከምዚ ኢሉ ድማ እቲ ሻድሻይ ወራር ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ናህሩ ብምጽንቃቕ ዝሒሉ ብዓወት ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ተዛዘመ። ጻዕቂ ፈንጂታት ኣጻዊዱ ዕርድታቱ ከደልድል ወጢኑ። ምስ’ዚ ናይ ምክልኻል መደቡ፡ ኣብ ኣተሓሕዛ ድፋዓት ክ/ጦር 19ን ሜካናይዝድ ብርጌድ 29 ካብዚ ግንባር ወጺአን ንግንባር ናቕፋ ተንቀሳቐሳ። ህ.ሰ.ሓ.ኤ. ነዚ ድኹም ሸነኻት ናይ ጸላኢ ድሕሪ ምግምጋም፡ ዝያዳ ንምድኻሙ ብዕለት 12/6/82 ካብ ከባቢ ሽግለት ክሳብ ዓላኬብ ንዝነበረ ጸላኢ ከጥቅዕን ክድምስስን መደብ ሒዙ ተበገሰ። ኣብዚ ዝተጠቕሰ ከባቢ ዝነበረ ዓቕሚ ጸላኢ ብርጌድ 121 እዩ። እዚ ብርጌድ’ዚ፡ ድሒሩ ናብዚ ግንባር ዝኣተወ፡ ካብ ሃረር ዝመጽአ ምሊሻ እዩ። ተመኩሮ ዘይነበሮ እኽብካብ ኮይኑ፡ ኣብ ፊት ቀጠርን ጉዋን ኣሲሩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ ምሉእ ሻድሻይ ወራር (ዘመቻ ቀይ ኮኮብ) ንእዚ ውቃው ዝገጠሞ ክሳራ፡ ዝሞቱ 4,255፡ ዝቖሰሉ 8,785፡ ዝተማረኹ 459፡ ዝኸድዑ፡ ናብ ህዝባዊ ግንባር ኢዶም ዝሃቡ 62 ነይሮም፣ ናብ ሱዳን ዝኸዱ ድማ 166 ነይሮም። መራሒ ሊብያ መዓመር ጋዳፊ’ውን ኣብ ጎድኒ ስርዓት ደርግ ንቦታ ብርጌድ 104 ተኪኡ ካብ ከባቢ ሽግለት ክሳብ ግራት ሒዙ ነይሩ። እዚ ብርጌድ፡ ኣብዚ ግንባር ካብ ዝኣቱ ገና ኢድ ህ.ግ. ኣይጠዓመን። ጠቕላላ ክሳራ ጸላኢ 13,727 ነይሩ። መኣረምታ፤ ኣብ ዓንቀጽ 12 ክፋል ናይ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ፡ እቲ ኣብ ተጋደልቲ’ምበር ኣብ ጸላኢ ዘይተዓጥቀ ክልተ ናይ 40 ሚ/ሜተር ብረት፡ “ካብ ተ.ሓ.ኤ. ዝተማረኸ እዩ” ምባል ጌጋ ኾይኑ፡ ብኻልእ መንገዲ ዝተረኽበ ኣጽዋር ናይቲ ውድብ ምዃኑ ንሕብር። ሓደ ካብ መድፍዓጂታት ብረት 40 ሚሊ ኮይኑ ዝተዋግአ፡ ተጋዳላይ ኣቤሰሎም ኣሚነ እውን መኣረምታ ልኢኹልና። ንተጋዳላይ ኣቤሰሎም ብስም ኣዳለውቲ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ-ትግርኛ ነመስግኖ። ካልእ፡ ኣብቲ እዋናት’ቲ ውቃው እዝ ኣብ ምጥርናፍ ክ/ጦራቱን ብርጌዳቱን ተጸሚዱሉ ዝነበረ ግዜ ኮይኑ፡ ክ/ጦር 15 ካብ ጸጋም ጠቕሊሉ ንየማን ከብል፣ ክ/ጦር 23 ድማ ብጸጋም ክኸውን ስለ ዝመደበ፡ ብርጌድ 32 ንብርጌድ 90 ንምቕያር ከባቢ ዓገት መጺኡ ነይሩ። እቲ ጸረ-መጥቃዕቲ ኸኣ፡ ቅድሚ’ዚ ምቅይያር’ዚ ብርጌድ 90 ኣብ ቦታኡ ኸሎን ብርጌድ 32 ክቕይር ምስ ከዶን ተፈጸመ። ስለ’ዚ እቲ ጸረ-መጥቃዕቲ ብድምር ኣብ ልዕሊ ሰለስተ ብርጌዳት’ዩ ተፈጺሙ። እቲ ናይ ጸረ-መጥቃዕቲ መደብ ከኣ ምሉእ ብምሉእ ተዓዊቱ። ጸላኢ ካብ ኩሉ ቦታታት ለቒቑ ከም ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል", "char_count": 1632, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03010", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ Total Eritrea Sh.Co.", "char_count": 88, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03021", "text": "ብሃንደበታዊ መስዋእቲ ብልቢ ነፍቅሮ ኣቦናን ሓውናን ተጋዳላይ ሳህለ ብርሃነ (ወዲ ብርሃነ) ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ዘቃበርኩምና፡ ገዛና መዓስከር ኣውገት ብምምልላስን፡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ብተሌፎንን ዘጸናናዕኩምና ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓልቲ ቤቱ ወይዘሮ ትምኒት ተኽለ (ኣኽበረት) ምስ ደቁን ምሉኣት ስድራ ቤቱን።", "char_count": 242, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03022", "text": "ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ወላዲትና ወ/ሮ ኣብረሀት በርሀ ገብረሄት፡ ብዓልቲ ቤቶም ንነፍ/ር መም/ ዘካርያስ ኣርኣያ ዕዋል፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ክሳብ ደቀምሓረ ደምበዛን ከይድኩም ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስ ዘጸናናዕኩምናን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብምድዋል ተኻፈልቲ ናይ ሓዘን ዝኾንኩምን፡ የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ደቃን መላእ ስድራቤትን", "char_count": 245, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03023", "text": "ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ኣዴናን ሓፍትናን ርግበ ኣስፍሃ ዘርኡ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ሬሳ ካብ ሽወደን ኣብ ምልኣኽ ኩልትናዊ ደገፍ ዝገበርኩምልና ቤ/ጽ/ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ሃገራት ስካንድናቭያን፡ ኤርትራውያን ተቐማጦ ዮቶቦርን ከባቢኣን፡ ኤረትራውያን ማሕበር ሽወደን (ኤማሽ)፡ ኤርትራዊ ማሕበር ኮምኒቲ ሰንተር ዮቶቦሪ፡ ኣብ ኣስመራ ሬሳ ኣብ ምቕባል ዝተሓባበርኩምና፡ ኣብ ዓዲ ሸለሙን ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምና፣ ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ከምዝዓጸና ንገልጽ። ደቃን ኣሕዋታን ምሉኣት ስድራቤትን ሓዳስ ኤርትራ 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.160", "char_count": 420, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03024", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ሸዊት ተኪኤ ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ምቾት ተኪኤ ብርሃነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን08/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰለሙን ሃብቶም ወልደስላሴ፡ ወለድና ሃብቶም ወልደስላሴ ሰንጋልን ዑቕባ ኣውዓሎም ሓጎስም ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ።", "char_count": 324, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03025", "text": "ኣማኑኤል ገብረሃዋርያት ሓጎስ፡ ብዓልቲ ቤተይ ምንያ ዮሴፍ ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። ኣቶ ኖህ ፋሲል መሓመድኑር፡ ኣደይ ሰናይት ኣስጎዶም በርሀ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ይቕረብ።", "char_count": 292, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03026", "text": "መሓመድ ስዒድ ማሕሙድ መሓመድዓሊ፡ ምባል ተሪፉ፡ ስዒድ ማሐሙድ መሓመድዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ከሳሲት ወ/ሮ ልዋም ኤፍሬም፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዓወት ፍስሃየ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን02/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቶኾምብያ ወ/ሮ ተበርህ ገብረሚካኤል መብራህቱ፡ ብዓል ቤተይ ሃብተ ተወልደ ዑቕባገርግስ ስለ ዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ራሄል መሓሪ በርሀ፡ ሓወይ ኢሳቕ መሓሪ በርሀ ስለዝተሰውአ፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/03/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ይቕረብ።", "char_count": 577, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03027", "text": "ዳዊት ክፍሉ ገብ/ሄር ምባል ተሪፉ፡ ሃኒባል ክፍሉ ገብረእግዚአብሄር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን08/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 111, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03028", "text": "1. ሃይለ ከበዶም ዘርእጊዮርጊስ 2. ኢትዮጵያ ጸጋይ ዓንደሚካኤል፡ ወድና ዳዊት ሃይለ ከበዶም ስለዝዓረፈ፡ ንሕና ወለዱ ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን02/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ይቕረብ። ዳዊት ገብረሂወት ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ኮኾብ ገብርሂወት ብርሃነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን07/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ገብረህይወት ገብረየሱስ መለስ፡ ስም ወላዲተይ ኣብርሃጽዮን ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ኣመተ ገብረኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ደበሰኣብ ገብረሂወት ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ደበሳይ ብረሂወት ብርሃነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን07/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቅድስቲ ጊላዝጊ ትካቦ፡ ኣደይ ለምለም ኪዳነ ብርሃነ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ይቕረብ።", "char_count": 612, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03029", "text": "ሚዛን ሚኪኤል፡ ኣደይ ንጽሃ በራኺ ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ መሓመድ ዮሱፍ ዓሊ፡ ተኸሳሲ ዓቭደልቃድር መሓመድ ሓሰን፡ ብዕለት 25/03/2013 ዓ/ም ማኪና ቁ/ሰሌዳ ERI.02191 ቁ/ቻሲ HI75 ሓድሽ ቁ/ ሰሌዳ ERI.C 5508 ተኸሳሲ ተመዝጊቡ፡ መኪና ሸይጡለይ፡ እንተኾነ ስም ዋንነት ስለ ዘየመሓላለፈለይ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ፍትሓዊ ሰመረ ናይዝጊ ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊ ሰመረ ናይዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን08/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ማሕበር ወነንቲ ኣውቶቡሳት ዓወት፡ ንዕለት 09/03/2026 ሰዓት 8፡00 ቅ/ቀ ብዛዕባ ማሕበርና ኣገዳሲ ኣኼባ ስለዘለና፡ ኩሉኹም ኣባላት ማሕበር ኣብ ቀጽሪ ዕዳጋ ሓሙስ ዝርከብ ክለብ ማሕበር ክትርከቡ ብጥብቂ ንሕብር። ዝኾነ ኣባል ካብ ኣኼባ ምትራፍ ኣይፍቀድን፣ ንዝመሓላለፍ ውሳነ በቶም ዝተረኽቡ ይውሰን። ኣብዚ ኣኼባ ዘይተረኽበ ኣባል፡ ንዝመጽእ ሕቶ ሓላፍነት የብልናን። ቦርድ ማሕበር ዓወት", "char_count": 625, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03030", "text": "ምምሕዳር ዞባ ማእከል ዘለዎ ማእከል ስርዓተ ሓበሬታ ትሕተ ቅርጺ ናይ ሰርቨርን ኔትወርክን ስርዓታት (systems) ምጽጋንን ምምሕያሽን (Maintenance. Troubleshooting. Security. Updating and Upgrading) ኣገልግሎት ከምኡ’ውን ምንጋፍ፡ ምጽራይን ምጽጋንን ኮምፕዩተራት ንክልተ ዓመት ኣገልግሎት ክህቡ ዝኽእሉ ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ረቛሒታት፦ 1. ተጫረትቲ፡ ዝተሓደሰ ናይ ዓመተ 2025 ቅዳሕ ዋኒን የቕርቡ። 2. ተጫረትቲ መኽበሪ ጨረታ ናቕፋ 30,000.00 (ሰላሳ ሽሕ) ብC.P.O ወይ ብCheque የትሕዙ። 3. ተጫረትቲ፡ ቅጥዒ ሰነድ ዝምለኦ ዝርዝር ሓበሬታ 100.00 ናቕፋ ከፊሎም ካብ ቤ/ጽ ቁ.36 ይወስዱ። 4. ተጫረትቲ፡ ንትሕዝቶ ጨረታ ዝገልጽ ዝርዝር ሓበሬታ ዝሓዘ ሰነድ ካብ ቤ/ጽ ቁ/36 ይወስዱ። 5. ተጫረትቲ ክህቡዎ ንዝኽእሉ ኣገልግሎት፡ ብመሰረት ዝተዳለወ ቅጥዒ መቕረቢ ጨረታ ብኮምፕዩተር ዝተጻሕፈ ሓበሬታ ብዝርዝር የቕርቡ። 6. ተጫረትቲ፡ ብተወሳኺ፡ ነቲ ኣብ ቅጥዒ መወዳደሪ ጨረታ ዝተዘርዘረ ዝወሃብ ኣገልግሎት፡ ንኣተገባብራኡን ክዉንነቱን ምሉእ ስእሊ ብዝህቡ ኣገባብ ንበይኑ መብርሂታት ኣዳልዮም የቕርቡ። 7. ተጫረትቲ፡ ነቲ ተጠቒሱ ዘሎ ሞያ ዝሰርሑሉ ተመኩሮታት ዝገልጽ መረጋገጺ ብቕዓት ስራሕ ብጽሑፍ የቕርቡ። 8. ተጫረትቲ፡ ዝመልእዎ ሰነድ ጨረታ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ኣሃዱ ዕድጊ ክፍሊ ቁጽሪ 36 ኣብ ሳንዱቕ ጨረታ የእትዉ። 9. ተጫረትቲ፡ ንህልው ትሕተ ቅርጺ ክድርዕ ወይ ናብ ዝማዕበለ ከሰጋግር ዝኽእል ሓደስቲ ኣገልግሎታትን (New Features) ንድፍታትን (New Designs) ምልላይ/ምትእትታው ከቕርቡ ይኽእሉ። 10. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ን10 ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ኣብታ ትቕጽል ናይ ስራሕ መዓልቲ ሰዓት 09፡45 ቅ/ቀ ሳንዱቕ ጨረታ ይዕጾ። ኣብታ ዕለት ልክዕ ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ኣብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽቡሉ ሳንዱቕ ጨረታ ይኽፈት። N.B ንህልው ማእከል ስርዓት ሓበሬታ ከጎልብት ወይ’ውን ካብ ዘለዎ ንላዕሊ ከማዕብል ዝኽእል ሓሳባት ምቕራብ፡ ኣካዳምማዊ ብቕዓት፡ ተመኩሮን ድሕረ-ባይታ ኣቕረብቱን፡ ግብራውነቱን ትካልና ዝያዳ ግምት ከምዝህቦ ንሕብር። ምምሕዳር ዞባ ማእከል ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ነዚ ጨረታ ብኸፊል ወይ ብምሉእ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ምምሕዳር ዞባ ማእከል ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዑ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን06/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሮቤል ሃብቶም ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ሃኒ ሃብቶም ብርሃነ፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን06/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብስም ሃብቶም ፍስሓጼን ተወልደ ዝተመዝገበ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከባቢ/ዚፕኮድ ኣባሻውል 1A132 ቁ.ፓርሰል ASP 00049958 መለለይ ገዛ ASD 00044829 ኣብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ብንብረት ቁ.መዝገበ 5491/2017 ብዕለት 13/02/2017 ተመዝጊቡ ዝተረጋገጸ ገዛ፡ ስፍሓቱ 44.00 ት/ሜትር ቀንዲ ክፍሊ 2፤ 1 ክሽነ 1 ዓይኒ ምድሪ ዘለዎ ካብ ኣቶ ሃብቶም ፍስሓጼንን ወ/ሮ ሩታ መስፍንን ስለ ዝዓደግክዎ፡ ስም ዋንነት ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ ኣንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ምጽላል ነጸረኣብ ካሕሱ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ኣብ ዞባ 01 ምም/01 ዞን 02 ፕሎት 09 ዝርከብ፡ ብስም ኣቶ ተኽለእዝጊ ዑቕባዝጊ ብርሃነ ናይ ዝተመዝገበ ገዛይ መረጋገጺ ናይ ዋንነት ሰነዳት/ሊዝ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ሒዘዮ ወይ ረኺበዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴለፎን 07165905 (ኣቶ መንግስትኣብ ገብረእግዝኣብሄር) ኢልኩም ክትሕብሩኒ፣ እንተዘይኮይኑ ግን ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት መተካእታ ክሓትት ምዃነይ አፍልጥ። ኣቶ ተኽልዝጊ ዑቕባዝጊ ብርሃነ ወኪል ኣቶ መንግስትኣብ ገብረእግዚኣብሄር ብስም ዮናስ ብርሃነ መኮነን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00038471 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ኦምሓጀር ቁ.ገዛ 11 ዝርከብ ናይ ቤት ቁርሲ ትካለይ፡ ንኣቶ መርሃዊ ገብረዝጊ ይሕደጎ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና-ቁ/ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ዮናስ ብርሃነ መኮነን ሕጋዊ ወኪል ቴድሮስ ብርሃነ መኮነን ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ጎዳይፍ ፕሎት 100 587 ቁ.ፓርሰል ዞን ASP00021367 1A714 ጎደና ተጋደልቲ ዝርከብ ገዛ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታዮ ብንብረት ቁጽሪ ምዝገባ 8768/25 ካብ ኣዴና ነ/ሄሪት ኢላርያ በይን ገብረ +3 ብውርሲ ዝረኸብናዮ ገዛ፡ ብዝፈጸምናዮ ምቅሊት፡ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ፡ ናብ ቤት ጽሕፍት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ኣቶ ስዩም ተወልደብርሃን ደብረጽዮን +3 ብስም BSRAT P.L.C ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00041575 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ሓማሴን ቁ.ገዛ 29 ዝርከብ ናይ ቤት ቁርሲ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ሮዚና ንጉሰ ሚኒሊክ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ትራቨሎ ጎደና ሩባ ሓዳስ ቁ.ገዛ-- ካብ ዕለት 01/02/2026 ክሳብ 31/02/2031 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣካያዲ ስራሕ ዮናስ ተስፋገርግስ ሕጋዊ ወኪል ሃብቶም ሓይሎም ባሪኡ ብስም ምኪኤል ቁርባን ዓዋተ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን KEL00004693 ዝዀነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ሆቴል (JIO) ትካለይ፡ ንኣቶ/ወር/ ስምረት ካሕሳይ፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልታት፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኰይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከም ዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ምኪኤል ቁርባን ዓዋተ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 8", "char_count": 4077, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03031", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Street, No. 178, House No. 16 Gejeret, P.O. Box 10688", "char_count": 153, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03034", "text": "• Able to coach & mentor national workforce General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Indefinite Period  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.160 ዋዲሎ - መግለጺ ጽባቐ ብሄረ ራሻይዳ ዋዲሎ - መግለጺ ጽባቐ ብሄረ ራሻይዳ ማርታ ክብሮም ኣንፈት ጉዕዞና፡ ንጽባቐን ባህላዊ ኣነባብራን ብሄራ ራሻይዳ ንምዕዛብ ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ንኡስ ዞባ ሽዕብ ናብ እትርከብ ምምሕዳር ከባቢ ዋዲሎ እዩ ነይሩ። ምቕሉል ኣቀባብላ ህዝቢ ናይቲ ምምሕዳር ሓደ ካብቲ ንኣቓልቦና ዝሰሓበ እዩ ነይሩ። ምኽንያት መምጽኢና ምስ ሓበርናዮም ድማ ዓበይቲ ዓዲ ዋዲሎ ንኹሉ እንሓቶ ንኽምልሱ ኣብ ዙርያና ኮፍ ብምባል ክብሪ ኣርእዮምና። ቅዲ ኣነባብራን ባህልን ብሄረ ራሻይዳ ሓደ ካብቲ ንጽባቐን ብዙሕነትን ብሄራትና ዝገልጽ እዩ። ብሄረ ራሻይዳ ቅድሚ ኣስታት 150 ዓመታት ካብ ዓዲ ዓረብ ናብ ኤርትራ ከም ዝመጽኡ እዮም ሰነዳት ታሪኽ ዝሕብሩ። መብዛሕትኦም እዞም ሕብረተሰብ፡ ኣብ ከተማታት፡ ዓድታታን ቊሽታትን ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት እናኣካየዱ መነባብሮኦም ይመርሑ። ብዛዕባ’ዚ ምስ ገለ ዓበይቲ ዓዲ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ዋዲሎ ዘካየድናዮ ዕላል ናባኹም ነብሎ ሰናይ ንባብ። ብዙሕ ጸወታታት እዩ ዝጽወት። ገለ ካብኡ፡ ዘሪብ - ብሴፍ ዝጽወት እዩ። ‘ሩፍሓን’ ዝበሃል ሳዕስዒት እውን ይስዕስዑ’ዮም። ‘መቅጡፍ’ ዝበሃል ካልእ መሳጢ ጸወታ’ውን ኣለዎም። ኣብ ባህሊ ራሻይዳ፡ ወዲ ይኹን ጓል፡ ህጻን ድሕሪ ምውላዱ፡ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእካ ወይ መጻእኪ ዝግበር ኣቀባብላ ኣሎ። ወዲ ተባዕታይ ኣብቲ ብሄር ሓላፍነት ዝስከም ምስ ተመርዓወ ጥራይ ኮይኑ፡ ካብዚ ንደሓር ሓላፍነት ሓዳሩ ተሰኪሙ ቤቱ ክኣሊ ይጅምር። ብዘይካ’ዚ ኣብ’ቲ ብሄር፡ ወዲ ንዝመረጻ ጓል ክምርዖ መሰል ኣለዎ። ጓል’ውን ብተመሳሳሊ ምስ ዘይመረጸቶ ወዲ ክትነብር ኣይትግደድን እያ። ኣብ ግዜ መርዓ፡ ስርዓተ ገዝሚ ስድራ እንዳ ወዲ’ዮም ንስድራ ጓል ዘግዝሙ። እቲ ዝወሃብ ገዝሚ ብመልክዕ ገንዘብ፡ ኣግማል ወይ ካልኦት ጥሪት ክኸውን ይኽእል። ቅድሚ ገለ ዓመታት፡ ቀንዲ ዝወሃብ ዝነበረ ገዝሚ - ገመል እኳ እንተ ነበረ፡ ሎሚ ግና ንሱ ተሪፉ ብዓይነት ገንዘብ እዩ ዝወሃብ። ፈለማ ዘዘራረብናዮ፡ ዓቢ ዓዲ፡ ዓግል ዓብደላ ዓግል እዩ። ኣቶ ዓግል፡ ናብዚ ሕጂ ዝነብሩሉ ዘለዉ ዋዲሎ ክመጽኡ ከለዉ፡ ጥራይ ኢዶም እዮም መጺኦም። ኣብዚ ዝተጠቕሰ ቦታ ክሰፍሩ ምስ ጀመሩ፡ ፈለማ ጥሪት ከፋርዩ ጀሚሮም። ኣግማልን ኣጣልን ድማ ብሄረ ራሻይዳ ዝውንኑወን ጥሪት’የን። ቀስ ብቐስ ምስ ግዜ ከኣ፡ ንንጥፈታት ጉስነት ንግድን ሕርሻን ወሲኾም ህይወቶም ይመርሑ ምህላዎም ኣረዲኡ። ብሄረ ራሻይዳ ቀንዲ ዝውንኑዎም ኣግማልን ኣጣልን ካብ ጥሪት፡ ካብ ዝዘርእዎም ብርጭቕ ካብ ፍሩታ፡ ብልቱግን መሸላን ድማ ካብ ኣእካል ክጥቀሱ ይኽእሉ። ኣብ ጽንብል መርዓ፡ ወዲ ብፍሉይ ዝኽደኖ ክዳን የለን። ጓል ግና ብዘይካ‘ቲ ትኽደኖ ንብሄራ ዘንጸባርቕ ባህላዊ ክዳውንቲ፡ ካብ ወርቂ ዝተሰርሐ ስልማት’ውን ትገብር። ሓንቲ ጓል ቅድሚ መርዓኣ ትገብሮን ድሕሪ ምምርዓዋ ትገብሮን መሸፈኒ ኣፍንጫ ዝተፈላለየ እዩ። ቅድሚ ምምርዓዋ ትገብሮ መሸፈኒ ‘መንገብ’ ዝበሃል ኮይኑ፡ ብዓቐን ቍሩብ ንእስ ዝበለ ወይ ንገለ ክፋል ገጻ ዘርኢ እዩ። ኣብ ግዜ መርዓኣን ድሕሪኡን ትገብሮ ድማ፡ ‘ልታም’ ይበሃል። ልታም፡ ብዓቐን ዕብይ ዝበለን ዘለል ዝብል ክሳብ ታሕቲ ዝወርድ እዩ። ነዚ ጸወታ ኣብ ዘካይዱሉ፡ በብ30 ሰባት ኣብ ክልተ ጒጅለ ብምዃን ዝተፈላለዩ ነቲ ጽንብል ዝገልጹ ደርፍታት እናደረፉ ይጻወቱን ይዘናግዑን። ደቂ ኣንስትዮ ግና ኣብ ግዜ ጽንብል ዝኾነ ጸወታ ኣይጻወታን እየን። ንመርዓት ህያባት ሒዘን ብምኻድ፡ ዝተፈለለዩ ዕላላት ብምልዓል ይዘናግዓ። ኣቶ ዓግል ኣብ ሓበሬታኡ፡ ናብ ንጥፈታት ንግዲ ክጽንበሩን ኣምር ንግዲ ክህልዎምን ኣብ ከባቢኦም ዝነብር ዝነበረ ካልእ ህዝቢ ዕዙዝ ግደ ከምዝነበሮ ድማ’ዩ ኣውጊዑና። ኣብ ውራይ መርዓ ብሄረ ራሻይዳ፡ ንሕሩድ ብዝምልከት፡ ኣጣል ብብዝሒ ይሕረዳ። ንዝስተ ዝምልከት ከኣ፡ እቲ ዝዳሎ ዓሲርን ቡንን እዩ። መርዓት፡ ኣብ ኣፍንጫ ዝስቆር፡ ‘ዝማም’ ዝበሃል ስልማት ወርቂ፡ ኣብ ክሳድ ዝንጥልጠል - መኽነጋ፡ ኣብ ኢድ ዝውደ - ክሳብ 10 ዝበጽሕ ቆሽ (በናጅር) ድማ ትገብር። ግዜ ሕጽኖት መርዓውቲ ብሄረ ራሻይዳ፡ ሸውዓተ መዓልቲ ጥራይ እየን። ኣብዚአን እውን እንተኾነ ብሕልፊ መርዓዊ፡ መርዓዊ ኮይኑ ኮፍ ኣይብልን እዩ። ዝኾነ ስራሕ ወይ ካልእ ንጥፈት ምስ ዝርከብ፡ ካብ መሐጸኒት ገዛኡ ወጺኡ ኣብቲ ዘጋጠመ ክሳተፍ ይኽእል። ሕጽኖት ኣብ ስድራ እንዳ ጓል እዩ ዝካየድ። ሕጽኖት ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ሰብኣይ ንሰበይቱ ብቐጥታ ናብ ቤቱ ኣይወስዳን። ኣብዚ ብሄር፡ ጓል ልዕሊ 20 ዓመት እያ ትምርዖ። ኣብዚ እቲ ዘኹርዓካ ነገር፡ ትሕቲ ዕድመ ክትምርዖ ልሙድ ኣይኮነን ብመሰረት ሓበሬታ ኣቶ ዓግል። ኣባጽሕ (እኹላት) ደቂ ኣንስትዮ ናይቲ ብሄር ዘይገብራኦ፡ ቈልዑ ደቂ ኣንስትዮ ናይቲ ብሄር ግና ዝገብርኦ፡ ‘ኸርሳን’ ዝበሃል ስልማት እዝኒ ኣሎ። ኣብ ግዜ ሕጽኖት ሓንቲ ገዛ ናይቲ ብሄር ኣብ ክልተ ትምቀል። ውሽጢ መደቀሲ ናይ መርዓውቲ ኣብ ግዜ መርዓ፡ ብደቂ ተባዕትዮ ኣቶ ዓጊል ዓብደላ ዓጊል ዝስራሕ ኮይኑ፡ ‘መጣራ’ ይበሃል። እዚ ቴንዳ ዘርጊሕካ ብዝሽከል ዕንጸይቲ ድማ ይግተር። ብውሽጡ ኸኣ ካብ ቊሪ ንምክልኻል ብሕብርታት ዘጌጸ መጋረጃታት ይግበረሉ። ኣብ መሬት ዝግበር ምንጻፍ፡ ‘በጣኒ’ ይበሃል። ንኩነታት ኣፈታትሓ ግርጭት ኣብቲ ብሄር ኣመልኪቶም ነበርቲ ዋዲሎ ከምዚ ብምባል ይገልጽዎ። ኣብ መንጎ ክልተ ሰባት ባእሲ ምስ ዘጋጥም፡ ስድራ በዳሊ ሓንቲ ሸምጋሊት ጒጅለ ብምቛም ናብ ስድራ ተበዳሊ ይኸዱ። እዚ መስርሕ፡ ‘ገጽ ሃበና’ ይበሃል። እዚ ድማ ንኹሉ እንብሎ ስምዑና ወይ ተቐበሉና ማለት እዩ። ድሕሪ’ዚ፡ ተበዳሊ ንኽሓስብ ካብ 6 ክሳብ 10 መዓልታት ዕድል ይወሃቦ። ክኸውን ከሎ፡ እቲ ሓደ ድማ መቐበሊ ኣጋይሽ ይኸውን። ንብረት መርዓውቲ ኩሉ - ድስቲ፡ ኣቚሑት ቡንን ካልእ ንብረትን ኣብ ውሽጣዊ ክፋል ናይታ ገዛ እዩ ዝቕመጥ። ገለ ካብ ጸወታታት ብሄረ ራሻይዳ ገለ ካብ ጸወታታት ብሄረ ራሻይዳ እታ ሽማግለ ዕርቂ ከኣ፡ ነቲ ጒዳይ ብምርኣይ፡ ብሰላማዊ መገዲ ከም ዝፍታሕ ናይ ምግባር ሓላፍነት ኣለዋ። ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ድሕሪ ምምርዓዋ ቀዳሞት ክልተ ቈልዑ ክሳብ ትወልድ ኣብ እንዳ ስድራኣ እያ ትጸንሕ። ድሕሪ’ዚ ግና ሓዳራ ትወጽእ። ሳልሳይ ቈልዓ ክትወልድ ነፍሰ ጾር ኣብ እትኾነሉ ግና ወላዲታ ናብ ገዛ ጓላ ብምኻድ፡ ንሓንቲ ሓራስ ዝግበር ክንክን ትገብረላን ተልዕላን። ኣብዚ ጒዳይ፡ ተበዳሊ ምናልባት ኣይዕረቕን ምስ ዝብል፡ መቕጻዕቲ 40 ሽሕ ናቕፋ ንበዳሊ ክኸፍል ይግደድ። እንተኾነ እቶም ኣቦታት ከምዚ ተርእዮ ብዙሕ ከም ዘየጋጥምን ካብ ኣቦታቶም ብዝወረስዎ ባህሊ፡ ጒዳዮም ብዕርቂን ሰላማዊ መገድን ናይ ምፍታሕ ልማድ ከም ዘለዎምን እዮም ገሊጾምልና። ባህላዊ ገዛ ራሻይዳ ካብ ጸምሪ ብዝስራሕ ቴንዳ ዝዳሎ፡ ‘ቤተ ሸዓር’ ዝበሃል እዩ ነይሩ። ሎሚ ግና እዚ እናተረፈ እዩ ከይዱ። ሎሚ ዝሰርሕዎ ገዛ ብቴንዳ መሳሊ ሓዳስ ኤርትራ 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.160 ሄለን መኸታ ሄለን መኸታ", "char_count": 5079, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 10}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03035", "text": "ኣብ ሓደ ስድራቤት ተወሊዶም ዝዓበዩ ኣሕዋት፡ ካብ ዝፈላልዮም ጕዳይ ዘቀራርቦም ይበዝሕ፣ እንተኾነ ምሉእ ብምሉእ ሓደ ዓይነት ባህሪ ዘሎዎም ኣሕዋት ኣይንረክብን። እቶም ብደጋዊ ምስሊ ክትፈላልዮም ዘይትኽእል ሕደ ማንታ (ኣይደንቲካል ትዊን) ከይተረፉ ሓደ ዓይነት ባህሪ የብሎምን። “ኣብ ገዛ፡ ሓደ ካብ ብሱል ጥረ ኣይሰኣንን እዩ፡” “ማህጸን ኣደ ጕራምራ፡” ወዘተ፡ ዝብል ኣበሃህላ ኣብ መንጐ ኣሕዋት ዝተጋነነ ፍልልያት’ውን ክረአ ከም ዝኽእል ዘረድእ እዩ። ነዚ ፍልልያት ዝጸሉ ረቛሒታት ብድብድቡ፡ ኣተዓባብያ፡ ኣከባብያዊ ጽልዋ፡ ተወርሶን ካልእን እናበልና፡ ካብ ነብስና ከነርሕቖን ከነተዓባብዮን ነረአ ኢና። ምዕባለኣዊ ስነ ኣእምሮ እተጽንዕ ክርስቲን ኣዳምስ፡ ነዚ ፍልልያት ኣብ ሰለስተ ምድብ መቓቒላ ክትርእዮ ፈቲና ኣላ። እዚ ፍልልያት ዘበግስ ረቛሒታት ከኣ ዝያዳ ናብ ውልቀ ሰብ ወይ ወለዲ ከም ዝቐርብ ተረድእ። እዛ ምህርቲ ምዕባለኣዊ ስነ ኣእምሮ ዘቕረበቶ ነጥብታት፥ ኣብ ሓደ ስድራቤት ተወሊዶም ዝዓበዩ ኣሕዋት ባህሮም ስለምንታይ ኣብ ሓደ ስድራቤት ተወሊዶም ዝዓበዩ ኣሕዋት ባህሮም ስለምንታይ ዝተፈላለየ ይኸውን፧ ዝተፈላለየ ይኸውን፧ እቲ ፍልልይ እናዓበየ ክኸይድ ይኽእል። ወይ’ውን ተዓቢጡ ጸኒሑ ምስ ጎበዙ ክቕልቀል ይኽእል። ውሽጣውን ፍልልይ ከም ዘሎ ንፈልጥ ኢና። ኣብ ግዜ ሕርሲ ዝፍጠር ፍልልይ’ውን ኣሎ። እቶም ብንቡርን ኣብ ዝግባእ ግዜኦም ዝውለዱ ህጻናት ካብቶም ኣብ እዋን ጥንሲ፡ ሕርሲን ድሕሪ ሕርሲን ጥዕናዊ ብድሆታት ዘጓንፎም ህጻናት ዝትፈልየ ባህሪ ከማዕብሉ ይኽእሉ እዮም። ኣብዚ ዝተጠቕሰ እዋን’ዚ ዘጓንፍ ጥዕናዊ ብድሆ ዋላ ድኣ ብሕክናዊ ረድኤት ክመሓየሽ ይኽኣል፡ ነቲ ስነ ኣእምሮኣውን ባህርያውን ማህሰይቲ ግን ግቡእ ኣድህቦን ክንክንን ስለ ዘይግበረሉ 2- ብወለዲ ዝፍጠር ፍልልይ 2- ብወለዲ ዝፍጠር ፍልልይ ኣብ ባህልና ወላዲ ኣይክሰስን’ዩ ደኣ እምበር፡ ኣብ ደቆም ኣድልዎ፡ ምሽራውን ምዝራይን ዘርእዩ ወለድስ ኣለዉ። ዝበዝሑ ወለዲ፡ ነዚ ተግባር ከይተረድኦም ዝገብርዎ’ኳ እንተኾኑ ከስዕቦ ዝኽእል ሳዕቤን ተረዲኦም ኣብ ክንዲ ምእራም፡ ምኽኒት እናኣምጽኡ ይቕጽልዎ 1- ምስ ጥንስን ሕርሲን 1- ምስ ጥንስን ሕርሲን ዝፍጠር ፍልልይ ዝፍጠር ፍልልይ ምስ ህጻን ዝፍጠር፡ ማለት ብተወርሶ ዝሰጋገር፡ ደጋውን", "char_count": 1280, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03036", "text": "እንውለድ እዩ። ባህሪ ግን ከምቲ ብተወርሶ ጥራይ ዝወሃበና ካልእ ትዕድልቲ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኣካባብያዊ ጽልዋ ብኸፊል ወይ ብምልኣት ክጸልዎ ስለ ዝኽእል እዩ። ተወርሶኣውን ኣባብያውን ጽልዋ ዘይብሉ ወይ ሓደኡ ጥራይ ዝምስርቶ ባህሪ ሰብ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣል። ኣከባያዊ ጽልዋ፡ ክነወገድ ክንብል፡ ንሓደ ዝተወልደ ህጻን ኣብ ሓደ ዕጽው ኣከባቢ እንተ ኣዕቢናዮ፡ እቲ ብተወርሶ ዝተዓደሎ ክእለት ካብ ምዕባይ ንድርቶ እምበር፡ እወታዊ ውጽኢት ኣይርከቦን እዩ። ንኣብነት፥ ሓደ ተመራማሪ ስነ ቋንቋ፡ ቈልዓ ካብ ካልእ ሰብ ተፈልዩ ምስ ዝዓቢ እንታይ ዓይነት ቋንቋ ከማዕብል ይኽእል ንምጽናዕ፡ ንጓሉ ክሳዕ ጓል ሽዱሽተ ዓመት ትኸውን ኣብ ሓደ ገዛ ንበይና ዓጽዩ ኣዕበያ። እታ ቈልዓ ግን ኣንጻር ትጽቢቱ፡ ዝኾነ ዘረባ ዘይትዛረብ ‘በሃብ’ ኮነት እምበር ናታ ቋንቋ ከተማዕብልስ ኣይከኣለትን። ስለዚ፡ ባህሪን ካልእ ተፈጥሮኣዊ ትዕድልትን ሰብ፡ ብዘይ ጽልዋ ኣከባቢ ክዓቢ ከም ዘይክእል ክንርዳእ ንኽእል። ባህሪ፡ እቲ ብተወርሶ ዝመሓላለፍ ጂንን ኣከባብያዊ ጽልዋን ዝምዕብል እንተ ኮይኑ ንምንታይ ደኣ ሕደ ማንታ (ኣደንቲካል ትዊን) ቈልዑ ተመሳሳሊ ባህሪ ዘይህልዎም፧ ሰባት ኣደንጽወቲ ፍጥረት ኢና። ዘደንቕ ውልቃውን ባህላውን ዝተወሳሰበ ስርዓት ክንሃንጽ እናኸኣልና፡ ኣብ ገለ እዋን ዘይርትዓዊ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ ኣፍንጫ ዘይርሕቕ ኣጠማምታ ዝዓብለሎ ውሳነ ብውሳን ንነብስናን ንኻልኦትን ክንሃሲ ንረአ። ፍቕሪ፡ እወታዊ ኣተሓሳስባ፡ ተስፋን ካልእ መንፈሳውን ስነ ኣእምሮኣውን ምልኣት ክፈጥር ዝኽእል ስምዒትን ናይ ኣተሓሳስባ ብቕዓትን ከነመንጩ እናኸኣልና ብጸቕጢ ኣእምሮ፡ ወጥርን ቅዛነትን ነብስና ኣብ ዘይውጻ ማሕዩር ንኸታ። ንመትከል፡ ክብሪ፡ መንነትን ባህልን ልዑል ሚዛን ብምሃብ ክንቃለሰሉ ጸኒሕና፡ ብውልቃዊ ስምዒትን ስሰዐን ዓዊርና ኣንጻር’ቲ እንኣምነሉ መገዲ ክንጓዓዝ ንጅምር። ጣቋ ዘይብሉን ደቂቕን ጕዳያት እናዘከርና፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ጕዳይ ግን ንርስዕ። እዚ ክልተ ዘይቀራረብ ባህርያት፡ መጠኑ ይበዝሕን ይውሕድን እምበር ኣብ ሓደ ሰብ ንረኽቦ እዩ። ንምዃኑ ባህሪ ሰብ ካበይ እዩ ዝፍጠር፧ ዘሎና ብባህርያት ብተወርሶ ድዩ ወይስ ብኣካብያዊ ጽልዋ’ዩ ዝፍጠር፧ ባህሪ ሰብ፡ ልክዕ ከምቲ ካልእ ብተወርሶ ዝሰጋገርን (ደጋዊ መልክዕ፡ ዓይነት ደም፡ ኣካላዊ መዛርዕ፡ ሕብሪ ዓይኒ፡ ዓይነት ጸጕሪ…) ምስ ተወለድና ሒዝናዮ ተማሃሪት መባእታ ደረጃ እንከለኹ፡ ብቤት ትምህርቲ ደረጃ ናይ ፊልም ምርኢት ከም ንሳተፍ ይግበር ነይሩ። ብርክት ዝበላ ፊልምታት፡ ኣብ ሲነማ ኢምፔሮ ኣቲና ክንዕዘብ ይዝከረኒ። ካብ ኩለን ዝተዓዘብኩወን ፊልምታት ግን እታ ናይ ክልተ ማናቱ ኣሕዋት እተዘንቱ “ቶምን ቶማስን” ዘርእስታ ፊልም ክሳዕ ሕጂ እዝክራ። እታ ፊልም፡ ብሰንኪ ማሕበረ ቁጠባዊ ጸገም ተፈላልዩም ክዓብዩ ዝተገደዱ ሕደ ማንታ (ኣይደንቲካል ትዊን) ዝኾኑ ኣሕዋት፡ እተዘንቱ እያ ነይራ። እቶም ሕደ ማንታ ካብ ህጻንነቶም ኣትሒዞም፡ ኣብ ዝተፈላለየ፤ ከተማ፡ ማሕበረ-ቁጠባዊ መነባብሮን ስድራቤትን እዮም ዓብዮም። እቲ ሓደ ኣብ እንዳ ዘኽታማት፡ እቲ ካልኣይ ከኣ ሃፍታማት ስድራ ክኣልይዎ ወሰድዎ። ክልተኦም ዝተፈላለየ ባህሪ ነይርዎም። እተኾነ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ እንከለዉ ዝስምዖም ሓደ ዓይነት ስምዒት ነይሩ፣ እቲ ሓደ እንተ ተጸፊዑ እቲ ካልእ ዘይተጸፍዐ ክነሱ የቐንዝዎ ነበረ። እቲ ሓደ እንተ ወዲቑ እቲ ሓደ’ውን ተመሳሳሊ ማህሰይቲ ይወርዶ ነበረ። ብሰንኪ እዛ ኣዝያ ኣዛናይት ናይ ቈልዑ ፊልም፡ ኣብ ማናቱን ባህርያቶምን ዝነበረኒ መረዳእታን ንምጽንዖም ዝነበረኒ ተምሳጥን ወሲኹ እዩ። ሓቀኛ ዛንታ ስለ 3- ብስድራቤት ደረጃ 3- ብስድራቤት ደረጃ ዝፍጠር ፍልልይ ዝፍጠር ፍልልይ ጽቡቕ ዕድል ኮይኑ ኣብ ሕብረትሰብና ቈልዓ ኣብ ውሽጢ ማሙቕ ወለዲ፡ ጎረባብቲ፡ መላእ ስድራቤትን ሕብረተሰብን’ዩ ዝዓቢ። እዚ ዕድል፡ ቈልዓ፡ ብሃብታም ባህልን ምሉእ ኣድህቦን ክዓቢ የኽእል። ይኹን እምበር፡ ንደቅና ካብ ሕማቕ ኣጋጣሚታት ምሉእ ብምሉእ ክንዕቅቦም ኣይንኽእል ኢና። እዚ ዓቢ መኣዲ ክብርታትን ልምድታትን ዝኾነ ስድራቤት’ውን ኣብ ገለ ግዜ ኣሉታዊ ጽልዋ ከስዕብ ይኽእል። ንኣብነት፥ ኣብ ውሽጢ ስድራቤት ዝፍጠር ምግርጫውን ፍሕፍሕን ኣብ ባህሪ ቈልዓ፡ ዓቢን ንምምእዛኑ ኣሸጋርን ዝኾነ ጽልዋ ከሕድር ይኽእል። ማሕበረ ቁጠባዊ ምቅይያር’ውን ነብሱ ዝኸኣለ ፍልልያት ኣብ ባህሪ ከስዕብ ይኽእል። ምዃኖም ግን የተሓሳስበካ እዩ። እዚ ናይ ኣተዓባብያ ፍልልይ፡ ካብ ውልቃዊ ሓሊፉ ሳዕቤኑ ኣብ መላእ ሕብረትሰብ ክረአ ይኽእል እዩ። ንኣብነት ኣብ ሕብረተሰብና ዘሎ ኣድልዎ ኣብ መንጎ ደቂ ኣንስትዮ ደቂ ተባዕትዮ፡ ካብ ኣተዓባብያ ወለዲ ዝብገስ እዩ። ብተወሳኺ፡ ወዲ ክወልዱ እናተጸበዩ ጓል እንተ ወሊዶም ወይ’ውን ብኣንጻሩ ጓል ክወልዱ እናተመነዩ ወዲ እንተ ወሊዶም ዝፍጠር ስምዒት፡ ነቲ ህጻን ክጸልዎ ይኽእል እዩ። መምስ ዝተወልደ ሓድሽ ቈልዓ ዝግበር ምሽራው’ውን ልሙድ ግን ሳዕቤኑ ዘይነስተብህለሉ ልሙድ ተርእዮ እዩ። ስለዚ “ማህጸን ኣደ፡” ዘይኮነ “ገጽ ኣደ” ጕራምራ ምስ ዝኸውን’ዩ ኣብ ባህሪ ቈልዑ ፍልልይን ኣሉታዊ ጽልዋን ዝፈጥር። ወለዲ፤ ቃላትና፡ ንጥፈታትና፡ ልምድና፡ ስምዒትና፡ ወዘተ፡ ናብቲ ህጻን፡ ካብ ዝውለድ ጀሚሩ ከም ዝሰጋገር ኣይርድኣና’ዩ። እቲ ህጻን ጐቢዙ፡ ዘረባ ምስ ጀመረ፡ ጥራይ ኢና ክነድህብን ባህሪኡ ክነመዓራሪን እንጓየን። ዘለናዮ እዋን፡ እዋን ተክኖሎጂን ሓበሬታን፡ እዋን ጽልዋ ባህርን ባህልን እንተ በልኖዮ ኣየኽፍእን እዩ። ባህሪ ሰብ ካብ ብወለዲ ዝጽለወሉ ብተክኖሎጂያዊ መሳርሒታትን ሜድያን ዝጽሎን ይበዝሕ። እንተኾነ ነዚ ምዕባለ፡ ወለዲ፡ ናብ ጥቕሞምን ጥቕሚ ደቆምን ከማእዝንዎ ይኽእሉ እዮም። ዲ.ኤን.ኤይ ዘለዎምን ኣብ ሓደ ስድራቤት ተወሊዶም ዝዓበዩን ሕደ ማንታ ንምንታይ ተመሳሳሊ ባህሪ ዘይብሎም ደኣ፧ ካብዞም ክልተ ረቑሒታት ንላዕሊ ንባህሪ ሰብ ዝጸሉ ኣሎ ድዩ፧ ሳልሳይን ዓቢ ጽልዋ ዘሎዎን ረቛሒ፡ እምበኣር ውልቃዊ ተመኵሮ እዩ። ሓንጐል ሰብ ንኣከባብያዊ ጽልዋ ብዝተፈላለየ ኣገባብ እዩ ዘስፍሮ። ብኡ መንጽር ከኣ ሓንጐልና ክምጠጥ፡ ክቀያየርን ክምዕብልን ይኽእል። ሕደ ማንታ ኮይኖም ኣብ ሓደ ገዛ ዓብዮም እንክነሶም፡ እቲ ሓደ ናይ ኣደኡ ልምዲ ንባብ ዝያዳ ክስሕቦ ይኽእል፡፡ እቲ ካልኣይ ማናታ ከኣ ናይ ኣቦኡ ፍቕሪ ስፖርት ክስሕቦ ይኽእል። በዚ መሰረት እቲ ሓደ ዝያዳ ናብ ንባብ፡ ጽሑፍን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ስነ ጥበባዊ ንጥፈታትን ክሰሓብን ብእኡ ባህርያቱ ክጽረብን ይኽእል። እቲ ምስ ኣቦኡ ናይ ስፖርት ምስትምቓር ዘዕበየ ቈልዓ ከኣ ናብ ስፖርት ኣድህቦ ክገብር፡ ክእለትን ባህርን ከዕቢ ይኽእል። ኣብ መዓልታዊ ህይወትና እንገብሮ ወይ እንነጥፎ ንጥፈት፡ ተደማሚሩ ንተመጣጥነት ሓንጐልን ባህርን ክጸሉ ይኽእል እዩ። በዚ ምኽንያት፡ ብተወርሶን ኣተኣዓብያን ተመሳሳሊ ድሕረ ባይታ ዘሎዎም ቈልዑ ዝተፈላለየ ባህሪ፡ ክእለት፡ ልምድን ስነ ምግባርን ዝህልዎም። ***", "char_count": 3828, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03037", "text": "ዘይኮነ ከም መወከሲ ክጥቀመሉ ዋላ ኣይኽኣል፡ ሕደ ማንታ፡ ካብቶም ኣብ በበይኑ ግዜ ዝተወለዱ ኣሕዋትን ኣብ ሓደ ግዜ ዝተወልዱ ግን ዝተፈላለዩ ማንታ (ፍራተርናል ትዊን)ን ዝፈልዮም ተፈጥሮ ከም ዘሎዎም ክርዳእ ክኢለ እየ። ካብ ነንሕድሕድ ክትፈልዮም ዘጸግም ምምስሳል ደጋዊ ትርኢት ሕደ ማንታ፡ ሓደ ካብቲ ዝፈልዮም ረቛሒ እዩ። ሕደ ማንታ ዋላ ካብ ነንሕድሕዶም ክተፍልዮም ዘይትኽእል ሓደ ዓይነት ምስልን ኣካላዊ ኣሰራርዓን ይሃልዎም፡ ባህርያቶም ግን ኣይራኸብን እዩ፧ እዚ ከኣ ሓደ ካብቲ ብዛዕባ ተፈጥሮና ዝገርም ክፋል እዩ። ኣብ ዝበዝሐ ኣጋጣሚ፡ ሕደ ማንታ ብቐሊሉ ከተለልዮ እትኽእል ዝተፈላለየ ወይ ኣንጻራዊ ባህሪ ትረኽበሎም። እቲ ሓደ ውዑይ ባህሪ ክሕሉዎ ከሎ እቲ ሓደ ከኣ ህድእ ዝበለ ወይ ዝሑል እዩ፣ እታ ሓንቲ ሕውስቲ ፈታዊት ሰብ ክትከውን እንከላ እታ ሓንቲ ግን ብሕት ክትብል እትደልን ብዙሕ ሰብ ዘይትፈቱን ኮይና ትጸንሕ። ባህሪ ሰብ ብተወርሶ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ይሰጋገር፡ ዲ.ኤን. አይ ከኣ ነዚ ዕማም ይዓሞ። ኣከባቢ’ውን ካብ ተወርሶ ዘይሰንፍ ጽልዋ ኣብ ባህሪ ሰብ የኸትል እዩ። እዞም 100 ሚእታዊት ተመሳሳሊ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 11", "char_count": 695, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03039", "text": "ብቕድሚ ትማሊ ምሸት ኒውካስል ንማንቸስተር ዩናይትድ ዓዲማ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም፡ 2ብ1 ተዓዊታ። ኣብ መበል 90 ደቒቕ ካልኣይትን መዐወቲትን ሸቶ ዘመዝገበ ተጻዋታይ ኒውካስል፡ ዊልያም ኣሱላህ እዩ። ደገፍቲ ማንቸስተር ዩናይትድ ድማ፡ እቲ ርእሶም ደፊኦም ከም ዝወጽኡ ዝገበሮም ዊልያም ኣሱላህ ምዃኑ ምስ ረኣዩ፡ 12 ዓመታት ንድሕሪት ተመሊሶም፡ “እዚ ደኣ ንፈልጦ እንድዩ፡” ክብሉ ይስምዑ ኣለዉ። ብምውጻእን’ዩ፡ ናብዛ ናይ ትማሊ ረቡዕ ሻሙነይቲ ጸወታኡ ተጓዒዙ። ናይ ዓወት ስነ-ልቦና ሰኒቑ ናብ ኒውካስል ዘቕነዐ ካሪክ፡ ኵነታት ከምቲ ዝሓሰቦ ኣይኰነሉን። በታ ብ10 ተጻወትቲ ዝገጠመቶ ኒውካስል፡ ፋልመይቲ ናይ ፕሪመር ሊግ ስዕረቱ ቀሚሱ። ክመዓራረ ክኢሉ። ጸወታ ናይዘን ክልተ ጋንታታት 90 ደቒቕ ምስ መልአ ግን፡ ወዲ 22 ዓመት ዊልያም ኣሱላህ ሸቶ ብምቝጻር ንሞራል ማንቸስተራውያን ሰይርዎ። ደገፍቲ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ንዊልያም ኣሱላህ ቅድሚ ናይ ትማሊ ረቡዕ ምሸት ግጥም’ዮም ዝፈልጥዎ። ኣብ 2014 ወዲ 11 ዓመት ዝነበረ ዊልያም ኣሱላህ፡ ኣብቲ ናይ ፍጻመ ‘ዓለማዊ ኵዕሶ እግሪ ኣብያተ ትምህርቲ ማንቸስተር ዩናይትድ’ ዝብሃል ውድድር፡ ተሸላሚ ክኸውን በቒዑ ነይሩ። ኣብቲ ናይ ካሪክ ዩናይትድ ድኹም ጸወታ ዘንጸባረቐትሉ ግጥም፡ ኣብ ተወሳኺ ሰዓት ናይ ቀዳማይ እብረ ጸወታ፡ እታ ብጐደሎ ተጻወትቲ ትገጥም ዝነበረት ኒውካስል፡ ካብ ኣንቶንዮ ጎርደን ሸቶ ብምርካባ መሪሕነት ሒዛ። ይዅን እምበር ድሕሪ ሒደት ደቓይቕ ካዚሜሮ ሸቶ ብምምዝጋቡ ጸወታ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ንኣሞሪም ኣባሪራ ንማይክል ካሪክ ብግዜያውነት ምስ መዘዘቶ፡ ተስፍኣን ውጽኢታን ብማዕረዩ ተበራቢሩ። ካሪክ፡ መንበር ምስልጣን ማንቸስተር ዩናይትድ ካብ ዝርከብ ሸሞንተ ጸወታ ኣካይዱ ኣሎ። ካብዚ ዘካየዶ ጸወታ ድማ፡ ኣብ ሽዱሽተ ብምዕዋትን ሓንቲ ማዕረ ኣብቲ ግዜ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ኣብ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ገጻታ፡ ነታ ዊልያም ኣሱላህ፡ ኣብ ኦልድትራፎርድ ካብ ገዳይም ተጻወትቲ ዩናይትድ ዝነበሩ ብራይን ሮብሶንን ጋርይ ፓሊስተርን ሽልማት እናወሰደ እተርእይ ስእሊ ገይራ፡ “ዮሃና፡ ካብ ዴንማርክ ብምምጻእ ዕዉት ናይ ፍጻመ ዓለማዊ ኵዕሶ እግሪ ኣብያተ ትምህርቲ ማንቸስተር ዩናይትድ ዝዀነ ወዲ 11 ዓመት ዊልያም ኦሳላህ፡” ክትብል ለጢፋታ።", "char_count": 1274, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03040", "text": "ጀርመናዊ ኣሰልጣኒ የርገን ክሎፕ፡ ናብ ምስልጣን ክምለስ’ዩ ዝብል ወረ ኣብ ዝናፈሰሉ ዘሎ ግዜ፡ መርበብ ሓበሬታ ‘ጎል’ መዓልቦኡ ርያል ማድሪድ ክትከውን’ያ ኢላ። ማድሪድ ክመጽእ’ዩ ትብል። ተንተቲ ኵዕሶ እግሪ፡ ርያል ማድሪድ ስኢናቶ ዘላ ቴክኒካዊ መንነት ንምምላስ፡ ክሎፕ እቲ ልክዕ ሰብ ምዃኑ ይሕብሩ። ርያል ማድሪድ፡ ዳሕረዎት ክልተ ጸወታታት ተሳዒራ፡ ካብ ባርሴሎና ብኣርባዕተ ነጥቢ ድሒራ ኣብ ስም ክሎፕ፡ ምስታ ናይ ቅድም ጋንታኡ ዝነበረት ሊቨርፑል ተተሓሒዙ ክልዓል", "char_count": 298, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03041", "text": "ካልኣይ ደረጃ ተቐሚጣ ኣላ። ካብዚ ኣብ ማእከላይ ሰሙን ዝተኻየደ ጸወታታት ፕሪመር ሊግ፡ ቅልስ ንዋንጫ ናብ ካልእ ምዕራፍ የእትዩዎ ሓሊፉ። ኣርሰናል፡ ፍልልያ ከተግፍሕ እንከላ፡ ሲቲ ድማ፡ ዘይተገመተ ድኹም ውጽኢት ኣመዝጊባ። ኣትያቶ ዘላ ቅልውላው ንምውጻእ ድማ፡ ክሎፕ ቀዳማይ ምርጫ ገይራቶ ትርከብ። ኣብዚ ግዜ ኣብ ትካል መፍረ ልስሉስ መስተ ‘ሬድ ቡል’ ዝሰርሕ ዘሎ ክሎፕ፡ ምስዚ ትካል ኣብ ፍሕፍሐ ኣትዩ ስለ ዘሎ፡ ናብ ስራሕ ምስልጣን ምምላሱ ርጉጽ ኰይኑ’ሎ። ኣርሰናል፡ ካብ መሳጢ ምንቅስቓስ ርሒቓ እኳ እንተ ኣምሰየት፡ ካብ ብራይተን ግን ሰለስተ ነጥቢ ክትምንዝዕ ክኢላ’ያ። ምስታ ምስ ሕጹያት ተመለስቲ ተሰሪዓ እትርከብ ኖቲንግሃም ዝገጠመት ሲቲ ድማ፡ 2ብ2 ብምውጻእ ናብ መሪሕነት እትገብሮ ጒዕዞ ኣሰናኺላ። ክሎፕ፡ ናብ ምስልጣን ክምለስዩ ዝብል ወረ ብብዝሒ ብምዝርግሑ፡ ብርክት ዝበላ ክለባት ነዚ ወዲ 58 ዓመት ኣሰልጣኒ ንምምጻእ ምንቅስቓስ የርእያ ኣለዋ። ማድሪድ ድማ፡ ከይቀደምኣ ከለዋ ንምምጽኡ ቈሪጻ ተላዒላ ከም ዘላ ይንገረላ። ጸኒሑ’ዩ፣ ደገፍቲ ሊቨርፑል’ውን፡ ኣርነ ስሎት ተባሪሩ፡ ክሎፕ ክመጽእ ክጽውዑ ተሰሚዖም’ዮም። ይዅን እምበር፡ ክሎፕን ኣካየድቲ ሊቨርፑልን፡ እዚ ዝተዓጽወ ምዕራፍ ምዃኑ ሓቢሮም። መርበብ ሓበሬታ ጎል ድማ፡ ምንጭታት ብምጥቃስ፡ ኣብ መጀመርያ ወርሓት ናይዚ ክራማት፡ ክሎፕ ናብ ርያል እዚ ኣብ ማእከላይ ሰሙን ዝተረኽበ ውጽኢት ግን፡ ልዕሊ ናብ ናይ ዋንጫ ቅልስ ዝኸይድ ውጽኢት ተራእዩዎ’ዩ። እቲ ውጽኢት፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ንምስታፍን ካብ ተመለስቲ ንምውጻእን ኣብ ዝግበር ቅልስ፡ ካልእ ድራማ ኣጽሒፉ። ‘ስካይ ስፖርት’ ኣብ ዝዘርገሐቶ ሓበሬታ፡ ክሎፕ ብግዲኡ ናብ ማድሪድ ንምኻድ ከም ኣማራጺ ከም ዝርእዮ ትገልጽ። ‘ኦፕታ ሱፐር ኮምፕዩተር’ ከኣ፡ ነዚ ውጽኢት ብምዕዛብ፡ ንፕሪመር ሊግ 2025-26 ኣብ ቅድሚት ኰይነን ዝዛዝምኦ ጋንታታት ብምባል ግምታ ሂባ።", "char_count": 1076, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03042", "text": "ኣብ መንጎ ሻምፕዮን ደቡብ ኣመሪካ ዝዀነት ኣርጀንቲናን ሻምፕዮን ኤውሮጳ ዝዀነት ስጳኛን ዝካየድ ናይ ፍጻመ ጸወታ፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተወሊዑ ዘሎ ሓድሽ ፖለቲካዊ ወጥሪ ካብ ቀጠር ናብ ካልእ ቦታ ክመሓላለፍ ተኽእሎ ከምዘሎ ተገሊጹ። ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ብዛዕባ እቲ ኣብቲ ዞባ ዘሎ ኵነታትን ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ ዘሎ ወረታትን ንፈልጥ ኢና። ምስ ናይቲ ቦታ ኣዳለውቲ፡ ዘተ ንገብር’ኳ እንተሃለና፡ ናይ መወዳእታ ውሳነ ግን ኣብ መወዳእታ ዝመጽእ ሰሙን ክወሃብ’ዩ፡” ኢሉ። ክሳዕ ሕጂ ንመተካእታ ዝኸውን ካልእ ስታድዩም ከም ዘይሓሰቡ እውን እቲ ወሃቢ ቃል ወሲኹ ገሊጹ። ደገፍቲ ጋላታሳራይ፡ በቲ ኣብ ሜዳ ጁቬንቱስ ዘርኣይዎ ጠባይ፡ ካብቲ ጋንታኦም ኣብዚ ወርሒ ምስ ሊቨርፑል እተካይዶ ናይ ካልኣይ እግሪ ግጥም ተኣጊዶም። ነዚ ውሳነ ዘመሓላለፈ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኤውሮጳ (UEFA)፡ 25 ለካቲት ምስ ጁቬንቱስ ኣብ ዝነበሮም ካልኣይ እግሪ ናይ እዚ ንመጋቢት 27 ተቘጺሩ ዘሎ ጸወታ፡ ኣብቲ ሊዮነል መሲ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት ዋንጫ ዓለም ዘልዓለሉ ታሪኻዊ ስታድዩም ሉሳይል ክካየድ እዩ ተወጢኑ ነይሩ። እንተዀነ ግን፡ ኣብቲ ዞባ ዘሎ ናይ ጸጥታ ስግኣት፡ ንኣዳለውቲ ጸወታ ‘ዩኤፋ’ ኣብ ከቢድ ጭንቀት ኣውዲቕዎም ይርከብ።", "char_count": 716, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03043", "text": "እዚ ጸወታ እዚ፡ ንመሲ ፍሉይ ትርጉም ዘለዎ’ዩ። መሲ፡ ኣብ 2022 ኣብ ሉሳይል ስታድዩም ንፈረንሳ ብምስዓር፡ ንኣርጀንቲና ንሳልሳይ ግዜ ዋንጫ ዓለም ዘዐወተሉ ቦታ እዩ። ሕጂ ድማ ነታ ብላሚን ያማል ዝምራሕ ብሉጽ ናይ መንእሰያት ብቕዓት እተርእይ ሓንቲ ካብተን ሽዱሽተ ሃብታማት ክለባት እንግሊዝ ዝዀነት ቶተንሃም፡ ብሰንኪ ተመዝግቦ ዘላ ድኹም ውጽኢት ናብ ድሕሪት ከይትምለስ ተሰጊኡ ኣሎ። ‘ቢቢሲ’ ንድኹም ውጽኢት ቶተንሃም መሰረት ገይራ ኣብ ዝዘርግሐቶ ሓበሬታ፡ ቶተንሃም ናብ ድሕሪት እንተ ተመሊሳ፡ ናይ 261 ሚልዮን ፓውንድ ክሳራ ከም ዘጋጥማ ገሊጻ። ወሃቢ ቃል ዩኤፋ ነዚ ውድድር ኣመልኪቱ ዘላ ስጳኛ ገጢሙ፡ ካልእ ታሪኽ ክሰርሕ እዩ ተጸብዩ ዘሎ። ኣብ 2022 ኣብ ስታድዩም ዌምብሊ ኣብ ዝተገብረ ናይ መጀመሪያ ናይ ፍጻመ ጸወታ፡ ኣርጀንቲና ንኢጣልያ 3-0 ብምስዓር ዋንጫ ኣልዒላ ምንባራ ዝዝከር እዩ። ቶተንሃም፡ ካብ መሸጣ ትኬት 130 ሚልዮን ፓውንድ ኣታዊ ትረክብ ኰይና፡ በዚ ኣታዊ ካብ ምሉእ ኤውሮጳ ኣብ ሓሙሻይ ደረጃ ትስራዕ። ካብ ንግዳዊ ምውዕዋዕ ከኣ፡ 269 ሚልዮን ፓውንድ ተእቱ። በዚ ሞራሉ ክብ ዘበለ ዊልያም ኦሳላህ፡ ወዲ 18 ዓመት ምስ መለአ ናብ ሸፊልድ ዩናይትድ ክጽንበር እንከሎ፡ ኣብ ናይ ትሕቲ 21 ዓመት ጸወታታት ድማ፡ ንዴንማርክ ወኪሉ ክስለፍ በቒዑ። ዊልያም ኦሳላህ ቀጺሉ፡ ኣብ ክራማት 2024 ካብ ብላደስ ናብ ኒውካስል ተሰጋጊሩ። ኦሳላህ፡ ኣብ ኒውካስል ኣብ መንበር ተቐየርቲ’ዩ ዝረአ። እዚ ተጻዋታይ ክሳዕ ሕጂ ኣብ 30 ግጥማት ክስለፍ እንከሎ፡ 29 ጸወታ ካብ መንበር ተቐየርቲ ብምትንሳእ’ዩ ተሰሊፉ። ኣብዚ ዘካየዶ ጸወታ ድማ፡ ሰለስተ ሸቶታት ኣቝጺሩ ይርከብ። ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ነዚ ባዕላ ሞራል ሂባ ኣብ ኵዕሶ ክቕጽል ዝገበረቶ ተጻዋታይ፡ ክሳዕ ትማሊ ረቡዕ ዘኪራቶ ኣይትፈልጥን’ያ። ትማሊ ረቡዕ ግን፡ ከምቲ ገረብ ብሓኽላ ዝብሃል፡ ነታ ሞራል ዝሃበቶ ክለብ፡ ኣብ ልዕሊኣ ሸቶ ብምቚጻር ኣለኹ ኢሉዋ። ኦፕታ፡ ከም ዝሓለፈ ንኣርሰናል ብ92.8% ናይ ምዕዋት ተኽእሎ፡ ዝልዓለ ግምት ሂባታ። ኣርሰናል፡ ንሲቲ ብ7 ነጥቢ በሊጻ 84 ነጥቢ ብምውህላል ዘውዲ ክትደፍእ’ያ ኢላ። ሲቲ ድማ፡ ዋንጫ ክትወስድ ዘሎ ተኽእሎ፡ 7.16% ምዃኑ ዝገመተት ኦፕታ፡ ካልኣይቲ ክትዛዝም ገሚታ።", "char_count": 1272, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03044", "text": "ካብዚ ውጽኢት ብምብጋስ ከኣ፡ ኣስቶን ቪላ 66 ነጥቢ ብምእካብ ሳልሰይቲ ኮይና ክትዛዝም ተገሚታ። ማንቸስተር ዩናይትድን ሊቨርፑልን ድማ፡ 65ን 63ን ነጥቢ ብምእካብ ራብዓይትን ሓምሸይትን ኰይነን ክዛዝማ ገሚታ። ፕሪመር ሊግ፡ ኣብ ዓመተ 2026-27 ላዕለዎት ሓሙሽተ ጋንታታት ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ከሳትፍ’ዩ። ካብዘን ሓሙሽተ እተን ክልተ ትኬት፡ ብቀዳመይትን ካልኣይትን ኰይነን ክወጽኣ ዝተገመታ ተታሒዘን’የን። ነዘን ሰለስተ ትኬት ድማ፡ ኣርባዕተ ክለባት ከም ዝፋለማላ ኦፕታ ትግምት። ካብዘን ኣርባዕተ ጋንታታት፡ እተን ሰለስተ ኣብዚ ሰሙን ስዕረት ከመዝግባ እንከለዋ፡ ቸልሲ ጥራያ ሰለስተ ነጥቢ ክትከስብ ኦፕታ፡ ብዝሃበቶ ግምት፡ ናይ ሊያም ሮሰኔሮ ቸልሲ፡ ኣብ ዓመተ 2025-26፡ ሻድሸይቲ ኮይና ብምዝዛም፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ካብ ምስታፍ ክትበኵር’ያ።", "char_count": 478, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03045", "text": "ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ፡ ዝተፈላለየ ነገራት ናብ ሜዳ ሰንድዮምን ኣቃጺሎምን ኢሉ። ኣብ ሊቨርፑል ተካይዶ ግጥም ድማ፡ ብዘይደገፍቲ ናብ ሜዳ ክትወርድ’ያ። ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኤውሮጳ፡ ብተወሳኺ 40 ሽሕ ዩሮ ክትከፍል’ውን ኣዚዙዋ ኣሎ። ኣብቲ ግጥም ጋላታሳራይ፡ ዋላኳ 3ብ2 እንተተሳዕረት፡ ብናይ 7ብ5 ድምር ውጽኢት፡ ናብ ዙር 16 ክትሓልፍ ክኢላ። በዚ መሰረት ሰሉስ፡ ምስ ሊቨርፑል ኣብ ሜዳኣ፡ ግጥም ከተካይድ’ያ። ኣብቲ 18 መጋቢት ቱርካዊት ክለብ ጋላታሳራይ፡ ነዚ ውሳነ ብምንጻግ ይግባይ ክትብል ምዃና ኣፍሊጣ ኣላ።", "char_count": 329, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03046", "text": "ገይራ ከም ዝነበረት ምንጭታት ፋይናንስ ይሕብሩ። ቶተንሃም፡ በዚ ተመዝግቦ ዘላ ድኹም ውጽኢት ናብ ድሕሪት እንተ ተመሊሳ እምበኣር፡ ካብዚ ብርኩት ኣታዊ ክትሰናኸል እያ። ቶተንሃም፡ ኣብዚ ክዛዘም 10 ግጥማት ተሪፉዎ ዘሎ ጸወታታት ፕሪመር ሊግ፡ ነታ መበል 18 ደረጃ ሒዛ ዘላ ዌስት-ሃም፡ ብሓንቲ ነጥቢ በሊጻ ኣብ ሕማቕ ኵነታት ትርከብ። እዛ ክለብ፡ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ዝተፈላለየ ምንጭታት 690 ሚልዮን ፓውንድ ኣታዊ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 12", "char_count": 300, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03047", "text": "ዮርዳኖስ ጸጋይ ዮርዳኖስ ጸጋይ ሩስያ፡ ናብ ሕ/ኤውሮጳ እትልእኾ ጋዝ ብቕጽበት ከተቋርጾ ከም እትኽእል ኣሚታ ፈደረሽን ሩስያ፡ ናብ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ እትልእኾ ባህርያዊ ጋዝ ብቕጽበት ክተቋርጾ ከም እትኽእል፡ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መሕትት ኣሚቱ። ፕረዚደንት ፑቲን ነቲ ኣመት ዝህብ ዘሎ፡ ዝሓለፈ ረቡዕ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃንጋሪ ፒተር ስዚጃርቶ ኣብ ከተማ ሞስኮ ድሕሪ ዘካየዶ ዝርርብ እዩ።", "char_count": 278, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03048", "text": "ድልውቲ ምዃና ኣፍሊጣ ቀዳመይቲ ሚኒስትር ኢጣልያ ጆርጅያ ሜሎኒ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ወጥሪ እናወሰኸ ይኸይድ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ሃገራ ናብቲ ኵናት ከይተጸንበረት ንሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ናይ ምክልኻል ሓገዝ ከተበርክተለን ዓረብ ኣብ ቀረብ ጸዓት ዓለም ዘለዎ ኣገዳስነት ኣዝዩ ወሳኒ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ናይ ምሕጋዝ ስጉምቲ፡ ድሕነት ኣብ ዞባ ማእከላይ ምብራቕ ንዝርከቡ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዜጋታት ኢጣልያን፡ ኣብቲ ዞባ ዓስኪሮም ንዘለዉ ኣስታት 2 ሽሕ ወተሃደራት ኢጣልያን ንምውሓስ ዝዓለመ ምዃኑ ኣረዲኣ። ድልውቲ ምዃና ሓቢራ። ቀዳመይቲ ሚኒስተር ሜሎኒ ምስ ‘ኣር.ቲ.ኤል. 102.5’ ዝተሰምየት መደበር ሬድዮ ሃገራ ኣብ ዘካየደቶ ቀጥታዊ ቃለ መሕትት፡ ኢጣልያ ምስ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳን ጀርመንን ብምትሕብባር፡ ንሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ናይ ምክልኻል ኣየር ደገፍ ክትገብር ሓሳብ ከም ዘለዋ ገሊጻ። ቅልውላው ኣህጉራዊ ሕጊ እናዓሞቐ ይኸይድ ከም ዘሎ ዘተሓሳሰበት እታ ቀዳመይቲ ሚኒስተር፡ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕቲ፡ ካብ ትጽቢት ወጻኢ ዝኾነ ሓደገኛ ሳዕቤን ክህልዎ ከም ዝኽእል ኣጠንቂቓ። ንሳ ወሲኻ፡ ወሽመጥ", "char_count": 662, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03049", "text": "ክትህበሉ ምዃና ኣጠንቂቓ ትማሊ ሓሙስ፡ ኣዘርባጃን፡ ነቲ ብኽልተ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኢራን ኣብ ልኡላዊ ግዝኣታ ዝተፈጸመን ኣርባዕተ ሰባት ዘቑሰለን መጥቃዕቲ፡ ግብረ መልሲ ክትህበሉ ምዃና ኣጠንቂቓ። ግጭት መሊሱ ከየስፍሖ ስግኣታት ፈጢሩ ከም ዘሎ እዮም ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ ዝገልጹ። ዶብ ኢራን-ኣዘርባጃን ኣስታት 10 ኪሎ ሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ናክቺቫን ክትወድቕ እንከላ፡ እታ ካልአይቲ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ድማ፡ ኣብቲ ጥቓ ዶብ ኣብ እትርከብ ሓንቲ ቁሸት ከም ዝወደቐት፡ መንግስቲ ኣዘርባጃን ኣፍሊጡ። ክመጻ ንዝኽእል ጸጥታዊ ስግኣት ንምግታእ ወተሃደራዊ ዓቕማ እተደንፍዕ ዘላ ሰሜን ኮርያ፡ ተደጋጋሚ ፈተነታት ሚሳይላት ከተካይድ ምጽናሓ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ኮንጎ - ብሓደጋ ምህማም መሬት ልዕሊ ኣዘርባጃን ምስ እስራኤልን ቱርኪን ብሰንኪ ዘለዋ ድልዱል ቁጠባዊ፡ ጸዓታውን ወተሃደራውን ርክብ፡ ዝምድና ኣዘርባጃንን ኢራንን ከም ዝሻሕከረ እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ። ሚኒስትሪ ምክልኻል ኣዘርባጃን ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ሃገሩ፡ ግዝኣታዊ ሓድነታን ድሕነት ዜጋታታን ንምውሓስ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ግቡእ ዝበለቶ ናይ ግብረ መልሲ ስጉምትታት ንምውሳድ ትሸባሸብ ከም ዘላ ድሕሪ ምሕባር፡ ኣብቲ መጥቃዕቲ እንታይ ዓይነት ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከም ዝተሳተፋ ንምልላይ መርመራታት ይካየድ ከም ዘሎ ገሊጹ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣዘርባጃን ብወገኑ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ንዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ምኽንያታዊ መግለጺ ክትህበሉ ድሕሪ ምጽዋዕ፡ ኣብ መጻኢ’ውን ተመሳሳሊ ፍጻመታት ከየጋጥም ኣድላዩ ጥንቃቐታት ክትወስድ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ፡ ኣብ ሓደ ዘይሕጋዊ መዐደኒ ‘ኮልታን’ ዝተሰምየ ማዕድን ብዘጋጠመ ሓደጋ ምህማም መሬት፡ ዓሰርተታት ቈልዑ ዝርከብዎም ልዕሊ 200 ሰባት ከም ዝሞቱ ተሓቢሩ። መጠንቀቕታ ኣዘርባጃን፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተኸሲቱ ንዘሎ ሓንቲ ካብ’ተን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ፡ ካብ በቲ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ናይታ ሃገር ዘጋጠመ ሓደጋ፡ ካልኦት ሓያሎ ሰባት ደሃዮም ጠፊኡ ብምህላዉ፡ ቍጽሪ ምዉታት ከይዛይድ ስግኣታት ከም ዘሎ፡ ሰበ መዚ ስርሒት ምድሓን ህይወት ናይቲ ከባቢ ገሊጾም። ጠንቂ ናይ’ቲ ምህማም መሬት፡ ኣብ’ቲ ከባቢ ዝዘነበ ብርቱዕ ዝናብ ምዃኑ’ውን፡ እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም ኣነጺሮም። ዝሓለፈ ጥሪ እውን፡ ኣብ’ቲ ዘይሕጋዊ መዐደኒ ቦታ ብዘጋጠመ ተመሳሳሊ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ስጋለት ቀጣን ቁ. 6፡ (ቪያጅዳ) 07138002 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ቪያ ጅዳ 6/3/26 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 መንግስቲ ፈደረሽን ሩስያ፡ ነቲ ሕብረት ኤውሮጳ ካብ ሞስኮ ዘእትዎ ባህርያዊ ጋዝ በብደረጅኡ ደው ንምባል ዘውጸኦ መደብ ግብራዊ ክኸውን ከይተጸበየ፡ ንሰደድ ባህርያዊ ጋዝ ሃገሩ ናብ ካልእ ዕዳጋታት ከቕንዖ ከም ዝኽእል፡ ፕረዚደንት ፑቲን ሓቢሩ ኣሎ። ባህርያዊ ጋዝን ከም ዝረኸበት ኣፍሊጡ። ሩስያን ሃንጋሪን፡ ኣብ ምውሳኽ መስመራት ቀረብ ጸዓት ክሰርሓ ከም እተሰማምዓ’ውን፡ እቲ ሚኒስተር ወሲኹ ሓቢሩ። ባይቶ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣባላቱ ዝኾና ሃገራት ካብ ሩስያ ዘእትዋኦ ዘለዋ ባህርያዊ ጋዝ፡ ቀስ ብቐስ ክሳብ መወዳእታ 2027 ደው ክብል ንዝወጸ እማመ፡ ኣብ ዝሓለፈ ጥሪ ብዓብላሊ ድምጺ ምጽዳቑ ይዝከር። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃንጋሪ ፒተር ስዚጃርቶ ድሕሪ’ቲ ርክብ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሃገሩ ካብ ሩስያ ውሕስነት ቀረብ ነዳድን", "char_count": 1965, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03050", "text": "ዝሓለፈ ረቡዕ፡ ሰሜን ኮርያ፡ ፈተነ “ስትራተጂያዊ” ክትብል ዝገለጸቶ ክሩዝ ሚሳይል፡ ካብ 5 ሽሕ ቶን ክብደት ዘለዋ ሓዳስ መርከብ ውግእ ከም ዘካየደት፡ መራኸቢ ብዙሓን ናይታ ሃገር ኣፍሊጠን። ኣመሪካን ደቡብ ኮርያን ኢዳ ኣጣሚራ ከም ዘይትዕዘቦ ክትገልጽ ዝጸንሐት ሰሜን ኮርያ፡ ፈተነ ንዩክሌሳዊ ኣጽዋር ከተካይድ ከም እትኽእል’ውን ከተጠንቅቕ ጸኒሓ እያ። መራሒ ናይታ ሃገር ኪም ጆንግ ኡን ድማ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ተወሰኽቲ ዓበይቲ መራኽብ ውግእ ክፈርያ ምእዛዙ ተሓቢሩ ኣሎ። ሓባራዊ ወተሃደራዊ ንጥፈታት ኣመሪካን ደቡብ ኮርያን፡ ቀንዲ ምኽንያት ምኽራር ቅልውላው ሓውሲ ደሴት ኮርያ ኮይኑ ከም ዘሎ፡ ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ የመልክቱ። ሰሜን ኮርያ ነቲ ሓድሽ ፈተነ ክሩዝ ሚሳይል ተካይድ ዘላ፡ ኣመሪካን ደቡብ ኮርያን ካብ ዝመጽእ 9 መጋቢት ጀሚረን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከም ዘካይዳ ኣብ ዝገልጻሉ ዘለዋ እዋን’ዩ። ንሓባራዊ ወተሃደራዊ ምንቅስቓሳት", "char_count": 535, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "193add9aa3a97edc41a62035a869052d75cd1c56325e1312c67edb76b49b375a:03051", "text": "ሓደጋ፡ 400 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ናይ ሽዑ ጸብጻባት የመልክቱ። ጸጥታዊ ዘይምርግጋእ ግን፡ ዛጊት ኣብ ምምዕባል ቍጠባ ናይ’ታ ሃገርን ምምሕያሽ መነባብሮ ህዝባን ከም ዘይወዓለ እዮም ተንተንቲ ዘመልክቱ። ምብራቓዊ ክፋል ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ፡ ብጸጋታት ክቡራት ማዕድናት ሃብታም’ኳ እንተኾነ፡ ብሰንኪ", "char_count": 192, "topic": null, "issue_date": "2026-03-06", "source_pdf": "haddas_eritra_06032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03052", "text": "ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ዓመታዊ ገምጋም ስራሕ 2025 ብምክያድ፣ ኣብ ውጥን ስራሕ 2026 ዝዘተየ ኣኼባ፡ ካብ 26 ለካቲት ክሳብ 3 መጋቢት ኣብ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ኣካዪዱ። ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ፡ ትግባረ መደባት 2025 ብመንጽር ዝነበሩ ብድሆታትን ሕጽረታትን፡ ከምኡ’ውን ውጥን ስራሕ 2026 ዘጠቓልል ዝርዝራዊ መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ኤርትራ ከም ናጻን ልኡላዊትን ሃገር፡ ኣብ ሰናይ ጉርብትና ዝተሰረተ ናይ ምትሕግጋዝ ስትራተጂ ብምምዕባል፡ ንሰላምን ርግኣትን ናይ’ዚ ዞባ ምቕሉል እጃማ ንምብርካት ኣብ ንጡፍ ዲፕሎማስያዊ ስራሕ ተጸሚዳ ከም እትርከብ ገሊጹ። ሓደ ካብ መትከላት ፖሊሲ ወጻኢ ኤርትራ፡ መሬታዊ ሓድነትን ልኡላውነትን ሃገራት ናይ’ዚ ጎደቦ ዘኽብር ምሕዝነታዊ ምትሕግጋዝን ሽርክነትን ዝሕላገቱ ዝምድና ኣብ መንጎ ሃገራት ናይ’ዚ ዞባ ንምርግጋጽ ምጽዓር ምዃኑ ብምሕባር፡ ኣብ’ዚ መዳይ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ቀጻሊ ጻዕርታት ከምዝካየድ፣ ኣብ 2026 ድማ ምስ ዝተፈላለየ ሃገራት ዘሎ ሽርክነት ንምብራኽ መደብ ተታሒዙ ምህላዉ ሓቢሩ። ድሕሪ’ዚ፡ ኩለን ክፍልታት ኣብ 2026 ከሰላስልኦ ወጢነን ዘለዋ መደባት፡ ብዝርዝር ኣቕሪበን። እቲ መደባት፡ ብሓፈሻ ኣብ ክልተኣውን ብዙሓውን ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን፣ ቁጠባውን ልምዓታውን፣ ጸጥታውን ድሕነታውን፣ ባህላውን ትምህርታውን፣ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣህጉራውያን ጉዳያት፣ ተጻብኦ በይናዊ እገዳታት፣ ዘይሕጋዊ ፍልሰትን ንግዲ ደቂ-ሰብን፣ ከምኡ’ውን ጂኦፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ቀይሕ ባሕሪ፡ ተፋሰስ ኒልን ሃገራት ኸሊጅን ብመንጽር ሃገራዊ ረብሓናን ድሕነትናን ብምጥማት፡ ብዕቱብነት ምክትታል ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ሸቶታት ምርኩስ ብምግባር ዝቐረበ ኮይኑ፡ ነፍሲ-ወከፍ ሸቶ ድማ፡ ኣብ ዕላማታት ተመቓቒሉ፡ ኣተግባሪ ኣካልን ናይ ግዜ መቓንን ወጺእዎ ቀሪቡ’ሎ። ኣብ’ዚ ውጥን ስራሕ፡ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ዜጋታትና ኣድማዕን ስሉጥን ዝተማልአ ቈንስላውን ህዝባውን ኣገልግሎታት ንምሃብ ዝሕግዝ ተክኖሎጂካዊ መፍትሒታት ብምንዳይ፡ ኣብ 2026 ብሰፊሑ ናይ online ኣገልግሎት ንምትእትታው ዓቲቡ ክሰርሕ ምዃኑ’ውን ተገሊጹ። ጎኒ-ጎኑ ድማ፡ ብቑዕ ሞያን ክእለትን ዝውንን ዓቕሚ-ሰብ ንምህናጽ ዘኽእል ስሩዕን ንጹርን ንጥፈታት ብሰፊሑ ተታሒዙ ከምዘሎ፡ ብተወሳኺ ተነጺሩ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣቐዲሙ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 2025፡ ገምጋም ናይ ኩለን ክፍልታትን ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ሚሽናትን ብምክያድ፡ ኣብ ውጥን ስራሕ 2026 ዘትዩ ምንባሩ ይፍለጥ። ኣብ መወዳእታ ኣባላት፡ ዝተወጠነ ዕማማት ንምስልሳል ድርኺት ዝፈጥሩ ወሰንቲ ርእይቶታት ብምቕራብ፡ መሳለጥያታት ስራሕ ከከም ቀዳምነቶም ክቐርቡ ተላብዩ።", "char_count": 1491, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03053", "text": "ኣልማዕቲ ጀራዲን ንኡስ ዞባ ጸሮና፡ ምህርቶም ብዓይነትን መጠንን ክብ ንምባል ኣበርቲዖም ክጽዕሩ፡ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣዘኻኺሩ። ብ3 መጋቢት ኣብ ጸሮና ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ፡ እቶታውነት ኣሕምልትን ፍረታትን ክብ ንምባል ክትግበሩ ብዛዕባ ዘለዎም መደባት ተዘትዩ። ወኪል ናይ’ቲ ቤት-ጽሕፈት ኣቶ መብራህቶም መዝገበ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ከባቢ ሩባ ጸሮና ንልምዓት ጀራዲን ምቹእ ዝዀነ ለሰታት ከምዝርከብ ብምጥቃስ፡ ሓረስቶት ንዘሎ ጸጋታት ማይን መሬትን ብግቡእ ተጠቒሞም ናይ ልምዓት መደባቶም ከሐይሉ ኣተሓሳሲቡ። ብዘይካ’ዚ፡ ሓረስቶት ተረባሕቲ ፍርያቶም ምእንቲ ክኾኑ፡ ብቐጥታ ምስ ዓዳጋይ ዝራኸቡሉ ዕድላት ንምፍጣር ተወዲቦም ክሰርሑ ብምልባው፡ ብወገን ሚኒስትሪ ሕርሻ ሕጽረታቶም ንምምላእ ኣድላዪ ምድግጋፍ ከምዝግበር ኣረጋጊጹ። ኣቶ መብራህቱ ኣተሓሒዙ፡ ኣልማዕቲ ጎኒ-ጎኒ’ቲ ኣብ ምፍራይ ኣሕምልትን ፍረታትን ዘካይድዎ ንጥፈታት፡ ሓምላይ መግቢ እንስሳ’ውን ከልምዑ ኣዘኻኺሩ። ኣብነታውያን ሓረስቶት ብወገኖም፡ ሓደጋታት ውሕጅ ካብ’ቶም ዓበይቲ ጸገማት ምዃኖም ብምግላጽ፡ ናይ ጋብዮን ደገፍ ክግበረሎም ሓቲቶም።", "char_count": 649, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03054", "text": "8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፡ “ክብርታትና ዋልታና” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ዞባ ጋሽ-ባርካን ዓንሰባን ብ5 መጋቢት ብድምቀት ተኸቢራ። ብደረጃ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ሞጎሎ ኣብ ዝተኻየደ ብሰልፍን ስነ-ጥበባዊ መሰናድኦታትን ዝማዕረገ መደብ፡ ሓላፊት ሃማደኤ ዞባ ጋሽ-ባርካ ወ/ሮ ይሕደጋ ዮውሃንስ ቃል ማሕበር ከተስምዕ ከላ፡ ሓለፍቲ ጨናፍር ሃማመተኤን ሃኮሰኤን ናይ ደገፍ ቃል ኣስሚዖም። ኣመሓዳሪ ዞባ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ብወገኑ፡ 8 መጋቢት ነቲ ብጅግንነትን ተወፋይነትን ዝተረጋገጸ ዓወት ዓቂብካ፡ ደቂኣንስትዮ ኣብ ቁጠባዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራውን ምምሕዳራውን መዳያት ንጡፍ ተሳትፎ ከምዝህልወን ንምግባር ዝተኻየደ ጻዕርን ውጽኢቱን ዝግምገመሉን ብግብራዊ ዕዮ ዝተረጋገጸ ማዕርነት ተኸቢሩ ቅያ ደቂኣንስትዮ ናብ መንእሰያት ወለዶታት ንምትሕልላፍ ቃል ዝእተወሉን ኣጋጣሚ ከምዝዀነ ገሊጹ። ብደረጃ ዞባ ዓንሰባ ኣብ ከተማ ከረን ኣብ ዝተኻየደ ጽንብል ድማ፡ ኣደ-መንበር ጨንፈር ሃማደኤ ወ/ሮ ኣምና ሓሰን ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ትርጉም 8 መጋቢት ብሓፈሻ ኣብ ኤርትራ ድማ ብፍላይ ብምጥቃስ፡ ምስጢር ሓይልና ክብሪታትና ስለዝዀነ፡ ናብ ሓደስቲ ወለዶታት ብግቡእ ንምትሕልላፉ ብዝበለጸ ክስራሕ ኣዘኻኺራ። እቲ ኣጋጣሚ፡ ብባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ደሚቑ ነይሩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ብ4ን 5ን መጋቢት ንተመሃሮ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ፡ “ሕግን ደቂኣንስትዮን” ብዝብል ኣርእስቲ፡ ብኣኽባር ሕጊ ዞባ ዓንሰባ መንእሰይ ሓበን ታደሰ ሰሚናር ክካየድ ከሎ፣ ሓላፊት ሃማደኤ ዞባ ሳዋን ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ወ/ሮ ኣበራሽ ሃብታይ ድማ፡ ኣብ ከተማ ከረን፡ “ክብርታት ሕብረተሰብ ኤርትራ ትማልን ሎምን” ብዝብል ኣርእስቲ፡ ንኣባላት ሰራዊት ሰሚናር ኣካዪዳ።", "char_count": 992, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03055", "text": "ሓዳስ ኤርትራ 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 2 መበል 35 ዓመት ቁ.161 ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፡ 8 መጋቢት፡ “ክብርታትና ዋልታና!” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጭርሖ፡ ከም ወትሩ ኣብ መላእ ሃገርናን ኤርትራውያን ኣብ ዝርከብሉ ሃገራት ወጻኢን ብኽብሪ ትዝከር ኣላ።", "char_count": 167, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03056", "text": "ንሓባራዊ ስነ-ኣእምሮ ህዝቢ ኤርትራ ዝሃንጹ ስዉራት ኣጽዋርና እዮም። ተጻብኦታት ንምክተሎም፡ ፈታኒ እዋን ንሰግረሎም፡ ሃገራዊ ራእይናን ዕላማታትናን ነተግብረሎም። ከምቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ሓደ እዋን ዝበሎ፡ “ባህርያውን ንዋታዊን ቴክኖሎጂያዊን ፊናንስያዊን ካልእን ጸጋታት፡ ኣገዳሲ ተደላዪታት እዩ። ልዕሊ ኩሉ ግን ጸጋ ሰብ እዩ። ተወፋይነት ዝሕመረቱ፡ ስስዐን ርእሰ ፍትወትን ወጊድ ዝበለ፡ ዘይሕለልን ተበላሓቲን ጸዓተኛ፡ ብጽፈት ዝተወደበ ጸጋ-ሰብ። እዚ ሰማእታትና ዘውረሱና ክብርታትን ባህልን እዩ።” ጾታ፡ ቀቢላ፡ ቋንቋ፡ ባህልን ማሕበራዊ ቦታን፡ ኣብ ማዕርነት ዝሰረተ ልዑል ስኒትን ጥምረትን ብምንዳቕ፡ ኣብ ገዛእ ዓቕሙ ምትእምማን ዘለዎ፡ ብርቱዕ ህዝቢን ሃገርን ክፈጥር በቒዑ እዩ። እዚ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ዝተዀስኰሰ ክብርታት’ዚ ድማ ናብ ተረካቢ ሕድሪ ወለዶ ሰጊሩ፡ ድሕሪ ናጽነት ዝገጠመና ከቢድ ብድሆታት ኣብ ምምካት፡ ደጊሙ፡ ድንቂ ታሪኽ ሰሪሑ። ናይ ሎሚ ዓመት 8 መጋቢት ፍሉይ ዝገብራ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ድሕሪ ምርግጋጽ ናጽነቱ፡ እንተቐዶ ልኡላውነቱ ንምሕዳግ፡ እንተዘይኮነ ህንጸት ሃገሩ ንምኹላፍ ዘንቀደ፡ ካብ ቅሉዕ ወራር ጀሚሩ ዝተፈላለየ ሽርሒታትን ውዲታትን ዘጠቓለለ ከቢድ ተጻብኦታት ኣበርዒኑ፡ ሳላ ዘይንደል ጽንዓቱን ስጡም መሳርዑን ብዓወት ወጺኡ፡ ነቲ ተኣምራታዊ ታሪኹ፡ ብተወሳኺ ቅያ ደሪዑ፡ ናብ ሓድሽ መድረኽ ኣብ ዝሰጋገረሉ ዘሎ እዋን ትዝከር ምህላዋ እዩ። ኤርትራውያን፡ ዋልታ ናይ ትማሊ፡ ሎሚን ናይ ሓዋሩን መኸተናን ቃልስናን ክብርታትና እዮም። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብቲ ፈውሲ ማሕላ እኳ ኣጆኻ ዝብሎ ዘራይ ከይረኸበ ናጽነት ክደሊ ዘሕለፎ ጽንኩር እዋን፡ እንኮ ዋልታኡን ዝተኣማመነሉ ጸጋን ክብርታቱ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ናጽነት መሬቱ ብዳግማይ ወራር ምስ ተደፍረ’ውን ክብርታቱ ዓጢቑ’ዩ ሃገሩ ካብ ጎበጣ ኣድሒኑ ልኡላውነቱ ክዕቅብ ዝኸኣለ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ንናጽነት ዘካየዶ ነዊሕ ተጋድሎ፡ ኣብ ትሕቲ ጽላል መሪሕ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ተጠርኒፉ፡ ስነሓሳብ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝሰረቱ፡ ወርቃዊ መትከላትን ክብርታትን ክዅስኩስ ክኢሉ እዩ። ኣብ መንጎ ኩሉ ክፋላት ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዘይ ኣፈላላይ ሃይማኖት፡ እቶም ንባህሊ ሕብረተሰብና መሰረት ገይሮም፡ ኣብቲ ነዊሕን ጽንኩርን ሓርነታዊ ተጋድሎ ኣብ ዝለዓለ ጥርዚ ብምብጻሕ ተኣምር ዝሰርሑ እንሕበነሎም ሃገራዊ ክብርታት ዝርዝራቶም ብዙሕ እዩ። ረብሓ ህዝቢን ሃገርን ምቕዳም፡ መርኣያ ኤርትራዊ ሃገራዊ ክብርታት፡ እቶም", "char_count": 1402, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03057", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ባረንቱ፡ ህንጸት ተወሳኺ መምሃሪ ክፍልታት ኣብ ዕብየት ተሳታፍነት ተመሃሮ ኣበርክቶ ይገብር ከምዘሎ፡ ብ2 መጋቢት ኣብ ባረንቱ ኣብ ዝተኻየደ ዘተ ተገሊጹ። ርእሰ-መምህራን ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ኣብ መባእታ ደረጃ ዝነበረ ጽበት መምሃሪ ክፍልታት ንመስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ብኣሉታ ክጸልዎ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ምስ ኮም፡ ኣመሓደርቲ ከባብን ኣብያተ-ትምህርትን ብምውህሃድ ተወሳኺ ክፍልታት ምህናጹ ግና፡ ኣብ ውጽኢት ተመሃሮ’ውን እወታዊ ጽልዋ ከምዝገበረ ኣረዲኦም። ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ባረንቱ መምህር ዳዊት ካላል ብወገኑ፡ ጻዕቂ ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ንምቅላል ኣብ ዝተወስደ ተበግሶ ንዝነበረ ተራ ኮም ብምምስጋን፡ ተወዳዳርነት ተመሃሮ ክብ ንምባል ተራ መምህራንን ወለዲን ክዓዝዝ ተላብዩ። ተስፋኣለም ባህታ ድማ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ክብ ምባል ንዝተወሰኑ ኣካላት ጥራይ ዝምልከት ስለዘይኮነ፡ መሻርኽቲ ኣካላት ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ባረንቱ ኣቶ", "char_count": 546, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03058", "text": "ኣድማዒ ስራሕ ይሰላሰል ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ - ምምሕዳር ከባቢ ሓሽሻይ፡ ኣብ ምርግጋጽ ድሕነት ኣደን ህጻንን ከምኡ’ውን ሸፈነ ክታበት ርኡይ ለውጢ ከምዝመጸ ተሓቢሩ።", "char_count": 105, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03059", "text": "እቲ ተመዝጊቡ ዘሎ ገስጋስ፡ ውጽኢት እናበረኸ ዝመጸ ንቕሓት ከምዝዀነ ዝጠቐሱ ነበርቲ፡ ምውዳድ መጸበዪ ነፍሰ-ጾራትን ሓራሳትን እውን ዝምስገን ኣበርክቶ ይገብር ከምዘሎ ገሊጾም። ቍ.ስ 116266 / 201820 (256)", "char_count": 137, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03061", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ነዊሕ ቃልስና ዝዀስኰስናዮ፡ ምስጢር ሓይልና፡ ብቕዓትና፡ ጥምረትና፡ ዘሕብን ሃገራዊ ታሪኽናን ቅያታትናን ዝኾነ ባህልን ክብርታትን ብቐጻልነት ዓቂብናን ኣማዕቢልናን ናብቲ ቀንዲ ተልእኾና ልምዓትን ህንጸት ስልጡን ሕብረተሰብን ንምቕንዑ ቃልና እነሐድሰሉ ኣጋጣሚ እዩ። ብርግጽ ድማ፡ ታሪኽ ህዝቡን ሃገሩን ብዝግባእ ዝፈልጥ፡ ክብርታት ቀዳሞት ሃገራውያን ዝወረሰ፡ ብመንነቱ ዝሕበን መንእሰይ ጥራይ’ዩ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ታሪኽ ክሰርሕ ዝኽእል። ክብሪን ሞጎስን ነቲ ዘይከኣል ክኢሉ ናብ ሓድሽ መዋእል ተሰጋጊሩ ዝርከብ፡ ወናኒ ብሉጽ ክብርታት፡ ስሙርን ንቑሕን ህዝቢ ኤርትራ! ትሑት ንቕሓት ዝኾነ ባህርያት ስስዐን ውልቃውነትን ምጽያፍ፡ ጽንዓት ኣብ ህዝባዊ ዕላማ፡ ሓያል ፍቕሪ ሃገር፡ ፍትወት ሓቂን ፍትሒን፡ ተወፋይነት፡ ጅግንነት፡ ጻዕረኛነት፡ እቶም ቀንዲ መለለዪ ክብርታትና እዮም። እዞም ምስጢር ዕዉት ምረሻና ዝኾኑ ሃገራዊ ክብርታት ከይብሕጎጉ እምበኣር፡ ወትሩ ከም ብሌን ዓይንና ክንሕልዎምን ክንከናኸኖምን የድሊ። ከምዝፍለጥ ሃገራዊ ራእይናን ዕላማናን፡ ህዝቢ ኤርትራ ማዕረ’ቲ ንናጽነቱ ዘካየዶ ተሪር ተጋድሎን ዝኸፈሎ ክቡር መስዋእቲን፡ ብፍትሒን ማዕርነትን ዝነባበረላ ስልጥንቲ ሃገር ምህናጽ እዩ። ክንዲ ዝኾነ፡ ኣብ ማዕርነትን ስኒትን ዝተመስረተት ሓያልን ብልጽግቲን ሃገር ብምህናጽ፡ ማዕረ ዘሐብን ታሪኽና ኮይንና ክንርከብ ናይዚ ሓድሽ መዋእል ቀንዲ ተልእኾና እዩ። ዕድመ ን8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና ዓወት ንሓፋሽ! ዓወት ንሓፋሽ! ሃገራዊ ማሕበር ደቀንስትዮ ኤርትራ ሃገራዊ ማሕበር ደቀንስትዮ ኤርትራ 8 መጋቢት 2026 8 መጋቢት 2026 ክብርታትና ዋልታና! ክብርታትና ዋልታና! Our Value Our Values: Our Armour! s: Our Armour! ነባሪና ገለብና! ነባሪና ገለብና! ከም 8 መጋቢት ዝኣመሰለ ናይ ዝኽሪ ኣጋጣሚታት ከኣ፡ ነቲ ኣብ መዛዘሚ ቃል፡ ብድሆታት ንምቅላል ጻዕሪታት ይካየድ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ብቕዓት ትምህርቲ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጻሕ ውህደት ኣካላት መንግስቲ ክዓዝዝ ተላብዩ። ኣብ ንኡስ ዞባ ባረንቱ፡ ስሩዕ ኣገልግሎት ዝህባ ብጠቕላላ 117 ኣብያተ-ትምህርቲ ኣለዋ። ኣበርክቶ ክገብሩ ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ጋሽ-ባርካ መምህር ያሲን መሓመድ ኣብ ዝሃቦ ሓላፊ መደበር ጥዕና ሓሽሻይ ተሓጋጋዚ ነርስ መሓመድ ዑስማን፡ ሳላ ውህደት ህዝቢ፡ ሚኒስትሪ ጥዕናን ምምሕዳርን ዝነበሮም ሕጽረታት በብእዋኑ ይፍታሕ ከምዘሎ ብምሕባር፡ 4 ክፍልታት መጸበዪ ነፍሶ-ጾራትን ምትእትታው ኣገልግሎት ላቦራቶሪን ከምእተዋደደ፣ ሸፈነ ክታበት ህጻናት’ውን 100 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ ኣብሪሁ። ተገልገልቲ ኣብ መወዳእታ፡ ኣንቡላንስ ክትምደበሎም፣ ከምኡ’ውን ዝኣረገ ህንጻታት ክጽገንን ቀጽሪ ክህነጽን ብምልባው፡ ካብኦም ዝጥለብ ከማልኡ ቅሩባት ምዃኖም ኣረጋጊጾም። መደበር ጥዕና ሓሽሻይ፡ ካብ ከተማ ሓጋዝ 19 ኪሎ-ሜተር ንሸነኽ ሰሜናዊ ምዕራብ ርሒቓ እትርከብ ኮይና፡ ንምምሕዳራት ከባቢ ሓሽሻይ፡ ባዶብን ካልእ ከባቢታትን ኣገልግሎት ትህብ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.161 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 1834, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03062", "text": "ተመሃሮ ዕዉታት ክዀኑ ዘዘውትሩዎ ልምድታት ኣሎዎም። ነዚ ልምድታት ብምጥቃም፡ ካልኦት ተመሃሮ ክዕወቱ ይኽእሉ እዮም። ኣብዚ ብተኸታተሊ ዝቐርብ፡ ካብ ልምድታት ዕዉታት ተመሃሮ ተመርኲሱ ዝተኣከበ እንዶታት፡ ብዙሕ ክትጥቀሙ ተስፋና እዩ። እዚ ንዓሰርተ ሰለስተ ክፋል ዝቐጸለ ጽሑፍ፡ በዚ ‘ንመን ኢልና ነጽንዕ’ ብዝብል ኣርእስቲ ትዕግስቲ በረኸት ትዕግስቲ በረኸት ዝለኣኸትልና ጽሑፍ ክንዛዝሞ ኢና። ጽሑፋትኩም ዝበጽሓና ከኣ ኣብ ቀጻሊ ከነቕርቦ ኢና። ማዕረ ማዕረኡ፡ ካብ ሎሚ ጀሚሩ፡ ኣነቓቓሒ ጕዕዞ ህይወት ስነ ፍልጠተኛን መሃዝን ኒኮላስ ተስላ ክቐርብ’ዩ። ሰናይ ንባብ! ትምህርቲ ኣሎዎ። ሕርሻ፡ ንግዲ፡ ሓጓዳይ፡ ነዳቓይ፡… ዝጠቐስኩሞ ዓይነት ስራሕ ንዕኡ ዝኸውን ትምህርቲ ኣሎዎ። ከይተምሃርካ “ኣብ ስራሕ ክምሃሮ እየ፡” ክትብል ዝከኣል ኣይኰነን። ምኽንያቱ፡ ነቲ ተማሂሩ ከማኻ ኣብ ስራሕ ተዋፊሩ ዘሎ ሰብ ከተርክቦ ናይ ዕድመኻ ምሉእ ድምር ተመኵሮ ክሓተካ ስለ ዝኽእል። ዝዓብስ ትምህርቲ፡ ሓሪሰ ዘይበልዕ፡ ” “እንታይ እዩኸ ትምህርቲ ኢልካ፡ ሸቂጠ ዘይበልዕ፡” “ዕድመ ንስድራይ ኮፍ ኢለ ዘይበልዕ፡ ” “ዝተማህረ ክሓልፈሉ ኣበይ ርኢና፡” ክብሉ ንሰምዕ ኢና። እንተዀነ ሕርሻ፡ ንግዲን ካልእ እንፈልጦ ናይ ናብራ ኣማራጽን ኵሉ መሰረቱ ትምህርቲ ኰይኑ ከም ዝጸንሖም ዘጠራጥር የብሉን። ብኣንጻሩ ንድሕሪት ክጕተቱን ዝያዳ ክግዝኡን ይግደዱ። ኣብቲ ዝዓበዩሉ እዋን እንተዀነ’ውን ናይቲ ዓውዲ ምሁራት ክቘጽሩ ናይ ግድን ይዀኖም። ኣብ ዓለምና ዝርከብ ዓውደ ስራሕ ንዕኡ ዝዀነ ትምህርቲ ዘየወላውል ምርጫ እዩ። ትምህርቲ ዘይብሉ ህይወት ስለ ዘይብሉ ብዙሕ ምስላታትን ጥቕስታትን ተባሂሉን ተጻሒፉን እዩ። “ዘይተማህረ ኣየድሕን፡ ዘይተወቕረ ኣየድሕን፡” “ካብ ድንቍርና ዝጽልምት ጸላም የለን፡ ” “ዘይተማህረ ሰብ ከም ዝወደቐ ገረብ፡” ወዘተ። ሓንቲ ፍልጠት ክንፈልጥ እንከለና፡ ሓደ መንቋቋሕታ ሒዛ’ያ ትጸንሓና፣ ከም ዘይንፈልጥ እተፍልጠና ንእሽቶ ብርሃን። ሎሚ ከኣ ንግሆን ምሸትን እናተምሃርካ ከተሕልፎ ዝውሕደካ ግዜ’ዩ። ስለዝዀነ ወለድና፡ ኣሕዋትናን ትምህርቲ ምርጫና’ዩ። ኵሉ ግዜ ኣብ ቅድሜና ሓደ ጫሌዳ መገዲ ተቐሚጡ ኣሎ፣ ክንምሃርን ዘይክንምሃርን። ከምቲ እታ ምስላ እትብሎ፡ ወይ ሰብ ወይ ዝወደቐ ገረብ ምዃን’ዩ። ገለ ሰብ “እንታይ", "char_count": 1282, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03063", "text": "ንኤለክትሪክሲቲን ብርሃንን ንብዙሕ ዓመታት ምስ ሓደ ሰብ - ቶማስ ኤዲሰን - ብምትሕሓዝ፡ ዝተፈላለየ መጽሓፍቲ ክገልጾ ጸኒሑ እዩ። እንተዀነ እቲ ኣብ ኤለክትሪክያዊ ተክኖሎጂ መራሒ ዝነበረ፣ ንዘመናዊ ዓለም ሓይሊ ዝዀኖ፡ ከም ሓደ ንኡስ ኖት ዝተወስደ ስነ ፍልጠታዊ ታሪኽ ኣብ መንጎ ኤድዋርድ ተለርን ታለስን ዘሎ ታሪኽ ተቐርቂሩ። ቅድሚ ምቕልቃል 20 ክፍለ ዘመን ኤለክትሪክሲቲ ከም ሓደ ብዙሕ ሕቶታት ዘልዕል፡ ምሉእ መዓልቲ ብግርህና ዝስራሕ ኣምር ነበረ። ኒኮላስ ተስላ፡ ሓደ ካብዞም ምሉእ ኣድህቦ ሂቦም ኣብቲ ዝነበረ መጽናዕትታት፡ ፈተነታትን ክትዓትን ዝሳተፉ ዝነበሩ እዩ። እቲ ንሱ ዘቕረቦ መጽናዕትታት ኤለክትሪክሲቲ፡ ከም መራሒ ዘኽብሮን ስነ ፍልጠታዊ ፈጣሪ ዘቝጽሮን እዩ። ናይ ቍጠባ ውሕስነት ከተጣጥሕን ዝከኣል ነበረ። ስርሓት ተስላ፡ ነቲ መወዳድርቱ ዘይበጽሑዎ ማዓሙቝ ሓሳባት ይዅዕት ነበረ። ማዕረ ማዕረኡ ከኣ ምወላ ዝረኽበላ መገዲ ኣጣጥሐ። ንኣብነት፡ ልዑል ምድግጋም (ፍሪኴንሲ) ዘሎዎ ኤለክትሪክያዊ ማዕበል፡ ካብ መራኽብን ሳብማሪንን ብምውፍናው ክርከብ ዝኽእል ጥቕሚ ምስ ገለጸ፡ ንሓሳባቱ ናብ ግብሪ ንምልዋጥ ካብ ሓይሊ ባሕሪ ሓገዝ ረኺቡ ነይሩ። ኣሜሪካ ቅድሚ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ምሕዋሳ፡ ተስላ ናይ ጸላኢ መራኽብን ሳብማሪንን ዝልለያሉ ሜላ (ኤለክትሮማግኔታዊ ኢንዳክሽን) መሃዘ። ተስላ ንዝጀመሮ መጽናዕቲ እናስፍሐ፡ ሰውራዊ ለውጢ እናገበረ፡ ካብ ሓደ ደረጃ ናብቲ ሓደን ኪንዮኡን እና’ዕበየ ዝኸይድ ዝነበረ ስነ ፍልጠተኛን መሃዚን እዩ። ተስላ፥ ጊንጢ፡ ዓቢ ራእን ንስነ ፍልጠት ዝሳቐን ዝነበረ’ዩ ብምባል ድማ ይግለጽ። ኣብዚ ብተኸታታሊ እነቕርቦ ጽሑፍ እምበኣር፡ ተስላ ስነ ፍልጠታዊ ፈጣሪ ዘብሎ 10 ምኽንያታት፣ ኣብ ትምህርትና እንምሃሮ ርኽበታት ተስላ፣ ተስላዶ ኤዲሰን መኖም ይበልጽ፣ ዝገልጽ ከነቕርብ ኢና። 1. ዓሚቝ ምስጢር ክርኢ 1. ዓሚቝ ምስጢር ክርኢ ምኽኣሉ ምኽኣሉ እዚ ኣብ መንጎ ክልተ ዓበይቲ ደምበታት ዝካየድ ዝነበረ’ዩ፣ ደምበታት ተስላን ኤዲሰንን። ተስላ ነቲ ዝስዕብ ፕሮጀክት ዘድልዮ ምወላ ክረክብ’ኳ እንተ ነበሮ፡ ንውሕስነት ምህዞኡን ዋንነቱን ኢሉ ይኸስሮ ነይሩ። ምሉእ ኣድህቦን ርሑቕ ናይ መርኣይን ዓቕሚ ተስላ፡ ንጥቕሚ ሕብረተሰብ እምበር ንባዕሉ ዘርብሖ ኣይነበረን። ተስላ ከም ብዓል ኤዲሰን ምስ ህዝቢ ብዙሕ ዝተዳጋገመ ርክብ ኣይነበሮን። ብዙሕ ግዜ ምስ ህዝቢ ብምርኻብ ህቡብነትካ ከትዕብን ገንዘብ ንጉስ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ስነ ፍልጠተኛታትን መሃንድሳትን ንሓደስቲ ሓሳባት ናብ ሓደ ናይ ቢዝነስ ግዝኣት የእትዉዎ ነበሩ። ተስላ ግን ኣድህቦኡ ካብ ስርሑ ወጻኢ ኣብ ዝዀነ ነገራት መሪሑዎ ኣይፈልጥን እዩ። ስለዝዀነ፡ ወላድን ኣብ ግዜያት ድኻን ዝነበረ። ተስላ መን’ዩ፧ እቲ ካልእ ምኽንያታትከ ኣየናይ’ዩ፧ ...", "char_count": 1549, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03064", "text": "“እቲ ኲናት ዋሕዚ ኤለክትሪክ” ዝተሰምየ ናይ መን ኤለክትሪካዊ ሓሳብ ይገዝእ ወይ ይዕብልል ዝብል ህልኽ ፈላጣት ነይሩ። ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ዘብለና ኣይኰነን። ተመኵሮ ዘይርከብ ፍልጠት እዩ። እቶም ኣቐዲሞም ጸሓይ ዝርኣዩ ዝበዝሐ እዋን ዝያዳና ዝተመኰሩ’ዮም። ብትምህርቲ ዓጊቦም ኣይፈልጡን፡ ሓደ ዝተማህረ ሰብ “ፈላጥ’የ፡” ክብል ይኸብዶ እዩ። ምኽንያቱ ዝተርፎ ብዙሕ ምዃኑ ስለ ዝፈልጥ። ኣሕዋትና፡ ደቂ ገዛውትና፡ ወይ’ውን መምህራንና ዝነበሩ ጸጸኒሖም ክምሃሩ ንርኢ ኢና። እቲ ብሰርቲፊኬት ዝተመረቐ፡ ዲፕሎም ክገብራ ይሓስብ፣ እቲ ብዓል ዲፕሎም ዲግሪ ክሰቕላ ድቃስ ይስእን፣ እቲ ብዓል ዲግሪ’ውን ማስተርስ ዘይገበርኩዋ ኢሉ ሕኒን ይብል፣ ብዓል ማስተርስ’ውን ዶክትሬት ከብል ይቃልስ፣ እቲ ዶክተር ከኣ ፕሮፌሰር ክኸውን፣ ብኡኡ ኣቢሉ ሓድሽ ፍልጠት ክፈልጥን ንዓለም ብፍልጠቱ ክልውጥ ይቃለስን። ሓወይ ንስኻኸ፧ ሓፍተይ ንስኺኸ፧ …. ወዲ ክንደይ ዓመት ኢኻ፧ ሓፍተይከ ጓል ክንደይ ዓመት ኢኺ፧ ኣብዚ ዕድመኹም እንታይ ኢኹም ትፈልጡ፧ ፈለጥትናን ንኽንምሃር፡ ከነጽንዕ፡ ከነንብብ፡ ጸወታ ከነውሕድ ኣብ ዘዝረኸቡና ዝምዕዱና። እዚ ምዕዶ ንገለና መንኰርኰር ኰይኑ ከወንጭፈና እንከሎ፡ እቶም በቲ ሓደ እዝንና ሰሚዕና በቲ ሓደ ነንፍሶ ከኣ ዕዳ ይውሰኸና ኣሎ። ከነጽዕ እንከለና ንመን ኢልና ከም ነጽንዕ ኣነጺርና ክንፈልጥ የድሊ። ሰባት ክምዕዱና እንከለው ጸላዕላዕ ዝብለና ብዙሓት ኣለና። አረ ሎሚስ ከምኡ ኢሉ ዝምዕድ ዝናዓቐሉን ዝደኣለሉን እዋን ኣርኪብና ኣለና። “ኣጽኒዕና ኣየጽኒዕና፣ ተማሂርና ኣይተማሂርና ንዓና እንድዩ፡ ” ንብል ኢና። ብርግጽ ከኣ ንዓና’ዩ፣ እዚ ግን እንታይ ገደሶም ህይወትና ክንመርሕ ዝተፈላለየ ምርጫታት እኳ እንተ’ሎና፡ ኣብ ንእስነትና መሰረት እንገብሮ ግን ትምህርቲ ጥራይ’ዩ።", "char_count": 1075, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03066", "text": "እነሆ በሉ ፈተና! እነሆ በሉ ፈተና! ኣርሴማ ካብ ዓራታ ወሪዳ ንግሆ ምድሪ ናብ ናይ ገዛውቶም ድኳን ኣስቤዛ ክትገብር ከይዳ። ምስ ብዕጋጉ ዝነበረ ብዓል ድኳን ከኣ ዝሓተቶ ኣብ ዘምቢለ ምስ ገበረ “ሕሳብ 70 ናቕፋ፡” በላ። ኣርሴማ ከኣ ክልተ 50 ናቕፋ ይህብ ኣለኹ ኢላ ክልተ 100 ናቕፋ ሂባቶ። ብዓል ድኳን ከኣ ባዕጊጉ ስለ ዝነበረ ከየስተውዓለ ተቐበላ። ንሱ’ውን ሰለስተ ነናይ 10 ናቕፋ ማልስ ይህባ ኣለኹ ኢሉ ሰለስተ ነናይ 50 ናቕፋ መለሰላ። ንሳ ከኣ ብዘይ ምስትውዓል ተቐቢላቶ ገዛኣ ተመሊሳ። ካብ ክልተኦም ኣየናይ ከሲቡ፧ (መልሲ ቅድሚ ምርኣይኩም ፈትኑ!) ኣርሴማ ካብቲ ከተጠፍኦ ዝግባኣ ብ100 ናቕፋ ድሒና፣ 50 ናቕፋ ከፊላ ናይ 70 ናቕፋ ስለ ዝወሰደት ንሳ ትሓይሽ። ካብቲ ብሓሳባ ዝኸፈለቶ ንታሕቲ እያ ከፊላ። ዋጋ ኣስቤዛ፡ 70 ናቕፋ፣ ዝኸፈለቶ 100 ናቕፋ x 2= 200 ናቕፋ ማልሳ; 50 ናቕፋ x 3= 150 ናቕፋ ጽሩይ ዝኸፈለቶ፡ 200 – 150= 50 ናቕፋ መኽሰብ ንኣርሴማ፡ 70 – 50= 20 ናቕፋ", "char_count": 586, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03067", "text": "Clerk: Mam, what perfume do you use? Woman: Well clerk I use the perfume which has two mice on it. Clerk: Interesting, please when you go home, check if one of the mice has fallen inside the perfume. “እተገብሮ ዘበለ ለውጢ ከም ዝገብር እመን፣ ለውጢ ኸኣ ክገብር እዩ።” - William James ሓዳስ ኤርትራ 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.161", "char_count": 305, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03068", "text": "ወ/ሮ ብርኽቲ ወልዳይ (ጫብላይ) ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ዝኸበርኩም ኣንበብቲ ፍረ ጻዕሪ፡ ደቂ ኣንስትዮ ሃገርና በሃራት ምዃነን ብግብሪ ዘመስከራ እየን። ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፋል፡ ብዛዕባ ድሕረባይታን ኣጀማምራኣ ኣብ ንጥፈታት ሕርሻን ኣመልኪትና፡ ምስ ኣርካን ኣልማዒት ወ/ሮ ብርኽቲ ወልዳይ ዝተኻየደ ዕላል ኣቕሪብናልኩም ነይርና። ንሎሚ ድማ ካልኣይን መወዳእታን ክፋሉ ይስዕብ፣ ሰናይ ንባብ። ኣብነታዊት ሓረስታይ ብርኽቲ ወልዳይ (ጫብላይ) ብኹሉንትናኣ ተምሳሌት ጽንዓት ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ እያ። ሓይሊ ኣተሓሳስባኣ እምብዛ ዝድነቕ፡ ረዚን ሓሳባ ብቛንቋ ግብሪ ተርጕማ ብዓወት መሰስ ኢላ ወጺኣ። ዳርጋ ኣብ ከባቢ ጫፍ ምዕራባዊ ክፋል ናይ ሃገርና እናነበረት፡ ከቢድ ሙቘት ተጻዊራ ኣብ ዕዮ ጀርዲን ላዕልን ታሕትን ብምባል ብትግሃት ትነጥፍ። ንኣንጸባራቒ ሓይሊ ኣተሓሳስብኣ ዝድርዕ፡ ዓመት መጽአ ልዕሊ 13 ሄክታር መሬት ከተልምዕ ምኽኣላ ጭቡጥ ምስክር’ዩ። ኣብዚ ዓመት’ዚ ለሚዑ ካብ ዘሎ እቲ 7 ሄክታር ጉዕ በርበረ፡ እቲ 6 ሄክታር ድማ ሽጉርቲ’ዩ። ኣብ ጀርዲን ኣብነታዊት ሓረስታይ ብርኽቲ ወልዳይ (ጫብላይ) ዘይለምዕ ዓይነት ኣሕምልቲ ዳርጋ የለን። ወቕቲ ብምሕላው፡ ዘድሊ ናብዮት ጀርዲን ማለት ካብ ምህብታም ሓመድ ክሳብ ክንክን ኣትክልቲ ዝዝርጋሕ ውሕሉል ምሕደራ ስለ እትኽተል፡ ርቡሕ እቶት ትረክብ። ካብ ኮመደረ ልዕሊ 250 ኵንታል ካብ ሓደ ሄክታር፡ ካብ ሽጉርቲ ልዕሊ 200 ኵንታል ካብ ሓደ ሄክታር ከም እትረክብ ብምትንባህ፡ ሎሚ ዓመት’ውን ካብ ጉዕ በርበረን ሽጉርትን ጽቡቕ እቶት ክትረክብ ትጽቢት ከም ዘለዋ ትገልጽ። ብተወሳኺ፡ መስኖኣዊ ኣገባብ ተጠቒማ ከም ጣፍን ዕፉንን ዝኣመሰሉ ኣዝርእቲ ኣፍርያ ዝምስገን ውጽኢት ረኺባትሉ’ያ። ጣፍ እንተላይ ሓሰሩ ኣኽሳቢ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ምፍራይ ጣፍ ብዝሰፍሐ ከም እትቕጽሎ ትጠቅስ። ወ/ሮ ብርኽቲ ወልዳይ፡ ኣብ ምርግጋጽ ውሑስ መኣዛዊ መግብን ምርግጋእ ዕዳጋን ዘለዋ ተራ ዓብዪ እዩ። ዘፍረየቶ ኣሕምልቲ ዝበዝሐ ካብ ጀርዲን ቀጥታ ናብ ድኳና ኣምጺኣ፡ ብኣዝዩ ርትዓዊ ዋጋ ናብ ህዝቢ ተቕርቦ። ብብቕዓትን ጽፈትን ቀረባታ ምስግንቲ’ያ። ከምኒ ኮመደረ፡ ሽጉርትን ጉዕ በርበረን ዝኣመሰሉ ፍርያታ ድማ ኣብ ዕዳጋታት ንኡሳን ዞባታት ጋሽ-ባርካ ተቕርቦም። ፍርያት ጉዕ በርበረን ካልኦትን ድማ ክሳብ ኣስመራ ናብ ዕዳጋ ተቕርቦ። ጀርዲን ጽቡቕ ኣታዊታት ዝርከቦ ይኹን’ምበር፡ ብዙሕ ወጻኢታት ዝሓትት ምዃኑ ኣይዝንጋዕን። ብተወሳኺ፡ ኣብ እተፈላለዩ እዋናት ሃስያ ሕማማት ብቝልን ኣብ ዕዳጋ ክሳራታትን የጋጥሙ’ዮም። ወ/ሮ ብርኽቲ ከምዚኣቶም ዝበሉ ተርእዮታት በዲሃን ተጻዊራን’ያ ክትዕወት ዝኸኣለት። ኣብ ዞባዊ ዋዕላ ውሁድ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያትን ኣብ ሕርሻዊ ልምዓት ብቤት-ጽሕፈት ሃ.ማ.ደ.ኤ ዞባ ጋሽ-ባርካ ተለልያ፣ ተዓዲማ መጺኣ ኣብ መድረኽ ደዪባ ተመኩሮኣ ኣብ ዘቕረበትሉ እዋን፡ ብልዙብን ክፉትን ኣገላልጻኣ ዘይተመሰጠ ተሳታፊ ናይ’ቲ ዋዕላ ኣይነበረን። ምምሕዳር ዞባ ጋሽ- ባርካ ኩሉንተናዊ ደገፍ ብምግባሩ፡ ወ/ሮ ብርኽቲ ወልዳይ ወ/ሮ ብርኽቲ ወልዳይ ብፍላይ ከኣ ዘቕረበቶ ናይ መሬት ሕቶ እወታዊ ምላሽ ብምሃብ፡ መሬት ጀርዲን ከም እትረክብ ምግባሩ ምስጋናኣ ዓቢ እዩ። ክቡር ኣማሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ኣብ ቦታ ልምዓታ መጺኡ ህሉው ንጥፈታታ ብኣካል ተዓዚቡ ሞራል ክህባ ብምኽኣሉ፡ ልዑል ፍናንን ሞራልን ከም ዝሰነቐት ትገልጽ። ኣብ ዕለተ-ዋዕላ ብዝረኸበቶ ኣፍልጦ ኣዝያ ከም እትሓበነት ድማ ትዛረብ። ኣብነታዊት ሓረስታይ ብርኽቲ ወልዳይ (ጫብላይ) ብንኡስ ዓቕሚ ጀሚራ ናብ ደረጃ ዋኒን ሕርሻ ብምስጋራ ኣብ ምቕያር መነባብሮኣ ዝጭበጥ ለውጢ ረኺባትሉ’ያ። ዝጸዓረ ፍረ- ጻዕሩ ይረክብ። ዛጊት ናይ መንበርን ናይ ትካልን ገዛውቲ ወኒና ትርከብ። ብተወሳኺ፡ ናይ ሃለኽቲ ንብረት ድኳን ከፊታ ትሰርሕ ኣላ። ወ/ሮ ብርኽቲ ኣብ", "char_count": 2156, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03070", "text": "ኣብ ምጽዋት ትርከብ። ካልኦት ደቂ- ኣንስትዮ ኣሰራ ክኽተላ ድማ ትመክር። ኣብነታዊት ሓረስታይ ወ/ሮ ብርኽቲ ወልዳይ (ጫብላይ)፡ “ሰብ ክሰርሕ’ዩ ዝግባእ!” ዝብል ጽኑዕ እምነት ኣለዋ። ብልክዕ ድማ ሓቃ’ያ። “ዘይሰርሕ ኣይብላዕ” እኳ ዝብሃል። ካብ ግዜ ናብ ግዜ ተመኵሮታት እናደለበት ድማ፡ ንቕድሚት ትምርሽ ኣላ። ንሳ፡ “ከም እኹል ኣገልግሎት ትራክተራት፡ ምንጪ ጸሓያዊ ጸዓት (ሶላር)፡ ሓጺናዊ ቱቦታት ዝኣመሰሉ ሕርሻዊ ቀረባት ብመንግስቲ እንተ ዝቕረበልና፡ ኣልማዕቲ ዝያዳ ኣድማዕቲ ሞኾንና” ትብል። ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ኩሉ ጉዕዞ ሂወታ ዝደገፉዋን ኣጆኺ ዝበልዋን ስድራቤታ፡ ውልቀ-ሰባትን ትካላት መንግስትን ብልቢ ተመስግን። ኣብ መጻኢ ፍረታት ክተልምዕን ዘመናዊ ኣገባብ እናተኸተለት ኣብ ሕርሻ እንስሳታት ክትነጥፍን መደባት ኣለዋ። ብወገንና ጽቡቕ መጻእን ዕዉት ናይ ስራሕ ግዜን ንምነየላ። ፎርቶ-ሳዋን ከባቢኡን ግኑን ተፈላጥነት ኣለዋ። በታ ‘ጫብላይ’ እትብል ሳጓኣ ደኣ’ምበር ብስማ ዝፈልጥዋ ኣዝዮም ውሑዳት’ዮም ነይሮም። ስማ ሓቲቶም፡ “ብርኽቲ” ዝብል መልሲ ዝሰምዑ ሰባት፡ “ከም ስማ ብርኽቲ” ዝብል ደሃይ የስምዑ። ጫብላይ ኣብ ማሕበራዊ ህይወት’ውን ዕውትቲ’ያ። በዓልቲ ሓዳርን ኣደ ሓሙሽተ ውሉዳትን እያ። ነበርትን ፈለጥታን ለዋህን ርህርህትን፡ ንኹሉ ሰብ ብማዕረ እትቐርብ፡ ጭርቃንን ፍሽኽታን ዘይፍለያ ‘ብርኽቲ ሰብ’ ምዃና ይገልጽዋ። ብፍላይ ንጽጉማት ደቂ ኣንስትዮ ገባሪት ሰናይ ምዃና ይምስክሩ። ኣብ ግዜ ለበዳ ኮቪድ-19 ዘርኣየቶ ሓልዮት ግና ካብ ልቢ ነበርቲ ሓውሲ ከተማን ከባቢኡን ዘይሃስስ ኮይኑ ይርከብ። ኣብ ድኳና ዝቐረበቶ ኣስቤዛ ንጽጉማት እና’ለቅሐት፡ ዓቕሚ ንዘይብሎም እናሓገዘትን ምዕሩይ ኣገባብ መሸጣ እናተኸተለትን ኣብ ኣዋጣሪ እዋን ዜግነታዊ ሓልዮታ ኣርእያ። ካብ’ዚ ግዱስ ኣካይዳኣ ተበጊሶም፡ ነበርቲ ንትካላ “ድኳን ሕድሪ” እናበሉ ይጽውዕዎ ነበሩ። ኣብነታዊት ሓረስታይ ብርኽቲ ወልዳይ (ጫብላይ) ዕውትቲ ጓል ኣንስተይትን ተምሳሌት ናይ ስራሕን ኮይና፡ ዕዳጋ ኣብ ምርግጋእን ሽቕለት ኣብ ምፍጣርን ዕዙዝ ተራኣ ምንጪ፦ መብራህቶም ገብረሂወት (መጽሔት ፍረ-ጻዕሪ ቍ. 7)", "char_count": 1204, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03071", "text": "250 ግራም (ርብዒ ኺሎ) ጻዕዳ ዓተር 200 ግራም ወይ 2 ማእከላይ ግዝፊ ዘሎዎ ቀይሕ ሱር 2 ማንካ ጣውላ ጥሑን ፉል (ሽኮር ዘይብሉ/ peanut butter) 1 ማንካ ጣውላ ጽማቝ ለሚን 3 ፍረ ሽጉርቲ ጻዕዳ 3 ማንካ ጣውላ ዘይቲ ስምስም 1 ማንካ ሻሂ ጨው ከም ኣድላይነቱ ዓተር፡ ኣብ ማይ ኣሊኽናዮ ምስ ሓደርና፡ ማዩ ዘቚቕና ብሓድሽ ማይ ኣብ ሓዊ ንስኽትቶ። ፍርቂ ምብሳል ምስ በጽሐ፡ ቀይሕ ሱር ምስኡ ሓዊስና ብሓንሳብ ንኽበስሉ ነእትወሉ። በሲሉ ምስ በልናዮ፡ ኣውሪድና፡ ዘዳለናዮም ኣስፔዛታት ብላዕሊ ወሲኽና ብሓንሳብ ንጥሕኖ። ጽቡቕ ገይሩ ምስ ሓበረ ድማ ናብ ብያቲ ገልቢጥና መመላኽዒ ፐርሰሜሎ ነስኒስና ነዳልዎ። እዚ መግቢ፡ ኣብ ግዜ ቁርስን ጠዓሞትን ብቕጫ እናቋሰና ክንምገቦ ንኽእል። በዚ ዓቐን እተሰርሐ መግቢ ድማ ንሽዱሽተ ዝኣባላት ስድራቤት ድማ ክምግበልና ይኽእል። ሓዳስ ኤርትራ 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.161", "char_count": 538, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03072", "text": "ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ ናይ መባእታ ደረጃ ትምህርቱ ኣብ ኣስመራ ቤት ትምህርቲ ወንጌላዊት፡ ካብ 7ይ ክሳዕ 12 ክፍሊ ኣብ ኢትዮጵያ ቤት ትምህርቲ ተፈሪ መኰንን፡ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቱ ድማ ሓደ ዓመት ኣብ ኮለጅ ዩጋንዳ፡ 3 ዓመት ኣብ ኮለጅ ኣዲስ ኣበባ፡ 10 ዓመት ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዩኒቨርስቲ ሃርቫርድ ተማሂሩ፡ ብኣንትሮፖሎጂ ናይ ፒኤችዲ መዓርግ ረኺቡ። ፕሮፌሰር ኣስመሮም ኣብ ናይ ስራሕ ተሞኵሮኡ፡ ን25 ዓመታት ኣብ ነንበይኖም ዩኒቨርስትታት ሕቡራት መንግስቲ ኣመሪካ፡ ሓደ ዓመት ኣብ ሆላንድ ምሂሩ። ካብ 1984 ክሳዕ ናጽነት ኣቦመንበር ማሕበር ረድኤት ኤርትራ ኰይኑ ምስ ህዝባዊ ግንባር ሰሪሑ። ድሕሪ መላእ ሓርነት ድማ ምስ ዝተፈላለያ ትካላት መንግስቲ ኤርትራ ብዝተፈላለየ ደረጃን ዓቕምን ኣበርኪቱ። ንባህልን ደሞክራስን ሕብረተሰብ ኦሮሞ ዝገልጽ ክልተ ዓበይቲ ናይ ምርምር ስራሕ ዝሓዛ መጻሕፍቲ ከምኡ’ውን ኣብ ሓያለ ዓውደ-ዘተታት መጽናዕታውን ምርምራውን ስርሓት ኣቕሪቡ። ንሕብረተሰብ ኤርትራ ዘገድስ ብርክት ዝበሉ ዝተፈላለዩ ምርምራዊ ጽሑፋት፡ ኣስተምህሮታትን ሰሚናራትን ብምሃብ’ውን ልሉይ ኣበርክቶ ገይሩ። መጽሔት መንእሰይ ንጉዕዞ ሂወቱ፡ ውጽኢት ምርምራዊ ስርሓቱን ካልእ ንመንእሰያት ዘገድሱ ጉዳያትን ኣልዒላ ኣብ ወርሒ ግንቦት 2018 ዘካየደቶ ምቁርን መሳጥን ዕላል፡ ብምኽንያት ዕረፍቱ ብሕልፊ ምስ መንእሰያት ኣብ ዝተኣሳሰር ጽማቝ ትሕዝቶኡ ንኣንበብቲ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ሸባብ ጆባእ ትብል! ካልኣይ ክፋል ካልኣይ ክፋል እታ ተገዲደ ኣብ ገጠር ዝጸናሕክዋ ሓንቲ ዓመት፡ ኣብ ሂወተይ እታ ተገዲደ ኣብ ገጠር ዝጸናሕክዋ ሓንቲ ዓመት፡ ኣብ ሂወተይ ወሳኒ ግደ ተጻዊታ’ያ። ... ንእግረ-መደይ ነዞም ኣብ ከተማ ወሳኒ ግደ ተጻዊታ’ያ። ... ንእግረ-መደይ ነዞም ኣብ ከተማ • ንመንእሰይ ዝኸውን ገለ • ንመንእሰይ ዝኸውን ገለ ምኽርታት ክትህበና ፕሮፌሰር። ምኽርታት ክትህበና ፕሮፌሰር። ብጉዳይ መርዓን ሓዳርን ክንጅምር ብጉዳይ መርዓን ሓዳርን ክንጅምር ተወሊዶም ኣብ ከተማ ዝዓበዩ መንእሰያት፡ ብዙሕ ይጎድሎም ተወሊዶም ኣብ ከተማ ዝዓበዩ መንእሰያት፡ ብዙሕ ይጎድሎም ምዃኑ ፈሊጦም፡ ካብ ከተማ ውጽእ ኢሎም ናብራ ገጠር ምዃኑ ፈሊጦም፡ ካብ ከተማ ውጽእ ኢሎም ናብራ ገጠር ክርእዩን ከስተማቕሩን ኣገዳሲ ምዃኑ ከዘኻኽሮም እደሊ። ክርእዩን ከስተማቕሩን ኣገዳሲ ምዃኑ ከዘኻኽሮም እደሊ። ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ ሓደ ዝዓበየ ዕንቕፋት እንታይ ኣሎ፡ ወዲ ምስ ጓል ፍቕሪ ክጅምር ከሎ፡ ዝበዝሕ ግዜ ብመልክዕ እዩ ዝሰሓብ። እቲ መልክዕ ግን ነባሪ ኣይኮነን፡ ብዙሕ ቁምነገር የብሉን። ምኽንያቱ ከተዕልል ክትጅምር ከለኻ፡ ሽዑ እዩ እቲ ባህርያት ናይ’ቲ ሰብ ክፍለጥ ዝጅምር... ስለዚ እቲ ናይ ሌላ ግዜ ቅሩብ ንውሕ እንተበለ፡ ኣይጽላእን’ዩ ዝብል ርእይቶ እዩ ዘሎኒ። ስሕበት ብሓቂ ግዳማዊ (Superfi- cial) ነገር እዩ፡ ሎሚ ኣሎ፡ ጽባሕ ምስ ጠነሰት ቅርጻ ተቐይሩ ክጸንሕ ይኽእል’ዩ። ነባሪ ኣይኮነን። እቲ ፍቕሪ ኣብቲ ኣተሓሳስባ፡ ኣብቲ ስምዒት፡ ኣብቲ ክብርታት ናታን ናትካን እንታይ ከም ዝኾነ ብዕምቘት ክትረዳዳእ ክትክእል ኣለካ። እንተ ዘይኮይኑ፡ ናብ ናይ ሓሶት ዝምድና (Pretend Relationship) ኢኻ ትኣቱ። ብናይ ሓሶት ዝምድና ዝተመረዓዓዉ መጻምድቲ ኣብ ዝተፈላለየ ኵነታት ክትሪኦም ኣለካ፡ ንኣብነት፥ ክበኣሱ ከለዉ። ብዙሕ ጉድ እዩ ዝወጽእ። ከምዚኸ ኣሎ ድዩ ከብለካ ይኽእል’ዩ! ስለዚ ኣብ ውሽጢ ክልተ ዓመት ብዙሕ ዝኽወል ክህሉ ስለዘይክእል፡ ክንደይ ክትርኢ ኢኻ። ባህላዊ እንተመጺእካ ግን ንብረት ክትድልብ ኣለካ፡ ክትድልድል፡ ምጽእ ምስ በለት ክትሕብሕባ፡ ክትስልማ … ክንደይ ክንደይ ጣጣ ኣሎ። እዚ ኹሉ ኸኣ ነቲ ናይ ምልላይ ዕድል ይዕንቅፎ እዩ። ስለዚ በየናይ ዓለም ኢና ንሓስብ ዘለና ክንብል ክንክእል ኣለና። ኣብቲ ናይ ማዕርነት ኣገባብ፡ ንኽትላለ ንውሕ ዝበለ ግዜ የድሊ እዩ። ኣብ’ቲ ባህላዊ ግን እቶም ወለዲ እዮም ዝላለዩ። ንሳቶም ተኣማሚኖም ደቈም የዋስቡ። ኣብዚ ኸኣ ክንደይ ተዓብ እዩ ዘጋጥም። ዘይተጸበኻዮ ነገር ክመጽእ ይኽእል። ገለ’ውን ከይረኣይዋ ዝምርዓዉ ነይሮም’ዮም፡ ሕጂ ኣሎ ድዩ ከምኡ የለን እንድዒ። ስለዚ ኣነ ግድን ኣቐዲምካ ናይ ምልላይን ሓድሕዳዊ ባህርያትካ ናይ ምፍላጥን ዕድል ክህሉ ኣለዎ እየ ዝብል። እዚ ንዕዉት መርዓ እቲ ዝዓበየ ቅድመ ኵነት (Precondi- tion for good marriage) ዝብሎ እዩ። • ሕጂ ንውሓት ናይ ሌላ ግዜ • ሕጂ ንውሓት ናይ ሌላ ግዜ ክንደይ ይኹን ኢኻ ትብለና ዘለኻ? ክንደይ ይኹን ኢኻ ትብለና ዘለኻ? - ክልተ ዓመት ናይ ምልላይን ናይ ምግምጋምን ዕድል ክህሉ ኣለዎ እየ ዝብል። (ሰሓቕ) • መርዓ ዝኣክል ገንዘብን ንዋትን • መርዓ ዝኣክል ገንዘብን ንዋትን ምስ ሓዝካ’ዩ ግርም ዝብሉ ኣለዉ። ምስ ሓዝካ’ዩ ግርም ዝብሉ ኣለዉ። ገለ ድማ “ኣይፋሉን” መርዓት ምስ ገለ ድማ “ኣይፋሉን” መርዓት ምስ ዕድላ’ያ ትመጽእ፡ ዝሓዝካ ሒዝካ ዕድላ’ያ ትመጽእ፡ ዝሓዝካ ሒዝካ ምምርዓው ይሓይሽ ዝብሉ ኣለዉ። ምምርዓው ይሓይሽ ዝብሉ ኣለዉ። ምስ ኣየኖት ወገን ኢኻ? ምስ ኣየኖት ወገን ኢኻ? • መንእሰያት ኣብ ትምህርቲ • መንእሰያት ኣብ ትምህርቲ ዕዉታት ክንከውን ዕዉታት ክንከውን ሕጂ ኣብ’ቲ ዘመናዊ መርዓ ክንመጽእ ኢና። ዘመናዊ መርዓ ናይ ማዕርነት መርዓ እዩ። ብዕድመ፡ ብትምህርቲ ይኹን ብእትዋት ኣብ ተመሳሳሊ ደረጃ ኴንካ ትገብሮ ነገር’ዩ። ኣብ’ዚ ዘመናዊ መርዓ ኩሉ ነገር ተሓጋጊዝካ ኢኻ ትገብሮ። እቲ ሓደ ክመሃር ከሎ፡ እቲ ሓደ ይሰርሕ። እቲ ሓደ ክወፍር ከሎ፡ እቲ ሓደ ጉዳይ ገዛን ቈልዓን ይዓምም፡ ከምኡ እናበሉ ዝናበሩ ኣለዉ። ኣብቲ ንትምህርቲ ብፍቕሪ፡ ብዕምቈት ክትመሃሮ ክትክእል ኣለካ። ብዛዕባ ኣብ ፈተና ከመይ ትዕወት ጥራሕ እናሓሰብካ ትመሃር እንተዄንካ፡ ገዛእ ርእስኻ ተደናግር ኣሎኻ። ኣብነት ገለ ተመሃሮ ብምሽምዳድ ጥራሕ ወይ’ውን ናይ ዝሓለፈ ፈተናታት ደጋጊሞም ብምልምማድ ጥራሕ ኣብ መርመራ ብቑዕ ውጽኢት ከምጽኡ ይኽእሉ’ዮም። እዚኣ ንግዚኡ መሳርሒት እምበር ንሓዋሩ ኣይትጠቅምን እያ። እንታይ ንምባል እየ ነቲ ትምህርቲ፡ ነቲ ፍልጠትሲ ብዓይኒ ረብሓ ዘይኮነስ ብዕምቈት ክትርእዮን ክትርድኦን ኣለካ... • ምትእስሳር ፍቕርን ባህሪያዊ • ምትእስሳር ፍቕርን ባህሪያዊ ስምዒትን ስምዒትን ስምዒት ኣገዳሲ እዩ። ግና ስምዒት ክንብል ከለና ካብቲ ኣካላዊ ስሕበት (Physical attraction) ክንፈልዮ ክንክእል ኣሎና። እቲ ኣካላዊ እቲ ናይ ሕጂ መንእሰይ፡ ጽባሕ ኣቦ ክኸውን ስለዝኾነ፡ ሕጊ እንዳባ እቲ ናይ ሕጂ መንእሰይ፡ ጽባሕ ኣቦ ክኸውን ስለዝኾነ፡ ሕጊ እንዳባ ክመሃር፡ ክወርስ ኣለዎ። ንኣብነት፥ መርዓ፡ ካብ ትብጻሕኩም ጀሚርካ ክመሃር፡ ክወርስ ኣለዎ። ንኣብነት፥ መርዓ፡ ካብ ትብጻሕኩም ጀሚርካ ክሳዕ መወዳእታ ብሕጊ እንዳ’ባ እዩ ዝካየድ። ቅሩብ ኣምር እንተ ክሳዕ መወዳእታ ብሕጊ እንዳ’ባ እዩ ዝካየድ። ቅሩብ ኣምር እንተ ዘይጸኒሑካ፡ ጽባሕ፡ ጉዳይ ጌርካ ሕጊ እንዳባ ከይፈለጥካ እንተ ዘይጸኒሑካ፡ ጽባሕ፡ ጉዳይ ጌርካ ሕጊ እንዳባ ከይፈለጥካ እንተ ኣቲኻዮ፡ መስሓቒ ኴንካ ኢኻ ትተርፍ። ኣቲኻዮ፡ መስሓቒ ኴንካ ኢኻ ትተርፍ። • ምሁራት ዜጋታት ፍልጠቶም • ምሁራት ዜጋታት ፍልጠቶም ናብ መንእሰያት ኣብ ምስጋር ከመይ ናብ መንእሰያት ኣብ ምስጋር ከመይ ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ ኣለዉ ትብል? እንታይ ከ ትምዕድ? ኣለዉ ትብል? እንታይ ከ ትምዕድ?", "char_count": 4144, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03073", "text": "ኣብዚ ጸገም ኣለና ብሓቂ። ብዙሓት ካብቶም ምሁራት ዜጋታት ዝበዝሐ ግዜ ፈሊሶም ኣብ ካልእ ሃገር እዮም ዘለዉ። ኣብዚ ዘለዉ ከኣ ኣብ ከቢድ ስራሓት ተሸሚሞም እዮም ዘለዉ። ኣብዚ ሕጂ ጽሑፍ ዓቢ ተራ ኣለዎ። እቲ መንእሰይ ወይ እቲ ተመሃራይ ጽሑፍ ናይ ምንባብ ባህሊ ክህልዎ ክኽእል ኣለዎ። ፍቕሪ ናይ ምንባብ፡ ፍቕሪ ናይ መጽሓፍ እንተሃልዩካ፡ ንኹሉ ብቐሊሉ ክትበጽሖ ትኽእል ኢኻ። ማለተይ ጽሑፍ ከተንብብ ከለኻ ንስኻን እቲ ጽሑፍን እምበር እቲ ደራሲ ምሳኻ የለን። ስለዚ ኣብኡ እናጠለቕካ ነቲ ትምህርትኻ ከትዕምቖ ትኽእል ኢኻ። እዚ ኹሉ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ዘሎ መንእሰይ፡ እቲ ዝበዝሐ ፍልጠት ካብ ምንባብን ሓርኮትኮትን ተበላሓትነትን እዩ ዝረኽቦ ዘሎ። • ኣብ ደገ ንዘለዉ መንእሰያት • ኣብ ደገ ንዘለዉ መንእሰያት እንታይ ትምዕዶም? እንታይ ትምዕዶም? ... ነቲ ኣብ ደገ ዝነብር መንእሰይ እንታይ እየ ዝብሎ፡ ቅድም ዕላማ ክህልዎ ክኽእል ኣለዎ። ዕላማ ዘለዎ ሰብ ንዕኡ፡ ንስድርኡን ንሃገሩን ዝጠቅም ነገር ክገብር እዩ ሓኾት ዝብል። እቲ ዕላማ ዘይብሉ ሰብ ግና ግዚኡ ናብ ጸወታን ናብ ውድድር መጋየጺ ንብረት ኣብ ምዕዳግን እዩ ዘሕልፎ። እቲ ሓንጎሉ ናብ ስምዒቱ ዝመርሖ ነገር ጥራይ እዩ ክኸይድ ዝኽእል። ኣሜሪካ ንኣብነት፥ ፍቕረ ንዋይ (material- ism) ዝበዝሖ ወሓጢ ሃገር እዩ። መዓልቲ መዓልቲ ዝምህዝዎ ነገር ኣሎ፡ መብዛሕትኡ ሰብ ከኣ ሎሚ ዝተማህዘት ነገር ቦግ ኣቢሉ ክዕድጋ እዩ ዝፍትን። ሓደ መንእሰይ ዘዝተማህዘ ንዋት ኣብ ምዕዳግ ተሸሚሙ ዝውዕል እንተኾይኑ ድማ፡ እቲ ዝዓበየ ነገር’ዩ ዝሓድግ። ምስ ህዝቡ ዝምድና ዘይብሉ ኮይኑ ይተርፍ እሞ፡ ህይወቱ ፋሕ ይብል። ስለዚ ኣብ ደገ ዘለዉ መንእሰያት፡ ምስ ህዝቦም ዝምድና ክህልዎም፡ ዕላማ ክህልዎም፡ ህይወቶም እርኑብ ክኸውን፡ ካብ ድራግን ጠላዕን ክርሕቁ እየ ዝምዕዶም። • ብሓፈሻ መንእሰይ ከመይ • ብሓፈሻ መንእሰይ ከመይ ክኸውን ኣለዎ ትብል? ክኸውን ኣለዎ ትብል? ሓልዮት ካብ ረብሓ ዝፈሊ ክኸውን ኣለዎ። ኣብቲ ናይ ረብሓ ዓለም እንተደኣ ተሸሚምካ፡ ብዙሕ ቁምነገር ክትገብር ኣይትኽእልን ኢኻ፡ ብዘይካ ሃብቲ ምድላብ። መነባብሮኻ ኣብ ከተማ ጥራሕ እንተኾይኑ፡ እንተላይ ናይ ገጠር ተሞኩሮ ህይወት ክህልወካ እውን ጠቓሚ’ዩ። ንኣብነት፥ እታ ኣነ ኣብ ገረሚ ዘሕለፍክዋ ሓንቲ ዓመት ኣብ ህይወተይ ዓብዪ ጽልዋ እዩ ዘለዋ። ኣዝየ ዝሓሽኩ ነይረ፡ ካብቶም ገጠር ርእዮም ዘይፈልጡ ደቂ ከተማ። እቲ ኣብ ገጠር ዘሎ ነኣሽቱ ዘይምሹው ነገራት (Discomforts) ክትሰግሮ እንተዘይክኢልካ ምሉእ ሰብ መጽሔት መንእሰይ ቁ.58 መስፍን ገብረሂወት ምሉእ ትሕዝቶ ወግዒ ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ፡ ኣብ መጽሔት መንእሰይ ቁ.58 ወይ ኣብ ዌብሳይታት eriyouth.org & shabait.com ክትረኽብዎ ከም ትኽእሉ ንሕብር። መጽሔት መንእሰይ ቁጽሪ 87 መጽሔት መንእሰይ ቁ.87 ከም ወትሩ ኣብ ውዳበ ማሕበር፡ ፖለቲካ፡ ቁጠባ፡ ሕብረተሰብ፡ ባህሊ፡ ወዘተ. ኣማእዛኒ፡ መሃርን ኣዘናጋዕን ትሕዝቶታት ሒዛ ተዘርጊሓ’ላ። ኣንብባዋ! ኣስተማቕርዋ! ብተውሳኺ ኣብ ዌብሳይት www.shabait.com እውን ክትረኽብዋ ትኽእሉ። 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.161", "char_count": 1787, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03074", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣስመራ እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝኾነ፡ ብመልክዕ ህያብ ዝሃበትኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ንዕለት18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዲቮራ ምሕረተኣብ ኣብርሃ፡ ብሞግዚታ ፍረወይኒ ወልዳይ ጸጋይ፡ ወላዲየይ ምሕረተኣብ ኣብርሃ ክፍለ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣከቦም ዮሴፍ ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ኣላይ ዮሴፍ ገብረኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ዓወት ተኽለማርያም ተወልደመድህን፡ ኣደይ ገነት ፍረዝጊ ብርሃነ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ተኽኣ ገብረስላሴ ተስፋይ፡ ኣደይ ሓጎሳ ሃብተሚካኤል ቀላቲ ስለዝዓፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ኣቶ ፋርስ ሃብተጊዮርጊስ ዘሚካኤል፡ ብዕለት 18/7/25 ነቲ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 05 ዝርከብ ቀዋሚ ንብረት ብመለለዪ ቁ/ንብረት 6BRKN000541/1፡ ዚፕ ኮድ 6K-1388፡ ፕሎት 26፡ ፓርሰል E፡ ዝተመዝገበ፡ ስፋሓቱ 300 ት/ሜ ናይዝጊ ሃንስ መብራህቱ፡ ኣደይ ለተኺዳን መብራህቱ ገብረትንሳኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጳውሎስ ሃብተማርያም ብርሃነ፡ ኣዴና ከበደሽ ወልደማርያም ተስፋማርያም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይን 2ተተካቲ ደቆምን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኣብ ኣስመራ ከተማ ዞባ 6 ምም 02 ቁ.ገዛ 14 ጎደና ራእሲ በራኺ ዝርከብ ንብረት፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 109296 መወከሲ ቁጽሪ 128408 ብስም ወረስቲ ነፍ/መብራህቱ ብርለ ወ/ሮ ኣበባ ዑቕባጋብር ምስ 8 ደቆምን ዝተመዝገበ ንብረት ገዛ፡ እቲ ኦርጅናል ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07601187 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን ካብ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ኣማረ መብራህቱ ብርለ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ ጎደና ገረሚ ቁ.ገዛ -ብቁ/ፍቓድ ዋኒን ASL00043718 ናይ ድኳን ትካለይ፡ ንወ/ሮ ሰናይት በረከትኣብ ገብረየሱስ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰረጀቓ ጎደና ገረሚ ቁ.ገዛ -- ዕለት 16/12/2025 ቁ. መዝ 296/2025 ብውህብቶ ስለዝሃብክዋ፡ብስም ወሃቢ ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተደኣ ኣሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተ ዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ውህብቶ ተረካቢ ከምዝመሓላለፍ ነፍልጥ። ቀሺ በረከትኣብ ገብረየሱስ ግደ ብስም ተወልደ ሰመረ ዑቕቡ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL000023174 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና 119-9 ቁ.ገዛ ዝርከብ ናይ ኤለክትሪክ ኣቕሑ መፍትሕ መዐረይን መሸጥን ትካለይ፡ ንኣቶ ገብረትንሳኤ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ጎደና 752-7 ቁ.ገዛ 61 ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2029 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ተወልደ ሰመረ ዑቕቡ ሕጋዊ ወኪል ዘካርያስ ሰመረ ዑቕቡ ኣነ ኣመልካቲት ወ/ሮ ኑሪት ኢብራሂም ኣሕመድ፡ ነቲ ኣብ ኣስመራ ዞባ 07 ምምሕዳር 11 ቀንዲ ክፍልታት 2+1 ብስም መዋቲ ኣውራሲና ኣቶ ኢብራሂም ኣሕመድ ሕያ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኮምሽን ኣባይቲ ዋንነቱ ብስም መዋቲ ዝተመዝገበ፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ገዛ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወላዲተይን ብጽሒትና ኮይኑ ስለ ዘሎ፡ ቤት ፍርዲ ሸሪዓ’ውን ሰነድ ወረስቲ ኣጽዲቑልና ብምህላዉ፡ በዚ መሰረት ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ ግን ዝቃወም ከምዘየለ ተቖጺሩ ስም ምትሕልላፍ ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር። ወ/ሮ ኑሪት ኢብራሂም ኣሕመድ +4 ኣነ ኣቶ ገብረሂወት ገብረእግዚኣብሄር ወልደገብሪኤል፡ ተቐባሊ ህያብ ካብ እዝጋሃርያ ገብረእግዚኣብሄር ወልደገብሪኤል፡ ቅድሳን ገብረእግዚኣብሄር ወልደገብሪኤል፡ ሓጀር ገብረእግዚኣብሄር ወልደገብሪኤል፣ ብስም ነፍስሄር ጽገ ገብረእግዚኣብሄር ወልደገብሪኤል ዝተመዝገበ፡ ኣብ ከተማ ሰንዓፈ ዞን 05 ኣብ ፕሎት 19 ፓርሰል D ኣብ 250 ት/ሜ ዝተደኮነ፡ ብኮምሽን ምጽራይ ዋንነት ቁጽሪ 36664 ዋንነት ዝተረጋገጸ 2 ክፍሊ ገዛ ሽቓቕ ክሽነ ዘጠቓለለ ገዛውቲ ህያብ ዝተወህበኒ፣ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታት ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ቴክኒክ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጸመለይ እሕብር። ኣቶ ገብረሂወት ገብረእግዚኣብሄር ወልደገብሪኤል 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ኢብራሂም መሓመድ ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም ስዒድ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝብለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣድያም ተክለ ለገሰ ምባል ተሪፉ፡ ኣድያም ተክለ ወልዱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ ን27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 3485, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03075", "text": "ኣብቲ መሪር ሞት ወድና ኣማን ተስፋኣለም ዘቃበርኩምና፡ ገዛና ተመላሊስኩም ዘጸናናኩምናን ዘተባባዕኩምናን፡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝደወልኩምልና ቤተሰብ፡ ፈተውትን ኣዕሩኽቱን፡ ጎረባብቲን፡ መምሃራንን ተመሃሮን ኮለጅ ማይነፍሒ ሃበረዳ 11 ክፍሊ እምባህራን፡ማሕበረሰብ ሞንሽን፡ ኣባላት ኤምባሲ፡ ወ/ሉ/ቤተክርስትያንን፡ ካልኦትን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ከምዝዓጸና ንሕብር። ወላዲቱ ሊያ ኣሚነ ምስ ምሉኣት ስድራቤት", "char_count": 271, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03076", "text": "ብዕረፍቲ ብዓል ቤተይ ኣቶ ተስፋልደት ተስፋይ ዓንዱ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ክሳብ ኳዜን ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴሌፎንን ዘጸናናዕኩምና፡ ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ከምዝዓጸና ንገልጽ። ብዓልቲ ቤቱ ኣበባ ዑቕባዝጊ ምስ ደቀይን ምሉኣት ስድራቤትን 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.161", "char_count": 234, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03078", "text": "Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. CIL Supervisor Plant Maintenance Number required – (01) Type of contract – Definite (2 years) Major Duties and responsibilities • The CIL Maintenance Supervisor is responsible for leading and executing safe, high-quality maintenance activities within the Carbon-In-Leach (CIL) area to en­ sure plant reliability, availability, and metallurgical performance. • The role provides frontline supervision of maintenance crews working in the CIL area. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA • Lead all maintenance activities in strict compliance with site HSE standards and statutory requirements • Enforce safe work practices including isolations, permits, lock-out/tag-out, and confined space entry • Ensure correct procedures for working in cyanide areas are followed at all times • Participate in incident investigations, risk assessments, and safety improvements • Conduct toolbox talks and safety interactions regularly • Supervise day-to-day mechanical maintenance activities on CIL circuit equipment including agitators, slurry pumps, pipework, interstage screens, carbon transfer systems, valves, launders, and structural steel • Ensure maintenance tasks are executed to required quality and workmanship standards • Coordinate breakdown response and prioritize work to minimise plant downtime • Execute planned and preventive maintenance in accordance with the maintenance schedule • Work closely with Planning to ensure work orders, materials, and resources are available • Provide accurate feedback on job execution, durations, and defects • Support shutdown planning and execution for CIL-related maintenance activities Profile: Qualifications and Experience • Mechanical trade qualification Formal Education, Certifications or Equivalents • Diploma or Advanced Diploma in Mechanical Engineering (desirable). Working Experience – Nature & Length • Minimum 5–10 years experience in mining or mineral pro­ cessing environments. • CIL circuits and elution column with additional experience in crushers, mills, conveyors and flotation circuits. Technical Skills • Strong mechanical knowledge of slurry handling equipment and agitators • Experience with pumps, gearboxes, bearings, screens, and pipework • Understanding of maintenance management systems (PRONTO or similar) • Ability to read drawings, manuals, and maintenance proce­ dures Behavioral Skills • Strong commitment to safety and disciplined work practices. • High-quality workmanship with attention to detail. • Effective communicator with good interpersonal skills. • Resilient, adaptable, and able to work in multicultural and challenging environments. • Team player with mentoring and coaching mindset. • Proactive, initiative-driven, and focused on continuous im­ provement. • Reliable, accountable, and able to work independently when required. General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Definite Period (2 years)  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper.  Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea  Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara  Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ኣነ ኣመልካቲ ኣቶ ዓብዱልዓዚዝ ስዒድ ኢብራሂም፡ ብወኪሉ ወ/ሮ ሱዓድ ዓብዱረዛቕ ዓብዱራሕማን፡ ነቲ ኣብ ኣስመራ ዚፕ ኮድ 1A159 ጎደና 159-34 ቁጽሪ ገዛ 94 ፕሎት 61 ቁጽሪ ፓርሰል ASP 00020583 ኣብ 100ት/ሜ ዝተደኮነ ሰለስተ ቀንዲ ክፍልታት ሓደ ክሽነ ሓደ ዓይኒ ምድሪ ዝሓዘ፡ ኣብ ሚኒስትሪ መሬትን ኣከባብን ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ኣብ ትሕቲ ዋንነት ቁጽሪ 1፡000412/1 ዕለት 08/11/2017 ብስም ብህያብ ዝሃበትኒ ወ/ሮ ስዕዲ ዓብዱልቃድር መሓመድ ዝተመዝገበ፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ገዛ ብህያብ ዝተዋህበ ኮይኑ፡ ቤት ፍርዲ ሸሪዓ’ውን ሰነድ ውህብቶ ኣጽዲቑልና ብምህላዉ፡ በዚ መሰረት ናብ ስም ውህብቶ ዝተዋህበ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምከልቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓፕሊክ ኖታሪ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ ምስ ዘይቀርብ ግን ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ አፍልጥ። ኣቶ ዓብዱልዓዚዝ ስዒድ ኢብራሂም ወ/ሮ ሱዓድ ዓብዱረዛቕ ዓብዱራሕማን", "char_count": 4688, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03079", "text": "ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ኣዴና ብርኽቲ ተስፋጽዮን በኹረጼን፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ታኺታ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴሌፎንን ዘጸናናዕኩምና፡ ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ደቃ ሰምሃር፡ ሮቤል፡ ዮናታን ምስ ምሉኣት ስድራቤት", "char_count": 190, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03080", "text": "ብዕረፍቲ ዘፍቅሮ ብዓል ቤተይ ኣቶ ጸጋይ ወልደዮውሃንስ ተስፋይ (ወዲ - ፊሊ) ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ሕማሙ ዝበጻሕኩሞ፡ ድሕሪ ዕረፍቱ ገዛ ጎቦ ዘቃበርኩምናን ቴሌፎን ብምድዋልን ብምምልላስን ዘጸናናዕኩምናን ማሕበረኮም ቆንስል ሚላኖን ፈተውቲን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ኣዛነሽ ኪዳነ ምሉኣት ስድራቤት ሓዳስ ኤርትራ 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.161", "char_count": 271, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03084", "text": "ብሞት ኣዚና እነፍቅራን እንፈትዋን ጓልናን ሓውትናን ዲቮራ ይትባረኽ ሃብተጊዮርጊስ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብቲ ብሰንኪ ካብ ዕሸልነታ ጀሚሩ ክሳብ ዕለት ሕልፈታ ዘጋጠማ ጉድለት ጥዕና ብዝተፈላለየ መልክዕ ዝሓገዝኩምና ቤተሰብን ፈተውትን፡ ምእንትኣ ዝጸለኹምን ዝተማሕጸንኩምን፡ ምስ ዓረፈት ከኣ ዘቃበርኩምናን ካብ ጎድንና ከይተፈለኹም ካብ ውሽጥን ወጻእን ብኣካልን ብቴሌፎንን ደዊልኩም ዘጸናናዕኩምናን፡ የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋና ነቕርብ። ወለዳ፦ ተጋ/ይትባረኽ ሃብተጊዮርጊስ ወ/ሮ ሰናይት ገብረማርያም ዓባያ ወ/ሮ ሰንበቱ ኤልያስን ኣሕዋታን", "char_count": 360, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03086", "text": "ሓደ መዓልቲ፡ ኣርሓ ደርሆን ቆቓሕን ተራኸቡ። ሰላምታ ድሕሪ ምልውዋጦም፡ ‘ናብራና ከመይ ከም ዝኾነ እንዶ ንፈታተን’ ተበሃሃሉ።", "char_count": 80, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03087", "text": "ለቓቒሞም፡ ኣብ ገልዒ ዝተገብረሎም ረሳሕ ማይ ሰተዩ። ንምሸቱ፡ ኣብ መሳርዕ (ናውቲ ማሕረስ) ተሰቒሎም ኣዕረፉ። ንቕዋ ብኸምኡ ተሰማሚዖም ቅድም ቆቓሕ ንደርሆ ኣአንጊድዎ ቀነየ። ንኣርሓ ደርሆ ብዙሕ ኵዕንቲ ኣብ ዝርከቦ ጐልጎል ወሰዶ። ጸጻሕቲሩ’ውን ጭንጭርኡ ክስንጠቕ ክሳዕ ዝደሊ ኣጽገቦ። ካብኡ ኣብ ጽሩይ ዛራ ዝርከቦ ሩባ ኣውሪዱ ልቢ ዝመልስ ዝሑል ማይ ኣስተዮ። ጸሓይ ምስ መረረ ዝሑል ጽላልን ጥዑም ንፋስን ኣብ ዘለዎ ጽምዋ በረኻ ወሰዶ እሞ፡ ኣብኡ ዝህውኽን ዝርብሽን ዘፍርህን ዘይብሎም እናዋግዑ ኣዕርፍ ወዓሉ። ኣጋ ምሸት ግዜ ምስ ኮነ ከኣ፡ ናብ ኵዕንቶም ተመሊሶም ጸጻሕቲሮም ከም ልቦም ትምትም ኣምሰይዎ። ምድሪ ምስ ዓረበ፡ እቲ ቆቓሕ ንጋሻኡ ጽምው ኣብ ዝበለ ገረብ ወሲዱ ብጽቡቕ ኣሕደሮ። ደማሙ እናኣሰከፎም፡ ቀትሪ ካብ ፈቐዶ ጐድፍን ጐሓፍን ድዅዕን ዝለገቡዎም ባልዕ ድቃስ ከሊኦሞም ምሉእ ለይቲ ዓይኖም ከይከደኑ ለይቲ ሓራሳት ሓደሩ። ኣጋ ጽባሕ ክኸውን ከሎ ኣርሓ ደርሆ ንወዮ ዕዱሙ፡ ኣርሓ ደርሆ ከምዚ ኢሉ፡ ሳልስቲ ክሕጸንን ክምጨንን ምስ ቀነየ፡ በቲ ግርም ዝኾነ እንግዶት ንዓርኩ ኣመስጊኑ፡ ብናብራኡ’ውን ተደኒቑ፡ “ዓርከይ ደጊምስ ምድሪ ጸቢሑ እዩ’ሞ ንጐይተቶይ ከተንስእ ፍቐደለይ፡” በሎ። “በል እምበኣር ናብራኻስ ፈቲነዮ፡ ናብራይ ከኣ ንዓናይ ከርእየካ፡” ኢሉ ንዓዱ ወሰዶ። ወዮ ጋሻ፡ “ዋእ! ለይቲ ምድሪ ደኣ ኣንታ ዓርከይ፡ እንታይ ንቕዋኡ ናይ", "char_count": 801, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03088", "text": "ደርሆ ከኣ፡ “ኵሉ ሳዕ ከምዚ እዋን ምስ ኮነ ነቍየ ንጐይተቶይ ምትንሳእ ስርሐይ እዩ፡” በሎ። ቆቓሕ እዚ ምስ ሰምዐ ብፍጹም ተገረመ፡ “ቀትሪ መግቢ ክትምእርር ውዒልካስ፡ ለይቲ ከኣ ነቊኻ ክተተስኦም፡ ክላ ወደይ ማሰ ክንብለልካ ብምባል እዛ ትስዕብ ማሰ በለሉ፦", "char_count": 164, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03089", "text": "ድግማ ከኣ ተረኣዩካ ለይቲ ምድሪ ደርፊ፡ ኣብ ዓዱ ምስ በጽሐ፡ ሓሰር ንፋይ ወድ ሓሰር ንፋይን ጕሓፍ ጐድፍን እናጻሕተሩን፡ ዝኣቱን ዝወጽእን፡ ‘ኵት፡ ተኾስተራ፡’ ኢሉ ዝረኸበ እናረገሞምን ዝረኸብዎ ኣቕሓ ገይሮም እናደርበዩሎምን ከርተት ክብሉ ተካል መዓልቲ ወዓሉ። ጒርደ-መርድን ገለ ሓሰኻ ደንበን ኣኽእሎ ይሃብካ እምበር ናብራኻስ ዝከኣል ኣይኮነን፡” ኢሉ ገዲፍዎ ናብታ ሰላም ዘለዋ ዓዱ ከደ ይብሃል። መም/ ዕቝባይ ተስፋዝጊ መም/ ዕቝባይ ተስፋዝጊ", "char_count": 283, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03090", "text": "ክትጽዕሩ ይግባእ። ደጋጊምካ ምፍታን ናብ ክትጽዕሩ ይግባእ። ደጋጊምካ ምፍታን ናብ ዓወት ይመርሕ እዩ። ስለዚ፡ ካብ ጌጋኹም ዓወት ይመርሕ እዩ። ስለዚ፡ ካብ ጌጋኹም ተማሂርኩም ተስፋ ከይቈረጽኩም ኣበርቲዕኩም ተማሂርኩም ተስፋ ከይቈረጽኩም ኣበርቲዕኩም ደጋጊምኩም ፈትኑ። እዚ ናይ ምጽዋር ባህሪ ደጋጊምኩም ፈትኑ። እዚ ናይ ምጽዋር ባህሪ ናብ ዓቢ ዓወት ዘብጽሕ ምዃኑ ተገንዘቡ። ናብ ዓቢ ዓወት ዘብጽሕ ምዃኑ ተገንዘቡ። ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ነፍስ ወከፍ ቈልዓ ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ነፍስ ወከፍ ቈልዓ ዕዉት ንክኸውን ዘይብህግ የለን ክበሃል ዕዉት ንክኸውን ዘይብህግ የለን ክበሃል ይከኣል። ንሕና ድማ ኣብ ናይ ሎሚ ይከኣል። ንሕና ድማ ኣብ ናይ ሎሚ ሕታም ዕዉታት ንኽትኮኑ ክትገብርዎም ሕታም ዕዉታት ንኽትኮኑ ክትገብርዎም ዘለኩም 5 ነጥብታት ኣዳሊና ኣሎናሞ፡ ዘለኩም 5 ነጥብታት ኣዳሊና ኣሎናሞ፡ ሰናይ ንባብ! ሰናይ ንባብ! 4. ግዜኻ ብግቡእ ምጥቃም፡ 4. ግዜኻ ብግቡእ ምጥቃም፡ 1. ናይ ንባብ ልምዲ ምጥራይ፡ 1. ናይ ንባብ ልምዲ ምጥራይ፡ ዕዉታት ቈልዑ ንግዜኦም ብዝግባእ ዕዉታት ቈልዑ ንግዜኦም ብዝግባእ ይጥቀሙሉ እዮም። ንትምህርቲ፡ ንጸወታ፡ ይጥቀሙሉ እዮም። ንትምህርቲ፡ ንጸወታ፡ ንዕረፍትን ንሓገዝ ስድራቤትን ዝኸውን ግዜ ንዕረፍትን ንሓገዝ ስድራቤትን ዝኸውን ግዜ መዲብኩም ብዝግባእ ክትሰርሕሉ ኣለኩም። መዲብኩም ብዝግባእ ክትሰርሕሉ ኣለኩም። ናይ ጽባሕ መራሕቲ ሃገር፡ ምሁራን ንስኻትኩም ናይ ጽባሕ መራሕቲ ሃገር፡ ምሁራን ንስኻትኩም ስለ ዝኾንኩም ካብ ግዜ ቍልዕነትኩም ሓላፍነት ስለ ዝኾንኩም ካብ ግዜ ቍልዕነትኩም ሓላፍነት ክትስከሙ ይግባእ። ኣብ ግዜ ቊልዕነትኩም ክትስከሙ ይግባእ። ኣብ ግዜ ቊልዕነትኩም ንባብ ንኣእምሮ መግቢ እዩ። መጻሕፍቲ፡ ንባብ ንኣእምሮ መግቢ እዩ። መጻሕፍቲ፡ ጋዜጣታት፡ መጽሔታት፡ ... ምስ እተንብቡ፡ ጋዜጣታት፡ መጽሔታት፡ ... ምስ እተንብቡ፡ ናይ ምሕሳብ ዓቕምኹም ይሰፍሕ። ናይ ምሕሳብ ዓቕምኹም ይሰፍሕ። ተወሳኺ፡ ሓድሽ ቃላትን ሓድሽ ፍልጠትን ተወሳኺ፡ ሓድሽ ቃላትን ሓድሽ ፍልጠትን ትረኽቡ። እዚ ኸኣ ኣብ ትምህርትኹምን ትረኽቡ። እዚ ኸኣ ኣብ ትምህርትኹምን ዕለታዊ ህይወትኩምን በላሕቲ ዕለታዊ ህይወትኩምን በላሕቲ ንኽትኮኑ ይሕግዘኩም። ስለዚ፡ ንኽትኮኑ ይሕግዘኩም። ስለዚ፡ መደብ ሰሪዕኩም ወትሩ ኣንብቡ። መደብ ሰሪዕኩም ወትሩ ኣንብቡ። 2. ሕቶታት ምሕታትን 2. ሕቶታት ምሕታትን", "char_count": 1341, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03091", "text": "ቈልዑ ንዝኾነ ዝርኣይዎ ሓድሽ ቈልዑ ንዝኾነ ዝርኣይዎ ሓድሽ ነገር፡ ‘እዚ እንታይ እዩ? ስለምንታይ ነገር፡ ‘እዚ እንታይ እዩ? ስለምንታይ ከምዚ ኮይኑ?...’ እናበሉ ይሓቱ ከምዚ ኮይኑ?...’ እናበሉ ይሓቱ እዮም። ከምዚ ዓይነት ሕቶታት እዮም። ከምዚ ዓይነት ሕቶታት ከኣ ንኸባቢኹም ብንቕሓት ከኣ ንኸባቢኹም ብንቕሓት ክትዕዘቡን ንዘይተረድኣኩም ክትዕዘቡን ንዘይተረድኣኩም ነገር ንኽበርሃልኩምን ንወለድኹም ወይ ነገር ንኽበርሃልኩምን ንወለድኹም ወይ ንመምህራንኩም ብምሕታት ክትፈልጡ ጸዓሩ። ንመምህራንኩም ብምሕታት ክትፈልጡ ጸዓሩ። ከምዚ እተገይርኩም ኣብ ንኡስ ዕድመኹም ከምዚ እተገይርኩም ኣብ ንኡስ ዕድመኹም ብዙሕ ሓድሽ ነገራት ክትፈልጡ ትኽእሉ ብዙሕ ሓድሽ ነገራት ክትፈልጡ ትኽእሉ ኢኹም። እዚ ፍልጠት ተደሚሩ ከኣ ኣብ ኢኹም። እዚ ፍልጠት ተደሚሩ ከኣ ኣብ ህይወትኩም ዕዉታት ንኽትኮኑ መገዲ ይጸርግ ህይወትኩም ዕዉታት ንኽትኮኑ መገዲ ይጸርግ እዩ። ስለዚ፡ ንዘይፈለጥኩሞ፡ ንዘይተረዳኣኩም እዩ። ስለዚ፡ ንዘይፈለጥኩሞ፡ ንዘይተረዳኣኩም ካብ ምሕታት ድሕር ኣይትበሉ። ዝሓትት ካብ ምሕታት ድሕር ኣይትበሉ። ዝሓትት ብዙሕ ዝፈልጥ ምዃኑ ዘክሩ። ብዙሕ ዝፈልጥ ምዃኑ ዘክሩ። እትገብርዎ፡ ኵሉ ናይ መጻኢኹም መሰረት እትገብርዎ፡ ኵሉ ናይ መጻኢኹም መሰረት እዩ። እዩ። 5. ሕያዋይን ኣኽባሪን ምዃን፡ 5. ሕያዋይን ኣኽባሪን ምዃን፡ ዓወት ኣብ ስነ-ምግባር ዝተሰረተ እዩ። ዓወት ኣብ ስነ-ምግባር ዝተሰረተ እዩ። ንዓበይቲ ምኽባር፡ ንመዛኑኻ ምሕጋዝን ንዓበይቲ ምኽባር፡ ንመዛኑኻ ምሕጋዝን ብቕንዕና ምንባርን፡ ሓደ ቈልዓ ኣብ ብቕንዕና ምንባርን፡ ሓደ ቈልዓ ኣብ ሕብረተሰብ ተፈታዊን ክቡርን ክኸውን ሕብረተሰብ ተፈታዊን ክቡርን ክኸውን ይሕግዞ። ንፉዕ ተመሃራይ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ይሕግዞ። ንፉዕ ተመሃራይ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንፉዕ ሰብ ምዃን ድማ ኣድህቦ ክንገብረሉ ንፉዕ ሰብ ምዃን ድማ ኣድህቦ ክንገብረሉ ይግባእ። ይግባእ። 3. ተጻዋርነት ምህላውን ተስፋ 3. ተጻዋርነት ምህላውን ተስፋ", "char_count": 1123, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03092", "text": "እዞም ነጥብታት እዚኣቶም ንሓደ ቈልዓ እዞም ነጥብታት እዚኣቶም ንሓደ ቈልዓ ብኣካልን ብኣእምሮን ንኽዓቢ ዝሕግዙ ብኣካልን ብኣእምሮን ንኽዓቢ ዝሕግዙ መሰረታውያን ክእለታት እዮም። ስለዚ፡ ነዘን መሰረታውያን ክእለታት እዮም። ስለዚ፡ ነዘን ነጥብታት ኣተግቢርኩም ኣብ ህይወትኩም ነጥብታት ኣተግቢርኩም ኣብ ህይወትኩም ዕዉታት ክትኮኑ ጸዓሩ። ዕዉታት ክትኮኑ ጸዓሩ። ዓወት ብቐሊሉ ኣይመጽእን እዩ። ሓደ ዓወት ብቐሊሉ ኣይመጽእን እዩ። ሓደ ቈልዓ ኣብ ጸወታ ይኹን ኣብ ትምህርቲ ምስ ቈልዓ ኣብ ጸወታ ይኹን ኣብ ትምህርቲ ምስ ዝስዓር ወይ ምስ ዝጋገ ተስፋ ቈሪጹ ሸለል ዝስዓር ወይ ምስ ዝጋገ ተስፋ ቈሪጹ ሸለል ይብል። እዚ ድማ ካብ ዓወት ይኾልፈካ እዩ። ይብል። እዚ ድማ ካብ ዓወት ይኾልፈካ እዩ። ስለዚ፡ ካብ ጌጋኹም ተማሂርኩም እንደገና ስለዚ፡ ካብ ጌጋኹም ተማሂርኩም እንደገና", "char_count": 489, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03093", "text": "ምስላታት • ስኒ ዓሻ ቍሪ ወድኦ። • ሰብ ናብ ሰቡ ዝብኢ ናብ ገረቡ። • ሰለስተ ግዜ ለክዕ፡ ሓደ ግዜ ቅደድ። • ማይ ከይመጸ መገዲ ማይ ጽረግ። • ሕማቕ ሰኣን ዓቕሙ፡ ወዲ ሓላል ስሙ። • ሓሶት ምስክር፡ ብርኪ የስብር። • ለባም ተወከስ፡ ባላ ተመርኮስ። • ሃብታም ብኸብቱ፡ ድኻ ብጉልበቱ። • ጥሜት መዓሸዊ፡ ሕማም መበላሸዊ። ኣብ መንጎ ኣጻብዕተይ ትቕርቀሪ ንዅሉ ሓሳበይ ኣብ ወረቐት ተስፍሪ። ኣብ ክንዲ ዘረባ ብግብሪ ታሪኽ ዓለም ነባሪ ትገብሪ፡ እንተ ተሰቢርኪ ተስፋ ዘይትቘርጺ ብመጽረብ በሊሕኪ ዳግም ትሕንጽጺ። መደምሰስ ሓዚልኪ ወትሩ ትጐዓዚ ንጌጋ ኣሪምኪ ሓቂ ንኸተትሕዚ፡ ጽሕፈትኪ ዘይሃስስ ሓንሳእ ምስ ሰፈረ ደኺመ ዘይትብሊ ዘይትደልዪ መብረ ፍትውቲ ርሳሰይ ንበርለይ ኵሉ ስርሐይ ናብ መጻኢ ክሰግረለይ ተማ. ህያብኤል ፍትሓዊ ቤት ተማ. ህያብኤል ፍትሓዊ ቤት ትምህርቲ ቀይሕ ባሕሪ ትምህርቲ ቀይሕ ባሕሪ ምስጋና ኪሮስ ምስጋና ኪሮስ ሓዳስ ኤርትራ 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.161", "char_count": 579, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03094", "text": "3ይን መወዳእታን ክፋል ሕርጊጎ ህልቂት ዘጋጠመላ ሰንበት መዓልቲ፡ ዓባየይ መርዓ ናይ ወዲ ሓወቦኣ ስለ ዝነበራ ሒዛትና ከይዳ። ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ገዛ ገዛ እናኣተዉን ኣብ መገዲ ዝረኸብዎን ሰብ ይቐትሉ ነይሮም። ኣነ ይርእዮም’ኳ እንተ ነበርኩ፡ ቆልዓ ስለ ዝነበርኩ ግን ይርድኣኒ ኣይነበረን። ሽዑ ካብ ሕርጊጎ ናብ ባጽዕ ሰብ ምእታው ከልኪሎም። እቲ ህልቂት መታን ከይውረ እዮም። ስለዚ ተጠዊና - ፍራራ ብዝተባህለ ቦታ ናብ ሕጡብሎ ኣቲና። ካብኡ ናብ ባጽዕ መጺእና። ኣብቲ 2ይ ግዜ ህልቂት ከኣ 3 - 4 ዝኾኑ ደቂ ሓወቦታተይ ዝብጽሑኒ፡ ኣብ ገዛ ሓዊ ረኲዖም ኣንዲዶሞም እዮም። ዝኣክል ቆሲሉን ደኺሙን እዩ። ቢንያም፡ ባረንቱ እንደገና ብጸላኢ ምስ ተታሕዘት፡ ሞራሉ ወዲቑን ናብ ጸላኢ ሰሊሙን እዩ። ብዝኾነ ኣፍዓበት ከይበጻሕና ተሓቢእና ንውዕል። ዝሓለፈ ገባር ምሳኻ ሒዝካዮ ኢኻ ትውዕል። መታን መጥቃዕትና ከየፍሽለልና ተባሂሉ’ዩ። ዕላማ ናይቲ ተርግእ ኣብ ውሽጢ ኣፍዓበት ዝነበሩ 12 ሶቬታውያን ጨዊኻ ንምውጻእ ምዃኑ’ዩ ተነጊሩና። እቲ መጽናዕቲ ግን ጉድለታት ነይሩዎ። ሰዓት 2፡00 ናይ ለይቲ ስራሕና ዛዚምና ክንወጽእ ዝግብኣና፡ መጥቃዕቲ ሽዑ ተጀሚሩ። ስለዚ ዕላማና ከይወቓዕና እቲ መደብ ፈሺሉ። ምኽንያቱ፡ ጉልጎል ስለ ዝኾነ ንጽባሒቱ ግዳይ ነፈርቲ ኢኻ ክትከውን። ነዚ ጉዕዞ’ዚ እተን ዝነበርና ደቂ ኣንስትዮ ብሓቦ ሓሊፍናዮ ኢና። ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ፡ ተጋ/ ኪሮስ በርሀ (ባቡር) ብዛዕባ ተራ ተጋ/ ፋጡማ ዓሊ ኣብ ወተሃደራዊ ሃንደሳ ተዘክሮኡ ኣቕሪብናልኩም ነይርና። ሕጂ ድማ ምስ ተጋ/ ፋጡማ ዓሊ ዝገበርናዮ ሓጺር ቃለ መሕትት ነስዕበልኩም - ሰናይ ንባብ፦ ምስ ነብስኺዶ ከተላልይና? ምስ ነብስኺዶ ከተላልይና? ፋጡማ ዓሊ ጻዕዳ እበሃል። ብ1967 ኣብ ባጽዕ ተወሊደ። መበቆል ዓደይ ሕርጊጎ እዩ። ኣርባዕተ ኣሕዋት ኣለዉኒ። ኣነ መበል 2ይቲ ውላድ እየ። ኣብ ባጽዕ ክሳብ 3ይ ክፍሊ በጺሐ። ኣብ ሜዳ ከኣ ክሳብ 6ይ ክፍሊ ተማሂረ። ድሕሪ ታዕሊም ኣበይ ተመዲብኪ? ድሕሪ ታዕሊም ኣበይ ተመዲብኪ? ኣብ ወተሃደራዊ ሃንደሳ ተመዲበ። ንባርካ እየ ከይደ። ኲናት ዝካየደሉ ዝነበረ ወቕቲ እዩ። ስራሕና፡ ዓማ (ተሓኤ) ጸረ ተሽከርከርቲ ነቶግቲ ከይገብሩ፡ ጽርግያ ምፍታሽ እዩ። ጽርግያ ንሕና ከይፈተሽናዮ መካይንናን ታንክታትናን ኣይሓልፋን እየን። ሃገራዊ ስምዒት ብኸመይ ሓዲሩኪ? ሃገራዊ ስምዒት ብኸመይ ሓዲሩኪ? ኣብ 1977 ሻዕብያ ባጽዕ ክትሕዛ ከላ ናብ ፎሮ ወጺአ። ኣብ ፎሮ ህዝባዊ ግንባር ስለ ዝነበረት፡ ኣብ ቀያሕቲ ዕምባባ ተወዲበ። ኣብ ወርሒ 11- 1979 ከኣ ናብ ሜዳ ወሪደ። ፈለማ ናብ ዓዲ ሮሶ’የ ከይደ። ቀጺለ ኣብ ዓራግ ምስ ፊተውራሪ ተዓሊመ። እቶም ሽዑ ዝተዓለምና ብ4ይ ሓይሊ ኢና ንፍለጥ። ሕራይ፡ እቲ ፍሉይ ኣሃዱ ብድሕሪኡ ናበይ ሕራይ፡ እቲ ፍሉይ ኣሃዱ ብድሕሪኡ ናበይ ኣበለ? ኣበለ? ጉዕዞ ክሳብ ብዓል ደምበላስን ሽላሎን ንቕጽል። ካብኡ ተመሊስና ኣብ ኬሩ ክልተ ወርሒ ተዓሊምና። ኣብ መጥቃዕቲ ናይ ባረንቱ ተሳቲፍና ከኣ ነታ ከተማ ንሕዛ። ዝተኻፈልክዮም ውግኣት? ዝተኻፈልክዮም ውግኣት? ውግእ ሕድሕድ ብምሉኡ፡ ኣብ ባርካ - ካብ መስዋእቲ ንዋራ ወጽየ እትብልዮ ካብ መስዋእቲ ንዋራ ወጽየ እትብልዮ እንተሎ? እንተሎ? ባኑና 6ይ ወራር፡ ኣብ ግንባር ሓልሓል ሰላሕታ ወራር፡ ምትሓዝ ተሰነይ 1984፡ መጥቃዕቲ ባረንቱ ኣብ 1985 ክጠቅስ እኽእል። ብ1981 ኣብ ኲናት ሓድሕድ እዩ። ኣብ ፎርቶ ሳዋ ካብ ዓማ (ተሓኤ) ዝተረኽበ፡ ነቶግቲ ዝመልአ ኤምዳድ ነይሩ። እቲ ነቶግቲ ናብ ሳሕል ክኸይድ ኣብ ማኪና እናጸዓንናዮ ከሎና እዩ። ድልድልቲ መስርዕ፡ ገለ ኣብ ዝባን ማኪና፡ ገለ ኣብ ታሕቲ ኮይንና ኢና ንቀባበለሉ። ኣብ ሞንጎ’ቲ ምጽዓን ኣነን ኣልማዝ ተወልደን ንሽን ተበሃሂልና ክንከይድን እቲ ነቶግቲ ክባራዕን ሓንቲ ኮይኑ። ብዙሓት ተሰዊኦም። ዳርጋ መስርዕ ምልእቲ እያ ጠፊኣ። ገዛውቲ ኣጓዱ ምስ ዕጥቅታቱ ተባሪዑ። መራሒ መስርዕ ዳኒኤል ዘርኣያቆብ፡ ጸሃየ በርሀ፡ ከምኡ’ውን ሓላፊ ኤምዳድ ሻቕባን ገለ ካብ’ቶም ሽዑ ዝተሰውኡ እዮም። ንሕና ግን መዓልትና ስለ ዘይኣኸለ ድሒንና። ነዊሕን ዝመረረን ብእግሪ ዝተጐዓዝክዮ? ነዊሕን ዝመረረን ብእግሪ ዝተጐዓዝክዮ? ኣብ 1985፡ ቅድሚ መጥቃዕቲ ባረንቱ እዩ። ካብ ሓይልታት፡ ሃንደሳ፡ ኮማንዶን ስለያን ዝተዋጽአ ፍሉይ ኣሃዱ ቆይሙ ነይሩ። ኣብ ፋሕ ክልተ ወርሒ ይኸውን ተዓሊምና። ብድሕሪኡ ብማርሳ ተኽላይን ጎላጉል ሰማእታትን ገይርና ናብ ኣፍዓበት ነምርሕ። ሽዑ ኣብ ጋንታና ብዘይካይ ኣልጋነሽ እስቲፋኖስ (ተመርጻ)ን ብሪ ወልደማርያምን ዝተባህላ ኣዋልድ ነይረን። ሓይልታትና’ውን ኣዋልድ ነይረንኦም’የን። ነዊሕን ዓቕልኻ ዘጸንቅቕን ጕዕዞ እዩ። ብኮልቦዲሶሎ (ወቕዒ ጸሓይ) ዝወድቁ ነይሮም። ንኣብነት፡ ካባና ቢንያም (መልወሲ) ኣስላፉ ብምፍሕፋሕ ኣብ ህልቂት ሕርጊጎ እንታይ ይዝከረኪ? ኣብ ህልቂት ሕርጊጎ እንታይ ይዝከረኪ? ጓል 8-9 ዓመት ቆልዓ’የ ነይረ። ኣብታ ቀዳመይቲ፡ ኣብ ሚያዝያ 17- 1975 ኣብ ኣብ እግሪ ጉዕዞ፡ ሓንቲ ካብ’ተን ሓያላት ኣብ እግሪ ጉዕዞ፡ ሓንቲ ካብ’ተን ሓያላት ደቂ ኣንስትዮ ሃንደሳ ኢኺ ነይርኪ። እዚ ካብ ደቂ ኣንስትዮ ሃንደሳ ኢኺ ነይርኪ። እዚ ካብ", "char_count": 2898, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03095", "text": "ቅድሚ ምትሓዝ ባረንቱ (1985)፡ መበገሲና ፋሕ’ዩ ነይሩ። ኣብ ፋሕ ልዕሊ ክልተ ወርሒ ጽዑቕ ታዕሊም ወሲድና። እቲ ፍሉይ ኣሃዱ ሃንደሳ፡ ኮማንዶ፡ ብዓል ብርሃነ ወዲ ስሑልን ወዲ ፍርዙንን ዝመርሑዋ ቦጦሎኒ፡ ወዲ ቐሺ ዝሓዛ ሓንቲ ካልእ ቦጦሎኒ፡ ንኹልና ዝምእክለና ከኣ ስዉእ ፍስሃየ ወልደገብርኤል እዩ ነይሩ። ሓንቲ ጉጅለ ናይ መጥባሕቲ ኣሃዱ’ውን ነይራ። ኣብቲ ጉዕዞ’ውን ስለያ ተሓዊሶምና እዮም። ኣብ ጋንታና ብዘይካ ፋጡማ ዓሊ፡ ብሪ ወልደማርያምን ኣልጋነሽ እስቲፋኖስን ዝተባህላ ደቂ ኣንስትዮ ነይረን። ካብ ሓይልታትና’ውን ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ ነቲ ከቢድ ታዕሊምን ጉዕዞን መኪተንኦ እየን። ድሕሪ’ቲ ጽዑቕ ታዕሊም፡ ብደወደው (ጎላጉል ሰማእታት) ሓሊፍና፡ ንኣፍዓበት ሃሪምናያ። ቀጺልና ድሕሪ ብዙሕ ኮለል መስመር ጸላኢ ሰንጢቕና፡ ብሰሜናዊ ባሕሪ ገይርና ጸሊም ጽርግያ ሰጊርና፡ ዓንሰባ ኣቋሪጽና፡ ናብ ባርካ መጺእና። ኣብ ከባቢ ፎርቶ ሳዋ፡ ኣብ ኬሩ ከኣ ንክልተ ወርሒ ድሕሪ ምዕላም ኣብ ውግእ ባረንቱ ተሳቲፍና። ኣብ ምሕጋዝን ሞራል ኣብ ምሃብን ተሳትፎኣ ልዑል’ዩ ነይሩ። ባረንቱ ዝበዝሐ ነቶግቲ ካብ ዝተቐብረለን ከተማታት ኤርትራ ሓንቲ ኮይና፡ ኩሉ ዓይነት ጸረ ሰብ ነቶግቲ ዘጠቓለለ ኣስታት 20 ሽሕ ነቶግቲ ተቐቢርዎ ነይሩ። ኣብ ምውጻእ እቲ ነቶግቲ ጋንታና ተዋፊራትሉ ዝነበረት ቦታታት፡ ካብ ከተማ ባረንቱ ንሸንኽ ሰሜን፡ ከባቢ ፎርቶ እዩ። እቲ ቦታ ብኣግራብን ነዋሕቲ ሳዕርን ዝተመልአ፡ እቲ መሬት ከኣ ስብርባር ቅርጺ ዘለዎ እዩ። ብእኡ መጠን ንምውጻእ’ቲ ነቶግቲ ከቢድ ይገብሮ። ጸላኢ ነቲ ቦታ ነዊሕ ዓመታት ዝዓስከረሉ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ሰብ ይኹን ጥሪት ይዛወርኦ ኣይነበራን። ኣብዚ ነዊሕ ኮለል ዝነበሮ ጉዕዞን ውግእን፡ ፋጡማ ዓሊ ኣብ ጋንታና ሓንቲ ካብ’ተን ምስ ደቂ ተባዕትዮ ትስራዕ ዝነበረት ጓል ኣንስተይቲ እያ። እዛ ብጸይቲ፡ ብኹሉ መዳያ፡ ኣብ ሃንደሳ’ውን፡ ወተሃደራዊ መዳያታ፡ ምስ ብጾታ ዘለዋ ዝምድና፡ ምስ ሓለፍታ ዘለዋ ምውህሃድ፡ ንዝወሃባ መደባት ናይ ምትግባር ዓቕማ ልዑል ከም ዝነበረ ይፍለጥ። ኣብዚ ዝጠቐስኩዎ ነዊሕን ኣድካምን ጉዕዞ፡ ኣብ ርእሲ ዕጥቃ ሸከም ኣብ ምብርራይ፡ ንዝደኸሙ ብጾት ኣብ ምትሓዝ ባረንቱ (1985) መራሕ ጋንታና እምሃ ኣርኣያ (ኮሎኔል) ካርታ ክመሃር ከይዱ ነይሩ። ምክትሉ ሙሉጌታ ኣጉስቲኖ ስለ ዝተወግአ፡ ኣነ ግዝያዊ መራሕ ጋንታ ነይረ። ኣብቲ ውግእ ዝቖሰሉን ዝተሰውኡን ኣባላትና (ሃንደሳ) እዞም ዝስዕቡ እዮም፦ 1) ተስፋልደት ታረቀ (ካርታመ) - ብፈንጂ ተሰዊኡ ሸዊት - ኣብ ንእስነቱ ምንታይ’ዩ ዝብገስ? ምንታይ’ዩ ዝብገስ? ብትምክሕቲ’የ ኣምጺአዮ ዝብል። ኣወዳት፡ “እዚ ኩሉ መገዲ ኣይትኽእልኦን ኢኽን!” ክብሉና ከለዉ፡ “ካባኻትኩም እንተ ተሪፈ ዝብኢ ይብልዓኒ፡” ኢለ’የ ዝምካሕ ነይረ። ሽዑ ክይድ ውዒለ፡ ክይድ ሓዲረ ድኻም ይስምዓኒ ኣይነበረን። ካልእ፡ ኣቦታትና ባሕረኛታት’ዮም። ቀንዲ መግብና ዓሳ’ዩ - ብዓሳ’የ ዓብየ። እዚ’ውን ተራ ከይሃለዎ ኣይተርፍን’ዩ እብል። ኣብ ስፌት’ውን ክኢላ ኢኺ ነይርኪ። ኣብ ስፌት’ውን ክኢላ ኢኺ ነይርኪ። መበገሲኡ እንታይ’ዩ? መበገሲኡ እንታይ’ዩ? ተጋ/ፋጡና ዓሊ 1979 ካብ ገዛይ’ዩ ዝብገስ። ኣብ ገዛና ሰፋይት ማኪና ስለ ዝነበረትና እሰፊ ነይረ። እዚ ዝመበገሲኡ፡ ናብ ጋንታታት ምስ ከድኩ ክዳን ኣዋሕሊለ ክሰፊ ኣይተጸገምኩን። ብድሕሪኡ ሕሽከርበብ፡ እንዳ 17 - እንዳ ሓራሳት ምስ ከድኩ፡ እንዳ ኤምዳድ ሰፋይት ማኪና ስለ ዝነበረቶም ንቖልዑት ክዳውንቲ እሰፊ ነይረ። ኣብ ዝሓለፈ 2ይ ክፋል፡ ብዛዕባ ስዉእቲ ኣብ ዝሓለፈ 2ይ ክፋል፡ ብዛዕባ ስዉእቲ ለተንስአ ገ/ማርያም ተናኺፍና ነይርና። ለተንስአ ገ/ማርያም ተናኺፍና ነይርና። ብወገንኪ ብኸመይ ትዝክርያ? ብወገንኪ ብኸመይ ትዝክርያ? ኣብ ሃንደሳ ምስ ተመደብና ንሳ’ያ ተቐቢላትና። ከም ሓደስቲ ተጋደልቲ ብዙሕ’ያ ትመኽረናን ትምዕደናን ነይራ። ለተንስአ ከም ኣደን ዓባይ ሓብትን ኢና ንርእያ። ንሕና ናታ ሞዴል ኢና እንተ በልኩ ኣየጋነንኩን። ብዛዕባኣ ኣስፍሕ ኣቢልኩም እንተ ትጽሕፉላ ኩላቶም እቶም ንፈልጣ ምቐሰንና። ምስ ተወልደ ጥዑምዝጊ (ዓማ) ብኸመይ ምስ ተወልደ ጥዑምዝጊ (ዓማ) ብኸመይ ተዛሚድኩም? ክንደይ ቆልዑ ኸ ተዛሚድኩም? ክንደይ ቆልዑ ኸ ወሊድኩም? ወሊድኩም? ኣብ ባርካ፡ ኣብ ሓንቲ ጋንታ ስለ ዝነበርና ኢና ተዛሚድና። ኣርባዕተ ቆልዑ ወሊድና። ኣስማቶም ዘቢብ፡ ሄኖክ፡ ኣቤል፡ ኮኾብ ይበሃሉ። ቦኽሪ ጓለይ ኣመርዕየ’የ። ንሳ ድሮ ሓሙሽተ ቆልዑ ወሊዳ ኣላ። ተወልደ ጥዑምዝጊ (ዓማ) ኣብ 17/2/2008 እዩ ብሕማም ተሰዊኡ። ድሕሪ ናጽነት ዝሰራሕክሉ ኣሃዱታት? ድሕሪ ናጽነት ዝሰራሕክሉ ኣሃዱታት? ኣብ 1996 ምምራሕ ማኪና ተማሂረ። ን20 ዓመታት ከኣ ኣብ ጋራጅ መንግስቲ ሰሪሐ። ድሕሪኡ ኣብ ኣየርፖርት - ሲቭል ኣቭየሽን ተመዲበ። ሰራሕተኛታት የበጻጽሕ። ሕጂ ከኣ ኣብቲ ኣየርፖርት ኣውቶቡስ ሒዛ ኣለኹ። ካብ ነፋሪት ህዝቢ ይቕበል ማለት’ዩ። ፋጡማ - ‘ሕቸ’ ትብል ሳጓ ነይራትኪ። ፋጡማ - ‘ሕቸ’ ትብል ሳጓ ነይራትኪ። ብኸመይ ወጺኣትኪ? ብኸመይ ወጺኣትኪ? መራሕ ብርጌድና ብርጋዴር ጀነራል ተስፋይ ይስሓቕ (ቀያሕታይ) እዩ ኣልጊቡለይ። ኣብ ጥሪ 1986 ኣብ ሕሽከርበብ ሰለስተ ጽምዲ መርዓውቲ ነይርና። ሕጂ ኣብቲ መድረኽ ኣስማትና ከላልየና ከሎ ንዓይ፡ “እዚኣ ከኣ ፋጡማ ሕቸ ትበሃል” ኢሉኒ። በዚኣ ጠቢቓትኒ። ሕጂ ግን ዳርጋ እናሃሰሰት’ያ ከይዳ። ብቛንቋ ትግረ ‘ሕቸ’ ማለት ሓፍተይ ማለት’ዩ። ካልእ እትብልዮ እንተሎ? ካልእ እትብልዮ እንተሎ? ቅድሚ ሕጂ ብዛዕባይ ክጽሕፉ ዝሓቱኒ ነይሮም - ኣይተቐበልኩዎምን። ብዛዕባ ነብስኻ ምዝራብ ኣንነት ኮይኑ’ዩ ዝስምዓኒ። ክንደይ ብጾትና ኢና ቀቢርና። እንተ ኽኢልና ብዛዕባኦም ክንዛረብ ኣሎና’የ ዝብል ነይረ። ሕጂ ግን ብመገዲ ስዉእ ኪሮስ በርሀ (ባቡር) መጺኻኒ። ንሱ ብዛዕባይ ተዛሪቡ’ዩ ሓሊፉ። ኣነ ከኣ ክምልኣሉ ፍቓደኛ ኮይነ ኣለኹ።", "char_count": 3274, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03097", "text": "09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡40 ዶክመንት 10፡05 ፓኖራማ 10፡25 ጩራ ጥዕና 11፡00 ለሰ ስፖርት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ጽዉጽዋይን ፊት ንፊት 7ይ ክፋል 3) ኪሮስ በርሀ (ባቡር) - ብፈንጂ ክልተ ዓይኑ ስኢኑን ሓንቲ እግሩ ተቘሪጹን 4) ተስፋልደት (መዓንጣ) - ብፈንጂ ክልተ ዓይኑ ዓዊሩ 5) ብሪ ወ/ማርያም - ብጥይት ተወጊኣ 6) ተኽለ ዳያን - ብጥይት ተወጊኡ 7) ሙሉጌታ ኣጉስቲኖ - ብጥይት ተወጊኡ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 14፡30 ናትራን 16፡00 መደብ መኣዝን ልምዓት 18፡00 ሳይዳ 18፡40 ደረት ቃና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ተክኢንሳይት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሸዊት (ኣብዚ እዋን’ዚ) ሓዳስ ኤርትራ 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.161", "char_count": 548, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03098", "text": "ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ ሎሚ ክዛዘም እዩ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ ሎሚ ክዛዘም እዩ ሙሴ ገ/እግዚኣቢሄር ስእሊ - ክብሮም ጸሃየ ዞባታት ማእከልን ደቡብን ኣብ ፍጻመ ክራኸባ እየን ዞባታት ማእከልን ደቡብን ኣብ ፍጻመ ክራኸባ እየን ኣብ ባጽዕ ዝካየድ ዘሎ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ ደቂ ተባዕትዮ 2026፡ ብቕድሚ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ፡ ናይ ፍርቂ ፍጻመ ጸወታታት", "char_count": 309, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03099", "text": "ተጻዋታይ ናይታ ግጥም ተጸዊዑ። ኣብቲ ደበና ዝዓብለሎ ዝሑል ኵነታት ኣየር ዝነበሮ ዕለት፡ ካብ ምድብ ‘ሀ’ ቀዳመይቲ ኮይና ዝሓለፈት ዞባ ማእከልን ካብ ምድብ ‘ለ’ ካልአይቲ ኮይና ዝሰገረት ጋሽ ባርካን ፈለማ ተራኺበን። ሚዛናዊ ጸወታ’ውን ኣካይደን። ክሳብ ኣጋ ምዝዛም ጸወታ (ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰለስተ እብረ 12 ደቒቕ ብድምር 36 ደቓይቕ ይጻወቱ) ማእከል 6ብ5 መሪሓ ነይራ። ኣብታ ናይ መወዳእታ ደቒቕ ግና፡ ጋሽ ባርካ፡ ብመገዲ መትከል ሃይለ መመዓራረዪት ሸቶ ኣቑጺራ። ምዱብ ግዜ 6ብ6 ብምዝዛሙ ከኣ፡ ናብ ተወሳኺ ደቒቕ ኣምሪሐን። ማእከል፡ 7ብ6 ስዒራ ናብ ፍጻመ ክትሓልፍ ከላ፡ ራያን ስዑዲ መዐወቲት ሸቶ ኣቑጸረላ። ሪያን፡ ብሉጽ ንካልአይቲ ምድብ መሪሓ ዝሓለፈት ደቡብ፡ ካብ ቀዳመይቲ ምድብ ካልአይቲ ኮይና ምስ ዝሓለፈት ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ተጻዊታ። እዘን ጋንታታት፡ ዝሓለፈ ዓመት ንሰለስተ ዞባታት ሒዙ ኣብ ዓሰብ ኣብ ዝተኻየደ መምዘኒ ናይዚ ውድድር፡ ተራኺበን ነይረን። ኣብዛ ናይ ባጽዕ ውድድር ከኣ፡ ደቡብ፡ ዓብላሊት ኮይና ውዒላ። ሰለስተ ሸቶታት ሙሴ ተኽለኣብን ማህደረ ደሳለን ክልተ ካብ እድሪስ መሓመድ፡ ሓሓንቲ ከኣ፡ ካብ ሰመረ በሪሁን ናሆም ብርሃነን ኣመዝጊቦም፡ ብገፊሕ 10ብ2 ተዓዊታ። ካብ ስዕረት ዘየናገፋ ሸቶታት ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዑስማን ኣሕመድን ስዒድ ኢብራሂምን ተመስገን በሪሁ - ሓላዊ ልዳት ዞ/ደቡብ ቀዳማይ ዙር ሊግ ዞባ ማእከል ኣብ መፈጸምታ ቀዳማይ ዙር ሊግ ዞባ ማእከል ኣብ መፈጸምታ ኣብ ሻሙናይን ናይ መወዳእታን ናይ ቀዳማይ ዙር ጸወታ በጺሑ ዝርከብ ሊግ ዞባ ማእከል፡ ሓሙስ ብክልተ ጸወታታት ቀጺሉ ውዒሉ። ጋንታታት ነጥበን ክብ ኣቢለን ናይ ቀዳማይ ዙር ጸወታአን ንምዝዛም፡ ካብ ፈለማ ደቒቕ ኣትሒዘን’የን ኣብ ሓያል ህልኽ ኣትየን። እቲ ሓያል ውድድር ሸቶ ከይተርኣዮ ክኸይድ ድሕሪ ምጻናሕ፡ ኩባንያ ህንጻ ሰገን፡ ካብቲ ተቐይሩ ዝኣተወ ኢሳይያስ ኣሚነ ኣብ መበል 88 ደቒቕ ሸቶ ብምርካብ 1ብ0 ተዓዊታ ክተወጽእ ክኢላ። ኣብዛ ግጥም፡ ኣጥቃዓይ ሰገን ኢሳይያስ ኣሚነ ብሉጽ ተጻዋታይ ተባሂሉ ተሸሊሙ። ሸቶ ረኺባ፡ 1ብ0 ብምዕዋታ ነጥባ ናብ 11 ክብ ክተብሎ ክኢላ። ሸቶ ኣስመራ ቢራ ዘቝጸረ ኣዳል ናስር ከኣ፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ግጥም ተባሂሉ። ፈለማ ጸወታአን ዘካየዳ ኩባንያ ህንጻ ሰገን ምስ ኣልታሕሪር እየን። ክልተአን ኣስመራ ቢራ፡ ንቀዳማይ ዙር ሊግ ዞባ ማእከል ራብዓይቲ ኮይና ክትዛዝሞ፡ ውጽኢት ናይታ ትሽዓተ ነጥቢ ኣኪባ ዘላ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ክትጽበይ’ያ። ንሊግ ዞባ ማእከል፡ ቀይሕ-ባሕሪ ብጸብለልታ ነጥቢ በሊጻ ብ16 ነጥቢ ክትመርሖ እንከላ፡ ደንደን ድማ፡ ብተመሳሳሊ ብ16 ነጥቢ ካልኣይቲ ኮይና ትስዕብ’ላ። ኩባንያ ህንጻ ሰገን፡ ካብ ድሕሪት ተበጊሳ ሰለስተ ግዜ ብምዕዋታ፡ ሻድሽይቲ ኮይና ናይ ቀዳማይ ዙር ጸወታ ንምዝዛም፡ ውጽኢት ኮርፖርሽን ዘራእትን ጥሪትን ትጽበ ኣላ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ሻምፕዮን ካልኣይ ድቪዝዮን ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ተኻይዱ ነይሩ። ኣብቲ ረቡዕ ዝተኻየደ ግጥም፣ ኣልታሕሪር ቢ ንገጀረት 1ብ0፡ ፓራዲዞ ንኩባንያ ህንጻ ሳዋ 4ብ3፡ ደንደን ቢ ንጸጸራት 2ብ1 ስዒረንአን። ኣብቲ ንኣስመራ ቢራ ምስ ኩባንያ ዕንጸይትን ሓጺንን ሰምበል ዘራኸበ ካልኣይ ግጥም ናይቲ ዕለት ድማ፡ ኣስመራ ቢራ ኣብ መበል 36 ደቒቕ ካብ ኣዳል ናስር", "char_count": 1843, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03100", "text": "ኣሰልጣኒ ብራይተን ፋብያን ሃርዝለር፡ ቅድም’ቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ምስ ኣርሰናል ዝነበሮም ጸወታ፡ “ዝዀነ ሰብ ኣየስተብህለሉን’ዩ፣ ኣርሰናል ናይ መኣዝን ቅላዕ ክረኽቡ ከለው ወይ መሪሕነት ኣብ ዝሕዙሉ እዋን፡ ሓደ ሓደ ግዜ ልዕሊ ሓደ ደቒቕ የባኽኑ፡” ብምባል፡ ኣብ ግዜ ናይ መኣዝንን ናጻ ቅላዕን፡ ዳርባ ኢድ ዝባኽን ግዜ ንጹር ግዜ ክግበረሉ ሕቶ ኣቕሪቡ ነይሩ። ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማንቸስተር ዩናይትድ ፖል ስኮልስ ብወገኑ፡ ዋላ’ኳ ድሒሩ ‘ዝሓመቐት ዘይኰነት ኣሰልካይት’ ማለቱ ምዃኑ እንተገለጸ፡ “ኣርሰናል፡ ነዛ ዋንጫ እንተ ዓቲራታ፡ እታ ዝሓመቐት ጋንታ ነዚ ሊግ ዝተዓወተትሉ ክትከውን’ያ፡” ብምባል ኣብ ልዕሊ ናይ ኣርሰናል ቅዲ ጸወታ ዘለዎ ቅሬታ • ቀወሚ ኣሰልጣኒ ማን.ዩናይትድ • ቀወሚ ኣሰልጣኒ ማን.ዩናይትድ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ነቲ ብግዜያውነት ዘሰልጥና ዘሎ ሚኪኤል ካሪክ ብቀዋምነት ዝትክእ ኣሰልጣኒ ንምርካብ፡ ሃሰው ትብል ከም ዘላ ተገሊጹ። መርበብ ሓበሬታ ‘ቲምቶክ’ ነዚ ዜና ኣመልኪታ ኣብ ዝዘርግሓቶ ሓበሬታ፣ ኣብዚ ግዜ እዚ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ጀርመን ዘሎ ጁልያን ናግልስማን፡ ቀዳማይ ምርጫ ዩናይትድ ከም ዝዀነ ገሊጻ። እታ መርበብ ወሲኻ፡ እቲ ካብ ነዊሕ ግዜ ኣብ ራዳር ወነንቲ ማን.ዩናይትድ ኣትዩ ዝርከብ ኢጣልያዊ ሮቤርቶ ዲ ዜርቢን ኣብዚ ግዜ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ፖርቱጋል ዘሎ ሮቤርቶ ማርቲንዝን ከም ኣማራጺ ሒዛቶም ትርከብ። ቶማስ ቱቸልን ካርሎ ኣንቸሎቲን ኣብ ግምት ተእትዎም ኣሰልጠንቲ ክዀኑ ከለዉ፡ ዋላ’ውን ውሑድ ተኽእሎታት እንተለዎ፡ ሚካኤል ካሪክ’ውን ቀዋሚ ኣሰልጣኒ ዩናይትድ ክኸውን ይኽእል’ዩ። • ዋንጫ ኣፍሪቃ ደቂ-ኣንስትዮ ተናዊሑ • ዋንጫ ኣፍሪቃ ደቂ-ኣንስትዮ ተናዊሑ ካፍ፡ ነቲ ድሕሪ ሰሙን ኣብ ሞሮኮ ክጅምር ተመዲቡ ዝነበረ ዋንጫ ኣፍሪቃ ደቂ-ኣንስትዮ 2026፡ ንኣዋርሕ ከም ዘሰጋገሮ ብወግዒ ኣፍሊጡ። እቲ ኣብ መንጎ 16 ሃገራውያን ጋንታታት ዝካየድ ውድድር፡ 17 መጋቢት ጀሚሩ ክሳዕ 3 ሚያዝያ ክካየድ እኳ እንተነበሮ፡ ካብ ቊጽጽር ወጻኢ ብዝዀኑ ነገራት ግን፡ ነዚ ውድድር ናብ 25 ሓምለ ክሳዕ 16 ነሓሰ ክካየድ ከም ዝወሰነ ካፍ ሓቢሩ። ንኣአንጋዲት ናይዚ ጸወታ ኣመልኪቱ ብዙሕ ወረታት ክናፈስ እኳ እንተ ጸንሐ፡ ንሳልሳይን ተኸታታሊን ግዜ ሞሮኮ ከም እተአንግድ እቲ ዝተዘርግሐ ሓበሬታ ወሲኹ ገሊጹ። • ባርሴሎና፡ ሓድሽ ቊጽሪ 9 ተቋምት • ባርሴሎና፡ ሓድሽ ቊጽሪ 9 ተቋምት ባርሴሎና፡ ዝመጽእ ክራማት ንነዊሕ እዋን ዘገልግላ ሓድሽ ኣጥቃዓይ ንምፍራም ተጻወትቲ ትድህስስ ከም ዘላ ተገሊጹ። ባርሴሎና፡ ኣብ ዝመጽእ ክረምቲ ሓድሽ ኣጥቃዓይ ንምፍራም ኣብ ዘውጽኣቶ ዝርዝር፡ ጁልያን ኣልቫሬዝን ሃሪ ኬንን ቀዳምነት ተዋሂብዎም ኣሎ። ዳይረክተር ስፖርት ባርሴሎና ዴኮ፡ ንኣጥቃዓይ ኣትለቲኮ ማድሪድ ጁልያን ኣልቫሬዝ ዓቢ ግምት ሂብዎ ዘሎ’ዩ። ንሃሪ ኬን ከፈርም እንተዀይኑ ግን፡ ምስ ባየር ሙኒክ ዘለዎ ውዕል ክፈርስ 65 ሚልዮን የድልዮ። በዚ መሰረት ባርሳ ንወዲ 30 ዓመት ተጻዋታይ ካብ መጠን ንላዕሊ ገንዘብ ክተውጽእ ምርጫኣ ስለ ዘይኰነ ንጒዳይ ኬን ኣብ ዕጹው ማዕጾ ኣብጺሕዎ ይርከብ። ከም ኣማራጺ ድማ፡ ንቪክቶር ኦሲምሄንን ዑመር ማርሙሽን ኣብ ራዳራ የእትያቶም ትርከብ።", "char_count": 1789, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03101", "text": "ብሉጽ ተጻዋታይ ናይታ ግጥም፡ ፍጹም ቅላዕ ዘድሓነን ብርክት ዝበላ ሸቶ ክኾና ዝኽእላ ዕድላት ዘምከነን ሓላዊ ልዳት ደቡብ ተመስገን መብራህቱ ተረቚሑ። በዚ ውጽኢት፡ ሎሚ ቀዳም ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ፡ ዞባታት ማእከልን ደቡብን ኣብ ፍጻመ ጸወታ ክራኸባ እየን። ጋሽ ባርካን ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪን ከኣ፡ ንደረጃ ክጻወታ እየን። ረያን ስዒድ - ተጻዋታይ ዞ/ማእከል", "char_count": 228, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03102", "text": "ኣመዝጋቢ ሸቶ ኣርሰናል ክኸውን ዝበቐዐ ጄኮሬሽ፣ ማን.ሲቲ፡ ኣብ ወርሒ ክልተ ኣብ ሜዳኣ ኣብ ዘካየደቶ ክልተ ጸወታ፡ ሸቶ ዘቝጸረ ኒኮ ኦሬሊ፣ ኣብ ኣርባዕተ ሸቶታት ብቐጥታ ዝተሳተፈ ናይ ብረትፎርድ ዳንጎ ኦታራ፣ ኣብ ወርሒ ጥሪ ናብ ማን.ሲቲ ብምጽንባር፡ ወሳኒ ተጻዋታይ ናይዛ ክለብ ብምዃን ሰለስተ ሸቶ ዘቝጸረ፡ ሴሜንዮ፣ ኣብ ወርሒ ክልተ ዝተሓደሰን ካብ መንበር ተቐየርቲ ተበጊሱ ሰለስተ ሸቶ ዘመዝገበን ሼሽኮ፣ ከምኡ’ውን ሓለቓ ጋንታ ሊቨርፑል ቨርጂል ቫንዳይክ እዮም። ፕሪመር ሊግ፡ ሕጹያት ንሽልማት ብሉጻት ኣሰልጠንት ተጻወትቲን ወርሒ ለካቲት ብምባል ኣብ ዝዘርግሖ ስማት፡ ካሪክ ደጊሙ ምስ ሰለስተ ኣሰልጠንቲ ክሕጸ እንከሎ፡ ሼሽኮ ድማ፡ ንፈለማ ግዜ ኣብ ዝርዝር ሕጹያት ተጻወትቲ ተኻቲቱ። እቶም ነዚ ሽልማት ተሓጽዮም ዝርከቡ፥ ጋንታኡ ኣብ ወርሒ ለካቲት ኣብ ዘካየደቶ ጸወታታት፡ ኣርባዕተ ሸቶታት ብምቝጻር ብዝሒ ሸቶታቱ ናብ 10 ብምድያብ፡ ዝለዓለ ኣብ ዝርዝር ብሉጻት ኣሰልጠንቲ ወርሒ ለካቲት ድማ፥ እቲ ናይ ወርሒ ጥሪ ብሉጽ ኣሰልጣኒ ዝተብሃለ ካሪክ፡ ንጋንታኡ ሰለስተ ዓወትን ሓንቲ ማዕረ ክትውጽእ ብምግባሩ ንኻልኣይ ተኸታታሊ ወርሒ ተሓጽዩ’ሎ። ኣብዚ ዝርዝር፡ ናይ ብረትፎርድ ኣሰልጣኒ ኬት ኣንድሪውስ፡ ፔፕ ጓርድዮላ፡ ኣርነ ስሎት ተኻቲቶም ኣለዉ። ብተወሳኺ፡ ቪካርዮ፡ ዶናሩማ፡ ሆዝየ ሳ፡ ማርቲነዝ፡ ራያ፡ ፒክፎርድ፡ ሕጹያት ተሸለምቲ ሓለውቲ ልዳት ወርሒ ለካቲት ኰይኖም ኣለዉ። 30 ደቒቕን 51 ካልኢታትን ከም ዝባኸነ የረድእ። እዚ ኵዕሶ ዳግም ንምጅማር ዝባኸነ ሰዓታ ከኣ፡ ኣብዚ ዓመት ዝለዓለ ኮይኑ ተመዝጊቡ ይርከብ። ገሊጹ ነይሩ። ፔተር ሽማይክል ብግዲኡ፡ ኣርሰናል ናብ ፕሪመር ሊግ ‘ክፉእ ቅዲ’ ከም ዘምጸአት ተዛሪቡ። ሚኪል ኣርቴታ ግን፡ ነዚ ብዝተፈላለየ ወገናት ዝወሃቦ ዘሎ ነቐፌታ፡ “ንተጻወትተይን ቅዲ ጸወታኦምን የፍቅሮ’የ። እቶም ብዛዕባ ተጻወትተይ ዝዛረቡ ዘለዉ ንተጻወትተይ ስለ ዘፍቅርዎም’ዮም። ከም ዝመስለኒ ኣብዛ ሃገር ብዝልዓለ ዝፍቀሩ፡ ተጻወትተይ እዮም፡” ክብል መሊሱ። ኣርሰናል፡ ትኽተሎ ዘላ ቅዲ ጸወታን ግዜ ናይ ምብኻን ስልትን ኣሰልጠንቲ፡ ተንተንቲ ቅሬታ ኣብ ዘስምዑሉ ዘለዉ ግዜ፡ መርበብ ሓበሬታ ‘ጎል’፡ “ብሓቂ ድያ ኣርሰናል ግዜ ተባኽን ዘላ፧” ዝብል ሕቶ ብምልዓል፡ ቅማረታት ‘ኦፕታ’ መወከሲ ብምጥቃም ትማሊ ሓደ ጽሑፍ ናብ ኣንበብታ ዘርጊሓ። ንስኻትኩም ከ፡ ንናይ ኣርሰናል ግዜ ናይ ምብኻን ስልቲ፡ ምሕደራ ጸወታ ዶ ወይ ድኹም ስልቲ፡ እንታይ ትብልዎ፧ ኣርሰናል፡ ኣብቲ ንብራይተን 1ብ0 ዝሰዓረትሉ ግጥም፡ ኣብ ግዜ ናይ መኣዝን ቅላዕ፡ ናይ ኢድ ዳርባን ብኻልእ ምኽንያት ኵዕሶ ደው ኣብ ትብለሉ ግዜን፡ ናብ ጸወታ ንምምላስ 31.4 ካልኢታት ተባኽን ነይራ። እዚ ብገምጋማዊ ድምር ክረአ እንከሎ ድማ፡", "char_count": 1547, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03103", "text": "ሰምበል - ገጀረት 11፡30 ቅ.ቐ ዘዋሪት ዋንጫ ዘዋሪት ዋንጫ ኢንሹራንስ - ጎዳይፍ 1፡30 ድ.ቐ ዕዳጋ ሓሙስ - ደንደን 3፡30 ድ.ቐ ኤፍ.ኤ ካፕ ኤፍ.ኤ ካፕ ማንፊልድ ታውን - ኣርሰናል 3፡15 ድ.ቐ ሬክስም - ቸልሲ 8፡45 ድ.ቐ ኒውካስል - ማን.ሲቲ 11፡00 ድ.ቐ ላ ሊጋ ላ ሊጋ ኣትለቲክ ክለብ - ባርሴሎና 11፡00 ድ.ቐ 7 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.161", "char_count": 248, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03104", "text": "ኣብ ሊባኖስ ዝንቀሳቐስ ዕጡቕ ጉጅለ ሕዝቦላህ፡ ካብ ዶብ ሊባኖስን እስራኤልን ክሳብ 5 ኪሎ ሜተር ኣብ ዝርከብ ርሕቀት ዝነብሩ እስራኤላውያን፡ ኣባይቶም ገዲፎም ክለቁ፡ ኣብቲ ብመንገዲ መራኸቢ ብዙሃን ዝዘርግሖ መልእኽቲ ኣተሓሳሲቡ። እቲ ትማሊ ዓርቢ ብቋንቋ እብራይስጢ ዝተዘርግሐ መልእኽቲ ሕዝቦላህ፡ እስራኤል፡ ነበርቲ ደቡባዊ ከባቢታት በይሩት ክለቁ ድሕሪ ምጥንቃቓ፡ ሓደ መዓልቲ ኣብ ዘይመልእ ግዜ እዩ ዝመሓላለፍ ዘሎ። ሕዝቦላህ፡ ነቲ ብእስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላህ ዓሊ ካሚነኢ ዝተፈጸመ ቅትለት ንምቅዋም ኣብ ልዕሊ እስራኤል ሮኬታት ክትኩስ እንከሎ፡ እስራኤል ብወገና ኣብ ልዕሊ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ሓያል ደብዳብ ተካይድ ከምዘላን ብሰንኩ ዓሰራታት ኣሽሓት ሰባት ከምእተመዛበሉን እዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። ደብዳብ ነፈርቲ፡ ዛጊት ልዕሊ 120 ሰባት ከምእተቐትሉ ይፍለጥ። ሕዝቡላህ፡ ሰራዊት እስራኤል ኣብ ልዕሊ ልኡላዊ መሬት ሊባኖስን ዜጋታት ናይታ ሃገርን ዘካይዶ ዘሎ ተደጋጋሚ እስራኤል፡ ኣብ ደቡባውን ምብራቓውን ክፋል ሊባኖስ ብዘካየደቶ ጽዑቕ", "char_count": 626, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03105", "text": "ኣመሪካ፡ ህንዲ ካብ ሩስያ ን30 መዓልታት ነዳዲ ንኸተእቱ ዕድል ከም ዝሃበታ ተሓቢሩ። ንምርግጋእ ዝዓለመ ምዃኑ ኣረዲኡ። ምስ ዋሺንግተን ድሕሪ ዝበጽሓቶ ንግዳዊ ስምምዕ፡ ህንዲ ካብ ሩስያ ክትሽምቶ ዝጸንሐት ነዳዲ ደው ከተብል ከም እተሰማምዐት ምሕባራ ዝዝከር እዩ። ንሱ ወሲኹ፡ እቲ ስጉምቲ፡ ነቲ ኣቐዲሙ ናብ ህንዲ ዝተላእኸ ግን ከኣ ኣብ ባሕሪ ተዓጽዩ ዝጸንሐ ነዳዲ ፈደረሽን ሩስያ ጥራይ ዝምልከት ብምዃኑ፡ ንሩስያ ዘርብሕ ከም ዘይኮነ ኣረዲኡ። ጸሓፊ ክፍሊ ግምጃ ኣመሪካ ስኮት በሰንት፡ እቲ ግዝያዊ ስጉምቲ፡ ነቲ ብሰንኪ ኲናት ኣመሪካ፡ እስራኤልን ኢራንን ኣብ ኣህጉራዊ ዕዳጋ ነዳዲ ዝሰዓበ ቅልውላው እንተኾነ፡ ሰበ ስልጣን ህንዲ ነቲ ብኣመሪካ ዝተዋህበ መግለጺ ከም ዘይኣምኑሉ ድሕሪ ምግላጽ፡ ዝገብሩዎ ሸመተ ነዳዲ ንሃገራዊ ረብሓታቶም ዘቐደመ ምዃኑ እዮም ብተደጋጋሚ ክገልጹ ጸኒሖም። ኣመሪካ፡ ዝሓለፈ ለካቲት፡ ኒውደልሂ ዝሓለፈ ሰኑይ፡ ሚኒስትሪ ነዳዲ ህንዲ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ቅልውላው እናገደደ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ዜጋታት ሃገሩ ብተመጣጣኒ ዋጋ ነዳዲ ክረኽቡ ዝኽእልሉ ባይታ ከጣጥሕ ምዃኑ ሓቢሩ ነይሩ። ህንዲ፡ 85 ሚእታዊት ኣብ ኣገልግሎት ካብ እተውዕሎ ነዳዲ፡ ከምኡ’ውን ኣስታት ፍርቂ ካብ ተፈጥሮኣዊ ጋዝ፡ ካብ ካልኦት ሃገራት ከም እትሽምቶ ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 750, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03106", "text": "ዘይኮነት ሃገር ኮይና ኣላ። ኢንዶነዥያ፡ ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ፡ ማሕበራዊ መራኸቢታት ከይጥቀሙ ዝእውጅ ሕጊ ከም ዘጽደቐት፡ ሚኒስተር ርክባትን ዲጂታላዊ ጉዳያትን ናይታ ሃገር ትማሊ ዓርቢ ኣፍሊጣ። መጋቢት ጀሚሩ፡ ሕሳባት ቲክቶክ፡ ፌስቡክ፡ ኢንስታግራምን ሮብሎክስን ናይ’ቶም ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ክድስክል ምዃኑ ኣነጺራ ኣላ። ኣብ ሓደ መጽናዕቲ፡ 48 ሚእታዊት ካብ’ቶም ትሕቲ 12 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ኢንተርነት ክጥቀሙ እንከለዉ፡ ገለ ካብኣቶም እውን ሕሳባት ፈይስቡክ፡ ኢንስታግራምን ቲክ-ቶክን ከም ዘለዎም ክልለ ተኻኢሉ ኣሎ። ኢንዶነዥያ፡ ትሕቲ ዕድመ ማሕበራዊ መራኸቢ ከይጥቀሙ ዝእውጅ ሕጊ ዘጽደቐት ናይ መጀመርያ ምዕራባዊት ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ብርክት ዝበላ ሃገራት ምዕራብ፡ ማሕበራዊ መራኸቢ ኣብ ጥዕና ኣእምሮን ድሕነትን ትሕቲ ዕድመ ዘለዎ ጽልዋ ብግቡእ ብምርዳእ፡ ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዘለዎም ተጠቃምነት ከም ዝደረታኦ ዝፍለጥ እዩ። ዝሓለፈ ታሕሳስ፡ ኣውስትራልያ፡ ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድሚኦም ቈልዑ ማሕበራዊ መራኸቢታት ከይጥቀሙ ክትእግድ እንከላ፡ ስጳኛ ከኣ ኣብ ቀረባ ግዜ ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክትወስድ ምዃና ኣፍሊጣ ኣላ። ሚኒስተር ርክባትን ዲጂታላዊ ጉዳያትን ኢንዶነዥያ ሙትያ ሓፊድ፡ ካብ 28 ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና 173-18 ቁ.21 ከባቢ ማይ ጃሕጃሕ ጥቓ ህዝባዊ ቤትንባብ 127582 ዕለት ዕለት ቤት መሸጣ መድሃኒት ማይ ጃሕጃሕ 07/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 መጥቃዕትታት፡ ተሪር ግብረ መልሲ ከም ዝህበሉ’ዩ ዘጠንቅቕ። ዘይለቁ ድሕሪ ምሕባር፡ ድሕነት ናይቶም ነበርቲ ንምውሓስ፡ ናብ ውሽጢ ሊባኖስ ተወሰኽቲ ወተሃደራት ከም ዝለኣኸት ኣፍሊጣ ኣላ። እንተኾነ፡ እስራኤል፡ ኣብ ዶባታ ኣብ ዝርከባ ከተማታታ ዝነብሩ ዜጋታታ ከም", "char_count": 1068, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03107", "text": "ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ብዘይ ቅድመ ኩነት ኢዳ ክትህብ ከም ዘለዋ ገሊጹ። ኣመሪካን እስራኤልን ንመብዛሕትኡ ወተሃደራዊ ዕላማታት ኢራን ከምዝደምሰሳኦ ዝተዛረበ ትራምፕ፡ ምስ ሰብ መዚ ናይ’ታ ሃገር ዲፕሎማስያዊ ዝርርብ ክገብር ከምዘይደሊ’ዩ ሓቢሩ። ሰብ መዚ ኢራን ብወገኖም፡ ኣንጻር ኣመሪካን እስራኤልን ዝተናወሐ ውግእ ንምክያድ መንግስቲ ኢራን ምሉእ ዓቕሚ ከምዘለዎ ገሊጾም ኣለዉ። ዶናልድ ትራምፕ ብተወሳኺ፡ ሓድሽ ሃይማኖታዊ መራሒ ኢራን ኣብ ምምራጽ ኢድ ክህልዎ ከም ዝደሊ ሓቢሩ። ትራምፕ ነዚ ዝሓበረ፡ ወዱ ነቲ ብመጥቃዕቲ እስራኤልን ኣመሪካን ዝተቐትለ ላዕለዋይ ሃይማኖታዊ መራሒ ኢራን ነበር ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢ፡ ሞጅታባ ካማነኢ፡ ተካኢ መንፈሳዊ መራሒ ኮይኑ ናብ ስልጣን ክድይብ ከም ዝኽእል ኣብ ዝቃልሓሉ ዘሎ እዋን’ዩ። ካማነኢ፡ ሓድሽ ላዕለዋይ ሃይማኖታዊ መራሒ ኢራን ክኸውን ቅቡል ከም ዘይኮነ ገሊጹ። ኢራን፡ ንፖሊሲታት ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢ ዘቐጽል ሓድሽ መራሒ እንተ መሪጻ፡ ኣመሪካ ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ዓመት ዳግማይ ናብ ኲናት ክትምለስ ከም እትግደድ ድማ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ወሲኹ ኣጠንቂቑ። እዚ ምዕባለታት’ዚ ዝኽሰት ዘሎ፡ ንሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ዝመርጽ 88 ኣባላት ዝሓቊፍ ባይቶ ክኢላታት ኢራን፡ ኣብ ቀረባ እዋን ውሳነኡ ክእውጅ ምዃኑ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን’ዩ። እስራኤል፡ ንዝኾነ ዝተመርጸ ሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ክትቅንጽሎ ምዃና’ያ ተጠንቅቕ። ዝሓለፈ ሓሙስ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሞጅታባ", "char_count": 873, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "8d5df3f0c95598bd900659cc2c10eb4cc983e63d552335053ecc060c4da27a7e:03108", "text": "ፈደረሽን ሩስያን ዩክሬንን፡ ሓድሽ መስርሕ ምልውዋጥ ምሩኻት ከም ዘካየዳ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል ሩስያ ኣፍሊጡ። ናይ’ቲ ኣብ ከተማ ኣቡዳቢ - ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዘካየድኦ ካልኣይ ዙርያ ስሉሳዊ ዝርርብ፡ ዝሓለፈ ለካቲት ነፍሲ- ወከፈን 157 ምሩኻት ከም ዝተለዋወጣ ዝዝከር’ዩ። ብመሰረት’ቲ ሚኒስትሪ፡ ትማሊ ዓርቢ ካብ ክልቲኡ ወገን 600 ምሩኻት ነናብ ሃገሮም ክምለሱ እንከለዉ፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ከኣ ፈደረሽን ሩስያን ዩክሬንን፡ 400 ምሩኻት ከም ዝተለዋወጣ ተነጺሩ ኣሎ። ኲናት ዩክሬን፡ ኣብ ለካቲት 2022 ካብ ዝውላዕ ንደሓር፡ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ምልውዋጥ እሱራትን ኣስከሬናትን ክግበር ከም ዝጸንሐ ዝፍለጥ’ዩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ መንጎ ሩስያ፡ ዩክሬንን ኣመሪካን ክካየድ ተመዲቡ ዝነበረ ራብዓይ ዙርያ ስሉሳዊ ርክብ፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተኸሲቱ ዘሎ ግጭት ከም እተሰጋገረ ተሓቢሩ ኣሎ። እቶም ብዩክሬን ተማሪኾም ዝጸንሑ ዜጋታት ሩስያ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ ቤላሩስ ኣድላዪ ሕክምናዊ ሓገዝ ይረኽቡ ከም ዘለዉ እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ ኣነጺሩ። ሩስያን ዩክሬንን፡ ከም ውጽኢት", "char_count": 643, "topic": null, "issue_date": "2026-03-07", "source_pdf": "haddas_eritra_07032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03109", "text": "ኣብ ዞባ ማእከል፡ “ክብርታትና ዋልታና’’ ብዝብል ቴማ፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ዝተወደበ ዝተፈላለየ መደባት ተሰላሲሉ። በዚ መሰረት፡ ጨናፍር ሃማደኤ ኣብ ሚኒስትሪታትን ፈደረሽን ሰራሕተኛታትን ኣብ ዝወደብኦ መደብ፡ ናይ ሎሚ ዓመት 8 መጋቢት፡ ማእለያ ዘይብሉ ብድሆታትን ተጻብኦታትን ብልዑል ንቕሓትን ጥምረትን መኪትና፡ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ኣብ እንሰጋገረሉ ዘለና መድረኽ ትዝከር ምህላዋ ፍሉይነት ከምዘለዋ ብምሕባር፡ ብቓልስና ንዘረጋገጽናዮ ሰላምን ርግኣትን ናብ ዝበረኽ ዕብየትን ልምዓትን ንምስግጋር፡ እቲ መኸተ ቀጻሊ ምዃኑ ኣረጋጊጸን። ኣመሓዳርቲ 16 ንኡስ ዞባታትን ወከልቲ ግንባርን ኣብ ዘስምዕዎ ናይ ደገፍ ቃል፡ 8 መጋቢት - ቅያን ጅግንነትን ደቂኣንስትዮ ዝዝከረላን ንምሉእ ኣግእዞ መብጽዓ ዝሕደሰላን ዕለት ምዃና ጠቒሶም፡ ሳላ ዝተኻየደ ሓያል ጻዕሪ፡ ንደቂኣንስትዮ ዝሃሲ ድሑር ልምድታት ንምውጋድ ኣተባባዒ ስራሕ ከምእተሰላሰለ፣ እንተዀነ ልዕሊኡ ንምስጓም ገና ቀጻሊ ስራሕ ከምዘድሊ ኣገንዚቦም። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ብምምሕዳር ዞባ ኣብ ዝተወደበ ስነ-ስርዓት፡ ን24 ኣብነታውያን ሰራሕተኛታት ደቂኣንስትዮ ወረቐት ምስክርን ኣፍልጦን ክዕደል ከሎ፣ ኣብ ኣገልግሎት ማእሰርትን ተሃድሶ ሓዝሓዝ ኣብ ዝተኻየደ ብመመረቕታ ብሞያ ዝሰልጠና ተሃደስቲ ዝተሰነየ መደብ፡ ኣዛዚ ኣገልግሎት ማእሰርትን ተሃድሶን ብርጋዴር ጀነራል ግርማይ መሓሪ፡ ናይ ደገፍ ቃል ኣስሚዑ። ብኻልእ ወገን፡ ሃኮሰኤ ኣብ መዓስከር ደንደን ተደኲኑ ኣብ ዝርከብ ሆስፒታል ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ወፈራ ጽሬት ክውድብ ከሎ፡ ስነ-ጥበባውያን ደቂኣንስትዮ ኣባላት ማሕበር ትንሳኤ፡ ዝተፈላለየ ስርሓት ላኻ፡ ቈርበት፡ ካይላን ካልእን ዘጠቓለለ ምርኢት፡ ኣብ ኣፍደገ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ንህዝቢ ኣቕሪበን ኣለዋ። እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ሓላፊት ሃማደኤ ጨንፈር ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ወ/ሮ ጅምዓ ማሕሙድ፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት ንመንእሰያት ደቂኣንስትዮ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፡ ኣብ ቃልሲ ደቂኣንስትዮ ብሓፈሻ፣ ቃልሲ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ንማዕርነትን ሓርነትን ድማ ብፍላይ ዘተኰረ ሰሚናር፡ ብ6 መጋቢት ኣካዪዳ። ብዓለም ደረጃ ዝተኻየደ ምንቅስቓስ መሰል ደቂኣንስትዮ፡ ኣብ ታሪኽ ደቂሰብ ካብ ዘጋጠሙ ዓበይቲ ፍጻመታት ሓደ ምዃኑ ዝጠቐሰት ወ/ሮ ጅምዓ፡ ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ እዋን ቃልሲ ኰነ ድሕሪ ናጽነት - ኣብ ልምዓትን መኸተን ዘርኣይኦ ተሳትፎ በብመድረኹ ድሕሪ ምግላጽ፡ ሓደስቲ ወለዶታት ኣሰር ኣደታተንን ኣሓተንን ብምስዓብ ንዝገብርኦ ዘለዋ ኣበርክቶ መጒሳ። ተሳተፍቲ ብግደአን፡ ሳዕቤናት ጐዳእቲ ልምድታት ንምምካት፡ ተራ ሃማደኤን ትካላት መንግስቲን ንምሕያል ዝካየድ ጐስጓሳት ክድፋኣሉ ኣዘኻኺረን። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ውድድራት ሓፈሻዊ ፍልጠት ክካየድ ከሎ፣ ንዕዉታት ገንዘባዊ ሽልማት ተበርኪቱ። ግዝያዊ ሓለቓ ስታፍ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ኮሎኔል ኣሕመድ መሓመድ-ዓሊ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ተራ ደቂኣንስትዮ ኣብ ምርግጋጽ ፍትሕን ናጽነትን ከምኡ’ውን ዝኸፈልኦ ዋጋ ልዑል ምዃኑ ብምሕባር፡ ደቂኣንስትዮ ተፈጢሩለን ንዘሎ ዕድላት ተጠቒመን፡ ኣብ ቦታ ስርሐን ኣድማዕትን ተወዳደርትን ክዀና ኣዘኻኺሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ሓላፊት ሃማደኤ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ወ/ሮ ጅምዓ ማሕሙድ፡ ብ3 መጋቢት ንደቂኣንስትዮ ነበርቲ ከተማ ባጽዕ ተመሳሳሊ ሰሚናር ከምዘካየደት፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ።", "char_count": 1888, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03110", "text": "ሃገራዊ ማሕበር ሕክምናዊ ላቦራቶሪ ኤርትራ፡ ብ7 መጋቢት ኣብ ኣስመራ 5ይ ጉባኤኡ ኣቃኒዑ። ግዝያዊ ኣቦ-መንበር ማሕበር ኣቶ ሚካኤል ተስፋሚካኤል ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ምሉእ ሸፈነን ኣተኣማማኒ ውጽኢትን ሕክምናዊ መርመራታት ንኽህሉ ምጽዓር፣ ንረብሓ ሕብረተሰብ ቀዳምነት ሂብካ ምስራሕ፣ ምሉእ ዝርግሐን ዝተወሃሃደ ኣገልግሎት ጥዕናን ንኽህሉ ምስ ማሕበራት ሞያውያን ጥዕና ጥቡቕ ዝምድና ብምፍጣር ዕዙዝ ኣበርክቶ ምግባር፣ ከምኡ’ውን እዋናዊ ሓበሬታ ምዝርጋሕ፡ ካብ ቀንዲ ዕላማታት ማሕበሮም ከምዝዀነ ገሊጹ። ሃገራዊ ማሕበር ሕክምናዊ ላቦራቶሪ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ንዘሰላሰሎ መደባት ምስናይ ብድሆታቱ ዘቕረበ ኣቶ ሚካኤል፡ ብመንጽር ዕላማታቱ ኣብ ውሱናት ንጥፈታት ብምትኳር ሞያዊ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ተደሪቱ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ኣብ መጻኢ ዝያዳ ኣድማዒ ኣበርክቶ ንምግባር ውዳበኡ ኣሐዪሉ ኣብ መወዳእታ ተጋባእቲ፡ ኣብ ዳግመ- ክለሳ ቅዋም ማሕበር ብዕምቈት ድሕሪ ምዝታይ፡ ንዝመጽእ ክልተ ዓመት እተገልግል ሓዳስ ፈጻሚት ሽማግለ መሪጾም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ማሕበር ጎኒ-ጎኒ 5ይ ጉባኤኡ፡ “ምምዕባል ኣገልግሎት ሕክምናዊ ላቦራቶሪ፡ ንብቑዕ ሕክምናዊ ክንክን’’ ብዝብል ቴማ፡ 8ይ ስነ-ፍልጠታዊ ዋዕላ ኣካዪዱ። ኣብ’ቲ ዋዕላ፡ ኣብ ሕማም ወይቦ “ቢ’’፣ ሕዱራት ሕማማት፣ ንመድሃኒት ዝጻወሩ ሕማማት ዓሶን ዓባይ ሰዓልን፣ ተርእዮ ሕማም መንሽሮ ሻሕለለ ኣብ ደቂኣንስትዮ ኤርትራ፣ ከምኡ’ውን ካልእ ጥዕናዊ መዳያት ዘተኰረ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ብክኢላታት ቀሪቡ። ኣብ 1997 መስራቲ ጉባኤ ዘቃነዐ ሃገራዊ ማሕበር ሕክምናዊ ላቦራቶሪ ኤርትራ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ልዕሊ 540 ኣባላት ኣለውዎ።", "char_count": 939, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03112", "text": "ኣባላት ሃገራዊ ማሕበር ደቂኣንስትዮ - ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ “ክብርታትና ዋልታና” ብዝብል ቴማ፡ 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ጸንቢለን። ኣባላት ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ነቲ ተበጊሱ ዘሎ “ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ!” ዝብል መርሓ ጎደና፡ ኣብ እዋኑን ብምልኣትን ንምርግጋጽ እጃመን ከዕዝዛ ኣዘኻኺሩ። ብ5 መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ መደብ፡ ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀ፡ ፕረዚደንት ሃማደኤ ወ/ሮ ተኽኣ ተስፋሚካኤል፡ ኣቦ-መንበር ሃማመተኤ ኣቶ ሳልሕ ኣሕመዲን፡ ወከልቲ ውድብ መግብን ሕርሻን ፕሮግራም ልምዓትን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ፡ ከምኡ’ውን ወኪል ባንክ ልምዓት ኣፍሪቃ ተሳቲፎም። ኣብ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ሃማደኤ - ሓላፊት ክፍሊ ማሕበራውን ቁጠባውን ኣገልግሎት ወ/ሮ ሰናይት መሓሪ ብወገና፡ ሕቶ ማዕርነት ደቂኣንስትዮ ብምልኣት ኣብ ግብሪ ንምትርጓም፡ ተሳትፎ ናይ ኩሉ ኣካል ከም ዘድሊ ብምሕባር፡ ሞያውያን ደቂኣንስትዮ ኣባላት ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ባህርያውን መኣዛውን ፍርያት ንምስሳን ንዝጻወትኦ ዘለዋ ተራ መጒሳ። ክቐርብ ከሎ፡ ንነዊሕ ዓመታት ብትግሃትን ተወፋይነትን ንዘገልገላ ገዳይም ሰራሕተኛታት፡ ናይ ምስጋናን ኣፍልጦን ወረቐት ምስክር ተዓዲሉ። ተመሃሮ ኣብ ምንቅስቓሳቶም ብሕግታት ትራፊክ ክመላለሱ ጻውዒት ቀሪቡ ሚኒስተር ኣረፋይነ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣግእዞ ደቂኣንስትዮ ብኹለንትናኡ ንኽረጋገጽ፡ ንቑሕ ተሳትፎን ኣበርክቶን ከምዘድሊ ብምጥቃስ፡ ደቂኣንስትዮ ደቂኣንስትዮ ኣንጻር ኩሉ ብድሆታት እናገጠማ፣ ጽንዓት ኤርትራዊ መትከል ንልምዓት ንምምስካር ምርብራብ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ ወቕቲ ትዝከር ምህላዋ ኣደ-መንበር ጨንፈር ሃማደኤ ሚኒስትሪ ሕርሻ ወ/ት ሄራን ዮሴፍ ብወገና፡ ናይ ሎሚ ዓመት 8 መጋቢት፡ ኤርትራውያን ዝቐንዐ ኣስተምህሮ ጻውዒት ቀሪቡ። 25 ለካቲት ክሳብ 5 መጋቢት ኣብ ዞባ ማእከል ኣብ ዝተኻየደ ናብ ተመሃሮ ተመሃሮ ኣብ ዕለታዊ ምንቅስቓሳቶም ብሕግታት ትራፊክ ክመላለሱ፡ ካብ ኣዛዚ ፖሊስ ትራፊክ ዞባ ማእከል", "char_count": 1118, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03113", "text": "ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ንምብራኽ ብውህደት ክስራሕ ከምዘድሊ፡ ብ2ን 3ን መጋቢት ኣብ ከተማ ዓሰብ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ገሊጹ። ኣብ’ቲ ኣብ ውጥን ትግባረ መደባት 2026 ዝዘተየ ርክብ፡ ሓለፍቲ ዝተፈላለያ ትካላት መንግስትን ግንባርን፡ ኣመሓደርቲ ንኡስ ዞባታት፡ ከምኡ’ውን ርእሰ-መምህራንን ኮሚቴ ወለድን ተሳቲፎም።", "char_count": 217, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03114", "text": "ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ ሓላፊ’ቲ ጨንፈር መምህር ፍስሃየ ኪዳነ፡ ካብ መዋእለ ህጻናት ክሳብ ካልኣይ ደረጃ 158 ትካላት ትምህርቲ ከምዘለዋ፣ ሸፈነ ኣገልግሎት ትምህርቲ", "char_count": 113, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03116", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 141, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03117", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ብምጥቃስ፡ ኩሉ ካብአን ዝሕተት ኣበርክቶ ንምግባር ድሉውነተን ኣረጋጊጻ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ነቲ በዓል ንምድማቕ ዝተፈላለየ ስነ-ጥበባዊ መሰናድኦታት ሜጀር ሃብተ ገብሩ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ምስ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ደምበ-ሰምበል፡ እምባህራ፡ ደንደን፡ ሰማእታት፡ ባርካን ቀይሕ-ባሕርን ኣብ ዝገበሮ ርክባት፡ ኣብ ጠንቅታትን ሳዕቤናትን ጥሕሰት ሕጊ ትራፊክ ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ጠንቂታቱ ገሊጹ። ብመራሕቲ ብሽክለታ ንዝርአ ጥሕሰት ሕግታት ትራፊክ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ተደራሪብካ ምኻድ፡ ኣብ ጸልማት ብዘይ መብራህቲ ምምራሕ፡ ክልተ ሰብን ልዕሊኡን ተወጢሕካ ምምራሕን ካልእን፣ ብኣጋር ተመሃሮ ዝዝውተር ድማ ኣብ ማእከል ጽርግያ ዕላልን ኩዕሶ ምጽዋትን ከምኡ’ውን ዜብራን ሴማፎሮን ብግቡእ ዘይምጥቃም ከምዘጠቓልል ኣፍሊጡ። ኣብ ተጠቃምነት ጽርግያ ብተመሃሮ ኣብ ዝርአ ሸለልትነትን ጥሕሰት ሕግን ኣተኲሩ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ዝሃበ ሜጀር ሃብተ፡ ሕጊ ዘይምፍላጥ ካብ ተሓታትነት ስለዘየድሕን፡ ተመሃሮ ነፍሶም ካብ ሓደጋታትን ሳዕቤናቱን ንምድሓን፡ ኣፍልጦኦም ኣብ ሕግን ምልክታትን ትራፊክ ከዕብዩ ተላብዩ። ርእሰ-መምህራን ብወገኖም፡ ተመሃሮ ንዝወሃቦም ኣስተምህሮ ብግቡእ ተገንዚቦም፡ ዕላማታት ፖሊስ ትራፊክ ንምስማር ምትሕብባሮም ከዕዝዙ ተላብዮም። ተመሃሮ ድማ፡ እቲ ኣስተምህሮ ብሰላም ንኽመላለሱ ከምዝሕግዞም ብምጥቃስ፡ ብቐጻሊ ክካየድ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ዞባ ማእከል - ኣብ 2025 ብዘጋጠመ 2,592 ሓደጋታት 30 ሰባት ክሞቱ ከለዉ፡ 660 ኣካላዊ ጉድኣት ከምዝወረዶም፣ ኣብ ንብረት ድማ ልዕሊ 16 ሚልዮን ናቕፋ ዕንወት ከምዘጋጠመ፡ ምስናይ ብምምሕዳራት ከባቢ ድማ ልዕሊ 87 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ ብምግላጽ፡ ነቲ ዝተረፈ ንምብጻሕ ቀጻሊ ጻዕሪ ይካየድ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ንኡስ ዞባታትን ኣሃዱታትን፡ ጸብጻባቶም ብመንጽር ዘሎ ዕድላትን ብድሆታትን ብዝርዝር ኣቕሪቦም። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ንመምህራን ስልጠናታት ክወሃብን ሕጽረት መጽሓፍቲ ፍታሕ ክናደየሉን ተላብዮም። ትምህርቲ ንሓደ ኣካል ዝግድፍ ዕማም ከምዘይኰነ ብምጥቃስ፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ክብ ንምባል ኣብ ዝግበር ጎስጓሳት፡ ውህደት ናይ ኩሎም ኣካላት ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። ኣመሓዳሪ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ ኣብ ትምህርቲ ንምዕባይ፡ ብውህደት ክስራሕ ጸዊዑ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ሓለፍቲ ትምህርቲ ኣብ ሓዳስ ኤርትራ 8 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.162", "char_count": 1474, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03118", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም ከምዚ’ውን ኣሎ ከምዚ’ውን ኣሎ • ‘ጆኣን ሃኒንግቶን ኣብ 1980ታት ካብቶም ብገበን ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ተሰሪዖም ዝነበሩ መስተንክራዊት ጓል ኣንስተይቲ እያ። ‘ዘ ጋድ ማዘር’ ብዝብል ቅጽል ስም ትፍለጥ ዝነበረት ጆኣን፡ ኣዝዩ መሳጢ መልክዕን ኣከዳድናን ተዘውትር ብምንባራ፡ ዝኾነ ሰብ ኣብ ገበን ተዋፊራ ከም ዘላ ይጥርጥራ ኣይነበረን። ስለዚ ነዚ ከም ዕድል ተጠቒማ፡ ካብ ክቡር ስልማት ዝሽየጠሉ ዱካናት ምስራቕ ስርሐይ ኢላ ተተሓሓዘቶ። ብዝያዳ ድማ ካብ ኣልማዝ ዝተሰርሐ ስልማት ትሰርቕ ነበረት። ስማ’ውን ኣዝዩ ገነነ። ኣብ እዋኑ ዝተጻሕፈ ንህይወት ታሪኻ ዘዘንቱ መጽሓፍ ብብዙሓት ተነቢቡ። ሓደ ሕሱም ኣተሓሕዛ ዝነበሮ መዓስከር ናዚ እዮም ተወሲዶም። ኲናት ክሳብ ዝዛዘም፡ ሽዱሽተ ካብቶም ዘስካሕክሑ መዓስከራት ጀርመን ዝረኣየ ጆሴፍ፡ ህይወቶም ዕረፍቲ ብዘይብሉ ስራሕን ግፍዕን ተመሊኡ ከም ዝነበረ እዩ ዝገልጽ። ሓደ እዋን ጀርመናውያን፡ ነቶም እሱራት ኣብ ቅድሚት ሰሪዖም ከም ድፋዕ ይጥቀምሎም ከም ዝነበሩ’ውን ይዝክር። ከምዚ ኢሉ ንዓመታት ዝተጓዕዘ ጆሴፍ ኣብ መወዳእታ፡ ኲናት ስለ ዝተዛዘመ ብህይወት ካብቲ መዓስከር ክወጽእ ክኢሉ እዩ። እንተኾነ ናብ መበቆል ዓዱ ምስ ተመልሰ፡ ካብ 150 ቤተሰቡ እቲ እንኮ ብህይወት ዝተረፈ ንሱ ጥራይ ነይሩ። ድሕሪ’ዚ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት እናተቐመጠ፡ ምስ ፖሊስ ኣይሁድ ብምጽንባር፡ ንገበነኛታት ናዚ ኣብ ምህዳን ዓቢ ግደ ተጻዊቱ። ቀጺሉ’ውን ብግፍዒ ናዚ ስድራኦም ንዝሰኣኑ ዘኽታማት ህጻናት ኣይሁድ ኣብ ምሕጋዝ ብንጥፈት ተዋሲኡ። ፍቕሪ ኣብ ዘይብሉን ዓመጽ ኣብ ዝመልኦን ገዛ ብምዕባያ፡ ብዘይካ ንነብሳ ንዝኾነ ካልእ ሰብ ክትኣምን ከም ዘይብላ እናተማህረት እያ ዓብያ። ኣብ መበል 17 ዓመታ ኣደ ክትከውን ዝበቕዐት ጆኣን፡ ምስቲ ዝወለደላ ጨካን ሰብኣይ ክትምርዖ እያ ተገዲዳ። ሓደ መዓልቲ ግና ካብኡ ክትርሕቕ ብምውሳን፡ ጓላ ሒዛ ሃደመት። ጓላ ንምዕባይ ዝኣተወቶ ገበን መወዳእታኡ ግና ብጽቡቕ ኣይተዛዘመን። ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምእትበሊ ኮይና። • ስርዓት ናዚ ናይ ጀርመን ንፖላንድ ምስ ወረራ፡ ዜግነት ፖላንድ ዝነበሮም ጆሴፍ ለውኮዊክዝ ምስ ኣቦኡ ናብ • ፓውል ረቨረ ብሪጣናውያን ገዛእቲ ናብ ኣመሪካ ይመጽኡ ከም ዘለዉ ንኽነግሮም ምሉእ ለይቲ ብፈረስ ዝተጓዕዘ እዩ። ድሕሪ’ዚ እዩ እቲ ‘ቃልሲ ኣመሪካ’ ተባሂሉ ዝተጸውዐ ኲናት ዝጀመረ።", "char_count": 1336, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03119", "text": "ካብ ጽንብላት ብጽሕና ካብ ጽንብላት ብጽሕና 1. መንእሰያት ቀቢላ ኦጌክ - 1. መንእሰያት ቀቢላ ኦጌክ - ኬንያ ዕድመ ብጽሕና ምስ በጽሑ፡ ገጾም ጻዕዳ ሕብሪ ብምልካይ፡ ብዓበይቲ ደቂ ዓዶም ዝብል እዩ። ብዘይካ’ዚ እታ ጓል ኣብ እኽልቲ ከም ዝኾነት ዘርኢ ብዙሕ መመላኽዒ ኣብ ገጻ ይግበረላን ስልማታት ኣብ ኢዳን ክሳዳን ትኽደንን። ኣብ ግዜ ጽንብል ብጽሕና፡ መቕርባን መሓዙታን ህያባት ሒዞም ብምምጻእ እዮም ጽንብል ዘካይዱላ። ግዜ ምውቃጥ፡ ነቲ ቃንዛ ክትጻወሮ እንተ ክኢላ እያ ከም ብጽሕቲ ትሕሰብ። ኣብ ግዜ ምውቃጥ፡ ደቂ ኣንስትዮ ሕብረተ ሰብ ፋላኒ ብሓደ ተኣኪበን ከበሮ እናሃረማ ይደርፋን ይስዕስዓን። 5. ኣብ ደቡብ ዳኮታ (ኣመሪካ) 5. ኣብ ደቡብ ዳኮታ (ኣመሪካ) ዝነብሩ ቀቢላ ያንክቶን ሲዮክስ ወርሓዊ ጽግያት ዝተራእየን ደቂ ኣንስትዮ ንኣርባዕተ መዓልታት ዝቕጽል ጽንብል የካይዳ። እተን ዝበጽሓ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ኣብ ግዜ ጽንብል ብጽሕና ንኣርባዕተ መዓልታት ብሓደ ይቕንያ። ዝኾነ ዝብላዕ ወይ ዝስተ ብኢደን ኣይሕዛን፡ ብኣደታተን ወይ ኣብቲ መዓስከር ብዘለዋ ካልኦት ደቂ ኣንስትዮ እየን ዝምገባ። እተን መንእሰያት ኣብተን ኣርባዕተ መዓልታት፡ ናብ በረኻታት ብምኻድ ቀመማት፡ ፍረታትን ዕንባባታትን ይኣርያ። ከምኡ’ውን ዝተፈላለዩ ዓይነት መግብታት ከመይ ከም ዝኽሸን፡ ደርፍታት ጽንብል፡ ብዛዕባ ዝምድናን ሓዳርን ካልእ ንጥፈታት ሕብረተሰበንን ብዓበይቲ ኣደታት ናይቲ ቀቢላ ይመሃራ። 3. ኣብ ደቡብ ኮርያ ዝነብሩ ቀቢላ 3. ኣብ ደቡብ ኮርያ ዝነብሩ ቀቢላ ግዋን ርየ፡ ግዋን ርየ፡ 20 ዓመት ዝመልኡ መንእሰያት ኣብ ሳልሰይቲ ሰኑይ ናይ ወርሒ ግንቦት ጽንብል ብጽሕና የካይዱ። ደቂ ኣንስትዮ ባህላዊ ክዳን ብሄረን ብምኽዳን፡ ካብ መቕርበንን ፈተውተንን ጨና፡ ዕምባባን ምስዓምን ሰለስተ ህያባት ይወሃባ። 4. ኣብ ስሪላንካ ዝነብራ ደቂ 4. ኣብ ስሪላንካ ዝነብራ ደቂ ኣንስትዮ ታሚል፡ ኣንስትዮ ታሚል፡ ከም ብጹሓት ዝውሰዳ ወርሓዊ ጽግያተን ምስ ጀመረን ጥራይ እዩ። ስለዚ ጓል ኣንስተይቲ፡ ወርሓዊ ጽግያት ኣብ ዝጀመራ መዓልቲ፡ ብመቕርባ ኣካላታ ከም ትሕጸብ ይግበር። ድሕሪ’ዚ ንበይና ኣብ ሓደ ገዛ ገይረን ድማ ብዙሕ ዝዓቐኑ መግቢ ትወሃብ። መግቢ ድሕሪ ምብልዓ‘ውን ከም እንደገና፡ ከም ብሓድሽ ኣካላታ ከም ትሕጸብ ይግበር እሞ፡ ተመሪሖም ንሓደ ኣራዊት ኣብ በረኻ ክደልዩ እዩ ዝንገሮም። እዚ ትብዓት ናይ’ቶም መንእሰያት ዝረኣየሉ መስርሕ እዩ። ብዘይ ፍርሒ ካብ በረኻ ዝወጸ በጽሒ ድማ ከም መርኣያ መንፍዓቱ ብዓበይቲ ደቂ ዓዱ ቀርኒ ይወሃብን እኹል በጽሒ ከም ዝኾነ ይንገርን። እዚ ብክልቲኡ ጾታ ዝግበር ጽንብል ብጽሕና፡ በብጉጅለ እዩ ዝካየድ። 6. ኣብ ጋና ዝነብሩ ቀቢላ ክሮቦ፡ 6. ኣብ ጋና ዝነብሩ ቀቢላ ክሮቦ፡ ዲፖ ዝበሃል ጽንብል ብጽሕና ደቂ ኣንስትዮ 2. ኣብ ማሊ ዝነብራ ደቂ ኣንስትዮ ፉላኒ፡ 2. ኣብ ማሊ ዝነብራ ደቂ ኣንስትዮ ፉላኒ፡ ኣብ ሕብረተ ሰበን ከም ብጹሓት ክውሰዳ እንተ ኾይነን፡ ትቾዲ (ምውቃጥ ኣብ ገጽ) ዝበሃል መስርሕ ክሓልፋ ኣለወን። ኣብ ግዜ ጽንብል፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ከንፈረን ብጸሊም ሕብሪ ይውቀጣ። እዚ መግለጺ ምልክት ጽባቐን ባህላዊ መንነትን እዩ። ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ድማ እታ ጓል ኣንስተይቲ ነቲ ኣብ መጻኢ ትምርዓዎ ሰብኣያ ኣዝያ ጽብቕቲ ኮይና ንክትጸንሖ ሜትር እያ ንበይና ተጓዒዛ። ሉዲንግቶን ኣቦኣ ላዕለዋይ ሓላፊን ሃገራውን ብምንባሩ፡ ንጓሉ ንሓደጋ የቃልዓ ከም ዝነበረ እናተረድአ እዩ ብለይቲ ናብተን ከተማታት ልኢኹዋ። ንሳ ኣብተን ከተማታት ብምእታው በትሪ ገይራ ገዛ ገዛ ብምኹሕኳሕ ንሰብኡት ናይተን ከተማታት ከም ዝትንስኡ ብምግባር፡ ብዘይ ዝኾነ ጉድኣትን ኣብ ኢድ ጸላኢ ከይኣተወትን መሬት ቅድሚ ምውግሑ ብሰላም ናብ ቤታ ክትምለስ ከኣለት። ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር - ጆርጅ ዋሽንግቶን ኣብ ናይ ስልጣን ግዜኡ ንጅግንነታ ዝገልጽ ሓወልቲ ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ክሰርሓላ ክኢሉ እዩ። ፓውል እቲ መልእኽቲ ንኣመሪካውያን ክነግሮም ከሎ ብመልክዕ ግጥሚ ገይሩ ከም ዝነገሮም እዩ ዝዝንቶ። ፓውል ወላ’ኳ ናይ መጀመርታ ነጋሪ እንተነበረ፡ ካልኦት ሓሙሽተ ፈረሰኛታት’ውን ምምጻእ ወተሃደራት ብሪጣንያ ክነግሩ ኣብ ውሽጢ ኣመሪካ ተጓዒዞም እዮም። ዊልያም ዳወስ‘ውን ድሕሪ ረቨረ ምምጻእ ብሪጣናውያን ክነግር ዝስዕብ ዝነበረ እዩ። እንተ ኾነ ብዙሕ ከይተጓዕዘ ፈረሱ ካብ ዝባኑ ኣውዲቕዎ ስለ ዝሃደመ ንድሕሪት ክምለስ ተገዲዱ። እስራኤል በሰል ዝተባህለ ካልእ ፈረሰኛ’ውን ንኣርባዕተ መዓልታት ን560 ኪሎ ሜትር ኣብ ዓዲታት ኣመሪካ፡ “ብሪጣናውያን ይመጽኡ ኣለዉ፡ ኲናት ተጀሚሩ እዩ” እናበለ ዝተጓዕዘ እዩ። ኣብ መንጎ እዞም ንኣመሪካ ንምድሓን ንነዊሕ ኪሎ ሜትራት ብፈረስ ዝተጓዕዙ ሓርበኛታት፡ ስይቢል ሉዲንግቶን ዝተባህለት ጓል 16 ዓመት መንእሰይ ነይራ እያ። ንሳ ንከተማታት ዳንቡሪን ኮነክቲካትን መጠንቀቕታ ንምሃብ ኣስታት 64 ኪሎ", "char_count": 2702, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03120", "text": "ምሸት ቀልጢፎም ዝድቅሱ ሰባት ልዕሊ እቶም ኣምስዮም ዝድቅሱ ሰባት ጥዕና ከም ዘለዎም እዮም ተመራመርቲ ባዮባንክ ዝተባህለ ትካል ዝሕብሩ። እቶም ተመራመርቲ ኣብ 88 ሽሕ ወለንተኛታት መጽናዕቲ ከም ዝገበሩ ድሕሪ ምግላጽ፡ ምሸት ኣብ ሰዓታት 10- 11 ምድቃስ ጥዕና ከምዝህብ ብፍላይ ካብ ወቕዒ ልብን ጸቕጢ ደምን ከም ዝከላኸል ኣረዲኦም። (ካርዲዮቫስኩላር) ከም ዘማዕበሉ እቲ መጽናዕቲ ኣረዲኡ። መብዛሕትኡ እዚ ሕማም ኣብቶም ድሕሪ ሰዓት 10- 11 ናይ ምሸት ዝድቅሱ ሰባት እዩ ኣጋጢሙ። ፕሮፈሰር ዴቪድ ፕላንስ፡ ደንጕኻ ምድቃስ ንውሽጣዊ ስሩዕ ዑደት ሰብነትና ከበላሽዎ ከም ዝኽእልን እዚ ከኣ ኣብ ጥዕና ልቢ ኣሉታዊ ሳዕቤን ከም ዘለዎን እዩ ዝገልጽ። እቶም ተመራመርቲ፡ ኣብ ጉንቦ ኣእዳው ናይቶም ወለንተኛታት ንሸውዓተ መዓልቲ ዝኣሰርዎ ሰዓት መሰል መሳርሒ፡ ንጥዕና ልብን ዙረት ደምን ናይቶም ወለንተኛታት ክስንድ ክኢሉ እዩ። ልዕሊ 3,000 ካብቶም ተሳተፍቲ ሕማም መትንታት ልቢ ኣብ መደምደምታ እቲ መጽናዕቲ፡ እኹል ድቃስ ምርካብ፡ ንሓፈሻዊ ኩነታት ጥዕናኻ፡ ጥዕና ልብናን ጥዕና ዙረት ደምን ኣገዳሲ ከም ዝኾነ ብምግላጽ፡ ብፍላይ ዕድመ ዝደፍኡ ሽማግለታት ኣብ ለይቲ ካብ ሸውዓተ ክሳብ ትሽዓተ ሰዓታት ክድቅሱ ከም ዘለዎም ምዒዱ። የካይዱ። እተን ዝበጽሓ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣካላተን ከም ዝሕጸባ ድሕሪ ምግባር፡ ቃንጫ ሽኮርን ካብ ዳጉሻን ወይንን ዝተሰርሐ መስተን ይወሃባ። እግረን ድማ ብደም ናይተን ንጽንብል ኢለን ዝተሓርዳ ኣጣል ከም ዝሕጸባ ይግበር። እተን ዝበጽሓ ደቂ ኣንስትዮ ጽንብል ብጽሕና ኣብ ዘካይዳሉ ንሓደ ሰሙን ካብ ዓደን ብምውጻእ፡ ብዓበይቲ ኣደታት ብዛዕባ ሕርሲ፡ ምኽሻን መግብን ካልእ ዘቤታዊ ንጥፈታት ገዛን ይመሃራ። ድሕሪ’ዚ ናብ ዓደን ተመሊሰን፡ ፍርቂ ኣካላተን ክዳን ገይረን፡ ፍርቂ ድማ ሕብሪ ለኽየን ‘ካላማ’ ዝበሃል ሳዕስዒት ይስዕስዓ። ሓዳስ ኤርትራ 8 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.162", "char_count": 1094, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03121", "text": "ኢን. ኣማን ተዛረ ክፍሊ ኣከባቢ - ሚ/መ/ማ/ ናይ ምድሪ ክሳብ ዝኾነ ደረጃ ህላውነት ክሊማ ንምፍላጥ፡ ደረጃ ህላውነት ናይ ኣብ ምድሪ ዝርከቡ ዝተፈላለዩ ኣካላት ምርዳእ የድሊ። ምድሪ ብመሰረታዊ ክሊማዊ ለውጢ ፍሉይ ዝገብሮ ክልተ ረቛሒታት ኣለዉ። ቀዳማይ ናይ ግዜና ክሊማዊ ለውጢ ሰብ ዘኸተሎ ክሊማዊ ለውጢ ስለዝዀነ፡ ካልኣይ ድማ ኣብ ኣዝዩ", "char_count": 216, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03122", "text": "ክስተት ክሊማዊ ለውጢ ሓደ ካብቶም ኣብ መጀመርያ ተርእዮታቱ፡ ህላውነቱ/ ሓቅነቱ ኣካታዕቲ ዝነበሩ ክስተታት’ዩ። ምኽንያቱ፡ ክሊማዊ ለውጢ ውጽኢት ዓበይቲ ተፈጥሮኣውያን ሓይሊ እምበር ብንጥፈታት ናይ ሕብረተሰባት ክስዕብ’ዩ ኢልካ ዝእመን ኣይነበረን። ህላውነቱ ምስ ተረጋገጸ’ውን ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ብክትዕ ዝተመልአ ክስተት ኮይኑ ንነዊሕ ግዜ ቀጺሉ’ዩ። ገለ ካብዞም ናይ ክሊማዊ ለውጢ ክትዓት ነቲ ዛሕቲሉ ዘሎ ዓውለማውነት ንቕድሚት ንምድፋእን ምንህሃርን ዝተማህዘ’ዩ። ክሊማዊ ለውጢ፡ ነተን ኣብ ቁጠባ ተወዳደርቲ ዝኾና ሃገራት ምዕባለአን ንምድራት ተባሂሉ ዝተማህዘ’ዩ ዝብሉ ይርከብዎም። ከም ሳዕቤኑ፡ በዞም ዝተፈጥሩ ኣምራውያን ማዕቀባት፡ መኸተ ክሊማዊ ለውጢ ተደናጉዩ። ህላውነቱ ግን፡ ብጽልዋታቱ ግዳይ ዝኾኑ ቁጽሪ ሕብረተሰባት ምስ ዛየደ ተረጋጊጹ። ህላውነት ዘለዎም መሬት፡ ኣየር፡ ማይን ህይወታውያንን ዝቖመት እያ። እዞም ኣካላት ነንሕድሕዶም ብዝፈጥርዎ ውህደት፡ ክሊማ ይፈጥሩ። እዚ ማለት፡ ክሊማዊ ናይ ኣከባቢ ባህሪ እዩ። ምኽንያቱ፡ ማይ፡ ኣየር፡ መሬትን ህይወታውያንን ኣከባቢ ዝፈጥሩ መሰረታውያን ኣካላት ስለዝዀኑ። ክሊማ ዝበሃል መሰረታዊ ህላውነት ግን የለን። ክሊማ ውጽኢት ውህደት ወይ ውስስእ ናይዞም ዝተዘርዘሩ መሰረታውያን ህላውነት’ዩ። ምስ ግዜ ባህሪ ናይዞም መሰረታውያን ነገራት ምስ ዝቕየር ድማ ኣቐዲሙ ተመስሪቱ ዝነበረ ክሊማ ይቕየር። ከም ውጽኢቱ ክሊማዊ ለውጢ ይኽሰት። ንኣብነት፡ ፍርያምነት ሓመድ ወይ ትሕዝቶ ኣየር ወይ ዓቐን በረድ ወይ ብዙሕነት ህይወታውያን ምስ ዝቕየር ብመንጽሩ ክሊማ ክቕየር ግድነት ይኸውን። እዚ ምስቲ ውልቀሰባት ናይ ባህሪ ለውጢ ምስ ዘርእዩ፡ ሕብረተሰብ ይቕየር ዝብል ኣምር ዝመሳሰል’ዩ። ሓጺር ግዜ ዝተኸስተ ብምዃኑ’ዩ። እቶም ክሊማዊ ለውጢ ዘኸትሉ ንጥፈታት ወድ- ሰብ ብዙሓት እዮም። እቶም ምርኡያት ንጥፈታት ወድሰብ ግን፡ ከም ምብራስ ኣግራብ፡ ጻንታዊ ሃድን፡ ድሑር ሜላታት/ ኣገባብ ሕርሻ፡ ተጠቃምነት ነዳዲ የጠቓልሉ። ክሊማ እንታይ’ዩ፧ ክሊማ እንታይ’ዩ፧ ክሊማ እንታይ እዩ፧ ዝብል ሕቶ፡ ብዝተፈላለዩ ዓውድታት ዝተፈላለዩ መግለጺታት ይወሃቦ እዩ። ገለ ካብቶም ብዓብላልነት ንክሊማ ዝትንትኑ ዓውድታት፡ ዓውዲ ሜትሮሎጂ፡ ስነ-ምድሪን ኣከባብያዊ ስነ-ፍልጠትን የጠቓልሉ። ካብዞም ዓውድታት እቲ ኣብ ምግላጽ እንታይነት ክሊማ ማሕዲጉ ዝጸንሐ፡ ዓውዲ ሜትሮሎጂ’ዩ። ኣብዚ ዓውዲ፡ ክሊማ ማለት ካብ ሰላሳ ዓመት ዝዛይድ ዝተመዝገበ ኩነታት ኣየር ናይ ሓደ ኣከባቢ ወይ ምድሪ’ዩ ዝብል መግለጺ ይወሃቦ። እዚ ዓውዲ ኣብ ዝያዳ ዝተናውሐ ግዜ’ውን ክሊማዊ ለውጢ ናይ ሓደ ኣከባቢ ክግምግም ይኽእል። ንኣብነት፡ ዓውዲ ሜትሮሎጂ ናይ ሓደ ኣከባቢ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዘመን ዝተመዝገበ ኩነታት ኣየር ናብ ሰለስተ ሰላሳ ዓመታት ብምክፍፋል፡ ጽኑዕነት ክሊማ ናይ እዚ ኣከባቢ ክግምግም ይኽእል። ይኹን እምበር፡ እዚ ዓውዲ ብኸመይ ክሊማዊ ለውጢ ተኸሲቱ፧ ብኸመይ’ከ ክውገድ ይኽእል፧ ኣይገልጽን’ዩ። ነዚ ሕቶ ንምምላስ ስነ-ምድርን ኣከባብያዊ ስነ- ፍልጠትን ዝቕርቦም ፍልጠት ምትንታን የድልየና። ከም ውጽኢቱ ክሊማ እንታይ’ዩ፧ ክሊማዊ ለውጢ’ኸ ዝብሉ ሕቶታት፡ ብመንጽር ናይዞም ዓውድታት ስነፍልጠት ክንትንትኖም ንግደድ። ነዞም ንጥፈታት ኣብ ሓጺር ግዜ ክሊማዊ ለውጢ ክኽሰት ዝገበሩሉ ክልተ ረቛሒታት ኣለዉ። ሓደ ሕንጉራኣዊ ዕብየት ብዝሒ ህዝቢ ክኸውን ከሎ። እቲ ካልኣይ ድማ ቴክኖሎጂ እዩ። እዞም ረቛሒታት ሃላኽነትን ጻዕቂ ንጥፈታትን ብምዝያድ፡ ክሊማዊ ለውጢ ኣብ ሓጺር ግዜ ክኽሰት ኣኽኢሎም’ዮም። ንኣብነት ገረብ ክትቆርጽ ዘኽእል ተክኖሎጂ ዝዓጠቐ ሕብረተሰብ ካብቲ ነዚ ተክኖሎጂ ዘይዓጠቐ ሕብረተሰብ ዝያዳ ብርሰት ኣግራብ የኸትል። ክምኡ’ውን ሓደ ዝያዳ ብዝሒ ህዝቢ ዘለዎ ሕብረተሰብ ዝያዳ ጠለብ ነዳዲ ስለዝሓትት፡ ዝያዳ ነዳዲ ብምህላኽ ዝያዳ በከልቲ ጋዛት ብምትፋእ ኣብ ክስተት ክሊማዊ ለውጢ ተራ ይጻወት። ክሊማዊ ለውጢ እንታይ’ዩ፧ ጠንቅታቱ’ኸ፧ ስለዚ፡ ክሊማዊ ለውጢ ማለት ምልዋጥ ኩነታት ምድሪ፡ ኣየር፡ ማይን ህይወታውያንን ማለት’ዩ። ካብዚ መግለጺ ብምብጋስ ጠንቅታት ክሊማዊ ለውጥ ክንትንትኖም ይከኣል። ዋላኳ ብመሰረት ናይዚ መግለጺ ጠንቅታት ክሊማዊ ለውጢ ማእለያ ዘይብሎም ክስተታት እንተዀኑ፡ ነዚ ኣብዚ ዘመን ዛዕባ ኰይኑ ዘሎ ጠንቂ ክሊማዊ ለውጢ እንታይ’ዩ ምፍታሽ ኣገዳስነት ይህልዎ። ኣማራጺታት ምምካት ክሊማዊ ለውጢ ምምካት ክሊማዊ ለውጢ ክልተ መፍትሒታት የካትት። እዞም መፍትሒታት ምግታእ/ምንካይ ክሊማዊ ለውጥን ምርዓም/ምልዓብ ክሊማዊ ለውጥን ይበሃሉ። ብርግጽ፡ ክሊማዊ ለውጢ ክግታእ ዝኽእል ክስተት ኣይኰነን። ምስ ተኸስተ’ውን ክቕልበስ ዝኽእል ክስተት ኣይኰነን። ይኹን’ምበር፡ እቲ ወድሰብ ኣብ ክሊማዊ ለውጢ ዘለዎ ተራ ክግታእ ይኽእል’ዩ። ማለት፡ እዚ ኣብዚ ዘመን ብሰሪ ንጥፈታት ወድ-ሰብ ተኸሲቱ ዘሎ ክሊማዊ ለውጢ ካብ ምብኣሱ ክዕገት ይኽእል’ዩ። ስለዚ፡ ምግታእ ክሊማዊ ለውጢ ክበሃል ከሎ፡ እቲ ብወድሰብ ኣብ መስርሕ ዘሎ ክሊማዊ ለውጢ ምግታእ ማለት’ዩ። ነዚ ክዉን ንምግባር ግን፡ ኩሎም ሕብረተሰባት፡ ቅደም ተኸተል ዘይብሉ፡ ብማዕረ ነዞም ሜላታት ከተግብሩ ይግደዱ። ክሊማ እንታይ’ዩ ዝብል ሕቶ ምስቲ ግዜ እንታይ’ዩ ዝብል ሕቶ ተመሳሳልነት ኣለዎ። ክሊማ እንታይ’ዩ ንዝብል ሕቶ ቅድሚ ምምላስና፡ መጀመርያ ክምለስ ዘለዎ ሕቶ ደረጃ ህላውነት ክሊማ እዩ። ማለት፡ ክሊማ መሰረታዊ ህላውነት ኣለዎ ድዩ ወላስ ውጽኢት ህላውነት ናይ ካልኦት ኣካላት’ዩ፧ ምኽንያቱ ኣብዛ ዓለም ክልተ ዓይነት ደረጃ ህላውነት ኣለዉ። እቲ ቀዳማይ ደረጃ ህላውነት ሓደ ነገር ብገዛእ ርእሱ ክህሉ ክኽእል ከሎ ዝኽሰት ናይ መሰረታውያን ነገራት መሰረታዊ ህላውነት’ዩ። እቲ ካልኣይ ደረጃ ህላውነት ሓደ ነገር ነብሱ ክኢሉ ክህሉ ዘይክእል፡ ህላውነቱ ግን ውጽኢት ህላወ መሰረታውያን ነገራት ኮይኑ፡ ብቋልያ ህላውነት ናይ ብቋልያ ነገር እዩ። ንኣብነት ሕብረተሰብ ዝህሉ ሰብ ምስ ዝህሉ’ዩ። ስለ’ዚ ሰብ መሰረታዊ ህላወ ክኸውን ከሎ፡ ሕብረተሰብ ድማ ብቋልያ ህላውነት ናይ እኩባት ሰብ እዩ። ምድሪ ኣብ ታሪኻ ብዙሓት ክሊማዊ ለውጢ ኣሕሊፋ እያ። ዝበዝሑ ካብዞም ክሊማዊ ለውጢ ብሰሪ ንጥፈታት ህይወታውያን ዝተኸሰቱ እዮም። ከምዚ ዓይነት ክሊማዊ ለውጢ ነፍሳዊ ክሊማዊ ለውጢ ተባሂሉ ይፍለጥ። ንኣብነት እቲ ናይ መጀመርያ ብንጥፈታት ህይወታውያን ዝሰዓበ ክሊማዊ ለውጢ ብንጥፈታት ባክተርያ ዝተኸስተ’ዩ። እቶም ውሑዳት ኣብ ታሪኽ ምድሪ ዝተኸስቱ ክሊማዊ ለውጢ ድማ፡ ምስ ህይወታውያን ምትሕሓዝ ብዘይብሎም ክስተታት ዝተኸሰቱ እዮም። እዚ ዓይነት ክሊማዊ ለውጢ ዘይነፍሳዊ ክሊማዊ ለውጢ ይበሃል። ንኣብነት፡ እሳተጎመራን ምቅይያር ጸሓያዊ ጸዓትን ጠንቂ ናይዚ ዓይነት ክሊማዊ ለውጢ እዮም። እቲ ቀዳማይ ሜላ ምግታእ ክሊማዊ ለውጢ፡ ንተኸሲቱ ዘሎ ጽልዋታት ክሊማዊ ለውጢ ካብ ምንህሃር ምግታእ ማለት’ዩ። ምግራብ፡ ምዝላይ፡ ምዕቃብ ማይ፡ ክሊማዊ ለውጢ ንምግታእ/ንምንካይ ዘኽእሉ ንጥፈታት እዮም። እንተዀነ ክሊማዊ ለውጢ መን ይገትኦ ዝብል ኣካታዒ ሕቶ ኣሎ። ምኽንያቱ ዝተፈላለዩ ሕብረተሰባት/ ሃገራት ኣብ ምኽሳት ክሊማዊ ለውጢ እሞኸ ደኣ፡ ደረጃ ህላውነት ክሊማ ብኸመይ ንገልጾ፧ ክሊማ ሓደ ጠባይ ይኹን’ምበር፡ ነዚ ናይዚ ዘመንና ምውሳኽ ምቖት፡ ዕልቕልቕ፡ ደርቂ፡ ባርዕ ጫካታት ክጥቀሱ ይከኣል። እዞም ጽልዋታት ደረጃ ምዕባለ ሕብረተሰባት ኣብ ግምት ዘየእትዉን፡ ዓለምለኻውን እዮም። እንተኾነ፡ ኣየኖት ሕብረተሰባትን ብኸመይን ነዞም ጽልዋታት ይልዕብዎ ዝብል ሕቶ ምልዓል ኣይተርፍን’ዩ። ሕጂ’ውን ክሊማዊ ለውጢ ዓለም ለኻዊ ክስተት ስለዝኾነ፡ ኩሎም ሕብረተሰባት ኣብ ምልዓብ ክሊማዊ ለውጢ ክሳተፉ ግድነት ይኸውን። ዘለዎም ተራ ብመንጽር ዘለዎም ደረጃ ምዕባለ ኣዝዩ ዝተፈላለዩ ስለዝዀነ። ይኹን’ምበር፡ ማዕረ እተን ዝማዕበላ ሃገራት እተን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት’ውን እቲ ብክሊማዊ ለውጢ ዝስዕብ ጽልዋ ግን ካብ ሕብረተሰብ ናብ ሕብረተሰብ ክፈላለ ስለዝኽእል፡ ብመንጽሩ ሜላ ምልዓብ ክሊማዊ ለውጢ ክፈላለ ይኽእል። ተጠቃምነት ንጽልዋታት ክሊማዊ ለውጢ ዝጻወሩ ምሩጻት ኣዝርእቲ፡ ሓደስቲ ዓይነት ህንጻታት፡ ተክኖሎጂ ብምትእትታው ሕብረተሰባት ንክሊማዊ ለውጢ ክልዕብዎ ይኽእሉ። ካብዚ ካልኣይ ሜላ ምምካት ክሊማዊ ለውጢ ንግንዘቦ ነገር እንተሎ፡ ሕብረተሰባት ዘካይድዎ ንጥፈታት ብመንጽር ክሊማዊ ለውጢ ክቕረጹ ከምዘለዎም’ዩ።", "char_count": 4627, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03123", "text": "ኣብ ምኽሳት ክሊማዊ ለውጢ ቀሊል ዘይኰነ ኣበርክቶ ኣለወን። ንኣብነት፡ እተን ዝማዕበላ ሃገራት ብዘለወን ብዝሒ ኢንዱስትሪን ተሽከርከርትን፡ ልዑል መጠን በከልቲ ጋዛት ናብ ኣየር ብምትፋእ፡ ኩነታት ኣየር ብምቕያር፡ ክሊማዊ ለውጢ ኣብ ምኽሳት ዓቢ ተራ ኣለወን። በንጻሩ እተን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት፡ ብሰሪ ዘለወን ዋሕዲ ተክኖሎጂን ኢንዱስትሪን፡ ብርሰት ኣግራብን ልዕለ-መገሃጫን ብምዝውታር፡ መሬቶም ንፍግረመሬት ብምቅላዕ፡ ኩነታት ምድሪ ብምቕያር፡ ክሊማዊ ለውጢ ንክኽሰት ጠንቂ ኰይኖም’ዮም። እንተዀነ እተን ዝማዕበላ ሃገራት’ውን ኣብ ሓደ ግዜ፡ ነዚ ናይ ዘይማዕበላ ሃገራት ንጥፈታት ስለዝሓለፋ፡ ኣብ ክስተት ክሊማዊ ለውጢ ድርብ ተራ ኣለወን። ብተወሳኺ ክሊማዊ ለውጢ ኣብ ምኽሳት ኣየናይ ሕብረተሰብ እዩ ተሓታቲ ብዘየገድስ፡ ክሊማዊ ለውጢ ዓለም ለኻዊ ክስተት ክሳብ ዝኾነ፡ ኩሎም ሕብረተሰባት ናይዛ ዓለም ክሊማዊ ለውጢ ኣብ ምግታእ ክነጥፉ ይግደዱ።", "char_count": 540, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03124", "text": "09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ብኣጋጣሚ 8 መጋቢት ዝቐርብ መደብ 11፡25 ማእገር 13፡25 ሞዛይክ 15፡55 እንዳ ዝማም 16፡30 ፈንቅል 17፡05 መደብ ሄራር 17፡45 ብኣጋጣሚ 8 መጋቢት ዝቐርብ መደብ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም እትመት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 መደብ ቡያ 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡15 ድራማ 22፡40 ዜና (እንግሊዝ)", "char_count": 233, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03125", "text": "ብካልእ ኣበሃህላ፡ ክሊማዊ ለውጢ ናይ ህዝቢ ዓለም ናይ ሓባር ጸላኢ እንተዀይኑ፡ ኣበይ ዓሪድካ እንታይ ዓጢቕካ ትምክቶ ንዝብል ሕቶ መልሱ ርዱእ ይኸውን። እዚ ማለት እተን ዝማዕበላ ሃገራት ትፋእ በከልቲ ጋዛት ኣብ ምጉዳል ክጽዕታ ከለዋ፤ እቶም ዘይማዕበሉ ክፋል ሕብረተሰብ’ ዘለወን ሃገራት’ውን ምድረበዳነት ኣብ ምግታእ ማለት ኣብ ምግራብ፡ ምዝላይ፡ ምዕቃብ ማይ ክጽዕታ ይግባእ። ካብዚ ወጻኢ፡ እቶም ኣብ ምምዕባል ዝርከቡ ሕብረተሰባት ብክሊማዊ ለውጢ ዝያዳ ተጎዳእቲ ስለዝዀኑ፡ ኣብ ምርዓም/ምልዓብ ክሊማዊ ለውጢ ጥራይ ክነጥፉ ኣለዎም ዝብል ኣመላኻኽታ ብስነፍልጠት ክሊማዊ ለውጢ ዘይተደገፈ’ዩ። ካብዚ ቀዳማይ ሜላ ምምካት ክሊማዊ ለውጢ ንግንዘቦ ነገር እንተሎ፡ ቅድሚ ዝኣገረ ሕብረተሰባት ዘካይድዎ ንጥፈታት ኣብ ምንሃር ክሊማዊ ለውጢ ክህልዎ ዝኽእል ጽልዋ ኣብ ግምት ከእትውዎ ከም ዘለዎም’ዩ።", "char_count": 501, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03126", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ብኣጋጣሚ 8 መጋቢት ዝቐርብ መደብ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ብኣጋጣሚ 8 መጋቢት ዝቐርብ መደብ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሃሎ ደባይዋ 15፡30 ብኣጋጣሚ 8 መጋቢት ዝቐርብ መደብ 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዳህሳስና 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ደረት ቃና 19፡03 መደብ ሳይዳ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ስፖርት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ደሃይ ሕትመት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ቆላሕታ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) እቲ ካልኣይ ሜላ ምምካት ክሊማዊ ለውጢ፡ ምልዓብ ክሊማዊ ለውጢ’ዩ። እዚ ማለት፡ ንተኸሲቶም ዘለዉ ጽልዋታት ክሊማዊ ለውጢ፡ ሕብረተሰባት ሜላ መነባብሮኦም ብምትዕርራይ ክልዕቡዎ ወይ ክለማመድዎ ከለዉ ማለት’ዩ። ንኣብነት፡ ገለ ካብቶም ጽልዋታት ክሊማዊ ለውጢ ሓዳስ ኤርትራ 8 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.162", "char_count": 550, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03127", "text": "“ጋራጅ ኣብ ህይወተይ ኮለጅ’ዩ” ካፕቴን ስተል ሳልሕ “ጋራጅ ኣብ ህይወተይ ኮለጅ’ዩ” ካፕቴን ስተል ሳልሕ እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽሓፍትን መጽሔታትን ከምኡ’ውን፡ ካብ ኣርካይቭ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ሰነዳትን ስእልታትን ምርኩስ ብምግባር ዝዳሎ ምዃኑ ነዘኻኽር። ናብቲ ኣብ እምሃሚመ ዝነበረ ጋራጅ ምስ ተመደበት ኣይተቐበለቶን። ናብ ቅድመ ግንባር ክትከይድ’ዩ ነይሩ ድሌታ። ሽዑ ኵነታታ ዝተረድኡ ሓለፍታ ብፍላይ ሃይለ ሰለሙን ዝበሃል ኣባል ጋራጅ፡ “ንስኺ ከም ንእሽቶ መጠንን ከም ጓል ኣንስተይትን፡ ኣብ እዚ ከባቢ ቅድሚ ሕጂ ሞያ ቴክኒክ ዝነበረን ስለ ዘይጸንሓ፡ ንስኺ ዕደለኛ ኢኺ። ደሓር ጋራጅን ግንባርን ፍልልይ የብሉን። እተን ናብ ድፋዕ ዕጥቅን ስንቅን ዘብጽሓን ተጋደልቲ ዘመላልሳን መካይን እንተ ተበላሽየን ንስኺ ከተዐርይየን ኢኺ።” ብምባል የተባበዓ ከም ዝነበረ ትዝክር። ሎሚ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ እያ። ብኣጋጣሚ እዛ ክብርቲ ዕለት፡ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ካብቲ ተቐዲሑ ዘይውዳእ ኣበርክቶአን፡ ብዛዕባ ሓንቲ ንኣስታት ፍርቂ ዘመን ካብ ሞያ መካኒክ ዘይረሓቐት ተጋዳሊት፡ ናይ ሎሚ ካፕቴን ክንርኢ ኢና ሰናይ ንባብ። ተጋዳሊት ስተል ሳልሕ (1979) ኣንስትዮ ወተሃደራውን ፖለቲካውን ታዕሊም ምስ ጀመረት ቀልጢፋ ከላሽን ክትዓጥቕን ኣንጻር መግዛእቲ ክትረጋረግን ተረበጸት። ንኣስታት ዓመት መመላእታ ኣብ ፋሕን ብሌቓትን ኣሕለፈቶ። ኣብ ብሌቓት እንከላ ድማ’ያ፡ ብስራት ሓርነት ናይታ ተኸቢባ ዝገደፈታ ናቕፋ ዝተበሰረት። ስተል ኣብ ጋራጅ ሓደ ዓመት ምስ ጸንሓት፡ ብመንፈዓታን ተወፋይነታን ዝመዝኑዋ ሓለፍታ ንኻልእ ስልጠና መረጹዋ። ንሱ ድማ “ካድር ክትመሃሪ ተበገሲ” ዝብል ነበረ። ስተል ሽዑ’ውን፡ ነዚ ዝተዋህባ ካልኣይ ዕድል ካብ ዓቕማ ንላዕሊ ኮይኑ ስለ ዝተሰመዓ ኣይተቐበለቶን። ምኽንያቱ ትምህርቲ ካድር ንዓበይትን ንገዳይምን ዝወሃብ ኮይኑ ይስመዓ ስለ ዝነበረ። እንተኾነ ኣብ ገድሊ ዝተበሃልካዮ ስለ እትገብር ኣብ 9ይ ዙርያ ካድር ክትሳተፍ ናብ ናቕፋ ኣብ መስከረም 1976 ኣብ ፍጹም ከበባ ምስ ኣተወት’ያ ምስ ስድራኣ፡ ለይቲ ጸላም ተጎልቢቦም፡ ካብታ ከተማ ናብ ምዕራብ ገጾም ናብ ሩባ እምባልቆ ከም ዝወጽኡ ካፕቴን ስተል ሳልሕ ኣብ ሎሚ ኮይና ተዘንቱ። ሽዑ ተቐማጦ ናይ’ታ ከተማ ብሰንኪ’ቲ ውግእ ዳርጋ ዝበዝሑ ናብ በረኻታት’ኳ እንተ ወጽኡ፡ ገለ ግን ምስቲ ተኸቢቡ ዝነበረ ጦር- ሰራዊት ኣብታ ከተማ ዝተረፉ’ውን ነይሮም’ዮም። ደቂ ኣንስትዮ ናቕፋ ካብዚ እዋናት’ዚ፡ ንደሓር’የን ብብዝሒ ናብ ሰውራ ክጽምበራ ዝጀመራ። ስተል ብሰንኪ’ቲ ናይ ናቕፋ ከበባ ምስ ስድራኣ ካብታ ከተማ ናብ እምባልቆ ካብኡ ድማ፡ ናብ ጎላጉል ኣግራዕ ሕዳቅ ዝበሃል ቦታ ምስ ወረደት’ያ፡ ኣንጻር መግዛእቲ ብብረት ክትጋደል ዝወሰነት። ሽዑ እዋን ኣብ ከባቢ ሕዳቅ እንከላ ዝያዳ በቶም ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ተጋደልቲ ኣውራ ድማ፡ ጀማሂር ክትጽሎ ግዜ ኣይወሰደላን። ሽዑ ካብቶም እትዝክሮም ኣብ ሕዳቅ ዝነበሩ አባላት ጀማሂር ከም ብዓል ዓሻ ፈረጅ፡ ምብራቕ፡ ሳልሕ መሓመድዑመር . . . ድሕሪኡ ድማ፡ ካብ ክፍሊ ታዕሊም ኣብ ጀማሂር ዝተመደባ ከም ብዓል ልኡል ገብረኣብ፡ ልያ ገብረኣብ፡ ለተኺዳን ካሕሳይ፡ ኣለም በላይን ካልኦትን መሳቱኣ ምስ ረኣየት’ያ ከይወዓለት ከይሓደረት ንሳ’ውን፡ ክትጋደል ዝወሰነት። ካብ ኣግራዕ ናብ ደብዓት ካብኡ ድማ፡ ናብ ብሌቓት ኣብ መወዳእታ ከኣ ኣብ ፋሕ ምስተን ንዓኣ ዝመስላ ደቂ ጋራጅ ህ.ግ. ኣብ ሰዋክን ጋራጅ ህ.ግ. ኣብ ሰዋክን", "char_count": 2020, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03128", "text": "ገለ ካብተን ናብ ገድሊ ዝወጽኣ ደቂ ኣንስትዮ ናቕፋ፡ ስዉኣት ኣምና ዓሊኖርን ፋጥና መሓመድኖርን ከምኡ’ውን ህሉዋት ተጋደልቲ ሓሊማ ሳልሕ፡ ስተል ሳልሕ፡ ስተል ሕሴን፡ ዘይነብ ዑመር፡ ሳዓድያ ዑመር፡ መርየም እኩድ፡ ኣምና ሰሊም፡ ኣምና ሓጅ፡ ፋጥና ማሕሙድ፡ ወዘተ ኮይነን፡ ገለ ካብኣን ማዕረ ጀነራል ዳይረክተር፡ ኣመሓደርቲ ንኡሳን ዞባታት፡ ስነ- ጥበበኛታት ከምኡ’ውን፡ እዛ ምኵርቲ መካኒክ ካፕቴን ስተል ሳልሕ ክጥቀሳ ይኽእላ። ሓደ መዓልቲ 9ይ ዙርያ ትምህርታ ከይዛዘመት ከላ፡ ነቶም ኣባላት ካድር ህጹጽ ኣኼባ ተገብረ። ምስቲ ኣብ ግንባር ደቡብ ዝነበረ ኵነታት ጸላኢ እታ ኣብ ባጽዕ ዓሪዳ ዝነበረት ብርጌድ 70 ናብ ግርሁ ስርናይ ክትብገስ ስለ ዝተወሰነ፡ ኣባላት 9ይ ዙርያ ካድር ድማ ቦታኣ ክትክኡ ብቀጥታ ካብ መንተብሌ ናብ ግንባር ባጽዕ ከተቱ። ስተል ድማ፡ ምስ ብጾታ ናብቲ ዲቕ ዝበለ ወግእ ባጽዕ ተደርገመት። ሽዑ ጸላኢ ኣሎ ዝበሃል ዘመናዊ ኣጽዋር ዓጢቑ ስለ ዝነበረ፡ ኩሉ ፋሉላትን ስተል ድሕሪ ታዕሊም ኣብ 1977 ጋራጅ ህምቦል ኣብ 2026 ጋራጅ ህምቦል ኣብ 2026 ስለ ዝተዋህበ፡ ስተል ሳልሕ’ውን ናብቲ ዝነበረቶ ጋራጅ እምሃሚመ ተመልሰት። እንተኾነ ስተል ሕጂ’ውን፡ ኣብ እምሃሚመ ቅሳነት ኣይጸንሓን። ሰራዊት ጸላኢ ድሕሪ ውግእ እምዓሚደ ናብ ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ስለ ዝመጽአ ጋራጅ እምሃሚመ’ውን፡ ካብቲ ዝነበሮ ቦታ ናብ ቀብር-ወኣት ክግዕዝ ተገደደ። እዚ እዋን’ዚ ኣዝዩ ፈታኒ እዋን ነበረ። ኩሉ ካብ ሓራ ቦታታትን ደጀንን ዘዝለቐ ሰብን ንብረትን ኣብቲ ጸቢብ ሩባ ፈልከት ተጸፍጺፉ ዝነበረሉ እዋን እዩ። ጸላኢ ብነፈርትን መዳፍዕን ብዘይ ዕርፍቲ ክድብድብ ከሎ፡ ኣባላት ጋራጅ ምስ ግዜ እናተቐዳደሙ ነተን ሓይልታት ከምኡ’ውን፡ ዕጥቅን ስንቅን ጽዒነን ናብ ግንባር ዝቀዳደማ ዝነበራ መካይን ከዐርዩ ዕረፍትን ድቃስን ኣይነበሮምን። ካፕቴን ስተል ሳልሕ ካፕቴን ስተል ሳልሕ ሚሳይላትን ምስ ጽዑቕ ደብዳብ ነፈርቲ፡ መሬት ክትእየድ ከላ፡ ኣባላት 9ይ ዙርያ ካድር ድማ ኣብቲ ግንባር ዓሪዶም ናይ ሞትን ሕዮትን መኸተ የካይዱሉ ዝነበሩ ጽንኩር እዋን’ዩ። ተጋዳላይ ብመስዋእትን መውጋእትን እናተፈልየ ደብዳብ እናጸዓቐ ጸላኢ በቲ ዝነበሮ ፍናንን ሓይልን እናደፍአ ምስ ከደ፡ ኣብቲ ግንባር ዝነበራ ኣሃዱታት ህ.ግ. ካብ ከባቢ ባጽዕ ከዝልቓ ብላዕሊ ትእዛዝ ተዋህበ። ሽዑ ምስቲ ዝነበረ ጽንኩር ኵነታት፡ እቲ ኣብ ግንባር ባጽዕ ዝነበረ ተጋዳላይ ዝሓዝካ ሒዝካ ኣርክብ እናተባህለ ዶጎሊ ማይ ኣጣል ብፍላይ ኣብ ቀብር-ወኣት ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፡ ነፈርቲ ዳርጋ ናብ መሬት ወሪደን’የን ነቲ ዝደልየኦ ዕላማ ዝሃርማ ዝነበራ። ኣባላት ጋራጅ ድማ፡ ኩሉ ግዜ ህይወቶም ከድሕኑ ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ንብረት’ውን ክድሕኑ ነይሩዎም። ንብረት ሰውራ ብደም ዝመጽአን ብደም ዝዕቀብን ብምዃኑ፡ ልዕሊ ማንም ክቡር’ዩ። ኣብ መንጎ’ቲ ደብዳብ ንዕኡ ከድሕኑ ክብሉ በጃ ዝሓለፉ ብጾት’ውን፡ ውሑዳት ኣይኰኑን። ‘መቀያየሪ ኣቝሑ’ (ስፐየራት) እንተ ዓንዩ፡ ንዝቕጽል ስራሕ ባይታ ስለ ዘየለ፡ እተን ነፈርቲ ደብዲበን ኣብ ዝሓልፋሉ ግዜ ኣብታ ናይ ቋሕ-ሰም ህሞት ከም ጭርጭር ዓበደ ምስአን እናተቐዳደሙ፡ ነቲ ንብረት ንምድሓን ክሳብ መስዋእቲ እናኸፈሉ ይቃለሱ ከም ዝነበሩ ስተል ትዝክር። እናበለ እቲ ነዊሕን መሪርን ጕዕዞ ናብ ሳሕል ቀጸለ። ኣብ ከምዚ እዋን፡ እቶም ሞያውያን ናብ ኣሃዱታቶም ክምለሱ ትእዛዝ ይቕጽል . . . ይቕጽል . . .", "char_count": 1907, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03129", "text": "መርከብና፦ ካብ ከባቢኡ ብርኽ ኢሉ ዝርአ ቦታ’ዩ። ጸላኢን ምንቅስቓሱን ክከታተል ዝተመዘዘ ዋርድያ፡ ኣብቲ ብራኸ መንበስበስታኡ ደይቡ ኮፍ ምስ በለ ዝፈጥሮ ቅርጺ ንሓንቲ መልሕቓ ሰዲዳ ጠጠው ዝበለት መርከብ ዝመስል’ዩ። በዚ ከኣ፡ ዕርዲ መርከብና ተባሂሉ - ጸላኢ ንምርጋጽ ዝተቐረበት መርከብ! ስለዚ፡ ስም ናይቲ ድፋዕ ምስ ቅርጹ ተኣሳሲሩ ዝተበገሰ እዩ።", "char_count": 223, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03130", "text": "1. ኣብ 60ታት ካብተን ኣብ ወርሒ መጋቢት ዝተፈጸማ ስርሒታት ዝዓበየት ስርሒት ጥቐስ? 2. ካብቲ ኣብ መጋቢት 1975 ዝተፈጸመ ግፍዕታት ስርዓት ድርግ 1 ጥቐስ? 3. እቲ ኣብ መጋቢት 1975 ኣብ ኣቑርደት ዝተፈጸመ ህልቂት ብምንታይ ይፍለጥ? 4. ኣብ 70ታት እቲ ዝዓበየ ዓወት ሰውራ ኤርትራ እንታይ ነይሩ? 5. ካብ ዓወታት ወርሒ መጋቢት ኣብ 80ታት 2 ጥቐሱ? ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ. 162 8 መጋቢት 2026 - ገጽ 6", "char_count": 277, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03132", "text": "Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Process Plant Fitter Assistant Number required – (19) Type of contract – Indefinite Major Duties and responsibilities • The Fitter assistant is responsible for assisting Fitters with maintenance of machinery and equipment according to OEM specifications and company procedures. • The scope of this role includes assisting in planned, preventive, and corrective maintenance as per schedule and according to the shutdown plans provided. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA • Assisting fitters with repairs and installation a • Wash and clean spare parts and keep work area clean and organised • Keep spare parts in good and clean and prevent unnecessary oil spills • Contribute to team effort by engaging in shift work and accomplishing related tasks as needed. • Update the relevant supervisor on progress of work. • Work safely and timeously as per set company procedures and work scopes. • Ensure good housekeeping practices are maintained by cleaning up before, during and after every task. • Maintaining all allocated tools & equipment by regularly cleaning and maintaining issued work tools to ensure effective task execution daily. • Any other duties assigned by the supervisor. Profile: Qualifications and Experience • Speak and understand English and have a understanding of hand tools and safety Formal Education, Certifications or Equivalents Working Experience – Nature & Length • 1+ years’ experience in the mining or related industry with hands-on experience on the tools • Willingness to work in a diverse environment Technical Skills • Basic mechanical skills and knowledge • Use various hand tools. • Ability to read and write. • Ability to operate cell phone if required Behavioral Skills • Work well under pressure. • Work well with diverse teams. • Ability to accept new ideas and embrace change. • Work in confined spaces or heights where movement may be restricted. • Good physical condition and stamina. • Work long hours during shutdown periods. General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Indefinite Period  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 8 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.162 “ንልምዳዊ ኣገባብ ብስነ-ፍልጠታዊ መንገዲ ከነዕብዮ ባይታ ረኺብና” ተመረቕቲ “ንልምዳዊ ኣገባብ ብስነ-ፍልጠታዊ መንገዲ ከነዕብዮ ባይታ ረኺብና” ተመረቕቲ", "char_count": 3325, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03133", "text": "ቤት-ትምህርቲ ምድላው መግቢ መድህን፡ ብባህላውን ዘመናውን ኣሰራርሓ መግብን መስተን ንኣስታት ሽዱሽተ ኣዋርሕ ዘሰልጠነቶም 80 ተመሃሮ ብሰሉስ 3 መጋቢት ኣመሪቓ። ኣብቲ ኣብ ኬርታ መዘናግዒ ማእከል ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት መመረቕታ፡ ሓለፍቲ እተፈላለያ ማሕበራትን ዕዱማት ኣጋይሽን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣጋጣሚ፡ ተመረቕቲ ነቲ ብኽልሰ-ሓሳብን ግብርን ዝቐሰምዎ ትምህርቲ ዘንጸባርቕ ብርክት ዝበለ ባህላውን ዘመናውን መግብን መስተን ኣቕሪቦም። በዚ ከኣ፡ ሰሪሐ ገዛይ ክኣቱን ገዛእ- ርእሰይ ክኽእልን በቒዐ። ክንዲ ዝዀነ፡ ብስንክልናይ ተስፋ ከይቈረጸት ነዚ ዕድል ዘጣጥሓትለይ መምህር መድህን ልባዊ ምስጋናይ አቕርብ” ክትብል እቲ ዝቐሰሞቶ ትምህርቲ ኣገዳስነቱ ኣብ ዕብየት ውልቃዊ ፍልጠታ ጥራይ ዘይኰነ እንተላይ ገዛእ-ርእሳ ክትክእል ባብ ከም ዘርሓወላ ትሕብር። ወ/ሮ ሰምሃር ቀጺላ፡ “ኣብዚ ስልጠና ንኽንሳተፍ መምህር መድህን ንዝሓለፈቶ ተመኵሮን ካልእ ኣብነታትን እናኣምጸአት ሰፊሕ ጎስጓስ ገይራትልና እያ። ኣደ ምምሃር ማለት መላእ ሕብረተ- ሰብ ምምሃር ስለ ዝዀነ፡ ኣደታት ምስ ዝተፈላለየ ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ሞያ እንተ ቐሲምና፡ ንካልኦት ስድራ-ቤታት ኣብነት ክንከውን ከም እንኽእል ሳላ ዝተገንዘብና ከኣ፡ ኣብዚ ስልጠና ክንሳተፍ ክኢልና። ወደይ ንምእላይ ካብ ገዛ ብዙሕ ግዜ ስለዘይወጽእ፡ ብርግጽ ኣብቲ ፈለማ እዚ ስልጠና ከቢድ ነይሩ። የግዳስ፡ ብሳላ ሓያል ምትብባዕን ድፍኢትን መምህር መድህን ነቲ ዘይስገር ዝመስል ሓሊፈ፡ ሞራለይ ክብ ብምባል ብሕጉስ መንፈስ ትምህርተይ እከታተል ነይረ። ስለዚ፡ ኣብዚ እዋን ዝነበረኒ ኩሉ ጾር ተፋዂሱ ኣሎ። ንውሉደይ ኩለ መዳያዊ ሓገዝ ዘበርክተሉ ኣብ ገዛ ምስኡ ስለ ዝወዓልኩ ጥራይ ዘይኰነ፡ ዝያዳ እንተ ተማሂረ ብዕጽፊ ክሕግዞ ከም ዝኽእል ክግንዘብ ክኢለ ኣለኹ” ብምባል ቅድሚ ናብቲ ስልጠና ምስታፋን ኣብዚ እዋን ዘሎን ፍልልያት ትገልጽ። ቤት-ትምህርቲ ምድላው መግቢ መድህን፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ምስ ዝተፈላለያ ሚኒስትሪታትን ማሕበራትን ብምውህሃድ ኣዝዮም ብዙሓት ሞያተኛታት ከተፍሪ ዝኸኣለት ትካል እያ። ክንዲ ዝዀነ፡ ኣብ ትካላት መንግስቲ ዝነጥፉ ሰራሕተኛታትን ንኣባላት ዝተፈላለያ ማሕበራትን ብርትዓዊ ዋጋ፡ ኣብ ነንበይኑ ክፍለ ግዜ - ማለት ምስ ሰዓታት ስራሕ ብዝሰማማዕ መገዲ ከተሰልጥን ከም ዝጸንሐት ይፍለጥ። ከም ኣካል ናይቲ፡ ንእተፈላለየ ማሕበራዊ ጸገምን ስንክልናን ዘጋጠሞም ሰባት ኣእምሮኣውን ምዕባላውን ስንክልና፡ ዝተገትአ ወይ ዝተሰናኸለ ዕማማት ኣእምሮን ምዕባለን ከም ዝዀነ ኣብ እተፈላለየ ኣጋጣሚታት ይግለጽ እዩ። ሓደ ምስቲ ስንክልና ዝነብር ሰብ ናይ ምንቅስቓስ፡ ምብህሃል፡ ማሕበራዊ ምውሳእ፡ ምግንዛብ፡ ምምሃር፡ ነብስኻ ምእላይን ምክንኻንን ዓቕሙ ድሩት ክኸውን ይኽእል። በዚ ምኽንያት፡ ኣልያ ናይቶም ምስ ዝተፈላለየ ኣእምሮኣውን ምዕባለን ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ከቢድ ይገብሮ። ንስድራ-ቤተን ወይ ኣለይቲ እቶም ስንኩላን ብእተፈላለየ ኣገባብ ደገፍ ወይ ሓገዝ ክወሃብ ንዕዘቦ ኢና። ከም ኣካል ናይዚ፡ ንስንኩላን ይዅን ንኣለይቲ ሞያዊ ስልጠናታት በብእዋኑ ይወሃብ እዩ። ከም መቐጸልታ ናይ’ዚ፡ ቤት-ትምህርቲ ምድላው መግቢ መድህን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምውህሃድ ንኽልተ ወለዲ ስልጠና ሂባ። ሓንቲ ካብ’ተን ወለዲ ወ/ሮ ሰምሃር ተኽለሰንበት እትበሃል እያ። ውሉዳ ዳኒኤል ኤልያስ ሰረብራላዊ መልመስቲ ከም ዘጋጠሞ ብምግላጽ፡ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ምስ ቤት-ትምህርቲ ምድላው መግቢ መድህን ብምትሕብባር ንዘጣጥሓላ ስልጠና ኣመስጊና። ኣቶ ጴጥሮስ ኣብርሃም ዝወሃብ ስልጠና፡ ኣብቲ ንመበል 26 ግዜ ዝተኻየደ ስልጠና’ውን ንኽልተ ኣባላት ኣእምራውን ምዕባላውን ስንክልና ከምኡ’ውን፡ ንኽልተ ወለዲ ስልጠና ከም ዝተዋህበ ተሓቢሩ። መንግስቲ ምስ ዝተፈለለየ ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ጥጡሕ ማሕበረ- ቍጠባዊ ባይታ ንኽህልዎም በብእዋኑ ሰፊሕ ሓገዛት ከም ዘበርክት ወ/ሮ ሰምሃር ብምግላጽ፡ እቲ ዝብገስ መደባት ዕዉት ዝኸውን ብደገፍ መላእ ሕብረተ-ሰብ ስለ ዝዀነ፡ ካልኦት መንግስታውያንን ብሕታውያንን ትካላት ተመሳሳሊ ተበግሶ ቤት-ትምህርቲ ምድላው መግቢ መድህን ብምውሳድ፡ በብዓቕሞም ሓገዝ ምስ ዘበርክቱ ብሩህ መጻኢ ከም ዝህነጽ ወሲኻ ሓቢራ። ኣስዒባ፡ ስእነት ይዅን ርኽበት ኣብ ኣእምሮ ብዝወሃቦ ቦታ’ዩ ዝልካዕ። እዚ ስለ ዝዀነ፡ ኣብቲ ስልጠና ብውሱን ትሕዝቶ ብዙሕ ዓይነት ዝተመጣጠነ መግቢ ክስራሕ ከም ዝኽእል ብተግባር ከም እተማህረት ብምብራህ፡ ብዛዕባ ስሩዕን ጽፉፍን ስርዓተ-ኣመጋግባ ዝነበራ ኣፍልጦ መንእሰይ ፌሩዝ መኰንን ሓንቲ ካብ ኣባላት ኣኣምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ኰይና፡ ኣብቲ ትካል ምድላው መግቢ ግቡእ ትምህርታ ድሕሪ ምክትታል ኣብዚ እዋን ኣብ ኣዝዩ ዝበለጸ ኵነታት ትርከብ። ኣብቲ ትካል ዝቐሰመቶ ሞያ ኣብ ህይወታ ዘሕደሮ ጽልዋ ክትገልጽ እንከላ፡ “በዚ ኣብዚ ትካል ዝረኸብክዎ ስልጠና፡ ጽፉፍን ዝተመጣጠነ ኣመጋግባን ብግቡእ ንኽፈልጥ ዕድል ረኺበ ኣለኹ። ከም ውጽኢቱ፡ ኣብዚ እዋን ዝዀነ ዝኸብደኒ የለን። ዝደለኽዎ ዓይነት መግቢ ከይተጸገምኩ ክሰርሕ በቒዐ ኣለኹ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ እዋን ትምህርቲ መማህርተይ ኣዝየን ይረዳድኣንን ይተሓባበራንን ነይረን። ስለዚ፡ ብሰንኪ ዘጋጠሞም ስንክልና ተነጽሎን ካልእ ኣድልዎን ከይገጥሞም ፈሪሖም፡ ካብ ገዛ ዘይወጹ ስንኩላን ንዅሉ ሰጊሮም ንግዳም ክወጽኡ ይግባእ። ከምቲ ኣነ ንኽመሃር ስንክልናይ ዘይዓገተኒ፡ ካልኦት’ውን ብትብዓት ኣብ ዝደለይዎ ሞያ ክዋፈሩ እላቦ። እቲ ምንታይ፡ ኣብዚ እዋን፡ ክንዮ ተመሃሪት ምስ መምህር መድህን ኣሰፋው ክሰርሕ ዕድል ረኺበ ኣለኹ። ኣብ እተፈላለየ ቦታታት ምስ መምህር መድህን እናኸድኩ መግቢ ኣብ ምቕራብ ይዅን ኣብ ካልእ ዕማም እነጥፍ ኣለኹ። ኣሰራርሓ መግቢ፡ ብፍልጠት ክድራዕ ዕድል ዝኸፍት ስለ ዝዀነ፡ ርእሰ- ተኣማንነት ዘበርኽ ብምዃኑ’ውን፡ ካልኦት ተመሳሳሊ ዕድል ክፍጠረሎም ተላብያ። “ክንዲ ዝዀነ፡ ቤት ትምህርቲ ምድላው መግቢ መድህን፡ ንልምዳዊ ኣገባብ ብስነ-ፍልጠታዊ መገዲ ከነዕብዮ ባይታ ረኺብና” ክትብል ከኣ ትገልጽ። ኣብታ ቤት-ትምህርቲ ምስ ዝተፈላለየ ስንክልና ዝነብሩ ከምኡ’ውን፡ ማሕበራዊ ጸገም ዘለዎም ብርክት ዝበሉ ሰባት ኣብ ነንበይኑ እዋናት ስልጠና ከም ዝወሰዱ መምህር መድህን ኣሰፋው ሓቢራ። ከም መቐጸልታኡ፡ ኣባላት ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባላውን ስንክልና ተኻፈልቲ ዝወሃብ ስልጠና ንክዀኑ፡ ናይ ባህሪ ለውጢ ንኸማዕብሉ ካብ ዝብል ሓሳብ ምስ ዝተፈላለየ ስንክልና ንዝነብሩን ወለድን ኣብቲ ስልጠና ከም ዝተሳተፉ ወሲኻ ገሊጻ። እቲ መደብ ምስ ተጀመረ እተን ተመሃሮ ኣዝየን ንፉዓትን ግዱሳትን ከም ዝበረኸ’ውን ኣፍሊጣ። ብተወሳኺ፡ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነት ከምኡ ድማ፡ ካልኦት ዝምልከቶም ኣካላት ዝተማህረኦ ኣብ ባይታ ንኽዓያሉ ናይ ሽቕለት ዕድል ክኸፍቱለን ተላብያ። ኣብ ሕብረተ-ሰብና፡ ምድላው መግቢ ዳርጋ ብደቂ-ኣንስትዮ ጥራይ ዝተባሕተ ዕማም እዩ። በዚ ምኽንያት፡ ምድላው መግቢ ብደቂ-ኣንስትዮ ክዕመም እንከሎ፡ ገለ ውሑዳት ደቂ-ተባዕትዮ መግቢ ምስ ዘዳልዉ ከኣ ነውሪ ከም ዝፈጸሙ ክግለጽ ሓሓሊፉ ይስማዕ እዩ። እንተዀነ፡ ምድላው መግቢ ይዅን ካልኦት ብርክት ዝበሉ ዕማማት ጾታዊ ድሩትነት ክህልዎም ኣይግባእን። እቲ ምንታይ፡ ስራሕ ወይ ሞያ ክብረት ስለ ዝዀነ። ኣብቲ ዕለት መመረቕታ 80 ተመረቕቲ ከም ዝነበሩ ልዕል ኢሉ ተገሊጹ ኣሎ። ኣቶ ጴጥሮስ ኣብርሃም ከኣ፡ እቲ እንኮ ወዲ-ተባዕታይ ኣብቲ ስልጠና ዝተሳፈተ እዩ። መምህር መድህን ኣሰፋው ኣቶ ጴጥሮስ ኣብቲ ስልጠና ንኽሳተፍ ድፍኢት ዝዀኖ ክገልጽ እንከሎ፡ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ምድላው መግቢ መድህን ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት መመረቕታ ዝድህስስ ዓንቀጽ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ምስ ተዓዘበ፡ ስሩዕን ዝተመጣጠነን ስርዓተ-ኣመጋግብ ኣብ ስድራ-ቤቱ ንኸተኣታቱ ኣብቲ ትካል ክመሃር ከም ዝወሰነ ይገልጽ። ከም ዝፍለጥ፡ መግቢ ሓደ ካብ መሰረታውያን ጠለባት ደቂ-ሰብ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ እቶም ኣብ ዕለታዊ ናብራ እነዘውትሮም መግብታት ብስነ-ፍልጠታዊ ኣገባብ ምስ እንምገቦም ዝያዳ ጥዕና ከም ዝህቡ ኣብቲ ስልጠና ከም ዝተማህረ የብርህ። ወሲኹ፡ ዝዀነ ሞያ ጾታ ስለ ዘይፈሊ ካልኦት ደቂ- ተባዕትዮ ንቕሓቶም ክብ ብምባል፡ ኣብቲ ክነጥፉሉ ዝብህጉ ሞያ ንኽዋስኡ ለበዋኡ የመሓላልፍ። ወ/ሮ ሰምሃር ተኽለሰንበት", "char_count": 4577, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03134", "text": "ብምንባረን፡ ኣብዚ እዋን ኣብቲ ትካል ከም ሰራሕተኛታት ተቘጺረን ይሰርሓ ከም ዘለዋ ኣፍሊጣ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ምእላይ ስንኩላን ሓላፍነት መላእ ሕብረተ- ሰብ ስለ ዝዀነ፡ ኩሉ ሰብ በብዓቕሙ ነቶም ዜጋታት ብምሕጋዝ ናብ ባህሪ ለውጢ ኣምጺኦም ገዛእ-ርእሶም ክኽእሉ ክጽዕር ከም ዝግባእ ኣብሪሃ። ብዘይካ’ዚ፡ መብዛሕትኡ እዋን ምእላይ ስንኩላን ኣብ እንግድዓ ኣደታት ስለ ዝወድቕ፡ ነተን ብዙሕ ብድሆታት ዝሰገራ ወለዲ፡ ዝምልከቶ ኣካል “ኣጆኽን” ክብለንን ዘድልየን ኩለ መዳያዊ ደገፍ ከበርክተለንን ኣዘኻኺራ። ወ/ሮ ሶልያና ብርሃነ ኣብ ሚኒስትሪ ፋይናንስን ሃገራዊ ልምዓትን እትሰርሕ ኰይና፡ ንሳ ሓንቲ ካብ’ተን ብመንገዲ ሃማመተኤ ኣብቲ ስልጠና ንኽሳተፋ ዕድል ዝረኸባ እያ። እቲ ንኣስታት ሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝቐጸለ ስልጠና ኣብ ባህላውን ዘመናውን ኣሰራርሓ መግቢን መስተን ዘተኰረ ኰይኑ፡ ምምቕራሕ ዝተፈላለዩ ትሕዝቶታት መግብን ሓፈሻዊ ኣተሓሕዛ ጽሬትን ዝብሉ ንኡሳን ኣርእስትታት ከም ዘጠቓልል ትገልጽ። ኣብ እተፈላለየ ኣርእስትታት ፍልጠት ሰልጠንቲ ንኽሰፍሕ ባይታ ከም ዝፈጠረ’ውን ብምሕባር፡ ብፍላይ ብኸመይ ቀመማት ይወሃሃዱ፡ ባህላዊ መስተታት ከም ሜስ፡ ስዋ፡ ኣባዕኸን ከርከደን ብኸመይ ይዳለዉ ዝብሉ ኣዝዮም ኣገደስቲ ኣስተምህሮታት ከም ዝሓቍፍ ወሲኻ ኣፍሊጣ። እቲ ስልጠና ነቲ ብልምዲ ጥራይ ዝዝውተር ቤት-ትምህርቲ ምድላው መግቢ መድህን፡ ኣብ 2003 ስሩዕ ስልጠና ክትህብ ጀሚራ። እቲ ንመበል 26 ግዜ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት መመረቕታ፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ዝተኻየደ እዩ። 8 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.162", "char_count": 922, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03136", "text": "ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ቀዳም 14 መጋቢት ኣብ ገደም ብወግዒ ክፍልም ምዃኑ፡ ጐስጓስን ሓበሬታን ናይቲ እዚ ኣብ ዝገበሮ መግለጺ ሓቢሩ። ጐስጓስን ሓበሬታን እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ነዚ ቀዳም ዝጅምር ስፖርታዊ ውድድራት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ኣሃዱታት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ካብታ ዝተሓተት ኣሃዱ ጀሚረን ከካይድኦ ኣብ ዝጸንሓ ውድድራት፡ ብሉጻት ኰይኖም ዝረኸብኦም ስፖርተኛታት ብምምራጽ ኣብዚ ግጥም ከሳትፍኦም ምዃነን ገሊጹ። እቲ ኣሃዱ፡ ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ውድድር ቊጽሪ ተወዳደርቲ ጋንታታት ክብ ከም ዝበላ’ውን ሓቢሩ። ውድድራት፡ ጋንታታት ሓደስትን ክኢላታትን ስፖርታውያን ጸንቢረን ብምህላወን፡ ሓያል ስፖርታዊ ውድድራት ክረአ ትጽቢት ከምዘሎ ሓቢሩ። ስፖርታዊ ውድድራት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ንተወርዋሪ ወኪላ እትሳተፍ ጋንታ ሓሬና ክውክሉ’ዮም። ብተወሳኺ፡ ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ውድድር፡ ኣብ ርእሲ እቲ ዝነበረ ውድድራት፡ ውድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት፡ ቅድድም ብሽክለታ፡ ቸስን ምሕንባስን’ውን ከም ዘተኣታተወ ገሊጹ። ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ክሳዕ 14 ግንቦት 2026 ንክልተ ወርሒ ክካየድ’ዩ። ኣብዚ ውድድር ብሉጻት ኰይኖም ዝተረኽቡ ስፖርተኛታት ድማ፡ ነታ ኣብ መላእ ጐስጓስን ሓበሬታን እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ዝካየድ", "char_count": 753, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03137", "text": "ኣብ 2017 ስሙ ኣብ እንግሊዝ ክስማዕ ጀሚሩ፣ ኑኖ እስፕሪቶ ሳንቶ። ነታ ኣብ ውድድራት ሻምፕዮን ሺፕ(ካልኣይ ድቪዝዮን) 16 ዓወት ብምምዝጋብ፡ ብ58 ነጥቢ ኣብ መበል 15 ደረጃ ተሰሪዓ ዝነበረት ዎልቭስ ከሰልጥን ተመዚዙ። ኑኖ፡ ኣብዚ ኣብ እንግሊዝ ዝገበሮ ትሽዓተ ዓመት፡ ንኣርባዕተ ክለባት ከም ኣሰልጣኒ ዀይኑ መሪሑ፣ ዎልቭስ፡ ቶተንሃም፡ ኖቲንግሃም ፎረስት፡ ሕጂ ድማ፡ ንዌስት ሃም። ኑኖ፡ ዘስልጥና ዘላ ዌስት ሃም፡ ሎሚ ዓመት 28 ነጥቢ ብምእካባ ኣብ መበል 18 ደረጃ ተሰሪዓ ትርከብ። እቲ ዘገርም ከኣ፡ ኑኖ ዘሰልጠነን ኣርባዕተአን ጋንታታት፡ ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ውድድር ካብተን ንድሕሪት ከይምለሳ ዘስግኣ ሓሙሽተ ጋንታታት ኰይነን ምርካበን’ዩ። ተጠቐምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ከኣ፡ ነዚ ናይ ኑኖ ኵነታት ‘ጨካን ክዉንነት’ ብምባል ይገልጽዎ’ለው። ኣሰልካይ ጸወታ፡ ድኹም ምትእስሳር ምስ ተጻወትቲን ደገፍትን ኣንጸባሪቅካ ብምባል፡ ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ ወርሒ ጻንሖት ኣባሪራቶ። ቀጺሉ ናብ ሊግ ስዑድያ ኣቕኒዑ። ንኣል ኢትሓድ መሪሑ ድማ፡ ኣብ 2023 ጽዋእ እቲ ሊግ ኣልዒሉ። ኣብ ታሕሳሳ ኣሰልጣኒ ኸም ዝመጽአ ንዓለም ዝሓበራ። ኑኖ፡ ንዎልቭስ ኣብ ዓመተ 2018-19 ከምእ’ውን 2019-20 ብተኸታታሊ ሻብዓይ ደረጃ ኽትሕዝ ብምኽኣሉ፡ ድሕሪ 1980 ዝልዓለ ደረጃ እታ ክለብ ጨቢጡ። ኣብ ውድድራት ኤውሮፕያን ሊግ’ውን ክሳዕ ርብዒ ፍጻመ 2023 ከኣ፡ ንኖቲንግሃም ፎረስት ብምሓዝ፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ተመሊሱ። ምስዚ’ውን ድሕሪ ናይ ክልተ ዓመት ጻንሖት፡ ኣብ 2025 ተፈላል’ዩ። ካብ መስከረም 2025 ኣትሒዙ ድማ፡ መንበር ምስልጣን ዌስት ሃም ተረኪቡ ይርከብ። ምስ ዌስት ሃም ኣብ ዝገብሮ ዘሎ ጸወታ፡ 29% ናይ ምዕዋት ተኽእሎ እናሓዘ፡ ንድሕሪት ንኽይትምለስ ኣብ ደረጃ ስግኣት ይርከብ። ኑኖ እስፕሪቶ ሳንቶ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ እቲ ናይ መጀመርያ ኣርባዕተ ክለባት ዘስልጠነ ጸሊም ዜጋ ክኸውን ዝኸኣለዩ። ሕጂ ድማ፡ ኣርባዕተ ካብተን ሎሚ ዓመት ንድሕሪት ከይምለሳ ዘስግኣ ሓሙሽተ ክለባት ብምስልጣኑ መዛረቢ ዀይኑ ይርከብ። ብምብጽሑ፡ እዛ ክለብ ኣብ ውሽጢ 50 ዓመት ዝበለጸ ውጽኢት ኣብ ኤውሮጳዊ ውድድራት ዘመዝገበቶ ዀይኑ ተሰኒዱ። ብድሕርዚ ምስ ዎልቭስ ዝነበሮ ስምምዕ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመት ኣብቂዑ። ኣብ 2021 ድማ፡ ንቶተንሃም ተረኪብዋ። ቶተንሃም ከኣ፡ ድኹም ውጽኢት፡ ኑኖ ኣብ ፕሪመር ሊግ ኑኖ ኣብ ፕሪመር ሊግ ኑኖ እስፕሪቶ ሳንቶ፡ ነታ ክትስሓግ ዝጸንሓቶ ዎልቭስ፡ ኣብ ቀዳማይ ዓመቱ 99 ነጥቢ ብምእካብ፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ክትሰግር ኣኽኢልዋ’ዩ። በዚ ኸኣ ኣብ ፕሪመር ሊግ ኮኾብ", "char_count": 1450, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03138", "text": "እንከሎ፡ ቀዳማይ ናይ ልቢ ምርጫ ምዃኑ ብምግላጽ፡ “ምስ ማንቸሰተር ዩናይትድ ተዘራሪበ ነይረ’የ፡ ልበይ ግን ካብ ቀደሙ ናብ ማድሪድ’ዩ ነይሩ፡” ኢሉ። እቲ ካልኣይ ምኽንያት ድማ፡ ንቤል ናብ ቀንዲ መቀናቕንቱ ዝዀና ጋንታታት ፕሪመር ሊግ ብምሻጥ ንማንቸስተር ዩናይትድ ከደልድል ፍጹም ድሌት ዘይነበሮ ኣቦ መንበር ቶተንሃም ዳኒኤል ሌቪ፡ “ዝመጽእ ዓመት (2013) ከም ርያል ማድሪድ ዝበላ ዓበይቲ ጋንታታት እንተመጽኤናኻ፡ ክንሸጠካ ኢና፡” ዝብል ስምምዕ ነይርዎ። ስጳኛ ብምኻዱ ኣዝዩ ውጽኢታዊ እዋን ኣሕሊፉ’ዩ። ምስ ርያል ማድሪድ ኣብ 258 ጸወታታት ተሰሊፉ፡ 106 ሸቶታት ኣመዝጊቡ። ሓሙሽተ ግዜ ዋንጫ ሻምፕዮንስ ሊግ ክዓትር ክኢሉ’ዩ። ብኣንጻሩ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ካብቲ ፈርጉሰን ዝገደፋ ግዜ ጀሚራ፡ ንዓሰርተ ሰለስተ ዓመታት ዋንጫ ፕሪምየር ሊግ ይዅን ሻምፕዮንስ ሊግ ክትዓትር ኣይከኣለትን ዘላ። ኮኾብ ተጻዋታይ ርያል ማድሪድን ቶተንሃምን ዝነበረ ጋሬዝ ቤል፡ ኣብቲ ዝለዓለ ብቕዓቱ ዝነበረሉ ግዜ፡ ምስ ማንቸስተር ዩናይትድ ናይ ምስግጋር ዘተ ከምዝነበሮ ንመጀመሪያ ግዜ ተዛሪቡ። ኣብቲ ሰር ኣሌክስ ፈርጉሰን ምስልጣን ዝሓደገሉን ማንቸስተር ዩናይትድ ዓበይቲ ለውጥታት እተካይደሉን ዝነበረት እዋን፡ ቤል ሓደ ካብቶም ቀንዲ ዕላማታት ማንቸስተር ዩናይትድ ነይሩ። ቤል፡ ነዚ ኣመልኪቶ ኣብ ዝሃቦ ቃለ-መሕትት፡ ምስቲ ሽዑ ኣሰልጣኒ ማንቸስተር ዩናይትድ ዝነበረ ደቪድ ሞየስ ከም እተዘራረበ እኳ እንተገለጸ፡ ናብ ኦልድ ትራፎርድ ንምኻድ ግን ብዙሕ ከምዘይሓሰበሉ ገሊጹ። ቤል፡ ካብ ማንቸስተር ንማድሪድ ምምራጹ፡ “ቅኑዕ ውሳነ ዶ ነይሩ፧” ምስ እንብል፣ ታሪኽ ከም ዘርእዮ፡ ጋሬዝ ቤል ናብ ቤል፡ ማንቸስተር ሓዲጉ ርያል ማድሪድ ክመርጽ ዘገደዶ ክልተ ምኽንያት ከብርህ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና 176-3 ቁ.8፡ከባቢ ሚ/ሪ ትምህርቲ ጎደና ኣፍዓበት ቁ.105፡ ከባቢ 2ይ መደበር ፓሊስ (ካርሼሊ", "char_count": 1082, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03141", "text": "ሎሚ ሜዳ ሳን ሴሮ መበል 117 ዓመት ጸወታ ደርቢ ደላ ማዶኒና ክአንግድ’ዩ። እቲ ግጥም፡ ኣብ መንጎ’ታ ካልኣይቲ ዘላ ኤስ ሚላንን እታ ብዓሰርተ ነጥቢ በሊጻታ ዘላ ኢንተር ሚላንን ክኸውን እዩ። ኣብዚ 27 ጸወታታት ኣሰላሲሉ ዝርከብ ሰረ ኣ፡ ኤሲ ሚላን፡ ኣብ ሜዳኣ ካብ ዘካየደቶ 15 ግጥማት ኣብ ትሽዓተ ተዓዊታ ክትወጽእ ክኢላ’ያ። ሚላን፡ ድሕር’ቲ ብፓርማ 1ብ0 ዝተረትዓትሉ ግጥም፡ ኣብ 24 ግጥማት ኣይተሳዕረትን ዘላ። እታ ጋንታ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ምስታ ኣብ ዳሕረዋይ መሳልል ሰረ ኣ እትርከብ ክረሜንዝ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም፡ ንስክላ 2ብ1 ብምዕዋት ምስ ኢንተር ዘለዋ ፍልልይ ናብ 12 ካብ ምድያብ ድሒና’ያ። ሎሚ ድማ፡ ኤሲ ሚላን፡ ምስታ ንሜዳ ሳን ሴሮ ማዕሪኣ እትውንኖ ኢንተር ሚላን ብምዕዳም፡ መበል 28 ጸወታ ናይዚ ወቕቲ ክተካይድ’ያ። ኤሲ ሚላን፡ ኣብቲ 23 ሕዳር 2025 ዝተኻየደ ናይዚ ወቕቲ ቀዳማይ ጸወታ ደርቢ ደላ ማዶኒና፡ 1ብ0 ተዓዊታትሉ ነይራያ። ሎሚ እተካይዶ ጸወታ ብምዕዋት ከኣ፡ ድሕሪ 2011 ኣብ ሓደ ወቕቲ ክልተ ዓወት፡ ደርቢ ደላ ማዶኒና ክተመዝግብ ተበጊሳ ትርከብ። ኢንተር ሚላን ብወገና፡ ካብ 27 ጸወታታት ኣብ 22 ግጥማት ክትዕወት እንከላ፡ ድሕርቲ ኣብ ወርሒ ሕዳር ዝተሳዕረትሉ ግጥም፡ ዝዀነ ስዕረት ኣየመዝገበትን ዘላ። ኢንተር፡ ዝሓለፈ ሰሙን ንጀኖኣ 2ብ0 ብምርታዕ ናይ ሚእቲ ሚእታዊት ዓወታ ዓቂባቶ ኣላ። ኢንተር፡ 64 ሸቶታት ብምምዝጋብ ንሚላን ብ21 ሸቶታት በሊጻታ ትርከብ። እዚ ኸኣ፡ ናይቲ ፈጢራቶ ዘላ ሓያል መስመር ምጥቃዕ መርኣያ’ዩ። ክልተአን ጋንታታት ተራኺበን ካብ ዘካየድኦ ዳሕረዋይ ሽዱሽተ ጸወታ፡ ኤሲ ሚላን ኣብ ኣርባዕተ ጸወታ ክትዕወት እንከላ፡ ክልተ ጸወታ ድማ፡ ማዕረ ወጺአን። ናይ ሎሚ ሰንበት ጸወታ፡ ኢንተር ሚላን ብ67 ነጥቢ ቀዳመይቲ፡ ኤሲ ሚላን ከኣ፡ ብ57 ነጥቢ ካልኣይቲ ኣብ ዘለዋሉ ዘካይዳኦ ጸወታ ብምዃኑ፡ ኪኖቲ ናይ ደርቢ ጸወታ፡ ሓያል ምትህልላኽ ክረኣዮ ትጽቢት ይግበረሉ። መርበብ ሓበሬታ ‘ስፖርት ሞል’ እዚ ጸወታ፡ ኢንተር ሚላን፡ 2ብ1 ብምዕዋት መሪሕነታ ክተደልድል ግምታ ሂባ ትርከብ። ንስኻትኩም ከ፡ መን ትዕወት ትብሉ፧", "char_count": 1199, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03142", "text": "እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፡ ኣርሰናል ኣብዛ ዓመት ኣብ ሓሙሽተ ሊጋት ኤውሮጳ ካብ ዝርከባ ጋንታታት 100 ሸቶ ዝበጽሐት ሳልሰይቲ ጋንታ ኮይና። ባየር ሙኒክ 128፡ ከምኡ ድማ ባርሴሎና 110 ሸቶታት ብምምዝጋብ ኣብ ቅድሚት ይርከባ። ውድድራት ኤፍኤ ካፕ፡ ተስፋ ዘለዎም ሓደስቲ ተጻወትቲ ኣብ ምምጻእ፡ ርሒብ ዕድል ዝፈጥር ውድድር’ዩ። ኣርሰናል’ውን ትማሊ ምስ ማንስፊልድ ታውን ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ፡ ሓሙሻይ ዙርያ ውድድራት ኤፍኤ ካፕ መንእሰያት ተጻወትቲ ብምስታፍ ኣንጸባሪቓቶ። ኣርቴታ፡ ኣብ ማእከላይ ሰሙን ካብታ ንብራይተን 1ብ0 ዝረትዐት ጋንታኡ፡ ብዙሕ ለውጢ ብምግባር ናብ ሜዳ ማንስፊልድ ታውን ተጓዒዙ። ኣርሰናል፡ ኣብዚ ካብ ማዱከን ኤዘን ኣብ መበል 41ን 66ን ደቒቕ ሸቶ ብምርካብ 2ብ1 ዝተዓወተትሉ ግጥም፡ ኣብ መሳርዓ ነቲ ብመጒዳእቲ ካብ ጸወታ ርሒቑ ዝጸንሐ ወዲ 16 ዓመት ማክስ ዳውማን ኣሰሊፋቶ። ብተመሳሳሊ፡ ንወዲ 16 ዓመት ማሊ ሳልሞን ኣብዚ ናይ ትማሊ ጸወታ ኣውሪዳቶ። በዚ ኸኣ ኣርሰናል፡ ኣብ ታሪኽ ናይ ፕሪመር ሊግ ጋንታታት፡ ቀዳመይቲ 16 ትሕቲኡን ዝዕድሚኦም ኰተቴ ተጻወትቲ፡ ጸወታ ከም ዝጅምሩ ዝገበረት ጋንታ ኮይና ኣላ።", "char_count": 657, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "eb294bb0d8ffa72ddee38dd515da3cc56a9f73ea4aea21ca318d1ea2fe8268a4:03143", "text": "ሎሚ ሎሚ ሊግ ዞባ ማእከል ሊግ ዞባ ማእከል ዘራእትን ጥሪትን - ቀይሕ-ባሕሪ 1፡30 ድ.ቐ ዘራእትን ጥሪትን - ቀይሕ-ባሕሪ 1፡30 ድ.ቐ ኣርሰናል፡ በዛ ናይ ትማሊ ዓወት ተሓጊዛ ርብዒ ፍጻመ ናይ ኤፍኤ ካፕ ክተውሕስ ከላ፡ ኣብ ካራባኦ ድማ፡ ኣብ ናይ ፍጻመ ጸወታ በጺሓ ትርከብ። ኣርሰናል፡ ንመሳልል ፕሪመር ሊግ ኣብ ቅድሚት ኣብ ትመርሓሉ ዘላ፡ ኣብ ጸወታታት ሻምፕዮንስ ሊግ ከኣ፡ ኣብ ዙር 16 ኣትያ ትርከብ። በዚ ድማ ኣርሰናል፡ ሎሚ ዓመት ኣርባዕተ ዋናጩ ናብ ከብሓኣ ንምእታው ትግስግስ ኣላ። ደንደን - ማይተመናይ 3፡30 ድ.ቐ ደንደን - ማይተመናይ 3፡30 ድ.ቐ ኤፍ.ኤ ካፕ ኤፍ.ኤ ካፕ ፉልሃም - ሳውዝሃምፕተን 3፡00 ድ.ቐ ፉልሃም - ሳውዝሃምፕተን 3፡00 ድ.ቐ ፖርት ቫለ - ሳንደርላድ 4፡30 ድ.ቐ ፖርት ቫለ - ሳንደርላድ 4፡30 ድ.ቐ ሊድስ ዩናይትድ - ኖርዊች 7፡30 ድ.ቐ ሊድስ ዩናይትድ - ኖርዊች 7፡30 ድ.ቐ ሰረ ኣ ሰረ ኣ ኤሲ ሚላን - ኢንተር ሚላን 10፡45 ድ.ቐ ኤሲ ሚላን - ኢንተር ሚላን 10፡45 ድ.ቐ 122035 123105 110750 ከባቢ ዩኒቨርሲቲ ጥቓ ባርሊድያ", "char_count": 636, "topic": null, "issue_date": "2026-03-08", "source_pdf": "haddas_eritra_08032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03144", "text": "8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፡ “ክብርታትና ዋልታና” ብዝብል ቴማ፡ ኣብ ዞባታት ማእከል፡ ከምኡ’ውን ደቡባውን ሰሜናውን ቀይሕ ባሕሪ ብልዑል መዓርግ ተዘኪራ። ብደረጃ ዞባ ማእከል ኣብ ቀጽሪ ኤክስፖ ኣብ ዝተኻየደ፡ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን ዝተረኽቡሉ መደብ፡ ኣደ-መንበር ጨንፈር ሃማደኤ ወ/ሮ ኣለም በላይ ኣብ ዘቕረበቶ ቃል ማሕበር፡ ዝኽሪ 8 መጋቢት - ነቲ ኣብ ነዊሕ ቃልስና ዝዀስኰስናዮ ምስጢር ሓይልና፡ ብቕዓትናን ጥምረትናን ዝኾነ ባህልን ክብርታትን ዓቂብናን ኣማዕቢልናን፡ ናብ ልምዓትን ህንጸት ስልጡን ሕብረተሰብን ንምቕንዑ ቃልና እነሐድሰሉ ኣጋጣሚ ከምዝዀነ ሓቢራ። ዋና ኣካያዲ ስራሕ ምምሕዳር ዞባ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን ብወገኑ፡ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ስርሓት ብዝተፈላለየ ጽፍሕታት ይመርሓ ምህላወን፣ እዚ ድማ ውጽኢት ዝተኻየደ ቃልስን ዝተኸፍለ መስዋእትን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ነቲ ተመዝጊቡ ዘሎ ዓወታት ንምዕቃብን ገስጋስ ደቂኣንስትዮ ንምብራኽን፡ ጎዳእቲ ልምድታት ብንቕሓት ክምከቱ ተማሕጺኑ። እቲ ጽንብል፡ ንተራን ኣበርክቶን ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ቃልሲ ብቕዓት ትምህርቲ ንምርግጋጽ፡ ኣብ’ቲ መሰረት ዝዀነ ታሕተዋይ ደረጃ ጸቒጥካ ምስራሕ ከምዘድሊ፡ ሚኒስተር ትምህርቲ ዶ/ር ሓሊማ መሓመድ፡ ትግባረ መደባት ትምህርቲ ኣብ ዞባ ደቡብ ንምግምጋም ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ገሊጻ። ኣብ’ቲ ብ5ን 6ን መጋቢት ኣብ መንደፈራ ዝተኻየደ ኣኼባ፡ ሚኒስተር ሓሊማ፡ መንግስቲ ኣብ ትምህርቲ ዝገብሮ ዘሎ ወፍሪ እቲ ዝድለ ውጽኢት ምእንቲ ክርከቦ፡ ትካላት ትምህርቲ ብሓፈሻ መምህራን ከኣ ብፍላይ፡ ንተመሃሮኦም ብቑዕ ፍልጠት ንምስናቕ ኣበርቲዖም ክሰርሑ ኣዘኻኺራ። ብቕዓት ትምህርቲ፡ ኣብ ቅድመ- ትምህርትን መባእታን ብእትገብሮ ጻዕሪ ከምዝረጋገጽ ብምጥቃስ፡ ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ንምስፋሕ ዝተጀመረ ንጥፈታት፡ ኣብ መጻኢ ዝጎደለ ጠላባቱ ተማሊኡ ዘዕግብ ኣገልግሎት ንኽህብ ብዕቱብ ክስራሕ ኣተሓሳሲባ። ዞባ - ጎኒ-ጎኒ’ቲ ሕጽረታት ኣብያተ- ትምህርቲ ንምምላእ ብደረጃ ኮምን ምምሕዳራትን ዝካየድ ጻዕሪ፡ ህንጸት ትሕተ-ቅርጺ ኣገልግሎት ቅድመ- ትምህርቲ ንምቅልጣፍን ሰደቓታት ንምጽጋንን ተበግሶ ክወስድ ምዃኑ ኣረጋጊጹ። ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፡ ብልዑል መዓርግ ተዘኪራ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ደቡብ መምህር ህብትዝጊ ኪዳነ ብወገኑ፡ ኣብ ቀዳማይ ፍርቂ ዓመት 2025/2026 ካብ ዝተመዝገቡ ልዕሊ 200 ሽሕ ተመሃሮ እቶም 88 ሚእታዊት ከምዝሓለፉ ጠቒሱ፡ ስሉሳዊ ዝምድና ብምሕያል ክብ ንምባሉ ከምዝስራሕ ገሊጹ። ብዘንጸባርቕ ስነ-ጥበባዊ መሰናድኦታት ክደምቕ ከሎ፡ ካብ 1970ታት ኣብ ምስጢራዊ ስራሓት ውድብ ኣብነታዊ ኣበርክቶ ንዝገበረት ነባሪት ዓዜን ሓርበኛ ግደይ ጎይትኦም ህያብ ተበርኪቱ። ኣብ ዞባ ደ.ቀ.ባሕሪ ብደረጃ ዞባ ኣብ ደሴት ዑሩቂያ ኣብ ዝተኻየደ ምዕሩግ ጽንብል ድማ፡ ሓላፊት ጨንፈር ሃማደኤ ወ/ሮ ሳዕድያ ኢብራሂም ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ናይ ሎሚ ዓመት ዝኽሪ 8 መጋቢት፡ ህዝቢ ኤርትራ መሳርዑ ብምድልዳል ናብ ሓድሽ መድረኽ ኣብ ዝሰጋገረሉ ዘሎ እዋን ትዝከር ምህላዋ ፍሉይነት ከምዘለዋ ብምጥቃስ፡ ሱታፌን ተረባሕነትን ደቂኣንስትዮ ዘረጋግጽ መደባት ልምዓት ንምትግባር ቃል ዝእተወላን ንዓጸፋ ስራሕ ሓላፍነት እተሰክምን ከምዝዀነት ሓቢራ። ሓለፍቲ ትምህርቲ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣብ ዘቕረብዎ ጸብጻብ፡ ዝነበሩ ብልጫታት፡ ድኻማትን ብድሆታትን ድሕሪ ምትንታን፡ ደገፍ ህዝቢ ኣብ መነባብሮ መምህራን፡ ምጽጋንን ምስራሕን ክፍልታት፡ ከምኡ’ውን ምምላእ ሕጽረታት ትካላት ትምህርቲ ዝምስገን ምዃኑ ገምጊሞም። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ወርቃውያን ሕጋጋት ተመሃራይ ብግብሪ ክስራሓሎም፣ ጻዕቂ ተመሃሮ ዘለወን ኣብያተ-ትምህርቲ ድማ ቈላሕታ ክግበረለን ተማሕጺኖም። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃብተኣብ ተስፋጽዮን፡ ምምሕዳር", "char_count": 2155, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03146", "text": "ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ፡ ኣብ ኮለጅ ንግድን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ዓዲቐይሕ፡ ደረጃ ንቕሓት ተመሃሮ ኣብ ሕግን ስነ-ምግባርን ንምዕባይ ሰሚናር ኣካዪዱ። ብ6 መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ፡ ልዕሊ 1,500 ተመሃሮ ከምኡ’ውን መምህራን ዝተሳተፍዎ ሰሚናር፡ ኮሎኔል መሓሪ፡ ኣብ ኣገዳስነት ስነ- ምግባርን ሕግን፡ ዓይነታት ሕጊ፡ ሕግን ገበንን፡ ገበናዊ ጉዳያት፡ እሩም ስነ-ምግባር፡ ከምኡ’ውን ኣብ ተልእኾን ዕማማትን ፖሊስ ኣተኲሩ ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ማእከል ዕለታዊ ንጥፈታትና ገይርና ክንሰርሓሎም ብምዝኽኻር፡ ተመሃሮ ክብርታት ሕብረተሰቦም ዓቂቦም ራኢኦም ንምዕዋት ብትዕግስትን ድስፕሊንን ክመሃሩ ምዒዱ። ከምዘለዉ ብምንጻር፡ ገበናትን ፈጸምቶምን ኣብ ምቅላዕ መንእሰያት ተሳትፎኦም ከዕዝዙ ተላብዩ። ክብርታትና ከም ትካላዊ ባህሊ ተወሲዶም እንተተሰሪሑሎም፡ ነቶም ክብጽሑ ዝድለዩ ሸቶታትን ራኢን ንምስማር ስለዝሕግዙ፡ ከም ዓንዲ ኮሎኔል መሓሪ ኣስዒቡ፡ ተራ ህዝቢ ኣብ ምክልኻል ገበንን ሓደጋን ንምዕባይ ሳላ ዝውደብ ዘሎ ጎስጓሳት፡ ገበነኛታት ኣብ ሓጺር ግዜ ይርከቡ ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ፡ ተመሃሮ ኣብ ሕጊ", "char_count": 648, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03147", "text": "ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ኣብ ሃገረ ሽወደን ብዝቕመጡ ዜጋታት ዝቘመ ማሕበር “ኤሪ- ቻይልድሁድ” ዝተበርከታ 200 ዓረብያታት ስንኩላን፡ ናይ ምንቅስቓስ ጸገም ንዘለዎም ኣብ መላእ ሃገር ዝርከቡ ህጻናት ዓዲሉ። ነቲ ሓገዝ ካብ ምቕባል ክሳብ ናብ ዞባታት ንምዝርጋሕ ንዝገበሮ ስራሕ ብምምጓስ፡ ኣብ መጻኢ ብዝለዓለ ከምዝቕጽልዎ ኣብሪሁ። ወለዲ ድማ፡ ንስንኩላን ደቀን ንምንቅስቓስ ንዝጸንሐን ሽግር ብምዝካር፡ እተን ዓረብያታት ዝጸንሐን ሽግር ኣብ ምቅላል ዓቢ ኣበርክቶ ከምዝህልወን ገሊጸን። ብ7 መጋቢት ኣብ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ኣብ ዝተኻየደ ስነ- ስርዓት፡ ሓላፊ ክፍሊ ኣገልግሎት ፊዝዮቴራፒ ኣቶ ገብረሂወት ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ማሕበር “ኤሪ- ቻይልድሁድ” ካብ 2018 ኣትሒዙ በብእዋኑ ኣስታት 450 ዓረብያታት ስንኩላን ከምዘበርከተ ብምሕባር፡ ምስጋና ኣቕሪቡ። ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ወኪል ክፍሊ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዶ/ር ጎይትኦም መብራህቱን ኣካያዲ ስራሕ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ኣቶ ተወልደ ዮውሃንስን ድማ፡ ንማሕበር “ኤሪ-ቻይልድሁድ” ስለ’ቲ ኣበርክቶኡ ብምምስጋን፡ እቲ ሓገዝ ንወለድን ስንኩላን ህጻናትን መስተርሆ ዝፈጥር ምዃኑ ሓቢሮም። ወኪል ማሕበር “ኤሪ- ቻይልድሁድ” መምህር መሰረት ፍስሃየ ብወገኑ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና", "char_count": 720, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03148", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ፡ ብማሕበር መምህራን ዞባ ጋሽ-ባርካ ዝተወደበ፡ ኣብ ኣገዳስነት ቅርዑይ ምሕደራ ኣብያተ- ትምህርትን ምርግጋጽ ብቑዕ ስርዓተ- ትምህርትን ዘተኰረ ኣስተምህሮ፡ ንርእሰ- መምህራንን ተቘጻጸርትን ተዋሂቡ።", "char_count": 139, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03149", "text": "ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ጋሽ- ባርካ ሓላፊ ኣሃዱ ውጥንን ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብን መምህር ሓይልኣብ ሃብታይ፡ ብቕዓት ትምህርትን ተመሃሮን ንምርግጋጽ ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ፡ ስሉሳዊ ዝምድና ምሕያልን ጻዕሪ መምህራን ቍ.ስ 116266 / 201820 (256)", "char_count": 158, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03152", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ዘለዎም ርድኢት ብምዕባይ ብስነ- ምግባር ክመላለሱን ካብ ገበን ክሕየቡን ምዒዱ። መሃሪ መደባት ፖሊስ ድማ ኣብ ማዕከናት ዜና ብኹሉ ቋንቋታት ክፍኖ፣ ከምኡ’ውን ሰሚናራት ኣብ ኮለጃት ክሕይል ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ተመሃሮ ብወገኖም፡ ተመሳሳሊ ጎስጓሳት ክሳብ ገጠራት ክዝርጋሕ፣", "char_count": 238, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03153", "text": "ስለዝዀነ፡ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ኣበርቲዖም ክሰርሑ ኣተሓሳሲቡ። ምድንፋዕን ንበይኑ ኣኻሊ ከምዘይኰነ ብምግላጽ፡ ምሕደራ ንዋት፡ ባጀትን ዓቕሚ-ሰብን ልዑል ኣቓልቦ ክወሃቦ ስለዝግባእ፡ ስነ-ፍልጠታዊ ኣገባብ ምሕደራ ንምስራጽ ዝዓለመ ምዃኑ ሓቢሩ። ኣቦ-መንበር ጨንፈር ማሕበር መምህራን ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣቶ በረኸት ገድሉ ብወገኑ፡ እቲ ኣስተምህሮ ነቲ ኣብ ምሕደራ ኣብያተ-ትምህርቲ ዝርአ ጉድለት ብምእራም ጽፉፍ ኣገባብ ብምትእትታው ብቕዓት ትምህርቲ ንምምሕያሽ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ መምህራን ብሓፈሻ ርእሰ-መምህራንን ተቖጻጸርትን ድማ ብፍላይ ብብቕዓት ክነጥፉ ተላብዩ። ኣብያተ-ትምህርቲ ብውጥን ዝምራሕ ሰባውን ንዋታውን ምሕደራ ተኸቲለን ክሰርሓን ምምዕባል ዓቕሚ መምህራን ልዑል ኣቓልቦ ክወሃቦን ከምዝግባእ ዝገለጸ መምህር ሓይልኣብ፡ ርእሰ-መምህራን ፍልጠቶም ብግቡእ ዘመሓላልፉ፡ ብስነ- ምግባርን ጻዕርን ኣርኣያ ብምዃኑ 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.163", "char_count": 547, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03154", "text": "ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ ብዛዕባ መትነ-ልባዊ ሕማማት ኣብዚ ግዜ’ዚ ምስ ልብን መትንን ምትእስሳር ዘለዎም ሕማማት፡ ቀዳሞት ቀተልቲ ኮይኖም ኣብ ቅድሚት ተሰሪዖም ይርከቡ። ኣብ 2022 ካብ ህዝቢ ዓለም ኣስታት 19.8 ሚልዮን ዝግመት፡ ብገምጋም ኣስታት 32 ሚእታዊት ምዃኑ እዩ፡ ብዝተፈላለዩ ዓይነት መትነ-ልባዊ ሕማማት (Cardiovascular diseases - CVDs) ህይወቶም ስኢኖም። ካብዚኦም እቶም 85 ሚእታዊት ብመጥቃዕቲ ልብን ወቕዕን ዝሞቱ እዮም።", "char_count": 294, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03155", "text": "ይኽእል እዩ። ብውሑድ መጠን ኣብ ሻምብቆታት ደም ብዝርአ ምኹምታር መጥቃዕቲ ልቢ ክስዕብ ይኽእል። መጥቃዕቲ ልብን ወቕዕን እቶም መጥቃዕቲ ልብን ወቕዕን እቶም ብቐዳምነት ዝጥቀሱ መትነ-ልባዊ ብቐዳምነት ዝጥቀሱ መትነ-ልባዊ ሕማማት እዮም። ሕማማት እዮም። ወቕዒ ድማ ብሰንኪ ምዕጋት ሻምብቆ ደም ዝርአ ዘይንቡር ምልሓዅ ደም ናብ ሓንጎል ዘጋጥም ቀታሊ ሕማም እዩ።", "char_count": 227, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03156", "text": "- ዓቐን ልብና ብገምጋም ክንዲ ዕማኾ ኢድና ትኸውን። ኣገደስቲ ሓቅታት መጥቃዕቲ ልቢ ኣገደስቲ ሓቅታት መጥቃዕቲ ልቢ - ብደረጃ ዓለም፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ 20 ካልኢት መጥቃዕቲ ልቢ የጋጥም። ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ደቒቕ ድማ ብሰንኪ መጥቃዕቲ ልቢ ድንገታዊ ሞት ይስዕብ። - ኣብ መዓልቲ ልብና ክሳብ 115,000 ግዜ ትሃርም። ልዕሊ ሰለስተ ርብዒ መትነ-ልባዊ ሕማማት ኣብ ትሑትን ማእከላይን ኣታዊ ኣብ ዘለወን ሃገራት የጋጥም። - ኣብ መዓልቲ ልብና ልዕሊ 9000 ሊትሮ (2,000 gallon) ደም ትጭንጉዕ። - መጥቃዕቲ ልቢ ብቐሊሉ ከተለልዮ እትኽእል ምልክት የብሉን። እቲ ግዳይ ከይፈለጦ ሃንደበት ከጥቅዖ ይኽእል። በዚ ‘ዘገምታዊ ቀታሊ ሕማም’ ተባሂሉ ይጽዋዕ እዩ። መጥቃዕቲ ልቢ፡ ሕማም ሽኮር ኣብ ዘለዎም ግዳያትን ልዕሊ 75 ዝዕድመኦም ሽማግለታትን ልሙድ እዩ። እዞም ሰባት’ዚም በቲ ሕማም - ረምታ/ ቲምታ (rhythm) ናይ ልቢ ብኤለክትሪካዊ ኣገባብ ናይ ኣካላትና እዩ ዝልካዕ - ‘ናይ ልቢ ኤለክትሪካዊ መተሓላለፊ ኣገባብ’ (cardiac conduct­ tion system) ተባሂሉ ድማ ይግለጽ። ኣብ 2021 ብደረጃ ዓለም ካብ ዝኽሰት፡ ዘይተመሓለለፍቲ ሕማማት ዝጠንቆም ኣስታት 18 ሚልዮን ዝግመት ቅድሚ ዕምሪ ሞት (ትሕቲ 70 ዓመት ዕድመ ማለት እዩ)፡ እቲ 38 ሚእታዊት ብመትነ- ልባዊ ሕማማት ዘጋጠመ ነይሩ። - ልቢ ካብ ኣካላትና ዋላ ምስ እትፍለ ህርመታ ንዝተወሰነ ግዜ ክቕጽል ይኽእል እዩ። መብዛሕትኦም መትነ-ልባዊ ሕማማት ኣብ ኣነባብራን ንጥፈታትን ለውጢ ብምክያድ ክትከላኸሎም ዝከኣል እዩ። ካብ ሽጋራን ካብ ካልእ ኣወለፍቲ ነገራትን ብምሕራም፣ ጥዕና ዝህቡ ኣመጋግባ ብምዝውታር፣ ግቡእ ምውስዋስ ኣካላት ብምክያድን ኣካላት ብምስራዕን ክትከላኸሎ ይከኣል። - ክብደት ናይ ወዲ ሰብ ልቢ ትሕቲ 453 ግራም (1 pound) ይምዘን። ልቢ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ካብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ብገምጋም ብ 56 ግራም (2 ounces) ትኸብድ። - ህርመት ልቢ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ብውሑድ ዓቐን ዝቐልጠፈ እዩ። ግቡእን ስሩዕን ዝኾነ ሕክምናዊ መርመራታት ምክያድ፡ መትነ-ልባዊ ሕማማት ብኣግኡ ንምልላዩ ዝሕግዝ እቲ ዝበለጸ ኣገባብ ምዃኑ ኣይንዘንግዕ። - ልቢ ክትሃርም እንከላ ትሑት ዋላ ይኹን’ምበር ድምጺ ይስማዕ እዩ። እቲ ድምጺ መፈንቶ (valve) ናይ ልቢ ክኽፈትን ክዕጾን እንከሎ እዩ ዝፍጠር። ክወርዶም ንዝኽእል ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ንምክልኻል፡ ቀጻሊ ሕክምናዊ መርመራታት ከካይዱ ይምከሩ። መትነ-ልባዊ ሕማማት ኣየኖት እዮም፧ መትነ-ልባዊ ሕማማት ኣየኖት እዮም፧ - ስሓቕ ንጥዕና ልቢ ኣገዳሲ እዩ። ካብ ውጥረት የናግፈና። ሕማም ናይ ምክልኻል ስርዓት ኣካላትና ድማ የሐይል። መትነ-ልባዊ ሕማማት ኣብ ልብን ኣብ መትነ-ልባዊ ሕማማት ኣብ ልብን ኣብ ሻምብቆ ልብን ዝርኣዩ እኩባት ጸገማት ሻምብቆ ልብን ዝርኣዩ እኩባት ጸገማት እዮም። ንሳቶም፦ እዮም። ንሳቶም፦ - መጥቃዕቲ ልቢ ኣብ ልዕሊ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ዘርእዮ ምልክት ኩሉ ሳዕ ሓደ ኣይኮነን። ሕማም ልቢ ‘ኮረናሪ’ (coronary heart disease)፦ እዚ ንጭዋዳታት ልቢ ደም ኣብ ዝምግብ ሻምብቆ ዘጋጥም ጸገም እዩ። መጥቃዕቲ ልቢ እንታይ እዩ፧ መጥቃዕቲ ልቢ እንታይ እዩ፧ ግዳያት መጥቃዕቲ ልቢ ዝኾኑ ደቂ ግዳያት መጥቃዕቲ ልቢ ዝኾኑ ደቂ ተባዕትዮ ዘርእይዎ ምልክታት ፦ ተባዕትዮ ዘርእይዎ ምልክታት ፦ ኣብ ግዜ መጥቃዕቲ ልቢ (Heart Att­ tack)፡ ኦክስጅን ዝተሰከመ ደም ናብ ልቢ ከም ንቡር ምብጻሕ የቋርጽ። ጭዋዳታት ልቢ ክዳኸሙን ክሞቱን ይጅምሩ። መጥቃዕቲ ልቢ ‘ምዮካርዲያል ኢንፋርክሽን’ (myocardial infarctions) ተባሂሉ’ውን ይጽዋዕ እዩ። ‘ምዮ’ (myo) ማለት ጭዋዳ፡ ‘ካርዲያል’ (cardial) ድማ ንልቢ እዩ ዘመልክት። ‘ኢንፋርክሽን’ (inf­ farction) ብሰንኪ ዋሕዲ ዋሕዚ ደም ንዝርአ ምዕናው/ ምማት ኣካላት የርኢ። ሕማም ሻምብቆ መትኒ (cerebrovasc­ cular disease)፦ ንሓንጎል ደም ኣብ ዝምግብ መትናዊ ሻምብቆ ዝኽሰት ጸገም እዩ። - ካብ ማእከላይ ክሳብ ከቢድ ቃንዛ ኣፍ - ካብ ማእከላይ ክሳብ ከቢድ ቃንዛ ኣፍ ልቢ፡ ልቢ፡ - ጽርውርው ምባል፡ - ሕጽረት እስትንፋስ፡ - ዕግርግር ምባል፡ - ቃንዛ መሓውር፡ ደቂ ኣንስትዮ ዘርእይኦ ምልክታት፡ - ገለ ደቂ ኣስንትዮ ቃንዛ ኣፍ ልቢ ኣየርእያን እየን። ኣብ ክንድኡ - ሕቖአን፡ ክሳደን፡ ኣእዳወን፡ መንኩበን ወይ ጎረሮአን የቐንዝወን። ኣብ ወሰናስን ኣርተሪ ዝርአ ሕማም (peripheral arterial disease)፦ ንመሓውራት ኣብ ዝምግብ ሻምብቆ ኣርተሪ ንዝርአ ጸገም የመልክት። ቅርጥማታዊ ሕማም ልቢ (rheumatic heart disease)፦ ኣብ ጭዋዳታትን ክፍሊ መጨንጉዕን ልቢ ዘጋጥም ሕማም እዩ። እዚ ሕማም’ዚ ብዙሕ ግዜ ስትሮፕቶኮካል (streptococcal) ብዝተባህለ ባክተርያ ዝስዕብ ኮይኑ ልዑል ቅርጥማትን ረስንን ይፈጥር። ውሑዳት ኣብ ልቢ ዘጋጥሙ ጸገማት፡ ጠንቂ መጥቃዕቲ ልቢ ኮይኖም ይጥቀሱ እዮም። ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ልሙድ ጠንቂ ናይዚ ሕማም ኣብ ሻምብቆታት ኣርተሪ ዝፍጠር ዘይንቡር ቀጸላ እዩ። እዚ ቀጸላ’ዚ ደም ናብ ጭዋዳታት ልቢ ንኸይሓልፍ ዝኽልክል እዩ። - ዕግርግርን ተምላስን፡ - ምስልካይ፡ - ሕጽረት እስትንፋስ፡ መብዛሕትኡ እዋን ምልክታት መጥቃዕቲ ልቢ ብዘገምታ እዩ ዝጅምር። ንሓደ ሰዓት፡ ጸኒሑ ንመዓልታት፡ ንሰሙናት እናበለ ክሳብ እቲ ሕማም ምሉእ ብምሉእ ዝገሃድ ይጸንሕ። ምልክታት መጥቃዕቲ ልቢ ምስ ዝረኣየካ ተቐላጢፍካ ሕክምናዊ መርመራ ከተካይድ ይግባእ። ቀልጢፍካ ምስ እትፍወስ ዝበለጸ ውጽኢት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። መዋልድቲ ሕማም ልቢ (congenital heart disease)፦ ዕሸል ገና ከይተወልደ ወይ ክውለድ እንከሎ ብዘጋጥም ዝተፈላለዩ ጸገማትን ባህርን ዝፍጠር መጥቃዕቲ ልቢ ኣብ ሻምብቆታት ደም ብዝፍጠር ምርጋእ ደም’ውን ክስዕብ • ትሕቲ 50 ዓመት ዝዕድመአን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ተመሳሳሊ ዕድመ ካብ ዝርከቡ ደቂ ተባዕትዮ ብመጥቃዕቲ ልቢ ክሞታ ዘለወን ተኽእሎ ብዕጽፊ ዝዛየደ እዩ። • ብመጥቃዕቲ ልቢ ካብ ዝርአ", "char_count": 3396, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03157", "text": "ሞት እቲ 50 ሚእታዊት ናብ ሆስፒታል ቅድሚ ምብጽሖም ኣብ ዘሎ ሓደ ሰዓት ዘይመልእ ግዜ የጋጥም። መጥቃዕቲ ልቢ ዘየላቡ ቀታሊ ሕማም ብምዃኑ ኣብ ውሽጢ ውሑዳት ደቓይቕ ናብ ሕክምና ክትበጽሕ ይግባእ። ሓደ ካብቲ ዝበለጸ ካብ መጥቃዕቲ ልቢ ንምክልኻል ዘኽእል ኣገባብ ጥዕና ዘለዎ ኩነታት ኣነባብራ ምኽታል እዩ። እቶም ጥዕና ዝህቡ ኩነታት ኣነባብራ፦ • ሽጋራ ዘይምትካኽ፡ ተትክኽ ምስ እትህሉ ድማ ቀልጢፍካ ከተቋርጾ ምኽኣል። • መጥቃዕቲ ልቢ ኣብ መንእሰያት’ውን ዘጋጥምኳ እንተኾነ፡ • ምዕሩይን ዝተመጣጠነን መግቢ ክትወስድ ምኽኣል። • ስሩዕን ዕኹልን ዝኾነ ምውስዋስ ኣካላት ምክያድ። • እኹል ድቃስን ዕረፍትን ምርካብ። • ብሕማም ሽኮር ተጠቃዒ ምስ እትኸውን ነቲ ሕማም ክትቆጻጸሮ ምኽእል። • ትወስዶ መጠን ኣልኮል ምጉዳል። • ዓቐን ኮሌስትሮል ናብ ዝተሓተ ዓቐኑ ምውራድ። እቲ 80 ሚእታዊት ልዕሊ 65 ዓመት ኣብ ዝዕድመኦም ሰባት የጋጥም። ዕድመ ብዘየገድስ፡ ምልክታት መጥቃዕቲ ልቢ ከነቕልበሉ ይግባእ። • ጸቕጢ ደም ናብ ንቡር ደረጅኡ ምውራድ። • ክብደት ኣካላትካ ምቁጽጻር፡ • ብዝተኻእለ መጠን ዘለካ ወጥርን ጭንቀትን ናብ ዝተሓተ ምውራድ። ንመጥቃዕቲ ልቢ ዝያዳ ተኣፋፊ ንመጥቃዕቲ ልቢ ዝያዳ ተኣፋፊ መን እዩ፧ መን እዩ፧ ናብ መጥቃዕቲ ልቢ ከብጽሑ ዝኽእሉ ሓያሎ ረቛሕቲ ኣለዉ። ገለ ካብቶም ረቛሕቲ ምስ ምድፋእ ዕድመን ተወርሶን ዝመጽኡ ብምዃኖም ክትከላኸሎም ዘጸግሙ እዮም። እቶም ባዕልኻ ትፈጥሮም መጥቃዕቲ ልቢ ከስዕቡ ዝኽእሉ ረቛሕቲ ግና ክትቆጻጸሮም ካብኡ ሓሊፍካ ድማ ክትፍውሶም ዝከኣሉ እዮም። ምንጪ፦ who.int ምንጪ፦ who.int", "char_count": 915, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03158", "text": "ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 ዘዋሪት ካሜራ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መኣዝን ልምዓት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ለሰ ስፖርት 15፡10 ዶክመንታሪ 15፡55 ዳህሳስ ሕትመት 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ደርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ወግዓዊ ጽንብል 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ (ድግማ) ተቖጻጺርካ ክትቅይሮም ዘይትኽእል ተቖጻጺርካ ክትቅይሮም ዘይትኽእል ረቛሕቲ መጥቃዕቲ ልቢ፦ ረቛሕቲ መጥቃዕቲ ልቢ፦ ዕድመ፦ ዕድመኻ ካብ 65 ዓመት ንላዕሊ ምስ ዝኸውን ግዳይ መጥቃዕቲ ልቢ ክትከውን ዘለካ ተኽእሎ ሰፊሕ እዩ። ጾታ፦ ደቂ ተባዕትዮ ዝያዳ ደቀንስትዮ ግዳያት መጥቃዕቲ ልቢ ይኾኑ። ስድራቤታዊ ድሕረ-ባይታ፦ ሕማማት ልቢ፡ ጸቕጢ ደም፡ ምኽሳዕን ሕማም ሽኮርን ካብ ዘለዎ ስድራቤት ምስ እትውለድ ብመጥቃዕቲ ልቢ ዝያዳ ተጠቃዒ ኢኻ። ከተመሓይሾ እትኽእል ረቛሕቲ ከተመሓይሾ እትኽእል ረቛሕቲ መጥቃዕቲ ልቢ፦ መጥቃዕቲ ልቢ፦ 19፡25 ሃሎ ቈልዑ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መደብ ዋልታ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 እንዳ ዝማም 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ • ምትካኽ ሽጋራ፡ • ልዕሊ ዓቐን ኮሌስትሮል፡ • ምኽሳዕ፡ • ዋሕዲ ምውስዋስ ኣካላት፡ • ኣመጋግባን ኣወሳስዳ ኣልኮላዊ መስተን፡ • ወጥሪ ወዘተ። ሓዳስ ኤርትራ 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.163", "char_count": 818, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03159", "text": "ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ሕቶ ሸባብ ሕቶ ሸባብ ደዋሊት፥ ሄለው ኣገልግሎት ምኽሪ ብተለፎን ድዩ፧ ኣማኻሪት፥ ኣይተጋገኽን ጽቡቕ ኣለኺ። መን ክብል፧ ካበይከ ትድውሊ ኣለኺ፧ “... እዚ’ኮ ኣብ ለይቲ ጥራይ’ዩ ዝሸይን። ከምኡ ደኣ ኣይተዕርፊ ኢሉኒ እምበር።” ግብረ መልሲ ተርእይዎ፧ ደዋሊት፥ ነብያት እብሃል ካብ ኣስመራ’የ ዝድውል ዘለኹ። ደዋሊት፥ ክሳብ ባዕልና ነተንስኦ ካብ ዓራቱ ኣይወርድን’ዩ። ኣብ ጸወታ ኮነ ካልእ ንጥፈታቱ ዝሕል ዝበለ ኮይኑ ቀልጢፉ ዝደሃል ዓይነት’ዩ። ሓደ ግዜ ከምዚ ነብሰ ምትሓት ዝስመዖ ኮይኑ ይስምዓኒ። ሓደ እዋን ናይ ወላዲት ነገር ግዲ ኮይኑ ኣዝዩ’ዩ ዘደንግጸኒ። ግና ኵሉ ሕውስውስ ስለ ዝብለኒ ከይደንጎኹ ኣብ ጸርፍን ዘለፋን’የ ዝኣቱ። ክገርመኪ ካልእ ወዲ ሸውዓተ ዓመት ቈልዓ ኣለኒ። ንሱ ኣብ ክልተ ዓመቱ’ዩ ሽንቲ ኣቋሪጹ። እቲ ዝነኣሰ ሽንቲ ዘይመሎቖስ ዓቢ እናበልኩ ሕርቕ’የ ዝብል። ጸኒሐ ደኣ እጠዓስ’የ እምበር እንሓንሳብሲ፡ “ኣነስ እንታይ መርገም ነይሩኒ’ዩ ወደይ፡ ኣንታ እንታይ’የ ገይረካ፡” እናበልኩ’የ ዘዋርዶ። ኣማኻሪት፥ እንታይ ክሕግዘኪ ነብያት፧ ደዋሊት፥ ኣንቲ ወዲ ዓሰርተ ዓመት ቈልዓ ኣለኒ። ኣብ ዓራት እናሸነ ኣሸጊሩኒ እንታይ ከም ዝገብሮ ጠፊኡኒ፧ ገለ ምኽሪ እንተ ረኸብኩ ኢለ’የ ዝድውል ዘለኹ። ኣማኻሪት፥ መዓስ’ዩ ዘጋጥሞ፡ ኵሉ ግዜ ድዩ፧ ብቐትሪ ወይ ብለይቲ፡ ወይሲ ሳሕቲ’ዩ፧ ዝጅምር እኳ እንተኾነ፡ ዝያዳ ኣርባዕተ ዓመት ምስ በጽሑ ምልኣት ፍሕኛኦም ክርደኦም ስለ ዝጅምር ምቁጽጻር ሽንቲ የማዕብሉን ክመሃሩን ይኽእሉ። ናይ እዋን ለይቲ ክእለት ምቁጽጻር ሽንቲ ዝደንጎየ ኮይኑ፡ ክሳብ ሓሙሽተ - ሸውዓተ ዓመት ክጸንሕ ይኽእል’ዩ። ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ብዝተገበረ ዝተፈላለዩ መጽናዕትታት ምርኩስ ብምግባር፡ እዚ ምዕባለ ብዕድመን ጾታን ክፈላለ ከም ዝኽእል ይእምቱ። ኣብ ሓሙሽተ ዓመቶም ብግዜ ለይቲ ሽንቶም ክቈጻጸሩ ዘይክእሉ ክሳብ 16% ክበጽሑ እንከለዉ፡ 1-2% ድማ ማዕጾ ፍሕኛ ይኹን ንምልቈተ ሽንቲ ዝቆጻጸር ነዝዒ ከየማዕበሉ ክሳብ 15 ዓመት ዝጸንሑ ክኾኑ ይኽእሉ። ብጾታ ክረአ እንከሎ ድማ ዝያዳ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝረአ እቶም መጽናዕትታት ይሕብሩ። ደዋሊት፥ ኣብ ቀትሪስ ደሓን’ዩ፣ ኣብ ግዜ ለይቲ ግና ሃለዋቱ ኣጥፊኡ ዝድቅስ ግዲ ኮይኑ በቃ ዳርጋ ከይሸነ ዝሓድረለን መዓልታት የለዋን ክበሃል ይከኣል’ዩ። ኣማኻሪት፥ ርኢኺ፡ ነዚ ቈልዓ ምስቲ ምንኣሱ ተወዳድርዮ ስለ ዘለኺ’ዩ እቲ ጸገም። ኵልና ደቂ ሰባት ሓደ ዓይነት ባህርን ጠባይን ክህልወና ኣይክእልን’ዩ። ከምቲ ሕብርናን መልክዕናን ዝፈላለ፡ ኣብ ኣካላትና ዝረኣዩ ምዕባለታት’ውን ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክፈላለዩ ግድን’ዩ። ናይ ኵሎም ደቅኺ ጥንሲ ሓደ ዓይነት ድዩ ነይሩ ዋላ ይፈላለ’ዩ፧ እስከ እዚኣ መልስለይ። ኣማኻሪት፥ ነብያት፡ እዚ ሽንቲ ዘይምቍጽጻር መዓስ’ዩ ጀሚርዎ፧ ደዋሊት፥ ኦይ! መዓስ ክብሎ ካብ ዝውለድ ክሳብ ሕጂ’ዩ ዘየቋረጸ ዘሎ። ዓሰርተ ዓመት ምሉእ እነኹልኪ ጨብረቕ እብል፣ ሎምስ መሪሩኒ በጃኺ! ኣማኻሪት፥ ዝኾነ ጥዕናዊ ጸገም ከይህልዎ፡ ናብ ትካል ጥዕና ኬድኪ ወይ ካብ ሰባት ምኽሪ ሓቲትኪ ትፈልጢዶ፧ ደዋሊት፥ ይፈላለ እምበር ነይሩ። ኣብ መጀመርታ ብዙሕ ግዜ ተምላስ የሸግረኒ ነይሩ። ደሓር ግና እናተመሓየሸ ከይዱ። እሞ ምስ ጥንሲ ምትእስሳር ኣለዎ ማለት ድዩ፧ ደዋሊት፥ ዋእ! ነዚ ኢለስ ኣይከድኩን። ደሓር ከኣ እንታይ’ሞ ክብልዎ እዮም። ቀትሪ ዋላ ዝሸይን እንተ ዝኸውንሲ ሓቅኺ፣ እዚ’ኮ ኣብ ለይቲ ጥራይ’ዩ ዝሸይን። ከምኡ ደኣ ኣይተዕርፊ ኢሉኒ እምበር። ከም ዝሸይን ሰብ ከይፈልጦ ኢለ’ውን ካብ ዝኾነ ሰብ ምኽሪ ሓቲተ ኣይፈልጥን’የ። ካን ብሓደ ኣፊቱዶ ምስጢር ገዛይ ከውጽእ ኢልክኒ፣ ግና ብገለ ገለ ዝሰማዕክዎ ሓበሬታ ባዕሉ ዝሸኖ ሽንቲ እንተ ሰትዩ ፈውሲ’ዩ ኢሎም ከዕልሉ ሰሚዐ ነይረ ፈቲነዮ ግና ውጽኢት ኣይረኸብኩሉን። ኣንቲ ዋላ ቀጥቂጥካዮ ኣይስምዖን’ዩ እዚ። ደዋሊት፥ እንታይ ጸገሙ እዩ ወደይ፣ ክሳብ 15 ዓመት ኢልካ ከኣ ኣሎ። እንታይ’ዩ ወደይ ናብዚ ኵሉ ዘብጽሖም ዘሎ። ኣማኻሪት፥ ኖኖ ጥንሲ ምትእስሳር ኣለዎ ኣይኮንኩን ዝብለኪ ዘለኹ። ግና ኵላትና ሓደ ከም ዘይኮንና ንኽትግንዘቢ’የ። ሓደ ክትርድእዮ ዘለኪ ነገር፡ እዚ ቈልዓ ኮነ ኢሉ ዝገብሮ ዘሎ ኣይኮነን። ብዙሓት ስድራቤታት ብኸምዚ ናይ ወድኺ ጸገም ይሽገራ’የን። ክእለት ምዕባለ ምቁጽጻር ሽንቲ ኣብ ግዜ ህጻንነት ኣማኻሪት፥ ዝተፈላለየ ጠንቂ ክህልዎ ይኽእል’ዩ፡ ገለ ካብኣቶም ንምጥቃስ፥ • ሽንቲ ዝቈጻጸር ኣፍደገ (ማዕጾ) ፍሕኛ ምዕባለኡ ምስ ዝዝሕትል፣ • ፍሕኛ ብተፈጥሮኣ ንእሽቶ ምስ ትኸውን፡ ካብቲ ክትሕዞ ዝግባኣ ዓቐን ንታሕቲ ትሕዝ፣ ኣማኻሪት፥ ኣብ ገለ ሰባት ሽንቲ ምስታይ ጽቡቕ’ዩ ክብሉ ዝስምዑ’ኳ እንተኾኑ፡ እዚ ግና ግጉይ ርድኢት’ዩ። ሰባት ክብሉ ሰሚዐ ኢልካ ጥቕሙን ጕድኣቱን ከይፈለጥካ ኣብ ክንዲ ምፍታን፡ ኣብ ከባቢኻ ዘሎ ትካል ጥዕና ብምኻድ ሕክምናዊ ሓገዝ ምሕታት ኣገዳሲ’ዩ። ግና ክሓተኪ ነብያት ወድኺ ካብ ድቃሱ ክበራበር እንከሎ ከመይ ኢሉ ይትንስእ፧ ንስኹምከ ኣብታ ግዜ እቲኣ እንታይ ዓይነት • ተወርሶኣዊ ዝዝወት፡ ካብ ተመሳሳሊ ጸገም ዘለዎም ስድራ ዝተወልዱ ዝያዳ ቅሉዓት ይኾኑ፣ • መጠን ማይ ኣብ ኣካላትና ብፍላይ ድማ ኣብ ኵሊት ዝቈጻጸር ቫሶፕረሲን ዝተባህለ ነዝዒ ጕድለት ምስ ዝህሉ ናብዚ ኵነት የቃልዕ፣ • ከቢድ ድቃስ ንቘልዓ ፍሕኛኡ ከም ዝመልአ ንኸይፍለጦ ይገብር’ዩ ዝብል፡ ምሉእ መዕለቢ ዘይረኸበ መረዳእታ ኣሎ፣ ኣማኻሪት፥ ብዘይካ እቶም ተወሳኺ ሕማማት ዘለዎም ቈልዑ ባዕሉ ዝገድፎም እኳ እንተኾነ፡ ኣልያን ምትብባዕን ግና የድልዮም። በዚ መስርሕ ክምሓየሽ እንተ ዘይክኢሉ ድማ መድሃኒታዊ ሓገዛት ክግበረሎም ይኽእል። ስድራቤታት ክርድእዎ ዘለዎም እዚ ጸገም ብፍትወቶም ዝመጸ ክሳብ ዘይኮነ፡ መቕጻዕትን ዘለፋን ከውርዱሎም ኣይግባእን። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ፥ • ብዝተኻእለና ቈልዓ ቅድሚ ምድቃሱ ክሸይን ከም ዘለዎ ሓላፍነት ወሲድና ምዝኽኻር የድሊ፣ • ኣብ ግዜ ለይቲ’ውን እንተኾነ ኣተሲእና ከም ዝሸይን ምግባር፣ • ቅድሚ ድቃስ ሽኮራዊ፡ ካፈይን ትሕዝቶ ዘለዎም መስተ ምውጋድ፣ • ዝበዝሑ ቈልዑ ዝኾነ ውሽጣዊ ጸገማት እኳ እንተ ዘይሃለዎም ከም ሕማም ሽኮርያ፡ ረኽሲ ስርዓተ ሽንቲ፡ ሕማማት ኩሊት፡ ሕማም ምንፍርፋር፡ ድርቀትን ካልኦት ሕማም ጠንቂ ዘይምቁጽጻር ሽንቲ ክኾኑ ይኽእሉ’ዮም። • ጸልማት ዝፈርህ ቈልዓ ምስ ዝኸውን ሃሳስ መብራህቲ ወሊዕናሉ ወይ መብራህቲ ኣብ ጥቕኡ ኣቐሚጥናሉ ምሕዳር ሓጋዚ’ዩ፣ • ቈልዓ ክሰትዮ ዘለዎ ፈሳሲ መብዛሕትኡ ኣብ ናይ ንግሆ ወይ ቅድሚ ሰዓት 5 ድ.ቐ. እንተኾነ ይምረጽ፣ ስለዚ፡ ነብያት ብመጀመርታ፡ ኣብ ትካል ጥዕና ብምኻድ ውሽጣዊ ሕማም ከም ዘይብሉ ከተረጋግጺ ይግባእ። ንትካል ጥዕና ኣብ እንኸደሉ እዋን ክንዘራረበሉ ዝግበኣና ዛዕባ፥ ከይሸነ ዝሓልፈለን እዋናት ክንደይ’የን፣ ከምዚ ዓይነት ሕሉፍ ታሪኽ ኣብ ስድራ ምህላዉን ዘይምህላዉን፣ ቈልዓ ናይ ምሕርናኽ ልምዲ ኣለዎ ድዩ፣ ዝወስዶ መድሃኒታት እንተ’ለዎ፣ ኣብ ስድራቤት ከም ፍትሕ፡ ሞት፡ ምፍላይ ኣቦ ወይ ኣደ ብመገሻ፣ ኣብ ርእሲኡ ድማ ኣተኣላልያን ኣረኣእያን ወለድን ኣሕዋትን ብሰፊሑ ክንዘራረበሉ ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ኣለኺዶ ነብያት፧ • መደቀሲኡ ፕላስቲክ መንጸፍ ምግባር ንኸይሽትት ሓጋዚ’ዩ፣ • ብተወሳኺ ንግሆ ክትንስእ ከሎ ጠልቅዩ ምስ ዝሓድር ተሓጻጺቡ ክዳኑ ክቐያይርን ንጽህናኡ ክሕሉን ምትብባዕ፣ ከይሸነ ምስ ዝሓድር ድማ ኣተባባዒ ዝኾነ ቃላትን ውደሳን፡ ከምኡ’ውን ሽልማት ምሃብ ንሞራሉ ሓጋዚ’ዩ፣ • ቈልዓ ከይደቀሰ እንከሎ ፍሕኛ ከም ዝመልአት ሓሲቡ ኣብ ዓራት ደይቡ ንኽሸይን ከም ዝወርድ ብምግባር፡ ብተደጋጋሚ ምልምማድ ኣብ እዋን ለይቲ ንኽለማማድ ሓጋዚ’ዩ፣ ደዋሊት፥ እሰምዓኪ ኣለኹ። • መተንስኢ ሰዓት ተጠቒምካ’ውን ኣበራቢርካ ምልምማድ ይከኣል። ብተወሳኺ ኣብ ስረ ውሽጢ ዝለግብ ዘመናዊ መሳርሒ፡ ስረ ውሽጢ ክትርክስ ኣብ ዝጅምረሉ ደወል ብምውቃዕ ንኽበራበር ዝገብር መሳርሒ’ውን ኣሎ። ኣማኻሪት፥ ካብዚ ክንዘራረበሉ ዝጸናሕና ተበጊስኪ ኣብ ወድኺ ዝጸንሐ ኣተኣላልያን ኣረኣእያን ከመይ ይመስል፧ ደዋሊት፥ ኦይ! እንታይ ኢልክሉ ኢኺ ወደይ ደኣ መስኪናይ ከምዚ ባዕሉ ዘምጸኦ ሓንሳብ ይቕጥቀጥ፣ ያኢ መቕጻዕቲ ተሓሲብለይ ኣብ ምድሪ ኢኻ ትሓድር ተባሂሉ መሸማዕ ኣንጺፈ ኣብ ስሚንቶ ዘሕድሮ እዋን ነይሩ። ምንኣስ ሓዉ ከይተረፈ ብገለ እንተ ተባኢሶም “ጠስጣስ” ኢሉ ይጸርፎ። ከይተረድኣና ብዙሕ ሃስያ ኢና ኣውሪድናሉ። እዚ ኵሉ ገይርናስ መዓስ ገዲፍዎ፣ እቲ መቕጻዕትስ ንዓና’ዩ ዝግባእ ነይሩ። እዋይ ወደይ! መስኪናይ ሓቁ እንድዩ ደኣ በረግ ክብል፣ ማለተይ ፈራሕ’ዩ። እሞ ሕጂ ደኣ እንታይ’ዩ ዝግበሮ፧ ክገድፎኸ ይኽእል ድዩ፧ ስለዚ፡ ነብያት እዚ ጸገም ኣብ ኣብ ብዙሓት ሰባት ዘጋጥም ስለ ዝኾነ፡ ናይ ውላድኪ ጸገም ጥራይ ከይመስለኪ። ሓገዝ ክርከብ ከም ዝኽእል ፈሊጥኪ ብዝተኻእለኪ ክትሕግዝዮ ፈትኒ። ደዋሊት፥ በሊ እስከ ኣምላኽ ይሓግዘኒ። ንዝሃብክኒ ሓበሬታ ኣዝየ’የ ዘመስግነኪ። ኣማኻሪት፥ ኣነ’ውን ምኽሪ ደሊኺ ብምድዋልኪ አመስግነኪ፣ ብሩኽ መዓልቲ። ሓዳስ ኤርትራ 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.163", "char_count": 5196, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03160", "text": "መሓሪ ዑቕባሚካኤል (ጠዊል) ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ በርዮዝ ሊስን ትሮየንስ ክደርስ እንከሎ ወዘተ ንግጥምታት ሆመር እዮም ከም ምንጪ ሓሳቦምን ሓይሊ ድርሰታቶምን ዝገበሩ። ኣብ 1956 ዝፈረየት ፊልም ሄለን ጓል ትሮይ፡ ኣብ 1961 ዝተዓየት ፊልም ፈረስ ትሮይ፡ ከምኡ እውን ኣብ 2004 ዝቐረበት ፊልም ትሮይ ድማ እቲ ብቐረባ ዝጥቀስ ካብ ኣፋዊ ግጥምታት ሆመር ዝፈረየ ዕዮታት ስነ ጥበብ እዩ። እዚ ከም ኣብነት ተላዒሉ ዘሎ ሓሳብ ከኣ ኣብ ኩሎም ኣፋዊ ግጥምታትን ካብኦም ክነቕሉ ንዝኽእሉ ዝተፈላለዩ ድርሰታትን ክካወን ዝኽእል እዩ።", "char_count": 342, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03161", "text": "ኣገዳስነት ኣፋዊ ስነ ግጥሚ ብዛዕባ ሆመርን ውሩያት ግጥምታቱ ኤልያድን ኦዲሰይን ክብሃል ዝኽእል ኣመና ብዙሕ እዩ። እዞም ኣብ 850 ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ኣቢሎም ብሆመር ዝፈረዩ ኣፋዊ ግጥምታት ክሳዕ ሕጂ ኣብ ዝፈረዩ ኣፋውን ጽሑፋውን ግጥምታት ብዝተሓሓዝ ዝለዓሉ እዮም። እዞም ብሆመር ዝፈረዩ ግጥምታት ንስነ ጽሑፍ ግሪኽ ጥራይ ዘይኰኑ፡ ንግሪኽ ከም ሃገር ክትፍለጥ ዝገበሩ፡ ካብ ነንበይኖም ኣፋዊ ዛንታታት ንላዕሊ፡ ብዛዕባ ባህልን ቃልስን ግሪኻውያን መሰረታዊ ሰነዳት ዝሓዙ ግጥምታት እዮም። ሊችን ኮፊንን ዝተባህሉ ክልተ ምሁራን ኣፋዊ ስነ ግጥሚ ኣብ 1961 ብሓባር ኣብ ዘሕተሙዎ “Writing Oral literature” ዝብል መጽሓፎም፡ ንኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ኣብ ክልተ ከፊሎም ክርእዩዎ ይፍትኑ። ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ንሕብረተሰብን ኣብኡ ንዝግደሱ ትካላትን ውልቀሰባትን ብምባል ድማ ይፈላልዩዎ። እዚ ኣገባብ ነቲ ተዘርዚሩ ዘይውዳእ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ኣቐርጥዩ ዝሕዝ ብምዃኑ ድማ ብብዙሓት ኣብ ኣፋዊ ስነ ግጥሚ ዝግደሱ ወገናት ልዑል ተነባብነት ዝረኸበ ምልከታ እዩ። ዝበዝሑ እቶም ብኣዛት ይኹኑ ብፊደላት ክዝርዘሩ ዝኽእሉ ንኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ዝገልጹ ሓሳባት እውን ኣብዚ ክልተ ምድባት ክኣትዉ ዝኽእሉ እዮም። እዩ። ርስትን ጒልትን ንምዕቃብ ምፍሳስ ደምን ምስባር ዓጽምን ከም ዘድሊ ንምንጋር ዝግልገለሉ ኣፍ እዩ። ሃገርን ወገንን ኣሕሊፍካ ምሃብ ክንዮ ንውሓት ግዜን ርሕቀት ቦታን ዝነብርን ዝኸይድን እንታ ዝሓድግ ምዃኑ ንምርዳእ ዝግልገለሉ ሜላ እዩ። ልዕሊ ኹሉ ድማ ኣፋዊ ግጥምታት ዝዀነ ወዲሰብ ኣብ መዓልታዊ ህይወቱ ስምዒቱ ዝገልጸሉ፡ ሓድሕድ ንኽመላላእ ዝፈቓቐደሉ፡ ሓይልን ፍናንን ንምርካብ ዝሰሓለሉ መዝበጥ እዩ። ብሓፈሻ ከምቲ ቀዲሙ ዝተባህለ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ብጠቐሳ ጥራይ እዩ ክሕለፍ ዝከኣል። ብሓፈሻ ኣፋዊ ግጥምታት ንሕብረተሰብ ኢደ-እግሩን ሓሳቡን ተግባሩን እዮም። ዝዀነ ሕብረተሰብ ብኣፋዊ ግጥምታት ዘይገልጾ ስምዒትን ዘየንጸባርቖ ንጥፈትን ዘይስንዶ ታሪኽን የልቦን ክብሃል ይከኣል። ካብዚ ብምንቃል ድማ’ዩ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት፡ ይትረፍ ጽሒፍካ ብኣፍ ነጊርካ እውን ኣይፋረቕን እዩ ዝብሃል። እቲ ዝሓሸ ንኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ንምግላጽ ዝዝውተር ጥበብ ድማ ንኣብነታት ዝዀኑ ኣፋዊ ግጥምታት ምጥቃስ እዩ። እዞም ኣብዚ ጽሑፍ ተኻቲቶም ዘለዉ ኣፋዊ ግጥምታት ሕብረተሰብና እውን ነዚ ኣርእስቲ ኣብ ምድራዕ ግደ ዘለዎም እዮም። እኳ ድኣ ክንዮ እቲ ኣብ ዝተወሰነ መስመራት ክቕመጥ ዝኽእል ንኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ዝገልጽ ሓሳባት። ካብ 1488 ዓመተ ምህረት ንድሓር ኣብ ዘሎ ግዜ ምሁራት ግሪኽን ካልኦት ሃገራትን ኣፋዊ ግጥምታት ሆመር መጻሕፍትን ካልኦት መሰነዲታትን እናተጠቕሙ ናብ መላእ ዓለም ከም ዝዝርጋሕ ገበሩ። ወላ’ኳ ቅድሚ እዚ ግዜ እውን ተመሳሳሊ ፈተነ ተኻይዱ እንተነበረ፡ እቲ ዝያዳ ንግጥምታት ሆመር ዓለማዊ ጽልዋን ኣፍልጦን ከም ዝህልዎም ዝገበረ ግና እቲ ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዓመተ ምህረት ዝተኻየደ ስራሕ እዩ። በዚ ኣገባብ ግጥምታት ሆመር ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት ዓለም ዝርከቡ ህዝብታት ሰላም፡ ፍትሒ፡ ምዕባለ፡ ሓድሕዳዊ ምክብባርን ምኽባር ፍልልያትን ክርድኡ ከምዘለዎም ንምርዳእ ዝለዓሉ ዀኑ። ብዓቢኡ ኸኣ ነቲ ኤውሮጳውያን “ሪናይሳንስ” ኢሎም ዝጽውዑዎ ፍልጠት ዝዓጠቐት ዓለም ንምፍጣር ዝዓለመ ሰውራኦም፡ ግጥምታት ሆመር እቶም ቀንዲ ጐስጐስቲ ሓሳባት ኰኑ። ወዲሰብ ጥበብን ሰብኣውነትን ንኽምሃር ግጥምታት ሆመር ክንበበሉ ተጀመረ። ወዲ ሰብ ልቦና ንኽመሃር ነቶም ኣብ ግጥምታት ሆመር ዝርከቡ ልቦናታት ከም ዝፈልጦም ክግበር ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ንሕብረተሰብ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ንሕብረተሰብ ኣፋዊ ግጥምታት ምስ ኩሎም ኣፋዊ ያታታት ብምዃን ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታትን ኣተሓሳስባን ሕብረተሰብ ዘበርክቶ እጃም ካብ ብጽሑፍን ንግራን ዝብሃል ንላዕሊ ምዃኑ ንዝዀነ ሰብ ተረዲኡዎ ኣይፈልጥን። ወላ’ኳ እዚ ክስተት ኣብ ኩሉ ብጽሑፍ ክብሃል ዝድለ ዛዕባ ዝረአ እንተዀነ፡ ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት ግና ስድሪ ኣይሰኣኖን። ኣፋዊ ግጥምታት ካብ መዓልታዊ ናብራ ናይ ሕብረተሰብ ዘይፍለ ከም ምዃኑ፡ ሕብረተሰብ ካብ ንኣገዳስነቱ ምግላጽ ክብሎን፡ ካብ ምባሉ ንዝነቐለ ርድኢትን ምስትምቓርን ክቋደስን እዩ ዝቐሎ። ኣፋዊ ግጥምታት ስምዒታቱ ዝገልጸሉን ሓበሬታ ዘመሓላልፈሉን ጥበብ እዩ። ካብ ሰብኣዊ ክብርታቱን ባህላዊ ልምድታቱን ስጒሚ እውን ትኹን ውጽእ ንዝበለ ወገኑ ዓስ-ክር ዝብለሉ መግንሒኡን ምንጪ ልቦናኡን", "char_count": 2508, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03162", "text": "እቲ ኻልእ ብመገዲ ሆመር ኣቢሉ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ንምግላጽ ዝቐርብ ሓሳብ፡ ግጥምታት ሆመር ኣብ ካልኦት ኣፋዊ ያታታትን ዘመናዊ ስነ ጽሑፍን ዝፈጠሩዎ ጽልዋ እዩ። ወላ’ኳ ጽልዋኦም ካብ መጀመርታ እንተነበረ፡ ካብ 12 ክፍለ ዘመን ድሕሪ ልደተ ክርስቶስ ኣብ ዘሎ ግዜ ግጥምታት ሆመር ንብዙሓት ጸሓፍትን ደረስትን መሰረት ኰይኖም እዮም። ብዙሓት ኣብ ዝተፈላለየ ግዜን ቦታን ዝፈረዩ ደረስትን ፍርያቶምን ንግጥምታት ሆመር ተወኪሶም ዝነቐሉ እዮም። ካብ ግጥምታት ሆመር ነቒሎም ዝተደርሱ ግጥምታት፡ ዝተመድረኹ ድራማታት፡ ዝወጹ ቅርጻታት፡ ዝተሓትሙ ዝተፈላለየ ርእየት ዘለዎም መጻሕፍቲ፡ ዝተደርሱ ፊልምታት ኣመና ብዙሓትን ልሉያትን እዮም። ኤሩፒደስ ንትሮደስ ክጽሕፍ እንከሎ፡ ጎፍረይ ቾከር ንትረይለስን ክራይዘድን ክደርስ እንከሎ፡ ዊልያም ሸኪስፒር ንትረይለስን ክረሲዳን እንከፍሪ፡ ሳሙየል ኮስተር ፊገንያን ፖሊዘናን ክጽሕፍ እንከሎ፡ ሄክቶር ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ኣብ ኣገዳስነት ኣፋዊ ግጥምታት ኣብ መጽናዕትን ምኽዕባት ፍልጠትን መጽናዕትን ምኽዕባት ፍልጠትን ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ ዝተኣንፈተ፡ ክሳዕ መወዳእታ ናይ 19 ክፍለ ዘመን ካብቲ ዝውንኖን ዘሰጋግሮን ዓለማዊ ሰላምን ውህደትን ወዘተ ልዑል ተራ ዘለዎ ፍልጠትን ሓበሬታን ኣበርኪተን እየን። ኣብዘን ትካላት ዝዓዩ ይኹኑ ብፊንታዊ ድልየቶም ኣብ መጽናዕትን ምርምርን ዝነጥፉ ውልቀ ሰባት እውን ካብ መጽናዕትን ምርምርን ኣፋዊ ግጥምታት ብዝረኸቡዎ ጥበብን ልቦናን ሕሉፍን ህልውን ሕብረተሰብ ንዓለም ኣብ ምንቃሕንን ምምእዛንን ዝጻወቱዎ እጃም ኣመና ዓቢ እዩ።", "char_count": 902, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03163", "text": "ኣባ ምረት ኣባ ምረት ብ1 መጋቢት 1896 ኣብ ውግእ ዓድዋ ውዒሎም፡ ጣልያን ምስ ተሳዕረ ዕጫ ናይ’ቶም ብዙሓት ብሰራዊት ሃጸይ ምኒልክ ዝተማረኹ ኤርትራውያን ዓሳክር በጺሑዎም የማነይቲ ኢዶምን ጸጋመይቲ እግሮምን ተቘሪጾም ባሊዲ (ስንኩል) ኮይኖም ዝነበሩ ብላታ ተላ ገብራይ (መስሓል ወደከለ) ምስ ሞቱ፡ ነጋሽ ሳግላ፡ ከምዚ ኢሎም ኣልቀሱሎም። ሕብረተሰብ ወጻኢ፡ ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት ዝጥቀስ ግዳሰን ወፍርን ኣይነበረን ክብሃል ይክኣል። ካብዚ ዝተጠቕሰ ግዜ ንድሓር ግና ኣፋዊ ግጥምታት ተጻሒፎምን ተቐሪጾምን ካብን ናብን ክሰጋገሩን ክወራረሱን ስለዝጀመሩ፡ ኣፋዊ ግጥምታት ኣብ ስነ ግጥሚ ብዝግደሳ ትካላት መጽናዕትን ምርምርን፡ ኣብ ስነ ግጥሚ ብዝግደሱ ውልቀ ሰባትን ካልኦት ብዝተፈላለየ መገዲ ኣእዳዎም ዝሕውሱ ወገናትን ሰፊሕ ጠመተ ክረኽቡ ጀመሩ። ብላታ ተላ ኣባ ምረት ወጨፎ በትርኹም ሓያል ብረት ሓሽከር ሰንጋል ኢላ ምስ ፈከረት ፈቐዶ ጫካ እናሓደረት ውሕጅን ገደልን እናስገረት ኣንበሳን ሓርማዝን እናዀበረት ኳዕቲት ተመሲሓ ዓድዋ ዝተደረት። ኣፋዊ ግጥምታት መጽናዕቲ ዝካየደሎም ትሕዝቶታት ናይ ባህሊ ካብ ዝዀኑ ውሑድ ኣየቚጸሩን። መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ከም ዓውዲ ወይ ድስፕሊን ተወሲዱ ሰፋሕቲ ናይ መጽናዕትን ጽጽያን ስረሓቲ ካብ ዝካየደሎም ልዕሊ 260 ዓመት ኣቚጺሩ ኣሎ። ከም ኩሎም ኣፋዊ ያታታት፡ ኣፋዊ ግጥምታት እውን ምንጪ ፍልጠትን ካብኡ ዝጥረ ልቦናን ምዃኖም ኣብ ስምምዕን ተበግሶን ምስ ተበጽሐ፡ ንምጽናዖም ብኸም ኵዕታ ማዕድንን ጠፈራዊ ምርምርን ክምሰል ዝኽእል ወፍርታት ተኻይዱሎም እዩ። ኣፋዊ ግጥምታት ዘጽንዓን ዓመቚቲ ምርምር ዘካይዳን ዩኒቨርሲቲታት ይኹና ኮለጃት ኣብ ነንበይኑ ኵርናዓት ናይ ዓለም ተመስሪተንን ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት ብዝገበራኦ ትዅረት ስምን እታውን ረኺበንን። እዘን ከምዚ ዝበላ ትካላት መጽናዕትን ምርምርን ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት ሰፊሕን ደቂቕን መጽናዕቲ ብምክያድ፡ ኣብ ስርዓተ ምህሮ፡ ምርምር፡ ዕረያ ጥምዙዝ ሓበሬታ፡ ድለባ ፍልጠት፡ ምስሳንን ምህብታምን ፍርያት ስነ ጥበብ፡ ምዝማንን ምሕብራውን ኣገልግሎታት፡ ምዕዛዝ ሕብረተሰባዊ ምክብባርን ምውሓስ ካን ተመሊኽኩም ኣባ ምረት ኣብየት ኣብየት ኣብ ሞት ዘሎ ድፍረት ዕዙዝ ዝነበርኩም እንካብ ፍጥረት ሎሚዶ ነብስኹም ምስ ሰባ ማዕረት። (ሰሎሞን ጸሃየ - ማሰን መልቀስን ቀዳሞት (ሰሎሞን ጸሃየ - ማሰን መልቀስን ቀዳሞት ገጽ 217) ገጽ 217) ንዓይ ንዝምብሎ ንዓይ ንዝምብሎ ወይዘሮ ንግሳ(ይ) ባሕረጋሲ ገረሀላሰ ማጨው ዓዲ ገባ፣ ኸባቢ ማይ ድማ እቶም ሹመኛን ፍሉጥ ክኢላ ኣፋዊ ግጥሚታትን ዝነበሩ ኣቦአን ባሕረጋሲ ገረሀላሰ ምስ ዓረፉ ኣብ ቅድሚ እቶም ኣብቲ ቐብሪ ዝነበሩ ራእሲ ኺዳነማርያም ገብረመስቀል፣ ንኣቦአን ከምዚ ኢለን ኣልቀሳሎም። ወየ ወየ ወየ ጐሃዩለይ ንዓይ ንዝምብሎ አረ ብኸዩለይ ንዓይ ንዝምብሎ ዝብኢ ኽበልዓኒ’ዩ ቐትሪ ኸሎ ሽላ ኽጸፍዓኒ’ዩ ላዕሊ ኸሎ እቲ ብኽያትስ ንዓይ ድኣ ንዓይ", "char_count": 1634, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03164", "text": "ኣንታ ሃይለ ሓወይ እምብዛ ኣይትቀሎ ሃብተ ሓወይ’ውን እምብዛ ኣይትቀሎ እንታይ ከይትኸውን ኣባ ነውጽ ከሎ ስላሴ ኣብ ጐንኻ ራእሲ’ውን ብልዕሎ ኢለን ኣልቀሳ። ነቲ መልቀስ ዝሰምዑ ራእሲ፡ “ጸውዕዋ” በሉ። ወይዘሮ ንግሳ ተጸዊዐን መጻ። ራእሲ “እንታይ ደሊኺ” ክብሉ ሓተትወን። ንሰን ድማ “ኣቦይ ጭቃ እዩ ነይሩ’ሞ እዛ ጭቅነት ከይትኸደኒ፡ ከም ዝነበረታ ነሕዋተይ ክትከውን ደልየያ” በላኦም። ራእሲ ድማ ነታ ዝደለያኣ ጭቅነት ብፈርማኦም ኣረጋጊጾም ንሓወን ሃብዎ። ስልጣን ድማ ሳላ መልቀሰን ካብ ባሕረጋሲ ገረሀላሰ ናብ ደቆም ቀጸለት። ሓዳስ ኤርትራ 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.163", "char_count": 382, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03165", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ እንተሎ፡ ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣቦይ ተኸስተ ገብረመድህን ተኽለን ኣደይ ሂወት ወልደእየሱስ ህብተኪኤልን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ህልዋት ኣሕዋተይን 7 ተተካእቲ ደቂ ሓወይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ።", "char_count": 297, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03166", "text": "ኣቶ ኪዳነ ፍስሃየ ተስፋሚካኤል፡ ኣደይ ይሕደጋ ተወልደመድህን ተስፉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣሚራ ስዒድ ነጋሽ፡ ኣቦይ ስዒድ ነጋሽ ዓሊ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ሸ/ዞ/ማ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ለተብርሃን ክፍለእየሱስ ተኽለ፡ ተጸዋዒ ኣቶ ሃብተማርያም ተኸስተ ድራር፡ ናይ ሞግዚት ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 429, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03167", "text": "መም/ዘርኦም ተወልደ ሃብተ፡ ኣደይ ንጽሃ ጸጋይ ንጉሰ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ቁምነገር ተስፋይ ንጉሰ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ነፍ በርሀ ነጸርኣብ መሓሪ 1.ጸጋ መሓሪ ምስግና 2.ፐርሳቤል በርሀ ነጸርኣብ 3.ኤርምያስ በርሀ ነጸርኣብ ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ 2.ፐርሳቤል በርሀ ነጸርኣብ 3.ኤርምያስ በርሀ ነጸርኣብ፣ ንጹር ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዳኒኤል ተስፋገርግሽ ዑቕባጼን፡ ኣደይ ግደይ ተሰማ መረስዕ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ሳምሶን ፍስሃ ተፊሪ፡ ስም ኣደይ ኣምለሱ ፍስሃ ተፈሪ ምባል ተሪፉ፡ ለተንጉስ ብርሃነ ሓጎስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ናቕፋ/ኮርፖረሽን ኣቶ ፍስሃየ ዓንደማርያም፡ ብፍ/በ/ዕዳ ጸሃየ ተኽሊት፡ ንፈጽሚ ዝምልከት ጉዳይ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ትርሓስ ሃብቱ ጭሩም፡ ኣደይ ኣበባ ኣብርሃ ዘወልዲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲ ኣብርሃም ወልደትንሳኤ ወልደማርያም፡ ተኸሳሲ ሰለሙን መብራህቱ ተስፋማርያም፡ ንገንዘብ ዝምልከት ጉዳይ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ጳውሎስ ካሌብ ዘርኣይ ምባል ተሪፉ፡ ፖል ካሌብ ዘርኣይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ክብሮም ወልዳይ ካሕሱ፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ ነፍ ኣወጣሽ መብራህቱ ዑቕባጋብር 1.ሰልጠነ ወልዳይ 2.ሰለሙን ወልዳይ፣ ንጹር ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ንጽህቲ ዮሴፍ ወልደኣብ፡ ስም ኣደይ ኣጽብሀት ገብረሂወት ምባል ተሪፉ፡ ኣኽበረት መብራህቱ ጳውሎስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ምሕረት ጸጋይ ዮሴፍ፡ ጓል ሓወቦይ ርሻን ክፍለማርያም ዮሴፍ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ጀማል ሳልሕ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ የማነ ሳልሕ መሓመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሄለን ጸሃየ ኣብርሃ፡ ኣደይ ኣብርሀት ተወልደ ሃብተማርያም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ሳሊና ቴድሮስ ገብረእግዚኣብሄር፡ ተጸዋዒ ኣቶ ኣቤል ከሰተ ርእሶም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ወልዱ እስቲፋኖስ ፍስሃየ፡ ብዓልቲ ቤተይ ኣምለሰት ተስፋይ ሓየሎም ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ከሳሲት ርግኣት ገብረመድህን ኣስመሮም፡ ተኸሳሲ መስፍን የዕብዮ፡ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱልካ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ናትናኤል መሓመድ ህያቡ፡ ኣቦይ መሓመድ ህያቡ ዕሻ ስለዝተሰወአ፡ ንብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ዘምዘም መሓመድኑር ሳልሕ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ጉዖይ ወልዳይ ወልደስላሴ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ኣንዋር ያሲን ዓብደኑር፡ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣምለሰት ተድላ ዑቕባጋብር፡ ብዓል ቤተይ ክብሮም ተስፋስላሴ ሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 5 ደቁ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሳዕድያ ዓብዱ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ ናድያ ዓብዱ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/3/26 ኣብ ራህዋ ኣማን መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ራህዋ ኣማን መሓመድብርሃን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወ/ሮ ትዕግስቲ ተኸስተ ገብረመድህን፡ ብኣመልካቲ ኣቶ ኪሮስ በራኺ መኮነን ብመንገዲ ወኪሉ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክርክር ተኸፊትልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሮዚና ሓጎስ ስዩም፡ ተጸዋዒ ነጋሲ ተስፋኣለም ኣስገዶም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣበበ ግርማይ ረዳ፡ ኣቦና መም/ ግርማይ ረዳ ጓንጉል ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሽዋይነሽ ስዩም ገዝህኜ፡ ብዓል ቤተይ ተመስገን ኣለምህ ደርስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዓንደማርያም ተስፋይ በራኺ፡ ብዓልቲ ቤተይ ነብያት ዓንደማርያም በርሀ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቃ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዳዊት ሃብቱ ተድላ፡ ኣቦና ሃብቱ ተድላ ገብረመድህን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ሄርሜላ ስምኦን ምሩጽ፡ ኣቦይ ስምኦን ምሩጽ ገብረመስቀል ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ተስፋይ ኣለማዮ ኪዳን፡ ተጸዋዕቲ 1.ኣቶ እስክንድር ኣለማዮ ኪዳነ 2.ቅዱሳን ኣለማዮ ኪዳነ 3.ኣብነት ኣለማዮ ኪዳነ 4.ሰናይት ኣለማዮ ኪዳነ 5.ሩታ ኣለማዮ ኪዳነ፣ ንሲቪል ዝምልከት ጉዳይ ኣብ ቤ/ፍ ተኸፊቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ተጸዋዕቲ 1.ኣቶ እዮብ ተስፋይ መኮነን 2.ኣቶ ዳዊት ብርሃነ መኮነን፡ ሓዳስ ኤርትራ 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.163", "char_count": 4370, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03168", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ተመስገን ተኪኤ ኪዳነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተሪፉ፡ ድያና ሕድራይ ተስፋማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣብ መንጎ ከሳሲ መረስዕ ርስቶም ዘርአ፡ ተኸሰስቲ 1.ሚካኤል ጉርጃ ኣውዓሎም 2.ኣልማዝ ጉርጃ ኣውዓሎም 9.ኣርሴማ ጉርጃ ኣውዓሎም 10.ኣስቴር ጉርጃ ኣውዓሎም 11.ሰለማዊት ጉርጃ ኣውዓሎም፣ ኣድራሻኩም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ን 27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.35 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 483, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03169", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ወይኒ ረዳእ ኣርኣያ፡ ኣዴና ብርሃን ይትባረኽ ስለዝዓረፈት፡ ንኣቦና ቀሺ ረዳሽ ኣርኣያ ናይ መጻምዲ መሰሉ ይተሓለወሉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምልእተ በየነ ክብረት፡ ብዓል ቤተይ ካፕቴን ምሕረትኣብ ገብረሚካኤል ነጸረኣብ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ንዕማ ሳልሕ ኣሕመድ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ነፍ መብራት ካሳ ፈንታ፡ ወኪል እድሪስ መንሱር መሓመድ፡ ወረ/ነፍ/ዓብዱራሕማን እስማዒል 1.ኣናን 2.እስማዒል ሕሩይ 3.ሃናእ ዓብደራሕማን ወረስቲ መርየም እስማዒል 1.እድሪስ 2.ሱልጣን 3.ዛህራ መንሱር፣ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲ ዳኒኤል ስምረት ተስፋዝጊ፡ ተኸሳሲ ሓድሽ ኣርኣያ ገብረስላሴ፡ ናይ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ኣድያም ግርማይ ፍስሃየ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ረድኤት ተኽለ ገብረመድህን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ብርኽቲ ኪዳነ ጭሩም፡ ብዓል ቤተይ ተስፋይ ስብሃትልኣብ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣኽሊሉ ኣብርሃም ዮሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል ኣብርሃም ዮሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣኽበረት ተስፋማርያም ተወልደ፡ ብዓል ቤተይ ዘመንፈስ ኣስፍሃ ኣውዓሎም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዋህድ ስምኦን ዘርአ፡ ብዓል ቤተይ ሙሴ ተኽለገርግሽ ሃብተጽዮን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እዮርሳሌም መንግስትኣብ ኣብርሃ፡ ኣደይ ዑቕባማርያም ተስፋይ ዘሚኪኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕ ልቾም ይሕደጎ ገብረሃዋርያት ምባል ተሪፉ፡ ኣርሴማ ይሕደጎ ገብረሃዋርያት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስካሉ ገብረመስቀል ቀለታ፡ ኣቦና ገብረመስቀል ቀለታ ኢማን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 3 መወትቲ 24 ተተካእቲ ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ፍረወይን ጸጋይ ሃብቶም፡ ብዓል ቤተይ ኣማኒኤል ዑቕባዝጊ ገብረየሱስ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕ ደሊና ይሕደጎ ገብረሃዋርያት ምባል ተሪፉ፡ ዳሊዳ ይሕደጎ ገብረሃዋርያት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ኣለም ኣስመሮም ተድላ፡ ኣደይ ጸጋ ስብሃቱ ወልደስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ቀሺ ዑቅባሚካኤል ዓንደጼን ተስፋማርያም ምባል ተሪፉ፡ ቴድሮስ ዓንደጼን ተስፋማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሰለሙን ገ/ሄር ብርሃነ፡ ተጸዋዒት ወ/ሮ ኣስቴር ነጋሲ ገብረድንግል፡ ናይ ጥፉእ ፋይል ተኸፊቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ኤደን ሃይለ ደረስ፡ ብዓል ቤተይ ምሕረትኣብ ኣስገደ በርሀ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባኣያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ወጋሕታ መንግስትኣብ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተኽለብርሃን ኪዳነ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳልሕ እድሪስ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ እድሪስ ማሕሙድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 2812, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03170", "text": "ከሳሲት ወ/ሮ ገነት ሃብቱ ክፍሉ፡ ተኸሳሲ የማነ ኪዳነ ደበሳይ፡ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባደርሆ ተስፋገርግሽ ቲበርሀን ኣድሓኖም ምባል ተሪፉ፡ ተስፋገርግሽ ተወልደብርሃን ኣድሓኖም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቶማስ ተኪኤ ኪዳነ ምባል ተሪፉ፡ ዑቅቢት ኣሚነ ተኽሉ ምባል ተሪፉ፡ ዊንታ ኣሚነ ተኽሉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ልቺ ሕድራይ ተስፋማርያም ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ሩታ ተስፋኣለም ተስፋስላሴ ምባል እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍረዝጊ መለስ፡ ኣቦይ መለስ በርሀ ተ/ ማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንብዓልቲ ቤቱ ትርሓስ ናስር ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ድማ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተሪፉ፡ ሳምራዊት ተስፋኣለም ተስፋስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንግስቲ ዓንደማርያም ኣረፋይነ፡ ብዓል ቤተይ ገብረየሱስ ገብረማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሰስቲ 1.ይሕደጋ ተ/መድሀን 2.ሙሴ ተኽለ፡ ተኸሳሲት ዊንታ ተኽለ ገብረሃንስ፣ ብዛዕባ ምቅሊት ውርሲ ዝምልከት መዝገብ ተኸፊቱ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ግደይ ተወልደ ፍስሃየ ምባል ተሪፉ፡ ፌቨን ተወልደ ፍስሃየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ልችያ ተኽለ ኪዳነ፡ ወደይ ዘርአ ሽናሽ ወልዳይ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ ኣቡኡ ሽናሽ ወልዳይ መልከ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ልችያ በሪሁ ጸጋይ፡ ብዓል ቤተይ ሰመረ በርሀ መዓሾ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለተሚካኤል ዘርኣይ የሕደጎ ምባል ተሪፉ፡ ቅሳነት ዘርኣይ የሕደጎ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብርሃና መብራህቶም ዘውደ፡ ብዓል ቤተይ ፍስሃ ገብረእግዚኣብሄር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ መርሃዊት ጉርጃ ተኽላይ ምባል ተሪፉ፡ ሰሚራ እድሪስ ዓብዱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዛይድ ተስፋዝጊ፡ ብዓል ቤተይ ዑቕባሚካኤል ተኽለሃይማኖት ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ብርኽቲ ኣበራ ወልደገርግስ፡ ብዓል ቤተይ ኩባጃ ተስፋዮናስ ተኽለሃይማኖት ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰዓረ ተኽለሚካኤል ፍስሃ ምባል ተሪፉ፡ ሃብቶም ተኽለሚካኤል ፍስሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ፣ ስም ኣደይ ድማ ኣምለሰት ኾኾበ ምባል ተሪፉ፡ ኣቅላስያ ኾኾቡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ሰለማዊት ሙልጌታ ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ ሰለማዊት ጉዴታ ጉምሳ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም", "char_count": 2131, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03172", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ኣመተማርያም በረኸትኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 166, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03173", "text": "ወ/ሮ መዓሾ መብራህቱ ዘሙይ፡ ብዓል ቤተይ ክብሮም ኣብርሃለ መንግስቱ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ነፍ ሃይለ ኣስገዶም፡ ራህዋ ኣስመላሽ፡ ናርዶስ ኣስመላሽ፡ ኤደን ኣስመላሽ፡ ዳናይት ኣስመላሽ፡ ተስፋልደት ወልደጋብር፡ ጸጋ ወልደጋብር፡ ወጋሕታ ኪዳነ፡ ዘቢብ ኪዳነ ብፍ/በ/መሰል ወረ/ነፍ/ሃይለ ኣስገዶም፡ ወረ/ነፍ ኣሰፋሽ ሃይለ ኣስገዶም፣ ብወ/ሮ ቅዱሳን ዳዊት ማና ኣንጻርኩም ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲት ወ/ሮ ሩታ ከሰተ፡ ተኸሳሲ ቢንያም ተስፋብርሃን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ከሳሲት ወ/ሮ ትዕግስቲ ጠዓመ በርሀ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተኽለኣብ ጥዑምዝጊ መለስ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። በይሉል ተስፋኣለም ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ በይሉል ተስፋኣለም ጸጋዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላበርዕድ ኣከቦም ዮሴፍ ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ኣላይ ዮሴፍ ገብረኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ሂወት ሃይለማርያም ተስፋገርግስ፡ ብዓል ቤተይ ጸጋይ ምስጉን ገብረማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 12 ደቁ ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ባይረሚካኤል ታርቀ ቁርባን ምባል ተሪፉ፡ ባርያሚካኤል ተርቀ ቁርባን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዮርዳኖስ ሓየሎም ጉልበት፡ ብዓል ቤተይ ሳሙኤል ሃብተ ኣብርሃም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። የውሃንስ ጃህራይ ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ የውሃንስ ጃህራይ ቃልኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ዮሴፍ ጠዓመ ዘውደ፡ ኣደይ ኣኽበረት ሃይሉ ደስታ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ኣቶ ዳኒኤል መብራህቱ ተኽለ፡ ኣደይ ፍረወይኒ ክብርኣብ ስብሓት ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ወ/ሮ ተኽኣ ገብረስላሴ ተስፋይ፡ ኣደይ ሓጎሳ ሃብተሚካኤል ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ሓንቲ ጓላ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ መድህን ብርሃነ፡ ብዓል ቤተይ ገብረሚካኤል ደሞዝ ካሕሳይ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቀይ ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ከሳሲት ወ/ሮ ወጋሕታ ሚኪኤል ፍረዝጊ፡ ተኸሳሲ ደብረጽዮን ነጋሲ ፍስሃ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ መርሃዊት ሰለሙን መርሃይ፡ ኣቦይ ሰለሙን መርሃይ ነጋሲ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ሓንቲ ጓሉ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ወ/ሮ ኣበራሽ መብራህቱ ገብረስላሰ፡ ብዓል ቤተይ ግርማይ ደበሳይ ገብረርፋኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ትርሓስ ኣባይ ንጉሰ ምባል ተሪፉ፡ ትርሓስ ኣባዲ ንጉሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣመና ማሕመድ ሐመድ ምባል ተሪፉ፡ ኣምና ማሕሙድ መ/ድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ኢንተሰር ሓምድ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ ኢንተሰር ኣሕመድ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣማኑኤል መሓሪ ወልደገብርኤል ምባል ተሪፉ፡ ፋኑኤል መሓሪ ወልደገብርኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓረጉ ዮውሃንስ ንጉሰ፡ ብዓል ቤተይ በርሀ ኣርኣያ ደባስ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰዓድ መ/ድ ኣድም ምባል ተሪፉ፡ ሰዓድ መ/ድ ኣሕመድ ኣቡበከር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዑቕባሚካኤል ኣብርሃ ይሕደጐ ምባል ተሪፉ፡ ዑቕባሚካኤል ኣብርሃም ይሕደጐ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ተስፋሚካኤል ሰረቐ ፍስሓጼን፡ ስም ኣደይ ልቺ በረኸትኣብ ምባል ተሪፉ፡", "char_count": 3309, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03174", "text": "ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ምሕረት ሃብተማርያምን ብፍ/በ/ዕዳ ጽገወይኒ ክፍለ ወኪል ዶ/ር ጎደፋ ተስፋይን + ወ/ሮ ለምለም ክፍለን ዘሎ ጉዳይ ኣመልኪቱ 2ይ/መጋ/ቤ/ፍ/ዞ/ዓ/ከረን ብዝሃቦ ትእዛዝ መሰረት፡ ኣብ ከረን ምም/ከባቢ 05 ዞን 01 ፍሉይ መፍለጢ ሎታ 19 ፓርሰል ጀይ ንኡስ ዝርከብ ህንጻ ኣብ 300 ት/ሜ ዝተደኮነ ቪላን ተራ ገዛን ዘጠቓለለ ኮይኑ፡ 6 (ሽድሽተ) ቀንዲ ክፍልታትን 4 (ኣርባዕተ) ተሓጋገዝቲ ክፍልታትን ዝሓዘ፣ ንወረስቲ ኣብ 3 ብማዕረ ብዓይነት ክምቀል ስለዘይክኣል ብሓራጅ ተሸይጡ ብጽሒቶም ክማቐሉ ስለዝኣዘዘ፡ ብክኢላ ተገሚቱ ግምት መበገሲ ዋጋ ሓራጅ 796,801.54 (ሸውዓተ ሚእትን ቴስዓን ሽዱሽተን ሽሕን ሸሞንተ ሚእትን ሓደን ናቕፋ 54%) ስለዝተገመተ፡ ክወዳደር ዝደሊ፡ ናይ’ዚ ልዒሉ ዝተገልጸ መጠን ገንዘብ 1/4 (ርብዒ) ብBook ወይ ብሲ.ፒ.ኦ (c.p.o) ኣመሰሪሑ ክወዳደር ይከኣል። * ዝቃወም ኣካል እንተሎ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይ ኣቕሪቡ ሓራጅ ኣየቋርጽን። * ጨረታ ብስቱር ደብዳበ ኣብ ዕለት ጨረታ ይቐርብ። ዕለት ጨረታ፦ 07/04/2026 ሰዓት ጨረታ፦ 9፡30 ቅ.ቀ-10፡30 ቅ.ቀ ቦታ ጨረታ፦ ቤ/ጽ/ፈ/ዞ/ዓ/ከረን ተወሳኺ ሓበሬታ፦ ተጫራታይ ባዕሉ ወይ ብመንገዲ ሕጋዊ ወኪሉ ክጫረት ይከኣል። ጨረታ ብስቱር ደብዳበ ይቕረብ፡ ንተወሳኺ ሓበሬታ ብቴሌ.400247 ብምድዋል ክትውከሱ ይከኣል።", "char_count": 797, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03175", "text": "ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ ኮምፕዩተር፡ ፕሪንተር፡ ፎቶ-ኮፕየርን ፋክስን ጽገናን ሰርቪስን ክገብር ን2026 ውዕል ክኣቱ ስለ ዝደለየ፡ ግዱሳት ተጫረትቲ ይዕድም። 1.ተጫረትቲ ናይ 2025 ዓ.ም ዝተሓደሰ ናይ ንግዲ ፍቓድ ወይ ግብሪ ከምዝኸፈሉ መረጋገጺ ሰነድ ኮፒ የቕርቡ። 2.ተጫረትቲ ዘይምለሰ 50.00 ናቕፋ ብምኽፋል ካብ ኣሃዱ ዕድጊ ሰነድ ጨረታ ክወስዱ ይኽእሉ። 3.ተጫረትቲ 5,000.00 (ሓሙሽተ ሽሕ) ናቕፋ መኽበሪ ጨረታ ብ cpo የትሕዙ። 4.ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጽኣሉ ዕለት ኣትሒዙ ን10 ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ልክዕ ሰዓት 9፡00 ቅ.ቀ ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኸብሉ ሰዓት ይኽፈት። 5.ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ብምልኡ ወይ ብከፊል ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ ኢዩ። ንዝያዳ ሓበሬታ ብቁ.ተሌፎን 400111ወይ 07338477 ምውካስ ይከኣል። ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 4 ኣስመራ ዚፕ 1A713 ጎደና 138-1 ፕሎት 17 ፓርሰል E ቁ/ገዛ 23-41 ዝርከብ፡ ኣብ 55.76 ት/ሜ ዝተደኮነ 2 ቀንዲ ክፍልትታ 2 ሓገዝቲ ክፍልታት ዘለዎ ገዛ፡ ብሚኒ/መ/ማ/ኣከባቢን ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብመለለዪ ቁጽሪ ንብረት 1/011254/1ብዕለት 13/04/2017 ብስመይ ወሊድ ዓብደላ መሓመድ ዋንነቱ ዝተረጋገጸለይ ስለዝሸጥኩዎ ፡ናብ ስም ዓደግቲ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጽኣሉ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ ግን ናብ ስም ዓደግቲ ከም ዘመሓላልፎ እሕብር። ወሊድ ዓብደላ መሓመድ ወኪል ዓብደልቅዱስ ዓብደልዓሊም ሓዳስ ኤርትራ 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.163", "char_count": 1055, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03177", "text": "ሙዚቃዊ ቅዲ ጃዝ መበቈላዊ- ኣመሪካዊ ሙዚቃ ኰይኑ፡ ኣብ መጀመርያ 20 ዘመን’ዩ ጀሚሩ። ሙዚቃዊ ቅዲ ጃዝ ኣብ ምዕራባዊ ሙዚቃ ቴክኒክን ክልሰ ሓሳባትን ዝሰረተ ኰይኑ፡ በቲ ዓብይ ኣበርክቶ ኣፍሪቃውያን ኣመሪካውያን ከኣ ዝያዳ ይልለ። ብ1901 ኣብ ግዝኣት ሉዚያና ዝተወልደ ኣርምስትሮንግ፡ ብድኽነት ኣብ ርእሲ ምዕባዩ ካብ 5ይ ክፍሊ ንላዕሊ ትምህርቲ ክቕጽል ዕድል ኣይረኸበን። ካብ 1912 ክሳብ 1914 ኣብ ዝነበረ እዋን ዝተፈላለዩ መሳርሒታት ሙዚቃ እናተጻወተ ሞያዊ ሙዚቀኛ ንምዃን ጸዓረ። ኣብ መወዳእታ ድማ ሕልሙ ከተግብር ከኣለ። ዝጸንሐ እዩ። ንብሉጽ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ድምጺ ምርኢት ሽልማት ግራሚ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ናእዳታትን ሽልማትን ረኺቡ እዩ። ኣብ 1917 ኣርምስትሮንግ ኣቓልቦ ውሩይ ተጻዋታይ ጃዝ ኪንግ ኦሊቨር ረኸበ። ኣብ 1922 ኣብ ናይ ‘ኪንግ ኦሊቨር ጃዝ ባንድ” ብምጽምባር ናይ መጀመርያ ኣልበም ሰርሐ። ኣብ 1924 ናብ ኒውዮርክ ድሕሪ ምኻዱ ድማ ኣብ እቲ “ክላሲካዊ ሙዚቃ ኣመሪካ” ተባሂሉ ዝፍለጥ ጃዝ ኣብ መዘናግዒ ክፍልታት ዝጀመረ ምንባሩ መዛግብቲ ታሪኽ ሙዚቃ የረጋግጹ። ኣብ 20 ዘመን ኣብ ኣፍሪቃውያን ኣመሪካውያን ክፍቶ ምስ ጀመረ፡ ኣብ 1920ታት ጃዝ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ረኸበ። ሓደ ካብቶም ንተፈላጥነት ሙዚቃ ጃዝ ዓቢ ኣበርክቶ ዝገበሩ ሰባት ኣመሪካዊ ሉዊስ ዳኒኤል ኣርምስትሮንግ እዩ። ኣርምስትሮንግ፡ ክጻወት እንከሎ ብዘርእዮ ፍቕሪ፡ ሕጉስ ስምዒትን ውዕዉዕ ቃናን’ዩ ዝፍለጥ። ሞያዊ ታሪኹ ኣብ ጃዝ ንነዊሕ ግዜ ሙዚቃ “ሆት ጃዝ” ተፈላጥነቱ እናዓበየ ከደ። ብድሕሪ’ዚ ኣብ ዝቐጸለ ዓመታት ናይ ገዛእ ርእሱ ባንድ ብምቛም ሞያኡ ከማዕብል ከኣለ። ገለ ካብተን", "char_count": 945, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03178", "text": "ካልእ ብዘይ ዕቃበታትን ብኽፉት ዓይኑን ብምልኣት ክቕበሎ ምስ ዝውስን’ዩ። ናብ ጥርዚ ዝምድና ምስ ትስጒም ኢኻ ኣብ ፍቕሪ ትበጽሕ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ፍቕሪ ዝፍጸም ጌጋ፡ ከም ርዱእ ነገር እዩ ዝውሰድ። ሓድሕድ ሕድገት ከኣ ይግበር። ንጡፍ ተሳትፎ፡ ኣብ ስምዒት ዘይምህላዉ፡ ልሕሉሕ ፍቕሪ ከምዘሎ’ዩ ዘርኢ። ካብ ከም’ዚ ዝበለ ኣድማዒ ዘይኰነ ኣካይዳ ንምጥንቃቕ ብሉጽ ውሳነ ይሓትት። ፍቕሪ መሰረታዊ ስምዒት ደቂ ሰብ እዩ። ይኹን እምበር ብኸመይን ስለምንታይን የጋጥም ንምርዳእ ቀሊል ኣይኮነን። ብርግጽ ኣዝዩ ረቂቕ ነገር እዩ። ብሉጽ ፍቕሪ ኣብ ሓድሕድ ምክብባር ጥቡቕ ዝምድና ምትእምማንን ዝተመርኰሰ እዩ። ከምዚ ዓይነት ፍቕሪ ኩሉ ግዜ ካብ ስምዒት ሓባራዊ ምርድዳእ፡ ምክፋል ሓሳባትን ሓድሕድ ምክብባርን እዩ ዝምዕብል። ስምዒታዊ ፍቕሪ ብተዛማዲ ሓጺር ዕድመ’ዩ ዘለዎ። “ኣብ ልብና እንተ ገለ ፍቑራት “አፍቅረኪ/ካ እየ” ዝብላ ቃላት ከወግዱ’ዮም ዝረኣዩ። ብቑጽሪ ድማ ደቂ ተባዕትዮ ዝያዳ ደቂ ኣንስትዮ’ዮም። ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘለዎም ሰባት፡ ፍቕሪ ክስምዖም እንተደልዮም ክወስዱዎ ዘለዎም ቀዳማይ ስጉምቲ ምውሳን’ዩ። ብርግጽ ንኻልኦት ሰባት ዘለካ ስምዒት ፍቕሪ ከተማዕብል ግዜ ዝሓትት ጉዳይ’ዩ። እቲ ዘገርም ግን ናባኻ ዝቐንዐ ስምዒት ፍቕሪ ዘይምርዳእ’ውን የጋጥም እዩ። ከም ሳዕቤኑ ድማ ኣብ ምቕባል ከይበጻሕና፡ “ሰብ እንታይ ክብለኒ’ዩ?” ትብል እንተ ኮይንካ ቀልጢፍካ ኣይክትውስንን ኢኻ። ቀልጢፍካ ዘይምውሳን ጥራይ ዘይኰነ ግና፡ ካብ ድሌትካ ምትራፍን ፍጹም ዘይምውሳንን እውን ከጋጥመካ ይኽእል’ዩ። ከይትወድቕ ምፍራሕ። ሓደ ካብ ቀንዲ ዕንቅፋታት ናይ ሓጎስን ዓወትን እዩ። እቲ ቀንዲ ጉዳይ። ኣብ ጕዕዞ ንእትወስዶ ውሳነ ዝለዓለ ሚዛን ምሃብ እዩ። ምውሳን፡ ነቲ ካብ ዝደቐቐ ክሳብ ዝዓበየ ክፋል መነባብሮኻ፡ ስራሕካን ዝምድናኻን ይምልከት። ምስ መን ፍቕራዊ ወይ ናይ ሓዳር ዝምድና ክትምስርት ትደሊ? ኣብዞም ጉዳያት እትወስዶም ውሳነታት ኣመና ጸለውቲ እዮም። እቲ ምንታይ’ሲ ናብራኻ፡ ሓጎስካን ባህግኻን ኩሎም በዞም ውሳነታት ስለ ዝጽለዉ። ኣገዳሲ ክኸውን ንዝኽእል ዝምድና ከይተረዳኣና ንኸስሮ። ብፍላይ ኣብ ምሃብን ምቕባልን ዝተመስረተ ፍቕሪ ኩነታዊ’ዩ። ኩነታዊ ፍቕሪ፡ ‘ከምዚ እንድሕር ጌርካ/ኪ፡ ከፍቅረካ/ኪ እየ ኣብ ዝብል ዘይሞጎታዊ ኣተሓሳስባ’ዩ ዝጸቅጥ። ዘላቒ ፍቕሪ፡ ነቲ ካልእ ኣካል ከም ዘለዎ ተቐቢልካ ንጡፍ ሓልዮት ምልጋስ ዘጠቓልል’ዩ። እዚ ናይ ውሳነ ፍቕሪ’ዩ። ሓደ ሰብ ነቲ ደኣ ፍቕሪ ኣሎ ነፍሲ ወከፍ ሓሳብ፡ ቃልን ተግባርን ተኣምራት እዮም ዝሰርሑ። ምኽንያቱ፡ ርድኢት እቲ ቀንዲ መሰረት ፍቕሪ፡ ቃልን ተግባርን ስለዝዀነ” - ብምባል እዩ ቲስ ንሃ ዝገልጾ። ክንክን ኣስናንን ግርጻንን ጥዑይ ኣስናን ምውናን ዓቢ ርእሰ ማል እዩ። ጥዑይ ኣስናን ብዘይካ ኣብ ምሕያኽ መግቢን ብንጹር ምዝራብን፡ ኣብ ሓፈሻዊ ስሕበት ፍሽኽታ ወሳኒ ተራ ኣለዎ። ኣብ ርእሰ ተኣማንነት’ውን ዓቢ ግደ ከም ዝጻወት እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ብግቡእ ምጽራይን ስሩዕ መርመራ ስኒ ምክያድን ጥዕና ስኒ ኣብ ምሕላው መሪሕ ተራ ይጻወት። መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ፡ ትውንኖ ብዝሒ ኣስናን ኣብ ዕድመ ጽልዋ ከም ዘለዎ’ዮም ዝሕብሩ። ኣስናንናን ግርጻንናን ቀጻሊ ክንክን ይሓቱ እዮም። ምኽንያቱ ጥዑያትን ድልዱላትን ኣስናን፡ መግቢ ንምሕያኽን ምድቓቕን ኣገዳስነቶም ልዑል ስለ ዝኾኑ። ኣስናንና እንተ ደኣ ተበላሽዮም ማለት ምስ ዝሕስኹ ወይ ዝብኽቡኹ ንምጽዋሩ ኣሸጋሪ ብርቱዕ ቃንዛ ይፈጥሩ። ብተወሳኺ ግርጻን ይቘስል እሞ ኣስናን ኣፍናን ኣስናንናን ንምሕላው ከም ኮልጌት ዝኣመሰሉ ሳምና ስኒ ኣብ እንጥቀመሉ እዋን ንኣስናንና ጥራይ ዘይኰነ፡ ነታ ብዙሕ ርስሓት ክትሕዝ እትኽእል መልሓስና’ውን ወትሩ ብብራሽ ክትጸሪ ይግባእ። ብፍላይ ከኣ ድሕሪ ሽኮራዊ ነገር ምብላዕ ብግቡእ ምጽራይ የድሊ። ከኣ ክረግፉ ይኽእሉ። ነዞም ዝተጠቕሱ ሽግራት ኣስናን ብግቡእ ብምክንኻን ከነወግዶም ንኽእል ኢና። ብጉድለት ጽርየት ዝመጽእ ምብልሻው ኣስናን ንኻልእ ክፍሊ ኣካላት ከይተረፈ ዘጥቅዕ ሓደገኛ ረኽሲ ከስዕብ ይኽእል። ክንገብሮ ካብ ዝግብኣና ጥንቃቐታት ንጽህና ነበረ። ኣብ መወዳእታ ስም ኣርምስትሮንግ፡ ጽልዋኡ ጥርዚ ህቡብነት በጽሐ። ድሕሪ ሞቱ ኣብ 1972 ንሽልማት ግራሚ ‘ላይፍታይም ኣቺቭመንት’ በቒዐ። ክሳብ ሎሚ ከኣ ኣብ ታሪኽ ተዘካሪ ስም ኣጥረየ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ጸለምቲ ሰፊሕ ተፈታውነት ረኺቡ እዩ። “ፔኒስ ፍሮም ሄቨን” ከምኡ’ውን “ካቢን ኢን ዘስካይ” ኣብ ዝብላ ፊልምታት ብምውሳእ፡ ናይ ፈለማ ጸሊም ኣመሪካዊ ተዋሳኣይ ፊልም ኮነ። ኣብ 1976 ድማ ንኽብሩ ኣብ ‘ኒው ኦርሊያንስ’ ሓወልቲ ተሰርሓሉ። ውሩያት ደርፍታት ኣርምስትሮንግ፣ “ቢግ ባተር” ከምኡ’ውን “ኤግ ማን” ዝብላ ይርከበአን። ኣብ 1930ን ኣብ 1940ን ንሓንቲ ዓባይ ባንድ መሪሑ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዑደት ብምግባር ካብ ተዓዘብቲ ልዑል ኣድናቖት ረኸበ። ኣብ 1950ታት ከም ክኢላ ሃገራዊ ሙዚቃ ኰይኑ ከኣ፡ ኣብ ፈነወታት ሬድዮን ተለቪዥንን ከምኡ’ውን ኣብ ፊልም ብቐጻሊ የቕርብ", "char_count": 2799, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03179", "text": "ብሓሳብ ኣይምለሰክን’የ ብግብሪ ክወጽኣለይ’ዩ እቲ ናትኪ ፍቕሪ። ይኣኽለኒ ኢለ’የ ስቓይ ንቓንዛ ፍቕርኺ ምስሳይ ደጊም ኣይትሕሰቢ ኣብ ጥቓይ ክትለግቢ። ቀደም’ኳ ዓሽየ ነቲ ብቐንጠብጠብ ዝተለምደ ፍቕርኺ ክሕብሕብ፡ ገጸይ እናጸለመ ከናፍረይ እናፍሓመ ፈላጥየይ እናሃደመ ብሰርኺ ጥዕናይ እና’ንቆልቆለ ማሕፉዳይ እናጎደለ ምሳኺ ተጓዒዘ። ሎሚ ግን ገዲፈኪ’የ ወሲነ ኣይፋል ኢለኪ ሕሉፍኪ ፈንፊነ። ኣይምለሰክን’የ ከኣ ኣስተማቒረዮ’የ’ቲ መቐረት ብድሕረኺ ዝጠዓመ ህይወት እንሀኹ’ንዶ ነብሰይ ይመስክር ኣብ ጸጽባሕ መሊሰ እሃጥር፡ ስለዚ ኣይምለሰክን’የ ጥዑም’የ ዘለኹ ካብ መርዛም ፍቕርኺ ምስ ተፈለኹ። ንስኺ ከኣ ቅበጺ ናብቲ ዘድልየኪ ኪዲ ተበቈጺ። ድሕሪ ሎሚ ዘራኽብ የብልናን ኣብ ናብራ ኣብቂዑ’ዩ እቲ መከራ ንዓኺ’የ ኣንቲ ካብ ፍቕራ ዝበዝሕ ኣበራ።", "char_count": 471, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03180", "text": "ምንጪ፦ መጽሓፍ ጽባሕ ብስዉእ ተስፋሂወት ገብረሂወት ጥቕስታት መዛነዪ • “ኣብ ልብና እንተደኣ ፍቕሪ ኣሎ ነፍሲ ወከፍ ሓሳብ፡ ቃልን ተግባርን ተኣምራት እዮም ዝሰርሑ። ምኽንያቱ ርድኢት እቲ ቀንዲ መሰረት ፍቕሪ፡ ቃልን ተግባርን ስለዝኾነ።” - ቲስ ንሃ • “ንኩሉ ነገር ጽቡቕ ነገር ኣለዎ፣ ግን ኣይንርእዮን ኢና።” - ኮንፊሽይስ • “ኣብ ህይወት ዝካየድ ኲናት፡ ኣብ ኣእምሮ’ዩ ዝጅምር።” - ኑቲፋፍ ኣመግብለቶር • “ግዳይ ኣሉታዊ ነብሰ ዝርርብ ኣይትኹን። እቲ ትብሎ ትሰምዖ ከም ዘለኻ ዘይምርሳዕ።” - ቦብ ፕሮክተር • “ዓቢ ውጽኢት ዓቢ ህርፋን ይሓትት።” - ሄራክሊተስ • “ንጽባሕ ንምድላው ሎሚ ከቢድ ስራሕ ይሓትት።” - ብሩስ ሊ • ካብ ውድቀት እምበር ካብ ዓወት ኣይንመሃርን ኢና።” - ብራም ስቶከር • “ሕጉስ ክትከውን እትኽእለሉ ክልተ መገድታት ኣሎ፡ ክዉንነትካ ምምሕያሽ፡ ወይ ትጽቢትካ ምጉዳል።” - ጆዲ ፒኮልት። መልሲ እተመሳቐለ ቃላት መ ስ ፈ ስ ስ ዐ ኣ ፍ ራ ዛ ፍ ረ ዓ ላ ሚ መ ሃ ረ ላ ት ባ ር ዕ ፈ ዛ ዝ ድ ሕ ል ና ወ ሓ ዘ መ ለ ሳ ስ ከ ደ ሰ ሚ ና ር ን ህ ሉ ው ስ ም ከ ብ ቲ ን ስ ሓ ከ ስ ዐ ብ ሃ ም ጻ ለ ም ለ ም ዕ ረ ር መ ሳ ማ ህ ረ ም ቲ መ መ ስ ማ ር ዕ ፍ ታ ሕ ኽ ስ ሓ ን ቤ ሰ ቲ ማ ሰ ቢ መ ት ረ ብ ዓ ሶ ብ ሓዳስ ኤርትራ 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.163 ሓዳስ ኤርትራ 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.163", "char_count": 837, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 11}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03181", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሃገራዊ ውድድር ‘ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ’ ተዛዚሙ ሃገራዊ ውድድር ‘ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ’ ተዛዚሙ ስእሊ - ክብሮም ጸሃየ ኣብ ወደባዊት ከተማ ባጽዕ ክካየድ ዝቐነየ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግማ ባሕሪ ደቂ ተባዕትዮ 2026፡ ቀዳም 7 መጋቢት ተዛዚሙ።", "char_count": 194, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03182", "text": "ንዕኡ ሃትሪክ ዘስረሓቶ ሳልሰይቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ። ማእከል ከኣ፡ 3ብ1 መሪሓ። ማእከል፡ ኣብ ቀዳማይ እብረ ወይ ሰት (እዚ ኣብ ሑጻ ዝሰላሰል ውድድር፡ 36 ደቒቕ ዝጽወት ኮይኑ፡ ኣብ ሰለስተ እብረ ነፍሲ ወከፍ እብረ 12 ደቒቕ ትምቀል)፡ ቅልጥፍቲ ሸቶ ብመገዲ ርያን ስዑድ ኣቑጺራ። ደቡብ፡ ንሸቶ ዝቐረባ ክልተ ዓንዲ ልዳት ኣህሪማ። ቀዳማይ 12 ደቒቕ ከኣ፡ ብመሪሕነት ማእከል 1ብ0 ተዛዚሙ። እዚ ‘ገማግም ባሕርና፡ ንዕብየት ጸወታታት ኵዕሶ እግሪ ሃገርና’ ብዝብል ቴማ ዝተሰላሰለ ውድድር፡ ሽዱሽተአን ዞባታት ተሳቲፈናኦ። ኣብ ክልተ ምድብ ተኸፋፊለን ድሕሪ ምጽዋት ከኣ፡ ናይ ነፍሲ ወከፍ ምድብ ቀዳመይቲን ካልአይቲን ናብ ፍርቂ ፍጻመ ሓሊፈን። ዞባታት ማእከልን ደቡብን ድማ፡ ንመጋጥምተን ስዒረን፡ ናብ ፍጻመ ሰጊረን። ጋሽ ባርካን ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪን፡ ናይ ደረጃ ተጻዊተን። ኢዶም ዘይሃቡ ተጻወትቲ ዞባ ደቡብ፡ ሓያል ጻዕሪ ገይሮም፡ ንጸወታ ኣዝዮም ኣመቀሩዎ። ቅሳነት ሃይለ፡ ብርእሱ ገጭዩ ውጽኢት ናብ 3ብ2 ዘጽበበት ሸቶ ኣቑጺሩ። ናይ መወዳእታ ውሑዳት ደቓይቕ ምስ ተረፋ ከኣ፡ ሓላዊ ልዳት ማእከል ካብ ዝግባኦ ቦታ ወጺኡ ኵዕሶ ብምሓዙ፡ ደቡብ ፍጹም ቅላዕ ተዋህበት። ሓላፍነት ዝወሰደላ መርሃዊ ሓዲሽ ኣመዝጊቡ፡ ጸወታ 3ብ3 ገበሮ። ምዱብ ግዜ (36 ደቒቕ) ብምዝዛሙ ድማ፡ ናብ ተወሰኽቲ ሰለስተ ደቓይቕ ኣምርሓ። ካልኣይ ክፍለ ግዜ ምስ ፈለመ’ውን፡ ራያን፡ ንዕኡን ንጋንታኡን ካልአይቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ። ኣብዚ እብረ’ውን ዓንዲ ልዳት ብምህራም ዘይዕድለኛ መሲላ ዝነበረት ደቡብ፡ ብመገዲ መርሃዊ ሓዲሽ ካብ ናጻ ቅላዕ ናብ ጸወታ ዝመለሰታ ሸቶ ኣቑጺራ። እዚ እብረ ድማ፡ 2ብ1 ተዛዚሙ፣ ናብ ሳልሳይን ወሳንን እብረ ኣምሪሐን። ደቡብ፡ ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዓሰብ ኣብ ዝተኻየደን ሰለስተ ዞባታት ዝተሳተፍኦን መፈተኒ ውድድር ተኻፊላ ብምንባራ፡ ምስዚ ናይ ገማግም ኵዕሶ እግሪ ዝሓሸ ሌላ ነይሩዋ። ካብቶም ኣብቲ እዋን ዝነበሩ ተጻወትቲ፡ ክልተ ሒዛ ብምምጻኣ ከኣ፡ ሓጋዚ ነይሩ። ማእከል ግና፡ ንፈለማ ግዜኣ እያ ተሳቲፋቶ። ኣብታ ጸወታ ድማ፡ ክልተአን ብሉጽ ምንቅስቓስን ኣዛናዪ ጸወታን ኣርእየን። ኣብዘን ጥንቃቐን ብልሒን ተጻወትቲ ዝድልየን ዝነበረ ደቓይቕ፡ መድሕን ማእከል ኮይኑ ዝወዓለ ራያን ስዑድ፡ ንዞባኡ ኣለኹልኪ ኢሉዋ። ራብዐይቲ ሸቶ ባዕሉ ኣቑጺሩ፡ ጸወታ ብዓወቶም 4ብ3 ክዛዘም መሪሕ ተራ ተጻዊቱ። ማእከል ከኣ፡ ‘ሻምፕዮን ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ 2026’ ኮይና። ሱፐር ሃትሪክ ዝሰርሐ ራያን፡ ናይታ ግጥም ብሉጽ ንተጻወትቲ ደቡብ ኣሸጊሩ ዝወዓለ ራያን፡ ነዚ እብረ’ውን ብናቱ ሸቶ ከፊቱዎ። እዚ ተጻዋታይ፡ ካብ ሓላዊ ልዳት ተተፊኣ ንዝተመልሰት ኵዕሶ፡ ምስ ሰኪዐት ኣወሃሂዱ፡ ካብ ጸጋም ናብ የማን - ማህደረ፡ ራያን፡ ተመስገንን ጀማልን ካብ ጸጋም ናብ የማን - ማህደረ፡ ራያን፡ ተመስገንን ጀማልን ሊግ ዞባ ማእከል - ቀይሕ ባሕሪ ንቀዳማይ ዙርያ መራሒት ኮይና ወዲኣቶ ሊግ ዞባ ማእከል - ቀይሕ ባሕሪ ንቀዳማይ ዙርያ መራሒት ኮይና ወዲኣቶ ግጥማት ዘዋሪት ዋንጫ ደቂ ኣንስትዮ - ደንደንን ኢንሹራንስን ናብ ዋንጫ ሓሊፈን ግጥማት ዘዋሪት ዋንጫ ደቂ ኣንስትዮ - ደንደንን ኢንሹራንስን ናብ ዋንጫ ሓሊፈን ኣብ ዘካየዳኦ ጸወታ፡ ገጀረት 2ብ0 ክትዕወት እንከላ፡ ኣባላ ሹሻን መብራህቱ - ናይታ ግጥም ብልጽቲ ተጻዋትቲ ተሰምያ። ካብ መድሃኔ ረድኢን ናሆም ኣማኒኤልን ዘመዝገበተን ሸቶታት፡ ብገፊሕ 4ብ1 ተዓዊታ። ኣከፋፋሊኣ ዓብለሎም ተኽለዝጊ ድማ፡ ናይታ ግጥም ብሉጽ ተጻዋታይ ተሰምዩ። ኣብ መንጎ ትሽዓተ ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ ዝካየድ ዘሎ ሊግ ዞባ ማእከል ደቂ ተባዕትዮ፡ ሰንበት 8 መጋቢት ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ብዝተሰላሰላ ግጥማት ናይ ቀዳማይ ዙርያ ውድድሩ ዛዚሙ። ብዘይካ’ዚ፡ ናይ ፍርቂ ፍጻመ ጸወታ ዘዋሪት ዋንጫ’ውን ተኻይዱ ነይሩ። ኢንሹራንስ ንጎዳይፍ 8ብ1 ብምስዓር ናብ ፍጻመ ሓሊፋ። ኣባላ ራህዋ ሓዲሽ፡ ብልጽቲ ተጻዋቲት ናይታ ግጥም ተጸዊዓ። ግጥም ማይ ተመናይን ደንደንን ስዒቡ ተኻይዱ፣ ብተመሳሳሊ ከም ቀዳመይቲ ጸወታ ቀዳማይ እብረ 0ብ0 ተዛዚሙ። ፈለማ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ቀይሕ ባሕሪን እየን ተራኺበን፡ ኣብ ቀዳማይ እብረ 0ብ0 ወዲአን። ቀንዲ መወዳድርታ ቀይሕ ባሕሪ ምዕዋታ ዝተዓዘበት ደንደን፡ ኣብ መበል 47 ደቒቕ ካብ ደቬን ግብጻዊ መሪሕነት ዘትሓዘታ ሸቶ ረኺባ። ኣብ መበል 83 ደቒቕ ሻም ተወልደ ሸቶ ብምውሳኹ ከኣ፡ ደንደን 2ብ0 ተዓዊታ። ብሉጽ ተጻዋታይ ናይታ ግጥም፡ ደቬን ተረቚሑ። ደንደን’ውን፡ ንዕዳጋ ሓሙስ ብገፊሕ 8ብ0 ብምስዓር፡ ኣብ ፍጻመ ኣንጻር ኢንሹራንስ ጸወታ ይጽበያ። ብልጽቲ ተጻዋቲት ናይታ ግጥም፡ ተጻዋቲት ደንደን ሄለን ሚኪኤል ተረቚሓ። ካልኣይ እብረ ኣርባዕተ ደቓይቕ ምስ ተላዕሎ ከኣ፡ ኣጥቃዓይ ቀይሕ ባሕሪ ስምኦን ኣስመላሽ ብመገዲ ፍጹም ቅላዕ ሸቶ ኣመዝጊቡ፡ ጋንታኡ 1ብ0 መሪሓ። ኣብ መበል 68 ደቒቕ’ውን፡ ብተወሳኺ፡ ሻምፕዮን ካልኣይ ዲቪዥን ደቂ ተባዕትዮ ቀዳመ-ሰንበት ቀጺሉ ነይሩ። ደንደን ንጎዳይፍ 3ብ2፡ ኣኽርያ ንኣልታሕሪር 5ብ0፡ ኩባንያ ህንጻ ሳዋ ንማይተመናይ 5ብ1 ስዒረንአን። ኣብዚ ነፍሲ ወከፈን ሸሸሞንተ ግጥማት ብምክያድ ዝዛዘማኦ ናይ ቀዳማይ ዙርያ ውድድር፡ ቀይሕ ባሕሪ ብ19 ነጥቢን 12 ጸብለልታ ሸቶን ቀዳመይቲ ኮይና ዛዚማ። ደንደን ብተመሳሳሊ ነጥቢ ብትሽዓተ ጸብለልታ ሸቶ ትስዕባ። ኣዱሊስ 15 ነጥቢን ሽዱሽተ ሸቶን ሳልሰይቲ ተሰሪዓ ኣላ። ኣስመራ ቢራ 11 ነጥቢ፡ ሰምበል 10 ነጥቢ፡ ሰገን ትሽዓተ፡ ዘራእትን ጥሪትን ሸሞንተ፡ ኣልታሕሪር ሸውዓተ፡ ማይ ተመናይ ኣርባዕተ ነጥቢ ኣኪበን ካብ ራብዓይ ክሳብ ታሽዓይ ተርታ ተሰሪዐን ይርከባ።", "char_count": 3119, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03183", "text": "ሎሚ ሎሚ ሻምፕዮንስ ሊግ ዙር 16 ቀዳማይ እግሪ ሻምፕዮንስ ሊግ ዙር 16 ቀዳማይ እግሪ ተጻዋታይ ደንደን - ዴቨን ግብጻዊ ጋላታሳራይ - ሊቨርፑል 8፡45 ድ.ቀ ቤንሁር ኣማኒኤል ሸቶ ኣቑጺሩ ቀይሕ ባሕሪ መሪሕነታ ናብ 2ብ0 ኣዕሪጋቶ። ኒውካስል - ባርሴሎና 11፡00 ድ.ቀ ኣትለቲኮ ማድሪድ - ቶተንሃም 11፡00 እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ቀዳም 7 መጋቢት ናይ ደቂ ኣንስትዮ ውድድር ተሰላሲሉ ነይሩ። ዘራእትን ጥሪትን፡ ወላ’ኳ ብመገዲ ኣሮን ኦስማን ጸወታ 2ብ1 እንተገበረቶ፡ ቀይሕ ባሕሪ ብተኸታታሊ ኣብ ኣጋ ምዝዛም ጸወታ ድ.ቀ ኣታላንታ - ባየር ሙኒክ 11፡00 ድ.ቀ በዚ መሰረት፡ ኣብ ናይ ሊግ ጸወታ ናይ ምምሕዳራት ጋንታታት ገጀረትን ሰምበልን ተጻዋታይ ተመስገን መብራህቱ፡ ብሉጽ ሓላዊ ልዳት፣ ኣጥቃዓያ ማህደረ ደሳለ ከኣ፡ ብ17 ሸቶታት ዝለዓለ ኣመዝጋቢ ሸቶ ተጸዊዑ። ኣቐዲመን ጋሽ ባርካን ደቡባዊ ቀይሕ ተጻዋታይ፣ ብሓፈሻ ናይቲ ውድድር ብሉጽ ተጻዋታይ ተባሂሉ። ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ጀማል ኢብራሂም፡ ብሉጽ ኣሰልጣኒ ተሰምዩ። ባሕሪን፡ ናይ ደረጃ ጸወታ ንምስልሳል ናብቲ ልክዕ ፋዱስ (12፡00 ድ.ቀ) ጸወታ ዝተሰርዓሉ ሜዳ ኣትየን፣ ጸወታ’ውን ጀሚረን። ካልአይቲ ዝዛዘመት ደቡብ፡ ብፍትሓዊ ጸወታ (Fair Play) እውን ተሸሊማ። ይዅን እምበር፡ ብሰንኪ ብርቱዕ ጸሓይ ሑጻ መጻወቲ ሜዳ ኣዝዩ ብምርሳኑ፡ ጸወታ ክንዮ ውሱናት ደቓይቕ ኣይቀጸለን። ብምርድዳእ ኣካየድቲን እተን ዞባታትን ከኣ፡ ክልተአን ሳልሰይቲ ኮይነን ከም ዝዛዝማ ተገይሩ። ናይ ፍጻመ ጸወታ ድማ፡ ቢምቦሪ ማይ ረብሪባ ነቲ ሜዳ ድሕሪ ምዝሓላ እዩ ተኻይዱ። ብሓፈሻ ጽቡቕ ተወዳዳርነት ዝተራእዮ እዚ ውድድር፡ መሳጢ ነይሩ። ክንዮ ኣብ ዓመት ሓንሳብ ጥራይ ዝስራዕ ከኣ፡ ተደጋጋሚ ክኸውን ተሳተፍቲ ጋንታታት ተላብየን። ኣብ ዝኾነ ቦታ ንዕኡ ዝኸውን ትሕተ ቅርጺ ሰሪሕካ ክጽወት ስለዝከኣል’ውን፡ ክንዮ ብደረጃ ሃገር፡ ኣካል ዞባዊ ውድድር ክኸውንን ዞባታት ክሰርሓሉን ይኽእላ እየን። ሻምፕዮን ዝኾነት ዞባ ማእከል ሻምፕዮን ዝኾነት ዞባ ማእከል", "char_count": 1142, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03184", "text": "ዳናይት ተስፋዝጊ ስእሊ - ኣብርሃም በየነ ናይ ዝስለፉ ኣባላታ ብዝተንጸባረቖ ጸወታ፡ ነታ ልዳታ ብዝግባእ ዘይተቖጻጸረት ንክፍለ ሰራዊት 13 ዝወከለት ብሪጎን ብገፊሕ 4ብ0 ብምስዓር፡ ንክፍለ ሰራዊታ 42 ኣሐቢና። መበል 14 ስፖርታዊ ቅነ እዚ ማእከል፡ ብቀዳም 7 መጋቢት ኣብ ስታድዩም መንደፈራ መጋረጃኡ ከፊቱ። ንመረብ ብመሪሕነትን ብሸቶን ድርዒ ብምዃን ደሚቑ ዝወዓለ ሓለቓኣ ሳምሶም ተኸስተ፡ ሰለስተ ሸቶታት ብምቝጻር፡ ሃትሪክ ሰሪሑ። ዮናስ ገብረመስቀል ድማ፡ ንመኽፈቲት ሸቶ ኣመዝጊቡዋ። እዚ ክሳብ 19 ግንቦት ዝቕጽል ውድድር፡ ን21 ክፍለ ሰራዊተ ዝውክላ ጋንታታት ኣብ ሰስለተ ምድባት ተኸፋፊለን እየን ዘካይዳኦ ዘለዋ። በዚ መሰረት ኣብ ከተማ መንደፈራ ስፖርታዊ ቅነ እዚ ማእከል ናይዚ ዓመት፡ ጋንታ መረብ ምስ ጋንታ ብሪጎን ጋንታ መረብ ምስ ጋንታ ብሪጎን ሸሞንተ፡ ኣብ ጸሮና ሽዱሽተ ከምኡ’ውን ኣብ ደቀምሓረ ሸውዓተ ጋንታታት ተመዲበን ኣለዋ። ንሽዱሽተ ዓይነታት ስፖርት - ኵዕሶ እግሪ፡ ሰኪዐትን መርበብን ከምኡ’ውን ኣትለቲክስ፡ ቸዝን ጨመተ ተኹስን ሓቚፉ፡ ብክልቲኡ ጾታ እዩ ውድድራት ከካይድ። ኣብ መኽፈቲ ዕለት ከኣ፡ ብግጥም ኵዕሶ እግሪ ጋንታታት መረብን ብሪጎንን ፈሊሙ። ኣብቲ ብሉጽ ምንቅስቓስ ዝተራእዮ ግጥም፡ ኣብ ምክፍፋልን መጥቃዕቲን ብቕዓታ ዘመስከረት መረብ፡ ንኡድ ምውህሃድ ኣብዚ መስመር እዚ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክልተ ዓመት ዝካየድ ስፖርታዊ ቅነ እዚ ማእከል፡ ኣብ ዓመተ 2024 ብጐብለልነት ጋንታ ክሌማ ምዝዛሙ ይዝከር። 10 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.163", "char_count": 887, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03185", "text": "ኢራን፡ ትማሊ ሰኑይ፡ ሞጅታባ ካማነኢ ንኣቡኡ ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢ ተኪኡ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒኣ ክኸውን ከም ዝሸመቶ ኣፍሊጣ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ካባና ፍቓድ እንተ ዘይረኺቡ፡ ብህይወት ነዊሕ ኣይክጸንሕን እዩ። ዝቕጽል ዘሎ ኲናት ንምዝዛም’ውን ምስ በንያሚን ናታንያሁ ናይ ሓባር ውሳነ ምሃብ ከድሊ እዩ፡” ክብል ገሊጹ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኲናት እስራኤል፡ ኣመሪካን ኢራንን ካብ ዝጅምር ልዕሊ ሓደ ሰሙን ኣቝጺሩ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ዋጋ ሓደ በርሚል ነዳዲ ልዕሊ 100 ዶላር በጺሑ ከም ዘሎ፡ እዚ መጠን ዋጋ’ዚ ድማ ካብ 2022 ንደሓር እቲ ዝለዓለ መጠን ምዃኑ ይግለጽ ኣሎ። ሰማንያን ሸሞንተን (88) ኣባላት ዝሓቖፈ ባይቶ ናይታ ሃገር፡ ነቲ ኣቐዲሙ ኣብ ውሽጢ ሓይልታት ጸጥታ ዓቢ ጽልዋን ሰፊሕ መርበባት ንግድን ዝነበሮ ሞጅታባ፡ ተካኢ ኣቦኡ ክኸውን ብዓብላሊ ድምጺ ከም ዝመረጾ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ብውሕዱ 1,332 ኢራናውያን ከም ዝተቐትሉን ካልኦት ኣሽሓት ከም ዝቖሰሉን እዮም ጸብጻባት ናይታ ሃገር ዝጠቕሱ። ባይቶ ኢራን ድሕሪ እቲ ዝተኻየደ መስርሕ ምርጫ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “ባይቶ፡ ንኣያቶላህ ሰይድ ሞጅታባ ሑሴኒ ካማነኢ ሳልሳይ መራሒ ቅዱስ ስርዓት እስላማዊት ሪፓብሊክ ኢራን ክኸውን ሸይምዎ ኣሎ፡” ክብል ሓቢሩ።", "char_count": 813, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03186", "text": "እስራኤል፡ ንቦታ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ነበር ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢ ዝትክእ ዝኾነ ሰብ ክትቅንጽሎ ምዃና ኣፍሊጣ። ሚኒስትሪ ምክልኻል እስራኤል ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “ኢድ እስራኤል ንነፍሲ ወከፍ ተካኢ ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢን ንዕኡ ኣብ ምሻም ዝሳተፉ ሰባትን ከረኻኽበሎም እዩ፡” ክብል ኣጠንቂቑ። ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ጸጥታ ኢራን ዓሊ ላሪጃኒ፡ “ምምጻእ ሞጅታባ ካማነኢ ናብ ስልጣን፡ ኣመሪካን እስራኤልን ንሞት ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢ ተጠቒመን ኣብ ኢራን ህውከት ክዘርኣ ዝነበረን ውዲት ከም ዝፈሸለ ዘርኢ’ዩ፡” ኢሉ። ካማነኢን ካልኦት ላዕለዎት መራሕቲ ኢራንን፡ ዝሓለፈ 28 ለካቲት ብመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ከም ዝተቐትሉ ዝዝከር እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ እስራኤል ኣብ ከተማ ቁም - ኢራን ንዝርከብ ዋና ቤት ጽሕፈት ባይቶ ደብዲባ’ኳ እንተ ነበረት፡ እቲ መጥቃዕቲ ግን ንመስርሕ ምርጫ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ናታንያሁን፡ ሓደ ካብ ዕላማታት ናይቲ ዘካይድዎ ዘለዉ ኲናት፡ ኣብ ኢራን ናይ ስርዓት ለውጢ ንምምጻእ ምዃኑ እዮም ዝጠቕሱ። እስራኤል ነዚ ትገልጽ ዘላ፡ ወዱ ንኣያቶላህ ብፍላይ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ብዘይ ቅድመ ኩነት ኢዳ ክትህብ፡ እንተ ዘይኮይኑ ግና እቲ ተመሪጹ ዘሎ ሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒኣ ንነዊሕ ግዜ ኣብ ስልጣን ከም ዘይጸንሕ ኣጠንቂቑ ኣሎ። ሰራዊት ሓለዋ ሰውራ ኢራን ግና፡ መኸተኡ ኣንጻር ኣመሪካን እስራኤልን ክሳብ መወዳእታ ከም ዝቕጽልን ሃገሩ ኣሕሊፉ ከም ዘይህብን እዩ ደጋጊሙ ዝገልጽ ዘሎ። ዓሊ ካማነኢ ዝኾነ ሞጅታባ ዓሊ ካማነኢ፡ ሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ክኸውን ድሕሪ ምምራጹ እዩ። ሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ከሰናኽሎ ከም ዘይከኣለ እዩ መርበብ ሓበሬታ ‘ራሻ ቱደይ’ ዘመልክት።", "char_count": 1021, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03187", "text": "ጠፊኡ ከም ዘሎ፡ መርበብ ሓበሬታ ቢቢሲ ኣመልኪቱ። ኣብ ኬንያ - ከተማ ናይሮቢ ብዝሃረመ ብርቱዕ ዝናብን ንሱ ዘስዓቦ ዕልቕልቕን ብውሕዱ 42 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ሰብ መዚ ናይታ ሃገር ሓቢሮም። ሓደጋ ብምዕናዎም፡ ካብን ናብን ምንቅስቓስ ኣጸጋሚ ኮይኑ ከም ዘሎ’ውን ይግለጽ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ልዕሊ መንበሪ ኣባይትን ካልኦት ትሕተ ቅርጽታትን ናይታ ሃገር ከቢድ ዕንወት ብምውራዱ፡ ኣብ ብዙሓት ነበርቲ ምምዝባል ተፈጢሩ ከም ዘሎ፡ እቲ መርበብ ሓበሬታ ወሲኹ ኣረዲኡ። ሚኒስተር ህዝባዊ ኣገልግሎት ኬንያ - ጀፍሪ ኪሪንጋ ሩኩ፡ ሓያለ ሰራሕተኛታት ህጹጽ ረድኤት ኣብቲ ብሓደጋ ዝተሃስየ ቦታታት ተዋፊሮም ስርሒታት ህይወት ምድሓንን ምድላይን የካይዱ ከም ዘለዉ ሓቢሩ። ኣብቲ ዘጋጠመ ባህርያዊ ሓደጋ፡ ኣባላት ህይወት ኣድሕንን ፖሊስን ብዝገበሩዎ ጻዕሪ ልዕሊ 30 ሰባት ካብ ሞት ክድሕኑ እንከለዉ፡ ብዙሓት ሰባት ድማ ደሃዮም ብዙሓት ጽርግያታት በቲ ባህርያዊ ፕረዚደንት ዊልያም ሩቶ ብወገኑ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ንስድራ ግዳያት ናይቲ ባህርያዊ ሓደጋ ቅልጡፍ ናይ መግቢ ረዲኤት ክለኣኸሎም ጸዊዑ። ኣገልግሎት ሜትሮሎጂ ኬንያ፡ ኣብታ ሃገር ንነዊሕ እዋን ዝቕጽል ብርቱዕ ዝናብ ክዘንብን ኣብ ከተማታት ሓደጋታት ዕልቕልቕ ከጋጥምን ከም ዝኽእል ኣቐዲሙ ኣጠንቂቑ ምንባሩ እዩ ዝግለጽ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓይገት ቁ.ገዛ 214 ከባቢ ፖስጣ ዕዳጋ ዓርቢ 07120574 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ኖቫ 10/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 887, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03188", "text": "ሚኒስተር ማሕበራዊ ጉዳያት ሊባኖስ ሃኒን ሰይድ፡ መጥቃዕቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ካብ ዝጅምር ንደሓር ቁጽሪ ናይ’ቶም ካብ መረበቶም ዝተዘናበሉ ነበርቲ ኣስታት 517 ሽሕ ከም ዝበጽሐ ሓቢራ። ሕዝቦላህ፡ ዝሓለፈ 28 ለካቲት ብመጥቃዕቲ ኣየር እስራኤልን ኣመሪካን ናይ ዝተቐትለ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢ መልሰ ግብሪ ንምሃብ ብሮኬታትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ተሓጊዙ ኣብ ልዕሊ እስራኤል መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ዝፍለጥ‘ዩ። ሚኒስትሪ ጥዕና ሊባኖስ ብወገኑ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ጥራይ ብመጥቃዕቲ እስራኤል 394 ሰባት ከም ዝተቐትሉ ገሊጹ። እስራኤል፡ ነበርቲ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ንድሕነቶም ክብሉ ካብ መንበሪኦም ክለቁ ድሕሪ ምጽውዓ፡ ቁጽሪ ተመዛበልቲ ይውስኽ ከም ዘሎ እዩ መርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ዘመልክት። እስራኤል ድማ፡ በቲ ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ምስ ዕጡቓት ሕዝቦላህ እተካይዶ ዘላ ግጭት ክልተ ወተሃደራታ ከም ዝተቐትሉ ሓቢራ። ቀዳማይ ሚኒስተር ሊባኖስ ናዋፍ ሰላም፡ “ሃገርና ናብ ዘይደለናዮን ዘይመረጽናዮን ኣዕናዊ ኲናት ትኣቱ ኣላ” ኢሉ። ብዘይካ’ዚ፡ በቲ ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ ሓሙሽተ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ኢራን ከም ዝቐተለት ኣረዲኣ። ንሱ ቀጺሉ፡ ኣብ ህዝቢ ሊባኖስ ዝርአ ዘሎ ሰፊሕ ምምዝባል፡ ሰብኣውን ፖለቲካውን ሳዕቤን ከኸትል ከም ዝኽእል ኣጠንቂቑ።", "char_count": 765, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "36b8011aa8bdfb2a747f22f7758b5ea1158b8ce37b6d15110ddebe944cfdca44:03189", "text": "ባንግላድሽ፡ ምስ ግጭት ማእከላይ ምብራቕ ብዝተኣሳሰር ምኽንያት ኣጋጢሙዋ ዘሎ ቅልውላው ጸዓት እናገደደ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ዩኒቨርስታት ክትዓጹ ከም ዝተገደደት ኣፍሊጣ። ሓይሊ ኤሌክትሪክ ስለ ዘህልኻ፡ ብኣጋ ምዕጻወን ኣብ ልዕሊ’ቲ ስርዓተ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ተፈጢሩ ዘሎ ጸቕጢ ክቃለል ዝሕግዝ ከም ዝኾነ ሓቢሮም። ሚኒስትሪ ትምህርቲ ባንግላድሽ ብወገኑ፡ “እቲ ውሳነ፡ ህሉው ዓለማዊ ኩነታት ጸዓት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ሃልኪ ነዳዲን ሓይሊ ኤሌክትሪክን ንምንካይ ዝተወሰደ’ዩ፡” ኢሉ። ሰብ መዚ ባንግላድሽ ካብ ትማሊ ሰኑይ ጀሚሮም ኣብ መላእ እታ ሃገር ንዝርከባ ኩለን መንግስታውያንን ናይ ብሕትን ዩኒቨርስቲታት ብምዕጻው፡ ነዳዲ ንምዕቃብ ህጹጽ ስጉምትታት ምውሳድ ከም ዝጀመሩ ሓቢሮም። ኣስታት 95 ሚእታዊት ካብ እተህልኾ ጸዓት ካብ ወጻኢ ሃገራት ሸሚታ ከም እተእትዎ ዝንገረላ ባንግላድሽ፡ ዋጋ ጸዓት ብደረጃ ዓለም ድሕሪ ምውሳኹ ኣብ መሸጣ ነዳዲ ንዜጋታታ’ውን ገለ ገደብ ከም ዘንበረት እዩ ዝግለጽ ዘሎ። እቶም ሰበ መዚ ኣብ ሓበሬታኦም፡ እቲ ስጉምቲ፡ ⁠ሃልኪ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ጥራይ ዘጕድል ዘይኮነስ፡ እንተላይ ነቲ ብኽነት ነዳዲ ዘስዕብ ዘሎ ጻዕቂ ምንቅስቓስ ናይ ተሽከርከርቲ’ውን ዘቃልል ምዃኑ ኣረዲኦም። ብዘይካ’ዚ፡ መንግስቲ ባንግላድሽ፡ ንኹለን ትካላትን ኣብያተ ጽሕፈታትን ናይታ ሃገር ዝምልከት ንኣጠቓቕማ ሓይሊ ኤለክትሪክ ዝምልከት መምርሒታት ኣውጺኡ ከም ዘሎ እዩ መርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ዘመልክት። ንሳቶም ቀጺሎም፡ ዩኒቨርስቲታት ንመንበሪ ኣዳራሻት፡ ክፍልታት፡ ላቦራቶሪታት ካልእን ዝኸውን ብዙሕ", "char_count": 890, "topic": null, "issue_date": "2026-03-10", "source_pdf": "haddas_eritra_10032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03190", "text": "ኣብ ሆስፒታል ሰንዓፈ - ካብ 27 ለካቲት ክሳብ 8 መጋቢት ብመልክዕ ወፍሪ ብዝተኻየደ መደብ፡ ን192 ናይ ምርኣይ ጸገም ዝነበሮም ዜጋታት ዕዉት መጥባሕቲ ሓበላ ተኻዪዱ። ብመሰረት ዝተኻየደ ዳህሳዊ መርመራታት፡ ጸገም ከምዘለዎም ተፈሊጡ ንመጥባሕቲ ካብ ዝተቐረቡ ዜጋታት እቶም 99 ሚእታዊት ናይ ሓበላ፣ እቶም ዝተረፉ ድማ ናይ ዓጽሚ ዓይኒ፡ ሕበጥ ዓይኒን ምስትኽኻል ቅርኒብን መጥባሕቲ ከምእተኻየደሎም፡ ኣብ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል መንደፈራ ሓላፊ ክፍሊ ሕክምና ዓይኒ ዶ/ር መኮነን ኣብርሃለይ ገሊጹ። ሕብረተሰብ ብክኢላታት ንዝተዋህቦ ምኽርን ማዕዳን ብግቡእ ክጥቀመሉ ብምልባው ድማ፡ ጠንቂ ዑረት ዝኾኑ ሕማማት ዓይኒ ንምክልኻል፡ ሕብረተሰብ ብሓፈሻ ልዕሊ 40 ዓመት ዝዕድመኦም ድማ ብፍላይ፡ ቀጻሊ ምክትታልን መርመራታትን ክገብሩ ተማሕጺኑ። ሕማማት ዓይኒ ብፍላይ ከኣ ሓበላ፡ ትራኮማን ነድሪ ዓይኒን ብቐሊሉ ክሕከሙ ዝኽእሉ ክንሶም፡ ረድኤት ናብ እተረኽበሉ ትካል ብኣጋ ሰሪ ዘይምኻድ ዑረት ይስዕብ ከምዘሎ ዝጠቐሰ፡ ኣብ ሆስፒታል ሰንዓፈ ሓኪም ዓይኒ ነርስ መንግስ ተስፋማርያም፡ ገጽካ ብሳምና ምሕጻብን ካብ ብርቱዕ ብርሃን ምክልኻልን ክዝውተር ተላብዩ። ሓበላ ብቐዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ጠንቂ ዑረት ብምዃኑ፡ ናብ ዝተሓተ ደረጃ ንምውራዱ ብኣድህቦ ክስራሓሉ ምጽንሑ ዝገለጸ ሓላፊ ኣገልግሎት ጥዕና ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ኣቶ ኣሴር ኣልኣዛር፡ እዞም መጥባሕቲ ዝተኻየደሎም፡ ኣብ መወዳእታ ኣዋርሕ ናይ 2025 ኣብ ርሑቕ ገጠራት ብዝተኻየደ መርመራታት ዝተለለዩ ምዃኖም ብምሕባር፡ ሕሙማት ኣብ ግዜኦም ስለዝተረኽቡን ዘድሊ ቀረባት ስለዝተማልአን፡ እቲ መደብ ዕዉት ምንባሩ ኣረጋጊጹ። ተገልገልቲ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ እቲ ወፍሪ ኣብ ማእከል ንኡስ ዞባኦም ብምክያዱ ካብ ብዙሕ ሃልኪ ከምዝደሓኑ ብምሕባር፡ ብሰንኪ ሓበላ ተሸፊኑ ዝጸንሐ ብርሃን ዓይኖም ምምላሱ ዝተሰመዖም ሓጎስ ገሊጾም። ‘መውል’- ኣተባባዒ ዕዮ ከምዝዓመመ ገምጊሙ መደብ ውህለላን ንኡስ ልቓሕን - ‘መውል’፡ ዝርግሐኡ ብምስፋሕ መነባብሮ ዜጋታት ንምምሕያሽ ኣተባባዒ ዕዮ ከምዝዓመመ፡ ብ7 መጋቢት ኣብ ዘካየዶ ገምጋም ንጥፈታት 2025 ገሊጹ። ግዝያዊ ኣካያዲ ስራሕ ናይ’ቲ ትካል ኣቶ ታፍላ ኣስመሮም ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ብሰንኪ ራሕቂ፡ ትሕጃን ካልእ ቅጥዕታትን ካብ ወግዓውያን ፋይናንሳውያን ትካላት ናይ ልቓሕ ዕድል ዘይረኽቡ ዜጋታት፡ ብቐረባ ልቓሕ ዝረኽቡሉ ዕድል ብምፍጣር፡ መነባብሮኦም ንምምሕያሽ ኣብ 1996 ዝተመስረተ ‘መውል’፡ ኣብ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ቁጽሪ ዓዳውያን ባንክታት ካብ 25 ናብ 799 ክብ ከምዝበለ ሓቢሩ። ኣብ’ዚ ዝተጠቕሰ ዓመታት ብመልክዕ ልቓሕ ዝተዘርግሐ ገንዘብ 4.3 ቢልዮን ናቕፋ ከምዝነበረን እቲ 4 ቢልዮን ከምእተኣከበን ዝጠቐሰ ኣቶ ታፍላ፡ ቁጽሪ ዓማዊል’ውን ካብ 1,532 ናብ ልዕሊ 74,800 ክብ ከምዝበለ ኣፍሊጡ። ብሓለፍቲ ክፍልታትን ጨናፍርን ዝቐረበ ጸብጻብ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 228 ሚልዮን ናቕፋ ናብ ተገልገልቲ ክዝርጋሕ ከሎ፡ ልዕሊ 293 ሚልዮን ከምእተኣከበ፣ መጠን ምእካብ ልቓሕ ድማ ብ17.8 ሚእታዊት ዕብየት ከምዘርኣየ ኣነጺሩ። ንመደባት 2026 ብዝምልከት፡ መጠን መዓልቱ ዝሓለፈ ልቓሕ ብ25 ሚእታዊት ምጉዳል፣ ዝርግሐ ልቓሕ ምስፋሕ፣ ከምኡ’ውን ምስ መሻርኽቲ ብፍላይ ከኣ ምስ መሓውር ምምሕዳር ዘሎ ናይ ስራሕ ዝምድናን ጥቡቕ ርክብን ምሕያል፡ ካብ’ቶም ቀንዲ ምዃኖም በሪሁ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ኣቶ ዮውሃንስ ኢሳቕ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሚኒስትሪ ፋይናንስን ሃገራዊ ልምዓትን ሓላፊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ኣቶ ዮውሃንስ ሃይለ፡ ንዝተኻየደ ገምጋም ምርኩስ ብምግባር መማእዘኒ ቃል ኣስሚዖም። ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብዘካየድኦ ንጥፈታት ብሉጻት ንዝኾና ጨናፍርን ዞባታትን፡ ናይ ገንዘብ ሽልማትን ወረቐት ምስክርን ተዓዲሉ። መደብ ውህለላን ንኡስ ልቓሕን - ‘መውል’፡ ኣብ ትሕቲ ሚኒስትሪ ፋይናንስን ሃገራዊ ልምዓትን ዝነጥፍ መንግስታዊ ትካል’ዩ።", "char_count": 2201, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03191", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ እምኒ-ሓይሊ፡ ብውህደት ኮምን ትካላት ትምህርትን፡ ብቕዓት መስርሕ ምሃርን ምስትምሃርን ንምሕያል ዝሕግዝ ርክባት፡ ኣብ 17 ምምሕዳራት ከባቢ ተኻዪዱ። እቲ ብቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ተማእኪሉ ዝተኻየደ ርክባት፡ ብቐንዱ ኣብ መስርሕ ምህሮ ዘጋጥሙ ድኽመታትን ሕጽረታትን ንምፍታሕ ዝዓለመ ኮይኑ፡ ውጽኢት ትምህርቲ ንምምሕያሽ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ድርኺት ንምፍጣር’ዩ። ሓላፊ ናይ’ቲ ቤት-ጽሕፈት መምህር ተስፋይ ከሰተ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ስሉሳዊ ዝምድና ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ወለድን ተመሃሮን ምሕያል መሰረት ናይ’ቲ ክብጻሕ ዝድለ ሸቶ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ንብቕዓት ተመሃሮ ዘዳኽሙ ጠንቅታት ተለልዮም ንምፍዋሶም ሓባራዊ ጻዕሪ ክካየድ ኣዘኻኺሩ። ብዝተፈላለየ ምኽንያት ኣብ ንቡር ዕድመኦም ትምህርቲ ዘይጀመሩን ካብ ትምህርቲ ዘቋረጹን ዜጋታት ናብ መኣዲ ትምህርቲ ዝምለሱሉ ዕድላት ንምፍጣር፡ ኣመሓደርቲ ከባብን ወለድን ተወሃሂዶም ክሰርሑ ከምዝግባእ’ውን ገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ደቡብ መምህር ህብትዝጊ ኪዳነ ብወገኑ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ንምምሕያሽ ዝካየድ ኣስተምህሮታት ሓጋዚ ተራ ከምዘለዎ ብምጥቃስ፡ ኣብ መጻኢ ብዝተጸንዐ ንምቕጻሉ ክስራሕ ተላብዩ። ግዝያዊት ኣመሓዳሪት ንኡስ ዞባ እምኒ-ሓይሊ ወ/ሮ ትርሓስ ፍቓዱ ኣብ መወዳእታ፡ ህዝቢ ብሓፈሻ ወለዲ ከኣ ብፍላይ ረብሓታት ትምህርቲ ብዝግባእ ተገንዚቦም ደቆም ናብ መኣዲ ፍልጠት ክልእኹን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ንኽበጽሑ ከተባብዑን ኣዘኻኺራ። ክሊማዊ ለውጢ፡ ማሕበራዊ ክሊማዊ ለውጢ፡ ማሕበራዊ ጉዳይ እዩ ጉዳይ እዩ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ንሓድሽ ኣሰልጣኒ. . . ኤርትራ፡ ንሓድሽ ኣሰልጣኒ. . .", "char_count": 957, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03193", "text": "ሓዳስ ዲጋ ከምእተሰርሐት ኣብሪሆም። ኣብ ሓሽሻይ - ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ዝተዋደደ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ መነባብሮኦም ርግኣት ብምፍጣር፡ ንምዕባለ ናይ’ቲ ከባቢ ባብ ከምዘርሓወ ነበርቲ ገሊጾም። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ምምሕዳር ከባቢ ኣቶ መሓመድ ኣሕመድ ዑመር ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ንዝያዳ ውጽኢትን ምሉእነትን፡ መስመራት ሓይሊ ኤለክትሪክን ተንቀሳቓሲ ቴለፎንን ቈላሕታ ክግበረሉ፣ ከምኡ’ውን ናብ ዓዶም ዘእቱ ናይ ሓመድ ጽርግያ ብህዝቢ ስለዝተጸርገ ኣውቶቡስ ሓራት ክትምደበሎም ብምልባው፡ ጉልበታውን ገንዘባውን ኣበርክቶ ክገብሩ ዘለዎም ድልውነት ኣረጋጊጹ። ንሳቶም ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ትካል ጥዕና፡ ስርዓት ቀረብ ማይ፡ ከምኡ’ውን ካብ መዋእለ ህጻናት ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ዘምህራ ኣብያተ-ትምህርቲ ተዘርጊሐን ኣገልግሎት ይህባ ከምዘለዋ ብምሕባር፡ ኣብ ማሕበረ-ቁጠባዊ ሂወቶም ዝምስገን ኣበርክቶ ይገብራ ከምዘለዋ ሓቢሮም። ምምሕዳር ከባቢ ሓሽሻይ፡ ሓንቲ ካብ 14 ምምሕዳራት ከባቢ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ኮይና፡ ልዕሊ 10,700 ነበርቲ ኣለዉዋ። ብዘይካ’ዚ፡ ንዝጸንሐ ሽግር ምንጪ ዝስተ ማይ ሰብን ጥሪትን መሰረታዊ ፍታሕ ንምምጻእ ብዝተወስደ ስጉምቲ፡ ጊንዳዕ - ኣብ ሕሩም ሕዛእቲ ዘተኰረ ጎስጓሳት ይካየድ ኣሎ ብዓል-ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ጨንፈር ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ፡ ሃብቲ ገረብ ንምስሳን ብሓፈሻ፣ ሕሩም ሕዛእቲ ንምህብታም ድማ ብፍላይ ዝዓለመ ጎስጓሳት፡ ኣብ 17 ምምሕዳራት ከባቢ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ የካይድ ኣሎ። ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር ኣቶ ሰለሙን ሃይለ፡ እቲ ዕላማ - ንቕሓትን ኣፍልጦን ሕብረተሰብ ኣብ ረብሓን ኣገዳስነትን ሕሩም ሕዛእቲ ንምብራኽ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ምክትታልን ሓለዋን ሃብቲ ገረብ ሓላፍነት ናይ ነፍስ-ወከፍ ዜጋ ስለዝዀነ፡ ኣመሓደርቲ ከባቢታት ኣብ ሓለዋ ከባቢኦም ዕቱባት ክዀኑ ግዴታ ከምዘለዎም ኣብሪሁ። ኣብ ንኡስ ዞባታት ናቕፋን ጊንዳዕን ኣብ ዝርከባ መደበራት ፈልሲ ካብ ዝተዳለወ ልዕሊ 300 ሽሕ ኣግራብ፡ ኣብ ክልቲኡ ንኡሳን ዞባታት ካብ 30 ክሳብ 42 ሚእታዊት ኣብ ዝተጸንዐ ቦታታት ከምእተተኽለ ብምጥቃስ፡ ምምሕዳራት ከባቢ ደንጎሎ፡ ለዓይተን፡ እምባትካላን ጸረትን ብርሰት ንምክልኻል ንዝወስድዎ ዘለዉ ተበግሶ ሞጒሱ። ኣብ ዝሐሸ ደረጃ ከምዝርከብ ብምሕባር፡ ሎሚ ዓመት ተዳልዩ ንዘሎ ኣግራብ ንምትካል፡ ምምሕዳራት ከባቢ ቦታታት ዘገዳምን ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ኣቶ መሓመድ መንደር ብግደኡ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ በብግዜኡ ዝተተኽለ ኣግራብ ወኪል ብዓል-ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ኮለጅ ስነ-ፍልጠት ማይ-ነፍሒ - ብሞያ ዝሰልጠኑ ተመሃሮ ተመሪቖም ኣብ ኮለጅ ስነ-ፍልጠት ማይ- ነፍሒ ብዝተፈላለየ ዓውደ- ሞያታት ዝሰልጠኑ 116 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 207 ተመሃሮን ስታፋትን፡ ብ6 መጋቢት ተመሪቖም። ኣብ’ቲ ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝቐጸለ ስልጠና፡ 41 ብቋንቋ ምልክት፡ 30 ብመባእታ ቋንቋ ዓረብ፡ 45 ብኣርትዖት ስእሊ፡ 31 ብምትካል ዲሽ፡ 16 ብስነ-ጽሑፍን ኣተኣላልያ ፊልምን፡ 44 ድማ ብግራፊክስ’ዮም ሰልጢኖም።", "char_count": 1676, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03194", "text": "ዲን ናይ’ቲ ኮለጅ ፕሮፈሰር ገብራይ ኣስገዶም ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሃማመተኤ ዞባ ሳዋን ትካላት ላዕለዋይ ትምህርትን ጎኒ-ጎኒ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ ንዝውድቦ ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ", "char_count": 119, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03197", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 በብእዋኑ ብዝውደብ ጎስጓሳት፡ ርድኢቶምን ንቕሓቶምን እናበረኸ ምምጽኡ ብምጥቃስ፡ ብርሰት ንምግታእ ሕጽረት ኣማራጺታት ዘቤታዊ ጸዓት ፍታሕ ክናደየሉ ተማሕጺኖም። ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ፡ ልዕሊ 700 ሽሕ ሄክታር ሕሩም ሃገራዊ ሕዛእቲ ከምዘሎ፡ ሰነዳት ብዓል ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን የነጽር። ከጽንዓ፣ ነበርቲ ድማ ክተኽሉን ክከናኸኑን ጸዊዑ። ተሳተፍቲ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ትካላት ላዕለዋይ ትምህርትን ወ/ሮ መንሱራ እስማዒል ብወገና፡ ማሕበር ኣብ ምምዕባል ዓቕሚ መንእሰያት ዝገብሮ ዘሎ ወፍሪ ካብ ቀዳምነታቱ ከምዝዀነ ጠቒሳ፡ ሰልጠንቲ ኣብ ባይታ ክሰርሑሉ ተላብያ። ሞያዊ ስልጠናታት ብምምስጋን፡ ተመሳሳሊ ስልጠናታት ንተመሃሮ ተወሳኺ ድርዒ ስለዝዀነ ክድፋኣሉ ኣዘኻኺሩ። ወኪል ሃማመተኤ ዞባ ሳዋን ትካላት ላዕለዋይ ትምህርትን ኣብ’ቲ ኮለጅ መንእሰይ ሮሞዳን መሓመድኑር ድማ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ሞያ ብግብራዊ ስራሕ ከማዕብልዎን ጸለውቲ ክዀኑን ተላብዩ። ሃማመተኤ ዞባ ሳዋን ትካላት ላዕለዋይ ትምህርትን፡ ኣብ ኮለጅ ስነ- ፍልጠት ማይ-ነፍሒ ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመታት 1,410 ተመሃሮ ብዝተፈላለየ ሞያታት ኣሰልጢኑ ሓላፊት ሃማመተኤ ዞባ ሳዋን 11 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.164", "char_count": 765, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03198", "text": "19 ለካቲት, 2026 ብዴቪድ የህ ዓሌታዊ ምብትታን ብምምሕዳራዊ ብልሽውና እትልለ ዓዲ እያ። ነዚ ውሽጣዊ ቅልውላው ኣብ ክንዲ ብቐጥታ ምብዳህ ድማ፡ ኣቢይ ‘ኢትዮጵያ ቀይሕ ባሕሪ ክትውንን ዕጫኣ እዩ’ ዝብል ትረኻ ሃኒጹ ህዝቢ ካብ ውሽጣዊ ጉዳይ ናብ ግዳም ከስግልን ኣንፈቱ ክቕይርን የስሕቶ ኣሎ። ካብ ታሪኽ እናተበጅለ ይጥቀስ እሞ እጃምን ብጽሒትን ከም ዘለዎም ይጭርሑ። ወተሃደራዊ ኣማራጺታት ከም ዘይተርፍ ዕድል ተገይሩ ዝተነገረሉ ግዜ እውን ውሑድ ኣይኰነን። ድኻም ዘበራትዕ ሓይሊ ክኣኻኽብ እዩ ዝፍትን ዘሎ። ኣብ ሓሶት ዝተሰረተ ተግባር ግና ንጽዕነት ሓቅነት ክጻወር ስለ ዘይክእል ምፍራሱ ኣይተርፍን። ኣቢይ ኣሕመድ ንልዕሊ ክልተ ዓመት፡ እንተቐረብካዮ ዝርሕቕ፡ ክይድ ውዒልካ ዘይትበጽሖ ዋርዋርታ ከም ጭቡጥ ሓቂ እናኣምሰለ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ከደናግር ጸኒሑ። ኢትዮጵያ ብኣቀማምጣኣ ዕጽውቲ ኣፍደገ ባሕሪ ምዃና ንልዕልና ኢትዮጵያ ዝደቘሰ ብሓይሊ ዝተወስደ መሰላ ከም ዝዀነ ይገልጽ ኣሎ። እናደጋገመ ኢትዮጵያ ብኣቀማምጣ ምድራ እስርቲ ኰይና ከም ዘይትተርፍ ዝገልጸሉ ሃተፍተፍ ኣብ ልዕሊኡ ተጠምጢምዎ ንርእሱ ተኣሲሩ ይርከብ። ዝፍተሓሉ መፋትሕ ኸኣ ኣብ ከርሲ ቀይሕ ባሕሪ ወይ ከኣ ኣብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ዝርከብ እዩ ዝመስሎ። ነተን ዝጠፍኣ መፋትሕ ክደሊ፡ ነቲ ማዕበል ኣብ ግምት ከየእተወ፡ ጃህራ ማለት ሜላ፡ ናህሪ ስምዒት ድማ ምርሒት እናመሰሎ ብዓቕሊ ጽበት እናኣዕገርገረ ናብቲ ባሕሪ ክጎዪ ይፍትን። ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ድማ ሓቂ ብባህሪኣ ስለ ዘይትዕምጸጽ፡ ጐስጓሳት ቀይሕ ባሕሪ ኣቢይ ምስ ሓቅነት ኣደዃዅና ናይዚ ከባቢ ክቃዶ ኣይከኣለን። ኤርትራ ካብ ሕጊ ወጻኢ ይብጸሓኒ ምስ ዝብል ከም ዘይትዘራረብ ብኡንብኡ ክትነጽጎ ግዜ ኣይወሰደላን። ጅቡቲ ልኡላውነታ ብምርግጋጽ፡ ናይ ወደብ ኣገልግሎት ንግድ እምበር ዝኽፈል ታሪኻዊ ዕዳ ከም ዘይኰነ ኣፍሊጣ እያ። ሶማሊያ እውን ግዝኣት ንምጥቕላል ዝግበር ፈተነ ብስቕታ ከም ዘይትርእዮ ኣጠንቂቓ እያ። ዓለም ለኸ መሻርኽቲ እውን ብህዱእ ኣገባብን ብዘየወላውልን ኣብዚ ተኣፋፊ ዝዀነ ዞባ ዘራጊ ትረኻታት ሓደገኛ ምዃኑ ሓቢሮም እዮም። ቃላት እናቐያየርካ ንኣዋርሕ ‘ኢትዮጵያ ወደብ ከተጥሪ ኣለዋ’ ‘ኢትዮጵያ ወደብ ናይ ምውናን መሰል ኣለዋ’ ዝብሉ ተደጋጋሚ ሓረጋት ክስምዑ ጸኒሖም። ብምድግጋም ምንህሃር እናወሰኸ፡ ቃላት እናሓየሉ ኣብ ዝቐጸሉሉ ድማ መደረታት ናይ መድረኽ ተዋስኦ እናመሰሉ ከይዶም። ምሉእ ዞባ ወጥሪ ዝዓስሎ እኳ እንተመሰለ፡ እቲ ትረኻታት ኣብ ናይ ሕልሚ ቀትሪ ዝተሃንጸ ስለ ዝነበረ፡ ሕልሚ ቀትሪ ኸኣ ብመንጽር ሓቂ ባዶነቱ ክገሃድ ጸኒሑ ኣሎ። ካብዚ ንላዕሊ ዝንጽር መልእኽቲ ኸኣ የለን። ውሽጣዊ ጸገማት ኢትዮጵያ ብሕልሚ ቀትሪ ካብ እተፈጥረ ፈውሲ ኣይሓውን። ኣቢይ ትረኻታቱ ብዝደጋገሞ መጠን ኣሰልካዪ እናዀነን እናተነጸለን እዩ ዝኸይድ። ብዛዕባ ‘መሰል’ እንተደጋገመ፡ ብዛዕባ ‘ልኡላውነት’ እንተጨደረ፡ ‘ውግእ’ ይቀራረብ ከም ዘሎ እንተፈከረ፡ ዓለም ለኸ ትዕዝብቲ ድማ ብኡ ልክዕ ዘይስገር ቀይሕ መስመር ይሕንጽጸሉ። ኣብ መወዳእትኡ ድማ ፋሕ ኢልዎስ፡ ትረኻትቱ ኩሉ በቲ ክኽሕዶ ዝጸንሐ ሓቅታት ተበቲኑ ኣሎ። ብሃንደበት ከኣ ካልእ መዓልቲ ኣብ ሰማይ ብዛዕባ ዝድኰን ወደብ ክዛረብ ጀሚሩ ነይሩ። ምእንቲ ቀይሕ ባሕሪ ዝግበር ውግእ ዘየጣዕስ ከም ዝዀነ ክገልጽ ዝጸንሐ መራሒ፡ ን130 ሚልዮን ዝኸውን ወደብ ክሰርሕ መደባት ከም ዘውጸአ ኣፍሊጡ። እቲ ወደብ ኣብ ገምገም ባሕሪ ዘይኰነስ ኣብ ደረቕ መሬት እዩ ዝድኰን። ብዛዕባ እዚ ዋኒን ዝተሰምዐ ውዕል የለን። ኣበይ ከም ዝስራሕ ኣይፍለጥ። ብዘይ ዝዀነ መጽናዕቲ ብሃንደበት ዝተደርጉሐ ስለ ዝነበረ ኣብ ክንዲ ናይ መርገጽ ለውጢ ዝበሃል ዳእላ ክትብሎ ይቐልል። ነቲ ታሪኻዊ ቃልሲ ክብልዎ ዝጸንሑ ሃረርታ ባሕሪ ኣወንዚፎም ከኣ ኣብ ማይ ኣልቦ ደረቕ ወደብ ብሓሳብ ክህውትቱ ጀመሩ። ትረኻታት ኣቢይ ኣሕመድ ብመሰረቱ ሓቅነት ዘይብሉ ናብ ሓሶት ካብ ዝተቐየረ ታሪኽ ዝተቐድሐ እዩ። ኢትዮጵያ ዕጽውቲ ኣፍደገ ዝዀነትሉ ምኽንያት ኣብ ቀረባ ግዜ ብዝወረዳ በደል ከም ዝዀነ ብተደጋጋሚ ክገልጽ ጸኒሑ። ኢትዮጵያ ብፍታዋ ኣብ 1993 ንናጽነት ኤርትራ ኣፍልጦ ከም ዝሃበትን ልኡላውነት ኤርትራ ዘረጋግጽ ቀያዲ ስምምዓት ከም ዝፈረመትን፡ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ንሓያሎ ዓመታት ብወደባት ኤርትራ ትጥቀም ከም ዝነበረትን ይኽሕድ። ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ናይ ጎረቤት ሃገር ገማግም ክምንጥላ ዝፈቅድ ዝዀነ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ከም ዘየለ እናፈለጠ፡ ካብ ታሪኽ ፍልጠት ክረክብ እናተገብኦ ንታሪኽ ከም ዝጥዕሞ ክጠዋዊ ጸኒሑ። ካብ ባሕሪ ናብ መራኽብ ሰማይ ዝተቐየረ ሕልሚ ኣብ ናይ ቀረባ መደረኡ ኣቢይ ሓዳስ ዕላል ኣመሪቑ ኣሎ። ሚእትን ሰላሳን ሚልዮን ህዝቢ ንዘለዋ ንዕጽውቲ ኣፍደገ ባሕሪ ዘገልግል ደረቕ ወደብ ይሃንጽ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ። ራእይ ይመስል ግና ህድማ እዩ ነይሩ። ብድሕሪ እዚ ናይ መስሓቕ ኣጋጣሚ ዝተኸወለ ዕቱብ ኣቓልቦ ዘድልዮ ኩነታት ኣሎ። ኣቢይ ኣሕመድ ዝተዛረቦ ቃላት ተኣፋፍነት ዝመርሖ ስርዓተ ፖለቲካ ዘቃልዕ እዩ ነይሩ። እቲ ኹሉ ፈኸራታት ቀይሕ ባሕሪ ሻቕሎት ጂኦግራፊ ዘይኰነስ ብጃህራ ተመስጦ ህዝቢ ንምስሓብ ዝግበር ተዋስኦ እዩ ነይሩ። ኣብ ክንዲ ንጹር ፖሊሲ፡ ትረኻታት ምብዛሕ፡ ኣብ ክንዲ ብተሓታትነት ምምራሕ ድማ ውዳሰ ምጽባይ፡ ኣብ ክንዲ ጭቡጥ ተግባር፡ ባዶ ትምኒት ተቓሊዑ። እቲ ትምኒት ስለ ዝፈራረሰ ኸኣ መተካእታ ዘይብሉ ሃጓፍ ተሪፉ። ስትራተጂያዊ መብርሂ ይመስል ግና ናይ መምለጢ ሕጓ እዩ። ካብ ጻውዒት ቀይሕ ባሕሪ የድሓርሕር ከም ዘሎ ከይፍለጥ፡ ንቕድሚት ዝስጉም እናመሰለ ንድሕሪት ዝሃድመሉ ፈተነ እዩ ነይሩ። ሕልሚ ቀይሕ ባሕሪ ኣይሃሰሰን ቅርጺ እናቐየረ ግና ክቕጽል እዩ። ይኹን እምበር እዚ ትረኻታት ብዛዕባ ዝሓለፈ ታሪኽ ዘይኰነስ ኣብዚ እዋን ካብ ዝተጋህደ ፖለቲካዊ ሓደጋታት መምለጢ ከናዲ ዘርእዮ ላዕልን ታሕትን እዩ። ሃገራዊ ስምዒታት ብምልዕዓል ህዝቢ ካብቲ ዘቤታዊ ቅልውላው ናብ ቀይሕ ባሕሪ ኣድህቦ ክገብር፡ ንዝተበታተነ ሓድነት ንምጥርናፍ ኣስጋኢ ግዳማዊ ሓደጋ ከም እተፈጥረ ህዝቢ ብመኸተ ክዳሎ ዝምህዞ ሜላታት እዩ። ኣብ ክንዲ ተሓታትነተን ጽፉፍ ምሕደራን ንቀይሕ ባሕሪ ከም ናይ ተዋስኦ መድረኽ ብምቕያር ብተኣምራት ኣብ ሃገሩ ተፈጢሩ ንዘሎ ንመዓርፎ ነፈርቲ ቦሌ ምስቲ ኣብ ቢሾፍቱ ክስራሕ ዝሕሰብ ዘሎ ሓድሽ መዓልቦ ብምውድዳር ከኣ ዘደናግር ሓሳብ ኣእትዩሉ። እቲ ሓድሽ ነቝጣ ንመጻኢ ግዜ ንብዝሒ ‘መራኽብ ሰማይ’ ከተኣናግድ ከም ዝኽእል ድፍን ብዝበለ ቃላት ገሊጽዎ። ጸገማት መጐዓዚያ ኣየር ኢትዮጵያ ምስ ፖለቲካዊ ዋኒን፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ኣድማዒ ፍታሕ ኣብ ተራ ዕላላት ዝተሰረተ እንተደኣ ኰይኑ፡ ውጽኢቱ ባዶ ምዃኑ ክንዕዘብ ንኽእል ኢና። መራሒ፡ ብትረኻ ጥራይ ከመሓድር ከሎ እታ ትረኻ ክትፈርስ ከላ ድማ ኩሉ ነገር ናብ ቃልዕ ይወጽእ። ስነ ኣእምሮ ልጓም ዝተበትኮ ስነ ኣእምሮ ልጓም ዝተበትኮ", "char_count": 3812, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03199", "text": "መደረታት ኣቢይ ብዛዕባ ቀይሕ ባሕሪ ካብ ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት ዝነቐለ ዘይኰነስ ካብ ፖለቲካዊ ዓቕሊ ጽበት ዝተበገሰ እዩ ነይሩ። ኢትዮጵያ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ብብርቱዕ ዝቕባበ ባጤራ ዝሰዓበ ክብሪ መነባብሮ ብዋሕዲ ቅሳነትን ግጭትን እትሕመስ ዘላ ሃገር እያ። ብዘይካ’ቲ እናተጋደደ ዝኸይድ ዘሎ ንውሕን ግፍሕን መዋፈሪ ነፈርቲ ጸገማት የብሉን። ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእን ፋይናንሳዊ ጸገማትን ጸቕጢ ዕዳን ዋሕዲ ተሳተፍቲ ብርኪን ተደጋጋሚ ናይ ምሕደራ ዕንቅፋታት ቀንዲ ብድሆ ናይቲ ትካል እዮም። ክልቲኡ መዓርፎ ዘወዳደረሉ ቃላት ካብ ናይ ልምዓት ስትራተጂ ንላዕሊ ራእይና ኣይቀሃመን እናበለ ንርእሱን ንኣድመጽቱን ክጥብር ዝፍትን ይመስል። ትረኻታት፡ እታ ሃገር ብደረጃ ዓለም ለኸ ክትፈኵስ ገይሩዋ እዩ። ካብ ሓንቲ መደረ ናብታ ትቕጽል መደረ መርገጻቱ ከም ዝቀያየር ስለ ዝፍለጥ ቁም ነገር ክወጾ ዝጽበ ዲፕሎማት የለን። ዞባዊ መራሕቲ መዕለቢ ዘይብሉን ነገር ጻሕታሪን ዓጀውጀው መደረታቱ ኣይቅበልዎን። እዚ ኩሉ ክሳራ ብምኽንያት ሃተፍተፍ ቀይሕ ባሕሪ ዝተፈጥረ እዩ። መዛዘሚ መዛዘሚ ፖለቲካዊ ዕማማት ኣቢይ ፋሕ ብትን ዝበለሉ ምኽንያት ብሰንኪ ናይ ፖሊሲ ጌጋ ጥራይ ዘይኰነስ ብቐንዱ እቲ መሪሕነት ባዶ ኰይኑ ስለ ዝጸንሐ እዩ። ሃገር ፈርከሽከሽ ኢላ እናፈራረሰትን ብድኽነት እናተሳቐየትን ኣብ ዓበይቲ መደረታትን፡ ብድራማዊ ኣቀራርባ ዝተሰነየ ጨለ ዘረባታትን፡ ተኣምራታዊ ትምኒታትን ተመርኲሱ ጸኒሑ። ሕልሚ ቀይሕ ባሕሪ ኣንፈት ዘስሕት ምህውታት እምበር ስትራተጂ ኣይነበረን። ሃገራዊ ዓቕሊ ጽበት ናብ ሃገራዊ ተዋስኦ ንምቕያር ዝተገብረ ፈተነ እዩ ነይሩ። ተስፋ ከም ዘይብሉ እናተፈልጠ ምስ መጸ ድማ ብካልእ ምህውታት ይቕየር ኣሎ። ን130 ሚልዮን ህዝቢ ዘገልግል ብሓሳብን ናይ ተስፋ ቃላትን ዝተፈጥረ ናይ ‘ሰማይ መራኽብ’ መዓርፎ ነፈርቲ ክህነጽ እዩ። መደረታት ኣቢይ ንዝተዓዘበ ብስቕታ ክሕለፍ ዘይከኣል ዕሙቕ ዝበለ ናይ ስነ ኣእምሮ ጸገማት ኣማዕቢሉ ከም ዘሎ ምግማት ይከኣል። ዝተጋነኑ ዋሕዲ ዓቕሚ ክዓግቶም ዘይክእል፡ ሃገር ክልውጡ ዝኽእሉ ዓበይቲ ራእያት እናኣተዓባበየ ዝገልጸሉ ልምዲ ቀንዲ ምልክቱ እዩ። ምስ ዘይሳለጥ ወይ ምስ ዝፈሽል ድማ ብምኽንያት ተጻብኦ ግዳማውያን ሓይልታት ከም ዝዀነ ተሓታትነት ናብ ካልእ የሰክም። ዘይተመለአ ሃጓፍ ሓሶት ድማ ኣብ ክንዲ ጠንቂ ሕጽረታት ዝትንትኑ፡ ጉድለት ብዝሓብኡ ብጥንቃቐ ብዝተመርጹ ጽውጽዋያዊ ትረኻታትን ኣደናጋሪ ምኽንያታትን መህደሚ ይፈጥረሉ። ባዕሉ ዝፈጠሮ ዝርገት ናብ ካልኦት የሰክሞ። ሕልሚ ቀይሕ ባሕሪ ምልክታት ሕልሚ ቀይሕ ባሕሪ ምልክታት መደረታት ግና ሃገር ኣየመሓድርን። ዝቕባበ ባጤራ ኣይፍውስን፡ ግጭት ኣየህድእን፡ ኣፈላላይ ብሄራት ኣየተዓርቕን፡ ንምምዝባል ህዝቢ ፍታሕ ኣይህብን። ንዝመሽመሸ ምሕደራ ነይፍውስ። ኣቢይ ቋጺሩወን ዝነበረ ጽውጽዋያት ከምዘህለኸን፡ ሓይሉን ተኣማንነቱን ከም ዝጸንቀቐን ኣብ ቀረባን ርሑቕን ዘሎ ህዝቢ ተረዲኡ ኣሎ። ፍሽለት ትረኻታት ቀይሕ ባሕሪ ውርደት ጥራይ ኣይኰነን ኣስዒቡ፡ ውሽጣዊ ቅልውላዋቱ ክፈትሕ ዘይክእልን፡ ጸገማቱ ክብድህ ዝፈርሕ ተኣምራት ጥራይ ዝጽበን መንግስቲ ምዃኑ ኣቃሊዕዎ። ኣፍደገ ባሕሪ ብሓይሊ መንዚዑ ክወስድ ከም ዝኽእል ክምካሕ ከም ዘይጸንሐ ሓሳብ ቀይሩ ብዛዕባ ዘየለ ደረቕ ውደብ ክዛረብ ምጅማሩ ቃልዕ ዝወጸ ናይ ዓቕሊ ጽበት ምልክት እዩ። መንፈሳዊ ሕማም መንፈሳዊ ሕማም ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ቅልውላው እናበርተዐ ክኸይድ ከሎ ኣብ ክንዲ ጽገናዊ ፍታሕ ዝቐርብ፡ ሓሶት ብምምሃዝ ክፍውስዎ ይፍትኑ። ሓንቲ ትረኻ ተፈቲና ክትፈሽል ከላ፡ ሓንቲ ካልእ ሓዳስ ከኣ ትፍጠር። እቲ ቀንዲ ጸገም ስለ ዘይፍታሕ ድማ ከምኡ እናበለ እቲ ዓንኬል ከየባተኸ ይቕጽል። ኣቢይ ብዛዕባ ወደባትን መራኽብ ሰማይን ከዕልል ከሎ ኢትዮጵያ ግና ብኻልእ አገዳሲ ጸገማት ተኸቢባ መውጽኢ ተናዲ ኣላ። መነባብሮ ህዝቢ ከሰጉም ዘይክእል ብዝቕባበ ዝሓሰረ ባጤራ ምስ ክብሪ ዋጋ መግቢን ዋሕዲ ቅሙጥ ባጤራ ወጻኢን ቀንዲ ፍታሕ ዘድልዮም ጸገማት እዮም። ኣብ ልዕሊ’ቲ ዘይተፈትሐ ጸገማት ትግራይ፡ ምድሪ ኣምሓራ ብዕግርግር ክሕመስ ከሎ፡ ዘይምርግጋእ ኦሮሚያ ኸኣ እናተጋደደ ይቕጽል ኣሎ። ኣብቲ ንተሳትፎ ህዝቢ ቦታ ዘይህብን ሕጊ ኣልቦነት ዝነገሰሉን፡ ብዝለመሰ ትካላት መንግስቲ ዝመሓደር ህዝቢ ውሕስነት ስኢኑ ብብዝሒ ይማዛበል አሎ። ፍታሕ ዝደሊ ቅልውላዋት ከም ዘሎ እናተፈልጠ ድማ ኣቢይ ኰነ ኢሉ እናጐሰየ ኣድህቦ ህዝቢ ክቕይር ክፍትን ይረአ። ኣብዚ እዋን ኢትዮጵያ ኣብ ቀራና መንገዲ ጠጠው ኢላ ኣላ። እቲ ሓደ መንገዲ ንኹሉ ቅልውላው ሃገር ዝፍውስ ብጭርሖ ዝተሰነየ ሕልሚ ቀትሪ፡ ወይ ፍሽለት ምስ ዝገሃድ ካብ ውርደት ዘድሕን ዝተለጋገበ ሓሶት ምፍጣርን ክኸውን ከሎ፡ እቲ ካልእ መንገዲ ኸኣ ኣቢይ ክኸዳ ዘይደሊ ኣብ ሓቅነትን ኣብ ተግባርን ዝተመርኰሰ ኣመራርሓ ምልምማድ፡ ቅሳነትን ብልጽግና ከኣ ብሃተፍተፍ ከምዘይገሃድ ምእማን እያ። ኣቢይ ብቐጻልነት ብዘስመዖ ተቐያያሪ ሓዳስ ኤርትራ 11 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.164", "char_count": 2780, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03200", "text": "ብምትሕብባር ሚ/ዕ/ማ/ድሕነት ዝዳሎ ብምትሕብባር ሚ/ዕ/ማ/ድሕነት ዝዳሎ ክሊማዊ ለውጢ፡ ማሕበራዊ ጉዳይ እዩ ክሊማዊ ለውጢ፡ ማሕበራዊ ጉዳይ እዩ ክሊማዊ ለውጢ ኣኸቲልዎ ካብ ዘሎ ሳዕቤናት፡ ኣከባብያዊ ጥራይ ኣይኮነን። እኳ ደኣ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለምና ተኸሲቱ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ኣቃሊልካ ዝርእ ዘይምዃኑ እዩ። ክሊማዊ ለውጢ ክንብል ከለና ምቅይያር ኣብ ተርእዮታት ኩነታት ኣየር ኮይኑ፡ እዚ ለውጢ ድማ ንነዊሕ ግዜ ምስ ዝቕጽል እዩ። ከም ሳዕቤን ምውሳኽ መጠን ሙቐት፡ ዘይምዕሩይ ኩነታት ኣየር ኣብ ሕብረተሰብን ኣከባብን ዓቢ ምምዝባል የኸትል ኣሎ። ጠንቅታት ናይዚ ለውጢ ብዙሓት ኮይኖም ካብቶም ተፈጥሮኣዊ ምኽንያት ዝኾኑ ሓደ ነትጕ እሳተ ጎመራ እዩ። ዝተፈላለየ ንጥፈታት ደቂ ሰብ ኣብ ምውሳኽ ዓለማዊ ዋዒ ድማ ከም ዓቢ ጠንቂ ይጥቀስ። ምውሳኽ ዓለማዊ ሙቐት፡ ጽንኩር ናይ ኩነታት ኣየር ፍጻመታት፡ ምቅይያር ተፈጥሮኣዊ ኣከባቢ ናይ ስነ ፍልጠት ዛዕባታት ካብ ምዃን ሓሊፎም ኣብ ሂወት ደቂ ሰብ ቀጥታ’ውን ዓቢ ጽልዋን ፈጢሮም ኣለዉ። ካብቶም ሳዕቤናት ሓደ ምውሳኽ ድኽነት፡ ምምዝባላትን ስደትን፡ ቅልውላዋት ኣብ ኣገልግሎት ህዝባዊ ጥዕናን ኣብ ዓለምና ገኒኖም ዝርኣዩ ዘለዉ ጸገማት እዮም። ዋላ’ኳ ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጢ ዝተሓላለኽ እንተኾነ፡ ኣብዚ ጽሑፍ ካብቶም ብሰንኪ ክሊማዊ ለውጢ ኣብ ኣከባብን ስነ-ሂወታዊ ብዙሕነትን ዘኸትሎ ዘሎ ሳዕቤናት ዘይኮንና ክንርኢ፡ ክነስተብህለሎም ዘለና ማሕበራዊ ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጥን፡ ነዞም ሳዕቤናት ንምንካይ ክውሰዱ ዘለዎም ኣህጉራውን ኮማውን ስጉምትታትን ክንምልከት ኢና። ሕብረተሰባት ከም ሕርሻ፡ ምግፋፍ ዓሳን ኣብ ዝምርኮሱ ዓቢ ስግኣት ፈጢሩ ኣሎ። ምንካይ ሕርሻዊ እቶት ስድራቤታት ንመሰረታዊ ጠለባተን ከማልኣ ስለዘይክእላ ድማ ቈልዑ ምስ ዝኽሰት ምዝንባላት ካብ ትምህርቶም ክበዅሩ ይግደዱ። ብመሰረት ባንክ ልምዓት ኣፍሪቃ ኣብ ኣፍሪቃ ሕርሻዊ እታው ምንካዩ ይገልጽ። ኣብ 2050 ሕርሻዊ እቶት ካብ 20-50 ሚእታዊት ክንክይ ምዃኑ ይገልጹ። ኣብ ብዙሕ ክፋላት ዓለምና ዝበዝሑ ሓረስቶት ኣብ ዝናብ ዝምርኮስ ንጥፈታት እዮም ዘካይዱ። ምንካይ ዓቐን ማይ ድማ ምምዝባልን ሕርሻዊ እቶት ክጎድልን ዋጋ መግቢ ንክውስኽን የገድድ። IPCC ከም ዝሕበሮ፡ ኣብ ሃገረ ህንዲ ዝናብ ብመጠንን ጻዕቅን ምውሳኹ ዕልቕልቕ ኣኸቲሉ እዩ። ዕልቕልቕ ኣብ ከተማታት ምስ ዘጋጥም ናይ ምብካል ደረጃኡ ዝዓበየ ብምዃኑ ኣብ ጥዕና ጸገማት የኸትል። ሕጂውን እቶም ቀንዲ ግዳያት ቈልዑ፡ ስንኩላን ብዕድመ ዝደፍኡ ክፋል ናይቲ ሕብረተሰብ ብምዃኖም ማሕበራውን ቁጠባውን ምዝንባላት ይፈጥር። ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝነብሩ ሕብረተሰባት ብምውሳኽ ምጸት ባሕሪ (ocean Acidification) ኣብ እንስሳታት ባሕሪ ጸቕጢ ይፈጥርን ዕብየት የጉድልን ስለ ዘሎ፡ ከም ሳዕቤኑ ማሕበረ-ቁጠባዊ ጸገማቱ ንምግማቱ ይክኣል። ምውሳኽ ጽፍሒ ባሕሪ ኣብ ሰለስተ ሃገራት ደቡብ ኤስያ ማለት ባንግላዲሽ፡ ፓኪስታንን ህንድን ኣስታት 130 ሚልዮን ህዝቢ ኣብ 160 ሽሕ ትርብዒት ኪሎ ሜትር ኣብ ትሑት ብራኸ ዘለዎ ገማግም ባሕሪ ይነብር። እዚ ኩነታት ነዞም ኣህዛብ ንሓደጋ ዝተቓልዑ ገይርዎም ኣሎ። ከም ምውሳኽ ጽፍሒ ባሕሪ፡ ዕልቕልቕን ደርቅን፡ ናብ ዝሓሸ ዝበልዎ ቦታ ንኽስደዱ የገድዶም። ከም ኣብነት ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ክረምታዊ ዝናብ ኣዝዩ ዝቀያየር እዩ። ኣብ ምሉእ ዞባ ሳሕል፡ ሰለስተ ኣዋርሕ ጥራሕ ዘኒቡ ዝተረፉ ትሸዓተ ኣዋርሕ ደረቕ ኮይኑ እዩ ዝሓልፍ። ካብ1960-1984 ዝነበረ ኩነታት ዝናብ ኣብዚ ዞባ ብ30 ሚእታዊት ነክዩ። እዚ ድማ ምኽንያት ጥምየትን ሞት ኣሽሓት ሰባትን ምዝንባል ሚልዮናትን ኮይኑ ይርከብ። እቶም ቀንዲ ግዳያት ድማ ቈልዑ፡ ስንኩላን፡ ደቂ ኣንስትዮን ብዕድመ ዝደፍኡ ሽማግለታትን እዮም። ጸብጻባት ከም ዝሕበርዎ ኣብዚ ሳሕለ ሳህራ ኣፍሪቃ ኣብ 2019 ንኣስታት 7 ሚልዮን ህዝቢ ውሕስነት መግቢ ከም ዝሰኣኑን ልዕሊ 2.5 ሚልዮን ድማ ከም ዝተመዛበሉን ይሕብር። እዚ ዞባ ትሑት ቁጠባን ተጻብኦን ዝበዘሖ ተሃዋሲ ምስ ምዃኑ፡ ብድሆታቱ ዝዓበየ እዩ። ትንበያ ዓለማዊ ባንክ ምስ እንዕዘብ ክሳብ 2050 ክሊማ ዝጠንቁ ክሳብ 86 ሚልዮን ሰባት ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ክመዛበሉ ምዃኖም ይሕብር። ብተመሳሳሊ ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝቕመጡ ሕብረተሰባት ባንግላዲሽን ንኣሽቱ ደሴታት ሰላማዊ ውቅያኖስን ዝርከብ ህዝቢ ግዳያት ስደት ክኾኑ ክኢሎም እዮም። ግዳያት ናይ ክሊማ ስደተኛታት “Climate refugees” ካብ ዝኾኑ ዘይውሑስ መጻኢ ስለ ዝውንኑን፡ ውሑድ ቀረባት መጽለሊ፡ ዕድላት ስራሕን ትምህርትን ድማ ኣብ ጽንኩር ኩነታት ይርከቡ። በዞም ናይ ክሊማ ዕቑባት ዝግበር ስደት ኣብቲ ዑቕባ ዝህብ ዘሎ ሕብረተሰባት ተወሳኺ ጸቕጢ ኣብ ጸጋታት ስለዝፈጥር ድማ ቅልውላውን ጎነጽን የኽትል። ብመንጽር ናይዚ፡ ነቶም ፍሉይ ኣልያ ዝደልዩ ንስግኣት ናይዞም ሓደጋታት ዝተቓልዑ ድማ ከቢድ ይገብሮ። ሰብ ማሕበራዊ ፍጡር እዩ ዝብሉ ናይ ማሕበራዊ ዓውዲ ምሁራት ብዙሓት እዮም። እዚ ማሕበራዊ ተባሂሉ ዝጥቀስ ኣምር ሰፊሕ ኮይኑ ናይ ወዲ ሰብ ባህሪ፡ ክብርታት፡ ማሕበራዊ ኣቃውማን ባህልን ዝዛመድን ብተወሳኺ ምስ ኣከባቢኡ ዝርከቡ ነገራት ዘለዎ ዝምድና ዝጥርንፍን እዩ። ሕብረተሰብ ብውልቀ ሰባት ዝቘመ ኮይኑ ልዑል ውዳበ ምስ ዝውንን ኣብ ምምካት ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጢ ኣገዳሲ ተራ ዘለዎ እዩ። ካብዚ ቀጺልና ካብቶም ማሕበራዊ ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጢ ክንርኢ ኢና። ሓደ ካብ ማሕበራዊ ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጢ ምምዝባልን ስደትን እዩ። ብዝኽሰት ዘሎ ሓድሽ ለውጥታት ክሊማ ውልቀ ሰባትን ስድራቤታትን ዝነበሮም ምንጪ ማይ፡ ሕርሻ፡ ጸዓት ወዘተ ምስ ዝኸስሩ ክስደዱ እዮም ዝግደዱ። ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝነብሩ ድማ ንምምዝባል ምኽንያት ዝኾኑዎም ሳልሳይ ዝቀያየር ዘሎ ክሊማዊ ለውጢ ኣብ ምውሓስ ህዝባዊ ጥዕና ዝህልዎ ጽልዋ ኣቃሊልካ ዝርአ ኣይኮነን። ብርቱዕ ሙቐት (heat wave)፡ ዝጋደድ ዘሎ ብከላ ኣየር፡ ብሰንኪ ምቅይያር ኩነታት ኣየር ዝኽሰቱ ዘለዉ ዓሶን ዳንግ ፌቨርን ንሚልዮናት ሰባት ኣብ ሓደጋ ከም ዝወድቁ ገይሩዎም ይርከብ። ካልኣይ ክሊማዊ ለውጢ ኣብ መነባብሮ ህዝብታት ስግኣት ፈጢሩ እዩ። ብፍላይ ኣብ መባእታዊ ቁጠባዊ ንጥፈታት ዝተዋፈሩ ዝኾነ ድማ ንዝኾነ ሃንደበታዊ ነገራት ዝተቓልዐ’ዩ። ሳልሳይ ኣብዚ ኣህጉር ትጽቢት ዝግበር ለውጢ ክሊማ ዝለዓለ’ዩ። ተመራመርቲ ክሊማ ከም ዝሕብርዎ ኣዝዩ ሰፊሕ ከባቢታት ኣፍሪቃ ዓቐን ዝናብ ምንካይ ኣርእዩ’ዩ። እዚ ድማ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ኣብ ደቡባዊ ክፋል ኣፍሪቃን ዝተርኣየ ምንካይ ዝናብ ከም ኣብነት ይጥቀስ። ራብዓይ፡ ኣፍሪቃ ምስቲ ዘጋጥም ዘሎ ክሊማዊ ለውጢ ንምብዳህ ዘለዋ ዓቕሚ ድሩት’ዩ። ብሰንኪ ኣብታ ኣህጉር ዘሎ ድኽነት፡ መራሕቲ ኣብ ምክልኻል ክሊማዊ ለውጢ ዝወስዱዎ ስጉምቲ ቀዳምነት ንኸይህብዎ ምኽንያት ኮይኑ’ዩ። ብፍላይ ኣብተን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት፡ ምስ ዘለወን ትሑት ቁጠባዊ ብቕዓት ትሑት ጥዕናዊ ኣገልግሎት ኣብ ዝኸፈአ ኩነታት እዩ ዘውድቐን። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮ ግዱድ ስደትን ጎንጽን ዘኸተሎ ሃስያ ኣብ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጥዕና ዘስዕቦ ጉድኣት ምዕቃኑ ቀሊል ኣይኮነን። ከም ራብዓይ ማሕበራዊ ሳዕቤን ክሊማዊ ለውጢ እንርእዮ ድማ ኣብ ሕብረተሰብ ዘኸትሎ ዘይምዕሩይነትን ተቓላዕነትን እዩ። ክሊማዊ ለውጢ ብፍላይ ንደቂ ኣንስትዮ፡ ቈልዑን ናይ ዕድመ ሰብ ጸጋን፡ ልዑል ሃስያ ዘውርድ እዩ። ሃብታማት ውልቀ ሰባትን ሃገራትን ነዚ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጢ ክምክት ዘኽእል ብቕዓት ዝውንኑ ብምዃኖም፡ ከም ብቑዕ ትሕተ ቅርጺ ብምድላው፡ ናይ መድሕን ኣገባባት ብምምዕባልን ውሁድ ቴክኖሎጂ ብምጥቃምን፡ ናይ ምክልኻል ዓቕመን ዝለዓለ እዩ። ብኣንጻር ናይ’ዚ ኣብ ትሑት ደረጃ ምዕባለ ዝርከባ ሃገራት ድማ፡ ብሰንኪ ሕጽረት ጸጋታትን ምሕደራን ናይ ምክልኻል ዓቕመን ስለ ዝድረት ዝበኣሰ ክሳራ የኸትል። በዚ ምኽንያት ብፍላይ እተን ኣብ ገጠራት ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ብዙሕ ግዜአን ኣብ ምውራድ ማይን ካልእ ዘቤታዊ ዕዮን ስለ ዘጥፍኣ፡ ካብ መኣዲ ትምህርቲ ስለዝእለያ ንዝነበረ ዘይምዕሩይነት ዘጋድድ እዩ። ክሊማዊ ለውጢ ናይ ኣከባቢ ጉዳይ ጥራይ ዘይምዃኑ፡ እኳ ደኣ ዘኸትሎ ማሕበራዊ ሳዕቤናት ብፍላይ ድማ ነቶም ኣልያን ምሕብሓብን ዝደልዩ ክፋል ሕብረተሰብ ዝኾኑ ቈልዑ፡ ስንኩላን፡ ናይ ዕድመ ሰብ ጸጋን ጸጉማት ወገናትን፡ ቀሊል ኣይኮነን። ስለዚ እምበኣር ነዞም ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘለዉ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጢ ንምንካይ ስትራተጂካዊ ፖሊሲታት ብምኽታል፡ ኣህጉራውን ዞባውን ምትሕብባር ብምሕያል ትግባረኦም ካብ ዝትሓተ ደረጃ ውዳበ ማለት ካብ ስድራቤታት ጀሚርካ ነዞም ሳዕቤናት ብምንካይ ክሊማዊ ለውጢ ዝብድህ ጽኑዕ ኮም ንምህናጽ ዝክኣል። ሳልም ዮኑስ ሳልም ዮኑስ ጨ/ቅ/ጥ/ም/ሓደጋታት ጨ/ቅ/ጥ/ም/ሓደጋታት ሓሙሻይ ማሕበራዊ ሳዕቤን ክሊማዊ ለውጢ ድማ ግጭትን ማሕበራዊ ምትፍናንን ዘዛይድ ምዃኑ እዩ። ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ ከም ማይ፡ ስቡሕ መሬት፡ መግቢ ንምውናን ኣብ ዝግበር ቃልሲ ድማ ኣብ ሞንጎ ሕብረተሰባት፡ ዞባ እንተላይ ሃገራት፡ ኣብ ግጭት ከእትወን ይኽእል። ኣብ ዞባ ሳሕለ ሳህራ ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ዝርኣዩ ግጭታት ብሰንኪ ክሊማዊ ለውጢ ዘስዓቦም ዋሕዲ ጸጋታት ምዃኖም ይግለጽ። ኣብ ከተማታት’ውን ምውሳኽ ዋጋታት መግቢ ቁጠባዊ ሽግራት ማሕበራዊ ቅልውላው ከስዕብ ይኽእል።", "char_count": 5147, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03201", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ፍኖተ ሂወት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክ ኢንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሄራር 14፡25 ፍረ ጽዕሪ 14፡50 ፊልም ‘ታ ኣደ 16፡25 ማህደር 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 መኣዝን 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ማእገር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 1ይ ክፋል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ጽባቐ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ኣህጉርና ኣፍሪቃ ብኸቢድ ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጢ እትጥቅዓሎም ኣርባዕተ ቀንዲ ምኽንያታት ምስ እንርኢ፡ ሓደ ሕብረተሰብ ኣፍሪቃ ህይወቱ ኣብ ክሊማዊ ኩነታት ጽግዕተኛ’ዩ። ኣማኢት ሚልዮናት ሰባት እኽሊ ንምርካብ ዓመታዊ ተጸበይቲ ዝናብ እዮም። ካልኣይ ኩነታት ኣየር ኣፍሪቃ፡ ኣብ ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ስርዓት እዩ ዝርከብ፣ ምስ ካልኦት ከባቢታት ክነጻጸር እንከሎ ዘይተጸንዐ ከባቢ’ዩ። ስለ ሓዳስ ኤርትራ 11 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.164", "char_count": 615, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03202", "text": "ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ ሃለቃ) ሰባት ውዳበ እንተ ደኣ ኣሎ እዮም ሓድነት ዝፈጥሩ። ሓያል ውዳበ ዘይስበር ሓይሊ እዩ። እቲ ሓይሊ ድማ፡ ሓድነት ይበሃል። ሓይሊ እንተ ደኣ ኣሎ ከኣ፡ ብዝዀነ ተጻይ ኣይትድፈርን። ውዳበ መሰረት ገዚፍ ዕላማን ራእይን ሕብረተ-ሰባትን ሃገርን እዩ። ሓድነት ውዳበ ዝፈጥር እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ውዳበ ከኣ ስኒት የንግስ። ስኒት ከኣ ምስ ሕብረተ-ሰብካን ከባቢኻን ተፋቒርካ ከም ትኸይድን ከም ትተሓጋገዝን ይገብር። ኣብ ሕማቕን ጽቡቕን ብሓባር እናተደጋገፍካ ንሓባራዊ ዕብየት ብሓደ ከም ትስጉም ዝገብር ደፋእታዊ ጸዓት እዩ። እዚ ከኣ ብውዳበ ዝመጽአ ነገራት እዩ። ዝሓትት ስራሕ እዩ። ትካላዊ ኣሰራርሓን ስሩዕ ኣካይዳን ድማ፡ ምንጪ ውዳበ እዩ። ውዳበ ብጽልዋኡን ኣገባቡን ኣብ ቀጻሊ እናማዕበለን እናተሓደሰን ዝኸይድ ስራሕ እዩ። ንምስፍሑን ንምሕያሉን ድማ፡ ሓላፍነት ናይ ኩሉ እዩ ዝኸውን። ህዝቢ ኤርትራ’ኮ ንኣዝዮም ዘርዕዱን ፈተንቲን መድረኻት ዝሓለፈ፡ ሳላ ድልዱል መንደቕ ውዳበታቱ እዩ። ነዚ ኩሉ ባህርያዊ ተጻብኦታትን ሰብ ዝሰርሖ ሓጺነ መጺንን ክመልኽ ዝኸኣለ ከኣ፡ ካብ ስሙር መስርዕ ሓድነቱ ስለዘይተነቓነቐ እዩ። ምንጪ ሓይሉ ካብ ሓድነቱ እዩ ዝብገስ። ከም ብሓንቲ ልሕጺ ዝኣሰርካየን ኣርቃይ፡ ውሁድ ቅኒት ቀላጽሙ ዓወት ንሓፋሽ ኣድሚጸን። ከም’ቲ ዝሓበረ ሓፋሽ ዓጋቲ የብሉን ዝበሃል ድማ፡ ብተግባር ኣብ ባይታ ተራእዩ። ወርቃዊ ታሪኽና ድማ፡ ሓወልቲ ጅግንነት ሰሪሑ። ምልክት ብቕዓት ናይ ሓደ ሕብረተ- ሰብ ወይ ሃገር ውዳበ እዩ። ብዘይ ውዳበ ዋጋ ኣይህልዎን። ምኽንያቱ፡ ውዳበ ዕላማ ንምጭባጥ ጸጋታት ሰብን ትሕዝቶኡን ዘወሃህድ ሓይሊ እዩ። ውዳበ ናብ ሓደ ኣድማዒ ሓይሊ ዝቕይር ወሳኒ ረቛሒ እውን እዩ። ብዘይ ብቑዕ ውዳበ ዝዕወት ዕላማ የልቦን። ዝተወደበ ህዝቢ ክፈጥሮ ዝኽእል ሓይሊ ካብ ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ክንመሃር ንኽእል። ከም ከም ኣብነት ካብ 1940ታት፡ 50ታት ዝነበረ ፖለቲካዊ ቃልስን ምንቅስቓስን ክሳብ እዚ ዘለናዮ መዋእል ምጥቃስ ይከኣል። ሓጺን ሓድነትና ዘይብርሆም ሰብ ከውታ ልቢ ነይሮም፡ ሒደት ተረፍ መረፍ ናቶም’ውን ኣይሰኣኑን። ብቑሩብ ቁራቦ ተዓዲጎም መጋበርያ እከይ ዝዀኑ ኣርካናት ሓሶት። ኣብ ሕሱር ዘመተ ብምውፋር፡ ንጽባቐ ውዳበናን ሓድነትናን ክሰብሩ ሕጊግ ዝብሉ። እቲ ዓቃል መሪሕነትናን ህዝብናን ድማ፡ “ንዘረባ ስቕ ተረብርባ” ከም ዝበሃል በቲ ድምብርጽ ዘይብሎ ካብ ዘመናት ዝተመሃሮ ዓቃል ባህሩን ውዳበኡን፡ ከም ደሮና ሓጋይ ኣብ ግዜኡ ኣብኒንዎ እዩ። እዚ ከኣ ካብ ጥንታዊ ባህሉን ክብርታቱን ዝነቅል እዩ። ምኽንያቱ፡ ምስጢር ሓያል ውዳበ ሓያል ሃገርን ህዝብን ክፈጥር ስለዘኽኣሎ። ክሳብ ሎሚ ደው ኢሉ ዘሎ ከኣ፡ ሳላ ውዳበኡ እዩ። ነዚ ዘልዓልኩዎ እተራጉድ ትሕዝቶ ጥበብ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ኣብ ዝኽሪ ጽንብል ስርሒት ፈንቅል፡ ነዚ መሪሕነትን ህዝብን ብልክዕ እትገልጽ “ዓደይ ሪመይ” ዘርእስታ ብድምጻውያን ቃልኣብ ተወልደመድህንን ሄለን መለስን እተደርፈት ደርፊ ምዝካር እኹል እዩ። እቲ ቀደም ወለድና ክምስሉ “ኣርሓ ዝኸውንስ፡ ኣርሓ ይልሕስ” ይብሉ ነበሩ። እዚ ማለት ኣያታትናን ኣቦታትናን ትም ኢሎም ኣርሓታት ኣይተፈጥሩን። መሰረት ዝዀኖም ዘይረአ ሓይሊ ውርሻን ታሪኽን ብልሓትን ስለ ዝነበሮም እዩ። ነቲ ኣብ’ቲ ጉዕዞ ዝረአ ዝነበረ ንኣሽቱ ፍልልያት ድማ፡ ብሓደ ኰይኖም ተቓሊሶሞ። ክልተ ቃልሲ፡ በቲ ሓደ ንድሑር ኣተሓሳስባታትን ፍልልያትን፡ በቲ ሓደ ገጽ ከኣ ኣንጻር ረብሓታት ህዝብን ሃገርን ንዝዀኑ ነገራት። ህዝባዊ ግንባር ገይሩ ንዓቕሚ ሒደት ህዝቢ ናብ ሓደ ዘይንቕነቕ ሓይሊ ክቕይር ዝኸኣለ ፖለቲካዊ ውድብ ኣይተራእየን ክበሃል’ውን ይከኣል። ህዝቢ ኤርትራ፡ ሳላ ጽኑዕ ውዳበን መሪሕነቱን እዩ ናጽነት ክጭብጥ ክኢሉ። ሳላ ጕዕዞ ሓደ ቅኒት ድማ፡ ጕዕዞኡ ግሁድ ኰይኑ። መጻኢኡ‘ውን ኣነጺሩ። ለይለይ፡ ኤርትራ ዝበለ ደሙ ዝኸፈለ፡ ደው ኢሉ እነሀለ። ለይለይ፡ ዓደይ ዝበለ ጸኒዑ ከም ዓረ፡ ደው ኢሉ እነሀለ። ለይለይ ህዝበይ ዝበለ ኣብ ጐድኑ ዘትከለ፡ ከቢሩ እነሀለ.... እዛ ደርፊ ተመላኽተልና እንተ ደኣ’ሎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ሓያላን ገዛእቲ ሓይልታት ገጢሙ፡ ድሕሪ ነዊሕን መሪርን፡ ናይ ከርተት ዓመታት ክቡር ደሙን ዕድላቱን ከፊሉ ናጽነቱን ክብርታቱን ከምዝረኸቦ እዩ። እዛ ደርፊ ድማ፡ ብልክዕ ነቲ መለኪኖ ሓያላት ዘይንቅንቖ ጽንዓትን ትብዓትን፡ ሓይልን ሓድነትን ተባዕ ህዝብና እትትንትን እያ። ዓደይ ምስ በለ ክሳብ ሎሚ ከይተደናገረን ብውልቃዊ ረብሓን ስስዕቲን ሃገርን ህዝብን ዘጥፍኡ፡ ውዳበ ከፍርሱ ተንኰል ክኣልሙ ዝሓድሩ ሒደት ደቂ ዓዲ ነይሮም እዮም። ብኸብዶም ተዓሲቦም ከም ከልቢ ውሕ እናበሉ ብኾፎም ብጠላዕ መሬቶም ክነብሩ ዝሓስቡ ነጋዶን ሸቃጦን ታሪኽ። ንኣዲኦምን ዓዶምን ጸሪፎም ክድረሩ ዝሓስቡ መንደልሃጽቲ። እዚታት ከኣ፡ ሳላ’ቲ ዘይጸዓድ ስሙር ውዳበ ህዝብና ሃደሽደሽ ኢሉ እዩ። ዛንታ ኰይኑ መዋእል ሓሊፉ እዩ። ትማሊ ይኹን ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብዘይ ዝዀነ ደገፍ’ዩ ኣብ ዓቕምታቱ ተኣማሚኑ ንኹሉ መሰናኽላትን ሽርሒታትን ክሰግር ክኢሉ። ድሙቕ ታሪኽ ከመዝግብ ዝኸኣለ ከኣ፡ ሳላ ስጡም ሓድነቱን ሱታፌ ስሙር ውዳበታቱን እዩ። ብቐንዱ ውዳበ፡ ንህዝቢ ብዝተፈላለየ ኣገባባት ብምውዳብ፡ ኣብ ትሕቲ ጽላል ሃገርን ዕላማታቱን ብግብሪ ከተሰላስሎ እትኽእል ዕትበት ህዝቢ ተጠኒሱ ዝሕረስ እዩ። መልክዕ ሓድነቱን ቃልሱን ከይለወጠን ይጐዓዝ ከም ዘሎ ድማ ተዘኻኽረና። ብፍላይ ኣብ’ዚ ዘለናዮ ግዜ ሓድነትን ድሕሪት ምልስ ኢልና ብዙሓት ሃገራትን ኣህዛብን ዓለምና እንተ ደኣ ርኢናየን፡ ሰኣን ድልዱል ውዳበን ሓድነትን እየን ኣብ ዓዘቕቲ ኲናትን ሕንፍሽፍሽን፡ ቅልውላውን ግጭትን ዝርከባ ዘለዋ። እዚ ከኣ፡ ተጸበይቲ ረዲኤት ክኾናን ኣብ ኢድ ሓያላን ክወድቃን ገይሩወን እዩ። ብኸም’ዚ ዓይነት ዝጐዓዛ ዘለዋ ሃገራት ድማ መሊአን እየን። እዚ፡ ብስእነት ስኒትን ሓድነትን ስኽሰት ነገራት እዩ። ዕባራ ኣተሓሳስባ ከም ልጓም ዘይብሉ ጥምረትን ህዝቢ ኤርትራ ዘይብርሆም ጐረባብቲ ሕብሪ ቃላት እናለዋወጡ፡ ንዓንዲ ሓድነቱ ክኽርትሙ ሕጊግ ይብሉ ኣለዉ። ሕሉፍ ሓሊፎም፡ እቲ ኣውራ ጸላኢኦም፡ ሓድነቱን ውዳበኡን ምዃኑ እዮም ዝዛረቡ። ከም’ቲ “ይበሃል ኢላ፡ ድሙ ተዃሒላ” ዝበሃል፡ ቁመናኡ ክዘርጉ ፈቲኖም ግን፡ ኣይሰለጦምን። ህዝብና ነዚ ስለዝፈልጥ ከኣ እዩ፡ ነቲ ልዕሊ ተተኳሲ መድፍዕን ጥይትን ዝሕረ ሓይሉ መመሊሱ ሓይሊ ዝውስኸሉ። ፈረስ ናብ ህጉም’ዩ ሒዙካ ዝዕዘር። ዶባትናን ልኡላውነትናን ድማ፡ ሳላ ሓያል ውዳበና እዩ ተረጋጊጹን ተኸቢሩን ዘሎ። ውዳበና መልክዕና ስለዝዀነ። ምስጢር ምዕባለን ዓወትን፡ ጸጥታን ድሕነትን፡ ሰላምን ዕብየትን ካብ ነቕ ዘይብል ብሉጽ ኣተሓሳስባታት እዩ ዝስረት። እዚ ከኣ ንቕሓት እዩ። ንቕሓት ከኣ ካብ ብሉጽ ክልሰ ሓሳብ እዩ ይፍጠር። ውህደት ድማ ጽኑዕ ውዳበ ይፈጥር። ውሁድ ውዳበ ድማ ስጡም ሓድነት ህዝቢን መሪሕነትን ይወልድ። ሕብረ ብሄራት ኤርትራ ድማ፡ ውሁድ ሕብሪ ቀለማት ከግህድ ዝኸኣለ ሳላ ነቕ ዘይብል ውሽጣዊ ሓይሊ መሓውራቱ እዩ። ሎሚ ከም ፈለግ ኒጀርን መንጫዕጫዕታ ቪክቶርያን፡ ፍቕሩ ‘ጃሕ-ጃሕ’ ኢሉ እንተዛረየ፡ ነብሱን ዕድላቱን ከም ወርቂ ብሓዊ ተፈቲኑ እዩ። ሎሚ ድምቀቱ ከም ኮኾብ ወጋሕታ እንተደጉሐ፡ ዋጋ ናይ’ቲ ትማሊ ዝሓለፎ ሰሃሮን ዝኸፈሎ ዋጋን እዩ። ሓያል ውዳበ፡ ካብ ሓያል ዝተወደበ ህዝቢ ክፈጥሮ ዝኽእል ሓይልን ኣድማዕነትን ከኣ፡ ካብ ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ንላዕሊ ዝምስክሮ ሓቂ የለን። እቲ ምንታይ፡ ከም ህዝባዊ ግንባር ገይሩ ንዓቕሚ ሒደት ህዝቢ ናብ ዘይጸዓድ ሓይሊ ክቕይር ዝኽእል ፖለቲካዊ ውድብ ስለዘይተራእየ። መመሊሱ ድማ፡ ከም ኣብ ኣብ ጽገን ዕንባባታትን ዝዓሰለ ንህቢ፡ ኣብ ጓይላ ሃገራውነት ዓሲሉ ድምብርጽ እንከይበሎን ግልጽ እንከይበለን ዕማማቱ የሰላስል። ካብ መስመሩ ድርዑ ስለዝዀነ፡ ካብ ሓዲድ መስመሩ ኣይእለን። ከምታ ምስሊ ቀደሙ ድማ፡ መስርዕ ከይበተኸ ይጐዓዝ ኣሎ - ህዝበይ ዕጉስ ኣንበሳ። 11 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.164", "char_count": 4425, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03203", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣነ ኣቶ መሓመድ ዓብደላ ኢብራሂም፡ ተቐባሊ ህያብ ካብ ሓወይ ዑመር ዓብደላ ኢብራሂም ብስም ዑመር ዓብደላ ኢብራሂም ዝተመዝገበ፡ ኣብ ከተማ ሰንዓፈ ምም/ከባቢ ማእከል ከተማ ኣብ ብሎክ 50 ፓርሰል C ኣብ 146.92 ት/ሜ ዝተደኮነ፡ ብኮምሽን ምጽራይ ዋንነት ቁጽሪ 520384 ዋንነት መወከሲ ቁጽሪ 521397 ዋንነት ዝተረጋገጸ 6 ክፍሊ ገዛ 2 ሽቓቕ 2 ክሽነ 1 መኽዘን ዘጠቓለለ ገዛውቲ ብህያብ ኣብ ቤት ፍርዲ ሸሪዓ ሰንዓፈ ብዕለት 10/03/2025 ብቁጽሪ መዝገባ 65/2005 ዝተዋህበኒ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ቴክኒክ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር።", "char_count": 663, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03204", "text": "ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ ገብረኣየሱስ ዑቕባስላሴ ነፍ/ለቱ ገብረክርስቶ ወልዱን 2. ነፍ/ዛይድ ገብረኣየስሉስ ዑቕባስላሴ 2.1 ኣለም ጸጋይ 2.2 ምሕረት ጸጋይ 2.4.1ሄርሞን መብራህቱ 2.4.5 ናሆም መብራህቱ 2.5 ለምለም ጸጋይ 2.6 ቴድሮስ ጸጋይ 2.9 ዮርዳኖስ ጸጋይ 3. ነፍ/በርሀ ገብረእየሱስ ዑቕባስላሴ ተተካኣኢ ቶማስ በርሀ 5. ገብሪኤላ ገብረእየሱስ ዑቕባስላሴ፣ ብመንገዲ ከሳሲት ወ/ሮ ኣብርሃጽዮን ገብረእየሱስ ዑቕባስላሴ ወኪል ስዋስው ያቆብ፡ ናይ ምቅሊት ውርሲ ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/03/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም ፡ ጉዳይኩም ኣቶ መሓመድ ዓብደላ ኢብራሂም ብወኪሉ ወ/ሮ ሱዓድ ዓብዱረዛቕ ዓብዱራሕማን ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ቅድስቲ ተኪኤ እምሃ፡ ናብ ኣቶ ምነት ኣስገዶም ተኽሎም፡ ንሱ ድማ ንብረተይ ዝኾነ ቀዋሚ ንብረት ገዛ ኣብ ን/ዞባ ደቀምሓረ ምም ከባቢ ማይ ወርቂ ኣብ ፕሎት 10 ፓርሰል POP 10 ስፍሓት መሬት 184 ት/ሜ ዝኾነ፡ ንኣቶ ምነት ኣስገዶም ተኽሎም ብህያብ ከመሓላልፈሉ ስለ ዝደለኹ፣ እዚ ህያብ ድማ ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ ደቀምሓረ ብቁ/መ 11/26 ብዕለት 18/02/2026 ስለ ዝመዝገባኦ፡ ካብ ስመይ ናብ ስም ህያብ ተቐባሊ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተልዩ፡ ናብ ክፍሊ ተክኒክ ን/ዞባ ደቀምሓረ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝፈቕዶ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳኣታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ናብ ክ/ተክኒክ ን/ዞባ ደቀምሓረ ሒዙ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ፊልሞን በርሀ ተኽለዝጊ፡ ኣቦይ በርሀ ተኽለዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ወ/ሮ ቅድስቲ ተኪኤ እምሃ", "char_count": 1054, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03205", "text": "ወ/ሮ ሃጸይ ዘርኣጽዮን ወልደስላሴ፡ ብዓል ቤተይ የማነ ባህታ ያቆብ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምልክታ ጨረታ ብሽክለታ ሸያጢ ምውጋን ንብረት መንግስቲ ኣገባብ መሸጣ፡ ዕሹግ ጨረታ ምውጋን ንብረት ብመንግስቲ ኣብ መኽዘን ሰታንታኣቶ (ብግምጣል 6ይ መደበር ፖሊስ) ንዝርከብ ብዝሒ ዘለወን ብሽክለታ ክሸይጥ ንኹሎም ሕጋውያን ተጫረትቲ ይዕድም። 1. መሸጣ፡ ንኹሉ ሕጋዊ ተጫራታይ ክፉት እዩ። 2. ተጫረትቲ ናይ - 2025 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግዲ፤ - 50,000.00 ናቕፋ ትሕጃ ብቸክ ሒዞም ብምቕራብ - ዘይምለስ 50.00 ናቕፋ ብምኽፋል ፕሮፎርማ ብምግዛእ ክሳተፉ ይኽእሉ። 3. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጻሉ መዓልቲ ጀሚሩ ክሳብ ዕለት 18/03/26 ሰዓት 10፡00 ቅድሚ ቀትሪ ክፉት ኮይኑ ይጸንሕ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ሰለማዊት ሙልጌታ ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ ሰለማዊት ኹዴታ ጉምሳ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 4. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ምውጋን ንብረት መንግስቲ (ፎሮቭያ) ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 5 ምውጋን ንብረት መንግስቲ ብምሉእ ወይ ብከፊል ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ኣቶ ፍትዊ ሰቋር ወ/ሮ ዊንታ ተሸመ፡ ናይ ነፍ/ወ/ሮ ኣስገደሽ ረዳ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/03/36 ኣብቤ/ፍ ይቕረብ። ምውጋን ንብረት መንግስቲ", "char_count": 903, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03206", "text": "ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ዘይነብ መሓመድ ዓብደልቃድር ብፍ/በ/መሰል ኣቶ መሓመድ ዑስማን ኣልሙርቃኒ ብዝተፈጥረ ክርክር፡ 1ይ ደ/ቤ/ፍርዲ ኣስመራ፡ ብቁ/ቻሲ 1GKC26N9RJ7155939 ኣውቶሞቢል ዝዓይነታ ስርሓት GMC ዝኾነት ናይ ገዛ መኪና፡ ጎማታት ኣረጊት፡ መፍትሕ ኳድሮ የብላን፡ ምሉእ ሰርቪስ የድልያ፡ እስፔክዮ ናይ የማን ሰባር ኮይኑ፣ ቤት ፍርዲ ብሓራጅ ተሸይጣ መኽፈሊ ዕዳ ክትከውን ስለ ዝኣዘዘ፡ መበገሲ ዋጋ 220,000.00 (ክልተ ሚእትን ዕስራን ሽሕ) ናቕፋ ተገሚታ ስለዘላ፡ ክወዳደር ዝደሊ፡ ካብ ዝቐረበ ግምት ዋጋ ¼ ብስም ሕሳብ ፈ/ፍርዲ ስፒኦ ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላብ/ቤ/ፍርዲ ቤ/ጽዋ/ፈ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ጨረታ ደው ኣይብልን እዩ። ተወሳኺ ሓበሬታ መኪና ክርኢ ዝደሊ፡ ኣብ ጎኒ ጋራጅ ቀያሕቲ ኣውቶቡስ ከይዱ ክርኢ ይኽእል እዩ። *ዕለት ጨረታ፦ 15/04/26 *ሰዓት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ቅ/ቀትሪ *ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ቁ/67 ተወከሱ", "char_count": 757, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03207", "text": "ኣመልካቲ ኣነ ኣቶ ኤፍረም ጐይትኦም ወልደዮውሃንስ፡ ኣብ ከተማ መንደፈራ ምም/ከባቢ ዓዲ ሓድሽ፡ ዞን 4፡ ፕሎት 24 ፓርሰል (E) ዝርከብ፡ ብስም ነፍስሄር ኣቦና ወላዲና ጐይትኦም ወልደዮውሃንስ አስታ ዝተመዝገበ ምስክር ዋንነት ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ (ሊዝ) ኦሪጅናል ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ሒዘዮ ኣለኹ፡ ወይ ወዲቑ ረኺበዮ ዝብል ምስ ዝህሉ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ብቁ/ስልኪ 07200434 ክሕብረኒ፣ እዚ ምስ ዘይከውን ግና መተካእትኡ ንኽወሃበኒ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ኤፍረም ጐይትኦም", "char_count": 326, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03208", "text": "ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ጥላሁን ስዩም ኣብ ዝነበረ ናይ ገንዘብ ክርክር፡ ብፍ/በ/ዕዳ ዝተወሰነሉ ገንዘብ ክኸፍሎ ፍቓደኛ ስለዘይኮነ፡ 1ይ ደረጃ ቤት ፍርዲ ከባቢ ዕዳጋ እኽሊ ንብረት ብፍ/በ/ዕዳ ዝኾነት ብቁ/ቻሲ/WBAE690X00627815 ትፍለጥ ስርሓት BMW ዝኾነት ናይ ገዛ ማኪና፡ ቮላኖ ናይ ካምብዮ ምዕራይ ዘድልዩ፡ ሞቶሪኖ ምትዕርራይ ዘድልዩ፡ ጎማ ስኳርታ ዘይብላ፣ ቤት ፍርዲ ብሓራጅ ተሸይጣ መኽፈሊ ዕዳ ክትከውን ብክኢላ መበገሲ ዋጋ 85,000.00 (ሰማንያን ሓሙሽተን ሽሕ) ናቕፍ ተገሚታ ስለዘላ፡ ኣብ’ቲ ዝግበር ሓራጅ ክሳተፍ ዝደሊ፡ ቅድሚ ዕለት ሓራጅ ዘሎ ሓሙሽተ (5) መዓልታት ጀሚሩ ናይ’ቲ ክወዳደረሉ ዝረቑሖ መጠን ገንዘብ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ቤት ጽሕፈት ፈጻሚ ፍርዲ ቁ/62 ኣብ ዝተዳለወ ዕጹው ሳንዱቕ ኣታዊ ይገብር። ብተወሳኺ፡ ኣብ ዕለት ሓራጅ ናይ’ቲ ዝተዋህበ ግምት ¼ ብስም ፈጻሚ ፍርዲ CPO ኣስሪሑ ወይ ናይ ባንክ ተጠራቓሚ ሕሳብ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ሒዙ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ሓራጅ ኣየቋርጽን። ዕለት ሐራጅ ፦ 15/04/26 ሰዓት ሓራጅ፦ 3፡00-4፡00 ቅ/ቀ ቦታ ሓራጅ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ቁ/27 ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቁ/65 መጺኡ ክውከስ ይኽእል፣ ከምኡ’ውን ተወሳኺ ሓበሬታ ንብረት ክርኢ ዝደሊ ኣብ ከባቢ ባርቶሪኖ ጋራጅ ሓሰን ከይዱ ክርኢ ይኽእል እዩ።", "char_count": 846, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03210", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ኣነ ኣመልካቲ ኣቶ ዓብዱልዓዚዝ ስዒድ ኢብራሂም፡ ብወኪሉ ወ/ሮ ሱዓድ ዓብዱረዛቕ ዓብዱራሕማን፡ ነቲ ኣብ ኣስመራ ዚፕ ኮድ 1A159 ጎደና 159-34 ቁጽሪ ገዛ 94 ፕሎት 61 ቁጽሪ ፓርሰል ASP00020583 ኣብ 100 ት/ሜተር ዝተደኮነ - ሰለስተ ቀንዲ ክፍልታት፡ ሓደ ክሽነ፡ ሓደ ዓይኒ ምድሪ ዝሓዘ፣ ኣብ ሚኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባብን ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ኣብ ትሕቲ ዋነንት ቁጽሪ 1፡ 000412/1 ብዕለት 08/11/2027 ብስም ብህያብ ዝሃበትኒ ወ/ሮ ስዕዲ ዓብዱልቃድር መሓመድ ዝተመዝገበ፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ገዛ ብህያብ ዝተዋህበኒ ኮይኑ፡ ቤት ፍርዲ ሸሪዓ’ውን ሰነድ ውህብቶ ኣጽዲቑልና ብምህላዉ፡ በዚ መሰረት ናብ ስም ውህብቶ ዝተዋህበ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ ምስ ዘይቀርብ ግን ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ አፍልጥ። ዓብዱልዓዚዝ ስዒድ ኢብራሂም ብወኪሉ ወ/ሮ ሱዓድ ዓብዱረዛቕ ዓብዱራሕማን ኣብ ዞባ ማእከል ምም/ን/ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ፡ ጎደና ድባርዋ፡ ዚፕ 1A119 ፕሎት 1፡ፓርሰል D ዓይነት ገዛ ተራ፡ ስፍሓት መሬት 270 ት/ሜ ቁ/ገዛ 24/25B ቀንዲ ክፍልታት 3 ሓገዝቲ ክፍሊ 1 መለለይ ቁጽሪ ንብረት 1BRASM015739/0 ብስም ኣደይ ነፍ/ሪት ጸሃይ ተስፋሚካኤል ትኩእ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ብውርሲ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታዮን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ብሩክታዊት ዳዊት ኣብዲ ወኪል ኣቶ ኣይንኣለም ኪዳነ ብስም ነ/ሄር ጀምበር ግደይ ወ/ማርያም፡ ኣብ ምምሕዳር 4 ኣስመራ ዝርከብ፡ ብቁ. መዝገብ 46987/73033 ዝተመዝገበ ገዛ፡ ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዞ መሰረት ካብ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ይሻረግ ፋንታዮ ግደይ +8 ዳሜራ ኣቬሽን ሓ.ዝ.ብ.ማ ንማሕበርና ዝምልከት ሓፈሻዊ ጉዳይ ክንመየየጥ ንዕለት 27/02/2026 ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ኣባላት ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ክትርከቡ ንሓትት። Notice is hereby given to the public that “ZENITH INTERNATIONAL Private Limited Company” has been formed among the following members.", "char_count": 1797, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03211", "text": "S/N Full Name Nationality Address No. of Shares Share Value ዳሜራ ኣቬሽን ሓ.ዝ.ብ.ማ 1 Mrs. Helen Weldehaimanot Negash Eritrean Asmara 60 600,000.00 2 Mr. Samuel Paulos Dagnew Eritrean Asmara 40 400,000.00 Total 100 1,000,000.00 B) The head office of the company will be in Asmara and branch offices may be opened anywhere", "char_count": 314, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03212", "text": "within and outside Eritrea. ዮርዳኖስ ተኽለ ገብሩ፡ ወኪል ወ/ሮ ትርሓስ ሃብቱ ጭሩም፡ ኣደይ ኣበባ ኣብርሃ ዘወልዲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። C) The total fully paid up capital of the company is Nakfa one million (1,000,000.00) divided in to one hundred (100) shares at par value of Nakfa ten thousand (10,000.00) each. D) The business purposes of the company shall be: • To engage in any manufacturing industry", "char_count": 444, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03214", "text": "• To engage in provision of pesticide services • To engage in a farm business focused on poultry, dairy and fattening 1. ፋጥና ሓምድ ዑስማን 2. ማሕሙድ ሓምድ ዑስማን 3. እድሪስ ሓምድ ዑስማን 4. ዓማራ ሓምድ ዑስማን 5. ሳዕዲያ ሓምድ ዑስማን፣ ስም ወላዲና ነ/ሄር መሓመድ ዑስማን መሓሙድ ምባል ተሪፉ፡ ሓምድ ዑስማን መሓመድ ተባሂሉ ይተኣረመልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። • To engage in the business of import/export, commission agent or representation of manufacturer and traders, wholesale, and retail of related activities • To correspond with an international trading companies Generally to carry out any other activities related to its objectives and purposes or any profession or services connected with or ancillary to the general business of the company. E) Mrs. Helen Weldehaimanot is appointed as the general manager for unlimited period of time. ዓምር ዑመር ጀሪድ፡ ስም ወላዲተይ ስትና መሐመድዓሊ ሑመድ ምባል ተሪፉ፡ ስተል መሐመድ ዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። F) The company is established for unlimited period of time. ZENITH INTERNATIONAL PRIVATE LIMITED COMPANY ብስም ተመስገን ተወልደ ተስፋዝጊ ዝተመዝገበ፡ ብቁ/ፍ/ዋኒን ASL00044293 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ባረንቱ ቁ/ገዛ 11 ዝርከብ ናይ መሸጣን መስርሕን መተርኣስ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ኣበባ ገብረንጉስ በራኺ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ሰንሒት ቁ/ገዛ 58፣ ካብ ዕለት 01/03/2026 ክሳብ ዕለት 28/02/2031 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ተመስገን ተወልደ ተስፋዝጊ ሕጋዊ ወኪል ተወልደ ተስፋዝጊ ገብረመስቀል ኣነ ኣቶ ጸጋይ ማሕሙድ ኢብራሂም፡ ካብቲ ብስመይ ዝተመዘበ ብናይ ክፍሊ ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለለዪ ንብረት ቁ. 1BRASM000494 ሊብሬቶ ዝተወሃቦን ውልቃዊ ንብረተይ ዝኾነ፡ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ማእከል ከተማ ዚፕ ኮድ 1A175 ጎደና 175-16 ፕሎት 27- ፓርሰል C ቁ. ገዛ 10 ዝርከብ ኣብ 270 ት/ሜ ዝተደኮነ፡ ነቲ ኣብ 135.05 ት/ሜ ዝተደኮነ ንሰሜናዊ ምዕራብ ዘሎ ጎደና ክትወርድ ከለኻ ዝርከብ 1ይ ህንጻ (ጂ+1) ማለት 6 ክፍልታት ዘጠቓለለ፡ ክሸጦ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መጸዋዕታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ኣቶ ጸጋይ ማሕሙድ ኢብራሂም ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ኣባሻውል (ዞባ 7 ምም/09 ) ቁ/ገዛ 34 ኣብ ፕሎት 48 ፓርሰል 10 ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር 111356 መወከሲ ቁጽሪ 124214/105797 ብስም ነፍ/ረዘነ መኮነን ሃይሉ ንዝተመዝገበ ገዛ፡ ቤት ፍርዲ ኣው/ኣስመራ ብመዝ/ቁ -343/69 ብዕለት 09-10-1969 ዓ/ም ብዝተዋህበ ውሳነ መሰረት፡ እዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ገዛ ካብ ስም ነፍ/ኣብርሀት መኮነን ሃይሉ ከነተሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዛዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ ናብ ቤ/ጽ ፓፕሊክ ኖታሪን ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ሰነዳት ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ኣድያም ዑቕባሚካኤል ኣድሓኖም", "char_count": 2398, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03219", "text": "Other Skills and Abilities • Ability to influence and engage cross-functional teams • Clear communicator at operational and leadership levels • Structured, disciplined, and outcomes-focused • Strong safety leadership and risk awareness • Able to coach & mentor national workforce General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Definite Period (2 years)  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ኣቶ የውሃንስ ርእሶም ባይሩ፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ቁንጅና ሳሎን ንግዳዊ ትካሎም፡ “ኣስሊ ቁንጅና ሳሎን” ASSLY BEAUTY PARLOUR) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለ ዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣቶ ሮቤል ገብሪት ዘርኦም፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ቤት ትምህርቲ ምምራሕ መኪና ንግዳዊ ትካሎም፡ “ራኢ ቤት ትምህርቲ ምምራሕ መኪና” (RAE DRIVING SCHOOL) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ሓዳስ ኤርትራ 11 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.164 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን", "char_count": 2003, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03220", "text": "“ነቲ ካባኻ ወጻኢ ዘሎ፡ ወትሩ ክትቈጻጸሮ ኣይትኽእልን ኢኻ። ነቲ ኣብ ውሽጥኻ ዘሎ ግዳ፡ ወትሩ ክትቈጻጸሮ ትኽእል ኢኻ።” - ወይን ድየር ወይን ድየር “እቶም ነፍሲ ወከፍ ንስኻ እትደልዮም፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ናይ ፍርሕኻ ኣራጢጦም ኮፍ ኢሎም ኣለዉ።” - ጆርጅ ኣዳየር - ጆርጅ ኣዳየር ደርማስ ስጕምቲ ብምውሳድ ዓወት ኣብ ርእሲ ዓወት ኣብ ምዅማር እንተ ተጸሚድካ፡ ነቶም ተራ ስጕምቲ ብምውሳድ ተራ ህይወት ዘሕልፉ ሰባት ባህ ዘይክብሎም ይኽእል እዩ። እቶም ፈጺሞም ስጕምቲ ዘይወስዱን ስጕምቲ ካብ ምውሳድ ምድሕርሓር ዝሰልጦምን ሰባት እሞ ኸኣ፡ ብቓልዕ ክጻብኡኻ እውን ይኽእሉ እዮም። እቲ ምንታይሲ፡ ናትካ ዓወት ንድኽመቶም ሕሪ ሕራይ ገይሩ እዩ ዘናውጾ። ገዛእ ርእስኻ ከተዐሹ እንከለኻ፡ ኣነነትካ ስቕ ኢሉ ክርእየካ ይኽእል እዩ። ናብ ክዉንነት ክትምለስ እንከለኻ ግዳ፡ ዕሽሽ ኣይብለካን እዩ። ዘሎን ዘየሎን ምኽኒታት ብምድርዳር፡ ከሰናኽለካ ኣይጽገምን እዩ።", "char_count": 542, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03221", "text": "ድኹም ሰብ ነቲ ደርማስ ስጕምቲ ዝወስድ ሰብ፡ “ንስኻ ግዜኻ ንኸንቱ ኢኻ ተባኽን ዘለኻ። እዚ ኣካይዳኻ ኣብ እዚ ንስኻ እትነጥፈሉ ዘለኻ ኢንዳስትሪ ኣይሰርሕን እዩ። ክትወጽኦ ናብ ዘይትኽእል ታኼላ ክሸምመካ ይኽእል እዩ። ዝዀነ ሰብ ምሳኻ ክሰርሕ ፍቓደኛ ኣይክኸውንን እዩ። ኩሎም ዓማዊልካ ድማ፡ ሓደ ድሕሪ ሓደ ክሃድሙኻ እዮም። …” እናበለ ንድሕሪት ክጐትቶ ዘይገብሮ ጻዕሪ የለን። ብመንጽሩ ዕዉታት ሰባት ብዕዉታት ሰባት ኣይደሃሉን እዮም። ብሓባር ክዓብዩ ከም ዝኽእሉ ብምሕሳብ፡ ዝያዳ እዮም ዝቀራረቡ። ንሓድሕዶም ተመኵሮ ክለዋወጡ ዝከኣሎም ጻዕሪ ይገብሩ እሞ፡ ከም ባህጎም ከኣ ርኡይ እወታዊ ለውጢ የመዝግቡ። እቶም ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ዘድሓርሕሩ ሰባት ነቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት ከም ግጉያት ብምቝጻር ንገዛእ ርእሶም ከም ቅኑዓት ክገብሩ እዮም ህርዲግ ዝብሉ። ንሳቶም ዝዀነ ንኣነነቶም ዘርብሕ ምስምስ ብምፍጣር እዮም፡ ንገዛእ ርእሶም ብምዕሻው ዝዓግቡ። ዕዉታት ሰባት ቅድም ቀዳድም ንኣነነቶም እዮም ዝስዕርዎ። እዛ ዓለም ናይ በይኖም ከም ዘይኰነት ንገዛእ ርእሶም ብዕምቈት የገንዝብዋ። ካብ እዛ ዓለም ብጻዕሮም ዝለዓለ እጃሞም ክወስዱ ኣዒንቶም ኣይሓስዩን እዮም። ንኻልኦት ሰባት ክቐቕዩ ግዳ፡ ሕልናኦም ከቶ ነቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት መሳርሕቶም ጥራይ ኣይኰኑን መሰናኽላት ዝፈጥሩሎም። ካብ ገለ ናይ ቀረባ ሓለፍቶም ከይተረፈ፡ መሰናኽል ክገጥሞም ይኽእል እዩ። ናይ ቀረባ ሓለፍቶም ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ገዛእ ርእስኻ ምዕሻው እቲ ዝቐለለ ተግባር እዩ። ደሓር ካብ ዕሽነትካ ክትወጽእ ክትሕልን እንከለኻ ግዳ፡ ክሳብ ክንደይ ጽንኩር ምዃኑ ክትግንዘብ ትኽእል።", "char_count": 932, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03222", "text": "እቲ ማእከላይ ስጕምቲ ብምውሳድ ማእከላይ ውጽኢት ብምርካቡ ዝዓግብ ሰብ፡ መብዛሕትኡ ግዜ መወዳእታኡ ጽቡቕ ኣይከውንን እዩ። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ፡ ዓለም በቶም ማእከላይ ስጕምቲ ብምውሳድ ማእከላይ ውጽኢት ዘመዝግቡ ሰባት እናተዓብለለት እያ ትመጽእ ዘላ። ኣቕኒዕካ ክትከይድ ኣይትኽእልን ኢኻ። ዓለም እኮ ቀጻሊ በቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት እናተዓብለለት እያ ትመጽእ ዘላ። ከም ሳዕቤኑ፡ እተን ብማእከላይ ፍርያት፡ ማእከላይ ምሕደራ፡ ማእከሎት ሰራሕተኛታት፡ ማእከላይ ተግባር፡ ማእከላይ ኣተሓሳስባ፡ … እተጐብአ ትካላት ዕምረን ይሓጽር ኣሎ። እቶም ላዕለዎት ኣካየድቲ ስራሕ ብገምጋም ኣብ ዓመት ልዕሊ 60 መጽሓፍቲ እዮም ዘንብቡ። እዚ ማለት ካብ እቶም ማእከሎት ሰራሕተኛታት ብዝተዓጻጸፈ ሰዓታት ይሰርሑ፡ ዝተዓጻጸፈ መጽሓፍቲ የንብቡ፡ ዝተዓጻጻጸፈ ኣታዊ ኸኣ ይረኽቡ። ከም ሳዕቤኑ፡ ማእከላይ ስጕምቲ ክንወስድ እንከለና፡ ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ዝበጻሕና ዝመስለና ሰባት ውሑዳት ኣይኰንናን። እቲ ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ከም ዘሎ ገይሩ ንገዛእ ርእሱ ዘእመነ ሰብ ከኣ፡ ህይወቱን ስርሑን ክልውጥ ፋሕተርተር ክብል ትጽቢት ኣይትገብረሉን ኢኻ። እዚ ስታቲስቲክስ እንታይ ዓይነት ሰራሕተኛ ክትከውን ከም ዘለካ ጽቡቕ ኣንፈት ክህበካ ይኽእል እዩ። ንሓያላትን ጻዕራማትን ሰራሕተኛታት ናይ ምድናቕ ባህሊ እንተ ደኣ ኣጥሪኻ፡ ከምኦም ዘይትዀነሉ ምኽንያት ኣይረኣየካን እዩ። ሓንሳእ ብሕማም ማእከላይ ናይ ምዃን ወልፊ እንተ ተለኺፍካ፡ ሕልምኻ ክዉን ከይኰነ ንሓዋሩ ክሞተካ ይኽእል እዩ። ነዚ ዝስዕብ ኣብ ኣመሪካ ዝተንጸባረቐ ስታቲስቲክስ እስከ ንመልከት። እቶም ማእከሎት ሰራሕተኛታት ዝበሃሉ፡ ኣብ ዓመት ትሕቲ ሓንቲ መጽሓፍ የንብቡ። ኣብ ሰሙን ከኣ፡ 37.5 ሰዓታት ይሰርሑ። ከም እዚኦም ዓይነት ሰራሕተኛታት ካብ እቲ ላዕለዋይ ኣካያዲ ስራሕ ብገምጋም ብ319 ግዜ ዝወሓደ ገንዘብ ኣታዊ ይገብሩ። ኣብ እዚ ግዜ እዚ፡ ኣብ ዓለምና ሽቕለት ኣልቦነት እናበዝሐ ይመጽእ ከም ዘሎ ብርክት ዝበሉ ስነ ፍልጠታውያን መጽናዕቲታት የረጋግጽዎ ኣለዉ። ኣብ ሓደ ትካል ንኽትቍጸር ዘሎ ውድድር ምሒር እናበዝሐ ይመጽእ ኣሎ። እቶም ማእከላይ ብቕዓት ዘለዎም ሰራሕተኛታት በቶም እተራቐቐ ክእለት ዘለዎም ሰራሕተኛታት ናይ ምትካእ ሓደጋ እውን የጋጥሞም ኣሎ። ንውልቃዊ ጸዓትካ፡ ጸጋታትካን ፈጠራውነትካን ተጠቒምካ ደርማስ ስጕምቲ ክትወስድ እንተ ኽኢልካ፡ ሕልምኻ ኣብ ሓጺር ግዜ ክዉን ክትገብር ዘጸግም ኣይኰነን። እቲ ማእከላይ ስጕምቲ ናይ ምውሳድ ልምዲ ብቐሊሉ ስለ ዘይገድፈካ፡ ነዚ ንምስዓር ከይተሓለልካ ብወኒ ምስራሕ ብደረጃ ዓለም ዕምሪ ደቂ ሰብ እናወሰኸ ይመጽእ ስለ ዘሎ፡ እቲ ኣብ ግዜ ንእስነቶም ዘዋህለልዎ ገንዘብ፡ ንዳሕረዋይ ናይ ሽምግልና ህይወቶም እኹል ከም ዘይከውን ዘሎ፡ ሓያሎ ሊቃንውቲ ስነ ልቦና ስክፍታኦም ይገልጹ ኣለዉ። ክንዲ ዝዀነ፡ ማእከላይ ስጕምቲ እናወሰድካ እተሕልፎ ህይወት፡ ኣተኣማማኒ ከም ዘይኰነ ንኹላትና ክስቈረና ይግባእ። ማእከላይ ስጕምቲ ስለ ዝወሰድካ ክሳድካ ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ዘድሓርሕሩ እንተ ዀይኖም፡ በቲ ንሳቶም ዝወስድዎ ደርማስ ስጕምቲ ኣብ ስግኣት ዝወድቁ ኰይኑ ክስምዖም ይኽእል እዩ። ንስኻ ደርማስ ስጕምቲ ትወስድ ከም ዘለኻ እትፈልጥ፥ እምበር፡ ናብ መኽሰብ ኣይወስደካን እዩ። ሒደትን ዓይነታውን ፍርያት ግዳ፡ ጽፉፍ መኽሰብ እዩ ዘምጽኣልካ። ብኻልእ ወገን፡ ብዙሓት ሰባት ኣቓልቦኦም ብገንዘብን ስልጣንን ይሰሓብ እዩ። ገንዘብን ስልጣንን ግዳ፡ መብዛሕትኡ ግዜ በቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት እዮም ዝውነኑ። 1. ንገዛእ ርእስኻ ሓድሽ ግድል ክትፈጥረላ እንከለኻ፡ 2. ካብ ካልኦት ሰባት ነቐፌታን መጠንቀቕታን ከመጽኣ እንከሎ፡ መሊስካ ሓይልካ መሰስ ክትብል እንከለኻ ኢኻ። ናብ ገዛኻ መጺኡ ንሕልምኻ ዘግህደልካ ሰብ የለን። ናብ ትካልካ መጺኡ ፍርያትካ ብደረጃ ሃገር ወይ ዓለም ከም ዝፍለጥ ዝገብረልካ ሰብ እውን የለን። ንስኻ ኣብ እዛ ዓለም ሓያል ተወዳዳሪ ዄንካ ክትቅጽል ልዑል ስምዒት እንተ ደኣ ሃልዩካ፡ ከምቲ ኣብ ስራሕካ ዘለካ ንጥፈት፡ ንፍርያትካ ኣብ ምልላይ እውን ንጡፍ ምዃን ኣገዳሲ እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ እዚ ዘለናዮ ዘመን እኮ፡ ዘመነ ሓበሬታ እዩ። እዞም ንጥፈታት ካብ ተራ ስጕምቲ ምውሳድ ሓራ ብምግባር፡ ኣብ ደርማስ ስጕምቲ ከም እትጸቅጥ እዮም ዝገብሩኻ። ነቶም ባዕልኻ ዝፈጠርካዮም ግድላት ወይ ጸገማት ምስ ፈታሕካዮም፡ ንገዛእ ርእስኻ ኣብ ዝያዳ ዝበረኸ ደረጃ ኢኻ እትረኽባ። ርእሰ ተኣማንነትካ ዝያዳ ስለ ዝብርኽ ድማ፡ ንዝያዳ ዝበረኸ ዓወት ከተመዝግብ ትድረኽ። እቶም ተራ ስጕምቲ እናወሰዱ፡ ተራ ፍርያትን ተራ ኣገልግሎትን ዝህቡ ሰባት፡ ቀጻሊ እዮም ዓማዊሎም ዝኸስሩ። ኣብ መጠረሽታ ከኣ፡ ናብ ምሉእ ብምሉእ ምጥፋሽ ክወድቁ ይኽእሉ። ሰባት ብዛዕባ ፍርያትካ፡ ኣገልግሎትካን ትካልካን ክሓስቡ እንከለዉ፡ እንኮላይ ብዛዕባኻ እዮም ዝሓስቡ። ንስኻ ቀሊል ሰብ እንተ ዘይኰንካ፡ ፍርያትካን ኣገልግሎትካን ከቶ ቀለልቲ ክዀኑ ኣይክእሉን እዮም። ደርማስ ስጕምቲ ክትወስድ ሓንሳእ ትብዓት እንተ ኣጥሪኻ፡ ንነፍሲ ወከፍ ዘጋጥመካ ዕድል ኣብ ምጥቃም ከቶ ዓይንኻ ኣይትሓስን ኢኻ። ደርማስ ስጕምቲ ምውሳድ ኣይጐድኣካን እዩ። ወትሩ ሓጋዚኻ እዩ። ተቐዳዲምካ ነቲ ዝኸበደ ነገር ስለ እትዓምሞ፡ እቲ ዝቐለለ ነገር ጥራይ እዩ ዝተርፈካ። ንቐሊል ስራሕ ከኣ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ክትሰርሖ ኣይከብደካን እዩ። ደርማስ ስጕምቲ ናይ ምውሳድ ዲስፕሊን እንተ ኣማዕቢልካ፡ ኣብ ቦታ ዕዳጋ ዝህልወካ ክብሪ ይብርኽ እዩ። ኣብ ዝመረጽካዮ ዓውዲ ናይ ምዕዋት ዕድልካ ድማ፡ ቀጻሊ እናሰፍሐ ይመጽእ። እቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት፡ ካብ ኣብ ብዝሒ ፍርያት ንላዕሊ ኣብ ዓይነት ፍርያት እዮም ዝኣምኑ። ብዙሕን ሕሱርን ፍርያት ምፍራይ ናብ ክሳራ ይሓትት። ብማእከላይ ስጕምቲ ናይ ምውሳድ ልምድኻ እንተ ተጐቲትካ ግዳ፡ ባዕልኻ ኢኻ ንውድቀትካ እተቀላጥፎ። ዘቆናጽቡ ክዀኑ ይኽእሉ እዮም። ንስኻ ግዳ፡ በዝን ብኻልእ መሰናኽላትን ካብ እቲ ዝጀመርካዮ ጕዕዞ ዓወት ከቶ ደው ክትብል ኣይግባእን። እዛ ዓለም ኣብ ቀጻሊ ውድድር ስለ እትርከብ፡ ማእከላይ ስጕምቲ እናወስደካ ማዕረ-ማዕረኣ ክትወናጨፍ ኣይትኽእልን ኢኻ። ዝበዝሐ ካብ ህዝቢ ዓለም ማእከላይ ስጕምቲ ከም ዝወስድ ስለ ዝፈለጥካ፡ ክትዛነ ኣይግባእን። እቲ ምንታይሲ ዓለምና ብውሑዳት ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት እናተዓብለለት ወይ እናተገበተት እያ ትመጽእ ዘላ። ካባኻ ዝድለ፡ ጽፉፍ ውጥን ምሕንጻጽ እዩ። ካብኡ ብመሰረት ውጥንካ ትስጕም ምህላውካ ምርግጋጽ እዩ። ትዝሕል ወይ ንድሕሪት ትስጕም እንተ ሃሊኻ፡ ውጥንካ ባዕሉ ክነግረካ እዩ። ጽቡቕ ትስጕም ከም ዘለኻ ወይ ልዕሊ ትጽቢትካ ትምርሽ እንተ ሃሊኻ እውን፡ ውጥንካ ጽቡቕ ገይሩ ከርእየካ ጸገም የብሉን። እቶም ማእከላይ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት ንሓያሎ ጕዳያት ኣብ ግምት ስለ ዘየእትዉ እዮም፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ክጥፍሹ ዝረኣዩ ዘለዉ። ገለ ካብ እቶም ንሳቶም ኣብ ግምት ዘየእትዉዎ … ስሕበት፡ ዕድመ፡ ተቓውሞ፡ እዋናውነት ከምኡ እውን፡ ትጽቢት ዘይግበረሎም ክስተታት። ዝገበርካ ገይርካ ናብ ዝበረኸ ዓወት ክትሓኵር ኣለካ። ነቲ ናብ ዝበረኸ ዓወት ዝሓዀረ ሰብ፡ እቶም ብዘይካ ኣብ ክፍኣት ኣብ ካልእ ዘየድምዑ ሰባት፡ ጐቲቶም ከውርድዎ ኣይክእሉን እዮም። ነቲ ማእከላይ ስጕምቲ እናወሰደ ማእከላይ ዓወት ዘመዝግብ ሰብ፡ ዝዀነ መሰናኽል እዩ ዘውድቖ። ዝዀነ ድኹም ሰብ ናብ ሓደጋ ክሸምሞ ይኽእል። ዝነፈሰ ንፋስ ብዘይጸገም ናብ ዝደለዮ ክወስዶ ይኽእል። ማእከሎት ስጕምትኻ ብተቓውሞ፡ ውድድር፡ ክሳራ ከምኡ እውን፡ ዋሕዲ ተገዳስነት፡ ኣሉታውነት ወይ በዳሂ ኵነታት ዕዳጋ ክውቃዕ እንከሎ፡ ፕሮጀክትኻ ዕምሪ ከም ዘይህልዎ ቀልጢፉ ክፍለጠካ ይኽእል እዩ። እዞም መሰናኽላት ቀለልቲ ኣይኰኑን። ኢድካ እንተ ሂብካሎም፡ ምፍጣርካ ክሳብ እትጸልእ ክገብሩኻ ይኽእሉ እዮም። ከም መምሃሪ እንተ ወሲድካዮም ግዳ፡ ኣብ ረብሓኻ ከተውዕሎም ትኽእል ኢኻ። “ዓወት ናብ ኣእምሮኻ ክኣቱ ከቶ ኣይተፍቅድ። ፍሽለት ናብ ልብኻ ክኣቱ ድማ፡ ከቶ ኣይተፍቅድ።” - ድሬክ ድሬክ “ንኣተሓሳስባ ካልኦት ሰባት ክትርኢ እትኽእል፡ ቅድም ቀዳድም ንኣተሓሳስባኻ ብንጹር ክትርኢ ምስ እትኽእል እዩ።” - ብሩስ ሊ - ብሩስ ሊ ኣብ ስራሕ ዓለም ክትዋፈር እንከለኻ ዝተጸበኻዮምን ዘይተጸበኻዮምን ብድሆታት ከጋጥሙኻ ከም ዝኽእሉ ኣቐዲምካ ኣብ ግምት ከተእትዎ ዘለካ ጕዳይ እዩ። ገሊኦም ንእትወስዶ ተበግሶ ብዝጠቅምን ዘይጠቅምን", "char_count": 4667, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03224", "text": "ክእለትናን ካብቲ እተዓፈነሉ ጸልማት ንኽወጽእ ዝሕግዝ ሓይሊ ኣሎ። ሕልምታተይ ምስ ነብሰይ ዘቃርቡ ሽማግለታት እዮም። እቲ ዘይሓልመሉ ውሑድ ግዜያት ካብ ነብሰይ ዝዅብልለሉ እዋን’ዩ። ካብ ነብስኻ ወጺእካኸ ናበይ’ዩ፧ እቲ ነዊሕ ጕዕዞ፡ መከራ ነብስኻ ከይሓዝካ ዝውዳእ ኣይመስለንን፣ እወ በሰላኻ እናሓኸኽካ። ከምኡ እናፈለጥኩ ከለኹ የሽካዓኒ እዩ። ጭርጭር ዓበደ ተጻዊቱ ኣይጸገቦን። ካብ ብንኡሰይ ከለኹ መምስ እዋኑ ዝመጽእ ሕልምታት እሓልም ነበርኩ። ኣከታቲለ ፊልምታት እንተ ርእየ፡ ‘ተዋሳኣይ ክኸውን ኣሎኒ’ እብል። ፈቲነ ኣይኰነልይን። ሕፍረት ዓባይ ፈተናይ ኰይና ጸኒሓ። ሰባት ብግጥሚ ሕምም ክብሉ ክርኢ ከለኹ ገጣማይ ናይ ምዃን ባህጊ ይዓዘኒ’ሞ፡ ሓቂ ዓጢቑ፡ ውሽጡን ሕብረተሰቡን ነቢቡ፡ ዓይኒ ገዲፉ ልቢ ዘንብዕ ገጣማይ ክኸውን እደሊ። ገጣማይ ናይ ምዃን ሕልመይ ኣይሃሰሰን። ግጥሚ እናኽጽሕፍ ገና ክሳዕ ሕጂ’የ ዝረግእ። ዳየሪ ምጽሓፍ ሓደ ካብቲ ቀንዲ ዝፍወሰሉ መገዲታት’ዩ። ዝያዳ ዓቐን ፍወሳ ዘድልዮ ዘሕምም ክረክብ ከለኹ ከኣ ብግጥሚ እነብዓሉ። እቲ ቀደም", "char_count": 609, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03225", "text": "ብመሽረብ’የ ክሰፍዮ ኣይፈልጥን። ግን ዘይበልሐ ግዲ ኰይኑ ኣይኰነለይን። ቦታ ሒዙ ምሕላም ከሊኡኒ። ወይ ሸሪዐ በብሓደ ክጭምቶ እሓስብ። ነየነይቲ ቀዲመ ክጭምት ኣሎኒ ዘይፎዅሰኒ ሕቶ እዩ። ሓንቲ ምጭማት እንተ ጀሚረ ኬፍ’ዩ ዝህበኒ። ጥዑም ጥዑም ይጥዕመኒ። ሽዑ ነፊረ ናብዚ ናሕሲ እተሰቐልኩ ኰይኑ’ዩ ዝስምዓኒ። ሽዑ’የ ከኣ ዝያዳ ንነብሰይ ዝቐርባ። ዝሃደመ ተስፋይ ይምለስ፣ ሓይለይ ከኣ እርእዮ። ዓቕምናን ኣስመራ - 2011 2011", "char_count": 273, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03226", "text": "ቍጻር ምጻር’የ ክሓልም ዝውዕል ዝሓድር። ልክዕ ከምዛ ናይ ትሕቲ ዓራትና ጋዕገልጠም። ብቝጽርጻር ሕልምታት ምልእ ኢለ’የ ዘለኹ። ይጋሃድ ኣይጋሃድ ኣይዝክሮን። ምሕላም’ሞ ክፈቱ ጉድ’የ። ኣብ ጸጽባሕ ሕልምታት ክሸራርዕ እቕኒ። ዝበዝሐ ግዜ ኣላጊብካ ስፈዮም ይመጽኣኒ። ብመርፍእዶ ዝተፈትፈተ፡ እሞ ከኣ ርግኦ እተነስነሶ መኣዲ ምስ ነፍሲወከፍ ዝለዓል ኵላሶ፡ ዘይርአ ዝብላዕ መንፈስ ነይሩ። ሓንቲ መዓልቲ ነዚ ኣጋጣሚ ዝናፍቕ ሰብ እንተ ተረኺቡ፡ ነቲ ዝበላዕናዮ መንፈስ’ዩ ክናፍቕ። እዚ’ውን ሓደ ድሕሪ እቲ ዓቢ መጋረጃ ዝረኸብኩዎ ጽቡቕ’ዩ።", "char_count": 339, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03227", "text": "ድኻመይን መንፈሰይን ኣብታ መኣዲ’ዩ ዝበንን። ቴንዳና ብግዜ ለይቲ’ምበር ብግዜ ቀትሪ ከዕርፈላ ግዜ ዳርጋ ኣይነበረን። ለይቲ እናሰማዕካ እንተ ዘይኣስቂጥካ ኵሉ ግዜ ትድቅስ ማለት ኣይኰነን። ድሕሪ ድራር ከቢቦም ካርታ እናተጻወቱ ዝዘናግዑ ኣለዉ። ዝበዝሐ ግዜ ፍርቂ ለይቲ ይሓልፉዎ’ዮም። ደድሕሪኦም ነዊሕ ከይጸንሑ ሰዓት 7፡00 ምሸት ደቂሶም፡ ወጋሕታ ሰዓት 4፡00 ኣትሒዞም፡ “ህዝበይ! ቍርሲ! ቍርሲ! ሰብ ሻርባ ቀዲሞም ከይባረኹዎ ያላ…፡” ክሳዕ ዝብሃል ዕሙር ዕላል ዝኸፍቱ ሰብኡት ኣለው። ብኽልተኦም፡ ሳልሳዮም ናይቲ መደቀሲ ኵርኳሕ ተወሲኹዎ ከም ቦሊቮል ንድቃስና ክቀባበልሉ ይሓድሩ። ካብ ቍርሲ ናብ ምሳሕ፡ ካብ ምሳሕ ናብ ድራር ከይተበርየ ስለ ዝሓልፍ፡ መዓልትና ማዕረ እቲ ለይቲ’ዩ ዘሎ። ግን “ብልዓ!” ምስ በልካየን ስሓቕ ዝጅምራ ቈናጁን ሽሻይ ናይዛ መኣዲናን ንዅሉ ማይ ኣቢሉ ከም ንርስዖ ይገብረና ኣሎ። ቀዳም - 18 18 ጥሪ 2008 2008 ክልተ ኵላሶ ስለ እነሰልፈሎምሲ ልዕሌና ይጸግቡ። ሓደ ሓደ ግዜ ሰሲዕና “ንኢሳ” እናበልናያ ከመይ ኢላ ትመልኣልና ኣይርድኣናን። መኣዲ በረኸት ኣሎዎ ብሓቂ። መቸም ነገር ኣዋልድ ምጥምማት ዘይተርፍ’ዩ። ኣብዛ መኣዲን ክሽነን እዛ ቅነ ምስአን ምዃነይ ሓደ ጽቡቕ ነገር እዩ። ባህሪ እተኣከባ ኣዋልድ ክፈልጥ ሓጊዙኒ ኣሎ። ካብ 2001 ክሳዕ 2004 ኣብ ሳዋ ደቂ ኣሃዶይ ዝነበራ ኣዋልድ ዝወቀጣለይ ስእሊ ካልእ’ዩ። ንሕና ክንሓልፎ ዘይንኽእል ፍቕሪ ስለ ዝነበረን፡ ሰለስተ ዓመት ከም ሰለስተ መዓልቲ ከም ጻዕዳ ጣፍ ምሉቝ ኢለን ሓሊፈን። እቲ ዝርዝር ብዙሕ’ዩ። ግን ከኣ ኵሉ ጽቡቕ’ዩ፣ ምኽንያት ከኣ ኣሎዎ። እዛ መኣዲ ግን ንዅሉ ቀሊዓ’ያ ተርእየኒ ቀንያ። 09 09፡10 10 ቅ.ቐ. - ገርገራ ነገራ ዓዳላይ ደልዳላይ ምዃኑ ኣይጠፍኣክን’ዩ። ናትና ግን ደልዳላ ኣይነበረን፣ ኤእ … ሳሕቲስ እወ ደኣ ነይሩ። ግን እንተ ዘይውሒዱናስ ኣይበዝሓናን። I can see it. ... Any one can judge. ደቅና ምስ ኣመገብና፡ ነብስና ክንፈቅድ ኢና እንፍትን። ኵሉ ሳዕ ድሕሪ ነዊሕ ምጽብባይ ኢና እንምገብ። ኣብቲ ትጽቢት ዓቕልና ንውድእ ኢና፣ ናብ ኵራ ከድህበልና እደሊ’ሞ ገጾም ምስ ርኣኻ ግን ከይሓሰብካዮ ይድምሰስ። እንታይ ዘጸባቢ ነይሩና፧ ከም ሰብና በብያቲና በሊዕና ምኸድና’ንዶ! ግን መኣዲ ምስ ጠዓምካዮ ኣይሰድድን’ዩ። ኣብታ መኣዲ ምስ ከበብና ብልዕን ስሓቕን ብሓደ’ዩ ዝጅምር። ኵሉና ኣብ ሓንቲ ክቢ ክንኣቱ ኣይንኽእል ኢና። ተዀራሚና እንከለና ሓደ ወይ ክልተ ባራ ይወጽኡ። ግን ኵሉና ሓደ ወይ ብብያቲ ተመቓቒላ እትምገብ ስድራን ብመኣዲ እትምገብ ስድራን ፍልልየን ቀሊል ኣይክኸውንን’ዩ። እዛ ናትና መኣዲ ኣብቲ ብስጋ", "char_count": 1505, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03228", "text": "መዝገብ መዝገብ ዕለታዊ ዕለታዊ ዝኽሪ ዝኽሪ ናይ ግጥሚ ኣያይ ‘ግጥሚ ንገዛእ ነብስኻ’ዩ ዝጽሓፍ፡’ ክብለኒ እንከሎ ይርድኣኒ ኣይነበረን። ስነ ጥበብ ከምቲ ገጣማይ መለስ ዝበሎ ድራሩ ማይ ኰይኑ ክስምዓኒ እንከሎ፡ ልክዕ ከም ዝበለየ ናይ ቀደም ክዳን ክትጕሕፎ ነብስኻ ዘይገብረልካ’ሞ ኣብ ሳንዱቕካ ብታሕቲ ትጸቕጦ ነገር’የ ዝገብሮ። ካልእ ዝዓዘንን ዘምሕረንን ሃንገፍ ይብለኒ። እዞም ወናማት ፖለቲከኛታት ደስ ይብሉኒ’ዮም። ጨርባሕባሕ ዝመልኦ ህሞት፡ ድምጾም በሪኹ እዝነይ ክርከብ እንከሎ ኣቤት ዝድሰቶ!። በቃ ኣብዚ ደመይሲ ‘ፖለቲከኛ ፖለቲከኛ’ ዝብል ወኒ ንዝሕ የብሉለይ። ኣብቲ ዝተሰጥሐ ሕልምታትይ ከኣ ምሊሕ ምሊሕ ክትብል ትርኣየኒ። ምሳይ ዘሎ ዘይርኣኹዶ ማዕዶ ክርኢ! ‘ኣብቲ መንጎ ሩባ ውሕጅ ወሪዳ እንተ ጸንሐትከ፧ ኣራዊት እንተ ጸንሐኸ፧ ጸድፍስ ኣሎ’ንዶ፧’ ይብል ግዲ ኰይነ ኣብኣ ተዓኒደ እውዕል። ምርጫይ ዝነግረኒ ሰብ እንተ መጽአ ክጽበ ቋሕመም ክብል እውዕል። ጫሌዳታት መገዲ ኣብ ምሉእ ዙርያይ ስጥሕ ኢሉ ዝርኣየኒ ግዜ ኣሎ። ‘ከመይ ሓዲርኩም፧’ እናበልኩ ጥራይ ንኽሓልፎ ምሉእ ዕድመይ ዝወስድ ግዜ’ዩ ዝመስል። ርእሰይ ኣዚሮም ዘደቅሱኒ ኣጋጣሚታት እዩ። ናብ ኵለን ሰብ ቀዲሙኒ ክበጽሐን ፍጹም’የ ዘይፈቱ። ወንጭፈይ ኣዳልየ ነቲ ኣብቲ ጫፍ እተሸርዐ፡ ብመሸንጐጓ ክጭምቶ ህርዲግ እብል። ንገለኡ ጽቡቕ ገይረ አረኻኽበሉ፣ ኣብ ገለኡ ግን ወንጭፈይ እትውርውሮ ደረት ይሓጽር። ከምኡ ክገብር መዓልቲ በየን ሓሊፉ ኣይፍለጠንን። ኣየናይ መዓልትን ዕለትን ከም ዘለና ዝርሰዓሉ እዋን እዩ። ኣብ መጽሓፍ ‘ቱዩስደይስ ዊዝ ሞሪ’፡ ሞሪ ብዓል ዛንታ እታ መጽሓፍ፡ ኣብ ኣፍ ሞት ኰይኑ ንህይወት ርእዩዋ። ኣብ መወዳእታ ሕንጻጽ ሞትን ህላወን፡ ንኽልተአን ኣማዕድዩ ይርእየን ነበረ። ክመውት ምዃኑን ውሑዳት መዓልታት ተሪፈናኦ ከም ዘለዋን ይፈልጥ ነበረ። ምሕላም ግን ኣየቋረጸን። “ህይወትና ሓደ መዓልቲ ብርግጽ ከም ተብቅዕ ፈሊጥና እንተ ንጓዓዝ ምቁር ህይወት ከነሕልፍ ኣይምኸኣልናን፣ ‘ዘይ ሕጂ ክንፍለ ኢና’ እናበልና፡ እዚ ኣብዛ ሰዓት’ዚኣ እንሓልሞን እንሕዞ ዕላማን ኣይምሃለወን፡” ይብል ኣብቲ መጽሓፍ። ህይወተይ፡ ብዘይ እዚ ጻሕ ኢሉ ዝርኣየኒ ሕልምታተይን እቲ ናብኡ ንምብጻሕ ዝድይቦ ዓቐብን ዝወርዶ ቍልቍልን መቐረት ኣይመሃለዋን። እዋን ኣሎ ሕልመይ ከም ብማዕዶ መስ መስ ዝብል ኣልማዝ ኣንጸባራቒ ክኸውን ዘይፈትወሉ። ኣንጸባራቒ ሕልሚ፡ ተጃሃሪ ሕልሚ ማለት ኣይኰነን፣ እንታይ ደኣ ኣወናዋኒ እምበር። ሕልምኻ ጸጸኒሑ መስ መስ እናበለ እናሻዕ ከወናውነካ፡ ‘ምጽኣኒ! ጕየ! ጕየ!’ ዝብለካ እንተ ኰነዶ ኣይኰነን ዝሓይሽ፧ ግዳ ሕልመይሲ ከምኡ ዘይኰነሉ ግዜ ይብርሃኒ። ነቓዕ መንደቕን ፈቓቕ ማዕጾን ኣመና ይትዅቱዀኒ ብምዃኑ፡ ስቕ ኢለ ክሓልፎ ነብሰይ ኣይገብረለይን። ዓው ኢሎ ዘዕልሉ ኣይሰምዖምን’የ፣ ንሕሹዅታ ግን እናኣንፋሓዅኩ ቀሪበ’የ ዝሰምዓ። ኣሸቲቱ ዘየዀልስ’ውን ኣይፈቱን። ሕልምታተይ ካብ ዓው ኢሉ ክጽውዓኒ፡ ብሕሹዅታ፡ ብዘይልለ ደሃይ፣ ኣክንዲ ተገቲሩ ብፈቓቕ መንደቕ፣ ባቦም ካብ ዘርሕዉለይ ክፈቁለይ ይብርሃኒ። ክሓልም ከለኹ ንነብሰይ ኣብ ጫሌዳ መገዲ አቐምጣ። እቲ ዝሓጸረን ዝዕወተሉን ክፈሊ ላዕልን ታሕትን’የ ዝብል። እቲ ዝያዳ ዝቕንዞ፡ ብድሆታቱ ምስ ሰዓሮ ሓጐስ ክትመጽእ ከላ ዝያዳ ዘንብባን ዘስተማቕራን ኰይኑ ይስምዓኒ። ቃንዛይ ክዛይደለይ ዝምነዮ መዓልታት ኣሎ። ቀዳማይ ስጕምተይ ዝረግጸላ ኣንፈት ብድሆ’ያ ትዀነኒ። ንኽልተአን ኣማዕድየ እጥምተን። እዛ ናይ ሓሳብ ዓለም’ዚኣ ክንደይ ክትጽብቕ፣ ክትሓልሞ ጥዑም እዩ።", "char_count": 1979, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03229", "text": "ደንጎላ የንከራሩ የንከራሩ፡ ወይ ንቐላይ ወይ ንሓመዱ፣ ንጸጋምን የማንን ይቀያየሩ ንፋሳት ንስኻስ ቅወም ደኣ መትከለይ። ብሌን ግርማይ ብሌን ግርማይ ሓዳስ ኤርትራ 11 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.164", "char_count": 140, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03230", "text": "ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ንሓድሽ ኣሰልጣኒ ሃ/ጋ/ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ንሓድሽ ኣሰልጣኒ ሃ/ጋ/ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ፡ ንሓድሽ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ኮይኑ ዝተመዘዘ፡ ምስራዊ ኣሰይድ ኮሃ ሃሽም ያኪን፡ ብ 9 መጋቢት 2026 ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ። ኣብቲ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ምስሪ ኣብ ኤርትራ፡ ከምኡ’ውን ላዕለዎት ሓለፍቲ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራን ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራን ዝተረኽቡሉ ኣጋጣሚ፡ ኣምባሳደር ዘመደ ንሓድሽ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣሰይድ ሓሽም፡ “እንቋዕ ደሓን መጻእካ፡” ድሕሪ ምባሉ፡ ነዚ መደብ ክዉን ንምግባር ንዝጸዓሩ ኣካላት መንግስቲ ሪፓብሊክ ምስሪ ምስጋንኡ ኣቕሪቡ። ኣምባሳደር ዘመደ ወሲኹ፡ እቲ ኣሰልጣኒ ኣብ ናይ ስራሕ ጻንሒቱ ብዅሎም ኣካላት ስፖርት ኤርትራ ኣድላዪ ደገፍን ምክትታልን ከምዘይፍለዮ ገሊጹ። ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ምስሪ ኣብ ኤርትራ ብግደኡ፡ ሃገሩ ምስ ኤርትራ ዝጸንሓ ክልተኣዊ ናይ ምትሕግጋዝ ዝምድናታት ኣብ መዳያት ስፖርት ብሓፈሻ ኣብ ንጥፈታት ኵዕሶ እግሪ ድማ ብፍላይ ንምዕማቝ ልዑል ቅሩብነት ከምዘለዋ ብምግላጽ፡ ኣብ ጻንሒቱ ፍረ ዝርከቦ ዕማም ከሳልጥ እምነቱ ምዃኑ ሓቢሩ። ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣሰይድ ሓሽም ያኪን ብወገኑ፡ ንኵነታትን ደረጃን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ብዝምልከት ኣፈናዊ", "char_count": 888, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03231", "text": "ሃገራዊ ፈደረሸን ኣትለቲክስ ኤርትራ፣ ብምኽንያት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ- ኣንስትዮ 8 መጋቢት፡ ሃገራዊ ውድድር ኣትለቲክስ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ኣስመራ ኣካዪድ። ሃብተማርያም ቀዳመይቲ ዕውትቲ ክትከውን እንከላ፡ ኣምና ዳውድን ሚርያም ሚኪኤልን ስዒበንኣ። ኣብ ናይ 200 ሜትሮ፡ ሰሚራ ዓብዱ፡ ሰላማዊት ሃብተስላሰ፡ ፋጥማ እስማዒል ቀዳሞት ዕዉታት ኰይነን። ኣትለቲክስ ኤርትራ ክህረም ዝመደቦ ሰዓት፡ 16 ደቒቕን 15 ካልኢትን (16፡ 15፡00 ) ነይሩ። ኣትለታት ራሄል ዳኒኤልን ድያና ሽሻይን ከኣ፡ ክሃርምኦ ብምኽኣለን ኣድናቖት ረኺበን። ብዋሕዲ ኣትለታት ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ዝሳቐ ዘሎ ውድድራት ኣትለቲክስ፡ ከምዚ ዓይነት ፍጥነት ክረአ ብምኽኣሉ፡ ክተባባዕ ዘሎዎ’ዩ። ይዅን እምበር፡ ኣብ ከምዚ ንዕብየት ደቂ-ኣንስትዮ ወሳኒ ዝዀነ ውድድር፡ ሓንቲ ናይ ጽርግያ ውድድር ጥራይ፡ ብዘይ ናይ ትራክ ውድድር ምክያድ፡ ነቲ ዓውደ ስፖርት ንድሕሪት ዝጐትት’ዩ። እዚ ሰንበት 8 መጋቢት ዝተኻየደ ውድድር፡ ፕሮፈሽናል ኣትለታት ዝተሳተፍኦ ናይ 5 ኪሜ ናይ ጽርግያ ውድድርን ኣብ መንጎ ዓይነ ስዉራን ደቂ- ኣንስትዮ ተመሃሮ ኣብርሃ ባህታ ዝተኻየደ ናይ 100 ን 200ን ሜትሮ ናይ ትራክ ውድድር፡ ከምኡ’ውን ማስ ስፖርት ዘካተተ’ዩ ነይሩ። ኣብቲ ሓያል ምትህልላኽ ዝተንጸባረቖ ካብ ኤክስፖ ተበጊሱ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ዝተዛዘመ ናይ 5 ኪሜ ውድድር፡ ካብተን 15 ኣብ መበገሲ ሕንጻጽ ዝተረኽባ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ኦለምፒካዊት ኣትለት ራሄል ዳኒኤል ካብ ጋሽ- ባርካ 16፡03፡81 ግዜ ብምምዝጋብ ቀዳመይቲ ዕውትቲ ክትከውን እንከላ፡ ድያና ሽሻይን ሚካል ገብረሚካኤልን ካብ ዞባ ማእከል ተኸቲለንኣ። ኣብዚ ውድድር ሃገራዊ ፈደረሽን ኣብ ናይ 100 ሜትሮ ድማ፣ ማክዳ", "char_count": 973, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03232", "text": "ሎሚ ምሸት ኣብ ጸወታታት ዙር 16 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ማንቸስተር ሲቲ ናብ ማድሪድ ተጓዒዛ ጸወታ ከተካይድ’ያ። ርክብ ናይዘን ክልተ ጋንታታት ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት ብድራማ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ዝተመልአ’ዩ። እዚ ሎሚ ምሸት ዘካይደኦ ጸወታ ድማ፡ ሓምሻይ ተኸታታሊ ጸወታ ኣውዲቕካ ምሕላፍ’ዩ። ኣለዋ። ኣብ ሓሙሽተ ክዕወታ እንከለዋ፡ ኣብ ሓሙሽተ ጸወታ ድማ፡ ማዕረ ወጺአን። ናይ ሎሚ ጸወታ ኸኣ፡ ሲቲ ብ60፡ ማድሪድ ብ63 ነጥቢ ኣኣብ ሊገን ካልኣይ ደረጃ ሒዘናሉ ኣብ ዘለዋ ዘካይደኦ ጸወታ’ዩ። በዚ ኸኣ ሎሚ፡ ናይ ዋንጫ ጸወታ ኣብ ዙር 16 ክትብሎ ዝቐልል ግጥም ከካይዳ’የን። ተዓዊታ’ያ። ሲቲ ድማ፡ ካብ ሜዳኣ ወጻኢ ካብ ዘካየደቶ ኣርባዕተ ዳሕረዎት ግጥማት ኣብ ክልተ ተዓዊታ። ክልተአን ጋንታታት ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ግጥማት ሻምፕዮንስ ሊግ፡ እቲ 83% ዝሕዝ ልዕሊ 2 ሸቶ ብምቝጻር ዝዛዘመኦ’ዩ። ናይ ሎሚ ጸወታ ድማ፡ ልዕሊ 2.5 ሸቶ ክረኣዮ ትጽቢት ይግበረሉ። ማድሪድ፡ ካብ ሲቲ ብሓደ ነጥብን ብሓደ ደረጃን ድሒራ ብምዝዛማ፡ ናይ ኣውዲቕካ ጸወታ ብምክያድ’ያ ናብዚ ናይ ሎሚ ጸወታ ማንቸስተር ሲቲን ርያል ማድሪድን ብጠቕላላ ኣብ 15 ግጥማት ተራኺበን ካብ ማድሪድ፡ ምባፐ፡ በሊንግሃም፡ ሮድሪጎ፡ ኣላባን ካልኦትን ኣብዚ ናይ ሎሚ ጸወታ ዘይህልዉ ክዀኑ እንከለዉ፡ ሲቲ ግን፡ ጋቫርዲኦላን ኮቫቺክን ጥራይ’ያ ክትከስር። ሰሚንዮን ጒሂን ድማ፡ ቦኽሪ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ጸወታኦም ከካይዱ እዮም። ዙር 16 በጺሓ። ማንቸስተር ሲቲ ብወገና፡ ካብ 8 ጸወታ፡ 16 ነጥቢ ብምእካብ መበል 22 ደረጃ ድሕሪ ምሓዛ’ያ ናብ ዙር 16 ኣትያ። ታሕሳስ ኣብ በርናቡ ኣብ ዘካየዳኦ ጸወታ ኸኣ፡ ሲቲ 2ብ1 ብምዕዋት ላዕለዋይ ኢድ ሒዛ ነይራ። ማድሪድ፡ ምባፐን በሊንግሃምን ከሲራ፡ ምስታ ብሓድሽ መንፈስ ኣብ 11 ግጥማት ዘይተሳዕረት ሲቲ ትራኸብ ብምህላዋ፡ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ሲቲ 2ብ1 ክትዕወት’ያ ኢላ ትግምት። ንስኻትኩም ከ፡ መን ትዕወት ትብሉ? ማድሪድ፡ ኣብ ሜዳኣ ካብ ዘካየደቶ ዳሕረዎት ሽዱሽተ ግጥማት፡ ኣብ ሓሙሽተ", "char_count": 1142, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03233", "text": "ቸልሲ፡ ሎሚ ምሽት ምስታ ናይ ዓሚ ዕውትቲ ሻምፕዮንስ ሊግ ዝዀነት ፒኤስጂ፡ ኣብ ፓሪስ ክትፋለም’ያ። እዚ ናይ ሎሚ ጸወታ፡ ድሕሪ’ቲ ቸልሲ ኣብ ጸወታ ዋንጫ ክለባት ዓለም 2025 ንፒኤስጂ 3ብ0 ዝሰዓረትሉ ግጥም፡ ንፈለማ ግዜአን እየን ዝራኸባ ዘለዋ። ፒኤስጂ፡ ሕነኣ ክትፈዲ፡ ቸልሲ ክብራ ክትዕቅብ፡ ሓያል ጸወታ ከካይዳ፡ ትጽቢት ይግበረለን። ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ብምክያድ’ያ ናብ ዙር 16 ክትበጽሕ በቒዓ። ፒኤስጂ፡ ኣብ ሊግ 1 ድኹም ውጽኢት ኣብ እተንጸባርቐሉ ዘላ ህሞት፡ ምስታ ብሓድሽ ኣሰልጣኒ ልያም ሮሰነሮ ተሓዲሳ ዘላ ቸልሲ፡ ሎሚ ምሸት ጸወታ ይጽበያ። ኣሰልጣኒ ፒኤስጂ ልዊስ ኤንሪከ፡ ንፒኤስጂ መሪሑ ኣንጻር እንግሊዛውያን ክለባት ኣብ ዘካየዶ ሸሞንተ ዳሕረዎት ግጥማት፡ ኣብ ሓሙሽተ ብምዕዋት ኣብ ሓንቲ ጥራይ ተሳዒሩ። ዓሚ ድማ፡ ንሊቨርፑል፡ ኣስቶን ቪላ፡ ኣርሰናል ካብ ሻምፕዮንስ ሊግ ከም ዝግለፋ ፒኤስጂ፡ ዓሚ ንፈለማ ግዜ ነዛ ዋንጫ ከተልዕላ ብምኽኣላ፡ ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ተመራጺት ጋንታ ኮይና’ያ ኣትያ። ይዅን እምበር፡ ናይ ሓበሬታ ከምዘለዎ ብምሕባር፡ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ሊግ ኵዕሶ እግሪ ምስሪ፡ ልዑል ብቕዓት ኣብ ምምስካር ዝርከብ ዓሊ ሱሌማን ሓቚፋ ብምህላዋ፡ ኣብቲ ዝጽበዮ ዕማም ምስ ኵሎም መሳርሕቱ ሓቢሩ፡ ኣብዚ ናብ ኣህጉራዊ ውድድር ትምለሰሉ ዘላ መድረኽ ተወዳዳሪ ብቕዓት ብምንጽብራቕ፡ ትንሳኤ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ንምምስካር ዓቕሙ ዝፈቕዶ ከምዘበርክት ሓቢሩ። ምስራዊ ኣሰልጣኒ ሓሽም ያኪን፡ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ናይዚ ሒዝናዮ ዘሎና ወርሒ መጋቢት 2026፡ ምስ ሃገራዊት ጋንታ ኢስዋቲኒ (ስዋዚላንድ ነበር)፡ ኣብ እተካይዶ ናይ 2027 ግጥም ዋንጫ ኣፍሪቃ ቅድመ መጻረዪ ውድድር ብምምራሕ ስርሑ ክፍልም’ዩ።", "char_count": 1002, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03234", "text": "• ንጥፈታት ስፖርት ኣብ ዞባ ዓንሰባ • ንጥፈታት ስፖርት ኣብ ዞባ ዓንሰባ - ብምኽንያት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ሃገራዊ ውድድር ባይታ ቴንስ ደቂ- ኣንስትዮ ኣብ ከተማ ከረን ተኻይዱ። እዚ ኣብ ክልተ ክሊ ዕደመ ተመቒሉ ዝተኻየደ ውድድር፣ ኣብ ክሊ ዕድመ 14፡ ሌሄም መድሃኔ ቀዳመይቲ ክትዕወት እንከላ፡ መሐስን መሓመድን ብስራት ተወልደመድህንን ተኸቲለንኣ። ኣብ ክሊ ዕድመ 16 ድማ፡ ሲልቫና ኤርምያስ፡ ሳምራዊት መልኣከ፡ ሜላት ተስፋልደት ዕዉታት ኰይነን። - ሻምፕዮን ኵዕሶ እግሪ ደቂ-ኣንስትዮ ከተማ ከረን፡ ብ8 መጋቢት ብክልተ ጸወታ ቀጺሉ ውዒሉ። ኣብቲ ዕለት ፈለማ ምምሕዳራት ከባቢ 04ን 01ን ጸወታ ኣካይደን። ኣብቲ ብዝሒ ሸቶ ዝተርኣዮ ግጥም፡ ምምሕዳር ከባቢ 04 12ብ0 ተዓዊታ። ቀጺለን እተን ዓቢ ግምት ዝተወሃበን ጋንታታት ምምሕዳር ከባቢ 05ን 06ን ናብ ሜዳ ወሪደን። ኣብ ናይ ቅድሚ ዕረፍቲ ጸወታ፡ ብዙሕ ፈተነ’ኳ እንተካየዳ ሸቶ ግን ክሰልጠን ኣይከኣለን። ብሓያል ናህሪ ዝቐጸለ ናይ ድሕሪ ዕረፍቲ ጸወታ፡ ምምሕዳር ከባቢ 05 ካብ ሳይዳ ኣቢነር ክልተ ሸቶ ስለ ዝረኸበት ተዓዊታ ክትወጽእ ክኢላ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ኣብ ከተማ ሓጋዝ ክካየድ ዝቐነየ ውድድራት ኵዕሶ መርበብ ደቂ- ኣንስትዮ፡ ብዓወት ጋንታ ኣዳል ተዛዚሙ። • ማእከል፡ ሻምፕዮን ኵዕሶ መርበብ ይቕጽል ኣሎ • ማእከል፡ ሻምፕዮን ኵዕሶ መርበብ ይቕጽል ኣሎ ሻምፕዮን ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ቀዳመ-ሰንበት ብውድድራት ናይ ጋንታታት ካልኣይን ሳልሳይን ድቪዝዮን ቀጺሉ ውዒሉ። ቀዳም ናይ ካልኣይ ድቪዝዮን ጋንታታት ውድድረን ከካይዳ እንከለዋ፡ ፈለማ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታታት ኣዱሊስ ምስ ደምበ ሰምበል ጸወታአን ኣካይደን። ኣዱሊስ ድማ፡ 2ብ0 ተዓዊታ። ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ጋንታታት ኣብ ዘካየድዎ ጸወታ ከኣ፡ ማይ-ተስፋ ንደምበ ሰምበል፡ ባሕቲ መሰከረም ንዓዲ-ጓዕዳድ ብተመሳሳሊ ውጽኢት 2ብ1 ስዒረንአን። ሰንበት ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሳልሳይ ድቪዝዮን ጸወታ ኸኣ፡ ዓወት ንፍትሒ፡ ዓዲ-ጓዕዳድ ንባሕቲ መስከረም፡ 2ብ1 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ድያእ ድማ ንኣዱሊስ 2ብ0 ረቲዓታ።", "char_count": 1181, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03235", "text": "ነይማር፡ ሃገራዊት ጋንታ ብራዚል ኣብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት ኣብ እተካይዶ ምሕዝነታዊ ጸወታ፡ ኣብ ዝርዝር ሕጹያት ተጻወትቲ ብምክታቱ ሓድሽ ተስፋ ረኺቡ። ኣብ 128 ሃገራዊ ጸወታታት ተሰሊፉ 79 ሸቶታት ዘመዝገበ ነይማር፡ ብዘጋጠሞ መጒዳእትን ምጒዳል ብቕዓትን ምርጫ ኣሰልጣኒ ካርሎ ኣንቸሎቲ ከይኰነ’ዩ ጸኒሑ። ሕጂ ግን ኣንቸሎቲ፡ ኣብቲ ብራዚል ምስ ፈረንሳ እተካይዶ ምሕዝነታዊ ጸወታ ስም ነይማር ኣካቲትዎ ይርከብ። ይዅን እምበር ኣንቸሎቲ፡ ናይ መወዳእታ ተሳተፍቲ ተጻወትቲ ሰኑይ ክረቊሕ ብምዃኑ፡ ነይማር ኣብቲ ምስ ክለቡ ዘካይዶ ጸወታ ንኣንቸሎቲ ክምስጥ ክግደድ’ዩ። ሃገራዊት ጋንታ ብራዚል፡ ኣብዚ ወርሒ ምስ ፈረንሳን ክሮሽያን ምሕዝነታዊ ጸወታ ሰሪዓ ትርከብ።", "char_count": 420, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03236", "text": "ቀጻልነት ዘለዎ ውጽኢት ክፈጥር ዝጽዕር ዘሎ ኣሰልጣኒ ቸልሲ ልያም ሮሰነሮ ብግዲኡ፡ ንቸልሲ መሪሑ ካብ ዘካየዶ ትሽዓተ ዘቤታዊ ግጥማት፡ ኣብ ሓሙሽተ ብምዕዋት ናይ ዓወት መንፈስ ናይታ ጋንታ ከም ዝሕደስ ገይሩ’ዩ። ሎሚ ሎሚ ሊግ ዞባ ማእከል ደቂ-ኣንስትዮ ሊግ ዞባ ማእከል ደቂ-ኣንስትዮ ደንደን - ዕዳጋ-ሓሙስ 2፡00 ድ.ቐ ሰገን - ኢንሹራንስ 4፡00 ድ.ቐ ሮሰነሮ፡ ኣብ ወርሒ ግንቦት 2025 ንስትራስቦርግ መሪሑ ኣንጻር ፒኤስጂ ኣብ ዘካየዶ ጸወታ፡ 2ብ1 ተዓዊቱ ነይሩ። ኣብዚ ዳግም ናብ ፈረንሳ ተጓዒዙ ዘካይዶ ጸወታ ድማ፡ ንቸልሲ ርእሳ ኣቕኒዑ ከውጽኣ ትጽቢት ደገፍታ’ዩ። መርበብ ሓበሬታ ‘ስፖርት ሞል’ እዚ ጸወታ፡ 2ብ2 ክዛዘም ግምታ ሂባ ትርከብ። ሻምፕዮንስ ሊግ ሻምፕዮንስ ሊግ ለቨርኩሰን - ኣርሰናል 8፡45 ድ.ቐ ፒኤስጂ - ቸልሲ 11፡00 ድ.ቐ ቦዶ - ስፖርቲንግ 11፡00 ድ.ቐ ርያል ማድሪድ - ማን.ሲቲ 11፡00 ድ.ቐ 11 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.164", "char_count": 567, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03237", "text": "ኢራን ኣብቲ ሓደ ካብ ቀንዲ ዓለምለኻዊ መተሓላለፊ መስመራት ነዳድን ጋዝን ዝኾነ መጻብቦ ሆርሙዝ፡ ዝኾነ ምትዕንቓፋት ከይትገብር፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ መጠንቀቕታ ከም ዘመሓላለፈ ተሓቢሩ። ትራምፕ ብመንገዲ መርበብ ሓበሬታ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኢራን ኣብ ማያት መጻብቦ ሆርሙዝ ንጕዕዞ ነዳዲ ደው ዘብል ተግባራት እንተ ፈጺማ፡ ካብ’ቲ ዛጊት ዝተሃረመቶ ብ20 ዕጽፊ ዝዛይድ መጥቃዕቲ ካብ ኣመሪካ ክወርዳ ምዃኑ ኣጠንቂቑ።", "char_count": 271, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03238", "text": "ማስዑድ ፔዘሽክያን ኣብ ዝገበሮ ናይ ተለፎን ርክብ፡ ቱርኪ እቲ ኲናት ደው ክብል ዝሕግዝ ናይ ልዝብ ዲፕሎማሲያዊ መስመር ክትከፍት ትጽዕር ከም ዘላ ተዛሪቡ። ፕረዚደንት ቱርኪ ረሲፕ ጣይብ ኤርዶጋን፡ ኢራን ክሊ ኣየር ቱርኪ ክትጥሕስ ምኽኑይ ክኸውን ከም ዘይክእል ብምጥንቃቕ፡ ኣብ ልዕሊ ሃገራት ናይ’ቲ ዞባ ዝፍጸም መጥቃዕቲ ንማንም ከም ዘየርብሕ ገሊጹ።", "char_count": 222, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03239", "text": "ስርዓተ ምክልኻል ኣየር ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ)፡ ትማሊ ሰኑይ ናብ ክሊ ኣየር ቱርኪ ዝኣተወ ካልኣይ ባሊስቲካዊ ሚሳይል ኢራን ከም ዘምከነ እቲ ኪዳን ምሕባሩ ኣይርሳዕን። እቲ ፕረዚደንት፡ ሰኑይ ምሸት ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ሃገሩ ኤርዶጋን ምስ ፕረዚደንት ኢራን ቱርኪ፡ ካልኣይ ዝዓበየ ሰራዊት ኣብ ኔቶ ዘለዋ ሃገር ኮይና፡ ኣብ’ቲ ምስ ኢራን ዘዳውባ ከባቢታት ን500 ዓመታት ዝኣክል ዝኾነ ጎንጺ ተፈጢሩ ከም ዘይፈልጥ ተረድእ። ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ ንምሕዝነት ቱርኪን ኢራንን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ኣዝዩ ጌጋን ቀስቃስን ስጕምትታት ይውሰድ ኣሎ፣ ነዚ ከኣ ልባዊ መጠንቀቕታ ሂብናሉ ኣሎና፡” በዚ ከኣ፡ ቱርኪ ምስ ኢራን ዓሚቝ ዝምድና ዘለዋ ኣባል ኔቶ እያ። ኤርዶጋን፡ ከም’ቲ ኣብ ኲናት ዩክሬን፡ ቓዛ ኮነ ካልኦት ቦታታት ክገብሮ ዝጸንሐ፡ ኣብዚ ናይ ኢራን ኲናት’ውን ንነፍሱ ከም ገለልተኛ ገይሩ የቐምጣ ከም ዘሎ ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 538, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03240", "text": "ሓይልታት ጸጥታ ሀይቲ፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዘካየዱዎ ንጉጅለታት ገበን ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ፡ 17 ህጻናት ዝርከብዎም ልዕሊ 1200 በርጌሳውያን ከም ዝቐተሉ፡ ‘ሂዩማን ራይትስ ዎች’ ዝተባህለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዘውጸኦ ጸብጻብ ሓቢሩ። ሓይልታት ጸጥታ ሀይቲ፡ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚሮም ምስ ‘ቬክቱስ ግሎባል’ ዝተባህለ ኣብ ቅልውላው ንዝርከብ ከባቢታት ኣገልግሎት ጸጥታ ዝህብ ወተሃደራዊ ኩባንያ ብምልፋን፡ ኣብ ህዝቢ ብጻዕቂ ዝነብረሉ ከባቢታት ርእሰ ከተማ ፖርት-ኦ-ፕሪንስ፡ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ተጠቒሞም ኣንጻር ጉጅለታት ገበን ስርሒታት ከካይዱ ምጽንሖም ይፍለጥ። ንቕትለት እቶም ሰላማውያን ሰባት ብዝምልከት ንቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ሀይቲ፡ ሚኒስተር ምክልኻል፡ ሃገራዊ ፖሊስን ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካን ንዝቐረበሎም ሕቶታት ብቕጽበት መልሲ ኣይሃቡሉን ዘለዉ።", "char_count": 512, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03241", "text": "እቲ ጸብጻብ ወሲኹ፡ ሓይልታት ጸጥታ ዘካይድዎ ስርሒታት ካብ ዝሓለፈ ሒደት ኣዋርሕ ጀሚሩ ዛይዱ ከም ዘሎ ብምሕባር፡ ተወሰኽቲ ሲቪል ግዳያት ክኾኑ ከም ዝኽእሉ ኣጠንቂቑ። ቬክቱስ ግሎባል፡ ብኣመሪካዊ ኣውፋሪ ኤሪክ ፕሪንስ ዝምራሕ - ኣብ ኣመሪካ ዝመደበሩ ናይ ብሕቲ ወተሃደራዊ ኩባንያ እዩ። ግዝያዊ ፕረዚደንት ማዳጋስካር ኮሎኔል ማይክል ራንድሪያኒሪና፡ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ድሕሪ ዝተፈጸመ ዕልዋ መንግስቲ ስልጣን ካብ ዝሕዝ ንደሓር፡ ንቐዳማይ ሚኒስተርን ንመላእ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራትን ሃገሩ ካብ ስራሕ ከም ዘባረረ ተሓቢሩ። ሓላፊ ርክባት ናይ’ቲ መንግስቲ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ራንድርያኒሪና ንሄሪንትሳላማ ራጃኦናሪቨሎ ዝትክእ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ሓጺር ግዜ ክሸይም ምዃኑ ገሊጹ። “ይዅን’ምበር፡ ክሳብ ቀዳማይ ሚኒስተርን ሓደስቲ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራትን ዝምዘዙ፡ ዋና ጸሓፊ ናይ ነፍሲ ወከፍ ሚኒስትሪ መዓልታዊ ኣካይዳ መንግስቲ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሮራ መንሳዕ ቁ.ገዛ 19 ፊት ፋብሪካ ሚዛን ኢያሱ 07463110 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ሰላማዊ 11/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ዋጋ ነዳዲ ክንህርን ከም ዝኸኣለ ይፍለጥ። ንሱ ወሲኹ፡ “ብቐሊሉ ክዓንዉ ንዝኽእሉ ዒላማታት ክንወቕዖም ኢና፣ ስለ’ዚ ኢራን ከም ሃገር ዳግማይ ክትህነጽ ፈጺማ ኣይትኽእልን እያ። ሞት፡ ሓዊ፡ ቍጥዐ ኣብ ልዕሊኦም ክወርድ’ዩ። እዚ ከይከውን ግን ተስፋ እገብር፡” ክብል ገሊጹ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ኤስያ፡ ዋጋ ዓለማዊ ነዳዲ ከም ዝነከየ ተገሊጹ። እንተኾነ፡ እቲ ዋጋታት ካብ’ቲ ኣብ ምጅማር እቲ ግጭት ዝነበሮ መጠን ብኣስታት 30 ሚእታዊት ይዛይድ ከም ዘሎ ይፍለጥ። ኣስታት 20 ሚእታዊት ካብ ነዳዲ ዓለምና በቲ መጻብቦ ዝሓልፍ ኰይኑ፡ በቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተፈጢሩ ዘሎ ኲናት፡ መጠን ምንቅስቓስ ናይ ጽዕነት መራኽብ ኣዝዩ ክንኪን ዓለማዊ እዚ ምንቍልቋል’ዚ፡ ትራምፕ ትማሊ ሰኑይ እቲ ኲናት ኣብ ቀረባ እዋን ከብቅዕ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጹ ዝሰዓበ እዩ።", "char_count": 1176, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03242", "text": "ሩስያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ልዕሊ 300 ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕትታት ከም ዘፍሸለት፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ጸጥታ ናይታ ሃገር ትማሊ ሰሉስ ገሊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዝተኻየዱ ስርሒታት፡ ንላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ፡ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ጸጥታን ዒላማ ዝገበረ ፈተነ ቅትለት’ውን ከም ዘፍሸልዎ፡ እቲ ብዓል ስልጣን ወሲኹ ኣረዲኡ። ዳይረክተር ኣገልግሎት ጸጥታ ፈደራል ኣሌክሳንደር ቦርትኒኮቭ ምስ ማዕከን ዜና ‘ሩስያ ሮሲስካያ ጋዜታ’ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት፡ ኣኽበርቲ ሕግን ጸጥታን ሩስያ ኣብ 2025 ኣብ መላእ እታ ሃገር ንዝርከባ 79 መሓውራት ግብረ ሽበራ ከም ዘፍረሱን፡ ልዕሊ 2,500 ዕጡቓትን ተሓባበርቶምን ከም ዝቐየዱን ሓቢሩ። ቦርትኒኮቭ ብዛዕባ ኣህጉራዊ ምትሕብባር ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ድማ፡ ህሉው ዓለማዊ ኩነታት፡ ሩስያ ምስ ምዕራባውያን ሃገራት ንዘለዋ ምትሕብባር ኣብ ጸረ ሽበራ ከም ዝሓላለኾ ኣመልኪቱ። ይዅን’ምበር፡ ምዕራባውያን ልሂቓን ምስ ዝቕየሩን ፖለቲካ ንሞያውያን ቦታ ምስ ዝህብን፡ እቲ ምትሕብባር ዳግማይ ክጅምር ከም ዝኽእል፡ ቦርትኒኮቭ ሓቢሩ። ንሱ ኣብ መግለጺኡ፡ ሩስያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 308 ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕትታትን ምስኡ ዝተኣሳሰር ገበናትን ከም ዘፍሸለት ኣረዲኡ። ክቆጻጸር ሓላፍነት ኣለዎ፡” ክብል እቲ ብዓል ስልጣን ወሲኹ ኣረዲኡ።", "char_count": 752, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "bbd0bde4ae3e37cb57ea3a6541d261e8e0584c21161f34aecc8a7ce0462f0a76:03243", "text": "እቲ ዕልዋ መንግስቲ፡ ድሕሪ ሰሙናት ናይ’ቲ ብሰንኪ ድኽነትን ብልሽውናን ዝሰዓበ ብመንእሰያት ዝተመርሐ ህዝባዊ ተቓውሞታት ከም እተፈጸመ ኣይርሳዕን። ራንድሪያኒሪና፡ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ነቲ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ዝተደገፈ ዕልዋ መንግስቲ ድሕሪ ምምራሕ እዩ ስልጣን እንተኾነ፡ እቲ ፕረዚደንት ዕልዋ መንግስቲ ከም ዘካየደ ብምኽሓድ፡ ቅዋማዊ ቤት ፍርዲ ስልጣን ከም ዘሰጋገረሉን ድሕሪ ክልተ ዓመት ድማ ስልጣን ከረክብ ምዃኑን ቃል ከም ዝኣተወ፡ ኣብ መወዳእታ ለካቲት ዝተዘርግሐ መደብ ናይ’ቲ መንግስቲ ይሕብር።", "char_count": 318, "topic": null, "issue_date": "2026-03-11", "source_pdf": "haddas_eritra_11032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03244", "text": "ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ መምርሒታት ኣገልግሎት ቅድመ-ትምህርቲ ንምስራጽ ዝዓለመ ስልጠና፡ ካብ ኩለን ዞባታት ንዝመጽኡ ዳይረክተራት፡ ኣወሃሃድቲ፡ መምህራን ቅድመ ትምህርትን ሓለፍቲ ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብን፡ ብ10 መጋቢት ኣብ ከረን ወዲቡ። እቲ ስልጠና፡ ንኣገዳስነት ቅድመ- ትምህርቲ፣ ህጻናት ከንጸባርቕዎ ዘለዎም ምዕባለታት፣ መምህራን ቅድመ-ትምህርቲ ክህልዎም ዘለዎ ብቕዓት፣ ንህጻናት ዝምደብ ጸወታታትን ኣብ ዕብየቶም ዘለዎ ጽልዋን፣ ከምኡ’ውን ውሕስነት መምሃሪ ክፍልታትን ኣከባብን ዝብል ኣርእስትታት ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዳይረክተር ጨንፈር ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ መምህር ግርማይ ገብረሂወት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ስልጠና - ኩሎም ህጻናት ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ዕድል ክረኽቡ ዘኽእል ባይታ ንምጥጣሕ ተበጋጊሱ ንዘሎ ስራሕ ንምዕዋት፣ ከምኡ’ውን ደረጃ መምህራን ንምብራኽ ዝዓለመ ምዃኑ ኣነጺሩ። መንግስቲ ኣብ ኣገልግሎት ቅድመ- ትምህርቲ ገይሩዎ ዘሎ ቈላሕታ፡ ብቐንዱ ንኣገዳስነት ትምህርቲ ኣብ ህንጸት ሃገር ዘነጽር ምዃኑ ዝጠቐሰ መምህር ግርማይ፡ ሰልጠንቲ ነዚ ራኢ’ዚ ክዉን ንምግባር፡ ንዝቐሰምዎ ፍልጠት ኣብ ባይታ ብዝግባእ ክሰርሑሉ ተማሕጺኑ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ኣብ መጻኢ ናይ ኣሰልጠንቲ ስልጠና ኣብ ኩለን ዞባታት ንምክያድ መደብ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ዝተወጠነ መደባት ንምዕዋት ተራ መምህራን፡ ወለዲ፡ ምምሕዳራትን ማሕበራትን ክዓቢን ብውህደት ክስራሕን ኣዘኻኺሩ። ነቲ ስልጠና ካብ ዝሃባ - መምህር ሚርያም ነጋሲ፡ ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሐ መምሃሪ መምርሒታት ቅድመ-ትምህርቲ ዘለዎ ሕጽረት ብምግምጋም፡ ንምምዕባሉ ክግበር ኣብ ዝግብኦ ንምዝታይ ዝሕግዝ ስልጠና ከምዝዀነ ሓቢራ። ተሳተፍቲ ብግደኦም፡ መምህራን ቅድመ- ትምህርቲ ንምሕያል ንዝግበር ዘሎ ወፍሪ", "char_count": 993, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03245", "text": "ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ማእከል፡ ትማሊ 11 መጋቢት ን7 ኣብነታውያን ሓረስቶት ደቂኣንስትዮ፡ መሰረታዊ ናውቲ ሕርሻ ብምዕዳል ኣተባቢዑ። እቲ መደብ፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ንኣብነታውያን ሓረስቶት ደቂኣንስትዮ ንምትብባዕ በብግዜኡ ክውደብ ዝጸንሐ መደባት ከምዝዀነ ዝሓበረት ሓላፊት ናይ’ቲ ጨንፈር ወ/ሮ ኣለም በላይ፡ ተወዳዳርነተንን ኣፍራይነተንን ንምዕባይ ዝዓለመ ከምዝዀነ ኣብሪሃ። ወ/ሮ ኣለም ኣስዒባ፡ ደቂኣንስትዮ ፍርቂ ኣካል ሕብረተሰብ ስለዝኾና፡ ተሳትፎአን ኣብ ዝውጠን መደባት ልምዓት ንምሕያል፡ ምስ ኣካላት መንግስትን መሻርኽትን ብዝለዓለ ይስራሕ ከምዘሎ’ውን ገሊጻ። ፕረዚደንት ሃማደኤ ወ/ሮ ተኽኣ ተስፋሚካኤል ብወገና፡ ነቲ ዝተዳለወ ናይ ምትብባዕ መደብ ብምምጓስ፡ ተሸለምቲ በጺሐንኦ ብዘለዋ ደረጃ ከይተዛነያ፡ መነባብሮአን ንምምሕያሽን ንካልኦት ንምጽላውን ዝያዳ ክጽዕራ ኣተሓሳሲባ። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ ስዉራን ኤርትራ፡ ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቱ ተወሃሂዱ፡ ኣብ ጊንዳዕ ንዝርከቡ ኣባላቱ፡ ኣብ ንጥፈታት ምምንጫው እቶትን ምርግጋጽ ውሕስነት መንብሮን ዘተኰረ ስልጠና፡ ብ5 መጋቢት ወዲቡ። እቲ ስልጠና፡ ዓይነ-ስዉራን ካብ ተጸባይነት ተገላጊሎም ዕለታዊ መነባብሮኦም ንኽመርሑ ንምድጋፍ ዝዓለመ ኰይኑ፡ ሰልጠንቲ ኣንጻር ኩሉ መሰናኽላት ቃልሶም ከሐይሉ ድርኺት ዝፈጥር ምዃኑ ተገሊጹ። ኣመለኻኽታ ሕብረተሰብ ኣብ ልዕሊ ዓይነ-ስዉራን እናተለወጠ ይመጽእ ከምዘሎ ዝሓበረ ኣማኻሪ ማሕበር ኣቶ ገብረመስቀል ፍስሃ፡ ኣባላት ማሕበር ምስ ሕብረተሰብ እናተዋስኡን ዓቕሞም ዘፍቅዶ ኣበርክቶ እናገበሩን፡ ኣብ መነባብሮኦም ለውጢ ንምምጻእ ብዕቱብ ክሰርሑ ተላብዩ። ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ ብማሕበር ንዝብርከተሎም ዓይነታውን ገንዘባውን ደገፍ ብምምጓስ፡ ብዝበለጸ ክስራሓሉ ተማሕጺኖም። ሓላፊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ኣቶ ተስፋብርሃን ተኽለዝጊ ኣብ መወዳእታ፡ ዓይነ ስዉራን ብጥርኑፍን ብውልቅን ናብራኦም ንምምራሕ ዘካይድዎ ንጥፈታት ዝምስገን ምዃኑ ብምሕባር፡ ዘጋጥሞም ብድሆታት ንምፍታሕ ምምሕዳር ዝከኣሎ ከበርክት ዘለዎ ድልውነት ኣረጋጊጹ።", "char_count": 1161, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03246", "text": "ኣብ ኣጻድፍ ብዓረዛ - ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ኣብ ልምዓት ጀርዲን ዝነጥፍ ዘሎ ኣብነታዊ ሓረስታይ ኣቶ ማሕሙድ ሮሞዳን፡ ንጥፈታቱ ብዓይነትን ስፍሓትን ንምምዕባል ክሰርሕ ምዃኑ ሓቢሩ። ኣብ 2011 ብመንግስቲ ብዝተገብረሉ ደገፍ፡ ንመስኖኣዊ ልምዓት ዘድሊ ትሕተ-ቅርጺ ብምውዳድ፡ ስፍሓት ዝለምዕ መሬት ካብ 10 ሄክታር ናብ 60 ሄክታር ክብ ከምዘበሎ፣ ንዘልምዖ ኣግራብ ድማ ብቚጽሪን ዓይነትን ከምዝወሰኸሉ ብምጥቃስ፡ 100 ሽሕ ንምብጽሑ መደብ ከምዘለዎ ገሊጹ። ኣቶ ማሕሙድ ኣስዒቡ፡ ምህርቱ ካብ ዕዳጋታት ኣስመራን ጊንዳዕን ሓሊፉ ናብ ካልኦት ከተማታት ይበጽሕ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ኣብ መንጎ ኣልማዕቲ ጀራዲን ዝግበር ምልውዋጥ ተመኩሮ ኣገዳስነቱ ልዑል ስለዝዀነ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ንዝርከቡ ኣልማዕቲ ተመኩሮኡ የካፍሎም ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻን ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ንዝገብሩሉ ደገፍ ድሕሪ ምምስጋን፡ ኣልማዕቲ ጀራዲን ኣብ’ቲ ዝድለ ደረጃ ንኽበጽሑ ከይተሓለሉ ክሰርሑ ምዒዱ። ኣብነታዊ ኣልማዒ ኣቶ ማሕሙድ ሮሞዳን፡ ዛጊት ንኣስታት 100 ዜጋታት ናይ ስራሕ ዕድል ከፊቱ ከምዘሎ፡ ሰነዳት ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ የነጽር። ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ፡ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ቃጨሮ ሓመድን ማይን ንምዕቃብ ወፈራታት የካይዱ ኣለዉ። ዕላማ ናይ’ዚ ብጋንታታት ተወዲብካ ካብ መፋርቕ ወርሒ ጥሪ ጀሚሩ ዝካየድ ዘሎ ማእቶታዊ ንጥፈታት፡ ከባቢኦም ብምርጋእ ሕርሻዊ እቶታውነቶም ንምድንፋዕ’ዩ። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ምምሕዳር ከባቢ ኣቶ ዓራፋ ማሕሙድ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ መደብ ኣብ መገሃጫ ይካየድ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ብሰብ ሞያ ሕርሻ እናተመርሑ ብልዑል ተሳታፍነት ህዝቢ ይዕመም ከምዘሎ ኣረዲኡ። ነቲ ስራሕ ዝመርሕ ዘሎ ክኢላ ምዕቃብ ሓመድን ማይን መንእሰይ ሕሩይ የዕብዮ ብወገኑ፡ መዓልታዊ 400 ጉልበት እናወፈረ፡ ዛጊት ልዕሊ 200 ሄክታር ዛላ ብሓመድ ከምእተሰርሐ ገሊጹ።", "char_count": 1051, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03248", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲተከሌዛን፡ ንሰለስተ ኣዋርሕ ብዝተፈላለየ ሞያታት ክስልጥኑ ዝጸንሑ 50 መንእሰያት፡ ብ7 መጋቢት ተመሪቖም። እቶም መንእሰያት፡ ብጽገና ኤለክትሪክ፡ ኤለክትሮኒክስ፡ ደረቕን ተንቀሳቓስን ካሜራ፡ ከምኡ’ውን ብመሳርሒታት ሙዚቃ’ዮም ሰልጢኖም። እቲ መደብ፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ዓቕሚታት መንእሰያት በብዝንባለኦም ንምምዕባል ዝግበር ጻዕሪ ከምዝዀነን ውጽኢቱ ኣተባባዒ", "char_count": 236, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03249", "text": "ጨንፈር ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ንዝነጥፉ ኣባላት ኮሚተ ተሃድሶ ስንኩላን፡ ኣብ ኣተኣላልያ ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ጽጉማትን ዘተኰረ ኣስተምህሮ ወዲቡ። ማሕበራዊ ድሕነት ኣቶ መንግስ ገብረኪዳን፡ ነቲ መደብ ክሳብ ምምሕዳራት ከባቢን ዓድታትን ብምውራድ፡ ኣብ ኣተኣላልያ ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ጽጉማትን መሰረታዊ ለውጢ ንምምጻእ ዝሕግዝ ኣገባባት ተኣታትዩ ይስራሕ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ እቲ ኣስተምህሮ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ኣበርክቶ ከምዘለዎ ኣረዲኡ። ኣቶ ኢሳቕ ጥዑም ድማ፡ እቲ ንሽማግለታት ኮሚተ ኮም ዝሰረቱ ተሃድሶን ልምዓትን ኣብ ዓድታትን ምምሕዳራት ከባቢን ዝወሃብ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ምሕያል ንጥፈታት ኮሚተ ልዑል ኣስተዋጽኦ ስለዝህልዎ ክድፋኣሉ ኣተሓሳሲቡ። ድባርዋ - ብሉጻት ደቂኣንስትዮ ተተባቢዐን ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፡ ንብሉጻት ተመሃሮ መተባብዒ፣ ንጽጉማት ኣለይቲ ስድራ ድማ ገንዘባዊ ደገፍ ተዓዲሉ። ተጸዋዒት ቤት-ጽሕፈት ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ኣብ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ወ/ሮ ታቦቱ ንጉሰ ብወገና፡ ንጥፈታት ኮሚተ ኣብ’ቲ ጨንፈር ሓላፊ ኣሃዱ ክሳብ 11ይ ክፍሊ ዝመሃራ 25 ደቂኣንስትዮ ተመሃሮ ተሸሊመን። ቃል፡ ብግብራዊ ዕዮ ዝተረጋገጸ ማዕርነት ደቂኣንስትዮ ንኽዕቀብ፡ ንቑሕ ኣበርክቶ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ክዓዝዝ ጸዊዓ። እተን ንሽልማት ዝበቕዓ ብሉጻት ደቂኣንስትዮ፡ ኣብ ቀዳማይ ፍርቂ ዓመት 2025/2026 ኣኣብ ክፍለን 90ን ልዕሊኡን ነጥቢ ዘምጽኣ ኰይነን ገንዘባዊ ሽልማት ከምእተዓደላ፡ ሓላፊት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲ- ቐይሕ ወ/ሮ መሰለሽ ለገሰ ሓቢራ። በዚ መሰረት፡ 13 ብሉጻት ተመሃሮ ቤት-ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ድባርዋ ብዘርኣይኦ ተወዳዳርነት ክሽለማ ከለዋ፣ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ዘዋጽእዎ 30 ሽሕ ናቕፋ ድማ ብምምሕዳር ከባቢ ንዝተለለያ ሰለስተ ጽጉማት ስድራ-ቤታት ተመቓሪሑ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ኣቶ ፍረወንጌል ተኽለሃማኖት ድማ፡ ጎዳእቲ ልምድታት ብሓፈሻ መርዓ ትሕቲ ዕድመ ድማ ብፍላይ ወጊድ ብምባል፡ ንደቂኣንስትዮ ናይ ትምህርትን ስራሕን ባይታ ምጥጣሕ፡ ዜግነታዊ ግዴታ ከምዝዀነ ገሊጹ። እቲ ገንዘብ፡ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ደቂኣንስትዮ ብወለንታ ዘዋጽአኦ ከምዝዀነ’ውን ኣፍሊጣ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ከተማ ዓዲ-ቐይሕ፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፡ ኣብ ክፍለን ልዑል ነጥቢ ዘምጸኣ፡ ካብ 8ይ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ ብወገኑ፡ እቲ ሽልማት ንተሸለምቲ ንዝበረኸ ዓወት ዘተባብዕ፣ ነተን ዝስዕባ ድማ ቅዱስ ቅንኢ ዘሕድር ስለዝዀነ፡ ካልኦት ኣካላት’ውን ክስዕብኦ ተላብዩ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣደ-መንበር ሃማደኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ወ/ሮ ትርሓስ ኣድረሶም ኣብ ዘስመዖቶ", "char_count": 1563, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03250", "text": "ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ መደብ ንኡስ ርቡሕ ቃጽዖ ብምትእትታው ቀረብ መኣዛዊ መግቢ ስድራቤታት ንምርግጋጽ ዘካይዶ ዘሎ ጻዕሪ ሸቶኡ ንኽወቅዕ፡ ሓረስቶት ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ ኣልሚዖም ጠለባት ከባቢኦም ንምምላእ ክሰርሑ፡ ሰብ ሞያ ሕርሻ ጸዊዖም።", "char_count": 147, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03252", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ሓላፊ ኣሃዱ ልምዓት ኣሕምልትን ፍረታትን ኣቶ ዜናዊ ተስፋብርሃን ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ዝበዝሐ ክፋል ዞባ ጋሽ-ባርካ ድንሽ ዝውቱር’ኳ እንተዘይኮነ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ኣብ ግራት ሓረስቶት ብዝገበሮ ፈተነ፡ ወቕቲ ሓሊኻ ክፈሪ ከምዝኽእልን ብርኩት ምህርቲ ከምዝርከቦን፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ሻምብቆ፡ ባረንቱ፡ ላዕላይ-ጋሽ፡ ሞልቊ፡ ጎኜን ተሰነይን ንዝተገብረ ዕዉት ፈተነ ብምጥቃስ ገሊጹ። ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247", "char_count": 338, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03253", "text": "ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ንኡስ ዞባ ባረንቱ ኣቶ ሙሴ ባህታ ብወገኑ፡ እቲ ንኡስ ዞባ ካብ’ቶም ዕዉት ፈተነ ድንሽ ዝተኻየደሎም ከባቢታት ብምዃኑ፡ ሓረስቶት ኣብ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ምዃኑን፡ ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መንእሰይ ንርኣዮ ረዘነ ገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ኣቶ ኣዛዚ በረኸትኣብ ብወገኑ፡ ተመረቕቲ ኣብ እዋን ስልጠና ንዘርኣይዎ ተገዳስነት፣ ከምኡ’ውን ንዘቕረብዎ ምርኢት ውጽኢት ስልጠና መጒሱ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲተከሌዛን ሌተናል ኮሎኔል የማነ መብራህቱ ብወገኑ፡ ተመረቕቲ ንዝቐሰምዎ ሞያ ኣብ ግብሪ ከውዕልዎን ንቐጻሊ ዕብየት ክሰርሑን ኣዘኻኺሩ። ኮም ዝሰረቱ ተሃድሶን ልምዓትን ኣሐዪልካ፡ ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ጽጉማትን ዘድሊ ናብዮት ዝረኽቡሉ ባይታ ምፍጣር፡ ንዝተወሰኑ ኣካላት ጥራይ ዝግደፍ ዕማም ስለዘይኮነ፡ ኮሚተታት ብንቕሓት ክዋስኣ ጸዊዓ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት", "char_count": 566, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03254", "text": "ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ ዝተጸንዐ ወቕቲ ድንሽ ብምልማዕ ኣብ ምህርቶም ዓይነታዊ ለውጢ ንምምጻእ ክጽዕሩ ኣተሓሳሲቡ። 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መቓልሕ መንእሰያት 12፡02 መቓልሕ መንእሰያት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ቡያ 12፡55 መደብ ቡያ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 መደብ ብዛዕባ 8 13፡40 መደብ ብዛዕባ 8 መጋቢት መጋቢት 15፡10 ተክ ኢንሳይት 15፡10 ተክ ኢንሳይት 15፡50 ፓናሮማ 15፡50 ፓናሮማ 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ደርፊ 17፡15 ደርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 19፡20 ፊዮሪና 19፡20 ፊዮሪና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም ክብረት 20፡15 ፊልም ክብረት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ፈንቅል 21፡25 ፊልም ፈንቅል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ዕላል ተመክሮ 22፡10 ዕላል ተመክሮ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እትመት 22፡40 እትመት ክኢላታት ልምዓት ኣሕምልትን ፍረታትን ሓለዋ ጥዕና ብቑልን ድማ፡ ድንሽ ወቕቲ ብምጽናዕን ብሰብ ሞያ ዝወሃብ ምኽርን መምርሒታትን ብምኽታልን እንተተዘሪኡን ግቡእ ክንክን እንተተገይሩሉን ርቡሕ ምህርቲ ክሕፈሶ ከምዝከኣል ብምሕባር፡ ሓረስቶት ኣብ ዕለታዊ ስርሖም ንዝደለብዎ ተመኩሮ፡ ምስ’ቲ ዝወሃቦም ሞያዊ ምኽሪ ብምስናይ ኣበርቲዖም ክሰርሑ ተላብየን። ሓረስቶት ብግደኦም፡ እቲ ብ3 መጋቢት ኣብ ግራት ሓረስቶት ዝተገብረ ርክብ፡ ኣብ መንጎ ሓረስቶትን ሰብ ሞያ ሕርሻን ናይ ምብህሃል መድረኽ ብምፍጣር፡ ተመኩሮ ዝለዋወጡሉ ባይታ ዘጣጥሕን ኣብ ልምዓት ድንሽ ክኽተልዎ ዝግብኦም ኣገባብ ዘስርጽን ብምዃኑ ክድፋኣሉን ቀረብ ትራክተራት ክሕሰበሉን ኣተሓሳሲቦም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.165 12 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 1231, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03255", "text": "እቲ ኩነታት ብሩህ’ዩ። ቻይና፡ ብዝተገለጸቶ ትገለጽ ብዘየገድስ፡ ብድሌትን ብኣገዳስነትን ናይ ዓለም ናይ ምህዞ መራሒት ምዃና ኣመስኪራ’ያ። ብዙሓት ስነፍልጠተኛታት፡ ተጠቀምቲ ናይቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ብመንግስቲ ቻይና ዝወሃብ ፋይናንሳዊ ደገፍ ንምዃን፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ይኹን ካልኦት ሃገራት ናብ ቻይና ይግዕዙ ኣለዉ። እዚ፡ ቻይና ንዘለዋ ቁጠባዊ ብድሆታት ዘነኣእስ ኣይኮነን። ወይ’ውን ቻይና ቅልጡፍ ገስጋስ ንምርግጋጽ ትፍትን ኣላ ዶ የላን ንምባል ኣይኮነን። ምኽንያቱ፡ ትገብሮ ስለዘላ። እቲ ጉዳይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ትፍትኖ ዘላ ክንዲ ምንታይ እዩ ወይ ኣብ ልዕሊ ቻይና ዝነበራ ጸብለልታ ክትዕቅብ ትኽእል ዶ ዝብል’ዩ። እቲ ክዉነንት ግና ኣይመስልን’ዩ። ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ናይዚ ዓምዲ፡ ኣብ ምህዞ ዓቢ ገስጋስ ዘርኣያ ሃገራት ተክኖሎጂ ብምቕዳሕ ከምዝጀመራ፣ ናይዚ ፈላሚት ኣብነት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ምዃና፣ ቀንዲ ኣብነት ናይዚ እዋን ቻይና ምዃና፣ ቻይና፡ ብተክኖሎጅን ምህዞን መራሒት ናይ ምዃን ሸቶኣ ንዓቕሚሰባ ፍልጠትን ክእለትን ኣብ ምዕጣቕ ዝተሰረተ፡ ብፍሉይ ከኣ ኣብ ስነፍልጠት፡ ተክኖሎጂ፡ ምህንድስናን ቁጽሪ (ሕሳብ) ን (STEM) ምዃኑ፣ ከምኡ’ውን ዓወት ዘረጋገጸትሉን ተማዕድወሉን ዓውዲ ቀሪቡ። መቐጸልታኡ ይስዕብ። ቀንዲ ምኽንያት ይግለጽ’ዩ። ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ መዳይ ምህዞ መሪሕ ተራ ከምዝተጻወተ ዝፍለጥ ኣሃዱ ምክልኻል ኣመሪካ’ውን እንተኾነ ኣብ ምህዞ ብዘካየዶ ትሑት ወፍሪ ካብ ወቐሳን ነቐፌታን ናጻ ኣይኮነን። ከም ኣገላልጻ ገለ ተንተንቲ፡ ቻይና ኣብ ዓውዲ ውትህድርና ኣማዕቢላቶ ዘላ ሓድሽ ገስጋስ ንኣብነት ኣብ ሰሰብ፡ ድሮናትን ብሳይበር ንዝግበር ውግእ ዝኸውን ዕጥቅን ንሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከምዝተመዓራረየታ ዘመልክት’ዩ።", "char_count": 1012, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03256", "text": "ቻይና፡ ኣብ ኩባንያታት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዘተኩር “ደይ- መደይ ኢላ ተክኖሎጅያዊ ምጽንጻን” ከም ተካይድ ኣይከሓድን። ‘ቻይና፡ ንምስጢራት መንግስትን ኮርፖረሽናትን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሰርሲራ’ ወይ ‘ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ መኮንናት ጸጥታ ቻይና ገበናዊ ክሲ ኣቕሪባ’ ዝብል ተደጋጋሚ ኣርእስተ-ዜና እውን ከም መርኣያ ክግለጽ ይከኣል’ዩ። ኩባንያታት ኣመሪካ፡ ንመሰል ምህዞኣዊ ዋንነተን ብወኒ ክከላኸላሉ ምድላየን ንቡር’ዩ። ኣብ ትግባረኡ ድማ መንግስቲ ኣብ ጎድነን ደው ክብልን ድርኺት ክፈጥርን፡ ስርቂ መሰል ዋነንት ንምግታእ ድማ ኣብ ንግዳዊ ስምምዓትን ሕጋዊ ተበግሶታትን ጸጥታዊ መዳይ ክጸንዕ ይጠልባ። ቅድሚ ሕጂ፡ ግዝፊ ወይ ዕብየት ናይ ሓደ ዕዳጋ ኣብ ምትብባዕ ምህዞ እንታይ ተራ ኣለዎ ዝብል ነጥቢ ግቡእ ኣቓልቦ ዘይወሃቦ ጉዳይ ነበረ። ገዚፍ ወይ ዓቢ ዕዳጋ፡ ንምህዞ ዝኸውን ዝሓሸ ዕድል ከም ዝርከቦ፡ ንምህዞ ከም ኣገዳሲ መዳይ ዝርኢ ዕዳጋ እንተኾይኑ ከኣ ዝበለጸ ከም ዝኸውን ናይ ቻይና ተመክሮ ዘግሃዶ ሓቂ’ዩ። እዚ ሓቅነት፡ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ብዘይፈልጥ መልክዕ’ዩ ተጋሂዱ። ኣብ ሓደ ዕዳጋ፡ ካብ ናይ መወዳድርታ ዝዓቢ ቁጽሪ ዓማዊል ዘለዋ ዋኒን፡ ፍርያታ ኣብ ምምሕያሽ ተወሳኺ ወፍሪ ከተካይድ፡ ካብ ዓማዊላ ፍርያታ ንምምሕያሽ ዘኽእላ ዝያዳ መኣረምታ ክትረክብ፡ ነቲ ግዙፍ ቁጽሪ ዓሚል ንምዕጋብ ለውጥን ምሕየሻን ኣብ ፍርያት ከተካይድ ኣድላዪ ይኸውን። ኩባንያ ኣማዞን ንኣብነት፡ ኣብ ቀረብ ናይ ኣቕሓ ዘተኩር ብዙሕ ምህዞ ተካይድ፡ ምምሃዝ ስለትኽእል ጥራይ ዘይኮነስ ግድን ክትገብር ስለዘለዋ’ውን እዩ። ነዚ ዘመልክት ኣሃዛት ቅድሚ ምርኣይና፡ ኣብ ፍልስፍና ዘተኩር ነጥብታት ንርአ። ቻይና፡ መሰል-ዋንነት ኣብ ክሊ-ግዝኣታ ንምእታው ዝሕግዝን ዘማእዝንን ኣዝዩ ቅሉዕ ዝኾነ ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ ዘለዋ ሃገር’ያ። ኣብ 5ይ ጂ ከምኡ’ውን ኣብ ሰሰብ ዓለምለኻዊት መራሒት ምዃን ዝብል ንጹር ሃገራዊ ሸቶ ኣለዋ። ነዚ ንምርግጋጽ ከኣ ኩሉ ናይ መንግስቲ ምርምራዊ ዕዮን ናይ ኣውፈርቲ ርእሰማልን ነዚ ሸቶታት ኣብ ምጭባጥ ተቕንዖ። ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ ግና ከም ናይ ቻይና ጥሙርን ውሁድን ከምኡ’ውን ብዝለዓለ ኣካል መንግስቲ ብልክዕ ዝግለጽን ዝጉስጎሰሉን ኣይኮነን። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ኣብ ገለ ጽላታት ዘተኩር ፖሊሲ ክህልዋ ምሕሳብ ምኽንያታዊ ዝመስል’ኳ እንተኾነ ገለ ወገናት ግና ኣይመርጽዎን፣ ይቃወምዎ። እቲ ዘቕርብዎ ምኽንያት ከኣ መንግስቲ ከም ሻምፕዮን ዝረኣያ፡ ዝዕወታ ዋኒናት ክመርጽ ዓቕሚ የብሉን ዝብል’ዩ። ሕርያ ከምዚአን ናይ ዝበላ ትካላት-ዋኒን ዕዳጋ ክውስኖ ኣለዎ ይብሉ። ብተወሳኺ፡ ስርዓት ናጻ ዕዳጋ ምህዞ ዝድርኽ ርግጽን ኣዝዩ ጥቅውን ኣገባብ ምዃኑ የመልክቱ። መንግስቲ፡ ዋኒናዊ ወፍሪ ኣብ ምምእዛን ተራኡ ጸያቒ ምዃኑ ይጠቕሱ። ንውድቀት መንግስታዊ ወፍሪ ዘመልክት ኣብነታት ኣብ ምቕራብ ከኣ ቅልጡፋት እዮም። ቀንዲ ኣብነቶም ድማ ብመንግስቲ ኣመሪካ ገዚፍ ደገፍ ዝተገብረሉ ፕሮጀክት እዚ፡ ኩባንያታት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝደልይኦን ዝጠልብኦን ኩነት ኣገዳሲ’ኳ እንተኾነ እቲ ዝበለጸ ኣገባብ ከምዘይኮነ ግና ይግለጽ። ምኽንያቱ፡ ሓንቲ ኩባንያ ወይ ሃገር መሰል-ዋንነታ ትከላኸለሉ ዝበለጸ መድረኽ፡ መጋባእያታት ቤት ፍርዲ ኣይኮነን። እቲ ዝበለጸ፡ እታ ኩባንያ ወይ ሃገር ነቲ ትውንኖ ምዕቡል መሰል- ዋንነት ከም እምነ-ኵርናዕን መድረኽን ተጠቒማ ናይ ምምሃዝ ዓቕማ ምሕያልን ምቅልጣፍን እዩ። ብኻልእ ኣገላልጻ፡ ንመሪሕነታ ተዕቢ ነቲ ዘለዋ ብልጫ ብተወሳኺ ብልጫ ብምድራዕ’ዩ። ኣብ መወዳእታ 1880ታት፡ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ካብ ናይ እንግሊዝን ጀርመንን ኣዝዩ ዝዛይድ መገዲ ባቡራት፡ ተለግራፋትን ጠበናጁን ትሰርሕ ነይራ። ብምህዞ ናይዚ ዓውድታት ዝበለጸትሉ እዋን ከኣ ሽዑ ነበረ። ኣብዚ እዋን፡ ኣብ ሓያለይ ኣቕሑን ኣገልግሎታትን ብምህዞ ናይ ብሉጽነት ደረጃ ኣረጋጊጻ ዘላ ቻይና’ያ። እቶም ንቻይና ከም ቀዳሒት ጥራይ ዝቖጽሩዋን ዘናሽዉዋን ድማ ነዚ ዝምድና ዝዘንግዑ እዮም። ኩባንያታት ቻይና፡ ኣብ ዝተወሰነ ደረጃ ዕብየተን ዝኾነት ኩባንያ ገጢምዋ ዘይፈልጥ ብድሆን ዕድልን ዝገጥመን እየን። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነት፡ መሃዚ ንምዃን ዘጸግም ኣይኮነን። ንኣሽቱ መሃዝቲ’ውን እንተኾና ምህዞአን ናብ ዓበይቲ ኩባንያታት ብምሻጥ ዝሓሸ መኽሰብ ስለዝረኽባ ናብአን ይሸጣን ክሸጣ ይፍትናን። ንኣብነት፡ ኣብ ሰብ-ሰርሖ ብልሂ (ሰሰብ) ጀማሪት ዝኾነት፡ ናይ ጥረ-ገንዘብ ሕጽረት ዘለዋ ዋኒን፡ ሓድሽን ግዙፍ ጽልዋ ዝፈጥርን ሰሰብ ምስ ተማዕብል፡ ፍርያታ ዝናን ተጠላብነትን ክረክብ ኣብ ዝጅምረሉ እዋን ናብ ዝዓበየት ኩባንያ ምሻጥ’ዩ። እተን ዓደግቲ ከኣ ኣብቲ ጽላት ዝነጥፋ ዓበይቲ ኩባንያታት እየን። እቲ ዋና ጉዳይ ከኣ እዘን ኩባንያታት ናይ ቻይና ምዃነን ጥራይ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ፡ ቁጽረን ይኹን ቁጽሪ ናይቲ ዝነጥፋሉ ዓውዲ እናዓበየ ዋኒናትን ትካላትን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዘርእይኦ ዘለዋ ገስጋስን ቅልጣፈን ግና ሓንቲ ኢዱ ንድሕሪት ከም ናይ ዝተኣስረ ሰብ’ዩ። ኣብ ታሪኽ ኣመሪካ፡ እዘን ናይ መወዳእታ ዕቑዳት፡ ንኣመሪካ ብስነፍልጠትን ተክኖሎጅን መራሒት ንምግባራ ሓያል ጻዕሪ መንግስቲ ዘይተራእየለን ምንባረን ከም መራሒትን ዝኾነት ሃገራዊ ማእከል ጥዕና (NIH) ወሲኹ’ኳ እንተተባህለ ብናይ ምግዛእ ዓቕሚ ምስ ዝርአ ግና ካብቲ ናይ 2003 ባጀታ ዝወሓደ’ዩ። ሓደ፡ ብዓውዲ ሕክምና ዝተመረቐ ሰብ፡ ካብዛ ትካል ንምርምር ዝኸውን ምወላ ክረክብ ብቑዕ ዘብሎ ገምጋማዊ ብዝሒ ዓመታት ኣብ 1980 ትሕቲ 38 ዓመት ይበጽሕ ነይሩ። ኣብ 2013 ግና እቲ ዓመት ናብ ልዕሊ 45 በሪኹ። እዚ ከኣ ንምጽንባር ሓደስቲ ተመራመርቲ ዘየተባብዕ’ዩ። ኣብ ካልእ ዓውድታት’ውን እቲ ዛንታ ተመሳሳሊ’ዩ። ብኣንጻሩ፡ ኣብ ቻይና ብማእከላይ መንግስቲ ኣብ ስነፍልጠትን ተክኖሎጅን ንዝካየድ ምርምር ዝወሃብ ምወላ ብሓቀኛ ዓቕሚ ‘ረመንቢ’ (ሃገራዊ ባጤራ ቻይና) ልዕሊ ሰለስተ-ዕጽፊ ወሲኹ። ‘ሶለንድራ’ እዩ። ኣብ ኣመሪካ ዕዉት ዝቑጸር ኩሉ ምህዞ ድማ ከም ውጽኢት ናጻ ዕዳጋ የቕርብዎ። እዚ ኣብነታት ግና ምስ ሓቂ ዝሳነ ኣይኮነን። ኣብ ግጉይ ንባብ ታሪኽ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተሰረተ’ዩ። ኣመሪካ፡ ካብ ምፍጣራ ጀሚሩ ተራ ፈደራላዊ ይኹን ዞባዊ መንግስታ ኣብ ምምእዛን ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ ዓቢ’ዩ። መንግስቲ፡ ኣብ ምስፍሕፋሕ መገዲ ባቡራት ዘርኣዮ ግዙፍ፡ ጕሉሕን ዕቑዳት ዝወሰደ ተሳትፎን ከኣ ሓደ ኣብነት’ዩ። እቲ ዕማም፡ ኣብ ካልእ ዕማም ከምዝርአ ፍሽለትን ግጉይ ስጉምትን ዝነበሮ’ዩ። እንተኾነ ንዝተወሰነ እዋን ዋላ ይኹን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ወናኒት ዝበለጸ ስርዓተ መጐዓዝያ ከምኡ’ውን መራሒት ቁጠባ ዓለም ክትከውን ኣኽኢልዋ’ዩ። መንግስቲ፡ ካብ ምህናጽ ገለርያታትን ካናለታትን ክሳዕ ምምዕባል ኣቶሚካዊ ጸዓት ኮታ ኣብ ምዕባለኣ ብመሪሕነትን ፋይናንሳዊ ደገፍ ብምሃብን ወሳኒ ተራ ተጻዊቱ’ዩ። ሎሚ፡ ኣብ ኣይ-ፎን ካብ ዘለዋ 12 ወሰንቲ ተክኖሎጅያዊ መሰረታትን ብልጫን ከም ‘ታች-ስክሪን’፡ ‘ጂፒኤስ’፡ ናይ ሊትዩም ባትርን ኢንተርነት እንተስ ብቐጥታ ወይ’ውን ብተዘዋዋሪ ብመንግስቲ ካብ ዝካየድን ዝምወልን ምርምር ዝማዕበለ’ዩ። እቲ ሓቂ እዚ ካብ ኮነ፡ እቲ ኣማራጺ መንግስቲ ኣመሪካ ንምርምርን ምዕባለን ዝገብሮ ምወላ ወይ ከዛይዶ ወይ ከኣ ኣብዚ ዓውዲ ዝነበረ መሪሕነት ንቻይና ብሓጎስ ምርካብ እዩ ክኸውን ዝብሉ ክኢላታት ሒደት ኣይኮኑን። መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኣብ መሰረታዊ ምርምር ንዝካየድ ወፍሪ ንምሕያል እተን ምርጫ ኣብ ዝተወሰና ዓውድታት፡ ንኣብነት ኣብ ፍወሳ ‘ጂን’፡ ኣብ ምርምር መንሽሮን ሰሰብን ዒላማ ክገብር ወይ’ውን ዘይክገብር እየን። ቻይና፡ ኣብ ምምዕባል ናይ ኤለክትሪክ ተሽከርከርቲ፡ ሰሰብ፡ ናውቲ ህንጻ፡ ኣብ ‘ጅን’ ዝምርኮስ ፍወሳ ይኹን ካልእ ዓውድታት ንሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እንተቐዲማታ እንታይ እዩ ሽንኑ? እዚ፡ ንኣመሪካ ዓቢ ጉዳይ ምዃኑ ዘየካትዕ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ዝገዘፈ ብጽሒት ዓለምለኻዊ ዋኒን ከምኡ’ውን ካብ ሓደስትን ልዑል መኽሰብ ዝርከቦ ዋኒናትን ዝርከብ ረብሓ ናብ ኩባንያታት ኣመሪካ ዘይኮነስ ናብ ኩባንያታት ቻይና እዩ ክቐንዕ። እዚ ከኣ ኣዝዩ ወሳኒ ዕዳጋ ንቻይና ኣሕሊፍካ ምሃብ ማለት’ዩ። ኣብ ነዊሕ እዋን ድማ ኣመሪካ ሒደትን ትሑት ዝኽፍሊቱን ናይ ስራሕ ዕድል ዝርከባ ሃገር ክትከውን ዝገብር’ዩ። ምኽንያቱ፡ ንዓለምለኻዊ ዕዳጋ ናይ ዘማእዝኑ ፍርያት መሰል-ዋንነት እንተዘይሃልዩካ ኩባንያታትካ መመሊሰን ዝደቃን ዘየኽስባን ምዃነን ዘይተርፍ’ዩ። ናይዚ ቀረባ እዋን ወፍሪ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ምርምርን ምዕባለን ከ ከመይ ይመስል? እዚ ካብ ጃምላ ሃገራዊ ፍርያታ ክንደይ ሚእታዊት ኣብ ምርምርን ምዕባለን ተውዕል ብዝብል መስፈሪ ዝዕቀን’ዩ። ካብ ዓመተ 2000 ጀሚራ ዓመታዊ ዝሰልዓቶ መጠን ድማ 2.7 ሚእታዊት ናይ ጃምላ ሃገራዊ ፍርያታ’ዩ። እዚ ምስቲ ብደረጃ ዓለም ዝስላዕ ገምጋማዊ መጠን ክነጻጸር እንከሎ ቁሩብ ዕብይ ዝበለ’ዩ። ምስቲ እስራኤልን ደቡብ ኮርያን ዝስልዕኦ 4.2 ሚእታዊት ዝበጽሕ ክርአ እንከሎ ግና ትሑት’ዩ። ኣብዚ ዝተጠቕሰ እዋን፡ ቻይና ትስልዖ ንዝነበረት ባጀት ካብ 0.9 ናብ 2.1 ሚእታዊት ኣዕበየቶ። በዚ መንጽር፡ ኣብ ምርምርን ምዕባለን ብእትስልዖ ባጀት ቻይና ንኤውሮጳዊ ሕብረት በሊጻ ትርከብ። ኣብዚ ዓውዲ ተርእዮ ዘላ ቅልጡፍ ዕብየት’ውን ከምዝቕጽል ይግመት። ሎሚ፡ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ ምወላ መሰረታውያንን ሓደስትን ምርምር መይመይ እንተደኣ ኢሉ ምስ ግዜ ንሃገሩ ዘኽፍላ ዋጋ ከቢድ ከምዝኸውን ብዙሓት ፈላጣት ተዛሪቦም እዮም። እቲ ኣብ ሓደ እዋን ንመላእ ዓለም ዝመርሕን ዘቕንእን ዝነበረ ዓርሞሽሻዊ ምርምራዊ ዕዮ ኣመሪካ ኣብ ካልኣይ ተርታ ምስርዑ ዘይተርፍ’ዩ ዝበሉ’ውን ሒደት ኣይኮኑን። ኣብዚ እዋን፡ እዚ ኩነት ምሉእ ብምሉእ ተጋሂዱ ዝብል ጉዳይ ኣከራኻሪ’ኳ እንተኾነ ምግሃዱ ግና ዘይተርፍ ምዃኑ ኣየከራኽርን። ሞተር ዓርሞሽሻዊ ምርምር ኣመሪካ ዝትንስኣሉ እዋን ሕጂ ምዃኑ ዝጣርዑ ኣለዉ። እዚ፡ ካብ ቀዳማይ እብረ ስልጣን ፕረዚደንት ትራምፕ ዝጀመረን ሕጂ ናህሪ ዝወሰኸን ንኣመሪካ ዳግማይ ዓባይ ናይ ምግባር ፈተነ ድማ ሓደ ፈተነ ምዃኑ ይግለጽ። ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብፈደራላዊ መንግስቲ ንምርምርን ምዕባለን ተባሂሉ ዝስላዕ ገንዘብ ኣንቆልቊሉ’ዩ። ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝተገብረ ስማዊ ወሰኽ’ውን እንተኾነ ብመንጽር ሓይሊ ዶላር ኣመሪካ ክርአ እንከሎ ከምወሰኽ ዝቑጸር ኣይኮነን። ንኣብነት፡ ባጀት ናይታ ኣብ ሕክምናዊ ምርምር ቀንድን", "char_count": 5817, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03258", "text": "መበል 75 ክፋል ቃልሲ ስለ ዝዳኸምን ዝዓኑን እዩ። እዚ ኣካላት’ዚ ደሞክራሲያዊ ሕብረተሰብ ኣብ ምህናጽ ኣገዳሲ ባእታ እዩ። ተቓወምቲ ካልእ ኣማራጺ እንተናደዩ ይሓይሽ።” ይብል። ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት፡ ሓድሽ ማሕበራዊ ምሕደራን ቢሮክራስን ዝብል ኣምራት ምዕራባዊ ዓለም ትሕዝቶኡ ብዝርዝር ተመልኪትና። ብተወሳኺ ታሪኽ ኣመዓባብላ ቅዋማዊ ስርዓት ኣብ ሃገራት ምዕራብን ድኽመታቱን ተመልኪትና። “ካብ ምልኪ ናብ ደሞክራሲ” ዘርእስቱ፡ ሃገራት ካብ ምልኪ ብኣቋራጭ መገዲ ናብ ደሞክራሲ ብኸመይ መገዲ ክሰግራ ከምዝኽእላ ዘስተምህር መጽሓፍ ጁን ሻርፕ እውን ዳህሲስና። ደሞክራሲ ከነስፋሕፍሕ ተባሂሉ ኣብ ብዓል ቬትናም፡ ሊብያን ካልእን ዝተኻየደ ኲናትን ሳዕቤናቱን ኣንቢብና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦ ጁን ሻርፕ ጎነጽን ኲናት ሓድ-ሕድን ደሞክራሲ ንምምጻእ ሓጋዚ ከምዘይኮነ እዩ ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ ‘ናይ ማሕበረሰብ ናጻ ማሕበራትን ትካላትን ... ደሞክራሲያዊ ሕብረተሰብ ኣብ ምህናጽ ኣገዳሲ ባእታ እዩ’ ኢሉ ዝጠቐሶ ኣብ ቅጺ 3፣ መጽሓፍ ‘ሕብረተሰብ ካበይ ናበይ ብኸመይ’ ከም እንርእዮ፡ ኣገዳሲ ባእታ ጥራይ ዘይኮነስ ወሳኒ ረቛሒ እዩ። ጁን ሻርፕ ቀጺሉ፡ ብዛዕባ ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲ፥ “ንሓደ ጽሉእ ስርዓት ኣብ ምእላይ፡ ብተዛማዲ ዕልዋ መንግስቲ ከም ሓደ ቀሊልን ስሉጥን መገዲ ክረአ ይኽእል ይኸውን። ይኹን’ምበር፡ ነዚ ኣገባብ’ዚ ዝምልከቱ ከበድቲ ጸገማት ኣለዉ። ልዕሊ ኩሉ፡ ነቲ ዝጸንሐ ዘይምዕሩይ ዝርጋሐ ስልጣን ኣብ መንጎ ህዝብን ዝተወሰነ ጉጅለ ውልቀ-ሰባትን ወተሃደራትን ከም ዘለዎ እዩ ዝቕጽሎ። ሓደ ጉጅለ ውልቀ-ሰባት ብኻልእ ጉጅለ ውልቀ-ሰባት ጥራይ እዩ ዝትካእ። ብሓሳብ ደረጃ እዚ ጉጅለ እዚ ኣብ ጠባይ ልምልም ዝበለ፡ ኣብ ደሞክራሲያዊ ጽገና ድማ ዝኣምን ክኸውን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣንጻር’ዚ ናይ ምዃን ማዕረ ዕድል እውን ኣለዎ። ህዝቦም ብናይ ደገ ሓይልታት ጥራይ ክድሕን ይጽበዩ። እምነቶም ድማ ኣብ ናይ ወጻኢ ሓይልታት የንብሩ። ምልኪ ክሰዓር ዝኽእል ብኣህጉራዊ ሓገዝ ጥራይ’ዩ ኢሎም ይኣምኑ። ጁን ሻርፕ ቀጺሉ ብዛዕባ ጎነጽን ደባይ ኲናትን “... ጎነጻዊ ቃልሲ ዝሃለወ ብልጫታት ይሃሉዎ ሓደ ዘይከሓድ ሓቂ ግን ኣሎ። ኣብ ጎነጻዊ ኣገባብ እምንቶ ምሕዳር ማለት፡ ነቲ መብዛሕትኡ እዋን ጨቆንቲ ብዝለዓለ ኢድ ዝጥቀምሉ ኣገባብ ቃልሲ ምምራጽ ማለት እዩ። መለኽቲ፡ ጎነጽ ንምጥቃም ኣደልዲሎም ዝተዓጠቑ እዮም። እቶም ደሞክራስያውን ባእታታት ንሓጺር ድዮም ንነዊሕ ክምክቱ ብዘየገድስ፡ ውዒሉ-ሓዲሩ ምረት ናይ ወተሃደራዊ ክዉንነት ዘይሰግር ጉዳይ እዩ። ዝበዝሕ ግዜ መለኽቲ ካብ ኣጽዋር ጀሚርካ ክሳብ ብተተኰስቲ፡ መጐዓዝያን ብዝሒ ሰራዊትን ዝለዓለ ኢድ ኣለዎም። ደሞክራስያውን፡ ትብዓት ድኣሉ ዝህልዎም እምበር ዝበዝሕ ግዜ ንመለኽቲ ብዓቕሚ ኣይዳረግዎምን እዮም። “ፊተ-ፊት ዝካየድ ወተሃደራዊ ረጽሚ ዘይግብራዊ ክኸውን ስለ ዝኽእል፡ ገለ ተቓወምቲ ደባይ ኲናት ይመርጹ። ይኹን እምበር፡ ጭቁናት ብደባይ ኲናት ዝረብሑሉ ወይ ድማ ደሞክራሲ ዝሰፍነሉ ኣጋጣሚታት ኣዝዩ ውሑድ እዩ። ብሰንኪ’ቲ ኣብ ህዝቢ ክወርድ ዝኽእል ዘይተኣደነ ክሳራታት፡ ደባይ ኲናት ከም መፍትሒ ክውሰድ ኣይከኣልን። ክቐርብ ዝኽእል ስነ-ሓሳባዊ ደገፍ፡ ስትራተጂያዊ ትንታነን ሳሕቲ ዝርከብ ኣህጉራዊ ደገፍን ብዘየገድስ፡ እዚ ኣገባብ ቃልሲ’ዚ ካብ ፍሽለት ሓራ ንምዃን ብዙሕ ውሕስነት የብሉን። ደባይ ኲናት ዝበዝሕ ግዜ ነዊሕ እዋን እዩ ዝወስድ። ህዝቢ ብመንግስቲ ይከላበት፡ ካብ መነባብሮኡን ከባቢኡን ይመዛበል፡ ብዙሕ ድማ ይሳቐ። “... ከም’ዚ ዓይነት ኣተሓሳሳብ ቅቡል ክመስል ይኽእል ይኸውን። ኣብ ናይ ወጻኢ ሓይሊ ምምርኳስ ግን ሓደገኛ ሳዕቤናት ዘለዎ እዩ። ከም’ዚ ዓይነት እምነት ፈጺሙ ኣብ ዘይቦታኡ ዝተነበረ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ብዙሕ ግዜ ክመጽእ ዝኽእል ናይ ወጻኢ ሓገዝ ኣይህሉን፡ እንተሃለወ ድማ ክእመን ዝግበኦ ኣይኮነን። “እዞም ዝስዕቡ ሓደስትን መረርትን ሓቅታት፡ ብዛዕባ ምትእትታው ናይ ወጻኢ ሓይልታት፡ ግምት ክወሃቦም ይግባእ፥ “ኣቃውማኡ ምስ ኣጣጥሐ፡ እቲ ሓድሽ ጉጅለ’ውን ካብቲ ናይ ቀደም ብዝገደደ ጨካንን ስሱዕን ክኸውን ይኽእል። እቲ ተስፋ ዝተነበረሉ ሓድሽ ጉጅለ ንደሞክራሲን ሰብኣዊ መሰላትን ግዲ ከይገበረ ቃሕትኡ ክገብር ይኽእል። እዚ ንጸገማት ምልካዊ ስርዓት ቅኑዕ ፍታሕ ኣይኮነን።” ይብል። ጁን ሻርፕ ብዛዕባ ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲ ዝገልጾ ምስቲ ኣቐዲምና ኣብ መጽሓፍ ሓደ ታሪኽ ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስታት ሱዳን ዝዳህሰስናዮ ዝሳነ እዩ። ዕልዋ መንግስቲ ብዝኾነ ይኹን ምኽንያት 1) ብዙሕ ግዜ ናይ ወጻኢ ሓይልታት፡ ንቁጠባውን ፖለቲካውን ረብሓታቶም ክብሉ ንምልኪ ክጻወሩዎ ወይ ክድግፉዎ ይኽእሉ። 2) ናይ ወጻኢ ሓይልታት ካልእ ዕላማታቶም ከተግብሩ ክብሉ ኣብ ክንዲ መብጸዓታቶም ብምሕላው ንሓርነት ጭቁናት ዝሕግዙ ከግድዕዎምን ክጠልምዎምን ይኽእሉ። “ደባይ ኲናት፡ ዋላ’ውን እንተ ተዓወተ፡ ነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ኣለዎ። እቲ ተጠቃዒ ምልካዊ ስርዓት ከም ግብረ-መልሲ ብቕጽበት ምልኩ የትርር። ደባይ ኲናት ምስ ተዓወተ’ውን እቲ ዝትካእ ስርዓት ካብቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ዝገደደ ምልካዊ ይኸውን። ምኽንያቱ ዝርጋሐ ወተሃደራዊ መሓውራት ንምምእካል ዝግበር ጻዕሪ ናቱ ጽልዋታት ስለ ዘለዎን እቲ ዝጸንሐ ናይ ማሕብረሰብ ናጻ ማሕበራትን ትካላትን ድማ ኣብ ግዜ 3) ገለ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ኣንጻር ምልኪ ዝተሓባበሩ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ናይ ገዛእ ርእሶም ቁጠባዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ወይ ወተሃደራዊ ዕብለላ ንምርግጋጽ ጥራይ እዩ። ኣብ ዝኾነ ሃገር ፍታሕ ዘምጽእ ኣይኮነን። ጁን ሻርፕ ብዛዕባ ሓገዝ", "char_count": 3102, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03259", "text": "4) ናይ ወጻኢ ሓይልታት ንእወታዊ ውጽኢት ብንጥፈት ክተሓጋገዙ ዝኽእሉ፡ ውሽጣዊ ምንቅስቓስ ተቓውሞ ነቲ ምልካዊ ስርዓት ምስ “... እቶም ብባርባራዊ ኣገዛዝኣ ዝሳቐዩ ዘለዉን ካብ ቀይዲ ኣምሊጦም ኣብ ስደት ዝርከቡን ጭቁናት፡ ንነብሶም ሓራ ክገብሩ ይኽእሉ እዮም ኢሎም ኣይኣምኑን። ዘነቓንቖን ጭካነ ናይቲ ስርዓት ድማ ኣህጉራዊ ኣቓልቦ ከም ዝረክብ ምስ ገበረን ጥራይ እዩ። “ኣገባባት ኣድማን ድካለን መብዛሕትኡ ግዜ ተምሳላውያን ኮይኖም፡ ከም እኒ ሰላማዊ ሰልፊታትን ናይ ሽምዓ ሰልፍታትን እዮም (54 ኣገባባት)’ ሕንገዳ ኣብ ሰለስተ ንኡሳን ክፋላት ይምቀል፡ (ሀ) ማሕበራዊ ሕንገዳ (16 ኣገባባት)፣ (ለ) ቁጠባዊ ሕንገዳ፡ ትሕስምቲ ወሲኽካ (26 ኣገባባት) ከምኡ’ውን ኣድማ (23 ኣገባባት)፡ (ሐ) ፖለቲካዊ ሕንገዳ (38 ኣገባባት) እዮም። ብኣድማ ምሕሳም መግቢ፡ ዘይጎነጻዊ ጎበጣን ተማዕዳዊ (ተካኢ) መንግስቲን ዝኣምሰሉ ፖለቲካዊ ሜላታት፡ ወይ ከኣ ብስነ-ኣእምሮኣዊ፡ ኣካላዊ፡ ማሕበራውን ቁጠባውን ሜላታት ዝስነን 41 ኣገባባት ዘጠቓለለን ዘይጎነጻዊ ኢድ-ኣእታውነት ተወሳኺ ዓይነት ኣገባብ እዩ።” ብምባል የጠቓልል። “... ኣህጉራዊ ጸቕጢ ሓጋዚ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ይኹን’ምበር ንሓያል ውሽጣዊ ምንቅስቓስ ተቓውሞ ምስ ዝድግፍ ጥራይ’ዩ። ንኣብነት ኣህጉራዊ ቁጠባዊ እገዳታት፡ ምብታኽ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት፡ ተነጽሎ ካብ ኣህጉራዊ ውድባት፡ ኩነኔ ብኣካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦትን ብዙሕ ክሕግዙ ይኽእሉ። ሓያል ውሽጣዊ ተቓውሞ ኣብ ዘይብሉ ግን ከም’ዚኦም ዝኣምሰሉ ጸቕጥታት ክህልዉ ኣይክእሉን።” ይብል። ኣስዒቡ ጁን ሻርፕ ንመሪር ሓቂ ኣስዒቡ ጁን ሻርፕ ንመሪር ሓቂ ምግጣም ብምባል፥ ምግጣም ብምባል፥ “እቲ መደምደምታ ክብድ ዝበለ እዩ። ንምልካዊ ስርዓት ብዝወሓደ ክሳራታትን ብውጽኢታዊ መገዲን ከወግድ ዝሓስብ ኣካል ኣርባዕተ ዘይተርፍ ዕዮታት ኣለዎ፥ ገለ ክፋል ናይ’ዚ ጁን ሻርፕ ኣገባብ ኣብያ ዝብሎ፡ ኣብቲ ምዕራባውያን “ጽድያ ዓረብ” ዝብሉዎ ምልዕዓል ክስርሓሉ ይፍተን ከም ዝነበረ ኣየጠራጥርን። ይኹን’ምበር ብዘይጎነጽ ዝጀመረ ኣብ ምንታይ ከምዝበጽሐ ኣብ ግብጺ፡ ሊብያ፡ የመን፡ ሶርያን ካልእን ተራእዩ እዩ። ከምኡ’ውን ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ገለ ኣብ ደገ ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ንኣብነት “ይኣክል” ዝብል ጭርሖ ኣብ ማሕበራዊ መድያ ምዝርጋሕ፣ ካብ ወጻኢ ናብ ኤርትራ ደዊልካ “ዓርቢ” ስራሕ ኣይትውፈሩ፡ “ሰራዊት ኤርትራ ኣንጻር መንግስቲ ተላዓሉ” ወዘተ. ዝብሉ ፈተነታት ካብቲ ናይ ጁን ሻርፕ ኣገባብ ኣብያ ዝተወስዱ ይመስሉ። ኣብ ገለ እዋናት እሞ ከኣ ገለ ኤርትራውያን እቲ ባዕሉ ጁን ሻርፕ ግጉይ ኣገባብ ዝብሎ፡ ንኣብነት ናይ ወጻኢ ሓይልታት ኢድ ምእታው ዘንጊዖም ብቐሊሉ ክምለሱሉ ኣብ ዘይክእሉ ኩነታት ክወድቁ ተራእዮም። 1) ነቲ ጭቁን ህዝቢ ብነብሰ- ምትእምማን፡ ብቖራጽነትን ብጥበብ ተቓውሞን ከሐይሎ ይግባእ፡ 2) ናይ’ቲ ጭቁን ህዝቢ ናጻ ማሕበራትን ኣካላትን ከሐይለን ይግባእ፡ 3) ሓያል ውሽጣዊ ናይ ተቓውሞ ሓይሊ ከም ዝፍጠር ክገብር የድልዮ፡ 4) ብውሕልነት እተዳለወ ቀንዲ ስትራተጂያዊ ውጥን ሓርነት ኣብ ኣተገባብራኡ ድማ ጥበብ ክህሉ ይግባእ።” ጁን ሻርፕ ኣብ መጽሓፉ ካብ ምዕራፍ ክልተ ክሳብ ምዕራፍ ዓሰርተ፡ ሓደጋታት ዝርርብ፣ ስልጣን ካበይ ይመጽእ፣ ምልካውያን ስርዓታት ድኻማት ኣለዎም፣ ኣጠቓቕማ ስልጣን፣ ኣድላዪነት ስትራተጂያዊ ውጥን፣ ኣወጣጥና ስትራተጂ፣ ኣጠቓቕማ ፖለቲካዊ ኣብያ፣ ውድቀት ምልካዊ ስርዓት፣ መሰረት ንነባሪ ደሞክራሲ ዝብሉ ኣርእስትታት ድሕሪ ምልዓል ኣብ ጥብቆ ከኣ ኣገባባት ዘይጎነጻዊ ተግባር ዝብሎ ዝርዝር 198 ፖለቲካዊ ኣብያ የቕርብ። ኣገባብ ኣብያ ዝበሎም ኣብ ሰለሰተ ዓበይቲ ክፋላት ይምቀሉ፣ ኣድማን ድካለን (ምእማንን)፣ ሕንገዳ፣ ኢድ-ኣእታውነት ይበሃሉ። ናይዚ ንኡስ ምዕራፍ ቀንዲ መልእኽቲ ደሞክራሲ ኣየድልን እዩ ንምባል ኣይኮነን። ደሞክራሲ ግን ብተብተብን፡ ጎነጽን ዕልዋ መንግስቲን ዘይኮነስ ብስራሕን ንቕሓትን እዩ ዝትከልን ዝስስንን። ኣብ ዝመጽእ ክፋል ናይ ጽሑፍና ብዛዕባ ብድሆታት ምትካል ደሞክራሲ ክንድህስስ ክንፍትን ኢና።", "char_count": 2280, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03261", "text": "ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ሕቶ ሸባብ ሕቶ ሸባብ ደዋሊት፥ ሃለው ከመይ ውዒልኩም፧ ኣማኻሪ፥ መርሓባ ናብ ሃማመተኤ ኣገልግሎት ምኽሪ ብተለፎን ደዊልካ ኣለኻ። መን ክብልን ካበይ ትድውል ምህላውካንዶ ምሓበርካኒ፧ “ደሓን ዝኾኑ፡ ወጻእተኛታትን ዲፕሎማሰኛታትን፡ ዓማዊል ኣለዉና። ብዝመረጽኩዎ ዋላ’ኳ ኣይኹን፡ ብተዛማዲ ከረዳድኣኒ ዝኽእል ብቕዓት ቋንቋ እንግሊዘኛ ክህሉወኒ ደልየ።” ደዋሊ፥ ብርሃነ እብሃል ካብ ኣስመራ’የ። ገለ ሓገዝ ኣብ ምልከት ቋንቛ እንተ ረኸብኩ ኢለ’የ ደዊለ። ኣማኻሪ፥ ብርሃነ፡ ክንደይ ክፍሊ በጺሕካ ትኸውን፧ ደዋሊ፥ ኣነ 45 ዓመት ዕድመ እንድየ ገይረ ዘለኹ። 11 ክፍሊ በጺሐ፣ ማለተይ 2ይ ደረጃ ወዲአ። ኣማኻሪ፥ ኣበየናይ ቋንቋ’ዩ ጸገምካ፧ እቲ ቀንዲ ጸገምከ ኣብ ምንታይ ኮይኑ ይስምዓካ፧ ደዋሊ፥ እንግሊዘኛ’ዩ። ጸገም ክትብል ከለኻ ከመይ ማለት’ዩ፧ ኣማኻሪ፥ ፈለማ ከየርሓቕካ፡ ጸጋታት ከባቢኻ ምፍታሽ፡ ኣይምሓሸንዶ ይመስለካ፧", "char_count": 688, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03262", "text": "ኣማኻሪ፥ ዋሕዲ እትፈልጦም ቃላት ድዩስ፡ ዋላ ምሉእ ሓሳብ ኣብ ምስራሕ’ዩ፧ ደዋሊ፥ ንርእዮ ምስ ሰኣንና ደኣ፡ ሰባቢርና ዲና በታቲኽና ኣብ መዓልቦኡ ነብጽሖ። ዝገርመካ፡ ድፍረት ሓዊስና ከምቲ ንሳ እትብሎ ምባል ከም ዘይንስእን መረጋገጺ፡ ከይሰማዕናያ እትሓልፈና፡ ሓንቲ ቃል’ውን ትኹን ዘየላ ምዃና’ያ። ደዋሊ፥ ወዲ ሰብ እሞ ብባህሪኡ ስሱዕ እንድዩ። ኣብ ኢዱ ዘሎ ብሉጽ ነገራት ከየድሃበ ክንዮኡ’ዩ ዘቋምት ኮይኑ። ሓደ መዓልቲ ብገለ ዕላል መጺኡ ነይሩ። ኣብ ማእከላይ ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ዝነበረትሉ፡ መሓዙታ እናሰሓቓኣ፡ ቈርጠምጠም ምባላ ሓጊዝዋ ክኸውን ከም ዝኽእል፡ ኣዕሊላትና ምንባራ ትዝ ይብለኒ ኣሎ። ደዋሊ፥ ኣብ ኵሉ ኣይሰኣንን’ዩ። በበይኖም ኣብ ዝቖሙ ምሉኣት ሓሳባት ብተዛማዲ ደሓን’የ። ምሉእ ሓሳባት ምስራሕን፡ ተኣማሚነ ምዝራብን ግና ጕድለት ኣሎኒ። ኣማኻሪ፥ ኣብዛ ትብላ ዘለኻ እትረኣየካ ጕድለት፡ ትህልወኒ’ያ ኢልካዶ ትግምት፧ ኣማኻሪ፥ ኵነታት ስራሕካ ከመይ ይመስል፧ ደዋሊ፥ ኣብ ሓደ ናይ ውልቂ ሱፐር ማርኬት’የ ዝሰርሕ። እቲ ትካል ደሓን ዝኾኑ ዓማዊል ወጻእተኛታትን ዲፕሎማሰኛታትን ኣለውዎ። ብዝመረጽክዎ’ኳ ኣይኹን፡ ብተዛማዲ ግና ከረዳድኣኒ ዝኽእል ብቕዓት ክህልወኒ ደልየ። ደዋሊ፥ ትብዕ ኢልካ ምዝርራብ’ዩ ዝተርፈኒ ዘሎ። ኣብ ነብሰይ ተኣማሚነ ዋላ ንሳ ኣብ ዝሃለወትሉ ከይተረፈ፡ ነዚኣ ምድጋም ስኢነያ ኣለኹ መስለኒ። እምነተይ ኣብ ልዕሊኣ፡ ንሳ እያ እትኽእል ኣብ ዝብል ተሓጺረ ደኾን ይህሉ ኢለ ምገመትኩ። ኣማኻሪ፥ ምስ ናትካ ማዕረ ደረጃ ክፍሊ ዘለዎም ብምንጽጻር ኣበየናይ መሳልል ኣለኹ ትብል፧ ደዋሊ፥ ተውህቦ ግዲ ይሕወሶ ኮይኑ እምበር፡ እታ መሳርሕትና ንፍዕቲ እንብላ ጓለንስተይቲኮ፡ ንዓይ ብሓደ ክፍሊ ጥራይ’ያ ትቕድመኒ። ሓደ ኣብነት እዩ። ብቕዓታ ግና ማዕረ እቶም ኮለጅ ዝተማህሩ ክትመስል፡ ተወናጪፋ ዓማዊል ክትቅበል ክትሰምዓ ከለኻ፡ ቅንኢ ይስምዓካ። ከምኡ ብምግባራ፡ ኣብ ገጽ’ቶም ዓማዊል ዝርአ ባህታ ብርኡይ ንሳ ኣብ እትህልወሉን፡ በይንና ኣብ እንጸንሓሉን፡ ፍልልዩ ዳርጋ ንጹር ይኾነልካ። ኣማኻሪ፥ ዋላ ቍሩብ ዲኻ ዘይትፍትን፧ ኣማኻሪ፥ እሞ ብኸመይ ደኣ ምልከት ከተጥሪ ኢልካ ትግምት። እዚ ኵሉ ዕድላት ኣብ ገዛኻ እናሃለወ ክነሱ፧ ደዋሊ፥ ላላ ደርገፍገፍስ ደኣ እብል’የ። ስረሐይ መታን ክጣጥሓለይ ግዳ፡ ዝያዳ ኣፍልጦ ክህልወኒ ደልየ። ደዋሊ፥ ብወገነይ ጋዜጣ ፕሮፋይል ናይ ዓድና፡ እናገናጸልኩ ገለ ጻዕርታት የካይድ እየ። ስሕት ኢለ፡ ግዜ ኣብ ዝረኸብክሉ፡ ፊልምታት ናይ ደገ እዕዘብ’የ። ኣማኻሪ፥ ንጕድለትካ ኣለሊኻዮ ካብ ሃለኻ ደኣ፡ ንእኡ ንምምሕያሽ እተካይዶ ጻዕሪ ይህልወካ ይኸውን፧ ደዋሊ፥ ሓደ ሓደ ጽሑፋት እገናጽል’የ። ኣማኻሪ፥ ካልእ ዝበለጸ ዕድል እትብሎ፧ ኣማኻሪ፥ ዓማዊል ኣብ ዘይህልውሉ፡ ንእትረኽባ ነጻ ግዜ ኣብ ምንታይ ተውዕላ ትኸውን፧ ኣማኻሪ፥ ከመይ ዝበሉ ይኾኑ፧ ነቶም ዓማዊል ኣብ ምቕባልንከ እንታይ ብልሓት ትጥቀም፧ ደዋሊ፥ ኣነ ዝበለጸ ዕድል ዝብሎ፡ ኣብ ዝውዕለሉ ስራሕ ጥራሕ ብምድሃብ ለውጢ ከምጽእ ምኸኣልኩ ኮይኑ ይስምዓኒ። ደዋሊ፥ ኣብኡ’ኳ ብዙሕ ትርፊ ግዜ የብልናን ዓማዊል ኣብ ምቕባል ዘይነጥፍ ሰብ፡ ንብረት ኣብ ደዋሊ፥ እንግሊዘኛ ከመሓይሽ ኢለ ዘይኮንኩስ፡ ንእግረ መገደይ ሓጸርቲ ጽሑፋት’የ ዘንብብ። ከምዞም ዝበልኩኻ ጸዓዱ፡ ዓማዊል ኣብ እነአንግደሉ፡ ካብ ሰላምታን ፍኹስ ዝበለ ሕቶታቶም ካብ ምምላስን ሓሊፈ፡ ዕሙቕ ዝበለ ሕቶታት ምስ ዘቕርቡ፡ ሓንቲ ብሉጽ ምልከት ዘለዋ መሳርሕቲ ስለ ዘላትና፡ ንኣኣ ኢና ከም መወከሲ ንጥቀመላ። ኣማኻሪ፥ ነታ ምልከት ዘለዋ መሳርሕትኻ፡ ብኸመይ ኣብኡ ከም ዝበጽሐት ተወኪስካያዶ ትፈልጥ፧ ደዋሊ፥ እዛ ትብላ ዘለኻ ሓሳብስ ቍሩብ ክትመጽኣለይ ስለ ዘይከኣለት፡ ብግቡእ ተገዲሰ ኣይሓዝክዋን። ኣማኻሪ፥ ንሳ ኣብ ዘይትህልወሉኸ እሩምን ስሩዕን ሰዋስው ዘተግብር ዝኽእል ተዛራቢ እንግሊዘኛ ከም ዘየለ ምፍላጥ ድማ የድሊ። ርእሰ ተኣማንነትካ ከተዕቢ፡ ጌጋ ክህልወኒ ስለ ዝኽእል፡ ሰባት ብቓላተይ እንታይ ክብሉኒ እዮም ዝብል ርእሰ ገምጋም ዘይምሓዝ። ምኽንያቱ ናብ ቀላይ ከይዘለልካ ምሕንባስ ክትምሃር ዝከኣል ኣይኮነን። ይትረፍ ምስ ዓበኻ ዝረኸብካዮ ቋንቋ፡ ክትፍጠር ከለኻ ኣትሒዝካ፡ ንእትሰምዖ ቋንቋ ኣደ ከይተረፈ፡ ክትመልኽ ክንደይ ጸየፍየፍ ከም ዝበልካ ምስኣል እኹል መርትዖ ኣሎካ። በይንኻ ኣብ እትኾነሉ፡ ኣብ ርእስኻ ንዝመጽኣካ ዝውጠኑን ዝትግበሩን ሓሳባት፡ ንውሽጣዊ ዘረባኻ ብእንግሊዘኛ ሕሰብ። ምስ መሳርሕትኻ፡ ኣብ ሕድሕድኹም ኣብ እትገብርዎ ርክባት፡ ልክዕ ምስቶም ዓማዊል ትዘራረቡ ከም ዘለኹም ሓሲብኩም፡ በቲ ቋንቋ ምርድዳእ ሓጋዚ እዩ። ኣብ እዋን ዝርርብ፡ ካልኦት ናይ ከባቢኻ ዝህልዉ ድምጽታት ኣወጊድካ፡ ተዛኒኻ ንዝበሃለካ ጽን ኢልካ ምስማዕ ልመድ። ቃል ከይትሓልፈኒ ብምባል፡ ብጸቕጢ ክትሰምዕ ኣይትሕሰብ። ምኽንያቱ ኣተኩሮኻ ኣብቲ ዝበሃል ዘሎ ምሉእ ሓሳብ ደኣ’ምበር፡ ነብሲ ወከፍ ቃል ክትትርጉም ኣይትህለኽ። ልክዕ ከም ኣብ እዋን ምንባብ እንገብሮ፡ ዝበዝሐ ተተረዲኡና፡ ነቲ ሒደት ኣብ ውሽጡ ከም ዝወሓጥ እንገብሮ፡ ብኸምኡ ምርድኡ ተመራጺ እዩ። ብግቡእ ምምላኽ ቛንቛ ኣደ፡ ንኻልእ ቋንቋ ብቐሊሉ ክትመልኽ ኣገዳሲ ብምዃኑ፡ ኣብኡ ኣተኲርካ ክትግደስ ሓጋዚ ይገብሮ። ኣብ ውሽጥኻ ዘሎ ፍልጠት ብዘየገድስ፡ መዓልታዊ ዝዝውተሩ፡ ሓደርኩም መዓልኩም፡ ርእሰ ተኣማንነት ኣብ ምሕዳር ዘይነዓቕ ግደ ስለ ዘለዎም፡ ክደጋገሙ ንምሕጸን። እቶም ኣርባዕተ ናይ ምብህሃል ክእለታት ናይ እንግሊዘኛ፡ ብዝተኻእለ መጠን ብማዕረ ዝምለኽሉ መገዲ ምንዳይ፡ ንጽባሕ ዘይበሃሎ ጕዳይ’ዩ። ብፍላይ ብዝተፈላለየ ሜድያታት ዝተዳለዉ ነቲ ቋንቋ ዝምልከቱ ቪድዮታት ብብዝሒ ምስማዕ፡ ንምዕባለ እቲ ቋንቋ ኣገዳሲ ባእታ እዩ። ብሚኒስትሪ ትምህርቲ እትዳሎ ሬድዮ ባና፡ ኣብ ምልከት ቋንቋ እንግሊዝ ኣተኲራ እትህቦ መደባት ስለ ዘሎ፡ ሰዓታቱ ብምጽናዕ ምክትታል’ውን ኣገዳሲ ይኸውን። ምስትኽኻልን ኣብ ምዕራይን’ዩ ዝነጥፍ። ቍሩብ ከኣ ሞባይል ንጠዋውቕ። ኣማኻሪ፥ ዓይነት እቶም ዝጥወቑ ከመይ ይኾኑ፧ ደዋሊ፥ ኣእምሮ ዘዛንዩ፡ ካብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝተረኽቡ። ኣማኻሪ፥ መዝገበ ቃላትካ ንምህብታም እትገብሮ ንጥፈታትከ፧ ደዋሊ፥ መጽሔት ወይ ፕሮፋይል ኣብ ዝገናጽለሉ፡ ፍልይ ዝበሉ ቃላት ኣብ ዝረኸብኩሉ፡ ኣብ ደብተረይ ብምምዝጋብ፡ ድሕሪ ግዜ ገናጺለ አንብቦ። ዋሕዲ ቃላት ዘሎኒ ግና ኣይስምዓንን። ኣማኻሪ፥ እንግሊዘኛ ብቐሊሉ ንምርድዳእ፡ ከበድቲ ወይ ፍሉያት ቃላት ንኽትፈልጥ ጻዕሪ ምክያድ ኣገዳሲ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ፡ ንዘለውኻ ዝርካበን ቃላት፡ ብግቡእን ኣብ እዋነንን ከይተሰከፍካ፡ ክትጥቀመለን ምኽኣል ምዃኑ እዮም ክኢላታት ናይቲ ዓውዲ ዝነግሩ። ፈኮስትን ብቐሊሉ ክትርድኦምን እትኽእል ሓጸርቲ ጽሑፋት ምንባብ ሓገዝቲ እዮም። መዓልታዊ ንገለ ዝሓዝካዮም ቃላት ብምድግጋም፡ ኣብ ኣእምሮኻ ከተስፍሮም ምኽኣል። መስተጻምራት ወይ መላግቦታት ንምልከት ቋንቛ ኣገደስቲ ብምዃኖም ከተስተውዕለሎም ይግባእ። ዝርካበን ኣብ እተቝመን ሓሳባት ኣዳዕዲዕካ እትፈልጠን ቃላት ምጥቃም። ብእንግሊዘኛ ከዘራርበካ ዝኽእል ዓርኪ ምንዳይ። እትፈትዎም ኣርእስቲ ወይ ትማሊ ዘንበብካዮም ዛንታ ይኹን ሓረጋት እናልዓልካ ምስ ዓርክኻ ምዕላል። ኣብ ዕላልካ ከኣ ብዝተኻእለ መጠን ትግርኛ ከይሓወስካ ክእለት ቋንቋኻ ከተጽፍፍ ምፍታን። ብተንቀሳቓሲ ተለፎን እትሰዶ መልእኽቲ ብዝተኽእለ መተን ብእንግሊዘኛ ክትገብሮ ምፍታን። ብእንግሊዘኛ ዝተመሰሉ ምስላታትን፡ ቃሕ ዝብሉኻ ብሂላት ህቡባት ሰባትን፡ ክትርድኦምን ክትደግሞምን ጻዕሪ ምክያድ። እዚ ማለትና ግና ኣብ ስዲ ንባብ ንዝሰፈሩ ዝተነቡ ምሉኣት ሓሳባት፡ ድገም ማለትና ኣይኮነን። ነዚኦም ካብ ምድጋም፡ ብገዛእ ርእስኻ፡ ዋላ ኣይቕንዑ፡ ቃላት እናመስረትካ ከተውግዕ ምፍታን ሓጋዚ’ዩ። ምኽንያቱ ከምቲ ንሕና ምሉእ ኣፍልጦ ቋንቋ ኣደታትና ዘይብልና ሱሳ ሽሕ ዝኸውን ቃላት እንግሊዘኛ መሊኹ፡ ደዋሊ፥ ንዝሃብካኒ ሓሳብ አመስግነካ። ኣብ ቀጻሊ ነዚ ኣማራጺታት ተጠቒመ ኣብ ዝሓሸ ስጉሚ ክርከብ ቃል ይኹነኒ። የቐንየለይ! ኣማኻሪ፥ ብወገነይ’ውን ብድሆ ብዙሓት መንእሰያት ኣልዒልካ፡ ናይዛ መዓልቲ ደዋሊ ምዃንካ አመግነካ፣ ሰሰናዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ165 12 መጋቢት 2026 - ገጽ 6", "char_count": 4539, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03263", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ዮዲት ተኽለሚካኤል ገብረሃዋርያት፡ ተኸሳሲ ኣቶ ኤሳው ፍስሃጼን ዊሂበ፡ ናይ ፍትሕ ምጽዳቕ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 280, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03264", "text": "ከሳሲ ኣቶ ቢንያም ፍስሃየ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ዓወት ዘርእሰናይ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣብ ልዕለኺ ንስም ምትሕልላፍ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዮሴፍ ረዘነ ወልዳይ፡ ኣዴና ወ/ሮ ለተብርሃን መልከጻድቅ ተስፋስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 339, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03265", "text": "ዮርዳኖስ ገብሩ ተኽለ፡ ወኪል ወ/ሮ ትርሓስ ሃብቱ ጭሩም፡ ኣደይ ኣበባ ኣብርሃ ዘወልዲ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ለተሚካኤል ሃይለሚካኤል ተሰማ፡ ወደይ ኢዮብ ሃይለ ሰንጋል ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ ኣቡኡ ሃይለ ሰንጋል መዓሾ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናርዶስ ኣብርሃለይ ማኢል ምባል ተሪፉ፡ ሮዳስ ኣብርሃለይ ማኢል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ዳታን ሽምባሕሪ ፍስሃየ ምባል ተሪፉ፡ ናታን ሽምባሕሪ ፍስሃየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ መሓሪ ተስፋጽዮን ክብሮም፡ ብዓልቲ ቤተይ ሓዳስ ከሰተ ዘርአሃይማኖት ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ቅዱሳን ጸጋይ ስእሉ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ተኽለ በየነ ተስፋማርያም ብ2019 ምስ ወጸ ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ብጋዜጣ ይጸወዓለይ፣ ምስ ዘይቀርብ ጥፉእ ምዃኑ ተረጋጊጹ ናይ ጥፉእ ውሳነ ክወሃበኒ ስለ ዝበለት፣ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 819, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03266", "text": "ከሳሲት ወ/ሮ ሰምሃር ገብረእግዚኣብሄር፡ ተኸሳሲ ኣቶ ኣሚነ ዳዊት ኣብርሃም፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ብፍ/ሰ/ ዕዳን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ክርክር፡ ወረስቲ ብፍ/ሰ/ዕዳ ነፍ/ሙሉ ገብረሂወት እንተሃሊኹም ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ.33 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ከረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ወ/ሮ ኣኽበረት ጎይትኦም ክንፈ፡ ስም ት/ዕድመ ጓለይ ኣርሴማ ጥዑምዝጊ ምራጭ ምባል ተሪፉ፡ ኣርሴማ ኣብርሃም ምራጭ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዬታም ዑቅባይ ተላ ምባል ተሪፉ፡ ዬታም ዑቅባጼን ተድላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ኖቤል ዳኒኤል ከበደ፡ ኣቦና ሌ/ ኮሎኔል ዳኒኤል ከበደ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ሰናይት ተስፉ፡ ተኸሳሲ ሙሉጌታ ገ/ንጉስ ወልዱ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ቅረብ። ብስም ክፍለ ተወልደ ሃብተ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00040880 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና ፈልከት ሽዒብ ቁ.ገዛ 470 ዝርከብ ናይ ሕርሻ ናይ ህንጻ ኣቑሑት መሸጢ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ዶልሺ እስቲፋኖስ ሓድሽ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 4 ኣስመራ ጎደና 131-1 ቁ.ገዛ 10፣ ካብ ዕለት 01/02/2026 ክሳብ ዕለት 30/12/2028 ኣካርየዮ ስለዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ያቄም ቢንያም እምባየ ምባል ተሪፉ፡ ያቄም ቢንያም ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ወ/ሮ ኣለም ካሕሳይ ተስፋይ፡ ብዓል ቤተይ መኮነን ዮውሃንስ ገብረዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ክፍለ ተወልደ ሃብተ ሕጋዊ ወኪል ሚኪኤል መንግስተኣብ ተስፋይ ብስም ኣስመረት ኣሕፈሮም መሓሪ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00004280 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና መራፊት ቁ.ገዛ 42 ዝርከብ ናይ ዱኳን ትካለይ ንወ/ሮ ሕብረት ዘርኣብሩኽ በራኺ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰረጀቓ በለዛ ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ይስሃቕ ዑቕባይ ወልደገብርኤል ምባል ተሪፉ፡ ኢሳቅ ዑቅባይ ወልደገብርኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ወ/ሮ ሳሮን ስዩም ተስፋጽዮን፡ ኣደይ ሂወት ዘርኣይ ተስፉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣስመረት ኣሕፈሮም መሓሪ ብስም ብእምነት ሓጎስ ተስፋጽዮን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00035762 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ደንጎሎ ቁ.ገዛ 62 ዝርከብ ናይ ጽሕፈት መሳርሒን ፎቶ ኮፒን ትካለይ፡ ንኣቶ ስምኦን መኮነን ተኽለ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ደንጎሎ ቁ.ገዛ 62 ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ብእምነት ሓጎስ ተስፋጽዮን ኣቶ ኢሰያስ ኣየለ ኣኮሎም፡ ዝተፈቕደሎም ናይ መስፈይን መሸጥን ክዳውንቲ ንግዳዊ ትካሎም፡ ‘‘ኤሩ ዞንዶ ፋሽን’’ (ERU ZENDO FASHION) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለ ዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ወ/ሮ ኣኽበረት ገብረእግዚኣብሄር ቦኽረጽዮን፡ ዝተፈቕደለን ናይ ቤት ቁርሲ ንግዳዊ ትካለን፡ ‘‘ዓንድና ቤት ቁርሲ’’ (ANDNA SNACK BAR) ተባሂሉ ክስየመለን ስለ ዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ሓዳስ ኤርትራ 12 መጋቢት 2026 - ገጽ 7", "char_count": 2954, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03267", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል", "char_count": 85, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03268", "text": "ደበሳይ ተኪኤ ሽበሺ ምባል ተሪፉ፡ ድሌት ተኪኤ ሽበሺ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኤልሳ ሞባእ ኪዳነ፡ ብዓል ቤተይ ተጋ/ኪዳነ በርሀ ወልደገብርኤል ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን154/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ለተስላሴ ተኽላይ ዘራጽዮን፡ ብዓል ቤተይ ዓንዶም ዘርአስላሴ ሕድሩ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1ወዱ ድማ ወራሲ ምዃኑ ይረጋገጸሉ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ወ/ሮ ስላስ ገብረሚካኤል ግርሙ፡ ኣቶ ገብረኪዳን ገብረሃንስ ተስፋይ፡ ወድና ቴድሮስ ገብረኪዳን ገብረሃንስ ስለዝተሰውአ፡ ንብዓልቲ ቤቱ ባና ፋኑስ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ንሕና ወለዱ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ጽገ እስቲፋኖስ ገብረኣምላኽ፡ ብዓል ቤተይ ሄኖክ ሩፋኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ጓልና ድማ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዑመር ሸዋሸብ መሓመድኑር ምባል ተሪፉ፡ ዑመር ሾሾ መሓመድኑር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዒጥ ሓሪይምል ሳልም ምባል ተሪፉ፡ ዒድ ሓሪይምል ሳልም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ፍረሰላም ገብረመድህን ገብረሚካኤል፡ ኣደይ ኣዜብ ገ/ትንሳኤ ተኽለገርግሽ ስለዝዓረፈት፡ ንሕና ፍረሰላም ገብረመድህን ገብረሚካኤልን ትርሕስ ኣብርሃ ገብረመድህንን ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበላ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 1130, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03269", "text": "ለተብርሃን ዓንደብርሃን ተኽላይ ምባል ተሪፉ፡ ለተብርሃን ዓንደብርሃን ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኢብራሂም መሓመድ ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም ስዒድ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ኣፈወርቂ ሃብተጽዮን ሚካኤል፡ ወለድና ሃብተጽዮን ሚካኤልን ሂወት ዘርእጋብርን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሄለን ገብረብርሃን ስብሃቱ፡ ተኸሳሲ ርእሶም ተስፋስላሴ ናይዝጊ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ን20/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ኣኽሊል ሓጎስ ገብረየሱስ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ተስፋይ ኪዳነ ዘርኣሃንስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ዓብደላ ኢብራህም መሓመድ፡ ወ/ሮ ፍረወይኒ ወርቁ ሃይለማርያም፡ ወድና ፍትሒ ዓብደላ ኢብራህም ስለዝተሰወአ፡ ሓዳር ይኹን ውላድ ስለዘይብሉ፡ ንሕና ወለዱ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ እዮብ መሓሪ፡ ስም ኣደይ ምብራቅ ኣስገዶም ዑቕቢት ምባል ተሪፉ፡ ኢታይ ወልደስላሰ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ሓረጉ መልኣከ ሃይለ፡ ተጸዋዕቲ፡ 1.ኣቶ እድሪስ ዑስማን መሓመድ 2.ወ/ሮ ኣሚና ዓብደልባስጥ መሓመድ፣ ናይ ገዛ ስም ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለተኺዳን ሰመረ ሃብቶም ምባል ተሪፉ፡ ሄለን ሰመረ ሃብቶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ፎርቶ ሳዋ ወ/ሮ ሰንበቱ ጎይትኦም ካሕሳይ፡ ጓለይ ሊድያ እምባፍራሽ ረዘነ ስለዝተሰወአት፡ ሓዳር ይኹን ውላድ ስለዘይብላ፡ ኣነ ወላዲታ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወራሲታ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ኣቶ ፋርስ ሃብተጊዮርጊስ ዘሚካኤል፡ ኣቦይ ሃብተጊዮርጊስ ዘሚካኤል ብዕለት 18/7/2025 ፡ ነቲ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 05 ዝርከብ ቀዋሚ ንብረት ብመለለይ ቁ.ንብረት 6BRKRN000541/1፡ ዚፕ ኮድ 6K -1388፡ ፕሎት 26፡ ፓርሰል E ዝተመዝገበ ስፍሓቱ 300 ት/ሜትሮ ዝኾነ፡ ብመልክዕ ህያብ ዝሃበኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ፍረወይኒ ፍስሃየ ሚኪኤል፡ ብዓል ቤተይ ተስፋይ ካሕሳይ ወልደማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙሉጌታ ተስፋይ ወልደገርግስ ምባል ተሪፉ፡ ሙሉጌታ ተስፋይ ተኽለገርግስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ወ/ሮ ደሃብ ሓድሽ ተሰማ፡ ብዓል ቤተይ ባህረ መሓሪ ወልደስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1ጓልና ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ናቕፋ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ መሓመድ መሕሙድ ኣድም ምባል ተሪፉ፡ ኣሕመድ መሓመድ ኣድም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናዛር ያሕያ ኣድም፡ ስም ኣቦይ ፈረጅ ምባል ተሪፉ፡ ያሕያ ኣድም ሳልሕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣነ ኣመልካቲት፡ እቲ ብኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 111768 መወከሲ ቁ.135004/135005 ብስም ብዓል ቤተይ ሃይለ በይን ጎደፋ ዝተዋህበ ኦርጂናል ሰነድ ዋንነት ገዛ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ወይ ረኺቡ ዝሓዞ እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07144901 ደዊሉ ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን ካብቲ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ኦርጂናል ሰነድ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ታበቱ ገብረማርያም ኪዳነ ብስም ሙሉጌታ ወልደዮውሃንስ ኪዳነ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00041126 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጎዳይፍ ጎደና ዓሊቴና መረብ ቁ.ገዛ-- ዝርከብ ናይ ቤት መግቢ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ሳሊና ሃብቶም ተስፋይ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጎዳይፍ ጎደና ሞጎራይብ ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2025 ክሳብ ዕለት 30/12/2026 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ሙሉጌታ ወልደዮውሃንስ ኪዳነ ሕጋዊ ወኪል ሃብቶም ወልደዮውሃንስ ኪዳነ ብስም መድሃኒት ሚካኤል ስዩም ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00038994 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና119-1 ቁ.ገዛ 6 ዝርከብ ናይ ዱኳን ትካለይ፡ ንኣቶ ደስታ ኣብርሃም በርሀ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና 116-10 ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2024 ክሳብ ዕለት 31/12/2026 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። መድሃኒት ሚካኤል ስዩም ብስም ኤልሳ ይሕደጎ ገብረ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00000625 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ማይ በላ ቁ.ገዛ 18 ዝርከብ ናይ ቤት መስተ ትካለይ፡ ንኣቶ ታድኤል ኪሮስ ሃይለ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና እምባታሪኻ ቁ.ገዛ 2፣ ካብ ዕለት 01/09/2025 ክሳብ ዕለት 31/08/2026 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፡ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኤልሳ ይሕደጎ ገብረ", "char_count": 3686, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03272", "text": "መም. እዮብ ርእሶም ሰለሙን ህዝባዊ ርክባት ሚ/ትምህርቲ ንቕሓት ክረኽቡን ኣይከኣሉን። ምኽንያቱ፡ ትምህርቲ ኣብ ዘመነ ጥልያን ንደቀባት ክሳብ መባእታ ደረጃ ጥራይ እዩ ዝፍቀድ ነይሩ። እተን ኣብ ኤርትራ ዝነበራ ኣብያተ- ትምህርቲ ድማ ኣዝየን ውሑዳት ነይረን። ንሳተን ካብ ዓሰርተ ዝሓልፋ ኣይነበራን። ስለዚ፡ ኣብዚ እዋን እዚ፡ እቲ ዝበዝሐ ክፋል ሕብረተ- ሰብ ኤርትራ፡ ኣብ ትምህርቲ ዘለዎ ጠመተ እንተ ወሓደ ኣየሕምን ይኸውን። እንተኾነ፡ ነዚ ሕማም እዚ ንምፍዋስ፡ ወላዲት ወይ ኣደ ክትምሃር ኣለዋ። ብምኽንያት ድሕረትን ሕጽረትን ትምህርቲ፡ ሕብረተ-ሰባት ዓለም፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ጽላታት ናይዛ ዓለም እዚኣ ማዕረ ሱታፌ ኣይጸንሖምን፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ። በዚ ምኽንያት፡ ብዙሓት ክኢላታትን ሊቃውንትን ስነ-ትምህርቲ፡ ብዛዕባ እዚ ጒዳይ እዚ ክሕለቑን ክጣበቑን ጸኒሖምን ኣለዉን። ኣብዚ እዋን እዚ ከኣ፡ ዓለም ኣተሓሳስባኣ ብምቕያር ነዚ ስነ-መጎት እዚ ብዕቱብ ብምጥማት፡ ትምህርቲ ከም መሰረታዊ መሰል ብምሕሳብ ክትሰርሓሉን ክትነቕሓሉን ጀሚራ ኣላ፣ ብፍላይ ከኣ ኣብ ኣደታት። ፊንላንድ፡ ሓንቲ ካብ’ተን ንመሰረታዊ ትምህርቲ ከም መሰል ሕብረተሰባት ኣሚነን ዝሰርሓሉ ቀዳሞት ሃገራት’ያ። ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ፡ ኤርትራ፡ ቱኒዝያ፡ ሩዋንዳ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ ምጥቃስ ይከኣል። ትምህርቲ መሰረታዊ መሰል ደቂ ሰብ እዩ። እዚ፡ ብቐዳምነት ንህጻናት ተመሃሮ ዝምልከት መሰል ይኸውን። በዚ መሰረት፡ ኣብ ኤርትራ ትምህርቲ ክሳብ መሰረታዊ ትምህርቲ፡ መሰልን ግዴታን ምዃኑ ይፍለጥ። ነዚ መሰልን ግዴታን ትምህርቲ ብቐዳምነት ክትሕልዎ ዝግበኣ ኣሃዱ፡ ኣሃዱ ስድራቤት እያ። ስድራቤት (ወለዲ) ቀዳሞት መምህራን ናይ ሓንቲ ስድራን ሕብረተሰብን ምዃኖም ክዝንጋዕ ኣይግባእን። ብድሕሪ’ዚ፡ ብኻልኣይ ዝስርዑ፡ እቶም ኣብ ክፍሊ ነቲ ህጻን ዝረኽብዎ መምሃራን ይኾኑ። ብሳልሳይ ደረጃ ዝስርዑ፡ ኣብ ምምሃር ምስትምሃር ዝሕግዙ መሳለጥያ ናይ ትምህርቲ (Teachi­ ing Aids) ይኾኑ። ወለዲ መሰል ትምህርቲ ናይ ደቆም ኣብ ዝለዓለሉን እቲ መሰልን ግዴታን ኣብ ዝፈልጡሉን እዋን፡ ንደቆም ብዙሕ ጻዕሪ ከም ዝገብሩን ክገብሩ ከም ዝግደዱን ኣየዛርብን። በዚ መሰረት፡ ማዕረ- ማዕረ እዚ፡ መሰል ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ትምህርቲ ክለዓል ባህርያዊ ይገብሮ። ምኽንያቱ፡ “ምምሃር ደቂ ኣንስትዮ፡ ምምሃር ሕብረተ- ሰባ” ስለዝኾነ። ዝተማህረት ወላዲት ምሉእ ስድራቤት’ያ ትምህር። ዝተማህረት ኣደ ምሉእ ኣፍልጦን ንቕሓትን ዝተሓወሶ ምሕደራ ስድራቤት ተካይድ። እዚ ስለ ዝኾነ፡ እዚ ስነ-ሓሳብ መሰልን ግዴታን ትምህርቲ፡ ኣብ ኤርትራ፡ ብቐሊል ዘይሕለፍን ክሕለፍ ዘይብሉን ነጥቢ’ዩ። ብመንጽር እዚ’ውን፡ እዚ መሰል እዚ ብዕቱብ ተጠሚቱ ክረአን ክስረሓሉን ይግበኦ። ብሓፈሻኡ ፖሊሲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ትምህርቲ፡ ብፍሉይ ከኣ ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ኩሉ ዜጋ ክመሃርን ብውሕዱ መባእታን ማእከላይን ደረጃታት ትምህርቲ ክዛዝምን ከም ዘለዎ የብርህ። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ከኣ፡ መዋእለ ህጻናት ኣብ ነፍስ-ወከፍ ዓድታት ናይ ኤርትራ ክህሉ፡ መባእታ ደረጃ ትምህርቲ’ውን እንተርሓቐ ወይ እንተማሕደገ ናይ ሰለስተ ኪሎ ሜትር ክኸውን፣ ማእከላይ ደረጃ እንተርሓቐ ሓሙሽተ ኪሎ ሜትር ክርሕቕ፣ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ድማ እንተርሓቐ ወይ እንተማሕደገ ዓሰርተ ኪሎ ሜትር ክኸውን ከም ዝግበኦ ኣብ ግምት ኣእትዩ ይሰርሓሉ ኣሎ። ግዴታን ይገብሮ። እዚ ፖሊሲ እዚ፡ ናብ ህጻናት ዝቐንዐ ኮይኑ፡ ህጻናት ክመሃሩ ዘተባብዕን ዝድፍእን ፖሊሲ ትምህርቲ’ዩ። ስለዚ፡ እዚ መሰል ትምህርቲ እዚ ኣብ ሕብረተ- ሰባት ኤርትራ ብዝግባእ እንተ ሰሪጹ፡ ድሑር ኣተሓሳስባታትን ስምዒታትን ካብ ሱሩ ምብርቋቚ ኣይተርፎን’ዩ። ትምህርቲ እንታይ እዩ? ክኢላታትን ሊቃውንትን ናይ ትምህርቲ፡ ንትምህርቲ ብሰለስተ ኣገባብ ወይ ግንዛበ ይርእይዎ። እዞም ሰለስተ ግንዛበ ናይ ትምህርቲ ድማ፦ ኣብ ኤርትራ፡ ትምህርቲ ካብ መዋእለ ህጻናት ኣትሒዙ ክሳብ ናይ ዶክተርነት ማዕርግ፡ ብዘይ ዝኾነ ክፍሊት’ዩ ዝወሃብ። እዚ ከኣ፡ እታ ጽባሕ ንግሆ ኣደ እትኸውን ጓለንስተይቲ፡ ብዕቱብ ክትመሃር ዕድል ዝህብ እዩ። ኣብ ሃገራዊ ፖሊሲ ትምህርቲ ኤርትራ ሰፊሩ ስለ ዘሎ ከኣ፡ ትምህርቲ መሰረታዊ መሰል ዜጋታት ምዃኑ ውሑስን 1. ትምህርቲ ፍልጠት (knowle­ edge) ዝህብ ዓውዲ ናይ ትምህርቲ ምዃኑ ይገልጹ። እዚ ከኣ፡ እቲ ዝመሃር ሰብ በቲ ናይ ሃገሩ መሳልል ነዞም ርሕቀታት ናይ ኣብያተ ትምህርቲ ከም ዝሓጽር ምግባር፡ ወለዲ፡ ብቐሊሉ ደቆም ናብ ትምህርቲ ንኽሰዱ ይሕግዞም። ወለዲ፡ ደቆም ክመሃሩ ይደልዩ እዮም። እንተኾነ፡ ብሰንኪ ዝሓለፉ መግዛእታዊ ስርዓታት፡ ደቆም ከምህሩን ንባዕሎም ወይ ደረጃታት ናይ ትምህርቲ፡ ብማዕርግ ሰርቲፊኬት፡ ብዲፕሎማ፡ ብዲግሪ፡ ማስተረይትን ዶክተረይትን ይምረቕ’ሞ፡ “ማዕርግ ናይ ትምህርቲ” ኣለዎ ተባሂሉ ይጥቀስ። በዚ ከኣ፡ እቲ ትምህርቲ፡ “ትምህርቲ ፍልጠት” ተባሂሉ ይጽዋዕ። ትምህርቲ ሕሳብ፡ ዓውደ ትምህርቲ ቁጠባ . . . ” ወዘተ ተባሂሉ ድማ ይንገርን ይዝውተርን። 3. ትምህርቲ መስርሕ (proc­ cess) ተባሂሉ’ውን ይግለጽ እዩ። እዚ ከኣ፡ ትምህርቲ ከም መስርሕ፡ ምዕባለ፡ ተመኩሮን ገስጋስን ይረአን ይዝውተርን ማለት’ዩ። እዚ ከኣ ውላድ ብወለዱ እናተማህረ ሰብ ከም ዝኸውን ይገብር። እቲ ሰብ ካብ ስድራኡ፡ ሕብረተ-ሰቡ፡ ደቂ ሃገሩ፡ ደቂ ክፍለ ዓለሙን ካልኦትን ክሳብ ዝመውት እናተማህረ ይነብር። 2. ትምህርቲ ብዓውደ-ትምህርቲ (subject) ዝግለጽ እውን ኣሎ። ኣብ’ዚ ደረጃ እዚ፡ እቲ ዝመሃር ሰብ፡ ኣብተን ዝመሃረለን ኣብያተ ትምህርቲ፡ ኮለጃት፡ ዩኒቨርሲቲታትን ካልኦትን፡ ካብ ፈለማኡ ኣትሒዙ ክመሃር እንከሎ፡ ንወረቐት ወይ ንዝተወሰነ ፍልጠት ናይ ዓውደ- ትምህርቲ ኢሉ ይመሃር። እዚ ትምህርቲ’ዚ ከኣ ናይ ዝተወሰነ ዓውደ-ትምህርቲ፡ ትምህርቲ ይበሃል። እዚ ትምህርቲ እዚ፡ ናይ “ዓውደ- እዞም ዝተዘርዘሩ ሰለስተ ኣገደስቲ ነጥብታት ናይ ትምህርቲ፡ በብሸነኾም፡ ነናቶም ብልጫታትን ኣገዳስነትን ዘለዎም’ኳ እንተኾኑ፡ ትምህርቲ ግን ብዝያዳ መስርሕ፡ ምዕባለ፡ ተመኩሮን ገስጋስን (proc­ cess) ምዃኑ ዘነጽሩን ዝኣምኑን ክኢላታትን ሊቃውንትን ትምህርቲ ይበዝሑ። እዚ ማለት ድማ፡ ኣብዚ ምዕቡል እዋን፡ ዝተፈላለዩ ርኽበታት ዝገሃደሉ ዘሎ እዋን፡ ህጻናት ወይ ደቂ ሰብ፡ ካብ ማህጸን ወላዲቶም ኣትሒዞም ነገራት ዘስተማቕሩ ምዃኖምን ክሳብ ኣብ’ዛ ዓለም ብሂወት ዘለዉ ዝመሃሩን ክመሃሩ ዝኽእሉን ምዃኖም የነጽሩ። ስለዚ፡ “ትምህርቲ” መስርሕ እንተ ኾይኑ፡ ሰባት ኣብ መስርሕ ምንባር ብቐጻሊ እናተማህሩ ክነብሩ ከም ዝግበኦም ይመኽሩን የዘኻኽሩን። ስለዚ፡ ትምህርቲ፡ ሰባት ካብ’ታ ዝተወልዱላ ክሳብ’ታ ዝሞቱላ ግዜ፡ ፍልጠት፡ ክእለት፡ ሞያ፡ እወታውያን ልምድታትን ካልኦት ኣገደስቲ ባእታታትን ዝቐስሙሉ መስርሕ ናይ ህይወት እዩ። እቲ ምንታይ፡ ትምህርቲ ኣይውዳእን’ዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.165 12 መጋቢት 2026 - ገጽ 9", "char_count": 3855, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03273", "text": "ልዕሊ 70 ሚእታዊት ክፋል እዛ እንነብረላ ፕላኔት፡ ብማያዊ ኣካል ዝቖመ ምዃኑ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ይግለጽ እዩ። እዚ ማያዊ ኣካል ንውቅያኖሳት፡ ባሕርታት፡ ቀላያትን ኣፍላጋትን የጠቓልል። ማያዊ ኣካል ኣብ ምድንፋዕ ቍጠባ ሃገራት ዓለም ዘይነዓቕ ተራ ይጻወት። መዓምቝ ባሕሪ ከኣ ካብቶም ኣብዚ እዋን ብቝጠባዊ ኣገዳስነቱ ዝያዳ ኣቓልቦ ዝስሕብ ዘሎ ግዝኣት እዩ። “መዓምቝ ባሕሪ” ክበሃል ከሎ፡ ንዓሚቚ ክፋል ውቅያኖሳትን ባሕርታትን ዝውክል ኮይኑ፡ ዕምቈቱ ብርሃን ጸሓይ ክበጽሖ ዘይክእል፡ ልዕሊ 200 ሜትሮ ትሕቲ ጽፍሒ ባሕሪ የጠቓልል። እዚ ዕምቈት ማያዊ ኣካል ብርሃን ጸሓይ ዘይበጽሖ ብምዃኑ፡ ብጽማረ ጸሓይ ዝፍጠሩ ኣትክልቲ ዘይርከብዎ ኣከባቢ እዩ። መዓምቝ ባሕሪ ከከም ቅርጺ ባይታ ባሕሪ፡ ኣብ ውሽጢ ክሊ ቁጠባዊ ግዝኣት ሃገራት ወይ ድማ፡ ካብ ክሊ ቍጠባዊ ግዝኣት ሃገራት ወጻኢ ይዝርጋሕ። ካብ መዓምቝ ባሕሪ ዝርከብ ድምር ቁጠባዊ ትሕዝቶ ኣብዞም ዝስዕቡ ጸጋታት ብምክፍፋል ክርአ ይከኣል። ዓሳታት፦ ዓሳታት ማእከላይ ቀጸላ ባሕሪ (መዞፐላጂክ)፡ ታሕተዋይ ቀጸላ ባሕሪ፡ (ባዚፐላጂክ) ከምኡ’ውን፡ ኣብ ባይታ ባሕሪ ዝርከቡ ዓሌታት ድርዓውያን ዓሳታት ኣብ ልዕሊ 200 ሜትሮ ዕምቈት ዘሎዎ ዝርከቡ እዮም። ብደረጃ ዓለም ኣስታት 76 ኣቢሎም ዝበጽሑ ቍጠባዊ ኣገዳስነት ዘሎዎም ዓሌታት ዓሳታት ብትካል ውድብ መግብን ሕርሻን ተለልዮም ኣለዉ። ኣብ 2014 ዝተገብረ ቁጠባዊ መጽናዕቲ ኣስታት 9.5 ቢልዮን ዶላር ንዓመት ዝበጽሕ ቍጠባዊ ረብሓ ካብ ዓሳታት መዓምቝ ባሕሪ ጥራይ ከም እተረኸበ ይግለጽ። ዕንባባታት ባሕሪ፦ ኣዝዮም ክቡራት ዝኾኑ ዕንባባታት ባሕሪ ካብቶም ልዑል ቍጠባዊ ኣገዳስነት ዘሎዎም ፍጡራት መዓምቝ ባሕሪ እዮም። ቀይሕ ዕንባባ ባሕርን (Corallium rubrum) ሊላ ዕንባባ ባሕርን (Pleu- rocorallium elatius) እቶም ክልተ ኣዝዮም ክቡራት ንመጋየጺ ዝጠቕሙ ተለልዮም ዘለዉ ዓሌታት ዕንባባታት ባሕሪ እዮም። ትካል መግብን ሕርሻን ኣብ ናይ 2014 ጸብጻቡ ካብ ዘስፈሮ፡ ቀይሕ ዕንባባ ባሕሪ 55 ቶን ኣብ ዓመት፡ ሊላ ዕንባባ ባሕሪ ድማ 19 ቶን ናብ ዕዳጋ ዓለም ቀሪቡ። ዘይተጻረየ ወይ ዘይተመስርሐ ንጽል ዋጋ እዞም ዓሌታት ንሓደ ኪሎ ግራም 1,500 ዶላር ከምኡ’ውን፡ 2,000 ዶላር ብቕደም ተኸተል ኣቢሉ ይበጽሕ። ቍጠባዊ ኣበርክቶ ናይዞም ዓሌታት ድማ፡ ቀይሕ ዕንባባ ባሕሪ 83 ሚልዮን ዶላር ንዓመት፡ ሊላ ዕንባባ ባሕሪ ከኣ 38 ሚልዮን ዶላር ንዓመት ምዃኑ እቲ ዝተገብረ ጸብጻብ ይሕብር። ምንጪ መድሃኒት፦ ኣብ መዓምቝ ባሕሪ ዝርከቡ ህይወታውን ኣብ ምምስራሕ ዝተፈላለዩ ኣፋውስ ከም ቀንዲ ንጥረ ነገራት ኮይኖም የገልግሉ። ካብ’ዚ ማያዊ ኣካል ዝርከቡ ህይወታውያን ንኣብነት ንሕማም መንሽሮ፡ ብቫይረስ ዝመጽኡ ሕማማት፣ ናይ መትንታት ሕማምን ልዑል መጠን ሽኮርን ክፍውሱ ዝኽእሉ ኣፋውስ ንምምዕባል ዝሕግዙ ቀመማት ከምዘለዎም ብናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ትካል ምሕደራ መግብን መድሃኒትን ተለልዮም ፍቓድ ተዋሂቡዎም ኣብ ኣህጉራዊ ዕዳጋታት ተዘርጊሖም ይርከቡ። ቍጠባዊ ኣታዊ’ዞም ዓይነት ኣፍውስ ዓመታዊ ኣስታት 2.3 ቢልዮን ዶላር ኣቢሉ ይበጽሕ። እዚ መጠን ቍጠባዊ ኣበርክቶ ንኹሉ ካብ ኩሉ ማያዊ ኣካል ዝርከብ ትሕዝቶ ዘጠቓልል እዩ። ካብ መዓምቝ ባሕሪ ዝርክቡ ህይወታውያን ዝርከብ ቀመማት ንምጽናዕ ከቢድ ወጻኢታት ዝሓትት ብምዃኑ ብልክዕ ኣሃዝ ክግለጽ ኣጸጋሚ እዩ። ነዳዲ ዘይቲ፦ ነዳዲ ዘይቲ ሓደ ካብቶም ቀንዲ መትንታት ቍጠባ ዓለምና ብምዃኑ፡ ነዚ ኣገዳሲ ባህርያዊ ጸጋ ንምዕዳን ሃገራት ዘይተኣደነ ወጻኢታት ክገብራ ይርኣያ። ከም መርኣያ ናይዚ ክንዮ ቍጠባ ኣብ ፓለቲካውን ወተሃደራውን ሓይሊ ሃገራት ዘይንዓቕ ጽልዋ ኣለዎ። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብራዚል፡ ኣንጎላን ኖርወይን እተን ብቐዳምነት ኣብ ዕደና ነዳዲ ዘይቲ መዓምቝ ባሕሪ ዝነጥፋ ኣርባዕተ ሃገራት ዓለም እየን። እዘን ሃገራት ንበይነን 6.1 ሚልዮን በርሚል ንመዓልቲ ክዕድና ከለዋ፡ ብገምጋም ንሓደ በርሚል ብ99 ዶላር ብምሻጥ ክሳብ 217 ቢልዮን ዶላር ክረኽባ ከም ዝኸኣላ ኣብ 2014 ዝተገብረ ገምጋም ይሕብር። ካብ ዓሚቝን ኣዝዩ ዓሚቝን ባሕሪ መዓልታዊ 32 ሚልዮን በርሚል ዘይተጻረየ ነዳዲ ዘይቲ ይዕደን። እዚ ኣሃዝ 19 ሚእታዊት ካብቲ ብደረጃ ዓለም ዝዕደን ነዳዲ ዘይቲ ይሕዝ። ክቡራት ማዕድናት፦ ኣብ መዓምቝ ባሕሪ ካብ ዝርከቡ ባህርያዊ ሃብቲ ኣገደስቲ ብረታውን ዘይብረታውን ማዕድናት እዮም። ገለ ካብቶም ኣብ መዓምቝ ባሕሪ ዝርከቡ ማዕድናት ማንጋነዝ፡ ኒከል፡ ነሓስ፡ ኮባልትን መሊበደኑምን እዮም። ኣብ 2014 ዝተገብረ ጸብጻብ፡ ካብ 1.5 ክሳብ 3 ሚልዮን ቶን ኣብ ዓመት ክዕደን ከሎ፡ ዓመታዊ ኣስታት 28.5 ቢልዮን ዶላር ዝኸውን እቶት ክርከብ ክኢሉ። ኣብ “ሶልዋራ” ዝተባህለ ኣብ መዓምቝ ባሕሪ ዝርከብ መዐደኒ ማእከል ንኣብነት ካብ ነሓስ፡ ወርቅን ብሩርን ኣስታት 665 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ክርከብ ተኻኢሉ። ምኽዛን ካርቦን፦ ልዕሊ 50 ዕጽፊ ናይቲ ኣብ ጠፈር ዝርከብ ካርቦንዳይኦክሳይድ፡ ኣብ ውቅያኖሳት ይርከብ። ካርቦንዳይኦክሳይድ ብፊዚካላዊ መስርሕ ካብ ጠፈር ናብ ውቅያኖሳት ይሕወስ። ምንቅስቓስ ማዕበል ውቅያኖሳትን ባሕርታትን ኣብ ምትሕውዋስን ምኽዛንን ካርቦንዳይኦክሳይድ ልዑል ተራ ይጻወቱ። ብተወሳኺ፡ ቀጻሊ ዝኾነ ስነ-ህይወታዊ መስርሕ ነቶም ስነ- ህይወታዊ ትሕዝቶ ዘለዎም ጥረ ምንጪ መዘናግዒ፦ ገለ ግዱሳት ቱሪስት፡ ኣብ መዓምቝ ባሕሪ ሳብማሪናት ብምጥቃም ክዘናግዑ ልዑል ድሌት ዘሕድሩ ኣለዉ። ቍጽሪ ኣብዚ መዓምቝ ባሕሪ ኣትዮም ክዘናግዑ ዝደልዩ ቱሪስት ውሑድ’ኳ እንተኾነ፡ እተን ንዓታቶም ናብቲ መዓምቝ ንምውሳድ ዝጥቀሙለን ሳብማሪናት ልዑል ወጻኢታት ዝሓታ ብምዃነን፡ ኣብ ምስሳን ቱሪዝማዊ እቶት ዘይንዓቕ ኣበክርክቶ ኣለዎ። በዚ መሰረት፡ ካብዚ ጽላት ዝርከብ ኣታዊ ዓመታዊ ኣስታት 4 ሚልዮን ዶላር ኣቢሉ ይበጽሕ። ብሓፈሻኡ ክግምገም እንከሎ፡ ካብ መዓምቝ ባሕሪ ዝርከብ ቍጠባዊ ረብሓ፡ ኣስታት 267 ቢልዮን ዶላር ንዓመት ኣቢሉ ክበጽሕ እንከሎ፡ እቲ 92 ሚእታዊት ካብ ዘይህይወታውያን (ማዕድናትን ነዳዲ ዘይትን)፡ 5 ሚእታዊት ካብ ህይወታውያን (ዓሳታትን ዕንባባታት ባሕርን)፡ 2 ሚእታዊት ካብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት (ስነ-ፍልጠታዊ ምርምርን፡ ቱሪዝምን) ከምኡ’ውን፡ 1 ሚእታዊት ካብ ምእካብ ካርቦን ዝርከብ ቍጠባዊ ረብሓ የጠቓልል። ዋላኳ ከምቶም ዓበይቲ ውቅያኖሳት ኣይኹን’ምበር፡ ቀይሕ ባሕሪ’ውን ክሳብ 1900 ሜትሮ ዝበጽሕ ዕምቈት ዘለዎ መዓምቝ ዝርከቦ ብምዃኑ፡ እቶም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ረብሓታት ክርከቦ ዝለዓለ ተኽእሎ ኣሎ። ካብ መዓምቝ ባሕሪ ዝርከብ ቍጠባዊ እቶት ማዕረ ክንድ’ዚ ኣገዳሲ እንተ ደኣ ኮይኑ፡ ሃገርና ኤርትራ እውን ካብ’ዚ ኣከባቢ ክትረኽቦ እትኽእል ቍጠባዊ እቶት ልዑል ምዃኑ ብምርዳእ፡ ነዚ ባህርያዊ ሃብቲ ቀጻልነቱ ብዘውሓሰ ኣካባቢ ብዘይምህሳይ ንወለዶታት ንምቕጻል ዘኽእል ብመጽናዕቲ ዝተደገፈ ምሕደራ ባህርያዊ ሃብቲ ከድሊ እዩ። ስለዚ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕርን ካልኦት ተዋሳእቲ ኣካላት ባሕሪን፡ ነዚ ናይ መጻኢ ምንጪ ቍጠባዊ ረብሓ ናይ ምዃን ልዑል ተኽእሎ ዘለዎ ሃብቲ ኣብ ምክትታሉ፡ ምጽንዑን ምዕቃቡን ብዝለዓለ ትኩርነት ክሰርሑ ይግባእ። ብምትሕብባር ሚ/ሃ/ባሕሪ ዝዳሎ መደብ ብምትሕብባር ሚ/ሃ/ባሕሪ ዝዳሎ መደብ ዕደና መዓምቝ ባሕሪ ዕደና መዓምቝ ባሕሪ ዝኸውን ገንዘብ ወጻኢታት ክግበር ከም ዘለዎ ሊቃውንቲ ይሕብሩ።", "char_count": 4097, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03274", "text": "ነገራት ካብ ቀጸላታት ማይ ናብ መዓምቝ ባሕሪ ኣብ ምስጣም ልዑል ግደ ኣለዎም። ህይወታውያን መዓምቝ ባሕሪ ብወገኖም፡ ካርቦን ኣብ ኣካሊቶም ብምዕቃብ፡ ኣብ ምሓዝ ናይዚ ካርቦናዊ ውህደት ዘይነዓቕ ግደ ይጻወቱ። መዓምቝ ውቅያኖሳትን ባሕርታትን ካብ ላዕለዋይ ቀጸላ ማያዊ ኣካል ብጸሓያዊ ጽማረ ከምኡ’ውን፡ ካብ ኢንዱስትሪታት ዝፍጠር ካርቦንዳይኦክሳይድ ኣብ ምእካብ ልዑል ተራ ይጻወቱ። ብደረጃ ዓለም ኣስታት 1.4 ጂጋ ቶን (1.4 ቢልዮን ቶን) ካርቦን ከምኡ’ውን፡ 0.4 ጂጋቶን (400 ሚልዮን ቶን) ካርቦን ዳይኦክሳይድ ኣብ መዓምቝ ባሕሪ ይሰጥሙ። እዚ መጠን ኣብ መዓምቝ ባሕሪ ዝጽንበር ካርቦን ዳይኦክሳይድ 8.5 ዶላር ንሓደ ቶን ብድምር 3.2 ቢልዮን ዶላር ንዓመት ይትመን። እዚ ብሰንኪ በካሊ ጋዝ ኣብ ሕብረሰተ-ሰብ ከጋጥም ዝኽእል ዝነበረ ሃስያ ኣብ ግምት ምስ ዝኣቱ፡ እቲ ዋጋ ናብ 417 ዶላር ንሓደ ቶን ክበጽሕ ከሎ፡ ድምር ዘድሕኖ ዋጋ ድማ ኣስታት 159 ቢልዮን ዶላር ንሓደ ዓመት ኣቢሉ ይበጽሕ። ስነ-ፍልጠታዊ መጽናዕትን ምርምርን፦ ኣብ መዓምቝ ባሕርታትን ውቅያኖሳትን ዝካየዱ መጽናዕትታት፡ ንሕብረተ-ሰብ ኣዝዮም ጠቐምቲ ዝኾኑ ርኽበታት ንምድህሳስ ርሒብ ባይታ ይፈጥሩ። ካብቶም ኣብቲ ኣከባቢ ክርከቡ ዝኽእሉ ዕድላት ምዕባለ ባዮ- ተክኖሎጂ፡ ምፍራይ መድሃኒትን ምቍጽጻር ክሊማዊ ለውጢን ዘለዎ ልዑል ተራ ኣብ ምርዳእ ሓጋዚ እዩ። በዚ መሰረት፡ ብደረጃ ዓለም ነዚ ኣከባቢ ንምጽናዕ ቀሊል ዘይኮነ ወፍርታት ንምክያድ ኣተባባዒ ይገብሮ። እዚ ተበግሶ፡ ኣብ ምዕባለ ስነ- ፍልጠታዊ መጽናዕትን ትምህርትን ሓያል ድርኺት ብምፍጣር፡ ብዙሓት ምሁራት ናይዚ ዓውዲ ከም ዝስስኑ ይገብር። መዓምቝ ባሕሪ ንምጽናዕ፡ ዓመታዊ ኣስታት 5.8 ቢልዮን ዶላር 12 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.165 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ኣብነታውያን ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዓዲ-ዃላ ስእሊ፦ ጨንፈር ስእሊ ኣይነበረን እያ ትብል። ብልጫ ብምዕታር ዝጀመረቶ ትምህርቲ ን11 ዓመት ብዘይ ምቍራጽ ክትቅጽል መሰረት ዘትሓዘታ ወላዲታ’ያ። ወላዲታ፡ ንጓላ ንፉዕ ተመሃራይ፡ ኣብ ቅድሚ ብዙሕ ህዝቢ ወጺኡ ዝወሃቦ ሽልማት ምህላዉ ብምርዳእ፡ ኩሉ ዓይነት ድጋፋትን ምክትታልን እናገበረት ቀስቃሲ ምዕዶ ወሲኻ ከም ዘንከሰታ ድማ ትጸዊ። ብድሕሪ’ዚ ኣብ ትምህርቲ ንፉዕ ምዃን ብልጫኡ ክበርሃላ ስለ ዝጀመረ፡ ኣብ ክፍሊ ዝተመሃረቶ ኣብ ገዛ ደጊማ ከተጽንዖን መምህር ኣብ ክፍሊ ክምህር እንከሎ ብጽሞና ክትከታተልን ምስ ጀመረት ጽቡቕ ክርደኣ ጀሚሩ። ኩሉ ከም ባህጊ ልቢ ወላዲታ ኰይኑላ ድማ፡ “ብብልጫ ጀሚረ ይቕጽል ኣለኹ።” ብምባል ገሊጻ። ኣብ መወዳእታ ወርሒ ዓመተ 2025፡ ብስራሕ ናብ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ ኣብ ዝተንቀሳቐስናሉ፡ ምስ ኣብነታውያን ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ዃላ፡ ሰለሙን ፍቕረማርያም፡ ማርታ ሃብቶም፡ ኤልዛ ሽሻይን ኤሚሎስ ሰለሙንን ዕላል ኣካይድና ነይርና። ኣብዚ ዕላል፡ ኣብ ትምህርቶም ብሉጻት ክኾኑ ዝሕግዞም እንታይ’ዩ፧ ኣብ ግዜ መጽናዕቲ ዝጥቀምሉ ኣገባብ (ሜላ)፣ መምህር ኣብ ዝምህረሉ ዝህብዎ ኣቓልቦ፡ ትምህርቲ መዘና ከመይ ይጥቀምሉን ካልእን ዘጠቓልል ንኻልኦት ተመሃሮ ከርብሕ ይኽእል ብዝብል ዘዳለናዮ ጽሑፍ ይስዕብ። ወፍሪ ዝገብሩ ወለዲ፡ ደቆምን ነብሶምን ተዓዊቶም ዝወጽኡ እዮም። ተመሃራይ ሰለሙን ከምቲ ክብ ኢሉ ዝተጠቕሰ፡ ካብ ስድራ-ቤቱ ብሓፈሻ፡ ወለዱ፡ ኣሕዋቱን ኣቦሓጐታቱን ድማ ብፍላይ፡ ብዝተፈላለየ መልክዕ ዓቢ ደገፍ ካብ ዝረኽቡ ተመሃሮ ሓደ’ዩ። ምእንቲ ርእሱ ወላዲኡ መምህር’ዩ። ስለ ዝኾነ ንተመሃራይ ዘድልዮ ኩሉ ዓይነት’ዩ ዝቕርበለይ ይብል። ኣብ መጻኢ፡ ናብ ኮለጅ ጥዕና ተጸንቢሩ ዶክተር ክኸውን ባህጊ ከም ዘለዎ ዝገልጽ ተመሃራይ ሰለሙን፡ ድሌቱ ብግብሪ ክጭብጥ ካብ ጻዕሪ ዓዲ ከም ዘይውዕል’ዩ ዝገልጽ። ኩሎም እዞም ተመሃሮ፡ ኣብ ዓዲ-ዃላ ተወሊዶም ዝዓበዩን ተመሃሮ 11 ክፍሊ እዮም። ኣብ መባል 39 ዙርያ ናብ ሳዋ ክወርዱ ዝዳለዉ ድማ’ዮም። እዞም ተመሃሮ ኣብ ትምህርቶም ንኡዳት ተመሃሮ ክኾኑ ሓያል ድፍኢት፡ ጻዕሪን ምትብባዕን ወለዶም ዘለዎም እዮም። ወላዲ ማርታ መምህር’ዩ። ግዜ ኣብ ዝረኽበሉ ንጓሉ ብትምህርቲ ጸሚዱ’ዩ ዝሕዛ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ኣብ ትምህርቲ ዝሕግዝዋ መምስ እትበጽሖ ደረጃ ትምህርቲ ዝምጥኑ መጽሓፍቲ ዓዲጉ ካብ ምቕራብ ዓዲ ዝውዕል ኣይኰነን። ዝጐድሉዋ መጽሓፍቲ ካብ ቤት ትምህርቲ እናተለቅሐት ትምልእ። በዚ ድማ ክሳብ ሕጂ ኣብ ኣቕርቦት መምሃሪ መጽሓፍቲ ጸገም ከም ዘይብላን ኣብ ርእሲ’ዚ ኣብ ክረምቲ ካብ ወለዳ ሓገዝ ትምህርቲ ስለ ዝግበረላ ብጽቡቕ ትቕጽል ምህላዋን ትዛረብ። ፈለማ ዘዘራረብናዮ ተመሃራይ ሰለሙን ፍቕረማርያም እዩ። ተመሃራይ ሰለሙን፡ ካብ ቀዳማይ ክፍሊ ጀሚሩ ደሓን ደረጃ ሒዙ’ዩ ተበጊሱ። ብኸምኡ ክሳብ ማእከላይ ደረጃ ቀጺሉ። መባእታ ደረጃ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰሞሞ፡ ማእከላይ ኣብ ቤት ትምህርቲ ማይላፎ፡ ካልኣይ ደረጃ ድማ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ 2ይ ደረጃ ዓዲ-ዃላ ኣብ ምክትታል ይርከብ። እዚ ተመሃራይ፡ ካብ 7 ክፍሊ ክሳብ’ዚ ዘለዎ ደረጃ ብልጫ እናዓተረ’ዩ በጺሕዎ። ናብ ካልኣይ ደረጃ ካብ ዝሓልፍ ከኣ ትምህርቲ ዝያዳ ከም ዝተኸስተሉ’ዩ ኣዕሊሉና። *** ተመሃሪት 11 ክፍሊ ማርታ ሃብቶም፡ ተመሃሪት ዓውደ ትምህርቲ ሳይንስ ስትሪም’ያ። ማርታ፡ ናይ መባእታ፡ ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ዃላ፡ ማእከላይ ደረጃ ኣብ ማእከላይ ደረጃ ማይላፎ ተኸታቲላ። ናይ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ትምህርታ ድማ፡ ናይ ክፍሊን ዩኒትን ቀዳማይ ደረጃ እናወጽአት ዛዚማ። ኣብ ሃገራዊ መርመራ ጀነራል፡ 90.8 ነጥቢ ብምምዝጋብ ናብ ካልኣይ ደረጃ ሓሊፋ። ኣብዚ እዋን ድማ፡ ብልጫ ካብ ምዕታር ከይበኾረት ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዓዲ-ዃላ ትምህርታ ኣብ ምክትታል ትርከብ ኣላ። ናብ ኮለጅ ተጸንቢራ ብዓውዲ ኤለክትሪካል ምህንድስና ወይ ብዓውዲ ኮምፕዩተር ሳይንስ ክትምረቕ’ዩ ዘሎ ሕልማ - ሓሳብ ልባ ክሰምረላ ንምነየላ። ኣብቲ ክትመርጾ ኣብ መጽናዕቲ እንታይ ሜላ ወይ ኣገባብ ትጥቀም፧ ፈለማ ንተመሃራይ ሰለሙን ዘቕረብናሉ ሕቶ’ያ ነይራ። ኣብ ክንዲ ንበይኑ ምስ መዛኑኡ ተመሃሮ እናተረዳድአ ከጽንዕ’ዩ ዝብርሆ። ትምህርቲ ዝያዳ ዝርድኦ ንተመሃሮ ከረድእ እንከሎ ምዃኑ ይገልጽ። ተመሃራይን ፈልሲ ተኽሊን ሓደ’ዮም። ዝግባእ ክንክንን ናብዮትን እንተ ደኣ ረኺቦም በቲ ክኸድዎ ዝግባእ ቅኑዕ መንገዲ ከይዶም ኣብ ደረጃ በጺሖም ፍረ ይህቡ። ንተመሃራይ እታ ቀዳመይቲ ቤት ትምህርቱ፡ ስድራኡን ማሚቖም ዝነብሩላ መንበሪ ቤቱን’ያ። ድሕሪ ወለዲ ብኻልኣይ ደረጃ ዝስርዑ እቶም ንተመሃራይ ፍልጠት ዘቕስሙን ዘስንቑን መምህራን፡ ድሕሪ መንበሪ ቤት እትስራዕ ከኣ ቤት ትምህርቲ እያ። ተመሃራይ ብኹልንትናኡ ብቑዕ ንክኸውን ግደ መምህራን ገሊጽካ ኣይትበጽሖን። ተመሃራይ ሰለሙን መምህራኖም ዝኸፍልሎም ዋጋ ብዓቢ ክብሪ’ዩ ዝጥምቶ። “ንፉዕ ተመሃራይ ንንፉዕ መምህሩ’ዩ ዝመስል። “ናብዚ ደረጃ ዘብጻሕኩምና መምህራንና ክብረት ይሃበልና፡ ” ብምባል ድማ ምስጋናኡ ይገልጽ። ተመሃሪት ኤልዛ ሽሻይ ብመደብ መጽናዕቲ፡ ማርታ ብዘይ ምቍራጽ ብልጫ ክትዓትር ካብ ዝገበሩ ምኽንያታት ሓደ’ዩ። ካልእ፡ ኣሕዋታ ኩሎም ንፉዓት’ዮም። ስለ ዝኾነ፡ ወላዲታ ኣብ ገዛ ደቃ ክሰርሕዎ ዝግባእ ባዕላ እናገበረት፡ ደቃ ውራይ ትምህርቶም ክገብሩ’ያ ትእዝዞም። ሰባት ክልእኽዎም ከም ምብኳር ኣብ መጽናዕቲ ስለ ትሓስቦ፡ ስራሕ ኣለዎም ብምባል’ያ ተመኽንየሎም። በዚ ድማ ኣብ ገዛ ንማርታ ካብ መጽናዕቲ ዝዕንቅፍ ዝስራሕ የብላን። እንተሎ’ውን፡ ናይ ወዲ ናይ ጓል ዝበሃል ስራሕ የለን። ዝዕየ ኩሎም ኣሕዋት ተማቒሎም’ዮም ዝዓምምዎ። ተመሃራይ ሰለሙን ፍቕረማርያም ሓደ ተመሃራይ ኣብ ትምህርቲ ክነፍዕን ክደክምን ግደ ወለዲ’ውን ጐሲኻዮ ዘይሕለፍን ዕዙዝን ምዃኑ ኣየማጉትን። ኣብዚ ኩነታት ኣብ ተመሃሮ ደቆም ሓያል ትምህርቲ መዘና፡ ድፍኢት መምህራና ተወሲኽዎ ጥቕሙ ተረዲኡዋ ማርታ ክትስዕቦ ዝኸኣለት፡ ካብ 8ይ ክፍሊ ንደሓር’ዩ። ካብኡ ንደሓር ምስ ከም ናታ መርገጺ ዘለዎም ተመሃሮ ተላልያ ክትመሓዞ ጀሚራ። ምስ ብጾታ ጽቡቕ ውህደት ብምምስራት ድማ፡ ኣብ ገለ ትምህርቲ ክብድ ኣብ ዝብሎም ኣብ ምፍታሕ መምህራኖም እናደገፍዎም ብጽቡቕ ይቕጽሉ ምህላዎም ኣረዲኣ። እትደሊ ዓውደ ትምህርቲ ይሕግዙኒ’ዮም ዝበለቶም እንግሊሽ፡ ሕሳብን ፊዚክስን ልዑል ኣቓልቦ ሂባ ካብ ትሰርሓሎም ዓይነታት ትምህርቲ’ዮም። መምህር ናትናኤል ናይ ፊዚክስ፡ መምህር ኣብርሃም ድማ፡ ናይ ሕሳብ መምህራንና፡ “ኣጆኹም” ብምባል፡ ፍልጠቶም ከይበቐቑ ንተመሃራይ ዝምግቡ ኣብነታውያን መምህራን ምዃኖም ብምጥቃስ፡ እዞም መምህራን፡ ተመሃራይ ፍልጠት ክዓጥቕ ብዝቐለለ ክርድኦ ብዝኽእል ኣገባብ ኣመሃህራ ተጠቒሞም ዘካይድዎ ዘይሕለል ጻዕሪ ድማ መጒሳ። *** ኤልዛ ሽሻይ፡ ካብ መባእታ ትምህርታ ጀሚራ ካብ ቀዳሞት 3 ብሉጻት ተመሃሮ እናኾነት ክሳብ ሕጂ ትቕጽል ዘላ ተመሃሪት ተመሃሪት ማርታ፡ ኣብ ፈለማ ጥቕሚ ትምህርቲ ኮነ ትርጕም ብልጫ ይርደኣኒ ተመሃሪት ማርታ ሃብቶም ተመሃሪት ማርታ ሃብቶም ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ዃላ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ዃላ እያ። መባእታ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ዃላ፡ ማእከላይ ደረጃ ኣብ ቤት ትምህርቲ ራህዋ ተኸታቲላ። ኣብዚ እዋን ድማ ተመሃሪት 11 ከፍሊ ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዓውዲ ክምረቕ ከምዝደሊ ምስ ተወከስናዮ፡ ብኤለክትሪካል ምህንድስና ክምረቕ ከምዝደሊ ኣዕሊሉና። ነዚ ዓውዲ’ዚ ዝመረጸሉ ምኽንያት ምስ ምህዞን ሰንዓን ኣብ ዝተኣሳሰሩ ዘድምዓሎም ብዙሓት ፍርያት ከምዘለዉዎን፣ ካብዚ ተበጊሱ ኣብ’ቲ ከጽንዖ ዝደሊ ዓውደ ትምህርቲ መሰረት ኮይኖም ዝሕግዝዎ፡ ብመምሃራኑ ኮነ ስድራኡ ዝተቐረቡሉ ብርክት ዝበሉ ናይ ፊዚክስ ጠባይ ዘለዎም መጽሓፍቲ ፈቲሹን ኣንቢቡን ምህላዉ’ውን ጸውዩና። ተመሃራይ ኤሚሎስ ብዘይካ’ዚ፡ ቀባኣይ’ዩ፡ ቅርጻ ይፍትን’ዩ። ብዓቢኡ ኣብ ምህዞን ሰንዓን ብርክት ዝበሉ ስርሓት ዘፍረየ ብዓል ብዙሕ ሞያ ተመሃራይ’ዩ። ንኸምዚ ዓይነት ንጥፈት ከኣ፡ ብመምህራን ፕሮጀክት ሰሪሖም ከምጽኡ ምስ ተኣዛዙ፡ ተመሃራይ 6ይ ክፍሊ እንከሎ ዝጀመሮን ዝቕጽሎ ዘሎን’ዩ። ዝረኸቦ ዝተፈላለየ ዓይነት ንብረት ተጠቒሙ፡ መብራህቲን ካልኦት ነገራትን ብምስናዕ ዝጀመሮ ስራሕ፡ በብግዜኡ ክእለቱን ብቕዓቱን ክብ እናበለ ዘዕበዮ ዝተዋህለለ ተመኵሮ ከኻዕብት ጥራይ ዘይኮነ፡ ናብ ዓቢ ነገር ከሰጉሞ ኣኽኢልዎ ይርከብ። ኣብ ዝሓለፈት ዓመት፡ ድምጺ ሓፋሽ፡ ዛራ፡ ካብ ማዕከናት ዜና ሃገርና ወጻኢ ማዕከን ናይ ካልኦት ሃገራት ከይተረፈ ብዘይ ጸገም ግቡእ ኣገልግሎት እትህብን ከምኡ’ውን ብሉቱዝ ተጠቒምካ ዝደለኻዮ ድምጺ እተስምዕ፡ “ከም ድሌተይ” ዝብል ስም ዝጠመቓ ረድዮ፡ ላምፓዲና ሰሪሑ። ተመሃራይ ኤሚሎስ ሰለሙን ዓዲ-ዃላ ትቕጽል ዘላ፡ ሃብሮም ተመሃሪት’ያ። ወላዲት ኤልዛ፡ ኣብ 7 ክፍሊ በጺሓ ትምህርታ ዘይቀጸለት ኣደ’ያ። “ካብ ምህሮ ኣእምሮ” ከም ዝበሃል ግን፡ ኣብ ትምህርቲ ዘለዋ መረዳእታን ባህግን ዘርዚርካ’ውን ዝውዳእ ኣይኮነን። ደቃ ኩሎም ዕዉታት ብትምህርቲ ኮይኖም ተመሪቖም ክትርኢ’ዩ ባህጋ። በዚ መሰረት ኤልዛ፡ ሃብሮም ተመሃሪት ክትከውን እቲ ዝዓበየ ውጽኢት ጻዕሪ ወላዲታ’ዩ። “ወላዲተይ ንትምህርቲ ደፋኢት’ያ፡ ‘ጽባሕ ንግሆ ክሓልፈልኩም፡ ብኹልንትናኹም ሰብ ክትኮኑ ተመሃሩ’ዩ’ መዝሙራ፡” ብምባል ድማ ትገልጻ። እትጥቀመሉ ኣገባብ መጽናዕቲ ከተዕልለና ብዝተወከስናያ ድማ፡ ካብ ኣብ መጽናዕቲ፡ መምህር ኣብ ክፍሊ ክምህርን ክገልጽን እንከሎ ዝያዳ ኣድህቦ ከምእትህቦን፡ ዘይትርስዖ ብዙሕ ነጥብታት ከተዋህልል ከምዝሕግዛን ገሊጻትልና። መዓልታዊ ኣብ ክፍሊ ዝተመሃረቶ ኣብ ገዛ ሓንሳብ እንተደኣ ደጊማቶ ካብኡ ንደሓር ዘየጽናዕኩ ዝብል ሻቕሎት ከምዘይሓድራ’ውን ኣውጊዓትና። ካልእ፡ መወከሲ ዘዳለወላ ንብዙሕ መዓላ እተገልግል ኤለክትሪክ እተመንጩ ምህዞ’ውን ሰኒዑ። ነዛ ስራሕ ክስንዕ ዝደረኾ ምኽንያት ክገልጽ እንከሎ ድማ፡ ካብ ዓዲ-ዃላ ወጻኢ ኣገልግሎት ኤለክትሪክ ኣብ ዘይረክብ ከባቢ ዝነብር ህዝቢ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ዘለዎ ጸገም ናይ መብራህቲ ከተቃልለሉ ትኽእል’ያ ብዝብል ሓሳብ ምዃኑ ኣረዲኡ። ምስ’ዚ ዝተኣሳሰር፡ ኣብ ኣብያተ ቤት ቁርሲ ከም ሰራሕተኛ ሰብ ኮይኑ ንዓማዊል ዘገልግልን ዝተኣዘዞ ዝሰርሕን ዝንቀሳቐስን ሮበት’ውን ሰኒዑ። ኮታ ገለ ካብኦም ብደረጃ ቤት ትምህርቲ፡ ንኡስ ዞባን ዞባን ተወዳዲሩ ሽልማት ዝዓተረሎም ዝርከብዎም፡ ዛጊት 6 በብዓይነቶም ዓበይቲ ነገራት ሰኒዑ ኣሎ። ብሕጂ ኸኣ ኤለክትሪክ እተመንጩ ሞተር፡ መቑረጺ ሓጺን ዝኣመሰሉ ኣብ ደረጃ ምዝዛም ዝበጽሑ፡ ተጀሚሮም ዝቕጽሉ ዘለዉን ኣብ ንድፋዊ ሓሳብ ዝርከቡን ብርክት ዝበሉ ዕማማት ተሊሙ ይንቀሳቐስ ምህላዉ ድማ ገሊጹልና። ካብ ኩሎም ዓይነታት ትምህርቲ ኬሚስትሪ ከምእትፈቱ ዝገለጸት ተመሃሪት ኤልዛ፡ መቕርባን ካልኦት ብዓውዲ ስነ- ቐመማት ተመሪቖም ኣብ ስራሕ ዓለም ተዋፊሮም ዝርከቡ ብቐረባ እትፈልጦም ሰባትን ጽልዋ ከምዘሕደሩላ ትገልጽ። በዚ ተደሪኻ፡ ኣብ ኮለጅ ተጸንቢራ ብዓውዲ ኬሚካል ምህንድስና ተመሪቓ መምህር ኬሚስትሪ ክትከውን’ዩ ድሌታን ባህጋን። *** ተመሃራይ ኤሚሎስ ሰለሙን፡ ገለ ዓመት ብልጫ እናዓተረ፡ ኣብ ገለ ድማ ካብ ብሉጻት 10 ተመሃሮ እናኾነ ትምህርቱ ኣብ ምቕጻል ዝርከብ ተመሃራይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ዃላ’ዩ። መባእታን ማእከላይን ደረጃ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰሞሞ ተኸታቲሉ። ኣብዚ እዋን ኣብ ትምህርቲ ኣብ ጽቡቕ ብቕዓትን ቆመናን ምህላዉ ዝገለጸ ኤሚሎስ፡ ኣብ ኮለጅ ተጸንቢሩ ብምንታይ እዞም ተመሃሮ ኣብ መወዳእታ፡ ንተመሃራይ ዘሕልፍዎ መልእኽቲ፡ ብጒጅለ ምጽናዕ፡ ዘይትፈልጦ ብዙሕ ከም እትፈልጥ ዝገብርን ንኹሉ ዘርብሕን ኣዝዩ ኣገዳሲ ሜላ ምዃኑ ብምምልካት፡ ተመሃሮ ንኸምዚ ዝበለ ዕድል ብዝግባእ ክጥቀምሉ ተላብዮም። መበል 35 ዓመት ቁ.165 12 መጋቢት 2026 - ገጽ 11", "char_count": 7627, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 11}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03275", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዱባርዋ - ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ማውንተይን ባይክ ተዛዚሙ ዱባርዋ - ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ማውንተይን ባይክ ተዛዚሙ ብምኽንያት 8 መጋቢት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፡ ብተኸታታሊ ንሰለስተ ሰናብቲ ዝተኻየደ ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ማውንተይን ባይክ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ናይ ክልተኡ ጾታ፡ ብ8 መጋቢት ተዛዚሙ። ነጥቢ ኣኪቦም ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ሒዞም። ተቐዳዳማይ ራህዋ - ሚኪኤለ ሃይለ ብ19 ውህሉል ነጥቢ ቀዳማይ ወዲኡ። ሳይሞን 15 ነጥቢ፡ ብርሃነ ይብራህ ካብ ሓድነት 10 ነጥቢ ኣኪቦም ስዒቦሞ። ሳልሳይ ዲቪዥን፡ 24 ኪሎሜተር ሸፊኖም። ፋኒኤል እስቲፋኖስ፡ ንሚልክያስ ዳኒኤል፡ ሰመረ ሚኪኤለ፡ ሚክታር ሓሰን፡ ሳምሶም እዮብን ናኦድ ዓንደብርሃንን ኣኸቲሉ ተዓዊቱ። ብውህሉል ፋኑኤል 15 ነጥቢ፡ ኣቤል በረኸት 14 ነጥቢ፡ ናኦድ ዑቕባይ 10 ነጥቢ ቀዳሞት ሰለስተ ዕዉታት ኮይኖም። ቀዳማይ ዲቪዥን 64 ኪሎሜተር ተሰሪዑሎም። ኣባል ጋንታ ሰላም - ሳይሞን ጸገዝኣብ ቀዳማይ ክኣቱ እንከሎ፡ ሴም ዳዊት - ሓድነት፡ ያፌት የማነን ተመስገን እያሱን ራህዋ፡ ኬብሮን ገብረትንሳኤን ኣሚናዳኣብ ርእሶምን ካብ ሰላም ከኣ፡ ብቕደም ተኸተል ስዒቦሞ። ደቂ ኣንስትዮ፡ 20 ኪሎሜተር ዙርያ ሸፊነን። ሳምራዊት ደበሳይ ካብ ጋንታ ሰላም፡ ንኮኾብ ኣብርሃም - ሓድነት፡ መርሃዊት ክፍለ - ራህዋ፡ ዮርሳሌም ማሪቆስ - ሰላም፡ መቐረት ተስፋልደትን ሜላት ብርሃነን ኣኸቲላ ተዓዊታ። 40 ኪሎሜተር ካብ ዝሸፈኑ ተቐዳደምቲ ካልኣይ ዲቪዥን፡ ሰነድ ሳምሶም ካብ ጋንታ ራህዋ፡ ንተቐዳዳማይ ሓድነት - ሳይሞን ዓንደመስቀል ከምኡ’ውን መሪሕ መሓሪ ካብ ሰላም ረቲዑ፡ ቀዳማይ ኣትዩ። ሚሊ ሳምሶም - ሓድነት፡ መዋእል ጎይትኦም - ራህዋ፡ ኤቨን እዮብ - ሰላም ካብ ራብዓይ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትዮም። ብነጥቢ’ውን ሳምራዊት እያ ብ21 ነጥቢ ጸብለል ኢላ። ኮኾብ 14 ነጥቢ፡ ዮርሳሌም ብ12 ነጥቢ ስዒበናኣ። ሳይሞን ከኣ፡ ነቲ ተመሳሳሊ13 ነጥቢ ዝኣከባ ናትናኤል ጸጋይ ካብ ጋንታ ራህዋ ብመዓልቲ በሊጹ ቀዳማይ ወዲኡ። ያፌት 11 ነጥቢ ሳልሳይ ደረጃ ሒዙ። 16 ኪሎሜተር ካብ ዝሸፈኑ ተቐዳደምቲ ራብዓይ ዲቪዥን፡ ሄርሞን ወልደሚካኤል ቀዳማይ ኣትዩ። እሰይ ሰዓረ፡ ሄርሞን ካርተር፡ ቶማስ ቢንያም፡ ሜሮን ሓድጉን ኣማን ሓምድን ክሳብ ሻዱሻይ ንዘሎ ደረጃ ሒዞሞ። ብድምር ነጥቢ ከኣ፡ እሰይ ብ15 ነጥቢ ቀዳማይ ወዲኡ። ሄርሞን 14 ነጥቢ፡ ቶማስ ሸሞንተ ብደረጃ ጋንታ፡ ራህዋ 43 ነጥቢ፡ ሓድነት 22 ነጥቢ፡ ሰላም 20 ነጥቢ ተመራሪሐን ወዲአን። ብጋንታ ከኣ፡ ራህዋ 47 ነጥቢ፡ 20ን 2ን ነጥቢ ንዘዋህለላ ሓድነትን ሰላምን ኣስዒባ ቀዳማይ ደረጃ ሒዛ። ዕዉታት፡ ዋንጫን መዳልያን ምሽላሞም፡ ወኪል ኣገልግሎት ዜና ናይቲ ንኡስ ዞባ ሓቢሩ። ስፖርታዊ ንጥፈታት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ይቕጽል ስፖርታዊ ንጥፈታት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ይቕጽል ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ፡ ባርካ ንሰማእታት 5ብ3፡ ቀይሕ ባሕሪ ንእምባሃራ 3ብ2፡ ዲያእ ንርእሲዓዲ 9ብ0፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ንደምበ ሰምበል 3ብ0 ስዒረናአን። ጻዕዳ ክርስትያንን ኣስመራ ሓፈሻዊን 2ብ2፡ ልምዓትን ደንደንን 1ብ1፡ ሓላይን ኢብራሂም ሱልጣንን ከምኡ’ውን ሓርነትን ሰምበልን ከኣ፡ ብተመሳሳሊ 0ብ0 ተፈላልየን። BALL) ብወገን ደቂ ኣንስትዮ፡ ደምበ ሰምበል ንባርካ 2ብ1፡ እምባሃራ ንሰምበል 3ብ0፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ ንሰሓርቲ 9ብ2፡ ሰምበል ንኢሳቕ ተወልደመድህን 6ብ4 ስዒረንአን። ብደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ደምበ ሰምበል ንደንደን 8ብ2፡ ሓርነት ንልምዓት 9ብ2፡ ቀይሕ ባሕሪ ንማይነፍሒ 12ብ1፡ እምባሃራ ንቶኮር 14ብ4፡ ባርካ ንሰማእታት 11ብ8 ከምዝሰዓረአን፡ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ናይቲ ዞባ ሓቢሩ። ስፖርታዊ ንጥፈታት ኣብያተ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ሰንበት ናይ ክልተኡ ጾታ፡ ኣብ ሜዳታት ቀይሕ ባሕሪ፡ ደንደን፡ ናጽነትን ሓላይን ቀጺሉ። ኣብ ኵዕሶ እግሪ ዕድመ 15 ትሕቲኡን ደቂ ኣንስትዮ፡ ባርካ ንሰምበል ከምኡ’ውን ደንደን ንልምዓት ብተመሳሳሊ 1ብ0፡ ቀይሕ ባሕሪ ንእምባሃራ 2ብ0፡ ዲያእ ንርእሲ ዓዲ ከምኡ’ውን ሓላይ ንኢሳቕ ተወልደመድህን ብተመሳሳሊ 5ብ0 ስዒረንእን። ኣብ ጸወታ ኵዕሶ ኢድ (HAND", "char_count": 2350, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03276", "text": "ናይ ቅድም ሓላዊ ልዳት ማን ዩናይትድ - ዳቪድ ዲ ሃያ፡ ብቕድሚ ትማሊ ሕማቕ ምሸት ንዘሕለፈ ሓላዊ ልዳት ቶተንሃም - ኣንቶኒን ኪንስኪ ኣተባቢዑ። ዘሎ ዳቪድ ዲ ሃያ ግና፡ ኣብ ጎድኑ ደው ኢሉ። “ኣብዚ ቦታ ክትስለፍ ክሳብ ክንደይ ከቢድ ምዃኑ፡ ሓላዊ ልዳት ንዘይኮነ ሰብ ክርድኦ ኣይክእልን እዩ። ርእስኻ ኣቕንዕ ደጊምካ ተጓዓዝ።” ክብል እዩ ሞራል ሂብዎ። ኣብ ሻምፕዮን ሊግ ንፈለማ ግዜ ዝተሰለፈ - ኪንሲኪ፡ ክልተ ሸቶ ዝተቐየራ ጌጋጋት ብምፍጻሙ፡ ንጋንታኡ ግዳይ ገይሩዋ። ቶተንሃም፡ ኣብ ውሽጢ 15 ደቓይቕ 3ብ0 ክትምራሕ እንከላ፡ ኪንሲኪ፡ ብቪካሪዮ ተቐይሩ ወጺኡ። ናይ ቶተንሃም ሕማቕ ስታስቲክስ እታ ምሸት ቀዳመይቲ ክለብ፡ ኣብ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ቀልጢፉ ሰለስተ ሸቶታት ዝተመዝገባ - ኣብ ውሽጢ 14 ደቒቕን 59 ካልኢትን። ኣብዛ ቶተንሃም ብገፊሕ 5ብ2 ዝተሰዓረትሉ ናይ ዙር 16 ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ፡ ኪንስኪ፡ ዝዓበየ መዛረቢ ዛዕባ ኮይኑ ኣሎ። ኣብ ናይ ጸወታ ግዜኡ’ውን፡ ሕማቕ ታሪኽ ኣጽሒፉ ኣሎ። ቪካሪዮ ተቐያሪ ገይሩ፡ ንኪንስኪ ምስላፉ ይንቀፍ ኣሎ። ኢጎር ቱዶር፡ ኣብ ታሪኽ ናይዛ ክለብ፡ ኣብ ቀዳሞት ኣርባዕተ ግጥማት ዝተሳዕረ ናይ ፈለማ ዓላሚ ኮይኑ። ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ኢጎር ቱዶር’ውን፡ ኣብ ከምዚ ዝበለ ወሳኒ ጸወታ ንቀዳማይ ሓላዊ ማዕጾ ኣብዚ እዋን ምስ ፊዮረንቲና ዝጻወት", "char_count": 779, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03277", "text": "“ትራምፕ፡ ንኢራን ኣብ ዋንጫ ዓለም ክቕበላ እዩ” “ትራምፕ፡ ንኢራን ኣብ ዋንጫ ዓለም ክቕበላ እዩ” ፕረዚደንት ፊፋ ፕረዚደንት ፊፋ", "char_count": 83, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03278", "text": "ኣብ ዝተዘራረበሉ እዩ፡ ትራምፕ ህሉው ፖለቲካዊ ኩነታት ናይ’ዘን ሃገራት፡ ንተሳታፍነት ሃገራዊት ጋንታ ኢራን ኣብ ስፖርት ብሓፈሻ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም ድማ ብፍላይ ክጸልዎ ኣይክእልን እዩ ክብል ከምዝጠቐሰሉ ኣብ ኢንስታግራም ዝለጠፎ ሓበሬታ ኣረዲኡ። መርሃዊ ገብረሚካኤል ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ወላ’ኳ ሃገሩ ምስ ኢራን ኣብ ኲናት ተሸሚማ እንተሃለወት፡ ንሃገራዊት ጋንታ ኢራን፡ ኣብቲ ዝመጽእ ክራማት ዝካየድ ዋንጫ ዓለም 2026 ንኽትሳተፍ ‘መርሓባ’ ኢሉ ከምዝቕበላ ገሊጹ - ብመሰረት ፕረዚደንት ፊፋ ጂያኒ ኢንፋንቲኖ። ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል ደቂ ተባዕትዮ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል ደቂ ተባዕትዮ ሰገን - ዘራእትን ጥሪትን 1፡30 ድ.ቀ ሰገን - ዘራእትን ጥሪትን 1፡30 ድ.ቀ ቀይሕ ባሕሪ - ኣስመራ ቢራ 3፡30 ድ.ቀ ቀይሕ ባሕሪ - ኣስመራ ቢራ 3፡30 ድ.ቀ ኤውሮጳ ሊግ ዙር 16 ኤውሮጳ ሊግ ዙር 16 ሽቱትጋርት - ፖርቶ 8፡45 ድ.ቀ ሽቱትጋርት - ፖርቶ 8፡45 ድ.ቀ ቦሎኛ - ሮማ 8፡45 ድ.ቀ ቦሎኛ - ሮማ 8፡45 ድ.ቀ ፓናቲናኮስ - ሪያል በቲስ 8፡45 ድ.ቀ ፓናቲናኮስ - ሪያል በቲስ 8፡45 ድ.ቀ ኢራን ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ንእተካይዶ ግጥም እቲ ሰለስተ ናይ ምድብ ጸወታኣ፡ ኣብ ኣመሪካ ከተካይዶ እዩ መደብ ተታሒዙላ ዘሎ። እንተኾነ፡ ድሕሪ’ቲ እስራኤልን ኣመሪካን ነታ ሃገር ምጥቅዐንን ሊል - ኣስቶን ቪላ 8፡45 ድ.ቀ ሊል - ኣስቶን ቪላ 8፡45 ድ.ቀ ኖቲንግሃም - ሚድቲይላንድ 11፡00 ድ.ቀ ኖቲንግሃም - ሚድቲይላንድ 11፡00 ድ.ቀ ኢንፋንቲኖ፡ ምስ ትራምፕ ተራኺቡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ሃገራት ካናዳ፡ መክሲኮን ኣመሪካን ዝካየድ ዋንጫ ዓለም ኣመልኪቱ ገንክ - ፍረይቡርግ 11፡00 ድ.ቀ ገንክ - ፍረይቡርግ 11፡00 ድ.ቀ ፈረንክቫሮስ - ብራጋ 11፡00 ድ.ቀ ፈረንክቫሮስ - ብራጋ 11፡00 ድ.ቀ ሰልታ ቪጎ - ሊዮን 11፡00 ድ.ቀ ሰልታ ቪጎ - ሊዮን 11፡00 ድ.ቀ ሻምፕዮን ቀዳማይ ዲቪዥን ጋንታ ራህዋ", "char_count": 1109, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03279", "text": "ብ7 መጋቢት ኣብ መንደፈራ ዝፈለመ ቅነ ስፖርት እዚ ማእከል፡ ብኵዕሶ እግሪን ሰኪዐትን ክልተኡ ጾታ፡ ኣብ ደቀምሓረ፡ መንደፈራን ጸሮናን ቀጺሉ። ኣብ ደቀምሓረ ኣብ ዝተኻየደ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሂላል ንሂምቦል 3ብ0፡ ኪሎማ ንሮዝመ 1ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ሂምቦልን ሂላልን 1ብ1 ተፈላልየን። ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ፡ ሂላል ንሂምቦል ከምኡ’ውን ሮዝመ ንኪሎማ ብተመሳሳሊ 2ብ0 ከፋንወአን እንከለዋ፡ ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ፡ ሂላል ንሂምቦል 3ብ0 ስዒራታ። ኣብ ጸሮና ተደላልዲለን ካብ ዘለዋ ጋንታታት፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ግሎብ ንእምባሶይራ 2ብ0 ክትስዕራ እንከላ፡ ደምሒናን ደንደንን 0ብ0 ተፈላለየን። ናይ ደቂ ተባዕትዮ ኦማልን ኣዳልን እውን፡ 0ብ0 ተፈላልየን። ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ፡ እምባሶይራ ንግሎብ ከምኡ’ውን ደምሒና ንደንደን ብተመሳሳሊ 2ብ1 ስዒረንአን። ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ኣዳል ንኦማል 3ብ0 ኣፋንያታ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ መንደፈራ ኣብ ዝተኻየደ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ብሪጎን ንመረብ 1ብ0 ክትስዕራ እንከላ፡ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ጽንዓትን ማይ ጸብሪን 1ብ1 ተፈላልየን። ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ፡ ማይ ጸብሪ ንጽንዓት ከምኡ’ውን ዑበል ንኣኽራን ብተመሳሳሊ 2ብ0 ስዒረንአን። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ዑበል ንኣኽራን 3ብ0 ከምዝሰዓረታ፡ ሓበሬታን ጐስጓስን ናይቲ እዚ ሓቢሩ። ንላዕለዋይ ሃይማኖታዊ መራሒ ኣያቱላህ ዓሊ ካማነኢ ምቕታሉን፡ ሱታፌኣ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣትዩ ኣሎ። ትራምፕ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኢራን ኣብ ዋንጫ ዓለም ምስታፋን ምብኳራን ከምዘየገድሶ ገሊጹ ምንባሩ’ውን ይዝከር። ፕረዚደንት ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኢራን መሂድ ታጅ ብወገኑ፡ ኣብዚ ወጣሪን በዳሂን ኩነት ንውድድር ዋንጫ ዓለም ብተስፋ ክትርእዮ ከቢድ ምዃኑ ገሊጹ፡ ሃገሩ ኣብቲ ውድድር ክትሳተፍን ዘይክትሳተፍን ገና ውሳነ ከምዘይህብ ድማ ሓቢሩ። “ኩልና፡ ዋንጫ ዓለም ንህዝቢ ዓለም ኣብ ሓደ ከሕብሮ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ሕጂ ንደሊ።” ዝበለ ኢንፋንቲኖ ግና፡ ትራምፕ ኢራን ኣብ ዋንጫ ዓለም ክትሳተፍ ከምዘፍቀደ ብምግላጽ፡ ምስጋና ከምዝግባኦ ሓቢሩ። ብመሰረት መደብ ጸወታ ዋንጫ ዓለም፡ ኢራን፡ ኣብ ናይ ምድብ ጸወታኣ፡ 15ን 21ን ሰነ ምስ ኒውዚላንድን በልጂዩምን ኣብ ሎስ ኣንጀሎስ፡ 26 ሰነ ድማ፡ ኣብ ስያትል ንግብጺ ክትገጥማ መደብ ተሰሪዑ ኣሎ። መበል 35 ዓመት ቁ.165 12 መጋቢት 2026 - ገጽ 12", "char_count": 1387, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "cd100c04ebf3f177ff1082f2cf52bc6e1401fb0e05bceae6148c010ecd652e98:03280", "text": "ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ኣብ ልዕሊ ሰለስተ መራኽብ መጥቃዕቲ ኣብ ዝተፈጸመሉ እዋን፡ ዋጋ ሓደ በርሚል ነዳዲ 200 ዶላር ክበጽሕ ከም ዝኽእል፡ ላዕለዋይ ወተሃደራዊ በዓል ስልጣን ኢራን ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። ምላሽ ክትህበሉ ምዃና’ውን ኣጠንቂቑ ኣሎ። ወሽመጥ ዓረብ - ኩዌት፡ ቀጠር፡ ስዑዲ ዓረብን ኢማራትን ከኣ፡ ኣብ ዝሓለፈ መዓልቲ ካብ ኢራን ንዝመጽአን ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ከም ዘበርዓናን ተሓቢሩ። በዚ ድማ፡ ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ዝርከቡ ዜጋታት ካብ ህንጻታት ባንክ ሽሕ ሜትሮ ክርሕቁ ከም ዘለዎም፡ እቲ ኣፈኛ ወሲኹ ኣገንዚቡ። ብዘይካ’ዚ፡ ሓንቲ መኪና ኣብ ጥቓ ቤተ መንግስቲ ኣመሪካ (ዋይት ሃውስ) ናብ ዝርከብ ሓጹር ጸጥታ ጥሒሳ ብምእታዋ፡ ኣብ’ቲ ከባቢ ዝርከብ ሓያሎ ጎደናታት ብጸጥታዊ ምኽንያት ተዓጽዩ ከም ዘሎ፡ ፖሊስ ናይ’ታ ሃገር ገሊጹ። ኣፈኛ ሰራዊት ኢራን፡ ኢብራሂም ዞልፋካሪ፡ ኣመሪካ ናይቲ ዘጋጥም ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው ተሓታቲት ምዃና ኢዩ ዝገልጽ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓይልታት ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ’ታ ሃገር ኣብ ዝርከቡ ኣስታት 10 ሽሕ ሲቪላዊ ቦታታት ከም ዝሃረሙን፡ እቲ ቅድሚ 13 መዓልታት ዝጀመረ ኲናት ሕጂ’ውን ብዝጸንከረ መልክዑ ይቕጽል ከም ዘሎን ተገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ኣብ ጣህራን ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ናይ ሓደ ባንክ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻሙ፡ ኢራን ምስ ኣመሪካ ወይ እስራኤል ንግዲ ኣብ ልዕሊ ዘካይዳ ባንክታት መጥቃዕቲ ብምፍጻም እንተኾነ፡ ፖሊስ ዝርዝር ሓበሬታ ናይታ ካብ ዋይት ሃውስ ንሰሜን ርሒቑ ናብ ዝርከብ ቀጽሪ ዝኣተወት መኪና ኣይሃበን። ዝለዓለ ጸጥታዊ ስግኣት ከም እትርከብ ይግለጽ። ኢራን - ካብ ኣጋንእ ነዳዲ ዝበነነ ትኪ ጥዕናዊ ጸገማት ከየኸትል ተሰጊኡ ኣመሪካን እስራኤልን፡ ኣብ ልዕሊ ትካላት ነዳዲ ኢራን ድሕሪ ዝፈጸምኦ መጥቃዕቲ ዝዘንብ ዘሎ ጸሊም ዝናብ፡ ኣብ ህዝቢ ጸገም ስርዓተ ምስትንፋስ ከስዕብ ከም ዝኽእል፡ ውድብ ጥዕና ዓለም ትማሊ ሰሉስ ኣጠንቂቑ። በዚ ከኣ ጸረ መጥቃዕትታት ኢራን ይቕጽል ምህላዉን፡ ሓያሎ ሃገራት ዝናብ ከም ዝወቕዐ ድሕሪ ምርግጋጹ እዩ ነቲ መጠንቀቕታ ኣመሓላሊፉ ዘሎ። በዚ ድማ፡ እቲ ውድብ፡ መንግስቲ ኢራን ዜጋታቱ ንድሕነቶም ክብሉ ካብ ቤቶም ከይወጹ ንዘመሓላለፎ ምኽሪ ደገፉ ገሊጹ ኣሎ። ኣፈኛ ውድብ ጥዕና ዓለም ክርስቲያን ሊንድማይር ኣብ ጀነቫ - ስዊዘርላንድ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ “እቲ ጸሊም ዝናብን ምስኡ ዝመጽእ ኣሲዳዊ ማይን ንህዝቢ ሓደገኛ እዩ፣ ብቐንዱ ከኣ ንስርዓተ ምስትንፋስ ከጥቅዕ ይኽእል እዩ፡” ክብል ኣረዲኡ። ሰሜን ኮርያ፡ ክሩዝ ሚሳይላት ንፈተነ ወንጪፋ እቲ ኣብ ኢራን ቤት ጽሕፈት ዘለዎን ምስ ሰበ ስልጣን ናይ’ታ ሃገር ኣብ ህጹጽ ኩነታት ጥዕና ዝሰርሕን ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ኣብ’ዚ ሰሙን’ዚ ኣብታ ሃገር ብትኪ ነዳዲ ዝተበከለ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ቀረብ ጸዓት ኢራን ዘካየድኦ ዘለዋ መጥቃዕቲ እናጸዓቐ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ከተማ ሰሜን ኮርያ፡ ስትራተጂያዊ ዝበለቶ ክሩዝ ሚሳይላት ንፈተነ ከም ዝተኮሰት፡ ወኪል ኣገልግሎት ዜና ናይ’ታ ሃገር ትማሊ ረቡዕ ሓቢሩ። ነቲ ካብ መርከብ ውግእ ዝተተኮሰ ክሩዝ ሚሳይላት፡ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡንን 13 ዓመት ዝዕድመኣ ጓሉን ብማንዛ ከም እተዓዘብዎ ተገሊጹ። ሰሜን ኮርያ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ነቲ ኣመሪካን ደቡብ ኮርያን ዘካይደኦ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ብናይ ገዛእ ርእሳ ናይ ኣጽዋር ፈተነታት ምላሽ ክትህበሉ ከም ዝጸንሐት ይፍለጥ። ስዊዘርላንድ - ብሓደጋ ባርዕ 6 ሰባት ሞይቶም ኪም ጁ ኤ ዝተባህለት ጓሉ ነቲ መራሒ፡ ካብ መወዳእታ 2022 ጀሚራ ኣብ ኣብ ምዕራባዊ ክፋል ስዊዘርላንድ ኣብ እትርከብ ሓንቲ ከተማ፡ ህዝቢ ኣሳፊራ ኣብ ልዕሊ ዝነበረት ኣውቶቡስ ብዝተኸስተ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ፡ ብውሕዱ ሽዱሽተ ሰባት ክሞቱ እንከለዉ ካልኦት ብርክት ዝበሉ ተሳፈርቲ ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ ፖሊስ ናይ’ታ ከተማ ሓቢሩ። ጠንቂ ናይቲ ባርዕ ክሳብ ሕጂ እኳ ብንጹር እንተ ዘይተፈልጠ፡ ፖሊስ ግን፡ እቲ ባርዕ ኮነ ኢልካ ዝተጀመረ ክኸውን ከም ዝኽእል እዩ ዝሕብር ዘሎ። ፕረዚደንት ስዊዘርላንድ ጋይ ፓርሜሊን ብማሕበራዊ መራኸቢ ‘ኤክስ’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ “ኣብ ስዊዘርላንድ ብዘጋጠመ ከቢድ ባርዕ፡ ህይወት ሰባት ክጠፍእ ምኽኣሉ ዘሕዝን እዩ፡” ኢሉ። ሓደ ሰብ ነብሱ ብበንዚን ኣጠልቅዩ ናብ’ታ ኣውቶቡስ ከም እተሳፈረ ዝገልጹ ጸብጻባት ክቐርቡ እኳ እንተ ጸንሑ፡ ሰበ ስልጣን ናይ’ታ ሃገር ግን፡ ንሓቅነት እዚ ሓበሬታ’ዚ ብቕጽበት ከረጋግጹዎ ከም ዘይከኣሉ ገሊጾም ኣለዉ። ኣብ ዝሓለፈ ድሮ ሓድሽ ዓመት’ውን፡ ኣብ ስዊዘርላንድ ኣብ ዝርከብ ሓደ ፍሉጥ መዘናግዒ ቦታ (ንጥፈታት ምንሽርታት ናይ በረድ ዝካየደሉ) ብዘጋጠመ ባርዕ ሓዊ 41 ሰባት ምማቶም ኣይርሳዕን። ኩባንያ ቮልክስዋገን፡ ኣሽሓት ሰራሕተኛታት ከሰናብት ወሲኑ በቲ ባርዕ ዝተሃስዩ ብውሕዱ ሰለስተ ሰባት ናብ ሆስፒታል ከም ዝተወስዱ ዝሓበረ ፖሊስ፡ ሓደ ሰራሕተኛ ህይወት ኣድሕን እውን ኣካላዊ ጉድኣት ከም ዝወረዶ ገሊጹ። ኩባንያ መፍረ መካይን ቮልክስዋገን፡ ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ እዋን ኣስታት 50 ሽሕ ሰራሕተኛታት ከሰናብት ምዃኑ ኣፍሊጡ። ናይቲ ትካል ዝጸሉ ምዃኑ ኣረዲኡ። ቮልክስዋገን ብዘይካ እተን ብስሙ ዝጽውዓ መካይን፡ ‘ኣውዲን ፖርሽን’ ዝተባህላ ተሽከርከርቲ’ውን ዘፍሪ እዩ። እቲ ኣብ ኤውሮጳ ዝዓበየ ምዃኑ ዝንገረሉ ኩባንያ መፍረ መካይን፡ ኣብ 2025 መጠን መኽሰባቱ ብምንቊልቋሉ እዩ ነቲ ናይ ምስንባት ስጉምቲ ክወስድ ምዃኑ ዝገልጽ ዘሎ። ጠንቂ ናይ’ቲ ኩነታት፡ ኣመሪካ ዘንበረቶ ቀረጽን ተወዳደርቲ ኩባንያታት ቻይና ዝፈጥራኦ ዘለዋ ጸቕጥን ዘስዓቦ እዩ። ዋና ኣካያዲ ናይ’ቲ ጀርመናዊ ኩባንያ ኦሊቨር ብሉም ንሰብ ብርኪ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ እቲ ቅልውላው ንኹሉ ክፋላት ቻይና፡ ብፍላይ ብኤለክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ኣብ ምፍራይ መሪሕ ተራ ትጻወት ምህላዋ ይፍለጥ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና 195፡6 ከባቢ ባሕቲ መስከረም፡ ጎኒ ቤት መግቢ ሊባኖስ 110740 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ፋሚሊ 12/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ኣመሪካ ምስ እስራኤል ተሓባቢራ ኣብ ኢራን ድሕሪ ዝጀመረቶ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ጣህራን ኣብ ሓደ ትካል መጻረዪ ነዳዲ ድሕሪ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ሰማያት ናይታ ከተማ ብጸሊም ትኪ ከም እተሸፈነ እዩ ዝሕበር። ወተሃደራዊ ሰልፍታትን ምውንጫፍ ሚሳይላትን ኣብ ዝረኣየሎም ብዙሓት ፍሉጣት ፍጻመታት ንወላዲኣ ኣሰንያ ከም ትመጽእ ይንገር። ዝተኮሰት፡ እቲ ከም ወራር እትርእዮ ዓመታዊ ዝካየድ ወተሃደራዊ ልምምድ ኣመሪካን ደቡብ ኮርያን ድሕሪ ምጅማሩ እዩ። ኪም ጆንግ ኡን ነቲ ዝተወንጨፈ ሚሳይላት ብቪድዮ ድሕሪ ምዕዛቡ፡ ሓያልን ዘተኣማምንን መከላኸሊ ኑክለስያዊ ኲናት ምዕቃብ ከም ዘድሊ ኣስሚሩሉ። ሰሜን ኮርያ ትማሊ ሰሉስ ነቲ ሚሳይላት", "char_count": 3805, "topic": null, "issue_date": "2026-03-12", "source_pdf": "haddas_eritra_12032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03281", "text": "ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካልኣይ ደረጃ፡ ካብ 16 ክሳብ 22 መጋቢት ኣብ ውሽጢ ሃገርን ስዑድያን ብስሩዕን ብብሕትን ንዝፍተኑ ተመሃሮ ከምዝወሃብ፡ ኣብ ሃገራዊ ኢንስቲትዩት ላዕለዋይ ትምህርትን ምርምርን - ዳይረክተር ማእከል ፈተና ዶ/ር ብስራት ገብሩ ሓቢራ። እቲ ፈተና 12 ዓይነታት ትምህርቲ ከምዘጠቓልል ብምጥቃስ፡ እንግሊዝን ቊጽሪን ግድነታዊ ክኸውን ከሎ፡ ተመሃሮ ብተወሳኺ ክሳብ 7-8 ዓይነት ትምህርቲ ክወስዱ ከምዝኽእሉ ዝገለጸት ዶ/ር ብስራት፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ 15 ነቝጣታት፣ ኣብ ወጻኢ ድማ ኣብ ጅዳን ሪያድን - ብጠቕላላ ኣብ 17 ነቚጣታት ከምዝወሃብ ኣብሪሃ። ዝዓበየ መፈተኒ ነቝጣ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ - ሳዋ ክኸውን ከሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብተወሳኺ ኣብ ኣስመራ፡ ደቀምሓረ፡ ሓጋዝ፡ ማይሓባር፡ ናቕፋ፡ ተሃድሶ ሰምበል፡ ዓዲ-ቐይሕ፡ ዓላ፡ ባረንቱ፡ ከረን፡ ባጽዕን ሸኻ ወዲ-ብስራትን ከምዝወሃብ፣ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ክከታተላ ዝጸንሓ 54 ደቂኣንስትዮ ድማ ኣብ ኣስማጥ መፈተኒ ነቝጣ ተዋዲዱለን ከምዘሎ’ውን ኣረዲኣ። ተፈተንቲ 48.7 ሚእታዊት ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 21,803 ተመሃሮ ምዃኖም፣ ካብኣቶም 89.3 ሚእታዊት ብስሩዕ ዝመሃሩ ዘለዉ፡ 10.7 ሚእታዊት ድማ ዳግማይ ዝፍተኑ ምዃኖም’ውን ገሊጻ። ዶ/ር ብስራት ወሲኻ፡ እቲ ዝወሃብ ፈተና፡ መዛዘሚ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትን መሰጋገሪ ናብ ላዕለዋይ ትምህርትን ስለዝዀነ ብጥንቃቐ ከምዝዳሎን ከምዝተሓዝን ብምሕባር፡ ደረጃኡ ዝሓለወን ዘድሊ መዐቀኒታት ዘማለአን ንክኸውን፡ እቲ ማእከል ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቲ ብውህደት ከምዝዓዪ ኣነጺራ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ተፈተንቲ ብኣጋ ኣብ ዝተመደብዎ ነቚጣታት ተረኺቦም፡ ንዝወሃቦም መምርሒታት ብግቡእ ክርድኡን ከይተረበሹ ግዜኦም ብግቡእ ክጥቀሙሉን ብምምዓድ፡ ንኹሎም ተፈተንቲ ሰናይ ቅነ ተመንያ።", "char_count": 1026, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03282", "text": "ቀዋሚ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ብ8 መጋቢት ኣብ ኒውዮርክ፡ ኣብ ኤርትራ ኣብ ምርግጋጽ ሕጋዊ መሰላት ደቂኣንስትዮ ተመዝጊቡ ንዘሎ ገስጋስ ዘብርህ መደብ ወዲቡ። ኣብ’ዚ “መብጽዓ ኤርትራ ንምሕያል ደቂኣንስትዮን ኣዋልድን ብሕጋዊ ምምሕያሻት፡ ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ዘተኰረ ጐስጓሳትን ዘነጻጸረ ተበግሶታትን” ብዝብል ቴማ፡ ጐኒ-ጐኒ መበል 70 ኣኼባ ኮሚሽን ሕቡራት ሃገራት ንደረጃ ደቂኣንስትዮ ዝተኻየደ መደብ፡ ብጸንባሪን ኮም ማእከል ዝገበረን ኣገባብ፡ ተራ ደቂኣንስትዮ ኣብ ስርዓተ ፍትሒ ንምውሓስ፡ ኤርትራ ንእትኽተሎ ሜላታትን ገስጋሱን ዘብርህ’ዩ። ቀዋሚት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ወ/ሮ ሶፊያ ተስፋማርያም እትርከቦም ኣባላት ኤምባሲ፡ ካብ ፈለማ እዋን ናጽነታ ጀሚራ፡ ኤርትራ ንጉዳይ ማዕርነት ጾታ ኣብ ሃገራዊ ሕጋውን ትካላውን መዋቕር ብምእታው ብዕቱብ ክትሰርሓሉ ምጽናሓ፣ በዚ ድማ ደቂኣንስትዮ ሓያሎ መሰላተን ከምእተረጋገጸ ኣብሪሆም። ኣብ’ቲ ኣኼባ፡ ወከልቲ ኣባላት ሕቡራት ሃገራት፡ ትካላት ናይ’ቲ ውድብ፡ ከምኡ’ውን ውድባት ሲቪል ማሕበረሰብ ተሳቲፎም ነይሮም። ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን፡ “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ!’’ ብዝብል ቴማ፡ ካብ 21 ክሳብ 29 መጋቢት ቀዳማይ ‘ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ’ ንምክያድ ምድላዋት ከም ዘጻፈፈ ገሊጹ። ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ዕላማ ናይ’ዚ ፈስቲቫል፡ ንዝፈረየ ፊልምታት መሰረት ብምግባር፡ ንመጻኢ ብዝለዓለ ንምቕጻሉን ንምብርባሩን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልስን ድሕሪ ናጽነትን ዝፈረየ ፊልምታት ከምዝቐርበሉ ኣብሪሁ። ዛጊት ልዕሊ 200 ሃገራዊ ፊልምታት ተኣኪቡ ምህላዉ ዝሓበረ ኣምባሳደር ዘመደ፡ ካብ’ዚ ዝተመመየ 55 ፊልምታት፡ ኣብ ሲነማታት ሮማ፡ ኢምፐሮ፡ ኣስመራን ሓማሴንን ንህዝቢ ከምዝቐርብ ኣፍሊጡ። ማዕረ-ማዕረ’ቲ ምርኢት ፊልምታት፡ ምስ ታሪኽን ጥበብን ፊልም ከምኡ’ውን ተራኡ ኣብ ባህላዊ ትንሳኤ ዝገልጽ ሰሚናራት፡ ብክኢላታት ክቐርብ ምዃኑ’ውን ኣረዲኡ። ነዚ ፈስቲቫል፡ ኣብ መጻኢ ናብ ደረጃ ሃገርን ኣህጉርን ንምዕባዩ ብዝለዓለ ከምዝስራሓሉ ዝጠቐሰ ኣምባሳደር ዘመደ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ሃገርን ወጻኢን ዝርከብ ኤርትራዊ፡ ብሃገራዊ ማዕከናት ዜና ከምዝከታተሎ ከምዝግበር ሓቢሩ። ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ መወዳእታ፡ ወግዓዊ መኽፈቲ ናይ’ዚ ቀዳማይ ‘ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ’፡ 21 መጋቢት ኣብ ሲነማ ሮማ ከምዝካየድ ሓቢሩ።", "char_count": 1399, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03284", "text": "ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ ምቅይያር ክሊማ ኣብ ጥዕና ነፍሰ-ጾር ኣብ ገለ ኣጋጣሚ ዝኾነ ሰብ ብምቅይያር ክሊማ ጥዕናኡ ክጽሎ ይኽእል እዩ። እቲ ዝርአ ለውጢ ኩነታት ኣየር ከውርዶ ዝኽእል ጥዕናዊ ሃስያ ካብ ፈኲስ ክሳብ ከቢድ ክኸውን ይኽእል። ብምቅይያር ክሊማ ዝርአ ጥዕናዊ ጉድኣት ዝያዳ ተኣፈፍቲ ዝኾኑ ህጻናት፡ ብዕድመ ዝደፍኡ ሰባት ክኾኑ እንከለዉ፡ ነፍሰ-ጾር’ውን ሓንቲ ካብኣቶም እያ። መብዛሕትአን ደቂ ኣንስትዮ ናይ ጥንሲ ግዜአን ምስ ምሉእ ጥዕና እየን ዘሕልፍኦ። ጥዕና ዘለዎ ዕሸል ይገላገላ። ይኹን’ምበር፡ ክሊማዊ ምቅይያር፡ ኣብ ከባብያዊ ጥዕና ጉድኣት ስለ ዝህልዎ፡ ንጥዕና ነፍሰ-ጾር ፈታኒ እዩ ዝኸውን። ከም ሳዕቤኑ ኣብ’ታ ነፍሰ-ጾር ሓያሎ ሓልክታት ይፍጠር። ገለ ካብኡ፦ ንዝኾነ ሰብ፡ እንተላይ ነፍሰ-ጾር ሓዊስካ፡ ኣብ ጥዕና ከቢድ ዕንወት ወይ ሞት ከስዕብ ይኽእል። ዝገላገላ። ገለ ግና ምስ ጥንሲ ተኣሳሲሩ ዝመጽአን ሕማማት ኣሎ። እቲ ዝመጽእ ጥዕናዊ ጸገማት ምስ ምቅይያር ክሊማ ክብደቱ ክዓቢ ስለ ዝኽእል፡ ብኣግኡ ግቡእ ጥንቃቐን ሕክምናዊ ምክትታልን ክትገብር ትምከር። እዚ ምስ እትገብር፡ ኣብ ልዕሊኣን ኣብ ልዕሊ’ቲ ዕሸልን ክስዕብ ዝኽእል ሕልኽላኻትን ጥዕናዊ ጸገማትን ክውገድ ይከኣል እዩ። ንልዑል ሙቐት ምቅላዕ፡ ኣብ ነፍሰ-ጾር ንቕጸት ሰብነትን ጉድኣት ኣብ ኩሊትን ክወርድ ይኽእል። ነፍሰ-ጾር ልዕሊ ማንም ካልእ ሕብረተ-ሰብ ንወቕዒ ሙቐት ዝተቓልዐት እያ። ንልዑል ሙቐት ዝተቓልዐት ነፍሰ-ጾር፡ ኣብ ዘይመዓልቱ ዝውለድ ትሕቲ ንቡር ዝኽብደቱ፡ ወይ ምዉት ዕሸል ክትገላገል ዘለዋ ተኽእሎ ዝለዓለ እዩ። • ትሕቲ ንቡር ክብደት ዘለዎ ህጻን ምግልጋል። • መዓልቱ ዘይኣኸለ ዕሸል ምግልጋል። ቅድሚ 37 ሳምንታት ግዜ ጥንሲ ዝውለድ ዕሸል መዓልቱ ዘይኣኸለ ዕሸል እዩ ዝቑጸር። ጸቕጢ ደም ጸቕጢ ደም ኣብ ግዜ ጥንሲ ዝመጽእ ልዑል ጸቕጢ ደም፡ እቲ ካብ ልቢ ናብ ካልኦት ኣካላትን መዳሕንትን ዝወስድ ሻምብቆ ደም ‘ኣርተሪ’ ምስ ዝጸብብ እዩ። እቲ ዝፍጠር ልዑል ጸቕጢ ደም ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን ብምግባር ምቁጽጻሩን ምክትታሉን ምስ ዘይከኣል፡ ቅድሚ መዓልቱ ወይ ትሕቲ ንቡር ክብደት ሰብነት ዘለዎ ዕሸል ክትገላገሊ ዘለኪ ተኽእሎ ዝዓበየ እዩ። ምውሳኽ ሙቐትን ጸቕጢ ኣየርን ንባዕሉ፡ ኣብ ደረጃ መሬት ናይ ‘ኦዞን’ መጠን ከም ዝቐውም ይገብር። ጣቓን ግመን ኣብ ክሊማ ብሰንኪ ዝርአ ምቅይያራት እዩ ዝፍጠር። እዚ ንዓይነት ናይቲ እነስተንፍሶ ኣየር ዝሓመቐ ይገብሮ - ብከላ ኣየር። ምስ እስትፋስ ዝተኣሳሰር ሕማም - Res­ ምስ እስትፋስ ዝተኣሳሰር ሕማም - Res­ spiratory Illnesses spiratory Illnesses ምቅይያር ክሊማ ሓደ ካብ ጠንቂ ምብካል ከባብያዊ ኣየር እዩ። ጣቓ፡ ግመ፡ ልዑል ሙቐት፡ ኣብ ደረጃ መሬት ዝህሉ መጠን ኦዞን ከም ዝዓቢ ስለ ዝገብሩ፡ እቲ እነስተንፍሶ ኣየር ጽሬቱ ዝተሓለወ ኣይከውንን። በዚ ጸገም’ዚ ብቐሊሉ ተኣፈፍቲ ዝኾና ነፍሰ- ጾራት እየን። ነዚ ጸገም’ዚ ዝተቓልዐት ነፍሰ-ጾር ኣብ ዘይመዓልቱ ዝውለድ ዕሸል ክትገላገል ዘለዋ ተኽእሎ ዝሰፍሐ እዩ። እቲ ድቂ ሱር ዝሰደደ ምስ ዘይከውን ድማ ምብርዓን ጥንሲ ከጋጥማ ዘሎ ተኽእሎ ዓቢ እዩ። ንብከላ ኣየር ዝተቓልዐት ነፍሰ-ጾር፡ ኣብ ንቡር እስትንፋስ ጸገማት ስለ ዝፈጥረላ፡ እቲ ኣብ ማህጸን ዝርከብ ዕሸል ግቡእ መግብን ኣየርን ክረክብ ኣይክእልን። እዚ ትሕቲ ንቡር ሚዛን ወይ ትሕቲ መዓልቱ ዕሸል ክትገላገል ካብ ዝገብሩ ጠንቅታት ሓደ እዩ። ሕማም ሽኮር ኣብ ግዜ ጥንሲ ሕማም ሽኮር ኣብ ግዜ ጥንሲ ነፍሰ-ጾር፡ ኣካላታ ብግቡእ ሽኮር ክምስርሕ ምስ ዘይክእል፡ ሕማም ሽኮር ኣብ ግዜ ጥንሲ ከጋጥማ ይኽእል። እዚ ጸገም’ዚ ኣብ ደማ ልዑል ዓቐን ሽኮር ክህሉ ይገብር። ከምዚ ጸገም ዘጋጠማ ነፍሰ-ጾር ምስ ሓኪም ብምርድዳእ ኣብ ኣመጋግባኣ ጥንቃቐ ክትገብር ይግባእ። ምስ ጥንሲ ዝመጽእ ሕማም ሽኮር ድሕሪ ሕርሲ ይጠፍእ እዩ። ምስ ሙቐት ዝመጽእ ሕማም - Heat ምስ ሙቐት ዝመጽእ ሕማም - Heat Illnesses Illnesses ሓደ ሰብ ንልዑል ሙቐት ምስ ዝቃላዕ’ሞ፡ ሰብነቱ ባዕሉ ብዝፈጥሮ መካኒዝም ቀልጢፉ ክዝሕል ምስ ዘይክእል፡ ምስ ሙቐት ብዝመጽእ ሕማም ተጠቒዑ ከም ዘሎ ክረጋገጽ ይኽእል። ልዑል ሙቐት ጥንሲን ጥዕናዊ ጸገማትን ጥንሲን ጥዕናዊ ጸገማትን መብዛሕትአን ነፍሰ-ጾራት፡ እቲ ጥንሲ ዝኾነ ጥዕናዊ ጸገማት ከየስዓበለን እየን ምምራዝ ደም ምምራዝ ደም ኣብ ነፍሰ-ጾራት ዝርአ ምምራዝ ደም (Preeclampsia) ድሕሪ 20 ሰሙናት ዕድመ ናይቲ ጥንሲ ኣብ ዘሎ ግዜ እዩ ዘጋጥም። ልዑል ጸቕጢ ደምን ሕማም ኩሊትን ዝኣመሰሉ ጥዕናዊ ጸገማት ከስዕብ ይኽእል። ከምዚ ዓይነት ጥዕናዊ ጸገም ዘጋጠመን ነፍሰ-ጾራት ክሳብ ዝገላገላ ቀጻሊ ሕክምናዊ ሓገዝ እዩ ዝግበረለን። ኣዝዩ ሓደገኛ ብምዃኑ’ውን፡ ነቲ ጥንሲን ነቲ መዳሕንትን ብኣግኡ ምእላይ ገለ ካብቲ ዝግበር ሕክምናዊ ሓገዝ እዩ።", "char_count": 2715, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03287", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ምብርዓን ጥንሲ ምብርዓን ጥንሲ ምብርዓን ጥንሲ ኣብ ቀዳሞት 20 ሰሙናት ግዜ ጥንሲ እዩ ዝርአ። ምብርዓን ጥንሲ ምሉእ ጥዕናዊ ብቕዓት ኣብ ዘለወን ነፍሰ-ጾራት’ውን ከይተረፈ እዩ ዘጋጥም። ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 260, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03288", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 እስትንፋስ፡ ቃንዛ ዓንዲ ሕቖን ሃርሃርታ ደምን ክጥቅዓ ይኽእላ እየን። ኣብ ገሊአን’ውን ጥንሲ ከም ዘለወን ከየስተብሃላ ከጋጥመን ይኽእል እዩ። ስለዚ እዚ ዓይነት ምስ ጥንሲ ዝመጽእ ጥዕናዊ ጸገም’ዚ ንምክልኻሉ ዝከኣል ኣይኮነን። ምውስውስ ኣካላት ናይ ምክያድ ልምዲ ዘለኪ ምስ እትኾኒ ድሕሪ ጥንሲ’ውን ነቲ ምውስዋስ ከተካይድዮ ይግባእ። ንውሓትን ክብደትን ናይቲ ተካይድዮ ምውስዋስ ኣካላት ምስ ሓካይም ተመያይጥኪ ክትልክዕዮ ከም ዘለኪ ግና ኣስተብህሊ። ዋሕዲ ደም ዋሕዲ ደም ዋሕዲ ደም (Anemia)፡ ኣብ ሰብነትና ትሑት ንቡር ቁጽሪ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ምህላዉ እዩ ዘመልክት። ‘ኣነምያ’ ዘለዎ ሰብ ብቐሊሉ ድኻም ሰብነት ይስምዖ። ቆርበት ሰብነቱ ፋሕሻው ይኸውን። ‘ኣነሚያ’ ብዙሕ ጠንቅታት እዩ ዘለዎ። ከም ‘ኣይረን’ ዝኣመሰለ መተካእታ መድሃኒት ብምውሳድ ነቲ ጸገም ክትፍውሶ ይከኣል። ስሕወ ደም ብዙሕ ግዜ ኣብ ነፍሰ-ጾራት ደቂ ኣንስትዮ ዝርአ ጥዕናዊ ጸገም እዩ። ምውስዋስ ኣካላት ናይ ምክያድ ልምዲ ዘይብልኪ ምስ እትኾኒ፡ ምውስዋስ ኣካላት ኣብ ዘካይዳ ክለባት ክትኣትዊ ዘድሊ’ኳ እንተዘይኮነ፡ ንጥፍቲ ክትኮኒ ከም ዘለኪ ግና ኣይትዘንግዒ። ምስ ዓቕምኺ ዝሳነ፡ ብእግሪ ምጉዓዝን፡ ኮፍ ኢልካ ኣእዳውካን ኣእጋርካን ምንቅስቓስን ዝኣመሰሉ ምውስዋስ ኣካላት ክተካይዲ ትኽእሊ። ነፍሰ-ጾር ኣብ ሰሙን ኣርባዕተ ሳዕ ን30 ደቓይቕ ዝጸንሕ ፍኹስ ዝበለ ምውስዋስ ኣካላት ክተካይድ ይግባእ። ሓንቲ ጓለንስተይቲ ነፍሰ-ጾር ምዃና ምስ እተረጋግጽ ጥዕንኣን ጥዕና ናይቲ ኣብ ከብዳ ዘሎ ዕሸልን ንምውሓስ ግቡእ ክንክን ክትገብር ይግባእ። ገለ ካብቶም ሓካይም ዝህብዎ ምኽርታት ንምጥቃስ፦ - ኣብ እትወስድዮም መግብታት ኣድህቦ - ኣብ እትወስድዮም መግብታት ኣድህቦ ምግባር ምግባር ገለ መግብታት ብቐሊሉ ስለ ዝበላሸዉ ረኽስታት ክፈጥሩ ይኽእሉ እዮም። እዞም መግብታት ‘ቶክሶፕላስሞሲስ’ (toxoplasmosis) ይበሃሉ። ገሊኦም ከም ‘ሳልሞኔላ’ (salmonella) ዝኣመሰሉ ጀርምታት ንመግቢ ብምምራዝ ከቢድ ጥዕናዊ ጸገማት ከስዕቡ ይኽእሉ እዮም። ገለ መግብታት’ውን ልዑል ትሕዝቶ ቫይታሚን ‘ኤ’ን ‘ሜርኩሪ’ን ስለ ዘለዎም ንደረጃ ዕብየት ናይቲ ዕሸል ይሃስዩ እዮም። - እኹል ቫይታሚን ‘ዲ’ን ‘ፎሊክ እኹል ቫይታሚን ‘ዲ’ን ‘ፎሊክ ኣሲድ’ን ምውሳዳ ኣሲድ’ን ምውሳዳ ‘ፎሊክ ኣሲድ’ (Folic acid)፡ ቫይታሚን ‘ቢ’ ምዃኑ እዩ፡ ኣብ ማህጸን ዘሎ ዕሸል ኣብ መትናዊ ሻምብቆታት ጸገማት ከየማዕብል ዝሕግዝ መኣዛ እዩ። እዚ መኣዛ’ዚ ናይ ምጥናስ መደብ ካብ ዝህልወኪ እዋን ኣትሒዝኪ ብግቡእ ዓቐኑ ክትወስድዮ ተመራጺ እዩ። ጥንሲ ኣብ ዝሓዝክሉ እዋን ክትጅምርዮ ከም እትኽሊ’ውን ክኢላታት ይገልጹ እዮም። እቲ ጥንሲ ክሳብ 12 ሳምንታት ዘቑጽር ክውሰድ ይከኣል። - ምንቅስቓስ ናይቲ ዕሸል ምክትታል ምንቅስቓስ ዕሸል እቲ ቀንዲ መሐበሪ ኩነታት ጥንሲን ዕሸልን እዩ። ነፍሰ-ጾር፡ ካብ 24 ሳምንታት ንደሓር ዘሎ ግዜ ጥንሲ ኣትሒዛ፡ ንምንቅስቓስ ናይቲ ዕሸል ብግቡእ ክተድህበሉ ይግባእ። ምንቅስቓስ ናይቲ ዕሸል ምስ ዝጎድላ ናብ ሕክምና ብምኻድ ግቡእ መርመራ ክትገብር ኣለዋ። ቫይታሚን ‘ዲ’ (Vitamin D)፡ እቲ ዕሸል ተሪርን ጥዕና ዘለዎን ኣዕጽምቲ፡ ኣስናን ከምኡ’ውን ጭዋዳ ከማዕብል ይሕግዞ። መጠን ‘ካልሽዩም’ ከምኡ’ውን ‘ፎስፌይትን’ ኣብቲ ዕሸል የመዓራርዮ። ቫታሚን ‘ዲ’ ብመልክዕ መተካእታ ከኒናታት ይዳሎ እዩ። እታ ነፍሰ-ጾር ዋሕዲ ናይዚ መኣዛ’ዚ ከም ዘለዋ ምስ እትግንዘብ፡ ናብ ሓኪም ብምኻድ ክትወስዶ ይከኣል እዩ። - ግቡእ ቆላሕታ ኣብ ኣገባብ ኣደቓቕሳ ነፍሰ-ጾር ብፍላይ ድሕሪ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ግዜ ጥንሲ፡ ኣብ ኣገባብ ኣደቓቕሳ ግቡእ ኣድህቦ ክትገብር ኣለዋ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ብሕቖኣ ምድቃስ ምስ እተዘውትር፡ ዝሞተ ናጽላ ክትወልድ ዘለዋ ተኽእሎ ብዕጽፊ ከም ዝዛይድ መጽናዕትታት የመልክቱ። ነፍሰ-ጾር ብጎቦ ክትድቅስ ከም ዘለዋ እዩ ዝምከር። • ቆርበት ሰብነታ ምስ ዝፍሕሹ፡ ምስ ዝደርቕን ከምኡ’ውን፡ • ብዙሕ ግዜ ኣብ ገዛ ተዓቢጣ ብምውዓል፡ እኹል ጸሓይ ብርሃን ትረክብ ከምዘየላ ምስ እትግንዘብ፡ ዋሕዲ ቫይታሚን ‘ዲ’ ከይህልዋ ናብ ሓኪም ብምኻድ ዘድሊ ምኽሪ ክትረክብ ትኽእል እያ። - ዘይንቡር ምልክታት ከየጋጥማ ግቡእ - ዘይንቡር ምልክታት ከየጋጥማ ግቡእ ቆላሕታ ምግባር ቆላሕታ ምግባር ነፍሰ-ጾር ኣብ ግዜኣ ናብ ሕክምና ብምኻድ ግቡእ መርመራ ምስ እትገብር፡ ከጋጥማ ዝኽእል ጥዕናዊ ጸገማት ንምክትታል ኣጸጋሚ ኣይከውንን። ንጥዕንኣን ጥዕና ናይቲ ኣብ ከብዳ ዘሎ ዕሸልን ንምሕላው፡ ባዕላ ኣብ ገዝኣ ትገብሮ ምክትታል ከም ዘሎ’ውን ክተስተብህል ይግባእ። እዞም ዝስዕቡ ምልክታት፡ እቲ ዕሸል ጽቡቕ ከም ዘየለ ዝሕብሩ እዮም። - ነፍሰ-ጾር ንጥፍቲ ክትከውን ይግባእ - ነፍሰ-ጾር ንጥፍቲ ክትከውን ይግባእ ነፍሰ-ጾር ኮይና ተረዪዓ ትውዕል እንተኾይና ንጥዕንኣን ንጥዕና ናይቲ ኣብ ከብዳ ዘሎ ዕሸልን ጽቡቕ ኣይኮነን። ተረዪዐን ዝውዕላ ነፍሰ-ጾራት ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነት ከማዕብላ ዘለወን ተኽእሎ ዝለዓለ እዩ። ብሕማም ሽኮር፡ ሕጽረት • ምፍሳስ ደም ኣብ ርሕሚ፡ • ቃንዛ ኣብ ግዜ ሽንቲ፡ • ሃንደበት ዝመጽእ ቀጻሊ ቃንዛ ከስዐ፡ • ዘይገድፍ ከቢድ ሕማም ርእሲ፡ • ተደጋጋሚ ረሃጽ ኣብ ገጽ፡ ኢድን እግርን፡ • ሕውዝውዝ ምባል፡ • ተደጋጋሚ ሳሓ ኣብ ኢድን እግርን፡ • ምዝሓል ወይ ምጉዳል ምንቅስቓስ ዕሸል ወዘተ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.166 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 3097, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03289", "text": "ሚርያም ኣብርሃም ሚርያም ኣብርሃም ኣብ ኲናት ማእከላይ ምብራቕ መን’ዩ ዝያዳ ዝህሰ ዘሎ? መበል 13 መዓልቱ ኣቑጺሩ ዘሎ ኲናት ማእከላይ ምብራቕ፡ ዘውርዶ ዘሎ ሰብኣዊን ንዋታዊን ክሳራታት፡ ብደረጃ ዓለም እናዓበየ እዩ ዝመጽእ ዘሎ። እቲ ከይጀመረ እንከሎ ኣትሒዙ ሓያል ዝመስል ዝነበረ ኲናት፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብኽልተኡ ወገን ዘመናውያን ነፈርቲ ውግእ፡ መራኽብ ውግእን ሚሳይላትን ኣካቲቱ፡ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እናተጐሃሃረ ክመጽእ ኢና ንዕዘቦ ዘለና። ማሕበረ ሰብ ዓለም ነቲ ኲናት ብትሪ ብምዅናን፡ ኢራን፡ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ዝቐልጠፈ እዋን ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርባ እኳ ጻውዒት የቕርብ እንተ ሃለወ፡ ዛጊት ግን ብኽልተኡ ወገን ሰማዒ ኣይረኸበን ዘሎ። ኣመሪካ፡ ነቲ ‘ኤፒክ ፈሪ’ ዝብል ቅጽል ስም ሂባቶ ዘላ ወተሃደራዊ ስርሒት ኣብ ልዕሊ ኢራን ንምክያድ ቢልዮናት ዶላር እያ ሰሊዓ ዘላ። ብዙሓት ተንተንቲ ከም ዝሕብርዎ፡ ኣመሪካ ነዚ ስርሒት ዕዉት ንምግባር፡ መዓልታዊ ክሳብ 800 ሚልዮን ዶላር እያ ተባኽን ዘላ። ብመሰረት ጸብጻብ ጋዜጣ ‘ዘ-ኒውዮርክ ታይምስ’፡ ኣመሪካ ኣብ መጀመርያ ሰሙን ናይቲ ኲናት፡ ኣስታት 6 ቢልዮን ዶላር ኣባኺና። እታ ሃገር ኣብ ኲናት ኢራን ትጥቀመሎም ዘላ ዘመናውያን ኣጽዋር ኣዝዮም ክቡራት እዮም። ብዘይካ’ዚ፡ ነቶም ካብ ኢራን ዝውንጨፉላ ዘለዉ ሚሳይላት ንምብርዓን እትትኩሶም ዘላ ጸረ ሚሳይላት፡ ነፍሲ ወከፎም ልዕሊ 1 ሚልዮን ዶላር እዩ ዋግኦም። እዚ ማለት ድማ፡ ኢራን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ደቒቕ ንእትትኩሶም ሚሳይላት፡ ኣመሪካ ብሚልዮናት ዶላር ዝዋግኦም ጸረ ሚሳይላት ገይራ እያ ከተበርዕኖም ትጽዕር ዘላ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ቀዳሞት ኣርባዕተ መዓልታት ናይቲ ውግእ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ልዕሊ 2,000 ተተኮስቲ ደርብያ። ነዞም ተቶኮስቲ ንምድርባይ ድማ፡ ኣስታት 3.2 ቢልዮን ዶላር ኣባኺና - ብመሰረት ጸብጻባት። ናብ ማእከላይ ምብራቕ ነፈርቲ ኲናት፡ መራኽብ ውግእን ሰራዊትን ንምግዕዓዝ ልዕሊ 630 ሚልዮን ዶላር ኣባኺና እያ። ብወገን ኢራን ምስ እንምልከት ግን፡ እቲ ፊናንስያዊ ክሳራ ኣዝዩ ውሑድ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ። ኢራን ኣብዚ ኲናት’ዚ እትጥቀመሉ ዘላ ስልቲ፡ ንሓያሎ ወገናት ኣዘራራቢ እዩ ኮይኑ ዘሎ። ኢራን፡ ካብ’ዘን ዝሓለፋ ቀረባ መዓልታት ኣትሒዛ ትጥቀመለን ዘላ ‘ሻህድ-136’ ዝተሰምያ ርእሰ ቅትለት ፈጺመን ዝባራዓ ድሮናት፡ ብዓይነተን ፍሉያት ምዃነን እዩ ዝንገረለን። እዘን ኢራን ብውሽጣዊ ዓቕማ እተፍረየን ዘላ ድሮናት፡ ማእከላይ ፍጥነት ዘለወንን እንተላይ ካብ ራዳር ወጻኢ ክንቀሳቐሳ ዝኽእላን ምዃነን እዩ ዝንገረለን። ድሮናት ‘ሻህድ-136’፡ ኣብዚ ኲናት ንሰማያት ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን እስራኤልን ኣናዊጸንኦ እየን ዝርከባ። እዘን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ እዚኣተን፡ ኣብ ሰዓት ኣስታት 180 ኪሎ ሜተር እናተሓንበባ ክሳብ 2,000 ኪ.ሜተር ርሒቑ ንዝርከብ ዒላማ ብዘይካ’ዚ፡ ሓንቲ ሚሳይል፡ ንመስርሒኣን ንምውንጫፋን ዝሕተት ወጻኢታት ክሳብ 2 ሚልዮን ዶላር ይበጽሕ - ብመሰረት እቶም ጸብጻባት። ኣመሪካን እስራኤልን ድማ፡ መዓልታዊ ብኣሽሓት ዝቑጸር ሚሳይላት እየን ናብ ኢራን ዝውንጭፋ ዘለዋ። እዚ ኩሉ ክግለጽ ዝጸንሐ ደማሚርካ ክርአ እንከሎ እምበኣር፡ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ኲናት ኢራን ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ገንዘብ የባኽና ምህላወን ክትግምቶ ዘጸግም ኣይኮነን። ብተወሳኺ፡ እዚ ኲናት ንኻልኦት ተወሰኽቲ ሳምንታት እንተ ቀጺሉ፡ ኣብ ልዕሊ ኣመሪካን እስራኤልን ዘውርዶ ፊናንሲያዊ ክሳራታት ብ20 ዕጽፊ ክዓቢ ከም ዝኽእል እዮም ክኢላታት ስነ ቁጠባ ዝገልጹ ዘለዉ። እቲ ኲናት ቅድሚ ምጅማሩ እውን እንተኾነ፡ ኣመሪካ ምኽንያቱ፡ ነፍሲ ወከፍ ‘ቶማሃውክ’ ሚሳይል፡ ንመስርሒኡ ካብ 1.5 ሚልዮን ክሳብ 2 ሚልዮን ዶላር እዩ ዝውድእ። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ዓመታዊ ልዕሊ 997 ቢልዮን ዶላር እያ ንምክልኻል ትስልዕ። ብኡ መንጽር ድማ፡ እታ ሃገር ብደረጃ ዓለም ሓንቲ ካብ’ተን ቀዳሞት ዝለዓለ ቀረብ ነፈርቲ ውግእ ዘለወን ሃገራት ኮይና ትርከብ። ኣመሪካ፡ ኣብዚ እዋን ልዕሊ 13,032 ነፈርቲ ውግእ ትውንን ብመሰረት ጸብጻባት። ብመሰረት እቶም ጸብጻባት፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ መዓልታት፡ ኣብ ኢራን ልዕሊ 10,000 ስፍራ ሰላማውያን ሰባት ብደብዳብ ኣመሪካን እስራኤልን ዓንዮም። ከምኡ’ውን ኣስታት 1,300 ሰላማውያን ሰባት በቲ መጥቃዕትታት ተቐቲሎም ኣለዉ። ኣመሪካን እስራኤልን፡ ደይ መደይ ኢለን ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ ሰላማውያን ሰባት ኣባይቲ፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ መደበራት ጥዕናን ካልኦት ትሕተ ቅርጽታትን ናይ ድሮን መጥቃዕትታት የካይዳ ከም ዘለዋ እያ ኢራን ትኸስስ። ብመሰረት ጸብጻባት ቀይሕ መስቀል ኢራን፡ ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ኣብ ልዕሊ ሓደ መንበሪ ቤት ሰላማውያን ሰባት ብዝወረደ ሓያለ ናይ ድሮን መጥቃዕትታት፡ ዛጊት ቁጽሮም ብንጹር ዘይተፈልጡ ሰባት በቲ ፍርስራስ ተቐቢሮም ከም ዘለዉ እዩ ዝግለጽ።", "char_count": 2694, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03290", "text": "ኢራን፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት ጥራሕ ልዕሊ 450 ሚሳይላትን ኣስታት 1100 ድሮናትን ወንጪፋ ኣላ። እዚ ብዓይኒ ቁጠባ ክረአ እንከሎ፡ ኢራን ኣብዚ ኲናት ሕልፊ ኣመሪካን እስራኤልን ኣይትህሰን እያ ዘላ። እዚ ግን፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ናይታ ሃገር ብጽዑቕ ደብዳባት ንዝወርድ ዘሎ ከቢድ ዕንወት ንጎኒ ገዲፍካ ማለት’ዩ። ኢራን ከም’ዘን ኣብዚ ኲናት ብብዝሒ ትጥቀመለን ዘላ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ፡ ኣብ ዓመት ክሳብ 50 ሽሕ ከተፍሪ ትኽእል እያ። ኣመሪካ ግን፡ ኣብ ዓመት ካብ 100 ክሳብ 200 ‘ቶማሃውክ’ ዝተሰምየ ሚሳይል ጥራሕ እያ ከተፍሪ ትኽእል። ኣመሪካ ኣብዚ እዋን ነዞም ሚሳይላት እያ ብብዝሒ ናብ ኢራን ትውንጭፎም ዘላ። ብመሰረት ጸብጻባት፡ ኣመሪካ ኣብ ቀዳሞት 5 መዓልታት ናይቲ ኲናት ናብ ኢራን ዝወንጨፈቶም ብዝሒ ቶማሃውክ ሚሳይላት፡ ንኸተፍርዮም ሓሙሽተ ዓመታት ዝወሰዱላ እዮም ነይሮም። ብዘይካ’ዚ፡ በቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ መኽዘን ነዳዲን ትካላት መጻረዪ ነዳዲን ኢራን ዝፈጸምኦ ደብዳባት፡ ኣብታ ሃገር ብከሚካላት ዝተበከለ መርዛም ዝናብ ክዘንብ ከም ዝኽእል እዮም ክኢላታት ዝትንበዩ ዘለዉ። እተን ሃገራት ዛጊት ኣብ ሰፊሕ ከባቢታት ኢራን ኣብ ልዕሊ ዝርከብ መኽዘናት ነዳዲ ዕንወት ኣውሪደን ኣለዋ። በዚ ከኣ ኣብ ዜጋታት ናይታ ሃገር ከቢድ ናይ ምስትንፋስ ጸገማት ከኸትል ዝኽእል ብከላ ኣየር ተኸሲቱ ምህላዉ ይሕበር። ካብዚ ክንርድኦ ዘለና ሓቂ፡ ኢራን ክቡራት ዘይኮኑ ሚሳይላትን ድሮናትን ተጠቒማ ኣብዚ ኲናት ቀጻልነታ ከተውሕስ ትኽእል እያ። እዛ ፈሪሳዊት ሃገር፡ ንእትውንኖም ኣጽዋር ብረቂቕ ኣገባብ እናተጠቕመት ንነዊሕ እዋን ክትከይድ ትእኽል እያ። ኣመሪካን እስራኤልን ግን፡ ከቢድ ዋጋ እናኸፈላ እየን ነቲ ‘ዘይውዳእ ኣጽዋር’ ዝበላኦ ሚሳይላተንን ድሮናተንን ክጥቀማሉ ዝረኣያ ዘለዋ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ሃገሩ ኣብዚ ኲናት ትዕወት ከም ዘላን፡ እቲ ኲናት ኣብ ዝሓጸረ እዋን ከብቅዕ ምዃኑን ገሊጹ። እቲ ፕረዚደንት ኣብ መግለጺኡ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ክውቅዑ ዝተሓሰቡ ኩሎም ዒላማታት ከም እተወቕዑ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ንሱ ኣብ ዝደለዮ እዋን ነቲ ኲናት ደው ከብሎ ምዃኑ ኣፍሊጡ። እንተኾነ፡ ኢራን፡ ኣንፈት ናይቲ ኲናት ብኣመሪካ ከም ዘይምራሕ ብምግላጽ፡ ዕላምኣ ንምውቃዕ ኢዳ ከይሃበት ክሳብ መጨረሻ ክትቃለስ ምዃና ኣጠንቂቓ ኣላ። ብተወሳኺ፡ እዘን ኢራን ትውንጭፈን ዘላ ‘ሻህድ-136’ ዝተሰምያ ድሮናት፡ ነፍሲ ወከፈን ብኣስታት 30 ሽሕ ዶላር ወጻኢታት እየን ዝስርሓ። እዚ ድማ፡ ምስቲ ኣመሪካ ትውንጭፎ ዘላ ‘ቶማሃውክ’ ሚሳይል ክነጻጸራ ከለዋ ናይ ሰማይን ምድርን ፍልልይ ኣለወን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.166 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 4", "char_count": 1521, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03291", "text": "ሰብ ርእሲ ኩሉ ፍጥረት ክሓድር ምኽኣሉ ኣጋጣሚ ኣይኮነን። እቲ ምኽንያት ብቕዓቱን ሓይሉን እዩ። ሓይሊ ጭዋዳ ዘይኮነ ግን ሓይሊ ኣእምሮ። ከም ማንም ፍጡር ናይዛ ፕላኔት ክነሱ፣ ሓሳባት ኣፈልፊሉ፡ ምህዞታት ሰኒዑ፡ ርእሲ ኩሉ ፍጡር ኮይኑ - ዓለም ክገዝእ በቒዑ። ኣጽዋሩ ሓደ ካብቶም ወሰንትን ህላውነቱ ከረጋግጽ ዘብቅዕዎን ምህዞታቱ እዩ። ኣእማንን ኣዕጻውን ተጠቒሙ ዘማዕበሎ መሳርሒታቱ ምስጢር ድሕነቱን ቀጻልነቱን ኮይኑ። ሓዊ ኣብ መስርሕ ፍልቀቱ ኣገዳስነቱ ልዑል እዩ ነይሩ። መሳርሒታት ድሕነት ግን ብመንጽር ግዜን ጥቕምን ቅድሚኡ እዩ ዝስራዕ። መስርሕ ፍልቀት ወዲ ሰብ ንምርዳእ ዝተኻየደ ስነፍልጠታዊ መጽናዕትታት ከምዘመልክቶ፣ ቅድሚ 3.3 ሚልዮን ዓመታት ኣቢሉ ኣብ ናይ ሎሚ ኬንያ ዝጠንተወ መሳርሒታት ክርከብ እንከሎ፣ ኣብ ናይ ሎሚ ኢትዮጵያ’ውን ቅድሚ 2.6 ሚልዮን ዓመታት ኣብ ኣገልግሎት ዝነበረ መሳርሒታት እምኒ ተረኺቡ እዩ። እዚ፣ መጀመርታ ናይቲ ዝሰዓበ ንዋታዊ ምዕባለ ሰብ’ዩ። ሰብ በሊሕ ጥርዝታት ዘለዎ መሳርሒ ኣብ ጥቕሙ ከውዕል ምጅማሩ ነቲ ዝሰዓበ ኣእምሮኣዊ-ብልሑ በሪ ዘርሓወ ምንባሩ ዝገልጽ ክልሰ ሓሳብ ኣሎ። ብመሰረት እዚ ክልሰ ሓሳብ’ዚ፣ ኣእምሮ ዘመናዊ ወዲ ሰብ ኣብ መዓልቲ 13 ዋት ወይ 260 ኪሎ ካሎሪ የህልኽ። እዚ፣ 1/5 (ሓደ ሕምሲት) ናይ ጠቕላላ ሃልኪ ጸዓት ኣካላት ወዲ ሰብ ዝሽፍን ምዃኑ እዩ። ምትእስሳር ኣገዳስነት መሳርሒታትን ብልሒ ኣእምሮን ድማ ኣብዚ እዩ ዝመጽእ። እንተድኣ ንጠለብ ጸዓት ናይቲ እናማዕበለ ዝመጽእ ዝነበረ ኣእምሮኡ ከማልእ ኮይኑ ልዑል መጠን ጸዓት ዝህቦ መግቢ ክምገብ የድልዮ። ነዚ ከተግብር ከኣ ኣገዳስነት ወይ ሓገዝ መሳርሒ ኣብ ቅድሚት ይመጽእ። ከምዚ ኢሉ ካብ ኣእማንን ኣዕጻውን ብዝተመስርሑ መሳርሒታት ተሓጊዙ ስጋን ኣትክልትን ንምቑራጽ ከም ዝኸኣለ ይእመን። በዚ መሰረት፣ በላሕቲ መሳርሒታት ምጥቃም ንምዕባለ ኣእምሮኡ ዘነቓቐሐን ወሳንን ምንባሩ ተመራመርቲ ይምጉቱ። ካብ ቅድሚ 400,000 ዓመት ኣትሒዙ ድማ ጭማራ መሰል ንሃድን ዘገልግል ኣጽዋር ከማዕብል ከኣለ። ክሳብ 2 ኪሎግራም ይበጽሕ። እዚ ጭማራ ካብ ዕንጸይትን ሓጺንን ዝተሰርሐ ኮይኑ፣ እቲ ልዓት ወይ ዳሕረዋይ ክፋሉ ካብ ዕንጸይቲ፣ እቲ ዝወግእ ክፋል ድማ ካብ ሓጺን ዝተሰርሐ እዩ። ጫፍ ብልሑ ብርቡዕ ኩርናዓዊ ኣገባብ ዝተሃንደሰ ክኸውን እንከሎ፣ በሊሕን ነዊሕን እዩ። ናብ ውሽጢ ኣካላት ናይ’ቲ ዕላማ ሰርሲሩ ናይ ምእታው ብልጫ ድማ ኣለዎ። ምስጢር ናይዚ መሳርሒ’ዚ ኣብቲ ሓጺናዊ ክፋሉ እዩ ዘሎ። እቲ ሓጺናዊ ክፋል ናይዚ ጭማራ ኣብ ክልተ ክፋላት መቓቒልና ክንርእዮ ንኽእል። እቲ ርቡዕ ኩርናዓዊ ጫፍ-ብልሒ ከምኡ’ውን እቲ ምስቲ ልዓት ዘራኽቦ ነዊሕን ቀጢንን ሓጺን። እዚ ክፋላት ተመላላኢ ዝኾነ ነናቱ ኣገልግሎት እዩ ዝህብ። ካብቶም ኣብኡ ዝተረኽቡ ኣስከሬናት ብጎነጻዊ ምኽንያት ዝሞቱ እዮም። እዚ እቲ ክሳብ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ዝጠንተወ ኣሰር ወይ ጭብጢ ናይ ውግእ ሓድሕድ ናይ ሰባት ኮይኑ ክጥቀስ ይከኣል። መንብሮ ደቂ ሰብ ርቀት እናተወሰኾ ብዘገምታዊ ለውጢ ኣብ ከባቢ 3300 ቅ.ል.ክ ብከም ንሃሲ ዝኣመሰለ ብረታት (metals) መፍረ ዝተፈላለየ ናውቲ ምስ ተኣታተወ፣ ኣጽዋር ሰብ ሓድሽ መልክዕ ክሕዝ ከኣለ። እቲ ካብ ኣእማን፡ ኣዕጻውን ኣዕጽምትን ዝዳሎ ዝነበረ ኣጽዋር ብሓድሽ መልክዕ ክፈርን ዝያዳ ኣድማዒ ክኸውንን በቕዐ። ጥበብ ኣእምሮ ደቂ ሰብ እናፈሰሶ ድማ ምስ ግዜ ብዓይነቱን ዓቐኑን እናተራቐቐ ከደ። ካብቲ ብዙሕ ዓይነታት ንሓደ ንዋት መሪጽና ክንድህስስ። ከም ኣብነት ክቐርብ ዝኽእል ካብ ከባቢ 6ይ ክፍለ ዘመን ቅ.ል.ክ ምስ ምትንሳእ ሮማዊ እምባራጦርያ ኣብ ጭማራ ዝተራእየ ርቀት፣ ነቲ ምዕባለታት ንምርዳእ ዝሕግዝ ብምዃኑ ምድህሳሱ ኣገዳሲ’ዩ። ጭማራ-ፓይለም ካብ ቀላጽም ናይቲ ዓጢቑዎ ዘሎ ወተሃደር ምስ ተወርወረ፣ እቲ በሊሕ ርቡዕ ኩርናዓዊ ክፋል ነቲ ጸላኢኡ ዓጢቑዎ ዘሎ ዋልታ የንኩሎ’ሞ፣ እቲ ዝተረፈ ሓጺን ብዘይ ጸገም ንውሽጢ ይኣቱ። ዝውርውሮ ወተሃደር ብቑዕ ጨማቲ ምስ ዝኸውን እዚ ጭማራ’ዚ ኣብ ኣካላት ወዲ ሰብ ኣትዩ ዝምሕር ኣይኮነን። ቀታሊ መሳርሒ እዩ። እቲ ዘደንቕ ዋላ’ውን ጸላኢ ነዚ ጭማራ ከስሕቶ ዕድል ረኺቡ ብዋልታኡ እንተ ተኸላኸለ፡ ካብ መዓት’ዚ መሳርሒ’ዚ ብቐሊሉ ኣይገላገልን። ዝኸፍአ እዩ ዝጽበዮ። ጸላኢ እዚ ጭማራ ኣብ ዋልታኡ ምስተሸኽለ ከውጽኦ ከም ዘይክእል ኮይኑ’ዩ ተነዲፉ። እቲ ጫፍ ብልሒ፡ ዳሕረዋይ ክፋሉ ጭማራ ናብ ኣንፈት ጸላኢ ምውርዋር ጥበብ ዝሓትትን ርእሱ ዝኸኣለ ሓደጋ ዘለዎን ንጥፈት እዩ። እዚ ኣብ ናይ ኮን ደኾን ኩነታት ዘእቱ ኮይኑ፣ ምናልባት ዕላማኻ እንተስሒትካ እቲ ዝሰሓትካዮ ጸላኢ ተመሊሱ ገዛእ ጭማራኻ ወርዊሩ ዕላማ ክገብረካ ይኽእል። ፓይለም (ro­ man pilum) ዝብሃል ጭማራ ከም ኣብነት ኣልዒልና እንተርኢና፡ ነዚ ንብሎ ዘለና ስግኣት ከይተረፈ ዝቐንጠጠ ድንቂ ምህዞ ሮማውያን እዩ ነይሩ። ጠቕላላ ቁመት ናይዚ ጭማራ’ዚ 2 ሜትሮ ኮይኑ ሚዛኑ ድሕነት መሰረት ህላውነት እዩ። ወዲ ሰብ ድሕነቱ ከረጋግጽ ኣብ ዝገብሮ ቃልሲ ኣገዳስነት ኣጽዋር መዘና የብሉን። ግዳማዊ ተጻብኦ ኣራዊት በቲ ሓደ፣ ምስ ከምኡ ሰብ ዘካይዶ ውሽጣዊ ጎነጽ ድማ በቲ ካልእ ንኣገዳስነት ኣጽዋር ዕዙዝ ይገብሮ። ኣብቲ ፈለማ፣ ጫፍ ብልሒ ኣጽዋሩ ናብቶም ዝሃድኖም እንስሳታት ወይ ዘጥቅዕዎ ኣራዊት ጥራይ እዩ ዘቕንዕ ነይሩ። ድሕሪ ግዜ ግን ምስ ከምኡ ሰብ ከይተረፈ ክጓነጽን ኣጽዋሩ ናብ ከምኡ ሰብ ከቕንዕን ጀሚሩ። ከም መሬት፡ ዝህደን እንስሳን ካልእ ድሩት ጸጋታትን ንምሽማው ጎነጽ ኣብ ዝፍጠረሉ፣ ኣጽዋሩ ቀንዲ መሳርሒኡን ምስጢር ህላወኡን ኮነ። ኣብ መንጎ ውልቀ ሰባት፡ ጉጅለታት፡ ቀቢላታትን ክንዮኡን ዝፍጠር ግጭት ድማ ናብቲ ድሒሩ “ውግእ” ዝተባህለ ተርእዮ ማዕበለ። ኣብ 1964 ኣብ ዶባት ግብጽን ሱዳንን ዝተረኽበ ጥንታዊ መቓብር ነዚ ዘረጋግጽ እዩ። እዚ ‘ጀበል- ኣሳሓባ’ ተባሂሉ ዝፍለጥ ቦታ ቅድሚ 14,000 ዓመታት ኣቢሉ ደቂ-ሰብ ውግእ ዝገጠሙሉ ቦታ ኮይኑ፣ ልዕሊ 45% ሮማውያን ምስ ጎላውያን ክገጥሙ እንከለዉ 4 ኣሃዱታት እዮም ኣኽቲቶም። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ዓቕሚ ሰብ ሓደ ኣሃዱ ክሳብ 5000 ይበጽሕ። ኣብ ሉቲሽያ ክሳብ 20,000 ሮማውያን ተሳቲፎም ማለት’ዩ። ሓደ ወተሃደር 2 ጭማራ ስለ ዝዓጥቕ ብዝሒ ጭማራ ፓይለም 40,000 ነይሩ። ሰነዳት ታሪኽ ከምዝሕብሩዎ ሮማውያን ኣብ ገለ ዓውደ ውግእ ክሳብ 20 ኣሃዱታት ዘኽትቱሉ ኣጋጣሚ ነይሩ። እዚ ብዓቕሚ ሰብ ምስ እንርእዮ 100,000 ክበጽሕ እንከሎ፣ 200,000 ጭማራታት ኣብ ጥቕሚ ይውዕል ነይሩ ማለት’ዩ። እዚ ኣሃዛት’ዚ ብመንጽር ደረጃ ምዕባለ መፍረ ኣጽዋር ናይቲ ዘመን’ቲ ምስ እንርእዮ ኣዝዩ ዘገርም እዩ። ቅድሚ 2000 ዓመት ንሓደ ዓውደ ውግእ ዘገልግል ክንዲ’ዚ ዝብዝሑ ኣጽዋር ከፍሪ ዝኽእል ኢንዱስትሪ መፍረ ኣጽዋር ኣብ ሮማ ምንባሩ ዘደንቕ እዩ። ሮማውያን ኣብ ዘመኖም ብሚልዮናት ዝቑጸር ጭማራታት ኣፍርዮም ክኾኑ ከምዝኽእሉ ብሰፊሑ ይግመት። ርቡዕ ኩርናዓዊ ቅርጺ ስለዘለዎ፣ ጸላኢ፡ ዋላ’ውን ዋልታኡ ካብዚ ሰራም ጭማራ ከናግፍ ብሓይሊ ከውጽኦ እንተፈተነ ተዓጊቱ ጥራይ’ዩ ዝተርፍ። ፈተነኡ ከንቱ ድኻም እዩ’ሞ፡ ምስ ዋልታኡ ካብ ዝቃለስ ዋልታኡ ደርብዩ ብዘይ መከላኸሊ ክዋጋእ ይግደድ። ካልእ ብልጫ ናይዚ ኣጽዋር’ዚ፣ ዘይከም ካልእ ጭማራ ኣብ ዋልታ ጸላኢ ስለ ዝሽከል፣ ጸላኢ ገዛእ ጭማራኻ ኣልዒሉ ክወግኣካ ዕድል ዘይህብ ምዃኑ’ዩ። እዚ መሳርሒ’ዚ፡ ሓንጎል ክኢላታት ዝፈሰሶ ጽሩይ ንብረት ምዃኑ በዚ ይምስከረሉ። ሮማውያን ወተሃደራት ንልዕሊ 1000 ዓመታት ዝተፈላለየ ጭማራታት ዓጢቖም’ዮም’ሞ፣ ኣይከምዝን። ኣብ ዝተፈላለየ ዓውደ ግጥማት ድማ ዓወት ክጐናጸፉ ኣኽኣሎም። ዓወት ሉቲሽያ ሓደ ኣብነት እዩ። እዋኑ 52 ቅ.ል.ክ ኮይኑ፣ ኣብ ናይ ሽዑ ሉቲሽያ ናይ ሎሚ ፓሪስ፡ ጎላውያን ዝበሃሉ ቀቢላ ምስ ካልኦት ቀቢላታት ልፍንቲ ብምፍጣር ናብ ሮማዊ እምብራጦርያ ኣይንጽንበርን ብምባል ተላዕሉ። ጁልየስ ቄሳር ነዚ ምልዕዓል’ዚ፡ ስርሓት ሓጺን ንቑሕ ኣእምሮን ዘይክማህ ጉልበትን ከምዝጠልብ ዝፍለጥ እዩ። ሓንቲ ንጽል ጭማራ ንምስራሕ ጥራይ፣ ድሕሪ ከቢድ ናይ ዕደና ስራሕ ብልዑል ረስኒ ሓጺን ኣምኪኽካ፡ ቅርጺ ኣውጺእካ፡ ቀጥቂጥካ ውዱእ መልክዕ ጭማራ ከተትሕዝ ክንደይ ጥበብን ጉልበትን ከምዝሓትት ርዱእ እዩ። ከምዚ ናይ ሎሚ ምዕቡል ቴክኖሎጂ ኣብ ዘይነበረሉ፣ ኣብ ሓደ እዋን ኣማኢት ኣሽሓት ጭማራታት ከተፍሪ ምኽኣል ማለት ንምግማቱ ዝኸብድ እዩ። መዓስ መፍረ ጥራይ፣ ዝተማልአ ኣገልግሎት ጽገና ኣጽዋር፡ ካልእ ኣገዳሲ ኣካል ናይ’ቲ ኢንዱስትሪ ምንባሩ ይንገረሉ። ኣብ ዓውደ ውግእ ዘዝተበላሸወ ጭማራታት ቅልጡፍ ጽገና ብምግባር ዳግማይ ኣብ ስራሕ ከተውዕሎ ምኽኣል ርእሱ ዝኸኣለ ምስጢር ዓወት እዩ። ብሓይሊ ክጭፍልቕ ሰራዊቱ ኣኽተተ። 4 ኣሃዱታት ንመጥቃዕቲ ተዳለዉ። ሓደ ኣሃዱ ክሳብ 5000 ዝበጽሑ ወተሃደራት ዝሓዘ ኮይኑ፣ ነፍሲ ወከፍ ወተሃደር ከክልተ ጭማራ-ፓይለም ከምኡ’ውን ሴፍ ዓጠቐ። ግጥም ጀመረ። ፊት ንፊት ዝቖሙ ክልተ ኣንጻር ሓይልታት ተራጸሙ። ሮማውያን ነዚ ጭማራ’ዚ ተጠቒሞም ዋልታ ጎላውያን ከይተረፈ እናበስዑ ኣርገፉዎም። ጭማራ-ፓይለም ንጎላውያን ዘይከኣል ኮነ። ዋላ’ውን ነቶም በዚ ጭማራ’ዚ ዘይተሃርሙ ጎላውያን ኣብ ዋልታታቶም እናተሸኽለ መንጸሮር ኮኖም። ኣብ ዋልታታቶም ጭማራ ዘዝተሸኽሎም ጎላውያን መከላኸሊኦም ክድርብዩ ጀመሩ። ብዘይ ዋልታ ምውጋእ ዝያዳ ንሓደጋ ምቅላዕ እዩ’ሞ፣ ሮማውያን ነዚ ዕድል’ዚ ተጠቒሞም ብሴፋቶም ተሳሃሉዎም። ኲናት፣ ብዓወት ሮማውያን ተዛዘመ። ሉቲሽያ ድማ ኣብ ኢድ ጁልየስ ቄሳር ወደቐት። ሮማዊ እምባራጦርያ ንኣስታት ሓደ ሽሕ ዓመታት ጸኒዑ ደው ክብል ምኽኣሉን፣ ኣብ’ቲ ዝበልጸገሉ እዋን ድማ ሰፊሕ ክፋል ኤውሮጳ ጥራይ ዘይኮነስ እንተላይ ክንዮ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ዝርከብ ሰፊሕ ቦታታት ሰሜን ኣፍሪቃን ምዕራብ እስያን ክቆጻጸር ምኽኣሉ ካልእ ምስጢር የብሉን። ወተሃደራዊ ብቕዓት እዩ’ቲ መልሲ። ኣብ ታሪኽ ክደጋገም ከም እንርእዮ ንዋታዊ ጸብለልትነት ኣብ ወተሃደራዊ ግጥም ሓደ ካብቶም ብዙሓት ወሰንቲ ረቛሒታት እዩ። ወዲ ሰብ ነዚ ብኣጋኡ እዩ ተገንዚቡዎ። ንዋታዊ ጸብለልታ ንምርግጋጽ ዝግበር ምህዞታትን ምምዕባልን ኣጽዋር ድማ ካብዚ ድርኺት’ዚ ብምብጋስ ንዘመናት ይቕጽል ኣሎ። ገና’ውን ክቕጽል እዩ። ቄሳር ኣብ መጽሓፍ ‘ኲናት ጎላውያን’ ከምዚ ክብል ኣስፈረ። “ጭማራታትና ንዓበይቲ ዋልታታት ጎላውያን ተርተረ። ጭማራ-ፓይለም ኣብ ዋልታ ጎላውያን እናተሸኽለ መከላኸሊኦም ካብ ጥቕሚ ወጻኢ ገበረ። ሰራዊትና ብጭማራኡን ሴፉን ዓወት ዓተረ…” ። ተመራመርቲ ታሪኽ፡ ጁልየስ ቄሳር ንኣድማዕነት ናይቲ መሳርሒ ኣመልኪቱ ከምዚ ምባሉ ሓቂ ድዩ ምግናን ንምጽራይ ኣብ 2018 ኣብ ደንማርክ ሓደ ፈተነ ገይሮም ነይሮም። ብመሰረት ውጽኢት ናይቲ ፈተነ ድማ፣ ጭማራ ፓይለም፡ ቄሳር ከም ዝበሎ ድርዒ ዋልታ ክበስዕ ከም ዝኽእል’ዮም ኣረጋጊጾም። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.166 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 5", "char_count": 6091, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03292", "text": "ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን መበል 18 ክፋል ኣብ ዓንቀጻት 17ን ቅድሚኡ ዝነበራን ብዛዕባ ኵነታት ሻድሻይ ወራርን ፍሽለቱ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕልን ተሪኽና ነይርና። ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ትሕቲ ውቃው እዝ ዝነበራ ኣሃዱታት ጸላኢ ዓቕሚ ሰበን ተዳኺሙ፡ ብኣርባዕተ ሻለቃ ቆይሙ ዝነበረ ብርጌድ ናብ ሰለስተ ሻለቃ፡ ከምኡ እናበለ ዓቕሚ ሻለቃታትን ሻምበላትን ናብ ዝተሓተ እናተጨበጠ፡ ሰራዊት እዚ ውቃው፡ ጠቕላላ ናይ 13,727 ሰብኣዊ ክሳራ ከም ዘጋጠሞ ተሪኽና። ካብዚ ቀጺልና ንኣመሰራርታ ግንባር ናቕፋ ነቕርበልኩም፤ ሓይልታት ኣብ ጕዕዞ ጸላኢ ኵነታት ምዝላቕ ስዒቡ። ውግእ፡ ኣንጻር ገዚፍን ሓያልን ሰራዊት ጸላኢ መጠነ ሰፊሕን ዝተወሃሃደን ቅልጡፍን መጥቃዕቲ ኣካየደ። ናብ ድፋዓት ጸላኢ ብነድሪ ነነጢሩ ብምእታው፡ ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ኣሰንባሪ ዝኾነ ሰብኣውን ንዋታውን ክሳራታት ኣውረደ። በዚ በርቃዊ መጥቃዕቲ’ዚ፡ ብሓደ መዓልቲ ጥራይ ጸራሪጉ ክሳብ ኢትተሓልበብ፡ ጎቦ በያንን ጎቦ ኣምባን ኣብጺሑዎም። ካብ ድፋዓት ህዝባዊ ሰራዊት 20 ኪ/ሜተር ብዕምቆት ዝረአ ቦታታት እዩ። ድሕሪ ቀዳማይን ካልኣይን ወራራት ጸላኢ ዝሰዓበ ወራር ጸላኢ፡ ኣብ ጥሪ 1979 ዓ/ም ሰራዊትን ኣጽዋርን ብባሕሪ ኣብ ማርሳ ተኽላይ ስለ ዘውረደ፡ ግንባር ማዕሚደ ተሪፉ ኣብ ከባቢ ገንፈሎም ዝነበረ ዕርድታት ህዝባዊ ሰራዊት ተገድፈ። ጸላኢ ኣፍዓበት ድሕሪ ምቍጽጻር’ውን ንናቕፋ ንምሓዝ ጕዕዞኡ ቀጸለ። ነዚ ንምምካት ተባሂሉ ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ናይ ወርሒ ለካቲት 1979 ግንባር ናቕፋ ተመስሪቱ። ኣመሰራርታ ግንባር ናቕፋ ኣመሰራርታ ግንባር ናቕፋ ህዝባዊ ሓይልታት ካብ ዝምስረት ጀሚሩ፡ ፖለቲካዊ ፖሊሲታቱን ስትራተጂኡን እናመዓራረየ’ዩ ጕዕዞኡ ዝቐጸለ። ከበድትን መድረኾም ዘይሓለዉን ንህላወኡ ናብ ዝፈታትኑ ተስፋ ቀቢጻዊ ውግኣት ከካይድ ኣይተቐዳደመን። ኣብ ደባይን ሓውሲ ደባይን ዝተሰረቱ ንኣሽቱ ስልታውያን ውግኣትን ግጥማትን ዘተኮሩ ስራሓት ብምክያድ’ዩ ቃልሱ ቀጺሉዎ። እዚ ግንባር ክተሓዝ እንከሎ ዝነበረ ኣሰላልፋ ህዝባዊ ሰራዊት፤ ብጸጋም ካብ ታባ ተኣማመን (ታብ ብልሓት) ጀሚሩ ማይ ማኦ፡ መርከብና ጌርካ ፊደል-ፐ ብብርጌድ 58 ተታሒዙ ነይሩ። ካብኡ ንየማን ከኣ ታባ ሰላም፡ ግሎብ፡ ሪጎለ፡ ዋንጫ ኣቢሉ ክሳብ ደንደን ብብርጌድ 51። ካብ ደንደን ጀሚሩ ንየማን ድማ ብብርጌድ-8 ተታሒዙ ነይሩ። ቦጦሎኒ 76.3 (ከቢድ ብረት) ኣብ ምሉእ’ቲ ግንባር ተዘርጊሓ ነይራ። ኣብ መንጎ ሳልሳይን ራብዓይን ወራር ናይ ኣስታት ክልተ ኣዋርሕ ግዜ ስለ ዝነበረ፡ ህዝባዊ ሰራዊት ነቲ ግዜ ብግቡእ ተጠቒሙሉ እዩ። ብመጠኑ ናይ ምክልኻል ብቕዓት ዘለዎ ካናለታትን ድፋዓትን ጁባታትን መአዘዚታትን ሃኒጹ። ብሓቂ ድማ መብዛሕትኦም ስልታውያን ውግኣትን ግጥማትን በቲ ስትራተጂ እናተኣልዩን እናተቐለሱን፡ ተገምጢሎም ነቲ ስትራተጂ የገልግሉ ስለ ዝነበሩ በቲ ሓደ ወገን፡ ሓይልን ጥንካረን ግንባር እናጎልበቱ፡ ንሓይልን ጥንካረን ጸላኢ ኣዳኺሙ እናንቆልቆለ ከም ዝመጽእ ገይሩ። ከም ምዕባለ ኸኣ ኣብ ከባቢ መወዳእታ ዓመተ 1976 እቲ ቅድታት ኲናት ተንቀሳቓስን ቀዋምን መልክዕ እናተሓዋወሰ ማዕቢሉ። ራብዓይ ወራር ክጅመር ከሎ፡ ካብ ፊደል-ፐ፡ ግሎብ ደንደን ክሳብ ፈርኔሎን ቴስታን ብሓባር ዕለት 1/4/79 ጀሚሩ ብኹሉ’ቲ ግንባር ከም ዘይተዓጻጸፍ ንምግባር፡ ብነፈርትን መዳፍዕን ረሻሻትን ብዕምቆት ክሳብ ከተማ ናቕፋ ን10 መዓልታት ዘየቋርጽን ትንፋስ ዘይህብን ደብዳብ ኣካይዱ። ብፍላይ ነቶም ፍሉይ ጠመተ ገይሩ ንምስባሮም ዝተሃላለኾም ዝነበረ ድፋዓት ፊደል-ፐ፡ ደንደን፡ ፈርኔሎ፡ ሩባ ሞዖ ሰጊሩ (ናዅራን ቴስታን) ኣዝዩ ጽዑቕ ብምንባሩ፡ ቀትሪ ምድሪ ብትክን ደሮናን ንሓድሕድካ ክትረአአ ዘየኽእል ከቢድ ደብዳብ ኣካየደ። ህዝባዊ ሰራዊት ካብ ከባቢ ቆጋይ ኣዝሊቑ ኣብ ሓራስ ሓርማዝ ድብያ ብምግባር፡ ነቲ እግሪ እግሪ ዝስዕብ ዝነበረ ጸላኢ ብዕለት 4/2/79 ጸረ-መጥቃዕቲ ብምውሳድ ክሳራ ኣውሪዱ ከም ዝደናጎይ ገይሩዎ። ብዕለት 6/2/79 እውን፡ ጸላኢ ካብ ጸጋማይ ታባ ተኣማመን ክሳብ ደንደንን ሓሬናን ከቢድ መጥቃዕቲ ኣካይዱ። ብፍላይ ኣብ ከባቢ ደንደንን ፊደል “ፐ”ን ተደጋጋሚ ፈተነታት ገይሩ ጸቕጢ ክፈጥር ፈቲኑ። ናህሩ ግን ከም ዝዕገት’ዩ ተገይሩ። ግንባር ናቕፋ ኣብ ወርሓት ሓደን ክልተን ኣዝዩ ዘስካሕክሕ ቍሪ’ዩ ዘለዎ። ምስ ጥሜት ዕርቃን ድፋዓት ዘይምህላውን ተደማሚሩ ቀሊል ዘይኮነ ተጸዋርነት ዝሓትት ብድሆ ናይ ባህሪ ኣጋጡሙ ነይሩ። ኩሎም ዝካየዱ ዝነበሩን ዝተኻየዱን ስልታውያን ውግኣትን ግጥማትን ድማ ስርሒታዊ መልክዕ እናሓዙ መጺኦም። ከም ውጽኢቱ ድማ ሰውራ ኤርትራ ኣብ 1977 ዓ/ም ኣብ ዲቕ ዝበለ መጥቃዕታዊ መድረኽ ስለ ዝተሰጋገረ፡ ዓበይቲ ስርሒታዊ መጥቃዕትታት ክፍኑ ጀሚሩ። ስለዝኾነ ከኣ ከተማታት ኤርትራ ቃሩራ፡ ናቕፋ፡ ኣፍዓበት፡ ከረን፡ ደቀምሓረ፡ ሰገነይቲ፡ ደንጎሎ፡ ጊንዳዕ፡ ነፋሲት፡ ዝበዝሕ ክፋል ባጽዕ፡ ኮታ ዝበዝሕ ክፋል መሬት ኤርትራ ሓራ ወጺኡ። ጸላኢ ድማ ኣብ ውሑድ ቦታታት ኤርትራ ጥራይ ተሓጺሩ ተሪፉ። ጸላኢ፡ ጻዕቂ ኣጋር ሰራዊት ኣሰሊፉ - ብታንክታት ክሃጅም ምቹእ ስለ ዘይነበረ - ንኸባቢ ፊደል-ፐ ክፍንጥስ ተደጋጋሚ ፈቲኑ ተተጸፊዑ ይምለስ ነበረ። ይዅን’ምበር፡ ብሓደ ጸቢብ ቦታ ፈንጢሱ ድፋዕ ሰበረ። ግን እቲ ብየማነ-ጸጋም ዝነበረ ተጋዳላይ ብዝተፈጥረ ኵነታት ከይተዳህለ ቅጽበታዊ ስጉምቲ ንምውሳድ፡ “ረ” ዝመስል ቅርጺ ብምስራሕ ድፋዑ ከይለቐቐ’ዩ ዝዋጋእ ነይሩ። እቲ ሃዋሁ ኣብ ከምዚ ዓይነት ደረጃ ምስ በጽሐ፡ ኩነታት ብኸምቲ ዝጀመሮ ልሙድ መስርሕ ኮይኑ ክቕጽል ኣይከኣለን። ምኽንያቱ፡ ነቲ ሓፈሻዊ ወተሃደራዊ ምዕባለታት ዝጸሉ ካልእ ግዳማዊ ረቛሒታት ኣብ ከባቢ መወዳእታ ዓመት 1977 መጀመርታ 1978 ክርኣዩ ጀሚሮም። እቲ ምትእትታው ናይ ሽዑ ልዕለ-ሓያል ሕብረት ሶቬት ነበርን መሻርኽታን ኣብ ጎድኒ ጸላኢ ነቲ ሚዛን ሓይሊ ክቕይሮ ክኢሉ። ወተሃደራዊ ስርዓት ደርግ ኣብ ስልጣን ምስ መጽአ፡ ጉዳይ ኤርትራ ብሰላማዊ መንገዲ ክፍታሕ ድሌት ኣይነበሮን። ብኣንጻሩ ብሓይሊ ብረት ክፍታሕ ኣለዎ ዝብል ውሳነ ስለ ዝወሰደ፡ ንሰውራ ኤርትራ ንምድምሳስ ምስ ናይ ግዳም ሓይልታት ክመሻጠር ጀሚሩ። ኣብ መወዳእታ ድማ ብሰንኪ ዝሰዓበ ከቢድ ተኸታታሊ ወራር ብርጌድ 70 ናይ ህዝባዊ ግንባር፡ ብዕለት 13/2/79 ካብ ማዕሚደን ሳሕልን ተጓዒዙ ኣብ ከባቢ ተኣማመን ክሳብ ከባቢ ደንደንን ሓሬናን ዓሪዱ። ብናይ ፊትንፊት ስልቲ ድፋዕ ሰይሩ ዝኣተወ ጸላኢ ናብ ከተማ ኣሰላልፋን ዓቕምን ተጻረርቲ ሓይልታት 6ይ ወራር ታንክታት ከምቲ ኣብ ራብዓይ ወራር ዝፈተንኦ፡ ድፋዓት ህዝባዊ ሰራዊት ረጊጸን ክሓልፋ’ኳ እንተተበገሳ፡ ገሊአን ተቓጺለን ገሊአን ድማ ተማሪኸን። እቲ ምስአን ዝተበገሰ ኣጋር ሰራዊት ከኣ ከም ቆጽሊ ረገፈ። ኣብዚ 11 መዓልታት ዝወሰደ 5ይ ወራር ጸላኢ ተደጋጋሚ ከጥቅዕ፡ ወገን ጸረ-መጥቃዕቲ ገይሩ ክመልሶ ከቢድ ምርብራብ ተኻየደ። ህዝባዊ ሰራዊት፡ ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ተደጋጋሚ ጸረ-መጥቃዕቲ ብምፍናው ዘፍ ኣበሎ። ሓምሻይ ወራር እምበኣር ጸላኢ ዝተዳኸመሉ፡ ፍናን ህዝባዊ ሰራዊት ዝበረኸሉን ዓወታት ዝጨበጠሉን ወራር ኮይኑ ሓለፈ። ናቕፋ ቀሪቡ’ኳ እንተነበረ፡ ህዝባዊ ሰራዊት ካብ የማነ ጸጋም ግንባር ካብ ድፋዓት ሰሓሒቡ፡ ማለት ነቲ ድፋዕ እናርቀቐ ከምኡ’ውን ኣብ ናቕፋ ዝነበረ ክፍልታትን ናይቶም ሓይልታት ተረኛ መጋቦ ዝነበሩን ብሓባር ወዲቡ ተሪር ጸረ-መጥቃዕቲ ወሰደ። ንዝኣተወ ጸላኢ ደምሲሶም’ውን ድፋዖም መሊሶም። ናብ ደንደን ዝወፈረ ጸላኢ’ውን ክግለጽ ዘይከኣል ከቢድ ዘናውጽ ደብዳብ ተሰንዩ’ዩ ተበጊሱ። ግን፡ ተደጋጋሚ ከጥቅዕን ብዘስካሕክሕ ግብረመልሲ ተዳኺሙን ተቛሲሉን ካብ ምምላስ ሓሊፉ ካልእ ውጽኢት ኣይነበሮን። ጸላኢ ንምጥፋእና ወራር ድሕሪ ወራር ዘበገሰሉ፣ ዓለም ከኣ መዓስ ንድምሰስ ትጸናተወሉ ዝነበረት እዋን ብምንባሩ፡ ኣብ ውግእ ተረባሪብና ህላወና ንምርግጋጽ ሓያል መኸተ ዘርኣናሉ መድረኽ’ዩ። እተን ሓምሽተ ወራራት ጸላኢ ምስ ከሰረን ዝተኸስተሉ ነገር እንተድኣ ነይሩ፡ እናተዳኸመ ዓቕሙ ከም ዘንቆልቆለ እዩ። ፈርኔሎ ለጠቕ ዝበለ ንኣሽቱ ኩጀታት ስብርባር መሬትን ብምዃኑ፣ ናይ ቀደም መስመር ጽርግያ ስለ ዝነበሮን፣ ጸላኢ ብታንክታት ዝተሰነየ መጥቃዕቲ ንምግባር ዝሓሸ ቦታ ኢሉ መረጾ። ከም ኣዝዩ ኣገዳሲ ቦታ ርእዩ፡ ናይ መዳፍዕን ነፈርትን", "char_count": 4615, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03293", "text": "ጽዑቕ ደብዳብ ኣሰንዩ፡ ብኣጋር ሰራዊትን ታንክታትን መጥቃዕቲ ኣካይዱ። ድሕሪ ሓያል ርብርብ ከኣ ብታንኪ ፈንጢሱ ድፋዕ ሰይሩ’ኳ እንተ ነበረ፡ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ነቲ ዘይጽወር ደብዳብን ጸቕጢ ናይ ሰራዊትን ታንክታትን መኪቱ፡ ነተን ድፋዓት ዝረገጻ ሰለስተ ታንክታት ብናይ ቅርበት ተዅሲ ኣርፒጅን ቢቴንን ብቦምባ ኢደን ኣቃጺሉ። ንፍናን ጸላኢ ባይታ ምስ ኣዝበጦ፡ ኣብ ልዕሊ ሰቡን ንብረቱን ዓቢ ክሳራ ብምውራድ ብሓያል ወኒ ድፋዓቱ መሊሱዎ። ብኸምዚ ድማ ራብዓይ ወራር ድሕሪ ናይ ዓሰርተ መዓልታት ትንፋስ ዘይህብ ፈተነታት ጸላኢ ክሳራን ቅብጸትን ተሰኪሙ ኣብ ምዝዛሙ በጺሑ። ብሰንኪ ምድምሳስ ኣሃዱታት ጸላኢ ዋሕዲ ዓቕሚ ሰብ ኣጋጢሙወን ከም ሓድሽ ንምውዳበን ካብ ዝጸንሐን ኣቃውማ ክፈርሳ ተራእያ። እቲ መጠናኸሪ ዓቕሙ እናወሓደ፡ ዳርጋ ኣብ ሰፊሕ ከባቢታት ኤርትራ ተዘርጊሑን ማህሚኑን ስለ ዝነበረ፡ ድሕሪ 5ይ ወራር ቀልጢፉ ካልእ ወራር ከበግስ ኣይከኣለን። እዚ ኸኣ፡ ርኡይ ናይ ድኻሙ ምልክት ነበረ። ህዝባዊ ግንባር፡ ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ዝወሰዶ ገምጋም፡ ንድኹም ጎድኒ ሰራዊት ደርግ መዝመዞ። ኣብ ታሕሳስ 1979 ከኣ፡ ኣብ ግንባር ናቕፋ ሰፊሕ ናይ ጸረ-መጥቃዕቲ ተበግሶ ወሰደ። ተበግሶ ግንባር ናቕፋ ካብ ዕለት 2 ክሳብ 16 ታሕሳስ ተኻየደ። እቲ መጥቃዕቲ ብቐንዱ ኣብቲ ግንባር ዓሪዱ ንዝነበረ ጸላኢ ንምድምሳስ ዕላማ ሒዙ ነቐለ። ስልቲ ናይቲ መጥቃዕቲ፡ ብቐንዱ ኣብ ክልተ ክንፍታት ዘተኮረ ኮይኑ፡ ብማእከል እውን ናይ ምብሳዕ ስጉምቲ ተወስደ። ኩሉ ኣብቲ መጥቃዕቲ ዝተሳተፈ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት በብቕድሚኡ ዝነበረ ጸላኢ እናጸራረገ ናብ ሕዳይ ገጹ ወረደ። ድሕሪ’ዚ፡ ካብ ሞትን ምምራኽን ዘምለጠ ጸላኢ ንብረቱን ኣጽዋሩን ገዲፉ ንኩብኩብ ገጹ ሃዲሙ። ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ደድሕሪኡ ብምስዓብ ክሳብ ከባቢ ዓሾሩብ በጽሐ። ጸላኢ ዝገደፎ ዕምቆት ቦታ ክርአ እንከሎ፡ ልዕሊ 50 ኪሎ ሜተር ይበጽሕ ነይሩ። ጸላኢ፡ ሓምሻይ ወራር ክዳሎ ኣስታት ሰለስተ ኣዋርሕ’ዩ ወሲዱ። ግንባር ናቕፋ፡ በዚ ዝተረኽበ ዕድል፡ ብካናለታት ዝተሰርሐ ብቑዕ መከላኸሊ መስመር ዝተሃደመ መታኾስን መውዓልን ዝነበሮ ድፋዓት፡ ካብ ኣግራዕ ብዝመጽአ ኣግራብ ተሃኒጹ። ሓምሻይ ወራር እምበኣር፡ ኣብ ግንባር ናቕፋ 15 ሓምለ 1979 ዓ/ም ካብ ጸጋማይ ጫፍ ታባ ተኣማመን ክሳብ የማናይ (ከባቢ ቴስታ) ኣልማማ ጽዑቕ ደብዳብ ገይሩ’ዩ ዝጀመረ። ከባቢ ተኣማመን ፊደል-ፐን ግሎብን ጸጋማይ ዝኾነ መጥቃዕቲ ክገብር ከሎ፡ ቀንዲ ታርጌት ጸላኢ ካብ ደንደን ክሳብ ቴስታ፡ ኣርሃጸት ኮይኑ ብፍላይ ከኣ ንፈርኔሎ ምስንጣቕ ዝዕላማኡ መጥቃዕቲ’ዩ ነይሩ። ከቢድ ናይ ረሻሻትን መዳፍዕን ሞርታራትን ነፈርትን ተጠቒሙ፡ ኣጋር ሰራዊት ምስ ታንክታት ተወሃሂዱ፡ ፈተሽቲ ፈንጂ ታንክታት ኣምሪሑ መጥቃዕቲ ወሲዱ። እተን ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል", "char_count": 1619, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03295", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ 1ይ ደረጃ ቤት ፍርዲ ወልደሚካኤል ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ትበርህ ንጉሰ ኣርኣያ ፡ ንጉሰ ብርሃነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቅረብ።", "char_count": 195, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03296", "text": "ከሳሲት ይርጋኣለም ብርሃነ መብራህቱ፡ ፍቓዱ ሃብት ኣርኣያ፡ ኣደይ ትበርህ ተኸሰሳሲ ሃብቶም ገብረእየሱስ ፍስሃየ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ", "char_count": 90, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03297", "text": "ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን02/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/ ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወረ/ነፍ ምንያ ተወልደብርሃንን ብፍ/በ/ዕዳ ነፍ/ቀለታ ገብረእግዚኣብሄርን ዝነበረ ናይ ገንዘብ ክርክር፡ ንብረት ብፍ/በ/ዕዳ ዝኾነ ብሓራጅ ተገሚቱ መኽፈሊ ዕዳኦም ኢሉ ስለ ዝኣዘዘ፡ ብመሰረት ቤት ፍርዲ ብዕለት 20/02/26 ብቁ/መዝ 1249/24 ዝሃቦ ትእዛዝ መሰረት ን2ይ ሓራጅ ክካየድ ኣብ’ቲ ዝተገመተ ዋና ፍርቂ ኮይኑ፡ ናይ’ዚ ፍርቂ ዋጋ (213,725 ናቕፋ) ¼ ብስም ፈ/ፍርዲ ብስም ፈጻሚ CPO ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብምቕራብ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት ጀሚሩ፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብንጹር ብቑጽርን ብኣሃዝን ብምብጻሕ ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ሳንዱቕ ጨረታ ዝተዳለወ ላ/ቤ/ፍርዲ ኣብ ቁ/ 62 የእቱ።", "char_count": 490, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03298", "text": "ብፍ/በ/መሰል ወረ/ነፍ ብላታ ገብረመድህን፡ ወረ/ነፍ ንግሳ ዘራጽዮን ነፍ/ ዘነበሽ ነፍ/ተስፋይ ገብረመድህን ነፍ/ዝፋን ገብረመድህን ነፍ/ተስፋይ ገብረመድህን 1. ኣሰፋው ሃብቶም ክፍለየሱስ 2.1 ፋሲል ገብርሂወት 3.1 መስፍን በላይ 4.1 ሩታ ተስፋይ ገብረመድህን ብፍ/በ/ዕዳ ወረ/ ነፍ ብላታ ገብረመድህን ወረ/ነፍ ንግሳ ዘራጽዮን ነ/ዝፋን ገብረመድህን ነፍ/ዝነበሽ ገብረመድህን 1.ፍስሃየ ገብረመድህን 2. ተስፋጋብር ገብረመድህ፡ 3.1 ብርሃነ በላይ ደበሳይ 3.2 ተኽለ በላይ ደበሳይ 3.3 ኣስቴር በላይ ደበሳይ 3.4 ኣስፍሃ በላይ 3.5 ኤልሳ በላይ 3.6 ፍረወይኒ ባላይ 3.7 ይርጋኣለም በላይ ደበሳይ 3.8 ጸሃይነሽ በላይ ደበሳይ 3.9 ነፍ/ዘነበሽ ገብረመድህን 4.1 ተስፋልደት ሃብቶም 4.2 ልኡላ ሃብቶም ናይ ፈጽሚ ምልክታ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብፍ/ሰብ ዕዳ ካብ ቁ/1 ክሳብ ቁ4.2 ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ን26/03/36 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 622, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03299", "text": "ተ/ቁ/ ስም ንብረት ንጽል ንጽል ዋጋ ድምር 1 ፓራውልቲ 30 300 9000 2 መዓጹ መኪና 4 500 2,000.00 3 ኮፎኖ 4 400 1600.00 4 እስፔክዮ 2 150 300.00 5 መብራህቲ ናይ ቅድሚት 12 400 4800.00 6 ዲናሞ 2 750 1500.00 7 ጎልሴቲ ቴስታታ ኮምፕሊት 33 250 8250.00 8 ዲክስን ሞቕሎ (ስካፋለ) 28 75 2,100.00 9 ናይ ድሕሪት ፎሮዶ 27 400 10,800.00 10 ስሊንደር (ካምቻ) 5 750 3750.00 11 ቤስትችኔ ናይ ድሕሪት 4 750 3,000.00 12 ፕስቶነ 38 750 28,500.00 13 ኣምዚዳቶረ 28 200 5600.00 14 ታኪቲ 9 225 2025.00 15 ቤንቲሌተር 7 100 700.00 16 ግራናጆ ዓበይቲ 6 500 300.00 17 ግራናጆ ንኣሽቱ 12 400 4800.00 18 ቬትሮ ናይ መኪና 5 750 3750.00 19 ዳሽ ቦርድ 3 750 2250.00 20 ቬርኖ 14 25 350.00 ካልእ ኣብዚ ዘይተጠቕሱ ተመሳሳሊ ንብረት መኪና ይርከቦም። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ኣቶ ዮሴፍ መብራህቱ፡ ወለድና መብራህቱ ኣስፍሃ ደሪምን ለተብርሃን ሕሩይ ተላን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጠቕላላ ድምር 213,725 ናቕፋ። ዕለት ሓራጅ----------16/04/26 ቦታ ሓራጅ-----------ላዕ/ቤ/ፍርዲ ቁ/27 ሰዓት ሓራጅ-------3፡00-4፡00 ድ/ቀትሪ ንብረት ክትርእዩ እትደልዩ ስታንታኦቶ ከባቢ ባር ገብራይ ፊት እንዳ ፊኖ እዩ። ዝቃወም እንተሎ ኣብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መኣገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ሓራጅ ደው ኣይብልን።", "char_count": 945, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03300", "text": "እፍረት ማእከለ ባይሩ፡ ምባል ተሪፉ፡ ኤፍራታ ማእከለ ኪዳነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 93, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03301", "text": "ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ጸጋይ ሃይለ ገብረስላሴን ብፍ/በ/ዕዳ ወ/ሮ ጸጋ ኣስገደ ገብርከርስቶስን ዝነበረ ናይ ገንዘብ ክርክር፡ ብፍ/በ/ዕዳ ዝተወሰነሉ ገንዘብ ክኽፍል ፍቓደኛ ስለዘይኮነ፡ 1ይ ደ/ቤ/ፍርዲ ከባቢ ዕዳጋ እኽሊ ንብረት ብፍ/በ/ዕዳ ተሸይጡ መኽፈሊ ዕዳ ክኸውን ስለ ዝኣዘዘ፣ እዛ ብMachine mode 5-2 notitsu koki q55-3300 digital ናይ ስእሊ መሕተሚት ማሽን ትፍለጥ ንብረት ብፍርቂ ዋጋ ጎዲሉ ማለት 500,000 (ሓሙሽተ ሚእቲ ሽሕ ናቕፋ) ብክኢላ ተገሚታ ዘላ ንብረት ብሓራጅ ክትሽየጥ ስለ ዝኾነት፡ ኣብቲ ዝግበር ሓራጅ ክሳተፍ ዝደሊ፡ ቅድሚ ዕለት ሓራጅ ዘሎ (5) መዓልቲ ጀሚሩ ናይ’ቲ ክወዳደረሉ ዝረቑሖ መጠን ገንዘብ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ቤት ጽሕፈት ፈጻሚት ፍርዲ ቁ/62 ኣብ ዝተዳለወ ዕጹው ሳንዱቕ ኣታዊ ይገብር። ብተወሳኺ፡ ኣብ ዕለት ሓራጅ ናይ’ቲ ዝተዋህበ ግምት ¼ ብስም ፈጻሚ ፍርዲ CPO ኣስሪሑ ወይ ናይ ባንክ ተጠራቓሚ ሕሳብ ወኪል ሒዙ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ሓራጅ ኣየቋርጽን። ዕለት ሓራጅ----------14/04/2026 ሰዓት ሓራጅ----------3፡00-4፡00 ቦታ ሓራጅ------------ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣስመራ ገበን መጋባእያ ቁ/27 ተወሳኺ ሓበሬታ ዝደለየ፡ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቁ/65 መጺኡ ክውከስ ይኽእል። ከምኡ’ውን ንብረት ክርኢ ዝደሊ ኣብ ፎቶ ኣሉሊ።", "char_count": 828, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03302", "text": "ብዕረፍቲ ወድና ክፍሉ ተኽለማርያም ቀላቲ ተቐማጢ ዓዲ እንግሊዝ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ሕማሙ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝበጻሕኩምና ኩላትኩም፡ ሬሳ ኣብ ምልኣኽ ዝተሓባበርኩምና፡ ኣብ ዓድና ማዕረባ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛ ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴሌፎንን ዘጸናናዕኩምና የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋና ነቕርብ።", "char_count": 220, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03303", "text": "ብዕረፍቲ ኣዚና እነፍቅራ ሓብትና ወዘነት ዓንደጽዮን፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ነበርቲ ስዊዘርላንድ ኣብ ግዜ ሕማማ ክሳብ ቀብራ ዝተሳተፍኩም፡ ከምኡ’ውን ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብተሌፎንን ዘጸናናዕኩምና መ/ሃይማኖት፡ ጎረባብትን ቤተሰብን ፈተውትን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ነቕርብ። ስድራቤት ነ/ሄር ዓንደጽዮን ቀሺ ገብረኣምላኽ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ከተማ ኣስመራ፡ ዞባ 5፡ ምም/01፡ ጎደና “በ” ቁ/ገዛ 45፡ ዝተደኮነ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 114857 መወከሲ ቁ/101963 ብስም ነፍ/ደመቀሽ ኣስመሮምን ነፍ/ሰማይነሽ እምባየን ዝተመዝገበን ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ውርሲ ዘረጋገጽናሉን ገዛ፡ ናብ ስምና ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮን ቤት ጽሕፈት ካዳስተራልን ዞባ ማእከል ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ኦርጂናል ሰነዳተይ ሒዘ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ዮውሃንስ የማነ ንሕና ወረስቲ ደቂ ነ/ሄር ካሕሳይ መብራህቱን ነ/ሄሪት ዝፋን ተላን፡ ኣብ ከረን ከባቢ 02 ዞና 03 ጎደና 225/206/208 ስፍሓት መሬት 639.85 ት/ሜትሮ ብቁ.ምስክር 300573 መወከሲ ቁጽሪ 301012 ዚፕ ኮድ 6K-1379 ፕሎት/ብሎክ 39 ፓርሰል POP 39 ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ወለድና ብውርሲ ዝረኸብናዮ ንወ/ሮ ሰላም ተኽለን ንኣቶ ሃብተ ሓድጉን ስለ ዝሸጥናሎም’ሞ ናብ ስም ዓደግቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝኾንና፣ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ናብ ቤ/ጽ/ፓብሊክ ኖታሪ፡ ቤ/ጽ/ካዳስተርን ዞባ ዓንሰባ ከረን እንተዘይቀሪቡ ሕጋዊ ሰነዳትና ሒዝና ናብ ስም ዓደግቲ ክነሰጋግሮ ምዃንና ንሕብር። ወረ/ነፍ ካሕሳይ መብራህቱን ነ/ሄሪት ዝፋን ተላን ወኪል ወ/ሮ ሰላም ተኽለ ብስም ወ/ሮ እምባፍራሽ በየነ ወልደጊዮጊስ +11 ዝፍለጥ፡ ኣብ ኣስመራ ከተማ ምም/ጎዳይፍ ቀሓውታ ጎደና 716-6 ቁጽሪ ገዛ 30 ፕሎት 21 ፓርሰል H ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ኣብ መንጎ ወረስቲ ብዝተበጽሐ ስምምዕ መሰረት ናብ ስም 1. ወ/ሮ ዛይድ ወልዳይ 2. ኤፍሬም ወልዳይ 3. ቀሺ ሙሴ ወልዳይ 4. ርእሶም ወልዳይ 5. በረኸት ወልዳይ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽሃ/ካዳስተርን የቕርብ። ዝቃወም እንተዘየለ ግን ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ምዃንና ንሕብር። ወ/ሮ ዛይድ ወልዳይ ሓዳስ ኤርትራ 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.166", "char_count": 1588, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03304", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 81, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03305", "text": "ከሳሲት ቅሳነት ገብረመስቀል ኪዳነ፡ ተኸሳሲ ኣቶ መብራህቱ ፍካረ ሃብተጼን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 111, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03306", "text": "ኩባንያ ዕደና ቢሻ ኣብ’ዚ ዝስዕብ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ ኣወዳዲሩ ሰራሕተኛታት ክቖጽር ስለ ዝደለየ ንግዱሳት ይዕድም። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓይነት ስራሕ: ምድላው መግቢ (cook) ክፍሊ: ወሃብቲ ኣገልግሎት (ES/VS) ተደላዪ ብዝሒ: 04 ናይ ስራሕ ቦታ፡ ቢሻ", "char_count": 166, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03307", "text": "ወ/ሮ ኣልማዝ ግርማይ ወልደሩፋኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ብርሃነ ገብረማርያም ወልደገርግስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተደላይ ብቕዓት (Qualifications) • ደረጃ ትምህርት ካብ 8ይ ክፍሊ ንላዕሊ • ምስክር ወረቐት ናይ ምድላው መግቢ ዘለዎ/ዋ ፍልጠትን ተመኩሮን ስራሕ (Knowledge and Experience) • ናይ ኣሰራርሓ መግቢ ተመኩሮ ዘለዎ/ዋ • ንሓደ ዓመት ኣብ ዓበይቲ ናይ መግቢ ኣገልግሎት ዝህባ ትካላት ዝሰርሐ/ት 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 373, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03308", "text": "ወ/ሮ ታበቱ ስብሃቱ ዑስማን፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ተስፋይ ክፍላይ ዘርኢት፡ ኣብ 2009 ዓ/ ጀሚሩ ንኣስታት 17 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብለይ፡ ጥፉእ ተባሂሉ ይተኣወጀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን02/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ዘየለወሉ ውሳነ ክወሃብ ምዃኑ ንሕብር። ተክኒካዊ ክእለትን ባህርን (Technical Skills and Behavioral Skills) • ኣፍልጦ ኣብ ጥዕናን መረዳእታ መምርሒ ድሕነትን ዘለዎ/ዋ • ዝተፈላልየ ዓይነት መግቢ ኣብ ምድላው ክእለት ዘለዎ/ዋ • ናይ ጽሬት ተገዳስነት ዘለዎ/ዋ • ብሓባር ናይ ምስራሕ ልምዲ ዘለዎ/ዋ • ምስ ሰባት ጽቡቕ ምርድዳእ ዘለዎ ኣመልከትቲ ከማልእዎ ዘለዎም፡- • መፋነዊ ወረቐት ካብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ዘለዎ/ዋ • ቅዳሕ ናይ ተመክሮ ስራሕን ትምህርትን ምስክር ወረቐት ከምኡ’ውን ቅዳሕ መንነት ምስ መመልከቲ ወረቓቕቲ የቕርቡ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 528, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03309", "text": "• መመልከቲ ወረቓቕቲ ናብ ኣመልከትቲ ኣይምለስን። • ደሞዝ፡- ብመሰረት ናይ ትካል መሳልል። • ውዕል ስራሕ፡- ቀዋሚ። ወ/ሮ ኣስሊ ዳኒኤል ፍካክ፡ ብዓል ቤተይ መብራህቱ ደብሩ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 3 ደቅና ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ግዱሳት ኣመልከትቲ፡ ናብዚ ኣድራሻ ወረቐትኩም ክትልእኩ ትኽእሉ። ቢሻ ማይኒን ሼር ካምፓኒ፡ ቁ/ሳጹን ፖስጣ፡ 4276 ኣስመራ፡ ኤርትራ ሩታ ሰለሙን ሓጎስ፡ ተጸዋዒ ሮምሃ ሕድሮም ማስያስ፡ ብሕጋዊ ወኪል ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።", "char_count": 382, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03310", "text": "Notice hereby given to the public that “yiftael private limited company” has been formed among the following members. A.members Name nationality address shares 1.selemawit fshatsion eritrean asmera 33 2.Rahwa Uqbay eritrean asmera 33 3.Shishay alem eritrean asmera 34 B.The head office of the company is in asmera and branch offices may be opened within the Eritrea and outside of eritrea a.To engage in the of import and export activities. b.To engage in whole sale and retail trade activities. c.To engage in the manufacturing activities. d.To engage in clearing and forwarding activities. e.To engage in the travel agent and tour operator activities. f.To engage tourism activities. g.To engage in cargo service and ship handling. h.To engage in clearing and forwarding activities. D. The company has share capital of 1000.000.00 nkf(one million nakfa)divided into 100 nominative shares all subscribed and fully paid up in cash.The value of each share is 10, , 000.00 nk). E.Shishay alem is appointed as manager of the company for unlimited period of time. F.The company is established for unlimited period of time. Yiftael Private Limited Company 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ኣሕመድ ተልከ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ አሕመድ ኢብራሂም ሓሰን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን08/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ወ/ሮ ፊኖ ፍስሃ ብርሃነ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ኣንገሶም ጉልበት ግደት፡ ደሃይ ስለ ዘይብለይ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለት፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ", "char_count": 1408, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03311", "text": "ኣቶ ዓሊ ሓሰን ካመል፡ ሓፍቱ ንኣቦይ (ሓቲናይ)፡ ኣሲያ ፋራዳ መሓመድ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ኣብ ቤ/ፍ ሽሪዓ ይቕረብ። ኣመልካቲት መኣዛ ተስፋይ ባይሩ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 4+ ኣስመራ ዝርከብ ፍሉይ መጸውዒ ስሙ ገዛ ከኒሻ፡ ብንብረት ቁጽሪ 60742-100264 ዝተመዝገበ ስፍሓት መሬት 492.80 ት/ሜ ኮይኑ፡ ብስም ወረስቲ ኢተ ተድላ ተስፊትን ነፍ/ ኣመተ ኣውዓሎም ገብራይን ዝተመዝገበ ክፋል፡ ካብቲ ስፍሓት መሬት 90 ት/ሜ 2 ክፍሊ 1 ተሓጋጋዚ 1 ክሽነ 1 ዓይኒ ምድሪ ስለዝዓደክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለኒ ሰነዳት ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ምዃነይ አፍልጥ። መኣዛ ተስፋይ ባይሩ ነቲ ብስም ነ/ሄሪት መርየም ኣሕመድ ዑመር፡ ኣብ ከተማ ክረን ከባቢ 06 ፕሎት 148 ዝርከብ፡ 627 ት/ሜ ስፍሓት ዘለዎ፡ ኣብ ሚኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባብን ብመለለይ ቁጽሪ ንብረት 6BRKRN000024/0 ዝተመዝገበ ብመሸጣ ስለ ዝዓደግክዎ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ከረን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ ግና ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ኢብራሂም በሽር ኢብራሂም ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ ጎደና-ቁ/ገዛ-- ብቁ/ፍቓድ ዋኒን ASL00038385 ናይ ባር ትካለይ፡ ንወ/ሮ ህይወት ሓጎስ ተድላ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰረጀቓ ጎደና-- ቁ/ገዛ-- ብዕለት 11/07/2025 ቁ.መዝ 285/2025 ብውህብቶ ስለ ዝሃብክዎ፡ ብስም ወሃቢ ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተ ደኣ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ውህብቶ ተረካቢ ከም ዝመሓላለፍ ነፍልጥ። ኣብርሃም ተስፋልደት ሃይለ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.166 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 8", "char_count": 1423, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03314", "text": "• Design all project schedule and contract agreements and ensure integrity of data in all project life cycle and prepare required reports to provide support to all project stakeholders. • Prepare an efficient Project Master Schedule and maintain knowledge of all key project milestones. • Administer project from conceptualization to implementation and evaluate all planning issues. • Design all planning controls for various levels with all resources. • Design an efficient engineering project schedule and prepare all vendor packages in coordination with project technical plans. • Ensure compliance to schedule and manage all project deliverables and recommend increase in all engineering processes. • Administer all projects and assist in appropriate distribution of all project hours. • Evaluate all man hours spent for various activities and prepare accurate reports for same and maintain record of all project progress. • Evaluate all fabrication site and vendor schedule and ensure adherence to contract master schedule. • Ensure efficiency of all schedule plant production with help of ERP business system software • Collaborate with all cross functional team to maintain quality assurance for all activities. • Assist to identify and resolve all issues in normal operations and manage all communication for all schedule disruption. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Planning / Scheduling • Reporting and Execution • Expediting, Administration and Cost Reporting. Unique requirements/other information • Has a wide experience and knowledge about project management principles and can work with Projects Planning, Scheduling, Expediting, Materials inventory, Reports, Write ups and Cost Control. • The position as a planner has much more detailed product knowledge, and as a scheduler is an expert on the scheduling tools and detail level task sequences. • Candidate must be physically medically fit Qualifications: Knowledge and Experience • Must have diploma/degree in engineering, construction management, or related field or has • 10+ years’ experience in project management, with a focus on construction projects. • 5 years’ experience in project planning, cost controller, scheduling and expediting. • 10 years relevant experiences in construction • Has good understanding of Project Materials Specification and Expediting • Has Good understanding of MS Project for project scheduling, resource and cost • Has good experience with Project Cost Control and Filing system • Has good understanding of project work sequencing and activity dependencies for project scheduling. Technical Skills Behavioral Skills • Computer Literacy (MS Office – mid to advance level) • Advance MS Project user or other scheduling tool • Attention to detail • Analytical skill • Problem solving skill • Supervisory Experience • MS Project Skills • Strong understanding of construction methods and materials • Strong understanding about cost reports and cost schedule • Project management principles relates to project scheduling. • Excellent Communication (English) • Assertiveness • Interpersonal Relations • Integrity • Prioritizing skills & multi-skilling • Ability to work towards strict deadlines • High level of Accuracy • Self-motivation • Dedication to safety • Time Management • Leadership General Information and other requirements: : • Place of Work: Bisha. • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provided evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to:- Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: 1. Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. 2. Mineral Resources Management P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.166", "char_count": 4425, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03316", "text": "ብልሙድ ኣጸዋውዓ ብሊን ጠውቐ ዝበሃሉ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓልሓልን መዳውብቲ ንኡስ ዞባ ሓልሓል ዝኾነ ምዕራባዊ ወገን ንኡስ ዞባ ሓመልማሎን ዝርከቡ ነበርቲ ናይዘን ዝተጠቕሳ ከባቢታትን ዓድታትን እዮም። ብሓፈሻኡ ኣብ ኩሎም እንዳታት ብሄረ ብሊን እቲ ባህላውን ያታውን ወግዕታት ዳርጋ ኩሉ ሓደ’ኳ እንተኾነ ኣብ ውሑዳት ወግዕታት ግን ፍልልያት ይርአ። ወግዒ ሽንጋለ ሓደ ካብ’ቲ ንወለዶታት እናተወራረሰ ክቕጽል ዝጸንሐ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻታት ናይቲ ብሄር እዩ። “ሽንጋለ” ዝበሃል ናይ ብጽሕና ወግዒ ምስግጋር ኮይኑ፡ ደቂ ተባዕትዮ መንእሰያት ብሊን ኣብ እዋን ብጽሕናኦም ቅድሚ ወግዒ ሕጸን መርዓን ምፍጻሞም ግድን ከተግብርዎን ክሓልፍዎን ዘለዎም፡ ኣካል ረቂቕ ባህላዊ ውርሻ ብሄረ ብሊን እዩ። ሽንጋለ ዘይፈጸመ መንእሰይ ኣብ ዝኾነ ሕጋዊ ወግዒ ናይ ሽማግለታት ክጽንበር ኣብ ባይቶ ዓዲ ክሳተፍ፡ ክምድር፡ ክመርጽ ይኹን ክምረጽ መሰል የብሉን። ዝበለ ኣባትር ንዓዲ ኣእትዩ ብሓዊ ጸልዩ፡ እቲ ሓደ ወገኑ ተለውዩ ቅርጺ ከዘራን ከም ዝሕዝ ገይሩ ኣመዓራርዩ ጸሪቡን ኣመላኺዑን ድሉው ይገብር። እቲ ብቑጽሮም ዝተዳለወ ኣባትር ከኣ ብነጸላ ጨርቂ ይጥቕለል’ሞ ኣብ እዋን ምብጋስ ነፍሲ ወከፍ መንእሰይ ከይመረጸ መመሺቱ ከከም ዕድሉ ዝበጽሓቶ ሓንቲ በትሪ ይወስድ። ብድርብ ከኣ መንደሊታት ይበሃሉ። ኩሎም መንእሰያት ናይ’ቲ ወግዒ መስርሕ ምውታግ ወዲኦም ብሓባር ኣብ ዝተኣከቡሉ እዋን ከኣ ናይ ዕድመ-ሰብጸጋን ዓበይቲ ዓዲን ብሓባር መሪቖም “ጻዕዳ ይጽናሕኩም፡ ከም ኣያታትኩምን ኣቦታትኩምን ሰብኡትን ብቑዓትን ኩኑ” እናበሉ ሴፍን ዋልታን ኣዕጢቖም መሪቖም የፋንውዎም። ናይዚ ምርቓን ምፍናውን’ዚ ትርጉም ከኣ ደጊም ንመኸተ፡ ንውግእን ምክልኻልን ዓድኹም ብቑዓት ሰብኡት ክትኮኑ ኢኹም ዘስምዕ እዩ። ኣብ ብሊን ጠውቐ ናይ ሓደ ዓዲ ወይ እንዳ ጉጅለ መዛኑ መንእሰያት ብሓባር ወግዒ ሽንጋለ ይፍጽሙ። ዕድመ ናይቶም መንእሰያት ከኣ ከም ውሁብ ንደቂ 20 ዓመት ዝሓቁፍ’ኳ እንተኾነ ከከም ኩነታቱ ከይሸንገሉ ዝጸንሑ ኣብ ክሊ ዕድመ 30- 40 ዝበጽሑ መንእሰያት’ውን ክጽንበርዎ ይኽእሉ። ሓደ ኣብ ወግዒ ሽንጋለ ዝኣቱ መንእሰይ ኣቐዲሙ’ዩ ዝሕብርን ዝዳሎን። ከም ኣካል ናይቲ ምድላው ከኣ ኣቐዲሙ ንሽንጋለ ዝኸውን ሓዲሽ ቅያር ክዳንን ሳእኒ መዳስን ብወገን ስድራኡ ይዳለወሉ፡ ወይ’ውን እቲ መንእሰይ ባዕሉ ገዚኡ የዳሉ። ኩሎም መንእሰያት ሽንጋለ ዝኽደንዎ ባህላዊ ክዳን ፍሉጥን ሓደ ዓይነትን እዩ። ዕለትን ወግዓዊ ምጅማርን ናይቲ መደብ ምስ ተኣወጀ ከኣ፡ እቲ ኣቐዲሙ ዝግበር መስርሕን ወግዕን ነፍሲ ወከፍ ኣባል ናይታ ጉጅለ ዝኾነ መንእሰይ፡ ብዓርኩ ተሰንዩ ናብ ኣኮታቱ ብምኻድ ሓደ ኣኮኡ ብነጸላ ርእሱ ጎልቢቡ ብድሕሪት ምስ ወተጎ፡ እቲ ካልኣይ ኣኮኡ ከኣ ኣብ ግንባሩ ብምውታግ እቲ ዝተጎልበቦ ይቕላዕ። እቲ መንእሰይ ክውተግ ከሎ፡ ኣኮኡ ኣብ ኩርሲ ኮፍ ኢሉ ንሱ ከኣ ኣብ ትሕቲኡ ኣብ መሬት ኮፍ ኢሉ እዩ ዝውተግ። ኣኮታቱ ከኣ ድሕሪ ምውታጎም ባህላዊ ምርቓ መሪቖም ከከም ጸጋኦምን ልግሶምን ገመል፡ ላም፡ ጤለ-በጊዕ፡ ገንዘብ … የግዝምዎ። ተወቲጉ ድሕሪ ምምጻእ ከኣ እቲ ዝተዳለወሉ ሓዲሽ ክዳንን ሳእንን ወድዩ በትሪ ተዓዲሉ ምስ ብጾቱ ንወፍሪ ድሉው ይኸውን። ሓደ ንዓቕመ-ኣዳም ዝበጽሐ መንእሰይ ክሳብ መስርሕን ወግዕን ሽንጋለ ብግቡእ ዛዚሙ ዘይሓለፈ፡ ‘መንደላይ’ ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ። ካብታ ዝተበገሱላ ዕለት ጀሚሮም ከኣ ብሓባር እናተላዘቡ ኣብ ናይ ነፍሲ ወከፎም ሓትኖታትን ኣሞታትን ዝርከባሉ ዝተፈላለያ ዓድታት ብሓባር እናበጽሑ ብፍሉይነትን ብመደብን ዝተገዓተሎም ገዓት እናበልዑን እናተዘናግዑን ሓውሲ ሕጽኖት ዝኾነ ናይ ኣዋርሕ ዑደቶም የሰላስሉ። መንደሊታት ሽንጋለ ልሉያትን ብጥርኑፍ ዝጐዓዙን ስለዝኾኑ መንደሊታት ይመጽኡ ኣለዉ ምስ ተባህለ ኣብ ዘዝበጽሕዋ ዓዲ ቅድሚ ምእታዎም ሽማግለታት ዓዲ እዮም ብወግዒ ዝቕበልዎም። ሽዑ ነቲ ሒዞሞ ዝንቀሳቐሱ ሴፍን ዋልታን ኣግዲፎም ብሕድሪ ኣብ ሓደ ቦታ ብምቕማጥ ኣብ’ቲ ዓዲ ከም ድሌቶም ክዛወሩ የፍቅዱሎም። እቶም መንደሊታት ከኣ ብክብሪ ንክእንገዱ ስለ ዝተፈቕደሎም ከም መለለዪ ናይ ሽንጋለኦም እትርአ ናይ ነፍሲ ወከፎም ቀጣንን ምልክዕትን በትሪ ከዘራን ከኣ ብሽማግለታት ዓዲ እያ ትዳለወሎም። እቲ መደብ ምስ ተወሰነ ዓበይቲ ዓዲን ሽማግለታት ዓዲን ተኣኪቦም ካብቲ ዓዲ ንሓደ ምኩር ጸራባይን ኣዳላውን ኣባትር መሪጾም ይምዝዙ። እቲ ዝተመዘዘ ሰብ ከኣ ኣብ ጫካታትን ጎቦታትን ወፊሩ መሪጹ ዝበተኾ ትኽ ቀላይ ዘለዎን እዩ። ንመስርሕ ምርጣጦ ዝኸውን ብርኩታታት እናተበርኮተ ክበስልን ጸባ ክስተን ከሎ፡ እቶም መንደሊታት ከኣ ኣብ ዳሕረዋይ ክፋል ርእሶም ዘሎ ጨጒሮም “ሓለንጋይ” ዝተባህለ ቁኖ ይቑነኑ። እዚ ጸጒሪ’ዚ ንንውሕ ዝበለ እዋን ከይተላጸየን ከይተቐምቀመን ብኽንክን ክዓቢ ዝጸንሐ እዩ። ኣብቲ ዕለት’ቲ ከኣ፡ ኩሎም ኣባላት ጉጅለ ምርጣጦ ኣብቲ ቀላይ ኣትዮም ክሕንብሱ ግዴታ ኮይኑ፡ እቶም ክኢላታት ናይ ምሕንባስ ብቕዓቶም ከርእዩ ከለዉ፡ እቶም ድኹማት ከኣ እናጠለቑን እናወጹን ማይ ይጸግቡ። ብዝተኻእለ መጠን ግን መብዛሕትኦም መንደሊታት ኣብዛ መዓልቲ ምርጣጦ ከይዋረዱን ከይጽረፉን ኣቐዲሞም ምሕንባስ ተላሚዶም እዮም ዝጸንሑ። ሽዑ ዕለት ኣብቲ ሩባ “ብላዕ ዎ ስተ!” ብርኩታን ጸባን ከብዲ ምላሽ ኮይኑ፡ ኩሉ ጓሳ ጥሪት ተኣኪቡ እዩ ምስኦም ዝጽንብሎ። ኩሉ መስርሕ ምርጣጦ ምስ ተዛዘመ ከኣ እተን ብሽማግለ ዓዲ ዝተዓደላኦም ከዘራን ኩለን ተኣኪበን ብሓባር ተጠሚረን ብምእሳር ኣብቲ ቀላይ ይድርበያ። ትርጉሙ ከኣ ካብ ኣዘንተውቲ ኣቦታት ሓልሓል ኣቶ ኣሰናይ ዓሊ ከም ዝገለጾ፡ መርኣያ ሓድነት ኮይኑ “ሞትኩምን ሕየትኩምን፡ መጻኢ ዕድልኩም ብሓደ እዩ። ንኹሉ ዘጋጥም ጽቡቕን ሕማቕን ከይተፈላለኹም ብሓባር ኢኹም እትገጥምዎ” እዩ ዘስምዕ። ኣመስጊኖም፡ በቲ ዝበልዎም ተሰማሚዖምን ተማእዚዞምን፡ ኣብቲ ሴፎምን ዋልታኦምን ዝተቐመጠሉ ቦታ፡ 3-4 ተረኛታት ሓለዋ ይምድቡ። ኩሉ ምንቅስቓሶም ሓባራዊ እዝን ቁጽጽርን ብዘለዎ ዲሲፕሊናዊ ኣገባብ እዩ ዝመሓደር። ኣብቲ ዓዲ ተዛዊሮም ዝገበርዎ ዳህሳስ ወዲኦም ናብ መበገሲ ቦታኦም ምስ ተመልሱ ከኣ ክንደይ ገዓት ረኺቦም ምህላዎም ይሕብሩ። በዚ መሰረት ንቑርሲ፡ ንምሳሕን ድራርን እናመደቡ፡ ንሱ ክሳብ ዝውዳእ ኣብቲ ዓዲ እናተዘናግዑ ይቕንዩ። ብኸምዚ ኣገባብ ካብ ሓንቲ ዓዲ ናብ’ታ ካልእ እናተሰጋገሩ ንኣስታት ሰለስተ ወርሒ ይጸንሑ። ኣብ መንገዶም ወይ ኣብ ዓዲ መዛኑኦም ወይ ከምኦም ዝሽንግሉ መንእሰያት እንተረኺቦም ከኣ ንብቕዓት መንእሰያት ዝፍትን ዓይነት ያታዊ ስፖርት ዝኾነ ቅልስ፡ ውድድር ጉያን ዝላን፡ ሻኲ (ወርደት፡ ኩርትሕ)፡ … ዝኣመሰለ ጸወታታት ይጻወቱ። ዓዲ ከኣ ‘መን ሰዓረ፧’ እናበለ ውድድሮም ይዕዘብ። ምኽንያቱ ኣብዚ ውድድር’ዚ ሰዓሪ ይኹን ተሳዓሪ ከከም ውጽኢቶም ሳጓ’ዩ ዝወሃቦም። እንተስዒሮም “ዙር ኣናብስ፡ ጀጋኑ” ተባሂሎም ክውደሱ ከለዉ፡ እንተ ተሳዒሮም ከኣ “ጉጅለ ሕንከት፡ በላዕቲ፡ ጉጅለ ጥሜት” ተባሂሎም ይጽረፉ። መስርሕ ሽንጋለን ምርጣጠን ዝሓለፈ መንደላይ ከኣ ግቡኡ ዝፈጸመ ተባሂሉ፡ ኣብ ዝኾነ እዋን ንሕጸን ንመርዓን ብቑዕን ድሉውን ይኸውን። ንመውስቦ ጓልኩም ሃቡና ዝተባህሉ ስድራ ጓል’ውን ብቐዳምነት ዝሓቱሉን ዘረጋግጽዎን ጉዳይ፡ እቲ ዝሕተተሉ ዘሎ መንእሰይ ሸንጊሉ ድዩ ኣይሸንገለን ዝብል እዩ።", "char_count": 4033, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03317", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ካብ ዞባታት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሄሎ ደባይዋ 15፡30 ብምኽንያት 8 መጋቢት ዞባ ማእከል ኣይግበሮ ደኣ’ምበር ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ ካብቶም ንሽንጋለ ዝተዳለዉ መንደሊታት ዓዲ ሓደ መዘናኦምን ኣባሎምን እንተዓሪፉ እቲ መደብ ሽንጋለ ተሰሪዙ እታ ዓመት እቲኣ ብሓዘን ሓሊፋ እቲ መደብ ንዳሕረወይቲ ዓመት ይሰጋገር። ኣብ ዳሕረወይቲ ዓመት ከኣ ንሶምን ዝተደረብዎም ካልኦትን ብሓባር ይሽንግሉ። 16፡04 ሞዛይክ (1ይክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡20 ደርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ሞዛይክ (2ይ ክፋል) 19፡25 እትመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ገለብ ደሓን ቀጥታ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ‘ሳዉነ’ 6ይ ክፋል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ዘዋሪት ካሜራ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እንዳ ዝማም መንእሰያት ወግዒ ሽንጋለ እቲ ናይ ኣዋርሕ ናይ ምዝናይ ጸወታን ዙረትን መደቦም ወዲኦም፡ ንዓዶም ምስ ተመልሱ፡ ድሕሪ ውሑድ መዓልታት ወግዓዊ መዛዘሚ ናይ’ቲ መስርሕ ዝኾነ ካልእ “ምርጣጦ” ዝተባህለ ወግዒ ይፍጸም። ዕለተ ምርጣጦ ምስ ተወሰነ ነፍሲ ወከፍ መንደላይ ከካብ ገዛኡ ነታ ዕለተ ጽንብል ንብርኩታ ዝኸውን ሓርጭን ጸባን ኣዳልዩ፡ ኣብ ቦታ ናይ’ቲ ምርጣጦ ዝግበረሉ ሩባ የብጽሕ። እቲ ወግዒ ምርጣጦ ዝግበረሉ ቦታ፡ ሩባን ሓዳስ ኤርትራ 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.166 ሄለን መኸታ ሄለን መኸታ ብልምዲ፡ ቀጻሊ ዝስሕቕ ሰብ፡ ነዊሕ ዕምሪ ክጸንሕ’ዩ ይበሃል። ነዚ ልምዳዊ ኣበሃህላ’ዚ ስነ ፍልጠት’ውን ይድግፎ እዩ። መጽናዕቲ ከም ዝሕብሮ፡ ሰሓቕ፡ ዝሓሸ ኵነታት ጥዕና ክህሉወናን ዝነውሐ ዕምሪ ክንጸንሕን ልዑል ኣበርክቶ ኣሎዎ። ኖርወያውያን ኣብ ዘካየድዎ መጽናዕቲ፡ ዝስሕቁ ሰባት ብ35 ሚእታዊት ካብ ዘይስሕቁ ሰባት ንላዕሊ ብህይወት ናይ ምጽናሕ ዕድል ከም ዘሎዎም ተገሊጹ። ን15 ዓመታት ኣብ ዝተኻየደ ካልእ መጽናዕቲ ከኣ ሰሓቕን ቀልድን፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ክስዕብ ንዝኽእል ሞት ደቂ ኣንስትዮ፡ ብ48 ሚእታዊት ከነክዮ ከም ዝኽእል ተሓቢሩ። 73 ሚእትዊት ካብ ሰሓቕን ቀልድን ዘዘውትራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ድኻም ልቢ ዝጠንቁ ሞት ክድሕና ከም ዝኽእላ፡ ከምኡ’ውን 83 ሚእታዊት ረኽሲ ብዝጠንቁ ሞት ክድሕና የኽእል። ኣብ ተመሳሳሊ መጽናዕቲ፡ ደቂ ተባዕትዮ’ውን 74 ሚእታዊት ካብ ረኽሲ ብዝጠንቁ ሞት ክድሕኑ ከም ዝኽእሉ ዝሕብር ውጽኢት ተረኺቡ።", "char_count": 1408, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03318", "text": "ሰሓቕ ዕድመ ይውስኽዶ፧ ሰሓቕ ዕድመ ይውስኽዶ፧ ተመሓላላፊ ሕማም ጥራይ ኣይኮነን ዝመሓላለፍ፣ ሰሓቕ’ውን ይላባዕ እዩ። ሰብ ክስሕቕ እንተ ርኢና ወይ ሰሚዕና፡ ምኽንያቱ ከይፈለጥና ክንስሕቕ ንርአ ኢና። ገለ ካብቲ ምኽንያት፤ ስምዒታት’ውን የስሕቐና እዩ። እዚ ግን ከምቲ ብቐልድን ካልእ ባህ ዘብል ዛንታን ዝፍጠር ሰሓቕ እወታዊ ጽልዋ የብሉን።", "char_count": 215, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03319", "text": "ሰሓቕ እንታይ እዩ፧ ስለምታይከ ሰሓቕ እንታይ እዩ፧ ስለምታይከ ንስሕቕ፧ ንስሕቕ፧ ሰሓቕ፡ ባህታ ዝፈጥር ስምዒትን ኣካላዊ ግብረ መልሲን የጠቓልል። ሓደ ካብ ባህርያት ሰብ ኮይኑ ኣብ ሓንጐል ዝምስራሕ ንጥፈት ከኣ እዩ። ብዛይካ ሰብ ካልኦት ከም ጂምፓንዚ ዝኣምሰሉ እንስሳታት (ደሓን ዝኾነ ብልሒ ኣእምሮ ዘሎዎም እንስሳታት) ይረአ እዩ። ዓውዲ ስነ መትኒን ፊዝዮሎጅን፡ ሰሓቕ፡ ምስ ኢንዶርፊን (ናይ ሓጐስ ሆርሞን) ዘፍሪ ‘ቨንትሮመዲያል ፕሪፍሮንታል ኮርተክስ’ ዝበሃል ክፋል ሓንጐልና ዝተኣሳሰር ምዃኑ ይገልጽ። እቲ ምስ ስምዒታት ብምትእስሳር ብህይወት ክንሰርር ዘኽእል ክፋል ሓንጐልና፡ ስርዓተ ሊምቢክ’ውን ምስ ሰሓቕ ዝምድና ከም ዘሎዎ ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት ይገልጹ። ሰሓቕ ዝምንጭወሉ ፍሉይ ክፋል ሓንጐል ኣሎ’ኳ ክበሃል እንተ ዘይተኻእለ፡ ኣብ ስርዓተ ሎምቢክ፡ ሂፖካምፓስን ኣመግዱላን ዝበሃል ክፍል እዚ ስርዓት ምስ ሰሓቕ ምትእስሳር ከም ዘሎዎ ኣብ ኤም.ኣር.ኣይ ከም ዝተራእየ ይሕብሩ። ሰሓቕ መድሃኒት ድዩ፧ ሰሓቕ መድሃኒት ድዩ፧ ሰሓቕ፡ ኣብ ህይወትና ብርክት ዝበለ እወታዊ ጽልዋ ኣለዎ። ብዝሓየለ ከኣ ኣብ ጥዕና ኣእምሮና። ብ2021፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ‘ናሽናል ላብረሪ ኦፍ መዲሲን’፡ ንነዊሕ እዋን መድሃኒት ዝወስዱ ተሓከምቲ፡ ምስ ግዜ ተጻዋርነት ናይቲ መድሃኒት ከማዕብሉ ስለ ዝኽእሉ፡ ካብ መድሃኒት ወጻኢ ካልእ ፍወሳ ክፍትኑ፡ ብመጽናዕቲ ዝተሰነየ ጽሑፍ ወጺኡ ነይሩ። እቲ መጽናዕቲ ብሰንኪ ኮቪድ 19 ብርከት ዝበሉ ተሓከምቲ፡ ብፍላይ ናይ ጥዕና ኣእምሮ፡ ፍወሳ ሰሓቕ ከም ቀዳማይ ምርጫ ክወስድዎ የማኽር። ኣብቲ ጽሑፍ፡ ሰሓቕ ንኽልተ ጥቕሚ ከገልግል ከም ዝኽእል ይሕብር፣ ሀ- ካብ ሕማም ንምክልኻል፡ ለ- ምስ ሓመምካ ከኣ ከም መድሃኒት። ሰሓቕ ንደቂ ኣንስትዮን ንደቂ ሰሓቕ ንደቂ ኣንስትዮን ንደቂ ተባዕትዮን ዝተፈላለየ ጽልዋ ተባዕትዮን ዝተፈላለየ ጽልዋ ኣሎዎ ድዩ፧ ኣሎዎ ድዩ፧ ሰሓቕ፡ ኩሉ ሰብ ዘካይዶ ባህርያዊ ኵነት ኮይኑ፡ ኣብ መጽናዕታት ካብ ዝተረኽበ ውጽኢት ኣብ መንጐ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ግን ዘገርም ፍልልይ ኣሎ። እዚ ፍልልይ’ዚ ባህልን ልምድን ሕብረተሰብ ዝደረኾ ፍልልይ ናይ ምንዛዕ ከሚካላት ክኸውን ከም ዝኽእል ተመራመርቲ ይሕብሩ። እቲ ዝተራእየ ፍልልይ ኣብ ‘ንምንታይን ብኸመይን ንስሕቕ’ እዩ። ዝበዝሓ ደቂ ኣንስትዮ፡ ዘስሕቕ ወዲ ባህ ከም ዝብለን፡ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ በቲ ንኸስሕቑ ዝብልዎ ነገር (ቀልዲ) ዝስሕቓ ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ ከም ዝሰሓቡ፡ እቶም መጽናዕቲ ዘካየዱ ይነግሩ። ካብዚ ብምብጋስ ኮሜድያዊት ፋራን ሎብፕዊዝ፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ ቡዙሕ ባህልታት ጓል ኣንስተይቲ ብጽባቐኣ እትሕረ፡ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ ናይ ምቕላድ ብቕዓቶም ከም ዘምርጾም ትገልጽ። ሰሓቕ ምስ ጥዕና ኣእምሮ እወታዊ ዝምድና ኣለዎ። ንጸቕጢ ኣእምሮን ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ ጸገማት ጥዕናንው፡ ከም ከለስትሮል፡ ልዑል ጸቕጢ ደምን ምኽሳዕን መድሃኒት እዩ። ከለስትሮል ከም ዝፍለጥ ናይ ጸቕጢ ሆርሞን እይ፣ ሓንጐልና ኣብ ግዜ ጸቕጢ ብብዝሒ ካብ ዘፍርዮ ሆርሞን ከኣ’ዩ። ከለስትሮል ብኣድርናል ዝበሃል ጽኪ ዝፈሪ ኮይኑ፡ ጸቕጢ ደም ከመሓድር፡ ናይ ተጻዋርነት ንጥፈታት ክሕግዝ፡ ናይ ዋሃዮታት ምታቦሊካዊ ንጥፈት ዘሕይል፡ ነቒሕና ክንሰርሕን ዝሕግዝ እዩ። ኣብ ግዜ ጸቕጢ ግን ሓንጐልና ብብዝሒ ከፍርዮ ስለ ዝጅምር ኣብ ብርክት ዝበለ ንጥፈታት ኣካላትና ጸገም ይፍጠር። ብዝሒ ከለስትሮል፡ ምዝንባል ኣብ ስረዓተ ምሕቃቕ መግቢን ናይ ድቃስ ግዜን፡ ምኽሳዕ፡ ናይ ጭዋዳታት ድኻም፡ ቅዛነትን ካልእን የስዕብ። ስሓቕ እምበኣር፡ ዓቕን ከለስትሮሎ ብምቕናስን ብምቅጻልን ነዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ናይ ጥዕና ጸገማት ኣብ ምውጋድን ምጕዳልን ይሕግዘና። ሰሓቕ፡ ኣብ ሓንጐልና፡ ካልእ ክፋል ኣካላትናን ስምዒትናን ዝፈጥሮ ለውጥታት ንኹሉ ሰብ ዳርጋ ሓደ እዩ። እንታይ የስሕቐና ግን ክፈላለ ይኽእል እዩ። ኣብ ስኽፍክፍ ዝብለና ክፍሊ ኣካላትና (ቱሽቱሽ፡ ከብዲ ኢድን እግርን ካልእን) ሰብ ሕንቲኽቲኽ ምስ ኣበለና ንስሕቕ ኢና። እቲ ብቐልድን ዛንታን እንስሕቖ ሰሓቕ ግን ከብድና፡ ናይ ምስትንፋስ ህዋሳትናን ካልእ ክፍሊ ኣካላትና ከንቀሳቕስ፡ ከንብዓና፡ ልዑል ዓቐን ናይ ባህታ ስምዒት ከም ዝስምዕናን ክገብር፡ ወዘተ ይኽእል። መን ዝያዳ ይስሕቕ፧ መን ዝያዳ ይስሕቕ፧ ጓልዶ ወዲ፧ ‘ደቂ ኣንስስትዮዶ ዝያዳ ይስሕቓ ወይስ ደቂ ተባዕትዮ፧’ ንምጽናዕ፡ 1200 ዝበጽሕ ትንተናዊ ምርምር ተኻይዱ። ውጽኢት’ቲ ምርምር፡ ክልተኡ ጾታ ብዙሕ ይስሕቕ’ኳ እንተኾነ ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ ከም ዝስሕቃ ይገልጽ። እቲ ዝበዝሕ ሚእታዊት፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ነንሕድሕደን ዝገብርኦ ዕላል ወይ ዝርርብ ከም ዝኾነ ይሕብር። ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ነንሕድሕዶም እናኣዕለሉ ዝስሕቅዎ ፍርቂ ናይቲ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ነንሕድሕደን እናኣዕለላ ዝስሕቃኦ ከም ዝኸውን ሰሓቕ ዕድመ፡ ጾታ፡ ደረጃ ትምህርቲ፡ ባህልንን ልምድን… ይጸልዎ እዩ። ቈልዑ እቲ ብምትንኻፍ ዝፍጠር ሰሓቕ ዝያዳ የስሕቖም። እኹል ሰብ ከኣ ብኣንጻሩ ብዝስማዕ፡ ዝርአን ዝስተማቐርን ኵነታት ይስሕቕ። ስንባደ፡ ክቱር ሕርቃን፡ ሕፍረት፡ ፍርሒን ካልእ ዝተወሳሰበ ስለምንታይ ካልእ ሰብ ክስሕቕ ርኢና ንስሕቕ፧ ስለምንታይ ካልእ ሰብ ክስሕቕ ርኢና ንስሕቕ፧ - መስትያት ዋህዮታት ሓንጐል (ሚረር ኒውሮንስ)- መስትያት ዋህዮታት ሓንጐል (ሚረር ኒውሮንስ)- ኣብ ሓንጐልና ልክዕ ከም ናይ መስትያት፡ ዝራእናዮን ዝሰማዕናዮን ምድጋም ዝስርሖም ሚረር ኒውሮንስ ዝበሃሉ ኣለዉና። ሓያል ስምዒታት ከም ሰሓቕ፡ ብኽያት፡ ወዘተ ኣብ ዝተዓዘብናሉ ከኣ ብቕልጡፍ ንሕና’ውን ክንደግሞ ንርአ። - ማሕበራዊ ምትእስሳር- ማሕበራዊ ምትእስሳር- ሰሓቕ ኣብ ዝኾነ ሕብረተሰብ ምልክት ሓጐስ፡ ባህታ፡ ምትእስሳርን ውሕስነት እዩ። ስለዚ ምስቲ ክስሕቕ ዝራእናዮ ሰብ ክንተኣሳሰር፡ ውሕስነት ክምዓናን ንሱ ዝገበሮ ክትገብርን ንቡር ይገብሮ። ምስቲ ዝሰሓቐ ሰብ ምስሓቕ፡ ምስቲ ሰብ ዘሎካ ቅርበት፡ ፍትወት ወይ ክብረት ከመልክት ይኽእል። - በይንና ከይንተርፍ- በይንና ከይንተርፍ- ኣብ እኩብ ዕላል ኩሉ ሰብ እናሰሓቐ ንበይንኻ ስቕ ክትብል ባህ ኣይብለካ እዩ። ሰብ ከይዕዘበና ኢልና’ውን ንስሕቕ ኢና። መጽናዕቲ ከም ዝሕብሮ፡ ብዝንገር ቀልድን ዕላልን፡ 15% ጥራይ ኢና እንስሕቕ። እቲ ዝተረፈ ምኽንያት መስሓቒና ካልእ ዝተጠቐሰን ዘይተጠቕሰን ክኸውን ይኽእል። 10 ጥዕናዊ ጥቕምታት ሰሓቕ 10 ጥዕናዊ ጥቕምታት ሰሓቕ - ጸቕጢ ኣእምሮ የህድእ- ናይ ጸቕጢ ሆርሞናት ብዉሑድ ዓቐን ከም ጸቕጢ ኣእምሮ የህድእ- ናይ ጸቕጢ ሆርሞናት ብዉሑድ ዓቐን ከም ዝነዝዕ ብምግባር ወጥሪ፡ ጸቕጢ ኣእምሮን ቅዛነትን የጕድል፡ ዝነዝዕ ብምግባር ወጥሪ፡ ጸቕጢ ኣእምሮን ቅዛነትን የጕድል፡ - ናይ ምክልኻል ዓቕምና የበርኽ- ኣብ ደም ዝርከብ ‘ጸረ ጓና ኣካል’ - ናይ ምክልኻል ዓቕምና የበርኽ- ኣብ ደም ዝርከብ ‘ጸረ ጓና ኣካል’ (ኣንቲ-ቦዲ) ከም ዝውስኽ ብምግባር፡ ሕማም ናይ ምክልኻልን ምጽዋርን (ኣንቲ-ቦዲ) ከም ዝውስኽ ብምግባር፡ ሕማም ናይ ምክልኻልን ምጽዋርን ዓቕምና የበርኽ፡ ዓቕምና የበርኽ፡ - ካብ ቃንዛ የናግፍ- ኢንዶርፊን ዝበሃል ባህርያዊ ሆርሞን ከም ዝነዝዕ - ካብ ቃንዛ የናግፍ- ኢንዶርፊን ዝበሃል ባህርያዊ ሆርሞን ከም ዝነዝዕ ብምግባር ቃንዛና ክፋኹስ ወይ ክንጻወሮ ከም እንኽእል ይገብር፡ ብምግባር ቃንዛና ክፋኹስ ወይ ክንጻወሮ ከም እንኽእል ይገብር፡ - ጥዕና ልቢ የበርኽ- ንጥፈታት ስራውር ደም የሐይልን ጸቕጢ ደም - ጥዕና ልቢ የበርኽ- ንጥፈታት ስራውር ደም የሐይልን ጸቕጢ ደም ክንኪ ይሕግዝን፡ ክንኪ ይሕግዝን፡ - ጭዋዳዳታት ይፈታትሕ- ኣካላትና ክፈታታሕ ይሕግዝ፡ ውጽኢቱ - ጭዋዳዳታት ይፈታትሕ- ኣካላትና ክፈታታሕ ይሕግዝ፡ ውጽኢቱ ከኣ ክሳዕ 45 ደቒቕ ክጸንሕ ይኽእል ከኣ ክሳዕ 45 ደቒቕ ክጸንሕ ይኽእል - ከለስትሮል የቃጽል - ካብ 10- 15 ደቒቕ ሰሓቕ ኣስታት 40 ካሎሪ - ከለስትሮል የቃጽል - ካብ 10- 15 ደቒቕ ሰሓቕ ኣስታት 40 ካሎሪ ከነቃጽል ይሕግዝ፡ ከነቃጽል ይሕግዝ፡ - ስርዓተ ምስትንፋስ የበርትዕ- ዓቐን እነስተንፍሶ ኦክስጅን ይውስኽን - ስርዓተ ምስትንፋስ የበርትዕ- ዓቐን እነስተንፍሶ ኦክስጅን ይውስኽን ሳንቡእ ንጹህ ኣየረ ክስተንፍ ይጸራርግን፡ ሳንቡእ ንጹህ ኣየረ ክስተንፍ ይጸራርግን፡ - ዝተዛነየ መንፈስ (ሙድ) ክህሉ ይሕግዝ- ጥዑም ስምዒት ዘመንጭዉ - ዝተዛነየ መንፈስ (ሙድ) ክህሉ ይሕግዝ- ጥዑም ስምዒት ዘመንጭዉ ከሚካላት ብምንዛዕ ዝጸንሓና ቅዛነት ክንቃለስ ይሕግዝ፡ ከሚካላት ብምንዛዕ ዝጸንሓና ቅዛነት ክንቃለስ ይሕግዝ፡ - ማሕበራውን ፍቕራውን ዝምድና የደልድል፡ - ማሕበራውን ፍቕራውን ዝምድና የደልድል፡ - ብልሒ ኣእምሮ የበርኽ- ተበላሓትነት፡ ኣድህቦን ዝተፈልየ ኣጠማምታን - ብልሒ ኣእምሮ የበርኽ- ተበላሓትነት፡ ኣድህቦን ዝተፈልየ ኣጠማምታን ከም ዝህልወና ክገብር ይኽእል። ከም ዝህልወና ክገብር ይኽእል። መስሓቒ ንክኾነና! መስሓቒ ንክኾነና! መርድእ ብጥበብ መርድእ ብጥበብ ሰብኣይ ሓፍቱ ብሓደጋ ዝሞቶ ሰብኣይ፡ ንሓፍቱ፡ በዓል ቤታ ከም ዝዓረፈ ብኸመይ ከርድኣ ይኽእል እናተጨነቐ ናብ ገዛኣ ኣተወ። “ኣንቲ ሰላም ሓፍተይ፡ ኣይ እታ ሰብኣይኪ ዘይውሁብ ሂቡ ዝገዝኣ ሰዓት እንድያ ተሰይራቶ፡” በላ። ሓፍቱ ከኣ ትቕብል ኣቢላ፡ “እዋእ ከመይ ክብል ደኣ ሰይርዋ፧” በለቶ። ንሱ ከኣ “ኣብ ኢዱ ኣሲርዋ፡ ጽርግያ ክሰግር እንከሎ ሓንቲ ብናህሪ ዝመጽአት መኪና ምስ ረገጸቶ፡” ኢሉ ሓደጋ ሰብኣያ ኣርድኣ። *** ጌጋ መልሲ የለን ጌጋ መልሲ የለን መምህር- ክልተ እግሪ ዘሎዎ ግን ብእግሩ ዘይከይድ እንታይ ይበሃል፧ ተመሃራይ- ስረ *** ሕማምካ ምፍላጥ ፍርቂ ጥዕና እዩ ሕማምካ ምፍላጥ ፍርቂ ጥዕና እዩ ሓደ ብቃንዛ ኣካላት ዝተሳቐየ ሰብኣይ ናብ ሕክምና ብምኻድ፡ ኩሉ ክፍሊ ኣካላቱ ከቢድ ቃንዛ ከም ዘሎዎ ንሓኪም ሓበሮ። እቲ ሓኪም፡ ሕማሙ ንምምርማር፡ ነቲ ሰብኣይ ኣበየናይ ክፍሊ ኣካላቱ ከም ዘቐንዘዎ ዝነበረ ከርእዩ ሓተቶ። እቲ ሰብኣይ ከኣ በብሓደ ብኣጻብዕቱ ገይሩ ኩሉ ክፍሊ ኣካላቱ ክጥውቕ ጀመረ፣ ይኹን እምበር ሕሱም ቃንዛ ይስምዖ ስለ ዝነበረ፡ ሓፈሻዊ መረመራ ክገበረሉ ኣዘዘ። ድሕሪ ገለ መዓልታት እቲ ሓኪም ጥንቂ ቅንዛኡ ክፈልጥ ብህንዩነት ሓተቶ። እቲ ጠንቂ፡ እታ ዝጥውቐላ ዘነበረት ኣጻብዕቱ እያ ተሰይራ ነይራ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.166 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 11", "char_count": 5713, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03320", "text": "ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ቀዳማይ ዙር፡ ሊግ ደቂ ኣንስትዮን ሻምፕዮን 2ይ ድቪዝዮንን ተዛዚሙ ቀዳማይ ዙር፡ ሊግ ደቂ ኣንስትዮን ሻምፕዮን 2ይ ድቪዝዮንን ተዛዚሙ ኣብ መንጎ ሸውዓተ ጋንታታት ክካየድ ዝጸንሐ፡ ቀዳማይ ዙር ኵዕሶ እግሪ ሊግ ደቂ ኣንስትዮ ዞባ ማእከል ብመሪሕነት ክለብ ደንደን ተዛዚሙ። ኣብቲ ኢንሺራንስ ምስ ኩባንያ ህንጻ ሰገን ዘካየድኦ ካልኣይ ጸወታ ድማ፡ ኢንሹራንስ 3ብ0 ተዓዊታ። ናይ ኢንሹራንስ ተጻዋቲት ማርታ ተወልደ ኸኣ፡ ብልጽቲ ተጻዋቲት ተባሂላ ተረቚሓ። ሰገን ብ12 ነጥቢ ሳልሳይ ደረጃ ሒዛ። ገጀረት፡ ዕዳጋ ሓሙስ፡ ሰምበል፡ ጎዳይፍ ድማ፡ ብ6፡ 5፡ 4፡ 1 ነጥቢ ብምውህላል ክሳዕ ሻብዓይ ዘሎ ደረጃ ሒዘን። ኣብቲ ብረቡዕ ዝተኻየደ ናይ መዛዘሚ ጸወታ፡ ክልተ ግጥማት ተሰላሲሉ። ፈለማ ናብ ሜዳ ዝወረዳ ደንደንን ዕዳጋ ሓሙስን ክዀና ከለዋ፡ ደንደን ንዕዳጋ ሓሙስ 12ብ0 ብምርታዕ፡ ንቀዳማይ ዙር ሊግ ደቂ-ኣንስትዮ ብመሪሕነታ ዛዚማቶ። ኣብዛ ግጥም ናይ ደንደን ፍዮና ገርግሽ ብልጽቲ ተጻዋቲት ተባሂላ። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፡ እቲ ን15 ጋንታታት ኣብ ክልተ ምድብ ብምምቕቓል ጸወታኡ ከሰላስል ዝቐነየ፡ ሻምፕዮን ኵዕሶ እግሪ ደቂ- ተባዕትዮ ካልኣይ ድቪዝዮን፡ ብተመሳሳሊ ናይ ቀዳማይ ዙር ውድድራቱ ዛዚሙ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ምድብ ‘ሀ’ ተደላዲለን ኣብዚ ነፍሲ ወከፍ ጋንታ ሸሽዱሽተ ጸወታ ዘካየደትሉ ናይ ቀዳማይ ዙር ግጥማት ሊግ ደቂ-ኣንስትዮ፡ እታ ስዕረት ዘይቀመሰት ደንደን፡ ብ18 ነጥቢ ቀዳመይቲ ክትከውን እንከላ፡ ኢንሹራንስ ብ15 ነጥቢ ካልኣይቲ፡ ደቀምሓረ - ውድድር ኣትለቲክስ ኣብያተ ትምህርቲ ተኻዪዱ ደቀምሓረ - ውድድር ኣትለቲክስ ኣብያተ ትምህርቲ ተኻዪዱ ኣብ ንኡስ ዞባ ደቀምሓር፡ ኣብ መንጎ ናይ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ውድድር ኣትለቲክ ተኻዪዱ። ናዝሬት ሰለሙን ካብ ዓላ ተዓዊተን። ኣብ ናይ 200 ሜትሮ፡ ምስጋና ዘሚኪኤል ካብ ዓላ፡ ቅሳነት ዳዊት ካብ ናቕፋና፡ ኤልሳቤጥ ዘፈሩ ካብ ካልኣይ ደረጃ ደቀምሓረ ዝተዓወታ ክዀና ከለዋ፡ ኣብ ናይ ደቂ- ተባዕትዮ ኸኣ፣ ፍናን የማነ ካብ ዛግረ፡ ሴም ብርሃነ ካብ ልምዓት፡ ኣንገሶም ኣለም ካብ ዓላ ተዓዊቶም። ኣብ ናይ 400 ሜትሮ፡ ማቲዎስ ተሾመ ካብ ዛግረ፡ ሰመረ እንድርያስ ካብ ዋርሳይ፡ ሄርሞን ከሰተ ካብ ፈቐይሕ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ፣ ቢታንያ ኣንገሶም ካብ ዋርሳይ፡ ቅሳነት ፍቓዱ ካብ ዓላ፡ ኤደን ገብረህይወት ካብ ናቕፋና ድማ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ተዓዊተን። ኣብ ናይ 800 ሜትሮ፡ ኤስሮም ተኪኤ ካብ ዓላ፡ ሳይሞን ተስፋይ ካብ ዋርሳይ፡ ሃኒባል ክፍላት ካብ ናቕፋና ክዕወቱ ከለዉ፡ ዮርዳኖስ ዘሚኪኤል ካብ ዋርሳይ፡ ዮሳን ግርማጼን ካብ ልምዓት፡ ሰገን ጸጋይ ካብ ፈቐይሕ ዕዉታት ደቂ-ኣንስትዮ ኮይነን። ኣብ ናይ 1500 ሜትሮ ድማ፡ ዳዊት ኣንገሶም ካብ ካልኣይ ደረጃ ደቀምሓረ፡ ፋኑኤል ዳዊት ካብ ዓላ፡ ሬድዋን ዑመረዲን ካብ ዋርሳይ ከምኡ’ውን ናዝሬት ኣፈወርቂ ካብ ካልኣይ ደረጃ ደቀምሓረ፡ ፌሩዝ ኣሕፈሮም ካብ ባና ሓርነት፡ ፌሩዝ ተስፋሃንስ ካብ ዋርሳይ ናብ ሽልማት በቒዖም። ኣብ ናይ 3000 ሜትሮ ድማ፡ ሃኒባል ገ/ስላሴን ናሆም ሓጎስን ካብ ካልኣይ ደረጃ ደቀምሓረ፡ ዮሴፍ መሓሪ ካብ ዋርሳይ ሰለስተ ቀዳሞት ዕዉታት ክዀኑ ከለዉ፡ ኣብ ናይ ደቂ- ኣንስትዮ ኸኣ፡ ኣሕላም ዑስማን ካብ ባና ሓርነት፡ ሰሰን ፍረዝጊ ካብ ካልኣይ ደረጃ ደቀምሓረ፡ ሚካል ዮናስ ካብ ዓላ ብምዕዋት ሽልማት ተቐቢለን። ኣብዚ ናይ ሓደ መዓልቲ ውድድር፡ ኣትለታት ካብ 100 ክሳዕ 3000 ሜትሮ ኣብ ዘሎ ርሕቀት ተወዳዲሮም። ኣብ ናይ 100 ሜትሮ ማሕሙድ ሳልሕ ካብ ካልኣይ ደረጃ ደቀምሓረ፡ ዮናታን ኪዳነ ካብ ናቕፋና፡ ኢብራሂም ስዒድ ካብ ባና ሓርነት ክዕወቱ እንከለዉ፡ ኣብ ናይ ደቂ- ኣንስትዮ ድማ፡ ቤተሊሄም ሰመረ ካብ ሕድሪ ሰማእታት፡ ዮሳን የማነ ካብ ዋርሳይ፡", "char_count": 2150, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03321", "text": "ኣብ ሕቝፎኣ ንምእታው ጻዕርታት ትገብር ከም ዘላ ይንገረላ። ጆን ላፖርታን ቪክቶር ፎንተን ስልጣን ፕረሲደንት ባርሴሎና ንምሓዝ ኣብ ዝገብርዎ ዘለዉ ቅልስ፡ ኣባላት ቪክቶር ፎንተ ንሃላንድ ናብ ባርሴሎና ንምምጻእ ምስ ማንቸስተር ሲቲ ዝርርብ ኣካዩዶም። ናብ ባርሳ ከምጽኦ’ዩ ተባሂሉ ኣብ ምርጫ ተዓዊቱ ክወጽእ መታን፡ ነቶም እንተተዓዊቱ ዳይረክተር ስፖርት ባርሳ ከም ዝዀኑ ዝንገረሎም ካርሎስ ፕላንቻርትን ዣቨር ኣጒላርን ብምልኣኽ፡ ብቕድሚ ትማሊ ምሸት ምስ ሓላፊ ሲቲ፡ ሁጎ ቬና ኣብ ማድሪድ ዝርርብ ከም ዘካይዱ ገይሩ። ሃላንድ ምስ ሲቲ ክሳዕ 2034 ኵንትራት’ኳ እንተለዎ፡ ስሙ ምስ ዝተፈላለያ ክለባት ተተሓሒዙ ይልዓል ብምህላዉ፡ ቅድሚ ውዕሉ ምብቅዑ ምስ ሲቲ ክፈላለ ይኽእል’ዩ። ባርሳ፡ ነቲ 30 ሰነ ውዕሉ ዘብቅዕ ልዋንዶውስኪ ንምትካእ ጻዕርታት ትገብር ብምህላዋ፡ ኣብ ክራማት ንሃላንድ ነዚ ክዉንነት ዝተረደአ ፎንተ፡ ንሃላንድ", "char_count": 524, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03322", "text": "• “… ጸጒረይ ምበቘለለይ…” ቴሪ • “… ጸጒረይ ምበቘለለይ…” ቴሪ ሄንሪ ሄንሪ • ፍርቂ ገጹ ለሚሱ ከሎ ጸወታ • ፍርቂ ገጹ ለሚሱ ከሎ ጸወታ ዘካየደ ስፖርተኛ ዘካየደ ስፖርተኛ እናተዳለወት እንከላ፡ እቲ ኣብ ጥርዚ ብቕዓቱ ዝነበረ ወዲ 20 ዓመት ዱበርይ ድማ፡ ምስ ዘይፈልጦ ሓድሽ ሕማም ኣብ ቃልሲ ኣትዩ። ቅድሚ እዚ ናይ ፍጻመ ጸወታ፡ ሓደ ሰብ ንዱበርይ፡ “ገጽካ ረኣዮ፡” በሎ። ንሱ ድማ፡ ብጒያ ናብ ዓይኒ ምድሪ ብምኻድ መስትያት ተዓዘበ። ፍርቂ ገጹ ዘይንቀሳቐስ ኰይኑ ተዓዘቦ። ንሓኪም ቸልሲ ጸዊዑ ኵነታቱ ሓበሮ። ንሱ ኸኣ፡ ድሕሪ’ቲ ርያል ማድሪድ፡ ንማንቸስተር ሲቲ 3ብ0 ረቲዓ፡ ናብ ባይታ ዝደርበየትሉ ግጥም፡ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ኣርሰናል ቴሪ ሄንሪ፡ ፈገግ ብዘብል መንገዲ ነቲ ግጥም ገሊጽዎ። ኣብ ታሪኽ ቸልሲ ናይ 1998 ጸወታ ‘ካፕ ዊነስር ካፕ’ ፍልይቲ ምሸት’ያ። ንተኸላኻሊኣ ሚኪኤል ዱበርይ ግን፡ ቃልሲ ምስ ኣካላዊ ልምሱነት ነይራ። ቸልሲን ሽቱትጋርትን፡ ኣብ 1998፡ ኣብ መበል 38 ናይ ፍጻመ ጸወታ ካፕ ዊነስር ካፕ ተራኸባ። ቸልሲ፡ ነዚ ዓቢ ግጥም ተዋዛያይ ምዃኑ ዝንገረሉ ሄንሪ፡ “ነታ ማልያ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ እንታይ እዮም ዝገብሩላ ኣይርድኣንን እዩ። ካልእ ጋንታን ካልኦት ተጻወትቲን ኰይኖም እዮም ዝመጽኡ። ኣነ ባርሳ’የ፡ ምናልባት ግን እዛ ማልያኦም እንተ ዝመልሳ ጸጒረይ ምመለሰትለይ ትኸውን’ያ። ክሳዕ ክንድኡ እዮም ዝቕየሩ። ሎሚ ዝረኣናዮ ብቕዓት ቫልቬርደ ኣብነት ናይዚ’ዩ፡” ኢሉ። ሄንሪ፡ ነቲ ረቡዕ ምሸት ኣደናቒ ብቕዓት ከንጸባርቕ ዘምሰየ ትያጎ ፒተርች እውን፡ “ስሙ ከመይ ትድመጽ ኣይፈልጥን’የ ግን ምሉእ ምሸት ተዓዚበዮ፡ እንታይ ዓይነት ተጻዋታይ’ዩ? ኣብ ኵሉ ቦታ’ዩ ኣምስ’ዩ፡” ብምባል ኣድኒቕዎ። ብኸፊል ዘልምስ ‘በልስ ፓልስይ’ ዝብሃል ሕማም ከም ዘጥቀዖ ነገሮ። ዱበርይ፡ ካብቲ ኣብ ህይወቱ ዝዓበየ ጸወታ ዝብሎ ክበኵር ኣይመረጸን። ንኣሰልጣኒኡ ጅያንሉካ ቬሊ ብምእማን፡ ናብ ሽወደን ምስ ጋንታኡ ኣምሪሑ። ፍርቂ ገጹ ለሚሱ ከሎ ተጸሚሙ ብምጽዋት ከኣ፡ ነታ ጋንታኡ 1ብ0 ተዓዊታ ዘልዓለታ ዋንጫ ክስፍስፍ ክኢሉ። ዱበርይ፡ ማልያ ቸልሲ ለቢሱ ኣብ 115 ግጥማት ዝተሰለፈ ኮይኑ፡ ሰለስተ ሸቶ ኣመዝጊቡ፡ ሰለስተ ቀረብ ንሸቶ ድማ ኣበርኪቱ። ኣብ ዝነበራ ጋንታታት፣ ደንደን ብ16 ነጥቢ ቀዳመይቲ ክትከውን ከላ፡ ዕዳጋ ሓሙስ ብ11፡ ጎዳይፍ ብ10፡ ኣርባዕተ-ኣስመራ ብ8፡ ጸጸራት ብ5፡ ገዛ-ባንዳ ብ5፡ ንግዳዊ ባንክ ብ2 ነጥቢ ክሳዕ ሻብዓይ ደረጃ ሒዘን። ሸሞንተ ጋንታታት ሓቚፉ ኣብ ዝነበረ ምድብ ‘ለ’ ኸኣ፡ ኣኽርያ 21 ነጥቢ ብምውህላል ቀዳመይቲ ክትከውን እንከላ፡ ፓራዲዞ ብ15፡ ኩባንያ ህንጻ ሳዋ ብ13፡ ገጀረት ብ13፡ ቲራቮሎ ብ7፡ ሰምበል ብ7፡ ኣልታሕሪር ‘ቢ’ ብ6፡ ማይተመናይ ብ0 ነጥቢ ክሳዕ ሻሙናይ ደረጃ ብምሓዝ ውድድራት ናይ ቀዳማይ ዙር ዛዚመንኦ። ዝና ፕሪመር ሊግ፡ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ይዓኑ ዝና ፕሪመር ሊግ፡ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ይዓኑ ማንቸስተር ሲቲ፡ ነቲ ሰሉስ ምሽት ኣብ ልዕሊ ቶተንሃም፡ ብኣትለቲኮ ማድሪድ ዝወረደ ናይ 5ብ2 ውርደት ክትቅይር’ያ፡ ኣፍራሒ ግርማ-መጐሳ ሒዛ ናብ ስጳኛ ተጓዒዛ። እንተዀነ፡ እታ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ በጺሓ ትሕደስ ርያል ማድሪድ፡ ንማንቸስተር ሲተ፡ 3ብ0 ብምስዓር ነቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ውጽኢት ቀይራቶ። ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ከኣ፡ እቲ ኣብ መላእ ዓለም ግኑን ስም ዘለዎ ፕሪመር ሊግ፡ ብኸቢድ ክህሰ ተራእዩ። ዘሎዎ ክብደትን ጻዕቂ ጸወታን እዩ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ክደምቕ ዘይገብሮ ዘሎ ይብሉ። ይዅን እምበር፡ ኣብቲ ማድሪድ ወሰንቲ ተጻወትታ ከሲራትሉ ዝነበረት ምሸት፡ ሲቲ ዓወት ከተመዝግብ ዘይምኽኣላ፡ ንምስሊ ፕሪመር ሊግ ካልእ መልክዕ ሂብዎ ይርከብ። ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ መዓልቲ፡ ሓሙሽተ ክለባት እንግሊዝ ካብ ሜዳአን ወጻኢ ጸወታ ኣካዪደን። ስለዚ ኣብ ሜዳአን ጸወታ ካልኣይ እግሪ ተዓዊተን ብምውጻእ ነቲ ምስሊ ክቕይረኦ ትጽቢት ይግበረለን። እንተ ‘ኦፕታ’ ካብቲ ቀዳማይ እግሪ ዙር 16 ቅድሚ ምክያዱ ሂባተን ዝነበረት ግምት ኣውሪዳተን ትርከብ። ኣርሰናል፡ ካብ 85.9% ናይ ምሕላፍ ግምት፡ ናብ 77.9% ክትወርድ እንከላ፡ ሊቨርፑል ካብ 82.3% ናብ 53.8%፡ ማን.ሲቲ ካብ 64.3% ናብ 9.4%፡ ቸልሲ ካብ 53.3% ናብ 7.3%፡ ኒውካስል ካብ 44.7% ናብ 32.2%፡ ቶተንሃም ካብ 46.3% ናብ 3.3% ወሪደን ኣለዋ። ቸልሲ፡ ኣብ ፓሪስ ብፒኤስጂ 5ብ2 ኣብ ዝዓነወትሉ፡ ሊቨርፑል ብጋላታሳራይ 1ብ0 ዝተሰዓረትሉ፡ ኣርሰናልን ኒውካስልን ምስ ለቨርኩሰንን ባርሴሎናን ማዕረ ዝወጽኣሉ፡ ጸወታ ቀዳማይ እግሪ ዙር 16 ኣብዚ ሰሙን ተኣንጊዱ። ፕሪመር ሊግ፡ ኣብ ዙር 16 ካብ ዝተሳተፋ ክለባቱ፡ ሓንቲ’ውን ትኹን ዓወት ከተመዝግብ ብዘይምኽኣላ፡ ‘እዚ ሊግ ኣብ ዓበይቲ ኤውሮጳዊ ግጥማት እንታይ’ዩ ጸገሙ፧’ ክትብል ዘገድድ’ዩ። ፕሪመር ሊግ፡ ናብ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ዙር 16፡ ሽዱሽተ ክለባት ብምብጻሕ’ዩ፡ ንግስንኡ ከመስክር ክኢሉ። እንተዀነ ዝሑል ማይ ከም ዝፈሰሶ፡ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ታሪኽ ዓመተ 2022-23 ደጊሙ፣ ኣብዛ ዓመት ኵለን ኣብ ዙር 16 ዝበጽሓ ክለባት እንግሊዝ፡ ኣብ ቀዳማይ እግሪ ዓወት ኣየመዝገባን። ፕሪመር ሊግ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልቲ፡ ዝናኡ ብኸቢድ ክዓኑ ኣብዛ ሰሙን ተራእዩ’ሎ። ኣብ ካልኣይ እግሪ ምስሉ ንምሕዳስ፡ እቲ ዕዮ ከም ዝተጀመረ ክኢላታት ይሕብሩ። ውጽኢት ብምቕያር ምስሉ ይሕደስ ዶ፧ ንዝብል ሕቶ ግን፡ ግጥም ካልኣይ እግሪ ምዕዛብ ከድልየና’ዩ። ዝተፈላለዩ ክኢላታት፡ ፕሪመር ሊግ", "char_count": 3060, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03323", "text": "ኣርሰናል፡ ካብ ኣርቢ ለፕዚግ ተጻዋታይ ንምምጻእ ዝርርብ ትገብር ከም ዘላ ተገሊጹ። ሚኪኤል ኣርቴታ፡ መስመር ምክልኻሉ ንምጥንኻር፡ ኣባላቱ ነዚ ፈረንሳዊ ተኸላኻላይ ክዕዘቡ ናብ ጀርመን ልኢኽዎም ይርከብ። ወዲ 23 ዓመት ካስቴሎ ሉከባ፡ ኣብ ቡንድስሊጋ ወሳኒ ተጻዋታይ ብምዃን ዝደምቕ ዘሎ ኮኾብ’ዩ። ሉከባ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ምጽዋት ከም ዝደሊ ብምግላጹ ባህጊ ኣርሰናል ክሰምር ተኽእሎ ኣለዎ። እንተዀነ ኣርቢ ለፕዚግ፡ ኣብ ቡንድስሊጋ ምስ ላዕለዎት ኣርባዕተ ክለባት ኰይና ክትዛዝም ጻዕሪ ትገብር ስለ ዘላ፡ ኣርሰናል ነዚ ተጻዋታይ ንምውናን ካብ 50 ክሳዕ 60 ሚልዮን ፓውንድ ክትከፍል ክትግደድ’ያ። መበል 35 ዓመት ቁ.166 13 መጋቢት 2026 - ገጽ 12", "char_count": 418, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03324", "text": "ፕረዚደንት ኢራን ማሱድ ፔዘሽክያን፡ ሃገሩ ምስ ኣመሪካን እስራኤልን እተካይዶ ዘላ ኲናት ደው ከተብሎ እንተ ኾይና፡ ኣቐዲሞም ክማልኡ ዘለዎም ሰለስተ ቅድመ ኩነት ከም ዘለዉ ኣገንዚቡ። እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ጣህራንን ካልኦት ሓያሎ ከተማታትን ኢራን ብዝፈጸማኦ ሓባራዊ መጥቃዕቲ፡ ላዕለዋይ ሃይማኖታዊ መራሒ ናይታ ሃገር ዝነበረ ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢን ካልኦት ላዕለዎት ወተሃደራውያን ኣዘዝትን ዝርከብዎም ልዕሊ 1,300 ሰባት ከም ዝተቐትሉ፡ ምንጭታት ይሕብሩ። ፕረዚደንት ፔዘሽክያን፡ ኣመሪካን እስራኤልን ንሕጋዊ መሰላት ኢራን ኣፍልጦ ክህባን፡ ንጽገና ዝውዕል ካሕሳ ክኸፍላን ምስ ዝሰማምዓ፡ ከምኡ’ውን ኢራን ኣብ መጻኢ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ንኸይፍጸማ ጽኑዕ ኣህጉራዊ ውሕስነት ምስ ዝወሃባን፡ እቲ ኣብ መንጎ ኣመሪካ፡ እስራኤልን ኢራንን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ደው ክብል ከም ዝኽእል ሓቢሩ። ኢራን፡ ነቲ ኣብ ልዕሊኣ ዝተፈጸመ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ መልሰ ግብሪ ንምሃብ፡ ኣብ ልዕሊ እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝርከብ ሓያለ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኣመሪካን ብዘካየደቶ መጥቃዕትታት፡ ዛጊት ልዕሊ 50 ሰባት ከም ዝተቐትሉ ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 666, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03325", "text": "ጸዓት ተኸሲቱ ዘሎ ቅልውላውን ምስ ኣመሪካውያን መዘናታቱ ከም እተዘራረበ ኣነጺሩ። ፈደረሽን ሩስያን ኣመሪካን፡ ኣብቲ ብሰንኪ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዳኦ ዘለዋ ኲናት ዝሰዓበ፡ ኣህጉራዊ ቅልውላው ነዳዲ ኣመልኪተን ከም እተዘራረባ፡ ልኡኽ ፈደረሽን ሩስያ ኪሪል ዲሚትሪየ ሓቢሩ። ፑቲንን ኣመሪካዊ መዘናኡ ዶናልድ ትራምፕን ዝሓለፈ ሰኑይ ዘካየድዎ ናይ ቴለፎን ዝርርብ እዩ ተኻይዱ። ንሱ ወሲኹ፡ ኣመሪካ ትርከበን ሓያሎ ሃገራት፡ ነዳድን ጋዝን ፈደረሽን ሩስያ ኣብ ምርግጋእ ኣህጉራዊ ቁጠባ ዓቢ ተራ ከም ዘለዎ ከምኡ’ውን፡ ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ዝጸደቐ እገዳታት ዘይውጽኢታውን ኣዕናውን ከም ዝኾነ ክግንዘባ ጀሚረን ምህላወን ገሊጹ። ክልተኦም መራሕቲ ሃገራት፡ ነቲ ኣብ ቅልውላው ማእከላይ ምብራቕን ካልኦት ሓያሎ ዛዕባታትን ኣተኲሩ ዝተኻየደ ናይ ቴለፎን ዝርርብ፡ “ሃናጽን ጽቡቕን” ክብሉ ኣብ እዋኑ ገሊጾሞ ነይሮም። ኣብቲ ኣብ ኣመሪካ ዝተኻየደ ኣኼባ ቁጠባዊ ምትሕግጋዝ ሞስኮን ዋሽንግተንን ዝተረኽበ ኪሪል ዲሚትሪየ፡ ኣብ ዳግመ ህንጻን ዝምድናን ክልቲአን ሃገራት ኣበርክቶ ክገብሩ ኣብ ዝኽእሉ ፕሮጀክትታትን ኣብ ኣህጉራዊ ዕዳጋታት ብ28 ለካቲት፡ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ድሕሪ ዘካየዳኦ ልፍንታዊ መጥቃዕቲ፡ ኢራን ከም ግብረ መልሲ ነቲ ሓደ ሕምሲት ካብ ናይ ዓለምና ቀረብ ነዳዲ ዝሓልፈሉ መጻብቦ ሆርሙዝ ብዝወሰደቶ ናይ ምዕጻው ስጉምቲ፡ ንዋጋ ነዳዲ ናብ ልዕሊ 100 ዶላር ንበርሚል ክብ ኣቢልዎ ከም ዝርከብ እዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። ዝርርብ ልኡኻት ኣመሪካን ሩስያን፡ ድሕሪ እቲ ፕረዚደንት ቭላድሚር ዝሓለፈ ሰኑይ፡ ፕረዚደንት ፑቲን፡ ሃገሩ ንህሉው ኣህጉራዊ ቅልውላው ነዳዲ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ናብ ሕብረት ኤውሮጳ ዳግማይ ነዳድን ጋዝን ክትሰድድ ከም እትኽእል’ኳ ገሊጹ እንተ ነበረ፡ ፕረዚደንት ኮሚሽን ሕብረት ኤውሮጳ ኡርሱላ ፎን ደር ሌየን ግን፡ ነዳዲ ሩስያ ዳግማይ ናብ ዕዳጋ ክወርድ ምፍቃድ፡ ስትራተጂያዊ ጌጋ’ዩ ብምባል ነቲ ሓሳብ ምንጻጋ ይፍለጥ።", "char_count": 1123, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03326", "text": "ብወግዒ ስርሐን ክጅምራ ምዃነን ኣፍሊጡ ነይሩ። ሪፓብሊክ ቻይናን ሰሜን ኮርያን ዝካየድ ጉዕዞ ንምጥጣሕ፡ ቁጠባ ናይተን ሃገራት ንምድንፋዕን ንግዳውን ባህላውን ትማሊ ሓሙስ፡ ንቻይናን ሰሜን ኮርያን ዘራኽብ መንገዲ ባቡር ኣገልግሎት ከም ዝጀመረ ተሓቢሩ። እቲ ኣገልግሎት መጐዓዝያ ባቡር፡ ንበይጂንግን ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ዶብ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ንእትርከብ ከተማ ዳንዶንግን ምስ ርእሰ ከተማ ሰሜን ኮርያ ዝኾነት ፒዮንግያንግ ዘራኽብ ምዃኑ ተሓቢሩ ኣሎ። እታ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ካብ እትርከብ ክፍለ ሃገር ‘ሊያኦኒንግ’ ናብ ሰሜን ኮርያ ዝተጓዕዘት ናይ ገያሾ ባቡር፡ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ፒዮንግያንግ ናብ ዝርከብ መደበር ባቡር ከም ዝኣተወት፡ ኣገልግሎት ዜና ሺንዋ ገሊጹ። ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ኮርፖረሽን መንገዲ ባቡር ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና፡ ንቻይናን ሰሜን ኮርያን ዘራኽባ ኣህጉራውያን ናይ ተጐዓዝቲ ባቡራት፡ ዝመጽእ ሓሙስ ካብን ናብን ቤይጂንግን - ፒዮንግያንግን ኣገልግሎት ናይቲ መጐዓዝያ ባቡር፡ ኣብ መንጎ ህዝባዊት ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሓማሴን -176 ቁ. 1 ፡ከባቢ ሴዳው 120205 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ሓማሴን 13/3/26 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 732, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03327", "text": "ትማሊ ሓሙስ፡ ሰራዊት እስራኤል፡ ኢራን ንዩክሌሳዊ ዓቕማ ንምምዕባል ክትጥቀመሉ ከም ዝጸንሐት ንዝገለጾ፡ ኣብ ጣህራን ዝርከብ ‘መሳለጥያ ታለቃን’ ከም ዝደብደቦ ሓቢሩ።", "char_count": 105, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03328", "text": "ኢራን ግን፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ‘መሳለጥያ ታለቃን’ ዝወረደ ዕንወት ኣመልኪታ ዛጊት ዝሃበቶ ርእይቶ የለን። ዝሓለፈ 3 መጋቢት’ውን፡ ሰራዊት እስራኤል፡ ኢራን ወሰንቲ ኣካላት ንዩክሌሳዊ ኣጽዋር ንምምዕባል ክትግልገለሉ ከም ዝጸንሐት ኣብ ልዕሊ ዝገለጾ ‘ሚንዛድሂ’ ዝተባህለ ቀጽሪ፡ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ምሕባሩ ኣይርሳዕን። ሰራዊት እስራኤል ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ካብ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት ጀሚራ፡ ኢራን ነቲ መሳለጥያ ብዓይነቶም ዝማዕበሉ ነተጉቲ ንምፍራይን ምስ ምምዕባል ንዩክሌሳዊ ኣጽዋር ዝተኣሳሰሩ ፈተነታት ንምክያድን ክትግልገለሉ", "char_count": 341, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "d817d7ffa754065f04ea10fb6370221ee37b8e1d6bd31db4dcfe276ba13c2727:03329", "text": "ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ኬንያ ዝዘነበ ብርቱዕ ዝናብ ብዘስዓቦ ሓደጋ ዕልቕልቕ፡ ብውሕዱ 49 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ፖሊስ ናይታ ሃገር ሓቢሩ። እቲ ዝሓለፈ ዓርቢ ዝጀመረ ብርቱዕ ዝናብ፡ ኣብ መላእ እታ ሃገር ኣብ ብርክት ዝበሉ ኣባይትን ትሕተ ቅርጽታትን ከቢድ ዕንወት ከም ዘውረደ፡ ሰብ መዚ ኬንያ ኣረዲኦም። ምልውዋጣት ንምዕባይን ዓሊሙ ብወግዒ ይጅምር ምህላዉ፡ እቲ ኮርፖረሽን መንገዲ ባቡር ወሲኹ ኣረዲኡ። ንሳቶም ወሲኾም፡ ብሰንኪ እቲ ዕልቕልቕ 2,624 ስድራ ቤታት ካብ መረበተን ክመዛበላ እንከለዋ፡ 16 መደበራት ፖሊስ ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ መንግስታውያን ትሕተ ቅርጺታት ከኣ ዕንወት ከም ዝወረዶም ኣነጺሮም። ኬንያ ብሰንኪ ዘለዋ ትሮፒካዊ ክሊማ፡ ኣብ ዓመት ክልተ ወቕቲ ዝናብ ዝዘንባ ሃገር ኮይና፡ ብፍላይ ካብ መጋቢት ክሳብ ግንቦት ኣብ ዘሎ ወርሓት፡ ኣብ ዝበዝሐ ከባቢታት ናይታ ሃገር ብርቱዕ ዝናብ ከም ዝዘንብ ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 528, "topic": null, "issue_date": "2026-03-13", "source_pdf": "haddas_eritra_13032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03330", "text": "8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ- ኣንስትዮ፡ “ክብርታትና፡ ዋልታና” ብዝብል ቴማ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ኤርትራውያን ዝነብሩለን ሃገራት ብክብ ዝበለ ድምቀት ተጸንቢላ። ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማታት ሚላኖ፡ ሮማ፡ ቦሎኛ፡ ባሪ፡ ካታንያ፡ ፓርማ፡ ፒዛ፡ ፓለርሞ፡ ጀኖቫ፡ ናፖሊ፡ ፓዶቫ፡ ፊረንሰን ቨሮናን - ኢጣልያ፡ ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ ብቃልስን መስዋእትን ንዘረጋገጸቶ መሰላ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ብእተርእዮ ንቑሕ ኣበርክቶ ከምዘውሓሰት ተገሊጹ። ብተመሳሳሊ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ቶሮንቶ፡ ኪችነር፡ ጋልፊ፡ ኦታዋ፡ ዊኒፔግ፡ ካልጋሪ፡ ኤድመንተንን ሳስካቱንን - ካናዳ፡ እቲ ጽንብል - ታሪኽን ክብሪታትን ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ ናብ ወለዶታት ንምስጋር ብዝለዓለ ንምስራሕ መብጽዓኦም ብምሕዳስ ጸንቢሎምዎ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ራሊ፡ ዱርሃም፡ ቻፕልሂል - ኖርዝካሮላይና ከምኡ’ውን ሚኒሶታ - ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ንክብሪን ዕዙዝነትን 8 መጋቢት ዘንጸባርቕ ዝተፈላለየ መሰናድኦታት ብምድላው፡ ብሓበን ዘኪሮምዋ። ኣብ ሃገራት ስካንዲነቭያ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ስቶክሆልም - ሽወደን፡ ኦስሎ - ኖርወይን ሀልሲንክ - ፊንላንድ፡ ኣብ ዝገበርዎ ጽንብል፡ ንተራ ደቂኣንስትዮ ኣብ ልምዓትን ህንጸትን ሃገር ብምምጓስ፡ ጨናፍር ሃማደኤ ውዳበታተን ኣሐዪለን ንዝበረኸ ኣበርክቶ ከምዝነጥፋ፡ ጽኑዕ እምነቶም ኣረጋጊጾም። ኤርትራውያን ነበርቲ ስዊዘርላንድ ድማ፡ ደቂኣንስትዮ ንማዕርነትን ፍትሕን ጓልኣንስተይቲ ሳላ ዝተቓለሳን መስዋእቲ ዝኸፈላን፡ ሎሚ ማዕርነታን መሰላን ዝተረጋገጸ ሕብንቲ ዜጋ ክትከውን ከምዝበቕዐት ገሊጾም። ብዘይካ’ዚ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ለንደን፡ ማንቸስተር፡ በርሚንግሃም፡ ሸፊልድ፡ ሊድስ፡ ኖቲንግሃም፡ ኮቨንትሪ፡ ኒውካስትልን ሌሰስተርሲቲን - ዓባይ ብሪጣንያ፡ 8 መጋቢት - ደቂኣንስትዮና ኣብ መዋእል ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ ደቂተባዕትዮ ብጾተን ከይተፈልያ ብዘካየድኦ ድርብ ቃልስን ናይ ስራሕ ተኻፋልነትን ዝተረጋገጸ ማዕርነት እተንጸባርቕ ዕዝዝቲ ዕለት ምዃና ሓቢሮም። ኣባላት ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ኣብ ግብጺ ብግደኦም፡ ተራ ጓል-ኣንስተይቲ ኣብ ምምጻእ ናጽነት፡ ምውሓስ ልኡላውነትን ህንጸት ሃገርን ልዑል ምዃኑ ብምጥቃስ፡ “8 መጋቢት፡ ንዝተረከብናዮ ሕድሪ ኣብ ምዕራፉ ንምብጻሕ መብጽዓና እነሐድሰላ ዕለት’ያ” ኢሎም። ኣብ ዘ-ሀግ፡ ዝዎለ፡ ሌውቫርደን፡ ኡትረኽት፡ ኣምስተርዳምን ሮተርዳምን - ኔዘርላንድስ ዝነብሩ ዜጋታት ኣብ ዝወደብዎ ተመሳሳሊ ጽንብል፡ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ባህላዊ፡ ቁጠባውን ፖለቲካውን ጽፍሕታት ንዝገብርኦ ዘለዋ ኣበርክቶ ብምጥቃስ፡ ኣብ ወጻኢ ዘለዋ ደቂኣንስትዮ ውዳበአን ከሐይላ ተላብዮም። ነበርቲ ሪፓብሊክ ደቡብ-ኣፍሪቃ ኣብ ከተማ ጆሃንስበርግ ኣብ ዝገበርዎ መደብ፡ ርህውትን ስልጥንትን ኤርትራ ንምርግጋጽ ኣብ ዝግበር ቃልሲ፡ ተሳታፍነት ጓልኣንስተይቲ ወሳኒ ግደ ከምዘለዎ፣ እዚ ድማ ቀጻልነቱ ክወሓስን ክወራረስን ከምዝግባእ ገሊጾም። ኣብ ቤልጁም - ከተማታት ብራስለስን ኣንትወረፕን ኣብ ዝተኻየደ ጽንብል ድማ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኣበርከትቲ ጥራይ ዘይኮና፡ ተረባሕቲ ጸጋታት ሃገረን ንክኾና’ውን ብዕላማ ስለዝተሰርሓሉ፡ ህይወተን ብዓይነት እናተለወጠ ይመጽእ ከምዘሎ ተሓቢሩ። ብኻልእ ወገን፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ጁባ - ደቡብ ሱዳን ኣብ ዘካየድዎ ጽንብል፡ ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ ኩሉመዳያዊ ዕጥቃ ኣደልዲላ ሃገራዊ ክብርታት ኣብ ምኹስኳስን ናብ ወለዶታት ኣብ ምትሕልላፍን ልዑል ተራ ትጻወት ከምዘላ በሪሁ። ኣብ ጀርመን - ከተማታት ቢሊፈልድ፡ ፍራንክፈርት፡ ካይዘርስላውተርን፡ ካርልስሩሀ፡ ካስል፡ ከለን፡ ክራይስ ኦፈንባኽ፡ ማይንዝ፡ ኑርኑበርግ፡ ኡልም፡ ቱቢንገን ሮትሊንገን፡ ቩፐርታል፡ ጊሰንን ዳርምሽታትን’ውን፡ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ብዝተፈላለየ መሰናድኦታት ብልዑል ድምቀት ከምእተጸንበለት፡ ካብ’ቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። ኣብ ልዋንዳ፡ ቤንጌላ፡ ዋንቦን ካቢንዳን - ኣንጎላ ዝነብሩ ድማ፡ ንጽንዓትን ጅግንነትን ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ ዝገልጽ ዝተፈላለየ መሰናድኦታት ብምድላው፡ 8 መጋቢት ብክብ ዝበለ ድምቀት ጸንቢሎም።", "char_count": 2293, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03331", "text": "ዲን ናይ’ቲ ኮለጅ ፕሮፈሰር ወልደኣምላኽ ኣርኣያ፡ እቲ ምስ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ዞባ ሳዋን ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ብምትሕብባር ዝተወደበ መደብ፡ ተመሃሮ ጎኒ-ጎኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቶም፡ ክእለቶምን ዝንባለኦም ኣብ ምህዞን ኣብ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ፡ ንሰለስተ ኣዋርሕ ብግራፊክስ፡ ኣርትዖት ስእሊን ቋንቋ ምልክትን ክስልጥኑ ዝጸንሑ 175 ተመሃሮ፡ ብ11 መጋቢት ተመሪቖም። ሰንዓን ዘለልዩሉን ዘማዕብሉሉን ኣገዳሲ ባይታ ከምዝዀነ ገሊጹ። ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ኮለጅ መንእሰይ ፊሊሞን የማነ ብወገኑ፡ እቲ ስልጠና መቐጸልታ ናይ’ቲ ዓቕሚታት መንእሰያት ንምምዕባል ዝካየድ ንጥፈታት ምዃኑ ብምሕባር፡ ነቲ መደብ ንምዕዋት ኣበርክቶ ንዝገበሩ ኣካላት ኣመስጊኑ። ኣብ መወዳእታ፡ ሓላፊት ሃማመተኤ ዞባ ሳዋን ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ወ/ሮ መንሱራ እስማዒል፡ ሰልጠንቲ ዝቐሰምዎ ሞያ ንትምህርቶም ደጋፊ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ባይታ ክሰርሑሉን ብዝበለጸ ከማዕብልዎን ተላብያ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ተመረቕቲ ውጽኢት ስልጠናኦም ንዕዱማት ኣቕሪቦም።", "char_count": 602, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03333", "text": "ትግባረ መሰላት ቈልዑ ብምልኣት ንምርግጋጽ፡ ተሳትፎ ሕብረተሰብ ክዓዝዝ፡ ግዝያዊ ሓላፊ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣቶ ተስፋገብርኤል ገብረስላሴ፡ ብ6ን 7ን መጋቢት ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ምስ ኣመሓደርቲ ከባብን መራሕቲ", "char_count": 152, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03334", "text": "ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ኣብ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ወ/ሮ ታቦቱ ንጉሰ ብወገና፡ ንጥፈታት ኮሚተ ኮም ዝሰረቱ ተሃድሶን ልምዓትን ኣሐዪልካ፡ ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ጽጉማትን ዘድሊ ናብዮት ዝረኽቡሉ ባይታ ምፍጣር፡ ንዝተወሰኑ ኣካላት ጥራይ ዝግደፍ ዕማም ስለዘይኮነ፡ ኮሚተታት ብንቕሓት ክዋስኣ ጸዊዓ። ጨንፈር ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ንዝነጥፉ ኣባላት ኮሚተ ተሃድሶ ስንኩላን፡ ኣብ ኣተኣላልያ ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ጽጉማትን ዘተኰረ ኣስተምህሮ ወዲቡ። ኣብ’ቲ ጨንፈር ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ድሕነት ኣቶ መንግስ ገብረኪዳን፡ ነቲ መደብ ክሳብ ምምሕዳራት ከባቢን ዓድታትን ብምውራድ፡ ኣብ ኣተኣላልያ ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ጽጉማትን መሰረታዊ ለውጢ ንምምጻእ ዝሕግዝ ኣገባባት ተኣታትዩ ይስራሕ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ እቲ ኣስተምህሮ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ኣበርክቶ ከምዘለዎ ኣረዲኡ። ተጸዋዒት ቤት-ጽሕፈት ሚኒስትሪ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ኣቶ ኢሳቕ ጥዑም ድማ፡ እቲ ንሽማግለታት ኮሚተ ኮም ዝሰረቱ ተሃድሶን ልምዓትን ኣብ ዓድታትን ምምሕዳራት ከባቢን ዝወሃብ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ምሕያል ንጥፈታት ኮሚተ ልዑል ኣስተዋጽኦ ስለዝህልዎ ክድፋኣሉ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ብምውህሃድ ዝምልከቶም ኣካላት ኣብ ንግዳዊ ትካላት ዝካየድ ዘሎ ቁጽጽር፡ ኣብ ምርግጋጽ ብቕዓትን ርትዓውነት ኣገልግሎትን ልዑል ኣስተዋጽኦ ይገብር ከምዘሎ ተገሊጹ።", "char_count": 810, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03335", "text": "ኣመሓዳሪ ሓውሲ ከተማ ፎርቶ-ሳዋ ኣቶ መንሱር ዑስማን ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ንግዳዊ ትካላትን ካልኦት ወሃብቲ ኣገልግሎትን ብሕግን መምርሒታትን ቤት-ጽሕፈት ፍቓድ ዋኒንን ንግድን ተማእዚዘን ክነጥፋ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ጥዕና ተገልገልቲ ኣሉታዊ ሳዕቤን ዘኸትል ሃለኽቲ ከወግዳን ጽፉፍ ኣገልግሎት ክህባን ኣስተምህሮታት ከምዝወሃብን ቁጽጽር ከምዝግበርን ብምጥቃስ፡ ጉድለት ዝተረኽበን ስጉምቲ ከምዝውሰደን ኣብሪሁ።", "char_count": 254, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03338", "text": "ብዛዕባ ምስራቕ ሂላል ወርሒ ሸዋል 1447/2026 ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ሂላል ወርሒ ሸዋል፡ ረቡዕ 29 ሮሞዳን 1447 ሂጅሪያ ማለት 18 መጋቢት 2026 ክትሰርቕ ትጽቢት ይግበር። ኣብ’ዚ ዝተጠቕሰ ዕለት ምስራቓ ምስ ዝረጋገጽ፡ ሓሙስ ባሕቲ ወርሒ ሸዋል 1447/19 መጋቢት 2026 ዒድ ኣልፈጥር ይኸውን። ምስ ዘይረጋገጽ ግና፡ ዒድ ኣልፈጥር ዓርቢ 20 መጋቢት 2026 ይውዕል። ስለ’ዚ፡ ኩሎም ኣመንቲ፡ ማዕከናት ዜና ሃገርና ክከታተሉ ነዘኻኽር።", "char_count": 288, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03339", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሃይማኖትን ኣብ ዘካየዶ ርክብ ጸዊዑ። ብመሰጋገሪ ሲቪላዊ ሕጊ ዓንቀጽ 581 ብሕጊ ኩልኩል ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ’ቲ ተግባራት ዝሳተፉ ብሕጊ ተሓተትቲ ስለዝዀኑ፡ ሕብረተሰብ ካብ’ቲ ገበን ክሕየብ ተማሕጺና። ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ንጥዕና ደቂኣንስትዮ ዝሃሲ ድሑር ልምድታት ብሓፈሻ፡ ምኽንሻብን መርዓ ትሕቲ ዕድመን ድማ ብፍላይ መሊኡ ስለዘይተወገደ፡ ተራ ኮም፡ ምምሕዳራትን ካልኦት ኣካላት መንግስትን ክሕይል’ውን ኣዘኻኺሩ። ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ኮም ዝሰረቱ ተሃድሶን ልምዓትን ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ካልኦት ጽጉማትን ዘተኰረ ርክብ ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ከምእተኻየደ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ሓላፊ ህዝባዊ ጥዕና ኣቶ ገብረሂወት ተኸስተ ድማ፡ ኣብ 2030 ናጻ ካብ ክሽቦ ንምእዋጅ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከምዘሎ፣ ከም ውጽኢቱ እቲ ተርእዮ ኣብ መብዛሕትአን ምምሕዳራት ከባቢ ጎዲሉ’ኳ እንተሎ፡ ስግር ሩባ ጋሽ ኣብ ዝርከባ ዓድታት ግና ብዙሕ ስራሕ ከምዘድሊ ገሊጹ። ኣብ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዞባ ጋሽ-ባርካ ሓላፊ ኣሃዱ ድሕነት ኣቶ መንግስ ገብረኪዳን፡ ኮምን ኣመሓደርቲ ከባብን ኣብ ምልላይን ምፍታሕ ጸገማትን ናይቶም ወገናት ምትሕብባሮም ከሐይሉ ኣተሓሳሲቡ። ካብ ቤት-ጽሕፈት ኣኽባር ሕጊ ንኡስ ዞባ መንእሰይ ሓፊዛ መሓመድ ብወገና፡ ምኽንሻብ ደቂኣንስትዮ ብኣዋጅ ቁጽሪ 158/2007፣ መርዓ ትሕቲ ዕድመ ድማ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ኣቶ ስዩም ገብረእየሱስ ብግደኡ፡ ንጥዕና ደቂኣንስትዮ ዝሃስዩ ተግባራትን ልምድታትን ንምክትታል ብውህደት ከምዝስራሕ ኣረጋጊጹ። ኣባል ሕግን ስርዓትን ኣቶ ወልዱ ዓንዶም ብወገኑ፡ ኣብ ንግዳዊ ትካላት ብዝግበር ወቕታዊ ተፍትሽ፡ ናይ ተጠቃምነት ዕለቱ ዝወደቐ ሃለኽቲ ሒዘን ንዝጸንሓ ትካላት፡ ገንዘባዊ መቕጻዕትን ከቢድ መጠንቀቕታን ከምዝብየነለን ብምሕባር፡ ወነንቲ ትካላት ካብ ዘይሓላፍነታውን ዘይሕጋውን ተግባራት ክሕየቡ፣ ተገልገልቲ ድማ ጥንቃቐ ክገብሩ ተላብዩ። ርትዓውን ኣቕርቦት ክህሉ ከምዝሓገዘ ኣረዲኡ።", "char_count": 1168, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03340", "text": "ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡40 ዶክመንታሪ 09፡40 ዶክመንታሪ 10፡05 ፓኖራማ 10፡05 ፓኖራማ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 11፡00 ለሰ ስፖርት 11፡00 ለሰ ስፖርት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ጽውጽዋይን ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 1ይ ፊት ንፊት 1ይ ክፋል (ድግማ) ክፋል (ድግማ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 14፡30 ናትራን 14፡30 ናትራን 16፡00 መደብ ኣከባቢ 16፡00 መደብ ኣከባቢ 18፡00 ሳይዳ 18፡00 ሳይዳ 18፡40 ደረት ቃና 18፡40 ደረት ቃና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡13 ፊልም ዳምር 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ተክ ኢንሳይት 21፡25 ተክ ኢንሳይት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ወኪል ንግድን ኢንዳስትርን ኣቶ ንጉሰ ግርማይ ድማ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣብ 2025 ጥራይ 111 ሓድሽ ፍቓድ ንግዲ ከምእተዋህበ፣ ካብ መምርሒታት ፍቓድ ንግዲ ወጻኢ ክነጥፉ ዝተረኽቡ ውልቀ ነጋዶን ትካላትን ንምእራም ሕጋዊ ስጉምቲ ከምእተወስደ፣ እዚ ድማ ውሑስን", "char_count": 844, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03341", "text": "ርሑስ ዒድ! ርሑስ ዒድ! ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.167 14 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 113, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03342", "text": "ሓይሊ ኤለክትሪክ ኰይኑ፡ ኣብ ሰጥ ዝበለ መስመር ዝምሓላለፍ ኣገባባ ዋሕዚ ኤለክትሪክ እዩ። እዚ ዓይነት ዋሕዚ ኤለክትሪክ ካብ ባተሪ እንረኽቦ ዓይነት ዋሕዚ ኤለክትሪክ እዩ። ብተወሳኺ፡ ካብ ኵሎም ብልምዲ ‘ቻርጀር’ እንብሎም መሳርሒታት እንረኽቦ ውጽኢት ዘይቀያየር ዋሕዚ ኤለክትሪክ እዩ። ንኣብነት፡ ባተሪ +1.5V ወይ -1.5V ክህሉዋ ይኽእል። ከም ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ናብ ክልተኡ እናተመላለሰ ዝኸይድ ኣይኰነን። እዞም ክልተ ዓበይቲ ስነ ፍልጠተኛታት እምበኣር፡ ነዚ ክልተኡ መልክዓት ወይ ኣገባባት ዋሕዚ ኤለክትሪክ ሒዞም’ዮም ኣብ ቅድሚ ዝቐደሙን ዝደሓሩን ፈላጣትን ህዝብን ቀሪቦም።", "char_count": 374, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03343", "text": "ኒኮላስ ተስላ ብ1856 ኣብ ክሮሽያ ዝተወልደ መሃዚን መሃንድስን እዩ። ክልተኦም ወለዱ መበቈል ሰርብያ ነበሮም። ኣቦኡ ሚሉቲን ገጣምን ጸሓፍን’ኳ እንተ ነበረ፡ ዝያዳ ነቲ ዘፍቅሮ ኦርቶዶክስ ሃይማኖት ካህን ኰይኑ የገልግል ነበረ። ተስላ፡ ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ኣብ ናይ ኣቦኡ ቤት መጽሓፍቲ ምእታው ይፈቱ ነበረ። ኣደኡ - ጁካ - ናይ ገዛን ሕርሻን ባዕላ ተጣምር ጻዕራም ሰበይቲ ነበረት። ብዙሕ ተውህቦ ዝነበራ ኣደኡ፡ ንናብራ ገዛኣ ዘቃልለላ መገዲ ካብ ምፍጣር ዓዲ ውዒላ ኣይትፈልጥን። ንኣብነት፡ እንቋቝሖ እትወቕዓላ ማሽን ክትሰርሕ ክኢላ’ያ። ተስላ ድማ ኣብ ኵሉ ምህዞኡ ናይ ኣደኡ ክብሪ ይገልጽ ነበረ። ተስላ ትምህርቲ ኣብ ገዛኡ’ዩ ክከታተል ዝጀመረ። ንኢንተግራል ኳልኵላስ ኣብ ኣእምሮኡ ከሰላስል ምስ ጀመር’ዩ ብዓል ሕልፊ ብልሒ ምዃኑ ክግንዘቡ ዝጀመሩ። መምህራኑ ቀዲሑ ይምልሶ ከም ዘሎ እምበር፡ ኣብ ኣእምሮኡ ኣሰላሲሉ ዝሰርሖ ይመስሎም ኣይነበረን። ሓደ ግዜ ኣብ ዕድመ ንእስነቱ እንከሎ፡ ሓደ መዓልቲ ኣሜሪካ ከይዱ ሃይድሮሊክ መመንጨው ጸዓት ክሰርሕ ከም ዝብህግ ንኣኮኡ ገሊጹሉ ነበረ። ዓለም ኣቐዲማ ንስታቲክ ኤለክትሪክሲቲ ተደኒቓትሉ ነይራ እያ። እዞም ዓበይቲ መሃዝቲ ከኣ ንኽልተኡ መልክዓት ዋሕዚ ኤለክትሪክ ሒዞም ክቐርቡ እንከለው፡ ምሉእ ኣድህቦ ናይቲ ኤክስፖ ክሰርቁ ከኣሉ። ኣብዚ ኣጋጣሚ ዝያዳ ደገፍ ዝረኸበ፡ እቲ ንተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ሒዙ ዝቐረበ ኒኮላስ ተስላ ነበረ። እዚ ኣጋጣሚ፡ ‘እቲ ኲናት ዋሕዚ ኤለክትሪክ’ (the War of the Currents) ዝፍለጥ ዝነበረ ምትህልላኽ፡ ንተስላ ከም ነጥበ መቐይሮ ክኸውን ከኣለ። ነቲ ካብ ንእሰነቱ ኣትሒዙ ምስኡ ዝዓበየ፡ ኣዝዩ ብኣገዳስነትን ተመስጦን ካብ ልቡ ዘይርሓቐ ሕልሙ ኣነቓቒሑዎ። ካብ ንእስነቱ ጀሚሩ ካብ ኒኣጀርያ መንጨዕጫዕታ ሓይሊ ኤለክትሪክ ከመንጩ ይብህግ ነይሩ’ዩ። ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ንተስላ “ፈጣሪ ስነ ፍልጠት” ካብ ዘብሎ ነጥብታት ሓደ ‘ኣዕሚቝ ናይ ምርኣይ ክእለቱ’ ኣቕሪብና ነይርና። ንሎሚ ከኣ ካልኣይ ነጥቢ ቀሪብና ኣለና። 2. ኵሉ ግዜ ብዓል ዓቢ ሕልሚ 2. ኵሉ ግዜ ብዓል ዓቢ ሕልሚ", "char_count": 1188, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03344", "text": "ከም ኵሎም ንዓለም ዝቐየሩ መሃዝቲ፡ ኒኮላስ ተስላ’ውን ብዓል ዓቢ ራኢ እዩ ዝነበረ። ራኢኡን ሕልሙን ነቶም ዝቐደሙ ፈላጣት ክገልጸሎምን ከእምኖምን እንከሎ፡ ሓሳቡ፡ ስርሑን መደቡን ብልሙጽ መገዲ ይኸደሉ። ብ1893 ኣብ ‘ኮሎብያውያን ዓለም’ ዝተሰምየ ኤክስፖ ቺካጎ ዘቕረቦ ወረቐት፡ ንተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ (alternating current) ዝገልጽ ነበረ። ኣብ ተመሳሳሊ ዕዮ ንዘይቀያየር ዋሕዚ ኤለክትሪክ (Direct current) ሒዙ ዝቐረበ ከኣ ቶማስ ኣልባ ኤድሰን ነበረ። ጫፍ (+ve peak and –ve peak) እናተቐያየረ ዝምሓላለፍ ኤለክትሪክ እዩ። እቲ ካብ መመንጨዊ ሓይሊ ኤለክትሪክ ሕርጊጎ እንረኽቦ ኤለክትሪክሲቲ ዝቀያየር ዋሕዚ ኤለክትሪክ’ዩ። ካብ +220V ናብ -220V እናተለዋወጠ ኢና እንረኽቦ። ዘይቅየር ዋሕዚ ኤለክትሪክ ከኣ ሓደ ቀዋሚ ዓቐን ከም ሓሳቡን ሕልሙን ከኣ ኰነሉ። ነዚ ዘስርሕ መሳርሒታት ንምድላው ኣብ ስምምዕ ተበጽሐ። ዝበዝሑ ደገፍቱ ከኣ “እምበርዶ ናይ ተስላ ሃይድሮ ኤለክትሪክ ማሽናት ክሰርሕ ድዩ፧” ኢሎም ተሻቐሉ። ዝቀያየር ዋሕዚ ኤለክትሪክ; ማዕበላዊ ምንቅስቓስ ዘሎዎ መልክዕ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ኰይኑ፡ ካብ እወታዊ ጫፍ ናብ ኣሉታዊ ነቲ ብዘይ ቍጽጽርና ግብረ መልሲ ክንህብ ዘገድደና ድርኺት ዝከላኸል ኣካል ሓንጐልና ‘ሰረበሉም’ እዩ። ‘ሰረበሉም’ ምስ ናይ ስምዒት ህዋሳትና ዝተኣሳሰር ምንቅስቓስ ዝቕበልን ዝቈጻጸርን ክፋል ሓንጐልና እዩ። ነዚ ዝምልከት ኣብ ዝተገብረ መጽናዕቲ ን‘ሰረበሉምና’ ኣሽኪዕና ነብስና ባዕልና ከነስሕቓ ከም እንኽእል’ዩ ዝገልጽ። ኣብ ምንቅስቓስ ኣእዳውናን ሕንቲኽቲኽ ምባልን ናይ 200 ሚሊ ካልኢት (0.2 ካልኢት) ጥራይ ፍልልይ ክህሉ ኣሎዎ። እዚ ክኸውን ዝኽእል ከም ኣእዳውና ዘገልግል ‘ሪሞት ኮንትሮል’ ምስ ዝህሉ’ዩ። ብ‘ሪሞት ኮንትሮል’ እንተ ዘይተኻኢሉ፡ ባዕልና ብእንቋጻጸሮ ሮበት ነብስና ሕንቲኽቲኽ ከነብላ ንኽእል ኢና። ንስሕቕ ኢና። ሕንቲኽቲኽ ከብሉና እንከለው ዝስምዓና ስምዒት ናብ ህውኽ ጸቕጢ ዘሎዎ ስምዒት ይወስደና። ሰሓቕና ከኣ ናቱ ግብረ መልሲ እዩ። ገለ ሰባት ብድሕሪኦም ወይ ኣብ ጐድኖም ክንትንክፎም እንከለና ብወጀሃላይ ኢዶም ሰዲዶም ዝግጽቡና ኣለው። እዚ ባህሪ’ዚ መጠኑ ደኣ ይፈላለ ይኸውን’ምበር ኣብ ኵሉ ሰብ ዝርአ’ዩ። እቶም ኣይንተሃራረምን ኢና እንብል ምስ ሃንደበትነት ካልእ ስጕምቲ ንወስድ ኢና። እዚ ካብቶም ኣብ በዓትታት ዝነብሩ ዝነበሩ ጥንታውያን ሰብ ዝማዕበለ ናይ ምክልኻል መካኒዝም ክኸውን ከም ዝኽእል ይግለጽ።", "char_count": 1405, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03345", "text": "ሕንቲኽቲኽ ከብሉና እንከለው ስለምንታይ ኢና ንስሕቕ፧ ንነብስና ባዕልና ሕንቲኽቲኽ ኣቢልናያ ግን ዘይንስሕቕ፧ ኣብ ክፍልኹም ሕንቲኽቲኽ ኣቢልካዮም ብዘይ ልቦም ዝተሃራረሙ ኣለውዶ፧ ሓንጐልና ክመምዮ ዝግባእ፡ ደጋውን ውሽጣውን ዝለዓለና ድርኺት ኣሎ። እቲ ናይ መጀመርታ ብዘይ ምስትውዓል ዝሓልፍ ኣሎ። ናይ ድምጺ ሳጹንና ክንዛረብ እንከለና ኣይትፍለጠናን እያ፣ መልሓስና ክንሕይኽ እንከለና ክትንቀሳቐስ ኣይትፍለጠናን እያ፣ ንነብስና ሕንቲኽቲኽ ኣቢልናያ’ውን ለውጢ ኣየምጻልናን እዩ። ንነብስና ባዕልና ሕንቲኽቲኽ ከነብላ ኣብ እንፍትነሉ ግዜ ዝስምዓና ስምዒት የለን፣ ስለዚ፡ ዝመጽእ ግብረ መልሲ ከኣ የለን። ሰብ ሕንቲኽቲኽ ከብለና እንከሎ ተማ. ሳቢት ሙስጦፋ", "char_count": 412, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03346", "text": "ጀይ.ፒ. ሞርጋን፡ “ስልኪ ኣልቦ ምሉእ ብምሉእ ምስ ተኣታተወ፡ ዓለም ናብ ሓደ ዓቢ ኣእምሮ ክትቅየር እያ፡” ብምባል ገለጹሉ። ኣእምሮና ንነፍሲወከፍ ክፍል ኣካላትና’ዩ ዝቈጻጸር። ነዚ ዝሕግዝ ስርዓት፡ ስርዓተ መትኒ ይብሃል። “ዓለም’ውን ከም ኣእምሮና ኰይና ንነፍሲወከፍ ክፋል ኣካላ ሻቡ ክትቈጻጸርን መልእኽቲ ከተምሓላልፍን ክትክእል እያ፡” ብምባል እዮም ተነብዮም። እዚ ከባቢ ቅድሚ 100 ዓመት ዝተዘርበ ትንቢት ዝዀነዶ ይመስለኩም፧ መልስኹም ብዘየገድስ፡ ተስላ ኵሉ ግዜ ብዓል ዓቢ ሕልሚ ምንባሩ ከርኢ ዝኽእል እኹል መርትዖ እዩ። ተስላ ግን ፍጹም ኣይተሻቐለን። ብ16 ሕዳር 1896 ልክዕ ፍርቂ ለይቲ ቦፎሎ ኣብ ዝተባህለ ቦታ (ካብ ኒውዮርክ 21 ኪሎሜትሮ)፡ እታ ክትሰርሕ ድያ ኣይክትሰርሕ ተባሂሉ ኣብ መዋጥርን ሻቕሎትን ዘእተወት መደበር ንኽትፍተን ስዊች ተጠወቐት። ናይ ተስላ ናይ ንእስነት ሕልሙ ከኣ ጋህዲ ኰነ። እዚ መመንጨዊ ጸዓት ጸኒሑ፡ 644 ኪሎ ሜትሮ ካብ ኒውዮርክ ብምርሓቕ ኣዕቢዩ ተደኵኑ ይርከብ። ሕልሚ ተስላ በዛ ናይ ንእስነቱ ሕልሚ ኣየብቅዐን። ሓበሬታ ብመገዲ ጸዓት ንዓለም ምሉእ ክዝርግሓሉ ዝኽእል ሕልሚ ሓደሮ። ንዅነታት ኣየር ብኤለክትሪክሲቲ ከም ድላዩ ክቈጻጸሮን ከነቓቕሖን ዝኽእለሉ መገዲ ሓሳብ ኣቕረበ። እዚ ሓሳብ ምስቶም ቀዳሞት ንግሎባዊ ስልኪ ኣልቦ ስርዓተ ርክብ ዝመርሑ ዓበይቲ ሓሳባት ይቝጸር። ነዚ ሓሳብ ዝተቐበሉ ስነ ፍልጠተኛታት ንመዋሊ", "char_count": 805, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03347", "text": "እቶም ኣንጻር ተስላ ዝጐስጐሱ፡ “ቀታሊ ጩራ” ዝበሉዎ፡ ተስላ ግና ‘ጩራ ሰላም’ ዝበሎ ርኽበት እንታይ ነበረ፧ ርኽበት ተስላ ኣብ ልዕሊ ናይ ኤዲሰን ክዕብልል ድዩ፧ ...", "char_count": 107, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03348", "text": "ተስላ ንዝለዓለ ምድግጋም (ፍሪኴንሲ) ኤለክትሪክሲቲ ከጽንዕ እንከሎ፡ እቲ ጸዓት ናብ ዓለም ምሉእ ዝምሓላለፈሉ መገዲ ናይ ምፍጣር ሕቶኡ “ተስላ ጥናግ” (Tesla coil) ክምህዝ ኣኽኢሉዎ። እዚ ጥናግ ወይ ዝተጠምጠመ ገመድ ኤለክትሪክ ልዑል ፍሪኴንሲ ዘሎዎ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ዝፈጥር እዩ። ብዘይካ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ንሬድዮ ዝፈጥር’ውን እዩ። ተስላ መሬት ንባዕላ ጸዓት ተምሓላልፍ ትኽእል ምዃና ምስ ፈለጠ፡ ንዓለም ምሉእ ዝበጽሓ መደበር ሓይሊ ኤለክትሪክ ክሰርሕ መደበ።", "char_count": 302, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03350", "text": "ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ሓዳስ ኤርትራ 14 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.167 ሚኒስትሪ ሕርሻ ሚኒስትሪ ሕርሻ ኣብ ጽንብል ዓለምለኻዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ ኣብ ጽንብል ዓለምለኻዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ ፍረ ጻዕሪ ሚኒስትሪ ሕርሻ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዓለምለኻዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ዓለምለኻዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ዓመታዊ ኣብ ዕለት 8 መጋቢት ዓመታዊ ኣብ ዕለት 8 መጋቢት እትጽንበል ድምቕትን ኣገዳሲትን ዕለት እትጽንበል ድምቕትን ኣገዳሲትን ዕለት እያ። ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ እያ። ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ድማ ንኽብርታተን ዘስተማቕራላን ድማ ንኽብርታተን ዘስተማቕራላን ብዝለዓለ ኣብ ህንጸት ሃገር ንምስታፍ ብዝለዓለ ኣብ ህንጸት ሃገር ንምስታፍ ድማ መብጽዓአን ዘሐድሳላን ድማ መብጽዓአን ዘሐድሳላን መዓልቲ እያ። ኣብ ኤርትራ፡ መሰልን መዓልቲ እያ። ኣብ ኤርትራ፡ መሰልን ማዕርነትን ጓለ ኣንስተይቲ፡ ኣብ መሪር ማዕርነትን ጓለ ኣንስተይቲ፡ ኣብ መሪር ቃልሲ ብመስዋእቲ ዝተረጋገጸን ቃልሲ ብመስዋእቲ ዝተረጋገጸን ብንጡፍ ተሳትፎ ኣብ ህንጸት ሃገር ብንጡፍ ተሳትፎ ኣብ ህንጸት ሃገር ደሚቑ ዝተዀለዐን ክዉንነት እዩ። ደሚቑ ዝተዀለዐን ክዉንነት እዩ። “ማዕርነት፡ ብተሳታፍነት ኣብ ስራሕ” “ማዕርነት፡ ብተሳታፍነት ኣብ ስራሕ” ዝብል መሪሕ ጭርሖ ኣብ ቃልሲ ዝብል መሪሕ ጭርሖ ኣብ ቃልሲ ንናጽነት ዝጀመረን ኣብ ናጻ ኤርትራ ንናጽነት ዝጀመረን ኣብ ናጻ ኤርትራ ድማ እምነ ኩርናዕ ኩለ መዳያዊ ጉዕዞ ድማ እምነ ኩርናዕ ኩለ መዳያዊ ጉዕዞ ደቀንስትዮ ኰይኑ ዝቕጽል ዘሎን ደቀንስትዮ ኰይኑ ዝቕጽል ዘሎን እዩ። ብዘይ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ እዩ። ብዘይ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ዝውቃዕ ዕላማ ከምዘየሎ፡ ደቀንስትዮ ዝውቃዕ ዕላማ ከምዘየሎ፡ ደቀንስትዮ ኤርትራ ማዕረ ደቂ ተባዕትዮ ተሰሪዐን ኤርትራ ማዕረ ደቂ ተባዕትዮ ተሰሪዐን ኣብ ምምጻእ ናጽነት ብዘካየዳኦ ኣብ ምምጻእ ናጽነት ብዘካየዳኦ ቃልስን ዘርኣያኦ ጽንዓትን ኣበርክቶን ቃልስን ዘርኣያኦ ጽንዓትን ኣበርክቶን ኣመስኪረን እየን። ኣመስኪረን እየን። ኣካላትን ዕዱማት ኣጋይሽን ኣባላት ኣካላትን ዕዱማት ኣጋይሽን ኣባላት እቲ ማሕበርን ተሳተፍቲ ነይሮም። እቲ ማሕበርን ተሳተፍቲ ነይሮም። ብወገና ኣብ ዘስምዓቶ መደረ፡ 8 ብወገና ኣብ ዘስምዓቶ መደረ፡ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፡ ብደረጃ ዓለም ኣንጻር ኣንስትዮ፡ ብደረጃ ዓለም ኣንጻር ኩሎም ዓለምለኻውያን ዕንቅፋታት፡ ኩሎም ዓለምለኻውያን ዕንቅፋታት፡ ምርግጋጽ ማዕርነት ደቂ ኣንስትዮ፡ ምርግጋጽ ማዕርነት ደቂ ኣንስትዮ፡ ማለት ኣድልዎ ዘሎዎ ድንጋጌታት፡ ማለት ኣድልዎ ዘሎዎ ድንጋጌታት፡ ድኹም ሕጋዊ ውሕስነት፡ ጐዳእቲ ድኹም ሕጋዊ ውሕስነት፡ ጐዳእቲ ልምድታትን መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ልምድታትን መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ዝጻብኡ ካልኦት ማሕበራውያን ዝጻብኡ ካልኦት ማሕበራውያን ኣካይዳታትን ክትዝከር እንከላ፡ ኣካይዳታትን ክትዝከር እንከላ፡ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣንጻር ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣንጻር ኩሉ ብድሆታት እናገጠማ ጽንዓት ኩሉ ብድሆታት እናገጠማ ጽንዓት ኤርትራዊ መትከል ንልምዓት ብግብሪ ኤርትራዊ መትከል ንልምዓት ብግብሪ የመስክራ ከም ዘለዋ ገሊጻ። ወ/ት የመስክራ ከም ዘለዋ ገሊጻ። ወ/ት ሄራን ኣስዒባ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ሄራን ኣስዒባ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣባላት ብሓፈሻ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣባላት ሚኒስትሪ ሕርሻ ድማ ብፍላይ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ድማ ብፍላይ፡ ንመትከላትን ኣድማዕነትን ጽላት ንመትከላትን ኣድማዕነትን ጽላት ሕርሻ ዝያዳ ንቕድሚት ዝድርኽ ሕርሻ ዝያዳ ንቕድሚት ዝድርኽ ኣበርክቶ ንኽህልወን ኣብ ዝሕተታሉ ኣበርክቶ ንኽህልወን ኣብ ዝሕተታሉ ዘለዋ እዋን፡ ነቲ ‘ውሑስን መኣዛውን ዘለዋ እዋን፡ ነቲ ‘ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ!’ ዝብል መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ!’ ዝብል መርሓ ጐደና ንምርግጋጽ ዘሎወንን መርሓ ጐደና ንምርግጋጽ ዘሎወንን ክህልወን ዝግባእን ወሳኒ ሱታፌ ክህልወን ዝግባእን ወሳኒ ሱታፌ መተካእታ ከም ዘይብሉን ብምዝኽኻር፡ መተካእታ ከም ዘይብሉን ብምዝኽኻር፡ ዝያዳ ክተባብዓ ከም ዘሎወን ገሊጻ። ዝያዳ ክተባብዓ ከም ዘሎወን ገሊጻ። ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ሚኒስተር ኣረፋይነ ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ሚኒስተር ኣረፋይነ በርሀ ኣብ ዘስምዖ ቓል፡ ኣብቲ ጽንብል በርሀ ኣብ ዘስምዖ ቓል፡ ኣብቲ ጽንብል ንዝተረኽቡ ፕረዚደንት ሃማደኤ፡ ኣቦ ንዝተረኽቡ ፕረዚደንት ሃማደኤ፡ ኣቦ መንበር ሃማመተኤ፡ ወኪል ውድብ መንበር ሃማመተኤ፡ ወኪል ውድብ መግብን ሕርሻን ኣብ ኤርትራ መግብን ሕርሻን ኣብ ኤርትራ ከምኡ’ውን ንኹሎም መሻርኽትን ከምኡ’ውን ንኹሎም መሻርኽትን ዕዱማትን ድሕሪ ምምስጋን፡ ዕዱማትን ድሕሪ ምምስጋን፡ ንኹለን ደቂ ኣንስትዮ ናብዚ ክቡር ንኹለን ደቂ ኣንስትዮ ናብዚ ክቡር በዓል ብምብቀዐን “ዮሃና!” ኢሉ። በዓል ብምብቀዐን “ዮሃና!” ኢሉ። ንሱ ኣስዒቡ፡ ኣግእዞ ደቀንስትዮ ንሱ ኣስዒቡ፡ ኣግእዞ ደቀንስትዮ ብኹለንተናኡ ክረጋገጽ እንተዀይኑ፡ ብኹለንተናኡ ክረጋገጽ እንተዀይኑ፡ ከም ወትሩ ጥምረትናን ሓድነትናን ከም ወትሩ ጥምረትናን ሓድነትናን ጸኒዑ ክቕጽል ከም ዘድሊ ኣስሚርሉ። ጸኒዑ ክቕጽል ከም ዘድሊ ኣስሚርሉ። ሚኒስተር ኣረፋይነ ኣብ መወዳእታ፡ ሚኒስተር ኣረፋይነ ኣብ መወዳእታ፡ ደቀንስትዮ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከም ደቀንስትዮ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከም ሞያውያን፡ ነቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ ሞያውያን፡ ነቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ ኣበጊስዎ ዘሎ “ውሑስን መኣዛውን ኣበጊስዎ ዘሎ “ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ!” ዝብል መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ!” ዝብል መርሓ ጎደና፡ ኣብ እዋኑን ብምልኣትን መርሓ ጎደና፡ ኣብ እዋኑን ብምልኣትን ንምርግጋጽ፡ እጃመን ከሐይላ ከም ንምርግጋጽ፡ እጃመን ከሐይላ ከም ዝግባእ ኣዘኻኺሩ። ዝግባእ ኣዘኻኺሩ። እዛ ዓመት መጸ ኣብ 8 መጋቢት እዛ ዓመት መጸ ኣብ 8 መጋቢት እትዝከር ዓለምለኻዊት መዓልቲ እትዝከር ዓለምለኻዊት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሎሚ ዓመት ብደረጃ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሎሚ ዓመት ብደረጃ ዓለም፡ “ምርግጋጽ መሰል፡ ፍትሕን ዓለም፡ “ምርግጋጽ መሰል፡ ፍትሕን ግብርን ንኹላተን ደቂ ኣንስትዮ”፡ ግብርን ንኹላተን ደቂ ኣንስትዮ”፡ ብደረጃ ሃገርና ድማ “ክብርታትና፡ ብደረጃ ሃገርና ድማ “ክብርታትና፡ ዋልታና!” ብዝብል ቴማ ምዝካራ ዋልታና!” ብዝብል ቴማ ምዝካራ ይፍለጥ። ኣባላት ጨንፈር ሃማደኤ ይፍለጥ። ኣባላት ጨንፈር ሃማደኤ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ብ5 መጋቢት 2026 ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ብ5 መጋቢት 2026 ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣዳራሽ ኤክስፖ ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣዳራሽ ኤክስፖ ወግዓዊ ጽንብል ኣህጉራዊ መዓልቲ ወግዓዊ ጽንብል ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ብልዑል ማዕርግ ደቂ ኣንስትዮ ብልዑል ማዕርግ ጸንቢለን። ጸንቢለን። ኣብቲ ወግዓዊ ስነ-ስርዓት ድማ፡ ኣብቲ ወግዓዊ ስነ-ስርዓት ድማ፡ ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀ፡ ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀ፡ ፕረዚደንት ሃማደኤ፡ ኣቦ መንበር ፕረዚደንት ሃማደኤ፡ ኣቦ መንበር ሃማመተኤ፡ ወኪል ውድብ መግብን ሃማመተኤ፡ ወኪል ውድብ መግብን ሕርሻን፡ ወከልቲ ፕሮግራም ልምዓት ሕርሻን፡ ወከልቲ ፕሮግራም ልምዓት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ፡ ባንክ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ፡ ባንክ ልምዓት ኣፍሪቃ፡ ሓለፍቲ ክፍልታትን ልምዓት ኣፍሪቃ፡ ሓለፍቲ ክፍልታትን ጨናፍርን እቲ ሚኒስትሪ፡ መሻርኽቲ ጨናፍርን እቲ ሚኒስትሪ፡ መሻርኽቲ ወ/ሮ ሰናይት መሓሪ፡ ኣብ ማእከላይ ወ/ሮ ሰናይት መሓሪ፡ ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ሃማደኤ፡ ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ሃማደኤ፡ ሓላፊት ማሕበራውን ቁጠባውን ኣገልግሎት ማሕበራውን ቁጠባውን ኣገልግሎት ብወገና ኣብ ዘስምዓቶ ቓል፡ ሚኒስትሪ ብወገና ኣብ ዘስምዓቶ ቓል፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ንኣባላቱ ንዝፈጥሮ ዘሎ ሕርሻ ንኣባላቱ ንዝፈጥሮ ዘሎ ኩለንተናዊ ዕድላት ብምምስጋን፡ ሕቶ ኩለንተናዊ ዕድላት ብምምስጋን፡ ሕቶ ማዕርነት ደቀንስትዮ ብምልኣት ኣብ ማዕርነት ደቀንስትዮ ብምልኣት ኣብ ግብሪ ንምትርጓም፡ ተሳትፎ ናይ ኩሉ ግብሪ ንምትርጓም፡ ተሳትፎ ናይ ኩሉ ኣካል ከም ዘድሊ ጠቒሳ። ኣባላት ኣካል ከም ዘድሊ ጠቒሳ። ኣባላት ደቀንስትዮ ሚኒስትሪ ሕርሻ ድማ ደቀንስትዮ ሚኒስትሪ ሕርሻ ድማ ኣፍራይነት ብምዕባይ፡ ባህርያውን ኣፍራይነት ብምዕባይ፡ ባህርያውን መኣዛውን ፍርያት ኣብ ምስሳን፡ መኣዛውን ፍርያት ኣብ ምስሳን፡ ብቐንዱ ድማ እቲ እንምገቦ ባዕልና ብቐንዱ ድማ እቲ እንምገቦ ባዕልና ንምፍራይ ዝጻወታኦ ዘለዋ ተራ ንምፍራይ ዝጻወታኦ ዘለዋ ተራ ልዑል ምዃኑን ብዝለዓለ ወንን ሞያዊ ልዑል ምዃኑን ብዝለዓለ ወንን ሞያዊ ብቕዓትን ድማ ክደፍኣሉን ከም ብቕዓትን ድማ ክደፍኣሉን ከም ዝግባእ ኣዘኻኺራ። ዝግባእ ኣዘኻኺራ። ንሳ ወሲኻ፡ ደቂ ኣንስትዮ ሚኒስትሪ ንሳ ወሲኻ፡ ደቂ ኣንስትዮ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከም ክኢላታት፡ ኣማኸርቲ፡ ሕርሻ ከም ክኢላታት፡ ኣማኸርቲ፡ መሃዝትን ሰናዕትን ዘመናዊ ሕርሻዊ መሃዝትን ሰናዕትን ዘመናዊ ሕርሻዊ ምህዞታትን ኰይነን ክቕጽላ ዘለዋ ምህዞታትን ኰይነን ክቕጽላ ዘለዋ ዓቢ እምንቶ ገሊጻ። ኣብ መወዳእታ ዓቢ እምንቶ ገሊጻ። ኣብ መወዳእታ ወ/ት ሄራን፡ ከም ኣባላት ሚኒስትሪ ወ/ት ሄራን፡ ከም ኣባላት ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ በቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዘውጽኦ ሕርሻ፡ በቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዘውጽኦ ጥቡቕ ክትትልን ገምጋምን ዝጠልብ ጥቡቕ ክትትልን ገምጋምን ዝጠልብ መርሓ ጐደና እናተቐለሳ፡ ‘ውሑስን መርሓ ጐደና እናተቐለሳ፡ ‘ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ! መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ! ንምውሓስ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ሃገራዊ ንምውሓስ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ሃገራዊ ጻዕሪ ዕቱባት ኰይነን ንኸበርክታ ጻዕሪ ዕቱባት ኰይነን ንኸበርክታ መጽዐአን ከሐድሳ ጻውዒታ ኣቕሪባ። መጽዐአን ከሐድሳ ጻውዒታ ኣቕሪባ። መስርሕ ማዕርነት፡ ሕዙእ ወይ ናይ መስርሕ ማዕርነት፡ ሕዙእ ወይ ናይ ኮታ ሱታፌ ስለ ዘይኰነ፡ ብዘጥረያኦ ኮታ ሱታፌ ስለ ዘይኰነ፡ ብዘጥረያኦ መሪሕነታዊ፡ ክኢላውን ካልእን መሪሕነታዊ፡ ክኢላውን ካልእን ዓቕመን ብግብራዊ ስራሕ ደጊመን ዓቕመን ብግብራዊ ስራሕ ደጊመን ደጋጊመን ከመስክራ ከም ዝግባእ ደጋጊመን ከመስክራ ከም ዝግባእ ኣደ መንበር ጨንፈር ሃማደኤ ኣደ መንበር ጨንፈር ሃማደኤ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ወ/ት ሄራን ዮሴፍ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ወ/ት ሄራን ዮሴፍ", "char_count": 5692, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03351", "text": "ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምትሕብባር ዝዳሎ ዓምዲ - ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/ 07182662 - ቁ.ሳ.ፖ 1048", "char_count": 108, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03352", "text": "ኣብቲ ሚኒስትሪ ዝሰርሓ ገዳይም ኣብቲ ሚኒስትሪ ዝሰርሓ ገዳይም ሰራሕተኛታት ደቀንስትዮ፡ ናይ ሰራሕተኛታት ደቀንስትዮ፡ ናይ ምስጋናን ኣፍልጦን ወረቐት ምስክር ምስጋናን ኣፍልጦን ወረቐት ምስክር ካብ ኢድ ክቡር ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ካብ ኢድ ክቡር ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀን ካልኦት ሓለፍትን ኣረፋይነ በርሀን ካልኦት ሓለፍትን ተቐቢለን። ተቐቢለን። ብምልባው ድማ መደረኣ ደምዲማ። ብምልባው ድማ መደረኣ ደምዲማ። እቲ ብውዕዉዕ ኣገባብ ዝተጸንበለ እቲ ብውዕዉዕ ኣገባብ ዝተጸንበለ በዓል፡ ንኽብርታት ኤርትራውያን በዓል፡ ንኽብርታት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ዕዙዝ ኣበርክቶአንን ደቂ ኣንስትዮን ዕዙዝ ኣበርክቶአንን ብዝገልጹ እተፈላለዩ ስነ ጥበባዊ ብዝገልጹ እተፈላለዩ ስነ ጥበባዊ መሰናድኦታት ከም ግጥምታት፡ መሰናድኦታት ከም ግጥምታት፡ ደርፍታትን ድራማን ተሰንዩ እዩ ደርፍታትን ድራማን ተሰንዩ እዩ ተኻዪዱ። ብዘይካ’ዚ፡ ንነዊሕ ተኻዪዱ። ብዘይካ’ዚ፡ ንነዊሕ ዓመታት ብትግሃትን ተወፋይነትን ዓመታት ብትግሃትን ተወፋይነትን “ክብርታትና ዋልታና!” “ክብርታትና ዋልታና!” ስምኦን ሓጐስ ስምኦን ሓጐስ ጨ/ህ/ርክባት - ሚ/ሪ ሕርሻ ጨ/ህ/ርክባት - ሚ/ሪ ሕርሻ", "char_count": 675, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03353", "text": "“ቅሰኒ ኣደ ሓየት” ሓድሽ ሓይሊ ሒዝኪ ዝነቐልኪ ርኢኺ መሚኺ ንኹሉ ኰሓሒልኪ ነግ ፈረግ ዘይብሉ ተበግሶ ዝወሰድኪ ትርግታ ልቢ ኹሉ፡ ኣብ ሓደ ዘስመርኪ፣ ማሕለኻ ሰጊርኪ ተጻዊርኪ ንኹሉ ዕንደራ ካልኦት ከይተገደስክሉ ርቡሕ ኣተሓሳስባ ዘስረጽኪ ኣብ ኩሉ ነቲ ትደልዮ፡ ክትርእዮ እንድኣሉ ትኽስ ንኸይንብል ነቒሕና ክንዓየሉ፣ ማሕበራዊ ጭኮና ሰጊርኪ ኣንጻር መግዛአቲ ዝተሰለፍኪ ኣድልዎ ስዒርኪ ተጊህኪ ዝሰራሕኪ መን’ያ'ሞ ከማኺ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ። ተባዕ ኣደ ጅግና ንባዕላ ውን ጅግና ሓቦ ተስንቕ ንኹሉ ኣካዊና ድንብርጽ ዘይብላ ዘረባ፡ ዘትርፍ ካብ ዋኒና ንቕድሚት ትግስግስ ከም ትዕወት ኣሚና፣ ከማኺ’ኮ የላን ኣደ ጅግና ሓየት ሓሊፍክዮ’ንዲኺ እቲ ጽንኩር ኩነት ውሉዳትኪ’ንድዮም ኣምጺኦም ናጽነት ምስኦም ተሰሊፍኪ ፈጺምኪ ጅግንነት ኣይከሕፍረክንየ ኣነ’ውን ክቕጽሎ ኣደነት፣ ንስኺ ኢኺ ምስለይ ምስሊ ናይዚ ዓወት ሳላኺ ተበሲረ መሰል ማዕርነት ኣሰርኪ ክኽተል ተቢዐ ብጽንዓት ብድሆ ሰጊረ ክቃለስ ብትብዓት፣ ሕጂ’ውን ቀጽልዮ ናይ ዓለም ኣብነት ብቓልስኺ’ዩ ተረኺቡ መስተርሆት ኣስኒቕክኒ ኣለኺ ኒሕ ምስ ሓቦነት ክዕቅቦ’የ ድማ ኣነ ንዘንት-እለት። ሶልያና መሓሪ (ማ/ቤ/ጽ ሚኒስትሪ ሕርሻ) ሓዳስ ኤርትራ 14 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.167", "char_count": 736, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03354", "text": "ኣብ ታሪኽ ስሙ ድሙቕ’ዩ። ዓለም ካብ ዝረኣየቶም ከዋኽብቲ ኲናት ሓደ እዩ። ዝተጐናጸፎ ዓወታት መወዳድርቲ ክትረኽበሉ ትጽገም። ካብ ግሪኽ ተበጊሱ ኣብ ውሽጢ ሓጺር እዋን፣ ናይ ሎሚ ሶርያን ኢራንን ዝርከብኦ ማእከላይ ምብራቕ ተቖጻጺሩ፣ ክንዮ ማእከላይ ባሕሪ ዘሎ ሰፊሕ ክፋል ሰሜን ኣፍሪቃ ብዘደንቕ ወተሃደራዊ ብቕዓት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ኣእትዩ፣ ንምብራቕ ገስጊሱ ክሳብ ፓኪስታን፡ ኣፍጋኒስታንን ህንድን ብምጉባጥ ግዝኣቱ ከስፍሕ በቒዑ። ኣብተን 12 ዓመታት ዕድመ ስልጣኑ፡ ብዘየቋርጽ ወራራት ዓለም ኣጨኒቑ። ተራእዩ ዘይፈልጥ ሰፊሕ ግዝኣት ወኒኑ፡ ንታሪኽ ዓለም ካልእ ኣንፈት ከትሕዞ ክኢሉ። ወዲ ንጉስ ፍሊፕ II ናይ መቆዶንያ - ኣሌክሳንደር ዓቢ። ድማ ግምቶም ይህቡ።) በዚ ኮይኑ በቲ ግን፣ ናይ ዳርየስ ሳልሳይ ብዝሒ ሰራዊት ተዓጻጻፊ እዩ ነይሩ። ኣሌክሳንደር ዓቢ ካብ ኣርብዓ ሽሕ ንላዕሊ ሰራዊት ከምዘይነበሩዎ ዝፍለጥ እዩ። ኣሌክሳንደር ዓቢ መለለዪኡ ንሱ’ዩ። ውሑድ ግን ድማ ብልምምድ ዝበሰለ ኣድማዒ ሰራዊት። ዕጥቁ ከኣ ነዊሕ ጭማራ ‘ሳሪሳ’። እዚ ጭማራ’ዚ ካብ እዋን ኣቦ ኣሌክሳንደር ዓቢ፡ ፊሊፕ II (ዳግማይ) ኣትሒዙ ኣብ መሳርዕ መቆዶንያውያን ዝተኣታተወ ኮይኑ፣ ልዑል ልምምድ ዝጠልብ እዩ። በብውልቂ እትጥቀመሉ ዘይኮነ ብሓባር እተጥቅዓሉ ብሉጽ ንብረት ምዃኑ ድማ ኣብ ውግእ ኢሰስ ተመስከረሉ። ሰራዊት ኣብ ሓደ እዋን ነዚ ጭማራ’ዚ ናብቲ ኣብ ቅድሚኡ ዘሎ ጸላኢ ኣቕኒዑ ኣብ ዘጥቅዓሉ፣ ኣብ ናይ ቋሕ ሰም ግዜ ኣሽሓት ጸላእቱ’ዩ ከም ቆጽሊ ዘርግፍ። ምናልባት ነዚ ጭማራ ዝዓጠቐ ሰራዊት ዋላ’ውን ኣብ ናይ ምክልኻል ስልቲ እንተ ሃልዩ፡ እዚ ጭማራ’ዚ ኣገልግሎቱ ዝንኪ ኣይኮነን። ንመጥቃዕቲ ተሃንዲዱ ዝመጸ ብዝሒ ዘለዎ ጸላኢ ምስዚ ነዊሕ ጭማራ ተላቲሙ’ዩ ዝወድቕ። እቲ ነዚ ጭማራ’ዚ ሰጊሩ ዝሓልፍ ዝወሓደ ጸላኢ ድማ ዕጫኡ ምስ ብቑጽሪ ዝተዓጻጸፍዎ ሴፋት ዝዓጠቑ ሰራዊት ምግጣም’ዩ ዝኸውን። ጭማራ ‘ሳሪሳ’ ዘይተመጣጣኒ ወይ’ውን ዝተጋነነ ብዝሒ ጸላኢ ኣብ ዝህልወሉ ግሩም ዝኾነ ስራሕ እዩ ዝዓዪ። ቅድሚ ኢድ ብኢድ ግጥም ምጅማሩ ካብቲ እልቢ ዘይብሉ ጸላኢ ቀሊል ዘይኮነ ቁጽሪ ስለ ዘጉድል፣ እዚ መሳርሒ’ዚ ነቲ ዓጢቑዎ ዘሎ ወገን ዓቢ ውዕለት’ዩ ዝኸፍል። ሚዛን ሓይሊ ዝውድን፡ መዝሓሊ ማዕበል መጥቃዕትታት እዩ ክበሃል ይከኣል። ወዲ 20 ዓመት ዘውዲ ዝደፍአ ኣሌክሳንደር ዓቢ፣ ኣብ ጉዕዞ ህይወቱ ተብተብ ዝብል ዝነበረ እንክመስል፡ ስልጣን ድሕሪ ምርካቡ ብኡንብኡ ወራር ጀሚሩ። 8 ዓመታት ምሉእ ዓለም ዘገረመ ወተሃደራዊ ተኣምራት ፈጺሙ’ዩ ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ኣብ መበል 32 ዓመቱ ብሕማም ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩ። ዋላ’ኳ ዕድመ ዘይጸገበ ንእሽተይ መራሒ ይንበር፣ በቲ መወዳድርቲ ዘይተረኽቦ ግዙፍ ዓወታቱ “ኣሌክሳንደር ዓቢ” ክበሃል በቒዑ እዩ። ኣብዛ ዓለም 32 ዓመታት ጥራይ ገይሩ ን300 ዓመት ዝቐጸለ ናይቲ እዋን’ቲ ዝዓበየ ግዝኣት ዝመስረተ መራሒ’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ሞቱ ዝነበረ ‘ሄለናዊ ዘመን’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ 300 ዓመታት ብግሪኻውያን ዝተዓብለለ ኮይኑ፣ ‘ነጥበ መቐይሮ ምዕራባዊ ስልጣነ’ ክበሃል ብዝከኣል መጠን ንመልክዕ ታሪኽ ለዋዊጡዎ እዩ። እዚ እዋን’ዚ፡ ጽልዋ ግሪኽ ኣብ ጥርዚ ዝበጸሓሉ ዘመነ ብልጽግና ኮይኑ፡ ኣብቲ ግዜ’ቲ ኣብ ኩሉ ዓውድታት ፍልጠት ዝተበጽሐ ምዕባለ’ውን ግዙፍ’ዩ። ኣብ ዓውድታት ስነፍልጠት፡ ስነቁጽሪ፡ ስነጽሑፍ፡ ስነጥበብ፡ ስነህንጻ፡ ትያትር፡ ሙዚቃን ፍልስፍናን ዝተበጽሐ ምዕባለ ዘደንቕ’ዩ። ግሪኻውያን ኩሉ መዳያዊ ጽልዋኦም ኣሐዪሎም፣ ካብቶም ዝቆጻጸሩዎም ዝነበሩ ኣህዛብ ዝቐሰሙዎ ተወሳኺ ፍልጠትን ጥበብን ደሪቦምሉ፡ ጥርዚ ምዕባለ ክበጽሑ ከኣሉ። እዚ ንዓለም ምሉእ ዝጸለወ ምዕባለታት ናይ’ቲ ዘመን፣ ውጽኢት ወተሃደራዊ ዓወታት ኣሌክሳንደር ዓቢ እዩ ነይሩ። ዳርየስ 3ይ ብዝነበሮ ጸብለልትነት ብዝሒ ሰራዊቱ ሰኺሩ፣ ዓወት ዘይተርፍ ውጽኢት ናይቲ ውዕሎ ምዃኑ ኣቐዲሙ ደምደመ። ክሳብ ደቁን ሰበይቱን ዝርከቡዎም ኣባላት ስድራቤቱ፡ ነቲ “ዘይተርፍ ዓወት” ዝበሎ ብዓይኖም ክርእዩዎ ናብቲ ቦታ ውግእ ሒዙዎም መጸ። ውግእ ተጀመረ። ግን ድማ ክልቲኦም ወገናት ኣብ ዘይተጸበዩዎ ቦታ። ኣሌክሳንደር ዓቢ ሰራዊቱ ሒዙ ኣዝጊቡ እናተጸበየ እንከሎ፡ ዳርየስ ብዘይተገመተ ኣንፈት ደበኽ በለ። ብድሕሪት። በቲ ዕጥቅን ስንቅን ሰራዊት ኣሌክሳንደር ዓቢ ዝመሓላለፈሉ ሓውሲ ደጀን። ኣብ ዘይተሓስበ ግዜን ቦታን ውግእ ከም ዝጀመረ ዘስተውዓለ ኣሌክሳንደር ዓቢ፡ ቀዲሙ ሓውሲ መጥቃዕቲ ዝመስል ምንቅስቓስ ገበረ። ኣብቲ ፈለማ ኣሌክሳንደር ዓቢ ውግእ ኣይጸበቐሉን። ቀልጢፉ ግን ለውጥታት ገበረ። ውህደትን ቅልጣፈን ሰራዊት ኣሌክሳንደር ዘገርም ነበረ። ቁምነገር ጭማራ ‘ሳሪሳ’ ካብ ዝተመስከረሎም ዓውደ ግጥማት ሓደ፣ ውግእ ኢሰስ እዩ። እዋኑ 5 ሕዳር 333 ቅ.ል.ክ ኮይኑ፡ እቲ ውግእ ኢሰስ ኣብ እትበሃል ኣብ ናይ ሎሚ ቱርኪ እትርከብ ጥንታዊት ከተማ’ዩ ተኻዪዱ። እዚ ውግእ’ዚ ድሒሩ ታሪኻዊ ዝተባህለን ነቲ ዝሰዓበ ወፍርታት ኣሌክሳንደር ዓቢ ባብ ዘርሓወን ወሳኒ ግጥም’ዩ። “ከኣሊ- ኹሉ፡ ፍጹም ዘይእግሞ ንጉሰ ነገስት” እናተባህለ ዝንገረሉ ንጉስ ፐርሽያ፡ ዳርየስ III (ሳልሳይ)፣ ንጥሙሕ ኣሌክሳንደር ዓቢ ክቖጺ እልቢ ዘይብሉ ሰራዊት ሒዙ ተላዕለ። ብመሰረት ፕሉታርክ ከምኡ’ውን ኣርያን ዝተባህሉ ዓበይቲ ጥንታውያን ጸሓፍቲ፣ ዳርየስ ሳልሳይ፣ ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ሰራዊት ኣኽቲቱ’ዩ ናብዚ ግጥም’ዚ ነቒሉ። (እዚ ቁጽሪ’ዚ ንብዙሓት ተመራመርቲ ታሪኽ ዘካትዕ ኮይኑ፣ ኣብቲ እዋን’ቲ ንልዕሊ ሚእቲ ሽሕ ሰራዊት ክጸውር ዝኽእል ቀረብ ዕጥቅን ስንቅን ከተውሕስ ዝከኣል ከምዘይነበረ ብምሕባር፡ ነዚ ቁጽሪ’ዚ “ኣዝዩ ዝተጋነነ” ብምባል ውዱቕ ይገብርዎ። ዳርየስ ሳልሳይ፡ ከባቢ ሚእቲ ሽሕ ሰራዊት ሒዙ መጺኡ ክኸውን ከምዝኽእል ዳርየስ በዚ ቅልጡፍ መጥቃዕቲ ኣሌክሳንደር ዓቢ ንእለቱ ጃጀወ። ጭማራ ‘ሳሪሳ’ ዝዓጠቑ ኣጋር ሰራዊት ኣሌክሳንደር ዓቢ፡ እቲ ጭማራ ዝሃቦም ብልጫ ተጠቒሞም ብሓደ ወገን ናብ መአዘዚ ዳርየስ ገጾም ገስገሱ። ዳርየስ 3ይ መሊሱ ተዳህለ። ሰብ ጭማራ ‘ሳሪሳ’ መቆዶንያውያን ንያቶም በሪኹ ንውሽጢ ሰርሲሮም ብምእታው ምስ ሓለዋ ንጉስ ገጢሞም ዳርጋ ንዳርየስ ብኢዱ ክሕዙዎ በሉ። ውግእ ዝተበላሸዎ ዳርየስ ሳልሳይ ክንዮ ምህዳም ካልእ ኣሌክሳንደር ዓቢ ዝመርሖ ዝነበረ ሰራዊት ብብዝሒ ዘይኮነ ብብቕዓት እዩ ዝልለ። ብዝዓጥቆ ብሉጽ ኣጽዋር ከኣ። ዝዕጠቕ ኣጽዋር ምስ ዓይነትን ብዝሕን እቲ ዝዓጥቆ ሰራዊት ዝኸይድ ክኸውን ከምዘለዎ ብኣጋኡ ዝተገንዘበ ኣሌክሳንደር ዓቢ፣ ሰራዊቱ ሓደ ቀሊል ዝመስል ግን ድማ ውጽኢታውን ኣርዓድን መሳርሒ ከም ዝዓጥቕ እዩ ገይሩ። እዚ መሳርሒ’ዚ 6 ሜትሮ ዝቑመቱ ኣብ ጫፉ በሊሕ ሓጺን ዘለዎ ‘‘ሳሪሳ’’ ዝበሃል ነዊሕ ጭማራ እዩ። ምስጢር ናይዚ ንብረት’ዚ ኣብ ቁመቱ’ዩ። ኣዝዩ ነዊሕ ብምዃኑ ሰራዊት ዓጢቑዎ ክትርእዮ ጥራይ ደሃሊ እዩ። ነቲ ኣብ ፊቱ ዘሎ ጸላኢ ስነኣእምሮኣዊ ጸቕጢ ዝፈጥር ምዃኑ ቀዳማይ ብልጫኡ እዩ። ኣብ ውግእ’ውን ቁመቱ ካልእ ጥቕሚ ኣለዎ። ነዚ ነዊሕ ጭማራ ዝዓጠቐ ሰራዊት፣ ተበግሶ ናይ ምውሳድ ብልጫ ኣብ ኢዱ’ዩ። ብመስርዕ ደው ዝበለ ኣሽሓት መግዛእትን ተሸመሙ። ንጉስ እንግሊዝ ኤድዋርድ 2ይ፡ “ኣነ ዝለዓለ መራሒ ስኮትላንድ ክኸውን” ዝብል ናጽነት ስኮትላንዳውያን ክገፍፍ እማመ ኣቕረበ። ይኹን’ምበር ዊልያም ዋለስ ዝተባህለ ንስኮትላንድ ዘዅርዕ ድንቂ መራሒ ምስዚ ኩነታት’ዚ ተቐልቂሉ፡ ንናጽነት ስኮትላንድ ዝቃለስ ብቑዕ መራሒ ኮይኑ መሰስ በለ። ንመግዛእታዊ ሓይሊ እንግሊዝ ደባይ ተዋጋኢ ኮይኑ ቅሳነት ከልኦ። ኣማራጺ ከምዘየለ ደምደመ። ኣንፈት ሰረገላኡ ንድሕሪት ጠውዩ ድማ ህድማ ጀመረ። ነዚ ዝረኣየ ሰራዊቱ ናይ ምውጋእ መንፈሱ በኒኑ ኣንፈቱ ጠፍኦ። እልቢ ዘይብሉ ሰራዊት ዳርየስ 3ይ ዋና ሰኣነ። ዝርግርግ ዝኣተዎ ዓርሞሽሽ ሰራዊት ከም ኣዛዚኡ ህድማ ተተሓሓዞ። ብድሕሪ’ዚ ዝሰዓበ ህልቂት’ዩ። ጥንታዊ ውግእ ዘይከም ዘመናዊ ውግእ ንምሩኻት ዘናሕሲ ኣይኮነን። መቆዶንያውያን ነቶም ሕንፍሽፍሽ ዝኣተዎም ዝሃድሙን ዝማረኹን ወተሃደራት ዳርየስ ብኣልማማ ብሴፋቶም ተሰሃሉዎም። እንተ ዳርየስ ሳልሳይ ግን ይትረፍ ንሰራዊቱ፡ ነቶም ‘ዓወት ክርእዩ’ ብምባል ናብ ግንባር ሒዙዎም ዝመጸ ደቁን ሰበይቱን ጠንጢኑ እዩ ዝሃደመ። ኣሌክሳንደር ዓቢ ንሰራዊት ዳርየስ ስዒሩ፡ ንስድራ ቤት ናይ’ቲ ንጉስ ማሪኹ ኣብ ታሪኽ ብደሚቕ ቀለም ዝተጻሕፈ ቅያ ሰርሐ። ዊልያም ዋለስ ኣቐዲሙ ወተሃደራዊ ተመኩሮ ነይሩዎ ክኸውን ከምዝኽእል ብሰፊሑ ይግመት። ነቲ ዝነበረ ኩነታት ኣብ ግምት ኣእትዩ ሰራዊቱ ዝዓጥቅዎ መሳርሒ ክሳብ 4 ሜትሮ ንውሓት ዘለዎ ጭማራ ክኸውን መረጸ። ነቶም ናይ ውትህድርና ተመኩሮ ዘይነበሮም ሓረስቶትን ሰብ ካልእ ሞያን ደቂ ዓዱ ምዕላም ድማ ተተሓሓዞ። እዚ ኣጽዋር’ዚ ብሓባር እትጥቀመሉ’ምበር በብውልቂ እትዋጋኣሉ ብዘይ ምዃኑ ልምምድ ምክያድ ወሳኒ ነበረ። ነዚ ጭማራ’ዚ እዚ ቅያ’ዚ እንክፍጸም ቀንዲ መሳርሒ ዓወት ዝነበረ ነዊሕ ጭማራ ‘ሳሪሳ’፣ ድሕሪ ሞት ኣሌክሳንደር ዓቢ ንኣማኢት ዓመታት፡ መለለዪ ሄለናዊ ዓለም ኮይኑ ክሳብ ምትንሳእ ሮማዊ እምብራጦርያ ቀጸለ። ምስ ምምጻእ ሮማውያን ግን ብኸም ብዓል ጭማራ ‘ፒለም’ ዝኣመሰለ ካልእ ዝተራቐቐ ኣጽዋር እናተተከአ ካብ ስራሕ ወጻኢ ኮነ። ብቁመቱ ዝልለ ጭማራ ‘ሳሪሳ’ ቁሊሕ ዝብሎ ስኢኑ፡ ጠቕሊሉ ክሳብ ምርሳዕ’ውን በጽሐ። ንኽመልኩዎ ግዜ ዘይወሰደሎም ስኮትላንዳውያን ታሪኽ ዝሰርሑሉ ኣጋጣሚ ተፈጥረ። 11 መስከረም 1297፡ ስተርሊንግ ኣብ ዝበሃል ጸቢብ ድንድል እዩ። ልዕሊ ዓሰርተ ሽሕ ዝግመት ዓርሞሽሻዊ ንጉሳዊ ሰራዊት እንግሊዝ ነቲ ድንድል ክሰግር ጀመረ። ደባይ ተዋጋእቲ ናይ ዊልያም ዋለስ ገለ ክፋል እንግሊዛውያን ወተሃደራት ክሳብ ዝሰግሩ ተጸብዮም ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ከፈቱ። ዓጢቖሞ ዝነበሩ ነዊሕ ጭማራ ዝቕረብ ኣይነበረን። ንሳቶም ኣብ ማእከል ቆይሞም ኣጽዋሮም ናብ ኩሉ መኣዝን ኣቕኒዖም ንዘዝመጸ ወተሃደር እናወግኡ ኣውደቑዎ። ክሃድሙ ናብ ሸነኽ’ቲ ድንድል ዝተመልሱ ብዙሓት እንግሊዛውያን፣ እቲ ድንድል እውን ጠሊሙዎም ስለ ዝፈረሰ ኣሽሓት ወተሃደራት ኣብዛ ቦታ’ዚኣ ተቐዚፎም፡ ስኮትላንዳውያን ተዓዊቶም እንግሊዝ ስዕረት ተጎልበበት። እቲ ነዊሕ ጭማራ መሪጹ፡ ኣሰልጢኑ ደቂ ዓዱ ዝመርሐ ዊልያም ዋለስ ድማ ጅግና ስኮትላንድ ኮይኑ ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ይዝከር ኣሎ። ተጻሒፉሉ፡ ተገጢሙሉ፡ ሓወልቲ ተሰሪሑሉ ንኣማኢት ዓመታት ስሙ ብኽብሪ ይለዓል ኣሎ። ኣብ ሆሊዉድ ዝፈረየት፣ ብመል ጊብሰን ዝተኣልየትን ባዕሉ መል ጊብሰን ገጸ ባህሪ ዊልያም ዋለስ ለቢሱ ዝተዋስኣ ብልጽቲ ፊልም ‘ብረይቭ ሃርት’ (Brave Heart) ሓንቲ ኣብነት’ያ። ቁምነገር ነዊሕ ጭማራ ድማ ምስ ዛንታ ዊልያም ዋለስ ተተሓሒዙ ይትረኽ ኣሎ። ነዊሕ ጭማራ ክሳብ ማእከላይ ዘመን ኣገዳሲ ዕጥቂ ኮይኑ ድሕሪ ምቕጻሉ፣ ካብቶም ብምዕባለ ኣጽዋር ዝተገለፉ ጥንታውያን መሳርሒታት ኲናት ኮነ። ንልዕሊ 1000 ዓመት ካብ ገጽ ምድሪ ጠፊኡ ድሕሪ ምጽናሕ ግን ኣብ ማእከላይ ዘመን መሊሱ ተቐልቀለ። ደጊሙ ድማ ታሪኽ ንኽስራሕ ቀንዲ መሳርሒ ኮነ። ስኮትላንዳውያን ብቑጽርን ዓይነትን ንዝተዓጻጸፉዎም እንግሊዛውያን ኣብ ዝመከቱሉ ቀዳማይ ኲናት ናጽነቶም፣ ነዊሕ ጭማራ ዓጢቖም፡ ዊልያም ዋለስ ብዝተባህለ ወዲ ሃገሮም ተመሪሖም ዓወት ከም ዝጨበጡ ዝንገር። ዊልያም ዋለስ ንጉስ ወይ ወዲ ንጉስ ኣይነበረን። ካብ ታሕተዎት ደርበ- ልኡላን ነይሩ ክኸውን ከም ዝኽእል ይግመት። እስክንድር 3ይ ዝተባህለ ንጉስ ንስኮትላንድ ይገዝእ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ዊልያም ዕድመ ንእስነቱ ከም ማንም ቆልዓ ኣሕለፎ። እዚ እዋን’ዚ ኣብ ስኮትላንድ ሰላም ሰፊኑ፡ ስኮትላንዳውያን ቅሳነትን ቁጠባዊ ርግኣትን ዘስተማቐሩሉ ሰናይ ዘመን’ዩ ነይሩ። ስኮትላንዳውየን ነዚ ወርቃዊ ዘመን ኣስተማቒሮም ከይጸገቡዎ ግን መራሒኦም መኻልፍ በዝሖ። ሰበይቱን ደቁን ኣብ ሓጺር እዋን ብሞት ተፈልይዎ። ስኮትላንድ ወራሲ ዘይብላ እንታይ ክትከውን’ያ ተባሂሉ እናተፈርሐ፡ እቲ ንጉስ’ውን ሓደጋ ኣጋጢሙዎ ትንፋሱ ሓለፈት። ካብ ዝፈርሑዎ ዘይወጹ ስኮትላንዳውያን ናብ ውግእ ሕድሕድን ናብ ሓውሲ ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 14 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.167", "char_count": 6709, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03356", "text": "Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following positions 1. Position: HME Reliability Engineer Department: Mining Section: HME Maintenance Number required: One (01) Primary Purpose • Reporting to the HME Engineer, the Reliability Engineer is respon­ sible for ensuring that heavy mobile equipment (HME) and systems consistently perform at the required levels of reliability, safety, and availability. • The role focuses on proactive maintenance strategies, data-driven de­ cision-making, and continuous improvement to reduce failures, opti­ mize performance, and extend asset life. • The Reliability Engineer works closely with maintenance, operations, engineering, planning, and OEM partners to deliver sustainable im­ provements across both fixed plant and mobile equipment Essential Functions The position will report to the HME Engineer and the duties will include, but not limited to, the following: • Promote safe, healthy and fair work environment - Develop standard safe working procedures and actively participate in HSE initiatives. -Carry out formal workplace inspections on a routine basis. • Assist in the set-up CM (Condition Monitoring) and Reliability pro­ cess at Mobile Equipment maintenance -Assist to set up condition monitoring systems on site. -To set up design systems and document management systems. -To set up continuous improvement processes. • Lead condition monitoring functions: -Analyze the electronic data (VIMS, ET). -Oil condition Analysis (fluid degradation) using established guide­ lines and Trend analysis. -Oil contamination Analysis (Detection of contaminants) using estab­ lished guidelines -Component Wear Rate (Evaluate the wear) using Trend Analysis and Wear Tables and Type of wear -Collect the information of magnetic plugs/magnetic screen condition and elaborate a database of the inspections. • Lead reliability functions: -Participate in implementing reliability improvement initiatives in conjunction with the equipment asset multi-cultural teams. -Actively seek and identify Equipment performance opportunities to­ gether with maintenance team and execute plans to improve perfor­ mance and/or cost efficiency -Review equipment performance for efficiency/operability improve­ ment and provide financial justification for related capital projects. -Provide support to the sections for RCA and lead RCA investigations into significant incidents as necessary. • Collaborating with BMSC Maintenance teams and related functions to optimize efficiencies -Evaluate equipment performance to identify and initiate development opportunities. -Review equipment performance for efficiency/operability improve­ ment and provide financial justification for related capital projects. -Support failure, root cause, and incident investigations and develop recommendations and action plans to prevent recurrence TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Behavioural and Technical • Safety, Health & Environment • Reliability practices • Operations & Service Delivery • Technical and Financial Budgeting and Forecasting • People Management Unique requirements/other information • The candidate must be Physically and Medically fit. • Please note this job description is not designed to cover or contain a comprehensive listing of activities, duties or responsibilities that are required of the employee for this job. Duties, responsibilities and activities may change at any time with or without notice. Qualifications: Knowledge and Experience • Bachelor’s degree or diploma in Mechanical, Electrical, or Reliability Engineering, Condition Monitoring or trade qualification with extensive reliability experience in HME. • Technical engineering trade or equivalent within the mechanical profession will be advantageous. • Certificate in Planned maintenance systems or equivalent • 4 Years experience in a supervisory role in a mining environment. • Minimum 10+ years’ experience in mining, mineral processing, power generation, or heavy industry, with demonstrated experience leading condition monitoring and reliability functions in operational environments. • Minimum 4 Years’ experience in HME Mobile plant as a planned maintenance Supervisor • Underground HME experience will be advantageous • Previous expatriate assignment experience will be required • Strategic HME planning experience will be highly advantageous • Must be a holder of a valid driver’s licence Technical Skills Behavioral Skills • Writing of technical reports • Good communication skills on technical level • Ability to understand trending (SOS Samples, Wear rate etc) • Use the technical documentation of the manufacturers • Computer Literacy (MS Office – Intermediate and Excel – Advanced, In-house software) • Theoretical understanding and practical implementation of safety management • Maintenance Planning • Maintenance Strategy • Planning & Organizing • Condition Monitoring. • Strong problem-solving and analytical skills • Ability to influence and engage cross- functional teams • Clear communicator at operational and leadership levels • Structured, disciplined, and outcomes- focused • Strong safety leadership and risk awareness • Structured, disciplined, and continuous improvement focused • Able to coach & mentor national workforce • Committed to the organizational ethics • Driving for best result • Strive for quality • Practice ethical leadership • Independent and responsible, able to make decisions. • Observer, with a good spirit of analysis and synthesis. General Information and other requirements: • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provided evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to:- Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: 1. Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. 2. Mineral Resources Management P. O. Box 272 Asmara, Eritrea 14 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.167", "char_count": 6597, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03358", "text": "Employees of Bisha Mining Share Company are invited to apply for the Following posi­ tion. Position: Security Guard Department: ES-Security Number Required: Two (02) Contract Type: Indefinite Place of Work: Asmara Primary Purpose • To protect company assets and personnel and prevent theft of company property. Main Function • Receiving visitors • Monitoring the movement of materials • Checking premises • Monitor outside parking. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS Receiving Visitors • Register each person in logbook, issue ID cards. • Security check when necessary. Monitor movement of materials • Check authorisation documentation. • Check the actual items. Checking Premises • Make regular patrols, outside and inside (doors and windows). • Record and report to management. • Follow hand-over procedure for next shift. Monitor Outside parking • Control access of vehicles. UNIQUE REQUIREMENTS / OTHER INFORMATION • The candidate must be medically and physically Fit. Qualifications: • Grade 9 - 12 Knowledge and Experience: • Basic English • 3 – 5 years guarding experience Technical Skills Behavioural Skills •Attention to detail, Analytical • Communication – basic English / local lan­ guage • Diligent, Healthy • Ability to work towards strict deadlines, High level of accuracy • Self-motivated • Interpersonal Relations, Assertiveness, Integrity General Information and other requirements: • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirement for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to:- Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: 1. Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. 2. Mineral Resources Management P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 14 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.167", "char_count": 2460, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03362", "text": "• Place of Work: Bisha. • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to:- Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: 1. Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. 2. Mineral Resources Management P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ንሕና ኣመልከትቲ ዘይኑ ድራር ኣግዶባይ +2 ካብ መዋቲ ኣቦና ድራር ኣግዶባይ ሓዞት ዝወረስናዮ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ኣኽርያ ከባቢ ገዛዑበል ፕሎት 30 ፓርሰል ASP00032629-N ጎደና 116-14 ቁጽሪ ገዛ 57 ዝርከብ ስፍሓት መሬት 300 ት/ሜ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 101110 መወከሲ ቁጽሪ 102004-102005 ግዝያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ዘለዎ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብመለለይ ቁጽሪ IBRASM019621 ዝተመዝገበ ገዛ ዋንነቱ ናብ ስምና ከነሰጋግሮ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤትጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ሰነዳትና ኣቕሪብና ናብ ስምና ከነሰጋግሮ ምዃንና ንሕብር። ዘይኑ ድራር ኣግዶባይ ኣነ ሰለሙን ገብረመስቀል በርሀ +3፣ ኣብ ከተማ ኣስመራ ዞባ 9 ምም 08 ጐደና ጠቐራ ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 123292 መወከሲ ቁጽሪ 105319 ብስም ኣቦሓጎና ነፍ/ ወልደገብሪኤል መንገሻ ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ነቲ ብጽሒት ወላዲትና ወ/ሮ ትዕግስቲ ወልደገብሪኤል መንገሻ፡ ስም ዋንነት ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ይግባይ ታባሂሉ እንተኾይኑ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ መአገዲ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን የቕርብ። ኣቶ ሰለሙን ገብረመስቀል በርሀ +3 ብስም ተመስገን ተወልደ ተስፋዝጊ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00044292 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ደቀምሓረ ቁ.ገዛ 25 ዝርከብ ናይ መሸጢ ናይ ገዛ ኣቑሑት፡ ንኣቶ ሄኖክ ገዳም ኪዳነ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ሰንሒት ቁ.ገዛ 58 ካብ ዕለት 01/03/2026 ክሳብ ዕለት 28/02/2031 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ተመስገን ተወልደ ተስፋዝጊ ሕጋዊ ወኪል ተወልደ ተስፋዝጊ ገብረመስቀል ብስም ተመስገን ተወልደ ተስፋዝጊ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00044292 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ደቀምሓረ ቁ.ገዛ 26 ዝርከብ ናይ ስተሽነሪ ትካለይ፡ ን/ወሮ ሰምሃር ቴድሮስ ተካ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና 132-1 ቁ.ገዛ 52 ካብ ዕለት 01/03/2026 ክሳብ ዕለት 28/02/2031 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ተመስገን ተወልደ ተስፋዝጊ ኣነ ብርሃነ ተኽለኣብ ገብረማርያም፡ ሓትነይ ወ/ሮ ይሕደጋ ተወልደመድህን ወልደሚካኤል ዕለት 31/07/26 ብቁ/መዝ/193/2015 ኣብ ቤት ፍርዲ ዞባ ማእከል ቀሪባ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ዞባ 2 ምም/12 ኣብ ጎደና ዮሃና ‘ለ’ ቁጽሪ ገዛ 13 ስፍሓት መሬት 300 ት/ሜ ቁ.ካርታ 36045/54161 ቁ/ ሎታ 287 ቁ.ፓርቸላ 1 ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 102354 መወከሲ ቁጽሪ 122890/110368/110369 ቀንዲ 8 ክፍልታትን 3 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ተሰሪሕዎ ዝርከብ፡ ፍርቁ ማለት 150 ት.ሜ ዝተሃንጸ 4+ ክፍልን ሓንቲ ተሓጋጋዚትን ከምኡ እውን እታ ተረፍ ሓንቲ ካንሸሎን ብህያብ ስለ ዝሃበትኒ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ/ሃ/ካዳስተርን የቕርብ። ዝቃወም እንተዘየለ ግን ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ብርሃነ ተኽለኣብ 14 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.167 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ያቆብ መርሃዊ (ጃክ)", "char_count": 3482, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03363", "text": "ኣብ ሓደ ጽዑቕ ዱር፡ ደርቦ ዝስሙ ገዚፍ ሓርማዝን ጭንጭላ ዝስማ ንእሽቶ ህበይን ይነብሩ ነበሩ። ሓርማዝ፡ ገዚፍ እንስሳ’ኳ እንተ ነበረ፡ ዘይ ከም ትርኢቱ ግና ኣዝዩ ለዋህ ነበረ።", "char_count": 113, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03364", "text": "ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ኣነ ብንጐተይ ሓፍ ከብለኪ እየ። ንስኺ ድማ ካብቲ ጫፍ ዘሎ ጥሉል ዝብላዕ ጨናፍር ተውርዲ፣ ብኸምዚ ድማ ነብስና ንኣሊ፡” ሓርማዝ ክምስታ ኣሰንዩ ተዛረበ። ህበይ ጭንጭላ ከኣ ኣዝያ ቅልጥፍቲ ፍጥረት እያ። እዞም ክልተ ፍጡራት ዝተፈላለየ መልክዕን ግዝፍን ይሃልዎም ደኣ እምበር፡ ኣዝዮም ዝፋተዉ መሓዙት ነበሩ። “ሕራይ ጽቡቕ!” ህበይ ጭንጭላ ክትበልዕ ተሃንጥያ ተዛረበት። ከምዚ ኢሎም እናነበሩ፡ ኣብቲ ዱር ብርቱዕ ደርቂ ተኸስተ። ጩራታት ናይ ጸሓይ ስለ ዝበርተዐ፡ ንኹሉ ሳዕርን ማይን ናይቲ ዱር ኣንቀጾ። ንኹሎም እንስሳታት ከኣ ጥሜት ኣጋጠሞም። ሓርማዝ ደርቦ፡ ንጐቱ ናብ መሬት ገጹ ኣውረዶ፣ ህበይ ጭንጭላ ድማ ኣብታ ጫፍ ንጐቱ ተሰቕለት። ብድሕሪኡ ሓርማዝ ንህበይ ናብ ላዕሊ ሓፍ ኣበላ። ናብቲ ዘይነቐጸ ጨናፍር በጺሓ ድማ ካብቲ ጨናፍር ቈሪጻ ጣዕሚ ናይቲ ቈጽሊ ኣረጋገጸት። ጥዑም ምዃኑ ምስ ኣረጋገጸት ከኣ፡ እቲ ሓርማዝ፡ ብሰንኪ ግዝፉ ብዙሕ መግቢ የድልዮ ስለ ዝነበረ፡ ካብ ኩሎም እንስሳታት ዝያዳ ተሃስየ። ሓደ መዓልቲ ምስ ጭንጭላ ብጥሜት ተሰኒፎም ኮፍ ኢሎም ከለዉ፡ “ደርቦ መሓዛይ ኣዝዩ ጥዑም እዩ እንካ ጠዓሞ፡” ብምባል ካብቲ ቈጽሊ ነቲ ሓርማዝ ሃበቶ። “ጭንጭላ መሓዛይ፡ ኣዝየ ጠምየ ኣለኹ። ኣብዚ ከባቢና ዘሎ ኵሉ ኣቑጽልቲ ሓሪሩ እዩ። ብጥሜት ከይመውት እንታይ እንተ ገበርና ሓርማዝ ደርቦ፡ ነቲ ቈጽሊ ምስ ጠዓሞ ብሓጐስ ነብሱ ክመልስ ተፈለጦ። ክልቲኣቶም ክሳዕ ዝጸግቡ በሊዖም ኣዕረፉ። ብኸምዚ ድማ ካብታ ገረብ ንሰለስተ መዓልቲ ተቐለቡ። ነብሶም ከኣ ተመልሰ። ነቲ ዝነበረ ሕማቕ ኵነታት ከኣ ክልቲኣቶም ብምትሕብባር ሰገርዎ። ሓደ መዓልቲ፡ በቲ ዝረኸብዎ መግቢ ነብሶም ምስ ተመልሰ፡ ሓርማዝ ደርቦ፡ “የቐንየለይ ህበይ ጭንጭላ፡ ብዘይ ሓገዝኪ ነዚ ሕማቕ ግዜ ኣይምሰገርክዎን። ስለዚ፡ ወትሩ እየ ዘመስግነኪ፡” በላ ድሙቕ ፍሽኽታ እናኣርኣየ። ህበይ ጭንጭላ፡ ፍሽኽ ድሕሪ ምባል፡ “ኣነ ንኣኻ እየ ከመስግነካ ዝግበኣኒ። ነዛ ገረብ ኣቐዲመ’ኳ ርእየያ ነይረ እየ። ከርክባ ስለ ዘይከኣልኩ ካብዛ ገረብ ክበልዕ ዓቕሚ ስኢነ። ሳላ ሓገዝካ ግን ክምገብ ክኢለ። ስለዚ፡ ንኣኻ እዩ ምስጋና ዝግበኣካ፡” በለቶ። ይሓይሽ፧” ሓርማዝ፡ ብድኹም ድምጺ ተዛረበ። ህበይ ጭንጭላ፡ ዘረባ ሓርማዝ ምስ ሰምዐት ናብ ዝባኑ ደይባ ናብ ርሑቕ ቁልቁል ገጻ እናጠመተት፡ “ደርቦ ሓወይ፡ ኣብቲ ማዕዶ ዘሎ ሽንጭሮ ሓንቲ በይና ዝተረፈት ዘይሓረረት ዓባይ ኦም ኣላ። እቲ ላዕለዋይ ጨናፍራ ከኣ ሓምለዋይ እዩ። እንተ ኾነ ግን ነዊሕ ስለ ዝኾነ ኣነ ሓዂረ ክበልዕ ፈቲነ ክሰልጠኒ ኣይከኣለን። ስለዚ፡ ብሓደ ኬድና ካብኡ ክንምገብ ዘይንፍትን፡” በለቶ ካብ ዝባን ናይቲ ሓርማዝ እናወረደት። ሓርማዝ ደርቦ፡ “ጭንጭላ መሓዛይ ኣነ’ውን ንበይነይ መኣስ መርከብክዋ ነይረ። ሳላ ኣነን ንስኽን ተሳኒና ዝሰራሕና ኢና ተዓዊትና። ኣነ ገዚፍ እንድየ እንተኾነ ግን ንበይነይ ኣይምኸኣልክዎን። ንስኺ’ውን ደቃቕ እንዲኺ ናብዛ ጫፍ ከይትበጽሒ እቲ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ኣሻዅ ኣቚጽልቲ ከልኪሉኪ። ክልቴና ሳላ ዝተሳነና ግን ተዓዊትና። ስኒት ናብ ዓወት እዩ ዝመርሕ። በይነይ በይነይ እንተንበሃሃል ኣይምተዓወትናን። ምስጢር ዓወትና ስኒትና እዩ። ጭንጭላ መሓዛይ ወትሩ ደኣ ንሳነ፡” ብምባል ተዛረበ። “ግርም! ኣሳፊሕካ ሞት፡ ተኾርሚኻ ሞት እዩ፣ ጭንጭላ መሓዛይ። ስለዚ፡ ንኺድ ዕድልና ንፈትን፡” ብምባል ሓርማዝ ናብቲ ስንጭሮ ገጹ ተበገሰ። ህበይ ጭንጭላ ከኣ ሰዓበቶ። ክልቲኣቶም ቀስ ኢሎም እናዕለሉ ናብታ እታ ኦም ዘላቶ ቦታ ገስገሱ። ድሕሪ ዓሰርተ ደቒቕ ዝወሰደ ጕዕዞ ድማ ናብታ ኦም በጽሑ። ካብታ መዓልቲ እቲኣ ጀሚሮም፡ እቲ ገዚፍ ሓርማዝን እታ ንእሽቶ ህበይን ብስኒትን ፍቕርን እናሰርሑ ኣብቲ ዱር ብሰላም ይነብሩ ኣለዉ። ሓርማዝ ደርቦ፡ “ኣንቲ ጭንጭላ መሓዛይ እዚ ደኣ ከመይ ዝበለ መግቢ እንድዩ፡” ነታ ገረብ ምስ ረኣያ ብሓጐስ ተዛረበ። ኣብታ ዱር ዝነብሩ ኵላቶም እንስሳታት፡ ዓቢ ይኹን ንእሽቶ፡ ንበይኑ ክሰርሖ ዘይከኣሎ ነገር፡ ብስኒትን ብፍቕርን እንተ ተደጋገፈ ክዕወት ከም ዝኽእል ንኹሎም እንስሳታት መምህራን ኮኑ። “እወ ትማሊ ናብዚ ከባቢ መጺአ ስለ ዝነበርኩ እየ ርእየያ። እንተ ኾነ ከምዚ እትርእያ ዘለኻ እተን ዝብልዓ ኣብ ጫፍ ስለ ዘለዋ ከርክበን ኣይከኣልኩን። ስለዚ፡ ሕጂ ተሓጋጊዝና ንመገብ፡” ህበይ ጭንጭላ፡ ብሓጐስ ተዛረበት። መልእኽቲ ናይዛ ዛንታ፥ ፍቕሪ፡ ስኒትን ምትሕብባርን ናብ ዓወት ይመርሑ። “ተሓባቢርካ ምስራሕ ተኣምር ክሰርሕ", "char_count": 2485, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03365", "text": "ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ንዝርኣዩ ተደጋገምቲ ጌጋታት ንምፍዋስ ‘ሕቶታት ቋንቋ ትግርኛ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሕቶታት ሳልሳይ ክፋል ኣዳሊና ነይርና። ንሎሚ ድማ ራብዓይ ክፋል ይስዕብ። ሰናይ ትምህርቲ!", "char_count": 149, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03366", "text": "1. ዝሓለፈ ____ ተራኺብና ነይርና። ሀ. ሰንበት ለ. ሰምበት 2. ናብ ቤት ትምህርተይ ቀልጢፈ _____። ሀ. መጽየ ለ. መጺአ 3. ሕቶ፡ ሽኮር ኣሎዶ፧ መልሲ፡ ______። ሀ. የሎን ለ. የልቦን 4. ንሱ ናብ ________ከይዱ። ሀ. ስራሑ ለ. ስርሑ 5. _______ ክዳን ምዃን ጌጋ እዩ። ሀ. ጥራይ ለ. ጥራሕ ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ምስ ፈተንኩም መልሲ ኣብ ታሕቲ ርኣዩ። ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ምስ ፈተንኩም መልሲ ኣብ ታሕቲ ርኣዩ። ኣዳላዊ፡ መም ዕቚባይ ተስፋዝጊ", "char_count": 294, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03367", "text": "5. ለ. ጥራሕ = ንዕርቃን ምውጻእ የመልክት። 4. ሀ. ስራሑ = ስራሑ ናቱ ስራሕ ማለት እዩ። ስርሑ ግን ትእዛዝ’ዩ። 3. ለ. የልቦን = ንዘይቝጸርን ዘይውሱንን ዓቐን የመልክት። 2. ለ. መጺአ 1. ሀ. ሰንበት", "char_count": 135, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03369", "text": "ሃ ማ ደ ኤ ሃ ማ ደ ኤ ከም ስመን ስሙራት ከም ስመን ስሙራት ዮሴፍ ሃይለማርያም ህዝቢ ኤርትራ፡ ናጽነት ክደሊ ኣብ ዘሕለፎ ጽንኩር እዋን፡ እንኮ ዋልታኡን ዝተኣማመነሉ ጸጋን ክብርታቱ ምንባሩ ዘይከሓድ ሓቂ እዩ። ድሕሪ ናጽነት ንዝገጠሞ ወራር ኣብ ዝመከተሉ እውን እንተ ኾነ፡ ክብርታቱ ዓጢቑ’ዩ ልኡላውነቱ ዘውሓሰ። 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ 2026 ድማ፡ “ክብርታትና ዋልታና!” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጭርሖ፡ ኣብ መላእ ሃገርናን ኤርትራውያን ኣብ ዝርከቡሉ ሃገራት ወጻኢን ብኽብሪ ክትዝከር ምኽኣላ፡ ነዚ ሓቂ’ዚ ዘጉልሕ እዩ። በዓለን ዝጸንበላ ደቂ ኣንስትዮ ኣረጋጊጸን። ሂወተንን ግዜአንን ከፊለን ታሪኽ ዝሰርሓ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ’ዚ ሓድሽ መድረኽ ቃልሲ፡ ብትምህርትን ብስራሕን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክበጽሓ ጻዕርታተን ከሐይላ ከም ዘለወን ድማ ተላብየን። ኣባላት ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረት፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት 2026፡ ተኣኪበን በዓለን ካብ ዝጸንበላ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ እየን። ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረት፡ ብደቂ ኣንስትዮ ኣባላት ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ነበር ኣብ 1992 ዝተመስረተ ኮይኑ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ድማ ንደቂ ኣንስትዮ ኣባላት ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ድሕነት ዘጠቓለለ ማሕበር’ዩ። እዚ ማሕበር፡ ብቐንዱ፡ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ብሓባር ንምብዓል ዝተበገሰ ክኸውን ከሎ፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ናይ ምዝንጋዕን ምትሕውዋስን መደባቱ፡ ናይ ምትሕግጋዝ ዕላማ’ውን ዘለዎ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ብፍሉይ ብምትሕግጋዝን ብሞራልን ዘተባብዑወን ኣባላት ናይ’ዚ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ፡ ኣብ ምምጻእ ናጽነትን ምኽባር ልኡላውነትን፡ ከምኡ’ውን ኣብ መኸተን ጽንዓትን፡ ኣብ ልምዓትን ምዕባለን ሃገር ዝተጻወትኦን ዝጻወትኦ ዘለዋን ተራ፡ ብቓላት ጥራይ ገሊጽካ ወይ ዓመት መጽአ ተዘኪሩ ኣብ ዝሓልፍ 8 መጋቢት ጥራይ ዘኪርካ ዝሕለፍ ኣይኮነን። ክንዮኡ ዝኸይድ፡ ንወለዶታት ዘሐብን ረዚን ጅግንነትን ቅያን ፈጺመን’የን። ከምቲ ብሓደ ኢድካ ዘይጣቓዕ፡ ብዘይ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ፡ እዚ ኩሉ ተጐናጺፍናዮ ዘለና ዓወት ኣይምተረኽበን። እቲ ምንታይ፡ ኣብ ግዜ ሰውራ፡ ፍርቂ ሓይሊ ሰውራ፣ ኣብ ግዜ ህንጸት ሃገር ድማ ፍርቂ ሓይሊ ሕብረተሰብ ኮይነን ዝግስግሳ ዘለዋ’የን። ንኹሎም ዕዱማት ኣጋይሽ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ድሕሪ ምባል፡ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣንጻር ጸላእን ድሑር ባህልን ተቓሊሰን ዘቃለሳን፡ ማዕርነተን ብመሪር መስዋእተንን ቃልሰንን ዘረጋገጻን ምዃነን ጠቒሳ፡ ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረት ድማ፡ ነቲ ብመስዋእትን ጅግንነትን ኣብ’ቲ ሎሚ ዓመት፡ ንኽብሪ’ዘን ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ተባሂሉ ኣብ በበይኑ ቦታታት ውሽጢ ሃገርን ወጻኢን ዝተጸንበለ ዝኽሪ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፡ ነቲ ዕለት ዘንጸባርቑን ንጅግንነት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ዘድምቑን፡ ድራማታት፡ ደርፊታት፡ ግጥምታትን ካልእን ዝሓዘ መደባት ብምድላው’ዮም ተኻይዶም። ደቂ ኣንስትዮን ነቲ ዕለት ንምድማቕ ዝመጽኡ ዕዱማት ኣጋይሽን ከኣ፡ ብምኽንያት እዚ ክቡር ዕለት፡ ነቲ በቶም ንብረታዊ ቃልስን ምኽባር ልኡላውነት ሃገርን ዝገልጹ፡ ንተራን ግጅንነትን ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ዘንጸባርቑ ምዑዛት ደርፍታትን ዜማታትን ተሰንዮም፡ ይዕበ ይንኣስ፡ ዝተፈላለየ እንግዶት ብምድላው’ዮም ተሃኖም እናውጽኡ ዝተዘናግዑ። ቀዳሞት ገዳይም ደቂ ኣንስትዮ ዝተረጋገጸ ንቕሓትን ማዕርነትን ዓቂብካ፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት ናብ ተካእቲ ወለዶ ንምስግጋር ምዃኑ ገሊጻ። ሕጂ’ውን ማሕበረን፡ ነቲ ዝተሰከሞ ሓላፍነት ኣብ ምትግባርን ናብ ተካእቲ ወለዶ ብዝግባእ ኣብ ምስግጋርን፡ ደገፍን ምትብባዕን ናይ ኩሎም ወገናት ክግበረለን ኣዘኻኺራ። ማሕበር ዝኾኑ ደቂ ተባዕትዮ’ውን ኣለዉ። እዚ ብጀጋኑ ተጋደልቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝቘመ ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረት፡ ጥርናፈኡን ውዳበኡን ብምሕያል፡ ንዝሓለፈ 34 ዓመታት ታሪኽን ጅግንነትን ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ናብ ተካኢ ወለዶ ኣብ ምትሕልላፍ ብኹሉ ዓቕሙ ክጽዕት ዝጸንሐን ዘሎን’ዩ። ኣብ’ቲ ብ7 መጋቢት 2026 ኣብ ኣደራሽ ሊባኖስ ዝተኻየደ ብእንግዶት ዝተሰነየ ናይ ምዝንጋዕን ታሪኽ ናይ ምውርራስን መደረኽ ድማ፡ ገዳይምን ናእሽቱን ኣባላት ናይ’ቲ ማሕበር፡ ዕድመ ዝተገብረሎም ሚኒስተራት፡ ሰበ ስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ሓለፍቲ ማሕበራት ተረኺቦም ነይሮም። ኣስዕብ ኣቢላ፡ ኣደ መንበር ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረት ተጋዳሊት ገነት ኣብርሃ እያ ነቲ ዕለት ኣመልኪታ ቃል ኣስሚዓ። ኣብ’ቲ ብስም ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረት ዘስመዓቶ ቃል፡ ኣብ ኤርትራ ዝኽሪ 8 መጋቢት፡ ንስለ በዓል ዝዝከር ዘይኮነስ፡ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ንስለ ሃገራዊ ናጽነት፡ ጾታዊ ማዕርነት፡ ንፍትሒ ውጹዓትን ነቲ ኣብ ሱሳታት መሰል ህዝቢ ኤርትራ ንምርግጋጽ ዝተጀመረ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ እጃማ ንምብርካትን ክትብል፡ ኣብ’ቲ ኣብ በበይኑ ቦታታት ዝተዘከረ ጽምብል፡ ናይ ሎሚ ዓመት 8 መጋቢት፡ ማእለያ ንዘይብሉ ብድሆታትን ተጻብኦታትን ብልዑል ንቕሓትን ጥምረትን መኪትና፡ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ኣብ እንሰጋገረሉ ዘለና መድረኽ ትዝከር ምህላዋ ፍሉይነት ከም ዘለዋ እዩ ተነጺሩ። ብቓልስና ንዘረጋገጽናዮ ሰላምን ርግኣትን ናብ ዝበረኽ ዕብየትን ልምዓትን ንምስግጋር፡ እቲ መኸተ ቀጻሊ ምዃኑ ድማ፡ እተን ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ጸሓፊት ናይ’ቲ ማሕበር ተጋዳሊት ሚርያም ሃብተማርያም፡ መራሒት ናይ’ቲ መደብ ኮይና፡ ነቲ መደብ ብዝኽረ ሰማእታት’ያ ከፊታቶ። ተጋ/ ሚርያም፡ ዋልታ ናይ ትማሊ፡ ሎሚን ናይ ሓዋሩን መኸተና፡ ቃልስናን ክብርታትናን ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ዓለም መዐቀኒ ዘይብሉ ዋጋ ከም ዝኸፈለትን ረዚን ታሪኽ ከም ዝሰርሐትን ናብ ወለዶታት መልእኽቲ ንምትሕልላፍ ተባሂሉ ዝዝከር ከም ዝኾነ ሓቢራ። በዚ ከኣ፡ ነቲ ክቡር ዋጋ ዝሓተተ ሰውራ ኤርትራ፡ ክሳብ ነቲ ብተፈጥሮ ዝተዓደላ ማህጸን ኣምኪና ኩሉ ካብኣ ዝሕተት - ክሳብ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ንናጽነት ዘካየዶ ነዊሕ ተጋድሎ፡ ኣብ ትሕቲ ጽላል መሪሕ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ተጠርኒፉ፡ ስነ ሓሳብ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝሰረቱ፡ ወርቃዊ መትከላትን ክብርታትን ክዅስኩስ ከም ዝኸኣለ ገሊጻ። ኣብ መንጎ ኩሉ ክፋላት ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዘይ ኣፈላላይ ሃይማኖት፡ ጾታ፡ ቀቢላ፡ ቋንቋ፡ ባህልን ማሕበራዊ ቦታን፡ ኣብ ማዕርነት ዝሰረተ ልዑል ስኒትን ጥምረትን ብምንዳቕ ከኣ፡ ኣብ ገዛእ ዓቕሙ ምትእምማን ዘለዎ፡ ብርቱዕ ህዝቢን ሓያል ሃገርን ክፈጥር ከም ዝበቕዐ፣ እዚ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ዝተዀስኰሰ ክብርታት’ዚ ድማ ናብ ተረካቢ ሕድሪ ወለዶ ሰጊሩ፡ ድሕሪ ናጽነት ዝገጠመና ከቢድ ብድሆታት ኣብ ምምካት፡ ደጊሙ ድንቂ ታሪኽ ከም ዝሰርሐ ሓቢራ። እዘን ምልክት ጽንዓትን ተወፋይነትን ዝኾና ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ ኣባላት ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረት፡ ከም ስመን ስሙራት’የን። ሰሚረን ዝተቓለሳን፡ ገና ዝቃለሳ ዘለዋን ጀጋኑ ኤርትራውያን። ቅድሚ ወጋሕታ ኣብ’ቲ ጽንኩር እዋን ዝጀመረ ስምረተን፡ ሎሚ ኣብ’ዚ ዝበረኸ ደረጃ በጺሑ፡ እንሆ ሕጂ’ውን ኣብ ገጸን፡ “ዝመጸ ይምጻእ ወራሪ፡ ኣብ ባርዕ ሰውራ ሓራሪ” ዝብል መልእኽቲ ዘለዎ ትብዓትን ጅግንነትን’ዩ ዝንበብ ዘሎ። ኩሉ ዝገብራኦ ብስምረትን ብምርድዳእን ስለ ዝኾነ ከኣ፡ “ሎሚ’ውን፡ ኣሰር ስዉኣትና ረጊጽና፡ ኣብ መትከልና ኣለና” እናበላ፡ ብናህሪ ንቕድሚት ይምርሻ ኣለዋ። ስለዚ፡ እዘን ንዝሓለፈ 34 ዓመታት፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ክብርታት ዓቂበን፡ ብጥሙር ስምረት ብዓወት ዝጐዓዛ ዘለዋ ኣባላት፡ ማሕበረን ብኹሉ ሓይሉን ተወዲቡን፡ ማዕከን መሰጋገሪ ታሪኽን ተመኩሮን መታን ክኸውን፡ ናእሽቱ ተቐበልቲ ሕድሪ መንእሰያት እናተጸንበራኦ፡ ቀጻልነቱ ውሑስ ከኸውን፡ ናይ ወትሩ ሕልመንን ዝጽዕታሉ ዘለዋን እዩ። ስንክልናን መስዋእትን ዝበጽሕ ዋጋ ከም ዝኸፈለት፣ ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ ልዕሊ ጓል ኣንስተይቲ ዝነበረ ድሑር ኣጠማምታ ሕብረተሰብ ኣብ ምስዓር፡ ድርብ ቃልሲ ብምክያድ ማዕርነታ ዘረጋገጸት ሓርበኛ ምዃና፡ ነዛ ዕለት ብኽብሪ ንዝክራ ከም ዘለና ኣረዲኣ። “ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረት ደቂ ኣንስትዮ፡ ውጽኢት ናይ’ቶም ዝሓለፉ በዳህቲ ድሑራት ልምድታትን መሪር መግዛእትን ዝሰገራ ደቂ ኣንስትዮ እዩ። ንሕና ከም ማሕበር ድማ፡ ክንዮ ምትሕግጋዝ ታሪኽና ነሰጋግረሉን ተመኵሮ ነውርሰሉን ክብርታትና ተዓቂቦም ናብ ወለዶታት ንምስግጋር፡ ተሪፉና ንዘሎ ዕማም ንምፍጻም ቃል እንኣተወሉን መብጽዓና እነሐድሰሉን ክቡር ዕለት’ዩ፡” ኢላ። ቀጺላ፡ ኣባል ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረትን ሓላፊት ክፍሊ ፖለቲካውን ውድባውን ጉዳያት ሃማደኤን፡ ሜጀር ትዕበ ክንድያ እያ ብምኽንያት 8 መጋቢት ቃል ሃማደኤ ኣንቢባ። ሜጀር ትዕበ፡ ናይ ሎሚ ዓመት 8 መጋቢት ፍሉይ ዝገብራ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ድሕሪ ምርግጋጽ ናጽነቱ፡ እንተቐዶ ልኡላውነቱ ንምሕዳግ፡ እንተ ዘይቐዶ ድማ ህንጸት ሃገሩ ንምኹላፍ ዘንቀደ፡ ካብ ቅሉዕ ወራር ጀሚሩ ዝተፈላለየ ሽርሒታትን ውዲታትን ዘጠቓለለ ከቢድ ተጻብኦታት ኣበርዒኑ፡ ሳላ ዘይንደል ጽንዓቱን ስጡም መሳርዑን ብዓወት ወጺኡ፡ ነቲ ተኣምራታዊ ታሪኹ፡ ብተወሳኺ ቅያ ደሪዑ፡ ናብ ሓድሽ መድረኽ ኣብ ዝሰጋገረሉ ዘሎ እዋን ትዝከር ምህላዋ፡ ፍሉይ ከም ዝገብሮ ኣነጺራ። ኣባላት ማሕበር ምትሕግጋዝ ስምረትን ዕዱማት ኣጋይሽን፡ ንኣስታት ሰለስተ ሰዓታት ዝቐጸለ፡ ገድላውን መኸተኣውን ተዘክሮታት ዘሐድስ፡ ብደርፍን ካልእን ዝተሰነየ ምዝንጋዕ ምስ ኣካየዱ፡ ‘ንዓመታ ከየሽረፈ ከየጉረፈ ብሰላም የራኽበና’ ብምባል’ዮም፡ ሃገራዊ ክብርታትና፡ ተጻብኦታት እንምከተሎም፡ ፈታኒ እዋን ንሰግረሎም፡ ሃገራዊ ራእይናን ዕላማታትናን እነተግብረሎም ስዉራት ኣጽዋርና ብምዃኖም፡ ክንዕቅቦምን ክንሕብሕቦምን ከም ዝግባእ ብምልባው ተፈላልዮም። ክብርታትና ዋልታና! ክብርታትና ዋልታና! ሜጀር ትዕበ ኣስዒባ፡ ኤርትራውያን፡ ሓዳስ ኤርትራ 14 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.167", "char_count": 5407, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03370", "text": "ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ናይ ዋንጫ ጥምጥም፣ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ሰገን፡ ደንደን ምስ ኢንሹራንስ ናይ ዋንጫ ጥምጥም፣ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ሰገን፡ ደንደን ምስ ኢንሹራንስ ኣብ መንጎ ትሽዓተ ጋንታታት ሊግ ዞባ ማእከልን ጋንታታት ካልኣይ ዲቪዝዮንን ክካየድ ዝጸንሐ ግጥማት ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል፡ ሓሙስ ብዝተኻየደ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ፡ ቀይሕ ባሕርን ኩባንያ ህንጻ ሰገንን ንመጋጥምተን ስዒረን፡ ናብ ናይ ፍጻመ ጸወታ በጺሐን። ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ፡ ደንደንን ኢንሹራንስ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል ንምልዓል ክፋለማ እየን።", "char_count": 362, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03371", "text": "ኣሰልጠንቲ ናይዘን ጋንታታት ነዚ ናይ ጽባሕ ጸወታ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፣ ኣሰልጣኒ ኩባንያ ህንጻ ሰገን ዳዊት ስዩም (ጻዕዳ)፡ “ዋንጫ ንምዕታር ኢልና ነዘን ጋንታታት እናሰዓርና መጺእና፡ ናብ ዋንጫ ድማ በጺሕና። ስለዚ ነዚ ናይ ጽባሕ ናይ ዋንጫ ጸወታ ዝለዓለ ሞራልን ሓቦን ገይርና ብምእታው ዋንጫ ክንወስዳ ክንጽዕር ኢና፡” ክብል ተዛሪቡ። ኣሰልጣኒ ቀይሕ ባሕሪ ኤርሚያስ ተወልደ (ቲሉ) ብግዲኡ፡ “ከምታ ኣብ መኽፈቲ ሊግ ዝወሰድናያ፡ ሕጂ ድማ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል ኣብ ከብሕና ክንሰቕላ ኢና። ኩባንያ ህንጻ ሰገን ብቐሊል ዝረኣዩ ጋንታ ኣይኰኑን፡ ስታድዩም ኣስመራ ዝካየድ ናይ ዋንጫ ግጥም፡ ሰገን ካብቲ ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ግጥም ዝተረቝሐ ተመስገን ክፍለ፡ ኣብ መበል 11 ደቒቕ ብዝረኸበታ ሸቶ፡ ንኮርፖረሽን ዘራእትን ኣብ ሊግ ተራኺብና ኢና። ንዕኦም ዝኸውን ቅዲ ኣጸዋውታ ኣዳሊና ክንመጽእ ኢና። ስለዚ ክንዕወት ኢና፡ ዋንጫ ናባና’ያ፡” ኢሉ። ነዚ ጽባሕ ሰንበት ሰዓተ 3፡00 ድ.ቐ ኣብ", "char_count": 574, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03372", "text": "ብ26 ለካቲት ዝፈለመ ስፖርታዊ ውድድራት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ብግጥማት ኵዕሶ እግሪ፡ መርበብን ሰኪዐትን ቀጺሉ ቀንዩ። ኣብ መንጎ ማዶትን ሃዋኪልን ዝተኻየድ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ፡ ማዶት ነታ ኣቐዲማ ሸቶ ዘመዝገበት ሃዋኪል፡ 4ብ1 ስዒራታ። ሃዋኪል ምስ ሃርሚል ኣብ ዘካየደኦ ጸወታ 0ብ0 ክወጽኣ ከለዋ፡ ዶልፊዶል ንዳህላክ 4ብ0 ስዒራታ። ማዶት ንገደም፡ ሃርሚል ንዳህላክ ብተመሳሳሊ 2ብ0 ክስዕረአን ከለዋ፡ ዶልፊዶል ድማ፡ ንማዶት 2ብ1 ረቲዓታ። ብዓሰርተ ሓደ ዓይነታት ጸወታ ዝሰላሰል ዘሎ ስፖርታዊ ውድድራት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፡ ገደምን ዳህላክን ኣብ ዘካየደኦ ጸወታ ድማ፡ ገደም ንዳህላክ ዓብሊላ 3ብ0 ተዓዊታ። ክሳዕ ሕጂ ተኻዪዱ ብዘሎ ግጥማት፡ ሃርሚል ብሸውዓተ ነጥቢ ክትመርሕ ከላ፡ ዶልፊዶልን ማዶትን ከኣ ሸሽዱሽተ ነጥቢ ኣኪበን ይስዕባኣ። ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታታት ኣብ ዘካየደኦ ጸወታ፡ ሰንዓቡር ንሃዋኪል 4ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ግጥማት ኵዕሶ መርበብ፣ ሃዋኪል ንማዶት 3ብ1፡ ገደም ንዳህላክ 3ብ0፡ ዶልፊዶል ንዳህላክ 3ብ2፡ ሃዋኪል ንሃርሚል 3ብ1 ስዒረንአን። ጸወታታት ኵዕሶ ሰኪዐት፡ ብርክት ዝበለ ውድድራት ብምክያድ፡ ናይ ቀዳማይ ዙር ውድድራት ዛዚሙ ናብ ውድድራት ካልኣይ ዙር ተሰጋጊሩ ይርከብ።", "char_count": 703, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03373", "text": "ሽልማት ዘልዓለ ክኸውን ክኢሉ። ጋናዊ ኣጥቃዓይ ማንቸስተር ሲቲ ሰመንዮ ኣብ ወርሒ ጥሪ ካብ በርንማውዝ ናብ ማንቸስተር ሲቲ ድሕሪ ምጽንባሩ፡ ብዘርኣዮ መሳጢ ብቕዓት ብሉጽ ተጻዋታይ ፕሪመር ሊግ ወርሒ ለካቲት ተሸሊሙ። ኣብ ናይ ኣሰልጠንቲ ኸኣ፡ እቲ ኣብ ወርሒ ለካቲት ዘይተሰዓረ ዓላሚ ማን ሲቲ ፐፕ ጓርድዮላ፡ ድሕሪ ታሕሳስ 2021 ነዛ ናይ ወርሒ ለካቲት ሽልማት ከልዕላ በቒዑ። ጓርድዮላ፡ ነዛ ሽልማት ከልዕላ ኣርባዕተ ዓመት እኳ እንተተጸበየ፡ እዛ ሕጂ ዝወሰዳ ግን መበል 12 ሽልማት ኰይና ተመዝጊባትሉ። በዚ ኸኣ ንዴቪድ ሞየስ ብሓንቲ በሊጹ፡ ነቶም፡ 27 ግዜ ዝወሰደ ኣሌክስ ፈርጉሰንን 15 ግዜ ዝተሸለመ ኣርሰን ቨንገርን ስዒቡ ሳልሳይ ደረጃ ሒዙ። ሰመንዮ፡ ኣብ ቀዳመይቲ ምልእቲ ወርሑ ኣብ ሲቲ፡ ኣብ ሓሙሽተ ግጥማት ተሰሊፉ ሰለስተ ሸቶ ብምምዝጋቡን ሓንቲ ቀረብ ንሸቶ ብምግባሩን፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ካብ ዝመጽእ ንፈለማ ግዜ ሽልማት ብሉጽ ተጻዋታይ ናይ ሓንቲ ወርሒ ክዓትር ክኢሉ። ሰመንዮ፡ በዛ ናይ ወርሒ ክልተ ሽልማቱ፡ ሳልሳይ ጋናዊ ነዛ", "char_count": 599, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03374", "text": "ሓለቓ ጋንታ ቸልሲ ሬስ ጄምስ፡ ኣብ ስታምፎርድ ብሪጅ ክሳዕ 2032 ዘጽንሖ ሓድሽ ናይ ሽዱሽተ ዓመት ውዕል ፈሪሙ። ብዘጋጠሞ ናይ ብርኪ መጒዳእቲ፡ ኣብ ኣርባዕተ ዳሕረዎት ግጥማት ጋንታኡ ሪያል ማድሪድ ዝበዀረ ኪልያን ምባፐ፡ ዋላ’ኳ መጒዳእቱ ምምሕያሽ የርእይ እንተሎ፡ ሎሚ ቀዳም ምስ ኤልቸ ኣብ ዘካይድዎ ጸወታ ንኸይስለፍ ጋንታኡ ወሲና። ጋንታኡ ነዚ ውሳነ’ዚ ክትወስድ ዝደረኻ፡ ዝመጽእ ሰሙን ኣብ ወሳኒ ግጥም ካልኣይ እግሪ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ምስ ማን ሲቲ ክትገጥም ብምዃና’ዩ። ኣሰልጣኒ ርያል ማድሪድ ኣርበሎኣ፡ እዚ ወሳኒ ተጻዋታይ ክሳዕ ናብ 100 ሚእታዊት ብቕዓት ጥዕና ዝመጽእ፡ ኣብ ዝዀነ ዘቤታዊ ግጥማት ብምጽማድ ክጐድኦ ከም ዘይደሊ ይሕብር። እዚ ፍርያት ኣካዳሚ ቸልሲ ዝዀነ ወዲ 26 ዓመት እንግሊዛዊ፡ ካብ መስከረም 2019 ኣትሒዙ’ዩ ማልያ ቸልሲ ክለብስ ጀሚሩ። ዝነበሮ ኵንትራት ኣብ 2028 ዘብቅዕ ብምዃኑ ኸኣ፡ ሓድሽ ውዕል ክፍርም ወሲኑ። በዚ ፈሪምዎ ዘሎ ናይ ሽዱሽተ ዓመት ኵንትራት፡ ንሰሙን 250 ሽሕ ፓውንድ ብምቕባል፡ ዝለዓለ ዶሞዝተኛ ኣብ ቸልሲ ኣርበሎኣ፡ “እዚ ጒዳይ ዝተሓላለኸ ኣይኰነን። መዓልታዊ ጽቡቕ ምምሕያሽ ይገብር ኣሎ። ጽባሕ (ናይ ሎሚ) ኣይክህሉን’ዩ፡ ርግጸኛ’የ ግን ናብ ማንቸስተር ክጐዓዝ’ዩ፡” ኢሉ። ተጻወትቱ መን ይስለፍ ብዝብል ሓሳብ ከይስረቑ ዝምሕጸን ኣርበሎኣ፡ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ እግሪ ምስ ማንቸስተር ሲቲ ኣብ ዝገጠሙሉ ዘርኣይዎ ናይ ዓወት ስነ-ልቦና ሒዞም ዘቤታዊ ውድድራቶም ከካይዱ ይደሊ። ርያል ማድሪድ፡ ሎሚ ምስ ኤልቸ ዘለዋ ጸወታ ብምዕዋት፡ ነታ ብኣርባዕተ ነጥቢ ቀዲማቶም ዘላ ባርሴሎና፡ ኣብ ጸቕጢ ክእትዉዋ ኣንቂዶም ይርከቡ። ማድሪድ፡ ድሕሪ’ዚ ናይ ሎሚ ጸወታ፡ ካልኣይ እግሪ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ንምክያድ ናብ ማንቸስተር ሲቲ ክጐዓዙ እዮም። ጽባሕ ሰንበት ድማ፡ ምባፐ ኣብዚ ናይ ካልኣይ እግሪ ጸወታ የርክብ እንተዀይኑ ክትውስን’ያ። ጥሪትን 1ብ0 ስዒራ ናብ ፍጻመ በጺሓ። ቀይሕ ባሕሪ ድማ፡ ነታ ኣብ መበል 47 ደቒቕ ካብ ድልየት ኣቶብርሃን ሸቶ ዝረኸበት ኣስመራ ቢራ፡ 2ብ1 ብምስዓር’ያ ናብ ፍጻመ ሰጊራ። ቀዳመይቲ ሸቶ ቀይሕ ባሕሪ፡ ተጻዋታይ ኣስመራ ቢራ ናሆም ፍጹም፡ ኣብ መበል 14 ደቒቕ ኣብ ክሊ ልዳቱ ሒዝዋ ዝነበረት ኵዕሶ ኰረር ኢላ ብምምዝጋባ ዝተረኽበት ክትከውን ከላ፡ ካልኣይትን መዐወቲትን ሸቶ ድማ፡ ኣብ መበል 70 ደቒቕ ካብ ርእሲ ሄኖክ ርእሶም ዝረኸበታያ። ኣብዛ ግጥም ተጻዋታይ ቀይሕ ባሕሪ፡ መድሃኔ ረድኢ ብሉጽ ተጻዋታይ ተሰምዩ። መግለጺ፣ ምክትል ኣሰልጣኒ ደንደን ኣፎም ሃይለ፡ ኣብዛ ዓመት ኣብ ዞባ ማእከል ዝተቐረባ ዋናጩ ክንዓትረን ኣቲና። ሓንቲ ካብተን ተቐሪበን ዘለዋ ዋማጩ ድማ፡ ዘዋሪት ዋንጫ እያ። መጋጥምትና ኢንሹራንስ ዘለዋ ኣጸዋውታ ተዓዚብና ስለዘለና፡ ብኸመይ ንገጥማ ተዳሊና ክንኣቱ ኢና። ስለዚ ዋንጫ ናባና’ያ፡” ኢሉ። ኣሰልጣኒ ኢንሹራንስ ሚኪኤል ጠዓመ ኸኣ፡ “ኣርባዕተ ተጻወትቲ ጎዲለናና ኣለዋ። ግን ምኽኒት ከይገበርና፡ በዘን ዘለዋና ነዛ ዘዋሪት ዋንጫ ንኻልኣይ ዓመትና ክንወስዳ ክንጽዕር ኢና፡” ብምባል ሓሳቡ ገሊጹ። ኣብ መንጎ ኢንሹራንስን ደንደንን ዝካየድ ግጥም፡ ሓያል ምትህልላኽ ዝርኣዮ መሳጢ ጸወታ’ዩ። ጽባሕ ሰዓት 1፡00 ድ.ቐ ድማ፡ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል ንምዕታር፡ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ክራኸባ እየን። ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ፡ እተን ንውድድራት ኵዕሶ እግሪ ደቂ-ኣንስትዮ ዓብሊለንኦ ዘለዋ ኢንሹራንስን ደንደንን ክራኸባ እየን። ኣሰልጠንቲ ናይዘን ጋንታታት ንምድላዋቶም ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ", "char_count": 1973, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03375", "text": "ናይ ሚካኤል ኣርቴታ ኣርሰናል፡ መሰረታዊ ጥበብን ምዕቃብ ምምሕዳር ጸዓትን ብምኽታል፡ ምስቲ ንኣርቴታ “ብሉጽ ኣሰልጣኒ” ክብል ዝገለጾ ዓላሚ ኤቨርተን ደቪድ ሞየስ ሎሚ ቀዳም ክጋጠም’ዩ። ኣርሰናል፡ ኣብዛ ዓመት ኣርባዕተ ዋናጩ ንምዕታር ኣብ ትገብሮ ዘላ ውድድር፡ እዚ ሎሚ ኣንጻር ኤቨርተን እተካይዶ ግጥም ወሳኒ ይገብሮ። ኣርቴታ፡ ድሕሪ’ቲ ረቡዕ 1ብ1 ዝወጽኣትሉ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ጸወታ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ዝዓበየ ጸወታ ንዓና፡ ምስ ኤቨርተን እነካይዶ እዩ፡” ብምባል ቀዳምነቱ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ምልዓል ምዃኑ ኣብሪሁ። ኣርሰናል፡ ካብ 45 ግጥማት 34 ግዜ ብምዕዋታ፡ ምስታ ኣብ ዳሕረዎት ሽዱሽተ ግጥማት ናይ 50 ዓወት ዘመዝገበት ኤቨርተን፡ ኣብ ኢማሬትስ ክትራኸብ’ያ። እዘን ክለባት ተራኺበን ካብ ዘካየደኦ ዳሕረዎት ግጥማት፡ ኣርሰናል 67% ብምዕዋት ኣብ ልዕሊ ኤቨርተን ዕብለላኣ ክተረጋግጽ ክኢላ’ያ። ናይ ሎሚ ጸወታ ግን፡ መሪሕነታ ኣብ ሓደጋ ንዘይምእታው ተካይዶ ጸወታ ብምዃኑ፡ ኣብ ጸቕጢ ከይትሽመም ተስግእ’ያ። ይዅን እምበር ኣብ ቅድሚ ደገፍታ ዘካየደቶም ዳሕረዎት ሓሙሽተ ግጥማት፡ ተዓዊታ ብምውጽኣ፡ ኣብዚ ሎሚ ትገብሮ ጸወታ እዚ ብልጫ’ዚ ናብ ረብሓኣ ክትቅይር ትጽቢት ይግበረላ። እንተዀነ ኤቨርተን፡ ካብ ሜዳኣ ወጻኢ ብዘዋህለለቶ ነጥቢ፡ ራብዓይቲ ዝለዓለ ክብረ ወሰን ዝሓዘት ክትከውን ዝኸኣለት’ያ። በዚ ኸኣ፡ ንኣርሰናል ብቐሊሉ ኢዳ ከም ዘይትህብ ትግመት። ትሮሳርድን መሪኖን ኣብ መሳርዕ ናይ ሎሚ ኣርሰናል ዘይህልዉ ክዀኑ እንከለዉ፡ እቲ ድሕሪ ወርሒ ጥሪ ኣብ ሜዳ ዘይተርኣየ ኦዲጋርድ’ውን ሎሚ ዘይረአ’ዩ። በን ዋይት ግን፡ ናብ ጸወታ ዝምለስ ብምዃኑ፡ የማነይ መስመር ምክልኻል ኣርሰናል ቁመንኡ ክዕቅብ ከም ዝኽእል ይእመን። ኤቨርተን፡ ንዓሰርተ ሓደ መዓልቲ ካብ ጸወታ የዕሪፋ ብምጽንሓ፡ ተጻወትታ ክሓውዩ ዕድል ረኺባያ። በዚ ኸኣ፡ ብዘይካ እቲ ኣብ ናይ ሎሚ ጸወታ ናይ ምስላፍ ተኽእሎኡ ዘይነጸረ ዘሎ ካርሎስ ኣልካራዝ፡ ጃክ ግሪሊሽ ጥራይ’ዩ ኣብ ሜዳ ዘይረአ። ኤቨርተን፡ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ተሳትፎኣ ኣብ ኤውሮጳዊ ግጥማት ንምርግጋጽ፡ ንኣርሰናል ጸኒዓ ክትምክታ ትጽቢት ይግበረላ። ኣርቴታ፡ ካብ ኤቨርተን ጽኑዕ ምክልኻል (ለው ባክ) ብምጽባይ፡ ተጻወትቱ ንሓያል ምጥቃዕ ከም ምክልኻል ብምጥቃም፡ ኣበርቲዖም ክጽዕሩ ኣዚዝዎም ኣሎ፣ “ስራሕና ክንሰርሕ ኣሎና… ሎሚ ምሸት ድማ ክነርእዮ ኣሎና፡” ብምባል። ኣርሰናል፡ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ንምልዓል፡ ነዚ ናይ ሎሚ ጸወታ ካብቲ ክትዕወተሉ ዘለዋ ግጥማት ሓደ’ዩ። መርበብ ሓበሬታ ‘ስፖርት ሞል’ ድማ፡ ኣርሰናል 1ብ0 ክትዕወት ገሚታ’ላ። ንስኻትኩም ከ መን ትዕወት ትብሉ?", "char_count": 1476, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03377", "text": "ቸልሲ - ኒውካስል 8፡30 ድ.ቐ ኣርሰናል - ኤቨርተን 8፡30 ድ.ቐ ዌስት ሃም - ማን.ሲቲ 11፡00 ድ.ቐ ኣብዚ ዓመት ካብ 26 ግጥማት ቸልሲ፡ ኣብ 19 ግጥማት ምስ ቀዳሞት ተጻወትቲ ዝተሰለፈ ጄምስ፡ ማልያ ቸልሲ ለቢሱ ዛጊት ኣብ 225 ግጥማት ተሰሊፉ ኣሎ። ላሊጋ ላሊጋ ርያል ማድሪድ - ኤልቸ 11፡00 ድ.ቐ 14 መጋቢት 2026- ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.167", "char_count": 235, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03378", "text": "ኣመሪካ፡ ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ፈደረሽን ሩስያ ኣጽዲቓቶ ዝጸንሐት እገዳ ከም ዘፋኾሰቶ፡ ጸሓፊ ክፍሊ ግምጃ ኣመሪካ ስኮት ባሰንት ሓቢሩ። እቲ ምፍዃስ እገዳ፡ ነቲ ቅድሚ 12 መጋቢት ኣብ መራኽብ ዝተጻዕነ ነዳዲ ፈደረሽን ሩስያ ጥራይ ዝምልከት ኮይኑ፡ ንዝቕጽል 30 መዓልታት ከኣ ግብራዊ ኮይኑ ክጸንሕ ከም ዝኾነ፡ በሰንት ወሲኹ ኣነጺሩ። እዚ ስጉምቲ፡ ድሕሪ እቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዳኦ ዘለዋ ሓባራዊ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ዘስዓቦ ምንሃር ዋጋታት ጸዓት እዩ ዝውሰድ ዘሎ። ብ28 ለካቲት፡ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ድሕሪ ዝጀመራኦ ልፍንታዊ መጥቃዕቲ፡ ኢራን ነቲ ሓደ ሕምሲት ንበርሚል ክብ ኣቢልዎ ከም ዝርከብ እዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። ካብ ናይ ዓለምና ቀረብ ነዳዲ ዝሓልፈሉ መጻብቦ ሆርሙዝ ብምዕጻው ዝሃበቶ ግብረ መልሲ፡ ንዋጋ ነዳዲ ናብ ልዕሊ 100 ዶላር ጸሓፊ ክፍሊ ግምጃ ኣመሪካ ኣብ", "char_count": 516, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03379", "text": "ህንዲ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝቕጽል ዘሎ ግጭት ንፍርያት ድዅዒ ብኣሉታ ይጸልዎ ስለ ዘሎ፡ ቻይና ኣብ ልዕሊ ሰደድ ናይቲ ብናይትሮጅን ሃብታም ዝኾነ ‘ዩርያ’ ዝተባህለ ዓይነት ድኹዒ ኣንቢራቶ ንዘላ ቀይዲታት ከተቃልሎ ከም ዝጸውዐት፡ ማዕከን ዜና ብሉምበርግ ሓቢሩ። እትቆጻጸሮ ምንጭታት ይሕብሩ። ግጭት ማእከላይ ምብራቕ ብዘስዓቦ ሕጽረት ነዳዲ፡ ኣብ ምፍራይ ዘመናዊ ድዅዒ ዝነጥፋ ብርክት ዝበላ ፋብሪካታት ህንዲ ክዕጸዋ ተገዲደን ከም ዘለዋ እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ። ቤይጂንግ፡ ናይ ዓለም ዝዓበየት ኣፍራዪት ‘ዩርያ ድዅዒ’ ኮይና፡ ንሰደድ ናይቲ ዘመናዊ ድዅዒ ብስርዓት ኮታ ከም ብሰንኪ ምዕጻው እተን ፋብሪካታት፡ ዋጋ ናይቲ ኣብ ምፍራይ መግቢ ኣገዳሲ ተራ ዘለዎ ዓይነት ድዅዒ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብ21 ሚእታዊት ክብ ከም ዝበለ ይግለጽ። ህንዲ፡ እቲ ናይ ሰደድ ገደብ ክቃለል ምሕጽንታ ተቕርብ ዘላ፡ ዝምድና ቤይጂንግን ኒው ደልሂን እናተማሓየሸ ኣብ ዝመጽኣሉ ዘሎ እዋን እዩ። ሕርሻን ምስኡ ዝተሓሓዙ ንጥፈታትን፡ 16 ሚእታዊት ካብ ጃምላ ዘቤታዊ እቶት ህንዲ ይሽፍን - ብመሰረት ጸብጻባት።", "char_count": 624, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03380", "text": "መንግስቲ ኣፍጋኒስታን፡ ፓኪስታን ኣብ ዋና ከተማ ሃገሩ ዝኾነት ካቡልን ምብራቓዊ ክፋል ኣፍጋኒስታንን ንኣባይቲ ሰላማውያን ሰባት ዒላማ ዝገበረ ደብዳብ ከም ዘካየደት ከሲሱ።", "char_count": 108, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03381", "text": "ዝሓለፈ 26 ለካቲት፡ ኣፍጋኒስታን፡ ነቲ ኣቐዲሙ ብፓኪስታን ኣብ ልዕሊ ፓኪስታናዊ ዕጡቕ ጣሊባን ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ምላሽ ንምሃብ፡ ንኽልተአን ሃገራት ኣብ ዘራኽብ ዶብ ብዘካየደቶ መጥቃዕቲ፡ ዘይምቅዳው ክልተአን ጎረባብቲ ሃገራት መሊሱ ከም ዝኸረረ እዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። ገለ ምንጭታት ጸጥታ ፓኪስታን እውን፡ ግብረ ሽበራውያን ከም ዝሕብኡሉ ኣብ ዝገለጽዎም ኣርባዕተ ቦታታት፡ ከምኡ ድማ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ካንዳሃር ኣብ ዝርከብ መኽዘን ነዳዲ ዕዉት መጥቃዕቲ ከም ዘካየዱ ኣፍሊጦም። በቲ ኣብ እዋን ለይቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ዝርከብዎም ሽዱሽተ ሰባት ከም ዝተቐትሉ ከኣ ሓቢሩ። ማሕበረ ሰብ ዓለም፡ መንግስታት ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ነቲ ድሮ ሰለስተ ሰሙን ኣቝጺሩ ዘሎ - ኣብ መንጎኦም ዝካየድ ዘሎ ግጭት መግትኢ ክገብሩሉ’ኳ ብተደጋጋሚ እንተ ጸውዐ፡ እቲ ጻውዒት ግን ካብ ክልተኡ ወገን ሰማዒ ከም ዝሰኣነ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ኣፈኛ ናይቲ ኣብ ኣፍጋኒስታን ስልጣን ሒዙ ዘሎ መንግስቲ ጣሊባን፡ ዛቢሁላህ ሙጃሂድ ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነፈርቲ ውግእ ፓኪስታን፡ ኣብ ጥቓ መዓርፎ ነፈርቲ ካንዳሃር ንዝርከብ ዋንነት ብሕታዊ መንገዲ ኣየር ዝኾነ መኽዘናት ነዳዲ’ውን ከም ብኽልቲኡ ወገን ዝወረደ ሰብኣዊ ክሳራታት’ኳ ንጹር እንተ ዘይኮነ፡ ካብ 26 ለካቲት ክሳብ 5 መጋቢት ኣብ ዝነበረ ግዜ ግን፡ ዝበዝሑ ህጻናት ዝርከብዎም 56 በርጌስ ከም ዝተቐትሉ፡ ወኪል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣፍጋኒስታን ገሊጹ። ሰበ ስልጣን ፓኪስታን እውን ብወገኖም፡ ኣብቲ ግጭት ኣስታት 12 ወተሃደራት ከም ዝተቐትልዎምን ካልኦት 27 ወተሃደራት ከኣ መቑሰልቲ ከም ዘጋጠሞምን ክገልጹ እንከለዉ፡ ጣሊባን ግን ልዕሊ 150 ወተሃደራት ፓኪስታን ከም ዝቐተለ እዩ ዝገልጽ። ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፡ ብሰንኪ ኣብ መንጎ ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ዝካየድ ዘሎ ግጭት፡ ኣስታት 115 ሽሕ ነበርቲ ካብ ኣባይቶም ክመዛበሉ ተገዲዶም ይርከቡ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ኪልዓውታ ቁ.57 ኣኽርያ ከባቢ እንዳ ዓሊበኺት 07157709 ዕለት ዕለት ፍርማሲ ኣሽፋእ 14/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ኤክስ’ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ ንህሉው ኣህጉራዊ ቅልውላው ነዳዲ ንምፍዃስ፡ ሃገራት ዓለም ካብቲ ድሮ ኣብ ባሕሪ ዝርከብ ነዳዲ ፈደረሽን ሩስያ ክሽምታ ተፈቒዱወን ከም ዘሎ ኣረዲኡ። ብወገኑ፡ ሰፊሕ ክፋል ናይቲ ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ሩስያ ዝተወሰነ እገዳ ከም ዘይልዓል ድሕሪ ምግላጽ፡ ዋሽንግተን ኣብ ልዕሊ ሞስኮ ዘለዋ ናይ እገዳ ፖሊሲ ክትቅይሮ መደብ ከም ዘይብላ ኣመልኪቱ። ጸሓፊ ክፍሊ ጸዓት ኣመሪካ ክሪስ ራይት", "char_count": 1518, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03382", "text": "ቀዳማይ ሚኒስተር ካናዳ ማርክ ካርኒ፡ ኣብ ምምዕባል ጽላት ምክልኻል ሃገሩን ኣብ ምዕባይ ቁጠባዊ ምምዕባል ኣርክቲክን ዘጠቓለለ ናይ ልዕሊ 29 ቢልዮን ዶላር ውጥን ከም ዝሓንጸጸ ኣፍሊጡ። ዝተረፈ 7.3 ቢልዮን ዶላር ከኣ ኣብ ምህናጽ ንካናዳ ምስ ትሕተ ማያዊ ወደብ ኣርክቲክ ዘራኽብ ናይ ጽርግያ ድልድልን ካልእ ዓበይቲ ፕሮጀክትታትን ክውዕል እዩ። ቀዳማይ ሚኒስተር ካርኒ ወሲኹ፡ ኣብዚ ሓድሽ ዘመን፡ ንውሕስነትን ብልጽግናን ሃገሩ ኣብ ካልኦት ሃገራት ምምርኳስ ከም ዘየዋጽእ ድሕሪ ምግላጽ፡ ካናዳ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ንሰሜናዊ ግዝኣታታ ንምውሓስን ሰፊሕ ጸጋታት ንምምዝማዝን ትሰርሕ ከም ዘላ ኣረዲኡ። እቶም ተሓንጺጾም ዘለዉ ፕሮጀክትታት፡ ኣብ መጀመርታ 2030ታት ትግባረኦም ክጅምር መደብ ተታሒዙ ከም ዘሎ ከኣ ተፈሊጡ ኣሎ። ንካናዳ ዝምልከት ክፋል ኣርክቲክ፡ 40 ሚእታዊት ካብ ስፍሓት መሬት፡ ከምኡ’ውን 70 ሚእታዊት ካብ ገማግም ባሕሪ ናይታ ሃገር ዝሽፍን ኮይኑ፡ መንበሪ ልዕሊ 140 ሽሕ ዜጋታት ምዃኑ ጸብጻባት የመልክቱ። ብመሰረት እቲ ወጺኡ ዘሎ ውጥን፡ ልዕሊ 25.6 ቢልዮን ዶላር ኣብ ምምዕባል ወተሃደራዊ ትሕተ ቅርጺ ክውዕል፡ እቲ", "char_count": 655, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "cace1c8c79aa38fb013a46b8872333ee5ead57f392e889561f03897c36452ce5:03383", "text": "ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ማእከላይ ባሕሪ ተተኺሉ ዝርከብ ስርዓተ ምክልኻል ኣየር ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ)፡ ካብ ኢራን ናብ ቱርኪ ዝተወንጨፈ ምዃኑ ዝገለጾ ሳልሳይ ባለስቲካዊ ሚሳይል ከም ዘበርዓነ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል ቱርኪ ትማሊ ዓርቢ ሓቢሩ። ከም ዝተራእየ፡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ሓቢሮም። ኣብ መደበር ሓይሊ ኣየር ኢንቺርሊክ፡ ኣባላት ሓይሊ ኣየር ኣመሪካ፡ ካብ ቱርክን ካልኦት ሃገራትን ዝተዋጽኡ ሰራሕተኛታትን ዓሪዶም ከም ዝርከቡ ጸብጻባት የመልክቱ። እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ፡ ኢራን ነቲ ናብ ሰማያት ቱርኪ ዝወንጨፈቶ ሚሳይላት ኣመልኪታ መብርሂ ክትህቦ ከም ዝሓተተ’ውን ገሊጹ። ቱርኪ፡ ኢራን ኣብ መሬታ ተወሳኺ መጥቃዕቲ ከይተካይድ ድሕሪ ምጥንቃቓ፡ ኣብቲ ኣብ መንጎ ኢራን፡ እስራኤልን ኣመሪካን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ኢዳ ከተእቱ ከም ዘይትደሊ ኣፍሊጣ’ላ። ቱርኪ፡ እቲ ሳልሳይ ሚሳይል ኣበይ ከም ዝወደቐ እኳ እንተ ዘይሓበረት፡ ኣብ ጥቓ ናይቲ ኣብ ደቡባዊ ቱርኪ ኣብ ዝርከብ ክፍለ ሃገር ኣዳና ዝተደኮነ መደበር ሓይሊ ኣየር ‘ኢንቺርሊክ’ ግን ምንቅጥቃጥ ናይ መሳኹቲ ህንጻታት", "char_count": 614, "topic": null, "issue_date": "2026-03-14", "source_pdf": "haddas_eritra_14032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03384", "text": "ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ “ትንሳኤ ማሕበር ነርስ ኤርትራ ንጥዕና ሕብረተሰብና’’ ብዝብል ቴማ፡ ብ14 መጋቢት ኣብ ኣስመራ መበል 17 ጉባኤኡ ኣቃኒዑ። ኣቦ-መንበር ማሕበር ነርስ ገብረሚካኤል ዓንደሚካኤል ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ነርስ ዓንዲ-ሕቘ ስርዓት ኣገልግሎት ጥዕና ስለዝዀነ፡ ኣብ ምውሓስ ጥዕና ሕብረተሰብ ዝለዓለ እጃም ከምዘለዎ ብምጥቃስ፡ ምሉእ ዝርግሐን ዝተወሃሃደን ኣገልግሎት ጥዕና ንኽህሉ፡ ምስ ማሕበራት ሞያውያን ጥዕና ጥቡቕ ዝምድና ብምፍጣር ከምዝነጥፍ ኣብሪሁ። ማሕበር ነርስ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ንዘሰላሰሎ መደባትን ዝነበሮ ብድሆታትን ብምቕራብ ድማ፡ ኣብ መጻኢ ኣድማዕነቱ ንምብራኽ ውጥን ከምዘለዎ ኣረጋጊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ ነርስ ኣብ መዓልታዊ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ኣብ 1992 ዝተመስረተ ሞያዊ ማሕበር’ዩ። ደ/ቀ/ባሕሪ - ፖሊስ ምስ ህዝብን ተመሃሮን ዘትዩ ስርሑ ከካይዶ ዝግባእ ንጥፈታት ዝገልጽ ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ዝተሰነየ መብርሂ ብሞያውያን ክቐርብ ከሎ፡ ድስፕሊንን ተጻዋርነትን ቀንዲ መለለዪ ነርስ ስለዝዀነ፡ እዚ ሞያዊ ክብርታት’ዚ ንኽሰርጽ ብዕቱብ ምስራሕ ከምዘድሊ ኣገንዚቦም። ተጋባእቲ፡ ኣብ ዝቐረበ ጸብጻብን ሞያዊ ኣስተምህሮን ርእይቶታቶም ድሕሪ ምፍሳስ፡ ማሕበሮምን ንጥፈታቱን ብምሕያል ንሕብረተሰቦም ብተወፋይነት ከገልግሉ ቃሎም ኣሐዲሶም። ኣቦ-መንበር ማሕበር ሓካይም ኤርትራ ዶ/ር ምስማይ ገብረሂወት ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ማሕበር ነርስ ኤርትራ ንጥፈታቱ ንምድንፋዕ ኣብ ዘካይዶ ቃልሲ፡ ማሕበሮም ዓቕሙ ዘፍቅዶ ምትሕግጋዝ ከምዝገብር ኣረጋጊጹ።", "char_count": 864, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03385", "text": "ኣዛዚ ፖሊስ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ሌተናል ኮሎኔል ጎይቶኦም ገብረጻድቕ፡ ምስ ነበርቲ ዝተፈላለያ ንኡስ ዞባታትን ተመሃሮን፡ ኣብ ምክልኻል ገበን ዘትዩ። ካብ ተሓታትነት ስለዘየድሕን፡ ገበን ዝጽየን ወለዶ ንምህናጽ፡ ወለዲ ንደቆም ብብሉጽ ክብርታት ሕብረተሰብ ክኹስኩሱ ተላብዩ። ከምኡ’ውን ካብ ወልፍታት ክርሕቑ ኣዘኻኺሮም።", "char_count": 199, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03386", "text": "ኣብ’ቲ ኣብ ሓውሲ ከተማታት ጢዖን ዕዲን ዝተኻየደ ርክባት፡ ባህርያት ገበናትን በደላትን፡ ከምኡ’ውን ዘኸትልዎ ማሕበራውን ቁጠባውን ሃስያ ድሕሪ ምብራህ፡ ኣብ’ቲ ዞባ ግኑን ዝዀነ ተርእዮ ገበናትን በደላትን ገሊጹ። ሕጊ ቀያድን ኩሉ ብማዕረ ከተግብሮ ዝግባእን ከምዝኾነ ዝጠቐስ ሌተናል ኮሎኔል ጎይቶኦም፡ ሕጊ ዘይምፍላጥ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊ ትራፊክ ሜጀር መሓሪ ኪዳነ፡ ሓላፊ ምክልኻል ገበን ካፒተን ሰለሙን ተኸስተን ኣዘዝቲ መደበራትን፡ ካብ 20 ለካቲት ክሳብ 12 መጋቢት ኣብ ከተማ ዓሰብ ተመሳሳሊ ኣስተምህሮታት ኣካዪዶም። ንሳቶም ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ መንእሰያት ተመሃሮ ኣብ ሕጊ ዘለዎም ኣፍልጦ ብምዕባይ ካብ ዘይሕጋዊ ተግባራት፡ ገበንን በደልን ክሕየቡ፡ ወኪል ኣመሓዳሪ ከተማ ዓሰብ ኣቶ ብርሃነ ኪዳነ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ኣራዕታ ኣቶ ብርሃነ መዝገበን ወኪል ኣካያዲ ስራሕ ንኡስ ዞባ ማእከል ደንከል ኣቶ ኣሕመድ ኣደምን ብወገኖም፡ ፖሊስ ብቐጻሊ ምስ ህዝቢ ዝገብሮ ርክባት፡ ብቐንዱ ኣብ ሕጊ ዘሎ ኣፍልጦ ክሰፍሕ ሓጋዚ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ነበርትን ተመሃሮን ኣብ ምክልኻልን ምቅላዕን ገበንን ገበነኛታትን ኣበርክቶ ክገብሩ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ሃገራዊ ኢንስቲትዩት ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ምርምርን ዳይረክተር ማእከል ፈተና ዶ/ር ብስራት ገብሩ፡ ኣብ ሳዋ ንኣባላት መበል 38 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት - ተመሃሮ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ፡ ንኣገባብ መርመራ ማትሪክን ምሕደራ ግዜ ፈተናን ዝምልከት መብርሂ ሂባ። ዶ/ር ብስራት፡ ኣብ’ቲ ብ14 መጋቢት ዝሃበቶ መግለጺ፡ ተመሃሮ ካብ ኣጸሓሕፋ ምሉእ ስሞም ጀሚሮም ክገብርዎ ዘለዎም ጥንቃቐ ብዝርዝር ድሕሪ ምብራህ፡ ከይተጨነቑን ከይተረበሹን ግዜኦም ብግቡእ ከመሓድሩን ኣስተውዒሎም ክሰርሑን፣ ከምኡ’ውን ኣብ ቦታ መርመራ ኣቐዲሞም ክርከቡ ተላብያ። ተመሃሮ ኣብ እዋን ፈተና ክማልእዎ ዘለዎምን ክማልእዎ ዘይፍቀድን ናውቲ ብዝርዝር ድሕሪ ምቕራብ፡ መፈተኒ ካርድ ዘይምምላእ ንምፍታን ስለዘየብቅዕ፡ ተመሃሮን ኣለይቶምን ዕቱባት ክዀኑ ኣዘኻኺራ። ኣዛዚ ማእከል ስልጠና ሃገራዊ ኣገልግሎት ኮሎኔል ደበሳይ ግደ ብወገኑ፡ ተመሃሮ ንዝተዋህቦም ሓበሬታን መብርህን ብዝግባእ ክጥቀሙሉ ብምዝኽኻር፡ እቲ ማእከል ካብኡ ዝሕተት ንምምላእ ከም ወትሩ ኣብ ጎኖም ከምዘሎ ኣረጋጊጹ። ካብ 16 ክሳብ 22 መጋቢት ኣብ ውሽጢ ሃገርን ስዑድያን ኣብ ዝወሃብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካልኣይ ደረጃ ዓመተ-ትምህርቲ 2025/2026፡ 48.7 ሚእታዊት ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 21,803 ተመሃሮ ከምዝሳተፉ፡ ካብ ሃገራዊ ኢንስቲትዩት ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ምርምርን ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣፍሊጡ። ብኻልእ ወገን፡ ቤት-ትምህርት ዋርሳይ-ይከኣሎ መሰረታዊ ህንጻውን ትሕተ-ቅርጻውን ጽገና ይግበረላ ኣሎ። ነቲ ስራሕ ዝመርሕ ዘሎ ሓላፊ ስታፍ ህንጻ ማእከል ስልጠና ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ካፒተን ተስፋጼን ተወልደ፡ በቲ ካብ 10 መጋቢት ጀሚሩ ዝሰላሰል ዘሎ ስራሕ፡ 214 ክፍልታት ይጽገን ከምዘሎ ገሊጹ።", "char_count": 1661, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03388", "text": "“ኮም ዝሰረቱ ውዳበና፡ መሰረት ኩለንትናዊ ብቕዓት መንእሰያትና” ብዝብል ቴማ ዝተወደበ፡ መንእሰያት ክእለቶምን ዝንባለኦምን ዘንጸባርቑሉ ቅነ መንእሰያት ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ፡ ብ12 መጋቢት ተዛዚሙ። እቲ ብመልክዕ ውድድር ዝተኻየደ ቅነ፡ ባህልን ስነ-ጥበብን፡ ስፖርት፡ ከምኡ’ውን ምህዞን ሰንዓን ዘጠቓለለ ንባሩ፡ ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ኢብራሂም ባሮለ ገሊጹ። ኣመሓዳሪ ን/ዞባ ዓዲቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ ብወገኑ፡ ንኣገዳስነት ናይ’ቲ መደብ ኣብ ምዂስኳስ ብቑዓት መንእሰያት ብምጥቃስ፡ ኣብ መጻኢ ብዝበለጸ ንኽስራሓሉ፡ ተራ ናይ ኩሉ ኣካል ሕብረተሰብ ክዓዝዝ ብምዝኽኻር፡ ምምሕዳር ን/ዞባ ኣብ ጎኖም ከምዘሎ ኣረጋጊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ ብተመሃሮ ማእከላይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ዑናቡርን 2ይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ዓዲቐይሕን ዝተዳለወ፡ ንታሪኽናን ባህልናን ከምኡ’ውን ንጅግንነት ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ዝገልጽ ስእላዊ ምርኢት ቀሪቡ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ናብ መንእሰያት ዝቐንዐ መደባት ኣብ ምድጋፍ ልዑል ኣበርክቶ ንዝገበሩ፡ ናይ ምስጋና ወረቐት ተዓዲሉ። ብዘይካ’ዚ ኣብ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ ካብ 23 ለካቲት ክሳብ 10 መጋቢት ኣብ 13 ኣብያተ-ትምህርቲ ቅነ ውዳቤታት፣ ከምኡ’ውን መበል 11 ምዕዳል ሽልማት", "char_count": 709, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03389", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት፡ ኣብ ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ብዝግበር ዘሎ ወፍሪ፡ እቲ ዕድል እናሰፍሐ ከምዝመጸ ተገሊጹ። ተቖጻጻሪት ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ሓሊማ ሳልሕ ኣብ ዝሃበቶ ሓበሬታ፡ ትካላት ቅድመ- ትምህርቲ ካብ 13 ናብ 34 ብምዕባየን፡ ዕድል ቅድመ-ትምህርቲ ናይ ዝረኽቡ ህጻናት ቊጽሪ ብልዕሊ ዕጽፊ ብምዕባይ 2,300 ከምዝበጽሐ ኣብሪሃ። ኣገልግሎት ቅድመ-ትምህርቲ ንምስፋሕ ብኮም ንዝውሰድ ዘሎ ተበግሶ ዝመጎሰት መምህር ሓሊማ ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓደርቲ ዓቕሚታት ህዝቢ ብምውዳብ ምቹእ መምሃሪ ቦታ ተሰነይ - ሕጊ ትራፊክ ከኽበር ጻውዒት ቀሪቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ተርእዮ ሓደጋታት ትራፊክን ሳዕቤናቱን ንምንካይ፡ ሕብረተሰብ ኣብ መዓልታዊ ምንቅስቓሳቱ ብሕጊ ትራፊክ ተማእዚዙ ክመላለስ፡ ሓላፊ መደበር ፖሊስ’ቲ ንኡስ ዞባ ካፒተን ዓብደኑር ሸሪፍ ጸዊዑ። ኣብ 2025 ጠንቂ ሞት 10 ሰባት ዝዀነን ኣብ 63 ኣካላዊ ጉድኣት ዘውረድን 4,149 ጥሕሰት ሕጊ ትራፊክ ብመካይን፡ ብሽክለታን ካሮሳን ከምእተመዝገበ፡ ኣብ ንብረት ድማ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ናቕፋ ዝግመት ክሳራ ከምዝወረደ ዝሓበረ ካፒተን ዓብደልኑር፡ ነዚ ንምቊጽጻር ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ዘተኰረ ንጥፈታት፡ ኣብ ህዝቢ፡ ተመሃሮ፡ ወነንቲ ተሽከርከርትን ጋራጃትን ከምዝካየድ ሓቢሩ። ኣብ ኮድ-1 ዝርአ ልዕሊ ንቡር ጽዕነትን ናህሪን ሳዕቤኑ ከቢድ ብምዃኑ፡ መራሕቲ ተሽከርከርቲ ክሕየቡ ድማ ተላብዩ። ሓላፊ ምክልኻል ገበን ኣቶ ሮሞዳን ዑመር ብወገኑ፡ መለለዪ ቁጽሪ ሰሌዳ ዘይብለን ካሮሳታትን ናይ ኤለክትሪክ ብሽክለታታትን ብብዝሒ ክንቀሳቐሳ ስለዝርኣያ፡ ምስ ምምሕዳር ብዝተገብረ ምርድዳእ መለለዪ ከምእተዋህበን", "char_count": 945, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03390", "text": "ኣረዲኡ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብ5 መጋቢት ኣብ መስመር ዓሊግድር - ተሰነይ፡ ተሳሓቢ ዘለዋ ትራክተር፡ ሰራሕተኛታት ኣብ እተመላልሰሉ ዝነበረት እዋን፡ ተሳሓቢ ተፈልዩ ብምግምጣሉ ኣብ 36 ሰባት", "char_count": 124, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03392", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 መሰረታዊ ክእለት ናይ መባእታ ተመሃሮ ንምዂስኳስን ንምምዕባልን ዝሕግዝ ስልጠና፡ ካብ ኩለን ዞባታት ንዝተዋጽኡ መምህራን ቋንቋ ኣደ፡ ሓለፍቲ መሰረታዊ ትምህርትን ሱፐርቫይዘራትን፡ ብ11ን 12ን መጋቢት ኣብ ከረን ተዋሂቡ። ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ክኢላ ስልጠናን ምርምርን ዶ/ር ጴጥሮስ ወልዱ፡ እቲ ዕላማ -ተመሃሮ ንዝበጽሕዎ ደረጃ ክፍሊ ዘይኮነስ ደረጃ ብቕዓቶም ኣለሊኻ ንምሕጋዞም ኣብ ዝተዳለወ መምርሒ፡ ሓባራዊ መረዳእታ ንምሓዝን", "char_count": 367, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03393", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ስነ-ጥበባዊ ፍርያትን፡ ንተባላሓትነቶምን ናይ ምግባር ዓቕሞምን ዘንጸባርቕ ከምዝዀነ፡ ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ፊሊሞን መስፍን ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ’ቲ ብመልክዕ ውድድር ዝተወደበ መደባት ቀያሕቲ ዕንባባ፡ ያታዊ ትልሂት፡ ዘመናውን ያታውን ጽባቐ፡ ግጥሚ፡ ድግማ ደርፍታት፡ ምህዞን ሰንዓን፡ ከምኡ’ውን ቅብኣን ፍሉይ ክእለትን፡ ቤት-ትምህርቲ ‘ሕድሪ ሰማእታት’ ጎብለል ኰይና ተዓዊታ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና 8ይ ክፍሊ ዓመተ- ትምህርቲ 2024/2025 ልዑል ነጥቢ ዘመዝገቡ 149 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 223 ተመሃሮ፡ ሽልማት ዒንደማሶ ተዓዲሉ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ ኣቶ የማነ ኣበራ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ተመሃሮ ብዝረኸብዎ ሽልማት ተተባቢዖም፡ ነቲ ውጽኢት ኣብ ዝቕጽል ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካልኣይ ደረጃ ክደግምዎ ተላብዩ። ዒንደማሶ ንብሉጻት ተመሃሮ ተኻዪዱ። ኣብ መዛዘሚ ናይ’ቲ “ኮም ዝሰረቱ ውዳበና መሰረት ኩለንትናዊ ብቕዓት መእሰያትና” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ ቅነ ውዳቤታት፡ ተመሃሮ ዘቕረብዎ ፈጠራን ሕብረተሰብ ንተራ ኣገልግሎት ቅድመ-ትምህርቲ ኣብ መጻኢ ዕድል ቈልዑ ተገንዚቡ ብግቡእ ክጥቀሙሉ ብምዝኽኻር፡ ኣገልግሎት ቅድመ ትምህርቲ ንምስፋሕ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ብዝለዓለ ክድፋኣሉ ኣዘኻኺራ። ንምውዳድ ጸቒጦም ክሰርሑ፣ ኣካላት ሚኒስትሪ ትምህርቲ ድማ መሳለጥያ ምህሮ ናይ ምምላእ ሓላፍነቶም ከተግብሩ ኣዘኻኺራ። መምህራን ቅድመ-ትምህርቲ ድማ፡ ኣካላዊ ጉድኣት ከምዝወረደ ብምጥቃስ፡ መራሕቲ ተሽከርከርቲ ኣብ ጉዕዞኦም ጥንቃቐ ከዘውትሩ ኣዘኻኺሩ። ሞቶሪስታ ትራፊክ ኣቶ ረዳእ ሞጎስ ብግደኡ፡ ቀዳምነት ዘይምሃብ፡ ርሕቀት ዘይምሕላው፡ ልዑል ናህሪ፡ መስመርካ ዘይምሓዝ፡ ብዘይመምርሒ ፍቓድ መኪና ምዝዋር፡ ኣብ ብሽክለታ ምጉርባት፡ ትሕቲ ዕድመ ካሮሳ ምምራሕ፡ ከምኡ’ውን ልዕሊ ንቡር ምጽዓን ብተደጋጋሚ ዝርአ ጥሕሰት ሕጊ ትራፊክ ከምዝዀነ ገሊጹ። ዓንሰባ - መሰረታዊ ክእለት ተመሃሮ", "char_count": 1168, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03394", "text": "ንምዝታይን ከምዝዀነ ኣብሪሁ። እቲ መምርሒ፡ ካብ 3ይ ክሳብ 5ይ ክፍሊ ናይ ዝርከቡ ተመሃሮ ደረጃ ዝልለየሉን ንናይ ምትንታን ዓቕሞም ክብ ዘብልን ሕቶታት፣ ከምኡ’ውን ዛንታታት የጠቓልል። “መሰረታዊ ትምህርቲ፡ መሰረት ንዝበለጸ ውጽኢት ትምህርቲ’ዩ” ዝበለ ዶ/ር ጴጥሮስ፡ ኣብ መሰረታዊ ትምህርቲ ድኻም ንዘለዎም ተመሃሮ ኣለሊኻ ዝግበር ሓገዛት ንኽድፋኣሉ፡ ብውህደት ምስራሕ ኣገዳሲ ከምዝዀነ’ውን ኣገንዚቡ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ እቲ ስልጠና ጉድለት ተመሃራይ ዘወግድን ንብቕዓት መስርሕ ምምሃር ማእዝን ዘትሕዝን ብምዃኑ ኣገዳስነቱ ዕዙዝ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ንዝወጸ መምርሒ ዘሀብትም ሓሳባት ኣፍሲሶም። ኣብ መወዳእታ፡ ዋሕዲ መምህራን፡ ከምኡ’ውን ሕጽረት መምሃሪ ክፍልታትን መሳለጥያ ትምህርትን ንዝወጸ መደብ ዕንቅፋት ከይከውን፡ ብኣግኡ ቈላሕታ ክግበረሉ ተማሕጺኖም። ሓዳስ ኤርትራ 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.168", "char_count": 527, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03395", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም ጁኣን ፑጆል ጋርሽያ ጁኣን ፑጆል ጋርሽያ ጁኣን ፑጆል ጋርሽያ ስጳኛዊ ኮይኑ፡ ኣብ ግዜ ካልኣይ ኲናት ዓለም ንጀርመንን ብሪጣንያን ንክልተ ሃገራት ዝስሊ ዝነበረ ኣብ ግዜ ኲናት ሓድሕድ ስጳኛ ግና ፋብሪካ ኣቡኡ በቶም ኣብኡ ዝሰርሑ ጀርመን ክኸውን በቕዐ። ድሕሪ’ዚ ናብ ከተማ ሊዝበን - ፖርቱጋል ብምጉዓዝ፡ ዝተፈላለዩ ስለያዊ ሓበሬታ ብዛዕባ ብሪጣንያ ንጀርመን ክህብ ጀመረ። ኣብ ፖርቱጋል ኣብ ዝጸንሓሉ ግዜያት፡ ከም ብሪጣንያዊ ዲፕሎማሰኛ ተመሲሉ ኣብ ሆቴላት ይቕመጥ ነበረ። ከም ውጽኢቱ ኣብ ሓጺር ግዜ ብስርዓት ናዚ ከም እሙን ሰላዪ ክሕሰብ ግዜ ስለዘይወሰደ ኣብ ብሪጣንያ ኮይኑ ክሰርሕ ናብታ ሃገር ከም ዝኣቱ ተገብረ። ቀንዲ ዕማሙ ድማ ንጀርመን ዝሰርሑ ተወሰኽቲ ሰለይቲ ምኽታብ ነበረ። ድሕሪ’ዚ ምስ ካልኣዩ ብምዃን ኣብ መጀመርታ ብደብዳበ ጸኒሑ ከኣ ብሬድዮ ሓበሬታ ብዛዕባ ብሪጣንያ ምምጣው ቀጸለ። ዝነበሩ ሰራሕተኛታት ስለዝተዘምተ፡ ኩሉ ዝነበሮ ህይወት ኣቋሪጹ ናብ ውትህድርና ክኣቱ እዩ ተገዲዱ። እንተኾነ እሙንነትን ንውትህድርና ዝኸውን ዲስፕሊንን ይጎድሎ ብምንባሩ ንዕኡ ዝኸውን እኹል ብቕዓት ከም ዘይብሉ ይርዳእ ነበረ። ንሱ ኣብ 1941 ስጳኛ ኲናት ሓድሕድ ድሕሪ ምውልዑ፡ ከም ሓደ ጽቡቕ መግለጺ ሰብኣውነት ብምሕሳብ ምስ ብሪጣንያ ክሰርሕ ወሲኑ። ስለዚ ምስ ሰበይቱ ብምዃን ናብቲ ኣብ ከተማ ማድሪድ ዝነበረ ኤምባሲ ብሪጣንያ ከዱ፡ እንተ ኾነ ተራ ሰብ ብምንባሩ ሕቶኡ ብኡ ንብኡ እዩ ተነጺጉ። ፑጆል ነዊሕ ከይጸንሐ ጽጹይ ሓበሬታ ናይ ክልቲኦም ወገናት ክረክብ ስለዝጀመረ፡ ናይ ብሪጣንያ ሓበሬታ ንጀርመን፡ ናይ ጀርመን ሓበሬታ ከኣ ንብሪጣንያ ብምሃብ መስተንክራዊ ስራሕ ክሰርሕ ጀመረ። ፑጆል ንጀርመን ኣብ ዝሰለየሉ ግዜ ምስ ብሪጣንያዊ ተሓጋጋዚኡ ብምዃን 315 ደብዳበታትን ልዕሊ 500 ናይ ሬድዮ ርክብን ክሰድድ ክኢሉ እዩ። ጀርመናውያን ኣብ ልዕሊኡ ዝነበሮም እምነት ልዑል ብምንባሩን ብስርሑ ጉዳመኛ ሰላዪ እዩ። ፑጆል ኣብ ከተማ ባርሴሎና ካብ ርኹባት ስድራ እዩ ተወሊዱ። ኣቡኡ ዓቢ ፋብሪካ ጡጥ ስለዝነበሮ፡ ኩሉ ድሌታቱ እናተማልኣሉ ብምቹእ ናብራ እዩ ዓብዩ። በዚ ተስፋ ዘይቆረጸ ጋርሽያ ከም ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ምዃኑ ዝገልጽ ሰነዳት ብምትምያን፡ ልኡኽ", "char_count": 1266, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03396", "text": "ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ዝነብሩ ህዝቢ ዮሩባ ካብኦም ብዕድመ ንዝዓብዩ ሰባትን ንንጉሶምን ሰላም ዝብልሉ ዶባለ ዝበሃል ፍሉይ ዓይነት ሰላምታ ኣለዎም። ዝድፍኡ፣ እዚ ነቲ ሰብ ዘለካ ክብሪ ዘርኢ ምዃኑ’ውን ይገልጹ። እንተዘይተገልጸ፡ ኤውሮጳውያን ናይ ኢድ ሰላምታ ድሕሪ ምትእትታዎም ግና ኣብ ክንዲ ንዕኡ ምሉእ ብምሉእ ምርዓም ንዓበይትን ክቡራትን ሰባት ሰላም ዝብልሉ ኣገባብ ንምፍላይ ንዶባለ ከም ዘተኣታተውዎ እዩ ዝግለጽ። ስለዚ ደቂ ተባዕትዮ ዮሩባ፡ ገና ካብ ንኡስ ዕድመኦም ኣትሒዞም ክለማመድዎ ኣለዎም። ምኽንያቱ ንዶባለ ብዝግባእ እንተዘይክኢሎሞ ኣብ ልዕሊ እቲ ሰላም ዝብልዎ ሰብ ክብርን ተገዳስነትን ከም ዘይብሎም ከምኡ’ውን ምልክት ሕማቕ ባህርያት እዩ ዝሕሰብ። ዶባለ ብደቂ ተባዕትዮ ጥራይ ዝዝውተር ዓይነት ሰላምታ እዩ። ቀቢላ ዮሩባ ከም መግለጺ ሰላምታ ኣብ እግሪ ናይቲ ሰላም ክብልዎ ዝደለዩ ሰብ እዮም ምሉእ ነብሶም ዘርጊሖም ብእግሮም ብዘይካ’ዚ ሰዓብቲ እምነት ክርስትና ዝኾኑ ዮሩባ፡ ኣብ ቤት መቕደስ ኣትዮም ኣብ ዝጽልዩሉ ግዜ ነዚ ከም ሰላምታ ዝጥቀሙሉ ኣገባብ ይጥቀሙ እዮም። ኣመጻጽኣ ናይዚ ሰላምታ ብልክዕ እኳ ደቂ ኣንስትዮ ዮሩባ ሰላም ዝብላሉ ኣገባብ ድማ ኢኩንለ ይበሃል፡ ስለዚ ደቂ ኣንስትዮ ሰላም ኣብ ዝብላሉ ግዜ ሓደ ወይ ክልቲኡ ኣብራኸን ተንበርኪኸን ኢደን ንሰላምታ ይሰዳ። ዶባለ፡ ካብ ህዝቢ ዮሩባ ወጻኢ፡ ብህዝቢ ኣይሁድ’ውን ልሙድ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ። ንሳቶም ግና ንሰላምታ ዘይኮኑ ኣብ ግዜ ጸሎት እዮም ዝጥቀምሉ። ካብ ኣይሁዳውያን ከም ዝፈለቑ ዝገልጹ ቀቢላ ኢግቦ (ኣብ ናይጀርያ ዝነብሩ) እውን ኣብ ግዜ ጸሎት ተመሳሳሊ ኣገባብ ይጥቀሙ።", "char_count": 924, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03397", "text": "ዝሰማምዕሉ ሓቂ እዩ። • ቀናኣት ሰባት ብድሕረኻ ንእሽቶይ ዕድል ኣብ ዝረኽብሉ ብዛዕባኻ ይዛረቡ፡ ብዛዕባኻ ጽቡቕ ኣይዛረቡን፡ ወረ ካብ ምንዛሕ’ውን ድሕር ኣይብሉን ወላ ሓሶት ይኹን። • ቀናእ ሰብ እቲ ዝያዳ ብዛዕባ ካልኦት ሰባት ኣዝዩ ዝግደስ ሰብ እዩ።", "char_count": 161, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03398", "text": "• ኣብ ፍቕሪ ዘለዉ ሰባት ብንእሽተይን ዘይጠቅም ነገርን ከይተረፈ ይቀናንኡ። • ቅንኢ ብዘለኻዮ ኩነታት ምስ ዘይትሕጎስ • ቀንዲ መበገሲ ቅንኢ ልዑል ነብሰ ምትሓት እዩ። • ቀናኣት ሰባት ምስ ፈተውትኻን መቕርብካን ንዘሎካ ዝምድና ክበትኩ ኩሉ ግዜ ኣበርቲዖም ምስ ሰርሑ እዮም። • ‘ምስ ነብስኻ እሙን ምዃን’ እቲ ዝበለጸ መገዲ ፍወሳ ንቅንኢ ምዃኑ ብዙሓት ክኢላታት ጥዕና • ሰባት ንቕንኦም ብሓንቲ ባህርያት ወይ ስምዒት ኣይኮኑን ዝገልጽዎ። ከም ነፋሒቶ ብብዙሕ ስምዒታትን ባህርያትን እዮም ዝገልጽዎ። ኣዝዮም ይድነቑ ብምንባሮምን ኣብ ብሪጣንያ ተወሳኺ ሰላዪ ክቖጽሩ ኣይከኣሉን። ዝነበሮ ክፍለጥ ኣይተኻእለን። ድሕሪ ምዝዛም ኲናት ግና ንህይወቱ ብምስጋእ ብሓገዝ ብሪጣንያ ናብ ኣንጎላ ብምጉዓዝ ብሕማም ዓሶ ከም ዝሞተ ዝገልጽ ዜና ከም ዝቃላሕ ገበረ። ድሕሪ’ዚ ናብ ቬነዙዌላ ብምጉዓዝ ስሙን መልክዑን እናቐያየረ ህይወቱ ክመርሕ ጀመረ። ኣብ መወዳእታ ግና ክሳብ ዕለተ ሞቱ ኣብ ሎንዶን ይቕመጥ ነበረ። እዚ ንክልተ ሃገራት ዝስሊ ዝነበረ ፑጆል፡ ክሳብ ምዝዛም ካልኣይ ኲናት ዓለም ጥራይ ካብ ጀርመናውያን ልዕሊ 340 ሽሕ ዶላር ገንዘብ ብመልክዕ ደሞዝ ክቕበል ክኢሉ እዩ። ካልኣይ ኲናት ዓለም ክሳብ ዝዛዘም’ውን ድርብ ተልእኾ ከም ጽፍርና ምስ ኩነታት ጥዕናና . . . ጽፍርና ምስ ኩነታት ጥዕናና . . . ጽፍሪ ካብ ከራቲን ዝበሃል ባእታ ዝስራሕ ኮይኑ መቐጸልታ ናይ ቆርበት’ውን እዩ። ጽፍሪ ኣጻብዕትና ብትሕቲኡ ንዘሎ ቆርበት ኣካላትና ካብ መጉዳእቲ ይከላኸል። ብዘይካ’ዚ ንምሕካኽን ነገራት ንምቕራፍን ጠቓሚ እዩ። ብዙሓት ሰባት ጽፍሪ ብምዉታት ዋህዮታት ዝቖመ ብምዃኑ፡ ምስ ኩነታት ጥዕናና ምትእስሳር ዘይብሉ ይመስሎም። እቲ ሓቂ ግና ብኣንጻሩ እዩ፡ ጽፍርና ብዛዕባ ኩነታት ጥዕናና ብዙሕ ክብል ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ክኢላታት ጥዕና ኩነታት ጽፍርና ርእዮም ብዛዕባ ውሽጣዊ ኩነታት ጥዕናና ብዙሕ ክብሉ ይኽእሉ እዮም። ንገለ ካብቶም ኣብ ጽፍርና ዝረኣዩ ሕማማትን ምትእስሳሮምን ንምጥቃስ፦ • ኣብ ጽፍሪ ዝፍጠር ጻዕዳ ንጣብ ሉኮኒክያ ዝበሃል ኮይኑ ምልክት ሕጽረት ካልሹም ምዃኑ ይግለጽ። ስለዚ ልዑል ትሕዝቶ ካልሹም ዘለዎም መግብታት ከም ጸባን ዓሳን ብምምጋብ ክፍወስ ዝኽእል እዩ። • ክላቢንግ ዝበሃል ሕማም፡ ጽፍሪ ምስ ቆርበት ምስ ዘይላገብ ዘጋጥም እዩ። ጠንቂ ናይ’ዚ ሕማም፡ እቲ ጽፍርና ዝጥቅዓሉ ክፋል ኣጻብዕትና (ዓራት ጽፍሪ) ይልስልስሞ፡ ጽፍርና ኣብ ክንዲ ምስ ኣጻብዕቲ ኣጽኒዖም ዝጣበቑ ዳርጋ ተነጺሎም ዝተንሳፈፉ ይመስሉ። ጫፋት ኣጻብዕቲ እውን ዓበይቲ ወይ ዝተበላሸዉ ይመስሉ። ክላቢንግ ኣብ ደም ኣዝዩ ትሑት መጠን ኦክስጅን ከምዘሎ ዘመልክት እዩ። እዚ ብብዝሒ ምስ መንሽሮ ሳንቡእ ምትእስሳር ከም ዘለዎ ክኢላታት ጥዕና ይገልጹ። • ኣብ ጽፍሪ ዝወጽእ ጻዕዳ ምልክት ሉኮኒክያ ይበሃል። እዚ ምልክት ሕጽረት ቪታሚን ወይ ማዕድናት ዘመልክት ምዃኑ ይንገር። • ሶርያሲስ ዝበሃል ኣብ ጽፍሪ ዝርአ ሕማም ልዑል ነድሪን ምቅርራፍ ቆርበትን የስዕብ። ምሉእ ጽፍሪ ጻዕዳ እንተኾይኑ ከኣ ኣብ ደም ሕጽረት ፕሮቲን ከምዘሎ ዘመልክት ክኸውን ይኽእል። እዚ ድማ ሕማም ኩሊት፡ ሕማም ጸላም ከብዲ ወይ ሕማም ሽኮር ከመልክት ይኽእል። • ሰማያዊ ሕብሪ ጽፍሪ ድማ ኣካላትና ኦክስጅን ይጎድሎ ምህላዉ ዘርኢ እዩ። እዚ ከኣ ምልክት ሕማም ልቢ ክኸውን ይኽእል። • ኣብ ትሕቲ ጽፍሪ ምፍሳስ ደም እንተሃልዩ፡ እሞ ድማ ቀልጢፉ እንተዘይሓውዩ ጠንቂ ነድሪ ሰራውር ደም ምዃኑ እዮም ክኢላታት ጥዕና ዝሕብሩ። • ኣብ ኣጻብዕቲ ጽፍሪ እግሪ ጻዕዳ ወይ ብጫ ሕብሪ ከኣ ምልክት ፋንጋስ’ዩ።", "char_count": 1999, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03399", "text": "• “መጽሓፍ መጋየጺ ኣይኮነን። ሓደ ካብ’ቶም መሰረታውያን ኣድለይቲ ነገራት እዩ።” - ሄንሪ ዋርድ ቢቸር - ሄንሪ ዋርድ ቢቸር • “ንገነት፡ ከም ቤት ንባብ ገይረ እየ ኣብ ኣእምሮይ ዝቐርጾ።” - ጆርጅ ሉዊስ • “ኣብዚ እዋን እዚ እቲ ዝበለጸ ዩኒቨርስቲ፡ እኩብ መጻሕፍቲ እዩ።” - ቶማስ ካርሊ ቶማስ ካርሊ • “ንመጻሕፍትን ባንን እናሰዓምኩ’የ ዓብየ።” - ሳልማን ራሺድ ሳልማን ራሺድ • “ብዘይ መጻሕፍቲ ክነብር ኣይክእልን እየ።” - ቶማስ ጀፈርሰን ቶማስ ጀፈርሰን • “ቀጻሊ መጻሕፍቲ ከተንብብ ኣሎካ። ግን ከኣ ኣብ ህይወትካ እንተ ዘይተጠቒምካሉ መጽሓፍ ጥራይ ኮይኑ ከም ዝተርፍ ክትዝንግዕ የብልካን።” - ማክሲም ጎርኪ ማክሲም ጎርኪ • “ሓደ ወዲ ዓሰርተ ሸሞንተ ዓመት ኣብ ዝነበረሉ ዕድመ ዝፈትዎ ዝነበረ መጽሓፍ፡ ወዲ ኣርብዓን ሸሞንተን ዓመት ምስ ኮነ እውን ንተመሳሳሊ መጽሓፍ ክፈቱ ዝድለየሉ ምኽንያት ኣይረኣየንን እዩ።” - እዝራ ፓውንድ እዝራ ፓውንድ • “ሰባት ይሞቱ እዮም። መጻሕፍቲ ግና ወይከ።” - ፍራንክሊን ደላኖ ፍራንክሊን ደላኖ • “ኣብ ህይወት እምብዛ ቀጢን፡ እምብዛ ሃብታም ከምኡ’ውን፡ እምብዛ ብዙሕ መጻሕፍቲ እትውንን ሰብ ክትከውን የብልካን። ኩሉ ምጡን እንተኾነ’ዩ ግርም።” - ካርተን ባርደን ካርተን ባርደን • “እታ ብርግጽ ከተንብባ እትደሊ መጽሓፍ፡ ዛጊት ዘይተጻሕፈት እንተኾይና፡ ንስኻ ጥራይ ኢኻ ክትጽሕፋ እትኽእል።” - ቶኒ ማሪሰን - ቶኒ ማሪሰን • “ምንቅስቓስ ኣካላት - ንሰብነትና፡ ምንባብ መጻሕፍቲ ኸኣ - ንኣእምሮና እምብዛ ኣገዳሲ’ዩ።” - ሪቻርድ ስቲል - ሪቻርድ ስቲል ሓዳስ ኤርትራ 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.168", "char_count": 944, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03400", "text": "ኣከባቢያዊ ፍትሒ እንታይ ማለት ምዃኑ ቅድሚ ምርኣይና፣ ታሪኻዊ ድሕረ-ባይታ ናይዚ ኣምር እዚ ክንፈልጥ ከድልየና እዩ። ምኽንያቱ፡ እዚ ጽንሰ-ሓሳብ እዚ ንኽነቅል ዝደረኸ ኣብ ባይታ እተፈጸመ ጭቡጥ ዓመጽ ስለ ዘሎ እዩ። ሽሕ’ኳ ቃልሲ ኣከባብያዊ ፍትሒ (ኣከባብያዊ ዓሌትነት’ውን ተባሂሉ ይጽዋዕ እዩ) ነዊሕ እዋን ዝገበረ ቃልሲ እንተኾነ፣ ናብ ዓለምለኻዊ ኣካዳሚን ፖለቲካን ገንፊሉ ዝኣተወሉ እዋን ኣብ 1982 እዩ። ኣብ’ዚ እተጠቕሰ ግዜ፡ መንግስቲ ክፍለ-ሃገር ካሊፎርንያ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ፖሊክሎሪነይት ባይፈኒልስ (polyc­ chlorinated biphenyls) ብእተባህለ ባእታ ዝተበከለ፡ ከባቢ 55 ሚልዮን ኪሎ ግራም ዝኽብደቱ ሓመድ፡ ኣብቲ ጸለምቲ ብብዝሒ ዝቕመጥዎ ከባቢ ክጐሕፍ ኣብ ዝፈተነሉ፡ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ነዚ ደው ንምባል ዓበይቲ ምንቅስቓሳት ወዲቦም ኣብ እተንቀሳቐሱሉ ኣጋጣሚ እዩ። እዚ ምንቅስቓስ እዚ ከኣ ኣቓልቦ ሓያሎ ምሁራት ናይ ዓውድታት ኣከባቢያዊ ስነ- ፍልጠት፡ ሕጊን፡ ፖለቲካን ክረክብ ከኣለ። እዚ ማለት ብዛዕባ ዘሎ ኣከባቢያዊ ሓደጋታትን ፖሊሲታትን ንክፈልጡ፡ ሃብቲ ከኻዕብታ ዘመንጨውኦ በከልቲ ባእታታት ምስ ጐሓፋኦ ግን ሳዕቤኑ ንኹሎም ሕብረተሰባት ዓለምና ብማዕረ ዝሃሲ ይኸውን። ስለዚ ድማ ኣከባቢያዊ ማዕርነት ወይ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ኣህጉራዊ መልክዕ ዘለዎ ምንቅስቓስ ክኸውን ግድነታዊ ስለዝኾነ እቲ ዝሰዓበ ቃልሲ ኣብ ሜዳ ዓለምለኻዊ መድረኻት ክካየድ ግዜ ኣይወሰደሉን። ኣከባቢያዊ ፍትሒ ካብ ዞባዊ ምንቅስቓስ ናብ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ ደድሕሪ እቲ ኣብ ሰማንያታት ኣብ ካሊፎርኒያ ዘጋጠመ ፍጻመን ንዕኡ ዝሰዓበ ምንቅስቓስን፡ ዝተፈላለዩ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ሓንጸጽቲ ፖሊሲን፡ ኣብ ካልኦት ከባቢታት ዓለም እውን ተመሳሳሊ ጸገማት (ኣከባቢያዊ ኣድልዎ) የጋጥም ከም ዘሎ ከስተብህሉ ግዜ ኣይወሰደሎምን። ስለ’ዚ ተመራመርቲ ናይዚ ዓውዲ እዚ ድማ ነቲ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዝረአ ኣድልዎ ብምጽናዕ፡ መርትዖታት ኣኪቦም ብምቅላዕ፡ ክገጥምዎ ጀመሩ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዝወጽኡ ዝነበሩ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ከኣ ክልተ ደረጃ ዘለዎ ኣድልዎ ከም ዘሎ ብብዝሒ ይጥቀስ ነበረ። ንሱ ድማ ስግረ- ዶባዊ ኣድልዎ ከምኡ’ውን ዓለምለኻዊ ኣድልዎ እዩ። መብዛሕትኡ ነዚ ዝምልከት መጽናዕትታት ብምሁራትን ክኢላታት ዓውደ ሕጊን ዝተኻየደ እዩ ነይሩ። መብዛሕቱ መጽናዕትታቶም ኣብ ዛዕባ “ንግዲ-ጐሓፋት” (waste trade) ዘተኰረ እዩ። ምኽንያቱ፡ ብዛዕባ “ንግዲ-ጐሓፋት” ሓደ ዓቢ ዘይተመለሰ ሕቶ ነይሩዎም፡ ንሱ ከኣ ሃገራት ዘውጽኣኦም ዘቤታዊ ሕግታት ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ሃገራት ዝፍጸሙ ኣህጉራዊ ውዕላትን ክሳብ ክንደይ ነዚ ንግዲ ክቆጻጸሮ ወይ ክንክዮ ዓቕሚ ክህልዎ ይኽእል፧ ዝብል እዩ። ምስ እዚ ተተሓሒዙ ዝኸይድ ዝነበረ ተወሳኺ መጽናዕትታት ከኣ ነዚ ንግዲ እዚ ዝድርኹ ማሕበራዊን ቁጠባዊን ሓይልታት ከመይ ይመስሉ ዝብል እዩ። ንኣብነት ናብተን ብሕጋዊ ድዩ ዋላስ ዘይሕጋዊ ኣገባብ ጐሓፍ ናብ ሃገረን ዘእትዋ ሃገራት ኣፈናዊ መጽናዕቲ ምስ እንገብር፣ እተን ሃገራት ብጂኦግራፊያዊ፡ ፖለቲካን ቁጠባን ርሑቓት፣ ንንውሕ ዝበለ እዋን ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዝነበራ ከምኡ’ውን ብብዝሒ ጸለምቲ ዝነብሩወን ሃገራት ኮይነን ኢና እንረኽበን። ካልእ መጽናዕትታት ከም ዘመልክቶ‘ውን ኣብ ደቡብ-ዓለም (Global- South) ዝርከባ ሃገራት (ኩለን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ዘለዋኦ ክፍሊ ዓለም ምዃኑ እዩ) ዝያዳ በከልቲ ኢንዱስትሪታትን ዕደናን ዕላማ ከም ዝገብሩወን የነጽሩልና። ካብ’ዚ ግዜ እዚ ኣትሒዙ’ ገለ ዓሌታት ከምኡ’ውን ማሕበራዊ ደርብታት ወይ ዝነብሩሎም ኣከባቢ ዝያዳ ካልኦት፡ ንኣከባቢያዊ ብከላ ከም እተቓልዑ ዘመልክት ብዙሕ ምርምራት ተኻይዱ። ብዙሕ ስነ- ፍልጠታዊ ጽሑፋት ከኣ ተሰኒዱ ይርከብ። ሎሚ ድሕሪ ነዊሕ ቃልሲ፡ ውሑዳን-ዓሌታት (Minorities)፡ መበቆላውያን ህዝብታት ወይ ደቀባት (Indigenous)፡ ጸለምቲ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ትሕቲ ድኽነት ዝነብሩ ኣህዛብ ዝያዳ ካልኦት ሰባት፡ ነቲ ብሰንኪ ብከላ ኣየር፡ ማይ ከምኡ’ውን መሬት ዝስዕብ ብዙሕ ዝዓይነቱ ጸገማት እተቓልዑ ምዃኖም ተረጋጊጹን ተኣሚኑሉን ይርከብ ኣሎ። እዚ ብከላ እዚ ካብ ኢንዱስትሪታት ብዝወጽእ ደረቕን ፈሳሲን በነንትን ጐሓፋት፡ ንጥፈታት ዕደና፡ ወትሃደራዊ ምንቅስቓሳት፡ ናይ ኑክለስያዊ ሓተላታትን ጸርግታትን ኣህላኽነት ዝዓብለሎ ቅዲ-ህይወት ከተማታት ወዘተ ዝምንጩ ክኸውን ይኽእል እዩ። ስግረ-ዶባዊ ኣድልዎ እንብሎ፡ ዝተፈላለያ ትካላት ብፍላይ ከኣ ናይ ዕደና ትካላት፡ ካብቲ ኣብ ሃገራተን ዝወጽአ ሕግታት ኣከባቢን ሕግታት ዕዮን ንምህዳም፡ ንጥፈታተን ናብ ኣዝዩ ርሑቕ ገጠራትን ስግረዶባትን ከስፍሕኦ ምስ ጀመራ እተጋህደ እዩ። እዚ ዝገበራሉ ምኽንያት ድማ ካብ ዓይኒ ሕጊ ክኽወላ ብምሕላን እዩ። እንተኾነ፡ እቶም ኣብቲ ቦታ ዕደና ዝነብሩን ግዳያት ዝኾኑን ሕብረተሰባት ወጽዓኦም ብዝተፈላለየ መንገዲ ክገልጹሉ ዝኽእሉ ኩነታት ድማ ተፈጥረ። ሓደ ካብኡ ኣብ መራኸቢታት ብዙሓን ማሕበራዊ ሜድያን ዝመጽአ ምዕባለ ክንጠቅስ ዝከኣል እዩ። በዚ ተደሪኸን ድማ ዝተፈላለያ ሃገራት ነቲ ካብ ዶባተን ወጻኢ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ዝግበር ወጽዓ ንምብዳህ፡ ዞባዊን ኣህጉራዊን ውዕላትን ሕግታትን ከጽድቓ ተጓየያ። በዚ ኣቢሉ ድማ ምንቅስቓስ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ናብ ኣህጉራዊ ምንቅስቓስ ተሰጋገረ። ናብ ትርጉም ኣከባቢያዊ ፍትሒ ምስ እንመጽእ እምበኣር፣ “ኣከባቢያዊ ፍትሒ ማለት ኩሎም ውልቀ ሰባት ኮኑ ማሕበረ- ሰባት፡ ብዘይ ኣፈላላይ ዓሌት፡ ጾታ፡ ሃይማኖት፡ ቁጠባዊ ደረጃን፡ ኣብ ትሕቲ ሕጊን፡ ትግባረ ሕጊን፡ ብማዕረ ዝረኣዩሉ፡ ብማዕረ ጥዕናኦም ዝሕለወሉ፡ ብማዕረ ካብ ብከላ ኣከባቢ ዝዕቀቡሉን ዝሕለዉሉን ሃዋሁ ከም ዝህሉ ምግባር” ኢልካ ክግለጽ ይከኣል። ካብ ፈለማ 2000 ዓ.ም ኣትሒዙ ኣብ ዘሎ ዓመታት፡ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ዝበሃል ኣምር ካብ ሕ.መ. ኣመሪካ ሓሊፉ ዳርጋ መላእ ዓለም ዝጥቀመሉ ኣምር ክኸውን ክኢሉ። እቲ ኣምር ብፍላጥ ኣብ’ቲ ኣብ 2002 ኣብ ሪዮ-ዲጀነይሮ እተኻየደ ዋዕላ ኣከባቢ ተጠቕሙሉ። ስለዚ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ኣብቲ እዋን እቲ ብዓለም ደረጃ ዘሻቕልን ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስን ክኸውን በቒዑ እንተበልና ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይኮነን። ቀንዲ መትከላት ኣከባቢያዊ ፍትሒ ኣብ ሰለስተ ነጥብታት ከፋፊልና ክንርእዮ ንኽእል፡ ንሳቶም ከኣ፥ ካብዚ ሓሊፉ፡ ገለ ኣከባቢያዊ ጸገማት (ሓደጋታት) ድማ ብባህሪኦም ኣህጉራዊ መልክዕ ዘለዎም እዮም። ክሊማዊ ለውጢ ከም ኣብነት እንተረአና፡ ንሓደ ከባቢ ጎዲኡ ንኻልእ ከባቢ ዝንሕፍ ኣይኮነን። ኣብ ሓደ ኣህጉር ዝመንጨዉ ጋዛት ሓምላይ-ገዛ (Greenhouse gases) ናብ ካልእ ኣህጉር ብንፋስን ካልእ ዝተፈላለዩ መስርሕን ተጸይሮም ክኸዱ ግዜ ኣይወስደሎምን እዩ። ሃብታማትን ምዕቡላትን ዝበሃላ ሃገራት ብዘካይድኦ ኢንዱስትሪያዊ ንጥፈታት ተረባሕቲ ንሳተን በይነን እየን። እቲ - ኩሎም ሕብረተሰባት ብማዕረ ካብ ኣከባቢያዊ ሓደጋታት ክዕቀቡ ወይ ምክልኻል ክግበረሎም ይግባእ፡ - ኩሎም ሕብረተሰባት ኣብቲ ንዓኣቶም ዝትንክፍ ኣከባቢያዊ ዋዕላታትን ውሳነታት ብማዕረ ክሳተፉን፣ ድምጾም ብማዕረ ክስማዕን ይግባእ፡ ካብ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ናብ ክሊማዊ ፍትሒ ክሊማዊ ለውጢ ብወገኑ፡ ክሊማዊ ፍትሒ ዝበሃል ኣምር ኮነ ምንቅስቓስ ንኽነቅል ዝደረኸ ኩነት እዩ። ክሊማዊ ለውጢ፡ ብዓይኒ ፍትሒ ክረአ ኣብ ዝጀመረሉ፡ ብብዙሕ - ኩሎም ሕብረተሰባት ብማዕረ ኣከባቢያዊ ሓበሬታታት ናይ ምርካብ መሰል ይህልዎም፡ ካብ’ዚ ሓሊፉ ከኣ ንደቂ-ኣንስትዮ፣ መንእሰያት ከምኡ’ውን ውጹዓት ሰባት ዝጎሲ ዘይምዕሩይ ምዃኑ ይግለጽ እዩ። ኣብ መደምደምታ፣ ኩሉ ኣከባብያዊ ይኹን ክሊማዊ ውጥናት፡ ናብ ምፍጣር ጥዑይን ውሑስን ኣከባቢ ዝዓለመን፡ ንኹሉ ወዲ-ኣዳም ብዘይ ኣፈላላይ ዝጠመተ ወይ ንዝኾነ ሰብ ብዓሌቱ፡ ብሃይማኖቱ፡ ብቑጠባዊ ትሕዝቶኡ፡ ሕብሪ ቆርበቱን ወዘተ ዘይጎሲ ወይ ዘየዋስን ክኸውንን ክኽእል ይግባእ። እዚ ምስ ዝትግበር ድማ ኣከባብያዊ ፍትሒ ነጊሱ ወይ ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ነዚ ኣከባብያዊ ፍትሒ ኣብቲ ዝድለ ንምብጻሕ ግን እተን ኣብ ዕንወት ኣከባቢ ዝለዓለ ተራ ዝጻወታ ዘለዋ ምዕቡላት ሃገራት ሓላፍነትን ከልዕላን ነቲ ብዘይ ዝኾነ ኣበሳኡ ግዳይ ኮይኑ ዘሎ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ዘለዋ ሃገራት ዘሎ ሕብረተስብ ክኽሕሳን ኣብ ድሕነትን ዕቃበን ኣከባቢ መሪሕ ተራ ክህልወንን ኣለዎ። መንገዲ፡ ማሕበራዊ ዘይምዕሩይነት ከም ዘሎ ዘግሃደ ከምኡ’ውን ነዚ ዘይምዕሩይነት እዚ ዘነሃሃረ ኩነት ምዃኑ ክበርህ ግዜ ኣይወሰደሉን። ንኣብነት ብክሊማዊ ለውጢ ዝያዳ ዝጉድኡ መነመን እዮም፧ ጠንቂ ክሊማዊ ለውጢ ዝኾኑ ሃገራት በዓል መን እዮም፧ ነዚ ጸገም ኣብ ምብዳህ ክንቀሳቐሱ ዝግበኦም ኣየኖት ሃገራት እዩም፧ ነቲ ጸገም ንምብዳህ ዓቕሚን ክእለትን ዘለዎም ሃገራት‘ከ ኣየኖት እዮም፧ ዝብሉ ሕቶታት ብምልዓል ጥራይ፡ ዘይምዕሩይነት ከም ዘሎ ብንጹር ከም ዝረኣየና ዝገብር እዩ።", "char_count": 4917, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03401", "text": "ሰዓት መደብ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 መደብ ፊዮሪና 09፡30 ዶክመንት 10፡15 ፓኖራማ 11፡00 ማእገር 13፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ 13፡40 ቀስተ ድሕነት 14፡00 ሞዛይክ 16፡30 እንዳ ዝማም 17፡05 ፈንቅል 17፡40 መደብ ዋልታ 18፡35 መደብ ህርመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም እትመት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 መደብ ቡያ 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡15 ደርፊ 22፡40 ዜና(እንግሊዝ) ብመሰረት ፕሮግራም ምዕባለ ሕቡራት ሃገራት (UNDP) ዘውጸኦ ጸብጻብ፣ ድሕሪ 1980 ኣብ ዘለዋ ዓመታት ጥራይ፣ ምስ ክሊማዊ ለውጢ ዝተኣሳሰሩ ሓደጋታት (ብዕልቕልቕ፣ ደርቂ፣ ባርዕ ጫካ ወዘተ) ብ 80% ከም ዝወሰኸ ይጠቅስ። እቲ ዘገርም ነገር ከኣ፡ መብዛሕትኡ እዚ ሓደጋታት ኣብተን ክሊማዊ ለውጢ ንኽክሰትን ንኽጋደድን ኣበርክቶ ዘይብለን ሃገራት (ድኻታት ሃገራት) እዩ ከጋጥም ክኢሉ። ብሚልዮናት ዝግመት ሰብኣውን ቁጠባዊን ኣከባቢያዊን ክሳራታት ከኣ ኣስዒቡ ኣሎ። ኩሉ ባህርያዊ ሓደጋታት ምስ ክሊማዊ ለውጢ ዝተኣሳሰር እዩ እኳ እንተዘይበልና፣ ምድግጋም (frequency) ሓደገኛ ኩነታት ኣየር (ብዝሒ ዝናብ፣ ደርቂ፣ ብርቱዕ ሙቐት፡ ባርዕ ጫካ፡ ምድረበዳነት ወዘተ) ከም ተርእዮ እናበዝሐ ዝኸደሉ ምኽንያት ብርግጽ ክሊማዊ ለውጢ እዩ።", "char_count": 737, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03402", "text": "ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መቓልሕ መንእሰያት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ዕላል ጥበባት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሃሎው ደባይዋ 15፡30 ዶክመንት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዳህሳስና 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ደረት ቃና 19፡03 መደብ ሳይዳ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ስፖርት ገለ ምስ እዚ ዝበሃል ዘሎ ዛዕባ ምትእስሳር ዘለዎም መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፣ ኣብ ትሕተ ሰሃራ ኣብ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ካብ 1998 ንደሓር፣ ብዝሒ ምሒር ድኽነት ወይ ኣብ ትሕቲ ድኽነት ዘለዎም ሰባት (ሕብረተሰባት) እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። ካብዚ ሓሊፉ፣ ድሕሪ ኩነት ባህርያዊ ሓደጋታት ዝስዕብ ስንባደ (Post traumatic distress) ዝያዳ ዝጥቀዓ ደቂ ኣንስትዮ ምዃነን ተፈሊጡ ኣሎ። ክሊማዊ ለውጢ ንምብዳህን ንምርዓምን ኣብ ዝግበር ቃልሲ፣ ብዙሓት ሃገራት ናይ ሓጺርን ነዊሕን ስትራተጂያዊ ውጥን ኣውጺአን ክቃለሳ ይፍትና ኣለዋ፣ እንተኾነ ነቲ ዘዳለዋኦ ውጥናት ንምትግባር ፋይናንስያዊ ዓቕሚ ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። እተን ድኻታት ሃገራት ነዚ ዝኸውን ፋይናንሲያዊ ዓቕሚ የብለንን። ስለ’ዚ ካብተን ምዕቡላት (ሃብታማት) ሃገራት እኹል ሓገዝ ክግበረለን ግድነታዊ እዩ። እንተኾነ ክሳብ ሕጂ ዝርከብ ዘሎ ፋይናንስያዊ ሓገዛት፣ እኹል ከምዘይኮነ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ደሃይ ሕትመት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ቈላሕታ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓዳስ ኤርትራ 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.168", "char_count": 898, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03403", "text": "“ጋራጅ ኣብ ህይወተይ ኮለጅ’ዩ” ካፕቴን ስተል ሳልሕ “ጋራጅ ኣብ ህይወተይ ኮለጅ’ዩ” ካፕቴን ስተል ሳልሕ ካልኣይን መወዳእታን ክፋል እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽሓፍትን መጽሔታትን ከምኡ’ውን፡ ካብ ኣርካይቭስ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ስእልታትን ሰነዳትን ምርኵስ ብምግባር ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ነዘኻኽር። ከም መካኒክ ኮይነን ካብ ዛራ ብስራሕ ናብ ኣስማጥ ዝተበገሱሉ እዋን’ዩ። ሽዑ ስርሖም ኣሳሊጦም ናብ ዛራ እናተመልሱ ከለዉ፡ ደድሕሪኦም ዝወረደ ውሕጅ መንገዲ ኣበላሽዩ ጸንሖም። ናይታ ሒዞማ ዝነበሩ ንእሽቶ መኪና፡ ምስቲ ሕማቕ መንገዲ እቲ ማርሻ ኣብ ኢድ ደብረጼን ቆጫዕ ኢሉ ይስበር። ብተወሳኺ እታ መኪና ሮዴታ’ውን ኣበላሽያ ነይራ። በዚ ድማ ሽዑ ግንባር ካብ ጋራጅ ወተሃደራዊት መኪና ብቕልጡፍ ክትለኣኸሎም ሓቲቶም ስለ ዝነበሩ፡ ስተልን ብጾታን ድማ ብቕልጡፍ ናብ ዛራ ክበጽሑ ምስ ግዜ ይቀዳደሙ ነበሩ። ተጋዳሊት ስተል ሳልሕ ኣብ 1981 እቲ ብሰንኪ ምዝላቕ ካብ እምሃሚመ ናብ ቀብር-ወአት ዝገዓዘ ጋራጅ ሕጂ’ውን፡ ናብ ኣራግ ገዓዘ። ኣራግ’ውን ዳርጋ ኣብ 1980 ብርቱዕ ደብዳብ ነፈርቲ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን’ዩ። ስተልን ብጾታን ምስ ጋራጆም ድሕሪ ኣራግ ናብ ባድን፡ ሓስታ፡ ዛራ፡ ሆሚም ወዘተ እናበሉ ኣብ እዋን ሻድሻይ ወራርን ሰላሕታን ድማ፡ እቲ ዝነበሩዎ ጋራጅ ኣብ ዛራ ቀዋሚ ቦታ ሓዘ። ስተል’ውን ኣብ ጋራጅ ዛራ ድሕሪ ምጽናሕ ካብ መፋርቕ 80ታት ንደሓር ናብቲ ኣብ ሱዳን መራፊትን ሰዋክን ዝነበረ ጋራጃት ውድብ ን4 ዓመታት ሰርሐት። ሽዑ ዝተበላሸወት መኪና ሒዝካ ናብ ቦታ ጋራጅ ብእዋኑ ክትበጽሕ ኣሸጋሪ ነይሩ። እቲ ጸገም ናይ ተክኒክ ስለዝነበረ ግን፡ እቲ ዕማም ዝያዳ ንሰተል ዝምልከት’ዩ ነይሩ። ብኸምዚ ድማ፡ ስተል ብታሕቲ ኣትያ መጀመርታ ነቲ ሮዴታ ብኽንደይ ዋጢጥ ኣዐርያቶ። እቲ ዝተረፈ ዝዓበየ ጸገም ግን ናይቲ ዝተሰብረ ማርሻ ነይሩ። ስተል በቲ ኣብ ጋራጅ ዝቐሰመቶ ተመክሮ ክትጣበብ ስለ ዝነበራ፡ ነተን ማርሻ ዝኸድና ኣርባዕተ ብሎኒ ፈቲሓ፡ ኣብ ማእከል ኮፍ ኢላ ኣውቲስታ ፍሪስዮነ ክረግጽ ከሎ፡ ንሳ ከኣ በታ ካቻቪተ ገይራ ነቲ ካምብዮ ተንቀሳቕስ። ቀዳማይ ማርሻ ትገብረሉ፡ ደብረጼን ይዝውር፡ ፍሪስዮነ ይረግጸላ እንደገና በታ ካቻቪተ ገይራ ካልኣይ ማርሻ ትቕይረሉ። ንሱ ድማ ፍሪስዮነ ረጊጹ ነዳዲ ይህብ። ስተል ድማ ኣብ መንጎ ተቐርቂራ በታ ካቻቪተ ማርሻታት እናቐያየረት መኪና ብዓወት ናብ ቦታኣ በጽሓት። እዚ ድማ፡ ንስተልን ብጾታን እፎይታ ፈጠረሎም። እታ ኣብ መንገዲ ክትቅኒ ዝነበራ መኪና ብሜላን ጥበብን ናይታ ምኵርቲ መካኒክ ስተልን ብጾታን ብዓወት ናብ ዛራ በጽሐት። ሰላሕታ ወራር ዝካየደሉ ዝነበረ ብምንባሩ፡ ምስ ግዜ እናተቐዳደሙ ነዳዲ መሊኦም ክብገሱ ክብሉ ግን፡ መኪና ተበላሽያ ምትንሳእ ትኣብዮም። ሽዑ መርሃጼን ዝበሃል መራሕ መስርዓ ንካፕቴን ስተል ነታ ዝተበላሸወት መኪና ከተዐሪ ይእዝዛ። እታ መኪና ገና ካብ ዛራ ከይወጸኣት’ያ ዝተበላሸወት። ካፕቴን ስተል በቲ ዝተዋህባ ሓላፍነት መሳርሒታታ ሒዛ ካብ ጋራጅ ዛራ ክሳብ ላዕሊ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ብምኻድ፡ ነታ መኪና ከተተንስኣ ትፍትን። እንተኾነ መኪና ትሕንግድ። መመሊሳ ትፍትና። መኪና ቀልጢፋ ትጠፍእን ትዕበስን። ሽዑ ስተል ነቲ ካርቦራቶረ ምስ ፈትሓቶ’ዩ እቲ ጸገም ዝተረደኣ። ካርቦራቶረ ርስሓት መሊኡ ይጸንሓ። ንዕኡ ኣጽርያ ምስ ፈተነት መኪና ሕጂ’ውን ትኣቢ። እንደገና ሳልባትዮ ብምፍታሕ ነቲ ነዳዲ ብምሉኡ ናብ ካልእ ጀሪካን ቀዲሓ ኩሉ እቲ መስመራት ተጽርዮ። ሽዑ ስተል ንበይና ስለዝነበረት እቶም ኣዘዝቲ ሰራዊት ብምሉኦም ይሕግዙዋ። ስተል ኣብዚ ስራሕ’ዚ ንበይና ብምዕማማ ንግንባር ሓደ ነገር ተስልጥ ከም ዘላ ተረደኣ። ኣዝዩ ሓበንን ኩርዓትን ተሰመዓ። ኣብ መጠረሽታ በቲ ዝገበረቶ ምጽራይ፡ ሓድሽ ነዳዲ ብምምጻእ ነታ መኪና ሓን- ሓን ኢላ ከም ትትንስእ ገይረታ። እቶም ተሳፈርቲ ድማ፡ እቲ ተዓቢሱ ዝነበረ ድምጺ መኪናኦም ብምስመዖም ከምዚ ዓቢ ዓወት ዝተበሰሩ ብጣቕዒት ነቲ ሩባ ምስ ነቕነቑዎ፡ ስተል ሽዑ’ውን ዓቢ ፍናን ተሰመዓ። ስተል ብዛዕባ ጋራጅን ኣባላት ጋራጅን ከተዘንቱ ከላ፡ ስራሕ ጋራጅ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ቀሊል ከም ዘይነበረ’ያ ትገልጽ። ምኽንያቱ ኣባላት ጋራጅ ኣብ እዋን መጥቃዕቲ ብሰንኪ ብልሽት መካይን ዕንቅፋት ከይመጽእ፡ ናብ ቅድመ ግንባር ብምኻድ፡ ዘዝተበላሸዋ መካይን እናኣዐረዩ ብእዋኑ ናብቲ ዝተመደበ ስራሕ ከም ዘርክባ ይገብሩ። ኣብ ግዜ መጥቃዕቲ ካብ ጸላኢ ዝተሰልባ መካይን’ውን፡ ብነፈርቲ ከይህረማ ብቕልጡፍ ካብ መስመር ውግእ ናብ ውሑስ ቦታ የጐዓዕዙ። ንዝተቓጸላ ተሽከርከርቲ ጸላኢ’ውን፡ መቀየያሪ ኣቝሑ ንምፍታሕ ኩሉ ዝከኣሎም እናገበሩ ከም ዝሰርሑ ካፕተን ስተል ተዘንቱ። ካፕቴን ስተል ኣብ ሎሚ ኮይና ሂወት ጋራጃትን ሂወት ኣባላት ጋራጃትን ክትዝክር እንከላ፡ እናስተንተነት’ያ ትገልጾ። ብፍላይ ኣብ ጋራጅ ዛራ፡ ምስቲ ዝነበረ ዘየቋርጽ ደብዳብ ነፈርቲ፡ ነተን መካይን ካብ ደብዳብ ምእንቲ ክድሕና ተባሂሉ ካብቲ ጋራጅ ዘለዎ ቦታ ኣርሒቕካን ፈናቲትካን ክትዕሽገን ኣሎካ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ፡ ነተን መካይን ብሓንሳብ ከይህረማ ብምባል’ዩ። እተን መካይን ገሊአን ነዳዲ ገሊአን’ውን፡ ኣጽዋር ዝጸዓና ብምዃነን፡ ሓንቲ እንተ ተሃሪማ ነቲ ከባቢ ባርዕ ክትፈጥረሉ ትኽእል’ያ። ንሳ ኣብዚ ናይ መካኒክ ተመኵሮኣ፡ “ኣብ እዋን ሰላሕታ ወራር ካብ ግንባር ሓልሓል ዝመጽኡ ካብ መራሕቲ በራጊድ ንታሕቲ ሒዛ ዝመጽአት ንእሽቶ መኪና ዘጋጠመ ብልሽት ትዝክር። እቶም ኣዘዝቲ ኣብ ወተሃደራዊ ቤት- ጽሕፈት ዛራ ኣኼባ ነይሩዎም። ኣኼባ ምስ ወድኡ ሽዑ ንሽዑ ናብ ቦታኦም ክምለሱ ነይሩዎም። ምኽንያቱ እቲ እዋን ካልእ ግዜ’ውን ትዝክር ስተል፡ ኣብቲ ጽንኩር ኵነታት ዝነበረሉ እዋን ምስ ክልተ ብጾታ ማለት ስዉእ ደብረጼን፡ ስውእቲ ሳባ ተስፋይ ከም ኤለክትሪሻን ስተል ድማ ካብ ጋራጃት ሰውራ ካብ ጋራጃት ሰውራ ኣይነበረን። ነዚ ኩሉ ተጻዊረን ካብ ስራሕ ከይበዀራ’የን ምስ ደቂ ተባዕትዮ ብጾተን እናተቐዳደማ ብትብዓትን ተወፋይነትን ነቲ ዝተዋህበን ሰውራዊ ዕማም ብሓላፍነት ዘሰላስላ ዝነበራ። እታ “ጋራጅ ኣብ ሂወተይ ኮለጅ’ዩ” ብምባል እትገልጾን ንልዕሊ 49 ዓመታት ኣብ ሞያ መካኒክ ዘገልገለትን ናይ ትማሊ ተጋዳሊት ናይ ሎሚ ካፕቴን ስተል ሳልሕ ተዘንቱ። ካፕቴን ስተል ሳልሕ ካብቲ ኣብ 1977 ‘ሀ’ ኢላ ከም ጎሚስታ ኮይና፡ ሞያ መካኒክ ዝፈለመትሉ ጋራጅ እምሃሚመ ክሳብ ሎሚ ካብ ስራሕ ጋራጅ ኣይተፈልየትን። ሎሚ’ውን ኣብቲ ዓቢ መንግስታዊ ጋራጅ ዓሻ ጎልጎል ሓላፊት ማእከላይ መኽዘን መሳርሒታትን መዐቀኒታን ኮይና ግቡኣ ትፍጽም ኣላ። ብተወሳኺ ካፕቴን ስተል ኣደ መንበር ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ ብለቃት፡ ከምኡ’ውን ኣደ መንበር ቦርድ ሃማደኤ ሚኒስትሪታት ኮይና ትሰርሕ ኣላ። ስተል ምስቲ ቅድሚ 49 ዓመታት ኣብ ጋራጅ እምሃሚመ ዝተላለየቶ ብጻያ ተጋዳላይ ረድኢ ኣብረሃም (ወዲ ስኞራ) ኣብ 1981 ኣብ ሰዋክን ተመርዕያ። ኣብ 1985 ድማ ቦኽሪ ጓላ ወሊዳ። ኣስዒባ ኣብ 1990 ሓንቲ ወሲኻ። ድሕሪ ናጽነት ድማ ወድን ጓልን ብምውሳኽ፡ ኣደ ኣርባዕተ ደቂ እያ። ሎሚ ክልተ ካብ ደቃ ኣመርዕያን ደቂ ደቃ ክትርኢ’ውን በቒዓ’ያ። ካፕቴን ስተል ሳልሕ (ኣብዚ እዋንዚ) ካብዚ ተበጊሶም’ዮም እምበኣር፡ ኣባላት ጋራጅ ባዕሎም ቦታታት እናመረጹ ካብ ንሕድሕደን ኣረሓሒቖም ኣብ ኣግራብ ዓሺጎም ቴንዳ ከዲኖም ብኣቝጽልቲ ሸፊኖም’ዮም ኣብ ድርብ ዕማም ተጸሚዶም ዝነበሩ። ኣብቲ ዝተዓሸጋሉ ቦታ እናኸድካ ድማ፡ ይዕረያ ነይረን። መዓስ’ዚ ጥራይ፡ ነቲ ካብቲ ቀንዲ ጽርግያ ናብ መዓሸጊ ዝበጽሕ ኣሰር መኪና’ውን ብነፈርቲ ምእንቲ ከይክሸፍ ተባሂሉ፡ ዋላ ሓደ ኪሎሜተር ዝርሕቕ እንተዀይኑ ኣባላት ጋራጅ ምሉእ ለይቲ ከመሳስሉ ዝሓድሩሉ ዝነበሩ መሪርን ጽንኩርን እዋን’ዩ ነይሩ። እዚ ብኣባላት ጋራጅ ዝዕመም ዝነበረ ዕማም ሎሚ ክትጸውየሉ ቀሊል ይመስል ይኸውን። የግዳስ ምስቲ ዝነበረ ሃሩርን ዋሕዲ ሰብን ኣሸጋሪ ነይሩ። ብፍላይ ስራሕ መካኒክ ንደቂ ኣንስትዮ ምስቲ ዘለወን ባህርያዊ ጸገማት ቀሊል", "char_count": 4492, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03404", "text": "ተኣማመን (እንዳ ዱባለ) ተኣማመን (እንዳ ዱባለ) ታባ ተኣማመን በቲ ጸላኢ ክመጽኣካን ከጥቅዓካን ዝግባኣሉ ሸነኽ፡ ጽኑዕ (ይትረፍ ምስ ገዚፍ ወተሃደራዊ ሳእንኻን ዕጥቅኻን ስንቅኻን፡ ብጥራይ ኢድካ’ውን ክትሓዅሮ ዘይከኣል) ጸድፊ ኣለዎ። ኣብ መንጎ ጸላእን ተጋደልትን ከኣ ናይ 303-50 ሜትሮ ርሕቀት’ዩ ነይሩዎ። እዚ ድፋዕ እዚ ካብ እንዳ ስጋ ንየማን ስለ ዝርከብ ንጸጋማይን ማእከላይን ክንፍታት ናይ’ቲ ግንባር ኣገዳሲ መላግቦ’ዩ። ስለዚ፡ ንጸላኢ ቅሳነት የብሉን። ስለ ዝኾነ ድማ፡ ብቐጻሊ ናይ ስለያ ኣሃዱታት ክከታተላ ይጽዕር ነበረ። እቲ ኣብኣ ዝዓረደ ናይ ወገን ሓይሊ ግን ተዛማዲ ቅሳነት ይህልዎ’ሞ ተኣማሚኑ ክዋጋእ ይኽእል። ካብ 1979 ኣትሒዙ ድማ፡ ተኣማመን ስማ ኮነ። ታባ ተኣማመን እንዳ ዱባለ ተባሂሉ’ውን ይፍላጥ እዩ። ነዚ ካልኣይ ስም ዝተዋህበሉ ምኽንያት ሓደ ኣብ ውግእ ሶማል ዝና ኣትሪፉ’ዩ ዝበሃል ናይ ስለያ ኣሃዱ ናብዚ ቦታ’ዚ መጸ’ሞ፡ ንስለያ ኣብቲ ጸዳፍ ገጻት ናይ’ቲ ድፋዕ ተጸግዐ። ነዚ ዝፈለጣ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ጸቢብዎ ከሎ ሕነቆ ኢለን ናብቲ ጸድፊ ጠያይቲ ኣዝነባ። ዱባለ ዝተባህለ ኣባል ናይቲ ናይ ስለያ ኣሃዱ ድማ፡ ተወቒዑ ተረፈ። ብሂወቶም ከምልጡ ዝኸኣሉ ብጹቱ ምልእቲ ለይቲ “ዱባለ! ዱባለ!” ክብሉ ሓደሩ። መሬት ምስ በርሀ ሬሳ ዱባለ ተገቲቱ ምህላዉ ምስ ኣማዕደዉ ጻውዒቶም ኣቋረጹ።", "char_count": 776, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03405", "text": "1. መጋቢት 1964 ውግእ ተገሩባ። (እዚ ውግእ እዚ ኣብ ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ምዱብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንፈለማ ግዜ ምስ ተጋደልቲ ፊት ንፊት ዝገጠመሉ ውግእ ነይሩ።) 2. መጋቢት 1975 ኣብ ኣቑርደት ዝተፈጸመ ግፍዕን 467 ህዝቢ ዝተቐትለሉን 80 ዜጋታት ዝቖሰሉሉን፡ ኣብ ሚያዝያ 1975 ከምኡ እውን፡ ኣብ መጋቢት 1976 ኣብ ሕርጊጎ ዝተፈጸመ 500 ዜጋታት ዝተቐትሉሉን 130 ዝቖሰሉሉን፡ ኣብ መጋቢት 1975 ኣብ እምቤረሚ ዝተፈጸመ 73 ዜጋታት ዝተቐትሉሉ። 3. ሰንበት ጸላም 4. ምሕራር ከተማ ናቕፋ (ናቕፋ ኣብ 22 መጋቢት 1977 ሓራ ምስ ወጸኣት እንደገና ናብ ጸላኢ ዘይተመልሰት ኣደ ሕላገት ጽንዓት ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ’ያ) 5. ምድምሳስ ናይቲ ኣብ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ንኣስታት 5 ዓመታት ዓሪዱ ዝነበረ ብውቃው እዝ ዝፍለጥ ሰራዊት መግዛእቲ (19 - 21 መጋቢት 1984)፡ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.168 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 6", "char_count": 549, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03406", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ኣብ ኣስመራ ዞባ 8 ምም/11 ጎደና ደጃ/ ሓሰን ዓሊ በኺት፡ ቁ.ገዛ 397 ቁ/ሎታ 35 ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 113773 መወከሲ ቁጽሪ 119428 ኣብ ቤ/ጽ/ካድስተር ድማ ብመለለይ ቁ. 1BRASM019529 ብስም ወረስቲ ነፍ/ወልደጋብር ወልደሚካኤል፤ ወ/ሮ ለታይ ፍስሓጼን ምስ 2 ደቀን፥ 1 ገብሪኤላ ወልደጋብር 2 ጽገሂወት ወልደጋብር ዝተመዝገበ ገዛ፡ ብዘረጋገጽናዮ ውርሻ መሰረት ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤ/ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካዳስተር ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦሪጅናል ስነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና እሕብር።", "char_count": 616, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03407", "text": "ሜጀር ተኽለማርያም እምባየ ገብረኣምላኽ፡ ኣደይ ለተሃይማኖት ዓንደብርሃን ተወልደ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/47 ይቕረብ። ከሳሲት ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ዘቕረበቶ ናይ ስም ምትሕልላፍ ዋንነት ዘይንቀሳቐስ ንብረት ክሲ፡ ተኸሰስቲ 1. ወራ/ነፍ ኪዳነ ተስፋሚካኤል - ዮናስ ኪዳነ፡ 2. ኣማኑኤል ተስፋሚካኤል 3. የማነ ተስፋሚካኤል 4. ምዕራፍ ተስፋሚካኤል 5. ሃይለ ተስፋሚካኤል 6. ሰለሙን ተስፋሚካኤል 7. ወረ/ነፍ ሮማ ተስፋሚካኤል 7.1 ሰናይት እምባየ፡ 7.2 ሰለማዊት እምባየ 7.3 ኣዳነሽ እምባየ፡ 7.4 ኤደን እምባየ፡ 7.5 ሚዛን እምባየ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን03/04/26 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ገብሪኤላ ወልደጋብርን ጽገሂወት ወልደጋብርን ኣነ ዓዳጊ፡ ፍስሃየ ዘርኡ ተስፋልደት፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ን/ዞባ ማይተመናይ ጎደና 81 ቁ/ገዛ 36 ቁ/ሎታ 12፡ ቁ/ፓርቸላ ቲ ዝርከብ፡ ስፍሓት መሬት 150 ት/ ሜተር ዝኾነ፡ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 123066 መወከሲ ቁጽሪ 104389 ብስም ሸያጢት ወ/ሮ ኣለም ገብረታትዮስ ወልደሃይማኖት ዝተመዘበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ብዕለት 07/10/2025 ስለ ዝዓደግክዎ’ሞ ናብ ስመይ ክመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ብፍ/በ/ዕዳ ነፍ/ሄር ኣብርሀት ወልደገብርኤል 1. ሜጀር የሴፍ መዓሾ 2. ጰጥሮስ ዮሴፍ 3. ኣበባ ዮሴፍ፣ ንዓኹም ዝምልከት ጉዳይ ፈጽሚ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ፍስሃየ ዘርኡ ተስፋልደት ወኪል ተኪኤ የማነ ከሳሲ ቢንያም ወልደየውሃንስ ኣድመቖም፡ ተኸሳሲ ቴድሮስ ሃብተስላሴ፡ ንዓኻ ዝምልከት ጉዳይ መሸጣ መኪና ቶዮታ ካሪና ዝዓይነታ ስርሓት ጃፓን ዝኾነት ናይ ገዛ መኪና፡ ሰሌዳ ቁጽሪ ER -1 -26380 ቁ/ቻሲ 1/J/ LAJ17/00/32640 ዝኾነት ብስምካ ተመዝጊባ ዘላ፡ ክሲ ቀሪቡላ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን06/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ፍስሃ ተወልደመድህን ምባል ተሪፉ፡ ፋኑኤል ተወልደመድህን ሃይለማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 1619, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03408", "text": "መሐመድ እድሪስ ዓብደላ ምባል ተሪፉ፡ መሓመድ መሓመድእድሪስ ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 111, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03409", "text": "ኣብርሃም ገብረሂወት በርሀ፡ ኣደይ ለታይ ተሰማ ኪዳነ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 108, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03410", "text": "ብዕረፍቲ ኣዚና ነፍቅሮ ኣቦና ተጋ/ቺፍ ዋራንት ኦፊሰር ኣርኣያ ጸጋይ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ሕማሙ ዝተመላለስኩምን ክሳብ መቓብር ሓርበኛታት ብምኻድ ዘቃበርኩምናን፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብምድዋልን ዘጸናናዕኩምናን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ብምምስጋን ሓዝንና ንዓጹ። ደቆም ምስ ምሉኣት ስድራ-ቤት", "char_count": 223, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03411", "text": "ብዕረፍቲ ኣዚና ነፍቅሮ ክቡር ወላዲና ኣቶ ተስፋልደት ገበያ ሃይሉ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ምስ ዓረፈ ክሳብ ሓዝሓዝ ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛ ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብተሌፎንን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ልባዊ ምስጋና ነቕርብ። ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ትርሓስ ኣረፋይነ መኸታ ምስ ደቆምን ምሉኣት ስድራቤትን።", "char_count": 214, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03412", "text": "ብዕረፍቲ ናይታ ብልቢ እነፍቅራን እነኽብራን ኣዴና ወ/ሮ በላይነሽ ስዩም ቦኽሩ፡ ዝተሰመዓና ሓዘና እናገለጽና፣ ክሳብ ማይልቡስ ብምኻድ ዘቃበርኩምናን፡ ኣብ ኣስመራ ይኹን ለንደን ዝርከቡ ገዛውትና ዝተመላለስኩም፡ ካብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ብቴሌፎን ዘጸናናዕኩምና፡ ቤተሰብን ፈተውትን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ነቕርብ።", "char_count": 206, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03413", "text": "ብዕረፍቲ ኣዝየ ዘፍቅራ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ጽጌሬዳ እያሱ ሓደራ፡ ኣብ ግዜ ቀብራ ዘቃበርኩምናን ብኣካልን ብስልክን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ነቕርብ። ብዓል ቤታ ኣማኒኤል ኣስረሰሀይ ምስ ምሉእ ስድራቤት ምስጋና ብዕረፍቲ ኣዚና ነፍቅራ ጓልና ወ/ት ዮርዳኖስ ፍስሃየ ዘርእዝጊ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን፡ ኣብ ግዜ ሕማማ ዝተሓባበርኩም ማሕበረ ኮም ሽወደንን ቤተ ክርስትያን ቅድስቲ ማርያም ሽወደንን፡ ግዱሳት ኣሕዋት ኤርትራውያን ብገንዘብን ንዋትን ዝሓገዝኩም፡ ካብ ግዜ ሕማማ ኣትሒዝኩም ሬሳ ምልኣኽ ዝተሓባበርኩምን ክሳብ ቤት ገርግሽ መቓብር ዘቃበርኩምናን ዘጸናናዕኩምናን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ወለዳ ነፍ/ሄር ፍስሃየ ዘርእዝጊ ወላዲታ ኪዳን ገረማርያም ምስ ኩሎም ደቀይን ምሉእት ስድራቤትን ሓዳስ ኤርትራ 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.168 ኣጽዋር - ምርቓን መርገምን ደቂ-ሰብ", "char_count": 540, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03414", "text": "ስርወ-መንግስቲ ሻንግ እዩ ተኣታትዩ። እዚ ብብሮንዞ ዝፈሪ ዝነበረ መሳርሒ ኣብቲ ስዒቡ ዝመጸ ስርወ-መንግስቲ ‘‘ዝዎ’’ እናተራቐቐ ከደ። ካብ 722 ቅ.ል.ክ ክሳብ 476 ቅ.ል.ክ ኣብ ዝነበረ እዋን ስርወ- መንግስቲ ‘ዝዎ’ በብቑሩብ እናተዳኸመ ብምኻዱ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳሩ ዝነበራ ንኣሽቱ ሓውሲ መንግስታት ወይ ርእሰ ምምሕዳራት ክብድህኦ ጀመራ። ዝኸፍአ ድማ እዘን ርእሰ ምምሕዳራት ነንሕድሕደን ዝተሃናዀታሉ ‘ናይ ኲናት ዓመታት’ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዘመነ ዕግርግር ኣርከበ። ኲናት እንተሎ ዕጥቅኻ ምሕያል ግድን’ዩ። እዚ ድርኺት’ዚ ፈጢሩዎ ድማ፡ ምዕባለ ሴፍ ኣብዚ ዘመን’ዚ ጫፍ ጥርዚ ረገጸ። ቻይናውያን ንሴፍ ብፍሉይ ቅርጺ ክሰርሑዎን መጠን ድልዳለኡ ከዛይዱዎን ክኣሉ። ኣድማዕነት ናይዚ ንብረት’ዚ ድማ ርኡይ ለውጢ ገበረ። ሓያል መሳርሒ ኮይኑ ሕልፊ ኩሉ ኣጽዋር ክቡርን ተፈራሕን ኮነ። ፍሉያት እዮም ነይሮም። ኣብ መንጎ 1700 ቅ.ል.ክ ከምኡ’ውን 1400 ቅ.ል.ክ ኣብ ዝነበረ እዋን ድማ ኣብ ኣገልግሎት ውዒሎም። ምዕባለ ሴፍ ካብን ናብን ስልጣነታት ብዝወራረስ ፍልጠት ተሓጊዙ ክዓቢ ድሕሪ ምጽናሕ ከኣ፡ ሓጺን ንብሮንዞ ተኪኡ ዝተመርጸሉ ኣገዳሲ ምዕራፍ ታሪኽ ተበጽሐ።", "char_count": 675, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03415", "text": "ተመራመርቲ ስነጥንቲ ቴክኖሎጅያዊ ቅድመ-ታሪኽ ሕብረተሰባት ንምርዳእ፣ ዘመነ-እምኒ፡ ዘመነ-ብሮንዞ ከምኡ’ውን ዘመነ-ሓጺን ብምባል ኣብ ሰለስተ መድረኻት ከፋፊሎም ይጽብጽቡዎ። እቲ ካልኣይ መድረኽ ማለት ዘመነ ብሮንዞ ካብ ከባቢ 3300 ቅ.ል.ክ ዝጀመረ ኮይኑ ኣቐዲሞም ዝሰልጠኑ ሕብረተሰባት ምስ ብረታት (metals) ዝተላለዩሉ እዋን’ዩ። እዚ እዋን’ዚ፣ ከም ነሓስ፡ ታኒካን ኣርሰኒክን ዝበሃሉ ብረታት ኣምኪኾም ብሮንዞ ዝፈጠሩሉ መድረኽ’ዩ። ስሩዕ ጽሕፈት’ውን ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ከባቢ ሩባ ጢግሪስን ኢፍራጠስን ኣብ ዝጠጥዐ ስልጣነ መሰፖታምያ እዩ ማዕቢሉ። ካብ 13 ክፍለ ዘመን ቅ.ል.ክ ጀሚሩ ሓጺን እናተለምደ ከደ። ምትእትታው ሓጺን ብዙሕ ለውጢ ብምምጻእ ባብ ምዕባለ ኣርሕዩ ክበሃል ይከኣል። ሓጺን ምስ ብሮንዞ እንክወዳደር ድልዳለኡ ጥራይ ዘይኮነ ዝምረጽ ምምስርሑ’ውን ዝቐለለ እዩ። ዋላ’ኳ ስርሓት ብረት ምስ ግዜ ተቐይሩ ካብ ብሮንዞ ናብ ሓጺን እናተለወጠ እንተኸደ፡ ኣብ ቅርጽን ስልጣነ መሶፖታምያ ምስ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ገማግም ፈለግ ኒል ዝነበረ ናይ ግብጺ ስልጣነን ምስ ኣብ ገማግም ፈለግ ኢንዱስ ዝነበረ ካልእ ስልጣነን ብንግዲ ዝተኣሳሰሩ ምንባሮም ተረጋጊጹ እዩ። ከም ኣግማልን ኣፍራስን ዝኣመሰሉ መጽዓኛ ካብዚ እዋን’ዚ ሰብ ለሚዶም እንስሳ ዘቤት ክኾኑ ምጅማሮም ካልእ ንንግድን ምትሕንፋጽን ሰባት ዘኽኣለ ረቛሒ’ዩ። ኩሉ መዳያዊ ምዕባለታት ካብን ናብን ስልጣነታት እናተወራረሰ ክስጉም ጀሚሩ። ኣብ ኣጽዋር ዝተኣታተወ ርኡይ ለውጢ ድማ ኣካል ናይዚ ምዕባለ’ዚ እዩ። ካብ ኣዕጻውን ኣዕጽምትን ዝፈሪ ዝነበረ ኣጽዋር፣ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ብዝፈዀሰ፡ ዝተረረን ድላይካ ቅርጺ ብእተትሕዞን ተዓጻጻፊ ንጥረ ነገር ክፈሪ ጀሚሩ። ብሮንዞ ዝተፈላለዩ ብረታት ኣምኪኽካ ብምሕዋስ ዝምስራሕ ኮይኑ፣ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ነሓስ ዝተረረ ብምዃኑ ቀንዲ መሳርሒ ኣጽዋር ኮይኑ ከገልግል ጀመረ። ሴፍ ከም ምህዞ ድማ ኣብዚ መድረኽ’ዚ ተቐልቀለ። ምዕባለ ሴፍ ኣብ ካልእ ክፋል ናይ’ዛ ፕላኔት’ውን ብናህሪ እዩ ዝስጉም ነይሩ። ስልጣነ ኢንዱስ ሓደ ካብቶም ተጠቀስቲ ኣብነት እዩ። ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ናይ ደቡብ እስያ ዝተደኰነ ስልጣነ ኢንዱስ ኣብ ዘመነ ብሮንዞ ዝጠጥዐ ስልጣነ’ዩ። ማይ ንህይወት ወዲ ሰብ ወሳኒ ብምዃኑ እዚ ስልጣነ እዚ’ውን ከም ኩሉ ጥንታዊ ስልጣነታት ኣብ ገማግም ፈለግ እዩ ተደኲኑ። ካብ ምብራቕ ቲበት ተበጊሱ ብካሽሚርን ህንዲን ሰንጢቑ ናብ ባሕሪ ዓረብ ዝፈስስ ፈለግ ኢንዱስ ምንጪ ህላወ ስልጣነ ኢንዱስ እዩ ነይሩ። ኣብቲ ዝበልጸገሉ እዋን ጠቕላላ ክሳብ 5 ሚልዮን ሰባት ዝጥርንፍ ዝነበረ ስልጣነ ኢንዱስ፣ ካብ 30,000 ክሳብ 60,000 ሰባት ዝነብሩለን ዓበይቲ ከተማታት ነበራኦ። ንድፍን ሴፍ ግን ዝተፈጥረ መሰረታዊ ለውጢ ኣይነበረን። እቲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ዝናኡ ዝዓቢ ዝነበረ ሴፍ ብሓድሽ ዝደልደለ ንጥረ-ነገር ክፈሪ ጀመረ። ሴፍ ዋላ’ኳ ኣቐዲሙ ብዝተፈላለዩ ሕብረተሰባት ፍሉጥ እንተነበረ፡ ኣዝዩ ስሙይ መሳርሒ ነይሩ ክበሃል ኣይከኣልን። ምስ ምትእትታው ሓጺን ግን ሴፍ ዘመኑ መጺኡሉ ኣዝዩ ዝውቱር፡ ኣድማዕን ወሳንን መሳርሒ ክኸውን በቕዐ። ኣብዚ ስልጣነ ኢንዱስ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት ዝተርኣዩ ምዕባለታት ኣደነቕቲ ኮይኖም፣ ብፍላይ ኣብ ስነ ህንጻ ዝተመዝገበ ምዕባለ ፍሉይ እዩ። መስርዑ ዝሓለወ ብመደብ ዝተሰርሐ ኣባይቲ፡ ተጠቢሱ ዝደልደለ ሕጡብን ምዕቡል መስመር ማይን ገለ ካብቲ እዚ ስልጣነ’ዚ ዝልለየሉ’ዩ። ኣብ ስርሓት ሓጺን ዝተመዝገበ ምዕባለ ድማ ካልእ መለለዪ ናይዚ ስልጣነ’ዚ እዩ። ከም ነሓስን ሊድን ዝኣመሰሉ ማዕድናት ኣምኪኽካ ብምትሕውዋስ ብሮንዞ ምፍጣር ኣብቲ ስልጣነ’ቲ ዝተመልከ ሞያ እዩ ነይሩ። ዝተፈላለዩ ናውቲ ብብሮንዞ ክሰርሑ ዘይእግሞም ዝነበሩ ኢደ ጥበበኛታት ስልጣነ ኢንዱስ ኣብ ምዕባለ ሴፍ ዘበርከቱዎ ቀሊል ኣይኮነን። ብነሓሰን ብሮንዞን ዝፈረዩ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ሴፋት ኢንዱስ ብፍላይ ኣብ ልዓቶም ኣብቲ ፈለማ ሴፍ ከምዚ ሕጂ ሒዙዎ ዘሎ መልክዕን ንውሓትን ኣይነበሮን። ኣብ ከባቢ 3300 ቅ.ል.ክ ዝፈረየ ኣብ ናይ ሎሚ ቱርኪ ዝተረኽበ ክሳብ ሕጂ ‘እቲ ዝጠንተወ’ ተባሂሉ ዝእመነሉ ሴፍ ከም ኣብነት ምስ እንርኢ ካብ 60 ሴንት ሜተር ንላዕሊ ዝኸይድ ቁመት ኣይነበሮን። ‘ሴፍ’ ኢልካ ንምጽውዑ’ውን ኣከራኻሪ እዩ። ኣብ 3ይ ሚለንዩም ቅ.ል.ክ ብብሮንዞ ዝስራሕ ዝነበረ ዘይማዕበለ ሴፍ፡ ልዕሊ 60 ሰንቲ ሜተር ምስ ዝነውሕ ስለዝልወ፣ ድልዳለ ብሮንዞ ደሪቱዎ ምንውሑ ዝከኣል ኣይነበረን። ምስ ግዜ ግን ብልሓት ሰብ በሪኹ፣ ሴፍ ዝያዳ ክነውሕ፡ ክድልድልን ናብዚ ሎሚ ዘለዎ ደረጃ ክድይብን በቕዐ። ንውሓቱ መሰረት ብምግባር እቲ ብዘይ ክርክር ሴፍ ምዃኑ ዝእመነሉ ዝጠንተወ ርኽበት፣ ኣብ ናይ ሎሚ ግሪኽ ዝተረኽበ ኣብ እዋን ሚኖኣዊ ስልጣነ ኣብ 1700 ቅ.ል.ክ ዝፈረየ ልዕሊ 100 ሰንቲ ሜተር ዝቑመቱ እዩ። ኣብ ቅርጽን መልክዕን ሴፋት ዝተራእየ ምርቓቕ’ውን ዘገርም እዩ። ኣብ ተመሳሳሊ እዋን፣ ግን ድማ ኣብ በበይኑ ክፋል እዛ ዓለም፡ ሴፍ ብዝተፈላለዩ ስልጣነታት ክምዕብል ተራእየ። ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ኣብ ዝነበረ ኣማኢት ዓመታት ፋርሳውያን ኣብቲ ዝገብሩዎ ዝነበሩ ወፍርታት ዓቢ ዝና ዘትረፈ ‘ኣኪናካ’ ዝተሰምየ ሴፍ ሓደ ካብቶም ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ዝሰፈሩ ስሙያት ኣጽዋር’ዩ። ብካልእ ወገን ቻይናውያን ዘማዕበልዎ ‘ዛንማዶ’ ዝተሰምየ ጉራዴ መሰል መሳርሒ ክጥቀስ ይከኣል። እዚ ኣብ እዋን ስርወ መንግስቲ ሶንግ ዝተኣታተወ ጉራዴ’ዚ፡ ኣዝዩ ነዊሕ ብምዃኑ ኣብ መሬት ብምዃን ቻይና ሓንቲ ካብተን መበቆል ስልጣነ ተባሂለን ዝጥቀሳ ዝጠንተወ ስልጣነታት ዝዓንበበላ እያ። ስርወ-መንግስቲ ሻንግ ናይ ቻይና ካልኣይ ስርወ መንግስቲ ኮይኑ፣ ካብ 1600 ቅ.ል.ክ ክሳብ 1046 ቅ.ል.ክ እናተወራረሰ ንልዕሊ 550 ዓመታት ቀጺሉ። ሴፍ እምበኣር ከም ኣገዳሲ ኣጽዋር ናብ ቻይና ኣብ እዋን ናይዚ ንብረት’ዚ ኣስፋሕፊሑ ከኣ ሴፍ ግላዲየስ ንሮማውያን ኣዝዮም ተፈራሕቲ ከምዝኾኑ ገበሮም። ድሕሪ ልደተ ክርስቶስ ኣብ ዝነበረ ኣማኢት ዓመታት፡ መጠናዊ ምዕባለ ዘይተፈልዮ ሴፍ፣ ኣብ ማእከላይ ዘመን ቴክኖሎጂ መፍረ ኣጽዋር ርኡይ ዕብየት ኣመዝጊቡ ኣዝዩ ክራቐቕ ክኣለ። ኣብ ከባቢ 10ይ ክፍለ ዘመን ድ.ል.ክ ምምስራሕ ሓጺን በጺሑዎ ናብ ዘይፈልጥ ደረጃ ምዕባለ ሓዀረ። ምስዚ ተተሓሒዙ ድልዳለ ዝፈሪ ኣጽዋር ክውስኽ ግድነት ነበረ። ኣብቲ እዋን’ቲ ጀርመናውያን ‘ኡልፍበርት’ ዝሰመዩዎ ፍሉይ ሴፍ ከፍርዩ ከኣሉ። እዚ ሴፍ’ዚ ክሳብ ከም ትእምርተ-ሓይሊ ተወሲዱ ኣብ ዕዳጋ ዋጋኡ ሰማይ ክዓርግን ዘይተረካብን ክኸውን ተራእየ። ንዝና ናይዚ ሴፍ’ዚ መዝሚዞም ሕላገት ናይቲ ሓቀኛ ሴፍ እናጸሓፉ ትምዩን ሴፋት ብርካሽ ዋጋ ዝሸጡ’ውን ኣይተሰኣኑን። ብክቡር መጠን ገንዘብ ብሉጽ ንብረት ክዕድጉ ዓቕሚ ዝነበሮም ገለ ተዋጋእቲ ግን ነቲ ሓቀኛ ኡልፍበርት ክዓጥቅዎ ተራእዩ። ኣብ ዓውደ ግጥም ድማ ብሉጽነቱ የመስክር ነበረ። ሴፍ ‘ኡልፍበርት’ ብሉጽ ብምንባሩ፡ ንጉስ ቻርለስ-II ብሰደድ ናብ ወጻኢ ተላኢኹ ከይሽየጥ ከምዝኣገደ ይዝንቶ። እቲ እዋን’ቲ ስካንዲነቭያውያን ናብ መላእ ኤውሮጳ ኣስፋሕፊሖም ዝወሩሉን ሰፈራታት ዝሃንጹሉን እዋን ዕግርግር ብምንባሩ ሴፍ ኡልፍበርት ኣብ ኢዶም እንተኣትዩ ነቶም ኣፍረይቱ ዝኾኑ ጀርመናውያን ስግኣት’ዩ ነይሩ። ንጉስ ቻርለስ-II ነዚ ሴፍ’ዚ ካብ ግዝኣቱ ወጻኢ ከይሽየጥ ምእዛዙ፣ ኡልፍበርት ማዕረ ክንደይ ብሉጽን ተፈራሕን ምንባሩ ዝምስክር’ዩ። ፈረሰኛታት ንምጥቃዕ ዘገልግል ኣድማዒ ዕጥቂ እዩ ነይሩ። ሰራዊት እምበራጦርያ ሮማ ዝዓጥቅዎ ዝነበሩ ‘ግላዲየስ’ ዝበሃል ሴፍ ድማ ሕልፍ ዝበለ’ዩ ነይሩ። እዚ ሴፍ’ዚ ካብ 60 ክሳብ 70 ሜትሮ ዝዕቀን ሕጽር ዝበለ ስሕለት ኮይኑ ብዘውርዶ ጉድኣት እዩ ዝልለ። ሴፍ ግላዲየስ ኣድማዕነቱ ዝተኣምነሉ ዕጥቂ ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ስሙ ብብዝሒ ክደጋገም ይርአ። ክሳብ ንጸላእቲ ሮማውያን ስነኣእምሮኣዊ ነውጺ ዝፈጠረሎም ዕጥቂ’ዩ ነይሩ - ሴፍ ግላዲየስ። ዛንታ ናይዚ ሴፍ’ዚ ብዙሕ ኮይኑ፣ ሮማውያን ምስ መቆዶንያውያን ዘካየዱዎ 2ይ ውግእ መቆዶንያ ንሓደገኛነት ናይዚ ንዋት’ዚ ዘጉልሕ ኣብነት ኮይኑ ዝጥቀስ እዩ። እዋኑ 200 ቅ.ል.ክ እዩ። ሮማውያን በቲ ሓደ ኢዶም ነዚ ግላድየስ ዝበሃል ሴፍ’ዚ ሒዞም፡ በቲ ካልኣይ ኢዶም ድማ ዋልታ ዓትዒቶም ብመስርዕ ቆሙ። ስልቲ ኣሰላልፋኦም ሓቢርካ ምጥቃዕ ወይ ሓቢርካ ምክልኻል ብምንባሩ ተወሃሂዶም ናይ ጉጅለ ስራሕ ንምክያድ ተዳለዉ። ናይ ዜሮ ስዓት ኣኺሉ ግጥም ተጀመረ። መቆዶንያውያን ወተሃደራት ብናህሪ ጠኒኖም ናብቶም ኣብ ቅድሚኦም ዝነበሩ ሮማውያን ጸላእቶም ኣተዉ። ፈለማ ሮማውያን ዋልታታቶም ብሓባር ገቲሮም ተኸላኸሉ። ቅልጣፈ ብዝመልኦ ኣገባብ ድማ ነዚ ሓጺር ሴፍ’ዚ መሰስ ኣቢሎም ብምውጻእ እናወግኡ ከውድቑሎም ጀመሩ። ብዙሕ’ውን ሃሰዩዎም። መወዳእታ ዘይብሉ ውግእ የለን’ሞ ድሕሪ ብዙሕ ጥፍኣት ውግእ ተዛዘመ። መቆዶንያውያን ድማ ሬሳታት ብጾቶም ንምልዓል ተንቀሳቐሱ። ኣሕዋቶም ከልዕሉ ኣብ ዝጀመሩሉ ግን፡ ነቲ በዚ ሴፍ’ዚ ዝወረደ ዓቢ ሃስያ ርእዮም ብዙሕ ተበሳጨዉ። ዝረኣዩዎ ኩሉ ኣስካሕክሖም። “ሴፍ ግላዲየስ ወዲኡና” ድማ በሉ። ግላዲየስ ንሮማውያን ኣብ ዓውደ ውግእ ብኣድማዕነት ኣገልጊሉዎም ጥራይ ዘይኮነስ ስነኣእምሮኣዊ መኽሰብ’ውን ወሲኹሎም’ዩ። ዝና ብኻልእ ወገን ኣብ ማእከላይ ዘመን ኣብ ጃፓን ዝነበሩ ‘ሳሙራይ’ ተባሂሎም ዝጽውዑ ተዋጋእቲ ዝዓጥቁዎ ‘ካታና’ ዝበሃል ሴፍ ማዕቢሉ። እዚ ብዓል ሓደ ጥርዚ መሳርሒ ቁመቱ ካብ 60 ክሳብ 80 ሰንቲ ሜተር ዝበጽሕ ኮይኑ ለዋይ ቅርጺ ኣለዎ። ቅልጡፍ ምንቅስቓስ ኣብ ዝጠልብ ናይ ኢድ ብኢድ ግጥም ድማ ኣድማዕነቱ ልዑል’ዩ። ብዘይካ’ዚ፣ ለዋይ ሴፍ ኣብ ካልእ ክፋል ዓለም’ውን ልሙድ ኮይኑ ብፍላይ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ፡ ኣፍሪቃን፡ ደቡብን ደቡብ ምብራቕ እስያን ዝውቱር’ዩ ነይሩ። ሴፍ ክሳብ መፈለምታ 19 ክፍለ ዘመን ቀንዲ ዕጥቂ ተዋጋእቲ ኮይኑ ክቕጽል ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ ካልእ ዓይነት ኣጽዋር ዝተራእየ ቅልጡፍ ምዕባለ ዕዙዝነቱ እናጉደሎ ከደ። ካብቶም ቀወምቲ ዕጥቅታት ተዋጋእቲ ዝነበረ ሴፍ ምስ ግዜ ንነብሰ-ምክልኻል ጥራይ ዝጠቅም ብኻልኣይ ደረጃ ዝስራዕ ዕጥቂ ኮነ። ምዕባለ ጠበንጃ እናዓበየ ብዝኸደ መጠን ድማ ኣገዳስነት ሴፍ እናጎደለ ከይዱ ኣብ መወዳእታ ኣብ ዓውደ ውግእ ተጠቃምነቱ ኣብቅዐ። ዝናኡ ግን ምስ ግዜ ፈጺሙ ኣይሃሰሰን። ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ሴፍ ምልክት ሓይሊ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ሴፍ ትእምርቲ ስልጣን’ዩ። ኣርማ ነጋውስ፡ መንግስታትን ሃገራትን’ውን እዩ። ሎሚ እውን እንተኾነ ሴፍ ወይ ሻምላ ዘይብሉ ወተሃደራዊ ሰልፍን ሃገራዊ ጽንብልን ኣይምዕርግን። ዋላ’ኳ ቴክኖሎጂያዊ ምዕባለ ደፊኡዎ ካብ ወተሃደራዊ ግጥማት እንተተገለፈ ገና ክብሩ ዘይቀነሰ መሳርሒ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.168", "char_count": 5991, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03416", "text": "ኤርትራዊት ተቐዳዳሚት ብሽክለታ - ሞናሊዛ ኣርኣያ፡ ናብ ጀርመናዊት ክለብ ካንዮን/ስራም ንምጽንባር፡ ሎሚ ሰንበት ወጋሕታ ናብታ ጋንታ ኣቕኒዓ። እዛ ካብ ዞባ ደቡብ ዝፈረየት ተቐዳደሚት፡ ምስ’ዛ ናይ ኮንቲነንታል ጋንታ ክሳብ 2027 ዝጽንሓ ናይ ክልተ ዓመት ውዕል ኣቐዲማ ፈሪማ ምንባራ ይዝከር። ናይ ውሽጢ ሃገር መስርሓት ኣጻፊፋ ከኣ፡ ምስ ዓቢ ሞራልን ተስፋን፡ ናብ ሓዲሽ ጉዕዞ ኣቕኒዓ ትርከብ። በዚ ንዕብየታ ኣዝዩ ሓጋዚ ዝኾነ ዕድል ኣዝያ ከምዝተሓጎሰት ዝገለጸት እዛ ጓል 22 ዓመት መንእሰይ፡ “ስመይን ስም ሃገረይን ከጸውዕ ተስፋ እገብር” ክትብል፡ ትማሊ ምስ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ዝገበረቶ ሓጺር ቃለ-መጠይቕ ገሊጻ። ከምዚ ሕጂ ንሳ ረኺባቶ ዘላ ንዕብየታን ዕብየት ቅድድም ብሽኽለታ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ሓጋዚ ዝኾነ ዕድል ካልኦት ተቐዳደምቲ ክረኽባ ድማ ምሕጽንታኣ ኣቕሪባ። ተቐዳዳሚት ክለብ ዓራግ ሞናሊዛ፡ ዝሓለፈ ዓመት፡ ኣብ ሃገራዊ ውድድር ንናይ ግዜ (ክሮኖሜተር) ከምኡ’ውን ናይ ጽርግያ ጸወታ ስዒራ፡ ሻምፕዮን ዓበይቲን ትሕቲ 23 ዓመትን ብምዃን፡ ድርብ ዓወታት ምጉንጻፋ ይዝከር። ኣቐዲማ’ውን፡ ኣብ 2022 ናይ ዓበይቲን ትሕቲ 23 ዓመትን ናይ ጽርግያ ሃገራዊ ውድድር ዝተዓወተትሉ እዛ ተቐዳዳሚት፡ ኣብ 2021 ኣብ ክልተኡ ናይ ማእከሎት (ጁንየር) ውድድራት ጸብለል ኢላ ነይራ። ኣላ - ኣብ እተኻይዶ ልምምድን ውድድርን ኣበርቲዓ ብምስራሕ ዝምስገን ዓወታት ብምምጻእ ክትስሕበን ስለዘለዋ። ኣንጠልጢላ ምንባራ ኣይርሳዕን። ነዛ ናይ ዩሲኣይ ስልጠና ከይወሰደት መገዲ ፕሮፈሽናሊዝም ረጊጻ ናብ ሓዲሽ ጕዕዞ ኣቕኒዓ ዘላ ተቐዳዳሚት፡ ጽቡቕ ዕድል ንምነየላ፣ ናይ ዓወት ደወል ክንሰምዕ’ውን ሃንቀውታና ልዑል እዩ። ከምቲ ብደቂ ተባዕትዮ ተበጺሑ ዘሎ ዝምስገን ዓወታትን ብዝሒ ፕሮፈሽናላት ተቐዳዳሚትን ከኣ፡ በዚ ሞናሊዛ ከፊታቶ ዘላ በሪ ካልኦት ደቂ ኣንስትዮ ስዒበን፡ ብቝጽርን ዓይነትን ክብ ከብላኦ ትጽቢት ይግበር። ካልኦት ክለባት ኣቓልቦአን ናብ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ክገብራ’ውን ሞናሊዛ ዓቢ ሓላፍነት ተሰኪማ ኣብ 2022 ዝተመስረተት ናይ ኮንቲነንታል ክለብ ካንዮን/ስራም፡ ንዓባይ ጋንታ (ናይ ዎርልድ ቱር ማለት ቀዳማይ ዲቪዥን) ካንዮን/ስራም ቀላቢት ምዃና ይሕበር። እዛ ኣብ 1.1 ከምኡ’ውን 2.1 ዝልክዑ ውድድራት እትሳተፍን ናታ መደብ ውድድር ዘለዋን ጋንታ፡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተቐዳደምቲ ኣምጺኣ፡ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጻሕ ከም ዕላማ ሒዛ እትሰርሕ እያ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኬንያ ኣብ ዝተኣንገደ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ 2025፡ ኣብ ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ናይ ትሕቲ 23 ዓመት ሳልሰይቲ ብምውጻእ፡ ነሓስ መዳልያ", "char_count": 1482, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03417", "text": "ብምንባራ፡ ንናይ ግዜ ተቐዳደምቲ እትጥዕም ብምንባራ፡ ንናይ ግዜ ተቐዳደምቲ እትጥዕም እያ ነይራ። እያ ነይራ። ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ክለብ ኤን.ኤስ.ኤን ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ክለብ ኤን.ኤስ.ኤን - ቢንያም ግርማይ፡ ትማሊ ኣብ ሻውዐይቲ - ቢንያም ግርማይ፡ ትማሊ ኣብ ሻውዐይቲ መድረኽ ‘ፓሪስ ኒስ’ ካልኣይ ብምእታው፡ መድረኽ ‘ፓሪስ ኒስ’ ካልኣይ ብምእታው፡ ንስክላ ካብ ዓወት ርሒቑ። ንስክላ ካብ ዓወት ርሒቑ። ኪሎሜተር ጥራይ ክትከውን ወሲኖም። እታ ኪሎሜተር ጥራይ ክትከውን ወሲኖም። እታ ተራር ዓቐብ ብምእላያ ከኣ፡ ንናይ ሽኳ ተራር ዓቐብ ብምእላያ ከኣ፡ ንናይ ሽኳ ተቐዳደምቲ እትጥዕምን ብሓባር ቅጽበታዊ ተቐዳደምቲ እትጥዕምን ብሓባር ቅጽበታዊ ውድድር ክገብርሉ እትምእምእን ኮይና። ውድድር ክገብርሉ እትምእምእን ኮይና። ይዂን እምበር፡ ብሰንኪ ዝነበረ ማይን ይዂን እምበር፡ ብሰንኪ ዝነበረ ማይን ውርጪን ዝተሓወሶ ንውሕስነት ተቐዳደምቲ ውርጪን ዝተሓወሶ ንውሕስነት ተቐዳደምቲ ሓደገኛ ዝኾነ ኩነታት ኣየር፡ ኣካየድቲ ሓደገኛ ዝኾነ ኩነታት ኣየር፡ ኣካየድቲ ውድድር፡ 73 ኪሎሜተር ቆሪጾም 47 ውድድር፡ 73 ኪሎሜተር ቆሪጾም 47 እዛ መድረኽ፡ ኣቐዲማ ብዝተሰርዓላ እዛ መድረኽ፡ ኣቐዲማ ብዝተሰርዓላ ቅርጺ መሬት ኣብ ተሪር ዓቐብ እትዛዘም ቅርጺ መሬት ኣብ ተሪር ዓቐብ እትዛዘም ተኣኪቦም ድሕሪ ዝገበርዎ ሓያል ሽኳ ተኣኪቦም ድሕሪ ዝገበርዎ ሓያል ሽኳ ከኣ፡ ሻምፕዮን ፈረንሳ 2025 ዝኾነ ኣባል ከኣ፡ ሻምፕዮን ፈረንሳ 2025 ዝኾነ ኣባል ክለብ ኢንዮንስ - ዶሪያን ጎዶን ክለብ ኢንዮንስ - ዶሪያን ጎዶን ቀዲሙ ሕንጻጽ ብምርጋጽ፡ ናይ ቀዲሙ ሕንጻጽ ብምርጋጽ፡ ናይ መድረኽ ዓወት ኣመዝጊቡ። መድረኽ ዓወት ኣመዝጊቡ። ቢንያም ግርማይን ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይን ተቐዳዳማይ ደካትሎን - ቸስ ቮልን፡ እግሪ እግሩ ደካትሎን - ቸስ ቮልን፡ እግሪ እግሩ ስዒቦም። ስዒቦም። ናይ ግዜን ናይ ዓቐብን ናይ ግዜን ናይ ዓቐብን ማልያታት ተቐዳዳማይ ቪስማ - ማልያታት ተቐዳዳማይ ቪስማ - ዮናስ ቪንገጋርድ፡ ናይ ሽኳ - ጎዶን፡ ዮናስ ቪንገጋርድ፡ ናይ ሽኳ - ጎዶን፡ ናይ መንእሰያት ከኣ ጎርጅስቴንሃሰር ናይ መንእሰያት ከኣ ጎርጅስቴንሃሰር ካብ ኤ.ኤፍ ኢዲኬሽን ሒዞመን ካብ ኤ.ኤፍ ኢዲኬሽን ሒዞመን ኣለዉ። እዚ ውድድር፡ ሎሚ ኣለዉ። እዚ ውድድር፡ ሎሚ ሰንበት፡ ኣብ ከተማ ኒስ ብእትካየድ ሰንበት፡ ኣብ ከተማ ኒስ ብእትካየድ ሻሙነይቲ መድረኽ ክዛዘም እዩ። ሻሙነይቲ መድረኽ ክዛዘም እዩ። ቢንያም፡ ኣብ ክቢ ዘሎ የማናይ ቢንያም፡ ኣብ ክቢ ዘሎ የማናይ ቫልቨርደ፡ ኣንጻር ጓርድዮላ ሃትሪክ . . . ቫልቨርደ፡ ኣንጻር ጓርድዮላ ሃትሪክ . . . ኣብ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ሓደ ካብ ዝበለጹ ኣሰልጣንቲ ምዃኑ ዝእመነሉ ዓላሚ ማን ሲቲ - ፐፕ ጓርድዮላ፡ ዝሓለፈ ረቡዕ ምሸት፡ ናብ ሪያል ማድሪድ ተጓዒዙ፡ ብገፊሕ 3ብ0 ተሳዒሩ ርእሱ ከድንን ተቐሲቡ እዩ።", "char_count": 1604, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03418", "text": "ሓለቓ ጋንታ ኮይኑ ዘምሰየ ቫልቨርደ፡ ንሰለስተአን ሸቶታት ብምቝጻር ‘ሃትሪክ’ ሰሪሑ፣ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ ናይ መጀመሪያ ሃትሪክ ምዃና እያ። ጓርድዮላ፡ ኣብዛ ኩሎም ተጻወትቲ ማድሪድ ብዘርኣይዎ መሳጢ ብቕዓት ብማዕረ ዝተዋደሱላ ግጥም፡ ሓደ ተጻዋታይ ግና፡ ዝለዓለ ሸፈነ ረኺቡ - ኡራጓያዊ ፈደሪኮ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና መረብ ቁ.18፡ከባቢ ካምፖ ቦሎ ጎደና ናቕፋ ቁ.33፡ ጥቓ እንዳ ኣልፋ ጎደና ሃገር ቁ.20፡ ፊት መስጊድ ገዛ ባንዳ ጥልያን", "char_count": 306, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03419", "text": "ቤት መሸጣ መድሃኒት ምሕረት ፋርማሲ ሲቪል ቤት መሸጣ መድሃኒት ራህዋ ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ጋቪ ተመሊሱ ጋቪ ተመሊሱ ሓደ ካብ ኣገደስቲ ተጻወትቲ ባርሴሎና ዝኾነ - ጋቪ፡ ሰሪ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ ንሽዱሽተ ሓደ ካብ ኣገደስቲ ተጻወትቲ ባርሴሎና ዝኾነ - ጋቪ፡ ሰሪ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ካብ ጸወታ ተኣሊዩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንናይ ሎሚ ጸወታ ድሉው ምህላዉ፡ ጋንታኡ ኣዋርሕ ካብ ጸወታ ተኣሊዩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንናይ ሎሚ ጸወታ ድሉው ምህላዉ፡ ጋንታኡ ትማሊ ቀዳም ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ ኣፍሊጣ። ትማሊ ቀዳም ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ ኣፍሊጣ። ጋቪ፡ ዝሓለፈ ዓመት 23 መስከረም ኣብ የማነይቲ ብርኩ ንዝነበሮ ጸገም ንምፍታሕ፡ ጋቪ፡ ዝሓለፈ ዓመት 23 መስከረም ኣብ የማነይቲ ብርኩ ንዝነበሮ ጸገም ንምፍታሕ፡ መጥባሕቲ ኣካዪዱ፣ ንዝሓለፈ ፍርቂ ዓመት’ውን፡ ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ጸኒሑ። ኣብዚ እዋን’ዚ መጥባሕቲ ኣካዪዱ፣ ንዝሓለፈ ፍርቂ ዓመት’ውን፡ ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ጸኒሑ። ኣብዚ እዋን’ዚ ምሉእ ብምሉእ ሓውዩ ምህላዉ ዘረጋገጹ ሓካይም ናይዛ ስጳኛዊት ክለብ ድማ፡ ናብ ጸወታ ምሉእ ብምሉእ ሓውዩ ምህላዉ ዘረጋገጹ ሓካይም ናይዛ ስጳኛዊት ክለብ ድማ፡ ናብ ጸወታ ክምለስ ቀጠልያ መብራህቲ ወሊዖም ኣለዉ። ክምለስ ቀጠልያ መብራህቲ ወሊዖም ኣለዉ። መራሒት ላ’ሊጋ ዘላ ባርሳ፡ ትማሊ ኣብ ዝዘርገሓቶ መግለጺ፡ እዚ ወዲ 21 ዓመት መራሒት ላ’ሊጋ ዘላ ባርሳ፡ ትማሊ ኣብ ዝዘርገሓቶ መግለጺ፡ እዚ ወዲ 21 ዓመት ኣከፋፋሊ፡ ሎሚ ኣብ ሜዳኦም ንሰቪያ ዓዲሞም ኣብ ዘካይድዋ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ክስለፍ ኣከፋፋሊ፡ ሎሚ ኣብ ሜዳኦም ንሰቪያ ዓዲሞም ኣብ ዘካይድዋ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ክስለፍ ከምዝኽእል ኣፍሊጣ። ምልሶት ጋቪ ከምዝኽእል ኣፍሊጣ። ምልሶት ጋቪ ከኣ፡ ነዛ ብሃንሲ ፍሊክ እትዕለም ዘላ ከኣ፡ ነዛ ብሃንሲ ፍሊክ እትዕለም ዘላ ክለብ፡ ዓቢ ሓይሊ ክኸውን ይግመት - ክለብ፡ ዓቢ ሓይሊ ክኸውን ይግመት - ብቕልጡፍ ናብቲ ዝልለየሉ ብቕዓት ብቕልጡፍ ናብቲ ዝልለየሉ ብቕዓት እንተተመሊሱ። እንተተመሊሱ። ባርሴሎና፡ ድሕሪ’ዛ ጸወታ፡ ረቡዕ ባርሴሎና፡ ድሕሪ’ዛ ጸወታ፡ ረቡዕ ምሸት ንኒውካስል ዓዲማ፡ ካልኣይ ምሸት ንኒውካስል ዓዲማ፡ ካልኣይ እግሪ ዙር 16 ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ እግሪ ዙር 16 ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ከተካዪድ እያ። ኣብ ቀዳማይ እግሪ ከተካዪድ እያ። ኣብ ቀዳማይ እግሪ 1ብ1 እየን ተፈላልየን ነይረን። 1ብ1 እየን ተፈላልየን ነይረን።", "char_count": 1386, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03420", "text": "ዝዓምም ዘሎ” ራትክሊፍ ዝዓምም ዘሎ” ራትክሊፍ ሓደ ካብ ወነንቲ ማንቸስተር ዩናይትድ ሓደ ካብ ወነንቲ ማንቸስተር ዩናይትድ ዝኾነ - ጂም ራትክሊፍ፡ ግዜያዊ ዓላሚ ናይዛ ዝኾነ - ጂም ራትክሊፍ፡ ግዜያዊ ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ሚካኤል ካሪክ፡ ዝነኣድ ስራሕ ይዓምም ጋንታ ሚካኤል ካሪክ፡ ዝነኣድ ስራሕ ይዓምም ምህላዉ ገሊጹ። ምህላዉ ገሊጹ። ካሪክ፡ ነዛ ጋንታ ንዓመታ ኣብ ሻምፕዮንስ ካሪክ፡ ነዛ ጋንታ ንዓመታ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፋ ደረጃ ሒዛ ክትዝዛም ሊግ ዘሳትፋ ደረጃ ሒዛ ክትዝዛም እንተኣኽኢልዋ፡ ምናልባት ወነንታ ንሓሳቦም እንተኣኽኢልዋ፡ ምናልባት ወነንታ ንሓሳቦም ዳግመ ግምት ይገብርሉ ይኾኑ። ዳግመ ግምት ይገብርሉ ይኾኑ። ወዲ 44 ዓመት ካሪክ፡ ኣብ ወዲ 44 ዓመት ካሪክ፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ ዓላሚ እዛ ጋንታ ወርሒ ጥሪ ዓላሚ እዛ ጋንታ ሩበን ኣሞሪም ካብ ስርሑ ምስ ሩበን ኣሞሪም ካብ ስርሑ ምስ ተባረረ፡ ብግዜያውነት መንበር ተባረረ፡ ብግዜያውነት መንበር ምስልጣን ምርካቡ ይዝከር። ዛጊት ምስልጣን ምርካቡ ይዝከር። ዛጊት ካብ ዘኻየደን ሸሞንተ ግጥማት ካብ ዘኻየደን ሸሞንተ ግጥማት ከኣ፡ ኣብ ሽዱሽተ ተዓዊቱ ኣሎ። ከኣ፡ ኣብ ሽዱሽተ ተዓዊቱ ኣሎ። ኣብዚ መቃን ግዜ፡ ዩናይትድ፡ ኣብዚ መቃን ግዜ፡ ዩናይትድ፡ ካብ ዝኾነት ናይ ፕሪመር ሊግ ካብ ዝኾነት ናይ ፕሪመር ሊግ ክለብ ዝለዓለ ነጥቢ ኣኪባ - እንተላይ ልዕሊ ክለብ ዝለዓለ ነጥቢ ኣኪባ - እንተላይ ልዕሊ መራሒት ዘላ ኣርሰናል። መራሒት ዘላ ኣርሰናል። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ካብዛ ጋንታ ብልቓሕ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ካብዛ ጋንታ ብልቓሕ ወጺኡ ኣብ ባርሴሎና ዝጻወት ዘሎ - ማርኩስ ወጺኡ ኣብ ባርሴሎና ዝጻወት ዘሎ - ማርኩስ ራሽፎርድ፡ ግዜኡ ምስ ዛዘመ ናብ ኣደ ጋንታ ራሽፎርድ፡ ግዜኡ ምስ ዛዘመ ናብ ኣደ ጋንታ ክምለስ ይኽእል እዩ - ወላ’ኳ መሳጢ ብቕዓት ክምለስ ይኽእል እዩ - ወላ’ኳ መሳጢ ብቕዓት የንጸባርቕ እንተሃለዋ። ብመሰረት ስጳኛዊት የንጸባርቕ እንተሃለዋ። ብመሰረት ስጳኛዊት ጋዜጣ ሙንዶ ዲፖርቲቮ፡ ባርሴሎና፡ ኣብ ልዕሊ ጋዜጣ ሙንዶ ዲፖርቲቮ፡ ባርሴሎና፡ ኣብ ልዕሊ ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ክለብ ቸልሲ - ፔድሮ ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ክለብ ቸልሲ - ፔድሮ ኔቶ ተገዳስነት ኣሕዲራ ኣላ። ንራሽፎርድ ብ30 ኔቶ ተገዳስነት ኣሕዲራ ኣላ። ንራሽፎርድ ብ30 ሚልዮን ዩሮ ብቐዋሚ ከተፈርሞ ከምእትሽገር ሚልዮን ዩሮ ብቐዋሚ ከተፈርሞ ከምእትሽገር ትግለጽ ባርሴሎና፡ ንኻልኣይ ዓመት ብልቓሕ ትግለጽ ባርሴሎና፡ ንኻልኣይ ዓመት ብልቓሕ ከተጻውቶ ኣማራጺ ሒዛ ትሰርሕ ምህላዋ’ውን፡ ከተጻውቶ ኣማራጺ ሒዛ ትሰርሕ ምህላዋ’ውን፡ ካልእ ምንጪ ሓቢራ። ካልእ ምንጪ ሓቢራ። እዚ ይኹን እምበር፡ እዚ ናይ ቅድም እዚ ይኹን እምበር፡ እዚ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማን ዩናይትድ፡ ‘ነዛ ክለብ ብቐዋሚ ተጻዋታይ ማን ዩናይትድ፡ ‘ነዛ ክለብ ብቐዋሚ ክሕዛ ዲዩ ወላስ ካልእ ዓላሚ እያ ክትቆጽር’ ክሕዛ ዲዩ ወላስ ካልእ ዓላሚ እያ ክትቆጽር’ ዝብል ዛዕባ፡ ኣዛራቢ ኮይንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ዝብል ዛዕባ፡ ኣዛራቢ ኮይንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ መጻኢኡ ዛጊት ንጹር የለን። መጻኢኡ ዛጊት ንጹር የለን። ኣብዛ ክለብ ናይ 28 ሚእታዊት ብርኪ ኣብዛ ክለብ ናይ 28 ሚእታዊት ብርኪ ዘለዎ ራትክሊፍ፡ ድሕሪ’ታ ንካሪክ ዝመዘዝሉ ዘለዎ ራትክሊፍ፡ ድሕሪ’ታ ንካሪክ ዝመዘዝሉ ግዜ፡ ትማሊ ንፈለማ እዋን ብዛዕባኡ ምስ ግዜ፡ ትማሊ ንፈለማ እዋን ብዛዕባኡ ምስ ማዕከናት ዜና ኣብ ዝተዛረበሉ፡ “እወ ብርግጽ ማዕከናት ዜና ኣብ ዝተዛረበሉ፡ “እወ ብርግጽ ዝነኣድ ስራሕ እዩ ዝዓምም ዘሎ።” ክብል ዝነኣድ ስራሕ እዩ ዝዓምም ዘሎ።” ክብል ኣመስጊንዎ። ኣመስጊንዎ።", "char_count": 2015, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7e0c564352c8f1300748d84ed3e8cff9d1f4cca0419530e37ce41cac1a840a03:03421", "text": "ይዂን እምበር፡ ወላ’ኳ ነዛ ጋንታ ይዂን እምበር፡ ወላ’ኳ ነዛ ጋንታ ኣበራቢርዋ እንተሃለዋ፡ ነዚ ስራሕ ብቀዋሚ ኣበራቢርዋ እንተሃለዋ፡ ነዚ ስራሕ ብቀዋሚ ክህብዎ መደብ ከምዘይብሎም ገሊጹ። ክህብዎ መደብ ከምዘይብሎም ገሊጹ። “ኣይፋልን፡ ናብኡ ኣይበጻሕናን። ኣብዚ “ኣይፋልን፡ ናብኡ ኣይበጻሕናን። ኣብዚ እዋን ብዛዕባ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፈና እዋን ብዛዕባ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፈና ደረጃ ንምሓዝ ኢና ንሓስብ ዘለና። እንተኾነ፡ ደረጃ ንምሓዝ ኢና ንሓስብ ዘለና። እንተኾነ፡ ሸውዓተ ወይ ሸሞንተ ናይ ሊግ ግጥማት ሸውዓተ ወይ ሸሞንተ ናይ ሊግ ግጥማት ተሪፉ ብምህላዉ ገና እዩ።” ኢሉ። ተሪፉ ብምህላዉ ገና እዩ።” ኢሉ። ሎሚ ሎሚ ናይ ፍጻመ ጸወታ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ናይ ፍጻመ ጸወታ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ማእከል ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ኢንሹራንስ - ደንደን (ደቂ ኣንስትዮ) 1፡00 ድ.ቀ ቀይሕ ባሕሪ - ኩባንያ ሰገን (ደቂ ተባዕትዮ) 3፡00 ድ.ቀ ፕሪመር ሊግ መበል 30 ሰሙን ፕሪመር ሊግ መበል 30 ሰሙን ክሪስታል ፓላስ - ሊድስ ዩናይትድ 5፡00 ድ.ቀ ማን ዩናይትድ - ኣስቶን ቪላ 5፡00 ድ.ቀ ኣብ 2008 ምስልጣን ካብ ዝጅምር ንደሓር ከኣ፡ ሻውዓይ ተጻዋታይ ንዝዓለማ ክለብ ሰለስተ ሸቶታት ብምቝጻር ‘ሃትሪክ’ ዝሰርሓላ ኮይኑ - ቫልቨርደ። ኖቲንግሃም - ፉልሃም 5፡00 ድ.ቀ ሊቨርፑል - ቶተንሃም 7፡30 ድ.ቀ ላ’ሊጋ ላ’ሊጋ ባርሴሎና - ሰቪያ 6፡15 ድ.ቀ ኣቐዲሞም ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት፡ ሊዮኔል መሲ፡ ሰርጆ ኣጓዌሮ፡ ክሪስቶፈር ንኩንኩ፡ ቪክቶር የጎረሽን ከይላን ምባፐን ሓሓደ ግዜ፡ ጂሚ ቫርዲ ከኣ ክልተ እዋን፡ ጓርድዮላ ንዝዓለመን ክለባት ሃትሪክ ሰሪሖሙለን ነይሮም እዮም። ሰሪ’ኣ ሰሪ’ኣ ኮሞ - ሮማ 8፡00 ድ.ቀ ላዚዮ - ኤሲ ሚላን 10፡45 ድ.ቀ ሰኑይ ሰኑይ ብሬንትፎርድ - ዎልቭስ 11፡00 ድ.ቀ 124151 120601 119802", "char_count": 1074, "topic": null, "issue_date": "2026-03-15", "source_pdf": "haddas_eritra_15032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03422", "text": "ሰንዓፈ - ፈስቲቫል መንእሰያት ተዛዚሙ ኣብ ን/ዞባ ሰንዓፈ፡ “ኮም ዝሰረቱ ውዳበና፡ መሰረት ኩሉንትናዊ ብቕዓት መንእሰያትና!” ብዝብል ቴማ፡ ካብ 15 ለካቲት ጀሚሩ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ክካየድ ዝቐነየ ብደረጃ ምምሕዳራት ከባቢ ዝተወደበ ፈስቲቫል፡ ብ15 መጋቢት ንዕዉታት ብምሽላም ተዛዚሙ። ኣብ’ቲ መዕጸዊ ስነ-ስርዓት፡ ኣካያዲ ስራሕ ን/ዞባ ሰንዓፈ ኣቶ ሃብተ ኪዳነ፡ ዝቐረበ ትሕዝቶ - ባህላዊ ብዙሕነትና፡ ያታዊ ኣነባብራና፡ ምህዞን ሰንዓን፡ ከምኡ’ውን ፍልጠት ጠቀስ ውደድራት ግጥምን ኣፋዊ ያታን ዘጠቓለለ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ ንዝተራእየ ውዕዉዕ ናይ ውድድር መንፈስ ብኣድናቖት ገሊጹ። ሓላፊ ሃማመተኤ ን/ዞባ ሰንዓፈ ኣቶ ሃብተኣብ ነጋሲ ብወገኑ፡ ባህልን መንነትን መሰረት ናይ ኩሉ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ መንእሰያት ኣብ ባህሎምን ክብርታት ሕብረተሰቦምን ዕቱባት ክኾኑ ተማሕጺኑ። ንኣገዳስነት ናይ’ቲ ፈስቲቫል ዝጠቐሰ ሓላፊ ሃመማተኤ ዞባ ደቡብ ኣቶ ግርማይ ገብሩ ብወገኑ፡ እቲ ትሕዝቶ ንመንእሰያት ምስ ባህልን ኣነባብራን ሕብረተሰብ ዘላሊ ስለዝዀነ፡ ዝተራእየ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካልኣይ ደረጃ ማለት ማትሪክ፡ ትማሊ 16 መጋቢት ኣብ ውሽጢ ሃገር፡ ከምኡ’ውን ኣብ ስዑድያ ክወሃብ ጀሚሩ። እዚ 12 ዓይነታት ትምህርቲ ዘጠቓልል ፈተና፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ 15 ነቝጣታት ማለት ሳዋ፡ ኣስመራ፡ ደቀምሓረ፡ ሓጋዝ፡ ማይሓባር፡ ናቕፋ፡ ተሃድሶ ሰምበል፡ ዓዲ-ቐይሕ፡ ዓላ፡ ባረንቱ፡ ከረን፡ ባጽዕ፡ ኣስማጥን ሸኻ ወዲ-ብስራትን፣ ኣብ ስዑድያ ድማ ኣብ ጅዳን ሪያድን - ብጠቕላላ ኣብ 17 ነቚጣታት ልዑል ውዳበን ትሕዝቶን ብዝሓየለ ክቕጽል ተላብዩ። ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ኣቶ ሳልሕ ኣሕመዲን ብወገኑ፡ እቲ መደብ ኣብ መንእሰያት ሓባራዊ ራእይን ባህግን ኣብ ምፍጣር፣ ሓድነትን ምዕቡል ኣተሓሳስባን ኣብ ምህናጽ፣ ከምኡ’ውን ዓያይነትን መሃዝነትን ኣብ ምብራኽ ዝህልዎ ኣበርክቶ ብቐሊል ከምዘይግመት ብምሕባር፡ ንወደብቱ መጒሱ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃብተኣብ ተስፋጼን ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ስልጡን ባህልና ነጸብራቕ ጥሙር ሃገራዊ መንነትና ጥራይ ዘይኮነ፡ መሰረት ሓያል ውዳበና’ውን ከምዝኾነ ብምሕባር፡ መንእሰያት ጎኒ- ጎኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቶም፡ ብባህልን ክብርታትን ሕብረተሰቦም ንኽዓብዮ ብዕቱብ ክስራሕ ኣዘኻኺሩ። ኣብ መወዳእታ፡ ብደረጃ ምምሕዳር ከባብን ውልቅን ንዝተዓወቱ ሽልማት ክዕደል ከሎ፡ ምምሕዳራት ከባቢ ማእከል ከተማ ሰንዓፈን እምባ-ሶይራን ጎብለል ተባሂለን። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ፡ “ኮም ዝሰረቱ ውዳበና፡ መሰረት ኩሉንትናዊ ብቕዓት መንእሰያትና” ብዝብል ቴማ ንሓደ ወርሒ ዝቐጸለ ቅነ ውዳበታት ሃማመተኤ፡ ብ11 መጋቢት ተዛዚሙ። ኣብ’ዚ ኣብ 18 ምምሕዳራት ከባቢ ዝተኻየደ ቅነ፡ ባህላዊ፡ ስነ-ጥበባውን ትምህርታውን ውድድራት ዘጠቓለለ ትሕዝቶታት ከምዝቐረበ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ን/ዞባ መንእሰይ ምሕረተኣብ ዓንደማርያም ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ውድድራት ዝንባለን ብቕዓትን መንእሰያት ንምፍታሽ ዝሕግዝ መድረኽ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ንምዕዋቱ ኣበርክቶ ንዝገበሩ መጒሱ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ሃገራዊ ካብ ተፈተንቲ እቶም 89.3 ሚእታዊት ብስሩዕ ክመሃሩ ዝሓገዩ፣ 10.7 ሚእታዊት ድማ ዳግማይ ዝፍተኑ ብድምር 21,803 ኰይኖም፡ 48.7 ሚእታዊት ደቂኣንስትዮ’የን። ኣብ ሃገራዊ ኢንስቲትዩት ላዕለዋይ ትምህርትን ምርምርን - ዳይረክተር ማእከል ፈተና ዶ/ር ብስራት ገብሩ፡ ተፈተንቲ ብኣጋ ኣብ ዝተመደብዎ ነቚጣታት ተረኺቦም፡ ንዝወሃቦም መምርሒታት ብግቡእ ክርድኡን ከይተረበሹ ግዜኦም ብግቡእ ክጥቀሙሉን ምምዓዳ ዝዝከር’ዩ። መርመራ 8ይ ክፍሊ ልዕሊ 80 ሚእታዊት ነጥቢ ንዘምጽኡ 81 ተመሃሮ ሽልማት ‘ዒንዳማሶ’ ተዓዲሉ። ኣብ መዛዘሚ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ ኣቶ ዓብደልቓድር ሓጂ ዓሊ፡ እቲ ቅነ ብዙሕ ብልጫታት ከምዘለዎ ብምሕባር፡ ኣብ መጻኢ ብዝበለጸ ከምዝስራሓሉ ገሊጹ።", "char_count": 2193, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03423", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ - ምምሕዳር ከባቢ ኣይተርፍ ዝተኻየደ ንዓድታትን ደምበታትን ናይ ምጥርናፍ ስጉምቲ፡ ጽቡቕ ውጽኢት ከምእትረኽቦ ተገሊጹ። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ደሴ ዘርአሚካኤል ምስ ነበርቲ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ኣብ’ቲ ምምሕዳር ከባቢ ብዙሓት ዓድታትን ደምበታትን ፋሕ ኢለን ብምንባረን፡ እቲ ኩነታት ንትግባረ መደባት ልምዓት ዓንቃፊ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ ነበርቲ ኣብ ውሑስ ከባቢ ድሕሪ ምጥርናፎም ግና ርጉእ መነባብሮ ክመርሑን ተረባሕቲ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ክኾኑን ከምዝበቕዑ ኣረዲኡ። ጸሓፊ ህግደፍ ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ ኣቶ እድሪስ መስመር ብወገኑ፡ ዘይተጠርነፋ ዓድታት፡ ደምበታትን ቁሸታትን ኣብ ዓድታት ሽረት፡ ጥያራ፡ ደምበ-ሊባንን ኣይተርፍን ከምዝጥርነፋ ከምእተገብረ፣ ድሮ’ውን ቈልዑ ናይ ትምህርቲ ዕድል ክረኽቡ ከለዉ፣ ናብ ኦምሓጀርን ጎልጅን ዘእቱ ናይ ሓመድ ጽርግያ ተሰሪሑ ብቐረባ ዝግልገሉሉ ባይታ ተፈጢሩ ምህላዉ ሓቢሩ። ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ኣይተርፍ ድማ፡ ዘላቶም ነቝጣ ጥዕና ናብ መደበር ጥዕና ክትዓቢ፣ መስመር ማይ ክሰፍሕን ክመሓየሽን፣ ከምኡ’ውን ምንጪ ማይ ደምበ-ሊባን ጸሓያዊ ጸዓት ክዋደደሉ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን", "char_count": 694, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03425", "text": "ኣብ ምሕደራ ኣከባቢ፡ ዘሎ ብድሆታትን ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጥን ዘተኰረ ኣስተምህሮ፡ ብ13 መጋቢት ኣብ ከተማ ዓዲቐይሕ ተዋሂቡ። ኣብ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ሓላፊ ኣከባቢያዊ ጎስጓስን መጽናዕትን ኣቶ ዮሴፍ ገብረየሱስ፡ ኣብ ኩነታት ኣከባቢ ኣብ ኤርትራ፣ ትርጉም ኣከባቢ፣ ጽልዋ ወዲ-ሰብ ኣብ ኣከባቢ፣ ብድሆታት ኣከባቢን ዘሰክሞ ሓላፍነትን፣ ከምኡ’ውን ሕቶ ኣከባቢ ኣብ ቁጠባዊ ልምዓት ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ወዲ-ሰብ ዘስዕቦም ቀንዲ ብድሆታት ኣከባቢ፡ ሰንኮፍ ምሕደራ፡ ፍግረ መሬት፡ ምብራስ ኣግራብ፡ ዘይግቡእ ኣጠቓቕማ ከሚካላትን ድሩት ንቕሓትን ከምዘጠቓልል ብምጥቃስ፡ ኣከባቢ በይንኻ ክተውሕሶ ስለዘይከኣል፡ ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ንምሕደራ ኣከባቢ ኣገዳሲ ስለዝኾነ ብዝግባእ ክስራሓሉ ብምዝኽኻር፡ ንመትከላት መርሓ ምሕደራ ጎሓፍ ዝምልከት መግለጺ ኣቕሪቡ። ንቑሕ ተራን ኣበርክቶን ሕብረተሰብ ወሳኒ ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ሓላፊ ጨንፈር ኣከባቢ ዞባ ደቡብ ኣቶ ተኪኤ ተኽለማርያም ብወገኑ፡ ኣብ ምብራቓዊ ኣጻድፍ ንዝግበር ዘሎ", "char_count": 605, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03426", "text": "መደበር ጥዕና ታማራት - ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ፡ ድሕነት ኣደን ዕሸልን ኣብ ምውሓስ ልዑል ኣበርክቶ ትገብር ከምዘላ፡ ሰብ-ሞያን ተገልገልትን ሓቢሮም። ረዘነ መኮነን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምስ ወከልቲ ጥዕና ዓድን ጸለውቲ ኣካላትን ብምውህሃድ ሳላ ዝካየድ ዘሎ ቀጻሊ ጻዕሪ፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ እናበረኸ ብምምጽኡ፡ ክንክን ቅድመ ሕርሲ 100 ሚእታዊት፣ ሕርሲ ኣብ ትካል ጥዕና 98 ሚእታዊት፣ ሸፈነ ክታበት ትሕቲ 5 ዓመት ህጻናት ድማ 96 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ ኣረዲኡ። ነርስ ኢሳይያስ ማጆር ብወገኑ፡ ከም ውጽኢት ናይ’ቲ ዝዓቢ ዘሎ ንቕሓትን መረዳእታን፡ ቁጽሪ ኩነታት ጥዕናኦም ንምፍላጥ ዝመላለሱ ተገልገልቲ’ውን ሓላፊ ናይ’ታ መደበር ጥዕና ነርስ", "char_count": 411, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03427", "text": "ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝቕመጡ ኤርትራውያን፡ ንመሰሰኒ ማዕከን ሕድሪ ሰማእታትን ምንባይ ስድራ ስዉኣትን ገንዘባዊ ደገፍ ከምዝገበሩ፡ ካብ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። በዚ መሰረት፡ ኤርትራውያን ተቐማጦ ሃሽታን ከባቢኣን ሰሜን ኖርወይ 30 ሽሕ ናቕፋ፣ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ኣብ ተረምሶ - ኖርወይ 21,323 ናቕፋ፣ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ኣብ ኣርቦላ ኮንጉሰር ሾፒንግ 16,400 ክሮነር፣ ከምኡ’ውን ማሕበረኮም ኤርትራውያን ነበርቲ ቬስትሮስ - ሽወደን 10 ሽሕ ክሮነር፡ ንመሰሰኒ ማዕከን ሕድሪ ሰማእታት ወፍዮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ደቡብ ሱዳን 193,929 ዶላር፣ ሰራሕተኛታት", "char_count": 404, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03428", "text": "ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ዓድ ሹማ - ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ዝተደኰነት ቤት-ትምህርቲ፡ ተሳታፍነት ተመሃሮ ብሓፈሻ ናይ ደቂኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ክብ ንምባል ርሒብ ዕድል ፈጢራ ከምዘላ ተሓቢሩ።", "char_count": 116, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03429", "text": "ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ኣብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ስዉእ ሑሴን ሻጊ - ሓላፊ ስነ ምምህርና መምህር ሳልሕ ሓምድ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ተሳትፎ", "char_count": 111, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03432", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ከዘንቲ ማይን፡ ኣብ ምስሳን ስነ-ሂወታዊ ብዙሕነት ልዑል ኣበርክቶ ከምዘለዎ ሓቢራ። ክኢላ ዕቃበ ኣከባቢ ኢንጅነር ሮቤል ክብሮም ድማ፡ ኣብ ጠንቅታትን ሳዕቤናትን ምርቃቕ ቀጸላ ኦዞን፣ ጽልዋን ብድሆን ክሊማዊ ነውጺ፣ ኩነታት ፍግረ-መሬት ኣብ ገማግም ባሕሪ፣ ከምኡ’ውን ሳዕቤናትን ጽልዋታትን ክሊማዊ ለውጢ መብርሂ ሂቡ። ክኢላ ስነ-ሂወታዊ ብዙሕነት ወ/ት ስኒት ስምኦን ብግደኣ፡ ምዕቃብን ምህብታምን ሓመድን ጸጋታት ማይን፣ ምክልኻልን ምቁጽጻርን ብከላ፣ ምግታእ ምብራስ ኣግራብን ምህናጽ ዝተፈላለዩ ዕብየት ከምዘመዝገበ ገሊጹ። ረዘነ መኮነን ኣብ መወዳእታ፡ ኣደታት ረብሓ ኣብ እዋን ጥንሲ ዝግበር ስሩዕ ክትትልን ሕርሲ ኣብ ትካል ጥዕናን ተገንዚበን፡ ተዋዲዱ ንዘሎ ዕድላት ብግቡእ ክጥቀማሉ፣ ሓሓሊፉ ዝርአ ዋሕዲ መድሃኒት ድማ ኣቓልቦ ክግበረሉ ኣተሓሳሲቡ። ተገልገልቲ ብወገኖም፡ መሰረታዊ ኣገልግሎት ብቐረባ ይረኽቡ ብምህላዎም፡ ካብ ብዙሕ ሃልኪ ከምዝደሓኑ ገሊጾም። ሓላፊ መደበር ጥዕና ታማራት ነርስ ኩባንያ መጐዓዝያ ትራንስሆርንን ኣብ ትሕቲ’ቲ ኩባንያ ዝነጥፉ ወነንቲ ናይ ደረቕን ፈሳስን ዓበይቲ መካይንን 562,550 ናቕፋ፣ ሃገራዊ ኮሚተ በዓላት ዊኒፐግ - ካናዳ 8,640 ዶላር፣ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ካንቶን ጀኔቭ - ስዊዘርላንድ 94,364 ናቕፋ፣ ማሕበር ዶኒሽ - ኖርወይ 64,802 ናቕፋ፣ ኣቶ ዮውሃንስ ሃይለሚካኤል (ዲማላንድ ጀላቶ) 20 ሽሕ ናቕፋ፣ ከምኡ’ውን ኣቶ በረኸት ገብረመድህን 5 ሽሕ ናቕፋ ንምንባይ ስድራ ስዉኣት ኣበርኪቶም ኣለዉ።", "char_count": 917, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03433", "text": "ደቂኣንስትዮ ኣብ መባእታ 46 ሚእታዊት፡ ኣብ ማእከላይ ደረጃ ድማ 40 ሚእታዊት’ኳ እንተሎ፡ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ግና ከምዘንቈልቊል ብምብራህ፡ ተሳታፍነተን ንምብራኽ ውሁድ ጻዕሪ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። ኣብ’ታ ቤት-ትምህርቲ ዝተመደባ መምህራን ደቂኣንስትዮ፡ ሱታፌ ደቂኣንስትዮ ንምብራኽ ንዝገብርኦ ዘለዋ ጻዕሪ መጒሱ። ቤት-ትምህርቲ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ስዉእ ሑሴን ሻጊ፡ 6 መምሃሪ ክፍልታት፡ 5 መንበሪ መምህራን፡ 3 ኣብያተ- ጽሕፈትን ካልእ ትሕተ-ቅርጽን ኣለዋ። ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2024/2025 ብ50 ተመሃሮ ዝፈለመ ኣገልግሎት ቅድመ-ትምህርቲ ብዕጽፊ ክብ ከምዝበለ ዝጠቐሰ መምህር ሳልሕ፡ ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.169", "char_count": 424, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03434", "text": "ንጾም ምሉእ ብምሉእ ስለ ዝለማመዶ፡ እቲ ኣብ ቀዳሞት መዓልታት ነርእዮ ዝነበርና ድኻምን ቀጨውጨውን ብመጠኑ ክጎድል እዩ ዝጅምር። ጾም መግቢን ማይን ካብ ምውሳድ ንዝተወሰነ ሰዓታት ምቝጣብ ማለት እዩ። እቲ ምቚጣብ ካብ ዝተወሰነ መግብታት ክኸውን’ውን ይኽእል እዩ። ዝበዝሕ እዋን ደቂ ሰባት ንሃይማኖታዊ ጥቕምታት ኢሎም እዮም ጾም ዘካይዱ። ካብኡ ሓሊፉ ግና ኣብ ጥዕናና ሓያሎ ረብሓታት ከም ዘለዎ እዮም ክኢላታት ዘመልክቱ። ደም ዝርከብ ዕብየት ናይ ሆርሞን ብሓሙሽተ ዕጽፊ ክዓቢ ይርአ። እዚ ሆርሞን እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ እዋን ድማ፡ ምቅጻል ስብሒን ንጥፈታት ጭዋዳን ከም ዝቀላጠፍ ይገብር። ካልእ ኣካላዊ ረብሓታት ድማ ኣለዎ። ክኢላታት ስነ መግቢ፡ ጾም ኣብ ሰብነትና ሓያሎ ጽቡቕ ነገራት ሒዙ ከም ዝመጽእ እዮም ዝዛረቡ። ኣብ ካልእ ግዜ ንወስዶ ዝነበርና ሓያሎ ካሎሪ ዘለዎ መግብታት፡ ኣብ መካኒካዊ ስርዓት ሰብነትና ሓያሎ ተጽዕኖ ብፍጣር፡ ውሽጣዊ ኣካላትና ሓያሎ ብድሆታት ክገጥሞ እዩ ዝርአ ነይሩ። ኣብ ግዜ ጾም እዞም ኣካላት’ዚኦም ግዜያዊ ሩፍታ ክረኽቡ ከም ዝረኣዩ እዮም እቶም ክኢላታት ዝዛረቡ። • ዋህዮኣዊ ጽገና፦ • ዋህዮኣዊ ጽገና፦ ንስርዓተ ጽገና ዋህዮ ከም ዝሕይል ይገብሮ። ንኣብነት ኣብ ዋህዮታትና ዝርከቡ ተረፍ መረፍ ጎሓፍ ብቐሊሉ ንደገ ከም ዝወጹ ይገብር። ሰብነትና ምስ ጾም ክፋለጥ ዝጅምር፡ ንመጨረሻ ግዜ መግቢ ምስ በላዕና ድሕሪ ዘሎ ናይ ሽዱሽተ ክሳብ ሸሞንተ ሰዓታት እዩ። እዚ፡ ኣምዑትና ነቲ ካብ መግቢ ዝረኽቦ መኣዛዊ ትሕዞ መጽዩ ካብ ዝውድኦ ንደሓር ማለት እዩ። ብድሕሪ’ዚ ኣካላትና እቲ ዘድልዮ ጸዓት ኣብ ጭዋዳታትናን ኣብ ጸላም ከብድን ተኸዚኑ ንዘሎ ‘ግሉኮዝ’ ከህልኾ ይጅምር። እዚ እንተተወዲኡ፡ ሰብነትና ካልእ ኣማራጺታት ብምንዳይ፡ ነቲ ኣብ መላእ ሰብነትና ተኣኪቡ ዝጸንሐ ስብሒ የቃጽሎ። ኣብዚ ኩሉ ዝካየድ መስርሕ’ዚ፡ ኣብ ሰብነትና ካልእ ጽቡቕ ክስተት እዩ ዝፍጠር - ጥዕናዊ ረብሓ። ሰብነትና፡ እቲ ሓይሊ ንምርካብ ዘቃጽሎ ስብሒ፡ ኣብ ኣካላትና ከቢድ ጥዕናዊ ሳዕቤን ከውርድ ዝኽእል ብምዃኑ ካብ ጾም እቲ ዝዓበየ ንረኽቦ ጥቕሚ እዚ እዩ። • ስርዓተ ጅን፦ • ስርዓተ ጅን፦ ካብ ሕማም ኣብ ምክልኻልን ነዊሕ ዕድመ ናይ ምጽናሕን ኣብ ዝኣመሰሉ ስርዓተ ጅን ኣገደስቲ እወታዊ ለውጥታት ይፈጥር። ካብ 16 መዓልታት ንደሓር ዘሎ ናይ ካብ 16 መዓልታት ንደሓር ዘሎ ናይ ጾም መዓልታት ጾም መዓልታት ረብሓታት ጾም ረብሓታት ጾም ንመርዝን ረስሓትን ኣብ ምልጋስ ንመርዝን ረስሓትን ኣብ ምልጋስ (Detoxification)፦ (Detoxification)፦ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍሊ ኣካላትና ኣብ መዓንጣ፡ ጸላም ከብዲ፡ ሳንቡእ ወይ ኣብ ቆርበት ዝርከብ መርዚ ወይ ረስሓት ብምእላይ ሰብነትና ናጻ (neutralizes) ዝገብር ኣገባብ ‘ዲቶክሲፊኬሽን’ (detoxification) ይበሃል። ዝኾነ መግቢ እንተዘይወሲድና፡ ኣካላትና ኣብ ሰብነትና ጸዓት ክረብክ ናብ ዝተኸዘነ ስብሒ እዩ ዘምርሕ። ካብቲ ዝተኸዘነ ስብሒ ከሚካላዊ መስርሕ ኣብዞም ናይ ጾም መዓልታት’ዚኦም፡ ኩሎም ውሽጣዊ ኣካላት ሰብነትና፡ ከም ጸላም ከብዲ፡ ኩሊትን ቆርበት ሰብነትን፡ ኣብ ውሽጦም ዝጸንሐ መርዛም ነገራት ብምጽራይ (detoxification) ጥዕንኦም ክዕቀብ ይረኣዩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ኩነታት ጥዕና ናብ ዝበለጸ ደረጃ ክወርድ ስለ ዝጅምር፡ ኣብ ኩነታት ኣመጋግባና ጥንቁቓት ክንከውን ከም ዘለና እዩ ዝምከር። በዚ ኣገባብ ክብደት ምጉዳል፡ ዓቐን ኮሌስትሮል ምጉዳል፡ ካብቶም ጎሊሖም ዝረኣዩ ለውጥታት እዮም። ኣብ ግዜ ጾም፡ ኣብ ደምና ናይ ዝህሉ መጠን ሽኮር’ውን ይጎድል እዩ። ምጉዳል ዓቐን ሽኮር ድኻምን ምድንዛዝን ዝኣመሰለ ስምዒት ክፈጥር ንቡር እዩ። ይኹን’ምበር ካብ ልክዑ ንታሕቲ ከይጎድል ምክትታል ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ቀዳሞት 3 ክሳብ 7 መዓልታት ጾም ሰብነትና ንጾም እናተለማመዶ ክኸይድ ስለ ዝጅምር፡ ኣብ ሰብነትና ተኸዚኑ ዝጸንሐ ስብሒ ብገዛእ ርእሱ እናተሰባበረ ናብ ሽኮር ኣብ ደም ክቕይሮ ይርአ። ዝወሰድናዮ ፈሳሲ፡ ብሰንኪ መዓልታዊ ኣከታቲልና ንገብሮ ጾም፡ እናጎደለ ስለ ዝኸይድ፡ ናብ ንቕጸተ-ሰብነት ከይነምርሕ፡ ጾም ኣብ እንፈትሓሉ (ማለት ኣብ ‘እነፍጥረሉ’) እዋን ብብዝሒ ፈሳሲ ክንወስድ እዩ ዝምከር። ኣብ ግዜ ጾም ኣብ ኣካላትና ዝረኣዩ ኣብ ግዜ ጾም ኣብ ኣካላትና ዝረኣዩ ለውጥታት፦ ለውጥታት፦ ብምክያድ ድማ፡ ዝተፈላለዩ ኣካላትና ዘድልዮም ጸዓት ከም ዝረኽቡ ይገብር። ኣብ ከምዚ ኩነት፡ ደምና ብዝለዓለ ዓቐን ናይ ኢንዶርፊን (endorphin) ማለት ብሆርሞናት መተሓላለፊ መልእኽቲ ስለ ዝመልእ፡ ንቑሓት ክንከውን ንኽእል። ኣእምሮና’ውን ጥዑይን ዝተዛነየን ይኸውን። • ዓቐን ኢንሱሊን (ንካርቦ ሃይድሬድ • ዓቐን ኢንሱሊን (ንካርቦ ሃይድሬድ ዝልውጥ ዓይነት ፕሮቲናዊ ሆርሞን)፦ ዝልውጥ ዓይነት ፕሮቲናዊ ሆርሞን)፦ ኣብ ደምና ዝህሉ ዓቐን ኢንሱሊን ክጎድል ይጅምር። እዚ ድማ ኣብ ሰብነትና ዝርከብ ስብሒ ንኽቃጸል የቀላጥፍ። ጾም ኣብ እንፈትሓሉ እዋን፡ ሓይሊ ዝህቡ ዝተመጣጠኑ መግብታት ምውሳድ ኣገዳሲ እዩ። ካብ 8 ክሳብ 15 መዓልታት ጾም ካብ 8 ክሳብ 15 መዓልታት ጾም ኣብዞም መዓልታት’ዚኦም ሰብነትና • ዕብየት ናይ ሆርሞን • ዕብየት ናይ ሆርሞን፦ ኣብ መጠን ቀመማዊ ፍወሳ - ኬሞተራፕይ (Chem­ ቀመማዊ ፍወሳ - ኬሞተራፕይ (Chem­ motherapy)፦ motherapy)፦ ብሰንኪ ጾም፡ ኣብ ሰብነትና ኣብ ዘሎ መጠን ግሉኮስ (ተፈጥሮኣዊ ሽኮር) ዝፍጠር ከሚካላዊ ለውጢ፡ ኣንጻር ጥረ ወይ ሕበጥ ውጽኢታዊ ዝኾነ ከሚካላዊ ፍወሳ ከም ዝካየድ ዝተፈላለዩ ሕክምናዊ መጽናዕትታት የረድኡ። ብርግጽ፡ ንዝተወሰነ ሰዓታት ዝኾነ ካሎሪ ዘይምህላኽ ኣብ ምዕቃብን ምክልኻልን ዋህዮታት ሰብነት ሓያሎ ለውጥታት እዩ ዝርአ። እዚ ድማ፡ ብመንሽሮን ዝተፈላለዩ ሕበጥን ንዝሳቐዩ ሕሙማት ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ይንገር። ጾም ኣብ ዋህዮታት ሰብነት ብሰንኪ ከሚካላዊ ፍወሳ ክፍጠር ንዝኽእል መርዛዊ ኣሉታዊ ሳዕቤን ብልዑል ዓቐን እዩ ዘጒድሎ። በዚ ድማ ኣብ ኣካላትና ክፍጠር ንዝኽእል ጥረን ሕበጥን ከም ዝጎድል ይገብር። ይኹን’ምበር፡ እዚ ዓይነት ፍወሳ’ዚ ናይ ክኢላታት ምክትታል ዘድልዮ ብምዃኑ ቅድሚ ክንጥቀመሉ ምፍታንና ንክኢላታት ክንውከስ ኣድላዪ ይኸውን። ምስ ዘይህሉ፡ ኣካላትና ኣብ ክንዲ ኣብ ምሕቃቕ መግቢ፡ ኣብ ሜታቦሊዝምን ስርዓተ ምጽዋር ዓቕምን ኣብ ዝኣመሰሉ ካልእ ኣገደስቲ ንጥፈታት ንኸተኵር እዩ ዝግደድ። ንጥዕና ልብን መትንን (Cardiovasc­ ንጥዕና ልብን መትንን (Cardiovasc­ cular Health)፦ cular Health)፦ ንዝተወሰነ ሰዓታት ዝካየድ ጾም፡ ዋህዮታት ሓንጎል ማለት ‘ኒውሮንስ’ ከም ዝነቓቕሑ ስለ ዝገብር፡ ኣብ ሰብነትና ዝህሉ ግሉኮስ ኣብ ምቍጽጻርን ንጥዕና ልብን መትንን ኣብ ምሕላውን ልዑል ተራ እዩ ዘለዎ። እዚ ብዝተፈላለዩ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ክረጋገጽ ክኢሉ እዩ። ምኽሳዕ (obesity)፦ ምኽሳዕ ንምጉዳል ጾም ብዝሓየለ መልክዑ ክግልገለሉ ጸኒሑ እዩ። ጾም፡ ኣብ ጸላም ከብዲ ዝርከብ ኤንዛይም፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከፍሊ ኣካላትና ብፍላይ ድማ ኣብ ሽምጥና ዝርከብ ሰብሒ፡ ከምኡ’ውን ኮሌስትሮል ብቕጽበት ከም ዝቃጸል ብምግባር ጾም ንጥዕናና ዝጎድእ መዓስ እዩ? ጾም ንጥዕናና ዝጎድእ መዓስ እዩ? ኣብ ግዜ ጾም ሰብነትና፡ ኣብ ጭዋዳታትናን ጸላም ከብድን ተኸዚኑ ዝጸንሐ ሽኮር ተጠቒሙ ምስ ወድአ፡ ነቲ ዘድልዮ ጸዓት ካብቲ ኣብ ሰብነትና ዝተኸዘነ ስብሒ እዩ ከዳልዎ ዝጅምር። እዚ ግና ንሓጺር ግዜ ጥራሕ እዩ ክካየድ ዝኽእል። እንተ ነዊሑ፡ ኣካላትና ነቲ ዝተኸዘነ ፕሮቲን (መኣዛ) እውን ከቃጽሎ ይጅምር። ኣብ ከምዚ ደረጃ እንተተበጺሑ ድማ፡ ጥዕናዊ ረብሓ ናይ ጾም ዘይኮነ፡ ጥሜት ወይ ዓጸቦ እዩ ዘኸትል። እዚ ኩነት’ዚ እቲ ካብ መግብን መስተን ናይ ምሕራም ግዜ ንሓያሎ መዓልታት ወይ ልዕሊ ሰሙን ከየቋረጽካ ምስ ዝቕጽል ዘጋጥም እዩ። ዓይነታት ጾም ዓይነታት ጾም • ንዝተወሰነ ሰዓታት ምጻም፦ • ንዝተወሰነ ሰዓታት ምጻም፦ እዚ ካብ 7 ሰዓታት ክሳብ ንክልተ ሰለስተ መዓልታት ዝቕጽል ጾም እዩ። እዚ ዓይነት ጾም እዚ ናይ ድቃስ ጸገም፡ ናይ ጸዓት ምምዝባዕ፡ ጸገም ናይ ምንቃሕ፡ ጸገም ናይ ስምዒት ህዋሳትን ንዘለዎም ሰባት ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ንጥዕናና ኣገዳሲ ዝኾነ ናይ ሓሞት ኣሲድ (bile acids) ናይ ምፍጣር ዓቕሚ ኣለዎ። እዚ ኣገዳሲ ናይ ሓሞት ኣሲድ ንመስርሕ ሜታቦሊዝም ብምቅልጣፍ ኣብ ሰብነትና ዝርከብ ስብሒ ብቐሊሉ ናብ ጸዓት ክቕይሮ ይኽእል። ብሓገዝ ክኢላታት ሕክምና ዝካየድ ጾም፡ ብዘይ ዝኾነ ኣሉታዊ ሳዕቤን፡ ኣብ ሰብነትና ተኸዚኑ ዝርከብ ዘየድሊ ስብሒ ንምቅጻል ዝሕግዝ እቲ ዝበለጸ ኣገባብ እዩ። • ምቑጣብ ካሎሪ • ምቑጣብ ካሎሪ፦ ኣብ እትወስዶ ካሎሪ ምቊጽጻርን ምጉዳልን ሓደ ናይ ኣመጋግባ ስርዓት እዩ። እዚ ኣብ ጥዕና ልቢ፡ ጸቕጢ ደም፡ ምጒዳል መጠን ስብሒ፡ ተኣፋፍነት ናይ ኢንሱሊንን ልዑል ረብሓ እዩ ዘለዎ። ነድሪ ላልሽ (Pancreatitis)፦ ነድሪ ላልሽ (Pancreatitis)፦ ላልሽ፡ መግቢ ንምሕቃቕ ዝሕግዝ መረቕ ከምኡ’ውን ኢንሱሊን ኣብ ምፍራይ ልዑል ግደ እትጻወት ኣካል እያ። እታ ላልሽ ቀቀልጢፋ እናሻዕ ናይ ምቅጻል ባህሪ ከተርኢ እንተጀሚራ ድማ፡ ነድሪ ላልሽ ተፈጢሩ ኣሎ ማለት እዩ። ምጻም’ምበኣር እቲ ዝበለጸ ነዚ ከምዚ ዓይነት ጸገም ንምፍዋስ ዘገልግል ኣገባብ እዩ። • ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ጾም • ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ጾም፦ እዚ ካብ 48 ሰዓታት ክሳብ 30 ወይ 40 መዓልታት ብዘይ መግቢ ምጽናሕ የጠቓልል። እዚ ዓይነት ጾም’ዚ ብኸቢድ ሕዱር ሕማም ዝተጠቕዑ ሰባት ኣብ ትሕቲ ክትትል ክኢላታት ሕክምና ዝካየድ ዓይነት ጾም እዩ። • ሃይማኖታዊ ጾም፦ • ሃይማኖታዊ ጾም፦ እዚ ንዝተወሰነ እምነት ዝካየድ ዓይነት ጾም እዩ። ዝተፈላለየ እምነት ዝኽተል ህዝቢ ዓለምና ብዝተፈላለየ ኣገባብ ሃይማኖታዊ ጾም የካይድ እዩ። እዚ ዓይነት ጾም ምስቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዝተወሰነ ሰዓታት ጾም ዝመሳሰል እዩ። ናይ ፍወሳ መካኒዝም (Healing ናይ ፍወሳ መካኒዝም (Healing Mechanism) Mechanism)፦ ጾም፡ ናይ ምሕካምን ምሕዋይን ዓቕሚ ኣካላትና የሐይሎ። ኣብ ከስዐና ንዝተወሰነ ሰዓታት መግቢ ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.169 ሸባብ ሸባብ", "char_count": 5670, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03435", "text": "ስምኦን ወልደሚካኤል ስምኦን ወልደሚካኤል ሓሶትን ምኽኒትን መካይድቲ እየን። ኣብ ሕብረተሰብና ሓሶት ካብ ዓበይቲ ነውርታት’ዩ። ሓሳዊ ሰብ ኣሚኑ ዝጽግዖን ዝሰምዖን ሰብ የብሉን። ኣይትሓሱ እናተባህለ ዘይዓበየ ሰብ የብልናን። ወለዲ ንደቆም፡ መምህራን ንተመሃሮኦም ናይ ሓሶት ልምዲ ንኸየማዕብሉ ዝከኣሎም እዮም ዝገብሩ። ሓቀኛን ቅኑዕን ሕብረተሰብ ክህነጽ እንተኾይኑ ንቆልዑ፡ ተመሃሮን መንእሰያትን ካብ ሓሶትን ምትላልን ኣርሒቕካ ምዕባይ የድሊ። ሓሳውን ተሓሳውን ብማዕረ ግዳያት እዮም። ሓሳዊ ብሕማቕ ልምዲ፡ ተሓሳዊ ከኣ ቅኑዕ ሓበሬታ ብምስኣኑ ህሱያት እዮም። ሓስዩ ዝረብሕ፡ ዝኸብር፡ ዝድሕን፡ ዝቐስን የለን። ስለዚ ተመሃሮን መንእሰያትን ሓሶት ከይንለምድን ብሓሰውቲ ከይንታለልን ዕቱብ ጥንቃቐ ክንገብር ይግበኣና። ኣመል ምስ መግነዝ ከም ዝበሃል ብንእስነትና ዝለምድናዮ ሕማቕ ባህሪ ክሳብ መቓብር ከሰንየና ስነ ዝኾነ ነቲ ዘየድሊ ባህርያት ብኣጋ ጽሂና ንደርብዮ። ምዃኑ ክፍለጥ ኣለዎ። ንግዝያዊ መዋጽኦ ኢልካ ካብ ሓቅን ቅንዕናን ምእላይ ሳዕቤኑ ከቢድ’ዩ። ሓሶት ዝለመደት መልሓስ ሓቂ ክትላምድ ይኸብዳ’ዩ። ንሰባት ደስ ንምባል’ዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ሓደ ሰሚናር ትሳተፍ’ሞ ንኣቕራቢ እቲ ሰሚናር “ገለ ዓይነት! ትሕዝቶን ኣቀራርባን ንሓድሕዱ ዝበላለጽ። ብዙሕ ተመሂርና፡” ኢልካ ትገልጸሉ። እዚ ግን ናይ ሓቂ ኣይኮነን። ነቲ ሰብ ደስ ከተብሎ ኢልካ ግን ነቲ ዘስተውዓልካሉ ጎደሎታት ደፊንካ ዝወጾ ዘይብሉ ምዃኑ ትገልጽ። ሓሶት ክበሃል እንከሎ ካብ ምሉእ ሓቂ ወጻኢ ዘሎ ዘረባ እዩ። ሓሶት ብኣገባቡን መጠኑን ዕላማኡን ዝፈላለ’ኳ እንተኾነ ሓሶት ምዃኑ ኣይተርፎን’ዩ። ገሊኦም ወልፊ ኮይንዎም፡ ገሊኦም ከኣ መሲልዎም ዝሕስዉ ሰባት ከኣ ሓሰውቲ ካብ ምዃን ከምልጡ ኣይክእሉን። ሓሰውቲ ሓሶቶም ብሰባት ከይጥርጠርን ከይምርመርን ዝተፈላለየ ሜላታት እዮም ዝጥቀሙ። ኣብ መጻወድያ ናይ ሓሰውቲ ካብ ምውዳቕ ንምድሓንን ንሓሶት ካብ ምሉእ ሓቂ ንምፍላይ ክሕግዘናን ነዞም ዝስዕቡ ሜላታት ንመልከት፥", "char_count": 1123, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03436", "text": "ወይ ኣሰር ናይ ሓቂ ዘለዎ ዘረባ ኮይኑ ንመጠኑ ግን መጢጥካ ምትዕብባይ’ዩ። ንኣብነት፡ ራሄል፡ ንሓናን መሓዛኣ ሓደ መዓልቲ ብዛዕባ ዝቀራረባ ዘሎ ወዲ ኣዕሊላታ። ድሕሪ ግዜ ሓናን ንራሄል ምስቲ ወዲ ትርእያ’ሞ ብዛዕባ ርክቦም ትሓታ። ራሄል ከኣ “ብዛዕባኡ ደኣ ሽሕ ግዜዶ ኣይነገርኩኽን፡ ” ትብላ። ነታ ዘይንጽርትን ናይ ሓደ መዓልትን ዘረባ ሽሕ ግዜ ከም ዝነገረት ኣምሲላ ብምምላስ ንሓሶታ ክትክውል ፈቲና። “ሓሳውን ስንቅን፡ እናሓደረ ይፈኩስ” ዝብል ምስላ ክትርሳዕ የብላን። ሚዛን ክብሪ ናይ ሓደ መንእሰይ ብእኩብ ድምር ናይ ክእለቱ፡ ፍልጠቱን ባህርያቱን እዩ ዝልካዕ። ብሰብ ክኽበርን ክእመንን ዘይደሊ ሰብ የለን። ቅኑዓትን ሓቀኛታትን ሰባት ክቡራትን እሙናትን እዮም። ሰብ ዘይፈትዎም ክኸውን ይኽእል’ዩ፣ ዝንዕቆም ግን የለን። ንእስነትና፡ ክብርን እምነትን ዝፈጥሩ ባህርያት ኮስኲስና እነዕብየሉ ዝበለጸ ወቕቲ ናይ ሂወት 1. 1. ጻዕዳ ሓሶት፥ ዘይተባህለን ዘይተገብረን ባዕልኻ ምሂዝካ እተቕርቦ ሓቂ ዘይኮነ ዘረባ እዩ። ጻዕዳ ሓሶት ጉድኣት ዘይብሉ ሓሶት እናተባህለ ይግለጽ። ዕላማኡ ከኣ 3. ፍርቂ ሓቂ ምንጋር፥ እዚ ክፋል ናይቲ ዛንታ ጥራይ", "char_count": 660, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03437", "text": "ኣብዚ እዋን፡ ብዙሕ ሰብ ዕላሉ ተመሳሳሊ እናዀነ ይኸይድ ኣሎ። ግዜን ሰብን ብዘምጽኦ ኩነታት፡ ናይ ሓባር ሽግር ይህልወካ’ሞ፡ ብሓባር ኴንካ ንኸተዕልል (ንኸተማርር ምባል ይሓይሽ) ይቕስበካ። ከምኡ ምግባር ባህርያዊ እዩ፥ ምኽንያቱ ንኸተተፍንስ ስለ ዝሕግዝ። ግና ንግዚኡ እምበር ንነዊሕ እዋን ዝኸይድ እንተዀይኑ ፋይዳኡ ውድቀት ጥራይ’ዩ። ብሓባር ኴንካ ‘ምኒን’ ምባል፡ ሽግርካ ዘብእስ እምበር ፍታሕ ዘምጽእ ኣይኰነን። እቲ ኣመና ዘሕዝን ድማ ብኽልቲኡ ወገን ዝመጽእ ዕላል ፍታሕ ዘምጽእ ዘይኰነስ፡ ንሽግርካ ሽግር ዝውስኽን መመሊስካ ሞራልካ ዘውድቕን እንተዀይኑ እዩ። ካብ ዝዀነ ዕላል ወይ ዘተ ክንከስብ ጥራይ’ዩ ዝግባእ። ሰሓቕ መኽሰብ’ዩ፤ ኢሂን- ምሂን ምባል መኽሰብ’ዩ። ካብኡ ወጻኢ፡ ሓደ ወገን ‘ግናይ’ ወረ ሒዙ ይመጽእ’ሞ፡ እቲ ኻልእ ድማ ‘ዝገነየ’ ሓበሬታ የምጽእ፥ ከይተረድኦም ውድድር ንውድቀተ- ሞራል ይጻወቱ። እዋን ዝኸይድ ትንተናታት፡ ካብኡ ሓሊፉ’ውን ኣብ ውልቃዊ ህይወት ተጻወትቲ ኣቲኻ ዝግበር ሃተፍተፍን ግና ‘ሞያኻ’ እንተዘይኰኑ፡ ዋላ ሓንቲ’ኳ ኣይጠቕመካን’ዩ። ምኽንያቱ፡ እዚ ኣብ ሕልሚ ካብ ምንባር ብምንታይ ክፍለ ይኽእል? ካልእ ዓይነት እካበ ሓበሬታ ድማ ዋላ’ኳ ንምምራር ዝዕድም ኣይኹን፡ ንምጉዳም ኣእምሮ ግና ሓያል ተራ ይጻወት። ንኣብነት፡- ብዝዀነ መደምደምታ ዕላልና፡ እቲ ኰነ ኢልና ዲና ብኣጋጣሚ እንምእርሮ ሓበሬታ ኣብ ህይወትና እንታይ እዩ ዝጠቕመና ኢልና ክንሓስበሉ ንምዝኽኻር ኢና እዚ ኣርእስቲ ኣልዒልናዮ። ምኽንያቱ፡ ኣብ መወዳእታ ሰብ ብሞያ እዩ ዝነብር። ብቐጥታ ሞያኡ ንምዕባይ ዘገልግሎ ሓበሬታ ክእክብ ድማ ግቡእ’ዩ። ኣብ ኩሉ ጉዳይ ደንቆሮ ሓደ ግጥም ጸወታ ኩዕሶ ድዩ ካልእ ዓይነት ስፖርት ምዕዛብ፡ ከም ምዝንጋዕ ስለ ዝሕሰብ ከከም ዝንባለኻ ኣገዳሲ’ዩ። ካብ ቅድሚ’ቲ ጸወታ ኣትሒዝካ ሓበሬታ ንምእካብ ዝግበር ሕጊግታን ሻቕሎትን፡ ከምኡ’ውን ድሕሪ ግጥም ዝግበር ንነዊሕ ክኢላ መሲልካ ንምርኣይ ዝግበር ዓይነት ሓሶት’ዩ። ሃደድቲ ወይ ሸደድቲ ሰባት “እዚ ደኣ ቀሊል እንድዩ፡” ምባል የዘውትሩ። 7. 7. ምሽፋል (ምኽዋል)፥ ንዝፈጸምካዮ ጌጋ ወይ ጭብጢ ናይ ዝፈጸምካዮ ጌጋ ምስዋር። ዕላማኡ ንነብስኻ ብሓሶት ንምንጻህ እዩ። ምንጋር ነቲ ዝተረፈ ከኣ ምቕባር ማለት’ዩ። እዚ ኣገባብ ኣተሓሳስዋ’ዚ ሓደገኛ’ዩ። እቲ ዝተዘርበ ሓቂ’ዩ፣ ግን ምሉእ ኣይኮነን። ‘ዘረባ ሓደ ሰሚዕካ ኣይትፍረድ’ ዝብል ምስላ ሕብረተሰብና ነቲ ሓደ ዝሓባኦ እቲ ካልእ ክቐልዖ ዕድል ንምሃብ ዝተባህለ’ዩ። ንኣብነት የውሃንስን ሓሰንን ከም መሳርሕቲ ይበኣሱ’ሞ፡ ሓሰን ብዛዕባ መባኣሲኦም ዝነግረካ ዛንታ ንጉድለታት ናይ የውሃንስ ይነግረካ። እቲ ዝበሎ ሓቂ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ናቱ ጉድለታት ስለ ዘይነግረካ ግን ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ምሉእ መረዳእታ ክህልወካ ኣይክእልን። 8. 8. ነብሰ ምትላል፥ ንነብስኻ ምትዕሽሻው። ተሸጊርካ እንከለኻ “ሽግር የለን”፣ ፍርሒ እናተሰምዓካ “ኣይፈራሕኩን” ወይ ከኣ ንሓደ ሕማቕ ባህሪ ክትገድፎ መደብ ዘይብልካ ክንስኻ “ሎሚ ናይ መወዳእታ” እናበልካ ንነብስኻ ምትላል። ኣብ መደምደምታ፡ ቅኑዓትን ሓቀኛታትን ንምዃን ንነብስና ክንምርምራን ክንቀጽዓን ዘኽእለና ትብዓትን ተበግሶን ንመንእሰያት ስለ ዘይሰኣነና ንበገስ። ማዕረኡ ከኣ ዘይንሕበል፡ ዘይንታለል ንቑሓት ንምዃን ካብ ተመኩሮናን ተመኩሮና ካልኦት ሰባትን ንምሃር። ዓይኒ ማይ ሓሶት ኣይነጽፍን’ዩ። ናይ ሓሶት ጽሑፍ ንዝጸሓፈሉ ቀለም’ውን ከነንቅጾ ዝከኣል ኣይኮነን። ንሓሳዊት መልሓስ እውን ንገብራ የብልናን። ናይ ሓሶት ዕዳጋ ግን ክንዓጽዎ ንኽእል ኢና። ዕዳጋ ሓሶት ብንቕሓት’ዩ ዝዕጾ። ንሓሶት ረጊጽናያ ክንከይድ ዘኽእለና ንቕሓት ብዘጥረናላ እዋን ሓሶት ጠፊኣ ኣላ። ሓሶት ዓዳጋይ እንተ ስኢና ንሓሶት ተሰኪሙ ናብ ዕዳጋ ዝወርድ ሰብ የለን። ሓሶት እናሸጡ ዝናበሩ ሰባት ስርሖም’ዮም ዝገብሩ ዘለዉ። እቶም ንሓሶት ሓቂ መሲልና ንሽምት ዘለናኸ እንታይ ንገብር ኣለና፧ ንጽሑፈይ፡ ካብ መስመር ግጥሚ ዓቢ ጥበበኛ ነፍሲሄር የማነ ገብረሚካኤል ጎቲተ ብምምጻእ ክዛዝሞ፣ “ለዋህ ኤርትራዊ ዘረባይ ስምዓኒ፡ ዓፍራ መሲልካ ከይትረግጽ እምኒ።”", "char_count": 2293, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03438", "text": "ጻዕዳ ሓሶት ዝመሳሰል ኮይኑ ንሰባት ከተሐጉስ ኢልካ ዝግበር ሓሶት ግን ኣይኮነን። ዕላማኡ ንሰባት ብጌጋ ንምጽላው’ዩ። መሃዝቲ ሰባት ንሓሶቶም ንምርጓድን ተኣማኒ ንምግባርን “ኢሎሞ” ምባል ከዘውትሩ ይስምዑ። 5. 5. ግድፈት፥ ንኣገዳሲ ክፋል ናይቲ ሓበሬታ ኣትሪፍካ ምንጋር። ንኣብነት፡ ጽባሕ ስዓት 6 ናይ ምሸት ኣብ ሲነማ ኣስመራ ብመንእሰያት ተመሃሮ ዝቐርብ ስነ ጥበባዊ ምርኢት ከም ዘሎ ሓበሬታ ኣለካ። ንኣዕሩክቱኻ ግን ‘ኣብ ሲነማ ኣስመራ ጽባሕ ገለ መደብ ኣሎ’ ኢልካ ትነግሮም። ስነ ጥበባዊ ምርኢት ምዃኑ፡ ብተመሃሮ ከም ዝቐርብ፡ ዝቐርበሉ ሰዓት ከኣ 6 ድሕሪ ቀትሪ ምዃኑ ስለ ሓባእካሎም ግን ተቛደስቲ ናይቲ መኽሰብ ክኾኑ ኣይክእሉን እዮም።", "char_count": 410, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03439", "text": "ብፍላይ ሎሚ ከም ንፍዮ ክወጽኣልና ዝግባእ ወልፊ ማሕበራዊ መራኸቢታት (ሶሻል ሚድያ) መጺኡና ኣሎ። ኣብቲ ምዕቡል ዓለም ን‘ስራሕ’ እምበር፡ ንወረ ዝኸውን ግዜ ኣመና ውሑድ’ዩ። ድላይና ምኽንያት ነምጽእ ድማ፡ እቲ እንኮ ክንምዕብለሉን ካብ ቀይዲ ናይቶም ኣእምሮና ሓዪሮም ብመደብ ከይንምዕብል ዝዓግቱና ዘለዉ ሓይልታት ከውጽኣናን ዝኽእል እንኮ ፍታሕ፡ ግዜና ኣብ ዕብየት ነብስና ምውዓል ጥራይ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ንሳቶም ዘድልዮም ሓበሬታ እናኣከቡ፡ ንዓና ድማ ጐሓፍ ዝዀነ ሓበሬታ ካብ ምዕዳል ደው ኣይክብሉን እዮም። ምዃን ጽቡቕ ስለ ዘይኰነ፡ ላህመታዊ ወይ ‘ምስ ሰብ መሐወሲ’ ዝዀነካ ሓበሬታ ምናልባት ቁሩብ-ቁራቦ ጥቕሚ ይህሉዎ ይኸውን፥ ካብ ሰብካ’ኳ ኣይትንጸልን። ካብኡ ሓሊፍካ፡ ኣብ ዘይሞያኻ ኣቲኻ እትእክቦ ማእለያ ዘይብሉ ቀንጠ-መንጢ ይኹን ዋላ ኣመና ኣገዳሲ ሓበሬታ ግና ክሳራ እዩ። ምኽንያቱ፡ እቲ ነዚ ሓበሬታ ንምእካብ ዘጥፋእካዮ ግዜን ጸዓትን፡ ሞያኻ ንምዕባይ ተጠቒምካሉ እንተ ትኸውን ማዕረ ክንደይ ክትዓቢ ከም እትኽእል ምፍላጥ ከድልየካ እዩ። ሕጂ’ውን ይኹን ነዛ ጽሕፍቲ ንምንባብ ኣብዛ መስመር በጺሕካ ኣለኻ። እዚ ተንብቦ ዘለኻ ሓሳባት ‘ኣይጠቕመንን’ዩ’ ኢልካ እንተ ኣሚንካ፡ ነዛ መጽሔት ዓጺፍካ ጠንጥኖ! ዘይጠቕመካ ጽሑፍ ደኣ እንታይ ክዓብሰልካ።", "char_count": 734, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03440", "text": "‘ዘየድልየና ክንእክብ ዘድልዮም ይእክቡ!’ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ኤርምያስ ሰሎሞን ኣብ መጽሔት መንእሰይ ቍ.62 ካብ ዝጸሓፎ ተቘንጪሉ እተወስደ ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.169", "char_count": 134, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03442", "text": "“ቀዳማይ ዝበሎ፡ ዳሕረዋይ ይቕበሎ። ምስላ ቀዳሞት ኣብ ያታታት ሕብረተሰብ ኤርትራ ባህሊ፡ ብቐንዱ ድማ ኣፋዊ ያታታት፡ ካብን ናብን እናተሰጋገረ ዝነብር ውርሻ ምዃኑ ዝነግሩ ኣበሃህላታት ብዙሓት እዮም። ነፍሲ ወከፍ ሕብረተሰብ ከም ኣካል ናይ መዓልታዊ ህይወቱ ባህሊ ካብን ናብን እናወራረሰ ይነብር። ባህሊ ድማ በቲ ቀንዲ ሕመረት ናይዚ መስርሕ ዝዀነ ካብን ናብን ናይ ምትሕልላፍ ኣገባብ እዩ ቀጻልነቱ ዘውሕስ። ኣብ ውሑዳት ዘይኰና ሃገራት ምውርራስን ቀጻልነትን ባህሊ ብመጽናዕቲ ጥራይ ክውሓስ ኣይክእልን’ዩ ካብ ዝብል ርድኢት፡ እቶም ንህልውን መጻእን ናይ ሕብረተሰብ ኣገደስቲ እዮም ዝብሃሉ ውርሻታት ባህሊ፡ ብቐጻሊ ናይ ምስግጋር መስርሕ ከም ዝውረሱ ይግበር ኣሎ። እዚ ንኣገዳስነት መጽናዕቲ ዘየጓኒ ኣገባብ ምውርራስ ባህሊ፡ ነቶም ክውረሱ ዝተደልዩ ትሕዝቶታት ባህሊ፣ ብቐንዱ ኣካል መዓልታዊ ንጥፈትን ኣተሓሳስባን እቲ ዝወርስ ሕብረተሰብ ምግባር እዩ። እዚ ድማ ነቶም ዝውረሱ ትሕዝቶታት ባህሊ ጥበብ ኣትዮም ዝውረሱ ትሕዝቶታት፣ ብዓንደ ርእሶም ብመጽናዕቲ ዝርከቡን ናብ ዝተፈላለዩ ተመገብቲ ናይቲ ስራሕ ዝቕረቡን ምዃኖም እዩ። ብኸምዚ ኣገባብ ንዝበዝሑ ኣፋዊ ያታታተን ናብ ደረጃ ምዝጉብ ወይ ስኑድ ዘብጽሓ ሃገራት እውን ውሑዳት ኣይኰናን። እዚ እናዀነ ግና ብብዙሓት ምኽንያታት ኣፋዊ ያታአን ይትረፍ ክስንዳን ናብ ደረጃ ውሑስ ኣፋዊ ያታ ከብጽሓን፡ ኣፋዊ ያታ ነይሩወን ድዩ ኣይነበረንን ክፈልጣሉ ናብ ዘይክእላ ደረጃ ዝበጽሓ ሃገራት እውን ኣመና ብዙሓት እየን። መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታ፣ ብኣኡ ኣቢሉ እውን መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ዘይስገር ሽወደናውያን፡ ኣውስትራላውያንን ካልኦት ነቲ መጽናዕቲ ብዕላማ ዘካየዱ ግዱሳት ወገናትን ንምጥቃስ ይከኣል። ህዝባዊ ግንባር እውን ማዕረ ማዕረ እቲ ንናጽነት ዝገብሮ ዝነበረ ቃልሲ፡ ነቲ ክጠፍእን ክጥምዘዝን ዝድለ ዝነበረ ባህልን ታሪኽን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምጽናዕን ምስናድን ልዑል ስራሕ ኣበርኪቱ እዩ። እቶም ክሳዕ እዚ እዋን ብጥበብ ተታሒዞም ዝርከቡ ውጽኢታት መጽናዕቲ ድማ እኹላት ኣብነታት እዮም። ኣብዚ እዋን እውን መንግስቲ ንመጽናዕቲ እኹል ጠመተ ብምግባር ኣብ ኩሉ መጽናዕትን ስነዳን ዘድልዮ ጽላት፡ ዓቕሚ ሰብን ንዋትን ኣውፊሩ ይርከብ። ዝዀነሉ ምኽንያት ድማ እዝን ከምዝን ዝበለ ምኽንያት እዩ። ሪሰርች (Research) ዝብል ቃል ካብ 1577 ዓ.ም ኣቢሉ ከም ዝጀመረ ይንገር። ካብቲ ሪከርከ (recherche) (ብግቡእ ተደሚጹ እንተሃልዩ) ዝብል ናይ ፈረንሳ ቃል ዝብገስ ድማ’ዩ። እቲ ናይ ፈረንሳ ቃል ድማ ምድላይ ወይ ምንዳይ ዝብል ትርጉም ኣሎዎ። ወላ’ኳ ከምዚ እናተባህለ ብዛዕባ ኣብ ስርዓተ ትምህርቲ፡ መራኸቢ ብዙሃን፡ ኣብያተ እምነት ወዘተ ከም ዝካተቱ ምግባር እዩ። እዚ ኣገባብ ኣብ ብዙሓት ሃገራት፡ ባህሊ ኣብ ምዕቃብን ምውርራስን ኣገዳሲ ንጥፈት እናዀነ ይኸይድ ኣሎ። ወላ’ኳ ብሰፊሕ ኣርእስቲ ክረአን ዝያዳ ክዓሙቕን ዝግባእ እንተዀነ ኣብ ናይ ኤርትራ ታሪኽን ባህልን ኣመልኪቶም ዝተገብሩ መጽናዕትታት ውሑዳት ኣይኰኑን። ንኣብነት ብኢጣልያውያን፡ ግብጻውያን፡ እቲ ኣብዚ መስርሕ ንመጽናዕቲ ኣገዳሲ ዝገብሮ ነጥቢ ድማ፡ እቶም ኣብዚ", "char_count": 1757, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03443", "text": "ኣብ ኣፋዊ ያታታት ትግርኛ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ዝምህሩን ዘዘናግዑን ትሕዝቶታት እምብዛ ብዙሓት እዮም። እዞም ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ብኣፍ እናተነግሩ ዝጸንሑ ሕብረ ብዙሕ ዝዀኑ ኣፋዊ ያታታት፡ ንብዙሓት ህይወት እተሰላስሎም ንጥፈታት ብጥበብ ዝገልጹ እዮም። እስከ ነዚ ዝስዕብ ሓደ ሰብ ልቢ ምስ ኣውሓደ ወይ ምስ ተጋገየ ከመይ ኢሉ መዋጽኦ ይፈጥር እተስተምህር ኣፋዊ ያታ ንርአ። ቀንዲ ሓሳባ ድማ “ብ ኣይትንገር ዝንገር ነገር፡ ብ ኣይትንገር ስለዝንገር፡ ብ ኣይትንገር ኣይትንገር።” ዝብል’ዩ። ብ “ኣይትንገር፡ ዝንገር” ብ “ኣይትንገር፡ ዝንገር” ክሰዳኦ ደልየን ደጊመን “እዋይ” በላ። ደላዪት ሓዊ ድማ “ኣትን እንታይ ኢኽን እዋይ እዋይ ትብላ፡ ኣይድሓን ኢኺን” ኢላ ሓተተተን። ሽዑ እተን ሰበይቲ “ኣይትንገራ ደኣ’ምበር እታ ጓል እከለ እምበር ጠኒሳ---” “ኣይደሓንክንን።” “እዋይ ኣይትንገራ ደኣ’ምበር እዛ ጓል እከለ እንድያ ጠኒሳ---” እታ ካልአይቲ ሓዊ እትልምን ሰበይቲ እውን ከምተን ክልተ ዝቐደማ ኣንስቲ “እዋይ” በለት። ከምዚ እናበለት እታ ብ “ኣይትንገር ዝተነግረት ነገር፡ ምንጋራ ብኣይትንገር ቀጸለ። እንተዀነ እቲ “እዋይ” ዘብል ዝነበረ ወረ ብኣይትንገር እናተነግረ ናብታ ክትነግር ዘይነበራ ግን ከኣ “ከይትነግራ ደኣምበር” እናበለት ንቐዳመይቲ ለማኒት ሓዊ ዝነገረት ሰበይቲ በጽሐት። ናብ ወዮ ሓብቲ እኖ (ሓትኖ) ዝነበረት ሰበይቲ። ሓትኖ ዝጠነሰት ጓል ንወየን ነቲ ወረ ዘምጽኣለን ሰበይቲ “ኣትን ሰበይቲ ወይ ብሃሊት ኩና ወይ ድማ ብሃሊት ኣምጽኣ” ክትብል ኣዋጠረተን። እተን መዋጽኦ ዝሰኣና ሽዑ እተን ሓዊ ክልምና ዝመጽኣ ሰበይቲ “እዋይ” በላ። ካብቲ ገዛ ድማ ሓውን እዋይ ዘብል ነገርን ሰሚዐን ከዳ። ግዳ “ኣይትንገራ” ተባሂለን ነበራ። ሓዊ ዝለመና ሰበይቲ ገዛአን ምስ ኣተዋ ካልእ ሓዊ ዝልምና ሰበይቲ መጻአን። እንተዀነ ንሰን እውን ከምተን “እዋይ” እናበላ ሓዊ ዝሃባአን ሰበይቲ፡ ንሰን እውን ምስ ለሚነን ዘንደዳኦ ሓዊ “እዋይ” ይብላ ነበራ። እተን ሓዊ ክልምና ዝመጽኣ ሰበይቲ እውን “ኣትን ደሓን ዲኺን” ሓንቲ ሰበይቲ ናብ ሓደ ገዛ ሓዊ ክልምና መጻ። ደላዪት ሓዊ ናብ ወዮ ገዛ ምስ ኣተዋ፡ እተን ብዓልቲ ገዛ “እዋይ” በላ። እተን ደላዪት ሓዊ ድማ “ኣትን እንታይ ደኣ ኴንክን” ክብላ ሓተተአን። ደጊመን “ደሓን’የ” በላ። እንተዀነ ነቲ ንሰን እውን ካብ ሰብ ዝሰምዓኦ ዘረባ ግዲ ምስተን ሓዊ ዝልምና ሰበይቲ", "char_count": 1351, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03444", "text": "ካብ ዝተዋህቡ ገለጻታት ምጥቃስ ይከኣል። ጆን ዋረል ክረስወል ዝተባህለ ምሁር ናይቲ ዓውዲ ንመጽናዕቲ ከምዚ ኢሉ ይገልጾ። “መጽናዕቲ ንሓድሕዶም ዝመላልኡ ከይድታት ዝኽተል፡ ዘድሊ ሓበሬታ ኣብ ምውህላልን ምትርጓምን ብምንጣፍ ዝሰፍሐ ርድኢትን ዝኻዕበተ ፍልጠትን ንምፍጣር ዝሰርሕ ዓውዲ እዩ።” ወላ’ኳ መጽናዕቲ ምስ ባህልን ታሪኽን ተተሓሒዙ ክለዓል እንከሎ ኣብ ምስናድን ምስግጋርን ትሕዝቶታት ዝሓለፈ ወለዶ ዘተኵር ዓውዲ እዩ እናተባህለ ዝግለጽ እንተዀነ፡ ብሓፈሻ ግና መጽናዕቲ ኣብ ዝተላዕለ ኣርእስቲ ፍልጠት ንምውሳኽ፡ ርድኢት ንምስፋሕ፡ ዝንቡዕ ርድኢትን ጸኒሕን ንምቕልባስን ንምስትኽኻልን ወዘተ ዝካየድ ብዓበይቲ ናይ ኣሰራርሓ መገድታት ዝምራሕ፡ ኣብ ዓበይቲ ኣርእስትታት ከም ማሕበራዊ፡ ቊጠባዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ቴክኖሎጃዊ ወዘተ ዓለማውያን ዝዀኑ ዛዕባታት ዘልዕልን ዝምልስን ዓውዲ እዩ። ገለገለ ሃገራት እውን ንመጽናዕቲ ከም መኣዲ መልሲ ንኹሎም ሃገራውያንን ዓለማውያንን ዛዕባታት ብምግባር፡ መጽናዕቲ መራሒ መላእ ፖሊሲታተንን ራኢታተንን ገይረናኦ ይርከባ። መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት እውን ልዕሊ እቲ ብትምህርትን ስልጠናታትን ክድለብ ዝኽእል ኣብ መጽናዕቲ ዝፍጠር ርድኢትን ኣገባባት መጽናዕትን፡ መጽናዕቲ ብደረጃ ውልቂ፡ ትካላት መጽናዕቲ፡ ኮለጃትን ዩኒቨርሲታትን መጽናዕቲ፡ መንግስታውያን ትካላት መጽናዕቲ፣ ሰፊሕ ወፍሪ ምግባር ከም ዘድሊ ምርዳእ እዩ። ከም ኣካል ናይዚ ሰፊሕ ርድኢትን ፍልጠትን መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት እውን ኩለንትናዊ ምስሊ ሕሉፍ ሕብረተሰብ ኣብ ምንጻርን ምንጽብራቕን እቶም ግጥምታት ብዓይኒ ታሪኽ፡ ባህሊ፡ ቁጠባ፡ ፖለቲካ ወዘተ እንተተፈቲሾም ንባዕሎም እኹል ትሩፍ ሰነዳት ምዃኖም ከመስክሩ እዮም። ኣፋዊ ግጥምታት ንነፍሲ ወከፍ ዘዘውትሮም ዝነበረን ዘሎን ወገን ኒሕን ሓረንን ኰይኖም ጒልቱን ሪሙን ከም ዘውሓሱ፡ ከም ላብሽን ብራናን ታሪኹን ምስሉን ከም ዝሰነዱ፡ ባህሊ ብሓፈሻ ያታውያን ፈጠራውያንን ግጥምታት ናይቲ ሕብረተሰብ ድማ ብቐንዱ ብንፋስን ውሕጅን ካልኦት ባህልታት ንኸይብሕጐጉ ዋልታ ከም ዝዀኑ፡ ልቦናን ፍልጠትን ሕብረተሰባት ኣብ ምዕባይን ምግሳጽን ልዑል እጃም ከም ዝተጻወቱ ወዘተ ባዕሎም ክምስክሩ እዮም። ካብዝን ካልኦት ዝምልኡ ኣገደስቲ ሓሳባትን ብምንቃል ድማ’ዩ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ኣመና ኣገዳሲ ዝኸውን። እቲ ቃልን መንቀሊኡን ዝጽሓፍን ዝዝረብን እንተዀነ፡ ከም ኣብ ኩሎም ኣርእስትታትን ዓውድታትን ዘጋጥም ተርእዮ፡ ብዛዕባ መጽናዕቲ ሓደን ውዱንን መግለጺ ኣይወሃብን ክብሃል ይከኣል። ወላ’ኳ ኣብ ዝበዝሑ ንመጽናዕቲ ኣብ ዝወሃቡ ገለጻታት ምምስሳልን ቅርርብን ዝረአ እንተዀነ፡ ምሁራንን ግዱሳትን ናይቲ ዓውዲ ብዛዕባ መጽናዕቲ ኩሉ ዝሰማምዓሉን ዝረድየሉን ገለጻ የለን ይብሉ። እቲ ምኽንያት ድማ ካብ ስፍሓትን ዕምቈትን ናይቲ ዓውዲ ዝነቅል ምዃኑ የረድኡ። ኣብ ርእሲኡ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መጽናዕቲ ኣብ መዓላ ዝውዕለሉ ኣርእስትታት ወይ ዓውድታት እውን ንመጽናዕቲ ዝወሃብ ገለጻታት ክፈላለ ዝኽእል እዩ። ቅልል ብዝበለ መገዲ ግና መጽናዕቲ ኣገዳሲ ፍልጠት ንምኽዕባት ዝግበር ፈጠራውን ሜላውን መስርሕ እዩ ክብሃል ይከኣል። ኣብዚ ገለጻ እቲ “ኣገዳሲ” ዝብል ቃል ኣመና ኣስተብህሎ ዝደሊ እዩ። መጽናዕቲ ዝግበረሉ ኣርእስቲ ንኹሎም ኣብቲ ስራሕ ኢዶም ዝሕውሱ ወገናት ዘይስገር ሕቶ ብምምላስ ዝምስከረሉ ሓበሬታን ፍልጠትን ክምግብ ምስ ዝኽእል እዩ። ብኽንዲ ገለኡ ኣብ ባህሊ፡ ቍጠባ፡ ፖለቲካ ወዘተ ርፍራፍ ኣበርክቶ ዘይብሉ፡ ኣብ ዘይረብሑን ዝወደቑን ኣርእስትታት ወይ ዛዕባታት ሓበሬታ ንምስራጽ ኢሉ ዝካየድ መጽናዕቲ፡ ከም መጽናዕቲ ኣይሕሰብን። ከምቲ ቀዲሙ ዝተገልጸ ንመጽናዕቲ ዝወሃቡ ገለጻታት ኣመና ብዙሓት እዮም። ነዚ ሓሳብ ንምስናይ እዞም ዝስዕቡ ንመጽናዕቲ ሰበይቲ “ኣንቲ ክስቶ ሓብተይ---” “ኣትን ሰበይቲ እዛ ዘረባ ሓንሳብ ወጺኣ እንድያ ወይ ብሃሊት ኩና ወይ ብሃሊት ኣምጽኣ” በለተን። ሽዑ እተን ሰበይቲ ተጣበባ ግዲ ኢሉወን መጽናዕቲ ኣብ ነንበይኖም ኣርእስትታትን ንብዙሓት ምኽንያታትን ክግበር ይከኣል። እንተዀነ መጽናዕቲ ኣብ ዝዀነ ኣርእስቲ ይገበርን ዝተፈላለየ ምኽንያት ይሃልዎን፡ ኣብ ማይ ዘይጠዓመ ኣርእስቲ፡ መቐጸልታ ጅሙር መጽናዕቲ፡ ዝተገብረ መጽናዕቲ ግጉይ ወይ ደጊምካ ቅኑዕ ምንባሩ ንምርግጋጽ ወዘተ እዩ ዝግበር። እዞም መጽናዕቲ ክግበረሎም ይኽእሉ እዮም ተባሂሎም ዝተዘርዘሩ ዛዕባታት ወይ ኣርእስትታት ንባዕሎም እውን ብዙሓት ትርጓመን ፍልልይ ርእየትን ዘማእከሉ እዮም። “ኣንቲ ሓብተይ ሎሚ እሞ እንታይ እዩ መዓልቱ፧” “ሎሚ ደኣ ረቡዕ።” “እህምምምም፡ እሞ ደይ ረቡዕ ረቡዕ ደኣ ሃተፍተፍ እዩ ደብለኒ። ተባህለን ዘይተባህለን፡ ዝሩብኒ ደይዝሩብኒ እዩ ደዛርበኒ። ከምኡ ኣለኒ፡ ረቡዕ ረቡዕ ሲ ከምኡ’ዩ ዝገብረኒ።” “ኣይ እምበኣር ሕማም ነብስኽን እዩ።” “እወ፡ እወ ሕማም ነብሰይ።” “በላ ምሕረት የውርደልክን።” ተበሃሂለን ተፈላለያ ይብሉወን። ክኢላ ኣፋዊ ያታ፡ መምህር ኣማኑኤል", "char_count": 2740, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03447", "text": "ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 87, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03448", "text": "ተስፋልደት ክብረኣብ ቀለተ ምባል ተሪፉ፡ ተስፋልደት ክብረኣብ ቀላቲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ፋኑስ ገብረስላሴ ተስፋሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣስፍሃ ሃይለ ኣባይ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዑቕባይ መሓሪ ገብረጻድቕ፡ ኣኮይ ኣለም ገብረዮውሃንስ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ሩፋኤል ሳህለ ተስፋማርያም፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣማረ ገብረኣብ ወልደስላሰ፡ ንፈጽሚ ዝምልከት ጉዳይ ኣብ ቤ/ፍ ተኸፊቱልካ ስለ ዘሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሹሻን ጊደዎን ተስፋይ ምባል ተሪፉ፡ ሹሻን ጊደዎን ተስፋጽዮን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ከሳሲት ልዋም ሚካኤል ኣስመሮም፡ ተጸዋዒ ዓወት በይን ዘርኣጽዮን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲ ሚኪኤል ተኸስተ፡ ተጸዋዒት መብራት ትኩእ በርሀ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣበባ ተስፋጋብር ተስፋማርያም፡ ብዓል ቤተይ ዳዊት ተወልደ ደስታ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣቡበከር ስዒድ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ኣቡበከር ዓብደልዋሃብ ዓጣ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ተኸሳሲ ኣቶ ኪዳነ ጸጋይ ወልደትንሳኤ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ኣስመረት ተኽለብርሃነ ሃይለ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቁ.49 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይግባይ በሃሊት ብስራት ገብረልኡል ዕዋል፡ ወሃቢ መልሲ ኣቶ ኪሮስ ኣብርሃም፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ምቅሊት ውርሲ ኣብ ቤ/ፍ ይርአ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.45 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መድህን ያቆብ ገብረእየሱስ፡ ብዓል ቤተይ ግርማይ ደብረጼን በረኸት ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ኣመልካቲት ትምኒት ግርማይ ሓጎስ፡ ተጸዋዒ ዓንዳት ሓዲሽ ዘሎ ናይ ሞግዚትነት ጉዳይ፡ ተጸዋዒ ዓንዳት ሓዲሽ ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ደስታ ተስፋዝጊ ኣባይ፡ ብዓል ቤተይ በረኸትኣብ ዑቕባዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ገብረትንሳኤ ክፍለዝጊ በራኺ፡ ኣዴና ሳህሉ ተስፉ መንኣመኖ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ጸጋይ ሃይለ ኣባይ፡ ብፍ/በ/መሰል መስፍን ጸጋይ ኣድሓኖም፡ ንጉዳይ ፈጽሚ ዝምልከት ምልክታ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ዳኒኤል ክፍላይ ዘርኡ፡ ኣቦይ ክፍላይ ዘርኡ እምባየ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ መድህን ኣብርሃም ብርሃነ፡ ብዓል ቤተይ ዘርኣብሩኽ ምስግና ገብረመድህን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣድያም ተስፋእዝጊ ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ዳዊት ዑቕባሚካኤል በሪህ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዮናስ ተኽሉ ተኸስተ፡ ስም ኣደይ ጊዮርጊስ ሃብተማርያም ምባል ተሪፉ፡ ገርግሽ ሃብተሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ጅሮም ርእሶም ገብረእግዚኣብሄር፡ ብዓል ቤተይ የማነ ለባሲ ገብረእዚኣብሄር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ብፍ/በ/መሰል ይርጋኣለም ተስፋማርያም ክፍለ፡ ብፍ/በ/ዕዳ 1.ጎይትኦም ገብረመድህን 2.ሃብተ ገብረመድህን፣ ንጹር ኣድራሻኹም ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ", "char_count": 3297, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03449", "text": "ምልእተ ተኪኤ ባህታ፡ ብዓል ቤተይ ያቆብ የውሃንስ ገብረሂወት ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ህድኣት ገብረእግዚኣብሄር ደባስ ምባል ተሪፉ፡ ህድኣት ገረዝጊሄር ደባስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ዮሴፍ መብራህቱ፡ ወለድና መብራህቱ ኣስፍሃ ደሪን ለተብርሃን ሕሩይ ተላን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 387, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03450", "text": "ብስም መጎስ ሃይለ ኢማም ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00039093 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና ወድጋን ቁ.ገዛ 02 ዝርከብ ቤት ዕዮ ሕብስቲ ትካለይ፡ ንኣቶ ሰናይ ታደሰ ዑቕባሚካኤል፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ቲራቨሎ ጎደና 745-5 ቁ.ገዛ 51 ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። መጎስ ሃይለ ኢማም ብስም ፍዮሪ ምሕረቴ ክብረት ዝተመዝገበ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00028008 ዝኾነ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና ወዲጋን ቁ.ገዛ 21 ዝርከብ ናይ መዕረፊ ኣጋይሽ ቤት መስተ ምስ መሕጸቢ ሰውነት ትካለይ ንወ/ሮ ፌቨን ሓጎስ ወልደሚካኤል ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና 113-1 ቁ.ገዛ 136 ካብ ዕለት 01/01/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2028 ኣካርየዮ ስለዘለኹ ዝቃወም ምስ ዝህሉ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ፍዮሪ ምሕረቴ ክብረት ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.169", "char_count": 835, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03451", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳልሕ ዓብደልቃድር ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ብርሃነ ገብረመስቀል ገብረ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 207, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03452", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ጽገሃና ግርማይ ተስፋማርያም ምባል ተሪፉ፡ መቀረት ግርማይ ተስፋማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መብራህቱ ኪዳነ ሓጐስ ምባል ተሪፉ፡ ሴም ኪዳነ ሓጐስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ፍረወይኒ በርሀ ካፍል ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ በርሀ ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ሰናይት ዘሙይ መንግስቱ፡ ተኸሳሲ ፊሊሞን በርሀ ክፍለ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላበርዕድ ኢብራሂም መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም መሓመድ ስዒድ ሕመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሜሮን ኣብርሃም ስብሃቱ ምባል ተሪፉ፡ ሃኒባል ኣብርሃም ስብሃቱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 665, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03453", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ለተስላሴ ተኽለሰንበት ምባል ተሪፉ፡ ዬርዳኖስ ተኽለሰንበት ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቅሳነት ግርማይ ተስፋስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ብስራት ግርማይ ተስፋስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሜሮን ሰለሙን ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሞን ሰለሙን ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ክፍለ ተኽለሰንበት፡ ተጸዋዒት ወ/ሮ ሳሌም ገብሬስ ተስፋሚካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ማእከል ዝገበረ ስቪላዊ ክርክር ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲት ወ/ሮ ስእለ ኣርኣያ ገብረእየሱስ፡ ተኸሳሲ ተወልደ ኪዳነ ገብረስላሴ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ተስፋልደት መሃንሾ ተስፋልደት፡ ዓባየይ ምልእተ ዘርኣይ ገብረ፡ ብዕለት 15/5/2024 ነቲ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 05 ዝርከብ ቀዋሚ ንብረት ብመወከሲ ቁጽሪ 308018 ዝተመዝገበ መንበሪ ገዛ ብመልክዕ ህያብ ዝሃበትኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ገብረመስቀል ገብረየሱስ፡ ስም ኣደይ ሂወት ገብረዝጊ ብረ ገርጊስ ምባል ተሪፉ፡ ሂወት ገብረዝጊ ዓንደገርግሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ልዋም በለጸ ተኽለማሪያም፡ ብዓል ቤተይ የማነ ሃይለ ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ብርኽቲ ገብራይ ጋይም፡ ብዓል ቤተይ መስፍን ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ፍስሃ ሜካል ናሽሕ፡ ወድና ኤስሮም ፍስሃ ሜካል ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ ወላዲቱ ወ/ሮ መርሃዊት ባይሩ ሃኪን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ኣቶ ተወልደ ስዩም ርእሶም፡ ስም ኣደይ ኢትዮጵያ ገብሪሄት ሙሴ ምባል ተሪፉ፡ ኣበባ ጸጋይ ተስፋዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባደርሆ ሸውሃት ዑቅባስላሴ ሑሴን ምባል ተሪፉ፡ ሸውሃት ዑቅባትንሳኤ ሑሴን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ጎይትኦም ኣለም፡ ወኪል ሚካኤል ተኽለማሪያም፡ እቲ ብዕለት 12/11/2024 ኣቶ ተኽለማሪያም ተስፉ ሕደረሚካኤል ዝሃበኒ ውህብቶ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምንያ ኪዳነ መኮነን፡ ዓባየይ ትርንጐ ሓጐስ ገብራይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ዓብዱ ማሕሙድ ኣሸመደ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደለጢፍ ማሕሙድ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጠዓመ ሙሉጌታ ወንጀል ምባል ተሪፉ፡ ዮናታን ሙሉ ወንጀል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብርሀት ጸሃየ ኣርኣያ፡ ኣደይ ሃንሱ ገብርሂወት ገብረስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ሕጋዊ ወኪል ሕማድ እስማዒል፡ ኣብ መንጎ እድሪስ ሓምድሕጅን ሳልም ሕምቶ ኣሕመድን ዝነበረ ናይ ገዛ ክራይ ናይ ቤት ስእሊ፡ ካብ 2018 ክሳብ እዛ ሕጂ ክራይ ከይሃበና ገዛኡ ሮዳስ ፍቅረ ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ የርዳኖስ ፍቅረ ኣብርሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለተሃይማኖት ሚኪኤል ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ሰምሃር ሚኪኤል ኣብርሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኣበዶም ክብርኣብ ምባል ተሪፉ፡ ሄኖክ ክብራኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓጽዩ ዝተኻረዮ ብልቸንስኡ ዝወጸት፡ ኣመልካቲ ዝኾንኩ ናይዚ ተጸዋዒ ኣይ ካብ ክራይ ኣይ ካብ ገዛ ነዚ ዘለና ትካል ዓጽዩ ኣበይ ከምዘሎ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ይጸወዓልና ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪልን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። መርሃዊት ሻምበል ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊት ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሊዛ ሻምበል ምባል ተሪፉ፡ ሊዛ ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዮኤል ተኽለ ኣስመላሽ ምባል ተሪፉ፡ ዮኤል ተኽለብርሃን ኣስመላሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መርያም ሳልሕ ዓብደላ ምባል ተሪፉ፡ ዓወደያ ሳልሕ ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣድሓና እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ያሕያ እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣምና ከለል ምባል ተሪፉ፡ ኣምና ኢብራሂም በኪት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጥዕምቲ ዮሃንስ ቃልኣብ፡ ስም ኣደይ ፍረወይኒ ገብረመድህን ምባል ተሪፉ፡ ክብራ ገብረመድህን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ", "char_count": 3395, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03455", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ብስም ርእሶም ተ/ማርያም ግዮርጊስ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00043582 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ድግሳ ቁ.ገዛ 84 ዝርከብ ናይ ስነ ጽባቐ ጸጉሪ ርእሲ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ሰለማዊት ዓንዶም በራኺ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና 132-1 ቁ.ገዛ 26 ካብ ዕለት 12/10/2025 ክሳብ ዕለት 13/10/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ።", "char_count": 473, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03456", "text": "ኣልጋነሽ ገብረመስቀል ሃይሉ፡ ሓፍተይ ወይኒ ገብረመስቀል ሃይሉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወ/ሮ ኤልሳ ዮሴፍ ገብረኣብ፡ ኣቦይ ዮሴፍ ጆባኒ ጉዊዘርዲ 10/12/2021 21/12/2021 ዝገደፈለይ ለበዋ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ርእሶም ተ/ማርያም ግዮርጊስ ሕጋዊ ወኪል ብርኽቲ ኣፈወርቂ ገብረዝጊ ሰናይት ተስፋይ መህደር፡ ኣደይ ትብለጽ ጸጋይ ገብርሂወት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብስም ገነት ገብረልኡል ካሕሳይ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00027662 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጋላ ነፍሒ ዓዲ ጓዕዳድ ቁ.ገዛ -- ዝርከብ ናይ ቤት መግቢን መስተን ሆቴልን ትካለይ፡ ንኣቶ ቴድሮስ መሓረ ጸጋይን ሰለሙን ፍስሃየ ተዓገስን፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጋላ ነፍሒ ዓዲ ጓዕዳድ ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት31/12/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ቶኾምብያ ከሳሲት ወ/ሮ ሮዛ ስብሃትልኣብ ጊላዝጊ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሓጎስ ገረኪኤል ንርኣዮ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ገነት ገብረልኡል ካሕሳይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ብስም ንዕማ ዓብደላ ሱሌማን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00040166 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ተሰነይ ቁ.ገዛ 03 ዝርከብ ናይ ምክራይ ቬሎን ቡቲክ መሸጣ ኮስመቲክስን ትካለይ፡ ንወ/ሮ ትርሓስ ፍስሃየ ጸሃየ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ቲራቮሎ ጎደና 186-1 ቁ.ገዛ 19 ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ወ/ሮ ወርሖ ገብረሂወት ሃይለሚካኤል፡ ኣቦና ገብረሂወት ሃይለሚካኤል ትርፉን ኣዴና ተበርህ ገብረሚካኤል ምራጭን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ናይ ግምቱ ዘይተፈልጠ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ሃብቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ንዕማ ዓብደላ ሱሌማን ኣስመረት ዑቕባማርያም ግደ፡ ብዓል ቤተይ ሚካኤል ነጋሲ ገብረማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብስም ነ/ሄር መሓመድዜን ስዒድ ዝፍለጥ ህንጻ፡ ኣብ ን/ዞ ኣኽርያ ቁ.ምስክር ወረቐት 109524-104757-110729 ዚፕ 167 ፕሎት 47r ፓርሰል 3Z ASD00009391 ASP00007932 ስፍሓት መሬት 225 ትርብዒት ሜትሮ ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ) ብዕድጊ ዘጥረናዮ ስለ ዝኾነ’ሞ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይተረኺቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ክንፍጽም ምዃምና ንሕብር። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓሰብ ግርማይ ደስታ ሓጎስ፡ ስም ኣደይ ኣክበረት ገብራይ ተስፉ ምባል ተሪፉ፡ ኣብርሀት ገብራይ ተስፉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙኒር እዮብ ገብረመድህን ምባል ተሪፉ፡ ሙኒር ተስፋሚካኤል ገብረመድህን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1.ወ/ሮ ንጽህቲ ኢሳቕ 2.ኣቶ ርእሶም ተኽለ 3.ኣቶ ተኸስተ ሃብተማርያም ኣነ በላይነሽ ተስፋስላሴ ናይዝጊ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ምም/ን/ዞባ ገዛ-ባንዳ ፕሎት 54 ቁ.ፓርሰሎ/ዞን ASP00044987 ፓርሰል H ከባቢ ዚፕ-ኮድ 1A198 ጐደና ደንጐሎ ቁጽሪ ገዛ 38 ዝርከብ ጠቕላላ ስፍሓቱ 250 ት/ሜ 8 ቀንዲ ክፍልታት 4 ሓገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለለ፡ ኣብ ሚኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁጽሪ ምዝገባ ንብረት 1፡004066 ብዕለት 28/08/2009 ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ብጽሒት ነፍ.ለተኺዳን ይሕደጐ ሕድሩ ናብ ወረስተንን ክልተ ተተካእቲ ወረስቲ ነፍ/ ተኽኣ ተስፋስላሴን ብውርሲ ስም ዋንነት ምትሕልላፍ ክንገብር ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን የቕርብ። ኣቶ ሞጎስ ገብረንጉስ ብስም ሳሙኤል ተወልደ ኣባይ (ወኪል) ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00043679 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና 173-18 ቁ.ገዛ 71 ዝርከብ ናይ ቤት መስተ ትካለይ፡ ንኣቶ ሃብቶም ፍቓዱ ማህደረ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ ዞባ ገጀረት ጎደና -- ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 15/11/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ሳሙኤል ተወልደ ኣባይ (ወኪል) ብስም ኣባ ሳንስ ሓ.ዝ.ብ.ማ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00034572 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ሰገነይቲ ቁ.ገዛ 49 ዝርከብ ናይ መመስርሕን መሽጥን ፍርናሽ ትካለይ፡ ንኣቶ ኢብራሂም ነጋሽ ኢብራሂም፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ጎደና 751-1 ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/04/2026 ክሳብ ዕለት 31/03/2028 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣባ ሳንስ ሓ.ዝ.ብ.ማ ሕጋዊ ወኪል ኣካያዲ ስራሕ ስራጅ ዓብደላ ኣሕመዲን", "char_count": 3799, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03460", "text": "ሎሚ ኴንካ ትሓልሞ፡ ንጽባሕ ተቋምታ። ክትኰኖ እናተመላለሰ ይህውጸካ’ሞ ኣብ ጥቓኻ እንተረኸብካዮ ሃሰው ትብሎ። ብለይቲ ትሓልሞ መሬት ምስ ወግሐ ክትትግብሮ ትብገስ። ግና ነገር ሕልሚ ገሊኡስ ገና ከይተበገስካ ይፈሽል። ተስፋ ምቑራጽ’ሞ ቦታ የብሉን። “ሕልምታትና ኣብ ኣእምሮና ዝውለዱ ሓሳባት እዮም” ብምባል እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ዋላ እቲ ንቑሩብ ግዜ እትሓስቦ ሓሳብ፡ ብሕልሚ ኣቢሉ’ዩ ዝድገም። ሕልምታትና ገሊኦም ክዝከሩ እንከለዉ፡ እቶም ዝተረፉ ከኣ ንምዝካሮም ኣጸገምቲ እዮም። ብዘይካ’ዚ እቲ ሕልሚ ኣብ ዘይፍለጥ ቦታን ዘይተፈልጡ ሰባትን ዘጠቓለለ ምስ ዝኸውን ንምፍትሑ ኣጸጋሚ እዩ። ግን ንቡር መስርሕ ብምዃኑ ዕሽሽ ኢልና ንሓልፎ። ሕልምታት ብደረጃ ዕድመ፡ ፍልጠት፡ ግዜ ወዘተ ዝተፈላለዩ እዮም። መድረኻት ዕድመ ንእስነት፡ ቁልዕነት፡ መንእሰይ (ኩትትና፡ እርጋን) እናበለ ከም ዝፈላለ፡ መድረኻት ሕልምታትና’ውን ደረጃታቱ ዝተፈላለየ እዩ። ኣብ እዋን ቁልዕነት ዝሕለሙ ሕልምታት እቲ ኣብ ከባቢኻ ትርእዮን ክትትግብሮ ትውዕልን እዩ። ብዙሕ ካብኡ ወጺእካ ምሕላም ሳሕቲ እንተ ዘይኮይኑ ብዙሕ ኣየጋጥመን’ዩ። ዕድመ ንእስነት ሕልምኻ ንምትግባር ዝውሰድ ስጉምቲ ጻዕሪን ፍልጠትን ተበላሕትነትን ተስፋ ዘይምቑራጽን እንተ ተሓዊስዎ ግድን እዩ ክሰምር። ኣብ መርበብ እርጋን እግርኻ ምስ ተንብር ግን፡ ሞት ዝቐረበትካ ኮይኑ ስለ ዝስመዓካ፡ ኩሉ ሕልሚ ንሞት ዘማእከለ እናኾነ’ዩ ዝመጽእ። ሃየ ሕልምታትና ክንፍትሽ ንበገስ። ናብ ቀደም ዝነበረ ሕልምታትካ ምልስ ኢልካ ብምዝካር ዝበጻሕካዮን ክትበጸሖ ዝተበገስካሉን ሕልምታትካ ፈትሽ። ሕልምታትካ ኣለልዮም እሞ ከተተግብሮም ሎሚ ተበገስ። ከኣ ብእኡ መጠን እናተጸልወ ኣብ ዝኸደሉ እዋን ሕልምታትካ ብብዝሒ እናወሰኹን ብዓይነቶም እናተለወጡን’ዮም ዝመጽኡ። ኣብ ዕድመ ጉብዝና ዝርአ ሕልምታት ከኣ፡ ፍቕሪ እዩ። ኣብ’ዚ ደረጃ’ዚ ብዛዕባ ፍቕሪ ፍጹም ኣይሓለምኩን ዝብል ሰብ ክሓብእ እንተ ዘይደልዩ ረሲዕዎ’ዩ ኢልካ እውን ዝሕለፍ ኣይመስለንን። እቲ ምንታይ ንሕልምታትካ ዓብሊሉ ሰፊሕ ቦታ ዝሕዝ ፍቕርን ምፍቃርን እዩ። እትሓልሞ ምስ ጋህዲ ከተሳኒ ሓኾት ትብል። ንመጻኢ ኣብ ዕድመ እናወሰኽካ ንቕሓት ኣእምሮኻ", "char_count": 1227, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03461", "text": "ልክዕ ከምቲ ሰብኣይ ካብ ብዓልቲ ቤቱ ዝደልዮ ኣቓልቦን ክንክንን፡ ሰበይቲ’ውን ካብ ብዓል ቤታ ልዑል ኣቓልቦ ክወሃባ’ያ ትብህግ። ኣቓልቦ ምስ ዘይወሃባ ግን ዝተነጸገት ኰይኑ ይስመዓ። ክፍቀርን ክድነቕን ከም ዝግብኦ ይፈልጥ’ዩ። ንነብሱ ኣይወቅስን’ዩ፡ ምኽንያቱ ፍጹም ከም ዘይኰነ ስለዝርዳእ። ኩሉ ግዜ ዝከኣሎ ከም ዝፍትን እቲ ዝገብሮ ዘበለ ጽቡቕ ከም ዝዀነ’ውን ይፈልጥ’ዩ። ንጌጋታቱ ይቕረታ ክሓትት ድማ ትብዓት ኣለዎ። ስለ ዝዀነ ከኣ ኵሉ ሓዲጋ እተፍቅሮ ብዓልቲ ቤት ተድልዮ። ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ጌጋ ከም ዝፍጽም ይፈልጥ’ዩ። እታ ብዓልቲ ቤቱ ንጌጋታቱ ክትሓድገሉ፡ ከተፍቅሮን፡ ክትንእዶን ኣለዋ። እቲ ምንታይሲ ንዝምድናታትካ ዝኸውን ጽቡቕ ናይ መምርሒ ልምምድ ወይ ስልጠና እንተ ዘይሃልዩካ ክትዕወት ኣይትኽእልን ኢኻ። ሰብኣይ በታ ዝዓቕሙ ዝሰርሓ ስራሕ፡ ሰበይቱ ክትምጉሶ እንከላ ዘይተኣደነ ዕግበት እዩ ዝስምዖ። እዚ ምስ ዝጎድል ፍቕራዊ ዝምድናታቶም ነዊሕ ክቕጽል ኣጸጋሚ እዩ። መጠኑ ዝሓለፈ ምጥርጣር መጠኑ ዝሓለፈ ምጥርጣር ሓደ ሰብኣይ፡ ሰበይቱ ብዛዕባ ጸገማት ጥራይ ክትዛረብ እንተ ጀሚራ ኣብ ሓዳሩ ዝፈሸለ ኮይኑ’ዩ ዝስምዖ። እዚ ድማ፡ ኩሉ ጠለባታ ከማልእ ኣለኒ ኢሉ ስለ ዝሓስብ እዩ። ብዛዕባ ዝዀነ ነገር ተስፋ እንተቖሪጻ ወይ እንተዘይተሓጒሳ፡ ሰብኣያ ከም ውድቀት’ዩ ዝቖጽሮ። ናይ ሰበይቱ ዘይምሕጓስ ነቲ ዝዓመቘ ፍርሑ’ዩ ዘረጋግጽ - በቃ! ንሱ’ውን ንፉዕ ኣይኮነን ማለት’ዩ። ገለ ደቂ ኣንስትዮ ሰብኡተን ክሳብ ክንደይ ተነቀፍትን ማዕረ ክንደይ ፍቕሪ ከም ዘድልዮምን ዘየስተውዕላን ንደቀን’ውን ኣብነት ዘይኰናን ኣለዋ። ሓደ ወዲ፡ ኣቦኡ ንጠላባት ኣደኡ ብዘዕግባ መገዲ ከማልእ ምስ ዝዕዘብ፡ ንዓቕመ ኣዳም በጺሑ ዝምድና ኣብ ዝምስርተሉ ግዜ፡ ንሱ’ውን ብግደኡ ንመጻምድቱ ጠለባታ ከማልኣላ’ዩ ዝጽዕር። ብዘይካ’ዚ ድሌታ ዋላ እንተ ዘይኣማልኣላ ክገብሮ ዝኽእል ብቕዓት ከም ዘለዎ ብምእማን ዝከኣሎ ኩሉ ብምግባሩን፡ መጠኑ ዝሓለፈ ምጥርጣርን ፍርሕን ፓራኖያ (paranoia) ተባሂሉ’ዩ ዝግለጽ። ሰባት ከይብሉኒ ወይ ብዛዕባይ እንታይ ይብሉ ኢልካ ምሕሳብ ንቡር’ኳ እንተኾነ መጠኑ ምስ ዝሓልፍ ግን ናብ ሕማም’ዩ ዝምዕብል። ብሕክምና ስነ-ኣእምሮ ድማ እዚ ዓይነት ሕማም ‘ፓራኖያ’ ተባሂሉ ይፍለጥ። ግዳያት ናይዚ ሕማም ዝኾኑ ሰባት ካልኦት ሰባት ክብለጹልና፡ ክጥቀሙልና፡ ክጐድኡና፡ ከታልሉናን ክቐትሉናን ዝብል መጠኑ ዝሓለፈ ጥርጣረን ፍርሕን ኣለዎም። ካልኦት ኮነ ኢሎም ይጐድኡዎም ከም ዘለው’ኳ እንተተሰምዖም ንሓሳቦም ዘራጉድ ብቑዕ መርትዖ ከም ዘይብሎም እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ጠንቂ ፓራኖያ ፍሉጣት እኳ እንተዘይኮኑ፡ ብዝተፈላለየ ጠንቂ ናይ ዝተፈላለዩ ጉድለታት ክኸውን ከም ዝኽእል እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ኣብ ንእስነት ዘጋጥሙ ግፍዕታት፡ ጸገማት ጥዕና ኣእምሮ፡ ንምዝናይ ኢልካ ልዑል ኣልኮልን ሓሽሽን ምውሳድ፡ ካልኦትን ገለ ካብቶም ጠንቂታት ፓራኖያ እዮም። ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘለዎም ሰባት ንዝፈጸምዎ ጌጋ ሓላፍነት ክስከሙ ኣይደልዩን እዮም። ኣምሳያኡ ንኻልኦት ሰባት ክወቕሱ ወይ ከልግቡ ይጽዕሩ። ካልኦት ሰባት ምስ ዝነቕፍዎም ድማ ኣዝዮም ይቝጥዑ። ንንጹሃት ርእይቶታትን ንኣሽቱ ፍጻመታትን ምስ ክዉንነቶም ብምትሕሓዝ ሓደገኛን ምስጢራውን ትርጉማት ክህብዎም ይፍትኑ። ብሰባት ተበዲልናዮ ዝብልዎ ዝበዝሕ ኣብ ሓቂ ዘይተመርኮሰን ብኣእምሮኦም ዝቐረጽዎን ቂምታ ብምሓዝ ንነዊሕ ዓመታት ይጐዓዙ። ሽሕ’ኳ በዚ ሕማም ዝጥቅዑ ሰባት ኣብ ስራሖም ዕዉታትን ብሉጻትን ክኾኑ ዝኽእሉ ምፍጣር ኣዝዮም ይሽገሩ። ብሓፈሻ እዚ ዝስዕብ ምልክታት ዘርእዩ ዓይነት ሰባት ሕማም ፓራኖያ ከም ዘለዎም ይፍለጥ። • ሰባት ይትንኵሉለይ ክቐትሉኒ’ውን ይደልዩ’ዮም ዝብል መጠኑ ዝሓለፈ ዘይምኽኑይ ጥርጣረታት ምስ ዝህልዎም። • ሰባት ከጥቅዑኒ ይኽእሉ’ዮም ካብ ዝብል ሓሳብ ዝኾነ ዓይነት ውልቃዊ ሓበሬታኦም ካብ ምሃብ ምሒር ይቑጠቡ ወይ ጌጋ ሓበሬታ ክህቡ ምስ ዝመርጹ። • ምሒር ቂም ናይ ምሓዝ ዝንባለታት ምስ ዝህልዎም። • ንቐሊል ወይ ተራ ፍጻመታት፡ ዝተሓላለኸ ምስጢራዊ ትርጉማት ብምፍጣር ምስ ገዛእ ርእሶም ምስ ዘተኣሳስርዎ። • ኣብ መጻምድቶም፡ ኣባላት ስድራቤቶም ወይ መሳርሕቶም ብፍጹም እምነት ዝብሃል ምስ ዘጉድሉ። ከምዚ ዓይነት ሕማም ዘለዎም ዓርከ መሓዛ ወይ መሳርሕቲ ምስ ዝህልዉና፡ ብዘርእይዎ ተግባራትን ብዝዛረብዎም ቃላትን፡ ንጸባጸቦምን ብቝጥዐ ንምልሰሎምን እንተዄንና ጥርጣረታቶም ብምዕባይ ንሕማሞም ስለ ዘብእሶ፡ ነዚ ክንርዳኣሎም ይምረጽ። እንተኾኑ ኣብ ውልቃዊ ህይወቶም ግን ብሰንኪ እዚ ሕማም ኣዝዮም ይሳቐዩ’ዮም። ብተወሳኺ ግዳያት ናይዚ ሕማም ብዝቐርጽዎ ዘይንቡር ፍርሕን ጥርጣረን ምስ ሰባት ዝገብርዎ ርክብ ርሕቀቱ ዝሓለወ’ዩ። በዚ ምኽንያት ዝምድናታት ኣብ", "char_count": 2630, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03462", "text": "መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ንትኹል 1. ከተማ ዞባ ጋሽ ባርካ 2. ኣብ ካልኣይ ተርታ ዝርከብ ፊደል 3. መንግስተ ሰማይ 4. ካናለ 5. ንመዕለሊ እንቐልዋ 6. ዝለል 7. ቤት መስተ 9. ካብ ፍቱዋት እንስሳ ዘቤት 11. ኣቦ ብኣጸዋውዓ ከተማ 14. ከፈተ፡ ጋህ ኣበለ 16. ካብ ቆርበት ዝወጽእ ረሳሕ ፈሳሲ 17. ዓቢ ዘይኮነ 18. ብኢድ ወይ ማሽን ኣቚሑ ንስራሕ 19. ትንዕ፡ ክትሃርም ምፍታን 21. መባእስቲ ጀሪ 22. ኣሰር፡ በሰላ 23. በኣሰ 25. ደስታ፡ ባህታ 27. ኣብ ግዜ ጾም ዝብላዕ መግቢ 30. ጒሕጒሕ፡ ብጅሩግ 31. ጽሑፋዊ ድርሰት 33. ዜና፡ ሓበሬታ 36. ዕንብረ፡ ጽልግልግታ 37. ብጽሒት፡ እጃም፡ ናትካ ንጋድም 1. መኣከቢ ማይ 3. ኣርማ ኤርትራ ዝዀነት እንስሳ 5. ማይ እንረኽበሉ መስመር 8. መትከል፡ ኣረኣእያ 9. ብሃንደበት ፍግም በለ፡ ፈጠቕ በለ 10. ጽሑፍ ንውሽጥኻ ምድጋም 12. ሰለስተ ብጣልያን 13. ትሑት ቃና ዝፈጥር እተጠቓለለ ናይ ነሃስ ጥሩምባ 15. ኣብ ጸብሕን ጥጥቖን ዝኣቱ ጠቓሚ ዓይነት ጥረ 19. ኣስታት ሰላሳ መዓልቲ ዝኸውን እዋን 20. መግሃርያ 22. ክንዲ ጤል ትኣክል እትብላዕ ጤል በረኻ 23. ዝበዝሐ ናይ ስምዒት ህዋስና ዝርከብሉ ኣካል 24. ብርሃን ዝህበና ብሰብ ዝተሰርሐ 25. ደስ፡ ባህ 26. ሒዙ ከደ፡ ተማልአ 27. መልሲ ዝደሊ 28.________ ነይርካ ናብ ዕዉር (ምስላ) 29. ንጓል ደብሊ፡ ንወዲ ______ 31. ካብ ዝኸዶ ተመልሰ 32. ሪጋ፡ መስርዕ 33. ድልየት፡ ባህጊ፡ ሃረርታ 34. ትሓይሽ፡ ትነፍዕ 35. ካብ ብሄረ ኤርትራ 37. ህግር፡ ውርስ፡ ርስይ 38. መብሰሊ መግቢ 39. ንኣድጊ ክንሰጒግ ከለና እንብሎ 40. ዙረት፡ ጒዕዞ ናይ ዝዀነ ይኹን ነገር 41. ብድድ 1 2 3 4 5 6 7", "char_count": 994, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03464", "text": "• “ኣብ ዓለም፡ ሃብታም ዝኾንካ ኰይኑ ክስመዓካ እንተደሊኻ ነቶም ብገንዘብ ክትዕድጎም ዘይትኽእል ዘለዉኻ ነገራት ብገንዘብ ተምኖም።” - ኣውሽራ ለደስማ ኣውሽራ ለደስማ • “ጽባሕና ጋህዲ ንኸይከውን ዝዓግተና እንኮ ነገር ናይ ሎሚ ምጥርጣርና እዩ።” - ፍራንክሊን ዲ ሩዝቨልት ፍራንክሊን ዲ ሩዝቨልት • “በይነይ ክገብሮ ዝኽእል ነገር ክህሉ እንተኾይኑ ውሑድ ጥራይ’ዩ፣ ብሓባር ክንዓዮ እንኽእል ነገር ግን ገደብ’ውን የብሉን።” - ሄለን ከለር - ሄለን ከለር • “ጸሓይ ክትበርቕ እንከላ፡ ብዙሕ ሞራል’ዩ ዝስመዓኒ።” - ኤሌን ቡስለር ኤሌን ቡስለር • “ሃብቲ ዝሰኣነ ብዙሕ ይኸስር፡ ዓርኪ ዝሰኣነ ዝያዳ ይኸስር፡ እቲ ትብዓቱ ዝሰኣነ ሰብ ግና ንዅሉ ይስእኖ።” - ሚግኤል ደ ሰርቫንተስ ሚግኤል ደ ሰርቫንተስ • “ኣብ ህይወት ከምቲ እትኣምኖ ኢኻ ትኸውን።” - ኦፕራ ዊንፍረይ ኦፕራ ዊንፍረይ • “ሎሚ እንገብሮ ምርጫታት ነቲ ንጽባሕ እንሓልሞ ዘለና መጻኢ ይፈጥር” - ካፒል ካፒል ተታርዋል ተታርዋል ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.169 ኣጽዋር - ምርቓን መርገምን ደቂ-ሰብ", "char_count": 640, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03465", "text": "ሸነኽ ዝነበሩ ፋርሳውያን ወተሃደራት ንጉስ ኣርታሰርሰስ’ውን ጉዳይ ክበላሾ ብምጅማሩ ዳርጋ ክበታተኑ በሉ። ሓያላት ግሪኻውያን ተዋጋእቲ ዝተወሃቦም ሸቶ ወቒዖም ዓወቶም ክጽንብሉ እናጀመሩ እንከለዉ ግን ትራጀዲያዊ ብዝኾነ ኣጋጣሚ ዋና ናይቲ ዘካይድዎ ዝነበሩ ግጥም ዝኾነ ኣሸቃሊኦም ‘ልኡል ሲሩስ’ ዓወቱ ከየስተማቐረ ተወርዊራ ብዝመጸት ጭማራ ኣፍልቡ ተሃሪሙ ወደቐ። ልኡል ሲሩስ ሞይቱ ማለት ግሪኻውያን ኣብቲ ግጥም ዘርኣዩዎ ወተሃደራዊ ብቕዓት ብባዶ ረቢሑ ማለት’ዩ። ዋላ’ውን ዓወት እንተተጐናጸፉ ድሕሪ ሞቱ መሃያኦም ዝኸፍል ስለዘይነበረ ንዓወቶም ከንቱ ዝገብር’ዩ። ግሪኻውያን በቲ ዝተጐናጸፉዎ ዓወት ክግሕጡዎ ዝበሉ ሽሻይ ካብ ኣፈፌት ኣፎም ክከዖ ረኣዩዎ። ዕድል ኣይገበሩን ልኡል ሲሩስ ካብ ሞት ኣይደሓነን። እንተ ካብቲ ግጥም ግን ኣገዳሲ ቁምነገር ቀሲሞም ወጹ። እቲ ብዙሕ ግምት ዝህብዎ ዘይነበሩ ወንጭፍ ከም ዕጥቂ ወሳኒ ምዃኑ ኣረጋገጹ። ዕጥቂ ተራ ሰባት ተባሂሉ ክብሪ ዘይረክብ ዝነበረ ወንጭፍ ኣገዳስነቱ ኣመስኪሩ ክብሪ ክረክብ በቕዐ። ከረኻኽበሉ ዝኽእል ርሕቀት ድሩት’ዩ። ዝነውሐ ርሕቀት ንምብጻሕ እምበኣር ዝነውሐ መወርወሪ የድሊ። ወንጭፍ ከም መለቀብታ ኢድ ኮይኑ ዘገልግል፡ ኣእዳው ወዲ ሰብ ብዝለዓለ ሓይሊ ነዊሕ ክውርውራ ዘኽእል፡ ቀሊል ግን ድማ ብሉጽ ምህዞ እዩ። ኣብ ጥቓ ናይ ሎሚ ባቕዳድ - ዒራቕ እዩ። እዋኑ ክራማት 401 ቅ.ል.ክ ኮይኑ፣ ካብ ባቢሎን ኣስታት 70 ኪሎሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ቦታ ክልተ ሓይልታት ንውግእ ተዳለዉ። እዚ ውግእ’ዚ ኣብ መንጎ ክልተ ኣሕዋት፡ ደቂ ንጉስ ዳርየስ-II (ዳርየስ ዳግማዊ) ዝተላዕለ ኮይኑ ውርሻ ዝፋን ንግስነት ዘንቀሎ’ዩ ነይሩ። ዝፋን ንግስነት 1ይ ፋርሳዊ እምበራጦርያ ዝተረከበ ‘ኣርታሰርሰስ ዳግማዊ’ 40,000 ዓሳክሩ ኣኽተተ። እቲ ካብ ዓቢ ሓዉ ንግስነት ክምንጥል ዝነቐለ ‘ልኡል ሲሩስ’ እኹል ዓቕሚ ዘለዎ ሰራዊት ስለዘይነበሮ ኣስታት 10,000 ሓያላት ግሪኻውያን ተዋጋእቲ ኣብ ጎድኑ ተሰሊፎም ክዋግኡ ዓሰቦም። ኣድላዪ ዝበሃል ቅድመ ምድላዋት ተጻፊፉ ድማ ክልተኦም ወገናት ኣብ ጸጋማይ ገማግም ሩባ ኢፍራጠስ ፊት ንፊት ተፋጠጡ። ዕድመ ምህዞ ወንጭፍ ኣማኢት ኣሽሓት ዓመታት ኮይኑ፡ ካብ ሕብረተሰብ ናብ ሕብረተሰብ እናተወራረሰ ድዩ ከይዱ፧ ወይ ሕብረተሰባት በብዝነበሩዎ ከባቢታት ዘማዕበልዎ ዕጥቂ’ዩ፧ ዝፍለጥ የለን። እዚ ዕጥቂ’ዚ ትሑት ግምት ዝወሃቦ ብምዃኑ ዘይከም ካልኦት ጥንታውያን ኣጽዋር ብግቡእ ተዓቂቡ ክቕመጥ ኣይተዓደለን። እቲ ክሳብ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ዝጠንተወ ወንጭፍ ኣብ ናይ ሎሚ ፔሩ ዝተረኽበ ኮይኑ ቅድሚ 4500 ዓመታት ኣብ ኣገልግሎት ዝነበረ እዩ። እቲ ተወርዋሪ ኣእማን ናይ ወንጭፍ ግን በብእዋኑ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ብተመራመርቲ ስነጥንቲ ተረኺቡ’ዩ። መብዛሕትኡ ካብ ሩባ ዝተመርጸ ከቢብ ቅርጺ ዘለዎ ኣእማን ክኸውን እንከሎ፣ ምስ ግዜ ኣብ ዘበነ ግሪኻውያንን ሮማውያንን ሊድ ዝበሃል ዓይነት ሓጺን ብምምካኽ ጠያይቲ ናይ ወንጭፍ ክምስራሕ ተኻኢሉ’ዩ። ሊድ ናይ ዜሮ ስዓት ኣብ ምእኻሉ ንጉስ ኣርታሰርሰስ ነቶም ኣብ ፊቱ ዝቖሙ ተዓሲቦም ዝመጽኡ ሓያላት ግሪኻውያን ወተሃደራት ጠሚቱ ስኽፍክፍ በሎ። ዋላ’ኳ ብዝሒ ሰራዊት እንተነበሮ፣ ንእሽተይ ሓዉ - ልኡል ሲሩስ ዝዓሰቦም ግሪኻውያን ወተሃደራት ከቢድ ሓደጋ ከውርዱሉ ከም ዝኽእሉ ብኣጋ ተገንዘበ። ሓደ ሓሳብ ድማ ብልጭ በሎ። ወንጭፍ ዝዓጠቑ ወተሃደራቱ ናብ ቅድሚት ስሒቡ ነቶም ግሪኻውያን ብማዕዶ ክሰሃሎም ወሰነ። ናይ ዜሮ ሰዓት ኣኺሉ ድማ ግጥም ብወግዒ ፈለመ። ውግእ ክጅምርን ፋርሳውያን ወንጨፍቲ ብቕጽበት ወንጭፋቶም እናወርወሩ ኣይሂ ኣእማን ናብ ሸነኽ ግሪኻውያን ከዝንቡን ሓደ ኮነ። ግሪኻውያን ኣብ ፈለማ ዝወረዶም ሓደጋ ዝጽወር ኣይነበረን። ከምቲ ዝወጠኑዎ ብጭማራታቶም ከየጥቅዑ ንዝዓገቶም መጥቃዕቲ ወንጭፍ ቅልጡፍ ምላሽ ምሃብ ድማ ኣገዳስነቱ ጎሊሑ ተራእዮም። ኣስታት 200 ዝበጽሑ ምኩራት ወንጨፍቲ ኣገዲሞም ንሶም’ውን ጸረ መጥቃዕቲ ወንጭፍ ጀመሩ። ወንጭፍ ብወንጭፍ ግጥም ሓየለ። ናይቶም ግሪኻውያን ወንጭፍ ዳርጋ ዕጽፊ ናይቶም ፋርሳውያን ይውርወር ብምንባሩ ፋርሳውያን ባዕሎም ብዝጀመሩዎ መጥቃዕቲ ወንጭፍ ኣብ ጸገም ወደቑ። ብርኡይ ድማ ሚዛን ሓይሊ ተለዋወጠ። ፋርሳውያን ሕንፍሽፍሽ ክኣትዎም ብምጅማሩ ግሪኻውያን ነዚ ቅልጡፍ ምልውዋጥ ሚዛን ሓይሊ’ዚ ኣስተውዒሎም ብጭማራታቶም ሃጀሙዎም። ታሪኽ ወንጭፍ ከም ዕጥቂ ሰረቱ ነዊሕ’ዩ። ጥንታዊ ዛንታ ዳዊትን ጎልያድን ጭቡጥ ኣብነት ናይዚ’ዩ። ቅዱሳን መጻሕፍቲ ከም ዝትርኽዎ፡ እቲ ብዕድመን ኣካላዊ መጠንን ንኡስ ዳዊት፡ ነቲ ብግዝፉ ዘይመጣጠኖ ጎልያድ ብሓንቲ ውቃዕ ወንጭፍ’ዩ ናብ መሬት ሰጢሑዎ። ሳላ ወንጭፍ፡ ዳዊት ዓቕሙ ኣራቢሑ ተኣምር ፈጺሙ። ይኹን’ምበር ወንጭፍ ኩሉ ግዜ ትሑት ግምት ምስ ተዋህቦ’ዩ። ከም መሳርያ ጓሶት ደኣ’ምበር ከም ዕጥቂ ጀጋኑ ዝሓስቦ የለን። እዚ እናኾነ ግን ኣብ ግጥም ዝህቦ ኣገልግሎት ድንቂ’ዩ። ምስጢር ናይዚ መሳርሒ’ዚ ኣብቲ ንወዲሰብ ዝህቦ መካኒካዊ ብልጫ እዩ። ኢድ ወዲ ሰብ ውሱን ቁመት እዩ ዘለዎ። ዝኾነ ነገር ሰንድዩ ወይ ወርዊሩ ሓደ ካብቶም ብተዛማዲ ቀልጢፎም ዝመኩ ዓይነት ብረታት ኮይኑ ኣምኪኽካ ድላይካ ቅርጺ ክትሰርሖ ዝከኣልን ፈኲስን እዩ። እዚ ብሊድ ዝስራሕ ጠያይቲ ወንጭፍ ፍኹሰቱ ነዊሕ ርሕቀት ክውርወር ካብ ዘኽእሉዎ ረቛሒታት ሓደ ኮይኑ እናፋጸየ መታን ክኸይድ ኣብ ማእከላይ ክፋሉ ነዃል ከም ዝህልዎ እናተገብረ እዩ ዝስራሕ ዝነበረ። እቲ ድምጺ ስነ ኣእምሮኣዊ ነውጺ ንምፍጣር ዝዓለመ’ዩ። ብተወሳኺ እዚ ብሊድ ዝስራሕ ጠያይቲ መርዚ እናተገብረሉ’ውን ይዳሎ ነይሩ’ዩ። ወንጭፍ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ናይ ዓለምና ዝውቱር እዩ ነይሩ። ይኹን’ምበር ኣብ ዓለም እቶም ብሉጻት ወንጨፍቲ ተባሂሉ ዝእመነሎም ህዝቢ ኣብ ስጳኛ፡ ኣብ ምዕራባዊ ክፋል ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ዝርከባ ደሴታት ‘ባለሪክ’ ዝርከቡ ኮይኖም ብወንጭፍ ዝናኦም ግኑን’ዩ። ያታ ምውጫፍ ኣብዚ ሕብረተሰብ’ዚ ዓሚቚ ሱር እዩ ዘለዎ። ኣደታት ንደቀን ቅጫ ክህባ እንተኾይነን ፈለማ ነታ ሕብስቲ ብወንጭፍ ገይሮም ክሃርሙዋ ይእዝዛ’ሞ፣ ዕላማኡ ዝወቕዐ ቆልዓ ቁርሱ ይወሃብ ዕላማኡ ዘይሃረመ ድማ ቁርሲ ይኽላእ ከምዝነበረ ብሰፊሑ ይዝንቶ። በዚ ኣገባብ’ዚ ዝዓበዩ ቆልዑ ኣብ ግዜ ውግእ ዝተመርጸ ዒላማ ፈልዮም ግጥም ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ፋርሳውያን ኮይኑ ጸጋማይ ክንፊ ሰራዊቶም ተደምሰሰ። በቲ ካልእ ኲናት ‘ካፋህ’ ቀንዲ ኣብነት ናይዚ ኮይኑ ይዝከር። ብ1346 ሞንጎልያውያን ወተሃደራት ኣብ ክረሚያ ንእትርከብ ዝነበረት ብመንደቕ ዝተኸለለት ከተማ ካፋህ ኣብ ከበባ ኣእተውዋ። ካብ መጥቃዕቲ ናይቶም ወረርቲ ንምክልኻል ብቕጽበት ማዕጾታት ናይታ ከተማ ተዓጽወ። ክምህ ዘይብል ዓበይቲ ማዕጾታት ናይታ ከተማ ክሰግሩ ዘይከኣሉ ሞንጎልያውያ ሓደ ኢሰብኣዊ ግን ድማ ንሸቶኦም ብዝግባእ ክወቅዕ ዝኽእል ሓሳብ ኣንቀሉ። እዚ ሓሳብ ነታ ተዓጽያ ዝነበረት ከተማ ብተላባዒ ሕማም ዝተለኽፈ ሬሳታት ገይርካ ምድብዳብ ነበረ። ነዚ ንምትግባር ድማ ትረቡሸ ኣብ ፊት እታ ከተማ ተተኺሉ ብተላባዒ ቀታሊ ሕማም ዝተለኽፈ ሬሳታት ናብታ ከተማ ተወርወረ። እቲ ኣብ ውሽጢ’ታ ከተማ ተሓቢኡ ዕድሉ ዝጽበ ዝነበረ ህዝቢ ሓደው ኢዱ ክህብ ሓደው በቲ ለበዳ ክሃልቕ ተፈርደ። ሞንጎልያውያን ነዚ ዕጥቂ’ዚ ተጠቒሞም ዕላማኦም ከምቲ ዝተለምዎ ክወቕዑ ክኣሉ። ነታ ከተማ ኣብ ቁጽጽሮም ኣእተዉዋ። ዋላ’ኳ እዚ ተግባር’ዚ ባርባርያዊ እንተነበረ፣ ትረቡሸ ከም ዕጥቂ ወሳኒ ተራ ከም ዝጻወት ዘመስከረ እዩ ነይሩ። ዓቢ ኣብነት ኮይኑ ድማ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ሰፊሩ ይርከብ። ኣራእስ ጸላእቶም ከንትዑን ኣዕጽምቶም ክሰባብሩን ይኽእሉ ብምንባሮም፡ እዚ መሳርሒ’ዚ ዝመልኮ ንፉዕ ዋና እንተረኺቡ ብሉጽ ዕጥቂ ምዃኑ ዘንጸባርቕ እዩ። ወንጭፍ ክስራሕ ቀሊል ብምዃኑ ኣብ ኢድ ተራ ሰብ ክጸንሕ ንቡር’ዩ። ኣብ ታሪኽ ብተደጋጋሚ ከም ዝተራእየ ድማ ብዕጥቅን ዓይነታዊ ሰራዊትን ንዝተጸቕጡ ወገናት መዋጽኦ ዝፈጠረ ብዓል ውዕለት ብዙሓት ኣህዛብ’ዩ። ወጽዓ ክምክቱ ካብ ባዶ ንዝተላዕሉ ኣድማዒ መሳርሒ ኮይኑ ዘገልገለ ወንጭፍ፣ ድሒሩ’ውን ንኻልእ ምህዞ ባብ ከፊቱ’ዩ። ሰባት ካብ ምህዞ ወንጭፍ ብምብጋስ ‘ትረቡሸ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መንትግ መሰል ዓርሞሽሻዊ ወንጭፍ ክምህዙ ክኢሎም እዮም። ጥንታውያን ከተማታት ንድሕነታዊ ምኽንያታት ተባሂሉ ብዓበይቲ መናድቕ ይኽለላ ነበራ። መእተዊ ዝኸውን ዓቢ ማዕጾታት’ውን ነበረን። ዝኾነ ስግኣት ኣብ ዝህልወሉ እዋን ድማ ማዕጾታተን ረጊጠን ድሕነተን የረጋግጻ ነበራ። እንተኾነ እዚ’ውን ምስ ግዜ ብድሆ ክገጥሞ ተራእየ። ሰባት ንወራር ኣብ ዝብገሱሉ ነቲ ነዊሕ መናድቕ ናይታ ዝወሩዋ ከተማ ዘሊሎም መታን ክኣትዉ፣ ናብቲ መንደቕ ዘደይቦም ግዙፍ ኣስካላ መሰል ተንቃሳቓሲ ግንቢ ክማልኡ ጀመሩ። ይኹን’ምበር ዘሊልካ ኣብ ምእታው ብቐሊሉ ዒላማ ስለትኸውን እዚ ጥበብ’ዚ ኣድማዒ ኣይነበረን። ኣብ ዝተወሰነ ርሕቀት ብምዃን ደብዳብ ምክያድ ድማ ካልኣይ ዘይብሉ ኣማራጺ ኮይኑ ተረኽበ። ትረቡሸ ነዚ ዝተጠቕሰ ዕላማ’ዚ ዘገልግል ኮይኑ፣ ከባቢ 30 ሜትሮ ዝበጽሕ ቁመት ስለዘለዎ ዓበይቲ ደናጉላ ብዘይ ጸገም ንነዊሕ ርሕቀት ክውርውር ይኽእል። ካብ 12 ክፍለ ዘመን ጀሚሩ ድማ እዚ መሳርሒ’ዚ ዝውቱር እናኾነ ከደ። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . .", "char_count": 5102, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03466", "text": "ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 መኣዝን ሌላ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ኣከባቢ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ለሰ ስፖርት 15፡10 ዶክመንታሪ 15፡55 ዳህሳስ ሕትመት 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዘዋሪት ካሜራ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ (ድግማ) ትረቡሸ ብቐሊሉ ካብን ናብን ዝገዓዓዝ መሳርሒ ብዘይምንባሩ እቲ ተፈታቲሑ ዝመጸ ክፋላቱ ኣብ ቦታ መጥቃዕቲ እዩ ዝገጣጠም ነይሩ። እዚ፣ ስነኣእምሮኣዊ ጸቕጢ ንምፍጣር’ውን የኽእል ነይሩ እዩ። “ቅድሚ ደብዳብ ምጅማሩ ኢድኩም ሃቡ” ዝብል ንጹር መልእኽቲ ንምትሕልላፍ የገልግል ነበረ። ኣብ ከበባ ዝኣተወ ዕላማ ኢዱ እንተዘይሂቡ ከኣ ግዳይ ናይዚ ከቢድ መሳርሒ’ዚ ይኸውን ነበረ። 18፡30 ጉዳይ ኣብ ዘተ 19፡15 ሃሎ ቈልዑ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መደብ ሄራር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 እንዳ ዝማም 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ትረቡሸ ደናጉላ ጥራይ እትውርውረሉ ዕጥቂ ኣይነበረን። ክንዮኡ ዝኸይድ ሓደገኛ ኣገልግሎት’ውን ይህብ ነይሩ እዩ። ቀመማውን ስነይህወታውን ቅዲ ኲናት ንምክያድ ዘኽእል ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት ነበሮ። ኣድማዕነት ናይዚ ዕጥቂ’ዚ ዝተመስከረሉ ፍጻመታት ብዙሕ ኮይኑ፣ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ባርባርያውያን ኣሰቃቒ ተባሂሉ ዝጥቀስ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.169", "char_count": 833, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03468", "text": "ዘዋሪት ዋንጫ ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል፡ ሰንበት 15 መጋቢት ብዓወት ጋንታታት ቀይሕ ባሕርን ኢንሹራንስን ተዛዚሙ። ፈለማ ሰዓት 1፡00 ድ.ቀ ጋንታታት ደቂ ኣንስትዮ ኢንሹራንስ ደንደንን ተራኺበን። እዘን መተሃላልኽቲ ጋንታታት፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብዚ ውድድር ኣብ ዝተራኸባሉ፡ ኢንሹራንስ ተዓዊታ ምንባራ ይዝከር። ሎሚ ዓመት ከኣ፡ ኢንሹራንስ ደጊማ ዋንጫ ንምዕታር፡ ደንደን ናይ መጀመሪያ ጽዋእ ዘዋሪት ዋንጫ ንምዕታር ሓሊነን እየን ተራኺበን። ቀዲማ ድማ፡ ኢንሹራንስ ኣብ መበል 24 ደቒቕ ብመገዲ ኣርሴማ ተኽለሃይማኖት ብዝረኸበታ ሸቶ ናብ ዕረፍቲ 1ብ0 መሪሓ ወጺኣ። ቀይሕ ባሕሪ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ካልኣይ እብረ ግና፡ ደንደን እያ ኣብ መበል 58 ደቒቕ ካብ ፍቓዱ ገዳሙ ብዝረኸበታ ሸቶ ጸወታ ኣመዓራርያቶ። ኣብቲ ሚዛናውን ኣዛናይን ዝነበረ ጸወታ፡ ኢንሹራንስ ድሕሪ ሰለስተ ደቓይቕ ደጊማ መሪሕነት ዘትሓዘታ ሸቶ ብመገዲ ፍትሓዊ ማጆር ኣቑጺራ። ደንደን ንምምዕርራይ ድሕሪ ዝገበረቶ ጻዕሪ’ውን ሰሊጡዋ፡ ኣብ መበል 83 ደቒቕ ካብ ፍዮና ገርግሽ ሸቶ ረኺባ ጸወታ 2ብ2 ገይራቶ። ክሳብ ምዝዛም ዝተወሰኸ ሸቶ ብዘይምንባሩ ከኣ፡ ናብ ፍጹም ቅላዕ ኣምሪሐን። ተኸላኸሊት ኢንሹራንስ ሶልያና ወልደማርያም፡ ጸወታ ኣብ ኣጋ ምዝዛሙ ናብ ሓላዊት ልዳት ተቐይራ፡ ሓንቲ ቅላዕ ደንደን ከተድሕን ክኢላ። ደንደን፡ ክልተ ቅላዕ’ውን ንደገ ብምስዳዳ፡ ኣርባዕተ ህራማት ዘመዝገበት ኢንሹራንስ፡ 4ብ2 ተዓዊታ፡ ንካልኣይ ተኸታታሊ ዓመት ጽዋእ ዘዋሪት ዋንጫ ኣልዒላ። ናይቲ ግጥም ብልጽቲ ተጻወትቲ፡ ኣባል ዕውትቲ ጋንታ - ማርታ ተወልደ ተረቚሓ። ንዝጎደሎም ተጻዋታይ ንምሽፋን ዘርኣይዎ ቃልሲ፡ ዝነኣድ ነይሩ። ጸወታ 0ብ0 ብምዝዛሙ፡ ናብ ፍጹም ቅላዕ ኣምሪሐን። ተጻወትቲ ሰገን ካብ ዝሃረሙወን ሓንቲ ንግዳም ክትወጽእ እንከላ፡ ሓንቲ ድማ ሓላዊ ልዳት ቀይሕ ባሕሪ - ዓወት መሓረና ኣድሒኑዋ፣ ቀይሕ ባሕሪ ከኣ 4ብ3 ተዓዊታ። ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ግጥም ዓወት መሓረና ተጸዊዑ። ሊግ ዓንሰባ ናይ ካልኣይ ዙርያ ጸወታታት ኣካዪዱ ሊግ ዓንሰባ ናይ ካልኣይ ዙርያ ጸወታታት ኣካዪዱ ግጥም ናይ ደቂ ተባዕትዮ ጋንታታት ቀይሕ ባሕሪን ኩባንያ ህንጻ ሰገንን ድሒሩ ተኻዪዱ። ኣብዚ ውድድር ብሉጽ ብቕዓት ዘርኣየት ኩባንያ ሰገን፡ ኣብ መበል 20 ደቒቕ ተጻዋታይ ሚኪኤል ገብሩ ብቐይሕ ካርድ ስለዝተባረራ፡ ንዝበዝሐ ደቓይቕ ብጎደሎ ስፖርታዊ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ቀጺሉ ስፖርታዊ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ቀጺሉ ኣብ ዕረፍቲ ዝጸንሐ ሊግ ዓንሰባ፡ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ናይ ካልኣይ ዙርያ ጸወታታት ኣብ ስታድዩም ከተማ ከረን ኣብ ዘሰላሰለሉ፡ ዓንሰባን ኣልነስርን ብገፊሕ ዓወት ከመዝግባ እንከለዋ፡ ላሳለ ማዕረ፡ ኣልሳሕልን ጋሽን ድማ ተሳዒረን። ስፖርታዊ ውድድር ኣብያተ ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ዞባ ማእከል፡ ቀዳመ ሰንበት ብዝተፈላለየ ዓውዲ ብኽልቲኡ ጾታ ኣብ ቤት ትምህርቲ ደምበ ሰምበል ቀጺሉ። ዓንሰባ፡ ንሕውነት ክትገጥማ እንከላ፡ ዓወት ብምምዝጋብ ንመቐናቕንታ ጸቕጢ ንምፍጣር ዓሊማ ኣትያ። ሓያል መጥቃዕቲ ብምክያድ ከኣ ኣብ ሳልሰይቲ ደቒቕ ካብ ኣሕመድ ዓሊ ሸቶ ረኺባ። ዑመር እድሪስን ሳልሕ ዓብደልውሃብን ሸቶታት ብምውሳኾም፡ ናብ ዕረፍቲ 3ብ0 መሪሓ ወጺኣ። ኣብ ካልኣይ እብረ’ውን ጸብለል ዝበለት ዓንሰባ፡ ካብ ዑመር እድሪስ ክልተ ሸቶታት ብምውሳኽ ብገፊሕ 5ብ0 ተዓዊታ። ሃትሪክ ዝሰርሐ ዑመር እድሪስ፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ግጥም ተጸዊዑ። ኣብ ጸወታ ቸስ ማእከላይ ደረጃ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣዱሊስ ንደምበ ሰምበል 3ብ1፡ ፍትሒ ንኣልኣመል 4ብ0፡ ዋርሳይ ንፈለገሂወት 2ብ1 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ፡ ኣዱሊስ ንፍትሒ፡ ሰምበል ንዲያእ ብተመሳሳሊ 4ብ0፡ ባና ንኣልኣመል፡ ሓድነት ንፊንላድሚስዮን 3ብ1፡ ማይተስፋ ንዓወት፡ ዋርሳይ ንፈለገሂወት 3ብ0፡ ፍረሰላም ንሞዴል 2ብ1 ስዒረነአን። ጋላ ነፍሒን ደምበ ሰምበልን፡ ናጽነትን ፍኖተ ጥበብን ግና፡ 2ብ2 ተፈላልየን። ስዒበን ሳልሳይን ሻዱሻይን ደረጃ ሒዘን ዝርከባ ላሳን ደንደን ተራኺበን። ኣብ ቀዳማይ ርብዒ ሰዓት፡ ደንደን ብመገዲ ሓለቓኣ ዳዊት ክብሮም ኣቢላ መሪሕነት ዘትሓዘታ ሸቶ ኣቑጺራ። ድሒራ ዝተበራበረት ላሳለ መጥቃዕቲ ብምፍናው ኣብ መበል 32 ደቒቕ ካብ ኢዮቤድ ተስፋይ ሸቶ ብምርካባ ተመዓራርያ ናብ ዕረፍቲ ኣምሪሓ። ድሕሪ ዕረፍቲ ዝተራእየ ሸቶ ብዘይምንባሩ ድማ፡ 1ብ1 ተፈላልየን። ኣባል ደንደን ክብሮም ተኽለሃይማኖት፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ጸወታ ተረቚሑ። ኣብ ተመሳሳሊ ውድድር ካልኣይ ደረጃ ጸወታ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሰምበል ንኢሳቕ ተወልደመድህን 3ብ1፡ ሰማእታት ንሓላይ 4ብ0፡ ዲያእ ንደንደን 1ብ0 ተዓዊተናለን። ብናይ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ጻዕዳ ክርስትያን ንዲያእ 4ብ1፡ ልምዓት ንኣስመራ ሓፈሻዊ 1ብ0፡ እምባሃራ ንሓላይ 3ብ1፡ ሰምበል ንሰማእታት፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ንቀይሕ ባሕሪ፡ ከምኡ’ውን ኢብራሂም ሱልጣን ንደምበ ሰምበል 4ብ0 ስዒረነአን። ደንደንን ባርካን ከኣ፡ 2ብ2 ተፈላልየን። ኣብ ዕለት ሰንበት ቀዲመን መራሒት ሊግ ዓንሰባ ዘላ ኣልነስርን ጋሽን ተፋሊመን። ምሉእ ዕብለላን ዋሕዚ ሸቶታትን ኣልነስር ኣብ ዝተራእዮ ጸወታ፡ ኣልነስር፡ ቅድሚ ዕረፍቲ ሓሓንቲ ሸቶ ካብ ሰማንደር ኢሳቕን ሮቤል በርሀን፡ ክልተ ሸቶታት ድማ፡ ካብ ዮናስ ሃይለ ኣመዝጊባ 4ብ1 መሪሓ ወጺኣ። ንእንኮ ሸቶ ጋሽ ሬድዋን ፍስሃየ ኣመዝጊቡዋ። ካብ ዕረፍቲ ምስ ተመልሳ’ውን፡ ኣልነስር ካብ ዮናስ ሃይለን ዑመር ሱሌማንን ሸቶ ወሲኻ 6ብ1 ተዓዊታ። ሃትሪክ ዝስሰርሐ ዮናስ፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ግጥም ተሰምዩ። ግጥም ናይተን ኣብ ማእከላይ ሰሌዳ ዝርከባ ኣልሳሕልን ኣልሂላልን’ውን ኣብቲ ዕለት ተኻዪዱ። ጥንቃቐ ዝበዝሖ ኣብ ማእከል ሜዳ ዝተሓጽረ ምንቅስቓስ ኣብ ዘንጸባረቓሉ፡ ቀዳማይ እብረ ብዘይ ሸቶ ተዛዚሙ። ድሕሪ ዕረፍቲ መሳርዓ ኣሐይላ ዝተመልሰት ኣልሂላል፡ ካብ ሱራፊኤል ኪዳንን ረዳእ ወልደሚካኤልን ሸቶታት ረኺባ፡ 2ብ0 ተዓዊታ። ረዳእ ድማ፡ ናይቲ ግጥም ብሉጽ ተጻዋታይ ምጽውዑ፡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ። ኣብ ባድሜንተን ማእከላይ ደረጃ ናይ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደምበ ሰምበል ንሓድነት 2ብ1፣ ብናይ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ዓወት ንደምበ ሰምበል፡ ፊላንድሚስዮን ንሞዴል፡ ፍረሰላም ቅነ ስፖርት እዚ ማእከል . . . ቅነ ስፖርት እዚ ማእከል . . . ቅነ ስፖርት እዚ ማእከል፡ ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ብዝተፈላለየ ዓውዲታት ቀጺሉ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ደቀምሓረ ካብ ዝተኻየደ ጸወታታት ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ዛራ ንናቕፋ፡ 9ብ1 ክትስዕራ እንከላ፡ ኪሎማ ንሂምቦል 4ብ0 ኣፋንያታ፣ ሂላልን ርዝመን 0ብ0 ተፈላልየን። ንኦማል 3ብ0፡ ብደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ደምሒና ንደንደን 1ብ0፡ እምባሶይራ ንግሎብ 2ብ0፡ ኣዳል ንደምሒና 2ብ1 ስዒረናአን።", "char_count": 3744, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03469", "text": "ኣብ ጸሮና ኣብ ዝተኻየደ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ፡ ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ኦማል ንኣዳል 1ብ0፡ ግሎብ ንደንደን 2ብ0፡ እምባሶይራ መደብ ጸወታ መደብ ጸወታ ኣብ ኵዕሶ መርበብ፡ ብደቂ ኣንስትዮ ኣዳል ብደቂ ተባዕትዮ’ውን፡ ዛራ ንናቕፋ 1ብ0፡ ሮዝመ ንኪሎማ 2ብ0 ስዒረንአን። ብዘይካ’ዚ፡ ዛራ ኣብ ውዱእ ሰዓት ብዘመዝገበታ ሸቶ ንጎብየ 1ብ0 ብምስዓር፡ ኣብ ውሽጢ ሳልስቲ ሽዱሽተ ነጥቢ ሓፊሳ። ኣብ ኵዕሶ መርበብ፡ ዛራ ንናቕፋ ብደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን 2ብ0 ከምኡ’ውን 3ብ0 ክትስዕራ እንከላ፡ ኪሎማ ንሮዝመ 3ብ0 ክትጻወት ተቐሲባ። መስመር ምክልኻላ ብምድልዳል ከኣ፡ ንፈተነታት ቀይሕ ባሕሪ ኣምኪና ናብ ዕረፍቲ ሸቶ ከይተመዝገባ ወጺኣ። ድሕሪ ዕረፍቲ’ውን፡ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ምጥቃዕ፡ ሰገን ኣብ ምክልኻል ተጸሚደን። ቀይሕ ባሕሪ መሪሕነት ከትሕዛኣ ዝኽእላ ዕድላት ኣባኺና እያ። ተጻወትቲ ሰገን ከኣ፡ ንሓድነት ከምኡ’ውን ሓርበኛታት ንናጽነት ብተመሳሳሊ 2ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ውድድር ብደቂ ተባዕትዮ፡ እምባሃራ ንሰምበል፡ ቀይሕ ባሕሪ ንደምበ ሰምበል 2ብ0 ስዒረነአን። ኣብ ካልኣይ ደረጃ ብደቂ ኣንስትዮ፡ ባርካ ንደምበ ሰምበል፡ ደንደን ንጻዕዳ ክርስትያን፡ ቀይሕ ባሕሪ ንእምባሃራ 2ብ0፣ ብወገን ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ጻዕዳ ክርስትያን ንሰምበል፡ ቀይሕ ባሕሪ ንሰማእታት፡ ደንደን ንእምባሃራ፡ ዲያእ ንደምበ ሰምበል ብተመሳሳሊ 2ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ባይታ ቴንስ ማእከላይ ደረጃ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደምበ ሰምበል ንፍትሒ፡ ፍረሰላም ንፊንላንድ፡ ዳሉል ንዲያእ፡ ዋርሳይ ንፈለገ ሂወት 2ብ0፣ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ዓወት ንፍትሒ፡ ዋርሳይ ንማይ ተስፋ፡ ዳሉል ንፈለገሂወት፡ ፊንላድ ንፍኖተ ጥበብ፡ ራሜክ ስምኦን ቤ/ት ደምበ ሰምበል ድማ፡ ንቅዱስ ዮሴፍ ቤ/ት ሓርበኛታት 2ብ0 ስዒሮሞም። ኣብ ጸወታ ሰደቓ ቴንስ ማእከላይ ደረጃ ደቂ ኣንስትዮ፡ ባሕቲ መስከረም ንደምበ ሰምበል፡ እምባ ጠቐራ ንሓድነት፣ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ደምበ ሰምበል ንፍረሰላም፡ ባሕቲ መስከረም ንሓድነት፡ ማይ ተስፋ ንኣዱሊስ ብተመሳሳሊ 2ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ድያእ ንፈለገ ሂወት፡ ባና ንዳሉል 2ብ1 ስዒረንነአን። ኣብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ውድድር ብደቂ ኣንስትዮ፡ ቀይሕ ባሕሪ ንልምዓት፡ ደምበ ሰምበል ንኢሳቕ ተወልደመድህን፡ እምባሃራ ንጻዕዳ ክርስትያንም፣ ብደቂ ተባዕትዮ’ውን ደምበ ሰምበል ንደንደን፡ ቀይሕ ባሕሪ ንኢሳቕ ተወልደመድህን፡ ልምዓት ንእምባሃራ ብተመሳሳሊ 2ብ0 ከምዝሰዓርአን፡ ካብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ናይቲ ዞባ ዝተረኽበ ሓበሬታ ገሊጹ። ንኦማል 2ብ0፣ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ደንደን ንደምሒና 3ብ1፡ እምባሶይራ ንግሎብ 3ብ0 ኣፋንየንአን። ኣብ መንደፈራ ካብ ዝተሰላሰለ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ጽንዓትን ማይ ጸብሪን 0ብ0 ክፈላለያ እንከለዋ፡ ዑበል ንኣኽራን 3ብ0፡ መርሃዊ ንመርከብና 4ብ0፣ ብተወሳኺ ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ዑበልን ኣኽራንን 2ብ2 ክፈላለያ እንከለዋ፡ ጽንዓት ንብሪጎን 3ብ0፡ መርከብና ንመርሃዊ 2ብ1 ስዒረንአን።", "char_count": 1684, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03470", "text": "ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ዙር 16 ካልኣይ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ዙር 16 ካልኣይ እግሪ እግሪ ኣብ ኵዕሶ መርበብ ድማ፡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ መረብ ንመርከብና 2ብ0 ስዒራታ። ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ መርከብና ንመረብ፡ ብሪጎን ንጽንዓት - ብተመሳሳሊ ውጽኢት 3ብ0 ከም ዝሰዓረአን ሓበሬታን ጐስጓስን ናይቲ እዚ ሓቢሩ። ስፖርቲንግ - ቦዶ 8፡45 ድ.ቀ ስፖርቲንግ - ቦዶ 8፡45 ድ.ቀ ቸልሲ - ፒኤስጂ 11፡00 ድ.ቀ ቸልሲ - ፒኤስጂ 11፡00 ድ.ቀ ማን ሲቲ - ሪያል ማድሪድ 11፡00 ድ.ቀ ማን ሲቲ - ሪያል ማድሪድ 11፡00 ድ.ቀ ኣርሰናል - ለቨርኩሰን 11፡00 ድ.ቀ ኣርሰናል - ለቨርኩሰን 11፡00 ድ.ቀ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.169", "char_count": 424, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03471", "text": "ሰራዊት እስራኤል፡ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ኣብ ልዕሊ ዕጡቓት ህዝቡላህ ናይ መሬት መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ኣፍሊጡ። እቲ ስርሒት፡ ጸጥታዊ ድሕነት ነበርቲ ሰሜን እስራኤል ንምውሓስ ዝዓለመ ምዃኑ’ውን ገሊጹ። እቲ ሰራዊት ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኣገደስቲ ዕርድታት ህዝቡላህ ዘካየዶን ‘ውሱን’ ክብል ዝጠቐሶን ናይ መሬት ስርሒት፡ ኣካል ናይቲ ዝገብሮ ዘሎ ሰፊሕ ናይ ምክልኻል ጻዕርታት ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ስርሒት ኣብቲ ከባቢ ንዝንቀሳቐሱ ግብረ ሽበራውያን ምውጋድን መንበሪታቶም ምዕናውን ዘጠቓለለ ምዃኑ ሓቢሩ። ህዝቡላህ፡ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ወርሒ ብመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ንዝተቐትለ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢ ምላሽ ንምሃብ ኣብ ልዕሊ እስራኤል መጥቃዕቲ ድሕሪ ምክያዱ፡ እስራኤል ብወገና ኣብ ልዕሊ እቲ ዕጡቕ ጉጅለ ጽዑቕን ተደጋጋሚን መጥቃዕቲ ነፈርቲ ከተካይድ ምጽንሓ ይፍለጥ። 100 ህጻናት ዝርከብዎም ልዕሊ 800 ሊባኖሳውያን ተቐቲሎም ከም ዘለዉ ድማ፡ ሰብ መዚ ናይታ ሃገር ይሕብሩ። ሚኒስትሪ ጥዕና ሊባኖስ ኣብ ዝዘርገሖ ጸብጻብ ድማ፡ ሰራዊት እስራኤል ካብ 2 መጋቢት ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ህጹጽ ሕክምናዊ ረድኤት ሊባኖስ ልዕሊ 37 ግዜ መጥቃዕቲ ኣየር ከም ዘካየደን፡ ከም ሳዕቤኑ ብውሕዱ 31 ሰብ ሞያ ጥዕና ከም ዝተቐትሉን ካልኦት 51 ሰባት ከም ዝቖሰሉን ገሊጹ። ኣባላት ኣሃዱታት ሓይሊ ምድሪ ናብቲ ከባቢ ቅድሚ ምእታዎም፡ ኣብቲ ስርሒት ንዝፍጠር ሓደጋታት ንምቅላል ተባሂሉ ኣብ ልዕሊ ብዙሓት ግብረ ሽበራዊ ዒላማታት መጥቃዕቲ ኣየርን መዳፍዕን ከም ዘካየደ’ውን ወሲኹ ገሊጹ። ብመጥቃዕቲ እስራኤል ኣስታት ኣመሪካ - ማዕከናት ዜና መጠንቀቕታ ቀሪቡለን ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ገለ ማዕከናት ዜና ብፍላጥ ምስ ኢራን ብምትሕብባር ኣብ ልዕሊ’ቲ ወሳኒ ምዃኑ ዝገለጾ ዓወት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ምጥርጣራት ክፍጠር ምኽንያት ይኾና ምህላወን ከሲሱ። እቲ መራሒ ዝሓለፈ ሰንበት ብማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ንኣርተፊሻላዊ ብልሒ ናይ ኢራን ተጠቒመን ዝተፈብረኸ ናይ ሓሶት ዜና ክዝርግሓ ከም ዝጸንሓ ኣረዲኡ። ንሱ ኣብ መግለጺኡ፡ “እቲ ሓቂ፡ ኢራን ኮነ ኢላ ተጋጊ እያ ዘላ። እቲ እንኮ ዝተዓወተትሉ ውግእ ድማ፡ ብመንገዲ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ኣቢላ ዝፈጠረቶን፡ ብዝተበላሸዋ መራኸቢ ብዙሃን ገይራ ትዝርግሖ ዘላን ስኑዕ ሓበሬታ ጥራይ እዩ፡ ” ኢሉ። ወተሃደራውያን ነፈርትን መራኽብን ኣመሪካ መጥቃዕቲ ከም ዝተፈጸመ ዘርኢ ዝተፈብረኸ ተንቀሳቓሲ ስእሊ ከም ዝዘርገሐት’ውን ወቒሱ። ተሃሪማ ከም ዝዓነወት ገሊጹ። ትራምፕ፡ ነተን ዝተፈብረኸ ዜናዊ ጸብጻባት ይዝርግሓ ኣለዋ ዝበለን ማዕከናት ዜና ኣመሪካ፡ ብኽድዓት ክኽሰሳ ከም ዝኽእላ ኣጠንቂቑ። ቀጺሉ ድማ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ብ28 ለካቲት ኣብ ልዕሊ ኢራን ቅሉዕ ኲናት ካብ ዝጅምራ ንደሓር፡ ሓንቲ ወተሃደራዊት ነፋሪት ኣመሪካ ጥራይ እንተ ኾነ፡ ብመጥቃዕቲ ኢራን ዝዓነዋ ነፈርቲ ውግእ ኣመሪካ ብዙሓት ምዃነን እዮም ዝተፈላለዩ ጸብጻባት ዝሕብሩ። ትራምፕ ወሲኹ፡ ቴህራን ኣብ ልዕሊ", "char_count": 1755, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03472", "text": "ከንቲባ ከተማ ሞስኮ - ሰርጌይ ሶብያኒን፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ናብ ሞስኮ ዘቕንዓ ዝነበራ ኣስታት 250 ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዩክሬን ዒላማአን ከይሃረማ ከም ዝመኸና ገሊጹ። እቲ ከንቲባ ቀጺሉ፡ ሓይልታት ምክልኻል ኣየር ሃገሩ፡ ነተን ድሮናት ናብታ ከተማ ምስ ቀረባ ከም ዘበርዓኑወን ኣረዲኡ። ፈደራላዊ ትካል መጐዓዝያ ኣየር ሩስያ ድማ፡ ንድሕነት በረራታት ክብል ኣብ መዓርፎታት ነፈርቲ ዶሞዴዶቮ፡ ሸረሜቲቮ፡ ቭኑኮቮን ዙኮቭስኪን ገደብ ኣንቢሩ ከም ዘሎ ገሊጹ። ሚኒስትሪ ምክልኻል ሩስያ ብወገኑ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ካብ ዝሓለፈ ሰንበት ምሸት ክሳብ ትማሊ ሰኑይ ንግሆ ጥራይ 145 ድሮናት ዩክሬን ከም ዝበርዓና ኣመልኪቱ። እንተ ኾነ፡ እቲ ፈተነ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ናይታ ከተማ፡ ኣብ በረራታት ግዝያዊ ምስንኻላት ከም ዘስዓበ ወሲኹ ሓቢሩ። ዩክሬን፡ ንመንበሪ ህንጻታትን ካልኦት ሲቪላዊ ትሕተ ቅርጽታትን ሩስያ ዒላማ ዝገበረ ፈተነ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከተካይድ ምጽንሓ እዮም ጸብጻባት ዝሕብሩ። ሩስያ፡ መጥቃዕቲ ዩክሬን ግብረ ሽበራዊ ተግባር ከም ዝኾነ ድሕሪ ምግላጽ፡ ንትሕተ ቅርጺ ምክልኻል ናይታ ሃገር ብምውቃዕ ሕነኣ ከም ትፈዲ ኣጠንቂቓ። ንሰላማዊ ህዝቢ ዩክሬን ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕቲ ከም ዘይተካይድ ግና ኣነጺራ’ላ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሰገነይቲ ቁ.84፡ ፊት ቤት ትምህርቲ ጃልያ 110680 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ፋርማሲ ጃልያ 17/03/2026", "char_count": 873, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03473", "text": "ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣባላት ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ዝኾና ሃገራት፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ንምኽፋት ኢደን ክሕወሳ ንዘቕረበለን ምሕጽንታ እወታዊ መልሲ እንተ ዘይሂበናሉ፡ መጻኢ ናይቲ ወተሃደራዊ ኪዳን ኣዝዩ ሕማቕ ክኸውን ከም ዝኽእል ኣጠንቂቑ። ዘሎ ዑደት ከወንዝፎ ከም ዝኽእል ገሊጹ። ምክትል ኣቦ መንበር ማእከል ኣህጉራዊ መጽናዕቲ ሻንሃይ (ቻይና) - ኔልሰን ቮንግ ብወገኑ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዶ ዘሎ ደማዊ ኲናት፡ ሳልሳይ ኲናት ዓለም ከለዓዕል ከም ዝኽእል ኣጠንቂቑ። ትራምፕ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ኣቢለን ነዳዲ ዘእትዋ ሃገራት ነቲ ቦታ ንምውሓስ ኢደን ክሕውሳ፡ ብፍላይ ድማ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳ፡ ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያን ቻይናን ኣብቲ ጉዳይ ተራአን ክጻወታ ከም ዘለወን’ዩ ክጽውዕ ጸኒሑ። ንሱ ወሲኹ፡ “መንግስቲ ቻይና ንጻውዒት ትራምፕ እወታዊ ምላሽ ክህብ’ዩ ዝብል እምነት የብለይን፡” ክብል’ውን ኣረዲኡ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ዳይረክተር ሃገራዊ ቁጠባዊ ቤት ምኽሪ ኣመሪካ ኬቪን ሃሰት፡ ሃገሩ ምስ እስራኤል ተላፊና ኣብ ልዕሊ ኢራን እተካይዶ ዘላ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ፡ ዛጊት ኣስታት 12 ቢልዮን ዶላር ከም ዘባኸነላ ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ቻይና ነቲ መጻብቦ ኣብ ምኽፋት ንኣመሪካ ምሕጋዝ እንተ ኣብያ፡ ናብ በይጂን ክገብሮ መዲቡዎ", "char_count": 768, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "01b97b307be1fb8b3e04b489c104a606669479d772d8b34888389ba9428f9913:03474", "text": "በቲ መጥቃዕቲ፡ ካልኦት 14 ሰባት ከም ዝቖሰሉ’ውን ሓቢሮም። እስራኤል ኣብ ልዕሊ ወሽመጥ ቓዛ ብዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ፡ ትሽዓተ ኣባላት ፖሊስ ዝርከብዎም ብውሕዱ 13 ሰባት ከም ዝተቐትሉ፡ ሰብ መዚ ጥዕና ሓማስ ኣፍሊጦም። ሰራዊት እስራኤል ግን፡ ሓደ ፍልስጤማዊ ዕጡቕ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራቱ ተኹሲ ድሕሪ ምኽፋቱ ብዝወሰዶ ናይ ግብረ መልሲ ስጕምቲ ንሓደ ዕጡቕ ሓማስ ከም ዝቐተሎ እቶም ሰብ መዚ ኣብ ሓበሬታኦም፡ በቲ መጥቃዕቲ ኣብ ሓደ መዓስከር ካብ ምግላጽ ሓሊፉ ካልእ ተወሳኺ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ክህብ ኣይከኣለን ዘሎ። ስደተኛታት ዝቕመጡ ዝነበሩ ሰብኣይን ሰበይትን ምስ ወዶም ከም ዝተቐትሉ ገሊጾም። ኲናት እስራኤልን ሓማስን ብ7 ጥቅምቲ 2023 ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ዛጊት ልዕሊ 72,200 ፍልስጤማውያን ተቐቲሎም ከም ዘለዉ እዮም ሰብ መዚ ሓማስ ዝገልጹ። እስራኤል ብዘይካ’ዚ፡ ዝወንጨፈቶ ሚሳይል ንሓንቲ ናይ ፖሊስ መኪና ድሕሪ ምውቃዑ፡ ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ ኩሎም ኣባላት ፖሊስ ከም ዝሞቱ እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም ኣመልኪቶም።", "char_count": 582, "topic": null, "issue_date": "2026-03-17", "source_pdf": "haddas_eritra_17032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03475", "text": "ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ሓርበኛታት ስንኩላን መነባብሮኦም ክመሓየሽን ነብሶም ንክኽእሉን ዝተፈላለየ ንጥፈታት ይካየድ ከምዘሎ፡ ካብ 3 ክሳብ 13 መጋቢት ኣብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ኣብ ዝተገብረ ርክባት ተገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ዞባ ዓንሰባ ኣቶ ሽምወለ ወልደገርጊስ፡ እቲ ርክባት - ገምጋም ትግባረ መደባት 2025 ብምቕራብ፡ ኣብ ውጥን ስራሕ 2026 ንምዝታይ ዝዓለመ ምንባሩ ገሊጹ። ሓርበኛታት ስንኩላን ተጠርኒፎም ካብ ማሕበር ብዝርከብ ጸጋታት ነብሶም ክኽእሉ ብዝተገብረ ንጥፈታት፡ ኣብ 2025 ኣስታት 90 ሓርበኛታት ስንኩላን ልዕሊ 1.1 ሚልዮን ናቕፋ ልቓሕ ከምእተፈቕደሎም ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝወፈሩሉ ዓውዲ’ውን ዕቱብ ምክትታል ከምዝግበረሎም ኣብሪሁ። ኣብ’ቲ ዞባ፡ ዛጊት ልዕሊ 50 ሚልዮን ናቕፋ ወጻኢታት ብምግባር ስንኩላን ሓርበኛታት ብምርጫኦም ኣብ ዝተፈላለየ ነብሶም ዝኽእሉሉ ንጥፈታት ክሳተፉ በቒዖም ከምዘለዉ ብምሕባር፡ ኣብ ማሕበር ምጥርናፍ ረብሓኡ ዕዙዝ ስለዝዀነ፡ ኩሎም ሓርበኛታት ስንኩላን ክጥርነፉ ተላብዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ን36 ደቂኣንስትዮ ኣባላት ማሕበር ልዕሊ 400 ሽሕ ወለድ ዘይብሉ ልቓሕ ከምእተዋህበን ዝበዝሓ ነብሰን ኣብ ዝኽእላሉ ደረጃ ከምዝበጽሓን ብተወሳኺ ሓቢሩ። ኣቶ ሽምወለ ኣብ መወዳእታ፡ መነባብሮ ሓርበኛታት ስንኩላን ንምምሕያሽ ብዝሓየለ ምስራሕ፣ ሞያዊ ስልጠናታት ምውዳብ፣ ምክትታል ፕሮጀክትታት ስንኩላን፣ ከምኡ’ውን ምሕያል ውዳበታት፡ ካብ ናይ መጻኢ መደባት ምዃኖም ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ 2,311 ዝተወደቡ ኣባላት ከምዘለዉ፡ ሰነዳት ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን የነጽር።", "char_count": 927, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03476", "text": "ኣብ ዞባ ማእከል፡ ኣብ መሰላት ደቂኣንስትዮን ቈልዑን ከምኡ’ውን ምውጋድ ጎዳእቲ ልምድታት ዘተኰረ ስልጠና፡ ብ14 መጋቢት ንርእሰ- መምህራንን ሓለፍቲ ስነ-ምምህርናን ናይ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ተዋሂቡ። እቲ ብኣባላት ጨናፍር ጥዕናን ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ከምኡ’ውን ቤት- ፍርዲ ዞባ ማእከል ዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ መሰላት ቈልዑን ምውጋድ ጎዳእቲ ልምድታትን ብመንጽር ሕጊ ሰፊሕ ኣስተምህሮ ዘጠቓለለ ነይሩ። ኣብ ዞባ ማእከል ኣብ ዕድመ 15 ክሳብ 49 ዓመት ኣብ ዝርከባ ደቂኣንስትዮ ብዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ምኽንሻብ ጓልኣንስተይቲ ኣብ 2024 ናብ 0.24 ሚእታዊት ከምዝጎደለ፡ ኣሰልጠንቲ ገሊጾም። ሓላፊት ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ወ/ሮ ጅምዓ ኢብራሂም ኣብ ዝሃበቶ መዛዘሚ ቃል፡ ጎዳእቲ ልምድታት ብፍላይ ድማ ክሽቦ ጓልኣንስተይቲ ንምውጋድ ተራ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ክሕይል ብምልባው፡ ኣብ 2026 ብደረጃ ዞባ ናጻ ካብ ክሽቦ ጓልኣንስተይቲ ንምእዋጅ ብዝለዓለ ይስራሕ ከምዘሎ ሓቢራ። እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፡ ተመሳሳሊ ስልጠና ካብ 24 ለካቲት ክሳብ 5 መጋቢት ንኣባላት ኮሚተ መሰላት ደቂኣንስትዮን ቈልዑን ምውጋድ ጎዳእቲ ልምድታትን ኣብ 8 ንኡሳን ዞባታት፣ ካብ 6 ክሳብ 11 መጋቢት ድማ ንሓለፍቲ ጉጅለታት ህግደፍ ከም እተዋህበ፡ ካብ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝተረኸበ ሓበሬታ የነጽር። ኣብ ንኡስ ዞባ ማይዓይኒ፡ ባህላውን ስፖርታውን ቅነ ተመሃሮ ብ15 መጋቢት ተዛዚሙ። ኣብ’ዚ ቅነ፡ ተመሃሮ በብክሊ ዕድመኦም ውድድራት ስፖርት፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ክትዕ፡ ግጥሚ፡ ሓጺር ዛንታ፡ ስእልን ካልእን ከምዘካየዱ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ዕቚቢት ተስፋጋብር ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ቀንዲ ዕላማ ናይ’ዚ መደብ፡ ተመሃሮ ብኣካልን ኣእምሮን ብዛዕባ ምስራቕ ሂላል ወርሒ ሸዋል 1447/2026 ርሑስ ዒድ! ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን ዝህነጹሉ ከምኡ’ውን ባህሎምን ክብርታቶምን ዝዕቅቡሉን ፍሉይ ክእለቶም ዘማዕብሉሉን ባይታ ምፍጣር ከምዝዀነ ገሊጹ። ግዝያዊ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ማይ- ዓይኒ ኣቶ ኣፈወርቂ ርእሶምን ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ንኡስ ዞባ መምህር ጠዓመ ፍትዊን ብወገኖም፡ እቲ ቅነ ብዙሕ ረብሓታት ስለዘለዎ፡ ብዝሓየለ ውዳበ ክድፋኣሉ ኣዘኻኺሮም። ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ሽልማት ተዓዲሉ።", "char_count": 1320, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03478", "text": "ኣስተምህሮ ተዋሂቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ፡ ብምውህሃድ ማእከላይ ቤት- ጽሕፈት ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ጨንፈር ዞባ ደቡብን ዝተወደበ፡ ንቕሓት ህዝቢ ኣብ ውሑስ ምሕደራ ኣከባቢ ንምብራኽ ዝዓለመ ኣስተምህሮ ተዋሂቡ። ስምኦንን ኢንጂነር ሮቤል ክብሮምን ብወገኖም፡ ትርጉም ሂወታዊ ብዙሕነትን ረብሓታቱን፡ ከምኡ’ውን ብደረጃ ሃገር ዘጋጥም ብድሆታት ዝምልከት ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣቕሪቦም። ምብራቓዊ ኣጻድፍ ዝካየድ ዘሎ ልምዓታዊ መደባት ተተሓሒዙ ዝተወደበ’ዩ። ካብ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ኣቶ ዮሴፍ ገብረየሱስ፡ ኣብ ብድሆታት ምብራስ ኣግራብን ሳዕቤናቱን፣ ሓደጋ ፍግረ-መሬት፣ ምሕደራ ደረቕን ፈሳስን ጐሓፍ፣ ከምኡ’ውን ኩነታት ብከላ ኣከባቢ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ ኣቶ ዓብደልቃድር ሓጂ ዓሊ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ ኣስተምህሮ ኣገዳስን እዋናውን ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ብዝበለጸ ክጉስጎሰሉ ተላብዩ። እቲ ብ12 መጋቢት ንሲቪል ሰራሕተኛታት መንግስትን ጸለውቲ ኣካላት ሕብረተሰብን ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ምስ’ቲ ኣብ ሞያውያን መንእሰያት ስኒት", "char_count": 632, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03480", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ፡ ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ ዓመተ 2025/2026 ብሉጽ ውጽኢት ንዘመዝገቡ 104 ተመሃሮ ሽልማት ‘ዒንደማሶ’ ክዕደል ከሎ፡ ብምኽንያት ቅነ መንእሰያት ኣብ ዝተወደበ ውድድራት ዝተዓወቱ ድማ ተሸሊሞም።", "char_count": 146, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03482", "text": "ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ኣብ’ቲ “ዕጥቅና ፍልጠት፡ ዕላማና ልምዓት” ብዝብል ቴማ ዝተወደበ መደብ፡ ሓላፊ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ኢብራሂም ባሮለ፡ ምትብባዕ ብሉጻት ተመሃሮ ቅዱስ ቅንኢ ብምፍጣር ዝምስገን", "char_count": 176, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03483", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣባላት ሃማደኤ ዞባ ማእከል፡ በብንኡስ ዞባአን ተወዲበን ንጽጉማት ወገናት ሓገዝ ኣበርኪተን። ሰዓረ ተስፉ፡ ንዝተገብረ ሓገዝ ብምምስጋን፡ ንጠንቅታትን ሳዕቤናትን ፊስቱላ ዝምልከት ሰፊሕ መብርሂ ሂቦም። ኣባላት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ጎዳይፍ’ውን ብተመሳሳሊ፡ ልዕሊ 47 ሽሕ ናቕፋ ን95 ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ነበርቲ ናይ’ቲ ዞባ ኣመቓሪሐን። በዚ መሰረት፡ ኣባላት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣርባዕተ ኣስመራ፡ ኣብ ማእከል ሕክምናን ተሃድሶን ፊስቱላ ንዝርከባ ኣደታት ብምብጻሕ፡ ዋጋ ልዕሊ 32 ሽሕ ናቕፋ ዓይነታዊ ሓገዛት ገይረን። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣባላት ሃማደኤ ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት፡ ኣብ መዕበዪ ዘኽታማት ጎዳይፍ ንዝርከቡ ቈልዑ ብምብጻሕ፡ ናይ ጽሬትን ምዝንጋዕን መደባት ኣካዪደን። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ክኢላ ሞያ ሕርስን ሕክምና ማህጸንን ዶ/ር ሃብተ ሃይለመለኮት ከምኡ’ውን ሜዲካል ዳይረክተር መወከሲ ሆስፒታል ዞባ ደቡብ ዶ/ር", "char_count": 603, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03484", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሻምብቆ፡ ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ ትምህርታዊ፡ ባህላውን ስፖርታውን ቅነ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ብ14 መጋቢት ተዛዚሙ። ብወገኖም፡ ቅነ ኣብያተ-ትምህርቲ ንመስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝድርዕ ስለዝዀነ፡ ብዝለዓለ ክስራሓሉ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ጋሽ-ባርካ ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ሰለሙን ተኽለሃማኖት ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ኣጋጣሚ ተመሃሮ ዕቑር ብቕዓቶምን ክእለቶምን ዘንጸባረቑሉ ባይታ ከምዝፈጠረ ብምግላጽ፡ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ኣካላት ኣመስጊኑ። ኣብ’ቲ ኣስታት 500 ተመሃሮን 65 ኣለይቲ መምህራንን ዝተሳተፍዎ ቅነ፡ ኣብያተ- ትምህርቲ ሓያል ናይ ውድድር መንፈስ ከምዘርኣያ፡ ሓላፊ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር በረኸት ሓድጉ ገሊጹ። ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሻምብቆ መምህር ዑስማን እድሪስን ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣቶ ሃይለ ተሾመን ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ተመሃሮን ኣብያተ-ትምህርትን ሽልማት ተዓዲሉ።", "char_count": 568, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03485", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መደብ ቆላሕታ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክኢ ንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ገለብ ደሓን 14፡25 ቀስተ ድሕነት 14፡45 ሃብቲ ባሕሪ 15፡00 ህርመት 16፡25 ካብ ዞባታት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 መደብ ጽባቐ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ማእገር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 2ይ ክፋል (ድግማ) ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ምስ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብምውህሃድ ዝዕደል ሽልማታት ‘ዒንዳማሶ’ን ‘ደንደን’ን ኣካል ናቱ ከምዝዀነ ገሊጹ። ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር በየነ ተስፋይ ብወገኑ፡ ገስጋስ ትምህርቲ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ዘተባብዕ ምዃኑ ጠቒሱ፡ ዝያዳ ንምሕያሉ፡ ወለድን መምህራንን ኣብ ተመሃሮ ዝገብርዎ ወፍሪ ከዕብዩ ምዒዱ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ ብወገኑ፡ ዓወት ተመሃራይ ፍረ ድምር ጻዕሪ ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ስሉሳዊ ዝምድና ብዝበለጸ ክሕይል ተማሕጺኑ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብምኽንያት ቅነ መንእሰያት ክካየድ ኣብ ዝቐነየ ውድድራት ግጥምን ሓፈሻዊ ፍልጠትን ንዝተዓወቱ ሽልማት ተዓዲሉ። 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ሌላ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 ፈንቅል 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.170", "char_count": 823, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03486", "text": "ጉዳያት እንተተደጋገመ ሓቂ እናመሰለ እዩ ዝኸይድ። ኣብ ውሽጦም ዝሳጽዮም ናይ ሕልና ቃንዛ ንምዕጋስ ንሃረርታ ባሕሪ ናብ ፖሊሲ ብምቕያር፡ ንጥልመት ከም ስትራተጂ፡ ናፍቖት ባሕሪ ከኣ ከም መርገጽ ይሕዙ።", "char_count": 127, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03487", "text": "24 ለካቲት 2026 ብቐጻሊ ዝደጋገሙ ጽውጽዋያት ሓቂ ስለ ዝኾኑ ዘይኮነስ፡ እቶም ዝደጋግሙዎ ጠቓሚ ኢሎም ስለ ዝኣምኑ እዩ። ናጽነት ኤርትራ ሃንደበታዊ ከም ዝነበረ፡ ጥልመት ከም እተፈጸመ፡ ክእረም ዘለዎ ታሪኻዊ ጌጋ ከም ዝኾነ ዝብል ኣብ መንጎ ኣርካናት ፖለቲካ ኢትዮጵያ፡ ብተደጋጋሚ ዝስማዕ ሓደ ካብቲ ዘይበሊ ልብወለዳዊ ዕላላት ኰይኑ ኣሎ። እዚ ዝዝረበሉ ምኽንያት በቲ ዝተሓምሸሸ ትምክሕቶም ዝተፈጥረ ቃንዛ ንምዕጋስን ሃጸያዊ ርእሰ ሙገሳ ንምዕቃብን ካብ ሓቂ ንምህዳምን እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ እምበኣር ነቲ ጽውጽዋይ ፊት ንፊት ክንብደሆ ከለና፡ ነገር ንምጕህሃር ዘይኮነስ ሓቂ ቃልዕ ክትወጽእ ስለ ዘለዋ፡ ብሕልሚ ቀትሪ ዝተፈጥረ ሃተፍተፍ ትምኒት ምስ ሓቂ ክዕረቕ ስለ ዘይክእል ድማ ብዘይንሕስያ በንቊስና ክንሕምሽሾ ስለ ዘለና እዩ። ናጽነት ኤርትራ፡ ብቃልሲ ዝተውሓሰ ብሕጊ ዝጸደቐ፡ ዓለምለኸ ኣፍልጦ ዘለዎ ታሪኻዊ ሓቂ እዩ። ነዚ ክኽሕድ ዝፍትን ከኣ ብኩሉ መለክዒታት ንጹግ እዩ። ኣብ ሓጺር ግዜ ተላቢዑ ዝቕህም ዓይነት ትረኻ እውን ኣይኮነን። ብደረጃ መንግስትን፡ ኣካዳሚያዊ ዋዕላታትን፡ ምትእኽኻብ ዲያስፖራን ከም መቓልሕ እናተጋውሐ ብዘይምቍራጽ ዝደጋጋም ዘሎ እዩ። ታሪኻዊ ሓቂ ኣብ ክንዲ ምቕባል መረረ፡ ንውዱእ ሕጊ ብትምኒትን ህርፋንን፡ ንልኡላውነት ከኣ ብግህሰት ክትክኡ እዮም ዝፍትኑ። ጂኦግራፍያውን ፖለቲካውን ትንታነ ዘካይዱ ይመስሉ፡ ምስ እትዕዘቦም ግና ውሽጣዊ ቃንዛኦም እዮም ናብ ዞባዊ ፖለቲካ ዝቕይሩ ዘለዉ። ንኤርትራ ከም ልኡላዊት ጎረቤት ዘይኮነስ ክትምለስ ዘለዋ ዝተኸስረት ንብረት፡ ክትዕረ ዘለዋ ጌጋ ወይ ክትምላእ ዘለዋ ሸራፍ ገይሮም የዕልሉላ። ፍልይቲ ብባዕዳዊ መግዛእቲን ብሓይልን ተታሒዛ ዝነበረት ግዝኣት እምበር ንሓያሎ እዋናት ክኣምኑሉ ዝጸንሑ ጽውጽዋይ ኤርትራ መቐጸልታን ኣካል ኣቢሲንያን ከም ዘይነበረት ኣግሂዱ ኣውጺእዎ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከተማታትን ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ኣርካናት ብዛዕባ ኤርትራ ዝግበር ዕላላት ካብ ንቡር ፖለቲካዊን ጂኦግራፍያውን ወጻኢ ዝኾነ ናይ ትንታነ ኣምር ዘይብሉ ክትዓት እዩ ዝስማዕ። ውርደት ንምሕዋይን ቅልውላው መንነት ንምህዳእን ኣብ ዙርያ ተዘክሮታት ዙፋናዊ ስርዓት ዝዕለሉ ብውልቃዊ ስምዒታት ዝተፈጥሩ ወግዕታት እዮም ዝስምዑ። እዚ ዙፋናዊ ስርዓት ዘማዕበሎ እምነት ብግዜ ሃይለስላሰ ብሰፊሑ ክእመነሉ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ካብኡ ንደሓር ኣብ ዝነበሩ ተኸታታሊ ስርዓታት ‘ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ክትፍለይ’ ከም ዘይትኽእል ዝዝረብ ኣብ ህዝቢ ዑደት እናገበረ ጸኒሑ። ብዛዕባ ሶማልያ፡ ወይ ምድርታት ኦሮሞን ሲዳማን ክለዓል፡ ዘይገሃስ ክብሪ ዶባት ከም ዘሎ እናኣመኑ፡ ብዛዕባ ዶባት ኤርትራ ግና ብቕጽበት ይነጽግዎ። ምስ ናይ ኣቢሲንያ ናይ ይብጸሕኒ ሕልምታት ዘይቃዶ ክሳዕ ዝኾነ ድማ መግዛእታዊ ዶባት ይገሃስ ቀዋሚ እውን ኣይከውንን እዮም ዝብሉ ድሕሪ ሃጸያዊ ስርዓትን ወተሃደራዊ ደርግን ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ምሁራት፡ ኣብ 1993 ዝተጋህደ ናጽነት ኤርትራ ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተሓንጸጸ ዶባት ከም ብሓድሽ ከም እተመዓራረየ ገይሮም ኣይተቐበልዎን። ዘሰንብድ ጋዶ እዩ ኮይኑዎም። ኤርትራ እቲ ቀንዲ ሓደጋ ካብቲ ኣበሃህላ ዘይኮነስ ንሓሶቶም ሓቂ ንምምሳል ዘርእዩዎ ድርቅና እዩ። ብሓሶት ዝተሰልበጠ", "char_count": 1812, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03488", "text": "ብሕጽይቱ ተነጺጉ ዝምድና ክልቲኦም ከም እተበትከ ክቐብጽ ዘይከኣለ ዘርእዮ ምዕልባጥ ምስቲ ኢትዮጵያውያን ዘርእዩዎ ዓቕሊ ጽበት ክነመሳስሎ ንኽእል። ናይ ቀደም ትርፍራፍ ሃጸያውያን እዮም ከይበሃል ከኣ ዘመናውያን ‘ሓድሽ ወለዶ’ ኢሎም ንርእሶም ዝጽውዑ እዮም። ብትምክሕቲ ገዛእቲ መስፍናውያን ኣዝዮም ዝናዓቑን ዝጕሰዩን ዝነበሩ ኮይኖም ኣብዚ እዋን’ዚ ካብቶም ጎይተቶም ንላዕሊ ናይቲ ዝፍንፍኖም ስርዓት ተሓለቕቲ ኮይኖም ይረኣዩ ኣለዉ። ከይተበጋገሰ ኣብ ጽድያ 1941፡ ሃይለስላሰ ካብ ስደት ተመሊሱ ስልጣን ከይተረከበ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ወተሃደራዊ ምምሕዳር ብሪጣንያ ከላ ኤርትራ ንመሰል ርእሰ ውሳነ ትቃለስ ነይራ። ባዕዳዊ መግዛእቲ ፈሪሱ ከሎ ድማ መሰል ናጽነት ክዕገት ኣይነበሮን። ነይራ። እቲ ረፈረንደም፡ ብፍትሒ ጐደል ንልዕሊ ፍርቂ ክፍለ ዘበን ተደናጕዩ ዝጸንሐ መስርሕ ጸረ መግዛእቲ ባዕድነት ኣብ መዕለቢኡ ከም ዝበጽሐን ሕጋውነቱ ንምርኣይን ዝተኻየደ እዩ ነይሩ። ኣብ መንጎ ኣርካናትን ምሁራትን ኢትዮጵያ፡ ብደረጃኡ መዳርግቲ ዘይብሉ ብርሱን ስምዒት ዝተወለዐ ክሕደት ዝመልኦ ክትዕ ኣፍደገ ባሕሪ እዩ ዝስማዕ። ኣፍደገ ቃልሲ ኤርትራውያን ብደገ ዝምወል ንሓጺር ግዜ ዝተወለዐ ዕጥቃዊ ተቓውሞ ኣይነበረን። ኣንጻር ብሓይሊ ክሕምሽሽዎ ዝተበገሱ ተኸታታሊ ስርዓታት ሃጸይነት፡ ወተሃደራዊ ጉጅለን ማርክስነትን ኢትዮጵያ ን30 ዓመት ኣትኪሉ ዝሰዓረ እዩ። ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ ህዝባዊ ግንባር ውግእ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከም ኣብያተ ትምህርቲ፡ ጥዕናዊ ትካላትን ምምሕዳራዊ ቅርጺ መንግስቲን ማዕረ ወተሃደራዊ ንጥፈታት የካይዱ ነይሮም። ኣብ በበይኑ ግዜ ብዩኤስ ኣመሪካን ብሶቭየት ሕብረትን ዝድገፍ ዝነበረ ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ዝርከቡ ገዘፍቲ ወተሃደራዊ ሓይልታት ሓደ ንዝኾነ ከኣ ኣንበርኪኹ ተዓዊቱ። ሽሕ ግዜ የዕለብጡ ደኣ እምበር ንኤርትራስ ይቕበጹዋ ደኣ። ነፍስሄር መምህር ኣልኣሚን ዓብደልለጢፍ ከም ዝበሎ፡ “ጽቦራ ክም ጥብ እምኩም ጽቦራ” ናብ ኤርትራ እንተስ ብኽርክር እንተስ ብሓይሊ ክንምለሳ ኢና ዝብል ራእይ ኣብ ልቦም ዝዓቘሩ ኢትዮጵያውያን ከም ጡብ ኣደ ይቕበጹዋ። ዳግም ክኽፈት ኣብ ዘይክእል ዝተዓጽወ ምዕራፍ ተበጺሑ እዩ። ብዓጀውጀው ዝተፈጥረ ልብወለዳዊ ተስፋኹም ብታሪኽ ተበቲኹ እዩ። ንታሪኽ ፈቲሾም ሓቂ ክቕበሉ ዘይደልዩ፡ ንኽሕደት ብናይ ምሁር ካባ ከዲኖም ንመረረ ኸኣ ከም ሕጋውነት ከላብሱ ይፍትኑ። ናጽነት ኤርትራ ንኢትዮጵያ ዘይኮነስ ንሓሶት እዩ ኣዋሪዱ። ሓሶት ከኣ ጽልኢ ዝወልድ ሓደገኛ ሕልምታት እናፈጠረት ልኡላውነት ሃገር ብዘተ ክፈርስ ከም ዝኽእል ክተእምን እያ ትፍትን። እቲ ሕልሚ ከኣ ሕዱር ሓሶት እምበር ታሪኽ ኣይኮነን። ንሕና ግና ምስክርነት ሰላሳ ዓመት ዝወሰደ ሓቂ ዕጥቃዊ ቃልሲ ሓርነት ኣለና። ኣንጻር ሓቂ ዝለዓል ኩሉ ትረኻታት ከኣ ብሰነዳት ታሪኽና ንሕምሽሾ። ገና ዝሑል ኲናት ብዓለምለኸ ተዓዛብነት ኣብ 1993 ረፈረንደም ክካየድ ከሎ፡ ናጽነት ኤርትራ ካብ ማንም ፈቓድ ዝጽበ ኣይነበረን። ወተሃደራውን ፖለቲክውን ዓወቱ ዝተረጋገጸ ሓቂ እዩ ነይሩ። ሰለስተ ዕቑድ ዝወሰደ፡ ብመስዋእቲ ዝተረኽበ ልኡላውነት፡ ወግዓዊ ምረቓ ክግበረሉ ዝተኻየደ፡ ዳርጋ ምሉእ ድምጺ ዝረኸበ ረፈረንደም፡ ብጽፈቱ ታሪኽ ዝምስክረሉ እዩ። ኤርትራ ብረፈረንደም ዝተፈጥረት ሃገር እውን ኣይኮነትን። እዛ ሎሚ ዘላ ሓዳስ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ህዝብታት ብዝተኻየደ ወራራት ቅርጺ ቅድሚ ምሓዛ፡ ኤርትራ ከም ፍልይቲ ፖለቲካዊ ኣካል ትነብር ብዛዕባ ዝተዓጽዎም 130 ሚልዮን እናልዓሉ ክዛረቡ ከለዉ፡ ከም ልኡላዊ ዶባት ዝፈጠሮ ኣጋጣሚ ዘይኮነስ ከም ዝተበደሉ ገይሮም ይገልጽዎ። ብዝሒ ህዝቢን ኣቀማምጣ መሬትን ምስ በደል እናኣተኣሳሰሩ ንታሪኽ ከኣ ከም ዝጥዕሞም ገይሮም መሓውራቱ ይበታትኹ። በዚ ኣበሃህላ እዚ እምበኣር ጎረባብቲ ኢትዮጵያ፡ ንሳ ብዘይብላ ባህርያዊ ትዕድልቲ ስለ ዝተባረኹ ጌጋ ከም ዝዀነ", "char_count": 2147, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03489", "text": "ከም ዝኾነ ይጥቅኑ። ናጽነት ኤርትራ ስለ ዘይቀበጹ ድማ ከም ግዝያዊ ጋዶ፡ ወይ ብታሪኽ ክዕረ ትጽቢት ዝግበረሉ ናይ ምሕደራ ጌጋ ገይሮም ይቘጽርዎ። ኣብቲ ዘቕርቡዎ ስነ ሞጎት ዝተዓዘበ ሰብ ክሕባእ ዝደልዩዎ ሕርኽርኽ ዘብሎም ናይ ቀረባ ታሪኽ ኣለዎም። ማእከላይ፡ ደቡባዊ፡ ምብራቓውን ምዕራባውን ግዝኣታት ናይዛ ሎሚ ኢትዮጵያ ክሳዕ እቲ ብወራር ዝተጠቕለለሉ ምስ ኣቢሲንያ ታሪኻውን ፖለቲካውን ርክብ ዘይነበሮ ቦታታት እዩ። ኤርትራ ናጻ ምስ ወጸት እዩ ከኣ እዚ ደሚቑ ተፈሊጡ። ነቲ ንሓድሕዱ ዝጋራጮ መርገጻቶም ከኣ ናጽነት ኤርትራ ከሺሑዎ። እዚ ዓጀውጀው እዚ እናሰወደ ከይዱ ናብቲ ንሰምዖ ዘለና “ተጠሊምና እባ” ዝብል ትረኻ ጎቢዙ ኣሎ። ሓይሊ ዝኾኖ ሓሶት ከኣ ዳግማይ እናተመስረሐ ይውሰኾ። ኤርትራ ኩሉ ሳዕ ናይ ኢትዮጵያ ከም ዝነበረት፡ ናይ ናጽነት ቃልሲ ብግዳማውያን ሓይልታት ይመሓደር ከም ዝነበረ፡ ዕጽዋ ኣፍደገ ባሕሪ ፍትሒ ዝጽበ ነባሪ በደል ምዃኑ፡ ኤርትራ ብሓድነት ናብ ኢትዮጵያ ክትጽንበር ዘይተርፍ ጽሕፍቶ ከም ዝኾነ፡ እናበሉ ክኢላታት ተንተንትን ኣኼባታት ዲያስፖራን ምሁራትን ብፍላይ ድማ መራሒ ብልጽግና ዝርከቦም ዓበይቲ ሰብ ስልጣን ዘንበድብድዎ መደረታት እዩ። ሓቂ ክትስዕሮም ከላ ስዕረቶም ስለ ዘይኣምኑ፡ ናጽነት ኤርትራ ብርቱዕ ሰብኣዊ ዋጋ ብዝተኸፍሎ ናይ 30 ዓመት ዕጥቃዊ ተጋድሎ ዝተረኽበ ዘይኮነስ፡ ከም ጌጋ፡ ከም ውዲት ምዕራባውያን፡ ከም ፍሕሶ ኣዕራብ፡ ኣስላም ኣንጻር ክርስትያን ዝኣለምዎ ሸርሒ እዩ ዝሕሰብ። ኢትዮጵያ፡ ጎረባብቲ ሃገራት ብዘይብለን ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት፡ ብዙሕ ዓይነት ክሊማታትን ባህርያዊ ጸጋታትን ዝተዓደለት እያ። ኣጻምእን ምድረበዳን ዝበዝሐን ሃገራት፡ ብሰንኪ ቅንኢ ናይ ኢትዮጵያ መሬት ክወስዳ ዘሕድረኦ ድልየት ሕጋዊ’ዶ ይኸውን? ፈለግ ኒል ናይ ህልውና ጉዳይ ስለ ዝኾነን ግብጽን ሱዳንን ናይ ኢትዮጵያ መሬት ምስ ዘለወን ጎረባብቲ ብዝግበር ስምምዕን ምትሕግጋዝን ኣገልግሎት ወደባት ክረኽባ ከም ዝኽእላ ግና ንኹሉ ንጹር እዩ። ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ሃጸያዊ ስርዓት ከላ ከም ማእከል ስልጣነ ገይራ ንርእሳ ትቘጽር ምንባራ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ናጽነት ኤርትራ ምስ ተጋህደ ድማ እቲ ሓሶት ክፈርስ ክኢሉ። ኤርትራውያን፡ ናጽነት ኤርትራ መፈጸምታ ቃልሲ ጸረ ባዕድነት ክኸውን ከሎ ንሓያሎ ኢትዮጵያውያን ድማ ብሃጸያዊ ስርዓት ተጠርኒፉ ዝጸንሐ ከም እተበታተነ ዘርኢ ገይሮም ይሓስብዎ። ክልቲኡ ኸኣ ንሓድሕዱ ዝጋጮ እዩ። ብፍላይ ኣብ ዲያስፖራ ዝስማዕ “ሰብ ሰርሖ ዶባት”፣ “ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተፈጥረ”፣ “ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት” ዝብሉ ጭርሖታት ነቲ ኣብ ትሕቲ ሃጸያዊት ኢትዮጵያ ሰሪጹ ዝጸንሐ ጽውጽዋያዊ ታሪኽ ኣጕሊሑ የርኢ። ሰነዳት ኣንጺሮም ዘርእዩዎ ግና ኤርትራ ካብ 1890 ንደሓር ከም ፍልይቲ ኣብ ትሕቲ ባዕድነት እትግዛእ ኣካል ምንባራ ይምስክር። ሓዳስ ኢትዮጵያ ከኣ ብወተሃደራዊ ወራራት ኣብዚ ናይ ሎሚ ቅርጺ ከም ዝበጽሐት ዝተሰነደ ታሪኽ እዩ። ትረኻታት ግና ጂኦ ፖለቲካዊ ሓቅነት ክቕይር ኣይክእልን። ክወስዳ ብቑዕ ምኽንያት’ዶ ይኸውን? በዚ ስነ ሞጎ’ዚት እምበኣር ሓጽቢ ሕዳሴ ኣብ ዋሕዚ ኒል ናይ ዘለዋ ሃገራት ክኸውን ኣለዎ ማለት እዩ። ኤርትራ ዓለምለኸ ኣፍልጦ ዘለዋ ልኡላዊት ሃገር እያ። ብመሰረት ዓለም ለኻዊ ሕግታት ዶባታ ብንጹር ዝተሳእሉን ዝተሓንጸጹን እዮም። ተጠቃምነት ኣገልግሎት ኣፍደገ ባሕሪ ከኣ እጃም ዘይኮነስ ናይ ቁጠባ ሕቶ እዩ። ወተሃደራዊ ስጉምቲ ከኣ ፍታሕ ዘይኮነስ ዘይምርግጋእ እዩ ዝፈጥር። ትረኻታት ብምብዛሕ፡ ሓሶታት ምቅላሕ፡ ንሓቅነት ክቕይር ኣይክእልን። ኤርትራ ህያው ኮይና ትነብር! ኣብ ክንዲ ብምትሕብባር ዝግበር ልዝብ፡ ቀይሕ ባሕሪ ከም እተወስዳ ንብረትን ክዕረ ዘለዎ ታሪኽን ገይራ እያ ትቘጽሮ። ወዳጀ ፖለቲካ። ዓለም ለኻዊ ሕጊ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ግዝኣት ካልእ ሃገር ክወስዳ ዝብል ዓንቀጻት የብሉን። ማያዊ ግዝኣት ሓዳስ ኤርትራ 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.170", "char_count": 2200, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03490", "text": "ሰለስተ ርብዒ ዓለምና ብማያዊ ክፍሊ ዝተሸፈነ ኰይኑ፡ ኩለን ኣህጉራት ዓለምና በዚ ማያዊ ክፋሊ ተኸቢበን ይርከባ። እዚ ማያዊ ክፋሊ ብዙሕ ሃብቲ ዝውንን ኣብ ቍጠባ ዓለምና ዓቢ ተራ ዝጻወት እዩ። ከም ንብረት ካብን ናብን መጐዓዓዚ፡ መስሕብ በጻሕቲ፡ ካብ ከርሲ ማያዊ ኣካል ዝርከብ ማዕድናትን ነዳድን ከምኡ’ውን፡ ሃብቲ ዓሳ ዝኣመሰሉ ጸጋታት ይርከብዎ። ምስ’ዚ ማያዊ ክፋል ዓለምና ዝዳወባ ሃገራት፡ ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕጊ ባሕሪ ዝእዝዞ፡ ናተይ ዝብልኦ ግዝኣታዊ ማይ ይህልወን። ሃገርና ኤርትራ ከኣ፡ ኣብ ክሊ ማያት ቀይሕ ባሕሪ እትርከብ ናይ’ዚ ጸጋ መሰል ተኻፋሊት እያ። ሃገርና ኤርትራ ኣስታት 1,350 ኪ.ሜ ቀንዲ ገማግም ባሕሪን 1,950 ኪ.ሜ ገማግም ናይ ደሴታትን ጠቕላላ ገማግም ባሕሪ 3,300 ኪ.ሜ ኰይኑ፡ ልዕሊ 354 ንኣሽቱን ዓበይትን ደሴታት ትውንን። ከምኡ’ውን ህይወት ዘለዎምን ዘይብሎምን ጸጋታት ባሕሪና ናይ ምምሕዳርን ምምዝማዝን ዘኽእለና ፍሉይ ቍጠባዊ ዞባ (Exclusive Econ­ nomic Zone - EEZ) ሃገርና 120,000 ትርብዒት ኪ.ሜ ኢዩ። ብቓጽዖታት ዝተኸፋፈለ ዓሳ ዝግፈፎ ቦታ ኣገልግሎትን ሕጋጋትን ቍጽጽርን ጸጋታት ሃብቲ ባሕሪ፡ ጸጋታት ባሕርና ብውሑስ መንገዲ ከም ዝምዝመዝን ሕጋጋት ክኽበርን፡ ብዝተፈላለየ መንገዲ ምህርቲ ባሕሪ ብብቕዓት ናብ ተጠቀምቲ ክበጽሓሉ ዝኽእል ኣገባብ ዘሳልጥን ዝከታተልን፡ ኣብ ምሕደራ ባሕሪ ዓቢ ግደ ዝጻወታ ክፍልታት ብምግባር ይሰርሕ። ብኤለትሪካዊ ሓይሊ ዝንቀሳቐስ መግፈፊ ንዋት ዝተገጥመን። ንኣብነት፡ ዓበይቲ መራኽብ ናይ ሃገርና “ኤሪታት” ዝብል ስም ዝሓዛ፡ ከምኡ’ውን ናይ ወጻኢ ሃገራት መራኽብ እየን። እዘን ዝተጠቕሳ ኣብ ምግፋፍ ዓሳ ዝነጥፋ መራኽብ ወይ ጀላቡ ብዜግነተን ኣብ ክልተ ይኽፈላ። ናይ ውሽጢ ሃገር (ሃገራውያን)፡ ናይ ወጻኢ ሃገር (ወጻእተኛታት) ይበሃላ። ኣብ መስርሕ ምግፋፍ ዓሳ እትሳተፍ ሓንቲ መርከብ፡ ቅድሚ ናብ መስርሕ ግፋ ምውፋራ፡ ብልክዕ ኣብ ግዝኣት ማያት ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ ክትሰርሕ ዘኽእላ ብቕዓትን ከተማልኦ ዘለዋ ሰነዳትን ከም ዘማልአት ምስ ተረጋገጸ፡ ፍቓድ መግፈፊ ኣበይን ብኸመይን ከም እትገፍፍ ይወሃባ። ነዚ ምስ እትጥሕስ ግን፡ ብመሰረት ዝኣተወቶ ውዕል ከም እትቕጻዕ ይግበር። እዚ ክንብል እንከለና ግን፡ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ንኹሉ ዕማም ኣብ ክሊ ግዝኣታዊ ባሕርና ዝካየድ በይኑ የካይዶ ማለት ዘይኮነ፡ ምስ መሻርኽቲ ኣካላት ይሰርሕ። ኣብነት ንምጥቃስ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራን ብዓል መዚ ወደባት ኤርትራን ክጥቀሱ ይኽእሉ። ኣብ ክሊ ግዝኣት ባሕርና ኣብ ስርሓት ምግፋፍ ዓሳ ክነጥፋ ዘለወን መራኽብ ወይ ጀላቡ ከመይ ዝበላ እየን? ኣብ መስርሕ ግፋ ከተግብራኦ ዘለወን ዝሕብርን ዘማእዝንን ሕጋጋት ድሕሪ ናጽነት ኣብ 1998 ወጺኡ ነይሩ። ነቲ ዝነበረ ሕጋጋት መወከሲ ብምግባር ከኣ፡ ኣብ 2014 ዳግማይ ተሓዲሱ፡ ብኣዋጅ 176/2014 ዝፍለጥ ሕጋጋት ወጺኡ ኣብ ስራሕ ይርከብ። እዚ ሕጋጋት ንኹለን ኣብ ጽላት ሃብቲ ባሕሪ ዝነጥፋ ናይ ግፋ መራኽብ ዝቈጻጸር እዩ። ኣብ ማያት ቀይሕ ባሕሪ ሃገርና ኣብ ስርሓት ግፋ ዓሳ ተዋፊረን ዝርከባ ጀላቡ ንምጥቃስ፥ እምበኣር ኣብ’ዚ ሎሚ ንገልጾ፡ ካብቶም ልዕል ኢልና ዝጠቐስናዮም ጸጋታት፡ ሓደ ኣብ ሃብቲ ዓሳን ካልኦት ህይወታውያን ሃብቲ ባሕሪናን ኣገባብ ምሕደራኡን ኰይኑ፡ ሃገርና ካብ መግዛእቲ ሓራ ካብ ዝዀነትሉ ዓመት ጀሚሩ ክሳዕ ሕጂ፡ ኣብ ምምዝማዝ ህይወታውያን ማያዊ ሃብቲ ባሕርና ብውሑስ መንገዲ ናብ ዝመጽእ ወለዶ ብዝሰጋገረሉ መልክዕን ቅርጡው ብዝዀነ መንገዲን ትምዝምዞ ኣላ። ብተወሳኺ ኣብ ማያዊ ግዝኣት ባሕሪና ክንቀሳቐሳ ዝተፈቕደን ግን ንመሸጣ ዘይውዕል ዓሳ ክገፋ ዝፍቀደን ናይ ስፖርት ግፋ (Sport Fishing) ጀላቡ ከኣ ኣለዋ። የግዳስ ዝገፈፍኦ ምህርቲ ኣብ መሸጣ እንተ ኣውዒለናኦ ብሕጊ ይሕተታን ይቕጽዓን። ምሕደራ ባሕሪ ብቐጻሊ ዝሕደስን ካብ ምርምራዊ ርኽበታት ምርኵስ ብምግባር፡ ደምበ ክዙን ዓሳ ንኸይጎድልን ስነ-ማሕድሮ ንኸይዓኑን ዝተፈላለዩ ኣዋጃትን ሕጋጋትን ብምውጻእ ዘመሓድር ዓውዲ እዩ። እዞም ዝስዕቡ ኣገባባት ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ንምሕደራ ባሕሪ ዝጥቀመሎም እዮም። ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ጸጋታት ባሕሪ (ሃብቲ ዓሳ) ኤርትራ ናይ ምሕደራኡን ምምዕባሉን ሓላፍነት ወሲዱ፡ ኣብ ትሕቲኡ ብዘለዋ ክልተ ዓበይቲ ክፍልታት ማለት ክፍሊ ልምዓት፡ ኣብ ልምዓት ኣተኲሩ ዝዓምም፡ ንገፈፍቲ ዓሳ ኣብ መስርሕ ግፋ ዓሳ ኣድማዕቲ ዝዀኑ ናውቲ መግፈፊ ዓሳ ኣብ ምልላይን ምዕጣቕን ኣብ ምህናጽ ትሕተ ቕርጺ መዘሓሓልን መራገፍን ዓሳ ዝነጥፍ፡ ከምኡ’ውን ክፍሊ ጃልባ ልምዳውያን ምግፋፍ ዓሳ ተባሂለን ዝጽውዓ ቁመተን ትሕቲ 18 ሜትሮ ዝዀና ብሃይድሮሊካዊ፡ መካኒካዊ ወይ ብኤለትሪካዊ ሓይሊ ዝንቀሳቐስ መግፈፊ ንዋት ዘይተገጥመን፡ ናውቲ መገፈፊ ዓሳ ብሓይሊ ሰብ ዝሰርሕ፡ ንኣብነት፦ ሁሪ፡ ሳምቡቕ፡ ፋሉኳ እየን። ሃብቲ ባሕርና ብዝግባእ ቀጻልነቱ ብዘውሓሰ መንገዲ መታን ክምዝመዝ፡ ንኹሉ ማያዊ ክፋል ባሕርና ኣብ ዓሰርተ ሰለስተ ቃጽዖታት (blocks) ተመቓቒሉ ይርከብ። እዚ ከኣ ባሕሪ ብፍርያምነት ካብ ቦታ ናብ ቦታ ስለ ዝፈላለይ፡ ብፍላይ ገፈፍቲ ዓሳ ወነንቲ ዓበይቲ ኢንዱስትራውያን መራኽብ ረብሓኦም ስለ ዘቐድሙ፡ ኣብ ዝተወሰነ ቦታ ጻዕቂ ግፋ (over fishing) መታን ከየጋጥም ቦታ እናቐያየርካ መስርሕ ግፋ ከም ዝካየድ ይግበር። ሓውሲ ኢዱስትራውያን መራኽብ 18 ሜትሮ ቁመተን ኰይነን ብሃይድሮሊካዊ፡ መካኒካዊ ወይ ከኣ ብኤለትሪካዊ ሓይሊ ዝንቀሳቐስ መግፈፊ ንዋት ዝተገጥመን፡ ካብ ናይ ኢዱስትራውያን መራኽብ ዝተሓተ ሓይሊ ፈረስ ዘለወን እየን። ኣብነት፦ ቫስኮ። ዓበይቲ መራኽብ ኣብ መስርሕ ግፋ መጅሓፍ ዝጥቀማ መራኽብ፡ ዝያዳ ጥንቃቐ ክገብራ ስለ ዝሕተታን ክትትልን ቍጽጽርን ዘድልየን ብምዃነንን፡ ተቘጻጸርቲ ባሕሪ ምስአን ብምውፋር ከም ዝቈጻጸሩወን ይግበር። ብተወሳኺ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ሓድሽ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ኢንዱስትራውያን መራኽብ ተባሂለን ዝጽውዓ ቁመተን ልዕሊ 18 ሜትሮ ዝዀና ቀዋሚ ብሃይድሮሊካዊ፡ መካኒካዊ ወይ ምሕደራ ጸጋታት ኣከባብን ባሕሪን መዓልታት እንተ ሂብካዮም ግን፡ ዝጐሓፉ ዓሳታት ይጎድሉ። በዚ ከኣ፡ ሃብቲ ባሕርና ኣብ መዓላ ከም ዝውዕል ክንገብር ንኽእል። መቈጻጸሪ ተጠቒምካ ዝግበር ቍጽጽር ብቴክኖሎጂ ዝተሰነየ መታን ክኸውንን ውርጹጽ ሓበሬታ ናብ ዝምልከቶ ኣካል ንምምጻእን ንምክትታልን፡ ኣብ’ዚ ቐረባ ዓመታት ሃገርና ስርዓተ መቈጻጸሪ መራኽብ (Vessel Monitoring Syst­ tem) ብምትእትታው ኣብ መስርሕ ፈተነ ኣሎ። ምቍጽጻር ብከላ፦ ኣከባቢ ብግቡእ እንተ ዘይተዓቂቡ ኣብ ዙርያኡ ዝርከቡ ህይወታውያን ብህይወት ናይ ምንባር ተኽእሎኦም ይውሕድ። ስለ’ዚ ዕቃበ ኣከባቢ ሓደ ካብ’ቲ ብዕቱብ ክሰርሓሉ ዘለዎ እዩ። ዝዀነት ኣብ መስርሕ ግፋ ዓሳ እትነጥፍ ጃልባ ትዅን መርከብ ብዘየገድስ፡ ንምግብና ኰነ ንኻልእ ነገራት ዝተጠቕሙሉ ዘይሓቁ ጐሓፋት ከም ፕላስቲክ፡ ብግቡእ ኣብ ጥዑይ መትሓዚ ተዓቂቦም ናብ ወደብ ምስ ተጸግዑ፡ እቲ ጐሓፍ የራግፍዎ። ካልእ ዓቢ ጥንቃቐ ዝግበረሉ ብከላ ዘይትን ነዳድን እዩ። ብዝተፈላለየ መንገዲ ናብ ባሕሪ ዝፈሰሰ ነዳዲ ይዅን ዘይቲ ከይርከብ ብጥንቃቐ ይተሓዝ። እዚ ንስነ-ህይወታዊ ብዙሕነትን ስነ-ማሕድሮን ኣዕናዊ ስለ ዝዀነ ዕቱብ ምቍጽጻር ይካየደሉ። በዚ መሰረት ውሕስነት ጸጋታት ሃብቲ ባሕሪና ንምዕቃብ ዝዀነ ዓይነት ጐሓፍ ናብ ባሕሪ ክጐሓፍ ፍቑድ ኣይኰነን። ኣብ መስርሕ ምግፋፍ ርሕቀት ምሕላው፦ ዓበይቲ መራኽብ ካብ ገማግም ባሕሪ ሸሞንተ ማይል ካብ ደሴታት ከኣ፡ ኣርባዕተ ማይል ርሒቐን ክገፋ ግዱዳት እየን፡ እዚ ዝዀነሉ ምኽንያት ከኣ፡ ኣብ’ዚ ተጠቒሱ ዘሎ ርሕቀት ዕምባባታት ባሕርን ኣትክልቲ ባሕርን ስለ ዝርከቦ፡ እዞም ዕምባባታት ባሕርን ኣትክልቲ ባሕርን ኣብ ምብዛሕን ምርባሕን ዓሳ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ስለ ዘለዎም፡ እዘን ዝተጠቕሳ ዓበይቲ መራኽብ ዝጥቀማሉ ናውቲ መግፈፊ ከዕንዎም ስለ ዝኽእል፡ ኣብ’ዚ ዝተጠቕሰ ርሕቀት ከይግፈፍ ዝተኸልከለ እዩ። ዕጹው ወቕቲ፦ ኣብ’ዚ ወቕቲ’ዚ ዝዀነ መስርሕ ምግፋፍ ዓሳ ኣይፍቀድን እዩ። እዚ ዕጹው ወቕቲ ብመጽናዕቲ ዝግበር ኰይኑ፡ መብዛሕትኦም ዓይነታት ዓሳ ዝወልዱሉ ናይ ምፍራዮም ወቕቲ ስለ ዝዀነ ቀጻልነቶም ንኸውሕሱ ካብ ወርሒ ሰነ ክሳብ ወርሒ ጥቅምቲ ዕጹው ወቕቲ ተሰሪዑ ይስርሓሉ ኣሎ። እዚ ዕጹው ወቕቲ ንልምዳውያን ገፈፍቲ ዓሳ ኣይምልከቶምን እዩ። ምኽንያቱ፡ ዝጥቀምሉ ናውቲ መግፈፊ ንስነ-ማሕድሮ ሃሳዪ ስለ ዘይኰነ። ንዋት መግፈፊ ዓሳ፦ ኣብ ጽላት ባሕርና ዝውቱራት ዝዀኑ ናውቲ መግፈፊ ዓሳ፡ ነፋይ ሰኪዐት ጀለብ፡ መጅሓፍ፡ ፐርሰይን እዮም። እዞም ዝጠቐስናዮም ሰኪዐታት ብንጽል እንተ ዘይኰይኑ፡ ደሪብካ ምጥቃም’ውን ክልኩል እዩ። ብፍሉይ ጥንቃቐ እንጥቀመሉ ሰኪዐት ኣብ’ዚ ሕዙእ ቦታ ዝዀነ መስርሕ ግፋ ኣይካየድን እዩ። ናይ’ዚ ምኽንያት ከኣ፡ እዚ ብመጽናዕቲ ዝተለለየ ውቁብ ዕንባባታት ባሕሪ ዝርከቦ ቦታን ምቹእ ስነ- ማሕድሮን፡ ንመፋረዪ ዓሳታት ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ብቐጻሊ መጽናዕቲ ብምክያድ ዕንባባታት ባሕሪ ዝርከብዎ ቦታ ምስ ዝኸውን፡ ዋላ’ውን ካብ ደሴት ኣርባዕተ ማይል ካብ ገማግም ባሕሪ ሸሞንተ ማይል ዝረሓቐ ይዅን፡ በዚ ዝተባህለ ምኽንያት ሕዙእ ቦታ ኰይኑ ይቕጽል። ገደብ ግዜ (ገፈፍቲ ዓሳ ኣብ ባሕሪ ዝጸንሑሉ መዓልታት ምድራት)፦ ምቍጽጻር ግዜ ምግፋፍ ዓሳ፡ ኣብ ምዕቃብ ሃብቲ ባሕሪ ዓቢ ተራ ይጻወት እዩ። ምኽንያቱ ገፈፍቲ ዓሳ ምሩጻት ማለት ክብሪ ዋጋ ዘለዎ ዓሳ ሒዞም ክመጽኡ እዮም ዝደልዩ። እንተዀነ መብዛሕትኡ ናውቲ መግፈፊ ዝተፈላለየ ዓይነት ዓሳ ጠርኒፉ ስለ ዘውጽእ ወይ ስለ ዝገፍፍ፡ ነዊሕ መዓልቲ እንተ ተዋሂብዎም መምሩጻቶም ናብ መኽዘን ዓሳ ብምእታው፡ ነቶም ዝተረፉ ኣብ ዕዳጋ መጺኦም ክሽየጡ ዝኽእሉ ግን፡ ብዓቐን ንእስ ዝበሉን ብሕሱር ዋጋ ዝሽየጡን፡ ከም ጐሓፍ ናብ ባሕሪ ይድርብይዎም’ሞ ብኽነት ምህርቲ የጋጥም። ሓጺር ቴክኖሎጂ መቆጻጸሪ ባሕሪ መጅሓፍ ኰይኑ፡ ዓይኒ ናይ’ቲ ሰኪዐት ግን፡ እቲ ዝተሓተ 6 ሰንቲ ሜተር ክኽውን ኣለዎ። ነዚ ሰኪዐት መጥሓሊ ዝጥቀምሉ ከቢድ ሰንሰለት ክልኩል እዩ። ምኽንያቱ ዝያዳ ኣዕናዊ ስለ ዝዀነ። ኣብ ክሊ ባሕርና ፈጺሞም ዘይፍቀዱ ሜላታት መግፈፊ ዓሳ፥ ኤለክትሪክ ተጠቒምካ ህይወታውያን ምድንዛዝ፡ ነታጒ ምጥቃም ከምኡ’ውን፡ ፖምፓን ቀመማት ምጥቃምን እዮም። ስለ’ዚ ጸጋታት ሃብቲ ባሕርና ብቕርጡው መንገዲ መታን ክምዝመዝ፡ ብኸም እዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ መንገዲ ምሕደራኡ ይካየድ።", "char_count": 5772, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03492", "text": "ብስነ ህይወታዊ ኩርናዕ ርእየት እንክጥመት፣ ማይ ሓደ ካብ መሰረታት ህይወት’ዩ። ብዓንደርእሱ “ማይ ህይወት’ዩ” እንተ ተባህለ’ውን ምግናን ኣይኮነን። 60% ኣካላት ሰብ ብማይ ዝቖመ ክኸውን እንከሎ፡ 70% እዛ ሰብ ዝነብረላ ዘሎ ፕላኔት-ምድሪ’ውን እንተኾነት ብማይ ዝቖመት እያ። ካብቲ ብማይክሮስኮፕ ጥራይ ክረአ ዝኽእል ዝደቐቐ ህይወታዊ ክሳብ’ቲ ዝዓበየ ፍጡር ናይ’ዛ ዓለም፣ ኣትክልትን እንስሳታትን ብዘይምፍላይ፡ ህይወት ኩሉ ፍጡር ናይ’ዛ ዓለም ኣብ ማይ ዝተመርኮሰ እዩ። ማይ ኣብ ስነ ህይወት ዘለዎ ኣገዳስነት ወሳኒ ኮይኑ፡ ብፍሉይ ኣብ ስልጣነ ወዲ ሰብ ዘለዎ ትርጉም ዕዙዝ’ዩ። መሳርሒታት’ውን እናማዕበለ ከደ። ከም ዓቢ ኣብነት ኮይኑ ዝጥቀስ ምህዞ ናይተን “ትራይሪም” ተባሂለን ዝጽወዓ ዝተራቐቓ ጥንታውያን መራኽብ ውግእ እዩ። መንጎ’ቶም ብታሕተዋይ ወገን ዘለዉ ወገናትን ክፍጠር ዝኽእል ረጽሚ ርዱእ እዩ። ናይ ህላውነት ጉዳይ ብምዃኑ። ከም ሳልሳይ ነጥቢ ዝጥቀስ፣ ዝሓየሉ ወገናት ንማያት ሓይሎም ዘርእዩሉ መድረኽ ገይሮም ዝጥቀሙሉ ምዃኖም’ዩ። እዚ ዝተጠቕሰን ካልእን ረቛሒታት ማይ ማዕረ’ቲ ምንጪ ህይወትን ምዕባለን ዝኾነ፣ ጠንቂ ረጽምታትን ዕንወትን ክኸውን ከምዝኽእል ዘብርህ እዩ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ግን፡ ማያት ንዘመናት ከም ዓውደ ውግእ ኮይኖም’ውን ኣገልጊሎም እዮም። ከም ውጽኢቱ ድማ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ኣሽሓት ዓመታት ኣብ ማያት ንዝግበር ውግእ ዘገልግሉ ዝተፈላለዩ ኣጽዋር ክምዕብሉ ክኣሉ። መዛግብቲ ታሪኽ ከምዝሕብሩዎ ኩሎም ጥንታውያን ስልጣነታት ኣብ ገማግም ኣፍላጋትን ዓይኒ ማያትን እዮም ጠጢዖም። መሰረት ስልጣነ ደቂ-ሰብ እናተባህለ ዝንገረሉ ስልጣነ መሶፖታምያ ኣብ ገማግም ሩባታት ጢግሪስን ኢፍራጠስን ክምስረት እንከሎ፡ ጥንታዊ ስልጣነ ግብጺ ኣብ ገማግም ፍለግ ኒል እዩ ጠጢዑ። ካልኦት ኩሎም ስልጣነታት’ውን ብተመሳሳሊ። እዚ ዘይቅየር ኣመት ስልጣነ ደቂ ሰብ ኮይኑ፡ እዘን ሎሚ ልዕሊ ፍርቂ ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ጸይረን ዘለዋ ከተማታት’ውን እንተኾና ኣብ ኣፍላጋት፡ ዓይኒ ማያትን ኣፍደገ ባሕርን ተጎዝጒዘን’የን ተመስሪተን። ከተማታት ሮማ፡ ለንደን፡ ፓሪስ፡ ሮተርዳም፡ ኒው ዮርክ፡ ቺካጎ፡ ቦነስ ኣይረስ፡ ሻንጋይ፡ ቶክዮን ካልኦትን ማይ መሰረት ስልጣነ ደቂ ሰብ ምዃኑ ዘመልክታ ህያው ኣብነት እየን። እዚ እንተላይ ንከተማ ኣስመራን ካልኦት ብዙሓት ከተማታት ሃገርናን ወሲኽካ ምዃኑ ብዘይምዝንጋዕ እዩ። መበቆል ትራይሪም ብልክዕ ኣበይ ምዃኑ ኣካታዒ እዩ። ጥንታውያን ግሪኻውያን ድዮም ምሂዞመን ወይሲ ኣብዚ ሎሚ ሶርያ፡ ሊባኖስን እስራኤልን ዝርከባሉ ዞባ ማእከላይ ምብራቕ ዝነበሩ ፍንቄኣውያን እዮም ነዘን መራኽብ ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት ማያት ብቐሊሉ ዝጥመት ኣይኮነን። ኣብ መሬት ጽልዋኡ ከረጋግጽ ዝደሊ ሓይሊ ኣብ ማያት ዕብለላኡ ከተግብር ኣለዎ። ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ መራኽብ ውግእ እተን ብቐዳምነት ዝጥቀሳ ንማያት ዝዕንድራሉ ብርቂ ምህዞ ደቂ ሰብ እየን። ብመሰረቱ ምዕባለ መራኽብ ምስ ምዕባለ ደቂ ሰብ ተኣሳሲሩ ዝመጸ ኣሽሓት ዓመታት ዕድመ ዘለዎ ዘገምታዊ ምዕባለ እዩ። ስነጥንታዊ መጽናዕትታት ከምዘረጋግጽዎ ኣብ ገማግም ሩባታትን ባሕርታትን ዝቕመጡ ዝነበሩ ቀዳሞት ኣበዋት ክንዮ ገማግም ርሒቖም ዓሳ ንምግፋፍን ማያት ንምስጋርን ይግደዱ ብምንባሮም፣ ከም ምዕባለ ጃልባ ዝኣመሰለ ምህዞታት ምስ ብድሆታት ህይወት ተኣሳሲሩ ዝመጸ እዩ። ህይወት ወዲ ሰብ እናተራቐቐ ብዝኸደ መጠን፣ መጐዓዝያ ባሕሪ ዓይነታዊ ዝላ ከርኢ ጀመረ። ጎድኒ ጎድኒ’ዚ ኣብ ማያት ንዝግበር ግጭት ዘገልግል ማይ እዚ ዝተገልጸን ክንዮኡን ዝኸይድ ዕዙዝ ኣገዳስነት ክህልዎ እንከሎ፣ ንዘመናት ኣብ መንጎ ደቂ ሰብ ምንጪ ግርጭት’ውን ኮይኑ እዩ። ነዚ ግርጭት’ዚ ንምርዳእ ብውሑዱ 3 ረቛሒታት ክጥቀስ ይከኣል። ከም ቀዳማይ ጠንቂ ኮይኑ ዝጥቀስ ማይ ኩሉ ግዜ ብቐሊሉ ዝርከብ ጸጋ ዘይምዃኑ እዩ። ዋላ’ኳ ‘70% ክፋል ናይዛ ዓለም ብማይ ዝተሸፈነ እዩ’ እንተ ተባህለ፣ እቲ ጽሩይ ንኣገልግሎት ደቂ ሰብ ዝውዕል 3% ጥራይ እዩ። ድሩትነት እናሃለወ ምስ ብዝሒ ህዝብን ምዕባለን ተኣሳሲሩ ጠለብ ተጠቐምቲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ምስ ዝውስኽ፡ ጠንቂ ግርጭት ክኸውን ባህርያዊ እዩ። ኣብ ከባቢ 2500 ቅ.ል.ክ ኣቢሉ ኣብ ኣፍላጋት ጢግሪስን ኢፍራጠስን ኣብ መንጎ ኡማን ላጋሽስ ዝበሃላ ክልተ ጎረባብቲ ናይ ከተማ መንግስታት ዝተኸስተ ግጭት፣ ሓደ ካብቶም ዝጠንተዉ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ እንረኽቦም ብሰንኪ ምሕደራ ተጠቃምነት ማይ ዝተኸስቱ ግጭታት እዩ። ካብ ጥንቲ ክሳብ እዚ ዘለናዮ እዋን ድሩትነት ጸጋ ማይ ጠንቂ ግርጭት ምንባሩን ምህላዉን ዘብርህ ድማ እዩ። ምሂዞመን ንተመራመርቲ ታሪኽ ወትሩ ምስ ኣካተዐ እዩ። ኣብ ከባቢ 7ይ ዘመን ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ኣቢለን ኣብ ኣገልግሎት ክውዕላ ከም ዝጀመራ ግን ብሰፊሑ ይእመን። ዝገብራኦ ስልታዊ ምስቅስቓስን ናህርን እቲ ቀንዲ ብልጫ ናይዘን ናይቲ ዘመን’ቲ ዝተራቐቓ መራኽብ ውግእ እዩ ነይሩ። ዝተራቐቐ ንድፊ ናይዘን መራኸብ እናተወንጨፋ ብናህሪ ከጥቅዓ ዘኽኣለ ረቛሒ እዩ። ብገምጋም ቁመት ሓንቲ ጥንታዊት መርከብ ውግእ ትራይሪም 40 ሜትሮ ክኸውን እንከሎ፡ ጎድኒ ድማ ከባቢ 5 ሜትሮ ኣቢሉ ይበጽሕ። እዛ ብጉልበት ሰብ እትንቀሳቐስ መርከብ፡ ብገምጋም ከባቢ 180 ዝበጽሑ ሓያላት ጀለብቲ የድልዩዋ። ቁመት ናይዛ መርከብ ብቐንዱ ምስ ቀጸላታታ ዝተኣሳሰር ኮይኑ፡ ምስዚ ብዝተኣሳስር ዝጥቀስ ካልኣይ ረቛሒ፣ ማይ ክንዮ ዶብ ሃገራት ዝኸይድ ጽልዋ ስለዘለዎ ጠንቂ ረጽሚ ክኸውን ዝኽእል ምዃኑ እዩ። እዚ ጂኦግራፍያዊ መበገሲ ዘለዎ ኮይኑ ከም ኣብነት፣ ኣብ ላዕለዋይ ወገን ሓደ ፈለግ ዝርከቡ ኣህዛብ ወይ ሃገራት ንዋሕዚ ናይቲ ማይ ንዕኦም ብዘርብሕ መንገዲ ጥራይ ምስ ዝጥቀምሉ ኣብ መንጎኦምን ኣብ ንግስቲ ግብጺ ክሊዮፓትራን ብ31 ዓመተ ምህረት ቅ.ል.ክ ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ባሕሪ ግሪኽ መራኽቡ ሒዙ ተፋጠጠ። ብተዛማዲ ዝነኣሰ ዓቐን ዝነበረን መራኽቡ ነተን ኣንጻረን ቆይመን ዝነበራ ዝዓብይአን መራኽብ ማርክ ኣንቶኒን ክሊዮፓትራን ኣደናቒ ብዝኾነ ስልቲ ካብ ስራሕ ወጻኢ ክገብርአን ጀመራ። ክሊዮፓትራ ነዊሕ ከምዘየትከለትን ማርክ ኣንቶኒ’ውን ኣሰራ ስዒቡ ናብ ግብጺ ከምዘንሰሓቡን ድሕሪ ዓመት ድማ እዞም ፍቑራት ምንባሮም’ውን ዝንገረሎም መራሕቲ፣ ርእሰ ቅትለት ብምፍጻም ባዕላቶም ህይወቶም ከምዘሕለፉ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ እንረኽቦ ህቡብ ጽዋ እዩ። ታሪኽ መራኽብ ውግእ ታሪኽ ህላውነትን ቀጻልነትን ዝተፈላለዩ ሓይልታት ምዃኑ ዘገንዝብ’ውን እዩ። እቶም ከም ሞተር ኮይኖም ዘንቀሳቕስዋ ጀለብታ ኣብ ታሕተዋይ ቀጸላን ኣብ ላዕለዋይ ቀጸላን ኣብ ዝርከብ ቦታኦም ተቐሚጦም ይጅልቡ። እዚ ናይ ምጅላብ መስርሕ ብፍኑው ኣገባብ ዝካየድ ዘይኮነ፡ ብስሙርን ዝተወሃሃደን ኣገባብ ብህርመት ከበሮን ካልእን እናተሰነየ እዩ ዝምራሕ። እዚ ድምር ጸዓት ጀለብቲ ነታ መርከብ ከም ዓሳ ኣብ ማያት ክትሕንበብ የኽእላ። ኣብ ንቡር ግዜ ጀለብቲ ካብ 6 ክሳብ 8 ሰዓት ንመዓልቲ እናጀለቡ እዛ መርከብ ምዕባለ መራኽብ ኲናት ናብ ዘመናዊ ታሪኽ ምስ ልዑል ናህሩ እዩ ሰጊሩ። ድሕሪ ማእከላይ ዘመን ብጉልበት ሰብ ዝጅለባ መራኽብ ተሪፈን፣ ጋንጽላ ገቲረን ብንፋስ እናተደፍኣ ዝኸዳ ተኣታተዋ። መዳፍዕ እናተገጥመለን’ውን መጸ። እዚ እዋን’ዚ ዘይከም ጥንታዊ ውግኣት ልዕሊ ናይ ምንቅስቓስ ስልቲ፣ ናይ ተኹሲ ዓቕሚ ዝያዳ ዘገድሰሉ መድረኽ እናኾነ መጸ። ንግጥም ዝተሰርዓ መራኽብ ዝትኩስኦ ዓይነትን ብዝሕን መዳፍዕ ንዓወት ወሳኒ ኮነ። ምስ ምምጻእ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ ግን እዚ’ውን ታሪኽ ኮይኑ ተረፈ። ጣውላ ብሓጺን እናተተከአ ጋንጽላ ድማ ብሞተረ ተተከአ። እዚ ናይ ምስግጋር መድረኽ ዋላ’ኳ ዘገምታዊ እንተነበረ ኣብ መወዳእታ 19 ክፍለ ዘመን፣ እዘን ናይቲ እዋን’ዚ ዝማዕበላ መራኽብ ናብ ኩሉ ኣንፈት እናዞረ ክትኩስ ዝኽእል መዳፍዕ ክግጠመለን ጀመረ። እንግሊዝ እትመርሖ ሓድሽ ቅድድም ምፍራይን ምዕጣቕን ዘመናውያን መራኽብ ውግእ ኣስፋሕፍሐ። ኣብ መበል 20 ክፍለ ዘመን ዝተኸስተ ክልተ ዓበይቲ ኲናታት ዓለም ንምዕባለ መራኽብ ኲናትን ንውግእ ማያትን ብዘደንቕ ርሕቀት እዩ ንቕድሚት ደፊእዎ። ብውሽጢ ባሕሪ ዝውንጨፉ ተተኮስቲ፡ ሳብማሪናት ማለት መራኽብ ትሕቲ ባሕሪን ነፈርቲ ዝስከማ ዓርሞሽሻውያን መራኽብን ገለ ካብቲ ተጠቃሲ ምህዞታት ናይዚ ዘመን’ዚ እዩ። እዚ ምዕባለ’ዚ ገና ቀጻሊ እዩ ዘሎ። ኒኩለራዊ ምንጪ ጸዓት ዝጥቀማ፣ ከም ነዳዲ ዝኣመሰለ ምንጪ ጸዓት ዳግማይ ክመልኣ ከየድለየን ንዓመታት ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሓ መራኽብን ሳብማሪናትን ዛጊት ኣብ መሳርዕ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣትየን ኣለዋ። ብራዳር ብቐሊሉ ዘይረኣያ ኮይነን ዝተነድፋ ናብ ባሕሪ፡ ኣየርን መሬትን ዓሊመን ከጥቅዓን ክከላኸላን ዝኽእላ’ውን ካብተን ተጠቀስቲ መራኽብን ሳብማሪናትን እየን። ብዘይካ’ዚ ኣብ ቀረባ መጻኢ ናብ ጋህዲ ምልዋጡ ዘይተርፎ ጫፍ ብልሒ ምዕባለ ዝረገጸ ምህዞታት’ውን ኣብ መስርሕ ኣሎ። ምስ ርቀት ቴክኖሎጂ ሓበሬታን ምዕባለ ሰብ ሰርሖ ብልሕን ተኣሳሲሩ ብዘይሰብ ኣብ ኣገልግሎት ዝውዕል ናውቲ፡ ልዕሊ ፍጥነት ድምጺ ዝውንጨፍ ሚሳይላት፡ ብጨረርን ኤለክትሮ ማግነታዊ ሓይልን ካልእን ዝሰርሕ ንርሑቕ ዕላማ ብልክዕነትን ኣድማዕነትን ክወቅዕ ዝኽእል ኣብ ምዕባለ ዘሎ መሳርሒታት እውን ክጥቀስ ይከኣል። ክሳብ 100 ኪሎሜተር ክትጎዓዝ ትኽእል ምንባራ ይዝንቶ። ኣብ ዘይንቡር ኩነታት ወይ ህጹጽ እዋን ግን ክሳብ ዕጽፊ ናይዚ ዝተጠቕሰ ርሕቀት ክትሽፍን ትኽእል ምንባራ ዘደንቕ እዩ። ጥንታውያን መራኽብ ውግእ ትራይሪም እናተራቐቓ ኣብ ዝመጻሉ እዋን ኣብ ቅድሚት ክፋለን ሓጺን ይግጠመለን ነይሩ’ዩ። እዚ ሓጺን’ዚ ኣብ እዋን ግጥም ብናህሪ ንኻልእ ዕላማ ዝኾነት መርከብ ኣብ ዝገጭዋሉ በሲዐን ንኸጥሕላኣ ዝዓለመ እዩ። ኣብ ታሪኽ ጥንታዊ ውግኣት ባሕሪ ተራ ናይዘን መራኽብ ዕዙዝ ኮይኑ፡ ከም ኣብነት ኣብቲ ጥንታዊ ሚዛን ሓይሊ ዝለዋወጠ ‘ውግእ ኣክቲዩም’ ተራ ናይዘን መራኽብ እዚኣተን ከም ዓቢ ኣብነት ዝጥቀስ እዩ። እዚ ውግእ’ዚ መኸተምታ ሄለናዊ ዘመን ዘግሃደን ሮማዊ እምባራጦርያ ንኽውለድ ዕድል ዝሃበን ኣገዳሲ ምዕራፍ ታሪኽ እዩ። ወዲ ጁልየስ ቄሳር ዝኾነ ኦክታቭያን (ድሒሩ 1ይ ሃጸይ ሮማዊ እምበራጦርያ ዝኾነ) ኣንጻር እቶም ኪዳን መስሪቶም ዝነበሩ ሮማዊ ጀነራል ማርክ ኣንቶኒን ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.170", "char_count": 5703, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03493", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ 5ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ውላድ ይኹን ሓዳር ስለዘይብሉ፡ ንሕና ወለዱ ኣቶ መዓሾ ዘመንፈስ ህንጻኣብን ወ/ሮ ወይኒ ወልደክርስቶስ ተኽለን ኣብ ቀዋምን ተንቀሳቓስን ንብረት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/16 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 282, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03494", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ፋኑስ ገብረስላሴ ተስፋሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣስፍሃ ሃይለ ኣባይ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ቐይሕ ከሳሲት ወ/ሮ ርግአት ምስግና በርሀ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ኣፍወርቂ ዘውደ ተመልሶ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1ይ ቤት-ፍርዲ ፎርቶ ሳዋ ሙልጌታ ተስፋይ ወልደገርግሽ ምባል ተሪፉ፡ ሙልጌታ ተስፋይ ተኽለገርግሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጅሮም ርእሶም ገብረእግዚኣብሄር፡ ብዓል ቤተይ የማነ ለባሲ ገብረእዚኣብሄር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና 1ተተካኢ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ከሳሲት ሰናይት ተስፉ፡ ተኸሳሲ ሙልጌታ ገብረንጉስ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ቅረብ። ጸሃይነሽ ተስፋርያም ገብረእግዚኣብሄር፡ ሕጋዊት ሞግዚት ናይ ትሕቲ ዕድመ ደቂ ሓወይ፡ ሓወይ ተስፋልደት ተስፋማርያም ገብረእግዚኣብሄርን ብዓልቲ ቤቱ ፍረወይኒ ገብረመድህንን ስለዝዓረፉ፡ 4 ደቆም ወረስቲ ምዃኖም 1ይ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ኣቶ መዓሾ ዘመንፈስ ህንጻኣብ፡ ወደይ ዮናስ መዓሾ ዘመንፈስ ስለዝተሰወአ፡ ሲራክ ኣማኑኤል ዑቕባጋብር፡ ኣቦይ መጀር ኣማኑኤል ዑቕባጋብር ተኽለማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንብዓልቲ ቤቱ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ ከምኡ’ውን ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ 2ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወረስቲ ነ/ፍ ሃብታብ ገብረየሱስ ተስፋማርያም ዝኾንና ብስም ወለድና ነ/ፍ ሃብተኣብ ገብረየሱስ ተስፋማርያምን ነ/ፍ ክብራ ንጉሰ ነጸረኣብን ዝተመዝገበ፡ ኣብ ኣስመራ ዞባ 4 ምም 10 ጎደና ‘’ሰ’’ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 113889 መ/ቁ123499 ዋንነት ዝተዋህቦ ገዛ ወለድና ብውርስን ምቅሊትን ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ ግን ናብ ስምና ናይ ምትሕልላፍ መስርሕ ከም ንፍጽም ንሕብር። ኣብ መንጎ ኣመልከቲ ወ/ሮ 1.ምሕረት ጠዓመ ደስታ 2. ወረ/ነፍ/ስዉእ ተስፋይ ምስግና 2.1 ልዋም ተስፋይ ምስግና +4 ተጸዋዕቲ 1. ሶልያና ተስፋይ ምስግና +1 ዘሎ ናይ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ፡ ተጸዋዕቲ ሶልያና ተስፋይ ምስግና 2.ሴም ተስፋይ ምስግና፣ ንጹር ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ክትቀርቡ ንእዝዝ። እንተዘይ ቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሰይድ ያሲን ሑሴን ወይ ስዕደ ያሲን ሑሴን ምባል ተሪፉ፡ ስዕዲ ያሲን ሑሴን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ", "char_count": 1792, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03495", "text": "ኣመልካቲት ኣነ ኤልሳ ተስፋጋብር ዑቕባሚካኤል፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ ዞባ ሰምበል ናይ ቦንድ ኣብ ጎደና 868-745 ፕሎት 203 ፓርሰል I ስፍሓት 499.20 ት/ሜትሮ ዓይነት ህንጻ G+1 ዝኾነ፡ ብመለለዪ ቁ. ንብረት 1BRASM020865 ኣብ ካዳስተር ብስመይ ዝተመዝገበ ብህያብ ክህብ ስለ ዝደለኹ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ (ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ካዳስተርን የቕርብ። እንተዘየለ፡ ኦርጂናል ሰነዳተይ ሒዘ ስም ምትሕልላፍ ክፍጽም ምዃነይ አፍልጥ። ኤልሳ ተስፋጋብር ዑቕባሚካኤል", "char_count": 382, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03496", "text": "መ/ሓበሬታን ጐስጓስን ሚኒ/ምክልኻል፡ ንጋንታ ክለብ ደንደን ንዓመት 2026 ኣወዳዲሩ ክምግብ ስለ ዝደለየ፡ ዘድሊ ሕጋውያን ተጫረትቲ ይዕድም። 1. ጨረታ ንኹሎም ሕጋውያን ኣቕረብቲ ክፉት እዩ። 2. ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ 2025 ዓም ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን ናይ 2024 ግብሪ መንግስቲ ከም ዝኸፈሉን (ክሊራንስ) የቕርቡ። 3. ተጫረትቲ ዝርዝር ሓበሬታ ናይ ጨረታ ሰነድ ዘይምለስ 50.00 ናቕፋ ከፊሎም ካብ PX ካምፖፖሎ ጎደና ድብድብ ዚፕ 178 ቁ.ገዛ 07 ክወስዱ ይኽእሉ። ቁ.ተሌፎን 187616/209033 4. ምሉእ ሰነድ ብዕሹግ ደብዳበ ብምቕራብ፡ ጨረታ ዕለት 25/03/2026 ሰዓት 09፡30 ቅ.ቀ ተጫረትቲ ኣብ ዘለውዎ ኣብ ቤ/ጽ PX ካምፖፖሎ ጎደና ድብድብ ዚፕ 178 ቁ.ገዛ 07 ብግልጺ ይኽፈት። 5. መኽበሪ ጨረታ CPO 50.000.00 ናቕፋ ይቕርብ። 6. ሚኒ/ምክልኻል ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ሚኒ/ምክልኻል መ/ሓበሬታን ጐስጓስን ኣቦይ ተስፋጋብር ሃብተማርያም ተኽለሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋግጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ያሬድ ተስፋጋብር ሃብተማርያም፡ ኣነ ተስፋይ ተስፋዝጊ ወልድጽዮን፡ ነቲ ብስመይ ዝተመዝገበ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ከተማ ኣስመራ፡ ምም/ን/ዞባ ጎዳይፍ ከባቢ/ምም/ደምበ ሰምበል ፕሎት S 216 ቁ.ፓርሰል/ዞን ASP00000385 ፓርሰል S 216 ከባቢ ዚፕ ኮድ ሰምበል ቁ.ገዛ 503 ዝርከብ ስፍሓት መሬት 153.93 ት/ሜ ዓይነት ህንጻ ጂ +5፣ 2 ሳሎን፡ 3 መደቀሲ፡ 1ክሽነን 2ዓይኒ ምድሪን 2ባልኮኒን ዘለዎ፡ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለለዪ ቁ.ንብረት1፡002995 ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ገዛይ፡ ንወደይ ሰናይ ተስፋይ ተስፋዝጊ፡ ብውህብቶ ስለ ዝሃብክዎ’ሞ ናብ ስሙ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ (ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ካዳስተርን የቕርብ። እንተዘየለ፡ ኦርጂናል ሰነዳተይ ሒዘ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ አፍልጥ። ተስፋይ ተስፋዝጊ ወልድጽዮን ወኪል ዮርዳኖስ ተኸስተ ገብረሂወት ብስም ሓድሽ ፋርም ሓ.ዝ.ብ.ማሕበር ዝቖመ፡ ብቁ/መዝ/ASR00024717 ዝተመዝገበ ናይ ብርኪ ማሕበር፡ ንዕለት 05/04/2026 ሰዓት 10፡00 ቅ/ ቀትሪ ኣብ ደቀምሓረ ን/ዞባ ደቀምሓረ ዞባ ደቡብ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ኣቶ ረዘነ ገብረ፡ ናይ ወነንቲ ብርኪ ኣኼባ ከነካይድ ስለ ዝኾንና፡ ኩሉኹም ወነንቲ ብርኪ ኣብ ዝተጠቕሰ ሰዓትን ዕለትን ቦታን ብኣካል ይኹን ብወኪል ንኽትቀርቡ ብትሕትና ንሓትት።", "char_count": 1610, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03504", "text": "• Identify and analyze operational improvements and financial impacts of Mine Dewatering. • Undertake water balance and impact of Mine dewatering to Operations. • Provide technical advice to mining and all stake holders depending on dewatering and water balance to function properly. continued on page 8 • Identify opportunities for both short and long-term interval controls, based on the mine dewatering plan, and make any necessary adjustments and changes to meet daily target projections • Provide technical input to strategic and feasibility studies. Documentation • Ensure documentation and adherence of all dewatering SOP. • Tailor documentation of all dewatering requirements (OP/UG) to ensure that all end users are informed of outcome. • Report dewatering project findings conclusions and recommendations to end users. • Ensure that all dewatering technical study project documentation is added to the technical library. Human Resource Management • Manage the work performance of employees by reporting directly into this position. • Ensure that all team members are appropriately trained and assessed so that they can safely perform. • Manage people’s expectations so that they are in-line with the companies’ goals. • Provide mentoring and coaching to the Eritrean workforce in resource estimation related topics. Administration • Lead and manage a dewatering team, set performance targets, and ensure tasks are completed safely and efficiently. • Assist in the management of duty rosters in line company duty calendar Profile: Qualifications and Experience • Bachelor of Science or Diploma in Hydrology, Mechanical Engineering is preferred. Formal Education, Certifications or Equivalents • Mine Foreman Certificate is an added advantage • Minimum of 5 years for BSc holders and 10years for Diploma with mine dewatering experience in large open pit mining environments, of which at least 3 years’ experience should be in a shift supervisory capacity. • Proven experience with the installation, commissioning, maintenance, servicing, inspection and repair of mechanical Pumps and installations in a large-scale mining or heavy industry operation. • Experience in conducting preventive maintenance on dewatering infrastructure, such as header pipes, surface pumps, poly pipelines etc. Underground mining experience is highly desirable. Working Experience – Nature & Length ሓዳስ ኤርትራ 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.170", "char_count": 2429, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03505", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ continued from page 7", "char_count": 89, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03507", "text": " Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: definite Period (2 years)  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to; Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ኣነ በቱል ኣሕመድ ስዒድ፡ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 01 ዝርከብ፡ ኣብ ዞን 01 ፕሎት 186K 1372 ጎደና 38/355 ስፍሓት 36.80 ት/ሜትሮ ዝኾነ 2 ክፍሊ ዘለዎ ናይ ትካል ገዛ፡ ብቤት ጽሕፈት ካዳስተር BRKRN000773/3 ዝተመዝገበ፡ ብውርሻ ካብ ብዓል ቤተይ ነ/ሄር መሓመድ ስራጅ ሱሌማን ስዒድ ዝወረስኩዎ ኮይኑ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ኤርትራ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ናብ ቤ/ፍ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ጨ/ቤ/ጽ ካዳስተር ዞባ ዓንሰባ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳት ኣቕሪበ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። በቱል ኣሕመድ ስዒድ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ንጉስ 7.2 ኣማኑኤል ንጉስ 7.3 ስብሓትልኣብ ኣማኑኤል ንጉስ 7.4 ሰናይ ኣማኑኤል 7.5 ሓረግወይኒ ኣማኑኤል ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ሃብቶም ንጉስ ኣብ ልዕሌኹም ንፈጽሚ ዝምልከት ክሲ ኣቕሪቡ ስለዘሎ፡ ን26/03/2026 ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪልኩም ቅረቡ። እንተዘይ ቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 1734, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03508", "text": "ብፍ/በ/መሰ 2.1.1 ዮውሃንስ እስቲፋኖስ 2.1.2 ሚርያም እስቲፋኖስ 2.1.3 መድሃኔ እስቲፋኖስ 2.1.4 ዮሴፍ እቲፋኖስ 3.4.1 ጳውሎስ ህብታኣብ 3.4.3 ጴጥሮስ ህብትኣብ 3.4.3 ሰኒት ህብትኣብ 3.4.4 ሚካኤል ህብትኣብ 3.4.5 ጽዮን ህብትኣብ 7.1 ሃና ኣማኑኤል ኣነ ዝማማ ገብረእየሱስ ገብረክርስቶስ፡ ብስመይ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለለዪ ንብረት ቁጽሪ 1BRASMO1628 ዝተመዝገበ ዘይቀሳቐስ ንብረት፡ ኣብ ዞባ ማእክል ምም/ን/ዞባ ማይ ተመናይ ከባቢ ብርሃን ዓይኒ ዚፕ ኮድ 1A112 ጎደና 112 ፕሎት 2R ፓርሰል B ዝርከብ፡ ክንሾጦ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪ ይቕረብ። ወኪል ጸሃየ ገብረእየሱስ ብስም ተመስገን ተወልደ ተስፋዝጊ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00044292 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ደቀምሓረ ቁ.ገዛ 26 ዝርከብ ናይ ስተሽነሪ ትካለይ፡ ን/ወሮ ሰምሃር ቴድሮስ ተካ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና 132-1 ቁ.ገዛ 52 ካብ ዕለት 01/03/2026 ክሳብ ዕለት 28/02/2031 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ተመስገን ተወልደ ተስፋዝጊ ሕጋዊ ወኪል ተወልደ ተስፋዝጊ ገብረመስቀል ኣነ ወ/ሮ ልኡል ተፈሪ ኣርኣያ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ኣበበ ተስፋስላሰ ካሕሳይ፡ ኣብ ከተማ መንደፈራ ሓድሽ ዓዲ ዝርከብ ስፍሓቱ 1300 ት/ሜ ዝኾነ 4 ቀንዲ ክፍልን ክልተ ተሓጋጋዝትን ክፍሊ ዘለዎ ገዛ፡ ብዕለት 10/06/2008 ብመ/ ቁ42/2008 ኣብ ቅድሚ ረጂስትራል ቤ/ፍ/ዞባ ደቡብ መንደፈራ ፈሪሙ ብውህብቶ ዝሃበኒ፡ ኣብ ቤ/ፍ ዞባ ደቡብ መንደፈራ ብመ/ቁ/959/2011 ብዕለት 02/01/2012 ብውሳነ ዝጸደቐለይ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ፣ ይግባይ እተተባሂሉ ከኣ ውሳነኡ ሒዙ ኣብ ጨንፈር ቤ/ጽ/ካዳስተራ ዞባ ደቡብ መንደፈራ ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ ግን ብዘለኒ ሕጋዊ ሰነዳት ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ልኡል ተፈሪ ኣርኣያ ብስም ፍረወይኒ ገብረእግዚኣብሄር በርሀ፡ ኣብ ምም/ ንኡስ ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ሃገር ፕሎት 76R ፓርሰል አ1 ዝፍለጥ 238 ት/ሜ ብቁጽሪ ካዳስተር 1BRASM019666 ተመዝጊቡ ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ መንበሪ ገዛ ስለ ዝሸጥናዮ’ሞ ናብ ስም ዓደግቲ ከነሕልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝኣዘዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትአዛዝ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን የቕርብ። እንተዘየቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ኣመልካቲ ወልደገርጊስ ገብረስላሴ ሃብተሚካኤል ገነት ሙሴ ብሄል ሓዳስ ኤርትራ 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.170 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን", "char_count": 1870, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03509", "text": "“ንስኻ ድሮ ኣብ እቲ መድረኽ ደይብካ ስለ ዘለኻ፡ ፍጹም ግዜን ቦታን ክመጽኣልካ ኣይትጸበ።” - ኣብርሃም ሊንከን “ዘጋጥሙኻ መሰናኽላት ምሒር ክጽንክሩ እንከለዉ፡ ምስ ሰገርካዮም ዝዓዘዘ ዓወት ተመዝግብ።” - ኤፒካረስ ህይወት ጻዕሪ እያ። ከይጸዓርካ ጽቡቕ ህይወት ክትመርሕ ከቶ ዘይሕሰብ እዩ። ዋላ ደርማስ ስጕምቲ ወሲድካ ኣብ ዝለዓለ ጥርዚ ዓወት እንተ ረገጽካ፡ ንሓዋሩ ብእኡ ክትቅጽል ውሕስነት ኣይኰነካን እዩ። ግድን ዓወትካ ንምርግጋጽ ጻዕርኻ ብእኡ መጠን ክትቅጽል ይግባእ። እቲ ኣስፊሑ ዝጥምት ሰብ፡ ንኹሉ ነገር ኣብ ግምት የእቱ እዩ። ዋላ ንነኣሽቱ መሰናኽላት ሸለል ኣይብልን እዩ። ንናይ ኣባላት ስድራ ቤቱ፡ መሳርሕቱ፡ ጐረባብቱ፡ … ጸገማት እውን፡ ሸለል ኣይብልን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ብቐጥታ ድዮም ዋላስ ብተዘዋዋሪ ብኣሉታ ክጸልዉዎ ከም ዝኽእሉ ኣይስሕቶን እዩ። ብዓወት ዝቕጽሉ ኩባንያታት፡ ኢንዱስትሪታት፡ ፍርያት፡ ስነ ጥበባውያን፡ …፡ እቶም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ንጥፈት ተራ ወይ ማእከላይ ስጕምቲ ምውሳድ ከም ዘየዋጽእ ጽኑዕ እምንቶ ዘለዎም እዮም። ክንዲ ዝዀነ፡ ደርማስ ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ከቶ ዓይኖም ኣይሓስዩን እዮም። በቶም ዝገጥሙኻ ጸገማት ካብ ስራሕካ ትጐናደብ እንተ ዄንካ፡ ሳዕቤኑ ቀሊል ኣይከውንን እዩ። ካብ ስራሕካ ሓሊፉ፡ ኣብ ጥዕናኻ፡ ሓዳርካ፡ ፊናንሳዊ ኵነታትካ፡ መንፈሳዊ ህይወትካ፡ … ክጸልወካ ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ተራ ውጥን ምውጻእ ናብ ፍሽለት እዩ ዝሸምመካ። ተራ ስጕምቲ ወይ ማእከላይ ስጕምቲ ምውሳድ፡ ኣብ ዝዀነ ዓውዲ ናይ ህይወት ከም ዘይተድምዕ እዩ ዝገብረካ። ንኹሉ እትጅምሮ ስራሕ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ብፍሽለት ወይ ክሳራ ከም እትዛዝሞ ድማ ይገብረካ። ኣብ እዚ እዋን እዚ፡ ተራ ወይ ማእከላይ ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ተጸሚድካ እንተ ሃሊኻ፡ ብዛዕባ መጻኢኻ ደው ኢልካ እትሓስበሉ ግዜ፡ ሕጂ እዩ። ተወፋይነትካ ብዓሰርተ ዕጽፊ ከተበርኽ ዝከኣለካ ክትገብር ይግባእ። ንኣተሓሳስባኻ ዘስፍሑ መጽሓፍቲ ብዝተኻእለካ ዓቕሚ ኣብ ምንባብ ክትበኵር የብልካን። ተራ ህይወት ኣብ ምምራሕ እንተ ደኣ ተጸሚድካ፡ ተራ ጸገማት እዮም ዝገጥሙኻ። እቶም ተራ ጸገማት ብዙሕ ስለ ዘይሕንኵሉኻ፡ ምሒር ዘይክትስከፈሎም ትኽእል ኢኻ። ተራ ጸገማት ቀስ ብቐስ ምስ ተዀመሩ ግዳ፡ ብቐሊሉ ክንቕነቑ ዘይክእሉ እምባታት እዮም ዝዀኑ። እቶም ክሳብ መወዳእታ ተራ ዓቕሚ ኣብ ህይወት ትስፉው ምዃን፡ እምብዛ ኣገዳሲ እዩ። ትስፉው ምዃን ንበይኑ ግዳ፡ ኣኻሊ ኣይኰነን። ግድን ብተግባር ክስነ ይግባእ። ንስራሕካ ኣብ እቲ ንስኻ እትደልዮ ደረጃ ንኸተብጽሖ፡ ክሳብ ክንደይ ጸዓትን ጻዕርን ከም ዘድልየካ ኣቐዲምካ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ብድሕሪ እዚ፡ ዓይንኻ ከይሓሰኻ ናብ ተግባር ክትሰጋገር ኣለካ። ኮንራድ ሂልተን፡ “ዓወት ብቐጥታ ምስ ተግባር እተኣሳሰረ እዩ። ዕዉታት ሰባት ምንቅስቓስ ኣየቋርጹን እዮም። ንሳቶም ጌጋ ይፍጽሙ እዮም። የግዳስ ከቶ ኣየቋርጹን እዮም።” በሃሊ እዩ። ዕዉታት ኣየቋርጹን እዮም፡ እቶም ዘቋርጹ ድማ ኣይዕወቱን እዮም። እዚ መብዛሕትና ብተደጋጋሚ እንሰምዖ፡ የግዳስ ገሌና ብግቡእ ዘይነተግብሮ ኣገዳሲ ምኽሪ እዩ። ዝነበሩ ሰብ ዋኒን፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ክጥፍሹ ንሰምዕ ኣለና። ብዙሓት ምዉቕ ሓዳር መስሪቶም ዝነበሩ ሰባት፡ ሓዳሮም ብፍትሕ ክዛዝምዎ የጋጥሙና ኣለዉ። መብዛሕትኡ ግዜ ጠንቂ ዝኸውን ዘሎ እምበኣር፡ ነቲ ክትወስዶ ዝጸናሕካ ደርማስ ስጕምቲ ሃንደበት ምቍራጽ እዩ። ገጸን የምርሓ ኣለዋ። ተራ ዓቕሚ ልዕሊ ተራ ፍርያት ከፍሪ ኣይክእልን እዩ። ተራ ኣተሓሳስባን ተግባርን ናብ ዘይርጉጽነትን ፍሽለትን እዮም ዝመርሑኻ። ምናልባት ተራ ዓቕምኻ ንዓኻ ተራ ኰይኑ ዘይክረኣየካ ይኽእል ይኸውን። ኣብ ሓጺር ግዜ ብኻልኦት ተዓብሊልካ ክትጥፍሽ ምስ ጀመርካ ግዳ፡ እቲ ናይ ብሓቂ ተራ ዓቕምኻ፡ ብንጹር ክረኣየካ ይኽእል እዩ። ንሓደ ምኽሪ ኣገዳሲ ምዃኑ እንተ ደኣ ካብ ልብኻ ኣሚንካሉ፡ ዓይንኻ ከይሓሰኻ ኢኻ ኣብ ባይታ ከተተግብሮ ዘለካ። ብድሕሪኡ ኢኻ ድማ፡ ውጽኢቱ ብዓይንኻ ክትርእዮ እትኽእል። ኣብ ዝተዋፈርካዮ ስራሕ ክትዕወት እንተ ደሊኻ፡ ብቐሊሉ ዘይትሕለል ሰብ ክትከውን ይግባእ። እቲ ተወፋይነቱ ከይነከየ ኣብ ስራሑ ዝጽመድ ሰብ፡ ዓወት ኣብ ርእሲ ዓወት ክደራርብ ኣይጽግሞን እዩ። ኩሉ ሻብ ደርማስ ስጕምቲ ንምውሳድ ድሉው ኵን። ሓንሳእ ደርማስ ስጕምቲ ምስ ወሰድካ፡ ብእኡ ኣቢልካ ክትድቅስ ወይ ክትዛነ የብልካን። ዘየባትኽ ደርማስ ስጕምቲ ኢኻ ክትወስድ ዘለካ። ሽዑ ኢኻ ኣብ እቲ እትነጥፈሉ ዓውዲ፡ ምስ ዕዉታት ክትጽንበር እትኽእል። ስቲቭ ፓቭሊን፡ “ኣከባቢኻ ንሸቶታትካን ውጥናትካን ከም ቍርሲ ክበልዖም ይኽእል እዩ።” ዝበሎ ሓቂ እዩ። ጽልዋ ኣከባቢ ብኣሉታዊ ይዅን ብእወታዊ ሸነኹ ቀሊል ከም ዘይኰነ ርዱእ ነገር እዩ። ኣብ እዚ ግዜ እዚ፡ መብዛሕትአን ትካላት ዝፈሽላሉ ዘለዋ ቀንዲ ምኽንያት - ንፍርያተን፡ ኣገልግሎተንን ሓሳባተንን ብርትዓዊ ዋጋ ኣብ ምሻጥ ስለ ዘይመሓየሻ ዘለዋ እየን። ካልኦት ከኣ፡ ምስ ምዕባለ ዓለም ማዕረ-ማዕረ ምስጓም ሕርብት ይብለን ስለ ዘሎ፡ ናብ ምዕጻው ብዙሓት ንፉዓት ተማሃሮ ዝነበሩ፡ ጸኒሖም ናብ ሕማቓት ተማሃሮ ክወርዱ ንርእዮም ኣለና። ብዙሓት ብሉጻት ደረስቲ ዝነበሩ፡ ንድሕሪት ገጾም ክጕተቱ ነስተውዕለሎም ኣለና። ብዙሓት ዕዉታት ተራ ዓቕሚ ከም ዘለካ እንተ ተሰቍሩካ፡ ካብ እቶም ተራ ዓቕሚ ከም ዝህልዉኻ ዝገብሩኻ ነገራት ቀልጢፍካ ክትገላገል እኹል ጻዕሪ ክትገብር ይግባእ። ንዓርከ- መሓዙትካ ተራ ዓቕሚ ከም ዘለዎም ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ቅድም ቀዳድም እምበኣር፡ ነቲ ከተተኣታትዎ እትብህጎ ለውጢ ካብ ኣተሓሳስባኻ ኢኻ ክትጅምሮ ዘለካ። ኣብ ኣተሓሳስባኻ ለውጢ ከይገበርካ፡ ኣብ ኣተገባብራኻ ለውጢ ክትገብር ምሒር ኣጸጋሚ እዩ። ክብላ ይጅምራ። ብዙሕ ከይጸንሓ ግዳ፡ ናብ ምጥፋሽ ገጸን የምርሓ። ሓደ መጽናዕቲ ከም ዝገለጾ፡ “ዝበዝሑ ሰባት ውጥን ዋኒን ከውጽኡ እንከለዉ፡ ንማእከላይ ኵነታትን ማእከላይ መንገዲ ኣተሓሳስባን እዮም መሰረት ዝገብሩ። ደራኺ ዝዀነ ደርማስ ስጕምቲ ዝጠልብ ውጥን ከውጽኡ ትብዓት የብሎምን። ናይ ብዙሓት ሰባት ሓደስቲ ሓሳባት ኣብ ሓደ ክጽንበሩ እንከለዉ፡ በቶም ነቲ ሓሳባት ዘመንጨዉ ልዑል ተምሳጥን ውዕዉዕ ስምዒትን እዮም ዝፈጥሩ። ብዙሓት ኣሉታውያን እውን፡ ኣብ ግምት ክኣትዉ ይግባእ። ገለ ካብኣቶም ሓያል ውድድር፡ ኵነታት ቍጠባ፡ ኵነታት ዕዳጋ፡ ኵነታት ሰንዓ፡ ኵነታት ልቓሕ፡ ኵነታት ሸርፊ፡ ኵነታት ዓማዊል፡ … ክጥቀሱ ይኽእሉ። ንስኻ ደርማስ ስጕምቲ ብምውሳድ ኣብ ስራሕካን ዕለታዊ ህይወትካን ጽቡቕ ለውጢ ክትገብር እንከለኻ፡ ኣባላት ስድራ ቤትካን ዓርከ-መሓዙትካን እውን፡ ንዓኻ ርእዮም እወታዊ ለውጢ ክገብሩ ክድረኹ ይኽእሉ እዮም። እዚ ንባዕሉ ዓቢ ዓወት እዩ። ድምር ዓወት ከኣ፡ ንመጻኢኻ ኣተኣማማኒ እዩ ዝገበሮ። ንኹሉ ነገር ኣብ መወዳእታ ዝውስኖ፡ እቲ ኣብ ስራሕካ እተመዝግቦ ውጽኢት እዩ። ውጽኢትካ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናተመሓየሸ ክመጽእ እንከሎ፡ ንግዜኻ ብዝበለጸ ኢኻ እትጥቀመሉ። እቲ ምንታይሲ፡ ንግዜኻ ብግቡእ እንተ ዘይተጠቒምካሉ፡ ናብ ድሕሪት ናይ ምምላስ ሓደጋ ከጋጥመካ ከም ዝኽእል ኣይጠፍኣካን እዩ። “ዘይክዉንነታዊ ውጥን እንተ ኣውጺእካ፡ ዋላ እቶም ከም ርዱእ ወይ ቀለልቲ ዝውሰዱ ዕላማታት ክሰሓቱ ይኽእሉ እዮም። እቲ ቐንዲ መሻርኽቲ ክሓምም ይኽእል እዩ። ብደረጃ ዓለም ክኽሰት ዝኽእል ሃንደበታዊ ለውጢ ከም እዚ ሕጂ ንርእዮ ዘለና ኲናት ኣብ ከባቢ ማእከላይ ምብራቕ፡ ንኹሉ ውጥናትካ ነቕነቕ ከብሎ ይኽእል እዩ። …” ኣብ እዚ እዋን እዚ፡ ኣብ ዓለምና ብርክት ዝበላ ትካላት ዝዕጸዋሉ ዘለዋ ምኽንያት፡ ተዛንየን ተራ ስጕምቲ ወይ ማእከላይ ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ስለ ዝርከባ እየን። እተን ትካላት ብተራ ርእሰ ማላውያን ይምስረታ። ተራ ሓሳባት ሒዘን ከኣ፡ ተራ ዓቕሚ ዘለዎም ሰራሕተኛታት ይቘጽራ። ንግዜኡ ተራ ፍርያት እናፍረያ ሰለይ የግዳስ በዚኦምን ካልኦት መሰናኽላትን ኢድካ ክትህብ ተቐባልነት የብሉን። ንዓኻ ንኹሎም መሰናኽላት ናይ ምስጋር ብቕዓት ከም ዘለካ፡ ንገዛእ ርእስኻ ጽቡቕ ገይርካ ኢኻ ከተእምና ዘለካ። እንተ ገምጊምካዮም፡ ክልተ ነገራት ክትገብር ትጽቢት ይግበረልካ። እቲ ቐዳማይ ስጕምቲ፡ ንገዛእ ርእስኻ ምልዋጥ እዩ ክኸውን ዘለዎ። እቲ ካልኣይ ስጕምቲ ከኣ፡ ነቶም ተራ ዓቕሚ ዘለዎም ዓርከ- መሓዙትካ ምልዋጥ እዩ። ንዓርከ መሓዙትካ ክትልውጥ እንተ ዘይክኢልካ፡ ተመሊሶም ንዓኻ ናብ እቲ ዝነበርካዮ ተራ ደረጃ ከውርዱኻ ይኽእሉ እዮም። ብሕልፊ መንእሰያት፡ ንገዛእ ርእሶም ቀጻሊ እዮም ምስ ዓርከ መሓዙቶም ዘነጻጽሩዋ። ክንዲ ዝዀነ፡ ዓርከ-መሓዙቶም ተራ ዓቕሚ ከም ዘለዎም እንተ ኣረጋጊጾም፡ በቲ ዘለዉዎ ደረጃ ምሒር እዮም ዝዛነዩ። ተራ ዕዮን ኣተሓሳስባን ናብ ተሃራፊ ህይወት ከም ዘይመርሑኻ ኣብ ግምት ኣእትዎም። ነታ ‘ተራ’ እትብል ቃል ደጋጊምካ ገላቢጥካ ክትምርምራ ይግባእ። ካብ ተራ ምዃን እትረኽቦ መኽሰብ የለን። ተራ ኣተሓሳስባ ወይ ስራሕ እንተ ሃልዩካ፡ ልሙድ ወይ ትሑት መነባብሮ ኢኻ እተሕልፍ። እዚ ንባዕሉ፡ ካብ እቲ ተራ ዝበሃል ኣምር ገዛእ ርእስኻ ከተርሕቕ ከም ዘለካ እኹል መረዳእታ እዩ። ክትዕወት ግዴታኻን ሓላፍነትካን ምዃኑ ከቶ ኣይትዘንግዕ። ኣብ ዓለምና ሕጽረት ዓወት ስለ ዘየለ፡ ዝዀነ ዘጋጥመካ ሕጽረት ሳዕቤን ናይ ተራ ኣተሓሳስባኻን ተግባርካን ምዃኑ ክትስሕቶ ኣይግባእን። ክንዲ ዝዀነ፡ ንገዛእ ርእስኻ ካብ ዝዀነ ተራ ኣምር ሓራ ንኽትገብራ ከይተሓለልካ ስራሕ። “ኣበይ መዳይ ንደምካ፡ ረሃጽካን ንብዓትካን ከተውፍሮ ከም ዘለካ እትወስዶ ውሳነ፡ ምስ እቲ ንስኻ እትሓልሞ ሰብ ዘይጋጠም እንተ ዀይኑ፡ ነቲ እትምነዮ ሰብ ክትኰኖ ኣይትኽእልን ኢኻ።” - ክላይተን ክላይተን ክሪስተንሰን ክሪስተንሰን ነቲ ተራ ሰባት ዝሰርሕዎ ኣጽንዓዮ። ዝከኣለካ ምስ ኣጽናዕካዮ፡ ናብ እቲ ካልኣይ ደረጃ ክትሰግር ኣለካ። ንሱ ድማ፡ ንገዛእ ርእስኻን ንጕጅለኻን ካብ ተራ ኣተሓሳስባን ተግባርን ሓራ ክትገብሮም ይግባእ። ንገዛእ ርእስኻ ምስቶም ብርቂ ኣተሓሳስባን ተግባርን ዘለዎም ሰባት ከም እትዓስል ግበራ። ንስኻ ንተራ ኣተሓሳስባን ዕዮን ክሳብ ክንደይ ከም እትጽየኖ - መሳርሕትኻ፡ ኣባላት ስድራ ቤትካን መሳርሕትኻን ከም ዝፈልጡ ግበሮም። “እቲ ዝዓበየ ዳህሳስ ናይ ወለዶይ፡ ደቂ ሰብ ንኣመለኻኽታና ብምልዋጥ ንህይወትና ክንልውጥ ንኽእል ምዃንና እዩ።” - ዊልያም ጄምስ - ዊልያም ጄምስ", "char_count": 5708, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03511", "text": "ክልተ ዓመት ኢና ብፍቕሪ ተጓዒዝና። ፈለማኡ ብኸመይ ፈትዮየ ሕጂ ድንግርግን ይብለኒ። ሃነይነይታ ክኸውን ኣለዎ። ሃነይነይታ ክልተ ዓመት ክቕጽል ይኽእል ድዩ ኣይክእልን ኣይፈልጥን። ወይ’ውን ናብ ፍቕሪ ከኣ ይምዕብል ይኸውን። መጀመርታ ክንላለ እንከለና ኣቐዲምና ብዓይኒ ተጻጊብና ኢና። ከምኡ ገይሩ ንኽዳንን ጫማን ክብረተን ዝሕሉ ወዲ ኣይርኣኹን። ኣብ መገዲ ክንመሓላለፍ እንከለና ጠሚተ ኣይጸግቦን ነይረ። ኣብቲ ግዜ ዓርኪ ነይሩኒ። ዋላ ምስ ዓርከይ እንከለኹ’የ ዝድነቐሉ ነይረ። ክንብል ክንብል ምስ ዓርከይ ምጕርራሕን ምርሕራሕን ምስ ኣብዛሕናስ ባዕለይ ተላልየዮ። ጽቡቕ ተቓሪብና። ኵሉ ባህሩ ኣንጻር’ቲ ዓርከይ ዝነበረ’ዩ። ፍጹም መለሳ ኰይኑኒ ድማ ጠዓመኒ። እንተ ጥዒሙኒ እንታይ ኣሎኒ ድዩ?", "char_count": 438, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03512", "text": "- 14 - 14 ነሓሰ - - 10 10፡10 10 ድ.ቐ. - ኣስመራ “ሓወይ! ከመይ ቀኒኻ፧ ሎሚ ሰዓት ኣርባዕተ ኣብታ ቦታና ክንራኸብ ይጥዕመካ ድዩ፧ ደልየካ ነይረ፡” ዝብል መልኽቲ ናብ ሞባይሉ ሰደድኩሉ። ክሰዳ እንከለኹ ብዛዕባ ምጥዓሙን ዘይምጥዓሙን ጥራይ እሓስብ ስለ ዝነበርኩ ቀልጢፈ’የ ናይ መስደዲ መልጐም ዝጠወቕኩ። ምኻዳ እናኣረጋገጽኩ ነታ መልኽቲ ደጊመ ኣንቢበያ። “ሓወይ!” ኢለ’የ ጀሚረ። ገረመኒ ድማ። ካብ መዓስ ደኣ ሓወይ ኢለ እጽሕፈሉ… በቃ ውሽጠይ ናይ ብሓቂ ተለዊጡ ከም ዘሎ ዘርኢ’ዩ። ንሱ’ውን ከማይ ይግረም ይኸውን እምበር። “ፍቕረይ… መኽሰበይ… ድራረይ… ዝያዳይ…፡” ካብ ልሳነይን መልኽተይን ዝለመደ በዛ ናይ ሎሚ ሕማቕ ክትስምዖ’ያ። እንተ ዘይተሰምዖ ከኣ ክስንብድን ገለ ሕቶ ክለዓሎን እዩ። ኣይትስተ፡” ዝብሃሎ፡ “ኤእ ኣታ ልቢወለድ ኣይተንብብ፡ ግደፍ ናይ ፍቕሪ ፊልም ኣይትተዓዘብ፡ ኣብ ጥቓኡ ናብ ኣንስትኹም ኣይትደውሉ ወይ ኣይትቀበሉ፡” ገለ እናበሉ ይከናኸኑኻ። ምናልባት ነብስኻ ቅድም ኣቐድም እንተ ኢልካ ትስስዕ ዘለኻ ወይ ትብለጽ ዘለኻ የስምዕ ይኸውን። ግን’ኮ ዋላ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ፡ ‘ንብጻይካ ኣፍቅር ማዕረ ነብስኻ’ እዩ ዝብል። ንነብስኻ ከም ዝፍቀር ከየርኣኻዮኸ ንኻልኣይካ ልዕሊ ነብስኻ ከተፍቅሮ ውሽጥኻ ከመይ ትም ይብለልካ። ምስ መሓዙተይ ኣዋልድ እዚኣ’ያ መባኣሲትና። ናተይ ንጽርቲ ኣታሕዛ ኣላትኒ። “ፍቕሪ ከም ዕምበባ ይዝራእ፡ ይበቍል፡ ይዕንብብ። ዕድል እንተ ገይሩ ይፈሪ። ዕድል እንተ ዘይገይሩ ከኣ ይቕንጠብ። ፍቕሪ ይቕንጠብ ይትከል፣ ወዲ’ውን ከምኡ ይኸይድ ይመጽእ። ነብሰይ እናቐሸሽኩ ፍቕሪ ከዕንብቦ ኣይክእልን እየ፡” ኢለ’የ ዝሓስብ። ንሳልስቲ ኣሕሚሙ ደይ ካብ ቈልዓይ እንከለኹ ፈታዊት ነብሳ’የ። ኣብ ገዛና ናይ ቍልዕነት ዕላል እንተ ነይሩ፡ “ዳህላክ ደኣ ፈታዊት ነብሳ’ያ ነይራ። ከምቲ ተገበረት ከምቲ ተደገመት፡” ዝብል ዕላል ልሙድ እዩ። ኣብ ዕርክነት ከኣ ከምኣ’የ። ፈታዊት ነብሳ። ካብ ነብሰይ ዝበልጽ ነገርዶ እንታይ ኣሎኒ እዩ፧ ፍቕሪ ንነብስኻ ኣቐዲሙ እንተ ዘይተሰሪሑ ልክዕ ከምዚ ዘይገድፍ ሕዱር ሕማም እዩ። “ዓሰርተ ሓሙሽተ ዓመተይ ሕማም ፍቕሪ ጸይረዮ እኸይድ ኣለኹ፡” እናበልካ ተዕልለሉ። ፈተውትኻ ከኣ ከምቲ ንጸቕጢ ደም ዘሎዎም “ጨው ኣይተብዝሕ፡ ስብሒ ንዮ በሎ፡ ቡን “ሰላም ወለላይ! ጠዋሊ፡ ግና ድሓን ዲኺ፧” ክብል መለሰለይ። ዝተጸበኹዋ መልእኽቲ’ያ ነይራ። ኣይመለስኩሉን። እንተ መሊሰሉ ነቲ ምስ ተራኸብና እንብሎ ከቕልሎ ይኽእል’ዩ ኢለ ሰለ ዝሓሰብኩ ኣይመለስኩሉን። ሎሚ ሰዓት ኣርባዕተ እቲ ኵሉ ሳዕ ክብሎ ዝሓሰብኩ ገዲፈ ዝምለሶ ዝነበርኩ ኣጋጣሚ ኣይክድገምን እዩ። ሰኣን ንእሽተይ ግዜ ምሃብ ልብኺ እንተ ዓሚጽክዮ ግን ክትጠዓሲ ክትነብሪ ኢኺ፡” ክብላ ይዝከረኒ። ኣነ ከም ዝተዛረብኩዎ ዘይዝከረኒ፡ ንሳ ትዝክሮ’ውን መሊኡ’ዩ።", "char_count": 1583, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03513", "text": "- 14 - 14 መጋቢት 2016 - 2016 - ዳየረይ፡ እዛ መሓዛይ ድራር ዓዲማትኒ’የ ከይደ። ንሳን ኣፍቃሪኣን ብሓባር ዝመደቡዎ መደብ’ዩ። እቲ ኩሉ ዝብላ ዝነበርኩ ከም ጥቕሲ ጽሒፋ ኣብ መንደቕ ለጢፋቶ ጸንሓትኒ። በብሓደ ኣንቢበዮ። ኣዒንተይ ንብዓት መሊኡ። ‘ክንድ’ዚ ቍምነገር’ምበኣር ኣሎኒ’ዩ፡’ ኢለ ሓሲበ። እምበኣር እቲ ናተይ ቃንዛሲ ንኻልእ ሰብ ህይወት ይህቦ’ዩ። 08 08፡45 45 ድ.ቐ. - ማይ ጃሕጃሕ ዓሰርተ ግዜ ብዛዕባ ጽላለ ኣፍቃሪኣ እናመጽአት ክትነግረኒ እንከላ፡ “ፍቕሪ ዓቃል’ያ ኣጆኺ ተዓገሲ!” እብላ ነይረ። “እንተ ነፊዕኪ ከምቲ ትደልይዮ ወዲ ክትገብርዮ ትኽእሊ ኢኺ። እቲ ካብኡ ትብህግዮ ነገራት ኣይትጽበዩ። እቲ ንዕኡ ዘድልዮ እንታይ’ዩ እንተ ፈሊጥኪ ብዛዕባኡ ኣዕዚዙ ከም ዝሓስብ ግበርዮ፡” ክብላ እንከለኹ እንታይ ሓሲበ’የ ኣይፈልጥን። ግን ፍቕሪ፡ ብሓቂ ዓቃል’ያ። ኣዝያ ምጽማም ትደሊ። ትዕግስቲ ትደሊ። ብህይወተይ ድየ ዝጥምቶ ነይረ ኰይነ ኣይፈልጥን። ሰኣን ትዕግስቲ ሰብ ሃዲማትኒ፣ ንሳ ከኣ ሰብ ስኢና። ሕጂ ክልተ ዝፋቐራ ልብታት ሰኣን ትዕግስቲ፡ ሰኣን ኣፍቃሪኣ፡ “ሳላኻ ዓባይ ሰብ ከሲበ፣ አመስግነካ ድማ፡” ኢሉ ሓንቲ ህያብ ሃበኒ። “እንታይ ገይረ... ‘ካብ ህይወተይ ተማሃሪ!’ ጥራይ እንድየ ኢለ፡” ኢለዮ። ነዛ ህያብ እናርኣኹ’የ ዘዕልለኪ ዘለኹ ዳየረይ። ልበይ ኣብ ክልተ ተመቒሉ ኣሎ፣ በቲ ሓደ ወገን ሓዚነ፡ በቲ ሓደ ከኣ ተሓጕሰ። ንእሽተይ ምጽማም ኣብ በበይነን ቀምሲለን “እህህህ...!” ክብላ ይውዕላ ኣለዋ። ነዚ ስለ ዝተራእየኒ ግዲ ኰይነ፡ “ንፍቕሪ ብዘይ ዓቕሊ ክትዕወተላ ኣይትኽእል ኢኻ። ሓቀኛ ኣፍቃሪት እንተ ኴንኪ ክትጽመምዮ ኣሎኪ። ንፍቕርኺ ዘጥፋእክዮ ድማ ኣይከጣዕሰክን’ዩ። ሰለማዊ ተ. ሰለማዊ ተ.", "char_count": 985, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03514", "text": "መዝገብ መዝገብ ዕለታዊ ዕለታዊ ዝኽሪ ዝኽሪ ክገድፈኒ’ዩ። እዚ ኣተሓሳስባ ሒዘ’የ ብዕርክነት ዝጸንሕ። ገለአን “እዚ ናትኪ ፍቕሪ ኣይኰነን፡” ይብላኒ እየን። እሞ ኣነ ከምኣ’የ። ሳልስቲ እናሰሓቕኩ ሳልስቲ እናበኸኹ ዝኸዶ ጕዕዞ ፍቕሪ የለን።", "char_count": 152, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03515", "text": "ነዚ ተወልዋላይ ዓርከይ’ውን ክንፈላለ ምዃንና ክነግሮ ኢለ’የ ንሰዓት ኣርባዕተ ቈጺረዮ ዘለኹ። ቅድሚ ሕጂ ክነገሮ ኢለ ክንደይ ሳዕ ነቒለ፡ ምስ ተራኸብና ግን ዝዀነለይ ስለ ዝጠፍኦ የደንግጸኒ እገድፎ። ከምኡ ክብል ሳልሳይ ወርሐይ ሓሊፉ ኣሎ። ከምዚ’ኳ ኰይነ ኣይፈልጥን። ባዕለዲኡ ይፈልጥ! ሎሚስ ጫጭ ኢሉ ዋላ ይብከ ክብሎ’የ። ፈውሲ ንሱ እዚ ክልተ ሰሙን ምሉእ ኣይረኸብኩዎን። እናኣመኻነኹ እየ ኣቐንየዮ። መሓዙተይ ብሕርቃን ዓይነን ክነጥር ደልዩ። “ከምዚ ዝበለ ወዲ ገዲፍኪ ኣበይ ኢኺ ክትኣትዊ፡” ይብላኒ ከኣ፣ ዘለኹዎ ባዕለይዶ ኣይኰንኩን ዝፈልጦ። 10፡57 - ኦፊሰይ -", "char_count": 363, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03516", "text": "ዝሓለፈ ናይ ዓሰርተ ዓመት ናይ ዳየረይ ተመኵሮ ክግምግም ብማለት፡ ገለ ዝመሰጠኒ ጽቡቕ ትሕዝቶ ዘሎዎ እንተ ረኸብኩ፡ 2014 ኣብ ሳዋ ካልኣይ ዓመት ተመሃሪት ማእከል ሞያዊ ስልጠና ሳዋ ከለኹ ዝፈለምኩዎ ዳየረይ ጀሚረ፡ ክሳብ ናባኺ ኣብ ገጻትኪ ዘሎ ትሕዝቶ ኣንቢበዮ። ገለን ኣስሒቑኒ፡ ገለን ምሂሩኒ፡ ገለን ከኣ ኣገሪሙኒ እዩ። “እንተ ደለኽን ዕጫ ግበራ’ንዶ ከስግረክን፡” እብለን ንዋዛ። “ክራይ ገዛ ኣስመራ ተረኺቡስ ከትሰጋግርና ከኣ፣ ድሓን መስጣኡ ምስ ወረደኪ ክፍለጠኪ’ዩ፡ ” እናበላ የንጸርጽራለይ። ግደ ሓቂ መስጣ ውሽጥኻ’ዩ ዛህላይ ማህላይ ዝገብረካ እምበር ውሽጥኻ ስለ ዝሰማዕካ መስጣ ሰብ ሓንቲ ኣይገብረካን እዩ። ትም ኢለን’የን ዝዓፍራ መቸም። ደድሕረይ ከጸናንዓ መሲለን ክቀዳደማሉ’ውን ይዀና መን ይፈልጥ። ጥራይ ደኣ ኣነ ካብቲ ብማዕዶ ጓሃርሃር ዝብል ዝመስል፡ ግን ከኣ ኣብ ውሽጡ ምስ ኣተኻ ብዛሕሊ ዘንቀጥቅጠካ ፍቕርና ዘሰናብት ይፈጠረለይ። ብፍላይ ናፍቖት ትዝታ ኵሉ ሰምዒት ኣአንጊደ እየ። ለውጠይ፡ ዝሓለፍኩዎን ዝተጋገኹዎን ኮፍ ኢሉ ጸኒሑኒ፣ ከምታ ዝገደፍኩዎ። ምሳይ ዘለው፡ ዝነበሩ፡ ዝተረፉን ዝርሓቑን፣ ምፍልላይ ምልላይ... እናበለ ዝኸደ ናይ ዓሰርተ ዓመት ተመኵሮይ፡ ንኻልእ ተመኵሮ እንተዀነ፡ ዝዝርጋሕ እንተ ረኸብኩሉ ብማለት’ዩ። ተወሳኺ ዕላማ፡ ከምዚ ናተይ ብናፍቖት ዝዝክሩ ብሬታ ክኸውን ዕላለይ ከዕልል ደልየ። ፍትውቲ ዳየረይ ሰዓተይ ኣኺሉ መስለኒ፣ ከይደ በሊ። ከርድኦ እየ፣ ይትረር በልኒ።", "char_count": 835, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03518", "text": "ኣብቲ ውድቀተይ ክፋእ ዝርእየሉ ኣብቲ ዓወተይ ከዋኽብቲ ዘስግደሉ ኣይትሕደገኒ ሕልናይ ምሳይ ሃሉ። ብሌን ግርማይ ብሌን ግርማይ ሓዳስ ኤርትራ 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.170", "char_count": 126, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03519", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሃ/ፈ/ባድሜንተን፡ ብምኽንያት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ስልጠና ሂቡ ሃ/ፈ/ባድሜንተን፡ ብምኽንያት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ስልጠና ሂቡ ሃገራዊ ፈደረሽን ባድሜንተን ኤርትራ፡ 8 መጋቢት ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ምኽንያት ብምግባር፡ ካብ ዕለት 13 ክሳብ 15 መጋቢት ናይ ስፖርታዊ ቀዳማይ ረዲአትን፡ ስፖርታዊ ቀዳማይ ረዲአት፡ ስፖርታዊ ቅድሚ ጸወታን ኣብ ግዜ ጸወታን ከምኡ ድሕረ ጸወታ ክኽተሎም ዘለዎ ስርዓተ ኣመጋግባን ካልእን ዘጠቓለለ እዩ። ምሉእ ዝዝርጋሕ ካላንደር ናይቲ ፈደረሽን ናብ ኩሉ ክባጻሕ መደብ ተታሒዙ ከም ዘሎ፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ። ሰልጠንቲ’ውን፡ ኣብ ፈኲስ ማህረምትን ስፖርታዊ ዝተመጣጠነ መግብን (sport nutrit­ tion) ስልጠና ንኣሰልጠንትን ደያኑን ሂቡ። እዚ ብክልሰ ሓሳብን ግብርን ዝተደገፈ ስልጠና ብኣባል ጉጅለ ስፖርት ሜድስን መንእሰይ ፊልሞን ሃብቱን፡ ኢንስትራክተር ሸዊት ገብረብርሃንን እዩ ተዋሂቡ። ቅድመ ምርግጋጽ ድሕነት ተጻወትትን ጽቡቕ መንቋሕቋሕታ ከምዝረኸባ ብምሕባር፡ ንስርዓተ ኣመጋግባ ስፖርታዊ ብዝምልከት ንዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ ነብሰንን ኣብተን ዘሰልጥነአን ተጻወትቲን ዓቢ ጽልዋ ከምዝህልዎ ሓቢረን። ከምዚ ዓይነት ስልጠና ብቐጻሊ ክወሃቦምን ክትትል ክግበረሎምን’ውን ተማሕጺነን። እዚ ኣፍልጦ ደቂ ኣንስትዮ ክብ ንምባል ብምክትታል ደቂኣንስትዮ ሃ/ፈ/ባ/ኤርትራ ዝተወደበ ስልጠና፡ ካብ ሽዱሽቲኡ ዞባታትን ሚኒስትሪታት ትምህርትን ምክልኻልን ዝተዋጸኣ 26 ደቂ ኣንስትዮ ተሳቲፈናኦ። ኣብ እዚ ኣብ ክሊ ዕድመ 13 ክሳብ 70 ዓመት ንዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ ዝተዋህበ ስልጠና፡ በዘን ደቂ ኣንስትዮ ፈሊሙ ብመሰረት’ቲ ዓመት ንዝኽሪ ገዳይም ተጻወትቲ ኵዕሶ ሰኪዐት ውድድር ተኻይዱ ንዝኽሪ ገዳይም ተጻወትቲ ኵዕሶ ሰኪዐት ውድድር ተኻይዱ 16 ኣብ ሸሞንተ ምድባት ተኸፋፊሉ እዩ ተኻይዱ። ናይ ኩሉ ክሊ ዕድመ ዕዉታት ድማ ተሸሊመን። ቦል ህጻናት ብስሩዕ ክካየድ ምስ መሳርሕቱ ብምትሕግጋዝ ዓቢ ኣበርክቶ ገይሩ። ንዝኽሪ ገዳይም ተጻወትቲ ኵዕሶ ሰኪዐት ነፍ/ ፍጹምብርሃን ክፍለማርያምን ነፍ/ ብርሃነ መስፍንን ብስድራቤቶምን ኣሰልጣኒ ሚኒ ባስኬት ቦል ንጉሰ ሃብተማርያምን ንዝተወፈየ ሽልማት ንምውሳድ ኣብ መንጎ ክልተኡ ጾታ ክካየድ ዝጸንሓ ሚኒ ባስኬት ቦል፡ ብሰንበት 15 መጋቢት ኣብ ሜዳ ቦቾፊላ ተዛዚሙ። ነፍስሄር ብርሃነ መስፍን ድማ፡ ኣብ ግዜ ንእስነቱ ተጻዋታይ ናይዚ ዓውዲ ዝነበረ ኮይኑ፡ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ፈደረሽን ዞባ ማእከል ከም ኮሚቴ ኮይኑ ብትግሃትን ቅንዕናን ኣገልጊሉ። ኣብ ሚኒ ባስኬት ቦል ህጻናት’ውን፡ ተዀስኲሶም ንክዓብዩ ምስ መሳርሕቱ ኮይኑ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ገይሩ እዩ። ነፍስሄር ፍጹምብርሃን ክፍለማርያም፡ ኣብ 80’ታት ተጻዋታይ ኵዕሶ ሰኪዐት ክለብ ኬሚካል (ኣስመራ ሳፐ) ነይሩ። ድሕሪ ናጽነት ኣብ ፈደረሽን ኵዕሶ ሰኪዐት ዞባ ማእከል ከም ፕረዚደንት ኮይኑ ኣገልጊሉ፣ ኵዕሶ ሰኪዐት ሃገርና ንክምዕብል እውን ምስ ብጾቱ ኮይኑ ዓቢ ተራ ተጻዊቱ። ከምኡ’ውን ሚኒ ባስኬት እቲ ንኣስታት ክልተ ኣዋርሕ ክሰላሰል ዝጸንሐ ውድድር፡ ኣብ ክሊ ዕድመ 7-8፡ 9-10፡ 11-12፡ 13-14 ከምኡ’ውን 15- ከረን - ቅድድም ብሽክለታ ማውንቴን ባይክ ፈሊሙ ከረን - ቅድድም ብሽክለታ ማውንቴን ባይክ ፈሊሙ ጨንፈር ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ከረን ዝወደቦ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ትሕቲ 18 ዓመት ክልቲኡ ጾታ ዝሓቖፈ ውድድር ማውንቴን ባይክ፡ ብ15 መጋቢት ተጀሚሩ። ናይ ኣብያተ ትምህርቲ ውድድራት ክሳተፉ ምዃኖም ተሓቢሩ። ላሳለ፡ ኣቤል ታደሰ ካብ ኣልናህዳ ተዓዊቶም። ኣብ ዕድመ 18 ማውንቴን ባይክ፡ ጴጥሮስ ሙልጌታ፡ ፊንሃስ ሰመረን ኣቤል ተመስገንን ካብ ላሳለ ተመራሪሖም ኣትዮም። በዚ መሰረት፡ ኣብ ጉጅለ ‘ለ’ ደቂ ተባዕትዮ፡ ቀዳማይ ዩኤል ዮሴፍ ካብ መጋርሕ፡ ካልኣይ ረዛቅ እስማዒል ካብ ላልምባ፡ ሳልሳይ ኣማኒኤል ኣርኣያ ካብ ላልምባ ተዓዊቶም። ኣብ ጉጅለ ‘ሀ’፡ ኤዶም ተስፋማርያምን ፊንሃስ ሰመረን ካብ ኣብዚ ንፈለማ ግዜ ዝካየድ ዘሎን ንሰለስተ ሰናብቲ ዝቕጽልን ውድድር፡ ዝተዓወቱ ተቐዳደምቲ ኣብቲ ብዞባ ደረጃ ዝሰላሰል ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ድማ፡ ደሊና ዳዊትን ሲልቫና ተስፋሚካኤልን ካብ ላሳለ፡ ወፋኣ ኢብራሂም ካብ መጋርሕ ጸብለል ኢለን።", "char_count": 2362, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03520", "text": "እንግሊዛዊት ክለብ ቸልሲ፡ ኣብ መስርሕ ምስግጋር ተጻወትቲ ሕጊ ጥሒሳ ተባሂላ፡ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ እንግሊዝ ዝዓበየ መቕጻዕቲ ተበዪኑላ። እዛ ለንደናዊት ክለብ፡ ምስ ፋይናንሳዊ ሕሳብ ብዝተኣሳሰረ ጕዳይ ክትክሰስን መቕጻዕቲ ክብየነላን እዚ ናይ ፈለማ ኣይኮነን። ብጉድለት ፋይናንሳዊ ጥሕሰትን ኣብ ምስግጋር ተጻወትቲ ብእተውጽኦ መጠን ገንዘብን፡ ወትሩ ኣብ ጠመተ ምስኣተወት እያ። በዚ መሰረት እቲ ብሳልሳይ ኣካል ከምዝተረጋገጸ ዝንገረሉ ዘሎ ጥሕሰት ሕጊ፡ ቸልሲ ኣብ ዘመነ ወናኒኣ ሮማን ኣብራሞቪችን ኣብ ትሕቲ ዋንነት ቶድ ቦይሊን ድሕሪ ምእታዋን፡ ንተጻወትቲ መጠኑ ዘይተፈልጠ ክፍሊት ብምፍጻማ እያ ገበነኛ ኮይና ተረኺባ። ብምስጢር’ውን ንዘይተመዝገቡ ወከልቲ ተጻወትቲ፡ 47 ሚልዮን ፓውንድ ክተንቀሳቕስ ምጽንሓ ይግለጽ። ሰሪ’ዚ ዝፈጸመቶ ጥሕሰታት ከኣ፡ 10 ሚልዮን ፓውንድ ገንዘባዊ መቕጻዕቲ ከምኡ’ውን ንኽልተ ዓመት ተጻወትቲ ካብ ናብ ከይተሰጋግር ተኣጊዳ ኣላ። እዚ ተወሲኑ ዘሎ መጠን መቕጻዕቲ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ እቲ ዝዓበየ ምዃኑ ይሕበር። ብተወሳኺ እዛ ክለብ ንትሽዓተ ወርሒ ካብ ናይ ውልቃ ኣካዳሚ ዝመልመለቶም ሓደስቲ ተጻወትቲ ናብ ቀዳመይቲ ጋንታ ከይትጽንብር ተኸልኪላ ኣላ።", "char_count": 689, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03521", "text": "ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማንቸስተር ዩናይትድ ኒኪ ባት፡ እዛ ክለብ ንፖርቱጓላዊ ተጻዋታያ ብሩኖ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማንቸስተር ዩናይትድ ኒኪ ባት፡ እዛ ክለብ ንፖርቱጓላዊ ተጻዋታያ ብሩኖ ፈርናንደዝ፡ በዚ ኣብዚ ዓመተ ስፖርት ዘርእዮ ዘሎ ብርቂ ምንቅስቓስ፡ ኩሉ ጠለባቱ ከተማልኣሉ ከም ፈርናንደዝ፡ በዚ ኣብዚ ዓመተ ስፖርት ዘርእዮ ዘሎ ብርቂ ምንቅስቓስ፡ ኩሉ ጠለባቱ ከተማልኣሉ ከም ዘለዋ ተዛሪቡ። ዘለዋ ተዛሪቡ። ኒኪ፡ ከምዚ ዝብል ዘሎ፡ ፈርናንደዝ ኣብዚ ወቕቲ ክንዮ’ቲ ጋንታ መሪሑ ዘካይዶ ዘሎ ጸወታ፡ ኒኪ፡ ከምዚ ዝብል ዘሎ፡ ፈርናንደዝ ኣብዚ ወቕቲ ክንዮ’ቲ ጋንታ መሪሑ ዘካይዶ ዘሎ ጸወታ፡ ኣገዳስነቱ ኣብ ጥርዚ ብቕዓት በጺሑ ብምህላዉ እዩ። ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ንኣስቶን ቪላ ኣገዳስነቱ ኣብ ጥርዚ ብቕዓት በጺሑ ብምህላዉ እዩ። ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ንኣስቶን ቪላ ዓዲሞም 3ብ1 ኣብ ዝሰዓሩሉ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ዘርኣዮ ጸወታን ንሸቶ ዝቐረበን ዕድላትን፡ ካብቲ ዓዲሞም 3ብ1 ኣብ ዝሰዓሩሉ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ዘርኣዮ ጸወታን ንሸቶ ዝቐረበን ዕድላትን፡ ካብቲ ዝነኣድ ምዃኑ ገሊጹ። ዝነኣድ ምዃኑ ገሊጹ። ኣብ ትሕቲ ግዚያዊ ኣሰልጣኒ ናይዛ ክለብ ኣብ ትሕቲ ግዚያዊ ኣሰልጣኒ ናይዛ ክለብ ሚካኤል ካሪክ ብምዃን ጽቡቕ ምንቅስቓስ ሚካኤል ካሪክ ብምዃን ጽቡቕ ምንቅስቓስ ከርኢ ዘይተጸገመ ዘሎ እዚ ኣከፋፋሊ፡ ኣብ ከርኢ ዘይተጸገመ ዘሎ እዚ ኣከፋፋሊ፡ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ፡ ምስ ምኽፋት መስኮት ወርሒ ታሕሳስ፡ ምስ ምኽፋት መስኮት ምስግጋር ተጻወትቲ ወርሒ ጥሪ፡ ናብ ክለባት ምስግጋር ተጻወትቲ ወርሒ ጥሪ፡ ናብ ክለባት ስዑዲ ዓረብ ናይ ምኻድ መደብ ከምዝነበሮ ስዑዲ ዓረብ ናይ ምኻድ መደብ ከምዝነበሮ ገሊጹ ነይሩ እዩ። ገሊጹ ነይሩ እዩ። ወዲ 31 ዓመት ፈርናንደዝ፡ ኣቐዲሙ ወዲ 31 ዓመት ፈርናንደዝ፡ ኣቐዲሙ እታ ክለብ ከምዘይትደልዮ ዝገልጽ ዘረባ ድሕሪ እታ ክለብ ከምዘይትደልዮ ዝገልጽ ዘረባ ድሕሪ ምቅልሑ፡ ምስ ክለባት ስዑዲ ዓረብ ስሙ ምቅልሑ፡ ምስ ክለባት ስዑዲ ዓረብ ስሙ ይጥቀስ ምንባሩ ይዝከር። ብዘይካ’ዚ ፈርናንደዝ ንኩነታት ክለባት ስዑዲ ዓረብ ዝምልከት ካብ ወዲ ይጥቀስ ምንባሩ ይዝከር። ብዘይካ’ዚ ፈርናንደዝ ንኩነታት ክለባት ስዑዲ ዓረብ ዝምልከት ካብ ወዲ ሃገሩ ተጻዋታይ ኣል ነስር ክሪስቲያኖ ሮናልዶ ሓበሬታን ምኽሪን ሓቲቱ ምንባሩ ይንገር። ሃገሩ ተጻዋታይ ኣል ነስር ክሪስቲያኖ ሮናልዶ ሓበሬታን ምኽሪን ሓቲቱ ምንባሩ ይንገር። ይዅን እምበር፡ ማንቸስተር ነቲ ተጻዋታይ ብቐሊሉ ክትለቆ ብዘይ ምድላያ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ነቲ ይዅን እምበር፡ ማንቸስተር ነቲ ተጻዋታይ ብቐሊሉ ክትለቆ ብዘይ ምድላያ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ነቲ ዝለዓለ ብቕዓት ክበጽሖ ክኢሉ ምህላዉ ባት ይሕብር። እዛ ክለብ ንብሩኖ ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ ከፊላ ዝለዓለ ብቕዓት ክበጽሖ ክኢሉ ምህላዉ ባት ይሕብር። እዛ ክለብ ንብሩኖ ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ ከፊላ ክተጽንሖ ከም ዘለዋ ዘዘኻኸረ ባት፡ ካብዛ ክለብ ምስ ዝወጽእ ግና፡ ኣብ መሳርዓ ቀሊል ዘይኮነ ሃስያ ክተጽንሖ ከም ዘለዋ ዘዘኻኸረ ባት፡ ካብዛ ክለብ ምስ ዝወጽእ ግና፡ ኣብ መሳርዓ ቀሊል ዘይኮነ ሃስያ ከስዕብ ከምዝኽእል ኣሚቱ። ከስዕብ ከምዝኽእል ኣሚቱ። ፈርናንደዝ፡ ኣብዚ ወቕቲ ስፖርት ሸውዓተ ሸቶታት ከመዝግብ እንከሎ፡ 16 ናይ ሸቶ ዕድላት ፈርናንደዝ፡ ኣብዚ ወቕቲ ስፖርት ሸውዓተ ሸቶታት ከመዝግብ እንከሎ፡ 16 ናይ ሸቶ ዕድላት ብምህንዳስ፡ ኣብ ዝተበራበረ ጉዕዞ እዛ ጋንታ ኣዝዩ እወታዊ ተራ ኣብ ምብርካት ይርከብ። ብምህንዳስ፡ ኣብ ዝተበራበረ ጉዕዞ እዛ ጋንታ ኣዝዩ እወታዊ ተራ ኣብ ምብርካት ይርከብ። ዩናይትድ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ሒዛቶ ዘላ ቁመና ዝነኣድ እዩ ዝበለ ባት፡ እዛ ክለብ በዚ ኩነት ምስ ትቕጽል፡ ዩናይትድ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ሒዛቶ ዘላ ቁመና ዝነኣድ እዩ ዝበለ ባት፡ እዛ ክለብ በዚ ኩነት ምስ ትቕጽል፡ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ተሳትፎኣ 100 ሚእታዊት ክተውሕሶ ከምትኽእል ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ተሳትፎኣ 100 ሚእታዊት ክተውሕሶ ከምትኽእል ኣገንዚቡ። ኣገንዚቡ።", "char_count": 2233, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03522", "text": "ሪያል ማድሪድ፡ ኣብዚ ዝመጽእ ክራማት ውዕሎም ብምዝዛም ካብታ ክለብ ክወጹ ከም ዝኽእሉ ናይ ዝገለጸቶም ሽዱሽተ ብሉጻት ተጻወትታ ስም ዝርዝር ኣውጺኣ። እዛ ስጳኛዊት ክለብ፡ ኣብ መሳርዓ ዓቢ ጽገና ንምግባር ተበጊሳ ምህላዋ ዘመልክቱ ክኢላታት ስፖርት፡ ነዚ ንምትግባር ድሮ ካብ ቀዳመይቲ ጋንታ ከይተረፈ ተጻወትቲ ክተፋኑ ተቓሪባ ምህላዋ ይጠቕሱ። ኣብ ወርሒ ጥሪ’ውን ብባርሴሎና ኣብ ዋንጫ ሱፐር ካፕ ስጳኛ ዝተሳዕረት ማድሪድ፡ ካብ ዙር 16 ኮፓ ደል ረይ’ውን ኣልባሰተ ብዝተባህለት ናይ ካልኣይ ዲቪዥን ክለብ ምግላፋ ይዝከር። ነዚ ሓላፍ ዘላፍ ዝመልኦ ጉዕዞኣ ንምትዕርራይ ድማ’ያ፡ መሰረታዊ ለውጢ ንምግባር ብኣጋኡ ተበጊሳ ዘላ። በዚ መሰረት ኦስትርያዊ ተኸላኻላያ ዴቪድ ኣላባ፡ ጀርመናዊ ኣንቶንዮ ሩዲገር፡ ስጳኛዊ ሓለቓኣ ዳኒ ካርቫሃል፡ ፈረንሳዊ ኣከፋፋሊኣ ኤድዋርዶ ካማቪንጋ ከምኡ’ውን ፈርላንድ መንዲን ፍራን ጋርሺያን ክወጹ ከምዝኽእሉ ይሕበር።", "char_count": 534, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03523", "text": "ማድሪድ፡ ኣብዚ ዓመተ ስፖርት ኣብ ላ’ሊጋ ካብታ ቀንዲ መተሃላልኽታ ባርሴሎና ብኣርባዕተ ነጥቢ ድሒራ፡ ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ትርከብ። እዛ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ንኣሰልጣኒኣ ዛቪ ኣሎንሶ ኣባሪራ መዝነት ምስልጣን ንኣልቫሮ ኣርቤሎኣ ዘረከበት ክለብ፡ ተነጺፉላ ንዘሎ ፍልልይ ከተሕዊ ዓቢ ስራሕ ይጽበያ። ሎሚ ሎሚ ሻምፕዮንስ ሊግ ዙር 16 ካልኣይ እግሪ ሻምፕዮንስ ሊግ ዙር 16 ካልኣይ እግሪ ባርሰሎና - ኒውካስል 8፡45 ድ.ቀ ባርሰሎና - ኒውካስል 8፡45 ድ.ቀ ቶተንሃም - ኣትለቲኮ ማድሪድ 11፡00 ድ.ቀ ቶተንሃም - ኣትለቲኮ ማድሪድ 11፡00 ድ.ቀ ሊቨርፑል - ጋላታሳራይ 11፡00 ድ.ቀ ሊቨርፑል - ጋላታሳራይ 11፡00 ድ.ቀ ባየር ሙኒክ - ኣትላንታ 11፡00 ድ.ቀ ባየር ሙኒክ - ኣትላንታ 11፡00 ድ.ቀ 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.170", "char_count": 485, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03524", "text": "ሚኒስትሪ ምክልኻል እስራኤል፡ ኣዛዚ ናይቲ ንውሽጣዊ ጸጥታ ኢራን ዝከታተል ኣሃዱ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ዝኾነ ጐላምረዛ ሶሌማኒ ከም ዝተቐትለ፡ ብሰሉስ ብማሕበራዊ መራኸቢ ኤክስ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ ገሊጹ። እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ሓበሬታኡ፡ “ካብ ወተሃደራዊ ስለያ ብዝተረኽበ ቅኑዕ ስለያዊ ሓበሬታ ተመሪሑ፡ ሓይሊ ኣየር እስራኤል ትማሊ ሰኑይ ኣብ ማእከል ከተማ ጣህራን መጥቃዕቲ ድሕሪ ምክያዱ፡ ንዝሓለፈ ሽዱሽተ ዓመታት ኣዛዚ ኣሃዱ ባሲጅ ኮይኑ ዘገልገለ ጎላምረዛ ሶሌማኒ ኣወጊድዎ ኣሎ” ክብል ኣረዲኡ። ኣብ ትሕቲ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ዝሰርሕ ወለንታዊ ንኡስ ወተሃደራዊ ሓይሊ ምዃኑ ዝንገረሉ ኣሃዱ ባሲጅ፡ ድሕሪ ሰውራ ኢራን ኣብ 1979 ዝተመስረተ ኮይኑ፡ ኣብ መላእ ሃገር ውሽጣዊ ጸጥታ ናይ ምኽባር ዕማም ከም ዘለዎ ይሕበር። ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ጸሓፊ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ኢራን ዓሊ ላሪጃኒ፡ ብመጥቃዕቲ እስራኤል ከም ዝተቐትለ ገሊጹ። ሃይማኖታዊ መራሒ ነበር ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ፡ ካልኣይ ዝለዓለ ሰበ ስልጣን ዝተቐተሉሉ መጥቃዕቲ ክኸውን እዩ። ባሲጅን ካልኦት ሓይልታት ውሽጣዊ ጸጥታን፡ ዛጊት ብኣመሪካውያንን እስራኤላውያንን ዒላማ መጥቃዕቲ ኮይኖም ዘለዉ ኣሃዱታት ሓለዋ ሰውራ ኢራን እዮም። በዚ ድማ፡ ቅትለት ናይዞም ክልተ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ኢራን እንተ ደኣ ተረጋጊጹ፡ መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ካብ ዝጅምር ንደሓር ድሕሪ ቅትለት ላዕለዋይ ብዘይካ’ዚ፡ ትማሊ ሰሉስ ሚኒስተር ምክልኻል እስራኤል - እስራኤል ካትዝ", "char_count": 846, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03525", "text": "እስራኤል ኣብ ሊባኖስ እተካይዶ ዘላ ኲናት እናሰፍሐ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ሰላማውያን ሰባት ከቢድ ዋጋ ይኸፍሉ ከም ዘለዉ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። በዚ ድማ፡ ሰላማውያን ሰባት ንሞት፡ መቝሰልትን ምምዝባልን ይቃልዑ ከም ዘለዉ፡ እቲ ውድብ ኣረዲኡ። “ምምዝባል ናይ ህዝቢ ንምእማኑ ብዘጸግም ቅልጣፈ ይውስኽ ኣሎ። ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ኣማኢት ኣሽሓት ሰባት ካብ ገዝኦም ወጺኦም ኣለዉ፡ ” ክብል ኣተሓባባሪ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ኢምራን ሪዛ ገሊጹ።", "char_count": 292, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03526", "text": "ኣባይቶም ከም እተመዛበሉ ይሕበር። ሕዝቦላህ፡ ንቕትለት ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ሕነ ንምፍዳይ ዝዓለመ’ዩ ብምባል ብ2 መጋቢት ኣብ ልዕሊ እስራኤል ተኹሲ ምስ ከፈተ፡ ሊባኖስ ናብ’ቲ ኲናት ከም እተሸመመት በዚ ከኣ፡ እስራኤል ብዝሃበቶ ቅጽበታውን ዘይተመጣጣንን ወተሃደራዊ ምላሽ፡ ዛጊት ልዕሊ 850 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት ልዕሊ 800 ሽሕ ሰባት ድማ ካብ ኣብ ሊባኖስ ካብ ዝነብሩ ሰባት ዳርጋ እቶም ሓደ ሕምሲት ከም ተመዛበልቲ ተመዝጊቦም ከም ዘለዉ ድማ፡ ጸብጻባት መንግስቲ ሊባኖስ የመልክቱ።", "char_count": 321, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03527", "text": "ብ28 ለካቲት ኣብ ልዕሊ ኢራን ኵናት ምስ ጀመራ፡ ኢራን ነቲ 20 ሚእታዊት ጠለባት ነዳዲ ናይዛ ዓለም ዝሓልፈሉ ማያት መጻብቦ ሆርሙዝ ከም ዝዓጸወቶን፡ ብሰንኩ ድማ ኣብ ዓለም ሕጽረት ነዳዲ ተኸሲቱ ከም ዘሎን ይፍለጥ። ዲሳናያከ ትማሊ ሰኑይ ምስ ላዕለዎት ሰብ መዚ ሃገሩ ኣብ ዝገበሮ ህጹጽ ኣኼባ፡ “ካብ’ዚ ዝኸፍእ ከይመጽኣና ንምነ፣ ንዝኸፈአ ነገር ግን ክንዳሎ ኣለና፡ ” ኢሉ። ብሰንኪ’ቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝወለዓኦ ኲናት ከቢድ ሕጽረት ቀረብ ነዳዲ ዘጋጠማ ስሪላንካ፡ ወትሩ ረቡዕ ህዝባዊ በዓል ክትከውን ከም ዝኣወጀት ተሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ታይላንድ፡ ባንግላድሽ፡ ፕረዚደንት ስሪላንካ ኣኑራ ኩማራ ምያንማር፡ ፊሊፒንስን ቬትናምን ዝርከብአን ሓያለ ሃገራት ኤስያ፡ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሕጽረት ቀረብ ጸዓት ንምቅላስ፡ ምስ ፖሊሲታተን ዝሰማማዕ ዝተፈላለየ ኣገባባት የተኣታትዋ ከም ዘለዋ ተሓቢሩ። ኣስታት 90 ሚእታዊት ካብ’ቲ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፍ ነዳዲ ናብ ሃገራት ኤስያ እዩ ዝኣቱ - ብመሰረት ጸብጻባት። እተን ኩሉ ናይ ነዳዲ ጠላባተን ካብ ማእከላይ ምብራቕ ዘማልኣ ሃገራት ደቡብ ኤስያ፡ ነዚ ኣጋጢሙወን ዘሎ ሕጽረት ነዳዲ ንምቅላል ዝተፈላለየ ስጉምትታት ይወስዳ ከም ዘለዋ ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 705, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03528", "text": "ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሓርነት ቁ.121 ፡ከባቢ ሲነማ ኢምፔሮ 120253 ዕለት ዕለት ቤት መሸጣ መድሃኒት ብርሃን 18/3/26 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 144, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03529", "text": "ብሪጣንያ፡ ፊንላንድን ሆላንድን፡ ሓባራዊ ምወላ ብምግባር ኣጽዋር፡ ተተኮስትን ካልእ ወተሃደራዊ መሳርሒታትን ንምዕዳግ ዘኽእለን ሽርክነት ንምፍጣር ይሰርሓ ከም ዘለዋ ተሓቢሩ። መንግስቲ ብሪጣንያ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ። እቲ ብሰለስቲአን ሃገራት ዝበጋገስ ዘሎ ኣገባብ፡ ነቲ ዝጸንሐ ተበግሶታት ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ን ሕብረት ኤውሮጳን ዝምልእ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። እተን ሃገራት ነዚ ስጉምቲ ክወስዳ ምዃነን ዝሕበር ዘሎ፡ ኣብ ዩክሬንን ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ዝካየድ ዘሎ ኲናትን ኣብ መላእ ዓለም እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ሚኒስተር ፋይናንስ ሆላንድ ኢልኮ ሃይነን ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ “ሓይልና ጸጥታዊ ስግኣትን ኣብ ግምት ብምእታው እዩ። ብምውህሃድ፡ ብተመሳሳሊ ጸጋታት ዝያዳ ውሕስነት ንረክብ፣ ምሕዝነትና’ውን ነሐይል፡” ኢሉ። ሰለስተአን ሃገራት ምስ ካልኦት ስመን ዘይተጠቕሳ መሻርኽቲ ብምዃን፡ ክሳብ 2027 ሓድሽ ኣገባብ ንምቛም መጽናዕቲ የካይዳ ከም ዘለዋ ገሊጸን። ሚኒስትር ፋይናንስ ብሪጣንያ ራቸል ሪቭስ ብወገና፡ ሃገራ ምስ መሻርኽታ ዘለዋ ምትሕብባር ከተዕምቖን ኢንዱስትሪ ምክልኻላ ከተሐይሎን ከም ዘለዋ ኣስሚራትሉ። እዚ ድማ ወፍሪ ዘቀላጥፍን ጠለብ ናይ ምክልኻል ዕጥቂ ዘዕብን ምዃኑ፡", "char_count": 714, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7ed7f39ea9807b75b5b27d6a8fdd592a9f1cde00efddbf4b172b7cadcc162946:03530", "text": "ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ናይጀርያ ንእትርከብ ከተማ ማይዱጉሪ ዒላማ ዝገበረ ነፍሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ ብምፍጻሙ፡ ብውሕዱ 23 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ ካልኦት ልዕሊ 100 ሰባት ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ ፖሊስ ናይ’ታ ከተማ ትማሊ ሰሉስ ሓቢሩ። ኣሶሸይትድ ፕረስ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ኣብ’ታ ርእሰ ከተማ ክፍለ ሃገር ቦርኖ ዝኾነት ማይዱጉሪ፡ ዓቢ ዕዳጋን ዩኒቨርሲቲን ኣብ ዝርከቦ ጽዑቕ ቦታታት ሰለስተ መጥቃዕትታት ከም እተፈጸመ ኣረዲኦም። ሓላፍነት ናይ’ቲ መጥቃዕቲ ዝወሰደ ጉጅለ እኳ እንተ ዘየለ፡ እቲ ኣብ 2009 እቲ መጥቃዕቲ፡ ኣብ’ታ ኣብ ቀጻሊ ግጭት ተሸሚማ እትርከብ ከተማ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ካብ ዝተፈጸሙ መጥቃዕትታት ሓደ ካብ’ቶም ዝኸፍኡ ምዃኑ ተገሊጹ። ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ናይጀርያ ናዕቢ ዘበገሰ ጥሩፍ ጉጅለ ቦኮ ሓራም ፈጺምዎ ክኸውን ከም ዝኽእል ግን ጥርጣረታት ኣሎ። ደማዊ ግጭታት ብተደጋጋሚ ዝኽሰተላ ከተማ ማይዱጉሪ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ተዛማዲ ሰላም ረኺባ ምጽንሓ ይፍለጥ። ነበርቲን ኣገልግሎት ህጹጽ ረድኤትን ኣቐዲሞም ንወኪል ኣገልግሎት ዜና", "char_count": 605, "topic": null, "issue_date": "2026-03-18", "source_pdf": "haddas_eritra_18032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03531", "text": "ኣብ ን/ዞባ ዓዲ ቐይሕ - ምምሕዳር ከባቢ ዓዲለጂ ዝዋደድ ዘሎ ፕሮጀክት ዝስተ ማይ ቀርኒ መዓር፡ መስርሕ ህንጸቱ 90 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ ተገሊጹ። ነቲ ስራሕ ዝከታተል ዘሎ ኢንጂነር ተኽለወይኒ ዛይድ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ በቲ ብምውህሃድ ህዝብን ሓይልታት ምክልኻልን ዝዕመም ዘሎ ስራሕ፡ ዛጊት ምንጪ ማይ ዒላ ከምእተዛዘመትን 600 ሜትሮ ቱቦታት ከምእተዘርግሐን ኣብሪሁ። ኣዛዚ ብርጌድ ኣብ’ቲ ስራሕ ተዋፊራ ዘላ ኣሃዱ ኣቶ ሓጎስ ኣብርሃም፡ ሰራዊት ኤርትራ ዝገብሮ ዘሎ ኣበርክቶ ኣካል ናይ’ቲ ዝተሰከሞ ሃገራዊ ሓላፍነት ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ቀረብ ጸዓት ንምውሓስ’ውን ብትግሃት ይሰርሑ ከምዘለዉ ኣብሪሁ። ኣብ’ቲ ስራሕ ዝሳተፉ ዘለዉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ነበርቲ ቀርኒ መዓርን ብወገኖም፡ ነቲ ስራሕ ቅድሚ ክራማት ንምዝዛም ኣበርቲዖም ከምዝሰርሑ ኣረጋጊጾም። ቀርኒ መዓር፡ ካብ ከተማ ዓዲቐይሕ ንሸነኽ ደቡባዊ ምዕራብ 17 ኪሎ-ሜትር ርሒቓ ትርከብ።", "char_count": 538, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03532", "text": "ኣብ ኣፍልጦን ተጠቃምነትን ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ዘተኰረ ስልጠና፡ ካብ 9 ክሳብ 16 መጋቢት ኣብ ከተማ ድባርዋ ተዋሂቡ። ኣብ’ቲ መዛዘሚ ስነ-ስርዓት፡ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ኣቶ ኣብርሃም ዮውሃንስ፡ እቲ ስልጠና ኣካልን መቐጻልታን ናይ’ቲ በብእዋኑ ሃጓፋት ንምምላእ ክውደብ ዝጸንሐ ስልጠናታት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ንዘርኣይዎ ተገዳስነትን ተሳትፎን መጒሱ። ግዜ ዝሕደስ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ፍልጠት ብግብራዊ ስራሕ ብቐጻሊ ከማዕብልዎ ተላብዩ።", "char_count": 300, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03533", "text": "ምስራቕ ሂላል ወርሒ ሸዋል 1447 ትማሊ ምሸት ስለዘይተረጋገጸ፡ ሎሚ ሓሙስ 19 መጋቢት 2026 ዛዛሚት ወርሒ ሮሞዳን ተቘጺራ፡ ዒድ ኣልፈጥር ጽባሕ ዓርቢ 20 መጋቢት ምዃኑ ንሕብር። ርሑስ ዒድ! ርሑስ ዒድ! ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን እቲ ብክፍሊ ባህልን ስፖርትን ዞባ ደቡብ ዝተወደበ ስልጠና፡ ኣብ ብልጫታትን ብድሆታትን ሰብ-ሰርሖ ብልሒ፡ ግቡእ ምሕደራ ሰነዳት፡ ባህሊ ንባብን ተጠቃምነት ዲጂታላዊ ቤት-ንባብን፡ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻ፡ ምሕደራ ግዜ፡ ኣገባብ ኣጸናንዓን ኣሰናንዳን፡ ከምኡ’ውን ተራ መራሒ ኣብ ቦታ ስራሕ ኣብ ዝብሉ ኣርእስታት ዘተኰረ ካብ ኣሰልጠንቲ - ኣብ ማእከላይ ቤት- ጽሕፈት ህግደፍ ሓላፊ ክፍሊ ምርምር ኣቶ ተስፋይ ቀለታ ብወገኑ፡ ፍልጠት ኩሉ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃብተኣብ ተስፋጽዮን ብወገኑ፡ እቲ ስልጠና ኣገዳስን እዋናውን ምዃኑ ብምግላጽ፡ ሰልጠንቲ ኣብ ዘካይድዎ ንጥፈታት ለውጢ ንምምጻእ ከምዝሕግዞም ኣረጋጊጹ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ንሰልጠንትን ኣበርክቶ ንዝገበሩ ኣካላትን ወረቐት ምስክር ተዓዲሉ።", "char_count": 621, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03534", "text": "ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣስማጥን ሓልሓልን መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ክከታተላ ዝጸንሓ 54 ኣደታት፡ ኣብ ነቚጣ ኣስነዳ - ንኡስ ዞባ ኣስማጥ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና 2ይ ደረጃ ማለት ማትሪክ ይወስዳ ኣለዋ። እዘን ናይ 12 ክፍሊ ትምህርተን ክከታተላ ዝሓገያ ኣደታት፡ 28 ካብ ንኡስ ዞባ ሓልሓል፣ 26 ኣደታት ድማ ካብ ንኡስ ዞባ ኣስማጥ’የን። ንሳተን፡ ብዝረኸብኦ ዕድላት ሕጉሳት ምዃነን ብምሕባር፡ በጺሐንኦ ዘለዋ ደረጃ፡ ድሌትን ተበግሶን እንተሎ ውላድ ይኹን ሓዳር ካብ ትምህርቲ ክዓግተካ ከምዘይክእል መርኣያ ምዃኑ ሓቢረን። ኣብ’ዚ ደረጃ ክበጽሓ ንዝሓገዙወን መጻምድተንን ኣካላት ትምህርትን ድሕሪ ምምስጋን፡ ናብ ኮለጅ ዘእቱ ውጽኢት ንምርካብ ዘድሊ ጻዕሪ የካይዳ ከምዘለዋ ገሊጸን። ሓላፊ ትካላት ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ኣስማጥ መምህር ኢብራሂም እኩድ ብወገኑ፡ እቲ ንፈለማ እዋን ኣብ’ቲ ከባቢ ንኣደታት ዝተዋህበ ዕድል፡ ንካልኦት ደቂኣንስትዮ ድርኺት ዝፈጥር ከምዝዀነ ኣረዲኡ። ኣወሃሃዲ ናይ’ቲ መደብ መምህር መሓመድ ዑስማን ብግደኡ፡ እተን ኣደታት ናብ’ቲ ዝድለ ደረጃ ንኽበጽሓ፡ ደገፍን ምትብባዕን ናይ ኩለን ኣካላት ከይፍለየን ተማሕጺኑ። ናይ ሎሚ ዓመት ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና 2ይ ደረጃ ማለት ማትሪክ፡ ካብ 16 ክሳብ 22 መጋቢት ኣብ ውሽጢ ሃገርን ስዑድያን ብድምር ኣብ 17 ነቚጣታት ይወሃብ ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ።", "char_count": 766, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03536", "text": "“ባህልና፡ መግለጺ ክብርታትናን መንነትናን” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ ቅነ ኣብያተ-ትምህርቲ ን/ዞባ ዓዲቐይሕ፡ ብ14 መጋቢት ብውዕዉዕ መንፈስ ተዛዚሙ። ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ን/ዞባ ዓዲቐይሕ መምህር በየነ ተስፋይ ብወገኑ፡ ዓውድታት ስፖርትን ባህልን ኣገዳስነቱ ኣብ ግምት ኣትዩ፡ ምስ ካልእ ዓይነታት ትምህርቲ ማዕረ ሚዛንን ዓቢ ቈላሕታን ከም ዝወሃቦ ብምጥቃስ፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ንምዕባይ ተራ ሕብረተሰብ ኣገዳሲ ምዃኑ ኣብሪሁ። እዚ 22 ኣብያተ-ትምህርቲ ዝተሳተፍኦ ፈስቲቫል፡ ስፖርታውን ባህላውን ውድድራት ዘጠቓለለ ነይሩ። ሓላፊ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ኣማኑኤል መልኣከ፡ እቲ ዓመት መጸ ዝውደብ መደብ፡ ሃብታም ባህላዊ ውርሻታትና ዝጐልሓሉ፡ ከምኡ’ውን ብኣካልን ኣእምሮን ዝደልደሉ ብሉጻት ተወዳደርቲ ተመሃሮ ዝልለዩሉ ኣጋጣሚ ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ንዝተዓወቱ ሽልማት ተዓዲሉ። ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ፡ ካብ ቅድመ- ትምህርቲ ክሳብ 2ይ ደረጃ ዘምህራ 77 ትካላት ትምህርቲ ኣለዋ።", "char_count": 574, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03537", "text": "ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ኣብ ትካላት ጥዕና ዝግበር ዘሎ ምትእትታው ዘመናዊ መሳርሒታትን ምምዳብ ሞያዊ ዓቕሚ- ሰብን፡ ንዓይነት ዝወሃብ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ከምዘመሓየሾ ተገሊጹ። ባርካ ዶ/ር ወልዱ ዮውሃንስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሓደ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል፡ ክልተ ሆስፒታላትን ሓደ ኮማዊ ሆስፒታልን ኣብ ዝርከቦ 84 ትካላት ጥዕና፡ ሰብ ፍሉይ ክእለት ዶክተራት ዝርከብዎም 1,165 ሞያውያን ኣብ", "char_count": 247, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03538", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ኣብ 2024 ዝተኸፍተ ቀዳማይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ፡ ጉዳያት ብቐረባ ሕጋዊ መዓልቦ ንክረኽቡ ባይታ ብምፍጣሩ፡ ነበርቲ ካብ ሃልኪ ግዜን ገንዘብን ከምእተናገፉ ተሓቢሩ። ግዝያዊ ሓላፊ ጨንፈር ጥዕና ዞባ ጋሽ-", "char_count": 142, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03539", "text": "ዳኛ ናይ’ቲ ቤት-ፍርዲ ኣቶ ዓሊ ኢብራሂም ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብ ዝኽሰቱ ገበናውን ሲቪላውን ባህርያት ዘለዎም ጉዳያት ከምዝቐርቡን ከከም ደረጃኦም ውሳነ ከምዝወሃቦምን ብምጥቃስ፡ እዚ ድማ ኣብ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ንዝነበረ", "char_count": 156, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03541", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ብ10ን 15ን መጋቢት ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ብዘጋጠመ ሓደጋታት ትራፊክ፡ ሰባውን ንዋታውን ጉድኣት ከምዝወረደ፡ ወኪላት ኤሪና ሓቢሮም። ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ብ15 መጋቢት ኣብ መስመር ኣቑርደት - ኢንገርነ ትጓዓዝ ዝነበረት ሰሌዳ ER- 1-C-5962 ዝሰቐለት ናይ ገዛ መኪና፡ ካብ ቀንዲ መስመር ወጺኣ ብምግምጣላ፡ ተሳፊሮማ ካብ ዝነበሩ 3 ሰባት ክሞቱ ከለዉ 12 ኣካላዊ መጉዳእቲ ከምዝወረዶም፡ ሓላፊ መርመራ ሓደጋ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ኣቶ ግርማይ ወልደጋብር ሓቢሩ።", "char_count": 375, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03542", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ጠንቂ ናይ’ቲ ሓደጋ ልዕሊ መጠን ጽዕነት፡ ምትሕውዋስ ሰብን ንብረትን፡ ሓደገኛ ኣመራርሓን ክቱር ናህርን ከምዝኾነ ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ንጡፍ ስራሕ ከምዘለዉ ብምጥቃስ፡ ምስ’ቲ በብግዜኡ ክዋደድ ዝጸንሐ ዘመናዊ ናውቲ ሕክምና ተደሚሩ፡ ኣብ ነጸርታ ሕማማት፡ ፍሉይ መጥባሕትን ክንክን ናጽላታትን መሰረታዊ ለውጢ መጺኡ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣብ’ቲ ሆስፒታል ናይ ማህጸን፡ ውሽጣዊ ሕማማት፡ ሕክምና ቈልዑን መጥባሕትን ክኢላታት ዘጠቓልል ወሰኽ ሞያውያን ሳላ ዝተገብረ፣ ከምኡ’ውን ናይ ራጂ፡ ፊዝዮተራፒን ቈልዑን መሳርሒታት ሕክምና ሳላ ዝተኣታተወ፡ ዝተፈላለየ ዓይነት መጥባሕቲ ክካየድ ከምዝበቕዐ ብምግላጽ፡ ምውዳድ መፍረ ኦክስጅን ክሕሰበሉ ተላብዩ። ኣብ ሆስፒታላት ተሰነይ፡ ኣቑርደትን መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱን ከምኡ’ውን ኣብ ኮማዊ ሆስፒታል ጎልጅ ዝተኣታተወ መሳርሒታት’ውን፡ ኣቐዲሞም ዘይወሃቡ ዝነበሩ ኣገልግሎታት ክወሃቡ ከምዝሓገዝ ብምሕባር፡ ዛጊት ኣገልግሎት ዘይጀመረ ዓበይቲ ማሽናት ስለዘሎ፡ ቀረብ ጸዓት ክወሓስ ኣዘኻኺሩ። ሞያውያን ብግደኦም፡ ተዋዲዱ ዘሎ ዘመናዊ መሳርሒታት፡ ሕማማት ብልክዕ ኣለልዮም ብውሽጣዊ ዓቕሚ ክፍውሱን ዘድሊ ረድኤት ክገብሩን ኣብ ዝኽእሉሉ ደረጃ በጺሖም ከምዘለዉ ብምጥቃስ፡ ዝተረፈ ሕጽረታት ከምዝማላእ ሰብ ምሉእ ተስፋ ምዃኖም ገሊጾም። ሓላፊ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ዶ/ር ኢሳይያስ መንግስትኣብ ብወገኑ፡ ከባቢኦም ቀዳማይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብዘይምንባሩ ናብ ባረንቱ ክጐዓዙ ይግደዱ ምንባሮም ብምዝካር፡ ሚኒስትሪ ፍትሒ ንዝወሰዶ ስጉምቲ ኣመስጊኖም። ጻዕቂ ጉዳያት ከምዘቃለሎን ክርክራት ብቐረባ ማዕልቦ ክረኽቡ ከምዝሓገዘን ኣረዲኡ። ኣብ 2025፡ ብመገዲ ኣኽባር ሕጊ ናብ ቀዳማይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ካብ ዝቐረቡ 105 ገበናዊ ጉዳያት፡ እቶም 94 ውሳነ ክወሃቦም እንከሎ ዝተረፉ ኣብ መስርሕ ከምዝርከቡ ዝሓበረ ኣቶ ዓሊ፡ ብመገዲ ሽማግለ ዕርቂ ዝቐረቡ 128 ሲቪላዊ ጉዳያት ድማ ከምእተዓጽዉ ገሊጹ።", "char_count": 1143, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03543", "text": "ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መቓልሕ መንእሰያት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ቡያ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ዕላል ጥበባት 15፡10 ተክ ኢንሳይት 15፡50 ፓናሮማ 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 መደብ ጽባቐ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 19፡20 ፊዮሪና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም ክብረት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ፈንቅል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እትመት ተገልገልቲ ብወገኖም፡ ኣቐዲሙ ኣብ ዝጠቐሰ ኣቶ ግርማይ፡ መራሕቲ መካይን ካብ ዘይሓላፍነታዊ ተግባራት ተቘጢቦም ብሕግታት ትራፊክ ክመላለሱ ኣተሓሳሲቡ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብ10 መጋቢት ኣብ መስመር ባረንቱ - ተኾምቢያ፡ ካብ ተኾምቢያ ናብ ባረንቱ ትጓዓዝ ዝነበረት ፊያት-ኣይቬኮ ዝዓይነታ ናይ ጽዕነት መኪና (ER-3-B-2475)፡ ብሰንኪ ሓደገኛ ኣመራርሓ ኣብ ከባቢ ሻካት ብምግምጣላ፡ ኣሳፊራቶም ካብ ዝነበረት 44 ሰባት 2 ክሞቱ ከለዉ 42 ፈኲስን ከቢድን ጉድኣት ከምዝወረዶም፡ ካብ ፖሊስ ትራፊክ ዞባ ጋሽ- ባርካ ደንጉዩ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። ኣብ ክልተኡ ሓደጋታት፡ ከቢድ ንዋታዊ ዕንወት ከምዝወረደ፡ ክፍለጥ ተኻኢሉ’ሎ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.171 19 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 798, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03544", "text": "ራብዓይን መወዳእታን ክፋል ዝብል’ዩ። እዚ፡ ምእኩል ስርዓተ-ቁጠባ ተባሂሉ ዝግለጽ ኮይኑ ምስ ዴስነትን ማሕበርነትን ተዛሚዱ ይግለጽ። በዚ ግንዛበ መንግስቲ ንኹሉ ቁጠባዊ ንጥፈታት ክውንኖን ከማእዝኖን፡ ዝተፈላለየ ኣቕሓን ኣገልግሎታትን ከፍሪ፡ ከቕርብን ክሸይጥን ቅቡል ዝወስድ’ዩ። ከም ቀንዲ ኣብነት ናይዚ ስርዓተ-ቁጠባ ትግለጽ ድማ ናይ ቅድም ሕብረተ ሶቭየት ክትከውን እንከላ ኩባን ሰሜን ኮርያን’ውን ኣብዚ ምድብ ከምዝኣትዋ ይግለጽ’ዩ። ግብራውነት ናይዚ ክልሰ-ሓሳብ ንምርዳእ፡ ተመክሮ ሃገራት ምስ ንፍትሽ ድማ ዋላ ብዝተሓተ ደረጃ ይኹን ብዕዳጋ ዝውሰንን ዝካየድን ቁጠባዊ ንጥፈታት ኣሎ። ስለዚ፡ መንግስቲ ኢዱ ዘየእትወሉ ወይ’ውን ዕዳጋ ዘይብሉ ቁጠባዊ ስርዓት የለን። መንግስትን ዕዳጋን ከብድን ሕቖን ኮይኑ ክቐውም ኣይክእልን እዩ። እቲ፡ ብሕውስዋስ ዝግለጽ ስርዓተ- ቁጠባ ድማ ነዚ ክልቲኡ ኣሳንዩ ዘካይድ ስርዓተ-ቁጠባ’ዩ። ኣብ ዝሓለፈ ሕታማት ናይዚ ጽሑፍ ምቕዳሕ መንቀሊ ተክኖሎጅያዊ ምህዞ ከምዝኸውን፣ ኣብ ምቕዳሕ ተክኖሎጂ መንግስቲ’ውን እንተኾነ ተሳታፊ ከምዝኸውን ንተመክሮ ሃገራት ብምጥቃስ ቀሪቡ ነይሩ። ተክኖሎጂ ኣብ ምቕዳሕ ይኹን ኪኖ’ቲ ዝተቐድሐ ንምምሃዝ ድማ ምምዕባል ዓቕሚሰብ ብፍላይ ኣብ ስነፍልጠት፡ ተክኖሎጂ፡ ምህንድስናን ቁጽሪ (ሕሳብ)ን (STEM) ወሳኒ ምዃኑ ተገሊጹ። ተራ መንግስቲ ኣብ ምቕዳሕ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ምምእዛን ተክኖሎጅያዊ ለውጢ’ውን ወሳኒ ምዃኑ ዘመልክት ጽሑፍ ድማ ይስዕብ። ቁርቁስ ንጀፈርሰናውያን ኣብ መደረ ንሃሚልተናውያን ድማ ኣብ ምርቃቕ ፖሊሲ ብምቕማጥ ከምዝተፈትሐ ክኢላታት ይገልጹ። ኣብ ዓውዲ ስነቑጠባ ብዙሕ እዋን ዝዝተየሉን ሓያል ምጉት ዝለዓለሉን ጉዳይ እንተሃልዩ ተራ መንግስቲ ኣብ ቁጠባዊ ህይወት ሓንቲ ሃገርን ሕብረተሰብን እዩ። ኣብዚ ጉዳይ፡ ነዚ ጽሑፍ ዝኸውን ሓፈሻዊ መረዳእታ ምፍጣር ከኣ ኣገዳሲ’ዩ። ናይ መንግስቲ ተራ ኣብ ቁጠባ ብኽልተ ኵርናዕ ምርኣዩ ይከኣል። እቲ ቀዳማይ ኵርናዕ ክልሰ- ሓሳባዊ ክኸውን እንከሎ እቲ ካልኣይ ኵርናዕ ድማ ነቲ ግብራዊ ወይ’ውን ኣብ ባይታ ዝሰላሰል ዝፍትሽ፡ ተመክሮኣዊ ተባሂሉ ክግለጽ ዝከኣል’ዩ። ብደረጃ ክልሰ- ሓሳብ፡ እቲ ግንዛበ መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ዝኾነ ወይ ቅንጣብ ተራ ክህልዎ የብሉን ካብ ዝብል ክሳዕ ኣይፋሉን መንግስትስ ኣብ ቁጠባ ምሉእ ቁጽጽር ክህልዎ ኣለዎ እምበር ዝብል ይዝርጋሕ። ፖሊሲ ኣብ ምርቃቕ ዝተቐመጡ ሃሚልተናውያን ድማ መንግስቲ ንጡፍ ተሳትፎ ከምዝህልዎ ጥራይ ዘይኮነስ ልዑል ናይ ውድቀት ተኽእሎ ኣለዎ (ሃይ ሪስክ) ኣብ ዝበሃል ዓውድታት ቁጠባ ግዙፍ ወፍሪ ብምግባር ምህዞ ኣብ ምድራኽ ተጸምዱ። ሎሚ እዋን ዕዳጋ ከም ዝደረኾ ዝግለጽ ሓያለይ ምህዞታት ከኣ ከምዚ ዝውረየሉ ዘይኮነስ ብመንግስትን መንግስቲ ብዝገበሮ ምወላን ዝማዕበለ ምዃኑ’ዩ እቲ ሓቂ። ዋኒንተኛነት ከኣ ንትካላት ዋኒን ጥራይ ዝምልከት መለለዪ ከምዘይኮነ፡ ሃገራት’ውን ብመገዲ መንግስተንን ትካላተንን ናይ ዋኒንተኛ ክእለትን ዓቕምን ከምዘለወን ማርያና ማዙካቶ ‘ዘ ኢንተርፕረንያል ስቴት’ ኣብ ትብል መጽሓፋ ብንጹር ኣስፊራቶ ትርከብ። ተራ መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ሕቡራት ተራ መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ተራ መንግስቲ ኣብ ቁጠባ እንታይ ይኹን ወይ ክኸውን ኣለዎ ዝብል ክርክር ካብ ቅድም፡ ካብ ዘመነ ሃሚልተንን ጀፈርሰንን ማለት ካብ እዋን ምስረታኣ ዝጀመረ’ዩ። ኣለክሳንደር ሃሚልተን፡ ንጡፍ ተሳትፎ መንግስቲ ብፍሉይ ከኣ ኣብ ምሕያል መስንዕ ዝድግፍን ዘተግብርን ነበረ። ቶማስ ጀፈርሰን ብኣንጻሩ፡ ዝበለጸ ምሕደራ፡ ዝነኣሰ ተሳትፎ መንግስቲ ዘለዎ’ዩ ዝብል ነበረ። ጀፈርሰንን ሰዓብቱን፡ መንግስቲ፡ መጠን ወለድን ግብርን ብምውሳን ከምኡ’ውን ብወጻኢታቱ ኣቢሉ ነቲ ቁጠባዊ ካብ ምምእዛንን ምቕናይን ክቑጠብ ኣለዎ ይብሉ። ሃሚልተንን ሰዓብቱን ግና ኩሉ ኢንዱስትሪ፡ ኣውፋሪ ይኹን ዓዳጊ ብቑጠባዊ ጽልዋኡን ሓይሉን ማዕረ ስለዘይኮነ፡ መንግስቲ ቁጠባዊ ምዕባለ ንዘምጽእ፡ ብተዛማዲ ዝሓሸ ንዝበሃል ኣካል ከተኩረሉ ይግባእ በሃልቲ እዮም። እዚ ከኣ፡ ኣቐዲሙ ብደረጃ ክልሰ-ሓሳብ ይኹን ብግብሪ ዝተገልጸ ፍልልይ፡ ኣብታ ከም መርኣያ ናጻ ዕዳጋ ትግለጽ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ’ውን ካብ ፈለማኡ ዝተራእየ ምዃኑ ዘመልክት’ዩ። ምስ ግዜን ኣመሪካ ምስ ተዘውትሮ ኣብ ተግባር ዘተኩር ኣካይዳን ግና እቲ እቲ፡ ንመንግስቲ ዝኾነ ተራ ወይ ቦታ ዝኸልእ ክልሰ-ሓሳብ ኣብ ርእሰማላዊ ሰረተ- እምነት ዝተሃንጸ ኮይኑ ፍጹም ናጽነት (ኢድ መንግስቲ ዘይብሉ) ኣብ ዘለዎ ብዕዳጋ ዝምራሕ ስርዓተ-ቁጠባ ይኣምን። መንግስቲ ኢዱን-እግሩን ሒዙ ስቕ ኢሉ ክዕዘብ ኣለዎ ድማ ይብል። ናጻ ዕዳጋ ከኣ ቀንዲ መርኣያን መወከስን ናይዚ ኣተሓሳስባ’ዩ። ዕዳጋ ምሉእ ብምሉእ ናጻ ምስ ዝግደፍ፡ ንኹሉ ቁጠባዊ ንጥፈታት ናይ ምክያድ፡ ምምእዛንን ምድልዳልን ዓቕምን ባህርን ኣለዎ ዝብል ጽኑዕ እምነት ድማ ይሰብኽ። እዚ ውጽኢት፡ ኣብ ሓጺር እዋን እንተዘይተኸስተ ድማ ምሽባር ከምዘየድሊ፡ ባዕሉ ግዜኡ ሓልዩ ከምዝስዕብ የረድእ። እቲ ዕዳጋ ክኣልዮ እምነት ዝግበረሉ ቁጠባዊ ንጥፈታት ድማ ካብ ምውሳን ዝፈሪ ኣቑሕን ኣገልግሎታትን ክሳዕ ዝፈርየሉ ኣገባባት፡ ምቕርሐ ጸጋታት፡ ምውሳን መግዝእን መሸጥን ዋጋ፡ ምውሳን ናይ ልቓሕ ይኹን ናይ ውህለላ ወለድ፡ ምህዞን ተክኖሎጅያዊ ምዕባለን ወዘተ. እዩ። እዚ፡ ካብታ ፈላሚት ኢንዱስትርያዊ ሰውራ ዝኾነት እንግሊዝ ክሳዕ ድሒረን ዝማዕበላ ሃገራት ዝተጠቕማሉ ቁጠባዊ ኣካይዳ ምዃኑ ድማ ደገፍቱ ይምጉቱ። ተመክሮ ሃገራትን መንግስታትን ምስ ንፍትሽ ዝገሃድ ሓቂ ግና ፍልይ ዝበለ’ዩ። ተሳትፎ መንግስቲ ዋላ ብዝተወሰነ ደረጃ ይኹን ኣሎ። ናጻ ዕዳጋ ከኣ ኣብ መጽሓፍቲ ስነቑጠባ ዝርከብ ፍልጠት ጥራይ ኮይኑ ይተርፍ ማለት’ዩ። ኣብዛ መጽሓፍ፡ ደረጃ ተክኖሎጅያዊ ምህዞ ዘይንጸል ኣካልን ደራኽን ቁጠባዊ ዕብየት ሃገራት ምዃኑ ማርያና ተመልክት። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሓንቲ ካብተን ምስጉን ቁጠባዊ ዕብየትን ተክኖሎጅያዊ ገስጋስን ዘንጸባረቓ ሃገራት ብምዃና ከኣ ንተመክሮኣ ምድህሳስ ኣገዳሲ ከምዝገብሮ’ውን ትገልጽ። ተክኖሎጅያዊ ምህዞ ኣብ ምድራኽ ብመንግስቲ ናይ ዝተኻየደ ዕዉት ዕዮ ንምንጽብራቕ ከኣ ንገለ መንግስታዊ ፕሮግራማት ከም ኣብነት ተመልክት። ንሳተን ከኣ ምዕቡል ወተሃደራዊ ምርምር ኣብ ምክያድ እተተኩር ትካል (DARPA፡ Defence Advanced Research Projects Agency)፡ ኣብ ንኣሽቱ ዋኒናት ንዝካየድ ናይ ምህዞ ምርምር ንምድጋፍ ብኣዋጅ ዝተወሰነ ስልዒት ዘማእክል ማዕከን (SBIR፡ Small Business Innovation Research)፡ ሳሕቲ ወይ’ውን ኣብ ዝተወሰነ ቁጽሪ ንዝርአ ሕማማት ዝፍውስ መድሃኒት ንምምዕባል ንዝግበር ወጻኢታት ንምድጋፍ ዝወጸ ኣዋጅ ‘ኦርፋን ድራግ’ ከምኡ’ውን ተበግሶ ‘ናኖ ተክኖሎጂ’ እየን። ውጽኢትን ፍረን ናይቲ ብመንግስቲ ወይ’ውን መንግስቲ ብዘቖሞ ትካል ይኹን ኣዋጅ ዝተወስደ ተበግሶን ምእዘናን’ውን እቲ ካልኣይ ክልሰሓሳብ፡ መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ምሉእ ቁጽጽር ክህልዎ ኣለዎ ንምግንዛብ ሓጋዚ’ዩ። ብቐንዱ ከኣ ከምቲ ኣመሪካ “እንግሊዝ ዝበሉኻ ኣይትግበር፡ እንግሊዛውያን ዝገበርዎ ደኣ ግበር” ብዝብል ጭርሖ ተመሪሓ ኣብ መስንዕን ምህዞን ሓያልነት ዘጥረየት። ቻይና’ውን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ተክኖሎጅን ምህዞን ሓያል ንምዃን ንዘካየደቶ መንግስታዊ ወፍርን ደገፍን ብምስትውዓል ትሰርሓሉ ከምዘላ ክኢላታት ይሰማምዑ። ቁጠባውን ተክኖሎጅያውን ገስጋስ ቻይና ከስግኣ ዝጀመረ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ድማ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ብናጻ ዕዳጋ ዝጉልበብ ዝነበረ ተራ መንግስቲ ብጋህድን ብጉልባብን ከተተግብሮ ኣንቂዳ ትርከብ። ምምሕዳር ባይደን ዘውጸኦ ‘ኣዋጅ ምንካይ ዝቕባበ’ ድማ ሓደ መርኣያ እዩ። እቲ ኣዋጅ ብስሙ ኣብ ዝቕባበ ዘተኩር’ኳ እንተመሰለ ምስ ዝቕባበ ዘተኣሳስር ግና የብሉን። ምኽንያቱ፡ ቀንዲ ዕላማኡ ነጽጊ ካርቦንን ዋጋ ጸዓትን ዝንኪ፡ ሃገራዊ ድሕነት ዘሐይል ቁጠባዊ ቅርጺ ምድራኽ ስለዝብል። በዚ ኣዋጅ ክትግበር ዝተባህለ ወፍሪ ድማ ኣብ 37 ግዝኣታት ኣመሪካ ኣብ ዝርከባ ኣተኩሮ ዝተገብረለን ጽላታት 100 ሽሕ ዝበጽሕ ናይ ስራሕ ዕድል ምፍጣር’ዩ። ማርያና ኣብ መጽሓፋ ኣስፊራቶ ኣላ። ስቲቭ ጆብስ፡ ብምህዞ ዓለምለኻዊ ተፈላጥነት ካብ ዘለዎም ሰባት’ዩ። ቀንዲ መለለዪኡ ከኣ ፍርያት ‘ኣይፎን’ እዩ። ‘ኣይፎን’ ግና እቲ ‘ሰውራዊ’ ዝኾነን ብመንግስቲ ዝተመወለን ከም ኢንተርነት፡ ጂፒኤስ፡ ‘ታችስክሪን’ ከምኡ’ውን ካልእ ናይ መራኸቢ ተክኖሎጂታት ኣብ ዘይብሉ መጻወቲ ባምቡላ ካብ ምዃን ሓሊፋ እዚ ሕጂ ዘለዋ ብሉጽ ዝናን ተክኖሎጅን ኣይምሃለዋን። እታ ኩባንያ ዘኻዕበተቶ መኽሰብ’ውን ኣይምተረኽበን ነይሩ። እዚ ብልህነት ስቲቭ ጆብስ ኣብ ቦታኡ እንከሎ ምዃኑ ክርሳዕ ኣይግባእን። ኣብ 2022 እውን ምምሕዳር ባይደን ‘ቺፕስ ኤንድ ሳይንስ ኣክት’ ብዝብል ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ ስነፍልጠትን ምፍራይን ዓቕሚ ንምሕያል ዘኽእል ኣዋጅ ከምዘውጸአ ይፍለጥ። እዚ፡ ኣብ ምፍራይ ‘ቺፕ’ ወይ ‘ሰሚ-ኮንዳክተር’ ንዝነጥፍ ዋኒናት ንምትብባዕ ዝውዕል 39 ቢልዮን ዶላር ኣመሪካ ዝባጀቱ ኣዋጅ ድማ ንተራ መንግስቲ ግሁድ ካብ ዝገበረ ክስተት’ዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እቲ ብስም ሃገራዊ ድሕነት ኣብ ሰደድ ናይ ተክኖሎጂ ብመንግስቲ ዝተገብረ ቀይዲ፡ ንስብከት ናጻ ዕዳጋ ዘፍርስ’ዩ። እዚ ኣዋጅ ይኹን ካልእ ንቻይና ንምግታእ ዝዓለመ ተበግሶታት መንግስቲ ኣመሪካ ድማ ንቻይና ኣብ ገዛእ-ርእሳ ክትምርኮስን ነቲ ዝተኸልኣቶ ተክኖሎጂታት ከተማዕብልን ከምዝደረኻ ክኢላታት ይገልጹ። ኣብ ትግባረ ናይዚ ተክኖሎጅያዊ ርእሰምርኮሳ ድማ መንግስቲ መሪሕ ተራ ከምዝሕዝ ይፍለጥ። ምስ ሕክምና ወይ’ውን ምምዕባል መድሃኒት ኣብ ዝዛመድ ምህዞ እንተተመልከትና’ውን ተራ መንግስቲ ወሳንን ቀላስን ኮይኑ ንረኽቦ። ኣብ ጀነቲካዊ ምህንድስና ብዘካየዶ ዕዮ ተዓዋቲ ሽልማት ኖበል ዝኾነ ፕሮፈሰር ስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ ፖል በርግ፡ ኣብ ሲልኮን ቫሊ ንዋኒንተኛታት ፋይናንሳዊ ቀረብ ንዝህቡ ኣውፈርቲ ክንዲ ምንታይ ደፋራትን ብምውዳቕ ዘይሓስቡን ምዃኖም ይውድስ ንዝነበረ ኣብ ጀመርትን ሓደስትን ዋኒናት ናይ ተውፍር ኩባንያ ኣባል፡ “ኣብ 50ታትን 60ታትን፡ ነቲ መባእታውን መሰረታውን ምርምር ንምክያድ ብዙሕ ገንዘብ ኣብ ዝፈሰሉ ዝነበረ እዋን ደኣ ኣበይ ነይርኩም? መብዛሕትኡ ነዚ ኢንዱስትሪ ድርኺት ዝፈጠረ ርኽበታት ድማ ሽዑ ዝተፈጥረ’ዩ።” ብምባል ከምዘዋጠሮ ይግለጽ። ካብ 1971 ክሳዕ 2006 ካብ ዝማዕበሉ 88 ኣዝዮም ኣገደስቲ ምህዞታት እቶም 77 ምሉእ ብምሉእ ኣብ ደገፍ ፈደራላዊ መንግስቲ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝምርኮሱ ምንባሮም ማርያና ኣብ መጽሓፋ ኣነጺራቶ ኣላ። መብዛሕትአን ኣብ ምፍራይ መድሃኒት ዝነጥፋ ትካላት ድማ ኣብ ዝነበረ መድሃኒት ንእሽቶ ለውጢ ምግባር እንተዘይኮይኑ መሰረታዊ ለውጢ ከምዘይገብራ ተመልክት። ተወሳኽን ዝርዝራውን መረዳእታ ድማ ኣብታ መጽሓፍ ሰፊሩ ኣሎ። ኣብዚ እዋን ስልጣን ሒዙ ዘሎ ምምሕዳር ትራምፕ’ውን ንተራ መንግስቲ ኣዝዩ ዘግህድ ፖሊሲታትን ውሳነታትን ኣብ ምትግባር ይርከብ። እቲ ንኣመሪካ ዳግም ዓባይ ምግባር ዝብል ዕላማ ንኣመሪካ ብምሕያል ጥራይ ኣይኮነን ክብጻሕ ዝድለ። እንታይ ደኣ ነተን ንኣመሪካ ስግኣት ዝኾናኣ ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ንቻይና ብምድኻም’ውን እዩ። እዚ ከኣ ብናጻ ዕዳጋ ዘይኮነስ ብንጡፍ ተሳትፎ መንግስቲ ክትግበር ዝጸዓረሉ ዘሎ’ዩ። ወረ እቲ ናጻ ዕዳጋስ ከምሳዕቤን ናይዚ ኩነት’ውን ይግለጽ’ዩ። እዚ ንተራ መንግስቲ፡ ብፍላይ ከኣ ንተራ መንግስቲ ኣመሪካ (ኣብ ናጻ ዕዳጋ ናይ ዝኣምን ዝነበረ ምምሕዳር ሮናልድ ሬገን ተራ ከይተረፈ) ኣብ ምድራኽን ምፍራይን ምህዞ ዘመልክት ድሕረባይታ፡ ነዚ፡ ሎሚ ቻይና ተክኖሎጅያውን ምህዞኣውን መሪሕነት ንኽህልዋ ብመንግስቲ ንዝግበር ተበግሶን ፋይናንሳውን ደገፍ ከም ነውሪ፡ ጸረ ናጻ ዕዳጋን ብእኡ ዝምራሕ ስርዓተ- ቁጠባን እናተባህለ ዝቐርብ መግለጺታት ብኣጠቓላሊ፡ ተራ መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ብፍላይ ከኣ ኣብ ምድራኽ ተክኖሎጅን ምህዞን ወሳኒ ምዃኑ በዚ ዝቐረበ ጽሑፍ ምርዳእ ይከኣል’ዩ። ኣድማዒ ንክኸውን ግና ኣማዕዳዊ ዝኾነ ጠመተ ክህልዎ ይግባእ። ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ ድማ ነዚ ንምትግባር ዘኽእል ወሳኒ ፖሊሲ’ዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.171 19 መጋቢት 2026 - ገጽ 4", "char_count": 6799, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03545", "text": "ሲራክ ክፍለ መበል 77 ክፋል ማሕበራዊ ወይ ድሕነታዊ መንግስቲ (The Social or Welfare State Constitutions) 5) ቅዋም ማሕበርነታዊ-ስርዓት (Socialist Constitutions)። ኣስዒብና፡ ብሓጺሩ፡ ብመሰረት መግለጺ ዳይተር ግሪም እዚ ሓመሽተ ዓይነት ቅዋማት’ዚ ከመይ ማዕቢሉ ክንድህስስ ክንፍትን። ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት፡ ሓድሽ ማሕበራዊ ምሕደራን ቢሮክራስን ዝብል ኣምራት ምዕራባዊ ዓለም ትሕዝቶኡ ብዝርዝር ተመልኪትና። ብተወሳኺ ታሪኽ ኣመዓባብላ ቅዋማዊ ስርዓት ኣብ ሃገራት ምዕራብን ድኽመታቱን ተመልኪትና። “ካብ ምልኪ ናብ ደሞክራሲ” ዘርእስቱ፡ ሃገራት ካብ ምልኪ ብኣቋራጭ መገዲ ናብ ደሞክራሲ ብኸመይ መገዲ ክሰግራ ከምዝኽእላ ዘስተምህር መጽሓፍ ጁን ሻርፕ እውን ዳህሲስና። ደሞክራሲ ከነስፋሕፍሕ ተባሂሉ ኣብ ብዓል ቬትናም፡ ሊብያን ካልእን ዝተኻየደ ኲናትን ሳዕቤናቱን ኣንቢብና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦ ቅዋም ሊበራላዊ-ደሞክራሲ ቅዋም ሊበራላዊ-ደሞክራሲ ሎሚ ብዛዕባ ቅዋምን ደሞክራሲን ክዝረብ እንከሎ ከምዚ ብቐሊሉ ክግለጽ ዝኽእል ሓደ ዓይነት መግለጺ ዘለዎ ገይርካ ምውሳዱ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ካብኡ ሓሊፉ ከኣ ባጀላ ቅዋማውነትን ደሞክራሲን ናይ ምሃብ በይናዊ መሰል ዘለወን ዝመስለን ምዕራባውያን ግብረ- ሰናይ ትካላት ጨጪሐን፡ ንሃገራት ተርታ ደሞክራሲ ክህባ፡ ክነቕፋን ክኹንናን ንርኢ። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ናይ ጽሑፍና ዝጠቐስናዮ ትካል ቪ-ደሞክራሲ ከም መዐቀኒ ዝጥቀመሉ ትሕዝቶ ቅዋማውነትን ደሞክራሲን ሓደ ካብቲ ብዙሓት ዓይነታት ቅዋማውነትን ደሞክራሲን “ቅዋም ሊበራላዊ ደሞክራሲ” ኮይኑ፡ ካብኡ ናብኡ’ውን እቲ ዝጥቀመሉ ዳታ ናይ ሃገራት፡ ብዝወሓደ ብዙሕ ጌጋታት ዘለዎ ወይ’ውን ፖለቲካዊ ዝንባለ ዘለዎ እዩ። ከምኡ’ውን ቪ-ዲሞክራስ ዝጥቀሙሉ ትሕዝቶ ቅዋም ሊበራላዊ ደሞክራሲ ኣብ መስርሕ 200 – 300 ዓመታት ብዘገምታ ዝማዕበለ ምዃኑ ምዝንጋዕ ኣይግባእን። ነይሩ። ከም ዝፍለጥ ሃገራት ኣፍሪቃ ደንጉየን ዝተመስረታ ኮይነን፡ ብሰንኪ መግዛእቲን ምትእትታው ሃገራት ምዕራብን ውሽጣዊ ሰላምን ርግኣትን ስኢነን ዘለዋ እየን። ሃገራት ኣፍሪቃ ፈለማ ውሽጣዊ ርግኣትን ሰላምን ኣረጋጊጸን ደረጃ ብደረጃ ሰብኣዊ መሰላትን ማሕበራዊ ፍትሕን ኣብ ክንዲ ዘረጋግጻ፡ ሃገራት ምዕራብ ታሪኾም ዘንጊዖም፡ ብሓደ ረፍዲ ኩሉ ከተግብራ ይደፋፍኡወን። ኣብ ዝበኣሰ ዓዘቕቲ ድማ የውድቑወን። ብሓፈሻኡ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ዝቖመትሉ እዋናት ዝያዳ ኣገዳሲ ኮይኑ ዝረአ ዝነበረ ደሞክራሲ ማለት ህዝቢ ወከልቱ ባዕሉ ምምራጽ እዩ ነይሩ። ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ኣብቲ መድረኽ’ቲ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከም ህዝቢ ዝቑጸሩ ዝነበሩ ንብረት ዘለዎም ጸዓዱ ሰብኡት፡ ከባቢ 5% ካብ ጠቕላላ ህዝቢ እዮም ነይሮም። ኣብ ግዜ ምስረታ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ባህርያዊ መሰላት (ሊበራልነት) ካልኣዊ እዩ ነይሩ። ከም ዝፍለጥ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እቶም ባህርያዊ መሰላት (Bill of Rights) ዝበሃሉ ከም ምምሕያሽ ቅዋም በብእዋኑ ጸዲቖም ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ምንዳፍን ምጽዳቕን ከምኡ’ውን ትግባረ “ባህርያዊ መሰላት” (Bill of Rights) ዝብልዎ ብዙሕ ሓላፍ ዘላፍን ምትዕጽጻፍን እዩ ነይሩ። “ቅዋማውነት”፣ “ደሞክራሲ”፣ “ቅዋማውነት”፣ “ደሞክራሲ”፣ “ባህርያዊ መሰላት” “ባህርያዊ መሰላት” ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ደሞክራሲ ካብ ቅዋም ፈሊኻ ምርኣዩ ትርጉም የብሉን ኢልና ነይርና። ከመይሲ፡ ደሞክራሲ ማለት ህዝባዊ ምምሕዳር ኣድላይነት ዝህልዎ ኣብ ትሕቲ ቅዋም ህዝቢ ልኡላዊ ምስ ዝኸውን ጥራይ እዩ። ከምኡ’ውን ቅዋም ብብዙሕ መገዲ ስለዝግለጽ ከም መበገሲ ናይ ዳይተር ግሪም መግለጺ ዳህሲስና ነይርና። ዳይተር ግሪም (ገጽ 13-29) “ቅዋም” መግለጺ ፖለቲካዊ ሓሳብ ምዃኑ ከነጽር ከምዚ ይብል፥ “ዘመናዊ ቅዋም ኣብ ባህርያዊ ሕጊ (ንኣብነት ምቕታል ሰብ ክልኩል እዩ) ዝሰረተ ይኹን’ምበር ተግባራት ሰባት ዘፍቅድን ዝእግድን መሰላትን ግቡኣትን ዝሓዘ እዩ። ቅዋም ፖለቲካዊ-ውሳነ ብኸመይ ይውሰኑ ዝሰርዕ ክፋል ሕጊ እዩ። ይኹን’ምበር ቅዋም ውጽኢት ፖለቲካዊ ውሳነ ምዃኑ ኣይተርፎን። ስለ ዝኾነ ከኣ፡ ንለውጢ ትሕዝቶኡ ክፉት እዩ። እቲ ትሕዝቶ ንገዛእ ርእሱ፡ ፍትሓዊ-ስርዓት እንታይ’ዩ ኣብ ዝብል ጉዳይ ብመድረኽን ሓሳብን ዝጽሎ እዩ። ኣብ መንጎ ሃገራት ወይ’ውን ኣብ ዝተፈልየ ግዜ ኣብ ሓንቲ ሃገር፡ ብዛዕባ ፍትሒ ዝምዕብሉ ዝተፈላለዩ ሓሳባት፡ ዝተፈልየ ዓይነት ቅዋም ከጽድቓ ክድርኽ ይኽእል እዩ። ማሕበራዊ ለውጢ ሓደሽቲ ብድሆታት ብምቕራብ፡ ቅዋም ክመሓየሽ ወይ ክቕየር ክገብር ይኽእል። ቅዋማውነት ሳልሳይ መዋእል ምሓዙ ከምኡ’ውን ሓፈሻዊ ኣድማሳዊ ተቐባልነት ምርካቡን ኣብ ግምት ኣእቲኻ፡ ብተዛማዲ ዝተፈላለየ ትርጉም ዝህቡ መትከላት ሕጋዊ መግለጺታት፡ ዝተፈላለየ ቅዋማት ምህላዉ ኣይገርምን እዩ። ዝተፈላለዩ መትከላት ክተሓሓዙን ክመሳቐሉን ስለዝኽእሉ፡ ንጹር መግለጺ ወይ ፍልልይ (ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ዓይነት ቅዋማት) ምግባር ኣሸጋሪ እዩ። ገደብ ናይቶም ዝተፈላለዩ (ቅዋማት) ተቐያያሪ ስለዝኾነ።” እዚ፡ ሃገራት ምስ ታሪኸንን መድረኸንን ዝኸይድ ቅዋም ከም ዘማዕብላ ወይ ከማዕብላ ከም ዝግበአን እዩ ዘነጽር። ኣስዒቡ ከኣ፡ ብሓፈሻኡ ሓሙሽተ ዓይነት ቅዋማት ይጠቅስ፡- 1) ቅዋም ሊበራላዊ-ደሞክራሲ (Liberal-Democratic Constitutions) 2) ቅዋም ሊበራላዊ ኢ-ደሞክራሲ (Lib­ eral Non-Democratic Constitutions) 3) ቅዋም ኢ-ሊበራላዊ ደሞክራሲ (Non-Liber­ al Democratic Constitutions) 4) ቅዋም ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ናይ ጽሑፍና “ድኻም ኣፍሪቃውያን ጸሓፍቲ” ኣብ ዝብል ንኡስ ኣርእስቲ፡ ኣብ ምዕራብ ሓሳባት ደሞክራሲ ከመይ ከም ዝማዕበለ ጠቒስና ነይርና። ሆብስ ኣብ ግዚኡ ዝነበረ ሕጊ ኣልቦነት፡ እምነታዊ ዕግርግርን፡ ኲናት ሓድ-ሕድን ኣብ ግምት ዘእቱ ናይ መድረኹ “ማሕበራዊ ኮንትራት” ዝብል ሊበራል ሓሳብ ኣቕሪቡ። ኣብ ትሕቲ’ዚ ማሕበራዊ ኮንትራት ዝቐውም ማእከላዊ መንግስቲ ከኣ፡ ካብ ዝኾነ ቁጽጽር ነጻ ዝኾነ፡ ምሉእ ስልጣን ብዘለዎ ኣካል (ነገስታት) ክመሓደር ጸዊዑ። ነዚ ኣመልኪቱ ዳይተር ግሪም ከምዚ ይብል፥ “ኣብ ከምዚ ናይ ሆብስ ዓይነት ትርጉም፡ ምቛም ማእከላዊ መንግስቲ ከም ብልሂ-ፈለማ ንደሞክራሲያዊ ስርዓት እዩ። እቲ ዝተሃነጸ ፖለቲካዊ ስርዓት ግን፡ ኣብ መሰረታዊ ፍጹም-ሓቂ ዘይሰማማዕን ኣዝዩ ዝተረሓሓቐን ሕብረተሰብ ብምንባሩ፡ ደሞክራሲያዊ ኣይነበረን። መንግስቲ ሰላም ናይ ምርግጋጽ ተልእኾ ንከተግብር፡ ባህርያዊ መሰላት ከኽብር ይኹን ካብ ናይ ህዝቢ ፍታው ነጻ ክኸውን ነይሩዎ። ክልሰሓሳብ “ማሕበራዊ ኮንትራት”፡ ኣብቲ ናይ መጀመርታ መልክዑ፡ ንፍጹም ስልጣን መንግስቲ ቅቡል እዩ ዝገብሮ ነይሩ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ፖለቲካዊ ስርዓት ዝምርኮስ ክልሰ-ሓሳብ ከኣ ደሞክራስያዊ ይኹን ሊበራላዊ ወይ ቅዋማዊ ኣይነበረን። ይኹን’ምበር፡ እቲ ፍጹም መራሒ ዝያዳ ሰላም ከረጋግጽ እንከሎ፡ ተቐባልነት ፍጹም ስልጣኑ ይንኪ።” ንኣብነት ባርነት ዝእግድ ምምሕያሽ 13 ዝብሉዎ፡ ብላዕለዋይ ገዛ ብ8 ሚያዝያ 1864፡ ብታሕተዋይ ገዛ ብ31 ጥሪ 1865 ጸዲቑ፡ ብዞባታት (ስተይት) ከኣ ብ6 ታሕሳስ 1865 እዩ ጸዲቑ። ቅዋም ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ብ4 መጋቢት 1789 ጸዲቑ ከብቅዕ፡ ጊላነት ዝእግድ (‘ልኡላውነት’ ህዝቢ ዝሕሉ) ምምሕያሽ ድሕሪ 77 ዓመታት ብኸምዚ ዝስዕብ ቃላት ጸዲቑ፥ “ጊላነት ይኹን ኣገዲድካ ምስራሕ፡ ብኣገባብ ተፈሪዶም ከም መቕጻዕቲ ገበን ጥራይ እንተዘይኮይኑ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ይኹን ኣብ ንሳ ትቆጻጸሮ ግዝኣት ፍጹም ክልኩል እዩ።” እዚ ሕጋዊ ምምሕያሽ ንጹር ብዘይምዃኑ ኣብ ሕ.መ.ኣ፡ ጊልያነት ወይ ሓውሲ ጊልያነት ክሳብ ሎሚ ብገለ መልክዑ ይቕጽል ኣሎ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ሃገራት ምዕራብ ከም ዘመናውያን ሃገራት ኣብ ዝቖማሉ ግዜ፡ ካብ ፍታውን ተሓታትነትን ህዝቢ ነጻ ኮይነን ብዛዕባ ባህርያዊ መሰላት (ሎሚ ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰላት ዝበሃል) ከይተሰከፋ፡ ሰላምን ርግኣትን ንምርግጋጽ ክጽዕታ ቅቡል እዩ ቅዋም ሊበራላዊ ኢ-ደሞክራሲ ቅዋም ሊበራላዊ ኢ-ደሞክራሲ ደሞክራሲን ብመንጸር ቅዋም ንምግላጽ ከምዚ ይብል፥ “ቅዋም ኣብ ዘይነበረሉ ግዜ፡ ሓደ ፖለቲካዊ ስርዓት ደሞክራሲያዊ ክበሃል ኣይክእልን እዩ። ቅዋም ኣብ ዘይብሉ ኩነታት ግን ሊበራልነት (ኣብዚ ሊበራልነት መባእታዊ መሰል ዜጋታት ወይ ባህርያዊ መሰላት እዩ ዘስምዕ) ኣይህሉን ማለት ኣይኮነን። ደሞክራስያውን ሊበራላውን ክፋላት ኣብ ቅዋማውነት (ቅዋማዊ ስርዓት) ዝተፈላለየ ዝምድና እዩ ዘለዎ። ደሞክራሲ ብዘይ ቅዋም ክሕሰብ ኣይከኣልን እዩ። ከመይሲ፡ ኣብ ደሞክራሲ ‘ህዝቢ’ እዩ ከም ልኡላዊ ዝግለጽ፡ ህዝቢ ብምሉኡ ግን ነብሱ ከመሓድር ኣይክእልን እዩ። እዚ ከኣ ንውክልና ይኹን ቀጥታዊ ደሞክራሲ ሓቂ እዩ። እንተላይ ኣብ ቀጥታዊ ደሞክራሲ ህዝቢ ንውሱን ነገራት እንተዘይኮይኑ ኩሉ ነገራት ኣይውስንን እዩ። ኣብ መንጎ መራሕትን ህዝብን ናይ ግድን ፍልልይ ስለዘሎ፡ ደሞክራሲ ብገለ መልክዕ ክውደብ ኣለዎ። ቅዋም ከኣ ነዚ ውዳበ’ዚ እዩ ዘረጋግጽ።” ሰውራ ኣመሪካን ምጽዳቕ ቅዋምን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ መዛዘሚ ናይቲ ሰውራ ክኸውን እንከሎ፡ ሰውራ ፈረንሳን ቅዋም 1791 ግን ንፈረንሳ ናብ ሓድሽ ሰውራ እዩ ኣሰጋጊሩዋ። ብቐንዱ፡ ኣብ መንጎ ሰውራ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ዘምጸኦ ቅዋማዊ ስርዓትን፡ ሰውራ ፈረንሳን ዘምጸኦ ቅዋምን ዝነበረ መሰረታዊ ፍልልይ ኣተሓሕዛ ብዛዕባ “ባህርያዊ መሰላት” ወይ ሊበራልነት እዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ “ባህርያዊ መሰላት” ብብግዚኡ ብምምሕያሻት ዝመጸ ኮይኑ፡ ብኣንጻሩ ኣብ ፈረንሳ “ባህርያዊ መሰላት” ከም ኣካል ቅዋም ፈረንሳ 1791 ዝጸደቐ ብምንባሩ ኣብ ትግባረ በዳሂ ጥራይ ዘይኮነስ ‘ጠንቂ’ ኲናት ኮይኑ። ብሓጺሩ፡ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ደሞክራሲን ሊበራልነትን ማለት መሰል ዜጋታት ብሓደ ዝኸይድ ኣይነበረን። ብሓፈሻኡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ፈለማ ደሞክራሲ ደልዲሉ በብቝሩብ ከኣ ሊበራልነት ሰሲኑ ክበሃል ይከኣል። ንምብርሁ፡ ከምቲ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ኣብ ኤውሮጳ ነገስታት የመሓድሩ ኣብ ዝነበረሉ እዋናት፡ ንሶም እዮም ከም ልኡላዊ ዝቑጸሩ ነይሮም። ነገስታት ባዕሎም ወይ ንሶም ብዝመረጽዎም ሃገር ከመሓድሩ ዘኽእሎም ዝምችኦም ሕጊ የውጽኡ፡ ኣብ ደስ ዝበሎም ከኣ ሕጊ ይቕይሩን የመሓድሩን ነይሮም። ድሕሪ ለውጢ ኣብ ክንዲ ነገስታት ህዝቢ ልኡላዊ ኮይኑ። ህዝቢ ግን ብምሉኡ ባዕሉ ሃገር ከመሓድር ኣይክእልን እዩ። በዚ ከኣ ኣብ መንጎኡን መራሕትን ከም ቃል-ኪዳን ዘገልግል ቅዋም የድልዮ። ስለዚ እዩ ድማ ብዘይ ቅዋም ደሞክራሲ ትርጉም ዘይብሉ። ብኣንጻሩ ግን ብዘይ ቅዋም መሰላት ህዝቢ ምርግጋጽ ይከኣል እዩ። ሰውራ ፈረንሳ 1804 ነቶም ደሞክራሲን ሊበራልነትን ዝሓቱ ሰውራውያን ናይ 1791 ኣልዩ፡ ንግስነት ሃጸይ ናፖልዮን ኣምጺኡ። ናፖልዮን ስልጣኑ ንምድልዳል ጠለብ ሰውራውያን ዝነበረ “ባህርያዊ መሰላት” ዓቂቡ ደሞክራሲ ግን ኣህሲሱዎ። በዚ ከኣ “ሊበራላዊ ኢ-ደሞክራስያዊ ቅዋም” ኣብ ፈረንሳ ሰሲኑ። ዝተረፋ ሃገራት ኤውሮጳ ምስ ቅዋማዊ ስርዓት ዝተላለያ ኣብ ግዜ ወራር ናፖልዮን እየን። ናፖልዮን ኣብ ዝወረረን ሃገራት ንህዝቢ ካብ ገዛእቲ ደርብታት ንምንጻል፡ ቅዋማዊ ስርዓት ይተክል ነይሩ። ናይዘን ሃገራት ሓድሽ ቅዋም ካብቲ ቅድሚ ወራር ናፖልዮን ዝነበረ ሕግታት ገዝእቲ ደርቢታት ኣዝዩ ፍሉይ ዝገብሮ “ባህርያዊ መሰላት” ንኣብነት፡ ግዝኣት ኣብ ክንዲ ብዊንታ ነገስታት ብግዝኣት-ሕጊ ምትክኡ እዩ። ኣብዚ ግዝኣት-ሕጊ ክንብል እንከለና፡ ሽዑ ይኹን ሕጂ፡ ሓላፍ ዘላፍ ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን። ከም ኣምር ግን ግዝኣት ሕጊ ብንጹር ክፍለጥ ጀሚሩ። ቀጺሉ ዳይተር ግሪም ከምዚ ይብል፥ “ሊበራልነት (መሰል ዜጋታት እዩ ዘስምዕ) ግን ብህላውነት ቅዋም ዝግዛእ ኣይኮነን። ሓደ መንግስቲ ቅዋም ኣብ ዘይብሉ ወይ ብቅዋም ከይተገደደ ሓርነት ውልቀሰባትን ግዝኣት ሕግን ከረጋግጽ ይኽእል እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ብሪጣንያ ስቪላዊ መሰላት ሕጊ ቅድሚ ምውጸኡ፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ፈረንሳን ቅድሚ ሰውራ፡ ኣብ ጀርመን ድማ ካብ ካልኣይ መፋርቕ 18 ክፍለ ዘመን ጀሚሩ መባእታዊ መሰል ዜጋታት ዝሕሉ ግዝኣት ሕጊ ነይሩ። ኣብ 19 ክፍለ ዘመን፡ ሊበራልነት ኣብ ዝማዕበለሉ ናይ ግድን ምስ ቅዋማውነት ዝተተሓሓዘ ኣይነበረን። ሊበራልነት ማለት ምኽባር መሰል ዜጋታት፡ ምስ ደሞክራሲ ዘይኮነስ ምስ ምርግጋጽ ቁጠባዊ ዕብየት ሃገራት ክተሓሓዝ ይኽእል እዩ። ተመኩሮ ዘመነ ናፖልዮን ከም ዘረጋግጾ፡ ማሕበራውን ቁጠባውን ሊበራልነት ኣብ ትሕቲ ኢ-ሊበራላዊ ፖለቲካዊ ሃዋህው ማለት ኢ-ደሞክራስያዊ ስርዓት ክምዕብል ይኽእል እዩ። ክሳብ ገለ ደረጃ፡ ሕጊ መተካእታ ቅዋም ክኸውን ይኽእል እዩ።” ናፖልዮን ኣብ ግዜ ወራር ኤውሮጳ በቲ ሓደ ወገን ሊበራላዊ ምምዕራያትን ቁጠባዊ ነጻነትን፡ መሰል ምምራጽን ብምብጻዕ ተቐባልነት ህዝቢ ክረክብ እንከሎ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ነገስታት ሓውሲ ቅዋማዊ ስርዓት ተቐቢሎም ቀጻልነት ንግስነቶም ከረጋግጹ ሓጊዙዎም። ድሕሪ ናፖልዮን ኣብ ኤውሮጳ ዝማዕበለ ቅዋማዊ ስርዓታት መስፍናዊ ቁጠባ ኣዳኺሙ፡ መሰል ዜጋታት ብመጠኑ ኣኽቢሩ። ኣብቲ ግዜ’ቲ “ባህርያዊ መሰላት” ዝበሃል ፖለቲካዊ መሰላትን ኣድማሳዊ ምድማጽን ዘጠቓልል ኣይነበረን። ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኤውሮጳ ቅዋማዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ኣቚምና ድሕሪ ምባሎም፡ ኣድማሳዊ መሰል ምድማጽ ንክትግበር ልዕሊ 100 ዓመት ወሲዱ። ኣድማሳዊ ምድማጽ ምስተፈቕደ እውን፡ መሳፍንቲ ላዕለዋይ ገዛ ባይቶ ከምዝቆጻጸሩ ብምግባሩ ዝቖመ ስርዓታት ደሞክራሲያዊ ኣይነበረን። ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ከም ዝረኣናዮ፡ ባጀላ ደሞክራሲ ዝዕድሉ ናይ ምዕራብ ትካላት ብዘይ ደሞክራሲ መሰላት ህዝቢ ከም ዘይክበር ገይሮም እዮም ዝገልጹ። በዚ ከኣ ንብዙሓት ሃገራት መሰል ህዝቢ ከም ዘየኽብራ ገይሮም ይገልጹወን። ዳይተር ግሪም (ገጽ 17-29)፡ ዝምድና “ባህርያዊ መሰላት” ወይ ሊበራልነትን ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.171 19 መጋቢት 2026 - ገጽ 5", "char_count": 7807, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03546", "text": "ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ሕቶ ሸባብ ሕቶ ሸባብ ኣማኻሪ፥ ሃለው፣ ናብ ሃማመተኤ ኣገልግሎት ምኽሪ ብተለፎን ደዊልኩም ኣለኹም መን ክብል፧ ደዋሊት፥ ሳባ እብሃል። ከመይ ውዒልኩም፧ ምኽሪ ደልየ’የ ዝድውል ዘለኹ። ኣማኻሪ፥ መርሓባ ሳባ። ሓፈሻዊ መላለዪ ክኾነና፡ ዕድሜኺ፡ ደረጃ ትምህርትኽን ትድውልሉ ዘለኺ ቦታንዶ ምሓበርክኒ፧ ደዋሊት፥ ዕድመይ 55 ዓመት፡ ደረጃ ትምህርተይ ብደረጃ ዲፕሎማ ካብ ኮለጅ ዝተመረቕኩ’የ። ኣብ ኣስመራ ከኣ’የ ዝነብር ዘለኹ። ኣማኻሪ፥ ሕራይ ጽቡቕ ሳባ። መደወሊኺ ጒዳይ እንታይ ኮን ይኸውን፧ ደዋሊት፥ ኣብ ዕድመ መርዓ ዝበጽሓ ኣዋልድ ኣለዋኒ። ብዛዕባ መርዓ ከኣ ብዙሕ ድሌት ዘይርእየለን። ስለዚ፡ ከም ወላዲት ምቕሳን ሲኢነ። ክሓስቦ ከለኹ ድማ ድቃስ ይኸልኣኒ። ኣማኻሪ፥ ክንደይ ኣዋልድ ድየን ዘለዋኺ፧ ደዋሊት፥ ሰለስተ እየን። ኣማኻሪ፥ ዕድሚአንን ደረጃ ትምህርተንከ፧ ደዋሊት፥ ሰለስቲአን ብዲግሪ ዝተመረቓ’የን። እታ ቦኽሪ 31 ዓመት ጌይራ ኣላ። እታ ዝነኣሰት ከኣ 26። ኣማኻሪ፥ ብሉጻት ውሉድ ኢኹም ኣዕቢኹም። ስለስቲአን ብዲግሪ ዝተመረቓ፡ ኣዝዪ ባህ ዘብል’ዩ። ብዛዕባ ስለስቲአን ዲኺ ትጭነቒ ዘለኺ፧ ደዋሊት፥ እዋእ! እንታይ ድኣ። ቀንዲ ግና ብዛዕባ እታ ቦኽሪ’የ። ዕድመ ጓል ከያዲ’ዩ። ንሳ እንተ ትምርዖ፡ እተን ካልኦት ምስዕባ። ኣማኻሪ፥ ብዘይካ ምድንጓይ መርዓ፡ ካልእ ብዛዕባ ደቅኺ ዘሰክፈኪ ጒዳይ ኣለኪ ድዩ፧ ደዋሊት፥ ብጠባየን ይኹን ኣብ ስርሐን ምስጉናት’የን። ኣብዚ ኵሉ ደረጃ ትምህርቲ በጺሐን ከብቅዓ ግና ምስ ሰብ ኣብ ዘለወን ዝምድና ዝሕል ዝበላ’የን። ኣብ ትምህርተን ግና በርቅታት ሰለስቲአን ብልዑል ነጥቢ’የን ተመሪቐን። ኣማኻሪ፥ ሕራይ ጽቡቕ። ብዓልቤትኪኸ ህልውዶ ይኸውን፧ ደዋሊት፥ እግዚኣብሄር ይመስገን፡ ህልው’ዩ። ኣማኻሪ፥ ዕድመ መርዓ ምስ ምንዋሕ ግዜ ትምህርቲ፡ ኵነታት መነባብሮ፡ ኣመለኻኽታ፡ ቀዳምነታት ምስራዕን ካልእን ይድንጒ ምዃኑ ትሓስብሉዶ ትኾኒ፧ ደዋሊት፥ እወ እሓስበሉ’የ። ግና ካብ ሓቁ ዝሓልፍ የለን። ዕድመ ጓል ኣንስተይቲ ከኣ ከያዳይ’ዩ። “ኣብ ዕድመ መርዓ ዝበጽሓ ኣዋልድ ኣለዋኒ። ብዛዕባ መርዓ ከኣ ብዙሕ ድሌት ዘይርእየለን። ስለዚ፡ ከም ወላዲት ምቕሳን ሲኢነ።” ዘድሊ ብዓቕምኹም ዝፈቐዶ ኣዳሊኹምለን ኢኹም። ንሳተን’ውን ስለ ዘይሓመቓን ምሉእ ኣድህቦአን ኣብ ትምህርቲ ስለ ዝገበራን ክሳብ ብዝለዓለ ነጥቢ ካብ ኮለጃት ክምረቓ በቒዐን’የን። ስለዚ፡ እዘን ደቅኺ ንትምህርቲ ኵሉ ነገር ከም ዝገበራዶ ይስምዓኪ፧ ደዋሊት፥ እንታይ ማለትካ’ዩ፧ ኣማኻሪ፥ ማለተይ ድኣ፡ ከምቲ ልዕል ኢልኪ ዝገለጽክለይ ኣብ ኣተዓባብያኹም ብዘይካ ሳሕቲ ኣብ ኣጋጣሚታት መመረቕታ ትምህርቲ፡ ኣብ ካልእ ማሕበራዊ ወግዕታት ሕብረተሰብ ብዙሕ ከም ዘይተሳተፋ ኢኺ ሓቢርክኒ። ንሳተን ድማ ብወለደን ዝእዘዛ ውሉድ ስለ ዝነበራ፡ ከምቲ ባህግኹም ኣብ ትምህርቲ ኣዝየን ንፉዓት ኮይነን ክሳብ ካብ ኮለጃት ክምረቓ በቒዐን። ጌና ሕጂ’ውን እታ ቦኽሪ ትምህርቲ ክቅጽል ትብለኪ ኣላ። እዚ ድማ እቲ ኣመለኻኽታ ዝበልኩኺ’ዩ። ቀዳምነታተን ንትምህርቲ ጥራይ ስለ ዝገበራ፡ ብዛዕባ ካልእ ዘግድሱ ጕዳያት ብዙሕ ክሓስባ ኣይከኣላን። ስለዚ ካብ ህጻንነትን ኣትሒዝኩም ብዛዕባ መርዓን ካእል ክብርታት ሕብረተሰብ እንተ ትነግርወንን ተሳትፍወንን ነይርኩም ከምኡ ምዃናዶ ኮይኑ ይስምዓኪ፧ ደዋሊት፥ እወ ሓቅኻ ኢኻ። ኣነ’ውን ንነብሰይ እወቅስ’የ። ኣብ ማሕበራዊ ጕዳያት ብዙሕ ኣየሳተፍናየንን። ምስ ዓበያ ከርክባሉ’የን ትምህርተን ጥራይ ይንፈዓ ዝብል ኣመለኻኽታ’ዩ ነይሩና። ኣብ ኣተዓባብያ ገለ ጸገም ከም ዝገበርና ንበይነይ እሓስበሉ’የ። ሕጂ ግና እንታይ’ዩ እቲ መፍትሒ፧ ኣማኻሪ፥ ዝኸበርኪ ሳባ ጽቡቕ ተረዲእክኒ ኣለኺ፡ ምኽንያቱ ቅሳነት ምስኣንኪ ደቅኺ ኣብ መርዓ ብዙሕ ተገዳስነት ስለ ዘየሕደራ’ዩ። ንመጻኢኸ ይግደሳዶ ይኾና ዝብል ስክፍታ’ውን ዘለኪ ትመስሊ። ኣነ ብዲፕሎማ ምስ ተመረቕኩ፡ ቀልጢፈ’የ ተመርዕየ። ሳላ ከምኡ ዝገበርኩ እነኹ ደቀይ ዳርጋ መሳቶይ’የን። ብተወስኺ ድማ ብመነባብሮ ዋላ ሓንቲ ጸገም የብልናን። “ቀልጢፍክን ተመርዓዋ ደቅኽን ክንርኢ። ኣብ ምዕባይ ከኣ ክንተሓጋገዘክን፡” ኢና ንብለን። ውላደን ክሓቁፍ ሰለ ዝደሊ። ኣማኻሪ፥ ብዛዕባ ጒዳይ መርዓን ሓዳርን ምስ ደቅኺ ትዛራረቢ ኢኺ ማለትኪ ድዩ፧ ደዋሊት፥ እወ ንዘራረብ ኢና። ኣብ ናይ ሓባር ዕላል ይኹን፡ ንበይና ነታ ቦኽሪ’ውን አዕልላ’የ። ኣማኻሪ፥ እሞ ኣመለኻኽታ ቦኽሪ ጓልኪ ከመይ ረኺብክዮ፧ ደዋሊት፥ ንሳ ከምዚ ናተይ ብዙሕ ኣይትሽገረሉን’ያ፣ ትምህርታ ጥራይ’ያ ክትቅጽል ትደሊ። “ማማ ነዓይ ዝኸውን ክሳብ ዝረክብ፡ ትዕግስቲ ግበሪ ዘሸግር የብልክን፡” እያ ትብለኒ። ኣነ ግና ንዛሕልታታ ርእየ ብዙሕ ቅስንቲ ኣይኮንኩን፣ እስከፍ። ኣማኻሪ፥ ደቅኺ ኣብ ትምህርቲ ስለምታይ ክነፍዓ ክኢለን ትብሊ፧ ደዋሊት፥ ክልቴና ወለደን ምሁራት ኢና። ብተወሳኺ ድማ ኣብ ገዛ ጽቡቕ ሃዋህው ናይ ትምህርቲ ኢና ፈጢርናለን። ንሳተን ከኣ ኣይሓመቓን። ኣማኻሪ፥ ካብቲ ልቢ ዝገበራሉ ዕድመ፡ ኣብ መርዓታትን ካልእ ማሕበራዊ ህይወት ሕብርተሰብ ተስትፍዎንዶ ትኾኑ፧ ደዋልቲ፥ ምስ ዓበያ ከርክባሉ’የን ብምባል ኣብ ትምህርተን ጥራይ ክነፍዓ ኢና ነተባብዐን ኔርና። ስሕት ኢልና ግና ጽቡቕ ጽልዋ ከሕድረለን ብምባል ናብ መመረቕታታት ንወስደን ኔርና። ኣማኻሪ፥ ናይ ትምህርቲ ድሌት ክሓድረን ኢልኩም፡ ንትምህርተን ስለ ዝዓበያ፡ ምናልባት እውን ንሓዳርን ውላድን ብዙሕ ግምት ዘይህብ ባህልታት ተጸልየን ክኾና ይኽእላ’የን። ሰለዚ፡ ኣብ ወግዕታት ሕብረተሰብ ብምጽንባር ባህግታትን ክብርታትን ሕብረተስብ ክጸልወን ይኽእል’ዩ። ደዋሊት፥ ስለ ዝሃብካኒ ምኽሪ አመስግነካ። ኣማኻሪ፥ ገንዘብኪ ሳባ። ፍቓደኛ እንተ ኴንኪ እዚ ዘልዓልክዮ ዛዕባ ንብዙሓት መንእሰያት ክጠቅም ስለ ዝኽእል ናይ ብርዒ ስም ብምጥቃም ኣብ ጋዜጣ ዓምዲ ሕቶ ሽባብ ክነቃልሖ ትፈቕድልናዶ ትኾኒ፧ ደዋሊት፥ ፍቓደኛ’የ ኣውጽእዎ። ኣማኻሪ፥ የቐንየልና።", "char_count": 3420, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03547", "text": "ከም ኵሎም ኤርትራውያን ወለዲ ድማ ደቂ ደቅኺ ክትርዪ ትድለዪ ኢኺ። እሞ ደቅኺ እንተ ዝምርዓዋ ምቐሰንኪዶ ትብሊ፧ ደዋልቲ፥ እንታይ ድኣ፡ እንታይ ዘይሃብካኒ ክብሎ!። ኣማኻሪ፥ ደቅኺ ናይ ኣመለኻኽታ ምትዕርራይን ቀዳምነታት ምስራዕን የድልየን ኣሎ። ኣመለኻኽታ ካብ ህጻንነትካ ዝጥረን ብጽልዋ ወለድን ኣተዓባብያን ዝምእዘንን’ዩ። ብዛዕባ ትምህርቲ ጥራይ ክሓስባ ብምግባርን ቀዳምነታት ንሱ ጥራይ ጌርኩም ስለ ዘረዳእኩመን ዘእመንኩመንን ብእኡ ከይደን ተዓዊተን። ትምህርቲ መወዳእታ ስለ ዘይብሉ እውን ጌና እታ ቦኽሪ ክትቅጽል ትደሊ ኣላ። እንተኾነ፡ ከምቲ ንትምህርቲ ትብህጎ ዘላ ንሓዳር እውን እንተ ትብህግ ኣብ ምልላይ ኣይምተሸገረትን ትኸውን። ናይ ኣመለኻኽታ ምቅይራርን ቀዳምነታት ምስ ዕድሜኻ ምፍላጥን የድልየን ኣሎ። ትምህርቲ ንገዛእ ርእሱ ዕላማ ክኸውን ኣይክእልን’ዩ። ህይወት ከኣ ብዙሕ ጠለባት’ዩ ዘለዋ። ስለዚ ኣብ ናይ ስድራቤታዊ ዕላልኩም ብዕቱብነት ክትዛረብሉ ዘለኩም ጒዳይ’ዩ። ትምህርቲ ዋላ ሓዳር ጌርካ ክቕጸል ከም ዝኽእል፡ ደቀን ደቂ ደቀን ክትርዩ ከም ትደልዩ ክትሕብርወን ኣለኩም። ምኽንያቱ፡ ቀዳምነታት ህይወተን ትምህርቲ ስለዝኾነ፡ ሓዳር ምስ ገበረት ካብ ትምህርቲ ትኹለፍ ኮይኑ ይስምዓ ከይህሉ። ብተወሳኺ ድማ ኣብ መርዓታትን ማሕበራዊ ጕዳያት ሕብረተሰብ ብብዝሒ ከም ዝሳተፋ ከተታባብዕወን ኣለኩም። ኣብ ናይ ቤተሰብኩም ይኹን ናይ ጎሮቤትን መሓዙተንን ከም ዝሳተፋ ምግባር ሓጋዚ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ኣተሓሳስባኣ ካብቲ ብትምህርቲ ጥራይ ተባሒቱ ዘሎ ብኻልእ ሽነኻት ክትሓስብ ስለ ዝሕግዛ። መሓዙተን ይኹኑ ቤተሰብ ምስ ረኣያን ንስኻትኩም ድማ ኣብ ገዛ ከም ዓቢ ዛዕባ እንተ ተዛሪብኩምሉን ድሌታተን ክቕስቀስ ይኽእል’ዩ። ስለዚ፡ ሕጂ እውን ተስፋ ከይቈረጽኩም፡ ምምእዛን ናይ ኣመለኻኽታ ከም ዝገብራ ክትግብሩ ትኽእሉ ኢኹም። ከምቲ ዝበልክዮ ዕድመ ጓል ኣንስተይቲ ከያዳይ’ዩ። ኣብዚ በጺሓቶ ዘላ ዕድመ ንመርዓ ቀዳምነት ክስራዕ ከም ዘለዎ ክርድኣን ግምት ክትገብረሉን ክትክእል ሓጋዝያ። ኣብ ትምህርትን መጽሓፍትን ጥራይ ተባሒተን", "char_count": 1157, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03548", "text": "ፍቕሪ ማለት ፍቕሪ ማለት ክልተ ፍቑራት (ወዲን ጓልን) መንእሰያት ልዕሊ ሚእቲ ሜትሮ ኣብ ካልኢት ብሞተርሳይክል እናረገጹ ይጓዓዙ ነበሩ። ጓል፡ “ኣታ ፈሪሐ በጃኻ ቀስ በል!” ወዲ፡ “ኣይፋለይን፣ ከምዚ’ዩ ኬፍ ዘለዎ።” ጓል፡ “በጃኻ፣ ‘ታይ ኬፍ ክህሉዎ ደኣ’ዚ! ማራ ፈሪሐ ኣለኹ።” ወዲ፡ “በሊ’ሞ ቅድም ከም ተፍቅርኒ ንገርኒ?” ጓል፡ “እውይ! ሕራይ ኣመና’የ ዘፍቅረካ። በል ሕጂ ቀስ በል!” ወዲ፡ “ግርም! በሊ ግጥም ኣቢልኪ ሕቘፍኒ!” (ጓል ግጥም ኣቢላ ሓቘፈቶ) ወዲ፡ “በሊ በጃ ርእሰይ (ካስኮይ) ኣውጺእኪ ኣብ ርእስኺ ግበሪዮ!” ቅልጣፈ ናይታ ሞተር ሳይክል ኣዝዩ ዘፍርሓ ጓል፡ ቅልጥፍ ኢላ ካስኮ ካብኡ ወሲዳ ወደየቶ። ንጽባሒቱ ኣብ ዜና፡ “ሓንቲ ብፍጥነት ትጓዓዝ ዝነበረት ሞተር ሳይክል፡ ልጓማ ስለ ዘበላሸወት ናብ ሓደ መንደቕ ተጋጭያ። ኣብታ ሞተር ሳይክል ተወጢሖም ካብ ዝነበሩ ክልተ ሰብ፡ እታ ሓንቲ ጥራይ ክትድሕን እንከላ እቲ ሓደ ግን ህይወቱ ሓሊፋ።” ዝብል ነበረ። እቲ ሓቂ ግን ኣብ መንጎ ልጓም ክሕዝ እንተ በለ ዝኣበዮ ወዮ ኣፍቃሪ፡ ኣፍቃሪቱ ክድሚ ዝዀነ ምዃኑ ክትፈልጥ ኣይደለየን ነበረ። ፍቕራ ካብ ኣፋ ከም ዝሰምዕ ገበረ፣ ልቡ ኸኣ ደስ በሎ። ሕቝፋ ኣስተማቐረ፡ ‘ምኻድ እንተ ዀይኑ ኣነ ክኸይድ፡’ ብምባል ድማ በጃ ርእሱ ንኣፍቃሪቱ ብምሃብ ንሱ ሓለፈ፡ ንሳ ግን ሰረረት።", "char_count": 759, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03550", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣማኑኤል ተኸስተ ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ገብረስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ።", "char_count": 305, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03551", "text": "ኤልሳ መዓሾ፡ ብዓል ቤተይ ዘርኣይ ዓንደ ገብረገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሳሙኤል ተስፋይ ጸጋይ፡ ስም ኣደይ ሄለን ተወልደ ምባል ተሪፉ፡ ሄለን ተወልደብርሃን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ኪዳን ገብረማርያም ስምኦን፡ ጓለይ ዮርዳኖስ ፍስሃየ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲታ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ንግስቲ ኣብራሃም ተስፋይ፡ ሓፍተይ ሓዳስ ኣብራሃም ተስፋይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ፒትያስ ኤፍሬም ፍስሃየ፡ ኣቦይ ኤፍሬም ፍስሃየ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ግብጻዊት ፍስሃየ ዮሃንስ፡ ተጸዋዒ ኣቶ ደንከል እዮብ፡ ናይ ሞግዚት ክሲ ተኸፊቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሮዳስ ተኽለኣብ ዑቕባሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ ተኽለኣብ ዑቕባሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣልጋነሽ በርሀ ንጉሰ፡ ብዓል ቤተይ በረቐጽሓይ በያን ወልደገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ጓልና ድማ ወራሲት ምዃ ይረጋገጸላ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ከሳሲት ሄርሜላ ዘርኣይ ኣብርሃ፡ ተኸሳሲ ሮቤል ተኽለ የውሃንስ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣለምጸሃይ ለባሲ ተስፋይ፡ ብዓል ቤተይ ዳዊት ወልዱ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሱምያ ስዒድ ሮመዳን፡ ዓባይና ምልእተ ኣልመዶም ዓንደሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ገብረስላሴ ተኽላይ ተኽለየሱስ፡ ኣዴና ርግኣት ወልደማርያም ወልደሩፋኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዳኒኤል ግርማይ ግደይ ምባል ተሪፉ፡ ዳኒኤል ግርማይ ግደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሳምሶም ከሊፋ ሑሴን ምባል ተሪፉ፡ ፎዚ ከሊፍ ሑሴን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። እዮብ ተኽለ ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ እዮብ ተክለገርግሽ ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ስም ተኣላይትና ህጻን ሌና ብርሃነ ኣብርሃም ምባል ተሪፉ፡ ማርያ ተስፋይ በረከት ተባሂሉ ይተኣረመላ፡ ስም ኣደ ድማ ሰላም ብርሃነ እስቲፋኖስ ምባል ተሪፉ፡ ኣበባ ተስፋይ ተባሂሉ ይተኣረመላ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ህይወት ሃብተሚካኤል ነጋሽ፡ ብዓል ቤተይ ተኽለሚካኤል ኣስፍሃ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኦሜጋ ሃብተገርግሽ በረኸትኣብ፡ ኣቦና ሃብተገርግሽ በረኸትኣብ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ፍዮሪ ሰመረ ግርማይ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ጸሃየ ፍቕረማርያም ተጓነጽ፡ መርሃዊት ሃይለ ሊባን ምባል ተሪፉ፡ ሜሪ ሃይለ ሊቨን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣነ ብርሃነ ተኽለኣብ ገብረማርያም፡ ሓትነይ ወ/ሮ ይሕደጋ ተወልደመድህን ወልደሚካኤል፡ ዕለት 31/07/15 ብቁ/መዝ/193/2015 ኣብ ቤት ፍርዲ ዞባ ማእከል ቀሪባ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ዞባ 2 ምም/12 ኣብ ጎደና ዮሃና ‘ለ’ ቁጽሪ ገዛ 13 ስፍሓት መሬት 300 ት/ሜ ቁ.ካርታ 36045/54161 ቁ/ ሎታ 287 ቁ.ፓርቸላ 1 ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 102354 መወከሲ ቁጽሪ 122890/110368/110369 ቀንዲ 8 ክፍልታትን 3 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ተሰሪሕዎ ዝርከብ፡ ፍርቁ ማለት 150 ት.ሜ ዝተሃንጸ 4 ክፍልን ሓንቲ ተሓጋጋዚትን ከምኡ እውን እታ ተረፍ ሓንቲ ካንሸሎን ብህያብ ስለ ዝሃበትኒ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ/ሃ/ካዳስተርን የቕርብ። ዝቃወም እንተዘየለ ግን ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ምዃነይ እሕብር። ጠዓመ ተወልደብርሃን፡ ኣደይ ሮማ ተኽለ ዑቕባይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ርግበ ወልደሚካኤል ገብረስላሴ፡ ሓፍትና ኩለንታወርቅ ወልደሚካኤል ኣቶ ብርሃነ ተኽለኣብ ብዓልቲ ቤተይ ጸጋ ተስፋይ ዑቕባዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቃ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ መጋባእያ ቁ.42 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ብርሃነ ባህታ ብረ፡ ወኪል ኪዳነ ጸጋይ ቀለታ፡ ኣደይ ሂወት ወልደኣብዝጊ ሕድረ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲ ናትናኤል የማነ ኣስፍሃ፡ ተኸሳሲት ሶልያና መልኣከ የውሃንስ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ሓዳስ ኤርትራ 19 መጋቢት 2026 - ገጽ 7", "char_count": 3848, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03552", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ኮኾብ ምሕረትኣብ፡ ኣቦይ ምሕረትኣብ ገብረመስቀል ዘሙይ ስለዝዓረፈ፡ ንብዓልቲ ቤቱ ኣዴና ወ/ሮ ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ገብረንጉስ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሜላት ጴጥሮስ ግርማጽዮን፡ ስም ኣደይ ጽገ ኣልኣዛር ምባል ተሪፉ፡ ጽገሬዳ ኣልኣዛር ሞሳዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ", "char_count": 388, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03553", "text": "ኤደን ደምመላሽ ተኪኤ ቀለታ፡ ኣቦይ ደምመላሽ ተኪኤ ቀለታ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሜሪ ጴጥሮስ ግርማጽዮን፡ ስም ኣደይ ጽገ ኣልኣዛር ምባል ተሪፉ፡ ጽገሬዳ ኣልኣዛር ሞሳዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጎዖይ ማርቆስ ኣነንያ፡ ብዓል ቤተይ ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ ኣርኣያ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ከሳሲት ኣኽበረት ፍስሃየ ሃይለዝጊ፡ ተኸሳሲ ሰለሙን ተወልደ ገብረስላሴ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ግደይ ዘርኡ ኣበድ፡ ኣቦይ ዘርኡ ኣበድን ኣደይ ለተዝጊ ገብረገርግሽ ደብሩን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወረስቲ ነፍ/ሄር ዮውሃንስ መንግስቱ 1.ሰለሙን ዮውሃንስ መንግስቱ 2.ኤልሳ ዮውሃንስ መንግስቱ 3.ወረ/ነፍ ሙሴ ዮውሃንስ መንግስቱ 3.1 ኣሮን ሙሴ 3.2 ስምረት ሙሴ የውሃንስ ብመንገዲ ይግባይ በሃሊ ወረ/ነፍ ዮውሃንስ መንግስቱ ወልደኣብ ወረ/ ነፍ/ሙሴ ዮውሃንስ መንግስቱ፡ ዮናታን ሙሴ ዮውሃንስ ወኪል ወ/ሮ ትርሓስ ኣስገዶም ዓምራ ናይ ምቅሊት ውርሲ ተኸፊትልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.39 5ይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ከረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ተኽኣ ቦኽረጼን ማእከለ፡ ኣደይ ኣብርሀት ወልደማርያም ሓለፈ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ 4 ተተካእትን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣኪል በረከት ፍጡር ምባል ተሪፉ፡ ልቾም በረከት ፍጡር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተስፋዝጊ ማኢል ሃይለ፡ ኣቦይ ማኢል ሃይለ ባይራሚካኤልን ኣደይ እሙና መሓሪ ተስፉን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓሊማ ኣሕመድሙር መሓመድ፡ ወኪል ሳፊ ዓሊ ሒሴን፡ ኣደይ ዝገብረትለይ ለበዋ ይጽደቐለይ ናብ ስመይ ይመሓላለፈለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ለምለም ኣሰፋው ሃይለሚካኤል፡ ጓለይ ፍኖት ተስፋጋብር ዓንደጽዮን ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ወላዲኣ ተስፋጋብር ዓንደጽዮን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 1700, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03554", "text": "ኣብ መንጎ ይግ/በሃልትን መ/ወሃብትን ዘሎ ናይ ይግባይ ክርክር ብዝምልከት፡ መልሲ ወሃቢት ቁ.2 ወ/ሮ ኣለም ቀለተ ኣስፍሃ ኣድራሻኣ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ተጸዊዕኪ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ት/ዕድመ ድምያና ዳዊት ሰናይ፡ ስም ኣደይ ልዋም ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ንግስቲ ተስፋዝጊ ጸጋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለተብርሃን መብራህቶም፡ ብዓል ቤተይ ሰመረ ዘወልዲ ብሂል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡", "char_count": 350, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03557", "text": "ኦሳድ ኣሮን ዓንደሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ዮሳን ኣሮን ዓንደሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓጐሳ ተስፋይ የማነ፡ ኣቦይ ተስፋይ የማነ ተክለገርግሽን ኣደይ ነብያት ወልደማርያም ገረንስአን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ኣቶ ተስፋብርሃን መሃንሾ ተስፋልደት፡ ዓባየይ ምልእተ ዘርኣይ ገብረ፡ ብዕለት 15/5/2024 ነቲ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 05 ዝርከብ ቀዋሚ ንብረት ብመወከሲ ቁጽሪ 308018 ዝተመዝገበ መንበሪ ገዛ ብመልክዕ ህያብ ዝሃበትኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ገብረመድህን ገብረእግዛብሄር ረዳ፡ ስም ኣደይ ብርክቲ መኮነን ረዳ ምባል ተሪፉ፡ ብርክቲ ረዳ መኮነን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 558, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03558", "text": "ሰንበቱ ተስፋማርያም ዑቕባዝጊ፡ ስም ኣደይ ኣስመረት ወልደገርግስ ወልደኣብ ምባል ተሪፉ፡ ኣስመረት ወልደኣብ ወልደገርግስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣመታይ ተኸስተ ሓጎስ ምባል ተሪፉ፡ ኣመታይ ከሰተ ሓጎስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንሳልሳይ ግዜ ዝወጽአ ምልክታ ጨረታ ሚኒስትሪ ዜና፡ ክንክን ቅድመ ብልሽትን ጽገናን ፕሪንተራትን ፎቶ ኮፕየራትን ዝገብሩ ትካላት ከጫርት ስለ ዝደለየ፡ ግዱሳት ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልኡዎ ዘለዎም ነጥብታት፦ - ተጫረትቲ ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግዲ ዘለዎም ክኾኑ ኣለዎም። - ተጫረትቲ ናይ ክንክን ቅድመ ብልሽትን ጽገናን ፕሪንተራትን ፎቶ ኮፕየራትን ወይ ተመሳሳሊ ስራሕ ተመኩሮ ዘለዎም ክኾኑ ይግባእ። - መኽበሪ ጨረታ 5,000.00 ናቕፋ (ሓሙሽተ ሽሕ ናቕፋ) C.P.O ወይ ብጥረ ገንዘብ ከትሕዙ ይግባእ። - ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ንዓሰርተ ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ይኸውን። - ሳንዱቕ ጨረታ፡ ጽባሕ’ቲ ጨረታ ዝወደቐሉ ልክዕ ሰዓት 2፡30 ድ/ቀ ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኸብሉ ይኽፈት። - ተወሳኺ ሓበሬታ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ፎርቶ ኣ/ፋይናንስ 201820 EX-326 ወይ120510 - ሚኒስትሪ ዜና ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ በዚ ጨረታ’ዚ ኣይግደድን እዩ።", "char_count": 794, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03561", "text": "መጽናዕትታት ዝተኻየደሉ እዩ። እዚ ኣምር ዝፈጥሮም ማሕበረ ባህላዊ ለውጥታትን፡ ምዕባለታቶምን ምጽናዕ ድማ፡ ሓደ ካብ ንጥፈታት ዓውዲ ስነ ሕብረተሰብን ክኢላታት ናይቲ ዓውድን እዩ። ምዕቃብ መበቆላዊ ባህሊ ዘለዎ ኣጠማምታ ኣብ ምጉዳል ይርከብ። ባህሊ፡ መንነት ሕብረተሰብ ንምርዳእን ንምግላጽን ኣብ ዝግበር ከይዲ ኣገዳሲ ስፍራ ይሕዝ። ናይ ሓደ ሕብረተሰብ መንነት ንምግላጽ፡ ባህሉን ታሪኹን ብዝግባእ ምፍላጥ መሰረታዊ እዩ። ባህሊ ሰፊሕን ብርክት ዝበሉ ኣምራትን ዘካትት ምዃኑ ይንገር። ቅጥዕታት፡ ክብርታት፡ ልምድታት ባህሊ ካብ ዘካትቶም መሰረታውያን ነገራት እዮም። ልምዳዊ ስድራቤት፡ ብዝያዳ ቅድሚ ምምጻእ ኢንዱስትርያዊ ሰውራን፡ ቴክኖሎጅያዊ ገስጋስን ዝነበረ ኮይኑ፡ መበቆላዊ ባህልን ክብርታትን ሕብረተሰብ ኣብ ምዕቃብ ዓቢ ጠመተ ዝገብር ዝነበረ እዩ። እዚ ዓይነት ስድራቤት፡ ዝበዝሐ ኣቃውማኡ ምስ ዝርጉሕ ስድራቤት ማለት ኣቦ፡ ኣደ፡ ውሉዳት ምስ ናይ ቀረባ መቕርብ ዘጠቓልል እዩ። ከም ምትሕግጋዝ፡ ሓልዮት፡ ለውሃት፡ ድንጋጸ፡ ሃይማኖታዊ እምነት፡ ምኽባር ዓበይቲ፡ ወዘተ ዝኣመሰሉ ክብርታት ድማ ብብዝሒ ይርከብዎ። ባህላዊ ምዝሓጥ፡ ምስ ምትእታትው ሓድሽ ቴክኖሎጅን ገስጋስን ኣብ ሕብረተሰብ ንዘጋጥም ለውጥታት ብሰፊሑ ይድህስስ። ጀይምስ ውድዋርድ፡ ዝተባህለ ምሁር ስነ ሕብረተሰብ፡ ባህሊ ዝጭበጥን ዘይጭበጥን ክፋላት ከም ዘለዎ ብምግላጽ “ኣብ ሕብረተሰብ ዝርአ ለውጥታት፡ ማሕበረ ቁጠባዊ ዕብየት ምስ ተጋህደ ዘጋጥም ለውጢ ዘግህዶን፡ ንረቂቕ ክፋል ባህሊ ከም ክብርታት ልምድታት ቅጥዕታት ዝጸሉን እዩ’’ ይብል። ክብርታት፡ ሓፈሻዊ መምርሒታት ናይ ማሕበራዊ ስነ ምግባር ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብ እዮም። ልምድታት፡ ሓደ ሕብረተሰብ ኣብ ንውሕ ዝበለ ተመኩሮታቱ ብብዝሒ ምስ ኣተግበሮም ኣካል ኣተሓሳስባኡን፡ ዕለታዊ ህይወቱን ዝኾኑ ንጥፈታት እዮም። ቅጥዕታት፡ ኣብ ኩነተ ኣእምሮ ኣባላት ሕብረተሰብ ዝውቀሩ ርቕቕ ዝበሉ ሓሳባት ኮይኖም፡ ኣባላት ሕብረተሰብ ከም መፍለይ ሕማቕን ጽቡቕን ዝጥቀሙሎም ምዃኖም ይንገር። ብመንጽር ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ረቛሒታት፡ ከም ዓውለማን ቴክኖለጅያዊ ገስጋስን፡ ሓለፍነታትን ተራን ወለዲ ኣብ ስድራቤትን ሕብረተሰብን ኣብ ምቕያር ይርከብ። ባህላዊ ምዝሓጥ፡ ኣብ ስድራቤታት ካብ ዝፈጥሮ ዘሎ ምዕባለታት ሓደ ንተራ ኣደን ኣቦን ኣብ ስድራቤት ዝምልከት ይኸውን። ብርክት ዝበላ ስድራቤታት ብኣባታዊ ባህሊ ተጸልየን ክኸዳ ዝጸንሓ እየን። ዊልያም ኤፍ ኦግቡርን ዝተባህለ ምሁር ስነ ሕብረተሰብ፡ ኣብ 1922 ኣብ ዘሕተማ “ማሕበራዊ ለውጢ” ዘርእስታ መጽሓፍ ነቲ ባህላዊ ምዝሓጥ ዝብል ኣምር ተጠቒምሉ’ዩ። ዊልያም ኤፍ ኦግቡርን፡ እዚ መስርሕ ምስ ምትእትታው ሓድሽ ቴክኖሎጅን ገስጋስን፡ ኣብ ሕብረተሰብ ንዘጋጥም ማሕበረ ቁጠባዊ ለውጥታት ዘካትት ምዃኑ ብምግላጽ፡ ማሕበራዊ ትካላት ከም ስድራቤታት፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ሃይማኖታዊ ትካላት ነዚ ብዝግባእ ክዳለዋ የዘኻኽር። ባህሊ ብወገኑ ብርክት ዝበለ መግለጺታት ክወሃቦ ይከኣል እዩ። ክኢላታት ስነ ሕብረተሰብ ንባህሊ ክገልጽዎ ከለዉ፡ “ኣብ ሓደ ሕብረተሰብ ናይ ዘሎ ኣገባብ ህይወት መግለጺ እዩ” ክብሉ ይጠቕስዎ። ስድራቤት፡ ከም ማሕበራዊ ኣካል ብባህልን ልምድን ናይ ሕብረተሰባት ተቓንዩን ተማእዚኑን ከም ዝኸይድ ርዱእ ይውሰድ። ስድራቤት ዝምስርቱ ኣቦን ኣደን ኣብ ዕለታዊ ህይወቶምን፡ ኣተዓባብያ ደቆምን ዘንጸባርቑዎ ኣተሓሳስባን፡ ባህርን ካብ ሕብረተሰቦም ንዝተላበስዎ ባህሊ ዘንጸባርቕ እዩ። ኣባታዊ ኣቃውማን ኣተሓሳስባን ዝፈጠሮ ኣመለኻኽታ፡ ኣቦ ስድራ ናይ ምምራሕን፡ ንስድራ ዘድሊ ቁጠባዊ ጠለባት ናይ ምውሓስን ሓላፍነት ጸኒሕዎ። ካብ ካልኣይ መፋርቕ ናይ 20 ክፍለ ዘመን ኣትሒዙ ግን ምስ ማሕበረ ቁጠባዊ ለውጥታት ኣብ ሕብረተሰብ ዓለም፡ ኣደታት ካብ ስራሕ ገዛ ወጻኢ፡ ኣብ ደገ ብብዝሒ ክሰርሓን ኣካዳሚያዊ ዘመናዊ ስድራቤት ኣቃውማኡን ቀዳምነታቱን፡ ካብ ልምዳዊ ስድራቤት ዝተፈልየ እዩ። ዘመናዊ ስድራቤት፡ ምስ ዘመነ ዓውለማ ተዛሚዶም ዝመጽኡ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ዘሎ ኩሉ ባህልታት፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተቐያየረ ናይ ምኻድ ተኽእሎ ኣለዎ። ባህሊ ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ካብ ካልኦት ክርዕምን ካብ ናቱ ድማ ንገለ ክገድፍን ተኽእሎ ኣለዎ። ንመበቆላዊ ባህልታቱ ከም ዘለዎ ናይ ምዕቃብ ተኽእሎ’ውን ኣሎ። ስለዚ፡ ባህሊ ናይ ምቕባል፡ ናይ ምርዓም፡ ናይ ምንጻግ መስርሕ የጠቓልል። ስድራቤት ከም ኣገዳሲ ማሕበራዊ ኣካል በዚ መስርሕ ክጽሎ ንቡር እዩ። ስድራቤታት፡ ደቀን ኣብ ዝምልምላሉን ዘዕብያሉን እዋናት፡ መበቆላዊ ባህልን ክብርታትን ናይ ሕብረተሰብ ኣብ ምምሕላፍ ዓቢ ተራ ይጻወታ። ነዚ ሓላፍነት ብዝግባእ ንምውጻእ ኣቦን ኣደን፡ ኣብ መበቆላዊ ባህልታቶም ዓቢ ኣፍልጦን ርድኢትን ክህልዎም የገድስ። ኣብ ኣገባብ ህይወት ሕብረተሰብ፡ ንዝህሉ ለውጥታት ብዝግባእ ዘይምርዳእ ኣብ ተራን ሓላፍነትን ኣባላት ስድራቤት ዘይምርድዳእ ክፈጥር ተኽእሎ ኣለዎ። ክብርታት (ነገራውነት፡ ውልቃውነት፡ ምኽዕባት ሃብቲ፡ ድሩት ስድራቤታዊ ግዜ) ይንጸባረቕዎ። ዘመናዊ ስድራቤት፡ ብዝያዳ ንሕመረታዊ ስድራቤት፡ ማለት ኣቦን ኣደን ምስ ደቆም ዘጠቓልል ኮይኑ፡ ቁጠባዊ ጠለባት ስድራቤት ምምላስ ከም ዝዓበየ ተልእኾኡ ዝወስደሉ እዋናት ኣሎ። ቴክኖለጅያዊ ገስጋስ ዝፈጠሮ ዓበይቲ ማሕበራዊ ለውጥታት ዝጸለዎ ብምዃኑ፡ ንስድራቤታዊ ግዜ፡ ማሕበራዊ ምብህሃል፡ ምምሕባር፡ ደረጃአን ከዕብያን ጀሚረን። ነዚ ማሕበረ ቁጠባዊ ለውጥታት ንምቕባል ግዜ ዝወሰዱ ስድራቤታት ኣደዳ ግርጭታት ክኾኑ ክኢሎም እዮም። ብርክት ዝበሉ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝነብሩ ስድራቤታት፡ ነዚ ሓድሽ ተራ ኣደታት ኣብ ምቕባል ዝተወሰነ ጸገማት ነይሩዎም። እዚ ዝፈጠሮ ዘይምስምማዕ ኣብ መንጎ ወለዲ ድማ ተራእዩ። ባህላዊ ምዝሓጥ (cultural lag)፡ ምስ ቴክኖሎጅያዊ ገስጋስን ምዕባለን፡ ኣብ ባህልን ኣነባብራን ሕብረተሰብ ድሕሪ ዝመጽእ ለውጢ፡ ነቲ ዝመጽእ ለውጢ ስዒቡ ንዘጋጥም ምዕባለታት፡ ገለ ኣባላት ሕብረተሰብ ብዝግባእ ከይተዳለዉሉ ምስ ዝተርፉ፡ ንዘጋጥሞም ጸገማት ዝድህስስ እዩ። እዚ ኣምር ኣብ ዓውዲ ስነ ሕብረተሰብ ዝውቱር ኮይኑ ብዙሕ ስድራ ናይ ምምራሕ ሓላፍነት ዝነበሮም ኣቦታት፡ ኣደታት ካብ ገዛ ወጺአን ክሰርሓ ብምጅማረንን ትምህርታዊ ደረጃአን ብምውሳኹን ከም ስግኣት ዝርእዩሉ ኩነታት ነይሩ። ኣደታት ብተመሳሳሊ ዘመናዊ ዓለም ዝፈጠሮ፡ ናይ ስራሕን ትምህርትን ዕድላት ንምጥቃም፡ ኣብ ካልእ ዋኒን ክዋፈራን ደረጃ ትምህርተን ከዕብያን ጸኒሐን። እዚ ዝፈጠሮ ምልውዋጥ ተራ ኣቦን ኣደን ኣብ ስድራቤት ሓደ ካብቶም ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኮይኑ ጸኒሑ። ይመኽሩ። እዚ ድማ ታሪኽ ወዲ ሰብ ከም ዝምስክሮ፡ ኣብ ማሕበረ ቁጠባዊ ኣወዳድባ ሕብረተሰብ ዓለም ዝገሃዱ ለውጥታት፡ ዘየቋርጹ ስለዝኾኑ እዩ። ምሁራት ስነ ሕብረተሰብ፡ ዓውለማን ቁጠባዊ ገስጋስን ዝፈጠርዎ ሓድሽ ባህሊ፡ ስድራቤታት ኣብ መንጎአን ክህሉ ንዝግባእ ማሕበራዊ ምትእስሳር ብኸቢድ ከም ዝሃሰዮ ይገልጹ። እዚ ሓድሽ ባህሊ ናብ ውልቃውነትን ስስዐን ብምድሃቡ ኣባላት ስድራቤት፡ ካብ ስድራቤታዊ ረብሓ ውልቃዊ ረብሓታት ብምቕዳም፡ ኣብ “ገዛ” እናነበሩ ኣብ “ቤት” ግን ከምዘየለዉ ይሕብሩ። በዚ መሰረት ነቲ ዝነብሩሉ ግዳማዊ ክፋል ገዛ ኣብ ምግፋሕን ምዕባይን ክነፍዑ ከለዉ፡ ኣብ ውሽጢ ቤት ክህሉ ንዝግብኦ ፍቕሪ፡ ሰላም፡ ምርድዳእ፡ ምክብባር፡ ሓልዮት፡ ምትሕግጋዝ፡ ዝኣመሰሉ ክብርታት ግን ከም ዝገደፍዎም ይሕብሩ። ክኢላታት ስነ-ሕብረተሰብ፡ ነዚ ኣመልኪቶም ኣብ ዘካየድዎ መጽናዕትታት፡ ሕብረተሰብ ዓለም፡ ብዝተፈላለየ ማሕበረ ቁጠባዊ ኣወዳድባታት ሓሊፉ ሎሚ ዘለዎ ደረጃ ኣወዳድባ፡ ድሕረ ዘመናዊ ወይ ድሕረ ኢንዱስትርያዊ ከም ዝበሃል ይገልጹ። ሓደ ካብ መሰረታዊ መለለይ ናይዚ ባህሊ ከም መጣበቒ ንሕብረተሰብ ጠሚሩ ዝሕዝ ነገር እዩ። ክብርታት፡ ልምድታት፡ ቅጥዕታት ብወገኖም ኣብ ውሽጢ ባህሊ ዝካተቱን ንቐጻልነት ሕብረተሰብ ዘግህዱን መሰረታዊ ኣምራት እዮም። ክብርታትን ባህልን ክሃሱ ከለዉ ዘጋጥም ሕብረተሰባዊ ነውጺ ቀሊል ኣይኮነን። ስድራቤት፡ ከም ኣገዳሲ ክፋል ሕብረተሰብ፡ በዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ መሰረታዊ ለውጢ ብከቢድ ዝጽሎ ምዃኑ ይጥቀስ። ሕብረተሰብ፡ ኣብ ቀጻሊ ማሕበራዊ ምብህሃልን ምልውዋጥ ተመኩሮታትን ንዘለዉ ኣብ ዝተወሰነ፡ ጂኦግራፍያዊ ኣቃውማ፡ ማሕበራዊ ኣወዳድባ፡ ቁጠባዊ ንጥፈታት ንዝርከቡ፡ ድምር እኩብ ውልቀ ሰባት ዝሓቁፍ ማሕበራዊ ኣካል እዩ። እዚ ኣካል ክቕጽል መበቆላዊ ባህሉን ልምድታቱን ንመጻኢ ወለዶታት ከሰጋግር ይግባእ። ስድራቤት፡ ነዚ ናብ ህጻናትን ቈልዑን ናይ ምስግጋር ሓላፍነቱ ልዑል ምዃኑ ርዱእ ይውሰድ። ነዚ ሓላፍነት ብዝግባእ ንምውጻእ፡ ስድራቤታት፡ ነቲ ዘመናውነትን ቴክኖሎጅያዊ ገስጋስን ዝፈጥርዎ ዘለዉ ባህላዊ ለውጥታት፡ ኣብ ስድራቤትን ሕብረተሰብን ዝፈጥርዎ ዘለዉ ተጽዕኖታት ብምርዳእን ምፍላጥን፡ ተራኦም ክጻወቱ ይግባእ። ማሕበረ ቁጠባዊ ኣወዳድባ፡ ምቅይያር ማሕበራዊ ተራ ኣብ ኣባላት ሕብረተሰብ ምዃኑ ይገልጹ። እዚ ዝፈጠሮ ማሕበራዊ ለውጥታት፡ ንስድራቤታት ዝጸሉ’ውን ስለ ዝኾነ፡ ኣባላት ስድራቤት እዚ ዘስዓቦ ክስተታት ከም ባህላዊ ምዝሓጥን (cultural lag) ጸገማቱን ከይጸልዎም፡ ንህሉው ኩነታት ዘመናዊ ሕብረተሰብ ዓለም ብዝግባእ ክዳለዉሉን ክፈልጡዎን ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.171 19 መጋቢት 2026 - ገጽ 9", "char_count": 5137, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03562", "text": "ሰብን ኣጽዋሩን ዘይነጻጸሉ ገጻት ሓንቲ ሳንቲም ኮይኖም ኣብዛ ዓለም ይነብሩ ኣለዉ። እቶም ሰብ ባዕሉ ዝፈጠሮም ኣጽዋሩ ንዘበናት ዕጫ ወለዶታቱ ክፈርዱ ጸኒሖም ጥራይ ዘይኮነስ፣ ሰብ ኣብ ልዕሊ ከምኡ ሰብ ከውርዶ ዝኽእል ዕንወት ማዕረ ክንደይ ከቢድ ምዃኑ ከመስክሩ ጸኒሖም ኣለዉ። ኣጽዋር፣ ሞትን ስቓይን ከምዘስዕቡ ካብ ማንም ዝኽወል ኣይኮነን። ይኹን’ምበር ኣጽዋር ሰላም ንኽሰፍን መሳርሒ ከምዝኾኑን ንቀጻሊ ቴክኖሎጂያዊ ዕብየት በሪ ከምዘርሕዉን ዘይከሓድ ሓቂ እዩ። እዚ ተገራጫዊ ዝመስል ግን ከኣ ዘይነጻጸል ሓቂ፡ ንባዕሉ ክልተ ገጻት ናይ ሓንቲ ሳንቲም ተባሂሉ ክምሰል ይከኣል። ኣጽዋር በቲ ሓደ ህይወት ደቂ ሰብ የዕንዉ፣ በቲ ካልእ ድማ ንሰባት ክመጽኦም ዝኽእል ዕንወት ይገትኡ። እዚ ገዛእ ርእስኻ ካብ ሓደጋ ናይ ምድሓንን ንተጻባእትኻ ሓደጋ ናይ ምዃንን መስርሕ፡ ኣብ ምድርን ባሕርን ጥራይ ዝተደረተ ዘይኮነ፣ እንተላይ ንሰማያት ዘጠቓልል እዩ። ‘እቲ ንሰማይ ዝቆጻጸር ንምድሪ’ውን ይቆጻጸር’ ዝብል ሰፊሕ ተቐባልነት ዘለዎ ኣበሃህላ ንዘበናት ዝጸንሐን ሰብ ኣብ ናይ መዋእል ተመኩሮኡ ዝቐሰሞን ፍልጠት እዩ። እዚ ንብራኸ ብቀሊል ቋንቋ ዝገልጽ ኣበሃህላ ዋላ’ኳ ተራ ኣበሃህላ እንተመሰለ ርዝነቱ ብዝተፈላለየ መንገዲ ክግለጽ ዝከኣል እዩ። ጥንታዊ ቻይናዊ ጀነራልን ሓንጻጺ ስትራተጅን ዝነበረ ሳን ጹ ኣብ 5ይ ክፍለ ዘመን ቅ.ል.ክ ዝገለጾ ‘ንጸላኢኻ ኣብ ልዕሊኡ’ምበር ኣብ ትሕቲኡ ኣይትጽናሕ፣ ዝለዓለ ብራኸ ተቖጻጸር’ ዝብል መምርሒ ወይ መትከል ብደረጃ ዓለም ግኑን እዩ። ታሪኽ ቀዳሞት ወለድናን ኣደዃኹና ዓድታትናን ምስ እንምልከት እውን ንብራኸ ዝህብዎ ሚዛን ማዕረ ክንደይ ረዚን ምንባሩ ናይ ቀረባ ኣብነት እዩ። ብራኸ ዝህቦ ረብሓታት ብሰለስተ ቀለልቲ ነጥብታት ክግለጽ ይከኣል እዩ። ቀዳማይ ምስ ተረኣይነት ዝተኣሳሰር ኮይኑ፣ ኣብ ዝለዓለ ብራኸ ኣብ እትህልወሉ ግዜ ነቲ ኣብ ትሕተኻ ዘሎ መልክዕ ምድሪን ኣብኡ ዘሎ ኩነታትን ክትከታተሎ ዝቐለለ እዩ። ካልኣይ ምስ መጥቃዕቲ ዝተሓሓዝ ኮይኑ፣ ኣብ ዝለዓለ ብራኸ ምህላው ንከተጥቅዕ ዝቐለለ ብምዃኑ ካብቲ ጥንታዊ ብደናጉላ፡ ጭማራን ፍላጻን ዝግበር ዝነበረ ግጭታት ጀሚርካ ክሳብ’ዚ ዘለናዮ ብዘመናዊ መሳርሒታት ዝግበር ውግእ ኣብ ዝበረኸ ቦታ ምዃን ተመራጺ እዩ። እቲ ሳልሳይ ድማ፡ ምስ ምንቅስቓስ ዝተኣሳሰር ኮይኑ፣ ኣብ ዝበረኸ ቦታ ኣብ እትኾነሉ ጸላኢኻ ምሳኻ ጥራይ ዘይኮነ እንተላይ ምስቲ ተገቲሩ ዝጽበዮ ዓቐበትን ንሱ ዝፈጥሮ ስሕበትን ስለዝቃለስ ኣብ ምንቅስቓስ ንጸላኢኻ ጸገም ክኸውን እንከሎ ንዓኻ ግን ብልጫ እዩ። ደቂ ሰብ ነዚ ብራኸ ዝህቦ ብልጫታት ብኣጋኡ ስለዝተገንዘብዎ እዩ እምበኣር ሰማያት ንምቁጽጻር ዘኽእሎም መሳርሒታት ዘማዕበሉ። ኣብ ባህሊ ቻይና ‘ርኹሳት መናፍስቲ የርሕቕ እዩ’ ተባሂሉ ይእመነሉ ብምንባሩ ኣቐዲሙ ዝውቱር እዩ ነይሩ። እንተኾነ ብተደጋጋሚ ወራራት ዝላደዩ ቻይናውያን ነቲ ‘ርኹሳት መናፍስቲ’ ከርሕቐሎም ብምባል ዝትኩስዎ ዝነበሩ ምህዞኦም ናብ ‘ርኹሳት ጸላእቶም’ ኣቕኑዕዎ። ንመጀመርያ እዋን ድማ ብ1232 ድ.ል.ክ ኣብቲ ሞንጎልያውያን ሰብ ኣፍራስ ዘካየድዎ ወራር ኣብ ጥቕሚ ኣውዓሉዎ። እዚ ኣብ ዓውደ ውግእ ቅድምኡ ተራእዩ ዘይፈልጥ ባሩድ ዝመልአ ኣርቃይ ናብ ሸነኽ ወረርቶም ብምቕናዕ ምስ ተኮሱዎ፣ ብርቱዕ ድምጺ፡ ሃልሃልታን ትክን ተሓዋዊሱ ዝፈጠሮ ስነኣእምሮኣዊ ራዕዲ ዓቢ’ዩ ነይሩ። ኣፍራስ ናይቶም ወረርቲ ክነፍጹን ጸላእቶም ናብ ፍጹም ሕንፍሽፍሽ ኣትዮም እቲ ግጥም ካብ ቁጽጽሮም ወጻኢ ክኸውንን ዝተዓዘቡ ቻይናውያን፣ ኣብቲ ውግእ ዓወት ከምዝሓፈሱ ኣረጋገጹ። እዚ ዕጥቂ’ዚ ነቲ መሰረታዊ ብልጫ ወረርቶም ዝነበረ ኣፍራስ ተጠቒምካ ናይ ምንቅስቓስ ዓቕሚ ዘልምስ ብምንባሩ ንቀጻሊ ምዕባለታት ደረኸ። እዚ፣ መጀመርታ ናይቲ በብእዋኑ ዝሰዓበ ነዊሕ ታሪኽ ምዕባለ ሮኬታትን ሚሳይላትን ኮይኑ ድማ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ሰፈረ። ዝኸኣለ ዕዙዝነት እዩ ዘለዎ። ሰባት ካብ ጥንቲ ንተጻባእቶም ኣብ ዘይተጸበዩዎ እዋን ከም ዝናብ ካብ ሰማይ ሓደጋ ከውርዱሎም ከምዝኽእሉ ብኣጋኡ እዮም ኣስተብሂሎም። ገና ኣብ ዘበነ ጭማራን ዘበነ ቀስትን ፍላጻን እናሃለዉ’ዮም ነዚ ፍልጠት’ዚ በጺሖሞ። ካብ ሰማይ ሰማያት፡ ካብ ላዕሊ ናብ ጸላእቶም ከዝንብዎ ዝኸኣሉ ሓደገኛ ነገር ድማ ሓዊ ነበረ። ሓዊ ኣብ መስርሕ ፍልቀት፡ ቀጻልነት ህይወት ከምኡ’ውን ስልጣነ ደቂ ሰብ ድርብ ትርጉም እዩ ዘለዎ። ብሓደ ወገን ምንጪ ሙቐት፡ ብርሃን፡ ዝተኸሸነ መግብን መድሕን ካብ ተጻባእቲ እንስሳታትን ክኸውን እንከሎ፣ በቲ ካልእ ሸነኹ ድማ ቃጸሎኡ ዝቐትል፡ ዝተፍኦ ትኪ ትንፋስ ከሊኡ ህይወት ዘሕልፍ ጠንቂ ሞት እዩ። ነዚ ክሳብ ሕጂ’ውን እንተኾነ ካብ መዓምቚ ውነ ወዲ ሰብ ዘይሃሰሰ ፍርሕን ሓደገኛነትን ናይ ሓዊ ኣስተውዒሉ ድማ እዩ ሰብ ነቲ ኣዕናዊ ሸነኽ ሓዊ ናብ ጥቕሚ ከውዕሎ ዝኸኣለ። ሓዊ ኣብ ጫፍ ፍላጻ ተቐርቂሩ እናነደደ ብቀስቲ ወይ መንትግ ወርዊርካ ናብ ጸላእትኻ ካብ ላዕሊ ምዝናብ ኣብቲ ጥንታዊ ዘመን፡ ሚሳይል ከም ምውርዋር ክሕሰብ ዝከኣል እዩ። ኣብቲ ኣባይቲ ካብ ኣዕጻውን ሳዕርን ዝስርሓሉ ዝነበረ ጥንታዊ እዋን፡ ሓዊ ብላዕሊ ተወርዊሩ ዘውርዶ ጉድኣት ንምርድኡ ዘሸግር ኣይኮነን። እንተላይ ነተን ናይቲ እዋን’ቲ ካብ ጣውላ ዝስርሓ መራኽብ ዘይንሕፍ ብምንባሩ ኣስጋእነቱ ክንዮ ምድሪ ኣብ ባሕሪ’ውን ዓቢ እዩ ነይሩ። እዚ፣ መበገሲ ናይቲ ዝሰዓበ ምዕባለ ኮይኑ፣ ምስ ምህዞ ባሩድ ኣብ ቻይና ካብ ማእከላይ ዘመን ኣትሒዙ ብባሩድ ተደፊኡ ናብ ላዕሊ ዝውንጨፍ ካብ ኣርቃይ ዝስራሕ ጥንታዊ ሮኬት ተቐላቐለ። ኲናት ዘስዕቦ መዓት ዋላ’ኳ ኣሰቃቒ እንተኾነ፣ ኣብ እዋን ኲናት ዝፍጠር ተበላሓትነትን ምህዞታትን መወዳእታ ዘይብሉ ምዃኑ ካብ ዛንታ ምዕባለ ሮኬት ኣጸቢቕና ክንርድኦ ንኽእል ነገር እዩ። እቲ ህይወት ክሳብ 85 ሚልዮን ሰባት ከምዝበልዐ ዝግመት ካልኣይ ኲናት ዓለም ንምዕባለ ሮኬት ብዘገርም ፍጥነት እዩ ንቕድሚት ደፊኡዎ። ጀርመናውያን ተመራመርቲ ዋላ’ኳ በቲ ዘማዕበሉዎ ሮኬት ክሳብ 50,000 ሰባት እንተቐዘፉ፣ ድሕሪ ስዕረት ጀርመን እተን ዓወት ዓቲረን ዝወጻ ከም ኣመሪካን ሕብረት ሶቭየትን ዝኣመሰላ ሃገራት፡ ነዞም ተመራመርቲ ናብ ፍርዲ ከቕርበኦም ዘይኮና ብኣንጻሩ ብዘገርም ኣገባብ ክመናጠላሎም እየን ተራእየን። እቲ ድሮ ጀሚሩ ዝጸንሐ ቅድድም ንምዕባለ ሮኬታት ድማ ብወግዒ መጋረጅኡ ቀንጢጡ ናህሪ ወሰኸ። ሕብረት ሶቭየት ኣብ ጥንታውን ማእከላይን ዘመን ንቻይናውያን ቀንዲ ምንጪ ስግኣት ዝኾኑዎም ዝነበሩ ካብ ሰሜናውን ምዕራባውን ወገን ዝብገሱ ዝነበሩ ሳገምቲ ሓይልታት ኮይኖም፣ እዞም ኣህዛብ ኣፍራሶም ተወጢሖም ብተደጋጋሚ ናብ ምድሪ ቻይና ወሪሮም እዮም። ሽግር እንተሎ ፍታሕ ከተናዲ ባህርያዊ እዩ’ሞ፣ ቻይናውያን በዚ ስግኣት’ዚ ተገዲዶም ኣብ ምህዞ ሮኬት ቀዳማይ ኣሰሮም ኣንበሩ። ባሩድ ተጠቒምካ ርችት ምትኳስ ‘እቲ ንሰማይ ዝቆጻጸር፡ ንምድሪ’ውን ይቆጻጸር’ ዝብል ኣምር ክንዮ’ቲ ብራኸ ዝፈጥሮ ኣገዳስነት ዝኸይድ ትርጉም’ውን ኣለዎ። ብተዛማዲ ኣብ ዝለዓለ ቦታ ምቛም እቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰን ካልእን ብልጫ ክህልዎ እንከሎ፣ ካብ ላዕሊ ዝውርወር ኣጽዋር ምጥቃም ድማ፡ ካልእ ርእሱ ዝነበራ ዘይማዕበለ ብረት’ውን ብሚሳይል ተተከአ። በቲ ኣብ መንጎ ምብራቓውን ምዕራባውን ደንበታት ዝነበረ ውድድር እናተደረኸ፣ ኣብ 2ይ ወለዶ ዝነበረ ጉድለታት ተኣሪሙ ዝሓሸ ፍጥነት፡ ዓይነት ሚሳይል፡ ዝማዕበለ ኤለክትሮኒካዊ መሳርሒታትን ዝተራቐቐ ራዳርን ዘለወን 3ይ ወለዶ ነፈርቲ ውግእ ኣብ መፋርቕ 1960ታት ተኣታተዋ። ብድሕሪኡ ኣብ ዝሰዓባ 4ይ ወለዶ ዲጂታላዊ መሳርሒታት ተገጢሙለን ሓያል ናይ ምንቅስቓስን መናውራን ብቕዓት ክንጸባረቕ እንከሎ ኣብተን ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ማዕቢለን ዘለዋ 5ይ ወለዶ ነፈርቲ ውግእ ድማ ሕልፍ ዝበለ ርቀት ተዋዲዱ ኣሎ። መሰረታዊ ንድፊ ናይዘን ወለዶ ነፈርቲ ዳርጋ ፍጹም ብራዳር ከም ዘይረኣያ ክኾና የኽእለን። ብዘይካ’ዚ ኣብ ኩሉ ኣካላተን መአከቢ ሓበሬታ ዝተገጥመለን፣ ሓበሬታ ካብ ምድሪ፡ ካልኦት ነፈርትን ካብ ሳተላይትን ዝውሕዘለን ብምዃኑ “በረርቲ ኮምፕዩተራት” እናተባህላ እየን ዝግለጻ። ኣብ ቀረባ መጻኢ 6ይ ወለዶ ናብ ሰማያት ክበራ ትጽቢት ክግበር እንከሎ ምዕባለታት ሰብ-ሰርሖ ብልሕን ካልእን ኣጣሚረን ክመጽኣ ድርኩዂት ረጊጸን ኣለዋ። ብኣርባዕተ ጥቅምቲ 1957 ዝወንጨፈቶ ስፑትኒክ ዝተባህለ ናይ መጀመርያ ሰብ ዝሰርሖ ሳተላይት ብተዘዋዋሪ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ እንተነይሩ፡ ኣብ ዝኾነ ክፋል ናይዛ ዓለም ከጥቅዑ ዝዓግቶም ከምዘየለ እዩ። እንተኾነ እዚ ክንዮ’ቲ ወተሃደራዊ ዕላማኡ ዝኸይድ ካልእ ስነፍልጠታዊ ምዕባለ ንኽመጽእ’ውን መንገዲ ከፊቱ እዩ። ምርምር ጠፈር ነዚ ሎሚ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃን ክንዮኡን ንኽበጽሕ ኣኽኢሉ። ይኹን’ምበር ሎሚ ከባቢ 3900 ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ኣብ ሚሳይላት ጽዒነን ሃገራት ክፋጠጣ እንክትርኢ ሰብ ሩሕ መጻኢኡ ኣብ ኢዱ ጨቢጥዋ ምህላዉን ንኣሽሓት ዓመታት ዝኾስኮሶ ስልጣነኡ ብገዛእ ኢዱ ናይ ምድምሳስ ተኽእሎኡ ልዑል ምዃኑን ዘርኢ እዩ። ብኻልእ ወገን ተጠቃምነት ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ጎኒ ጎኒ’ዚ ልዒሉ ዝተጠቕሰ ምዕባለታት ብዘገምታ ክዓቢ ዝጸንሐ ተርእዮ ኮይኑ ኣብዚ እዋን’ዚ ሰፊሕ ተቐባልነት ረኺቡ ዘሎ መሳርሒ እዩ ክበሃል ይከኣል። ዓይነታት ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲ ካብተን ሚሳይላት ዝዓጥቃ ዓበይቲ ክሳብ’ተን ንሓደ ኣገልግሎት ጥራይ ዝውዕላ ንኣሽቱ ርእሰ ቅትለታዊ ስርሒት ዝፍጽማ ዝዝርጋሕ ክኸውን እንከሎ፣ ብመንጽር መዐደጊ ዋጋን ወጻኢታትን እንተተራእዩ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዘለወን ብልጫ ዘገርም እዩ። ዋጋ 4ይ ወይ 5ይ ወለዶ ነፋሪት ውግእ፡ ካብ 40 ክሳብ 150 ሚልዮን ዶላር ክግመት እንከሎ፣ ገምጋም ዋጋ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ካብ ሒደት ኣሽሓት ዶላራት ወይ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዶላር ዝሓልፍ ኣይኮነን። ናይ ኣገልግሎት ወጻኢታት ምስ ዝወዳደር እውን ተመጣጣኒ ኣይኮነን። ዘመናዊት ‘ኤፍ-35’ ዝዓይነታ ነፋሪት ውግእ ኣመሪካ ንሓደ ሰዓት ክሳብ ኣርብዓ ሽሕ ዶላር ክትበልዕ እንከላ፣ ‘ሪፐር 9’ ዝተባህለት ዓባይ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ኣመሪካ ግን ንሓደ ሰዓት ኣርባዕተ ሽሕ ዶላር ጥራይ እያ ትሓትት። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ንምክልኻል ካብ ዋጋአን ዝተዓጻጸፍ ክብሪ ዘለዎ ሚሳይላት ንክትኮሰለን ዘገድዳ ብምዃነን ብዓይኒ ቁጠባ ነቲ ተጠቃዒ ወገን ኣብ ዘይተመጣጣኒ ክሳራ ዝሸምም እዩ። እዚ፣ ስርሒታዊ ኣድማዕነት ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ብዘይ ምዝንጋዕ እዩ። ሰባት ብራኸ ሰማያት ንምኽሳብ ዓሊሞም ዝኸዱዎ ርሕቀት እዚ ልዒሉ ዝተጠቕሰ ኮይኑ፣ ኣብ ታሪኽ ክሳብ ሕጂ እቲ ዝኸፍአ ሳዕቤን ኣውሪዱ ዘሎ ምህዞ ግን ሚሳይላት ዘይኮነ፡ ካብ ነፈርቲ ዝወርድ ደብዳብ እዩ። ነፋሪት ከም ምህዞ ክሳብ ሕጂ ከባቢ 122 ዓመት ገይራ ኣላ። ካብዚ እቲ 115 ዓመታት እንተላይ ኣብ ወተሃደራዊ መዓላ ዘገልገለትሉ እዩ። ታሕሳስ 1903 ተማሂዛ ድሕሪ 8 ዓመታት ጥራይ ኣብ 1911 ናብ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ምጽንባራ ሰባት ዕቑር ተኽእሎኣ ቀልጢፎም ክምዝምዝዎ ምኽኣሎም ዘርኢ እዩ። ኣብዚ ዝሓለፈ 114 ዓመታት ድማ ዓሰርተታት ሚልዮናት ሜትሪክ ቶን ዝግመት ቦምባታት ብነፈርቲ ናብ ምድሪ ክድርበ እንከሎ ህይወት ሚልዮናት ሰባት ቀዚፉ። እቲ ኣብ ታሪኽ ንመጀመርታ እዋንን ሓንሳብን ዝተፈጸመ ኣቶማዊ መጥቃዕቲ ሂሮሽማን ናጋሳክን ወሲኽካ፡ ንመልክዕ ታሪኽ ናይዛ ዓለም ዝቐየሩ ከም መጥቃዕቲ ጃፓን ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ (ፍጻመ ወደብ ፒርል) እንክጥቀስ፣ ንወሳንነት ብናይ ውግእ ነፈርቲ ዝካየድ ስርሒት የንጸባርቕ። ምዕባለ ናይተን ኣብ መፋርቕ 1940ታት ኣብ እዋን ካልኣይ ኲናት ዓለም ዝተኣታተዋ ብቀዳማይ ወለዶ ዝፍለጣ ናይ ውግእ ነፈርቲ ምስ እንምልከት ነዚ ሕጂ ዘሎ ምዕባለ መሰረት ክኸውን ዝኸኣለ ናይ ፍጥነት ብልጫ ኢና ንረክብ። ዋላ’ኳ ዝዓጥቅኦ ኣጽዋር ዘይማዕበለን ብሓፈሻ ተበጺሑ ዘሎ ርቀት ሰብ ማእከል ዝገበረ ብምዃኑ፡ ዓይነት ሰብ ወሳኒ ረቚሒ ዝኾነሉ መድረኽ ታሪኽ ኢና ዘለና። ኣብ መጻኢ፣ ምስ ምዕባለ ሰብ-ሰርሖ ብልሕን ክንዮኡ ዝዝርጋሕ ርቀትን፡ ሰብ ወሳኒ ኣካል ምዃን ተሪፉ ብማሽን ዝትከኣሉ መድረኽ ክብጻሕ ከም ዝኽእል መራሕቲ ናይዚ ዝዓቢ ዘሎ ቅልጡፍ ፈጠራ ዝምጉትዎ እዩ። ብውሑዱ ግን ክሳብ ሕጂ ንሰብ-ሰርሖ ብልሒ ወሲኽካ ኩሉ ዓይነት ፈጠራን ምህዞታትን ኣብ ትሕቲ ሰብ ብምህላዉ ተራ ሰብ (ብዓይነት) መተካእታ ኣልቦ እዩ። ኣብ ርእየት ፓይሎታተን ዝምርኮስን እንተነበረ፡ ኣብ ፍጥነተን ግን ምስተን ቅድሚአን ዝነበራ ብምውድዳር ዓቢ ዝላ ንቕድሚት እዩ ነይሩ። ብድሕሪ’ዚ መፋርቕ 1950ታት ምስቲ ኣብቲ እዋን’ቲ ዝተኸስተ ኲናት ኮርያ ተኣሳሲሩ ንምዕባለ 2ይ ወለዶ ነፈርቲ ውግእ ወሊዱ። ልዕሊ ፍጥነት ድምጺ ዝውንጨፋ ነፈርቲ ንመጀመርታ እዋን ክቀላቐላ እንከለዋ ዝዓጥቅኦ ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ 19 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.171 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ቊጽጽር ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ስእሊ፡-፡ ጨንፈር ስእሊ", "char_count": 7148, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03563", "text": "ኩመል፡ ዓየ፡ ሞሞና፡ መቐር፡ ሓንሰ፡ ወይባ፡ ሞሶቛ፡ ቋባ ወዘተ. ዝኣመሰሉ መበቈላውያን ኣገራብ፡ ብርኡይ ክስስኑ’ዮም ተራእዮም። ዓድታት፡ ዓዲ ቐጢና፡ ገዳም እንዳባዮናስ፡ ደብረማርያም፡ ድዓርሓራ፡ ማይ ዓሳ፡ ዳብረ፡ ማይጐርዞ፡ ኣደጐልቦ፡ ዓዲ ገልዕ፡ መቓብር ጻብላ ወዘተ. ኣብዚ እዋን ገለ ካብቶም ብኣግራብ ዝተሸፈነ በረኻታት ዝውንኑ ከባቢታ ናይቲ ንኡስ ዞባ እዮም። ብፍላይ ዓዲ ጭጎኖ ከምኡ’ውን ናብ መገርባ ዝወርድ፥ መቒዕ፡ ጋባ፡ ሽቦታ፡ ዓቕባን ዓላን ብዝበሃሉ ኣግራብ ዝተሸፈኑ፡ መሕለፊ ስኢንካ ደኒንካ እትንቀሳቐሶም ከባቢታት እዮም። ገረብ ኮነ እንስሳ ዘገዳም ግምጃ ሃገር’ዮም። ገረብ እንተሎ፡ ህላወ እንስሳታት ዘገዳም ክረጋገጽ ድማ ባህርያዊ’ዩ። ቅድሚ ሓደ ክፍለ ዘመን፡ 30 ሚእታዊት ካብ መሬት ኤርትራ ብገረብ ዝተሸፈነ ምንባሩ ሰነዳት ታሪኽ ይሕብሩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ግን፡ ብባህርያውን ሰብ ዝሰርሖም ዝተፈላለየዩ ጸገማትን ቀደም ዝነበሮ ግርማኡ ተቐንጢጡ ዕርቃኑ ወጺኡ ኢኻ ትዕዘብ። ነዚ ዝባደመ መሬት ዳግም ብምግራብ ንምፍዋሱ መንግስቲን ህዝቢን ኤርትራ ንልዕሊ 30 ዓመት ሓያል ቃልሲ ኣካይዶምን የካይዱ ኣለዉን። ሓደ ካብዚ ድማ፡ ህዝቢ፡ ሰራዊት፡ ዝሳተፍዎ ከምኡ ድማ ዓመት መጸ ብተመሃሮ መደብ ክረምታዊ ማእቶት ዝዕመም ናይ ምግራብ ወፍሪ’ዩ። እዚ ንበይኑ ኣኻሊ ከምዘይኮነ ዝተረድአ መንግስቲ፡ ነፍሲ-ወከፍ ዓዲ ሕሩም ሕዛእቲ ክትክልል ብዘውጸኦ መምርሒ መሰረት፡ ዝበረሱ መበቆላውያን ኣግራብን ዝጸነቱ እንስሳታት ዘገዳምን ዳግም ህላወኦም ንምርግጋጽ ክስረሓሉ ካብ ዝጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ። ነዚ ዝከታተል ኣብ 2006 ብዓል ስልጣን ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ብምጥያስ ይሰርሓሉ ኣሎ። ኣቶ ተኸስተ ካብ 2008 ብንኡስ ዞባ ዓረዛ’ዩ ስርሕ ቊጽጽር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ጀሚሩ። ምንቅስቓስ ቦታ ስራሕ ቊጽጽር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ምስ ምንቅስቓስ ቦታ ስራሕ ፖሊስ ዝመሳሰል’ዩ። ኣቶ ከሰተ ካብ ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ናብ ንኡስ ዞባ ዓዲዃላ ተቐይሩ። እንደገና ናብ ዓረዛ ተመሊሱ ሰሪሑ። ኣብ መራጉዝ ቀጺሉ። ካብ መራጉዝ ናብ ማይዓይኒ ተመዲቡ ነዊሕ ድሕሪ ምግልጋል፡ ካብ ቅድሚ ክልተ ዓመት ጀሚሩ ናብዚ ኣብዚ እዋን ተመዲቡ ዝሰርሓሉ ዘሎ ንኡስ ዞባ ማይምነ ተቐይሩ ከም ውጽኢት ናይዚ’ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ በበይኑ ወቕቲ ዓመት ዝፈርዩ ንመግቢ ዘገልግሉ በብዓይነቶም ፍረ መሮር ክፈርዩን ሰብን እንስሳን ክጥቀመሎምን ጀሚሮም ኣለዉ። ንኣብነት ተመሃሮ ናይ ገለ ዓድታት ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ብኾናትል፡ ፍረ መቒዕ ኣጉሉም፡ ጋባን ካልእን ብምሻጥ፡ ንመምሃሪ ዘገልግሉ ናውቲ ትምህርቲን ዲቪዛን ክዳውንቶምን ከቲቶም ንድራኦም ዝድግፉ ኣለዉ። ብዘይካ’ዚ ስድራቤታት ከይተረፋ ነዞም ዝተጠቕሱ ፍረታት ብምሻጥ ቀለብ ከረምቲ እኽሊ ዝሽምታ’ውን ኣለዋ። እዚ ኩሉ ረብሓ ኸኣ፡ ሕጊ ተሪሩ ተቘጻጸርቲ ድማ ተቢዖም ክንቀሳቐሱ ምስ ጀመሩ፡ ዝተረኽበ እዩ። ሕጊ ቁጽጽር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ተነዲፉ ኣብ ግብሪ ቅድሚ ምውዓሉ፡ ተቘጻጸርቲ ንምንታይ ኢሎም ኣብ ዝሓትቱ፡ “ኣብ ትበጽሑ ብጽሑ” ዝበሃሉሉ እዋን ምንባሩ ኣቶ ከሰተ ከይጠቐሰ ኣይሓለፈን። ኣብዚ እዋን’ዚ ግን፡ “ዒሉ መቐመጫኻ ሓሉ፡” ከምዝበሃል፡ ሕጊ ኣኽቢርካ ምኻድ እዩ። ተቘጻጸርቲ’ውን ሕጊ ክድግፎም ምስ ጀመረ፡ ብፍናን ክንቀሳቐሱ ክኢሎም ኣለዉ። ረብሓ ገረብ ካብ ምዕቃብ ከም ዝርከብ ምስ ግዜ ዝተረድኡ ነበርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ምስ ተቘጻጸርቲ ክደጋግፉን እቲ ናይ ምቁጽጻር ስራሕ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ክጅምርዎን ከምዝነበሮም ብኣስተንትኖ ይገልጹ ኣለዉ። ኣብ መወዳእታ ወርሒ 2025፡ ንልምዓታውን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ንኡስ ዞባ ማይምነ ንምብጻሕ፡ ብስራሕ ናብቲ ንኡስ ዞባ ተንቀሳቒስና ነይርና። ኣብቲ ኣጋጣሚ ኩነታት ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ኣብቲ ንኡስ ዞባ እንታይ ከም ዝመስል ሓበሬታ ምርካብ ሓደ ካብ መደባትና ነበረ። በዚ መሰረት ንሓላፊ ቊጽጸር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ኣብቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣቶ ከሰተ ተስፋጋብር ረኺብና፡ ኣዘራሪብናዮ ነይርና። ዝሃበና ሓበሬታ ይስዕብ፦", "char_count": 2228, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03564", "text": "ሓለዋን ቊጽጽርን ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ኩሉ ርክባትካ ምስ ህዝቢ ስለ ዝኾነ፡ ዓቕሊን ትዕግስቲን ዝሓትት፡ ሚዛን ሰብን ባህርያዊ ተፈጥሮን እናሓለኻ፡ ከባቢ እንታይ ይመስል፧ ህዝቢኸ ተፈጥሮ ናይ ምብራስ ባህርያቱ ምስ ሕጊ ዘለዎ ምትእስሳር እንታይ ይመስል፡ ወዘተ. ሰብን ባይታን ብግቡእ እናዓየርካ፡ ዝዕመም ከቢድ ስራሕ’ዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ኣብቲ ስራሕ ዝተዋፈረ ሰብ ምስቲ ዘለዎ ቦታ ተመሳሲሉ ክኸይድ የድልዮ። ቅድሚ ሕጂ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ንዕንጸይትን ካልእ መዓላን እናተባህለ ብህዝቢን ሰራዊትን ዝፍጸም ብርሰት ኣግራብ ነይሩ’ዩ። ንዕኡ ዝከታተልን ዝቈጻጸርን ዝጸደቐ ሕጊ ስለ ዘይነበረ’ውን እዚ ኣብ ብርሰት ገረብ ናይ ባዕሉ ግደ ነይሩዎ’ዩ። ካብዞም ዝሓለፉ 5ን 6ን ዓመት ንደሓር ግን፡ ንምቁጽጻር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ዝከላኸል ዝተደንገገ ሕጊ ጸዲቑ ክስረሓሉ ካብ ዝጅምር፡ ‘ገረብ ዝቘረጸ ናብ ሕጊ ይቕረብ’ ምስ ተባህለ፡ ኣብ ፈለማ ህዝቢ ጻርጻር ዘይበለ ኣይኮነን። ሓደ ካብ ኣገባባት ዕቃበ ብርሰት ምኽላል ሕዛእቲ’ዩ። እቲ ሕዛእቲ ዓዳዊ ክኸውን ይኽእል መንግስታዊ፡ ዕላማኡ ተመሳሳሊ’ዩ። ክልቲኡ ኣገባባት ንሓደ ዕላማ’ዩ። ብርሰት ንምግታእ ዝኽለል’ዩ። ኣብዚ ብዓድታት ዝቐውም ሕዛእቲ ብዕራይ ኣሎ፣ ሕሩም ሕዛእቲ’አን ኣሎ። ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ብመንግስቲ ተኣሚሙ ዝተኸለለ ሃገራዊ ሕዛእቲ የለን። ሕሩም ሕዛእቲን ሕዛእቲ ብዕራይን ግን ንሓለዋኡን ካልእን ዘርዓይ ቈጺራ ወኪል ብዓል ስልጣን ቁጽጽር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ደገፍ እናተገብረላ ባዕላ እትከታተሎ ነፍሲ-ወከፍ ሓለዋ ቊጽጽር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ብኽልተ ገጻት’ዩ ዝሕሎ። ነቚጣ ማይምነን ነቚጣ ሓድሽ ዓዲን ድማ ይበሃላ። ኣብ ነቚጣ ሓድሽ ዓዲ 9 ኣባላት ክህልዉ እንከለዉ፡ ኣብ ነቚጣ ማይምነ ድማ 12 ኣባላት፡ ብጠቕላላ ኣብቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ከሰተ ዘወሃህዶም 21 ኣባላት ተቘጻጸርቲ በዚ መሰረት፡ ጸጋ ገረብ ኣብዚ እዋን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ንቑጽጽር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ዕላማ ገይሩ ዝተደንገገ ሕጊ ኣብ ግብሪ ድሕሪ ምውዓሉ፡ ገረብ ዝቘረጸ ኣብ ሕጊ ቀሪቡ ዝግብኦ መቕጻዕቲ ተበዪኑሉ ክኸፍልን ክእሰርን ምስ ጀመረ፡ ከም ብዓል ዱማ፡ ጨቐምጠ፡ ዳዕሮ፡ ጋባ፡ ሳግላ፡ ጭጎኖ፡ ዓዲ ናይቲ ንኡስ ዞባ ኣለዋ። ኣብቲ ሕሩም ሕዛእቲ ዝበቁል ሳዕሪ ተዓጺዱ ብምሻጥ ኣብ ረብሓ ናይታ ዓዲ ይውዕል። ኣብዚ መዳይ፡ ሕሩም ሕዛእቲ ምጽዳፍ መርዓት ምጥቃስ ይከኣል። ምጽዳፍ መርዓት ኣብ መንጎ በራቒት ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላን ዓዲ ናላ ናይ ንኡስ ዞባ ማይምነን ዝርከብ ኣጻድፍ ከባቢ’ዩ። ንምሕደራኡን ሓለዋኡን ዝምልከት ብምውህሃድ ተቘጻጸርቲ ክልቲኡ ንኡስ ዞባ ይካየድ። እቲ ከባቢ ቅድሚ ሕጂ ባዲሙ ዝነበረ፡ ድሕሪ ምሕዛኡ ግን ፍሉይ ለውጢ ብምግባር፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ነቲ ቀደም ዝፈልጦ ሰብ ዘጋጊ በብዓይነቶም ኣቶ ከሰተ ተስፋጋብር እንስሳ ዘገዳም እንስሳ ዘገዳም ህላወ ገረብ፡ ህላወ እንስሳታት መሮር ምህላዎም ዘረጋግጽ ግኡዝ ነገር’ዩ። ኩነታት እንስሳ ዘገዳም ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ ናብ ንቡር ዝምለሱሉ ኩነታት’ዩ ዝርአ ዘሎ። ኣብ ከም ብዓል ዳብረ ዝኣመሰሉ ከባቢታት ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ጠፊኦም ዝነበሩ’ሞ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ግን፡ ብዕስለ ክንቀሳቐሱን ንነበርቲ ድማ ከሸግሩን ጀሚሮም ዘለዉ ኣናብር፡ ኣብ ገምገም መረብ ዝተደኮነት ዓዲ መርሆ ብዕስለ ዝንቀሳቐሱ መፋልስ፡ ብውልቂን ብጽምዲን ዝንቀሳቐሳ ሰስሓ፡ ገበል፡ ኣብ ዓዲ ጭጎኖ፡ እሶዃይ፡ ገዳም እንዳባ ዮናስ፡ ቀጢና፡ ምጽዳፍ መርዓት ዝርከብዎ፡ ኣዛብእ ዘጋሩ፡ ወዘተ ብርክት ዝበሉ ዓሌታት እንስሳታት ዘገዳም ክስስኑ ጀሚሮም ኣለዉ። ዝነበሩ እንስሳታት ዘገዳም ክስስኑ፡ ጠፊኦም ዝነበሩ ድማ ክቀላቐሉ ዝገበረ፡ ዕቱብ ቊጽጽር ምዃኑን፡ ከም ውጽኢት ናይ’ዚ ሰፊሕ ከባቢታት ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ብገረብ ናብ ናይ ቀደም ግርማኡ ይምለስ ምህላዉን ዘርኢ’ዩ። ሕዛእቲ ምጽዳፍ መርዓት ዓበይቲን ንኣሽቱን ዝሰሰኑ ኣግራብ ዕርቃኑ ከዲኑ ገሪሙ ክርአ ዝኸኣለ ከባቢ’ዩ። ታህሰስ ድማ ንዝሰፍሐ እቲ ከባቢ ሸፊኑ ይርአ። ተጠቃምነት ዕንጸይቲ ብፍላይ ንመሸጣ ዝመስል፡ ከም ተወነየካ የለን። ዕንጸይቲ ክትጥቀም ኣፍልጦን ፍቓድ ዓዲን የድልየካ። ቅድሚ ሕጂ ኣብ ማይምነ ክልተ ትካላት መሸጢ ዕንጸይቲ ነይረን። ጽቡቕ’ውን ይሰርሓ ነይረን። ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ከም ቀደመን የለዋን። ህዝቢ ንዕለታዊ ናብራኡ ዝጥቀመሉ ዕንጸይቲ፡ ወዲ ዓዲ ምስ ዝኸውን ንቑጽ ዕንጸይቲ ክጥቀም ግድን’ዩ። እዚ ከኣ ዓዲ ትፈልጦ ክኸውን ኣለዎ። ብዘይ ፍቓድ ብሕልፊ ንመሸጣ ዝመስል፡ ኣግማል ጽዒኑ ዝተረኽበን ጥሉል ገረብ ዝቘረጸን ዕንጸይቱ ተሃጊሩ ኣብ ርእሲኡ ብሕጊ ይቕጻዕ። በዚ መሰረት ዝኾነ ሰብ ብዘይ ፍቓድ ገረብ ምቚራጽ፡ ዝጽበዮ ማእሰርቲ ምዃኑ ስለዝፈልጥ፡ ኣብቲ ንኡስ ዞባ ገረብ ክበትኽ (ክቘርጽ) ዝወፍር ሰብ የለን። ህዝቢ ናይቲ ንኡስ ዞባ እንስሳታት ዘገዳም ከም ጸጋ ወይ ጸላእቱ ብኸመይ ይጥምቶም፡ ከብርሃልና ንኣቶ ከሰተ ተወኪስናዮ ነይርና። ዝኾነ ይኹን እንስሳ ዘገዳም ክቕተል የብሉን። እዚ ድማ ኣብ ዝሓለፋ ቀረባ ዓመታት ዝተዘርግሐ ንቁጽጽር ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ዓሊሙ ዝተነድፈን ኣብ መላእ ሃገር ድማ ኣብ ግብሪ ውዒሉ ዝስረሓሉ ዘሎን ሕጋዊ ሰነድ የነጽር። ንዓንቀጻት ናይቲ ሕጋዊ ሰነድ ምርኩስ ብምግባር፡ ዋጋ ነፍሲ-ወከፍ እንስሳ ዘገዳም ተነጺሩ ንረኽቦ። በዚ መሰረት ዝኾነ እንስሳ መሮር ዝቐተለ ሰብ፡ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ቀሪቡ ዋጋ ናይቲ ዝቐተሎ እንስሳ ክኸፍልን ክሳብ ማእሰርቲ ዝበጽሕ ብይን’ውን ክወሃቦን ይኽእልን። ብዛዕባ’ዚ ህዝቢ ናይቲ ንኡስ ዞባ ኣፍልጦን መረዳእታን መታን ክህልዎ፡ ብደረጃ ንኡስ ዞባ፡ ምምሕዳር ከባቢ ኣኼባታት ኣብ ዝስርዕሉ እዋናት፡ ቀጻሊ’ዩ ዝጒስጐሰሉ። ዳዕሮ፡ ጨቐምጠ፡ ሳግላ፡ መቐረ፡ ሑመር፡ ከምኡ’ውን ብዝተፈላለየ መልክዓት ተዳልዩ ቈጽሉን ፍረኡን ንመግቢ ሰብ፡ ልሕጹ ሓዊስካ ንመግቢ እንስሳታት ዘገልግል ካልእ ብዙሕ ጥቕሚ ዘለዎ ዱማ፡ ንዝተፈላለየ ሕማማት ከምዝፍውስ ዝእመነሉ ብፍላይ ነፍሰ ጾራት ኣደታት ዝወብእኦ ወይባ፡ ሓንሰ፡ ወዘተ. ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ሓደጋ ምብራስ ኣጋጢምዎም ዝጸንሐ መበቆላውያን ኣገራብ እዮም። ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ሳላ ሓያል ቊጽጽር፡ ክምለሱ ጀሚሮም ኣለዉ። ካልኦት መበቆላውያን ኣግራብ’ውን ከምኡ። ከም ውጽኢቱ፡ ካብ መጋቢት ክሳብ ሰነ ጥሪት ብሓፈሻ፡ ጤለ-በጊዕ ድማ ብፍላይ፡ ርጋፍ ቈጽሊን ፍረታትን ኣግራብ ክምገባ ስለ ዝጀመራ፡ ሓረስቶት ንመግቢ ጥሪቶም ክብሉ ዘይተኣደነ ከፊሎም ዝዕድግዎ ሓሰርን ቃንጫን ዓዲ ክውዕል ጀሚሩ ምህላዉ ኣቶ ከሰተ ኣረዲኡ። እዚ ይኹን’ምበር፡ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ኣብ ዓዲ ጭጎኖ ቀታሊኡ ዘይተረኽበን ቀታሊ ንምርካብ ኣብ መስርሕ ዝርከብን፡ ማይ ሰትዩ ናብ ቦታኡ ክምለስ ናይ ሞት ሓደጋ ከም ዘጋጠሞ ዝተገመተ ሓደ ገበል ተቐቲሉ ተረኺቡ። እዚ ከምዚ እናኾነ፡ ብርሰት ገረብን ሃድን እንስሳ ዘገዳምን ንምግታኣ ዝካየድ ቃልሲ፡ ኣኼባታት ብምውዳብ፡ ነፍሲ ወከፍ ዓዲ ጸጋታታ ክትሕሉ መምርሒ ብምሃብ ጐስጓሳት ይካየድ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ምትሕብባር ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሌ/ኮ ኣብርሃም ሃይለ፡ ኣዘዝቲ ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ኣሃዱታት ሓይሊታት ምክልኻልን ካልኦት መሓውራት መንግስቲ ኣብቲ ንኡስ ዞባን፡ ግደኦም ዕዙዝ ምዃኑ ኣቶ ከሰተ ሓቢሩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.171 19 መጋቢት 2026 - ገጽ 11", "char_count": 4040, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03566", "text": "ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ፡ ኣብ ቅድመ-መጻረዪ ግጥማት ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ክትሳተፍ ምዃና፡ ፕረዚደንት ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣቶ ጳውሎስ ወልደሃይማኖት ሓቢሩ። ኣቶ ጳውሎስ፡ ንማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ (ካፍ)፡ ኤርትራ እትርከበን 12 ሃገራት ኣብ መጻረዪ ግጥማት ኣውዲቕካ ምሕላፍ ንኽኣትዋ ብዘውጸኦ መምርሒ መሰረት፡ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ፡ ምስ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኢስዋቲኒ፡ ናይ ክልተ እግሪ ግጥማት ከም እተካይድ፣ ናይ ቀዳማይ እግሪ ጸወታ ድማ 25 መጋቢት ኣብ ሞሮኮ ከም እተሰላስል ኣነጺሩ። ስእሊ ክብሮም ጸሃየ ስእሊ ክብሮም ጸሃየ ኣብዛ ሃገራዊት ጋንታ፡ ብዘይካ’ቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝጻወቱ 12 ተጻወትቲ፡ ኣብ ሃገራት እንግሊዝ፡ ግብጺ፡ ጀርመን፡ ሽወደንን ኣውስትራልያን ኣብ ዝርከባ ሊጋት ዝጻወቱ 14 ኤርትራውያን ተጻወትቲ ጠርኒፋ ምህላዋ ኣብሪሁ። ውድድራት ክትሳተፍ ምዃና ብምግላጽ፡ ነዚ መደብ ክዉን ንምግባር ክሰርሕ ንዝጸንሐ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ኣመስጊኑ። ኣብ መወዳእታ ኣቶ ጳውሎስ፡ ህዝቢ ነዛ ቈይማ ዘላ ሃገራዊቲ ጋንታ፡ ኵሉመዳያዊ ምትብባዕ ክገብረላ ብምልባው፡ ጽቡቕ ውጽኢት ክርከብ ዘለዎ ጽኑዕ እምነት ገሊጹ። ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ብናይ ውሽጢ ሃገር ኣሰልጠንቲ ምድላዋት ክተካይድ ምጽናሓ ዝሓበረ ኣቶ ጳውሎስ፡ ነዚ ምድላዋት ንምድራዕ፡ ኣብዚ እዋንዚ ሓድሽ ግብጻዊ ኣሰልጣኒ ቈጺራ፡ ንዝጽበያ ዘሎ ግጥም ምድላዋታ ኣብ ምጽፋፍ ከም እትርከብ ገሊጹ። ንቐጻልነት ሱታፈ ሃገራዊት ጋንታ ኣብ ዝተፈላለየ ውድድራት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ድማ፡ ኣብ ቀጻሊ ኣብ ኵሉ ዝውደብ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027፡ ሃገራት ኡጋንዳ፡ ኬንያን ታንዛንያን ብሓባር ከአንግድኦ እየን።", "char_count": 1007, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03567", "text": "ኣብ ሰለስተ ከተማታት ዝሰላሰል ዘሎ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ማእከል፡ ብጸወታታት ኵዕሶ እግርን መርበብን ቀጺሉ ቀንዩ። ኵዕሶ መርበብ ከኣ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንትዮ፡ ኪሎማ ንሂምቦል፡ ሮዝመ ንሂላል፡ ዛራ ንጎብየ ብተመሳሳሊ 2ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ፡ ዛራ ንጎብየ፡ ኪሎማ ንሂምቦል፡ ሂላል ንሮዝመ ብተመሳሳሊ 3ብ0 ተዓዊቶምለን። ከመዝግባ ከለዋ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ፡ ደንደን ንግሎብ 6ብ0 ኦማል ንእምባሶይራ 1ብ0 ኣዳል ንደንደን 2ብ1 ስዒረንአን። ኣብ ጸወታታት ኵዕሶ መርበብ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ደንደን ንግሎብ 2ብ0 ኦማል ንእምባሶይራ ከምኡ’ውን ደምሒና ንኣዳል ብተመሳሳሊ 2ብ1 ተዓዊተናለን። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ፡ ኣዳል ንደምሒና፡ እምባሶይራ ድማ ንኦማል 3ብ2 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ደንደን ንግሎብ 3ብ0 ረቲዓታ። ብተመሳሳሊ ኣብ ከተማ መንደፈራ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ውድድራት፡ ጽንዓት ንብሪንጎ 1ብ0፡ መረብ ንማይ ጸብሪ 2ብ1፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ ዕዉታት ክዀና እንከለዋ፡ ኣብ ኵዕሶ መርበብ ድማ፡ ብሪጎን ንጽንዓት፡ መረብ ንማይ ጸብሪ 2ብ0፡ ከምኡ’ውን ዑበል ንመርሃዊ 2ብ1 ተዓዊተናለን። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ፡ ጽንዓት ንብሪጎን 1ብ0፡ መረብ ንማይ ጸብሪ 2ብ1 ረቲዐንአን። መርሃዊን ዑበልን ኣብ ዘካየድኦ ጸወታ ድማ፡ 1ብ1 ተፈላልየን። ኣብ ግጥማት ኵዕሶ መርበብ፡ ማይ ጸብሪ ንመረብ፡ መርከብና ንኣኽራን፡ ዑበል ንመርሃዊ ብተመሳሳሊ ውጽኢት 3ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ኣብ ዝተሰላሰለ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ሮዝመ ንሂምቦል 2ብ1፡ ኪሎማ ንሂላል 3ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ዛራን ጐብየን 1ብ1 ተፈላልየን። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ፡ ሂምቦል ንኪሊማ 3ብ2፡ ሂላል ንሮዝመ 2ብ0፡ ጎብየ ንናቕፋ 1ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ግጥማት ኣብ ከተማ ጸሮና ናይ ቀዳማይ ዙርያ ውድድራተን ዘሰላስላ ዘለዋ ጋንታታት ከኣ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ፡ ደምሒና ንኣዳል 2ብ1፡ ግሎብ ንኦማል 6ብ0 እምባሶይራ ንደምሒና 1ብ0 ውጽኢት", "char_count": 1182, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03568", "text": "ሜዳ ገዲፎም ብምውጻእ፡ ን17 ደቒቕ ጸወታ ደው ከም ዝብል ብምግባሮም እዩ። ካፍ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “ሰኔጋል ብ’ፎርፋይት’ ብምስዓር፡ እቲ ውጽኢት ናብ 3ብ0 ዓወት ሞሮኮ ተቐይሩ፡” ኢሉ። ካፍ፡ ብመሰረት ዓንቀጽ 82 ዋንጫ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ‘ሓንቲ ሃገራዊት ጋንታ ብዘይ ኣፍልጦን ፍቓድን ማእከላይ ዳኛ ጸወታ እናቐጸለ እንከሎ፡ ግጥም ገዲፋ ካብ ሜዳ ናይ ምውጻእ ፈተነ ምስ ተርኢ፡ ከም ዝተሳዕረት ተቘጺራ፡ ካብቲ ውድድር ክትእለ ከም ዝእዝዝ’ ብምሕባር፡ ኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ፡ ድሕሪ 58 መዓልቲ፡ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025 ንሞሮኮ ክትወሃብ ብምውሳኑ፡ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ሰኔጋል፡ ነታ ዋንጫ ከምዘይመልሳ ብምግላጽ፡ ንኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ‘ብልሽው’ ክብል ነቒፉዎ። ውሳነ ካፍ ንኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ፡ ንድሕሪት ዝመልስን መቐረት ዘጒድልን ተግባር ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ነቲ ኣዋጅ “ዘይፍትሓዊን ተራእዩ ዘይፈልጥ ተቐባልነት ኣልቦን፡” ክብል ገሊጽዎ። እቲ ፈደረሽን ወሲኹ፡ “እዛ ዋንጫ ካብ ሃገርና ኣይትወጽእ እያ፡” ኢሉ። ኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ፡ ነዚ ዘይተገመተ ውሳነ ክህብ ዘገደዶ፡ ኣብቲ ብ18 ጥሪ 2025 ኣብ ሞሮኮ ዝተኻየደ ናይ ፍጻመ ጸወታ፡ ዳኛ ንሞሮኮ ፍጹም ቅላዕ መቕጻዕቲ ድሕሪ ምሃቡ፡ ተጻወትቲ ሰኔጋል", "char_count": 723, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03569", "text": "ባህጊ ማንቸስተር ሲቲ ኣብ ሻምዮንስ ሊግ፡ ሰሉስ ምሸት ብማድሪድ ምስ ፈረሰ፣ ጻንሖት ጓርድዮላ ኣብቲ ሰማያዊ ክፋል ማንቸስተር ኣብ ምልክት ሕቶ ወዲቑ ይርከብ። ኣብ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025 ሰኔጋል ነዚ ዓንቀጽ ከም ዝጠሓሰቶ ሓቢሩ። ነዚ ኣብ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ውሳነ ካፍ፡ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ሰኔጋል፡ ናብ ቤት ፍርዲ ዳንነት ስፖርት ይግባይ ክብለሉ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ወዲ 55 ዓመት ፐፕ ጓርድዮላ፡ ብድምር ውጽኢት 5ብ1 ካብ ሻምፕዮንስ ሊግ ምስ ተገለፈ፡ ካብታ ክለብ ናይ ምስጓጉ ተኽእሎታት ብብዙሓት ወገናት ክዝረብ ይስማዕ ኣሎ። ጓርድዮላ፡ ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ኵሉ ሰብ ክባረር ይደልይ’ዩ። ሓንቲ መዓልቲ ግን ኣነ መጺአ ‘ቻው ቻው ብጾት’", "char_count": 433, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03570", "text": "ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮሃንስ፡ ዋና ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ሜ/ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሰ፡ ኣዛዚ እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ ብ/ጀነራል ሓድሽ ኤፍሬም፡ ሓለቓ ስታፍ እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ ብ/ጀነራል ፍጹም ገ/ህይወት፡ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሰራዊትን ኣብ ዝተረኽብሉ ብወግዒ መጋረጃኡ ከፊቱ። ኣብቲ ዕለት ቀዲመን ናብ ሜዳ ዝወረዳ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታታት ናብሮን ዓዲ-ሮሶን እየን። ጸወታ ብተመጣጣኒ ብቕዓት ዝሕል ኢሉ’ኳ እንተፈለመ፡ ናብ ልዳት ተጸጊዐን ፈተነ ከካይዳ ምስ ጀመራ ግን፡ ቀስ-ብቐስ ናህሩ እናዛየደ ከይዱ። እንተዀነ ንሓለውቲ ልዳት ሰጊራ ምስ ሰኪዐት ዝተራኸበት ኵዕሶ ብዘይምንባራ፡ ብናይ ሓባር ዓወት ጸወታ ተዛዚሙ። ቀጺሎም ናብ ሜዳ ዝኣተዉ ደቂ-ተባዕትዮ ተጻወትቲ ባርዕን ዓላን እዮም። ተጻወትቲ ዓላ፡ ብናይ ሓባር ውህደትን ምቅባብልን ንማእከል ሜዳ ብምቊጽጻር ንባርዕ ዓብለልዎም። እዞም መሳጢ ብቕዓት ዘንጸባረቑ ዓላ፡ ተናቢቦም ብዝገብርዎ ናይ ምጥቃዕ ጥበብ፡ ኣብ መበል 20 ደቒቕ ካብ ሳልሕ ስዑድ ሸቶ ብምርካብ መሪሕነት ሓዙ። በዚ ከይተዓግቱ ብተደጋጋሚ ናብ ልዳት ባርዕ ገስገሱ፣ ኣብ መበል 43 ደቒቕ ድማ ካብ ሳልሕ ካልአይቲ ሸቶ ረኺቦም። ጸወታ ብኸምዚ እናቐጸለ፡ ሓላዊ ልዳት ዓላ ብዘርኣዮ ሸለልትነት፡ ባርዕ ኣብ መበል 45 ደቒቕ ካብ ሲራክ ምስግና ሸቶ ረኺቦም። እዛ ሸቶ ንባርዕ ናብ ጸወታ ዝመለሰት ነይራ። ባርዕ፡ ተጻወትቲ ቀይራ ብምእታው፡ ማእከል ሜዳ ካብ ዓላ ተረከበቶ። ኣብ ልዕሊ’ቶም እናደኸሙ ዝመጽኡ ተጻወትቲ ዓላ፡ ሓያል መጥቃዕቲ ብምፍናው ኣብ መበል 77 ደቒቕ ሓሳብ ልቦም ሰሚሩሎም፣ ብመንገዲ ሲራክ ካልኣይቲ ሸቶ ወሲኾም። በዚ ኸኣ እቲ ጸወታ ብናይ ሓባር ዓወት 2ብ2 ተዛዚሙ። ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ውሽጣዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ኣብ ርእሲ እቲ ዝነበረ ውድድራት፡ ውድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት፡ ቅድድም ብሽክለታ፡ ቸዝን ምሕንባስን እውን ክሰላሰል’ዩ።", "char_count": 1121, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03571", "text": "ርያል ማድሪድ፡ ንማንቸስተር ሲቲ ኣብ ሜዳኣን ካብ ሜዳኣ ወጻእን ደዊና፡ ናብ ርብዒ ፍጻመ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ በጺሓ ትርከብ። ማድሪድ ድሕሪ ሲቲ፡ ካብ ባየር ሙኒክ ወይ ኣትላንታ ተዓዊታ ምስ እትሓልፍ ጋንታ ጸወታ ተሰሪዑላ ኣሎ፣ ባየር ሙኒክ ንኣትላንታ ኣብ ገዛእ ሜዳኣ 6ብ1 ብምስዓራ (ካልኣይ እግሪ ጋዜጣና ኣብ ሕተመት እንከላ ትማሊ ተኻይዱ’ዩ) ማዕከናት ዜና፡ ኣብ ርብዒ ፍጻመ ማድሪድን ባየር ሙኒክን ከም ዝራኸባ ግሉጽ ገይረንኦ ይርከባ። ማድሪድ፡ ምስ ባየር ሙኒክ (እንተሓሊፋ) ኣብቲ እተካይዶ ናይ ካልኣይ እግሪ ጸወታ ግን፡ ሓደ ዘፍርሕ ክስተት ኣጓኒፉዋ ይርከብ - ምብኳር ካብ ሽዱሽተ ዘይውሕዱ ተጻወትቲ። በሊንግሃም፡ ዲን ሆይሰን፡ ቾኦሜነ፡ ቨኒሸስ ጁንየር ከምኡ’ውን ሮድሪጎ ከክልተ ብጫ ካርድ ወሲዶም ዘለዉ ተጻወትቲ’ዮም። ኣብ ርእሲ እዚኦም፡ ብሰንኪ ኣጋጢምዎ ዝጸንሐ መጒዳእቲ ካብ ሓሙሽተ ግጥማት ቦኺሩ ዝጸንሕ ምባፐ፡ ሰሉስ ምሸት ምስ ማንቸስተር ሲቲ ኣብ ዘካየድዎ ግጥም ተቐይሩ ድሕሪ ምእታው፡ ካልኣይቲ ብጫ ካርድ ወሲዱ። በዚ መሰረት ኣብቲ ሸውዓተ ሚያዝያ ኣብ ሜዳኦም ዘካይድዎ ግጥም፡ ብጫ ካርድ ምስ ዝወስዱ፡ ካብ ካልኣይ ግጥም ክበዅሩ ክግደዱ እዮም። ሓደ ተጻወታይ ብድምር ሰለስተ ብጫ ካርድ እንተወሲዱ ናይ ሓደ ጸወታ መቕጻዕቲ እዩ ዝወሃቦ። ነዚ ዅነታት ዝተረደአ ኣሰልጣኒ ማድሪድ፡ “እቲ ጸወታ ከቢድ ክኸውን’ዩ፡ ብፍላይ ድማ፡ እቲ ካልኣይ እግሪ፡” ብምባል ብጫ ካርድ ፈጢሩሉ ዘሎ ስግኣት ገሊጹ። ተጻወትቲ ወሲዶሞ ዘለዉ ብጫ ካርድ ድሕሪ ግጥም ርብዒ ፍጻመ ይስረዝ’ዩ።", "char_count": 881, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03572", "text": "ክብለኩም’የ፡” ብምባል ንዝመጽኦ ዘሎ ጸቕጢ መልሲ ሂቡሉ። ሎሚ ሎሚ ሊግ ኤውሮጳ ሊግ ኤውሮጳ ጓርድዮላ፡ ምስ ማንቸስተር ሲቲ ዘለዎ ናይ ዓሰርተ ዓመት ጻንሖት፡ ኣብ 2027 እዩ ዘብቅዕ። ክለባት ኤውሮጳ ብዘርእየኦ ዘለዋ ባህሪ ግን፡ ቅድሚ ግዜኡ ክሰናበት ከም ዝኽእል ይገለጽ። ልዮን - ሰልታ ቪጎ 8፡45 ድ.ቐ ሚቱላንድ - ኖቲንግሃም 8፡45 ድ.ቐ ፍራይበርግ - ጀንክ 8፡45 ድ.ቐ ርያል በቲስ - ፓናቲናኮስ 11፡00 ድ.ቐ ጓርድዮላ፡ ምስ ሲቲ ዘለዎ ጻንሖት መዓስ ከም ዘብቅዕ ንጹር እኳ እንተዘይኰነ፡ ድሕሪ’ቲ ዝመጽእ ሰንበት ምስ ኣርሰናል ዘካይዶ ናይ ዋንጫ ጸወታ፡ መልሲ ክርከቦ ትጽቢት ይግበረሉ። ፖርቶ - ሽቱትጋርት 11፡00 ድ.ቐ ኣስቶን ቪላ - ሊለ 11፡00 ድ.ቐ ሮማ - ቦሎኛ 11፡00 ድ.ቐ መበል 35 ዓመት ቁ.171 19 መጋቢት 2026 - ገጽ 12", "char_count": 485, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03573", "text": "ሸዊት ተኽለ ሸዊት ተኽለ ኢራን፡ ኑክለስያዊ ኣጽዋር ንምምዕባል ከምዘይትሰርሕ ኣፍሊጣ ኢራን፡ ኣንጻር ምምዕባል ኑክለስያዊ ኣጽዋር ዘለዋ መርገጺ ለውጢ ከም ዘይትገብረሉ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዓባስ ኣራቅቺ ንቴለቪዥን ኣልጀዚራ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ። ንሱ፡ ኢራን ነቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ኣንጻር ምምዕባል ኑክሌሳዊ ኣጽዋር ዝቐንዐ መርገጺኣ ክትቅይሮ መደብ ከምዘይብላ ኣረዲኡ። ኣመሪካን እስራኤልን ኣንጻር ኢራን ብዝፈጸመኦ መጥቃዕቲ ዝተቐትለ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ነበር ኣያቶላህ ዓሊ ካመነኢ፡ ቅድሚ 20 ዓመት ኣብ ዘውጸኦ ሃይማኖታዊ ኣዋጅ (ፋትዋ)፡ ጃምላዊ ዕንወት ዘስዕብ ኣጽዋር ምምዕባል ዝብል ሓሳብ ኣትሪሩ ከምዝቃወሞ ገሊጹ ምንባሩ ይፍለጥ። ብመጥቃዕቲ ኢራን ቈሲሎም ናብ ሆስፒታላት ከም ዝተወስዱ ኣመልኪቱ። መደባት ሃገሮም ኣብ ሲቪላዊ መዓላ ጥራይ ዝውዕል ምዃኑ’ዮም ክምጉቱ ጸኒሖም። እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ኢራን ኲናት ካብ ዝጅምራ ዛጊት 3,727 ሰባት ቆሲሎም ከም ዘለዉ ኣመልኪቱ። ኣመሪካን እስራኤልን ሓዊሱ ምዕራባውያን ሃገራት፡ ጣህራን ኑክለስያዊ ኣጽዋር ተማዕብል ምህላዋ ክኸሳ እንከለዋ፡ ሰበ ስልጣን ኢራን ግን፡ ኑክለስያዊ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና እስራኤል ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ኣብ ዝሓለፈ 24 ሰዓታት 192 ሰባት", "char_count": 748, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03574", "text": "ኣብ ብሪጣንያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተራእየ ለብዒ ተላጋቢ ሕማም ኣንቅጺ ክልተ ሰባት ከም ዝቐተለ ተሓቢሩ። ዕድመ ናይ’ቶም ግዳያት 18ን 22ን ከም ዝኾነ ድማ፡ ጸብጻባት ሓቢሮም። ብሪጣንያ ኣብ ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ከንት እዩ ተራእዩ። ሓደ ካብ’ቶም ግዳያት’ውን ተመሃራይ ናይቲ ዩኒቨርሲቲ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ። ካብ’ቶም 15 ዝተለኽፉ ሰባት፡ እቶም ኣርባዕተ ‘መን-ቢ’ (MenB) ዝተባህለ ዓሌት ናይቲ ሕማም ዝሓዞም ምዃኖም፡ ሰብ መዚ ጥዕና ናይታ ሃገር ኣፍሊጦም። እቲ ሕማም፡ ፈለማ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ እቲ ኩነታት ዘስግኦም እቶም ሰብ መዚ፡ ንገለ ካብ’ቶም ተመሃሮ ክታበት ናይቲ ሕማም ክህቡ ምዃኖም ኣሚቶም ኣለዉ። ኣንቅጺ ብቫይረስን ብረኽሲ ባክተሪያን (ተሃዋስያን) ዝስዕብ ምዃኑ ይፍለጥ። እንተኾነ፡ እቲ ብባክተሪያ ዝስዕብ ዓይነት ኣንቅጺ ኣዝዩ ሓደገኛ ምዃኑ እዩ ዝንገር። ካብ 2024 ክሳብ 2025 ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ብደረጃ ዓለም 378 ሰባት በቲ ሕማም ተለኺፎም ነይሮም። ካብዚኦም እቶም 31 ከም ዝሞቱ ድማ ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 595, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03575", "text": "ንምኻድ ድሉዋት ምዃኖምን ሓቢሩ። ናብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ማእከላይ ምብራቕን ተላኢኾም ዘለዉ ልዕሊ 200 ወተሃደራውያን ክኢላታት ዩክሬን፡ ነተን ሃገራት ካብ ኢራን ዝመጽአን ዘሎ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ምክልኻል ይሕግዙ ከም ዘለዉ፡ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ", "char_count": 178, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03576", "text": "ቮሎድሚር ዘለንስኪ፡ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ለንደን ንሓያለ ኣባላት ባይቶ ብሪጣንያ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ 201 ክኢላታት ጸረ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዩክሬን ኣብ’ቲ ዞባ ተዋፊሮም ከም ዘለዉን፡ ካልኦት ተወሰኽቲ 34 ክኢላታት ድማ ናብቲ ዞባ ዘለንስኪ ወሲኹ፡ እቶም ወተሃደራውያን ክኢላታት ድሮ ኣብ ሕ.ኢ.ዓረብ፡ ቀጠርን ስዑዲ ዓረብን ከም ዘለዉ፡ እቶም ዝተረፉ ድማ ናብ ኩዌት ክኸዱ ምዃኖም ኣረዲኡ። “ምስ ካልኦት ሓያሎ ሃገራት ንሰርሕ ኣለና፡” ዝበለ እቲ ፕረዚደንት፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ጎረባብታ ክትዕወት ከም ዘይደሊ ኣነጺሩ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ዘለንስኪ፡ ናብ ዮርዳኖስን ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ወተሃደራዊ ጉጅለታት ዩክሬን ከም ዝተላእኩ ገሊጹ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ኣቐዲሙ ብሰሉስ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ኬር ስታመርን ዋና ጸሓፊ ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ማርክ ሩትን ዝተራኸበ ዘለንስኪ፡ ሩስያ ነተን ሻሂድ-136 ዝዓይነተን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ካብ ኢራን ከም ዝተቐበለተን ገሊጹ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓዲ ኣበይቶ ቁ.315፡ ከባቢ ቤተ ክርስትያን ኣቡነ-ኣረጋዊ 08370134 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ማይተመናይ 19/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 728, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03577", "text": "ኣርጀንቲና፡ ትማሊ ሰሉስ ካብ ውድብ ጥዕና ዓለም ብወግዒ ከም ዝወጸት፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ፓብሎ ኲርኖ ገሊጹ። እያ፡” ክብል እቲ ብዓል ስልጣን ወሲኹ ኣረዲኡ። መንግስቲ ኣርጀንቲና፡ ኣብ ለካቲት ናይ ዝሓለፈ ዓመት ካብ’ቲ ዓለማዊ ኣካል ጥዕና ንምስሓብ ከም ዝወሰነ ኣፍሊጡ ነይሩ። ንሱ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ኣርጀንቲና ንውሳነኣ ብ17 መጋቢት 2025 ብዝለኣኸቶ መዘኻኸሪ ኣቢላ ንዋና ጸሓፊ ሕቡራት ኣፈኛ ፕረዚደንት ማኑኤል ኣዶርኒ ኣብ’ቲ እዋን ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ፕረዚደንት ጃቪየር ሚለይ፡ ኣርጀንቲና ሃገራት ከም ዘፍለጠቶ ሓቢሩ። ኣብ ፍሉይ ትካል ሕቡራት ሃገራት ካብ ዘለዋ ተሳትፎ ክትስሕብ ንሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃገሩ መምርሒ ከም ዝሃበ ገሊጹ ነይሩ። ብመሰረት ውዕል ቪየና፡ ዝኾነት ኣባል ሃገር ካብ’ቲ ውድብ ንኽትወጽእ ሕቶ ምስ ኣቕረበት፡ እቲ ናይ ምስንባት መስርሕ ሓደ ዓመት እዩ ዝወስደላ። እቲ ኣፈኛ ወሲኹ፡ እቲ ውሳነ፡ ኣርጀንቲና እትጠልቦ ኩነታትን ረብሓታትን ዝተመጣጠነ ፖሊሲታት ንምትግባር ዝያዳ ተዓጻጻፍነት ዝህብ፣ ከምኡ’ውን ንልኡላውነት ኣርጀንቲና ኣብ ጉዳይ ጥዕና ደጊሙ ዘረጋግጽ ምዃኑ ኣብሪሁ ነይሩ። “ሃገርና ብኽልተኣዊ ስምምዓትን ዞባዊ መድረኻትን ኣቢላ ኣብ መዳይ ጥዕና ኣህጉራዊ ምትሕብባር ከተስፍሕ እያ፣ ልኡላውነታን ንፖሊሲታት ጥዕና ብዝምልከት ውሳነታት ናይ ምውሳን ዓቕማን ድማ ምሉእ ብምሉእ ክትሕሉ", "char_count": 811, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e45e2e619e23aa7da3b10ce800f7873a7425e64c8db3fc5f6da611968bdfc889:03578", "text": "ፕረዚደንት ኮሚሽን ሕብረት ኤውሮጳ ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን፡ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣንቶኒ ኣልባነዝ ንምርኻብ ናብ ኣውስትራልያ ከተምርሕ ምዃና ተሓቢሩ። ርክብ ንምሕያል፡” ዝዓለመ እዩ ክብ ኣረዲኡ። ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣብ ልዕሊ ኣብ ትካላት ዝፈርዩ ኣቑሑ ብፍላይ ድማ ኣብ ተሽከርከርቲ ዝወሓደ ቀረጽ ንኽግበር፡ ኣብ’ቲ ርክብ፡ ክልተኦም ወገናት ስምምዕ ናጻ ንግዲ ክኽትሙ ተኽእሎ ከም ዘሎ ድማ ተገሊጹ። ኣገደስቲ ማዕድናት ንምርካብ ኣብ ቻይና ዝጸንሖ ጽግዕተኛነት ንምንካይ ድማ ኣገደስቲ ማዕድናት ኣውስትራልያ ናይ ምጥቃም ተኽእሎኡ ንምዕባይ ክሰርሕ ከም ዝጸንሐ ይሕበር። ኮሚሽን ናይቲ ሕብረት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ እቲ ካብ 23 ክሳብ 25 መጋቢት ዝካየድ ዑደት ቮን ደር ሌየን፡ “ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ’ቲ ስትራተጂያዊ ዞባ ኢንዶ- ፓሲፊክ ምስ ሓደ እሙንን ተመሳሳሊ ኣተሓሳስባ ዝውንንን መሻርኽቲ ዘለዎ ኣብ 2025፡ ኣብ መንጎ ሕብረት ኤውሮጳን ኣውስትራልያን ናይ 47.2 ቢልዮን ዩሮ ንግዳዊ ልውውጥ ከም እተኻየደ፡ ጸብጻባት የመልክቱ።", "char_count": 601, "topic": null, "issue_date": "2026-03-19", "source_pdf": "haddas_eritra_19032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03579", "text": "ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ኣብ ምርጣብ መምርሒ ምዘናን ኣተሓላልፋ ተመሃራይን፣ ከምኡ’ውን ንዝደኸሙ ተመሃሮ ኣብ ዝወሃብ ሓገዝ ኣተኲሩ፡ ካብ 16 ክሳብ 18 መጋቢት ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ዓውደ-ዘተ ኣቃኒዑ። ኣብ’ቲ ብደረጃ ሃገር ዝተወደበ ዓውደ- ዘተ፡ ሚኒስተር ትምህርቲ ዶ/ር ሓሊማ መሓመድ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ምርግጋጽ ብቕዓት ትምህርቲ ናይ ቀዳምነታት ቀዳምነት ስለዝዀነ፡ ኣብ ኣገባብ ኣመሃህራን ስርዓተ ምዘናን ምምሕያሽ ንምግባር ዘኽእል መጽናዕቲ እናተገብረን ሓደስቲ ሜላታት እናተኣታተዉን ክስራሕ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ምርጣብ መምርሒ ግምገማን ኣተሓላልፋ ተመሃሮን ዘተኰረ ሓድሽ ኣገባብ ንፈተነ ንምትእትታው መደብ ስለዘሎ፡ ቅድሚ ናብ ትግባረ ምስግጋሩ ምይይጥ ክካየደሉ ዝዓለመ ከምዝዀነ ኣብሪሃ። ምርጣብ መምርሒ ምዘና ኣብ ኣተሓላልፋ ተመሃሮ፡ ዝቐሰምዎ ፍልጠት፡ ዘጥረይዎ ክእለት፡ ከምኡ’ውን ዘምጽእዎ ውጽኢት ዝመዝን ኣገባብ ግምገማ ከኸውን ከሎ፡ ኣገባብ ምሕላፍን ምትራፍን ተመሃራይ ዘካተተ’ዩ። ጨንፈር ምዘናን ሃገራዊ መርመራን ድማ፡ ካብ ኣተግበርቲ ኣካላትን ክኢላታትን እኹል ሓበሬታ ድሕሪ ምእካብ፡ ነቲ መምርሒ ክኽልሶን ናይ መወዳእታ መልክዕ ከትሕዞን’ዩ። እቲ ዓውደ-ዘተ ብዘይካ’ዚ፡ ካብ 3ይ ክሳብ 5ይ ክፍሊ ዝመሃሩ ተመሃሮ ብውልቂ እናገምገምካ፡ ድኹማት ኣለሊኻ ዘድሊ ሓገዝ ንምክያድ፣ ከምኡ’ውን ናይ መባእታ ተመሃሮ፡ ኣብ ምንባብ፡ ምጽሓፍን ምቕማርን ዘለዎም ክእለት ንምዕባይ ዓቢ ግደ ክህልዎ ትጽቢት ይግበር። ተሳተፍቲ ኣብ ዝቐረበ ዛዕባታት ብደቂቕ ድሕሪ ምዝታይ፡ ኣገዳሲ ሓሳባትን ርእይቶታትን ኣቕሪቦም። ኣብ መወዳእታ ሚኒስተር ሓሊማ፡ ተሳተፍቲ ሓባራዊ መረዳእታ ብምጥራይ ኣብ ትግባረ መምርሒታት ብዝለዓለ ክዋስኡ ኣዘኻኺራ።", "char_count": 971, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03580", "text": "ኣብ ኣውስትራልያ፡ ኖርወይን ኦክላንድን ዝነብሩ ዜጋታት፡ “ክብርታትና ዋልታና” ብዝብል ቴማ፡ 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ብልዑል ድምቀት ጸንቢሎም። ኣብ ኣውስትራልያ - ከተማታት መልበርን፡ ኣድላይድ፡ ብሪዝቤን፡ ሲድኒን ፐርዝን ኣብ ዝተኻየደ መደባት፡ ኣደ- መንበራት ንኡስ ጨናፍር ሃማደኤ ኣብ ዘቕረብኦ ቃል፡ ንትርጉም ጽንብል 8 መጋቢትን ኣብ ተካእቲ ወለዶታት ዘለዎ ጽልዋን ብምጥቃስ፡ ውዳበታተን ብምውርጻጽ መድረኻዊ ሕቶ ንምምላስ ንዘሎ ድልውነት ኣረጋጊጸን። ኣብ ከተማ መልበርን ኣብ ዝተኻየደ በዓል፡ ኣቦ-መንበር ማሕበረኮም ዞባ ቪክቶርያ ኣቶ ኪዳነ ግንቦትን ጸሓፊ ህግደፍ ኣቶ ሃብቶም ጆቫኒን ናይ ደገፍ መልእኽቲ ኣቕሪቦም። ጠቕላሊ ቈንስል ኤርትራ ኣብ ኣውስትራልያ ኣቶ እንድርያስ ኣብርሃም ብወገኑ፡ ንወሳኒ ተራን ኣበርክቶን ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ብምምጓስ፡ ተበጺሑ ንዘሎ ገስጋስ ዓቂብካ ንዝበለጸ ውጽኢት ምስራሕ፡ መልእኽቲ 8 መጋቢት ከምዝዀነ ኣገንዚቡ። ኣብ ኖርወይ - ከተማታት ኦስሎ፡ ስታቫንገር፡ ትሮንድሃይም፡ ክርስትያንሳንድ፡ ባሩም፡ ትሮምሶ፡ በርገን፡ ሆነፎስ፡ ቮልዳ-ስሞረ፡ ዮቪክ፡ ሺየን፡ ዮስሃይምን ሃመርን ኣብ ዝተኻየደ ተመሳሳሊ ጽንብላት ድማ፡ ኣብ ምምጻእ ናጽነትን ምውሓስ ልኡላውነትን ዝተራእየ ተራን ኣበርክቶን ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ፡ ኣብ መደባት ልምዓት መሊሱ ከምዝደምቕ ዘረጋግጽ መደረታትን መሰናድኦታትን ቀሪቡ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብ14 መጋቢት ኣብ ባህላውን ሲቪካውን ማእከል ኤርትራውያን ኣብ ኦክላንድ - ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብምትሕብባር ጨንፈር ሃማደኤን ማሕበረኮምን ዝተወደበ ጽንብል ተኻዪዱ። እቲ ኣመሪካውያን ናይ ክብሪ ዕዱማት ዝተረኽቡሉ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ብባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ማዕሪጉ ምንባሩ፡ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።", "char_count": 1032, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03582", "text": "ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ ምስ መግብታት ሓዊስና ንወስዶ ሽኮር ክሳብ ክንደይ እዩ ዝጎድኣና፧ ምስ መግብታት ሓዊስና ንወስዶ ሽኮር ክሳብ ክንደይ እዩ ዝጎድኣና፧ መብዛሕትና መዓልታዊ ንወስዶ ሻሂ ይኹን ቡን፡ ሽኮር ከየሕበርና ክንሰትዮ ክኸብደና ይርአ እዩ። ሽኮር ንጥዕናና ክሳብ ክንደይ ጎዳኢ ምዃኑ ግን ክነስተብህለሉ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ መዓልቲ ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ዓቐን ሽኮር ከም እተመገብና ለኪዕናዮ ንፈልጥ ዶ፧ ንወስዶ መጠን ሽኮር ምፍላጥ ንምሕላው ጥዕናና ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ፡ ከይተረደኣና ካብቲ ዘድልየና ዓቐን ንላዕሊ ሽኮር ናብ ሰብነትና ከነእቱ ስለ እንኽእል። ካብ ልክዑ ዝሓለፈ ሽኮር ምውሳድ፡ ጠንቂ ካልኣይ ዓይነት ሕማም ሽኮር፡ ሕማም መንሽሮን ናይ ልቢ ሕማማትን ኮይኑ እዩ ዝጥቀስ። ምጥቃስ ይከኣል። እዞም ከም ኣብነት ጠቒስናዮም ዘለና መግብታት’ዚኦም፡ ዘለዎም መጠን ትሕዝቶ ሽኮር ዝተሓብአ ብምዃኑ፡ መዓልታዊ ክንወስዶ ብዛዕባ ዝግባኣና መጠን ሽኮር ንምልካዕ ኣሸጋሪ እዩ ዝገብሮ። ኣብ መግቢ ዘሎ ሽኮር፡ ሰብነትና ነቲ መጠን ሽኮር ዘዳቕቐሉ ባዕላዊ መካኒዝም ኣለዎ እዩ። ኣሕምልትን ፍረታትን ምስ እንምገብ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ’ዞም መግብታት ዘሎ ጽሕጊ (fiber)፡ ሰብነትና ነቲ ዝበላዕናዮ መግቢ ሜታቦላይዝ ናይ ምግባር ቅልጣፈኡ ዘገም ከም ዝብል ብምግባር፡ ኣብ ደምና ሽኮር ከይእከብ ይከላኸል። በዚ ኣገባብ መጠን ሽኮር ኣብ ደም ከም ዝመጣጠን ይኸውን። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት፡ ብደረጃ ዓለም ኣብ ስርዓተ ኣመጋግባ ደቂ ሰብ ብዙሕ ለውጥታት ከም ዝተራእየ፣ እቲ ዓይነት ኣመጋግባ ጥዕናዊ ብዘይ ምዃኑ ድማ፡ ጠንቂ ምውሳኽ ክብደትን ክስዕናን ከምኡ’ውን ጠንቂ ምውሳኽ ግዳያት ሕማም ሽኮርን ልብን ኮይኑ ኣሎ። ሽኮራዊ ትሕዝቶ ዘለዎም ዓይነት ሽኮራዊ ትሕዝቶ ዘለዎም ዓይነት መግብታት መግብታት ርግኦ ወይ ጽማቚ ፍረታት ጥዕና ዘለዎም፡ ኣብ ግዜ ቁርሲ ክንወስዶም ካብ ዘለና መግብታት ጌርና ንወስዶ ኢና። ኣብዚ፡ መጠን ሽኮራዊ ትሕዝቶኦም ምልላይ ኣገዳሲ እዩ። ‘ሳን ሰት መዲካል ጆርናል’ ዝተባህለ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ዘስፍር መጽሄት፡ በዚ ንኽተሎ ዘለና ናይ ኣመጋግባ ስርዓት፡ ኣብ ዝመጽእ 2050 ብደረጃ ዓለም ካብ ፍርቂ ንላዕሊ ኣባጽሕ፡ ከምኡ’ውን ሓደ ሲሶ ህጻናትን ኮተቴን ካብ መጠን ንላዕሊ ከስዓትን ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነትን ክውንኑ ከም ዝኽእሉ ይግምት። በንጻሩ፡ ነዞም ኣሕምልትን ፍረታትን ብመልክዕ ጽማቚ ኣዳሊና ምስ እንወስዶም፡ መጠን ሽኮር ኣብ ደምና ክዓቢ ይርአ እዩ። ምኽንያቱ፡ ጽማቚ ኣብ እነዳልወሉ እዋን፡ እቲ ኣብዞም መግብታት ዝርከብ ጽሕጊ ስለ ዝሰባበር/ ዝዳቐቕ፡ ኣብ ሰብነትና መጠን ሽኮር ንምቁጽጻር ዝነበሮ ጥቕሚ ይጎድል። ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ዘውጸኦ መምርሒ፡ “ሓደ ሰብ ኣብ መዓልቲ ክወስዶ ናይ ዝግባእ ዓቐን ሽኮር ካብ 25 ግራም ክበዝሕ የብሉን” ዝብል እዩ። ካብዚ ዓቐን እዚ ምስ እንሓልፍ፡ ንጥዕናዊ ጸገማት ዘቃልዕ ኣገባብ ኣመጋግባ ምዃኑ ድማ የጠንቅቕ። እዚ ዓቐን’ዚ ግና ነቲ መዓልታዊ ብጥሪኡ ንወስዶ ሽኮር ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ኣብ መግቢ ዝርከብ ዓይነት ሽኮር ዘጠቓለለ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ኣመጋግባና ኣዚና ጥንቁቓት ክንከውን ዘዘኻኽር እዩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ መብዛሕትአን ሃገራት ዜጋታት ብዘርይዎ ዘይቅርዑይ ስርዓተ ኣመጋግባ ዘጋጥም ዘሎ ጥዕናዊ ጸገማት፡ ካብ ቁጽጽረን ወጻኢ እናኾነን ይኸይድ ምህላዉ እዩ ዝንገር። መጠን ደምና ኣብ ሽኮር እናሻዕ ብእንወስዶ መግብ፡ ብፍላይ ድማ ሽኮራዊ መግቢ፡ ይውስኽ እዩ። ናብ መላእ ሰብነትና ዑደት ኣብ ዝገብር ደም ዝህሉ መጠን ሽኮር ምስ ዝዓቢ፡ ስምዒታትና ንኢንሱሊን ዝህብዎ ምልክት፡ ፍጥነቱ ዝተዳኸመ እዩ ዝኸውን። ምቁጽጻር ክብደት ሰብነትና ኣሸጋሪ ካብ ዝገብሮ ሓደ ጠንቂ፡ መዓልታዊ ከይተረደኣና ንወስዶ ዓቐን ሽኮር እዩ። ሽኮር ናብ ሰብነትና ነእትዎ ከም ዘለና ከይተረደኣና እንወስዶም መግብታት ከም ርግኦ፡ ባኒ፡ ካችኣፕ ከምኡ’ውን ጽማቚ ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ ንጥዕና ደቂ ሰብ ዝፈታትን ዘሎ ሽኮር፡ ክንዮ’ቲ ካብ ተፈጥሮኣዊ መግብታት ዝርከብ ዘሎ ሽኮር፡ እቲ መግቢ ዘፍርያ ትካላት ዝሰርሕኦ ዘለዋ ኣርተፊሻል መመቀሪን መግብን መስተን እዩ። ኣካላትና ኣብ ደምና ዝህሉ መጠን ሽኮር ክቆጻጸሮ ምስ ዘይክእል ሕማም ሽኮር ንሓምም። ቆስጠ (pancreas) እኹል ኢንሱሊን ከተፍሪ ምስ ዘይትኽእል፡ ከምኡ’ውን ዋህዮታት ኣካላትና ነቲ ዝፈረየ ኢንሱሊን ምስ ዝነጽጎ ዝኽሰት ሕማም እዩ - ሕማም ሽኮር።", "char_count": 2484, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03584", "text": "ኣብ ደም ልዑል መጠን ሽኮር ምስ ዝህሉ፡ ምስ ግዜ ንተኽእሎታት ሕማም ልቢ፡ ጸቕጢ ደም፡ ዝተፈላለዩ ጸገማት መትንን ዕንወት ኩሊትን የቃልዕ እዩ። ስለዚ መጠን ሽኮር ኣብ ደምና ኣብ ምክትታል ጥንቁቓት ክንከውን የድሊ። ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ", "char_count": 159, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03586", "text": "ዝተዓሸጉ መግብታት መጠን ሽኮር ኣብ ደምና ኣብ ምዕባይ ልዑል ግደ እዩ ዘለዎም። ስጋ ይኹን ዓሳ፡ ተቓሚሞም ተዓሺጎም ክቐርቡ እንከለዉ፡ ናይ ሽኮርን ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 235, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03587", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ዘድሃበ ዘይኮነ፡ ነቶም ትሕዝቶ ሽኮር ዘለዎም መግብታት ኣብ ግምት ዘእተወ’ውን እዩ። ጨውን ትሕቶኦም ዝዛየደ እዩ ዝኸውን። ኣብ ገዛ ይኹን ኣብ ቤት መግቢ ዝዳሎ መግቢ፡ ንምምቃሩ ተባሂሉ ዝኣትዎ ቀመማት ንባዕሉ፡ ኣብ ምውሳኽ መጠን ሽኮር ወይ ጨው ናይቲ መግቢ ናይ ባዕሉ ተራ ኣለዎ። ልዕሊ ሓሙሽተ መመቀሪ ዝኣተዎ ክሹን መግቢ ንጥዕናና ኣስጋኢ ክኸውን ይኽእል እዩ። ካብ ንቡር ዝሓለፈ ክብደት ሰብነት ካብ ንቡር ዝሓለፈ ክብደት ሰብነት ምልካዕ ምልካዕ ክብደት ሰብነትና ምቁጽጻር ሓደ ካብ መለክዒ ጥዕናና እዩ። ክብደት ሰብነትና ምስ ቁመትና ተመጣጣኒ ክኸውን ኣለዎ። እዚ ኣገባብ’ዚ ‘ሓባሪ ሚዛን ሰብነት’ (Body Mass Index) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ሕቋን ጸባ (milk shake) ከምኡ’ውን ፓስታ ክንምገብ እንከለና፡ ነቲ መዓልታዊ ክንወስዶ ዝተለከዓልና መጠን ሽኮር ንሓልፎ ምህላውና ምስትብሃል የድሊ። መዓልታዊ ንወስዶ መጠን ሽኮር ምልካዕ፡ ሓደ ካብቲ ንቡር ክብደት ሰብነት ክህልወና ዝገብር ኣገባብ እዩ። ኣብ ኣመጋግባና ንገብሮ ንእሽቶ ለውጢ፡ ኣብ ምቁጽጻር መጠን ሽኮር ኣብ ደም ኣዝዩ ሓጋዚ እዩ። ስለዚ፦ ምስፍሕፋሕ ሽኮራዊ መግብታት ኣብ መላእ ዓለም፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ሽኮራዊ መግብታት ናይ ምምጋብ ተኽእሎ ካብቲ ዝሓለፉ ሓሙሽተ ወይ ዓሰርተ ዓመታት ብዕጽፊ ከም ዝወሰኸ መጽናዕትታት የመልክቱ። ሽኮር ንጥዕና ኣዝዩ ጎዳኢ ምዃኑ ሓያሎ መምርሒታት እናተዋህበ፡ ዘምጽኦ ለውጢ ግን ከምቲ ዝድለ ኣይኮነን። * ንወስዶ ዓቐን ካርቦሃይድሬድስ ምቁጽጻር፡ * ብላዕሊ ንሕውሶ ሽኮር ምጉዳል፡ * ስሩዕ ዝኾነ ሰዓታት ኣመጋግባ ምኽታል፡ ገለ ካብቶም ኣብ ኣመጋግባ ክንገብሮ ዝግባኣና ለውጥታት እዮም። ኣብ ዝሓለፈ ዓመተ 2025፡ ኣብ 200 ሃገራት ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ልዕሊ 57 ሚእታዊት ደቂ ተባዕትዮ፡ ከምኡ’ውን ልዕሊ 60 ሚእታዊት ደቂ ኣንስትዮ፡ ካብ ግቡኡ ዝሓለፈ ክብደት ሰብነት ከም ዝወነና ኣነጺሩ። ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ 25 ዓመት ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነት ዝወነኑ ዜጋታት ካብ ዝተራእየን ሃገራት፡ ቻይና (627 ሚልዮን ሰባት)፡ ህንዲ (450 ሚልዮን ሰባት)፡ ከምኡ’ውን ኣመሪካ (214 ሚልዮን ሰባት) ብቐዳምነት ይጥቀሳ። ምውስዋስ ኣካላት ኣብ ኣካላትና ዘሎ ሽኮር ንምህላኽ ልዑል ግደ እዩ ዘለዎ። ኣብ ዩኒቨርስቲ ‘ዌስት ኦፍ ስኮትላንድ’ ዝሰርሑ ሰብ ሞያ ጥዕና ብዘውጽእዎ ምዕሪት መሰረት፡ ኣብ ሓንቲ ናይ እግሪ ስጕሚ፡ ካብ 0.04 ክሳብ 0.05 ካርቦሃይድሬድስ ምቅጻል ይከኣል። ንወስዶ ሽኮር ብኸመይ ሜታቦላይዝ ንወስዶ ሽኮር ብኸመይ ሜታቦላይዝ ይኸውን፧ ይኸውን፧ ሜታቦላይዝ ማለት መግቢ ናብ ዝደቐቐ ሳብስታንስ ተቐይሩ ህይወት ናብ ዘለዎም ዋህዮታት ዝበጽሓሉ መስርሕ እዩ። ኣብ ትሕተ ሰሃራ ዝርከባ ሃገራት ዝርአ ዘሎ መጠን ግዝፊ ሰብነት፡ ካብ 200 ሚእታዊት ንላዕሊ ምዃኑ ዝገለጸ እቲ ጸብጻብ፡ ልዕሊ 500 ሚልዮን ሰባት ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነት ዝወነኑ ክህልዉ ከም ዝኽእሉ ይግመት። ዝኾነ ሰብ ብዛዕባ ሽኮር ክዛረብ እንከሎ ኣብ ሓንጎሉ ዝመጽኦ፡ እቲ ንመመቀሪ እንጥቀመሉ ናይ ጣውላ ሽኮር እዩ። እዚ ‘ሱክሮስ’ (sucrose) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ብሓደ ሞለክዩል ‘ግሉኮስ’ (glucose) ከምኡ’ውን ብሓደ ሞለክዩል ‘ፍራክቶስ’ (fructose) ይቐውም። ‘ሱክሮስ’ (ብኻልእ ኣዘራርባ ሽኮር) ምስ እንወስድ እዞም ክልተ ሞለክዩላት ቅድሚ ናብ ቀጢን መዓንጣ ምብጽሖም ብኢንዛይም ከም ዝፍለዩ ይኾኑ። ምስ ተፈልዩ፡ ናብ ደም ተመጽዮም ይሕወሱ። እዚ ኣብ ደምና ዝህሉ መጠን ሽኮር ምስ ዝዛይድ፡ ቆስጠ ኢንሱሊን ከተመንጩ መልእኽቲ ይወሃባ። ኢንሱሊን ኣብ ደም ዝህሉ ግሉኮስ ኣልዩ ናብ ጸዓት ይቕይሮ። ኣብ ኣፍሪቃ ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነት ዝወነኑ ዜጋታት ብምህላዋ ብቐዳምነት እትጥቀስ ሃገር ናይጀርያ እያ። ኣብ ኣመሪካ 63 ሚእታዊት ኣብታ ሃገር ዝነብሩ ሰባት መዓልታዊ ሽኮራዊ መስተ ይወስዱ። መዓልታዊ ንወስዶ መጠን ሽኮር ብምቕናስ ጥዕናና ክነመሓይሽ ከም እንኽእል እዮም ሰብ ሞያ ጥዕና ዝመኽሩ። ውድብ ጥዕና ዓለም ከም ዝብሎ፡ መዓልታዊ ንወስዶ ሽኮር ብ10 ሚእታዊት ክነጉድሎ ይመክር። እዚ ማለት ኣብ መዓልቲ ካብ ሽዱሽተ ማንካ ሻሂ ንታሕቲ ክንወስድ ኣለና። ውሑድ ዓቐን ፍራክቶስ ብዋህዮታት ተዋሒጡ ይተርፍ። እቲ ዝበዝሐ ዓቐን ግና ናብ ጸላም ከብዲ ብምኻድ ንጸዓት ናብ ግሉኮስ ይቕየር። ወይ ድማ ብመልክዕ ስብሒ ኣብ ኣካላት ይኽዘን። ናብ ስብሒ ኣብ ዝቕየረሉ ጠንቂ ሕማም ልቢ፡ ጸቕጢ ደምን ጸላም ከብድን ክኸውን ይኽእል። ንወስዶ መጠን ሽኮር ምጉዳል ማለት፡ ኣብቲ ብጥሪኡ ንወስዶ ሽኮር ጥራይ ‘ፍራክቶስ’ ሜታቦላይዝ ክኸውን እንከሎ ኣብ ደም ዝህሉ መጠን ሽንታዊ ኣሲድ (uric acid) የዕብዮ። እዚ ሽንታዊ ኣሲድ ኣብ መላግቦ መሓውርና ምስ ዝኣቱ፡ ብኣቐንዛዊ ሕማም ሪሕ (gout) ክንሳቐ ንግደድ። ሰብነትና ካብ ዘድልዮ ዓቐን ንላዕሊ ሽኮር ምስ እንወስድ፡ እቲ ንጸዓት ዘይተቓጸለ ሽኮር ናብ ስብሓዊ ኣሲድ ተቐይሩ ብመልክዕ ስብሒ ኣብ ኣካላትና ይኽዘን። ጠንቂ ዝተፈላለዩ ሕማማት ንኸውን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 2892, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03588", "text": "ሚርያም ኣብርሃም ሚርያም ኣብርሃም መንቀሊ ግጭት ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን እንታይ’ዩ? ጎረባብቲ ሃገራት ዝኾና ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ንንውሕ ዝበለ ኣዋርሕ እየን ክሰሓሓባ ጸኒሐን። እዘን ሃገራት፡ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ነቲ ኣብ መንጎአን ዘሎ ፍልልያት ኣጽቢበን፡ ኣብ ስምምዕ ክበጽሓ እኳ ቀሪበን እንተ ነበራ፡ እቲ ትጽቢት ግን ክዕወት ኣይከኣለን። በዚ ከኣ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሒደት ኣዋርሕ ሓሓሊፈን ክጎራፈጣ ተራእየን። እቲ ዘይምርድዳአን ናብ ቅሉዕ ኲናት ዘምርሐ ግን፡ ኣብ ምዝዛም ናይዛ ዝሓለፈት ወርሒ እዩ። ፓኪስታን፡ ንሽበራውያን ዒላማ ዝገበረ ምንባሩ ዝጠቐሰቶ ናይ ኣየር መጥቃዕትታት ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኣፍጋኒስታን ድሕሪ ምክያዳ፡ እቲ ፈኸም ክብል ዝጸንሐ ግጭት ናይዘን ክልተ ሃገራት ሃንደበት ክውላዕ ተራእዩ። ጉጅለ ኣልቃዒዳ እውን እንተኾነ፡ ብመንግስቲ ጣሊባን ከም ዝድገፍ እዩ ንብዙሕ እዋናት ክግለጽ ጸኒሑ። በዚ ከኣ፡ ቁጠባዊ ይኹን ወተሃደራዊ ድኻም ጣሊባን፡ ንሽበራዊ ጉጅለ ኣልቃዒዳ ብኣሉታ ክጸልዎ ጸኒሑ ተባሂሉ እዩ ዝእመን። ፓኪስታን ካብዚ ተበጊሳ’ያ እምበኣር እቲ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኣፍጋኒስታን ተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት ነፈርቲ፡ ንሰላማውያን ሰባት ዘይኮነስ፡ ነቶም ሽበራውያን ዝሕብኡሎም ቦታታት ዒላማ ዝገበረ ምዃኑ ትገልጽ። ጣሊባን ግን ብጸሊም ዕዳጋን ካልእን ኣቢሉ ኣጽዋር ምሽማት ኣየቋረጸን - ብመሰረት ጸብጻባት። ጣሊባን፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ኣብቲ ብ’መስመር ዱራንድ’ ዝፍለጥ - ኣስታት 2,670 ኪ.ሜ ዝንውሓቱ ንኽልተአን ሃገራት ዘራኽብ ናይ ሓባር ዶብ መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ብመንገዲ ማሕበራዊ መራኸቢታቱ ድሕሪ ምሕባሩ፡ ፓኪስታን ብቕጽበት ኣብ ከተማታት ካቡል፡ ካንዳሃርን ካልኦት ቦታታትን ናይ ኣፍጋኒስታን ሓያሎ መጥቃዕትታት ኣካየደት። በቲ ዝፈጸመቶ ሓያሎ ስግረ ዶባዊ መጥቃዕትታት ድማ፡ ኣብ’ተን ስትራተጅያዊ ኣገዳስነት ከም ዘለወን ዝንገረለን - ርእሰ ከተማ ኣፍጋኒስታን ዝኾነት ካቡልን ከተማ ካንዳሃርን፡ ልዕሊ 274 ኣፍጋናውያን ወተሃደራት ተቐቲሎም። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ’ተን ኣገደስቲ ከተማታት፡ ሰፍ ዘይብል ንዋታዊ ዕንወት ክወርድ ተራእዩ። ይኹን’ምበር፡ እዘን ክልተ ሃገራት፡ ነቲ ብማዕከናት ዜና ዓለም ዝጋዋሕ ዘሎ ሓበሬታታት እዝኒ ከይሃባ፡ ኣብ ኣጀማምራ ናይቲ ኲናት ኣብ ነሓድሕደን ክወቓቐሳ እየን ጸኒሐን። ፓኪስታን ስለምንታይ እያ ኣብ ልዕሊ ኣፍጋኒስታን ተደጋጋሚ መጥቃዕትታት ተካይድ ዘላ? ዝብል ሕቶ፡ ብብርክት ዝበሉ ተንተንቲ ፖለቲካ መብርሂ ክወሃቦ ጸኒሑ ኣሎ። ፓኪስታን፡ እቲ ከተካይዶ ዝጸንሐት መጥቃዕትታት፡ ንሽበራዊ ዕጡቕ ጉጅለ ‘ኣልቃዒዳን’፡ ነቲ ብ’ቲቲፒ’ ዝፍለጥ ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝመደበሩ ፓኪስታናዊ ዕጡቕ ጉጅለ ጣሊባንን ዒላማ ዝገበረ ምንባሩ እያ ትጠቅስ። ፓኪስታን፡ እዞም ዝተጠቕሱ ሽበራውያን ዕጡቓት ጉጅለታት፡ ካብ መንግስቲ ጣሊባን ናይ ኣፍጋኒስታን ደገፍ ይግበረሎም ከም ዘሎ እያ ክትከስስ ጸኒሓ። እንተኾነ፡ ጣሊባን፡ እቲ ክሲ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ምዃኑ ብምግላጽ እዩ ክነጽጎ ጸኒሑ። ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋናት፡ ዕጡቕ ጉጅለ ‘ቲቲፒ’ ምስ ፓኪስታን ኣብ ረጽሚ ምስ ኣተወ፡ ጣሊባን ከም መንጎኛ ኮይኑ ክዓርቕ ፈቲኑ ነይሩ እዩ። ይኹን’ምበር፡ ጣሊባን፡ ምስቲ ዕጡቕ ተቓዋሚ ጉጅለ ዝምድና ብምምስራት፡ ናቱ ወገን ሒዙ ተባሂሉ ካብቲ ናይ ሽምግልና ተራ ተኣልዩ እዩ። ሽበራዊ ጣሊባን ኣብ 2021 ንሓይልታት ኣመሪካን መላፍንቶምን ስዒሩ ንኣፍጋኒስታን ድሕሪ ምቁጽጻሩ፡ ኣብታ ጎረቤታ ዝኾነት ፓኪስታን ፖለቲካዊ ቅልውላውን ሽበራዊ መጥቃዕትታትን እናዛየደ ክመጽእ እዩ ተራእዩ። ንድሕሪት ምልስ ኢልና ምስ እንምልከት፡ መንግስቲ ፓኪስታንን ጣሊባንን ቀንዲ መሻርኽቲ እዮም ኔሮም። ጣሊባን ኣብ 2021 ንኣፍጋኒስታን ምስ ተቖጻጸረ እውን፡ ፓኪስታን ካብ’ተን ቀዳሞት ነቲ ለውጢ ዝተቐበላኦ ሃገራት እያ ነይራ። ኣብዚ እዋን ግን፡ ክልተአን ሃገራት ዓይንን ሓመድን ኮይነን። እቲ ቀንዲ ስኒት ከሊኡወን ዘሎ ጉዳይ ከኣ፡ እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ - ምድጋፍ ነዞም ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝርከቡ ዕጡቓት ሽበራውያን ጉጅለታት እዩ። ዕጡቕ ጉጅለ ቲቲፒ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር ኣብ ከተማ ኢስላማባድ - ፓኪስታን ነፍሰ ቅትለታዊ መጥቃዕትታት ብምክያድ፡ ከቢድ ክሳራታት ኣውሪዱ እዩ። ወተሃደራዊ ዓቕሚ ክልተአን ሃገራት ክነጻጸር እንከሎ፡ ፓኪስታን ካብ ኣፍጋኒስታን ልዕል ዝበለት ምዃና እዩ ዝንገረላ። እታ ሃገር ሓያሎ ታንክታት፡ ነፈርቲ ውግእን ካልእ ምዕቡል ወተሃደራዊ ቴክኖሎጂታትን ትውንን - ብመሰረት ጸብጻባት። ብወገን ኣፍጋኒስታን ምስ እንምልከት ድማ፡ ጣሊባን ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መንግስቲ ኣፍጋኒስታንን ካብ’ቶም ኣብታ ሃገር ዝነበሩ ግዳማውያን ሓይልታትን ዝራሰዮ ብዙሕ ዝዓይነቱ ኣጽዋር ኣለዎ። ይኹን’ምበር፡ ብቑጽሪ ክርአ እንከሎ፡ ምስቲ ፓኪስታን ትውንኖ ብዝሒ ኣጽዋር ፍጹም ኣይወዳደርን እዩ። ኣብ ልዕሊ ጣሊባን ንዓሰርተታት ዓመታት ዝቐጸለ ናይ ኣጽዋር እገዳ’ኳ እንተ ነበረ፡ ብተወሳኺ፡ እዚ ሕጂ ኣብ መንጎ ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ተወሊዑ ዘሎ ግጭት፡ ነቶም ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሱ ብርክት ዝበሉ ዕጡቓት መሬቱ ንጸጥታ ናይ ዝኾነት ሃገር ኣብ ሓደጋ ንዘእቱ ዝኾነ ይኹን ተቓዋሚ ሓይሊ ዘፍቅድ ከም ዘይኮነ ብምግላጽ፡ ፓኪስታን ኣብ ልዕሊ ሃገሩ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት መንቀሊኡን ዕላማኡን ካልእ ከም ዝኾነ ይወቅስ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ መንጎ ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ተፈጢሩ ዘሎ ግጭት፡ ነቲ ኣብ ጎረቤት ናይዘን ሃገራት ዝኾነት ኢራን ተወሊዑ ዘሎ ውግእ’ውን ክጸልዎ ከም ዝኽእል እዮም ብዙሓት ተንተንቲ ፖለቲካ ዝግምቱ። ውግእ ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ንፖሊሲን መደባትን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ኢራን ክዓናቕፎ ከም ዝኽእል እውን ግምታት ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ነቲ ዞባ ናብ ካልእ ቁጠባዊ ቅልውላው ከምርሖ ከም ዝኽእል ይእመት። ብዘይካ’ዚ፡ ግጭት ናይዘን ክልተ ሃገራት፡ ንኹነታት ተመዛበልቲ ዘጋድድ ክኸውን ይኽእል እዩ - ብመሰረት እቶም ክኢላታት። ቁጽሪ ተመዛበልቲ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ቁጽሪ ተጸበይቲ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዛት’ውን ክውስኽ ስለ ዝኽእል፡ እቲ ክፍጠር ዝኽእል ሰባዊ ቅልውላው ኣዝዩ ኣሰንባዲ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዙሓት ተንተንቲ ፖለቲካ ከም ዝብሉዎ ዘለዉ፡ ግጭት ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኲናት ኢራን ዘሎ ኣተኩሮ ማሕበረሰብ ዓለም እውን ክኸፋፍሎ ይኽእል እዩ። ማሕበረ ሰብ ዓለም፡ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት ተወሊዑ ዘሎ ግጭት እንተ ደኣ እናተጐሃሃረ ከይዱ፡ ብሓፈሻ ንሰላም ናይቲ ዞባ እዩ ክጽዕር ዝኽእል’ምበር፡ ኲናት ኢራን ጥራሕ ደው ናይ ምባል ዲፕሎማስያዊ ስራሕ ዘይክሰርሕ ይኽእል እዩ።። ሽበራውያን ምቹእ ዕድል ዝፈጥር እዩ። ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን፡ ኣብ መንጎአን ተወሊዑ ንዘሎ ኲናት ደው እንተ ዘይኣቢለንኦ፡ ቊጽሪ ናይ’ቶም ኣብቲ ከባቢ ዓስኪሮም ዝርከቡ ሽበራውያን ጉጅለታት ብተዓጻጻፊ ክውስኽ ከም ዝኽእል እዩ ዝንገር። በዚ ከኣ፡ እቲ ዞባ ምቹእ መዕቆብን መጫጭሕን ዝተፈላለዩ ሽበራውያን ጉጅለታት ከይከውን ዓቢ ስግኣት እዩ ዘሎ። ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ዝርከባሉ ዞባ፡ ስፍራ ናይ ዝተፈላለዩ ሽበራውያን ጉጅለታት እናተባህለ እዩ ክጥቀስ ጸኒሑ። በዚ እዩ’ምበኣር፡ ግጭት ናይ’ዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ሓባራዊ ቃልሲ ኣንጻር ሽበራውያን ዝዕንቅፍን፡ ነቶም ኣብቲ ዞባ ዝርከቡ ሽበራውያን ጉጅለታት ድማ ዘርብሕን ክኸውን ዝኽእል። ፓኪስታን፡ ነቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ከተማ ኢስላማባድ ኣብ ዝርከብ መስጊድ ናይ ሺዓ ዝተፈጸመ ርእሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ፡ በቲ ቲቲፒ ዝተባህለ ዕጡቕ ጉጅለ ከም እተፈጸመ እያ ትኸስስ። ኣፍጋኒስታን ግን፡ እቲ መጥቃዕቲ ዳዕሽ ከም ዝፈጸሞ እያ ትምጉት። ኣብቲ ናይ መስጊድ መጥቃዕቲ፡ ኣስታት 32 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት ልዕሊ 160 ድማ ቆሲሎም እዮም። መንግስቲ ጣሊባን፡ ንግጭት ናይዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ሓያሎ ሃገራት ዓለም ኮኒነንኦ እየን። ክልተአን ሃገራት ንሓድሕደን ምጥቕቓዕን ምውንጃልን ኣቋሪጸን ኣብ ዝሓጸረ እዋን ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርባ ድማ ጻውዒት ክቐርብ ጸኒሑን ኣሎን። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ዋንግ-ዩ፡ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቱ ምስ ፓኪስታናዊን ኣፍጋናውን መዘናታቱ ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ቴለፎን ዝርርብ ኣካይዱ ነይሩ። “ኣብ መንጎ ክልተአን ጎረባብቲ ሃገራት ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ንኽግበር፡ እቲ ቀዳምነት ተዋሂቡዎ ክስርሓሉ ዘለዎ ጉዳይ እዩ፡ ” ዝበለ እቲ ቻይናዊ ብዓል ስልጣን፡ መራሕቲ ክልተአን ሃገራት ገጽ ንገጽ ተራኺቦም ብምዝርራብ ነቲ ግጭት ደው ከብሉዎ ጸዊዑ።", "char_count": 4730, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03589", "text": "ሎሚ በዓል ዒድ ኣልፈጥር’ዩ፡ ንኹልኹም ርሑስ ኣውደኣመት ክኾነልኩም እናተመነና፡ ናይ ሎሚ መደብና፡ ብዝተፈላለየ ትሕዝቶ ነዚ በዓል’ዚ ዘሰኒ ክኸውን ‘ዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 ብሉጻት ቈልዑ መርኣያ ውሕሉል ኣልያ ወለዲ ብሉጻት ቈልዑ መርኣያ ውሕሉል ኣልያ ወለዲ ዳህላክ ነጋሲ ስእሊ - የውሃንስ መብራህቱ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰሜናዊ ምብራቕ ዝርከባ 14 ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ኣብ ማእከላይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ኣዱሊስ ምርኢት ኣቕሪበን። እቲ ምርኢት ክልተ መደባት ዝሓቘፈ ኰይኑ፡ ንኽልሰ-ሓሳባውን ግብራውን ትምህርቲ ዘጠቓለለ ነይሩ። እቲ ኣብ ቀጽሪ ናይ’ቲ ቤት-ትምህርቲ ዝቐረበ መደብ፡ ተመሃሮ ባህሎምን መንነቶምን ብግቡእ ንኽፈልጡ ካብ ዝብል ባህጊ ዝተበገሰ ኰይኑ፡ ንትሽዓት ብሄራት ሃገርና ዘላሊ - ማለት ንዕለታዊ ኣነባብራአን ዘንጸባርቕ ምርኢት ከም ኣመጋግባ፡ ኣልባሳት፡ መንበሪ ኣባይቲ፡ ትልሂትን ካልእን ዝገልጽ ትሕዝቶ ብተመሃሮን መምህራንን ክቐርብ እንከሎ፡ ኣብቲ ውሽጢ ኣዳራሽ ኣብ ዝተዳለወ ኤግዝቢሽን ከኣ፡ ተማሃሮ ቀዳማይን ካልኣይን ዓመት ዝመሃርዎ 14 ቴማታት ብመልክዕ ጽሑፍን ደገፍ መምሃሪን ማእከል ዝገበረ ምርኢት ነይሩ። እተፈላለየ ፕሮጀክትታትን ካልእ ንጥፈታትን ካብ’ቶም ልዑል ኣተኵሮ ዝተዋህቦም ነይሩ። ኰይኑ ከኣ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ክፍልን ቀጽሪ ቤት-ትምህርትን ዝወሃብ ግብራዊ ትምህርቲ፡ ተመሃሮ ናይ መሃዝነትን ፈጠራውነትን ክእለቶም ወይ ዝንባለኦም ዘለልዩሉ እዩ። እቲ ኣገባብ ኣመሃህራ ቈልዑ እናተዛነዩ ማእለያ ዘይብሉ ፍልጠትን ክእለትን ዘማዕብሉሉ ሜላ እዩ። መድረኽ እዩ።” ክብል ሓቢሩ። ኣስዒቡ፡ ዕዱማት ኣጋይሽን ወለድን ነቲ ምርኢት ስነ-ስርዓት ብዝተመልኦ ኣገባብ ከም ዝከታተልዎ ስለ ዝተገብረ፡ ነቲ ዝተረኽበ መልሲ-ዕንጋለ ኣብ ግምት ብምእታው እተን ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ቀጻሊ ዝበለጸ ዕማም ንኸሰርሓ መደብ ከም ዘሎ ገሊጹ። መምህር ደጎል ቀጺሉ፡ “ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ተማሂሩን ከይተማህረን ናብ መባእታ ዝተሰጋገረ ተመሃራይ ብቐሊሉ ክትመምዮ ዘጸግም ኣይኰነን። ክንዲ ዝዀነ፡ ኩሎም ህጻናት ግድን ግቡእ ትምህርቲ ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ቀሲሞም ናብ ዝቐጽል ደረጃ ክሰጋገሩ ኣለዎም። ነቲ ዝተዳለወ ምርኢት ንምዕዛብ ካብ እተፈላለያ ኣብያተ-ትምህርቲ ምስ ወለዶም ዝመጽኡ ተመሃሮ፡ ተራኦም ኣኺሉ ንውሽጢ ንኽኣትዉ’ሞ፡ ነቲ ብመምህራንን ብጥርኑፍ ብኣብያተ-ትምህርቲ ናይ ቅድመ- ትምህርቲ ዝዳሎ ዓውደ-ምርኢት ብዙሕ ልሙድ ኰይኑ ኣይጸንሐን። ክንዲ ዝዀነ፡ እቲ መደብ ብዙሕ ተመኵሮ ዝቕሰመሉን ኣብ መጻኢ ዝበለጸ ትሕዝቶ ንኽዳሎ ባብ ዘርሑን ስለ ዝዀነ ንኣገዳስነቱ፡ ዕላማኡን ካልእን ኣመልኪትና ንገለ ካብ ወደብቲ ኣካላትን ተሳተፍትን ተወኪስና ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይስዕብ። ሓላፊ ምክትታል ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰሜናዊ ምብራቕ መምህር ደጎል ዑቕባስላሴ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ኣብዚ ንኡስ ዞባ 6 ብመንግስቲ ከምኡ ድማ፡ 8 ብብሕቲ ዝመሓደራ ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ኣብያተ- ትምህርቲ ይርከባ። ‘ህጻናት ካብ ቅድመ- ትምህርቲ ኣትሒዞም፡ ብግቡእ ክዅስኮሱን ቅኑዕ ኣልያ ክረኽቡን ኣለዎም’ ዝብል መምርሒ ንምትግባር፡ እዘን ኣብያተ-ትምህርቲ ንሓድሕደን ተመኵሮ ዝለዋወጣሉ ባይታ ንምፍጣር ክስረሓሉ ጸኒሑ። ከም ውጽኢቱ፡ ኣብ ሓንቲ ቤት ትምህርቲ እተቐስመ ሓድሽ ተመኵሮ ናብ’ተን ካልኦት ንምስግጋር ከምኡ’ውን፡ ገምጋም ብምክያድ ዝበለጸ ስራሕ ንምዕማም ኣብ መንጎ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሳምንቲ ዑደት ክካየድ ከም ዝጸንሐ ይፍለጥ። መምህር ኣቢጋኤል በርሀ ብተወሳኺ፡ ኣብዚ እዋን ንቕሓት ወለዲ ኣብዚ ጕዳይ ኣብ ዝሓሸ ደረጃ ይርከብ። በዚ ምኽንያት፡ ወለዲ ንደቆም ቅድሚ ናብ ቤት-ትምህርቲ ምልኣኾም ፍልጠቶም ዘዕብዩሉ ሜላታት ክኽተሉ ይረኣዩ እዮም። መምህር ደጎል ዑቕባስላሰ ተመሃሮን መግለጺ ዝወሃቦ ዝነበረ ኤግዝቢሽን ንምምልካት ብህንጡይ መንፈስ ንቕድሚት ከቋምቱ ተዓዚብና። ነፍሲ-ወከፍ ቤት- ትምህርቲ ንሓንቲ ቴማ ዝገልጽ ትሕዝቶ ከተቕርብ እንከላ፡ ብዘይካ’ቲ ንህጻናት ዝምስጥ ብውቁብ ሕብርታት ዝተዳለወ ስእልታትን ጽሑፍን ከምኡ’ውን፡ ብእተፈላለየ ጥረ- ነገራት ዝቐረበ ትሕዝቶ ልዑል ኣቓልቦ ዝተዋህቦ ነይሩ። ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት፡ ወለዲ ኣብ ንጥፈታት ቤት-ትምህርቲ ብንጥፈት ክዋስኡን ክሳተፉን ጸኒሖም ኣለዉ። ማዕረ-ማዕረ፡ ዝምልከቶ ኣካል’ውን እተን ኣብያተ-ትምህርቲ ነቲ መሳለጥያ ብልክዕ ብኸመይ ይግልገላሉ ንምዕዛብ ብቐጻሊ ክትትልን ገምጋምን የካየድ። በዚ ከኣ፡ ኣብ መንጎ ኵሎም ኣካላት ውሁድ ርክባት ብምግባር፡ ዕዉት ስራሕ ንምክያድ ጻዕርታት ይካየድ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ መምህራን መዋእለ-ህጻናት፡ እቶም ፈለማ ነታ ፈልሲ ዝዅስኵሱ ኣካላት ስለዝዀኑ፡ ጽልዋኦም ብግቡእ ተገንዚቦም ኣብ ምጒልዕላዕ ናይታ ተኽሊ ተራኦም ብልክዕ ክፈልጡ ይግባእ። ካልእ፡ ወለዲ ዝገብርዎ ጻዕርታትን ኣልያን ዝምስገን እኳ እንተዀነ፡ ብፍላይ ኣብ ኣጠቓቕማ ኤለትሪካዊ መሳርሒታት ጥንቁቛት ክዀኑ ይግባእ” ብምባል ገሊጹ። ከም መቐጸልታ ናይ’ዚ፡ እዘን ኣብያተ- ትምህርቲ ኣብ መስርሕ ምምሃር ምስትምሃር ዝኽተለኦ ኣገባብን ኵሉ ንጥፈታትን ንምልላይ ኣብ ውሽጢ ሓደ ቀጽሪ ብምትእኽኻብ እዚ ምርኢት ተወዲቡ። በዚ ከኣ፡ እዘን ኣብያተ- ትምህርቲ ኵሉ ንጥፈታት ንወለድን ዕዱማት ኣጋይሽን ከላልያ እንከለዋ፡ እቲ ዝግልገላሉ መሳለጥያ ትምህርቲ ብኸመይ ኣብ ባይታ ከም ዝጥቀማሉ ንሓድሕደን’ውን፡ ተመኵሮ ንኽለዋወጣ ባይታ ዝፈጥር እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ እዚ መደብ ናይ ውድድር መንፈስ ዘዕቢ ዘይኰነ፡ ተመኵሮ ንምልውዋጥ ዝዕድም ንኣብነት፡ ብጭርምራም ወረቐት እተዳለወ እተፈላለየ ቅርጽታት፡ ሕብርታት፡ ኣሃዛትን ካልእን ክጥቀስ ይኽእል። ነቲ እተፈላለየ ትሕዝቶታት ተመሃሮ ኣብ ውሽጢ ክፍሊ ብሓገዝ መምህራን ዘዳልውዎ ኰይኑ፡ ህጻናት ኣብ ውሽጢ ሓጺር ገደብ ግዜ ብዙሕ ፍልጠት ንኽቐስሙ ዕድል ዝኸፍት እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ብተመሃሮ ዝተዳለወ ስርሓት ካይላ፡ መምህር ኣቢጋኤል በርሀ ሓንቲ ካብ ኣባላት ኮሚተ ቅድመ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሰሜናዊ ምብራቕ ኰይና፡ መብዛሕትኡ እቲ ምርኢት ተመሃሮ ብሓገዝ መምህራኖም ከም ዘዳለውዎ ከምኡ ድማ፡ ነቲ ምርኢት ንምዕዛብ ካብ እተፈላለየ ቦታታት ብርክት ዝበሉ ወለዲ ከም ዝመጽኡ ሓቢራ። ወሲኻ፡ ልዑል ተሳታፍነት ወለዲ ንተገዳስነቶም ብምንባሩ ከምኡ’ውን፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ተመኵሮ ዝለዋወጣሉ ባይታ ስለ ዝተፈጥረ ዕላማ ወይ ሽቶ ናይዚ መደብ ተወቒዑ ክበሃል ይኽእል። ከምቲ ሓንቲ ቤት ድልድልቲ ንኽትከውን መሰረታ ብግቡእ ክህነጽ ዘለዎ፡ ተመሃሮ ኣብ መባእታ ይዅን ዝቕጽል ደረጃ ትምህርቶም ሓያላት ንክዀኑ፡ ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ሓያል ወፍሪ ክካየድ ይግባእ። ነዚ ምርኢት ክዉን ንምግባር ኣብያተ-ትምህርቲ ንወርሒ መመላእታ እኹል ምድላዋት ገይረን” ክብል ገሊጹ። ህጻናት ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ንኹለንትናዊ ምዕባለ ቈልዑ ዝበሃሉ - ኣእምሮኣዊ፡ ኣካላዊ፡ ማሕበረ-ስምዒታዊ፡ ቋንቋውን ሞራላውን ምዕባለታት ክድልብዎ ጻዕርታት ይካየድ። ዋላ’ውን ነቲ ብግዳም ዝዕዘብ፡ እቲ ንጥፈታት ትርጕም ኣልቦ ወይ መዘናግዒ ጥራይ ዝመስል እንተዀነ፡ ኣብ ተመሃሮ ግን ዓቢ ጽልዋን ፍልጠትን ዘሕድር እዩ። ንኣብነት፡ ሓንቲ ተመሃሪት ዕንቊ ክትሰኵዕ እንከላ፡ ውህደት ዓይኒን ኢድን ከመይ ከም ዝሰርሕ ክትመሃር እንከላ ከምኡ ድማ፡ ሓደ ተመሃራይ እተፈላለየ ስርሓት ካይላ ኣብ ዝሰርሓሉ እዋን ኩሎም ጭዋዳታቱ ብንጥፈት ንኽሰርሑ ዝዕድም ንጥፈታት እዩ። ካልእ፡ ብጭርምራም ወረቓቕቲ እተፈላለየ ቅርጽታት ኣብ ዝሰርሑሉ እዋን ዘጉልሕ ስለ ዝዀነ፡ ርክብ ቤት-ትምህርትን ወለድን ንምሕያል ዝተገብረ ጻዕርታት ዕዉት ከም ዝነበረ ኣብሪሃ። ሰብ ኣብቲ ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ግዜኡ ስለዝህነጽ፡ ኣብቲ ወርቃዊ ተባሂሉ ዝፍለጥ ደረጃ ዕድመ ህጻናት ናብ ቤት-ትምህርቲ ብምምጻእ፡ መሰረታዊ ፍልጠት ንኽቐስሙ ወለዲ ንቕሓቶም ከዕብዩ ከም ዝግባእ ኣፍሊጣ። ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ንመስርሕ ምምሃር ምስትምሃር ዝተዳለወ ብቴማ ዝፍለጥ ምዕራፋት ንኹለንትናዊ ምዕባለ ቈልዑ ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ። በዚ ከኣ፡ ኣብቲ ምርኢት ዝቐረበ ኵሉ ትሕዝቶ ንኹሉ ምዕባለታት ማእከል ዝገበረ ከም ዝዀነ ኣብሪሃ። እቲ መምህር ዮናስ ብርሃነ ባህላዊ ምርኢት ከኣ፡ ቈልዑ ካብ ንኡስ ዕድመኦም ባህሎምን መንነቶምን ንኽፈልጡ ዝዓለመ ምንባሩ ገሊጻ። ኣቶ ኪዳነ ኢሳቕ መምህር ኣቢጋኤል ቀጺላ፡ ቴማ ናይቲ ምርኢት ከም ዘነጽሮ ወለዲ፡ መምህራን ቈልዑን ብውህደት ምስ ዝስራሕ ብሉጻት ዜጋታት ክህነጹ ከም ዝከኣል ዘረጋግጽ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ዝቕጽል እዋን ዝበለጸ ስራሕ ንምዕያይ ዝድርኽ ምዃኑ ገሊጻ። ውህደት ናይተን ኣብያተ-ትምህርቲ ዕዉት ስራሕ ንኽካየድ ባይታ ዝፈጥር ስለ ዝዀነ፡ ካልኦት ኣብያተ-ትምህርቲ ተመሳሳሊ መደብ ብምውዳብ ንቕሓት ሕብረተ-ሰብ ክብ ንምባል ክዓያ ከም ዝግባእ ኣብሪሃ። ህጻናት ኣብቲ ዝስረቱሉ ደረጃ ዕድመ ወለዲ ጥራይ ዘይኰነ፡ ኩሉ ሕብረተ-ሰብ ሓላፍነት ብምውሳድ ኣብ ምምእዛኖም እጃሙ ከበርክት ተላብያ። ድማ፡ እቲ ናይ ፈጠራውነት ወይ መሃዝነት ዓቕሞም ክብ ከም ዝብል ይፍለጥ። ኣቶ ኪዳነ ኢሳቕ ነቲ መደብ ንምዕዛብ ካብ ዝመጽኡ ተሳተፍቲ እዩ። ንሱ እቲ ዝቐርብ ምርኢት ኣዝዩ መሳጥን ኣገዳስን ከም ዝነበረ ብምግላጽ፡ ቅድም መብዛሕትኡ ሰብ፡ መዋእለ- ህጻናት ከም መውዓሊ እምበር፡ ፍልጠት ዝቐስሙሉ ቦታ ይመስሎ ከም ዘይነበረ፡ ነቲ ኣብቲ ምርኢት ዝቐረበ ትሕዝቶታት ብምምልካት ግን ጻዕርን ድኻምን መምህራን ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ኣብ ባይታ ከም ዝተመስከረን ዝጸንሖ ብሉይ ኣተሓሳስባ ክቕይር ከም ዝተደረኸን ይሕብር። ወሲኹ፡ እቶም ህጻናት በቲ ዝቐስምዎ ዘለዉ ፍልጠት፡ ኣብ ዝቐጽል ደረጃ ኣዝዮም ዕዉታት ከም ዝዀኑ ብምብራህ፡ እተን ኣብያተ-ትምህርቲ ኣዝዩ ብሉጽ ስራሕ ከም ዘዳለዋ ከምኡ’ውን፡ ብዘይካ’ቲ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ፡ ተመሃሮ ባህሎምን ታሪኾምን ንኽፈልጡ ዝተዓመ ስራሕ ኣዝዩ ከም ዝመሰጦ ይሕብር። ክንዲ ዝዀነ፡ መምህራን ዝገብረኦ ጻዕሪ ብሉጽ ውጽኢት መታን ክሕፈሶ፡ ወለዲ ኣብ ቤት- ትምህርቲ ይዅን ኣብ ገዛ ግቡእ ምክትታል ከካየዱ ይግባእ። ከምቲ “ቈልዓ ብንኡሱ፡ ቆርበት ብርሑሱ” ዝበሃል፡ ወለዲ ኣብ ኣተኣላልያ ደቆም ዕቱባት ክዀኑ ክገብርዎ ዝግባእ ጻዕሪ ኣብቲ ምርኢት ከም ዝተገንዘበ ገሊጹ። ኣባል ኣወሃሃዲት ኮሚተ መምህር ዮናስ ብርሃነ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ኣብዚ ምርኢት ኵለን ኣብያተ-ትምህርቲ ነቲ ዕለታዊ ዝግልገላሉ መሳለጥያ ከም ዘቕርበኦ ተገይሩ። በዚ ከኣ፡ ወለዲ ካብዚ ምርኢት ተመኵሮ ብምቕሳም ብቐሊሉ ኣብ ቤቶም እተፈላለየ መሳለጥያ ንኸዳልዉ ዝሕግዝ ነይሩ። ከም ዝፍለጥ፡ ወለዲ ንደቆም ግቡእ ኣልያ ኣብ ኣመጋግባኦም፡ ጽሬቶም ኮታስ ኵሉ ድሌታቶም ንምምላእ ይጽዕሩ እዮም። የግዳስ፡ ኣብ ትምህርታዊ መዳይ ከ ብኸመይ ይኣልይዎም ወይ የማእዝንዎም ንዝብል ሕቶ ምላሽ ንምሃብ እዚ መደብ ተዳልዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ተሳትፎ ወለዲ ኣዝዩ ዝነኣድ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 5", "char_count": 6075, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 5}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03590", "text": "ስነ-ጥበብ ፊልም፡ ካብ ኩሉ ካልእ ናይ ጥበብ መልክዓት ብዝተፈልየ ኣገባብ፡ ሰባት ኣብ ሓንቲ ጸልማት ኣደራሽ ኮፍ ኢሎም፡ በታ ካብ ሓደ ኩርናዕ ትፍኖ ብርሃን ተመሪሖም፡ ብሓባር ክስሕቁ፡ ብሓባር ክሓዝኑን፡ ብሓባር ክሓስቡን ዝገብር ኣዝዩ ሓያልን መስተንክራዊን ቋንቋ እዩ። ፊልም ዶባት ዘይብሉ ዓለምለኻዊ ቋንቋ ኮይኑ፡ ንመንነት፡ ንታሪኽን ክብርታትን ሓደ ሕብረተሰብ ብህያው ስእሊ ሰኒዱ ናብ ዝመጽእ ወለዶን ናብ መላእ ዓለምን ዘሰጋግር ድልድል እዩ። ምስ ኤርትራውያን ዝኾኑ መሳርሕቱ ሓሳባት ክለዋወጥን ሓድሽ ናይ ስራሕ ርክባት ክፈጥርን ከሎ ዘሎ ስእሊ ኣብ ኣእምሮና ንስኣሎ። እዚ ብዓይነ-ሕሊና ክንርእዮ እንኽእል ማራኺ ትርኢት፡ ንጥበብ ፊልም ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንቱሪዝም፡ ንቁጠባዊ ምንቅስቓስን ንባህላዊ ዲፕሎማስን ሃገርና ዘለዎ ኣወንታዊ ጽልዋ ብቐሊሉ ብቃላት ዝግለጽ ኣይኮነን። ዝጅመር ዘሎ መድረኽ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ዓቕምታት ፊልም ኣወሃሂዱ፡ ነቲ “ትንሳኤ” ዝብል ቃል ናብ ባይታ ንምውራድ ዝተዳለወ ጽኑዕ መሰረት እዩ። እንተኾነ ግን፡ እቲ ናይዚ ታሪኻዊ መድረኽ መጻኢ ራእይ፡ ኣብዘን 55 ፊልምታት ወይ ኣብ ውሽጢ ዶባት ሃገርና ኤርትራ ጥራይ ተሓጺሩ ዝተርፍ ኣይኮነን። ከምቲ ብወገን ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ብንጹር ዝተሓበረ፡ እዚ ናይ ሎሚ ዓመት ‘ቀዳማይ ፈስቲቫል’፡ መበገሲ ሞተር ናይ ሓደ ኣዝዩ ነዊሕን ኣህጉራውን ጉዕዞ እዩ። እቲ ንመጻኢ ዝሕለን ዘሎ ዓቢ ሸቶ፡ ነዚ ኣብ ኣስመራ ዝጅመር ዘሎ ፈስቲቫል ደረጃ ብደረጃ ብምዕባይ፡ ኣብ መጻኢ ዓመታት ካብ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ቀጺሉ ካብ ዞባ ምብራቕ ኣፍሪቃ፡ ብድሕሪኡ ድማ ካብ መላእ ሃገራት ኣፍሪቃን ካብ ዝተፈላለያ ኩርናዓት ዓለምን ዝመጽኡ ስሙያት ሰብ ሞያ ፊልም፡ ዳይረክተራት፡ ተዋሳእትን ሃየስቲን ዝሳተፉሉ ዓቢ ኣህጉራዊ መድረኽ ምግባሩ እዩ። እዚ ማራኺ ራእይ እዚ፡ ነታ ምጭውቲ ከተማ ኣስመራ፡ ከምቲ ኣብ ርእሰ ከተማ ቡርኪናፋሶ (ዋጋዱጉ) ብደረጃ ኣፍሪቃ ዝካየድ ፍሉጥ ፈስቲቫል ፊልም ‘ፌስፓኮ’ (FESPACO)፡ ወይ ድማ ኣብ ከተማ ካንስ ናይ ፈረንሳ ዝካየድ ዓለምለኻዊ ፈስቲቫል፡ ማእከል ኣህጉራዊ ትኹረት ጥበብን ባህልን ክገብራ ምሉእ ዓቕምን ተኽእሎን ኣለዎ። ብተወሳኺ፡ ሓደ ካብቲ ኣህጉር ኣፍሪቃ ክሳብ ሎሚ ብዓቢኡ ትሳቐየሉ ዘላ ብድሆ፡ ታሪኻን መንነታን ብናይ ወጻኢ ሰባት (ብፍላይ ብምዕራባውያን ማዕከናት ዜናን ፊልምታትን) ተጠምዚዙ ክዝንቶ ምጽንሑ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ኣፍሪቃ ኣብ ፊልምታት ዓለም ከም ኣህጉር ድኽነት፡ ጥሜት፡ ሕማምን ዘየቋርጽ ውግእን ጥራይ እያ ትቐርብ። ጥበብ ፊልም ኤርትራ ግን፡ ካብ እዋን ጽንኩር ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ፡ “ዛንታና ባዕልና ንነግሮ፡ ታሪኽና ብናይ ገዛእ ርእስና ቃላትን ስእልን ንገልጾ” ዝብል ዓሚቝ ፍልስፍና ዝኽተል እዩ። ካሜራታት ሰውራ ኤርትራ ኣብ በረኻታት ንጭካነን ጥይትን ጸላኢ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ኣብ ሕብረተሰብን ተጋደልትን ዝነበረ መወዳድርቲ ዘይብሉ ፍቕሪ፡ ሓድነት፡ ሓልዮትን ተስፋን ብልክዕ ዝሰነዳ ታሪኻውያን መሳርሒታት እየን ነይረን። እዚ ድማ፡ ኤርትራ ኣብ መጻኢ ነዚ ኣህጉራዊ ፈስቲቫል ፊልም ከተአንግድ ከላ፡ ነታ ኣህጉር እተካፍሎ ዓቢ ናይ ርእሰ- ተኣማንነት ተሞክሮ ኣለዋ ማለት እዩ። ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ንመላእ ኣፍሪቃውያን ሰራሕቲ-ፊልም፡ ዛንታታቶም ብዘይ ዝኾነ ምዕራባዊ ጽልዋ፡ ጸቕጢ ወይ ባህላዊ ምትእትታው ብናጽነት ዘቕርቡሉ ማእከል ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣስመራ፡ ድምጺ ናይቶም ሓቀኛ ኣፍሪቃዊ ዛንታ፡ ሓጎስ፡ ስቓይን ተስፋን ከዘንትዉ ዝደልዩ ኪነ- ጥበበኛታት መዕቆቢትን መድረኽን ክትከውን ምዃና፡ እቲ ዝተተለመ ራእይ የብርሆ። ኣብታ ብጽሬታ፡ ብሰላማን ብድሙቕ ናይ ስነ-ህንጻ ትሕዝቶኣን ኣብ ዓለም ትፍለጥ ርእሰ-ከተማና ኣስመራ ድማ፡ እዚ ጥበብ እዚ ሓድሽ ተርእዮ ኣይኮነን። እዘን ሎሚ ከም ቅርስን ክቡር ታሪኽን ንዕቅበን ዘለና፡ ማእከል ከተማ ኣስመራ ዘማዕረጋ ከም ብዓል ሲነማ ኢምፐሮ፡ ሲነማ ሮማ፡ ሲነማ ኦድዮንን ካልኦት ታሪኻውያን ኣደራሻትን፡ ኣስመራ ካብ ጥንቲ ማእከል ስነ-ጥበብን ድምቀት ፊልምን ምንባራ ዝምስክራ ህያዋን ኣካላት እየን። ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ነዚ ማሕበራውን ታሪኻውን ድሕረ- ባይታ’ዚ ብዕምቈት ብምግንዛብ፡ “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል እዋናውን ኣነቓቓሕን ጭርሖ፡ ‘ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ’ ንምክያድ ኩሉ ምድላዋቱ ኣጻፊፉ ይርከብ። እዚ ብዓይነቱ ፍሉይን ታሪኻውን ዝኾነ መደብ ግና፡ ንሓንቲ ሰሙን ወይ ንትሽዓተ መዓልታት ጥራይ ኣብ ከተማ ኣስመራ ደሚቑ ዝጠፍእ ግዝያዊ ፍጻመ ኣይኮነን። የግዳስ፡ ንመጻኢ ታሪኽ ፊልም ኤርትራ መኣዝን ዝሕብር፡ ካብ ኣስመራ ተበጊሱ ናብ መላእ ኣፍሪቃን ዓለምን ዘንቀደ ዓቢ ራእይን ነዊሕ ዝጠመተ ሸቶን ዝተሰከመ እዩ። ስለምንታይ እያ ኣስመራ ማእከል ኣፍሪቃውን ኣህጉራውን ፈስቲቫል ፊልም ክትከውን ትኽእል ኢልና እንተሓቲትና፡ መልሱ ኣዝዩ ንጹርን ኣብ ባይታ ዘሎን እዩ። ኣስመራ፡ ንሓደ ዓለምለኻዊ ፈስቲቫል ፊልም ዘድሊ ኩሉ ተፈጥሮኣውን ሰብ-ሰርሖን ብሉጽ ጸጋታት ዝተዓደለት ከተማ እያ። ቀዳማይ ነገር፡ ከተማ ኣስመራ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ንትምህርቲ፡ ስነ-ፍልጠትን ባህልን (UNESCO) ከም ሓንቲ ካብ ቅርሲ ዓለም (World Herit­ tage Site) ተመዝጊባ ትርከብ ክብርቲ ከተማ እያ። እቲ መስተንክር ዝኾነ ስነ-ህንጻኣ፡ እቲ ማራኺ ጽርግያታታን ጥንታውያን ህንጻታታን፡ ንዝኾነ ካብ ወጻኢ ዓለም ዝመጽእ ሰብ ሞያ ፊልም ወይ ቱሪስት ብባዕሉ ሓደ ዓቢ ህያው ምርኢት እዩ። ሓደ ዳይረክተር ንኣስመራ ምስ ረኣያ፡ ካሜራኡ ከልዕል እምበር ክዓጹ ኣይደልን እዩ። ካልኣይ ድማ፡ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መወዳድርቲ ዘይብሉ ሰላምን ውሕስነት ጸጥታን፡ ከምኡ’ውን እቲ ህዝቢ ኤርትራ ንጋሻ ዘለዎ ክቡርን ምዉቕን ኣቀባብላ፡ ኣስመራ ንዝኾነ ኣህጉራዊ ፍጻመ ውሑስን ምቹእን መኣከቢ ይገብራ። ሓደ ሰራሒ-ፊልም ካብ ናይጀርያ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ግብጺ ወይ ኬንያ ናብ ኣስመራ መጺኡ፡ ፊልሙ ኣብ ሲነማ ኢምፐሮ ወይ ሮማ ከርኢ፡ ምሸት ድማ ኣብ ጎደናታት ኮምብሽታቶ ብዘይ ዝኾነ ስግኣት ሻሂ ወይ ማክያቶ እናሰተየ ዝኾነ ይኹን ዓቢን ድልዱልን ህንጻ ንምህናጽ፡ ቅድሚ ናብ ሰማይ ምጥማትካ፡ ካብ መሬት ጀሚርካ ጽኑዕ መሰረት ከተንጽፍ ናይ ግድን እዩ። ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ነዚ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ከዳሉ እንከሎ፡ እቲ ቀዳማይ መበገሲ ዕላማኡ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝነበረን ዘሎን ሞያዊ ዓቕሚ ምብርባር፡ ጸገማቱ ምልላይን፡ ንሰብ ሞያ ፊልም ኤርትራ ኣብ ሓደ ናይ ሓባር መኣዲ ንምትእኽኻብን እዩ። እተን ኣብዚ ፈስቲቫል ንትዕዝብቲ ህዝቢ ዝቐርባ ዘለዋ 55 ዝተመመያ ፊልምታት፡ ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲ፡ ድሕሪ ናጽነት ዝተኻየደ ጻዕርታት ህንጸት ሃገር፡ ከምኡ’ውን ሕብረተሰብን ባህልን ኤርትራ ብዝርዝር ዘንጸባርቓ እየን። እዚ ድማ ነቲ “መንነትናን ታሪኽናን ብናይ ገዛእ ርእስና መንጽር (lens) ክንርእዮን ክንስንዶን ኣለና” ዝብል ጽኑዕ እምነት ብግብሪ ዘረጋግጽ እዩ። ታሪኽካ ዘይምፍላጥን ንባዕልኻ ብዕምቈት ዘይምርኣይን፡ ንኻልኦት ከተረድእን ምስ ዓለም ክትዋሳእን ኣየኽእለካን እዩ። ስለዚ፡ እዚ ሎሚ “ቀዳማይ” ተባሂሉ እዚ ብኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ዝሕለን ዘሎ ዓቢ መጻኢ ራእይ፡ ብቐጥታ ተጠቀምቲ ዝገብሮምን ሓድሽ መንፈስ ዝፈጥረሎምን ከኣ ነቶም ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዘለዉ ጀመርትን ምኩራትን ሰብ ሞያ ፊልም እዩ። ሓደ ሃገራዊ ፈስቲቫል እናዓበየ ናብ ኣህጉራዊ ደረጃ ክሰጋገር ከሎ፡ ምስኡ ሒዙዎ ዝመጽእ ማእለያ ዘይብሉ ናይ ፍልጠት ምስግጋር ኣሎ። ኤርትራውያን ደረስቲ ዛንታ፡ ዳይረክተራት፡ ተዋሳእትን ክኢላታት ካሜራን፡ ሞያዊ ዓቕሞም ንምዕባይ ብዓቢ ወጻኢታት ናብ ወጻኢ ሃገራት ክጐዓዙ ኣብ ክንዲ ዝግደዱ፡ እቲ ፍልጠትን ተመኩሮን ባዕሉ ናብ ገዛውቶም (ናብ ኣስመራ) ክመጽእ እዩ። ብመንገዲ እቲ ኣብ እዋን ፈስቲቫላት ዝወሃብ ዓበይቲ ኣካዳሚያዊ ሰሚናራትን ዎርክ-ሾፓትን ድማ ሞያኦም ናብ ዝለዓለ ደረጃ ከብጽሑ ዕድል ክረኽቡ እዩም። ኣብ ርእሲ እዚ፡", "char_count": 4440, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03591", "text": "ብተወሳኺ፡ እቲ ወሳኒ ሞተር ናይ ዝኾነ ስነ-ጥበብ፡ እቲ ተቐባሊ ዝኾነ ህዝቢ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ከም ወትሩ ደጀን ናይ ጥበቡን መንነቱን ምዃኑ ብምርግጋጽ፡ ኣብዘን ካብ ዕለት 21 ክሳብ 29 መጋቢት ዘለዋ መዓልታት ናይ ፈስቲቫል ናብ ሲነማታት ከተማ ኣስመራ ብምውሓዝ ንመደባት ከድምቖ ይግባእ። ፊልምታት ኣብ መጻኢ፡ ሓደ ኤርትራዊ ኣዳላዊ ፊልም ምስ ሓደ ኡጋንዳዊ ወይ ደቡብ ኣፍሪቃዊ መሳርሕቱ ብሓባር ኮይኖም ሓባራዊ ታሪኽ ዘለዎ ብሉጽ ፊልም ክሰርሑ፡ እዚ ፈስቲቫል እዚ ከም ዘተኣሳስር ድልድል ኮይኑ ከገልግሎም እዩ። ካብኡ ሓሊፉ፡ ፊልም ስነ-ጥበብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዓቢ ቁጠባዊ እቶት ዘለዎ ኢንዱስትሪ እውን ብምዃኑ፡ እዚ ፈስቲቫል ብደረጃ ኣፍሪቃ ምስ ማዕበለ፡ ኣፍረይቲ ፊልም ስራሓቶም ንዓለምለኻውያን ኣከፋፈልቲ ዝሸጡሉ ዕዳጋ ክኸፍት እዩ። እዚ ድማ ፊልም ምስራሕ መጻኢ ዘለዎን ዘዋጽእን ሞያ ንክኸውን ብምግባር፡ ንመንእሰያትና ዓቢ ድርኺትን ተስፋን ክፈጥረሎም እዩ። ብምዕዛብ፡ ነቶም ጥበበኛታት ዝግብኦም ናእዳን ሞራልን ብምሃብ፡ ከምኡ’ውን ስራሓቶም ንክመሓየሽ ሃነጽቲ ነቐፌታዊ ርእይቶታት ብምሃብ፡ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ እጃሙ ከበርክት ታሪኻዊ ሓላፍነት ኣለዎ። ታሪኽ ጽባሕ፡ ካብ ሕጂ፡ ካብ ሎሚ እዩ ዝጅምር። እዚ ሎሚ “ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ” ኢልና ብሓባር እንጽውዖ ዘለና ብድምቀት ዝጅመር ዘሎ ጽምብል፡ ድሕሪ ዓሰርተ ወይ ዕስራ ዓመት፡ ብመላእ ዜጋታት ኣፍሪቃን ዓለምን “እቲ ማእከል ኣፍሪቃዊ ሲነማ ዝኾነ ኣህጉራዊ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ” ተባሂሉ ክጽዋዕ ምዃኑ ርጉጽ እዩ። እታ ጥዕምትን ፍቕርትን ርእሰ-ከተማና፡ መስትያት ታሪኽን ጥበብን ናይ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነትስ፡ መስትያት ጥበብን መዘንተዊት ሓቀኛ ዛንታን ናይ መላእ ኣህጉር ኣፍሪቃ ክትከውን እያ። እዚ ራእይ እዚ ተራ ትምኒት ወይ ሕልሚ ኣይኮነን፤ ብሓባራዊ ስራሕን፡ ብጽንዓትን ብትዕግስትን ብርግጽ ዝብጻሕ ሸቶ እዩ። ስለዚ፡ ኩልና ኤርትራውያን ኣካል ናይዚ ዕዙዝ ትንሳኤ፡ ኣካል ናይዚ ኣብ ታሪኽ ስነ-ጥበብ ሃገርና ዝኽፈት ዘሎ ሓድሽ ምዕራፍ ንኹን! ኣስመራ ናብ ሲነማታታ ትጽውዓና ኣላ፡ መርሓባ ንበላ! “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ክንብል ከለና፡ ነቲ ትማሊ ዝነበረ ህዝባዊ ምትእስሳርን ድሙቕ ታሪኽን ምዝካር ጥራይ ማለትና ኣይኮነን። ትንሳኤ ማለት ሎሚ ካብቲ ዘለኻዮ ባይታ ተበጊስካ፡ ንድሕሪት ዘይኮነስ ንቕድሚት ብምጥማት፡ ንጽባሕ ዝኸውን ሓድሽ ታሪኽ ምጽሓፍ ማለት እዩ። ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ፡ ነዚ ታሪኻዊ ተበግሶ’ዚ ወሲዱ፡ ነቲ ባይታ ኣጣጢሑ ብኣወንታ ጀሚሩዎ ኣሎ። እዚ “ካብ ኣስመራ ናብ መላእ ኣፍሪቃ” ዝብል ኣዝዩ ሃብታምን ሰፊሕን ራእይ ግን፡ ብጻዕሪ ናይ ሓደ ትካል ወይ ናይ ሒደት ሰባት ጥራይ ኣብ ሸቶኡ ዝበጽሕ ኣይኮነን። ነዚ ዓቢ ሕልሚ’ዚ ናብ ክዉንነት ንምቕያር፡ ነፍሲ ወከፍ ኪነ-ጥበበኛ ኤርትራ፡ ጽሬት ዘለዎ፡ ንባህልና ዝምጥን፡ ምዕቡል ቴክኖሎጂ ዝተጠቕመን ንዓለም ብኣፍ-ልቡ ነፊሑ ከርእዮ ዝኽእልን ብሉጽ ስራሕ ንምፍራይ ኣብ ሞያኡ ብዕትበት ሓዳስ ኤርትራ 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.172", "char_count": 1724, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03592", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ", "char_count": 142, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03593", "text": "ኣቶ ቀለታ ደበሳይ ሃይለ፡ ኣቦይ ደበሳይ ሃይለ ስለዝዓረፈ፡ ንወላዲተይ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጎዖይ ማርቆስ ኣነንያ፡ ብዓል ቤተይ ፕሮፌሰር ኣስመሮም ለገሰ ኣርኣያ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ወ/ሮ ጽገ ተኽላይ ገብረማርያም፡ ብዓል ቤተይ ብርሃነ ገብረእግዚኣብሄር ሓደራ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ንዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 483, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03594", "text": "ከሰስቲ ኣካየድቲ ምትሕግጋዝ ታቦት መስቀል ጸጸራት (ኣሕዋት ዓዲ ገብረመስቀል) ተኸሳሲ ዳንኤል ኣፎወርቂ ወልዱ፡ ናይ ገነዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ን23/4/26 ኣብ 5ይ መጋባእያ ቁ39 ቅረብ። ኣመተጼን በርሀ ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ በርሀ ጸጋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ትብለጽ ቀለታ ገብረዝጊ፡ ዝተፈቕደለን ናይ ፒዘርያ ንግዳዊ ትካለን፡ “ሃርሚል ፒዘርያ” (HARMIL PIZZERIA) ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምነመዝግቦ ነፍልጥ። ብፍ/በ/መሰል ኤፍሬም ኣሰፋው ተክለሃይማኖት፡ ብፍ/በ/ዕዳ ተስፋይ ኣስመላሽ ተወልደመድህን፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ይካየድ ስለዘሎ፡ ን2/4/26 ኣብ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረብ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ሰናይቲ ሃብተማርያም ኣነንያ፡ ተጸዋዒ ሃብቶም ተኽለጼን፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ሞግዚት ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ይካየድ ስለዘሎ፡ ን16/4/26 ኣብ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣብ ኣስመራ ከባቢ/ዚፕ ኮድ ጸጸራት 1A185 ጎድና 127-17 ፕሎት 009 ቁ.ፓርሰል/ዞን ASP00009945 ፓርሰል C ናይ ዝርከብ፡ ብመለለዪ ቁ.ንብረት 1፡005159 ብስም ተኸስተ ገብረኣብ መንደር ናይ ዝተመዝገበ ኦርጂናል ሊብሬቶ ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁጽሪ ቴሌፎን 07523094 ደዊሉ ይርከበኒ። እንተዘይ ኮይኑ ግን መተካእታኡ ክወሃበኒ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ብስም ተኸስተ ገብረኣብ መንደር ዮሴፍ ረዘነ ወልዳይ፡ ኣደይ ለተብርሃን መልከጻድቅ ተስፋስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ብስም ሃብተወልድ ተስፋሚካኤል ዘርኡ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ. ዋኒን KEL00012165 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ድኳን (G22) ዝኾነ ትካለይ፡ ንኣቶ ሳሚኤል ሰመረ ቦኹረ፡ ኣድራሻ ከረን 04 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፡ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውምኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባ", "char_count": 1463, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03595", "text": "ሃብተወልድ ተስፋሚካኤል ዘርኡ ከሳሲት ሄለን ዘካርያስ ኣልመዶም፡ ወኪል መኣዛ ሰመረ፡ ተጸዋዒ ምኪኤል ገ/ሂወት ቀለታ፡ ናይ ሞግዚት ሕቶ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቅረብ። እንተዘይ ቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ብስም ቤት መግብን መስተን ክለብ ስፖርት ሽፍሽፍት ደንደን ከረን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን KEL00010572 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ቤት መግብን መስተን ትካላይ፡ ንኣቶ ኤርሚያስ ኤፍሬም፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፡ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጸዕዳ", "char_count": 485, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03596", "text": "ከሳሲ ማቴዎስ ምሕረትኣብ፡ ተኸሳሲት ሄለን ኣብርሃም ክብሮም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። ብስም ሓዝብማ ትካል ላልምባ (ማሕበር ስንኩላን) ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን 00001996 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ንግዲ ትካለይ፡ ንኣቶ/ ወሮ ልባኖስ ፍስሃየ፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፡ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውምኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከም ዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣቶ ተስፋሚኬል ኪዳነ ወልደማርያም፡ ኣቦይ ኪዳነ ወልደማርያም ብርሃነ ስለዝዓረፈ፡ ንወላዲተይ መብራት ተስፋማርያም ናይ መጻምዲ መሰላ ክሕለወላ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ትካል ላልምባ ሕጋዊ ወኪል መሰረት ወልዱ ኣመልካቲ ዓሊ ዓብደላ ዑመር፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ጎደና ማይበላ ዝርከብ ገዛ፡ ፕሎት ክፋል 20 ፓርሰል ሲ ASP00005801 ASD 00007147 ስፍሓት መሬት 452 ት/ሜ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ 6 ተሓጋጋዚ 4 ዘጠቓለለ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1BEASM019654 ብስመይ ዝተመዝገበ ገዛ፡ ንማኤል ኣብርሃ ስለዝሸጥኩሉ’ሞ ናብ ስሙ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ነታዮ ዞባ ማእከል ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ።", "char_count": 891, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03597", "text": "ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ንግዳዊ ባንኪ ኤርትራን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ኤፍሬም በየነ +4 ብዝተፈጥረ ክርክር፡ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ፡ መኪና ቁ/ሰሌዳ ER-1-32776 ብቁጽሪ ቻሲMROE12G873015700 ቶዮታ ሃይሉክስ ዝዓይነታ፡ ብዙሕ ጉድለታት ዘለዋ ኮይና፡ ምስ ኩሉ ጉድለታታ ቤት ፍርዲ ብሓራጅ ተሸይጣ መኽፈሊ ዕዳ ክትከውን ስለ ዝኣዘዘ፡ እዛ ተጥቒሳ ዘላ መኪና ብክኢላ መበገሲ ዋጋ 580.00 (ሓሙሽተ ሚእትን ሰማንያን ሽሕ) ናቕፋ ተገሚታ ስለዘላ፡ ክወዳደር ዝደሊ፡ ካብ ዝቐረበ ግምት ዋጋ 1/4 ብስም ፈ/ፍርዲ CPO ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላ/ቤ/ፍርዲ ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይ ኣቕሪቡ ጨረታ ደው ኣይብልን። መኪና ክርኢ ዝደሊ ኣብ ሓሰን ጋራጅ ከባቢ ባር ቶሪኖ ክርኢ ይኽእል። ዕለት ጨረታ፦ 22/4/26 ሰዓት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ድ/ቀትሪ ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ", "char_count": 679, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03599", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ VACANCY ANNOUNCEMENT Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following positions 1. Position: Condition Based Monitoring Engineer Department: Processing and Underground Operations Section: Process Plant-Maintenance Number required: One (01) Primary Purpose • Responsible for carry out routine and non-routine machinery condition monitoring data collection effectively and safely using data collectors. Interpret collected data and create reports with recommendations and actions required by maintenance teams. • Support asset teams in troubleshooting and implementation of improvement initiatives. • Training of Reliability & CBM nationals to ensure competency within a two-year period.", "char_count": 776, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03601", "text": "7. Interested candidates are requested to submit their letters of applications, current CVs, work experience credentials and other relevant documents. All applicants should submit their documents to Project Management Unit/MOH P.O. Box 4899, Tel. 122978 and 124360 Asmara Eritrea. ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 8", "char_count": 326, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03602", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ Subject: Vacancy Announcement Project Management Unit of the Ministry of Health seeks to employ competent candidates on contractual bases for the following posts. A. Post name : Procurement Officer 1. Number Required: Two (02) 2. Place of Work: HQ Asmara 3. Education: B.A Degree in Economics or Accounting 4. Work Experience: 5 years in procurement 5. Skill requirement: Preparing and issuing of bidding documents, Evaluation of bids, awards of contracts, L/C processing chasing of order, clearance and confirmation of receipts of goods against delivery order and settlements of discrepancies with suppliers and/ or insurance companies, release of retention and warranty obligation and closing of procurement file. Preparation of terms of reference (TOR) preparation and issuing of requests for proposal short listing of consultants the rest is the same as the procurement of goods and works. 6. Other skill: High Computer Literacy (MS Word, Excel, power point and Internet browsing…) 7. Salary: As per project scale. 8. Age : 30 – 45 Years 9. Sex Male or Female 10. National Service Having fulfilled or exempted and provide evidence 11. Closing Date: 7 days from the date of this announcement 12. Interested candidates are requested to submit their letters of applications, current CVs, work experience credentials and other relevant documents. All applicants should submit their documents to Project Management Unit/MOH P.O. Box 4899, Tel. 122978 and 124360 Asmara Eritrea B. Post Name: Zonal Project Accountant 1. Number required: Two (02) 2. Place Work: Gash Barka /Barentu and Northern Red Sea Zone 3. Education: Diploma or Certificated in accounting 4. Work Experience: 2 years 5. Skill requirement: As Zonal Project Accountant, ensure adequate funds are available for the execution of Project activities in the Zoba. Prepare and submit Quarterly Budget of the Zoba according to the Credit Agreement and the instruction given by the Project Management Unit. Ensure timely transfer of Funds as per approved budget. Ensure payments are made according to eligible expenditure allocated for the project. Maintain adequate documentation and records of disbursement payments performed under the project Zonal activities. Opening maintaining and operating of appropriate bank accounts for transfer of project funds and performing expenditures for the project activities. Ensure appropriate signatories are assigned for operating project zonal accounts and maintain records. Prepare and submit monthly Bank reconciliation statement to the Project Management Unit. Prepare and submit Petty cash Statement of expenditure for replenishment. Maintain and prepare cash books, General Journal, Ledgers and other relevant Financial Statements according to chart of account approved and provided by the PMU. 6. Other Skill: Computer literacy 7. Salary: As per project scale. 8. Age : 30 – 40 Years of age 9. Sex Male or Female 10. National Service Having fulfilled or exempted and provide evidence 11. Closing Date: 7 days from the date of this announcement 12. Interested candidates are requested to submit their letters of applications, current CVs, work experience credentials and other relevant documents. All applicants should submit their documents to Project Management Unit/MOH P.O. Box 4899, Tel. 122978 and 124360 Asmara Eritrea. 1. Post name : Fixed Asset Personnel 2. Number Required: One (01) 3. Place of Work: HQ Asmara 4. Education: Diploma in Accounting or Management 5. Work Experience: 3 years 6. Skill requirement: Responsible for identification, recording, valuation, reporting and timely capitalization of fixed assets. Allocate tag numbers to fixed assets to effectively track them from time to time. CONTINUED ON PAJE 7 ሓዳስ ኤርትራ 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.172", "char_count": 3847, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03603", "text": "ኣብ ምውርራስ ታሪኽ ዝተመርኮሰ ስነ ጥበብ ኣብ ምውርራስ ታሪኽ ዝተመርኮሰ ስነ ጥበብ ብስራት ተመስገን ታሪኽ ኣብ ትማሊ ተሰሪሑ ዘብቅዕ ዛንታ ኣይኮነን። ሎሚ’ውን ኣካል ናይ ትማሊ ስለ ዝኾነት፡ ሰብ ታሪኹ ክፈልጥን ክስንድን ኣለዎ። ምኽንያቱ፡ እቲ ናይ ጽባሕ ጕዕዞ ኣብ ትማሊ ተመርኲሱ ስለ ዝቕጽል። መንእሰይ ታሪኹ ዝፈልጠሉ መንገዲ ምድላው ድማ ይጽነሓለይ ዘይብሃሎ ግደ ኩሉ ዜጋ እዩ። ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ “ኮማዊ ሰረት ውዳበና መሰረት ኩልንትናዊ ብቕዓት መእስያት” ብዝል ቴማ፡ ኣብ 13 ኣብያተ ትምህርቲ ውድድራት ሰሪዑ፡ ቅነ ውዳበታት ኣካይዱ። እቲ ካብ 23 ለካቲት ጀሚሩ ንዓሰርተ መዓልታት ዝቐጸለ ውድድራት፡ ብዕለት 10 መጋቢት’ዩ ዝተኣንገደ ኮይኑ፡ እተን ተወዳደርቲ ኣብ ገዛእ ቤት ትምህርተን ነቲ ዘዳለወኦ ምርኢት ከርእያ በቒዐን። ብ10 መጋቢት ድማ ላዕለዎት ሓለፍትን ህዝቢን ኣብ ዝተኣከቡሉ፡ እተን ብመስርሕ ዳንነት ዝሓለፋ ኣብያተ ትምህርቲ ምርኢተን ኣቕሪበን። እቲ ንመበል ካልኣይ ግዜኡ ኣብ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ ዝካየድ ዘሎ ውድድር፡ ምርኢት ቀያሕቲ ዕንባባ፡ ያታዊ ትልሂት፡ ዘመናውን ያታውን ጽባቐ፡ ግጥሚ፡ ድግማ ደርፊ፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ምህዞን ሰንዓን፡ ቅብኣ ከምኡ’ውን ፍሉይ ክእለት ዘካተተ እዩ ነይሩ። ሓጋዚ ምንባሩ ሓላፊ ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ መንእሰይ ፍሊሞን መስፍን ይገልጽ። ብተወሳኺ፡ እቶም ምስ ክእለቶም ከለዉ ተሓቢኦም ዝነበሩ ተመሃሮ ድማ ብመገዲ እዚ መድረኽ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ከብጽሖም ዝኽእል ዕድል ተኸፊቱሎም። እዚ ኣብ 13 ኣብያተ ትምህርቲ ዝተኻየደ መደብ ተወፋይነት መምሃራን ከምኡ’ውን ውዕዉዕ መንፈስ ተወዳደርነት ዝተራእየሉ ኣጋጣሚ ምንባሩን ኣብ ምስግጋር ሃገራዊ ክብርታት ከምኡ’ውን ኣብ ምኹላዕ ሃገራዊ መንነት ዓቢ ጽልዋ ኣብ መንእሰያት ተመሃሮ ክፈጥር ከም ዝኸኣለን ይሕብር። ዕላማ ናይ’ቲ ምውርራስ ታሪኽ፡ ኣብ ያታዊ ትልሂትን ሙዚቃን ኣተኩሮ ገይሩ ኣብ ሓርበኛታት፡ ኣብ ዕድመ ጉብዝና፡ ሃድን፡ ምክልኻል ጸላእን ምርኩስ ዝገበረ ዛንታታት ኣሰኒኻ ብቕልል ዝበለ መንገዲ ብተመሃሮ ገይርካ ትምህርቲ ምምሕልላፍ እዩ። ብተመሳሳሊ ኣብ ምህዞን ሰንዓን’ውን ኣብ መነባብሮ ሕብረተሰብ ፍታሕ ከምጽኡ ዝኽእሉ ፈጠራታት ብግብራዊ ዕዩ ኣሰኒኻ ንምርኢት ምብቃዕ እዩ። በዚ ድማ፡ እቲ ዝነኣሰ ናብ’ቲ ዝለዓል ንምብጻሕ ጻዕርታት የድሊ። ብሓፈሻ ቅነ ውዳበታት፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ዝርከቡ ውዳበታት ሃማመተኤ ወነንትን ገለጽትን መደባቶም ኮይኖም ዝያዳ ንምትብባዕን ውዳበኦም ንምሕያልን እዩ። ኣብ ተመሃሮ ኣባላት ንጡፍ ውዳበን ቅዱስ ቅንኢ ኣሕዲሩ ድማ ናይ ተወዳደርነት መንፈሶም ከበርኽ ይኽእል። ቀጺሉ መንእሰይ ፍሊሞን፡ ኣብ’ዚ ውድድር ነፍሲ-ወከፍ ቤት ትምህርቲ ዘለዋ ጸጋታት ከተርኢ ዓቢ መድረኽ ስለ ዝተፈጠረላ፡ ነፍሲ-ወከፍ ኣባል ናይታ ቤት ትምህርቲ ካብ ምሽላም ቤት ትምህርቲ መምህር ዳዊት ሰለሙን ኣቶ ዓንዶም ዘሚካኤል ተዛዚሙ። እቲ ውድድር ንመባእታ፡ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃታት ኣብያተ ትምህርቲ ዘካተተ ነይሩ። ዓምዲ ካብ ዞባታት ድማ ነዚ ምርኩስ ብምግባር፣ ንሓላፊ ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ ነቲ መደብ ንዝዳነየን ንተዓዘብትን ተወኪስና ዘዳለናዮ መደብ ነቕርበልኩም። ኣብዚ ቅነ ውዳበ 5120 ተመሃሮን 82 ኣለይቲ መምሃራንን ተሳቲፎም። እቲ ምርኢት ድማ 17 ሓደሽቲ መዛሙር፡ 18 ደርፍታት፡ 19 ትልሂት፡ 16 ግጥምታት፡ 6 ምህዞን ሰንዓን፡ 17 ቅብኣን ኣርባዕተ ያታዊ ጽባቐን ዘካተት እዩ ነይሩ። ብድምር 99 ዝኸውን ፍርያት ንምርኢት በቒዑ። እዚ ድማ ብቕዓት ዘለዎም ተመሃሮ ንምፍታሽ ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ውድድር፡ መንእሰያት ንዘለዎም ሕቡእ ብቕዓት ንምውጻእ፡ ከምኡ ድማ ነቲ ታሪኾም ተወኪሶም ዘዳለውዎ ዛንታታት ገድሊ፡ ብመልክዕ ግጥሚ፡ ትልሂትን መዛሙር ታሪኽን ናብ መዛኑኦም ተመሃሮ ምስግጋር እዩ። እዚ ውድድር ኣብ 13 ኣብያተ ትምህርቲ ጀሚሮም ክሳብ ኣልባሳት ስነ ጥበብ ከዳልዉ ክኢሎም እዮም። በዚ ድማ ልዑል ተወፋይነት ተመሃሮን መምህራንን ከም ዝነበረ የብርህ። ንሱ ወሲኹ፡ “ጽልዋኡ ንምዕባይ፡ ኣብ መጻኢ ብዝለዓለ ደረጃ ክስርሓሉ ከም ዘለዎ ዘማትእ ኣይኮነን። ኣብ መስርሕ ዳንነት ዝተሳተፉ ይዕቅቦ እዩ። ንገለ ካብኡ - ቀዳማይ፡ ኣብ ዕለታዊ ሂወቱ ይጥቀመሉ እዩ። ንኣብነት፡ ሃክቲ፡ ዝላ፡ ፍትለ ዝኣመሰሉ ኣብ መንእሰያት ዝውቱራት ልምድታት እዮም። እዚኦም ኣብ ሂወት ወዲ ሰብ ዝተኻተቱ ስለ ዝኾኑ ክርስዑ ኣይክእሉን እዮም። እቲ ካልኣይ መዳይ ድማ፡ ዝዕቀቡ ክብርታት ወይ ታሪኽ እዮም። እዚኦም ከኣ ከይጠፍኡኻ ወይ ከይበርሱኻ ክንክን እናገበርካ ንወለዶታት ከተሳግሮም ኣለኻ ማለት’ዩ። እቲ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ከኣ - ምውርራስ እዩ። ምውርራስ ኣብ መስርሕ ምስግጋር ዝርከብ እዩ፡ እዚ ብምሉኡ ወይ ድማ ብከፊል ከኸውን ይኽእል። ነዚ ከተውርስ እንተ ዄንካ እቲ ተውርሶ ታሪኽ ከየዘንባዕካ ብዝግባእ ስነ ጥበበኛታትን መምህራንን ኣብ ምምርማር እቲ ዝተዳለወ ምርኢት ዓቢ ተራ ተጻዊቶም’ዮም። ሚኒስትሪ ትምህርቲ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ ጎድኒ ሃማመተኤ ኮይኑ እቲ መደብ ንከይሰናኸል ንዘርኣዮ ደገፍ ድማ መንእሰይ ፍሊሞን ድሕሪ ምምጓስ ነቲ መደብ ክዉን ምብግባር ዝጸዓሩ መሻርክቲ ኣካላት ዕዙዝ ምስጋናኡ ይግብኦም” ኢሉ። መምህር ዳዊት ሰለሙን፡ ኣብ መስርሕ ዳንነት ናይ’ቲ ዝቐነየ ምርኢት ተሳቲፉ ነይሩ። ብዛዕባ’ቲ ዝነበረ ምርኢት ትዕዝብቱ ክህበና ሓቲትናዮ ነይርና። ኣብዘን 13 ኣብያተ ትምህርቲ ዝተራእየ ውድድራት ኣዝዮም መሰጥትን ኣዘናጋዕትን እዮም ነይሮም። ኣብ ቅብኣ ዝቐረቡ ምርኢታት ንታሪኽን መንነትን ኤርትራ ዝገልጹ ኣዝዮም መሰጥቲ ዛንታ ዝሓቖፉ ምንባሮም", "char_count": 3114, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03604", "text": "ክውረስ ኣለዎ” ኢሉ። እዚ መደብ፡ ኣካል ምውርራስ ክሳብ ዝኾነ ብዝግባእን ብዕምቈትን ክስርሓሉ ኣለዎ። ተመሃሮ ካብ ገዛኦም ጀሚሮም ክሳብ ከባቢኦም ብምኻድ ነቲ ኣብ ምምጻእ ናጽነትን ኣብ ምውሓስ ልኡላውነትን ዝተፈጸም ታሪኽ ጅግንነት ተመርኲሶም ብዙሕ ስራሕ ክሰርሑ ይኽእሉ እዮም። እዚ ከኣ፡ ዕዮ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ እዩ። እዚ ምውርራስ ታሪኽ ብዝተፈላለየ ስነ ጥበባዊ ስራሓት ገይርካ ናብ ትውልዲ ምትሕልላፍ እዩ። ብዝለዓለ ደረጃ ክስርሓሉ ድማ ይግባእ። ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ቴክኖሎጂ ንሕብረተሰብ ዓለም ካብቲ ዓቢ ብድሆ ኮይኑዎ ከምዘሎ’ዩ ኣቶ ዓንዶም ዝገልጽ። ሰባት ታሪኾም ንኸይፈልጡ ብመቑሕ ቴክኖሎጂ ተኣሲሮም ይርከቡ። እዚ ስነ ጥበባዊ ስራሕ ግን፡ እናኣዘናግዐ ስለ ዝምህር፡ ብመንእሰያት ፍቱው እዩ። ነዚ ሃጓፍ ብምፍላጥ፡ ኣብ ረብሓ ታሪኽ ከነውዕለሉ ዘኽእለና መድረኽ ክፍጠር ኣለዎ። እቲ መድረኽ፡ ነፍሲ ወከፍ ተመሃራይ ንታሪኽ ሃገሩ በታ ዓቕሙ ኣጽኒዑ፡ በቲ ዝደልዮ ስነ ጥበባዊ መንገዲ ከመሓላልፎ ይግባእ። ቅነ ውዳበታት ድማ ኣካል ምትሕልላፍ ታሪኽ ክሳብ ዝኾነ ብለዓለ ክስረሓሉ ኣቶ ዓንዶም ይላቦ። መምህር ዳዊት ገሊጹ። ኣብ ምህዞን ሰንዓን ድማ፡ ተመሃሮ፡ ንሕጽረት ጸዓት ንምፍታሕ ብዙሕ ጻዕሪ ዝፈሰሶ ሞዴል ሒዞም እዮም ቀሪቦም። ኣብነት ንምጥቃስ፡ ብማይ፡ በንዚንን ንፋስን ትሰርሕ ዓይነት ጋዝ እያ። እዛ ምህዞ፡ ብውሑድ በንዚን ብዙሕ ስራሕ መግቢ ክትሰርሕ ትኽእል ምዃና እቲ ዝዓበየ ብልጫኣ ምዃኑ’ዩ መምህር ዳዊት ርእይቶኡ ኣካፊሉ። ቅነ ውዳበታት፡ ነቶም ከዋኽብቲ ዝኾኑ ተመሃሮ ክእለቶም ከርእዩ ዕድል ስለ ዝፈጥረሎም፡ ብልጫኡ ዕዙዝ እዩ። ርግጽ እዩ፡ ተመሃሮ ኣብ ኣካዳማዊ ትምህርቶም፡ ብዛዕባ ዜግነት ይመሃሩ እዮም። ቅነ ውዳበታት ተመሃሮ ድማ ነቲ ዝፈልጥዎ ታሪኽ ብመልክዕ መዝሙር፡ ግጥሚ፡ ደርፊ ካልኦትን ከዳልውዎ ምኽኣል ማለት እዩ። ብምባል መምህር ዳዊት ይገለጽ። ኣቶ ዓንዶም ዘሚካኤል ኣብ መዛዘሚ መደብ ቅነ ውዳበታት ተረኺቡ ነቲ ምርኢት ዝተዓዘበ እዩ። ሓፈሻዊ ትዕዝብቱ ከካፍለና ምስ ተወከስናዮ ድማ፡ “ብሓፈሻ፡ ወዲ-ሰብ ብዝተፈላለየ መንገዲ ንባህሉ ሓዳስ ኤርትራ 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.172 ሄለን መኸታ ሄለን መኸታ", "char_count": 1244, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03605", "text": "ግዱሳት ወለዲ ናይ ሓደ ትካል፡ ደቈም ናይ ንባብ ባህሊ ንኸዕብዩ፡ ኣብ ናይ ዕረፍቲ ግዜኦም ዝሳተፍዎ ክለብ ኣንበብቲ ኣብ ትካሎም ኣቖሙ። ነቶም ቈልዑ ኣብ ምእላይ ይሳተፍ ብምንባረይ ብርክት ዝበለ ናይ ቈልዑ (ናይ ውሽጢ ዓድን ወጻእን) መጽሓፍቲ ከነንብብ ዕድል ረኸበ’የ። ሓንቲ ካብተን ዘንበብክወን ዝመሰጣኒ መጽሓፍቲ፡ ‘ሞኪን በርድ’ እትብል ብቋንቋ እንግሊዘኛ እተጻሕፈት ናይ ቈልዑ መጽሓፍ እያ። እታ መጽሓፍ፡ ናይ ሓንቲ ኦውቲዝም ዝነበራ፡ ልዑል ናይ ምዝካር፡ ሃብታም ማህደረ ቃላት ዝዓብለሎ ናይ ቋንቋን ትንተናን፡ ክእለት እትውንን ተመሃሪት መባእታ ትምህርቲ እያ እተዘንቱ። እቲ ዝነበራ ዓይነት ኦውቲዝም “ኣስፐርገር’ ዝበሃል እዩ። ብዛዕባ እቲ ዓይነት ኦውቲዝም፡ ጽሑፋትን መግለጺታትን ዋላ ይሃሉ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ወግዓዊ መግለጺ ስነ ምርመራ ከም ዘይኮነ ይንገር። እንተኾነ እዚ ዓይነት ኦውቲዝም ዘለዎም ገጻ ባህርያት፡ ኣብ መጽሓፍትን ፊልምን ንረክብ ኢና። ምስ ኦውቲዝም ዝነብሩ ቈልዑ ይኹኑ እኹላት ሰባት፡ ናይ ማሕበራዊ ምልምማድን ስምዒታትን ጸገማት ዘለዎ ግን ኣዝዮም በላሕቲ፡ ገይርካ ኣብ ፊልም ምቕራብ ሓድሽ ቅዲ ኣይኮነን። ብፍላይ ኣብ ዓንኬል ስነ ሕሳብን ኣካውንቲንን ዝስራሕ ፊልም፡ ኦውቲዝም ዘለዎም ገጸ ባህሪ ንረክብ ኢና። “ዘ ኣካውንታት” እትብል ፊልም፡ ከም ኣብነት ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ በሊሕ ድዩ፧ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ በሊሕ ድዩ፧ እምነ ነይረ እየ። ክንጠቅስ ንኽእል። እዚ ፊልምታት ከም መወከሲ’ኳ ክንወዶ እንተ ዘይከኣልና እወታዊ ጐድኒ ግን ኣይሰኣኖን እዩ። ኦውቲዝም ዘለዎም ሰባት ዝሓልፍዎ በዳሂ ህይወት ኣብ ምንጽብራቕ ብዙሕ ዝነኣድ ስራሕ ዘይብሉ ምኻኑ ከም ኣሉታ ዝወሰድ ጐድኒ’ዚ ፊልምታት እዩ። ኦውቲዝም ዘሎዎም ሰባት ክህልዎም ዝኽእል ሓይሊ ብምንጽብራቑ ግን ዝነኣድ እዩ። ኣብዚ ፊልምታት እቶም ኦውቲዝም ዘሎዎም ሰባት ከም ውጹዓት ዘይኮነ፡ ከም ዝሓያላት ሰባት ኮይኖም ስለ ዝቐርቡ ኣብ ኦውቲዝምን ምስ ኦውቲዝም ዝነብሩ ሰባትን ዘሎና ኣመለኻኽታ ኣብ ምቕያር ልዑል ተራ ኣሎዎ። አረ ኣነስ፡ ቈልዓ እንከለኹ፡ ነቶም ገጸ ባህሪ ካብ ምድናቕ ዝተላዕለ፡ ብውሽጠይ፡ ኦውቲዝም ክህልወኒ ኦውቲዝም እንታይ እዩ፧ ኦውቲዝም እንታይ እዩ፧ ኦውቲዝም ንዘሎዎም ሰባት ኦውቲዝም ንዘሎዎም ሰባት እንታይ ይብድሆም፧ ፍሉይ እንታይ ይብድሆም፧ ፍሉይ ብልሒን ክእለትንከ ኣሎዎም ድዩ፧ ብልሒን ክእለትንከ ኣሎዎም ድዩ፧ ኦውቲዝም ኣብ መስርሕ ምምዕባል ሓንጐል ዝፍጠር ወይ ዘጋጥም ስንክልና እዩ። እዚ ኣእምሮኣዊ ስንክልና’ዚ፡ ሓበሬታ ዝትንትን መስርሕ ሓንጐል ዝጸሉ ብምዃኑ፡ ኦውቲዝም ዘለዎም ሰባት ካብ ዘይብሎም ሰባት ዝተፈልየ ኣገባብ ኣተኣኻኽባ ሓበሬታ፡ ኣተናትናን ኣመለኻኽታን ኣለዎም። ኣብ ሓደ ናይ ‘ተድ ቶክስ’ መድረኽ፡ ዳኒኤል ተማል ዝተባህለ ኦውቲዝም ዘለዎ መንእሰይ ተመኵሮኡ ገሊጹ ነይሩ። ዳኒኤል፡ ቍጽርታትን ቃላትን ዝተፈልየ ቅርጺ ዘሎውም ኮይኖም ከም ዝረኣይዎ ይገልጽ። ብተወሳኺ ኣብ ሓንጐሉ፡ ኣዝዩ’ዩ ዝፍራሕ። ኣብዚ ሕብረተሰብ ዝዓብዩ ኦውቲዝም ዘሎዎም ቈልዑ ከኣ ኣዝዩም ክሽገሩ ንርእዮም። ወለዲ እምበኣር፡ ነዚ ማሕበራዊ ልምድታትን ትጽቢታትን ሕብረተስብ፡ ኣብ ምቅላልን ከም ዝለማመድዎ ኣብ ምግባርን ተራኦም ክጻወቱ ይግባእ። ከምቲ ንዝኾነ ቈልዓ ካብ ሓዊ እንከላኸለሉ፡ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ከኣ ካብ ክብጻሕ ዘየከኣል ማሕበራዊ ትጽቢት ሕብረተሰብ ክንከላኸለሉ የድሊ። ንኦውቲዝም ዘሎዎ ሰብ፡ እቲ ዝዓበየ ብድሆ፡ ስምዒታውን ማሕበራውን ክእለት ምዕባይ እዩ። እዚ ክእለታት ክመሃርዎ ኣይጸግሞምን እዩ። ንሕና ግን ንእኦም ክንርዳእን ክንምህርን ብቕዓት ስለ ዝሓጽረና ክንንጽሎምን ቅጽላት ሂብና ካብ መስርሕ ምዕባለ ክንድርቶም ንርአ። ስለዚ፡ ወለዲ፡ ደቅና ብኸመይ ይመሃሩ ክሳብ እንረኽቦ ምፍታሽ ክንሕለል ኣይግባእን። ኣተዓባብያ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ኣተዓባብያ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ እንታይ’ዩ ዝደሊ፧ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ እንታይ’ዩ ዝደሊ፧ ነጥብታት ኣብ ግምት ከእቱዉ የድሊ፤ ብሓፈሻ፡ ቈልዓ ምዕባይ፡ ልዑል ክእለት ይሓትት፣ ብፍላይ ከኣ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ። ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ምዕባይ ከቢድ እዩ። እቲ ክብደት ግን ኣብ ስንክልና’ቲ ቈልዓ ዘይኮነ፡ ዝበዝሐ ክፋሉ ኣብ ድኽመትን ትጽቢትን ወለዲ እዩ ዝምርኮስ። ትሑት ኣመለኻኽታ፡ ልምድን ትጽቢትን ሕብረተሰብ ከኣ ኣካል’ዚ ድኽመት’ዚ እዩ። ካብ ጥንቲ ጀሚሩ፡ ኦውቲዝም ዘሎዎ ቈልዓ ምውላድ ከም ሕማቕ ዕድል፡ መርገምን ካልእ ምስ ጠንቂ’ቲ ስንክልና ዘይተሓሓዝ ምኽንያትን ብምሃብ ከም መሳርሒ ኣድልዎ ከገልግል ጸኒሑ እዩ። ኣብዚ ናይ ስነ ፍልጠትን ንቕሓትን ግዜ’ዚ ከይተረፈ፡ ነዚ ኣተሓሳስባ ዘሳስዩ ኣይሰኣኑን እዮም። እዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ከኣ ንኦውቲዝም ዘለዎ ውላድና ብግቡእ ከይነዕብን ኣብቲ ስንክልና ዘሎና ኣፍልጦ ከይነዕብን ዓንቂጹ ጸኒሑን ኣሎን። ነዚ ንምፍታሕ እምበኣር፡ ኦውቲስም ዘለዎ ቈልዓ ብግቡእ ንምዕባይ ወለዲ ነዚ ዝስዕብ 1- እኹል ኣፍልጦ ምዕባይ 1- እኹል ኣፍልጦ ምዕባይ ኦውቲዝም ሕማም ኣይኮነን። ስንክልና’ውን ክትብሎ ኣጸጋሚ እዩ። ካብ ሕማም ክትብሎ ግን ስንክልና ክትብሎ ይቐርብ። ምኽንያቱ ከም ካልእ ሕማም ክትፍውሶ ወይ ብፍወሳ ከተወግዶ ስለ ዘይከኣል። ኦውቲዝም፡ ኣብ መስርሕ ምዕባለ ሓንጐል ብዝፍጠር ሕልኽላኻት ዝኽሰት ስንክልና እዩ። እዚ ክስተት’ዚ፡ ሓንጐል ንውሱን ሓበሬታ (ስምዒታት፡ ማሕበራዊ ልምድታትን ካልእን) ብዝግባእ ወይ በቲ ዝበዝሐ ሰብ ዝገብሮ ልሙድ ኣገባብ፡ ክትንትን ከም ዘይክእል ይገብሮ እሞ እቲ ኦውቲዝም ዘሎዎ ሰብ ኣብ ህይወቱ ክሽገር ይግደድ። ንኦውቲዝም፡ ዝያዳ ካልእ ስንክልና ከቢድ ዝገብሮ፡ እቲ ከም ሰብ ቅቡላት ዝገብሩና ስምዒታትን ማሕበራዊ ልምድታትን ከነዕቢ ስለ ዝድርተና እዩ። ኦውቲዝም ኣብ ማሕበራዊ ምትእኻብ፡ ልምድን ትጽቢታትን ብብዝሒ ዘሎዎ ሕብረተሰብ 2- ምልክታት ኦውቲዝም 2- ምልክታት ኦውቲዝም ምልላይን ሕክምናዊ ረዲኤት ምልላይን ሕክምናዊ ረዲኤት ምርካብን ምርካብን ምልክታት ኦውቲዝም ካብ ደቂ ክልተ ዓመት’ዩ ክረአ ዝጅምር። ወለዲ፡ ምልክታት ኣብ ዝረኣናሉ ግዜ፡ ሕክምናዊ ረዲኤት ምስ ቍጽርታትን ቃላትን ሕብርን ገጸ ባህርን ከም ዘለዎም ይገልጽ። ቍጽሪ ስለስተ፡ ቀጠልያ ሕብሪ፤ ቍጽሪ ሓደ ናይ ጩራ ብርሃን ቅርጺ፤ ቍጽሪ ሽዱሽተ ደቃቕን ዝሓዘነት ጸላም ነጥቢ፤… ኮይነን ከም ዝረኣዮ ይገልጽ። ኣብታ ዘንበብክዋ ናይ ቈልዑ መጽሓፍን ዘላ ቈልዓ’ውን ተመሳሳሊ ተመኵሮ ኣሎዋ። ብዘይካ ጻዕዳን ጸሊምን ሕብሪ ካልእ ሕብርታት ባህ ከም ዘይብላ ትነግር። እቲ ምኽንያት፡ “ካልኦት ሕብርታት ምስ ነንሕድሕዶም ምስ ተሓዋወሱ ካልእ ዝተፈልየ ሕብሪ ስለ ዝህቡ ኣደናገሪቲ እዮም፡” ብምባል’ያ እትጸልኦም። ንሰባት’ውን ኣይፍተዉዋን’ዩም “ጸሊኦምኻ እንከሉው ከም ዝፈተዉኻ ፍሽኽ ይብሉ፣ ደልዮም እንከሉዉ ኣይደለኹን ኢሎም ይሕስዉ፣ ብውሽጦም ሕማቕ እናተሰምዖም ብደገኦም ከም ሕጉሳት ይዋስኡ፣” ብምባል ባህሪ ሰብ ከም ዘደንግራን እትጸልኦ ትገልጽ። ዝኽረት ብቕዓትን ስነ መጎታዊ ትንተናን ናይ ምሃብ ክእለት ይረኣዮም። ገለ ብቕዓታት፡ ካብቲ ዘሎዎም ሕጽረታት ዝፍጠር ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት፥ ስነ መጐታዊ ትንተና ከቕርቡ ምኽኣሎም፡ ስምዒታት ክርድኡ ካብ ዘይምኽኣል ዝብገስ ክከውን ይኽእል እዩ። ስምዒት፡ ኣብ ብቕዓት መጐታዊ ትንተና ልዑል ጽልዋ ኣሎዎ። ካብ ስምዒት ዝረሓቐ ሰብ፡ ንነገራት ብኹሉ ሸነኻት ክርእን ብስምዒት ከይተጸልወ ክትንትንን የኽእሎ እዩ። ኦውቲዝም ዘለዎ ሰብ ከኣ ስምዒት ከንብብን ክትንትን ብዘይ ምኽኣሉ፡ ዝሓሸ ናይ ትንተና ብቕዓት ከማዕብል ሓጊዙ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኦውቲዝም ዘሎዎ ሰብ፡ ብዘይካ ኣብ ሕሳብን ቋንቋን፡ ኣብ ስነ ጥበብ፡ ብፍላይ ኣብ ሙዚቃ ዝተፈልየ ክእለት የንጸባር እዩ። እዚ ክእለት’ዚ ምስ ብቕዓት ኣእምሮ ጥራይ ኣተሓሒና እንተ ዘይራእናዮ ኣገዳሲ እዩ። ኦውቲዝም ዘሎዎም ሰባት ኣብ ህይወቶም ካብ ዘጋጥም ብድሆታት ንምንጋፍ ናብ ሙዚቃ ምስ ኣበሉ፡ ካብ ምሒር ፍቕሪ ምሕዳርን ልምምድን ልዑል ብቕዓት ከህልዎም ጸልዩ ክኸውን ይክእል’ዩ። እንተስ ብሰንኪ’ቲ ፍሉይ ስነ መትናዊ መስርሕ ሓንጐሎም፡ እንተስ ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም ዝጋጥሞም ተነጽሎን ጌጋ መረዳእታን ንምቅላስ፡ ብርክት ዝበሉ ኦውቲዝም ዘሎዎም ሰባት ኣብ ዓለምና ብርቂ ዝኾነ ስራሕ ኣበርኪቶምን የበርክቱን ኣለዉ። ኦውቲዝም ዘሎዎም ኮይኖም፡ ዝተፈላለየ ክእለት ዝውንኑ ሰባት ኣለዉ። ኦውቲዝም ምስ ብልሒ ኣእምሮ፡ ዝኽረትን ትንተናዊ ክእለት ሓንጐልናን፡ ዘለዎ ዝምድና ዝተወሳሰብ ብምዃኑ፡ ብኣሉታ ድዩ ዝጸሉ ወይስ ብእወታ፧ ንዝብል ሕቶ ውድዓዊ መልሲ የብሉን። ይኹን እምበር፡ ኦውቲዝም ዘሎዎም፡ ኣብ ደቀቕቲ ነገራት ልዑል ኣድህቦ ምግባር፡ ኵትሞ ወይ ኣሰራርዓ ናይ ምንባብ ክእለት፡ ልዑል ናይ ዘይተማሂሮም፡ ብዘይ ብኣና ክነብሩ ከም ዘይክእሉ ኢና እንገብር ዘሎና። እዚ ከኣ ነቲ ዘሎዎም ስንክልና ዘጋድድ፡ ካልእ ስንክልና እዩ። ብዛዕባ ስንክልናኦም ተረዲኡ ክሳልዮምን ክምህሮምን ዝኽእል ሰብ የለን፣ ወይ ውሑድ ሰብ እዩ። ወለዲ ምስ ውላዱ ኩሉ ግዜ ስለ ዘይነብሩ፡ ኣብታ ዘላትና ግዜ ንሓዋሩ ዘናብሮም ትምህርትን ተመኵሮን ከነውርሶም ይግባእ። እንረክብ፡ ኣብ ኣተዓባብዮኦም ዓቢ ሓገዝ ክኾነና ይኽእል። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ፡ ኦውቲዝም ኣእምሮኣዊ ስንክልና ስለ ዝኾነ ክመሓየሽ እምበር ምሉእ ብምሉእ ክእለ ዝኽእል ኵነት ኣይኮነን። እዚ ግን ተስፋ ከቕርጸና ኣይግባእን። ልክዕ ከም ካልእ ቈልዓ ድኹም ጐድንን ሓያል ጐድንን ዘሎዎ፡ እዞም ቈልዑ’ውን ኣዝዩ ዘገርም ክእለት ዘሎዎም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ኣብ ምሕደራ ስምዒት፡ ማሕበራዊ ክእለትን ምብህሃልን ቅልጡፍ ዕቤት ስለ ዘየርእዩን፡ ስምዒቶምን ሓሳቦምን ንምግላጽ ይሽገሩ እዮም። እዚ ሕጽረታት ከኣ ዘሎዎም ሓያል ጐድኒ፡ ክእለትን ጸጋን ከየነለሊ ክድርት ይኽእል’ዩ። ስለዚ ኣብ ደቅና ዘሎ ኣበር ዘይኮነ ኣብ ደቅና ዘሎ ሓያል ጐድኒ ኣብ ምፍታሽ ኣይንሰልኪ። 4- ናይ ምትሕግጋዝ መርበብ 4- ናይ ምትሕግጋዝ መርበብ ምምስራት ምምስራት ተመሳሳሊ ብድሆ ዘሎዎም ሰባት ዝያዳ ክፋለጡ፡ ክወሃሃዱን ክተሓጋገዙን ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ ኦውቲዝም ዘለዎም ቈልዑ ዘዕብዩ ወለዲ ዝራኸቡሉ ኣጋጣሚ ክፍጠር ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት፥ ኣብ ኤርትራ ንኣእምሮኣዊ ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ዝጥርንፍ ማሕበር ኣሎ። ኣብዚ ማሕበር ብምጥርናፍ ዘድሊ ኣገልግሎት ክንረክብን ምትሕግጋዝ ክንገብርን ኣገዳሲ እዩ። ኦውቲዝም ዘሎዎም ቈልዑ ዘዕብዩ ወለዲን ኣለይትን ምስ ዝሕይሉ፡ ሓያላት ቈልዑ ከነዕቢ ንኽእል። ስለዚ ወለድን ኣለይትን፡ ጐድኒ ጐድኒ ናይ ምዕባይን ምእላይን ጻዕርኹም ነብስኹም ከይትርስዑ ነዘኻኽር። 3- ነብሶም ክኽእሉ ምሕጋዝ 3- ነብሶም ክኽእሉ ምሕጋዝ ወለዲ፡ ኣይኮነን ኣእምሮኣዊ ስንክና ንዘሎዎ ውላድና፡ ነቲ ‘ምሉእ ጥዕና ኣለዎ፡’ ኢልና እንኣምነሉ ውላድና ከይተረፈ ኣዚና ናይ ምክንኻንን ምዕቃብን ባህሪ ኣሎና። እዚ ባህሪ ምስ ዝበዝሕ፡ ካብ ጥቕሙ ጕድኣቱ እዩ ዝዓቢ። ደቅና ኣብ ግዜኡ ብኣና ተሓጊዞም፡ ነብሶም ክኽእሉ እንተ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.172 20 መጋቢት 2026 - ገጽ 11", "char_count": 6120, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03607", "text": "ፈደረሽን ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝሰርዖ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ውድድራት ደቂ- ኣንስትዮ፡ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት’ውን ቀጺሉ። እዚ ኣብ ካልኣይን ሳልሳይን ድቪዝዮን ዝርከባ ጋንታታት ደቂ-ኣንስትዮ ዘካይደኦ ዘለዋ ውድድር፡ ኣብ ናይ ካልኣይ ዲቪዝዮን፡ ናይ ዓሚ ዕውትቲ ውድድር መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ዝዀነት ባሕቲ መስከረም ምስ ቈማታት ተጻወትቲ ሒዛ ዝተመስረተት ሓዳስ ጋንታ ፈስቲቫል ኣብ ዝካየደቶ ግጥም፡ 2ብ1 ክትሰዓር እንከላ፡ ብተመሳሳሊ ውጽኢት ከኣ፡ ዲያእ ብኣዱሊስ ተሳዒራ። ብዘይካ’ዚ ጋንታታት ንስሪን ደምበ ሰምበልን ኣብ ዝገጠማሉ፡ ንስራውያን ዓብሊለን ብምቕራብ ናይ 2ብ0 ዓወት ኣመዝጊበን። ናይ ሳልሳይ ዲቪዝዮን ጋንታታት ኣብ ዘካየደኦ ጸወታ ድማ፡ ኣዱሊስ ንማይተስፋ", "char_count": 464, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03608", "text": "ዙር-16 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ናይ ስጳኛ ክለባት ዕብለላአን ብዘረጋገጻሉ መልክዕ ናብ ርብዒ ፍጻመ ተሰጋጊሩ ይርከብ። እንግሊዝ ካብዚ ውድድር ተኣልየን። በዚ ኸኣ እዚ ሊግ፡ ‘ኣብ ሻምፕዮስን ሊግ እንታይ’ዩ ወሪድዎ፧’ ዝብል ሕቶ ኣልዒሉ ይርከብ። ተጻወትቶም ዘካይድዎ ነዊሕ ጸወታ ብቐዳምነት ከም ጠንቂ ፍሽለቶም ይገልጽዎ። ልያም ሮሰነሮ፡ ድሕሪ ካብ ኤውሮጳዊ ውድድራት ምስንባቶም፡ ተጻወትቱ ኣብ ውሽጢ 18 ኣዋርሕ ብዘይ ዕረፍቲ ልዕሊ 100 ግጥማት ከም ዘካየዱ ብምረት ገሊጹ። ጓርድዮላ’ውን “ዕንወት፡” ብምባል ተጻወትቱ ቅድሚ ናይ ካልኣይ እግሪ ግጥማት ዙር- 16 ልምምድ ኣቋሪጾም ከም ዘዕርፉ ከም ዝገበረ ገሊጹ። ስሎት ብግዲኡ፡ ተጻወትቲ ፕሪመር ሊግ፡ ኣብ ሓጋይ ዕረፍቲ ዘይረኽቡ ብምዃኖም፡ ይሕገዙ ከም ዘየለዉ ሓቢሩ። እቶም ኣሰልጠንቲ፡ ልዕሊ ኻልእ ሊግ፡ ፕሪመር ሊግ፡ ከቢድ ውድድር ዝንጸባረቖ ብምዃኑ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ንኸይዕወቱ ተራኡ ይጻወት ከምዘሎ የረድኡ። ኣብ ዙር-16፡ ናይ ስጳኛ ክለባት ማእከላይ ምስሊ ናይቲ ውድድር ብምሓዝ፡ ነቲ ሽዱሽተ ክላባቱ ዘሳተፈ ፕሪመር ሊግ ድሕሪት ትረፍ ኢልዎ። ርያል ማድሪድ፡ ባርሴሎና፡ ኣትለቲኮ ማድሪድ፡ ብድምር 20 ሸቶታት ብምቝጻር፡ ንሰለስተ ክለባት እንግሊዝ ካብ ውድድር ወጻኢ ገይረነአን። ሓሙሽተ ክለባት ፕሪመር ሊግ ብዘይ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ግጥማት፡ ኣብ ዙር- 16 ዘሳትፈን ትኬት ብምቚራጸን ልዕልና ናይቲ ሊግ ከረጋግጻ እንከለዋ፡ ኒውካስል ናይ ኣውዲቓ ምሕላፍ ግጥም ብዓወት ሰጊራ ተጸንቢራተን። ንመጀመርያ ግዜ ድማ፡ ሽድሽተ ክለባት ፕሪመር ሊግ ኣብ ዙር-16 ምብጽሐን፡ ኣድናቖት ተዋሂብዎ’ዩ። ድሕሪ ዙር-16 ግን፡ ንኣርሰናልን ሊቨርፑልን ጥራይ ሒዙ ብምትራፉ፡ እቲ ኣድናቖት ናብ ውርደት ተቐይሩ’ሎ። ናይ ሎሚ ዓመት ዙር-16 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ኣብ ናይ ክልተ እግሪ ጸወታ፡ ብድምር 68 ሸቶታት ክርኣዮ ከሎ፡ ኣብ ታሪኽ ናይዚ ውድድር ከኣ፡ መበል ሳልሳይ ተሰሪዑ’ሎ። ካብዚ 68 ሸቶታት፡ እቲ 30 ሸቶታት ነተን ሽዱሽተ ክለባት እንግሊዝ ዝተመዝገበን’ዩ። ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ድማ፡ ኣርባዕተ ክለባት ፕሪመር ሊግ፡ ከምዚ ውርደት ከመዝግብ ዝደረኾ ዝተፈላለየ ምኽንያት ከምዘሎ ይግለጽ። ኣሰልጠንቲ ክለባት እንግሊዝ፡ ፕሪመር ሊግ፡ ኣብዚ ዓመት ብገምጋም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጸወታ 873.3 ምቅብባል ክገብር እንከሎ፡ ካብተን ኣብዚ ዓመት ዝተመዝገባ 587 ሸቶታትን እተን 166 ካብ ናይ ኢድ ዳርባ፡ ናይ መኣዝንን ናጻ ቅላዕን ዝተመዝገባ እየን። እዚ ሎሚ ዓመት ፕሪመር ሊግ ኣተኣታትዩዎ ዘሎ ጥበብ ‘ሰት-ፒስ’ ድማ፡ ሓደ ካብቲ ጠንቂ ስዕረት ኰይኑ ኣሎ። ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ሰለስተ ካብ ስጳኛ፡ ክልተ ካብ እንግሊዝ፡ ሓሓንቲ ካብ ፈረንሳ፡ ጀርመንን ፖርቱጋልን ሒዙ ኣብ ርብዒ ፍጻመ በጺሑ ኣሎ። ክለባት እንግሊዝ ነዛ ዋንጫ ብምልዓል ክብረን ይመልሳዶ ወይስ ተዋሪደን ይወጽኣ ሓቢርና ክንርእዮ ኢና።", "char_count": 1612, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03609", "text": "ካልኣይ እግሪ ዙር-16 ግጥማት ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ረቡዕ ምሸት ተዛዚሙ። ሸሞንተ ክለባት ድማ፡ ጽዋእ ሻምፕዮንስ ሊግ ንምልዓል፡ ኣብ ሓያል ቅልስ ክጽመዳ’የን። ከተልዕላ ኣብ ቅድሚት ሰሪዓታ ትርከብ። ኣብዚ ዓመት ኣብ ኵሉ ውድድራት ኣብ ክልተ ግጥማት ጥራይ ዝተረትዐት ባየር ሙኒክ ከኣ፡ ብ18.02% ካልኣይ ደረጃ ሰሪዓታ። ንኒውካስል ስዒራ ዝሓለፈት ባርሴሎና ድማ፡ ድሕሪ 2015 ነዛ ዋንጫ ቀዳማይ እግሪ ዙር-16 ብርክት ዝበለ ሸቶታት ሰኒዱ ብምሕላፉ፡ ናብ ርብዒ ፍጻመ ዝሰግራ ክለባት ብዘይካ ስፖርቲንግ፡ ናይተን ካልኦት ንጹር’ዩ ነይሩ። ከምቲ ግምት ዝተገበረሉ ድማ፡ ርያል ማድሪድ፡ ባርሴሎና፡ ኣትለቲኮ ማድሪድ፡ ኣርሰናል፡ ሊቨርፑል፡ ባየር ሙኒክ፡ ፒኤስጂ፡ ስፖርቲንግ ሓሊፈን ኣለዋ። መን-መን ክራኸባ ምዃነን ተፈሊጡ ኣብ ዘለወሉ ድማ፡ ‘ኦፕታ ሱፐር ኮምፕዩተር’ ነዛ ጽዋእ መን ከም ተልዕላ ግምታ ሂባ ትርከብ። ኦፕታ ኣብ ዝሃበቶ ግምት፡ ናይ ሚኪኤል ኣርቴታት ኣርሰናል ብ29.95% ነዛ ዋንጫ ካልኣይ ድቪዝዮን ከኣ፡ ንስሪ ምስ ኣዱሊስ ጸወታአን ከሰላስላ እየን። 2ብ0 ክትስዕራ እንከላ፡ ባሕቲ መስከረም ንፍረሰላም፡ ከምኡ’ውን ደምበ ሰምበል ንዋርሳይ ብተመሳሳሊ ውጽኢት 2ብ1 ስዒረን ናብ ዝቕጽል ጸወታ ሓሊፈን። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፡ ሰንበት ናይ ካልኣይ ድቪዝዮን ጋንታታት ደቂ-ተባዕትዮ፡ ኣዱሊስ ምስ ማይ-ተስፋ መቐጸልታ ናይ ሻምፕዮን ውድድር ከካይዳ ምዃነን ህዝባዊ ርክባት ናይቲ ፈደረሽን ኣብ ዝለኣኸልና ጽሑፍ ገሊጹ። ጽባሕ ሰንበት ኣብ ሰዓታት ድ.ቐ፡ ናይ ሳልሳይ ድቪዝዮን ግጥማት፡ ኣብ መንጎ ባሕቲ መስከረምን ደምበ ሰምበልን ክካየድ መደብ ክስርዓሉ ከሎ፡ ኣብ ናይ", "char_count": 933, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03610", "text": "ርያል ማድሪድ ብመጒዳእቲ ብርክት ዝበሉ ተጻወትቲ ኣብ ትሳቐየሉ ዘላ፡ ሓላዊ ልዳታ ቲበው ኮርተዋ ንነዊሕ ሳምንታት ካብ ጸወታ ዘርሕቖ መጒዳእቲ ከም ዘጋጠሞ ተገሊጹ። ኮርተዋ፡ ኣብቲ ጋንታኡ ንማንቸስተር ሲቲ ስዒራ፡ ትኬት ርብዒ ፍጻመ ዝቘረጸትሉ ናይ ሰሉስ ምሸት ግጥም፡ ናይ ኢድ መጒዳእቲ ኣጋጢምዎ። ኣብቲ ግጥም ብሓላዊ ልዳት ኣንድሪ ሉኒን ተቐይሩ ዝወጸአ ኮርተዋ፡ ኣብ ፈለማ ማህረምቱ ቀሊል መሲሉ ነይሩ፣ ሓካይም ክለቡ መርመራ ምስ ገበሩሉ ግን፡ ንሽዱሽተ ሳምንታት ካብ ጸወታ ከም ዝርሕቕ ተሓቢሩ። ኮርተዋ፡ ካብቲ ጋንታኡ ጽባሕ ቀዳም ምስ ኣተለቲኮ ማድሪድ እተካይዶ ናይ ደርቢ ግጥም ኣትሒዙ፡ ክልተ እግሪ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣንጻር ባየር ሙኒክ ሓዊስካ፡ ምስ ርያል ማሎርካ፡ ጂሮና፡ ኣላቨስን ርያል በቲስን ኣብ እተካይዶም ግጥማት፡ ኣብ ሜዳ ኣይክረአን’ዩ።", "char_count": 481, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03611", "text": "ኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ፡ ተጻወትቲ ሃገራዊት ጋንታ ሰኔጋል፡ ብዘይፍቃድ ዳኛ ካብ ጸወታ ወጺኦም ብምባል፡ ድሕሪ 58 መዓልቲ፡ ነታ 1ብ0 ረቲዖም ዝወሰዱዋ ዋንጫ ኣፍሪቃ፡ ንሞሮኮ ክትወሃብ ውሳነ ከም ዝሃበ ዝፍለጠ’ዩ። ነዚ ኣብ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ውሳነ ካፍ ድማ፡ ብርክት ዝበሉ ወገናት ርእይቶ የውሕዙሉ ኣለዉ። ሓደ ካብቶም ነዚ ውሳነ ተሪር ነቐፌታ ዝሃበሉ፡ ኮኾብ ተጻዋታይ ናይዛ ሃገራዊት ጋንታ ሳይዶ ማነ እዩ። ማነ፡ ኣብቲ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ገጻቱ ዘስፈሮ ጽሑፍ፡ “ኣብ ጸወታና ብርክት ዝበለ ብልሽውና እዩ ዘሎ። ንመንፈስ ኣብ መላእ እዛ ኣህጒር ዝርከቡ ብሚልዮን ዝቝጸሩ ደገፍቲ ይቐትልዎ ኣለዉ። ተጻወትቲ ኣብ ሜዳ ኵሉ ዝከኣለና ንህብ፡ ውሳነ ጸወታን ዋንጫን ዝህቡ ድማ፡ እቶም ኣብ ደገ ዘለዉዮም፡” ድሕሪ ምባል፡ “ዓለም ናይ ብሓቂ ተዓዋቲ ትፈልጥ’ያ፡” ኢሉ። እንከሎ፡ ፓትሪስ ኤቭራ ድማ፡ “ነዚ ውሳነ ምስ ሰማዕኩ መዓልቲ ሓሶት’ዩ መሲሉኒ ነይሩ፡ ” ብምባል ሓጪጩሉ። ሰሚር ናስሪ ብወገኑ፡ “ምናልባት ኣብ 2035 እውን ደጊሞም ከምዚ ዓይነት ውሳነ ክህቡ ይኽእሉ’ዮም። እዚ ውሳነ ትርጉም ዘለዎ ኣይኰነን። ካፍ ኣብ ገዛእ ርእሱ ይሕጭጭ’ዩ ዘሎ፡” ኢሉ። ብዛዕባ እዚ ውሳነ ሓሳቡ ዝሃበ ዋይኒ ሩኒ ድማ፡ “ጽላለ እዩ…ሞሮካዊ ተጻዋታይ እንተ ዝኸውን ነዚ ዓወት ኣይምተቐበልክዎን። ሰኔጋል ብፍትሓዊ መገዲ ስዒራቶም እያ፡” ኢሉ። ፕረዚደንት ሰኔጋል ፋየ ብግዲኡ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ዋንጫ ኣፍሪቃ ብድሕሪኡ ተቐሚጣ እንከላ ዘርኢ ስእሊ ብምዝርጋሕ ተቓውሞኡ ኣብ ልዕሊ ውሳነ ካፍ ክገልጽ ብርክት ዝበሉ ኣብዚ ውሳነ ዘለዎም ዘይዕጉብነት ኣብ ዝገልጹሉ ዘለዉ፡ እቲ እንኮ ኣፍሪቃዊ ዕዉት ባሎን ዲ ኦር ጆርጅ ዊያ ግን፡ “እንተ ደኣ እቲ ሓቂ ደሊኹም፡ ሕጊ ንጹር እዩ። ጸወታ ገዲፍካ ወጺእካ ምስ ትምለስ ስዑር ኢኻ ትውሰድ። ሞሮኮ ንመሰላ ተኸላኺላን ረኺባቶን። ንዝተዓወቱዋ ዋንጫ እንቋዕ ሓጐሰኩም እብሎም፡” ብምባል እቲ ውሳነ ቅኑዕ ምዃኑ መስኪሩ። ንኸተልዕላ ናይ 14.74% ተኽእሎ ሂባታ። ፒኤስጂን ርያል ማድሪድን ከኣ፡ 12.15% ከምኡ’ውን ብ10.18% ኢደን ኣብዛ ዋንጫ ከንብራ ይኽእላየን። ኦፕታ፡ ሊቨርፑል ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘለዋ ሕሉፍ ናይ ዓወት ታሪኽ ኣብ ግምት ብምእታው ሎሚ ዓመት ብእተርእዮ ዘላ ድኹም ጕዕዞ ነዛ ዋንጫ ከተልዕላ እምነት ከም ዘይብላ ብቝጽራዊ ሓቂ ኣሰንያ ግምታ ከተቕርብ እንከላ፡ 7.04% ተኽእሎ ከም ዘለዋ ብምግላጽ ኣብ ሻድሻይ ደረጃ ሰሪዓታ። ንኣትለቲኮ ማድሪድ ከኣ፡ 4.65% ነዛ ዋንጫ ክትወስዳ ዘለዋ ተኽእሎ ሓቢራ። ንስፖርቲንግ፡ ኣብ መወዳእታ ብምቕማጥ ከኣ፡ ብ3.27% ዝተሓተ ግምት ሂባታ። ካፍ፡ ብዝወርዶ ዘሎ ነቐፌታ ሓሳቡ ድዩ ክቕይር ወይስ ኣብ ውሳነኡ ክጸንዕ ዝተፈልጠ ነገር የለን።", "char_count": 1554, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03614", "text": "ኣብ ትሕተ ቅርጺ ነዳዲ ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ መጥቃዕቲ ብምክያድ፡ ግብረ መልሲ ከም ዝሃበትሉ ተሓቢሩ። እቲ ብኢራን ዝተወስደ ናይ ግብረ መልሲ ስጉምቲ፡ ንወጥሪ ናይቲ ዞባ ናብ ሓደገኛ ደረጃ ኣብጺሕዎ ከም ዝርከብ እዮም ተዓዘብቲ ዝገልጹ ዘለዉ። ኢራን፡ ነቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ብእስራኤል ኣብ ልዕሊ መሳለጥያ ጋዝ ደቡባዊ ፓርስ (ኢራን) ዝተፈጸመ ደብዳብ ተኸቲላ፡ ኢራን ናይቲ ኣብ ልዕሊ መሳለጥያ ነዳዲኣ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ግብረ መልሲ ንምሃብ፡ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ኣብ ቀጠር ንዝርከብ መሳለጥያ ፈሳሲ ተፈጥሮኣዊ ጋዝ ራስ ላፋን ዒላማ ክትገብሮ እንከላ፡ ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ዝርከቡ ትሕተ ቅርጺ ጸዓት እውን መጥቃዕቲ ከም ዘካየደት ተገሊጹ ኣሎ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ትሕተ", "char_count": 470, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03615", "text": "ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ ልኡል ፋይሳል ቢን ፋርሃን፡ መጥቃዕትታት ኢራን ንትዕግስቲ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ይፈታትኖ ከም ዘሎ ድሕሪ ምጥንቃቕ፡ ኢራን ኣብቲ ምስ እስራኤልን ኣመሪካን እተካይዶ ዘላ ኲናት እትኽተሎ ዘላ ስትራተጂ፡ ዳግማይ ብቕልጡፍ ክትግምግሞ ኣተሓሳሲቡ። እቲ ሚኒስተር ኣብቲ ትማሊ ሓሙስ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሃገሩን ጎረባብቲ ሃገራትን፡ ንመጥቃዕትታት ኢራን ግብረ መልሲ ክህባ እኹል ዓቕሚ ከም ዘለወን ድሕሪ ምጥንቃቕ፡ ኢራን ዋላ ኣይትእመኑሉ ደኣ እምበር፡ ኣብ ልዕሊ ጎረባብታ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት፡ ብጥንቃቐ ዝሃንደሰቶ ምዃኑ ገሊጹ። ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ሓደ መዓልቲ ክዛዘም ምዃኑ ዝገለጸ እቲ ሚኒስተር፡ ጣህራን ኣብ ልዕሊ ጎረባብቲ ሃገራት ብሰንኪ እትወስዶ ዘላ ዘይግቡእ ውሳነታት ግና፡ ኣብ መንጎ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን ኢራንን ዝነበረ ምትእምማን ናብ ንቡር ክምለስ ዘሎ ተኽእሎ እናጸበበ ይኸይድ ምህላዉ ኣረዲኡ። ብቕልጡፍ ከተቋርጽ ዘኽእላ ጎደና ክትሕዝ ጸዊዑ። መጠንቀቕታ ልኡል ፋይሳል፡ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ዓረብ ነቲ ብመጥቃዕትታት ኢራን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ግጭት ኣመልኪቶም፡ ኣብ ርእሰ ከተማ ስዑዲ ዓረብ ድሕሪ ዘካየድዎ ኣኼባ እዩ ዝወሃብ ዘሎ። ሚኒስተር ልኡል ፋይሳል ወሲኹ፡ ኢራን ዓቕሊ ጎረባብታ ቀጻሊ ዘይምዃኑ ተገንዚባ፡ ነቲ ኣብቲ ዞባ እተካይዶ ዘላ ዘይምኽንያታዊ መጥቃዕትታት", "char_count": 813, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03616", "text": "ቀዳማይ ሚኒስተር ሃንጋሪ ቪክቶር ኦርባን፡ ግጭት ዩክሬን-ሩስያ ምስ ተዛዘመ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ፈደረሽን ሩስያ ንዝነበሮ ክልተኣዊ ዝምድና ዳግማይ ክሃንጽ ኣተሓሳሲቡ። መሕትት፡ ሃገሩ፡ ፈደረሽን ሩስያ ካብቲ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ መጻኢ ዘካይዶ ናይ ጸጥታ፡ ጸዓትን ንግድን ውጥናት፡ ክትግለል የብላን ዝብል እምነት ከም ዘለዋ ገሊጹ። ልዕሊ ሩስያ ክውሰኑ ዝጸንሑ ብርክት ዝበሉ እገዳታት፡ ተመሊሶም ንቑጠባ ናይቲ ሕብረት ክጎድእዎ ምዃኖም ብተደጋጋሚ ከተጠንቅቕ ጸኒሓ እያ። ዝሓለፈ ሰሙን’ውን፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃንጋሪ ፔተር ስዚያርቶ፡ ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ሩስያ ዝጸደቐ እገዳ፡ ንህዝብን ቁጠባን ኤውሮጳ ከቢድ ጉድኣት የስዕበሉ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ንቕልውላው ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ግምት ኣእትዩ፡ ነቶም ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ሩስያ ዘጽደቖም እገዳታት ክልዓሉ ምጽውዑ ምንጭታት ይሕብሩ። እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ምስ ማዕከን ዜና ‘ጂቢ ኒውስ’ ኣብ ዘካየዶ ቃለ ሃንጋሪ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ፡ እቶም ብሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ልኡኽ ፕረዚደንታዊ ወፍሪ ሩስያ ኪሪል ዲሚትሪየቭ፡ ግጭት ኢራን፡ እስራኤልን ኣመሪካን፡ ነቲ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ልዕሊ ነዳዲ ሃገሩ ዘጽደቖ እገዳ ‘ስትራተጂካዊ ጌጋ’ ምንባሩ ብንጹር ዘርኣየ ኩነት ከም ዝኾነ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኤውሮጳ ነዳዲ ሃገሩ ክትልምን ዘይተርፍ ምዃኑ ኣረዲኡ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓሊቴና መረብ 716 ቁ.14፡ ቀሓውታ ጎደና ዓዲ ኣበይቶ ቁ. 89፡ ትሕቲንቤ/ት ማርቲ ንሉተርነበር ጎደና ሰላም ቁ.ገዛ 47", "char_count": 879, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03618", "text": "ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ቅርጺ ነዳዲ ቀጠር ዳግማይ መጥቃዕቲ ምስ እተካይድ፡ ንመሳለጥያ ጋዝ ደቡባዊ ፓርስ ምሉእ ብምሉእ ክድምስሶ ምዃኑ፡ ኣብቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኣጠንቂቑ ኣሎ። ልዕሊ ቀጠር መጥቃዕቲ ክሳብ ዘየካየደት፡ እቲ መሳለጥያ ባህርያዊ ጋዝ ዳግማይ ከም ዘይትንከፍ ቃል ኣትዩ። ኣፈኛ ዋና ቤት ጽሕፈት ሓለዋ ሰውራ ኢራን ካታም ኣል-ኣንብያ፡ ሃገሩ ነቲ ኣብ ልዕሊ ትሕተ ቅርጺ ጸዓታ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ መልሰ ግብሪ ናይ ምሃብ ስጉምታ፡ ገና ከም ዘየብቅዐ ኣፍሊጡ ኣሎ። ፕረዚደንት ትራምፕ ወሲኹ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ መሳለጥያ ደቡባዊ ፓርስ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ግቡእ ዘይምንባሩ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኢራን ኣብ", "char_count": 431, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03619", "text": "ንወሽመጥ ቓዛ ምስ ግብጺ ዘራኽብ መሳገሪ ዶብ ራፋሕ፡ ዳግማይ ከም ዝተኸፍተ፡ ኣገልግሎት ዜና ሺንዋ ሓቢራ። ቓዛ ከም ዝተመልሱ ድሕሪ ምሕባር፡ ካብታ ወሽመጥ ንዝመጽኡ ተሓከምቲ ንምቕባል እውን ብርክት ዝበላ ኣምቡላንሳት ኣብ ዶብ ግብጺ ተሰሪዐን ከም ዝርከባ ኣነጺሩ። ሓደ ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ዘለዎ ስሙ ዘይተገልጸ ብዓል ስልጣን ጸጥታ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ መሳገሪ ዶብ ብኽልቲኡ ኣንፈት ንኣገልግሎት ድሉው ኮይኑ ከም ዘሎ ገሊጹ። መሳገሪ ዶብ ራፋሕ፡ ብ28 ለካቲት፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ኢራን ድሕሪ ዘካየዳኦ ልፍንታዊ መጥቃዕቲ፡ ዳግማይ ከም ዝተዓጽወ ዝዝከር እዩ። እቲ ብዓል ስልጣን፡ ብርክት ዝበሉ ኣብ ግብጺ ሕክምናዊ ረዲኤት ክረኽቡ ዝጸንሑ ፍልስጤማውያን ናብ ወሽመጥ ዝሓለፈ ሰንበት፡ እስራኤል እቲ መሳገሪ ዶብ ንግዜኡ ዳግማይ ከም ዝኽፈት ምሕባራ ይፍለጥ።", "char_count": 489, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "4bea7d03c5a204001bdd15403f0f3b5607675ce1cc0d48476cd834038da7dfcf:03620", "text": "ኣብ ክፍለ ሃገር ጉጃራት - ምዕራብ ህንዲ ኣብ ዝርከብ ፋብሪካ ርክያሞ ብዘጋጠመ ባርዕ ሓዊ፡ ብውሕዱ ክልተ ሰራሕተኛታት ናይቲ ትካል ክሞቱ እንከለዉ፡ ካልኦት 11 ሰባት ድማ ከም ዝቘሰሉ፡ ሰብ መዚ ናይቲ ከባቢ ሓቢሮም። ዘሎ እዮም፡ እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም ዝገልጹ። እቲ ኣብ ርእሰ ከተማ ክፍለ ሃገር ጉጃራት ዘጋጠመ ባርዕ፡ ላሕኲ ኤለክትሪክ ዘስዓቦ ምፍንጃር ዕትሮ ጋዝ ምዃኑ፡ ኣብቲ ቦታ ዝተረኽቡ ፖሊስ ኣነጺሮም። ገለ ካብቶም በቲ ባርዕ ሓዊ ዝቘሰሉ ሰራሕተኛታት ናይቲ ትካል፡ ኣብ ኣዝዩ ኣሰካፊ ኩነታት ይርከቡ ብምህላዎም፡ ቁጽሪ ምዉታት ከይዛይድ ስግኣት ከም ሰራሕተኛታት መጥፋእቲ ሓዊ ናይታ ከተማ፡ ነቲ ባርዕ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምእታው ሰለስተ ሰዓታት ከም ዝወሰደሎም ኣረዲኦም። 186839 08370129 122350", "char_count": 456, "topic": null, "issue_date": "2026-03-20", "source_pdf": "haddas_eritra_20032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03621", "text": "ዒድ ኣልፈጥር ኣልሙባረክ ናይ ዓመተ 1447 ህጅሪያ፡ ትማሊ 20 መጋቢት 2026 ኣብ መላእ ሃገር ብኽብ ዝበለ ማዕርግ ተባዒሉ። ኣብ ኣስመራ፡ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ዲፕሎማሰኛታት፡ ከምኡ’ውን ብኣሽሓት ዝቚጸሩ ምእመናን ኣብ ዝተረኽቡሉ ስነ-ስርዓት፡ ኣመንቲ ብንግሆኡ ካበየ መሳጊድን ጀዋምዕን ተክቢር እናገበሩ ኣብ ሜዳ ባሕቲ መስከረም ምስ ተኣኻኸቡ፡ ሓባራዊ ሰላት ዒድ ኣብጺሖም። ሙፍቲ ኤርትራን ኣቦ-መንበር ላዕለዋይ ባይቶ ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን መውላና ሼኽ ሳልም ኢብራሂም ኣልሙኽታር ኣብ ዘስመዕዎ ኹጥባ፡ ንትርጒምን ግቡኣትን ጾም ሮሞዳንን ዒድ ኣልፈጥርን፡ ንመንፈሳውን ስጋውን ረብሓታት ጾም፡ ከምኡ’ውን ንመንፈሳውን ማሕበራውን ገጽ ዒድን ዘካት ኣልፈጥርን ዝምልከት ሰፊሕ መረዳእታ ሂቦም። እዛ ዕለት’ዚኣ፡ መዓልቲ ፍስሃን ሓጎስን፡ መዓልቲ ፍቕሪን ሓልዮትን፡ መዓልቲ ምትሕግጋዝን ምብጽጻሕን ምዃና ዝጠቐሱ ሼኽ ሳልም፡ ንደቅና ብሃይማኖታውን ስነ-ምግባራውን ክብርታት ክንኵስኲስ፣ ፍቕሪ ሃገርን ትምህርትን ክነስርጸሎም፣ ንጽጉማትን ዘኽታማትን ክንሕግዝን ንሕሙማት ክንበጽሕን፣ ከምኡ’ውን ሕውነትና ክነደልድል ብምዝኽኻር፡ ብፍላይ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ንኹሎም ደቅና", "char_count": 704, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03622", "text": "ክነተባብዕን ተላብዮም። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ንዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ንኣመንቲ ምስልምና ድማ ብፍላይ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሓለዋን ልምዓትን ሃገር ተዋፊሮም ንዝርከቡ ጀጋኑ ሓይልታት ምክልኻል “ዒድ ሙባረክ” ኢሎም። ዒድ ኣልፈጥር ኣልሙባረክ፡ ኣብ ካልኦት ከተማታት፡ ሓውሲ ከተማታትን ገጠራትን ኤርትራ’ውን ብተመሳሳሊ ኣገባብ ከምእተባዕለ፡ ወኪላት ኤሪና ሓቢሮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብምኽንያት ዒድኣልፈጥር ብምትሕብባር ሚኒስትሪ ዜና፡ ምምሕዳር ዞባ ማእከልን እዚ ማእከል ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ኣብ ጻዕዳ-ክርስትያን - ንኡስ ዞባ በሪኽ፡ ብባህላዊ መሰናድኦታት ዝተሰነየ ህዝባዊ በዓል ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ ኣብ ሰፊሕ ልምዓታዊ መደባት ዝሳተፉ ዘለዉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ህዝብን ዝተሳተፍዎ ኣጋጣሚ፡ ሌተናል ኮሎኔል እስቲፋኖስ ዘርኣይ ኣብ ዘስመዖ ቃል እዚ ማእከል፡ እቲ በዓል ኣብ ታሪኻዊ ቦታ ይጽንበል ምህላዉ ንትርጉሙ ዘዕዝዝ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኩሉ ሃይማኖታዊ በዓላትና ብሓባር - ብፍቕርን ሓድነትን ምብዓልና መርኣያ ስኒትና ስለዝዀነ፡ መመሊሱ ክኵላዕን ብግቡእ ናብ ወለዶታት ክሰጋገርን ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ክልተኡ ስነ-ስርዓት፡ ብኤሪ-ቲቪን ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራን ብቐጥታ ተፈንዩ። ልኡኽ ኤርትራ ኣብ ኣኼባ ኮሚሽን ኩነታት ደቂኣንስትዮ መደረ ኣስሚዑ ቀዋሚት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ወ/ሮ ሶፊያ ተስፋማርያም፡ ካብ 9 ክሳብ 20 መጋቢት ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝተቓንዐ መበል 70 ኣኼባ ኮሚሽን ኩነታት ደቂኣንስትዮ፡ ርእይቶን መርገጽን ኤርትራ ዘነጽር መደረ ኣስሚዓ። ኣምባሳደር ሶፊያ ኣብ መደረኣ፡ ኣብ’ዚ ግጭትን ጂኦፖለቲካዊ ምትፍናን ኣስፋሕፊሑሉ ዘሎ እዋን፡ መትከላት ኣህጉራዊ ሕጊ ከቢድ ብድሆ ገጢምዎ ከምዘሎ፣ እዚ ኩነታት’ዚ ድማ ንገስጋስ ልምዓት ዝገትእ፣ ንሰላምን ጸጥታን ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ፣ ከምኡ’ውን ንህይወትን ሕልምታትን ደቂኣንስትዮን ኣዋልድን ብኣሉታ ዝጸሉ ምዃኑ ገሊጻ። “ምርግጋጽን ምሕያልን መሰል ደቂኣንስትዮን ኣዋልድን ኣብ መዳይ ፍትሒ” ንዝብል ቴማ ናይ’ቲ ኣኼባ ብምጥቃስ፡ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላት ካብ ጭርሖታትን መብጽዓታትን ወጺኦም ንትግባረ ናይ’ዚ መትከላት ትርጉም ዘለዎ ተበግሶታት ክወስዱ ዘዘኻኸረት ኣምባሳደር ሶፊያ፡ ተመኵሮ ኤርትራ ከምዘነጽሮ፡ ጾታዊ ምዕሩይነት ሕጊ ብምውጻእ ጥራይ ክሰምር ስለዘይክእል፡ ኣብ ሰላም፡ ማሕበራዊ ለውጢን ንጡፍ ተሳትፎ ማሕበረሰባት ኣብ ምቕላስ ልምዓታዊ መደባቶምን ዝተሰረተ ክኸውን ከምዝግባእ ኣገንዚባ። ጾታዊ ምዕሩይነት፡ ማእከል ሃገራዊ ስርዓተ ሕግን ትካላዊ መዋቕርን መንግስቲ ኤርትራ ምዃኑ ብምሕባር፡ ገና ስራሕ ዘድልዮ መዳያት’ኳ እንተሎ፡ ዛጊት ዝተኣታተወ ምምሕያሻት ውጽኢቱ ዝምስገን ከምዝዀነ ኣብነታት ኣሰንያ ድሕሪ ምግላጽ፡ ክሽቦ ደቂኣንስትዮ ዝኽልክል ኣዋጅ ቊጽሪ 158/2007 ንጽኑዕ መብጽዓ ኤርትራ ንምርግጋጽ ጥዕና፡ ክብረትን ኣካላዊ ምሉእነትን ደቂኣንስትዮን ኣዋልድን ዘነጽር ከምዝዀነ ኣብሪሃ። ኣምባሳደር ሶፊያ ኣብ መወዳእታ፡ ኣገልግሎት ፍትሒ ናብ ኩሎም ዜጋታት ንምብጻሕ፡ ሚኒስትሪ ፍትሒ - ኮማዊ ሽማግለታትን ኣብያተ-ፍርድን ብምስፋሕ ከካይዶ ንዝጸንሐ ጻዕሪ ብምጥቃስ፡ እዘን ዕዙዝ ተሳትፎ ደቂኣንስትዮ ዘለወን ኣካላት ምስ ህዝቢ ብዘለወን ቅርበት፣ ጉዳያት ንምፍታሕ ዝጥቀማሉ ሜላ ድማ ኣብ ባህሊ ዝተመርኰሰ ብምዃኑ፡ ኣብ ምርግጋጽ ፍትሒ ውጽኢታውያንን ልዑል ተቐባልነት ዘለወንን ከምዝዀና ሓቢራ። ሳን ሬሞ፡ ቀዳማይ ናይ 2026 ሳን ሬሞ፡ ቀዳማይ ናይ 2026 ናይ ‘ሞኑመንት’ ውድድር ናይ ‘ሞኑመንት’ ውድድር “ወዲ 8 “ወዲ 8 መዓልቲ መዓልቲ ህጻን . . . ህጻን . . .", "char_count": 2036, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03624", "text": "ማሕበር ተራድኦ ኣርባሕቲ ናይ ጸባ ከብቲ ደቀምሓረን ከባቢኣን፡ ኣብ ምስሳንን ምርግጋጽን ቀረብ ጸባ ዘተኰረ ርክብ፡ ብ17 መጋቢት ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ኣካዪዱ። መብራህቱ ድማ፡ ማሕበር ውዳበታቱ ብምሕያል ነቲ ካብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዝርከብ ጸጋታት ብግቡእ ክጥቀመሉ ኣዘኻኺሩ። ተሳተፍቲ፡ ማሕበር ኣብ ግዜ ጾም ፍርያቱ ዝምስራሓሉ ማሽናት ክህልዎ፣ ብድሆታት ቀለብን መንበሪ ከብቲን ፍታሕ ክናደየሉ፣ ከምኡ’ውን ጸባ ዝከፋፈለሉ ነቝጣታት ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ክውሰኾም ተማሕጺኖም። ምህርቲ ጸባ ኣብ 2025 ካብ’ቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመት ብዕጽፊ ከምዝዓበየ ዝሓበረ ሓላፊ ፋይናንስ ማሕበር መምህር ቀላቲ ዓንደማርያም፡ ጠለብ ከተማታት ኣስመራን ደቀምሓረን ኣብ ምውሓስ ኣበርክቶ ከምዝገበረ ገሊጹ። ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት ኣቶ ሚኪኤለ ስዩም፡ ዝቐረበ ጸገማት ንምፍታሕ ከምዝስራሕ ገሊጹ። ኣቦ-መንበር ማሕበር ኣቶ ተስፉ ያዕቆብ ብወገኑ፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ምርግጋጽ፡ ምዕቃብን ምቊጽጻርን ቀረብ ኣድማዒ ስራሕ ከምእተዓመ ሓቢሩ። ኣብ 1997 ዝተመስረተ ማሕበር ኣርባሕቲ ናይ ጸባ ከብቲ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ 283 ኣባላት ኣለውዎ። ሓላፊ ሕርሻ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ኣለም", "char_count": 670, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03625", "text": "ንቕሓት ሕብረተሰብ ኣብ ተጠቃምነት ጸረ-ታህዋስያን መድሃኒት ምብራኽ ኣገዳስነቱ ልዑል ከምዝዀነ፡ ካብ ሆስፒታል ተሰነይ - ፋርማሲስት ፊልሞን ሙሉጌታ ገሊጹ። ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ላሓዜን - ንኡስ ዞባ ፎሮ፡ ጥዕና ኣደን ህጻንን ንምውሓስ ብዝተኻየደ ሓያል ጻዕሪ፡ ተርእዮ ሞት ኣብ እዋን ጥንስን ሕርስን ከምዝነከየ፡ ሓላፊ መደበር ጥዕና ስልኬ - ተሓጋጋዚ ነርስ ኢብራሂም ኣሕመድ ገሊጹ። ክታበት ብምስፍሑ፡ ተርእዮ ሕማማት ከምዝነከየ ኣገንዚቡ። ኣመሓደርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ኩምሁለን ገደም-ላሓዜንን ብወገኖም፡ ንቕሓት ህዝቢ ኣብ ተጠቃምነት ሕክምና ብሓፈሻ ኣብ ክንክን ቅድሚን ድሕሪን ሕርሲ ድማ ብፍላይ ኣብ ምብራኽ ውጽኢታዊ ስራሕ ከምእተሰላሰለ ብምጥቃስ፡ ብዝሒ ተገልገልቲ ኣብ ግምት ብምእታው፡ እታ መደበር ናብ ማእከል ጥዕና ክትዓቢ ተላብዮም። ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ብብዓል ሞያ ብተሳትፎ ኮም ዝተዋደደ መጸበዪ ነፍሰ-ጾራትን በብእዋኑ ዝካየድ ጎስጓሳትን፡ ነፍሰ-ጾራት ስሩዕ ክንክን ቅድመ-ሕርሲ ከካይዳ ከምዝደረኸ፡ ብተወሳኺ ኣረዲኡ። ተሓጋጋዚ ነርስ ኢብራሂም ኣስዒቡ፡ ተራን ኣበርክቶን ኣጋር ሓካይም ኣብ ምክትታል መደባት ክታበት ብሓፈሻ ምዕዳል ቪታምን ‘ኤ’ ድማ ብፍላይ ዝምስገን ምዃኑ ብምሕባር፡ ኣብ ትካላት ጥዕናን ካብ ትካል ጥዕና ወጻኢን ብዝዕመም ስራሕ ሸፈነ መደበር ጥዕና ስልኬ፡ ንነበርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ገደም-ላሓዜንን ኩምሆለን፡ ኣገልግሎት ክንክን ቅድሚን ድሕሪን ሕርሲ፡ ሕርሲ፡ ክታበት፡ ወለንታዊ መርመራ ደም፡ ከምኡ’ውን ካልእ ስሩዕ ኣገልግሎት ትህብ።", "char_count": 869, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03626", "text": "ዝተኣዘዘ መድሃኒት ብዝግባእ ዓቐንን ግዜን ምስ ዝውሰድ ኣድማዕነቱ ኣብ ምፍዋስ ሕማማት ልዑል ምዃኑ፣ ብግቡእ ምስ ዘይንጥቀመሉ ድማ ሳዕቤኑ ከቢድ ከምዝኾነ ብምግላጽ፡ ጸረ ባክተርያ፡ ጸረ ቫይረስ፡ ጸረ ዕስን ጸረ ጽግዕተኛታትን ዘጠቓልል ጸረ ታህዋስያን መድሃኒት፡ ኣብ ኣጠቓቕማኡ ሕልፊ ካልእ መድሃኒት ልዑል ጥንቃቐ ከምዝሓትት ሓቢሩ።", "char_count": 210, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03628", "text": "ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ሰብ፡ ጥሪትን ኣትክልትን እናዓበየ ምስ ዝመጽእ ዘሎ ፍኑው ተጠቃምነት ጸረ ታህዋስያን፡ ተጻዋርነት ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር", "char_count": 126, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03630", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ፡ ካብ 28 ለካቲት ንጽጉማት ወገናት ናይ ነቕልን ምልስላስን ኣገልግሎት ብትራክተራት ይወሃብ ኣሎ። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 97, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03631", "text": "እዚ ከም ኣካል ንክራማት ዝግበር ምድላዋት ብስማዊ ክፍሊት ዝሰላሰል ዘሎ መደብ፡ ብምምሕዳራት ብዝቐረበ ጠለብ መሰረት’ዩ ዝካየድ ዘሎ። ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣብ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን", "char_count": 166, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03632", "text": "ንተገልገልቲ መድሃኒት ክሸጣ ከምዘይግባእ ብምግላጽ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ንሰብ፡ ጥሪትን ኣትክልትን ዝውዕል ብዘይሕጋዊ መገዲ ዝኣቱ ምንጩ ዘይተረጋገጸ ጸረ ታህዋስያን መድሃኒት ኣብ ዕዳጋ ስለዝርአ፡ ዝምልከቶም ኣካላት ምቁጽጻር ክገብሩሉ ኣተሓሳሲቡ። ናይ’ቲ መድሃኒት ይምዕብል ብምህላዉ ከቢድ ጥዕናዊ ሻቕሎት ይፈጥር ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ከም ሳዕቤኑ ኣብ ሓጺር ግዜ ብውሑድ ዓቐን መድሃኒትን ወጻኢታትን ክሕከሙ ዝግብኦም ሕማማት እናኸበዱን ንዘይተደልየ ሓልክታት ዘቃልዑን ይዀኑ", "char_count": 297, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03633", "text": "ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ ትሑት ጽርየት ሰብነትን ኣከባብን፡ ባዕለ ፍወሳ፡ ዘይውሑስ ጾታዊ ርክብ፡ ዘይስሩዕ ክታበት፡ ምንጩ ዘይተረጋገጸ መድሃኒት፡ ብግቡእ ዘይተወገነ መድሃኒትን ሒሹኒ ኢልካ መድሃኒት ምቁራጽን፡ ንኣድማዕነት ጸረ-ታህዋስያን ዘጉድል ምዃኑ ብምንጻር፡ ሕብረተሰብ ብሞያውያን ሕክምና ንዝወሃቦ ምኽሪ ኣብ ግብሪ ከውዕል ኣዘኻኺሩ። 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡40 ፍጡር ኣብ ተሰነይ 09፡40 ፍጡር ኣብ ተሰነይ 10፡05 ዕላል ምስ ዶክተር ዓጂፕ 10፡05 ዕላል ምስ ዶክተር ዓጂፕ ኣልኣሚን ኮለጅ ዓዲ ቀይሕ ኣልኣሚን ኮለጅ ዓዲ ቀይሕ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 11፡00 ለሰ ስፖርት 11፡00 ለሰ ስፖርት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 2ይ ክፋል (ድግማ) 2ይ ክፋል (ድግማ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 14፡30 ናትራን 14፡30 ናትራን 16፡00 መደብ ናይ በዓል 16፡00 መደብ ናይ በዓል 18፡00 ሳይዳ 18፡00 ሳይዳ 18፡40 መደብ ሙዚቃ 18፡40 መደብ ሙዚቃ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡13 ፊልም ዳምር 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ተክ ኢንሳይት 21፡25 ተክ ኢንሳይት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ፈርማሲስት ፊልሞን ኣስዒቡ፡ ናይ ግሊ ፋርማሲ ብዘይ ናይ ሓኪም መአዘዚ ወረቐት ሓላፊ ምውፋር ናይተን ትራክተራት መንእሰይ ስዒድ ኢብራሂም ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ንኣገዳስነት ናይ’ቲ መደብ ብምጥቃስ፡ ዛጊት ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ ኣኽሩር፡ ዓዲ-ቈንጽን ደግራልብኤን 104 ሄክታር ከምእተሓርሰን እቲ ስራሕ ቀጻሊ ምዃኑን ኣብሪሁ። ሓረስቶት ብወገኖም፡ ከም’ዚ ዓይነት ደገፍ ክቕጽል ተላብዮም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.173 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 1239, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03634", "text": "ተስላ ናይ ምህንድስና ትምህርቱ ኣብ ግሬዝን ፕራጊዩን ዝብሃል ቦታታት ኣውስትርያ ዝርከባ ተክኒካል ዩኒቨርሲቲታት እዩ ዝጀመረ። ኣብ ግሬዝ ንመጀመርታ ግዜ ዲኖሞ ምስ ርኣየ፡ ንተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ክጥቀመሉ ዝኽእል መገዲ ክሓስብ ጀመረ። ጸኒሑ ኣብ ቡዳፐስት ንመሰረታዊ ሓቅታትን ኣገባብን ዘዋሪ ማግኔታዊ ክሊ፡ ከምኡ’ውን ንተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ (AC) ንመጀመርታ ግዜ ክጥቀመሉ ዘኽኣሎ ሞተረ ኣማዕለን ተጠቕመሉን። ብ1882፡ ናብ ፓሪስ እዩ ኣምሪሑ። ኣብ ዓመቱ፡ ኣብ ትርፊ ሰዓቱ ጥራይ እናሰርሐ፡ ናይ መጀመርታ ‘ኢንዳክሽን ሞተር’ ክሰርሓ ከኣለ። ድሕሪ ዓመት ናይዛ ስርሑ፡ ብ1884፡ ኣብ ጅባኡ ኣርባዕተ ሳንቲም፡ ኣብ ሳንጣኡ ከኣ ገለ ካብ ግጥሚታቱን ናይ በራሪት ማሽን ኳልኵሌሽናትን ሒዙ ናብ ኒውዮርክ ከደ። ኣብ ትሕቲ ቶማስ ኣልባ ኤዲሰን ተቘጺሩ ክሰርሕ ከኣ ጀመረ። እዞም ክልተ መሃዝቲ፡ ዝተፈላለየ ድሕረ ባይታ ዘሎዎም፡ ካብ ክልተ ኣዝዩ ዝተፈላለየ ቦታ ብምምጽኦም፡ በበይኑ ኣገባብን መስርሓትን ስለ ዝጥቀሙ ብሓደ ክቕጽሉ ዝኽእሉ ኣይነበሩን። ክፈላለዩ ግድን ኰነ። ኣብ ፒትስበርግ ሓላፊ ወስቲንግ ኤለክትሪክ ካምፓኒ ዝነበረ ጆርጅ ወስቲንግሃውስ፡ ንናይ ተስላ ናይ ዲናሞ፡ ትራንስፎርመርን ሞተርን ዋንነት ገዝኦ። ምህዞታት ተስላ ነቲ ዓብሉሉ ዝነበረ ጽልዋ ዘይቀያየር ዋሕዚ ኤለክትሪክ (DC) ክወዳደሮን ክዕብልሎን ዕድል ረኸበ። ብድሕሪ’ዚ ተስላ ኣይደንጐየን ናቱ ቤት ምርምር ብምውናን ብምሉእ ውኖኡ ክሰርሕ ጀመረ። 3. ክልተ ቃላት፡ ‘ቀታሊ ጩራ’ 3. ክልተ ቃላት፡ ‘ቀታሊ ጩራ’ “ቀታሊ ጩራ” ዲና ኢልና፧ ክትብሎ’ኳ ዘይጥዑም። ‘ቀታሊ ጩራ’ ብ11 ሓምለ 1934 ኒውዮርክ ታይምስ ዝተባህለት ጋዜጣ’ያ ስም ቀይራትሉ። ተስላ ቀታሊ ጩራ ምምሃዙ፡ ኣሉታዊ ጽልዋ ክህሉዎ ይኽእል’ዩ። እንተዀነ፡ ተስላ ንዓለም ዘጥፍእ ዘይኰነ፡ ንዓለም ሰላም ዘስፍን ምህዞ’ዩ ዘቕረበ። ኣሜሪካ ግን ንረብሓ ፕሮፓጋንዳኣ ክትብል ኣብ ጋዜጣ ኔውዮርክ ታይምስ፡ ተስላ ቀታሊ ጩራ ከም ዝምሃዘ ኣብ ቀዳማይ ገጽ ኣስፊራ። እቲ ጩራ፡ ‘ናይ ሰላም ጩራ’ እዩ ክብሃል ዝግብኦ ዝነበረ። ሰብ ንዝደለዮ ክረክብ ክቃልስ ኣሎዎ። ተስላ ሕልሙ ከተግብር ካብ ሃገር ናብ ሃገር እናሰገረ፡ ውቅያኖስ ኣትላንቲክ ሰጊሩ ኣሜሪካ ከይዱ። ሕልምኻ ተግህደሉ ምንጻፍ ኣበይ ምዃኑ ምልላይ ኣገዳሲ እዩ። ተስላ፡ ሕልሙ’ዩ ህይወቱ። ሕልሙ ስለ ዝሰዓበ ከኣ ንዓለም ቀይሩ። ሓደ ሰብ ከኣ ንነብሱ መሲሉ፡ ሕልሙ እንተ ደኣ ኣሊሹ፡ ንባዕሉ ከሲቡ፡ ንስድራኡ፡ ከባቢኡን ሃገሩን’ዩ ዝልውጥ። ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰንበት፡ ‘ኣዕሚቝ ናይ ምርኣይ ክእለቱ’ን ‘ኵሉ ግዜ ብዓል ዓቢ ሕልሚ ምንባሩ’ን ዝብል፡ ንተስላ ‘ፈጣሪ ስነ ፍልጠት’ ዘብሉዎ ክልተ ነጥብታት ኣቕሪብና ኣለና። ንሎሚ ከኣ ሳልሳይ ነጥቢ እንሆ።", "char_count": 1551, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03635", "text": "ጩራ ቻርጅ ናይ ዝዀኑ ፓርቲክላት (CPB)፡ ናብ ሓደ ኣንፈት ዝተመርሐ ጸዓት ዝፍኑ መሳርሒ ኰይኑ፡ ቻርጅ ዝዀነ ፓርቲክላት ኣብ ሓደ ዝተወሰነ ዒላማ ብፓልሳት ዝትኵስ እዩ። ሓደ ፓልስ ማለት ሓደ ንጽል ምንብድባድ ናይ ድምጺ፡ ዋሕዚ ኤለክትሪክ፡ ብርሃን ወይ ካልእ ማዕበል እዩ። እዚ መሳርሒ፡ ንዒላማ ደጋጊሙ ብምህራም ክብትኖ ይኽእል እዩ። ብኽልሰ ሓሳብ፡ እዚ መሳርሒ ዘይትኣደነ ጸዓት ኣብ ካልኢታት ብፓልሳት እናወርወረ፡ ንኣዝዩ ገፊሕን ነዊሕን ቦታ ክሽፍን ይኽእል እዩ። ብግብሪ ግን ከምዚ ዝበለ ጩራ ክትሰርሕን ናብ ጠፈር ክትውንጭፍን ዓቢ ፍርሒ ዝፈጥር ብድሆ እዩ ዝነበረ።", "char_count": 363, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03636", "text": "ሰለስተ ርብዒ ክፋል ዓለምና ብማያዊ ኣካል ዝቘመ እዩ። እዚ ማያዊ ኣካል ብፍላይ ውቅያኖሳትን ባሕርታትን ንተምሳጥ ደቂ ሰብ ካብ ዝማረኹ ኰይኖም፡ ደቂ ሰብ ገና ውሽጠ ውሻጠኦም ኣዳቂቑ ክፈልጦም ኣይከኣለን ዘሎ። ንኽርድኦምን ክፈልጦምን ዘሎዎ ባህጊ ኣየጕደለን። ኦሺኖግራፊ ንውቅያኖሳትን ባሕርታትን ካልኦት ምስኦም ዝተኣሳሰሩ ክፋላትን ዘጽንዕ ስነ ፍልጠታዊ ዓውዲ ኰይኑ፡ ንኣቃውማ፡ ኣብ ውሽጢ ማይ ዝግበር ምንቅስቓስን ለውጥን የብርሃልና። ንግዝፊ፡ ብዝሒ፡ ባህርን ዓይነትን ኣብ ውሽጢ ጨዋም ማያት ዝርከቡ እንስሳታትን ኣትክልትን’ውን የጽንዕ። ዕምቈት ውቅያኖሳት ካብ ቦታ ናብ ቦታ ይፈላለ እዩ። ነዚ ፍልልይ ኣብ ካልኦት ኣብ ውሽጦም ዝርከቡ ነገራትን ኣብ መሬት ዘለዉ ህይወታውያንን ዝፈጥሮ ጽልዋ ዘጽንዑ ኦሺኖግራፊስት’ውን ኣለዉ። ዉሽጢ ባይታ ውቅያኖሳት ብፎኲስ ዝተቓጣነ ጭቃን ብደቀቕቲ ዓስከሬን ናይ ናኣሽቱ ፍጥረታትን ዝቘመ እዩ። ብሰንኪ ኣቃውማን ስሕበትን፡ ወርሕን ጸሓይን ዝፍጠር ምውሳኽን ምትሓትን ብራኸ ማያት ባሕርን ማዕበልን፡ ኣብ ዓውዲ ኦሺኖግራፊ ኣዝዮም ኣገደስቲ ክፋላት’ዮም። ገማግም ባሕሪ ብቐጥታ ምስ ነፍሲወከፍ ምንቅስቓስ ናይቲ ማይ ዝተኣሳሰር ኰይኑ፡ ኣብ ገለኡ ገማግም ባሕሪ ድማ ድሕሪ ሚልዮናት ዓመታት ዝተፈጥረ ለውጢ ንምጽናዕ ፕላኔትና’ውን ሓጋዚ እዩ።", "char_count": 741, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03637", "text": "Father: How did your exams go? Son: I got nearly 100 in every subject. Father: What do you mean, nearly 100? Son: The questions didn’t give me any trouble, just the answers! *** ሜሪ ማና ፍቓዱ ብርሃነ - ኣስመራ", "char_count": 199, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03639", "text": "- Victor Hugo ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ “ተስላ፡ ኣብ መበል 78 ዕድመኡ፡ ‘ቀታሊ ጩራ’ ሚሂዙ፡” ክትብል እያ ኣብ ቀዳማይ ገጻ ኣስፊራ። ናይ ተስላ፡ ‘ናይ ሰላም ጩራ’ ደበና ካልኣይ ኲናት ዓለም እናንጠጠየ እንከሎ፡ ተስላ፡ ‘ናይ ሰላም ጩራ’ ዝሰመዮ ኣብ ዓለም ኲናት ንሓዋሩ ከም ዘብቅዕ ዘረጋግጽ ምህዞ ከም ዝምሃዘ ገለጸ። እዚ ምህዞ ልክዕ ከም ‘እቲ ዓቢ መንደቕ’ ቻይና እዩ። ጸረ ኲናት መሳርሒ እዩ። እቲ ምህዞ ሎሚ ብ‘ጩራ ቻርጅ ዝዀነ ፓርቲክል’ እንፈልጦ ኰይኑ፡ ኣማኢት ኪሎሜትሮታት ርሒቐን ንዝርከባ ነፈርቲ ዝፍኖ ጩራ’ዩ። እዘን ነፈርቲ ነዚ ጩራ ሓሊፈን ናብ ዶባት ሃገርካ ክሰግራ ዘኽእለን ኣይነበረን። ስለዚ፡ ዝዀነት ሃገር ካብ ዝዀነ ከቢድ መጥቃዕቲ በዚ መሳርሒ ክትድሕን ትኽእል ነበረት። ኒውዮርክ ታይምስ ግን፡ ኣብ ዓለም ብሓይለን ክነግሳ ዝቃለሳ ዝነበራ ሃገራት፡ ነዚ ጩራ ቻርጅ ናይ ዝዀኑ ፓርቲክላት ተክኖሎጂ ንምምዕባል ኣብ ሃድን ምስ ኣተዋ፡ ዝሑል ኲናት ብእኡ ኣቢሉ ጀመረ። ብፍላይ’ኳ ደኣ ነዚ ምህዞ ዝሓዘት ናይ ተስላ ናይ መጽናዕቲ ወረቐቱ ምስ ጠፍአት። እታ ወረቐት ጥራይ ዘይኰነት ግን ህይወት ተስላ’ውን ደድሕሪኣ ስዒባ’ያ።", "char_count": 730, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03641", "text": "1. ናይ ፊዚክስ ክፍለ ግዜ ሓንቲ’ውን ትኹን ዘይምቕጻዕ ወይ ዘይምብኳር። 2. መጽሓፍቲ ኣብ ኢድካ ስለ ዘለዉ፡ እቲ ሎሚ እትምሃሮ ኣቐዲምካ ኣንቢብካዮ ናብ ክፍሊ እቶ። ከተንቦቦ እንከለኻ ዘይርድኣካ ዝነበረ ሓሳባት፡ ኣምራት፡ ክልሰ ሓሳባት፡ … ክግለጽ እንከሎ ብቐሊሉ ክኣትወካ ይኽእል። 3. ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ካብ ምጽናዕ፡ መዓልታዊ ዝተወሰነ ሰዓት ምጽናዕ ይምረጽ። 4. ኣብ ፊዚክስ ጽቡቕ ተምሳጥ ዘሎዎም መማህርትኻ ኣኪብካ ጕጅለ መጻንዕቲ ግበር። ኮሎራዶ ስፕሪንግስ ቤት ምርምር ተስላ 5. ታሪኽ ዓበይቲ ፈላጣት ፊዚክስ፡ ምህዞኦምን ርኽበቶምን፡ ኣብ ፊዚክስ ዝተወከሉ መጽሔታት፡ … ኣንብብ። 6. ዝበዝሐ ግዜ ክትዝክር ዘይኰንካ ክትርዳእ ጥራይ’ዩ ዘሎካ። መም. ስተላ መሓረና መም. ስተላ መሓረና ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.173", "char_count": 487, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03642", "text": "ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ስሙ ከም ዝሕብሮ ምፍራይ ዓሳ፡ እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ኣብ ሓደ መስርሕ ብምውህሃድ ዝካየድ ዘላቕን ዑደታውን ሕርሻዊ ንጥፈት እዩ። መሰረታዊ ኣምር ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ዑደታዊ መስርሕ ኣጠቓቕማ ጸጋታት ዘረጋግጽ ኰይኑ፡ ካብ ነፍሲ- ወከፍ ንጥፈት ዝወጽእ ጉሓፍ፡ ንሓደ ካብ’ቶም ዝተረፉ ንጥፈታት ኣገዳሲ ጸጋ ዝዀነሉን ብኽነት ዘወግድን ዘመናዊ ኣገባብ ሕርሻዊ እዩ። እዚ ዓይነት ሕርሻዊ ንጥፈት፡ ኣብ ሃገራት ኤስያ ብዝለዓለ ደረጃ ዝስረሓሉ ኩሉ- መዳያዊ ረብሓታት ዝርከቦ ንጥፈት ኰይኑ፡ እዞም ዝስዕቡ ኣብነታት ከም ቀንዲ ረብሓታቱ ምጥቃስ ይከኣል። እተገልጸ፡ ምውጋድ ብኽነት ቀንዲ ኣምር ናይዚ ዓይነት ሕርሻ ኰይኑ፡ ሓደ ንጥፈት ምስ’ቲ ካልእ ንጥፈት ተኣሳሲሩ ዝኸይድ ደኣ’ምበር፡ ብተናጸል ዝዕየ ኣይኮነን። እዚ ወላ ብዝናብ ኣብ ዝለምዕ ናይ ሕርሻ ቦታ ክካየድ ዝኽእል እንተዀነ፡ ኣብ ብመስኖ ዝለምዕ ሕርሻ ክትግብር እንከሎ ዝሓሸ ውጽኢት ይህብ። መስርሕ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ብቕልል ዝበለ መንገዲ ንምርድኡ፡ ብመስኖኣዊ ምፍራይ ዘራእቲ ክንጅምር። ኣብ ዘሎና ናይ ሕርሻ መሬት፡ ኣሕምልቲ ፍረታት ይኹን ካልእ ኣዝርእቲ ዘሪእና ምህርቲ ኣብ እንእክበሉ፡ ነቲ ብሉጽ ምህርቲ ቁጠባዊ ረብሓ ንምርካብ ንዕዳጋ ከነውርዶ እንከሎና፡ እቲ ተረፍ-መረፍ ምህርቲ ድማ፡ ገሊኡ ንመግቢ ጤለ-በጊዕ፡ ከብቲ፡ ወይ ደርሁ ክኸውን ይኽእል። ንጥሪትና ካብ ተረፍ-መረፍ ግራትና ብምምጋብ፡ ብዙሕ ጸባ፡ ስጋን፡ እንቁቕሖ... ክንረክብ ንኽእል። እቲ ንመግቢ ጥሪትና ክኸውን ዘይክእል ከም ጻህያይ ዝኣመሰለ ድማ፡ ምስ ናይ ጥሪትና ቀልቀል ብምሕዋስ፡ ግቡእ መስርሓት ድዅዒ ብምኽታል፡ ናብ ኮምፖስት ቀይርና፡ መሬትና ብውሑስን ባህርያውን ድዅዒ ንምድኳዕ ንጥቀመሉ። ስለዚ፡ ካብ ግራትና ዝወጸ ተረፍ-መረፍ ናይ ኣትክልቲ፡ ኣብ ክንዲ ጉሓፍ ኰይኑ ዝድርበ፡ ኣብ ጥቕሚ ብምውዓል ናብ ጸጋ ንቕይሮ ኣሎና ማለት’ዩ። ንምግብን ትርፊ ምህርቲ ብምሻጥ ድማ ተወሳኺ ኣታዊ ክንረክብ ንኽእል። ዓሳ ገደናና ኣብ እንምገበሉ፡ እቲ ንመግቢ ዘይከውን ኣካላት ናይ ዓሳ፡ ንደርሁና መግቢ ይዀነን። ስለዚ፡ ዓሳ ኣብ ዒላና ብምእታው ጥራይ፡ ዝኾነ ይኹን ተወሳኺ ወጻኢ ከይገብርና፡ መኣዛዊ መግቢ ዓሳ ንስድራናን ሕብረተሰብናን፡ ፈሳሲ ድኹዒ ንዘራእትና፡ መግቢ ንደርሁናን ተወሳኺ ገንዘባዊ ኣታውን ክንረክብ ንኽእል። ዒላና ጸቢብን ዓሚቚን ኣብ ዝዀነሉ እዋን፡ እቲ ማይ ኣብ ክንዲ ብቐጥታ ናብ ካናለ ንጭንጕዖ፡ ካብ ዒላና ተገሊሉ ናብ ሓደ ዓሳታት ዝዓብይሉ ጋብላ ከም ዝመልእ ንገብሮ። ካብኡ ናብ ካናለ ከም ዝፈስስ ብምግባር፡ ዓሳታት ናይ ምፍራይን ግራትና ናይ ምስታይን ድርብ ዕላማ ክንሃርም ንኽእል። 1.ቁጠባዊ ዕብየት ቁጠባዊ ዕብየት፦ ካብ ሓደ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ዝተፈላለየ ምህርቲ ክሕፈስ ስለዝከኣልን፡ እቲ ሓደ ንጥፈት በቲ ናይ’ቲ ካልእ ጉሓፍ ከም ዝጥቀም ስለዝግበርን ወጻኢታት ብምቕናስን ኣፍራይነት ብምዕባይን ቁጠባዊ ዕብየት የውሕስ። ዓሳ ኣብ ማይ ንኽዓቢ መግቢ ስለዘድልዮ፡ ነቶም ኣብ ዒላና እነእትዎም ዓሳታት፡ መግቢ ዝኾኖም ምንጪ ክንረኽበሎም ግድነት ይኸውን። ጽቡቕ ነገሩ ሕጂ’ውን መግቦም ካብ ገደናና እዩ። ቀልቀል ናይ ደርሁን ጤለ-በጊዕን ምስ ተረፍ- መረፍ ናይ ግራትና ፍርያት ሓዊስና፡ ኮምፖስት ክንቅይሮ ንኽእል’ኳ እንተዀንና፡ ገለ ካብኡ ኣብ’ቲ ዒላና ብምንስናስ፡ ነቶም ዓሳታት መግቢ ዝዀኑ ብዓይኒ ዘይረኣዩ ሰበባ ከም ዝቦቕሉ ክንገብር ንኽእል። ከም ካልኣይ ኣማራጺ፡ ካብቲ ዘዳለናዮ ኮምፖስት ክንጥቀም ንኽእል። በዚ ኣገባብ፡ ንናይ ጥሪትና ቀልቀል፡ ናብ መግቢ ዓሳታትና ክኸውን ዝኽእል ካልእ ጸጋ ንቕይሮ፡ እቶም ዓሳታት ድማ፡ ነቲ ዝዓብይሉ ማይ፡ ናብ ሃብታም ትሕዝቶ ማዕድናት ዘለዎ ፈሳሲ ድዅዒ ይቕይሩልና። እዚ ኹሉ ሜላታት፡ ምስ’ቲ ምኽሪ ክኢላታት ሕርሻ ተኸቲልና እነካይዶ ብባህርያዊ ድዅዒ ናይ ምድኳዕን ባልዓትን ሕማማትን ናይ ምቁጽጻርን ኣገባብ ተደማሚሩ፡ ዝሓሸ ምህርቲ ክህበና ይኽእል። 2.ምርግጋጽ ኣከባብያዊ ውሕስነት ምርግጋጽ ኣከባብያዊ ውሕስነት፦ ኣብ ንጥፈት’ዚ ምህርቲ ንምኽዕባት ዘድሊ ድዅዒ ብባህርያዊ ኣገባብ ካብ ጉሓፍን ተረፍ-መረፍ ናይ’ቲ ሕርሻን ስለዝዳሎ፡ ኣከባቢ ብሰብ ዝሰርሖ ቀመማዊ ድኹዒ ኣይብከልን። 3.ምርግጋጽ ቀረብ ዝተመጣጠነ ምርግጋጽ ቀረብ ዝተመጣጠነ መኣዛዊ መግቢ መኣዛዊ መግቢ፦ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ-እንስሳ ዘቤትን-ዘራእትን ብምትእትታው፡ ሓረስቶት ኪኖ ምርግጋጽ ንስድራቤቶም ዝኸውን ቀረብ፡ ዝተመጣጠነ መኣዛዊ ትሕዝቶ ዘለዎ መግቢ ዓሳ፡ ስጋ፡ ጸባ፡ እንቋቕሖን፡ ኣሕምልትን ሓሊፎም፡ ንመላእ ሕብረተሰብ ዝኸውን ትርፊ ምህርቲ ከቕርቡ የኽእል። ዘራእትና ብግቡእ ንኽዓብዩ ማይ ስለዘድልዮም፡ ብመስኖ ከነስትዮም ግድን’ዩ። እቲ ማይ ግን፡ ንዕቤት ኣትክልቲ ክጠቅም ዝኽእል ኣገዳሲ ትሕዝቶ ንኽህልዎ ኣብ ዒላና ዓሳ ክንዘርእ ንኽእል። ዒላና ማይን ዓሳታትን ከም ዝህልዋ ብምግባር ድርብ ንረብሓላ። በቲ ሓደ ዓሳ ንረክብ በት ድማ፡ እቲ ማይ ብቐልቀል ናይቶም ዓሳታት ሃብቲሙ ንኣትክልትና ከም ፈሳሲ ድዅዒ የገልግሎ። ንስድራቤትና ዓሳ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ዘጠቓልሎም ወሰንቲ መስርሓት ኣለዉ። ኣብ ላዕሊ ከም ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ፡ ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን፡ ብኽነት ኣልቦ ኣገባብ ሕርሻ ዀይኑ፡ ሓረስታይ ርቡሕ ምህርቲ ንኽረብ የኽእሎ። እንተዀነ፡ ከም ኩሉ ንጥፈታት ሕርሻ፡ ዕዉት ንጥፈት ንምግባሩ ሞያዊ ምኽሪ ክኢላታት ምውካስን ብዕቱብ ተኸታቲልካ ምትግባሩን ወሳኒ እዩ። ምኽንያት፡ ምፍራይ ዓሳታት ኣብ ሃገርና ከነዘውትሮ ዘይጸናሕና ንጥፈት", "char_count": 3171, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03643", "text": "ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝዳሎ ዓምዲ - ለይ-ኣውት ግደይ ኢብራሂም ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/ 07415048 - ቁ.ሳ.ፖ 1048", "char_count": 115, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03644", "text": "ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ዓሳታት’ውን ከም ኩሎም ጥሪት፡ ምክንኻንን ምክትታልን ስለዘድልዮም እዩ። ንጥፈት ውሁድ ሕርሻ ዓሳ - እንስሳ ዘቤትን - ዘራእትን ንምካያድ ኣብ እንሓስበሉ እዋን፡ ኣድላዪ ምኽርን ሓበሬታን ካብ ሚኒስትሪ ሕርሻን ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕርን ምርካብ ኣገዳሲ እዩ። ተመስገን ገብረመስቀል ***", "char_count": 191, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03645", "text": "መሃንድሳት ዩኒቨርሲቲ ክፍለ ሃገር ሚሺጋን (ሕ.መ.ኣመሪካ)፡ ብኤለክትሪክ ማለት ብዝምላእ ባትሪ እትሰርሕ ሓዳስ ትራክተር ከም ዘማዕበሉ ኣፍሊጦም። እቶም መሃንድሳት ንኣሶሸትድ ፕረስ ኣብ ዝሃቡዎ ሓበሬታ፡ እታ ሓዳስ ትራክተር፡ ነቶም ኣብ ዝተፈላለየ ኵርናዓት ዓለም ዝርከቡ - ዝያዳ ኣብ ዘላቕነት ሕርሻ ዝግደሱን ንፍርያቶም ብዘላቒ ኣገባብ ናብ ዕዳጋታት ከቕርቡ ዝደልዩን ንኣሽቱ ሓረስቶት (ንኡስ ቃጽዖ ሕርሻ ዘሎዎም) ዝበለጸት ምርጫ ከም እትኸውን ሓቢሮም። ገለ ውሑዳት ሓረስቶት፡ ንኣስታት ሓደ ሲሶ ካብ ጠለባት መግቢ ህዝቢ ዓለም ዘማልእ ሕርሻዊ ምህርቲ ዘፍርዩ’ኳ እንተዀኑ፡ ብዙሓት ካልኦት ሓረስቶት ግን፡ ተራ ናይ ኢድ መሳርሒታት ተጠቒሞም’ዮም ምህርቲ ዘፍርዩ ዘለዉ። እዛ ካብ ብከላ ናጻ ዝዀነት ትራክተር፡ ብዝያዳ ነዞም ብማሺነሪታት ዘይተደገፈ ንጥፈታት ሕርሻ ዘካይዱ ተራ ሓረስቶት ክትሕግዝ ኢላ፡ ንዅነታቶም ብዝሰማማዕ ኣገባብ ዝማዕበለት ምዃና፡ ሓደ ካብ ኣማዕበልታ ዝዀነ ኢንጂነር ኣጂት ስሪቫስታቫ ገሊጹ። እቲ መሃንድስ ወሲኹ፡ እታ ትራክተር ውሑድ ናውቲ ኣካላት ስለ ዘለዋ፡ ብኡ መጠን ዘድልያ መቀያየሪ ኣቑሑ’ውን ውሑድ ምዃኑ ኣብሪሁ። እንተዀነ፡ ንሓደ ሓደ ክብድ ዝበሉ ዕማማት ሕርሻ ብብቕዓት ክትፍጽም ዘኽእላ እኹል ሓይሊ ስለ ዘይብላ፡ ነዚ ድኻማት’ዚ ንምፍዋስ ገና ናይ ምምሕያሽ ስራሕ የካይዱላ ከም ዘለዉ ኣረዲኡ። ኣብ ቀረባ ግዜ ምሉእ ብቕዓት ዘለዋ ትራክተር ኰይና ናብ ዕዳጋ ክትቀርብን፡ ብኣስታት 30 ሽሕ ዶላር ክትሽየጥን ተስፋ ከም ዘሎ’ውን እቲ መሃንድስ ሓቢሩ። እዚ ዋጋ ድማ፡ ካብ ዋጋ ናይ’ተን ብነዳዲ ዝሰርሓ ኣብ ዕዳጋ ዝርከባ ተመሳሰልቲ ትራክተራት ኣዝዩ ዝተሓተ ምዃኑ፡ እቲ መሃንድስ ወሲኹ ኣመልኪቱ። እንተዀነ፡ ዝበዝሑ ሓረስቶት ዓለምና ቅልጡፍ መምልኢ ኤለክትሪክ (ቻርጀር) ይኹን ጸሓያዊ ጸዓት ዘመንጩ ሶላር ፓነል ስለዘይብሎም፡ እታ ዝተፈላለየ ሕርሻዊ ንጥፈታት ከተሰላስል እትኽእል ትራክተር፡ ተጠላብነታ በቶም ምንጪ መምልኢ ጸዓት ዘሎዎም ጥራይ ከይከውን ስክፍታታት ኣሎ። ምንጪ፦ https://apnews.com/article/electric-tractorsfarming- sustainability (ብሰንጋል ሳሙኤል) 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.173 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ያቆብ መርሃዊ (ጃክ)", "char_count": 1290, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03646", "text": "ነቢላ ተመሃሪት 5ይ ክፍሊ ህጻን’ያ። ኣብ ትምህርታ ትግህቲ፡ ኣብ ገዛኣ ድማ ንእድትን ተሓጋጋዚትን ነበረት። ነቢላ ካብ ትምህርቲ ናብ ገዛኣ ተመሊሳ፡ ተሓጻጺባ፡ ንኣዲኣ ምሳሕ ኣብ ምቕራብ ሓጊዛ፡ ተመሲሓ፡ ናብ መጽናዕታ ተምርሕ ነበረት። ን’ባባ ዝፈለመት። ኣብኡ ዝተፈላለዩ መለክዒታት ከም ናይ ፈሰስቲ፡ ናይ ርዝነትን (ክብደት) ካልኦት መለክዒታትን ኣንበበት። ንገለ ካብቲ ዘንበበቶ ኣብ መሕሰቢኣ ኣስፈረቶ። ንጽባሒቱ ናብ ትምህርቲ ብምኻድ ምስቶም ኣብ ናይ ስነ-ቝጽሪ ክለብ ዝርከቡ መማህርታ ዘንበበቶ ንኸተካፍል ናብ ቅድሚት ናይቲ ክፍሊ ወጽአት፣ “ከመይ ሓዲርኩም፧ ሎም መዓልቲ ኣብ ‘ንቐደም በሉ’ ዝኣርእስታ መጽሓፍ ዝረኸብክዎ ኣገዳሲ ሓበሬታ እየ ከካፍለኩም።” ድሕሪ ምባል፡ ዓው ኢላ እናገለጸት፡ ኣብ ሰሌዳ ከምዚ ዝስዕብ ምጽሓፍ ጀመረት፣ ናይ ፈሰስቲ መለክዒ ባህላዊ መለክዒታት ሜትሪካዊ መለክዒ 1 ኣበስንቲ 1 ሊትሮ 1 ጣሳ 3 ሊትሮ 1 ፊዮ 4 ሊትሮ ዕዮ-ገዛኣ ሰሪሓ፡ ንገለ ሰዓታት ድሕሪ ምጽናዕ፡ ከም መዛነዪ ንክኾና፡ መጽሓፍ ናይ ምንባብ ልምዲ ነበራ። “እዞም ኣበስንቲ፡ ጣሳን ፊዮን ዝተባህሉ ባህላዊ መለክዒታት፡ ንመዓርን ጠስምን ንምልካዕ ንጥቀመሎም ስራሓት መሬት ማለት ስራሓት ካይላ እዮም።” ሎም መዓልቲ፡ ንሓደ ሰዓት ዝኣክል ግዜ ስነ-ቝጽርን ስነ-ፍልጠትን ድሕሪ ምጽናዕ፡ ኣብ መኽዘን ናይ ገዛኦም ሓንቲ ቐደም ዘበን ዝተጻሕፈት ‘ንቐደም በሉ’ ዝተሰምየት መጽሓፍ ናይ ኣባ ይስሃቕ ገብረየሱስ ትረክብ እሞ፡ ተገዲሳ ድማ ከተንብባ ጀመረት። ኢላ መግለጺኣ ክትድምድም ብዝበለት፡ እቶም መማህርታን፡ መምህራ እንከላይ ከይተረፈ ተወሳኺ ባህላዊ መለክዒታት ምስ ሜትሪካዊ ዓቐኖም ክትነግሮም ለመኑዋ። ነቢላ፡ ነታ መጽሓፍ ከተንብባ ዝመረጸትሉ ምኽንያት፡ ቅድሚ ሕጂ ‘ማርቆሳይ ወይኒ ምስ ሕምባሻይ’ ትብል መጽሓፍ ናይ ኣባ ይስሃቕ ኣንቢባ ስለትፈልጥ’ዩ። ነቢላ፡ ኣብ ዝመጽእ ርክቦም ክትነግሮም ምዃና እኳ ከተርድኦም እንተ ፈተነት፡ ምሕጽንታኦም ስለዝኸበዳ ግና ምስቲ ዝበልዋ ተሰማምዐት፣ እዛ ‘ንቐደም በሉ’ ዝኣርእስታ መጽሓፍ ኣብ መጀመርታ ከም ‘ማርቆሳይ ወይኒ ምስ ሕምባሻይ’ ትብል መጽሓፍ፡ ናይ ዛንታ መጽሓፍ መሲላታ ነበረት። ደሓር ነቲ መእተዊ ምስ ኣንበበቶ ግና መምሃሪ ናይ ምኽሻን መግቢ ኮይና ረኸበታ’ሞ ኣዝያ ተደነቐት። መሊሳ ድማ ተመሰጠት። እቲ ምንታይሲ፡ ብወዲ-ተባዕታይ ዝተጻሕፈ ናይ ምኽሻን መጽሓፍ ቅድሚ ሕጂ ርእያን ሰሚዓን ስለ ዘይትፈልጥ’ዩ። “ሕራይ በሉ! ኣብታ መጽሓፍ፡ እተን ብሓምሽተ ኣጻብዕትኻ ድንቁል ኣቢልካ ክትሕዘን እትኽእል “ቍንጣሮ” ይብሃላ። ዝብል እየ ኣንቢበ። ናብዚ ንመልከት፣ (ግ=ግራም) ክልተ ቍንጣሮ = ሓደ ሕልቂ = ኣስታት 27 ግ ክልተ ሕልቂ = ሓደ ዕማኾ = ኣስታት 54 ግ ክልተ ዕማኾ = ሓደ ጢሮ = ኣስታት 108 ግ ባህላዊ መዐየሪታት ምስ ልክዕ ሜትሪካዊ ዓቐኖም ኣዛሚድካ ምፍላጥ፡ ኣዝዩ ባህታ ዝፈጥረላ ነገር ብምንባሩ፡ መጀመርታ ትኽ ኢላ ናብታ ‘ሃገራዊ መለክዒታት’ ትብል ንኡስ ምዕራፍ ብምግንጻል’ያ ክልተ ጢሮ = ሓደ ሕፍንቲ = ኣስታት 216 ግ ክልተ ሕፍንቲ = ሓደ ክፋሎ = ኣስታት 432 ግ ኣቢሉ ይኸውን፡” ኢላ ገለጸትሎም። ኵሎም ተመሃሮ ነቲ ኣብ ሰሌዳ ዝጸሓፈትሎም ናብ ማህደሮም ኣስፈርዎ። ነታ መጽሓፍ ቀጺላ ከተንብባ’ሞ፡ ነዚ ዝመሳሰል ሓበሬታ ከተካፍሎም ምዃና ድማ ቃል ኣተወትሎም። ንስኻትኩም’ከ መጽሓፍ ድሕሪ ምንባብኩም ብኸምዚ ክተቕርቡ ትኽእሉዶ፧ ስለዚ ፈትኑ፡ ደጋጊምካ ምፍታን ናብ ብቕዓት የብጽሕ! ካብ መጽሓፍ ‘ደሴት ቍጽርታት 2’ ዝተወሰደ ዛንታ", "char_count": 1973, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03647", "text": "ሰላም ተመሃሮ! ጥዑያትን ድልዱላትን ኴንኩም ንኽትዓብዩ፡ እዞም ዝስዕቡ ሓሙሽተ ነጥብታት ኣብ መዓልታዊ ህይወትኩም ክትገብርዎም ይግባእ። እዚኣቶም ከም መምርሒታት ናይ ህይወትኩም ጌርኩም እንተ ወሲድኩሞም ጥዑያት ዜጋታት ክትኮኑ ኢኹም።", "char_count": 147, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03648", "text": "ወትሩ ኣስናንኩም ብግቡእ ሓዙ። ሽኮራዊ መግቢ ድማ ኣይተብዝሑ። ሐ. ኣካላትኩምን ክዳውንትኹምን ብጽሬት ሓዙ፡ መዓልታዊ ኣካላትኩምን እትለብስዎም ክዳውንትን ከይረስሑ ክትቈጻጸሩ፣ እንተ ረሲሖም ድማ ቀልጢፍኩም ሕጸብዎምን ቀልጢፍኩም ቀይርዎምን። 1. ዝተመጣጠነ መግቢ ምምጋብ፡ ከምቲ መኪና ንኽትከይድ ነዳዲ ዘድልያ፡ ንኣኻትኩም ድማ ንኽትዓብዩን ንኽትነብሩን ዝተመጣጠነ መግቢ የድልየኩም። ካብቶም ክትምገብዎም ዘለኩም መግብታት ገለ ንምጥቃስ፡ 4. እኹል ድቃስ ምውሳድ፡ ምሸት ቀልጢፍኩም ደቅሱ። ኣካላትኩም ደቂስኩም ከለኹም እዩ ዝዓቢ። ጽቡቕ እንተ ደቂስኩም ንጽባሒቱ ንቑሓት ትኾኑ፡ ኣብ ቤት ሀ. ኣሕምልትን ፍረታትን፡ እዚኣቶም ንኣዒንትኹም ዘብርሁ፡ ንቘርበትኩም ዘጽርዩን ካብ ሕማም ዝከላኸሉን እዮም። ለ. ጸባን እንቋቚሖን፦ ዓጽምኹም ንኽሕይልን ንኽትነውሑን ይሕግዙኹም። ሐ. ማይ ስተዩ፦ ካብ ሽኮር ዘለዎ መስተ (ከም ዓሲር፡ በረድ) ማይ ይበልጽ። ስለዚ፡ መዓልታዊ ብዝሕ ዝበለ ማይ ምስታይ ንጥዕና ሓጋዚ እዩ። ትምህርቲ ከኣ ብትግሃት ትመሃሩ። ስለዚ፡ ናይ ድቃስ ግዜኹም ብግቡእ ተጠቐምሉ። 2. ምንቅስቓስ ኣካላት ምዝውታር፡ 5. ሕጉሳት ኩኑ (ምስ ሰብ ተሳነዩ)፡ ምሉእ መዓልቲ ኣብ ቅድሚ ተለቪዥን ወይ ሞባይል ካብ ምቕማጥ ደገ ወጺእኩም ምስ ደቂ ገዛውትኹም ተጻወቱ። ከም ጕያ፡ ኵዕሶ፡ ዝላ፡ ወይ ምስ ኣዕሩኽትኹም ምጉያይ ልቢ ንኽትሕይል ይሕግዛ። ምንቅስቓስ ኣካላት ወይ ጸወታ ንኣእምሮኹም ንቑሕን ሕጉስን ከም ዝኸውን ይገብሮ እዩ። ጥዕና ማለት ናይ ኣካል ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ኣእምሮ ጥዕና እውን የጠቓልል እዩ። ምስ ስድራቤትኩምን ኣዕሩኽትኩምን ብፍቕርን ቅንዕናን ተጻወቱ። ሕጉሳት ክትኮኑ ወትሩ ጽዓሩ። ምስ ሰባት ብዘይጠቅም ነገር ምኒን ኣይትበሉ። ምስ መዛኑኹም ዘይምርድዳእ እንተ ኣጓኒፉ፡ ካባኹም ንዝዓብዩ ምስ እተካፍሉ ክፍትሓልኩም ይኽእል እዩ። ልዕሊ ኵሉ ድማ ቂም ኣይትሓዙ። ቂምታ ንኣኻትኩም እዩ ዘሳቕየኩም። 3. ጽሬት ኣካላት ምሕላው፡ ሀ. ኣእዳውኩም ተሓጸቡ፦ ቅድምን ድሕርን መግቢ ምብላዕኩምን ድሕሪ ሽቓቕ ምጥቃምኩምን ኣእዳውኩም ብሳሙና ጽቡቕ ጌርኩም ተሓጸቡ። ፍቱዋት ተመሃሮ፡ እዞም ነጥብታት እዚኣቶም እንተ ጌርኩም፡ ጥዑያት፡ ሓያላትን በላሕትን ተመሃሮ ኴንኩም ክትዓብዩ ትኽእሉ ኢኹም! ለ. ኣስናንኩም ሕጸቡ፦ ንግሆን ምሸትን ኣስናንኩም ብምሕጻብ ካብ ምሕሳኽን ቃንዛን ተኸላኸሉ። ጽቡቕ ፍሽኽታ ንኽህልወኩም መም/ ሸዊት በየነ ነዞም ተዋሂቦም ዘለዉ ቃላት ኣብዛ ሰንጠረዥ ድለይዎም፧", "char_count": 1389, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03650", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ተጸዋዒ መም/ ተስፋልደት ተስፋይ ወልደማርያም፡ ን7/4/26 ኣብ 3ይ መጋባእያ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቅረብ።", "char_count": 169, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03651", "text": "ዳዊት ገብረእግዚኣብሄር ተኽለ፡ ብዓልቲ ቤተይ ናዝሬት ተኽለ ገብረግዮርጊስ ስለዝዓረት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ን3 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/2026 ኣብ 9ይ መጋባእያ ቁ 32 ይቕረብ። ሶሊያና ግርማጽዮን ጎይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ሸዊት ግርማጽዮን ጎይትኦም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ማትያስ ተስፋልደት ተስፋይ፡ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 289, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03652", "text": "ኢትዮጵያተመስገን ገብረእግዚኣብሄር፡ ብዓል-ቤተይ ኣማኒኤል ባርኖባስ ብስም ኣቶ ንጉሰ ብርሃነ ገብረ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ከተማ መንደፈራ፡ ዞን 3፡ ፕሎት ፓርሰል M ብመወከሲ ቁጽሪ 61008001519 ምስክር ወረቐት ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07128094 ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ክሕብረኒ። እንተዘይኮነ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ቢንያም ዮውሃንስ ኣብርሃ፡ ኣዴና ጸሃይቱ ወልደማርያም ሓድጉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጽልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣቶ ንጉሰ ብርሃነ ገብረ ኣቶ ኣሕፎረም ተስፋዝጊ ዑቕባጋብር፡ ተጸዋዕቲ 2.2 ሳሌም በየነ ጊላኡ 2.3 ኣማን በየነ ጊላኡ 2.4 ማርታ በየነ ጊላኡ ኣብ ልዕሌኹም ንትእዛዝ ፋይል ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎል ን14/4/20 ኣብ 6ይ መጋባእያ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ቅረቡ። ብስም ሰሚራ ተኪኤ ስብሃትልኣብ፡ ኣብ ዓዲ/ከባቢ ወኪድባ ብመወከሲ ቁጽሪ 001087 ቁጽሪ ምስክር ወረቐት 014335 ፕሎት D ፓርሰል 7 ን መንበሪ መዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07537071 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰሚራ ተኪኤ ስብሃትልኣብ", "char_count": 805, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03653", "text": "ትብለጽ ገብረመስቀል እልፋይ፡ ብዓል ቤተይ ገብረማርያም ወልደኣረጋይ ይግዛው ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ን/ዞባ ማይተመናይ ፕሎት1፡ ፓርሰል A ዚፕ ኮድ 1 A11፡ ጎደና 112-4፡ ቁ፡ገዛ 01 ኣብ ምስክር ምዝገባ ዋንነት ንብረት መለለይ ቁ.1BRASM013732 ብስመይ ዝተመዝገበ ገዛይ ንወዲ ሓብተይ ኣቶ ግርማይ ተወልደ ወልደእየሱስ፡ ብዕለት 19/10/2025 ዓ/ም ኣብ ረጂስትራል ናይ ቤት ፍርዲ ዞባ ማእከል ብመዝ.ቁ. 234/2025 ዝተመዝገበ ገይረ ብህያብ ዝሃብክዎ ገዛ ናብ ስሙ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓፕሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግና ጉዳይ ምትሕልላፍ ክንፍጽም ምዃምና ንሕብር። ኩሉብርሃን ስብሃቱ ተፈሪ፡ ብዓል ቤተይ ህንጻኣብ ሃይለስላሴ ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ ን14/4/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ እማኑ ገብረመድህን ወልደጋብር ወኪል ኣቶ ሳሚኤል ገብረኣብ ወልደሚካኤል", "char_count": 787, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03654", "text": "ወ/ሮ ክብራ ዓንደብርሃን ግርሙ፡ ብዓል ቤተይ ሃብተማርያም ኣርኣያ ምኾነ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ዮናስ የማነ ብፍ/በ/ዕዳ ዮሴፍ የማነ ብዝተፈጥረ ክርክር፡ ቤት ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ መኪና ቁ/ሰሌዳ ER -3-A-6837 ቁ/ ቻሲ ZECNIVP1004081132 FIAT190-36 ዝዓይነታ ከቢድ ናይ ጽዕነት ጎታቲት ናይ ደረቕ ጽዕነት መኪና ከምኡ’ውን ቁ/ሰሌዳ 3B0493T ቁ/ቻሲ 3751/125/125*2156 ሰሚ ትረይለር ናይ ደረቕ ጽዕነት ቤትሮ ናይ ቅድሚት ሰባር ምስ ተሰሓቢታ ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ትርከብ ኮይና፡ ቤት ፍርዲ ቤት ፍርዲ ብሓራጅ ተሸይጣ መኽፈሊ ዕዳ ክትከውን ስለ ዝኣዘዘ፡ እዛ ተጠቒሳ ዘላ መኪና ብክኢላ መበገሲ ዋጋ ሓራጅ 650.000 (ሽዱሽተ ሚእትን ሓምሳን ሽሕ) ናቕፋ ተገሚታ ስለዘላ፡ ክወዳደር ዝደሊ ካብ ዝቐረበ ግምት ዋጋ 1/4 ብስም ሕሳብ ፈጻሚ ፍርዲ CPO ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላ/ቤ/ፍርዲ ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ጨረታ ደው ኣይብልን እዩ። ትርሓስ ዘርኣይ ኣርኣያ፡ ስም ኣደይ ሂማን መንግስትኣብ ገብረስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ሃይማኖት መንግስትኣብ ገብረስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 979, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03655", "text": "ኤክራም ነስረዲን መሓመድኑር ምባል ተሪፉ፡ ሓያት ነስረዲን መሓመድኑር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተወሻኪ ሓበሬታ መኪና ክርኢ ዝደሊ ኣብ ኣርባዕተ ኣስመራ ከባቢ እንዳ በዓለ እግዚኣብሄር ከይዱ ክርኢ ይኽእል። ዕለት ጨረታ፦ 20/4/2026 ሰዓት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ድ/ቀትሪ ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ተወሳኺ ሓበሬታ ቁ/67 ፍትሓዊት ተካ ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ፍትሓዊት ተካ ወልዱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተወከሱ። ፈጻሚት ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ገብረማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሻምብቆ ወልደትንሳኤ ተስፋጼን መዓሾ ምባል ተሪፉ፡ ወልዱ ተስፋጼን መዓሾ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 588, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03656", "text": "እተን ካብ ኣሰይ 1 ክሳዕ ኣሰይ 5 ብተኸታታሊ ተሓቲመን ብተመሃሮ ኣዝየን ፍቱዋት ዝነበራ መጽሓፍቲ፡ ተመሓዪሸንን ኣብ ሓደ ተጠርኒፈንን፡ “ኣሰይ ጥምርቲ” ብዝብል ስም ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ተሓቲመን ኣለዋ። መጽሓፍ ኣሰይ ጥምርቲ ትምህርቲ ቋንቋ እንግሊዝኛን ትግርኛን ሰፊሕ ዝርርብ ቋንቋ እንግሊዝኛ", "char_count": 186, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03657", "text": "ኣብ መላእ ሃገር ኣብ ዝርከባ ስቴሽነሪታት ተዘርጊሓትልኩም ኣላ! ኣሕታምን ኣከፋፋልን ናሆም ጉዕሽ ቍጽሪ ስልኪ፦ 07464677/ 07629207 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.173", "char_count": 126, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03659", "text": "Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Senior Trainer Fixed- Plant Electrical and Instrumentation Training Officer Number required – (01) Type of contract –definite (02 Years) Major Duties and responsibilities • To develop, coordinate and monitor training in process mainte­ nance for both experienced fixed plant electrical personnel and electrical trainees. • Close supervision and on the job guidance and monitoring of skills development of trainees to develop sufficient skills to maintain independently. TASK DESCRIPTION Expanded TO CORE PERFORMANCE AREAS Health and Safety • Maintain all necessary processes and procedures as outlined in the Training Management System. • Model and promote expected behaviors, with emphasis on de­ sired values, safe work practice, punctuality, efficiency and quality of work. Accreditations • Impart required process electrical and instrumentation skills and knowledge in accordance with prescribed curriculum, programs and standards. • Conduct training needs analysis and develop training plans for process maintenance electrical and instrumentation personnel and con­ tribute towards production of teaching schedules and other training as­ sociated administration • Conduct assessment and testing as required and maintain accu­ rate records of all training and assessment activities Training and Assessment • Coordinate training in process electrical and instrumentation maintenance for both experienced plant electricians and trainees. • Develop and modify process training and assessment material where directed. • Contribute towards production of teaching schedules and other training associated administration. • Conduct assessment and testing as detailed in curriculum. • Maintain accurate records of all training and assessment activi­ ties. • Engage with departments to ascertain their needs. • Develop training content, research, pull together material and seek approval on said content from the coordinator. Staff Leadership • Supervise and provide on-the-job guidance to the trainees. • Conduct assessments to establish current competencies and re­ port on same in areas where competency gaps are identified. • Monitor progress of process trainees and provide coaching and instruction as required. • Apply vocational guidance and counselling as needed Profile: Qualifications and Experience • Formal Educa­ tion, Certifications or Equivalents • Bachelor’s degree in electrical engi­ neering. • Workplace Trainer and Assessor IV • Working Experience – Nature & Length • Minimum of 5 years’ gener­ alized experience in Process Plant mainte­ nance, with previous facilitation experience, of which 2 years should be in a supervisory capacity. • Previous training experience in the mining industry is essential. • Technical Skills • Extensive theoretical and prac­ tical experience, knowledge and understand­ ing of fixed plant electrical & instrumentation • Excellent teaching and facilitation skills. • Possess a knowledge of competency- based curriculum. • Effective interpersonal and communi­ cation skills. • English language ability (spoken and written). • Advanced computer skills. • Experience preferred in Gold Process­ ing environment • Extensive experience in High Voltage, PLC, Instrumentation • Valid Driver’s License • Behavioral Skills • Approachable | Assertive | Continuous Learning | Dedicated | Goal Oriented | Influential | Initiative | Leadership | Pro-Active | Reliable | Results Driven | Safety Conscious | Technically Inclined | Organized UNIQUE REQUIREMENTS / OTHER INFORMATION Strong ability to train, mentor and build a competent electrical mainte­ nance team. • General Information and other requirements: • Place of Work: AMSC Site • Type of contract: definite Period • Salary: As per the Company salary scale • Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience cre­ dentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential can­ didates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. • Address: Please mail your applications to. • Asmara Mining Share Company, • P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea • Applicants shall be required to send a copy to: • Mineral Resources Management • P.O. Box – 272 • Asmara • Note to Eritrean applicants:  Please send a copy of your application to  Aliens Employment Permit Affairs,  P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.173", "char_count": 4865, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03661", "text": "Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following positions 1. Position: HME Reliability Supervisor Department: Mining Section: HME Maintenance Number required: One (01) Primary Purpose • Reporting to the Reliability Engineer, the Reliability Supervisor is responsible for supporting the performance, reliability, and longevity of mobile mining equipment. • This role involves leading tribological analysis, developing lubrication strategies, and driving improvements in equipment reliability through data-driven insights. Essential Functions The position will report to the HME Engineer and the duties will include, but not limited to, the following: • Promote safe, healthy and fair work environment - Develop standard safe working procedures and actively participate in HSE initiatives. -Carry out formal workplace inspections on a routine basis. • Assist in the set-up CM (Condition Monitoring) and Reliability process at Mobile Equipment maintenance -Assist to set up condition monitoring systems on site. -To set up design systems and document management systems. -To set up continuous improvement processes. • Lead condition monitoring functions: -Analyze the electronic data (VIMS, ET). -Oil condition Analysis (fluid degradation) using established guidelines and Trend analysis. -Oil contamination Analysis (Detection of contaminants) using established guidelines -Component Wear Rate (Evaluate the wear) using Trend Analysis and Wear Tables and Type of wear -Collect the information of magnetic plugs/magnetic screen condition and elaborate a database of the inspections. • Lead reliability functions: -Participate in implementing reliability improvement initiatives in conjunction with the equipment asset multi-cultural teams. -Actively seek and identify Equipment performance opportunities together with maintenance team and execute plans to improve performance and/or cost efficiency -Review equipment performance for efficiency/operability improvement and provide financial justification for related capital projects. -Provide support to the sections for RCA and lead RCA investigations into significant incidents as necessary. • Collaborating with BMSC Maintenance teams and related functions to optimize efficiencies -Evaluate equipment performance to identify and initiate development opportunities. -Review equipment performance for efficiency/operability improvement and provide financial justification for related capital projects. -Support failure, root cause, and incident investigations and develop recommendations and action plans to prevent recurrence TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Behavioural • Technical • Safety, Health & Environment • Reliability practices • Operations & Service Delivery • Technical and Financial Budgeting and Forecasting • People Management Unique requirements/other information • Please note this job description is not designed to cover or contain a comprehensive listing of activities, duties or responsibilities that are required of the employee for this job. Duties, responsibilities and activities may change at any time with or without notice. • The candidate must be Physically and Medically fit. Qualifications: Knowledge and Experience • Mechanical Engineers Degree or diploma or equivalent within the mechanical profession • Certificate or diploma in Planned maintenance systems or equivalent will be advantageous • 5 Years experience in a supervisory role in a mining environment. • 5 Years’ experience in HME Mobile plant as a planned maintenance or condition monitoring Supervisor • Previous expatriate assignment experience will be required • Strategic HME planning experience will be highly advantageous • Must be a holder of a valid driver’s licence. Technical Skills Behavioral Skills • Writing of technical reports • Good communication skills on technical level • Ability to understand trending (SOS Samples, Wear rate etc) • Use the technical documentation of the manufacturers • Computer Literacy (MS Office – Intermediate and Excel – Advanced, In-house software) • Theoretical understanding and practical implementation of safety management • Maintenance Planning • Maintenance Strategy • Planning & Organizing • Condition Monitoring • Strong problem-solving and analytical skills • Clear communicator at operational and leadership levels • Structured, disciplined, and outcomes-focused • Strong safety leadership and risk awareness • Structured, disciplined, and continuous improvement focused • Able to coach & mentor national workforce • Committed to the organizational ethics • Driving for best result • Strive for quality • Independent and responsible, able to make decisions. • Observer, with a good spirit of analysis and synthesis. • Rigorous, organized, methodical and persistent. • Adhering to principles & values • Relating and Networking. General Information and other requirements: • Place of Work: Bisha. • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provided evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to:- Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: 1. Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. 2. Mineral Resources Management P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.173 ፈስቲቫል ፊልም ፈስቲቫል ፊልም ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.173", "char_count": 6045, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 10}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03662", "text": "ሃ ማ ደ ኤ ሃ ማ ደ ኤ “ወዲ 8 መዓልቲ ህጻን ሒዘ’የ ማትሪክ ክፍተን ጀሚረ . . .” “ወዲ 8 መዓልቲ ህጻን ሒዘ’የ ማትሪክ ክፍተን ጀሚረ . . .” ዓዚዛ መሓመድዑመር ዓዚዛ መሓመድዑመር ሚርያም ዮሴፍ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካልኣይ ደረጃ (ማትሪክ)፡ ካብ 16 መጋቢት 2026 ጀሚሩ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ሃገርና ይካየድ ከም ዘሎ ዝፍለጥ እዩ። ሓንቲ ካብተን ነዚ ፈተና ዘአንግዳ ዘለዋ ነቑጣታት ድማ፡ ቤት ትምህርቲ ስነ ኪነት ዊና - ናቕፋ እያ። ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ዊና፡ ነቲ ብሞያን ማዕረ ማዕረኡ ክቐስምዎ ዝጸንሑ ስሩዕ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲን ዛዚሞም ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ተጸሚዶም እዮም ቀንዮም። ድሕሪ ምዝዛም ነፍሲ ወከፍ ፈተና፡ ህጻውንቲ ቆልዑ ሓዚለን፡ ኣመት ደቀን ዝገብራ ደቂ ኣንስትዮ ምስ ተዓዘብና፡ ኣቓልቦና ስለ ዝሰሓባ፡ ኩነታተን ክንፈልጥ ተወኪስናየን ነይርና። ብዝተፈላለየ ምኽንያት ካብ ትምህርቲ ተፈልየን ዝጸንሓ 17 ደቂ ኣንስትዮ ትምህርተን ክቕጽላን ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ክሳተፋን ስለ ዝበቕዓ፡ ምስቶም ስሩዓት ተመሃሮ ዝፍተና ዘለዋ ምዃነን ድማ ፈሊጥና። ንኽልተ ካብኣተን፡ ንድሕረ ባይታአንን ሓፈሻዊ ናይ ትምህርቲ ተመክሮአንን ኣመልኪትና ዝገበርናዮ ሓጺር ዕላል ድማ ናብ ኣንበብቲ ነብሎ - ሰናይ ንባብ፦ ኩለን ኣደታት ኣብ ግዜ ፈተና ኩለን ኣደታት ኣብ ግዜ ፈተና መዲበዮ እየ ነይረ። ፍቓድ ረቢ ኮይኑ ግን ኣብ ዓደይ ሓሪሰ። ሕጂ ድማ ኣደይ፡ ካብ እግርኺ ኣይተርፍን’የ ኢላ ቆልዑ ክትኣልየለይ ምሳይ መጺኣ ኣላ። ናብ ፈተና ኣብ ዝኸደሉ ግዜ ክልተኦም ደቀይ ምስ ኣደይ ገዲፈዮም እየ ዝኸይድ። ስለዚ ዳርጋ ስድራይ’ውን ምሳይ እዮም ዝፍተኑ ዘለዉ። እዚ ቤት ትምህርቲ ንዝገበሮ ኩሉ ደገፍ’ውን ዓቢ ምስጋና ይግብኦ።” ናይ ሰለሰተ ወርሒ ነፍሰ ጾር እየ ነይረ። ካብ ማይ ነፍሒ ምስ ተመለስና፡ እተን ኣብ ትምህርቲ ዝነበርና ትምህርትና ቀጺልና፡ እተን ትምህርተን ዛዚመን ኣብ ገዛ ኮፍ ኢለን ዝነበራ ሰብ ሓዳር ግን ግቡእ ስርሐን ጀሚረን ኣለዋ። ኣነ ድማ ዳግማይ ብናይ ምሸታዊ ትምህርቲ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርተይ ቀጺለ። ብጽቡቕ ትምህርተይ ተኸታቲለ፡ ኣብ ምዝዛም ናይ ትምህርቲ ግን ሕማም ሕርሲ ተታሒዘ። ኣልሓምዲሉላህ ጥዑይ ህጻን ተገላጊለ። እዚ ማለት፡ ማትሪክ ሰሙን ክተርፎ ከሎ እዩ። ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ኣብ ናቕፋ ከም እንፍተን ተሓቢሩና ስለ ዝነበረ ድማ፡ ደቀይ ሒዘ ናብ ናቕፋ መጺአ። ወዲ 8 መዓልቲ ህጻን ወደይ ሒዘ ድማ ፈተና ክፍተን ጀሚረ። እንሆ ድማ ኣብ ምዝዛም በጺሐ ይርከብ። ወላዲት ወ/ሮ ዓዚዛ፡ ኣደይ ፋጥማ ዓሊ ወላዲት ወ/ሮ ዓዚዛ፡ ኣደይ ፋጥማ ዓሊ መሓመድ ብዕድመ ዓባይ ክንሰን፡ ደቂ መሓመድ ብዕድመ ዓባይ ክንሰን፡ ደቂ ጓለን ክኣልያ ካብ ኣፍዓበት ናብ ናቕፋ ጓለን ክኣልያ ካብ ኣፍዓበት ናብ ናቕፋ ዝተጓዕዛ ኣብነታዊት ኣደ እየን። እዚ ንባዕሉ ዝተጓዕዛ ኣብነታዊት ኣደ እየን። እዚ ንባዕሉ ሕብረተሰብና በጺሕዎ ንዘሎ ሓደ ደረጃ ሕብረተሰብና በጺሕዎ ንዘሎ ሓደ ደረጃ ንቕሓት እዩ ዘንጸባርቕ። ኣደይ ፋጥማ፡ ንቕሓት እዩ ዘንጸባርቕ። ኣደይ ፋጥማ፡ ምኽንያት ናብ ናቕፋ መምጽኢአን ምስ ምኽንያት ናብ ናቕፋ መምጽኢአን ምስ ተወከስናየን፡ ተወከስናየን፡ “ዓዚዛ መሓመድዑመር ይበሃል። ካብ ኣፍዓበት ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ማለት ማትሪክ ክሳተፍ እየ መጺአ። ኣነ፡ ገና ተመሃሪት ታሽዓይ ክፍሊ ከለኹ እየ ተመርዕየ። መርዓት ከለኹ ናይ ታሽዓይን ዓስራይን ክፍሊ ትምህርተይ ቀጺለ። ብድሕሪኡ ግን ነፍሰ ጾር ስለ ዝነበርኩ ትምህርቲ ኣቋሪጸ። ወዲ ድማ ተቦኪረ። ወደይ፡ ወዲ ዓመትን ሸሞንተ ወርሕን ምስ ኮነ ዳግማይ ትምህርተይ ክቕጽል ወሲነ። ምሸታዊ እናተመሃርኩ ድማ ናይ 11 ክፍሊ ትምህርተይ ዛዚመ። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ ኣብ ክራማት ናይ ዝሓለፈ ዓመት፡ መንግስቲ ብዝፈጠሮ ዕድል፡ መምህራን ናይ ቅድመ ትምህርቲ ንክኾና፡ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ንደቂ ኣንስትዮ ናይ ስልጠና ዕድል ተዋሂቡ ነይሩ። ኣነ ድማ ሓንቲ ካብአን ኮይነ፡ ኣብ ማይ ነፍሒ ናይ ሓደ ወርሒ ስልጠና ወሲደ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ዳግማይ “ኣነ ጓለይ ምስ ብጾታ ትምህርታ ክትዛዝም፡ ፈተናኣ ብግቡእ ክትገብር፡ ደቃ ኣብ ምእላይ ክሕግዛ እየ መጺአ። ክትመሃረለይ እየ ዝደሊ። ወላዲ ኩሉ ግዜ ጽቡቕ ናይ ደቁ እዩ ዝደሊ። ድሌተይን ድሌታን ድማ ክሰምረልና እምነ። ትምህርቲ ሕማቕን ጽቡቕን ክትፈልጥ፡ ዝጠቕመካን ዝጎድኣካን ከተለሊ የኽእለካ እዩ። ጓለይ ድማ ተማሂራ ንነፍሳን ደቃን ክትከውን እየ ዝሕግዛ ዘለኹ። ብቐንዱ፡ ጓለይ ምስ ተማህረት ንሃገራ ግቡኣ ክትህብን ክትወስድን እደሊ (ምን ደውለታ እግል ተሃብ ወግል ትንሳእ)።” ዝብል መልእኽቲ ኣሕሊፈናልና። እዚ ውሳነ ክውስን ዝመረጽኩ፡ ትምህርተይ ክቕጽል ልዑል ድሌት ስለ ዝነበረኒ እዩ። ናተይ ጥራይ ዘይኮነ ግን፡ ድሌት ናይ ብዓል ቤተይን ወለደይን’ውን እዩ። ብዓል ቤተይ፡ ክመሃር ልዑል ደገፍ ገይሩለይ እዩ። ኣነን ንሱን ስራሕና እናሰራሕና ናብራና ክንኣሊ እዩ ድሌትና። ሓወይ’ውን መምህር ስለ ዝኾነ፡ ትምህርተይ ንኽውድእ ዝዓበየ ተራ ዝተጻወተ እዩ። ብቐንዱ ግን ኣነ ትምህርቲ ናይ ምቕጻል ዓቢ ድሌት ነይሩኒ። ምህርቲ ኣደ ምሁር ስድራቤት እያ ተፍሪ። ብዓቕመይ ንመዓልታዊ ናይ ወደይ ትምህርታዊ ንጥፈታት እከታተል እየ። ዓቕመይ ዘፍቅዶ’ውን ይሕግዞ። ኣነ እንተ ዘይተማሂረ ግን ደቀይ’ውን ናተይ ዕጫ እዩ ክገጥሞም። ስለዚ፡ ብቐዳምነት ንነፍሰይ፡ ብኻልኣይ ድማ ንደቀይ ኣርኣያ ክኸውን እደሊ እየ። ወ/ሮ መዲና ዓብደልቃድር እውን ወ/ሮ መዲና ዓብደልቃድር እውን ነባሪት ከተማ ኣፍዓበት ኮይና፡ ብዓልቲ ነባሪት ከተማ ኣፍዓበት ኮይና፡ ብዓልቲ ሓዳርን ኣደ ክልተ ቆልዑን እያ። ደቃ ሓዳርን ኣደ ክልተ ቆልዑን እያ። ደቃ እናኣለየት ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና እናኣለየት ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካብ ዝሳተፋ ዘለዋ ኣዴታት ሓንቲ እያ። ካብ ዝሳተፋ ዘለዋ ኣዴታት ሓንቲ እያ። ብዛዕባ ተመክሮኣ ክትዛረብ ከላ ድማ ብዛዕባ ተመክሮኣ ክትዛረብ ከላ ድማ ከምዚ ትብል፦ ከምዚ ትብል፦ “ኣነ፡ ኣብ 2020 ተመሃሪት 10ይ ክፍሊ ከለኹ’የ ተመርዕየ። ምስ መርዓን ሓዳርን ትምህርቲ ኣጸጋሚ ስለ ዝነበረ፡ ትምህርተይ ክቕጽል ኣይከኣልኩን፡ ኣቋሪጸ። ኣብ ዓመተይ ቦኽሪ ጓለይ ተገላጊለ። ኣብ 2024 ድማ ጓለይ፡ ጓል ክልተ ዓመትን መንፈቕን ምስ ኮነት ዳግማይ ናብ ትምህርቲ ክምለስ ወሲነ። ምሸታዊ ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኣፍዓበት ዓስራይን ዓሰርተ ሓደን ክፍልን ወዲአ። ዝያዳ ኩሉ ምስጋና ዝግብኣ ግን ወላዲተይ እያ። መጀመርያ ኣልሓምዲሉላህ፡ ምስ ስድራይ ከለኹ እየ ሓሪሰ። ኣብ ኣፍዓበት እንተ ዘይሓርስ’ውን ፈተና ኣብ ናቕፋ ምዃኑ ተሓቢርና ስለ ዝነበርና፡ ኣብ ናቕፋ መጺአ ክሓርስ", "char_count": 3682, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03663", "text": "ፍልጠት ክህልወኒ ኣለዎ። ብተወሳኺ፡ ብዝወሰድክዎ ውሳነ ንኻልኦት ደቂ ኣንስትዮ ኣርኣያ ክኸውን’ውን እደሊ። ትምህርቲ ብፍላይ ንዓና ንደቂ ኣንስትዮ ኣዝዩ ኣገዳሲ ክፋል ናይ ሂወትና እዩ። ዝተማህረት ጓል ኣንስተይቲ ንነፍሳ ኮይና ንደቃ’ውን ተማእዝን እያ። ኣነ’ውን ኣብ ምእላይ ናይ ደቀይ ሓያል ጽልዋ ክህልወኒ እደሊ እየ። ንደቀይ መገዲ ከትሕዞም፡ ኣገዳስነት ትምህርቲ ክምህሮም፡ ከፍልጦም፡ ኣቐዲመ ኣነ ክመሃር ኣለኒ። ንደቀይ ድማ ባዕለይ ኣብነት ክኾነን እየ ዝደሊ።” ኣብ መወዳእታ ወ/ሮ ዓዚዛን ወ/ሮ ኣብ መወዳእታ ወ/ሮ ዓዚዛን ወ/ሮ መዲናን፡ ንብጾተን ወኪለን በዚ ዝስዕብ መዲናን፡ ንብጾተን ወኪለን በዚ ዝስዕብ መልእኽቲ እየን ተፋንየናና፦ መልእኽቲ እየን ተፋንየናና፦ “ንደቂ ኣንስትዮ ኣሕዋትና ንህቦ ምኽሪ፡ ቅድሚ ናብ መርዓን ሓዳርን ምባለን ትምህርተን ክዛዝማ ኣለወን። ብሰንኪ ኣብ ግዚኡ ዘይመጽአ መርዓን ሓዳርን ካብ ትምህርተን ንድሕሪት ክምለሳ የብለንን። ምስ ኣሕዋተን፡ ተወዳደርቲ ኮይነን ግቡአን ክፍጽማ ኣለወን። ሓደ ቆልዓ ኣብ ዝባንካ ሓዚልካ፡ ሓደ ድማ ኣብ 11 ክፍሊ ክውድእ ከለኹ፡ ነዛ ካልኣይቲ ጓለይ ነፍሰ ጾር እየ ነይረ። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ፡ ብመንግስቲ ኣብ ቅድመ ትምህርቲ ብዝተፈጥረ ናይ ስራሕ ዕድል ስልጠና ክወስድ ናብ ማይ ነፍሒ ከይደ። ኣብ ኣጋ ምዝዛም ድማ ሕማም ሕርሲ ተታሒዘ ናብ ሆስፒታል ኦሮታ ከይደ። ድሕሪ ዝተገብረለይ ግቡእ ክንክን ከኣ፡ ካልኣይቲ ጓል ብሰላም ተገላጊለ። ምስተን ነቲ ስልጠና ክሳተፋ ዝመጽኣ ብጾተይ’ውን ናብ ኣፍዓበት ብሰላም ተመሊሰ። ቁሩብ መዓልታት ኣዕሪፈ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርተይ ንምዝዛም ትምህርተይ ቀጺለ። ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ኣብ ናቕፋ ከም እንገብር ስለ ዝተሓበረና ድማ፡ ደቀይ ሒዘ ኣብ መርመራ ክሳተፍ ናብ ናቕፋ መጺአ። ደቀይ እታ ቦኽሪ ጓለይ ኣርባዕተ ዓመትን መንፈቕን፡ እታ ንእሽተይ ድማ ጓል 6 ወርሒ እየን። ቆልዑ ሒዝካ ማዕረ ማዕረኡ ድማ ጉዳይ ትምህርትን ፈተናን ክትገብር ናይ ገዛእ ርእሱ ብድሆ ኣለዎ። ቆልዑ ምእላይ ናይ ባዕሉ ከቢድ ስራሕ እዩ። ቅድሚ ሕጂ ምስ ኣደይ ገዲፈዮም እየ ዝመሃር ነይረ። ድሌት ናይ ትምህርቲ ስለ ዘለኒ ግን፡ ብሰንኪ ቆልዑ ካብ መደበይ ክተርፍ ኣይደለኹን።", "char_count": 1241, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03664", "text": "ማህጸንካ ጸይርካ ትምህርቲ ምክትታል ከቢድ እዩ። ከምዚ ናትና ምስ ዘጋጥም ግን፡ እዚ ንሕናን ብጾትናን ወሲድናዮ ዘለና ኣማራጺ’ውን ከም ሓደ ኣብነት ወሲደን፡ ትምህርተን ዝዛዝማሉ ሜላ ክፈጥራ ኣለወን። ሎሚ ብዙሕ ካብቲ ንድሕሪት ዝጎስስ ኣተሓሳስባታት ተኣልዩ እዩ። ከም መርኣያ ናቱ ድማ፡ ኣደታትና ትርጉም ናይ ትምህርቲ ብግቡእ ተረዲአን ምሳና መጺአን ምሉእ ደገፍ ይገብራልና ኣለዋ። ኣጆኽን ስለ ዝበላና ድማ ናብዚ ደረጃ’ዚ በጺሕና። ብዓል ቤተይን’ውን ዓቕሙ ዝፈቕዶ ደገፍ ገይሩለይ እዩ። ስድራይን ብዓል ቤተይን ብዘገበሩለይ ደገፍን ሞራልን ድማ’የ ሓቦ ዝገብር ዘለኹ። ቆልዑ ሒዝኪ ኮለል ትብሊ ዝብል ዘረባ ክመጽእ ይኽእል እዩ፣ ኣነ ግን ትምህርቲ ዘይምውድአይ ሓደ ካብቲ ኩሉ ግዜ ቅሳነት ዝኸልኣኒ ነገር እዩ ነይሩ። እቲ ቀንዲ ዕላማይ ድማ ትምህርተይ ወዲአ ናብ ድሕሪኡ ዘሎ ደረጃ ንምቕጻል እዩ። ብቐንዱ ናብራይ ክኣልየሉ ዝኽእል ስራሕ ክረክብ እደሊ እየ። ናብ ስራሕ ክጽንበር ድማ ትምህርተይ ዛዚመ እንተ ወሓደ እቲ ሞያ ዝጠልቦ መሰረታዊ ቆልዓ ይኹን ሕርሲ’ውን ካብ ኩሉ ድሌታትካ ከም ዘየትርፍ ክግንዘባ ኣለወን። ሎሚ ኣብ ኩሉ ዓዲ ሕክምና ኣሎ። ንትምህርቲ ኢልና ወጺእና ኣብ ዝበጻሕናዮ ዓዲ ጉዳይ ሕርስና እናገበርና ኢና ቀጺልና። እቲ ወሳኒ ነገር፡ ተበግሶን ድሌትን ክህሉ ኣለዎ። ካልእ ኩሉ ካልኣዊ እዩ ንብለን።” ርሑስ ዒድ ኣልፈጥር ይግበረልና! ርሑስ ዒድ ኣልፈጥር ይግበረልና! ሓዳስ ኤርትራ 21 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.173", "char_count": 860, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03665", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሳን ሬሞ፡ ቀዳማይ ናይ 2026 ናይ ‘ሞኑመንት’ ውድድር ሳን ሬሞ፡ ቀዳማይ ናይ 2026 ናይ ‘ሞኑመንት’ ውድድር ሓደ ካብቶም ሓሙሽተ ዝዓበዩ ናይ ሓደ መዓልቲ ‘ሞኑመንት’ ውድድራት ቅድድም ብሽክለታ ዝኾነ ሚላኖ-ሳንሬሞ፡ ሎሚ ቀዳም ምስ ልዑል ትጽቢት ክሰላሰል እዩ።", "char_count": 194, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03666", "text": "ንመበል 117 ግዜኡ ዝካየድ እዚ ኣብ ኢጣልያ ዝሰላሰል ናይ ዎርልድ ቱር ውድድር፡ 298 ኪሎሜተር ዝሽፍን ኣዝዩ በዳሂ ጸወታ እዩ። ኣብዚ ውድድር፡ ክልተ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ክጻወቱ እዮም፣ ኣባል ኤን.ኤስ.ኤን - ቢንያም ግርማይ ከምኡ’ውን ተቐዳዳማይ ሞቪስታር - ናትናኤል ተስፋጼን። ናትናኤል፡ ሎሚ ዓመት እዩ፡ ንፈለማ ግዜ ኣብዚ ውድድር ክሳተፍ። ቢንያም ግና፡ ካብ 2022 ጀሚሩ ከየባተኸ ንሓሙሻይ ዓመቱ ክዝውር። እዚ ከኣ፡ ዛጊት እቲ ዝበለጸ ደረጃኡ እዩ። ነዚ ውድድር ክዕወቱሉ ካብ ዝግመቱ ተቐዳደምቲ ብቐዳምነት ዝጥቀስ፡ ስሎቬንያዊ ተቐዳዳማይ ዩ.ኤይ.ኢ ኢማራትስ - ታደይ ፖጋቻ እዩ። እዚ ናይ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ሻምፕዮን ዓለም ዝኾነ ዓንተር ተቐዳዳማይ፡ ካብቶም ሓሙሽተ ናይ ሞኑመንት ውድድር ዛጊት ንክልተ ኣይተዓወተሎምን ዘሎ - ንሚላኖ-ሳንሬሞን ፓሪስ ሮባክስን። ካብ ጸጋም - ቫን ኣርት፡ ፖጋቻን ቫን ደር ፖልን ደል ቶሮን ካልኦት ደቂ ጋንታኡን ሒዙ ግና፡ ክዕወተላ ተገሚቱ ኣሎ። ወዲ 22 ዓመት መክሲካዊ ደል ተሮ፡ ምናልባት ቀዳማይ መደብ ንምዕዋት ፖጋቻ እንተፈሺሉ፡ ከም ካልኣይ መደብ ተታሒዙ ይርከብ። ዝሓለፈ ዓመታት ጀሚሩ ንመወዳድርቱ ካብ ነዊሕ ፈልዩ ብዘይተቓጻጺ ዝዕወቶ ተመሳሳሊ ኣገባብ ድማ፡ ቀዳማይ ብምእታው ብጽቡቕ ነቒሉ ኣሎ። ፖጋቻ፡ ዓሚ ሳልሳይ ምስ ወጸ፡ ነዚ ውድድር ክሳብ ዘይተዓወተሉ ፈተነኡ ከምዘይቋርጽ ሓቢሩ ምንባሩ ይዝከር። ሎሚ ዓመት፡ ሽሕ’ኳ ኣብ ዓወቱ ልዑል ተራ ዝጻወቱ ደቂ ጋንታኡ ቲም ወለንስ ጆናታን ናርቨዝን ኣብዚ ውድድር ዘይጻወቱ እንተኾኑ፡ ‘ንእሽተይ ፖጋቻ’ ክበሃል ጀሚሩ ንዘሎ ኢሳቅ ዝሓለፈ ዓመት ነዚ ውድድር ዝተዓወተሉ ተቐዳዳማይ ኣልፐሲን - ማቲዩ ቫን ደር ፖል፡ ክብሩ ንምዕቃብ ከም ቀዳማይ መደብ ኣትዩ ኣሎ። ናይ 2024 ዕዉት ናይዚ ጸወታ ያስፐር ፍሊፕሰን ከኣ፡ ምናልባት ተኣኪቦም ሕንጻጽ እንተበጺሖም፡ ብሽኳ ክዕወተላ ክፍትን ዓሚ ብዕዉት ማቲዮ ቫን ደር ፖልን ፊሊፖ ጋናን ተበሊጹ ሳልሳይ ዝኣተወ - ፖጋቻ፡ 7 መጋቢት ቀዳመይቲ ናይዚ ዓመት ውድድሩ ኣብ ናይ ሓደ መዓልቲ ውድድር ‘ስትራደ ቢያንከ’ ኣካይዱ። ከምቲ ካብ", "char_count": 1191, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03667", "text": "ዓላሚ ሃገራዊት ጋንታ ደቂ ተባዕትዮ እንግሊዝ - ቶማስ ቱቸል፡ ተጻወትቱ ናይ ዋንጫ ዓለም ትኬት ክቘርጹ፡ ናይ መወዳእታ ዕድል ተሪፍዎም ምህላዉ ገሊጹ። ተጻወትቲ ማን ዩናይትድ ሃሪ ማጓዌርን ኮቢ ማይኖን፡ ከምኡ’ውን ተኸላኻሊ ኤሲ ሚላን ፊካዮ ቶሞሪ፡ ድሕሪ ጥቅምቲ 2023 ንፈለማ ናብዛ ጋንታ ተመሊሶም። ክምስጡኒን ናብ ዋንጫ ዓለም ዝወስዶም ትኬት ክረኽቡ ክቃለስን ናይ መወዳእታ ዕድል እያ።” ኢሉ። ብዛዕባ ዘይምምራጽ ኣርኖልድ ኣብ ዝተሓተተሉ ከኣ፡ “ከቢድ ውሳነ” ክብል ብምግላጽ፡ ዕድሉ ከምዘየብቅዐ ግና ሓቢሩ። እዚ ጀርመናዊ፡ ኣብዛ ወርሒ ንዘካይዱወን ክልተ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ዘድልይዎ 35 ተጻወትቲ ትማሊ መሪጹ። ኣከፋፋሊ ኤቨርተን ጃመስ ጋርነርን ሓላዊ ልዳት ብራይተን ጃሶን ስቲለን፡ ናይ ፈለማ ጻውዒት ክረኽቡ እንከለዉ፡ ይዅን እምበር፡ ንናይ ክንፊ ተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ - ኣሌክሳንደር ኣርኖልድ ዝኸውን ቦታ ኣይረኸበን - ቱቸል። ሃገራውያን ጋንታታት፡ ናይ መወዳእታ ንዋንጫ ዓለም 2026 ዝመረጸኦም ተጻወትቲ፡ ቀዳም 30 ግንቦት ከፍልጣ ኣለወን። ንሱ፡ “ቅድሚ ዋንጫ ዓለም ናይ መወዳእታ ምትእክኻብና እያ። ተጻወትቲ 27 መጋቢት ምስ ኡራጓይ ግጥም ዝጽበያ እንግሊዝ፡ 31 መጋቢት ከኣ፡ ንጃፓን ክትፋለማ እያ፣ ክልተአን ግጥማት ኣብ ሃገራዊ ስታድዩም እንግሊዝ ዌምብለይ ክካየዳ እየን። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ እቶም 11 ተጻወትቲ - ዲን ሀንደርሰን፡ በርን፡ ጒሂ፡ ኮንሳ፡ ኦ’ራይሊ፡ ኣንደርሶን፡ ራይስ፡ ሮጀርስ፡ ጎርዶን፡ ኬይንን ሳካን ድሕሪ ናይ ኡራጓይ ጸወታ እዮም፡ ናብዛ ጋንታ ክጽምበሩ።", "char_count": 889, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03668", "text": "ብልቓሕ ካብ ጁቬንቱስ ወጺኡ ምስ ብራዚላዊት ክለብ ግረሚዮ ዝጻወት ዘሎ - ኣርቱር መሎ፡ ኣብዛ ክለብ ክጸንሕ ከምዝደሊ ሓቢሩ። ከኣ፡ ብልቓሕ ምስ ሊቨርፑል፡ ፊዮረንቲያን ጂሮናን ተጻዊቱ። ዝሓለፈ ክረምቲ ድማ፡ ናብ ናይ ሃገሩ ክለብ ግረሚዮ ተሰጋጊሩ። ክሳብ ሰነ 2027 ምስ ጁቬንቱስ ውዕል ዝኣተወ ኣርቱር፡ “ተስፋ ይገብር ኣብ ትሕቲ ዓላሚ ጁቬንቱስ ሉዚያኒ ስፓሌቲ፡ ዕድል ክረክብ። ንሱ፡ ፈጣሪ ዕድላት (Playmaker) ተጻዋታይ ይፈቱ እዩ።” ኢሉ። እዚ ወዲ 29 ዓመት ኣከፋፋሊ፡ ኣብዛ ክለብ ውጽኢታዊ ግዜ የሕልፍ ምህላዉ ይግለጽ። ወላ’ኳ ኣብዛ ጋንታ ክቕጽል ድሌት እንተሃለዎ፡ ምስ ምዝዛም’ዚ ወቕቲ ግና፡ ኣብ ወርሒ ሰነ ናብ ቀዋሚት ክለቡ ጁቬንቱስ ክምለስ ምዃኑ ይሕበር። ካብ 2018 ክሳብ 2020 ኣብ ባርሴሎና ብሉጽ ብቕዓት ዘርኣየ ኣርቱር፡ ናብ ጁቬንቱስ ድሕሪ ምስጋግር ግና፡ ቁመናኡ ከም’ቲ ኣብ ባርሴሎና ዝነበሮ ክኸውን ኣይከኣለን። ካብ ክራማት 2022 ጀሚሩ ክሳብ ዝሓለፈ ዓመት ግምታት ክሪስ ስቱንን ኮምፕዩተርን ኣብ መበል 31 ግጥማት ፕሪመር ሊግ ብራይተን - ሊቨርፑል ፉልሃም - በርንለይ ኤቨርተን - ቸልሲ ስቶን፡ 2 - 1 2-0 1-1 ኮምፕዩተር፡ 1 - 2 2-0 1-2 ሊድስ - ብሬንትፎርድ ኒውካስል - ሳንደርላንድ ኣስቶን ቪላ - ዌስትሃም ስቱን፡ 2-1 2-0 2-1 ኮምፕዩተር፡ 1-1 2-1 1-1 ቶተንሃም - ኖቲንግሃም ስቱን፡ 1 - 0 ኮምፕዩተር፡ 2 - 1 ብዘይካ’ዚ፡ ጽባሕ ሰንበት፡ ኣርሰናልን ማን ሲቲን፡ ኣብ ሜዳ ዌምብለይ ናይ ፍጻመ ጸወታ ካራባኦ ካፕ ከካይዳ እየን። ስቱን፡ እዛ ጸወታ ምስ ተወሳኺ ግዜ 0ብ0 ድሕሪ ምዝዛማ፡ ማን ሲቲ ብፍጹም ቅላዕ ክትዕወት ገሚቱ ኣሎ። ኮምፕዩተር ግና፡ ‘ኣርሰናል 2ብ1 ክትዕወት እያ’ ኢላ። ኣርቱር፡ ብማልያ ግረሚዮን ጁቬንቱስን ብዘይካ’ዚ፡ ቪስማ’ውን፡ ብዎት ቫን ኣርት እናተመርሐት፡ ኣብ 2020 ዘምጸኣቶ ዓወት ክትመልሶ ክትቃለስ እያ። ኣብቲ እዋን፡ ቫን ኣርት እዩ ተዓዊቱ ነይሩ። ምናልባት እዚ ብመጥቃዕቲ ክዛዘም ዝግመት ጸወታ ናብ ናይ ሓባር ቅጽበታዊ ውድድር እንተበጺሑ ግና፡ ናይ ሽኳ ዓቕሚ ዘለዎ ማቲዮ ዮርገንሶ ከም ካልኣይ መደብ ተታሒዙ ምህላዉ ይሕበር። ዓሚ ካልኣይ ዝወጸ ኣባል ኢኒዮስ - ፍሊፖ ጋና ድማ፡ ደቂ ጋንታኡ ኣኽቲቱ ንዝበለጸ ውጽኢት ተዳልዩ ኣሎ። ኤን.ኤስ.ኤን ብተመሳሳሊ፡ ንኮርቢን ስትሮንግ ቀዳማይ መደባ፣ ብቮላታ ዝውዳእ እንተመሲሉ ከኣ፡ ናይ ሽኳ ተቐዳዳማያ ቢንያም፡ ካልኣይ መደባ ገይራቶ ኣላ። ዝተረፋ ክለባት’ውን፡ የዋጽኣኒ እዩ ዝብላኦ ስልቲ ሒዘን ተዳልየን ኣለዋ። ብሓፈሻ እዚ ንክዛዘም ልዕሊ ሽዱሽተ ሰዓታት ዝወስድ ውድድር፡ ብኣጋኡ ልዑል ቆላሕታ ረኺቡ ኣሎ። ይግመት። ኣልፐሲን፡ ናይ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ዕውትቲ ናይዚ ውድድር እያ - ኣብ 2023 እውን ቫን ደር ፖል ተዓዊቱ ብምንባሩ። ጽቡቕ ዕድል ንቢንያምን ናትናኤልን! ድሕሪ ምዝዛም ናይቲ ሰኔጋል ዝተዓወተትሉ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025፣ ድሕሪ 58 መዓልታት፡ ኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ (ካፍ)፡ ዕውትቲ ሞሮኮ ምዃና ምስ ወሰነ፡ ተኸታተልቲ ማሕበራዊ ሜድያ ዝሃብዎ ግብረ መልሲ . . . - ኵዕሶ እግሪ፡ ኩሉ ግዜ 90 ደቓይቕ እዩ ዝጽወት፣ ኣብ ኣፍሪቃ ግና፡ 90 ደቒቕ ተደመሮ ክልተ ኣዋርሕ ኮይኑ ኣሎ።", "char_count": 1818, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03669", "text": "- ንደቀይ፡ ዕውትቲ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025 ሰኔጋል ምዃና ክነግሮም እየ። - ኣብ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ዓለም፡ እታ እንኮ ብኢ-መይል ዋንጫ ዘልዓለት ሃገር፡ ሞሮኮ ኮይና ኣላ። ዝገርመኒ ግና፡ እተን ሰለስተ ሸቶታት ኣብ ኢ-መይል ብከመይ ኣትየን። - ኣብ ኣፍሪቃ ዘይከኣል የለን፡ ምናልባት’ውን ንታንዛንያ ዋንጫ ክህቡዋ ይኽእሉ እዮም። - ናይ ኩሉ ግዜ ዝነውሐ ካብ ድሕሪት ተበጊሶም (ሪሞንዳታ ወይ Comeback) ዝተዓወቱሉ ውድድር። - መስርሕ ምስግጋር ዋንጫ መዓስ ከምዝጀመረ ከይፈለጥኩ ጸኒሐ። - ሰኔጋል፡ ዝተዓወተትሉ 10 ሚልዮን ዶላር በሊዓቶ እያ። - ኵዕሶ እግሪ ኣብ ሜዳ እምበር፡ ኣብ ባራት ዝጽወት ኮይኑ ዘይስመዓኒ ነይሩ።", "char_count": 398, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03670", "text": "- ኣፍሪቃ፡ ቅድሚ ዕውትቲ ዋንጫ ምውሳና፡ ክልተ ኣዋርሕ ተወሳኺ ደቒቕ ዝሃበት ቀዳመይቲ ኣህጉር እያ። ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ መበል 31 ሰሙን ፕሪመር ሊግ መበል 31 ሰሙን - ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025፡ ብሰብ ዝሰርሖ ብልሒ (AI) እዩ ተጸዊቱ። ብራይተን - ሊቨርፑል 3፡30 ድ.ቀ - ሞሮኮ፡ ንፈለማ ግዜ ዋንጫ ኣፍሪቃ ክትዓትር ዝሓገዛኣ ሰለስተ ሸቶታት፡ ኣብ ክልተ ኣዋርሕ ኣመዝጊባተን፣ እንተኾነ ኣመዝገብተን ብዓል መን ምዃኖም ፉልሃም - በርንለይ 6፡00 ድ.ቀ ኤቨርተን - ቸልሲ 8፡30 ድ.ቀ ሊድስ - ብሬንትፎርድ 11፡00 ድ.ቀ", "char_count": 336, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03671", "text": "* ዓላሚ ባየር ሙኒክ - ቪንሰንት ካምፓኒ፡ “ሪያል ማድሪድ፡ ኣብ ታሪኽ ሻምፕዮንስ ሊግ ዝበለጸት ጋንታ እያ። ስለዚ ዓቢ ስራሕ እዩ ዝጽበየና ዘሎ፣ ክንዕወት ድማ እዩ ድሌትና።” ኢሉ። ዓበይቲ ክለባት ኤውሮጳ ዝኾና ሙኒክን ማድሪድን፡ ዝመጽእ ወርሒ ኣብ ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ክፋለማ እየን። * ዓላሚ ፖርቱጋል - ሮበርቶ ማርቲነዝ፡ ኣብዛ ወርሒ ንዘካይዱወን ክልተ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ዘገልግልዎ ተጻወትቲ ወግዓዊ ኣብ ዝገበረሉ፡ ኣብ መጉዳእቲ ዘሎ ሓለቓ ጋንታኡ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ፡ ሰሪ መጉዳእቲ ገና ድሉው ከምዘየለን ከምዘይተመርጸን ተሓቢሩ። 21 መጋቢት 2026- ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.173", "char_count": 384, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03672", "text": "ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ፡ ኩዌትን ዮርዳኖስን፡ ብድምር ዋጋ 16.5 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ኣጽዋር ክሸጠለን ከም ዝወሰነ ተሓቢሩ። ክሸጠለን ምዃኑ ኣነጺሩ። ኣብ ዘለዋሉ እዋን ይጸድቕ ብምህላዉ፡ ንማእከላይ ምብራቕ ናብ ዘይተደልየ ዓዘቕቲ ግጭት ክሸሞ ከም ዝኽእል እዮም ተንተንቲ ዘመልክቱ ዘለዉ። እቲ ነፈርቲ ውግእ፡ ተተኮስቲ ቦምባታት፡ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ፡ ሚሳይላት፡ ስርዓተ ራዳርን ካልእን ዘጠቓለለ መሸጣ ኣጽዋር፡ ዓቕሚ ምክልኻል ኣየር ናይተን ሃገራት ንምድልዳል ዝዓለመ ከም ዝኾነ እቲ ክፍሊ ወሲኹ ኣረዲኡ። ብዘይካ’ዚ፡ እቲ ውሳነ መሸጣ ኣጽዋር፡ ክፍሊ ውግእ ኣመሪካ፡ ነቲ ምስ ኢራን ዘካይዶ ዘሎ ውግእ ንምቕጻል፡ ተወሳኺ 200 ቢልዮን ዶላር ምወላ የድልዮ ከም ዘሎ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን እዩ ዝውሰድ ዘሎ። እቲ ክፍሊ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ ናይ 8.4 ቢልዮን ዶላር፡ ንኩዌት ናይ 8 ቢልዮን ዶላር፡ ንዮርዳኖስ ከኣ ናይ 70.5 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ኣጽዋር እቲ መሸጣ ኣጽዋር፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ንመጥቃዕትታት ኢራን የጠንቅቓ", "char_count": 624, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03673", "text": "ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳን ጃፓንን፡ ነቲ ብኲናት ኣመሪካ፡ እስራኤልን ኢራንን ዝንህር ዘሎ ዋጋ ነዳዲ ንምርግጋእ ዘኽእል ስጉምቲ ክወስዳ ድሌት ከም ዘለወን ዝገልጽ ሓባራዊ መግለጺ ከም ዘውጸኣ ተሓቢሩ። ኣብቲ መራሕቲ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳ፡ ጀርመን፡ ኢጣልያ፡ ኔዘርላንድስን ጃፓንን ዘውጽእዎ ሓባራዊ መግለጺ፡ ድሕነት ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፋ መራኽብ ንምውሓስ፡ ኣድላዪ ጻዕርታት ክገብሩ ድሉዋት ምዃኖም ገሊጾም። እቶም መራሕቲ ኣብቲ ሓባራዊ መግለጺኦም፡ ንእንታይነት ናይቲ ዘካይድዎ ጻዕርታት ኣመልኪቶም እኳ መብርሂ እንተ ዘይሃቡ፡ ኣብ ልዕሊ ሲቪላዊ ትሕተ ቅርጺ ነዳድን ጋዝን ዝፍጸም ዘሎ መጥቃዕትታት ግና ብቕልጡፍ ደው ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ልዕሊ ምህርቲ ሓጺን ቻይናን ታይላንድን ቀረጽ ኣጽዲቓ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ልዕሊ ካብ ቻይናን ታይላንድን ናብ ዕዳጋታታ ዝኣቱ ሓጺን፡ ልዑል መጠን ቀረጽ ከም ዘጽደቐት ተሓቢሩ። (structural steel) ናይ 74.98 ሚእታዊት ቀረጽ ክጸድቕ እንከሎ፡ ኣብ ልዕሊ ካብ ታይላንድ ዝኣቱ ተመሳሳሊ ፍርያት ድማ ናይ 20.32 ሚእታዊት ቀረጽ ወሲኑ ኣሎ። ብዘዳኽም ኣዝዩ ትሑት ዋጋ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ክልእኻ ምጽንሐን ከም ዘረጋገጸ ኣፍሊጡ። እቲ ቀረጽ ናይ ምውሳኽ ውሳነ፡ እተን ሃገራት ኣዝዩ ብዝሒ ዘለዎ ሓጺን ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ የእትዋ ከም ዘለዋ ድሕሪ ምርግጋጹ ዝተወስደ ምዃኑ፡ ተቖጻጻሪ ንግዲ ናይታ ሃገር ኣረዲኡ። ሰበ ስልጣን ቻይናን ታይላንድን፡ ንወሰኽ ቀረጽ ደ/ኣፍሪቃ ኣመልኪቶም ዛጊት ዝኾነ ርእይቶ ኣይሃቡን ዘለዉ። ኮሚሽን ኣህጉራዊ ንግዲ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ልዕሊ ካብ ቻይናን ታይላንድን ናብ ዕዳጋታት ሃገሩ ዝኣቱ መዋቕራዊ ሓጺን ብዝገበሮ መርመራታት፡ እተን ሃገራት፡ ኣብ ህንጸት ህንጻታት ዝውዕል ሓጺን ንኣፍረይቲ ሓጺን ውሽጢ ሃገር ብመሰረት ጸብጻባት፡ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና፡ 73 ሚእታዊት ካብቲ ናብ ዕዳጋታት ደቡብ ኣፍሪቃ ዝለኣኽ ሓጺን ትሽፍን። ብመሰረት መንግስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ኣብ ልዕሊ ካብ ቻይና ናብታ ሃገር ዝኣቱ መዋቕራዊ ሓጺን", "char_count": 1141, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03674", "text": "ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ሩዋንዳን ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎን ኣብ ዋሺንግተን ድሕሪ ዘካየድዎ ክልተ መዓልታት ዝወሰደ ዝርርብ፡ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ኮንጎ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝቐጸለ ግጭት ደው ንምባል ዝዓለመ ስጉምትታት ክወስዱ ከም ዝተሰማምዑ ተሓቢሩ። ግጭት ሩዋንዳን ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎን፡ 6.9 ሚልዮን ሰባት ዘመዛበለ - ሓደ ካብ’ቶም ኣብ ዓለምና ዝዓበዩ ሰብኣዊ ቅልውላዋት ምዃኑ ይንገረሉ። ጫድ፡ 800 ኣባላት ጸጥታ ናብ ሀይቲ ብመሰረት ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ዘውጸኦ ሓባራዊ መግለጺ፡ ክትሰድድ ወሲና ጫድ፡ ኣካል ኣህጉራዊ ሓይሊ ኮይኖም ኣብ ምውሓስ ጸጥታ ሀይቲ ኣበርክቶ ክገብሩ ከም ዝኽእሉ ዝገለጸቶም 800 ኣባላት ፖሊስ ናብታ ሃገር ክትልእኽ መደብ ከም ዘለዋ፡ ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ፖሊስ ጫድ ንሮይተርስ ሓቢሩ። ኣልቫሬዝ ድማ፡ እቲ ብሕቡራት ሃገራት ዝድገፍ ኣብ ሀይቲ ንዝርከቡ ዕጡቓት ጉጅለታት ንምእላይ ዓሊሙ ዝሰርሕ ኣህጉራዊ ሓይሊ፡ ክሳብ ዝመጽእ ጥቅምቲ 5,500 ወተሃደራት ክህልዉዎ ምዃኑ ኣመልኪቱ። እቲ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን፡ እቶም ኣባላት ፖሊስ ካብ መሻርኽቲ ኣካላት ድሕሪ ዝወሃቦም ስልጠና፡ ዝመጽእ ሰነ ናብ ሀይቲ ክብገሱ ትጽቢት ከም ዘሎ ገሊጹ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሪፓብሊክ ዶሚኒካን ሮበርቶ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓዲ ሓወሻ 175 ቁ.ገዛ 58ከበቢ ፓስት ኦፊስ ፊት ፎቶ ኤርትራ 200141 ዕለት ዕለት ቤት መሸጣ መድሃኒት ኣንበሳ 21/03/26 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ክብል ኣተሓሳሲቦም ኣለዉ። መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳ ከም ኣካል ልፍንታዊ ሓይሊ፡ ድሕነት ናይተን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፋ መራኽብ ንምውሓስ፡ ናብቲ ማያት መራኽብ ውግእ ንኸዋፍሩ ዘቕረበሎም ጠለብ ከም ዝነጸግዎ ዝዝከር እዩ። ኣብቲ መግለጺ፡ እቶም መራሕቲ ሃገራት፡ ንህሉው ኣህጉራዊ ቅልውላው ነዳዲ ንምርግጋእ፡ ነዳዲ ዘፍርያ ካልኦት ሃገራት ምህርተን ንምዕባይ ምስአን ሓቢሮም ክሰርሑ ምዃኖም ኣፍሊጦም ኣለዉ። ኢራን፡ ከም መልሰ ግብሪ ናይቲ ዝሓለፈ ረቡዕ ብእስራኤል ኣብ ልዕሊ መሳለጥያ ጋዝ ደቡባዊ ፓርስ ዝተፈጸመ ደብዳብ፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ነዳዲ ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ መጥቃዕቲ ብምክያዳ፡ ኣህጉራዊ ቅልውላው ነዳዲ ካብዚ ዘለዎ ንላዕሊ ክዛይድ ከም ዝኽእል እዮም ተንተንቲ ዝእምቱ። ኢራን ከም ኣካል ናይቲ ኣብ ልዕሊኣ ዝካየድ ዘሎ ልፍንታዊ መጥቃዕቲ፡ ነቲ ሓደ ሕምሲት ካብ ነዳዲ ዓለምና ዝሓልፈሉ መጻብቦ ሆርሙዝ ብምዕጻዋ፡ ዋጋ ሓደ በርሚል ነዳዲ ልዕሊ 100 ዶላር ከም ዝበጽሐ ምንጭታት ይሕብሩ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብቲ ዝርርብ፡ ክልተአን ሃገራት ልኡላውነት ሓድሕደን ክከባበራ፡ ከምኡ’ውን ሰራዊተን ክስሕባን ኣብ ስግረ ዶባዊ ናይ ጸጥታ ስክፍታታት ክዛተያን ቃል ኣትየን።", "char_count": 1580, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "ce344a42bb22e7630246046e48a2c03facd3c5b82c6ac8c9d1ce14f89bf5de06:03675", "text": "ክልተአን ሃገራት፡ ኣብ መንጎአን ንዓሰርተታት ዓመታት ዝቐጸለ ግጭት ብሰላም ንምዕራፍ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት እኳ እንተ ተሰማምዓ፡ ስምምዐን ግን ክሳብ ሕጂ ዝጭበጥ ፍረ ከም ዘይተረኽቦ እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ። ክልቲአን ሃገራት ኣብ መንጎአን ዘሎ ወጥሪ ንምህዳእ ኣብ ባይታ ዝጭበጥ ምዕባለ ንምምዝጋብ ዘኽእለን ስጉምትታት ክወስዳ ከም ዝተሰማምዓ፡ ኣብ መንጎአን ነባሪ ሰላም ንምስፋን ኣብቲ ዞባ ከኣ ብልጽግና ንምምጻእ ደጊመን ቃል ከም ዝኣተዋ፡ እቲ ክፍሊ ወሲኹ", "char_count": 292, "topic": null, "issue_date": "2026-03-21", "source_pdf": "haddas_eritra_21032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03676", "text": "ዓለማዊ መዓልቲ ዳውንሲንድሮም፡ “ኣንጻር ጽምዋ ብሓደ ንኹን!” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ዞባ ማእከል ትማሊ 21 መጋቢት ኣብ ኣስመራ ተዘኪራ። ሓላፊ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ኣቶ ሄኖክ ገብረእግዚኣብሄር ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ራእይን ዕላማን ማሕበር ንምስማር፡ ምስ ኩሎም ኣካላት መንግስትን መሻርኽቲ ማሕበራትን ብምትሕብባር፡ ምስ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት መሰላቶም ክኽበርን መነባብሮኦምን መነባብሮ ስድራቤቶምን ክመሓየሽን ጻዕርታት ይካየድ ከምዘሎ ገሊጹ። ከርከበት - ኣብ ምግታእ ጎዳእቲ ልምድታት ኣስተምህሮ ተዋሂቡ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ - ንኡስ ዞባታት ከርከበት፡ ሃይኮታን መንሱራን፡ ብምውህሃድ ኣብያተ-ጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ጥዕናን ዝተወደበ፡ ኣብ ምግታእ ጎዳእቲ ልምዲታት ዘተኰረ ኣስተምህሮ፡ ንመራሕቲ ሃይማኖት ተዋሂቡ። ጎዳእቲ ልምዲታት ብሓፈሻ ክሽቦን መርዓ ትሕቲ ዕድመን ድማ ብፍላይ ንምግታእ ዝካየድ ጻዕሪ እወታዊ ለውጢ ኣብ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ማሕበር የመዝግብ ከምዘሎ ዝሓበሩ ሰብ-ሞያ ጥዕና፡ ተራ ጸለውቲ ሰባት፡ ኣመሓደርቲ ከባቢን መራሕቲ ሃይማኖትን ክዓዝዝ ኣተሓሳሲቦም። ሓለፍቲ ኣብያተ-ጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ብወገኖም፡ ጎዳእቲ ልምድታት ብዘይ ንቑሕ ተሳትፎ ሕብረተሰብን ኣካላት መንግስትን ክግታእ ከምዘይክእል ብምጥቃስ፡ ንኩነታት መርዓ ትሕቲ ዕድመን ክሽቦን በብንኡስ ዞባኦም ዝምልከት መግለጺ ሂቦም። ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ድሕነት ኣቶ መንግስ ገብረኪዳን ድማ፡ ናብ ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ጽጉማትን ዝቐንዐ ኮም ዝሰረቱ መደብ ተሃድሶን ልምዓትን፡ ክሳብ ምምሕዳራት ከባቢን ዓድታትን ወሪዱ ብዕቱብ ይስራሓሉ ከምዘሎ ብምሕባር፡ እቲ ሜላ - ውሑስ ናብዮት ንምትእትታው ዝዓለመ ምዃኑ ኣረዲኡ። ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ብሰብ ሞያ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ ማእዝን ዘትሕዝ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እወታዊ ጽልዋ ንምፍጣር ከይተሓለሉ ከምዝሰርሑ ኣረጋጊጾም። ግዝያዊ ሓላፊ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣቶ ተስፋገብርኤል ገብረስላሴን ኣመሓደርቲ ናይ’ተን ንኡስ ዞባታትን ብወገኖም፡ ሃሳዪ ልምድታት ንምግታእ ኣብ ዝካየድ ሓላፊ ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ መምህር ሃይለ ዮውሃንስ ብወገኑ፡ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ዜጋታት፡ ጾር ስድራቤቶም ጥራይ ክኾኑ ስለዘይግባእ፡ ኣፍልጦን ንቕሓትን ሕብረተሰብ ክብ ምባል መሰረታዊ ከምዝዀነ ኣገንዚቡ። ዳውንሲንድሮም፡ ኣብ መስርሕ ምምቕቓል ድቂ ወዲ-ሰብ ዝኽሰት፣ ዛጊት ጠንቁ ብንጹር ዘይተገልጸ ዘይንቡር ኩነት ከምዝዀነ፣ ኣብ ዓለም ድማ ልዕሊ 54 ሚልዮን ግዳያት ከምዘለዉ ጸብጻባት ጥዕና ይሕብሩ። ዓለማዊ መዓልቲ ዳውንሲንድሮም፡ ብዓለም ደረጃ ንመበል 15፣ ኣብ ሃገርና ድማ ን7ይ ግዜ ትዝከር ኣላ። ጻዕሪ፡ ምምሕዳራት ምስ ሃገራውያን ማሕበራት ብምትሕብባር ጻዕሪታተን ከሐይላ ተላብዮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ንኡስ ዞባታት ከርከበት፡ ሃይኮታን መንሱራን፡ ንኣባላት ኮሚተታት ኮም ዝሰረቱ ተሃድሶን ልምዓትን፡ ኣብ ምእላይን ምሕብሓብን ስንኩላን፡ ኣረጋውያንን ካልኦት ጽጉማት ወገናትን ዝሕግዝ ኣስተምህሮ ተዋሂቡ።", "char_count": 1742, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03677", "text": "ኣብ ዞባ ደቡብ - ንኡስ ዞባታት ደቀምሓረ፡ ዓረዛ፡ እምኒ-ሓይሊን ዓዲ- ዃላን፡ “ብኣካልን ኣእምሮን ዝተሃንጸ ተመሃራይ ሃገር የውሕስ” ብዝብል ቴማ ዝተወደበ ቅነ ተመሃሮ፡ ብ14ን 15ን መጋቢት ተኻዪዱ። እዚ ካብ መባእታ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ዝመሃሩ ተመሃሮ ዝተሳተፍዎ ቅነ፡ ውድድራት ስፖርት፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ክትዕ፡ ምህዞን ሰንዓን፡ ከምኡ’ውን ስነ- ጥበባዊ ውድድራት ዘጠቓለለ ነይሩ። ሓለፍቲ ኣብያተ-ጽሕፈት ትምህርቲ ኣብ’ተን ንኡስ ዞባታት ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ቀንዲ ዕላማ ናይ’ቲ ቅነ፡ ተመሃሮ ክንዮ ኣካዳምያዊ ትምህርቶም ዒላበርዕድ - መጸበዪ ነፍሰ-ጾራት ኣብ ጥዕና ኣደታት ኣበርክቶ ይገብር መጸበዪ ነፍሰ-ጾራት ኣብ ምብራኽ መጠን ኣብ ትካላት ጥዕና ዝሓርሳ ኣደታት ዝምስገን ኣበርክቶ ይገብር ከምዘሎ፡ ሓላፊት ኮማዊ ሆስፒታል ዒላበርዕድ ነርስ ብስራት ተኽላይ ገሊጻ። ደረጃ ንቕሓት ኣደታት ይብርኽ ብምህላዉ፡ ተውህቦኦምን ዝምባለኦምን ንኸለልዩን ንኸማዕብሉን፡ ከምኡ’ውን ሓድሕድ ተመኩሮ ንኽለዋወጡ ባይታ ምፍጣር ከምዝዀነ ገሊጾም። ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ደቡብ መምህር ህብትዝጊ ኪዳነ ብወገኑ፡ እዚ ብደረጃ ክፍልን ኣብያተ-ትምህርትን ልዑል ናይ ተወዳዳርነት መንፈስ ዝንጸባረቖ መደብ፡ ተመሃሮ ባህሎምን ክብርታት ሕብረተሰቦም ንኽፈልጡ ኣብ ርእሲ ምሕጋዝ፡ ስነ-ጥበባውን ኣካላውን ብቕዓቶም ንኽዕዝዙ ድርኺት ከምዝፈጥር ሓቢሩ። ኣብ መወዳእታ፡ ዕዉታት ኣብያተ- ትምህርቲ ተሸሊመን። ሕርሲ ኣብ ገዛ እናተረፈ ከምዝመጸ፣ በዚ ድማ ቁጽሪ ኣብ ትካላት ጥዕና ዝሓርሳ ኣደታት ይውስኽ ምህላዉ ሓቢራ። ብፍላይ ኣብ ምሕዱግ ከባቢታት ዝነብራ ኣደታት፡ ብኮም ኣብ ዝተሰርሐ መጸበዪ ነፍሰ-ጾራት ተዓቚበን ጥዕናዊ ኩነታተን እናተኸታተላ ከምዝሓርሳ ብምሕባር፡ መደባት ክታበትን ኣገልግሎት ድሕሪ ሕርሲን እውን ዝምስገን ምዃኑ ኣረዲኣ። ምምዳብ ሓፈሻዊ ሓኪምን ዘመናዊ መሳርሒታትን፡ ንዝለዓለ ሕክምና ናብ ሆስፒታል ከረን ንዝኸዱ ዝነበሩ ተገልገልቲ ካብ ኮለልን ሃልኪ ገንዘብን ብምድሓን፡ ዝተማልአ ኣገልግሎት ንክረኽቡ ምቹእ ባይታ ከምዝፈጠረ፡ ነርስ ብስራት ብተወሳኺ ኣነጺራ። ኣብ ኮማዊ ሆስፒታል ዒላበርዕድ፡ ኣገልግሎታት ለቦራቶሪ፡ ፋርማሲ፡ ሕርሲ፡ ሕክምና ዓይኒ፡ ክትትል ቅድሚን ድሕሪን ሕርሲ፡ ኣገልግሎት ክታበት፡ ከምኡ’ውን ኣገልግሎት ወለንታዊ ምኽርን ማዕዳን ከምዝወሃብ ብምጥቃስ፡ ደረጃ ላቦራቶሪን ሕክምና ዓይኒን ክብ ክብልን ማእከል ፊዝዮቴራፒ ክኽፈትን ተላብያ።", "char_count": 1365, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03679", "text": "ኣብ ከተማ ከረን ኣብ ትካላት ጥዕና ብዝግበር ዘሎ ቀጻሊ ጎስጓሳት፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ እናዓበየ ብምምጽኡ፡ ኣብ ድሕነት ኣደን ዕሸልን ጽቡቕ ገስጋስ ይምዝገብ ከምዘሎ ተገሊጹ። ጸላም ከብድን ከምዝገብራ፣ ከምኡ’ውን ካብ 9 ክሳብ 15 ዓመት ንዝርከባ ኣዋልድ ክታበት መንሽሮ ክሳድ ማህጸን፣ ካብ 15 ክሳብ 45 ዓመት ንዝዕድመአን ድማ ክታበት ቴታኖስ ከምዝወሃብ ገሊጻ። ሓላፊት ትካላት ጥዕና ከረን ሲስተር ኣልማዝ መብራህቱ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብዝተኻየደ ሓያል ጻዕሪ፡ ክትትል ቅድሚ ሕርሲ ናብ 90 ሚእታዊት፣ ክታበት ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህጻናት ድማ ናብ ልዕሊ 95 ሚእታዊት ክብ ከምዝበለ ሓቢራ። ሲስተር ኣልማዝ ኣስዒባ፡ ዘይተመሓላለፍቲ ሕማማት ንምቁጽጻር፡ ንኹሉ ልዕሊ 40 ዝዕድመኡ ዜጋ ብነጻ መርመራታት ጸቕጢ ደምን ሽኮርያን ከምዝግበር ብምሕባር፡ ኣብ ኣብያተ- ትምህርቲ ዑደት ብምውዳብ’ውን ኩነታት ጥዕና ተመሃሮ ንምፍላጥ ጻዕሪ ከምዝካየድ ሓቢራ። ኣደታት ኣብ ርእሲ’ቲ ዝወሃበን ሞያዊ ምኽሪን ዝግበረለን ስሩዕ ምክትታልን፡ መርመራታት ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ፡ ፍንጣጣን ነድሪ ኣብ ከተማ ከረን፡ ንህዝቢ ኣገልግሎት ዝህባ 5 መደበራት ጥዕና ኣለዋ። ባጽዕ - ንኣባላት ሃማደኤ ስልጠና ተዋሂቡ ቤት-ጽሕፈት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ባጽዕ፡ ምስ ጨንፈር ጥዕና ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ ብምውህሃድ፡ ካብ 16 ክሳብ 18 መጋቢት ን50 ኣባላቱ ስልጠና ወዲቡ። እቲ ስልጠና ከምእተወደበ፡ ካብ ጨንፈር ጥዕና’ቲ ዞባ ወ/ሮ ዓማራ መሓመድ-ዓሊ ገሊጻ።", "char_count": 840, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03680", "text": "ሓላፊት ቤት-ጽሕፈት ሃማደኤ ንኡስ ዞባ ባጽዕ ወ/ሮ ለምለም ሃብተኣብ ብወገና፡ ሰልጠንቲ ቀሲመንኦ ንዘለዋ ፍልጠት ኣብ ትሕቲአን ተጠርኒፈን ንዝነጥፋ ከስተምህራሉ ብምዝኽኻር፡ ኣብ ምሕያል ውዳበታተንን ምዕቃብ ክብርታት ሕብረተሰበን ዓቲበን ክነጥፋ ተላብያ። ኣብ ንኡስ ዞባ ጸሮና፡ “ኮም ዝሰረቱ ውዳበና መሰረት ኩልንትናዊ ብቕዓት መንእሰያትና” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ ቅነ ውዳበታት ተመሃሮን ምዕዳል ሽልማት ዒንደማሶን ተኻዪዱ። እቲ ስልጠና፡ ኣብ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ብሓፈሻ ጸረ-ታህዋስያን ድማ ብፍላይ፡ ከምኡ’ውን ኣገባባት ምክልኻልን ፍወሳን ሕማማት ነድሪ ጸላም-ከብዲ፡ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስን ሕማም ዓሶን ዘተኰረ’ዩ ነይሩ። እቲ ብ16 መጋቢት ዝተዛዘመ ቅነ፡ ባህላዊ፡ ስነ-ጥበባውን ፈጠራውን መሰናድኦታት ዘጠቓለለ ከምዝነበረ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ደቂኣንስትዮ ኣብ ምጽላው ሕብረተሰብ ዘለወን ወሳኒ ተራ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ንቕሓተን ኣብ መዳይ ጥዕና ምብራኽ፡ ኣብ ምክልኻልን ፍወሳን ዝተፈላለዩ ሕማማት ኣገዳሲ ስለዝዀነ ኣብ መወዳእታ ሰልጠንቲ፡ ተመሳሳሊ ስልጠናታት ክውደብ፡ ከምኡ’ውን እዋናዊ ሓበሬታ ጥዕና ንደቂኣንስትዮ ክወሃብ ዝብል ርእይቶታትን ለበዋታትን ኣቕሪበን። ሻምብቆ - ኣብ ምሕደራ ኣብያተ- ትምህርቲ ዘተኮረ ኣስተምህሮ ተዋሂቡ ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መንእሰይ ኣብርሃም ተስፋማርያም ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ተመሃሮ ዘቕረብዎ መደባት ንዓቕሞምን ተበላሓትነቶምን ዘንጸባርቕ ከምዝኾነ ብምግላጽ፡ ንዓወት ናይ’ቲ ቅነ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ኣካላት ኣመስጊኑ። ሓላፊ ሃማመተኤ ዞባ ደቡብ ኣቶ ግርማይ ገብሩ ድማ፡ ኣብ ምውርራስ ባህልን ክብርታትን ሕብረተሰብና ጸላዊ ኣበርክቶ መንእሰያት ንኽዓዝዝ ብውህደት ኣብ ንኡስ ዞባ ሻምብቆ፡ ኣብ ምሕደራ ኣብያተ-ትምህርቲ ዘተኰረ ኣስተምህሮ፡ ብ15 መጋቢት ንርእሰ-መምህራን ተዋሂቡ።", "char_count": 1029, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03681", "text": "ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ዑስማን እድሪስ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ እቲ ንርእሰ- መምህራን ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ኣካል ናይ’ቲ ብቕዓት ትምህርትን ምሕደራ ኣብያተ-ትምህርትን ንምምሕያሽ ዝካየደ ዘሎ ጻዕሪ ኮይኑ፡ ተራ መምህራን ኣብ ምርግጋጽ ብቑዕ ስርዓተ ትምህርቲ ዘዕቢ ምዃኑ ገሊጹ።", "char_count": 198, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03682", "text": "ኣብ’ቲ ኣስተምህሮ፡ ርእሰ-መምህራን ክኽተልዎ ዝግባእ ንምሕደራ ኣብያተ- ትምህርትን ተመሃሮን ዘሐይል ኣገባባት፡ ከምኡ’ውን ድኻማት ተመሃሮ ኣለሊኻ ሓገዝ ንምግባር ዘኽእሉ ዛዕባታት ኣብ እምባደርሆ - ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ እትርከብ ቤት-ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ርእሲ-ዓዲ፡ ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና 12 ክፍልን ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍልን ብሉጽ ነጥቢ ንዘመዝገቡ 60 ተመሃሮን 8 ኣብነታውያን መምህራንን ሸሊማ።", "char_count": 258, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03683", "text": "ብ21 መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ ስነ- ስርዓት፡ ካብ ተሸለምቲ 49 ተመሃሮ ኣባላት 36ን 37ን ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ 11 ድማ ኣብ ሃገራዊ ፈተና 8ይ ክፍሊ ልዕሊ 90 ነጥቢ ዘመዝገቡ ክዀኑ ከለዉ፡ 8 ኣብነታውያን መምህራን’ውን ተተባቢዖም። ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ", "char_count": 175, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03685", "text": "ርእሰ-መምህር ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ መምህር የማነ ዓንደወርቂ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 192, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03686", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ምስራሕ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። እቲ ኣስተምህሮ፡ ዓይነትን ኣተሓሕዛን ገበናት፡ ስነ-ምግባርን ተርኡ ኣብ ምግታእ ገበንን፡ ከምኡ’ውን ደረጃታት በደላትን ገበናትን ኣብ ዝብሉ ዛዕባታት ዘተኰረ ነይሩ። ግዝያዊ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ጸሮና ኣቶ ሃይለ መንገሻ ብወገኑ፡ ተራን ኣበርክቶን መንእሰያት ኣብ ልምዓታዊ መደባት’ውን ወሳኒ ስለዝዀነ፡ ኣብ ምሕያል ውዳበታት ብዕቱብ ክስራሕ ኣዘኻኺሩ። ኣዛዚ መደበር ፖሊስ ንኡስ ዞባ ሰርጌንቲ ኣብርሃም ተኸስተ፡ ንሕግን ተራ ሕብረተሰብ ኣብ ምክልኻል ገበንን ዝምልከት መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ተመሃሮ ክብርታት ሕብረተሰቦም ወሪሶም፡ ገበንን ገበነኛታትን ንምቅላስ ምትሕብባሮም ምስ ፖሊስ ከዕዝዙ ተላብዩ። ኣብ’ቲ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ዝተወደበ ቅነ፡ ቤት-ትምህርቲ በርሀ ጻዕዳ ጎብለል ኮይና ተዓዊታ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና 8ይ ክፍሊ ዓመተ- ትምህርቲ 2024/2025 ልዑል ነጥቢ ንዘመዝገቡ ተመሃሮ፡ ሽልማት ዒንደማሶ ተዓዲሉ። ሓላፊ ምክልኻል ገበን ሙሳ ዓሊ ኑር ብወገኑ፡ ኣብ ገበንን ሳዕቤናቱን ዘተኰረ ሰፊሕ መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ገበን ብሕጊ፡ ባህልን እምነትን ጽዩፍ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ሕጊ ዘይምፍላጥ ካብ ተሓታትነት ስለዘየድሕን፡ ተመሃሮ ብግቡእ ክፈልጥዎን ከተግብርዎን ኣዘኻኺሩ። ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ጸሮና፡ ተመሃሮ ኣብ ሕጊ ዝጸንሖም ኣፍልጦ ክብ ብምባል ኣብ ምግታእ ገበናትን ሓደጋታትን እጃሞም ንኸዕብዩ ዝዓለመ ኣስተምህሮ ተዋሂቡ።", "char_count": 883, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03687", "text": "ብቑዕ ቴክኖሎጂ ዝቐሰመን ብዲስፕሊን ዝተመልመለን መንእሰይ፡ መሰረት ብሩህ መጻኢ ሃገር ስለዝዀነ፡ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ጻዕርታት ኣካላት መንግስቲ፡ ወለድን ካልኦት ኣካላትን ክዓዝዝ ኣተሓሳሲቡ። መምህር ዮውሃንስ ሰለሙንን ሓላፊ ምምሕዳርን ፋይናንስን መምህር መስፍን ወልደስላሴን ድማ፡ ተራ ወለዲ ኣብ ምምእዛን ደቆም መሰረታዊ ስለዝዀነ፡ ብዝለዓለ ክስራሓሉ ተማሕጺኖም። ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር መሪሕ ኪሮስ ብወገኑ፡ ዕላማ ምሽላም ንዕዉታት ንዝበለጸ ውጽኢት ድርኺት ንምፍጣር፣ ኣብ’ቶም ዝስዕቡ ድማ ቅዱስ ቅንኢ ንምሕዳር ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ቤት-ትምህርቲ ርእሲ-ዓዲ ኣመዝጊባቶ ዘላ ዓወት ንካልኦት ኣብነት ከምዝኸውን ጽኑዕ እምነቱ ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ ኣቶ ክፍለማርያም ገብረመስቀል፡ ተሸለምቲ በዚ ከይተሓጽሩ፡ ናብ’ቲ ዝደልይዎ ደረጃ ንኽበጽሑ ጻዕሮም ከሐይሉ ተማሕጺኑ። ቤት-ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ርእሲ- ዓዲ (እምባደርሆ)፡ ንዓድታት እምባደርሆ፡ በለዛ፡ ዓመጺ፡ ኳዜን፡ ገረሚ፡ ምድሪዜን፡ ደምበ-ዛውል፡ ዓደንጎዳን ዓደረጊትን ኣገልግሎት ትህብ። ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ማእከል ሓላፊ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ሓዳስ ኤርትራ 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.174", "char_count": 718, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03688", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም ካብ መዝገብ ክብረ ወሰን ካብ መዝገብ ክብረ ወሰን • ዩክሬናዊት ኣልያ ናስይሮቫ ካብ ዓለም ምሉእ ዝነውሐ ጸጕሪ ብምውናና እያ ኣብ መዝገብ ክብረ ወሰን ጊንስ ናይ ዓለም ክትሰፍር በቒዓ። ሎሚ ቁመት ጸጕሪ ኣልያ 257.33 ሰንቲ ሜተር በጺሑ ይርከብ። ቁመት ጸጕራ ድማ ንቑመት ዝነውሐ ናይ ዓለምና ሰብ በሊጽዎ ከምዘሎ ተገሊጹ። ጸጕራ ቆሪጻቶ ከም ዘይትፈልጥ ትገልጽ ኣልያ፡ ቁመት ጸጕራ ሰባት ብፍላይ ድማ ደቂ ተባዕትዮ፡ ንጽባቐን ተፈጥራውነትን ደቂ ኣንስትዮ ከስተማቕሩ ከም ዘኽእሎም ገሊጻ። • ጀረሚ ስዋን ወናኒ ብሮከን ኣርት ታቱ ዝበሃል እንዳ መወቀጢ ትካል እዩ። ንሱ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት፡ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ዝበዝሐ ንሰብ ዝወቀጠ ንዝብል ሪከርድ ንምስባር ቀለሙን መሳርሒታቱን ብምድላው እዩ ስርሑ ጀሚሩ። ቅድሚ ሕጂ ኣብ መዝገብ ክብረ ወሰን ጊንስ ሰፊሩ ዝነበረ ዝበዝሐ ቁጽሪ ውቃጦ 801 እዩ ነይሩ፣ ሎሚ ግና ስዋን ናብ 875 ክብ ብምባል እዩ ነቲ ተታሒዙ ዝነበረ", "char_count": 574, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03689", "text": "ጥዕናን እንስሳታትና ክንሕሉ ንኽእል። ኣፍራስ’ውን ክቕበል ይኽእል እዩ” ክብል እዩ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታቱ ጠቂዑ። ደማሙን ኣኽላባትን ግና ኣብቲ መደባት እቱዋት ከም ዘይኮይኑ’ውን ገሊጹ። ድሕሪ’ዚ ግና ኣብ ገጻት ፌስቡክ ኣብ መንጎ ኣባላት ናይቲ መካነ እንስሳታትን ነቲ ጽሑፍ ዘንበቡ ሰባትን ናይ ቃላት ኲናት ከም ዝተወልዐ እዩ ተገሊጹ። ሓደ ሰብ፡ “እዚ ዋዛ እዩ፡ ብካልኦት እንስሳታት ንኽብላዕ ኢሉ ናይ ገዛኡ እንስሳ ናብዚ ዘምጽእ ሰብ የለን፡” ክብል መሊሱ። ድማ ውድድሩ ክውድእ ከም ዝተራእየ ተገሊጹ። ሓለፍቲ ናይቲ ውድድር ኣብ መወዳእታ ከም ዝገለጽዎ፡ እቲ ከልቢ ካብ ዋናኡ መሊቑ እዩ ናብ ናይ መወዳደሪ ሕንጻጽ በጺሑ። ድሕሪ’ዚ እቲ ከልቢ፡ • ስጳኛዊ ደጋፊ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ባርሴሎና፡ ኣብ ናይ ሻምፕዮን ጸወታ ምስ ቀዳሞት ሰለስተ ኮይኑ ውድድሩ ዛዚሙ። • ኣብ ዴንማርክ ዝርከብ ኣልቦርግ ዝተባህለ መካነ እንስሳ፡ ኣብቲ መካነ እንስሳ ዝርከቡ እንስሳ ዘገዳም መግቢ ብምስኣኖም ነበርቲ ናይቲ ከባቢ ኣብ ገዛኦም ዘለዉ እንስሳታት ከምጽኡሎም ዝኽእሉ እንተኾይኖም ድሕሪ ምሕታቱ፡ ካብ ብዙሕ ወገናት ነቐፋን ዘለፋን ክወርዶ ቀንዩ። እቲ መካነ እንስሳ፡ “ነዞም ምሳና ዘለዉ እንስሳታት ዝኸውን መግቢ የድልየና ስለዘሎ፡ ኣብ ገዛኹም ዘለዉ ዘየድልዩ እንስሳ ዘቤት ከተምጽእዎም ትኽእሉ ኢኹም። ደርሆ፡ ኣናጹን ሓሰማን ኣገደስቲ መግቢ ናይዞም እንስሳታት እዮም። ብኸምዚ ድማ ኣመጋግባን ኣብ መወዳእታ ፒያ ኔልሰን - ምክትል ዳይረክተር ናይቲ መካነ እንስሳ፡ “ኣብዚ በላዕቲ ስጋ ዝኾኑ እንስሳታት ክሳብ ዝሃለዉ፡ ስጋ ከነቕርበሎም ግድነት እዩ። ስለዚ ከምኡ ኢልና ምሕታትና ጸገም ዘለዎ ኣይኮነን። እዚ ድማ ኣብ ዴንማርክ ልሙድ ተግባር እዩ። ብዙሓት ዓማዊልና’ውን ነዚ ዕድል ብምሃብና የመስግኑና እዮም፡” ክብል ኣረዲኡ። ናይታ ጋንታ ንኽሳተፍ ልዑል ባህጊ እዩ ነይሩዎ። እንተ ኾነ ብጌጋ ናብ ካልእ ስታድዩም ኣስታት 590 ኪሎ ሜትር እዩ ተጓዒዙ። እቲ ካብ ሎንዶን ዝተበገሰ ደጋፊ፡ ናብ ከተማ ኒውካስትል ክጐዓዝ ዝግብኦ እዩ ብጌጋ ናብ ካልእ ኤክስተር ዝተባህለት ከተማ ተጓዒዙ። ድሕሪ’ዚ ናብቲ ስታድዩም ክኣቱ ምስ ፈተነ እዩ ጌጋ ከም ዝፈጸመ ዝተረድኦ። ኣብቲ ስታድዩም፡ ኣንጻር ሊንኮን ዝተባህለት ጋንታ ትገጥም ዝነበረት ጋንታ ኤክስተር ግና ናብቲ ስታድዩም ብናጻ ክኣቱ እያ ኣፍቂዳትሉ። እታ ብጌጋ ክርእያ ናብ ስታድዩማ ዝኣተወ ጋንታ ኤክስተር ኣብ ልዕሊ መጋጥምታ ሓደ ብባዶ ክትዕወት ከላ፡ እታ ዝድግፋ ጋንታ ባርሴሎና ከኣ ምስ ኒውካስትል ዩናይትድ ብማዕረ ሓደ ብሓደ እያ ተፈላልያ። እቲ ደጋፊ፡ ሕጽረት ቋንቋ እንግሊዝ ስለዝነበሮ ንዝርዝራዊ ሓበሬታ ናይቲ ትኬት ብዝግባእ ክርድኦ ብዘይምኽኣሉ ብጌጋ ክንድኡ ኪሎ ሜትራት ክጐዓዝ ከም ዝኸኣለ ኣረዲኡ።", "char_count": 1547, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03690", "text": "ሓደ እዋን ሓደ ኣዝዩ ድኻ መንእሰይ፡ ኩሉ ግዜ ብዘለዎ ትሕዝቶ ይሓዝንን ይጉህን ነበረ። “ኣነ ድኻ እየ፡ ዋላ ሓንቲ የብለይን፡” እናበለ ምስቁርቋር ድማ መዓልታዊ ህይወቱ ነበረ። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ግና ሓደ ብልሂ ሽማግለ ረኸቦ እሞ ስለምንታይ ይሓዝን ከም ዝነበረ ሓተቶ። እቲ መንእሰይ፡ “ከመይ ዘይሓዝን፡ ኩሉ ሰብ ሃብቲ ኣለዎ፡ ኣነ ግን ዝኾነ የብለይን። ብዙሕ ገንዘብ፡ ኣይኮነን ክሕዞ ርእየዮ’ውን ኣይፈልጥን፡” ኢሉ መለሰሉ። እቲ ሽማግለ ሰብኣይ ፍሽኽ ብምባል፡ “ገንዘብ እንተ ደሊኻ፡ ክትረኽበሉ ትኽእል መንገዲ ቀሊል እዩ። ስለዚ ክልተ ኣዒንትኻ ብሓደ ሚልዮን ክትሸጠለይ ትኽእል ዶ?” በሎ። እቲ መንእሰይ ብስንባደ፡ “ኣይፋለይን ከመይ ገይረ ብዘይ ዓይኒ ክነብር፡” ኢሉ መለሰሉ። እቲ ሽማግለ ቀጺሉ፡ “ክልተ ኣእዳውካኸ ብሓሙሽተ ሚልዮን ክትሸጠለይ ትኽእልዶ?” በሎ። እቲ መንእሰይ “ሕጂ’ውን ፈጺመ ኣይህብን፡” ኢሉ መለሰ። • ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኦለምፒክ ሚላን ኮርቲና፡ ውድድር ጉያ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ ግዜ፡ ሓደ ከልቢ ምስተን ተወዳደርቲ ካብ መጀመሪ ሕንጻጽ ብምጅማር ምስአን ኣብ መወዳእታ እቲ ሽማግለ ከምዚ በሎ፡ “ንስኻ ክሳብ ሕጂ ክንደይ ዝኣክል ክቡር ሃብቲ ከም ዘለካ ኣይተረዳእካን። ጥዕና ዘለዎ ኣካልን ብሩህ ኣእምሮን ካብ ዝኾነ ገንዘብ ንላዕሊ ዝምረጽ ክቡር ሃብቲ እዩ። ነዚ ሃብቲ ተጠቒምካ ክትሰርሕ እንተ ደኣ ጀሚርካ፡ ዘይትበጽሖ ዓወት የለን፡” ብምባል ንህይወቱ ምሉእ ዝኸውን ዓቢ ትምህርቲ ኣቕሰሞ። ክሰብሮ ክኢሉ። ንሱ ነዚ ክብሪ ክበጽሖ ዝኸኣለ፡ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ኮይኑ፡ ብገምጋም ንሓንቲ ውቃጦ ሓደ ደቒቕን ፈረቓን ይወስደሉ ነይሩ ማለት እዩ። ንሱ ነቲ መስርሕ ዘድልዮ እኹል ቀለም ብምድላው፡ ኣብ ሰዓታት ቀትሪን ለይትን ክውቀጡ ዝደልዩ ሰባት’ውን ብምድላው እዩ ስርሑ ጀሚሩ። ስዋን፡ ከምኡ ክገብር ዝወሰነሉ ምኽንያት ክገልጽ ከሎ፡ ኣብታ ትካል መሰረታዊ ለውጢ ንምምጻእ ምዃኑ ኣረዲኡ። ስዋን ኣብ መዝገብ ክብረ ወሰን ጊንስ ድሕሪ ምስፋሩ፡ ቁጽሪ ናብ ትካሉ ዝመጽኡ ዓማዊል ብተዓጻጻፊ ከም ዝወሰኸ ገሊጹ። • ኣብ ፊሊፒንስ - ከተማ ኔግሮስ፡ ብቕርጺ ደርሆ ዝተሰርሐ ሆቴል ኣብ መዝገብ ክብረ ወሰን ጊንስ ክሰፍር ክኢሉ ይርከብ። እቲ ማኖክ ካኖ ግዋፖ ዝተባህለ ሆቴል፡ ‘ብቕርጺ ደርሆ ዝተሰርሐ ዝዓበየ ህንጻ’ ብዝብል ስም እዩ ኣብ ጊንስ ሰፊሩ። እዚ ንኽትርእዮ ሰሓቢ መልክዕ ዘለዎ ህንጻ፡ ንኽዛዘም 456 መዓልታት ወሲዱሉ። ኣብ ውሽጡ 15 ምዕቡል መደቀሲ ክፍልታት ዘለዎ ኮይኑ፡ ቁመቱ 28 ሜትሮ፡ ጎድኑ ድማ 12 ሜትሮ ይበጽሕ።", "char_count": 1444, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03691", "text": "ቡቶ ድማ ዝበዝሐ መናብር ብምርካብ፡ ኣብ ሰላሳን ሓሙሽተን ዓመታ፡ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ፓኪስታን ክትከውን በቒዓ። በናዚር ናብ ስልጣን ኣብ ዝመጽኣትሉ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ “ንሕና ሓደ ህዝቢ ኢና፡ ናጽነትን ዲሞክራስን ከነብዕል ድማ ተኣኪብና ኣለና” ኢላ። ፓኪስታናዊት በናዚር ቡቶ፡ ቀዳመይቲ ጓለንስተይቲ መራሒት ኣብ ሃገራት እስልምና ምዃና’ያ ትግለጽ። ንሳ፡ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ፓኪስታን ብምዃን፡ ካብ 1988-1990፡ ከምኡ’ውን ካብ 1993- 1996 ዘገልገልት’ያ። ንሳ፡ ኣብ’ቲ ንክልተ ዓመት ዝመርሓትሉ እዋን፡ ብጥርጣረ ብልሽውና ስለዝተኸሰት ኣቦኣ ዙልፊካር ዓሊ ቡቶ ቀዳማይ ብትእዛዝ ናይ ሽዑ ፕረሲደንት ፓኪስታን ነበር ጉላም ኢሳቕ፡ ንዕስራ ኣዋርሕ ካብ ስልጣን ከም ትእለ ተገይሩ። እንተዀነ፡ ዳግማይ ናብ ስልጣን ክትመጽእ ክኢላ’ያ። ሚኒስተር ፓኪስታን’ዩ ነይሩ። ቋንቋታት እንግሊዝን ኣርድን (ምስ ቋንቋ ህንዲ ዝዛመድ’ዩ) ብዝግባእ ትመልኽ ዝነበረት በናዚር፡ ሕጊ ከተጽንዕ ናብ ኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ - ዓዲ እንግሊዝ እያ ኣምሪሓ። ኣብኡ ድማ ፕረዚደንት ማሕበር ኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ኰይና ተመሪጻ። እዛ “ሓጺን ጓለንስተይቲ” ብዝብል ቅጽል ትፍለጥ ዝነበረት በናዚር፡ ኣብ’ቲ ንኽልተ መድረኻት ኣብ ስልጣን ዝጸንሓትሉ እዋን ኣብ ህዝቢ ጽቡቕ ተቐባልነት ከም ዝነበራ’ዩ ዝንገር። በናዚር፡ ኣብ 1997 ንሳልሳይ ግዜኣ ኣብ ምርጫ’ኳ እንተ ተሳተፈት ኣይተዓወተትን። ብድሕሪ’ዚ ናብ ሃገረ ዱባይ ተሰዲዳ። ኣብ 2007 ናብ ሃገራ ተመሊሳ ንምርጫ ክተወዳደር ጎስጓስ ኣብ እተካይደሉ ዝነበረት እዋን ከኣ ተቐቲላ። ስድራ በናዚር ነቲ ብጀነራል ዚያ ኣል ሓቕ ዝምራሕ ዝነበረ ምልካዊ ወተሃደራዊ ስርዓት ፖኪስታን ይቃወምዎ ብምንባሮም፡ ምስ ስድራኣ ንሰለስተ ዓመት ኣብ ናይ ገዛ-ማሕዩር ክትእሰር ተገዲዳ እያ። ድሕሪ ማእሰርቲ፡ ኣብ’ታ ሃገር ፍትሒ ንኽነግስ ዲሞክራሲያዊ ጎስጓስ ጀሚራ። ንሳ ብሰንኪ’ቲ ወተሃደራዊ ስርዓት፡ ሰብኣዊ መሰል ህዝቢ ፓኪስታን ይገሃስ ከምዘሎ፡ ኣብ ባይቶ ኤውሮጳ ቀሪባ መደረኣ ኣስሚዓ። ድሕሪ ሞት ጀነራል ዝያ ኣል ሓቕ ግን፡ ፓኪስታን ናብ ዝሓሸ ዲሞክራስያዊ ምርጫ’ያ ሰጊራ። በናዚር ድሕሪ ሞታ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ በናዚር ቡቶ ሓንቲ ካብቶም ኣብ ዓውዲ መሰል ደቂ-ሰብ ኣበርክቶ ዝገበሩ ሸውዓተ ዕዉታት ሰባት ከምዝዀነት ገሊጹ። ሓዳስ ኤርትራ 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.174 ማይን ጾታዊ ማዕርነትን - ኣቕርቦት ማይ ማዕርነት የዕቢ ቴድሮስ ተስፋጋብር ክፍሊ ሃብቲ ማይ", "char_count": 1415, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03692", "text": "ዓለማዊ መዓልቲ ማይ ካብ 1993 ዓ/ም ጀሚሩ ዓመታዊ ኣብ 22 መጋቢት ብዝተፈላለዩ ንቕሓትን ኣተኩሮን ህዝቢ ዓለም ኣብ ርትዓውን ፍትሓውን ምቕርሐ፡ ልምዓትን ኣጠቓቕማን፡ ምዕቃብን ምክልኻልን ብከላ ጽሩይ ማይ ኣብ ምዕባይ ዝሕግዙ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት (ቴማታት) ብምልዓል ተዘኪሩ ይውዕል። ኣብ’ዚ ዓመት እዚ ንመበል 34 ግዜኡ፡ “ማይን ጾታዊ ማዕርነትን - ኣቕርቦት ማይ ማዕርነት የዕቢ” ብዝብል ቴማ ክበዓል እዩ። ሕመረት ትሕዝቶ ናይዚ ቴማ፡ ኣብ መንጎ ማይን (ሸቶ ዘላቒ ምዕባለ ቁ.6) ጾታዊ ማዕርነትን (ሸቶ ዘላቒ ምዕባለ ቁ.5) ዘሎ ቀጥታዊ ዝምድናን ከምኡ’ውን፡ ውሑስ ቀረብ ዝስተ ማይን ጽሬትን ከም ሰብኣዊ መሰልን መሰረታዊ ረቛሕን ኣብ ምርግጋጽ ጾታዊ ማዕርነት ዘለዎ ወሳኒ ተራ ዘነጽር እዩ። በዚ ኣጋጣሚ ስሩዕ ኣጠቓላሊ ጸብጻብ ልምዓት ማይ ው/ሕ/ሃገራት (UN World Water Development Report) ከምዝወጽእን ከምኡ’ውን ኣብቲ ዝካየድ ዓለማዊ ጉባኤ፡ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላት ተዛትዮም፡ ኣብ ምውሓስ ኣሳታፍን ተጻዋርን ስርዓታት ማይ ዝሕግዝ ሽርክነትን ግብራዊ ስጉምታትን ከምዝስእሉ ክግበር ምዃኑ ይግለጽ። ቀንዲ ዕላማ ቴማን ጉባኤን ናይዚ ዓመት፡ - እዚ ደቀኣንስትዮ ንከቢድ ሓላፍነትን ጾርን ማይ፡ ጽሬትን ንጽህናን ክሳብ ክንደይ ተቓሊዐን ከምዘለዋ ጭቡጥ መርኣያ እዩ። እቲ ዘገርም ከምዚ ዝኣመሰለ ከቢድ ጾር ተሰኪመን ክነሰን፡ ኣብ ምሕደራን መሪሕነትን ማይ፡ ጽሬትን ንጽህናን ዘለወን ውክልና ኣዝዩ ትሑት ምዃኑ እዩ። ዓለማዊ ቅልውላው ሕጽረት ማይ ንኹሉ ዝጸሉ እኳ እንተኾነ፡ ደቂኣንስትዮ ሕልፊ ኩሉ ኣባል ሕብረተሰብ ይጽለዋ። ስለዝኾነ ድማ ቅልውላው ማይ ቅልውላው ደቂ ኣንስትዮ ተባሂሉ ይግለጽ እዩ። ማይ ወዘተ ንምሕያል ተጻዋርነት ዝግበአን ተራ ክጻወታን መራሕቲ ኮም ንለውጢ ክኾናን ዘኽእል ባይታ ኣብ ምውሓስ ዘተኮሩ ክኾኑ ኣለዎም። ኣብ’ዚ ስጡም ሽርክነት ክልቲኡ ጾታ ኣብ ምርግጋጽ ውሑስ ቀረብ ማይን መሳለጥያታት ጽሬትን ንጽህናን ንኩሉ፡ ከምኡ’ውን ንኣበርክቶ ደቂ ኣንስትዮ ዝድርቱ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባታትን ልምድታትን ንምእላዮም ኣብ ግምት ዘእቱ ክኸውን ኣለዎ። ትግባረ ናይዞም ሜላታት ድልየት ኩሉ ኣካል ሕብረተሰብ ንኽማላእ፡ ደቂ ኣንስትዮ ሓይለን ጥዑይን ዝተማልአን መነባብሮ ንኽህልወን ከምኡ’ውን ማይ ኣብ ምርግጋጽ ዘላቒ ሸቶ ምዕባለን ማዕርነት ጾታን ደራኺ ሓይሊ ንኽህልዎን መሰረታዊ እዩ። ብሓፈሻ ደቂኣንስትዮ ሓላፍነት ምቕራብን ምሕደራን ማይ ከምኡ’ውን ምክንኻንን ምእላይን ብሰንኪ ዘይውሑስ ቀረብ ዝስተ ማይ ዝሓመሙ ኣባላት ስድራ ይስከማ። ከም ሳዕቤኑ ድማ ንኽሳራ ግዜ፡ ሕማም፡ ንካልእ ምብኻን ማሕበረቁጠባዊ ዕድላትን ዝተቓልዓ እኳ እንተኾና፡ ህልዊ ስርዓተ ምሕደራ ጸጋታት ማይ ብኣንጻሩ ምዕሩይ ውክልናን ንጡፍ ተሳትፎን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ውሳነታት፡ መሪሕነት፡ ምሕደራን ምወላን ዝጎሲ እዩ። ስለዚ ነዚ ዓለማዊ ብድሆ ወይ ጸገም ንምፍታሕ፡ ድምጸን ንኽስማዕን ኣበርክቶ ትካላተን ኣፍልጦ ንኽረክብን ውጽኢታዊ ዝኾነ፡ መሰል ሰረት ዝገበረ ሜላታት የድሊ። እዞም ሜላታት ርትዓዊ ውክልና ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ መሳልል መሪሕነት ወይ ሓላፍነት ካብ ምድላው ንድፊ ክሳብ ፓሊሲ፡ ከም ሞያውያን (መሃንድሳት፡ ስነ - ምቕራብ ዓለማዊ ጸብጻብ ኣብ ማይን ጾታዊ ማዕርነትን ከምኡ’ውን ቀንዲ ርኽበታትን ለበዋታት ፓሊስን፡ - ምሕያል መሪሕነትን ድምጽን ጓልኣንስተይቲ ኣብ ምሕደራ፡ ኣገልግሎታትን ውሳነን ጸጋታት ማይ፡ ነዚ ዝተገለጸ ደረጃ ኣቕርቦት ማይ፡ ጽሬትን ንጽህናን ንምውሓስ ጾታዊ ማዕረነት ክዉን ንክኸውን፡ ኣብ ፓሊሲ፡ መደባት፡ ምዕባይ ህዝባዊ ንቕሓትን ምምልማል ብቑዓት መራሕቲ ደቂ ኣንስትዮን ግብራዊ ስጉምታት ምውሳድ የድሊ። ገለ ካብ’ቶም ኣብ ሃገራዊ ፓሊሲ ማይ ኣድህቦ ክወሃቦም ዘለዎም ጉዳያት፡ - - ምስራዕ ጾታዊ ማዕርነት ከም ዓንዲ ማእከል ኣብ ምርግጋጽ ውሕስነት ማይ፡ ተጻዋርነት ንክሊማን ዘላቒ ምዕባለን፡ ከምኡ’ውን - ምትብባዕ ስግረ-ጽላታዊ ዘተን ሽርክነትን ንምቅልጣፍ ገስጋስ ትግባረ ሸቶታት ዘላቒ ምዕባለ 6ን 5ን ብደረጃ ዓለም፡ ዞባን ሃገርን እዮም። ሀ) ምምስራት ውሁድ ስርዓተ ሓበሬታ ፍሉይ ጠለባት ደቂ ኣንስትዮ፡ ሸቶታት ንምሕያል ተሳትፎአን ኣብ ኩሉ ኣካላት ምሕደራ ማይ፡ ፍሉይ ኣገባብ ምቕርሐ ፋይናንሳዊ ጸጋታት ንምምላእ ጠለባተን፡ ዋላ’ኳ ብደረጃ ዓለም ኣብ ቀረብ ውሑስ ዝሰተ ማይን ጽሬትን ደሓን ዝኾነ ገስጋስ እንተተመዝገበ፡ ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራትን ውድብ ጥዕና ዓለምን ከም ዘነጽሮ ዛጊት ለ) ምትእስሳር ፓሊሲ ማይ ምስ ብቑዕን ኣድማዕን ኣገልግሎት ትምህርት፡ ጥዕናን ዕብየትን ደቂ ኣንስትዮ፡ ከምኡ’ውን ሐ) ምውሓስ ጾታ ዘማእከለ ስርዓተ ሓበሬታ ኣብ ውጥንን ክትትልን የጠቓልሉ። መደባት ማይ፡ ጽሬትን ንጽህናን ኮም ዝሰረቱ ኮይኑ ድልየት ወይ ጠለባት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ዝነጥፋሉ ከባብን ጉዳይ ተጻዋርነት ንክሊማዊ ለውጥን ብዝግባእ ዝምልሱን፡ ውክልና ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ምሕደራ ዘሐይልን ከምኡ’ውን ክእለተንን ብቕዓተንን ኣብ ምጉልባት ዝሕግዙ ስልጠናታት ዘማልኡ ክኾኑ ይግባእ። 2.1 ቢልዮን ካብ ጠቕላላ ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ቀረብ ውሑስ ማይ ኣብ ከባቢ መረበቱ ክረክብ ኣይከኣለን ዘሎ። ርብዒ ካብ ቁጽሪ ደቂ ኣንስትዮ ዓለምና (ከባቢ 1 ቢልዮን) ውሑስን ምሕዱርን ቀረብ ዝስተ ማይ የብለንን። ብዘይካ’ዚ ኣብተን ክልተ ሲሶ ካብ ብዝሒ ስድራቤታት ዓለምና፡ ደቂ ኣንስትዮ ሓላፍነት ምቕራብ ማይ ይስከማ። ፍልጠተኛታት፡ ሓረስቶት፡ ሰራሕተኛታት ጽሬትን)፡ መራሕቲ ኮምን ንለውጢ ኣብ ምቕላስ ዘኽእለን ክኸውን ይግባእ። ከምኡ’ውን ምስ ኩሉ ዝምልከቶም ኣካላት ብምውህሃድ ኣብ ምምካት ክሊማዊ ለውጢ፡ ማይ ዝጠንቆም ሓደጋታት፡ ምሕደራ ፋይናንሳዊ ሕጽረታት፡ ምብራኽ ንቕሓት ሕበረተሰብ ኣብ ምሕደራ ጸጋጋት ኣብ ምዕባይ ህዝባዊ ንቕሓት፡ ንጥፈታት ጎስጓስ ኣብ ጽልዋ ኣቕርቦት ማይ ኣብ ጉዳይ ትምህርቲ፡ ጥዕናን ስራሕን ደቂ ኣንስትዮን ምልውዋጥ ተመክሮ ኣብነታውያን ወይ ዕዉታት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ፕሮጀክትታት ማይን ኣገዳሲ እዩ። ብዘይካ’ዚ እቲ ጎስጓስ ንምሕያል ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ መሳልል ምሕደራ ማይን ከምኡ’ውን ኣድላይነት ስልጠና ኣብ ምምዕባል ዓቕምን ብቕዓትን ሞያውያን ደቂ ኣንስትዮን (መሃንድሳት፡ ምሕደራ ማይን ካልኦት ተክኒካዊ ክእለትን) ኣብ ምዕዋት ኩሎም ልዕል ኢሎም ዝተጠቕሱ ተዛመድቲ ጉዳይት ዓቢ ተራ ኣለዎ። ብተወሳኺ ጠለብ ደቂኣንስትዮ ብግቡእ ዝምልሱ ፕሮጀክትታት ማይ ቀዳምነት ክወሃቦምን ጾታ ዘማእከሉ ኣመልክትቲ ረቛሒታት ኣብ ምክትታልን ምግምጋምን ፕሮጀክትታት ብግቡእ ተኻቲቶም ዘድሊ ሓበሬታ ክእከበሎም ዘኽእል ባይታ ንምፍጣር ጎስጓስን ምምኽኻርን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት የድሊ። እዞም ኣመልከትቲ ረቛሓታት ኣብ ምግምጋም ገስጋስ መደባት ብመንጽር ምሕያል ደቂ ኣንስትዮን ምምላእ ጠለባተንን ወሳኒ ተራ ኣለዎም። ደቂ ኣንስትዮ ካብ ድኽነት ተገላጊለን ዝተመሓየሸ መነብባሮ ንክመርሓን ኣብ ኣቕርቦት ማይ ቀዳምነት ክወሃበን ከምዘለዎ ኣብ’ቶም መሰረታዊ መትካላት ፓሊሲ ማይን ውሁድ ምሕደራ ሃብቲ ማይን ተገሊጹ ኣሎ። ምኽንያቱ፡ ሕቶ ውሑስ ቀረብ ማይን ጽሬትን ንደቂ ኣንስትዮ ጉዳይ ጥዕና፡ ዕብየት፡ ውሕስነት፡ ስትረትን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ስለዝኾነ። ኣብ ኩለን ትካላት ምሕደራ ሃብቲ ማይ ማለት ጽላታውያን ትካላት፡ ማሕበራት ተጠቐምቲ ማይን ኮሚቴታት ማይ ኣብ ኣካላት ምምሕዳር ዞባን እኹል ውክልናን ጸላዊ ተራን ኣበርክቶን ንኽህልወን ዘኽእል ሕጋዊ ባይታ ኣብ ሕጊ ማይ ተዛመድቲ ሕጋጋትን መምርሒታትን ብግቡእ ተነጺሩ ይርከብ። እዚ ሕጋዊ ባይታ ካብ ሓደ ሲሶ ክሳብ ፍርቂ ኣባልነት ትካላት ምሕደራ ሃብቲ ማይ ንደቂ ኣንስትዮ ዝሓዝእ እዩ። እንተኾነ ተሳትፎ፡ ውክልና፡ ጸላዊ ተራን ኣበርክቶን ደቂ ኣንስትዮ ከም ተጠቐምቲ ማይ፡ ክኢላታት ሞያውያን ከምኡ’ውን ሓለፍትን ወይ መራሕትን መደባት ትካላት ምሕደራ ሃብቲ ማይ ከምቲ ዝድለ ኣይኮነን ዘሎ። ደቂ ኣንስትዮ ሃገርና ከም ኣካል ሕብረተሰብ ዓለም፡ ንዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ግዳያት ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ኣደራዓት ማሕበራዊ ኣናባብራ፡ ልምድታትን ግቡኣትን ከምኡ’ውን ሕጽረት ኣቕርቦት ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ማለት ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ ማይን ጽሬትን ወዘተ ኮይነን ጸኒሐን። ነዚ ብምርዳእ ህግሓኤ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ድሒሩ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ጽባሕ ናጽነት ጀሚሩ፡ ደቂ ኣንስትዮ ብግብሪ ማዕርነት ኣብ ኩሎም ዕድላት ንከረጋግጻ ብመትከል ሰሪሑሉን ይሰርሓሉ ኣሎን። ከም ግብራዊ መርኣያ ናይ’ዚ ድማ፡ ኣብ ሃገራዊ ቻርተር፡ ፓሊሲታት፡ ሕጋጋትን መምርሒታትን፡ ውጥን ልምዓትን ጉዳይ ጾታዊ ማዕረነት ብግቡእ ከምዝካተት ኣብ ምግባርን ኣብ ምሕያል ደቂ ኣንስትዮ፡ ዝበረኸ ውክልናአንን ኣበርክቶአንን ኣብ ኩሉ መዳይ ከምኡ’ውን ጠለባተንን ድምጸንን ንኽስማዕ ዝሕግዙ ዝተፈላለዩ ናይ ትግባረ መደባት ብምብጋስ ኣብ ምዕዋቱ ኩሉ መዳያዊ ጻዕሪ ኣካይዱን የካይድ ኣሎን። ከም ውጽኢቱ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ዝተሓተ ክሳብ ዝለዓለ ደረጃ ትምህርቲ፡ ዝተፈላለዩ ተክኒካዊ ሞያታትን ዕድላት ስራሕን፡ ትግባረ ልምዓታዊ መደባትን ምውሓስ ልኡላውነትን ዝምስገን ለውጢ ተመዝጊቡ። እንተኾነ፡ ደረጃ ውክናአን ኣብ ልዑል ሞያዊ ክእለትን ምሕደራን መሪሕነትን ኩሉ ዓውድታት ስራሕን ብሓፈሻ ድሩት’ዩ ዘሎ። ኣብ ብቕዓት ትካላት ምሕደራ ማይን ጽሬትን ኣብ ገጠራትን ሓውሲ ከተማታትን ኣብ 2014ን 2018ን ዓ/ም ብክፍሊ ሃብቲ ማይ ዝተኻየደ ቅምሶዊ መጽናዕትታት ከምዘነጸሮ፡ 83 ሚእታዊት ወሰንቲ ቦታታት ማለት ኣቦ መንበር፡ ጸሓፊ፡ ቴክኒክን ሓለፍቲ ፋይናንስን ከምኡ’ውን 75 ሚእታዊት ተጠባባቒ ኣባላትን ትካላት ምሕደራ ማይ ብደቂ ተባዕትዮ ዝተዓብለለ እዩ። ደቂ ኣንስትዮ ከም ሓለፍቲ ጽሬት ጥራይ ዓብላሊ ተራ ኣለወን። እዚ ትሑት ደረጃ ውክልና ኣብ ቁጽሪ ኣባልነት ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ኩሎም ዝተሓዙ መደባትን ዝሓልፉ ውሳነታትን ደቂ ኣንስትዮ ስማዊ ተራ ጥራይ ከምዘለወን እቲ መጽናዕቲ የነጽር። ብኣንጻር ናይዚ ዝተጠቕሰ፡ ደቂ ኣንስትዮ ከም ሓለፍቲ ትካላት ፋይናንስን ምሕደራ ማይን ጽሬትን ዝምስገን ብቕዓት ዘለወንን ብህዝቢ ጽቡቕ ተቐባልነት ዝረኸባን ከምኡ’ውን ኣብ ምርግጋጽ ተጻዋሪ ክሊማ ቀረብ ማይን ምሕደራ ጸጋታት ማይን ብኣብነት ዝጥቀሳን ኮይነን ተረኺበን። እዚ ትሑት ውክልና ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምርግጋጽ ብቑዕን ውጽኢታውን ምሕደራ ጸጋታት ማይ ቀንዲ ማሕንቖ ስለዝኾነ፡ ነዚ ንምፍታሕ ኣብ ጽላት ማይ ንቑሕን ውጺኢታውን ተሳተፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ መደባት ንኽህሉ ዝተፈላለዩ ተበግሶታት ተወሲዶምን ትግረርኦም ኣብ ባይታ ንምርግጋጽ ዘድሊ ወፍርን ጻዕርን ተኻይዱን ይካየድን ኣሎ። ኣብ ፓሊሲ፡ ሕጋጋትን መምርሒታትን፡ ውጥን ውሁድ ምሕደራ ማይን ሕቶ ጾታዊ ማዕርነት ኣብ ልምዓት፡ ምቕርሐ፡ ተጠቃምነት፡ ምዕቃብ፡ ምክልኻል ብከላ፡ ምሕደራን ጸጋታት ማይ፡ ከምኡ’ውን ምሕያል ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ውጥን፡ ውሳነን ትግባረን እዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት ብንጹር ሰፊሩ ይርከብ። ደቂ ኣንስትዮ ከም ቀንዲ ተጠቀምቲ ማይ መጠን፡ ተሳትፎአንን መሪሕ ተራአንን ኣብ ውጥን፡ ውሳነ፡ ስልጠና፡ ምፍታሕ ሽግርን ምፍዃስ ጾርን ኣቕርቦት ማይን ጽሬትን ክረጋገጽን ትሑት መነባብሮ ዘለወንን ውጹዓትን ሀ) ንቑሕ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ውጥን: ንድፊ፡ ምሕደራ፡ ምቁጽጻርን ውሑስን ብቑዕን መሳለጥያታት ማይን ጽሬትን ክረጋግጽ፡ ለ) መደባት ኣቕርቦት ማይ ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ መነባብሮን ከምኡ’ውን ምርዓም ክሊማዊ ለውጥን ክጣመሩን ሐ) ሓበሬታ ገስጋስ መደባትን ወሳነታትን ኣብ ምምእዛን ብዘኽእል ኣገባብ ክእከብን እዋኑ ዝጠልቦ ጉዳይ እዩ። ምኽንያቱ ምዕሩይ ውክልና፡ ንቑሕ ተሳተፎን ጸላዊ ተራን ኣበርክቶን ደቂ ኣንስትዮ ዘየረጋገጸ መደባት ሃገራዊ ልምዓት ብሓፈሻ ምሕደራ ጸጋታት ማይ ከኣ ብፍላይ ውሕስነትን ቀጻልነትን የብሉን። ስለዚ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ንኹሉ ዝምልከት ስለዝኾነ፡ ንምሕያለን ኣብ ኩሉ መዳያት ብውህደት ንስራሕ። 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.174", "char_count": 6630, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03693", "text": "እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽሓፍትን መጽሔታትን፡ ቃለ መጠይቓት ከምኡ’ውን፡ ካብ ኣርካይቭስ ጨ/ስእሊ ሚ/ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ስእልታትን ሰነዳትን ምርኵስ ብምግባር ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ነዘኻኽር። ኣባቕልን ከምኡ’ውን፡ ብጉልበት ሰብ ካብቲ ልዕሊ 2500 ሜትሮ ዝብራኸኡ ዝባውንቲ ሮራ ባቕላ ናብ ናቕፋ ይጓረትን፡ ካብኡ ድማ ንመንግስቲ ጥልያን ኣብ ዝተፈላለየ መዓላታት ንምውዓል ናብ ካልእ ቦታታት ከም ዝተወስደን ይንገር። ብዘይካ’ዚ ካርል ነታ ንእሽቶን ሽዑ ናብ ዓቢ ዓዲ ትምዕብል ዝነበረትን ናቕፋን ተቐማጦኣን ክስእል ከኣለ። ሽዑ እዋን ከንቴባይ ዑስማን ህዳድ’ዩ ክንትብነት ሓባብ ሒዙ ኣብ ናቕፋ ኮይኑ ንምሉእ ህዝቢ ሳሕል ዘመሓድር ዝነበረ። ናቕፋ ድማ፡ ከምዚ ናይ ሎሚ ወይ’ውን ካብ ግዜ ፈደረሽን ክሳብ ሓርነታ መጋቢት 1977 ዝነበረቶ ቅርጽን ዕብየትን ኣይነበራን። ብብዝሒ ኣግራብ ቆልቋልን ሞሞናን ዝተሸፈነት፡ እቲ ከቢቡዋ ዝርከብ ታባታት’ውን፡ ብዝተፈላለየ ኣግራብ ዝተሸፈነ ነበረ። እታ ዓዲ ድማ፡ ኣጓዱን መረባብዕን ብተንኮበት ዝተሰርሐ ሎሚ 22 መጋቢት 2026 እዩ። ኣብዛ ዕለት እዚኣ ቅድሚ 49 ዓመት እንታይ ንዝክር? እወ እታ ትእምርቲ ጽንዓትን ሓበንን ህዝቢ ኤርትራን ብረታዊ ቃልሱን ኰይና ንዘልኣለም ስማ ዝለዓል መዲና ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነት ናቕፋ እነሆ መበል 49 ዓመተ ልደታ ብኽብሪ ተብዕል ኣላ። ንዓመታ፡ ልክዕ ከምዚ ሎሚ 22 መጋቢት 2027 ድማ፡ ኣብ ሓርነታ ፍርቂ ዘመን መሊኣ መበል 50 ዓመት ልደታ (ወርቃዊ ኢዮቤላ) ከተብዕል እያ። ከንቴባይ ዑስማን ህዳድ ኣብ 1933 ከንቴባይ ዑስማን ህዳድ ኣብ 1933 ኣብ ስእልታት ክትቅዳሕን ካብኡ ዝተለዓለ ኣብ መዝገብ ዓለማዊ ስእልታት ክትሰፍርን ዝኸኣለት፡ ዝያዳ በቲ ኣብ 1933 ኣብ ኣፍሪቃ ዑደት ዝገብር ዝነበረ ጀርመናዊ ጂኦግራፍያዊ ሰኣላይ ካርል ትሮል (Carl Troll) እዩ። ካርል ኣብ 1933 ናብ ናቕፋ ንፈለማ እዋን ምስ ብዛዕባ ናቕፋ ዘይፈልጥ ኤርትራዊ ዜጋ ዳርጋ የለን ክበሃል ይከኣል። ምኽንያቱ እንተ ወሓደ ንናቕፋ ወትሩ በቲ ኣብ ጅብኡ ዘሎ ብስም ናቕፋ ዝተጠመቐ ባጤራና’ውን፡ ክዝክራን መዓልታዊ ስማ ከልዕልን ስለ ዝኽእል። እንተኾነ ዝያዳ ብዛዕባኣ ንምፍላጥ ኣብዚ ናይ ሎሚ ሕታም ነዛ ትእምርቲ ጽንዓትናን ርእሰ ከተማ ገድልናን ዝኾነት ናቕፋ ብዛዕባ ሓርነታን ጽንዓታን በጺሓቶ ዘላ ምዕባለን ጥራይ ዘይኮነ ንድሕሪት ምልስ ኢልና ውሑድ ካብቲ ታሪኻዊ ድሕረ-ባይታኣ ምርኣይ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ። ናቕፋ ኣብ 1977 ናቕፋ ኣብ 1977 መጸ፡ ናብቲ ካብ ናቕፋ ንምዕራብ ኣብ መበል 35 ኪሎሜተር ርሒቑ ዝርከብ ሮራ ሓባብ ብፍላይ ድማ፡ ነቲ ብጫካ ከበሳዊ ኣግራብ ኣውራ ድማ፡ ጽሕዲ ፍሉጥ ዝኾነ ናይ ሎሚ ምምሕዳር ከባቢ ባቕላ ሓኾረ። ገዛውቲ (ኣግነታት) ዝዓብለላ ነበረት። እቲ ኣጓዱ ነቶም ወተሃደራት የገልግል ነበረ። ክሳብ ሓርነታ ድማ፡ ነይሩ። ሎሚ ግን፡ ኣብ ናቕፋ ጥር ዝብል ኣጒዶ ኣይትረክብን ኢኻ። ሓንሳብ ምስ ተሓረረት፡ ዳግማይ እግሪ መግዛእቲ ኢትዮጵያውያን ክረግጻ ኣየፍቀደትን። ፍልማዊት ኣደ፡ ዕርዲ ጽንዓት ዝብሉ ቅጽላት ዝተሓለገት፡ ወለዶታት ኤርትራ ንዘልኣለም ኣፍ-ልቦም ነፊሖም ብሓበን ዝዝክሩዋ፡ ማእከል ስሕበት ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራውያን’ያ ናቕፋ! ናቕፋ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናማዕበለት ትኸይድ’ኳ እንተ ነበረት፡ ስሩዕ ትምህርቲ ብቛንቋ ዓረብ ብሱዳናውያን መምሃራን ኣብ ግዜ ፈደረሽን ጀሚራ ከም ዝነበረት፡ ካብቶም ሽዑ ኣብ ናቕፋ ተመሃሮ ዝነበሩ ሎሚ ደቂ 80ታት ኣቶ መሓመድ ዓብደላ ገንሸራን መሓመድ ከንቴባይ ሓሰንን ይዝክሩ። ኣብቲ ግዜ’ቲ፡ ናቕፋ ዳርጋ ሓደ ዓቢ ጎደና ካብ ምዕራብ ናብ ምብራቕ ክሳብ ሩባ ምዖ ዝዝርጋሕ ኣብዚ ዑደቱ ድማ’ዩ፡ ነቲ ኣብ ሰናዱቕ ተዓሺጉ ኣብ ዝባን ኣግማልን ኣባቕልን ናብ ባቕላ ዝደየበ መቝረጺ መጋዛትን ማሽናትን ኣብ ከባቢ ሽማግላይ ዝበሃል ቦታ ምስ ተገጥመ፡ እቲ ትኽ ዝበለ ወርወራት ጽሕዲ ብዘይ ንሕስያ ክቝረጽ ጀመረ። እዚ ወርወራት’ዚ ድማ በቲ ኣብ ውሽጢ ባቕላ ተተኺሉ ዝነበረ ማሽናት እናተጸርበ ከም እንደገና ብኣግማልን ኣብ ሰሜናዊ ኤርትራ ኣብ 1730 ሜትሮ ብራኸ ካብ ጽፍሒ ባሕሪ ተደኲና እትርከብ፡ ከበሳዊ ክሊማ ዘለዋ ናቕፋ፡ ክሳብ’ቲ ኣብ 1996 ዝተቐየረ ዞባዊ ስርዓተ-ምሕደራ ርእሰ ከተማ ኣውራጃ ሳሕል ነበረት። ናቕፋ ዝያዳ ብካሜራታት በጻሕቲ ናቕፋ ኣብ 1933 ናቕፋ ኣብ 1933 ከባቢ ውጥም ቅልቅል ዝብሉ ዝነበሩ ተጋደልቲ ሓርነት ንምህዳን ድማ፡ ናብቲ ኣብቲ ከባቢ ዝነበረ ታባታት ብቐጻሊ እናወፈሩ ዳርጋ ኣብ ራዕድን ሽበራን ክኣትዉ ጀመሩ። ካብዚ እዋን እዚ ንደሓር ድማ ህዝቢ ከከላብቱን ክኣስሩን ከጋፍዑን ምስ ጀመሩ እታ ብሰላምን ቅሳነትን ንዓመታት ትነብር ዝነበረት ናቕፋ ህዝባ ክሹቕረርን ኣብ ፍርሕን ራዕድን ከኣቱን ጀመረ።", "char_count": 2707, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03694", "text": "ብፍላይ ኣብ እዋን ስርዓት ሃይለስላሰ ሓንቲ መባእታ ቤት ትምህርቲ ብዘመናዊ ኣገባብ ዝተሃንጸት ክሳብ ሎሚ፡ ስም ቀዪራ እምበር፡ በቲ ናይ ቀደም ምስላ ዘላ ቤት ትምህርቲ ሹሃዳእ፡ ከምኡ’ውን ኣብቲ እዋን’ቲ ክሳብ ከበባ ናቕፋ 1976 ብሽወደናውያን (ስብዴስ) ዝመሓድር ሓደ ክሊኒክ፡ ህዝቢ ማይ ዝሰትየላ ኣብዚ ሎሚ ሜዳ ኵዕሶ ተሰሪሑሉ ዘሎ ብዔላ ቅልንቃል እትፍለጥ፡ እቲ ኣብ ማእከል ናቕፋ ዘሎ ታሪኻዊ መስጊድን ብምብራቓዊ ወገን ሩባ ምዖ ኣብ በሪኽ ቦታ ዘላ እንዳ ሚካኤል ቤተ-ክርስትያንን ክዝከር ይኽእል። ናቕፋ፡ መጐዓዝያ’ውን ኣብ ሰሙን 2 ግዜ ካብ ከረን ናብ ናቕፋ ዝመላለሳ ኣውቶቡሳትን መስመር ቴለፎንን ከም ዝነበራ እቶም ዓበይቲ ዓዲ ኣብ ሎሚ ኰይኖም ይዝክሩ። እምበኣር ድሕሪ’ዚ እዩ፡ ኣብ መስከረም 1975 እቶም ዝለዓለ ጽፍሒ ውዳበኦም ብደረጃ ቦጦሎኒ ዝነበረ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣብ ናቕፋ ዝነበረ ናይ ክብሪ ዘብዐኛ ፍሉይ ሓይልታት ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ንመጀመርያ እዋን ብሰለስተ ቦጦሎኒታት ተሪር መጥቃዕቲ ዝኸፈቱ። እንተኾነ፡ ንናቕፋ ክቈጻጸሩዋ ኣይከኣሉን። በቲ ፍጻመ ዝተሰናበደ ስርዓት ደርግ፡ ከይወዓለ ከይሓደረ፡ ብቃፍላይ ዝተሰነየ ስንቅን ዕጥቅን ናብ ናቕፋ ከምጽእ ተገዲዱ። እቲ ቃፍላይ ኣብ መጀመርያ ጥቅምቲ 1975 ናብ ኣፍዓበት ተመሊሱ። ድሕሪኡ ጸላኢ ንሓዋሩ ንናቕፋ ብመሬት ክበጽሓ ኣይከኣለን። ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ሃይለስላሰ ደርግ ኣብ ስልጣን ምስ መጸ፡ ብቐጻሊ ብቃፍላያት ወተሃደራዊ መካይንን ዝጓረቱ ወተሃደራት ንናቕፋ ኣዕለቕለቁዋ። ኮማንዶን ጦር ሰራዊትን ድማ፡ ኣብ ናቕፋ ሓደ ዓቢ መዓስከር መስረቱ። ካብ ናቕፋ ናብቲ", "char_count": 938, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03695", "text": "ካብ ቅርስታት ሰውራ ካብ ቅርስታት ሰውራ ብዛዕባ ድፋዓት ናቕፋ እንታይ ትፈልጡ፧ ብዛዕባ ድፋዓት ናቕፋ እንታይ ትፈልጡ፧ ኩባንያ ኩባንያ ኣብ ጫፍ ጐላጉል ናይ ናሮ ዝርከብ ብኣውሊዕን ታህሰስን ዝተሸፈነ ዓቢ ጐቦ እዩ። ነዚ ስፍራ’ዚ ኣብ መጀመርታ’ኳ ጸላኢ እንተ ነበሮ፡ ዳሕራይ ድፋዕ ሰራዊት ሓርነት ኮይኑ ነበረ። ንጸላኢ ኣመና ዘገድሶ ነቝጣ ስለ ዝነበረ ከኣ ናይ ኲናት ህልኽ ኣይተፈለዮን። ጸላኢ፡ ኣጋር ሰራዊት ቅድሚ ምስዳዱ ኣሎ ዝበሃል ከበድቲ ኣጽዋሩን ነፈርቱን ኣቕኒዑ ከውሑን ገረቡን ክሳብ ዝባድም ይድብድቦ ነበረ። ደሮና መዳፍዕ ምስ ዓረገ፡ ግን ርእሲ ተጋደላይ ካብ መዛግባ ቦሎኽ ኢላ ምቁማት ትጅምር። ንኸበድቲ ኣጽዋር ዘመሓድሩ ኣዘዝቲ ሓይሊ ጸላኢ ከኣ፡ ካብቲ ዝኽዕውዎ ሓዊ ትተርፍ ትንፋስ ኣይትህሉን’ያ ኢሎም ስለ ዝግምቱ ንኣዘዝቲ ኣጋር ‘ኣይፋልናን…. ናይ ማዕዶ ደብዳብ ደኣ ቀጽሉልና’ ዝብል ምጭቕጫቕ ይስዕብ’ሞ፡ ኣብ መወዳእታ እቶም ኣዘዝቲ ከቢድ ብረት ‘ኣይትፍርሑ ኣብኣ ሰብ ዝሰርሕ ኩባንያ (ኢንዱስትሪ) የለን። እቲ ዝነበረ ከኣ ተደምሲሱ እዩ’ ስለ ዝብልዎም፡ በቲ ሓበሬታ እቲ ኣብ እዋን ኢድ-ብኢድ ተንሲኡ ዝጠማጠምን ጸላኢኡ ዘውድቕን ተጋዳላይ ‘ኩባንያ’ ኢሉ ጸወዓ። ብዘይካ’ዚ ታሪኽ ናይታ ድፋዕ ክልተ ሰባት ካብ ጋንታ ይድይብዋ እሞ፡ ጋንታ ናይ ኢድ ቦምባታት እናቐበለቶም ክዋግኡ ይውዕሉ። ነቲ ከም ስራሕ ፋብሪካ (ኩባንያ) ገሌኻ ጥረ ነገር እናቐበልካን ገለኻ እናኣህለኽካን ዝዕመም ዕማም ናይቶም ተጋደልቲ ‘ኩባንያ’ ኢሎም ሰምዮማ’ውን፡ ይበሃል እዩ።", "char_count": 870, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03696", "text": "1. እቲ ኣብ መጋቢት 1987 ዝተገብረ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ብምንታይ 1. እቲ ኣብ መጋቢት 1987 ዝተገብረ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ብምንታይ ይፍለጥ? ይፍለጥ? 2. እቲ መዘና ድየን በየንፉ ዝተባህለን ኣብ 1988 ዝተኻየደን መጥቃዕቲ 2. እቲ መዘና ድየን በየንፉ ዝተባህለን ኣብ 1988 ዝተኻየደን መጥቃዕቲ ወርሑን ዕለቱን ጥቐስ? ወርሑን ዕለቱን ጥቐስ? 3. ካብዚኦም እቶም ኣብ ወርሒ መጋቢት ዝተጀመሩ ወራራት ደርግ 3. ካብዚኦም እቶም ኣብ ወርሒ መጋቢት ዝተጀመሩ ወራራት ደርግ ኣየኖት’ዮም? ምርጫ ኣለኩም፡ ኣየኖት’ዮም? ምርጫ ኣለኩም፡ ሀ/1ይን 2ይን ለ/2ይን 3ይን ሐ/4ይን 7ይን ሀ/1ይን 2ይን ለ/2ይን 3ይን ሐ/4ይን 7ይን 4. ንፈለማ እዋን ኣብ ምድምሳስ ናደው ካብ ዝተሰልቡ ዘመናዊ ኣጽዋር 4. ንፈለማ እዋን ኣብ ምድምሳስ ናደው ካብ ዝተሰልቡ ዘመናዊ ኣጽዋር ሓደ ጥቐስ? ሓደ ጥቐስ? 5. ንፈለማ ኣብ ምድምሳስ ናደው ዝተማረኹ ወጻእተኛታት ክንደይ 5. ንፈለማ ኣብ ምድምሳስ ናደው ዝተማረኹ ወጻእተኛታት ክንደይ ነይሮም? ደቂ ኣየነይቲ ሃገር’ዮም? ነይሮም? ደቂ ኣየነይቲ ሃገር’ዮም? መልሲ ኣብ ዝቕጽል ሕታም… መልሲ ኣብ ዝቕጽል ሕታም… ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.174 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 ኣጽዋር - ምርቓን መርገምን ደቂ-ሰብ (7ይ ክፋል) እዮቤል ጽገሃንስ ኣጽዋርን ምክልኻልን ዘለዎ ምትእስሳር ልዑል ብምዃኑ ካልእ ገጽ ናይቲ ድርኺት እዩ። ካብ ምዕባለ ጂ.ፒ.ኤስ ክሳብ ኢንተርነት ኣብ ቴክኖሎጂ ሓበሬታ፡ ምትእትታው ኒዩክለሳዊ ኣማራጺ ኣብ ዓውዲ ጸዓት፡ ምዕባለ ጸረባክተርያ ኣብ ዓውዲ ጥዕና፡ ምህዞ ሞተር ናይ ነፈርቲ ኣብ ዓውዲ መጐዓዝያ ኣየርን ካልእ ኣዝዩ ብዙሕ ንህይወት ደቂ ሰብ ዘርብሕ ምህዞታትን ምስ ወተሃደራዊ ምዕባለታትን ምምርምርን ተኣሳሲሩ ዝመጸ ብምዃኑ፣ ወተሃደራዊ ዓውዲ እናሓደረ ክስስን ተወሳኺ ድርኺት ኮይኑ እዩ። ነዚ ኩሉ ምኽንያታት እናኣማእዘነ ኣጽዋር ካብን ናብን ሃገራት ክዘዋወርን ምዕባለኡ ኣብ መላእ ዓለም ክዝርጋሕን ዘኽኣለ ረቛሒ ድማ ንግዲ ኣጽዋር ብዓንደ ርእሱ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ተኸታታሊ ጽሑፋት ከም ዝተገልጸ ምዕባለ ኣጽዋር ምስ ኩሉ መዳያዊ ምዕባለ ሰብ ተኣሳሲሩ ንዘመናት እናዓበየ ክመጽእ ዝጸንሐ ርቀት እዩ። ኣብቲ ፈለማ ምዕባለ ኣጽዋር ብቐጥታ ምስ ድሕነት እዩ ዝተኣሳሰር ነይሩ። ድሒሩ ግን ምስ ቁጠባ፡ ፖለቲካ፡ ቴክኖሎጂያዊ ምዕባለን ካልእን እናተኣሳሰረ ኣብ ኩሉ መዳያት መሳርሒ ሓይሊ ሃገራት ክኸውን እዩ ተራእዩ። ሎሚ ኣብዚ ዓውዲ’ዚ ዝግበር ዓመታዊ ወጻኢ ኣብ ታሪኽ ተራእዩ ብዘይፈልጥ መጠን ዕብየቱ ብደረጃ ዓለም ናብ ከባቢ 3 ትሪልዮን ዶላር በጺሑ ኣሎ። እዚ ማለት 13 ዕጽፊ ናይቲ ኣብ ትምህርትን ትሕተ ቅርጽን ዝ ኣመሰሉ መሰረታት ምዕባለ ከምኡ’ውን ዓለምለኻዊ ምድግጋፍ ዝግበር ወጻኢታት እዩ። ታሪኽ ንግዲ ኣጽዋር ንምርዳእ ዋላ’ኳ ናብ ጥንታዊ ዘመን ተመሊስና ክንድህስሶ ዝከኣል እንተኾነ፣ ምዕባለ ናይዚ ሎሚ እንዕዘቦ ዘለና ንግዲ ኣጽዋር ንምርዳእ ግን ናብ መፋርቕ 19 ክፍለ ዘመን ምምላስ ጥራይ እኹል’ዩ። ቅድሚ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ፡ ብነጋውስ ዝውነን ዝነበረ ምስ ድሕነት ንግስነታት ዝተኣሳሰር ማእከል መፍረ ኣጽዋር፣ ድሕሪ’ቲ እዋን’ቲ መኽሰብ ዝሕፈሶ ናይ ንግዲ ዓውዲ ክኸውን እዩ ጀሚሩ። መሰረት ናይዚ ሎሚ እንፈልጦ ብዓበይቲ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ዝቕለስ ንግዲ ኣጽዋር ሽዑ’ዩ ተነቢሩ። እቲ እዋን’ቲ፡ ‘ናይ ሞት ነጋዶ’ እናተባህሉ ብልምዲ ዝጽውዑ ነጋዶ ኣጽዋር መኽሰብ ንኽግሕጡ ነዚ ዓውዲ’ዚ ኢዶም ዘእተዉሉ ዘመን’ዩ። ሽዑ ዝተኻየደ ፍጻመታት ንመልክዕ ታሪኽ ብብዙሕ መዳይ ስለዝጸለወ ኣብ ታሪኽ ዕዙዝ ቦታ ኣለዎ። ክንዮ ጸጥታ ሃገራት ሰጊሩ፡ ቁጠባዊ መልክዕ ከምዝሕዝን ዳማ ናይ ጂኦፖለቲካ ከምዝኸውንን’ውን ገይሩ። እዚ ጂኦፖለቲካዊ ውሳነ ናይዛ እንነብረላ ዘለና ዓለም ኮይኑ፣ መጠን ናይዚ ኣብ ኣጽዋር ዝግበር ዘሎ ወጻኢታት ብናይ ምዕዳግ ዓቕሙ ምስ ዝግምገም ንመልክዕ ናይዛ ዓለም ክልውጥ ዝኽእል እዩ። ንምንጽጻር ዝኣክል እዚ ኣብ ኣጽዋርን ምክልኻልን ዝግበር ናይ ሓንቲ ዓመት ወጻኢታት ኣብ ምውጋድ ጥሜት እንተዝውዕል፣ ጥሜት ካብ ገጽ ምድሪ ንኣስታት 29 ዓመታት ክርሕቕ ከም ዝኽእል ይግመት። ዋላ’ውን 4% ናይዚ ወጻኢታት ጥራይ ናብቶም ብጥሜት ዝሳቐዩ ዘለዉ ኣማኢት ሚልዮናት እንተዝውዕል፣ ነቲ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ሕቡራት ሃገራት ምሒር ጥሜት ክሳብ 2030 ንምውጋድ ዓመታዊ ዘድልዮ 93 ቢልዮን ዶላር ሸፊኑ፣ ጥሜት ሓንሳብ ምተወገደ ጥራይ ዘይኮነስ ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ ዓመታት ጠቕሊሉ ምጠፍአ። ምናልባት ናይ ሓደ ዓመት ወተሃደራዊ ወጻኢታት ናይ’ዛ ዓለም ኣብ ምውሓስ ጽሩይ ዝስተ ማይ እንተዝውዕል ምሉእ ህዝቢ ዓለም ን15 ዓመታት ጽሩይ ዝስተ ማይ ብዘይ ስክፍታ ምረኸበ። እዚ መጠን ገንዘብ ናብ ጸዓት እንተዝቐንዕ ድማ ዓለም ናብ ውሑስ ቀጠልያ ጸዓት ኣብ ምስግጋራ ዝዓበየ ግደ መበርከተ። ብኻልእ ኣገላልጻ ሃገራት ናብ ምክልኻል ዘውጽእኦ ዘለዋ ገንዘብ ካብቲ ሕቡራት ሃገራት ዘለዎ ባጀት ብ750 ግዜ ዝዓቢ ምዃኑ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ንጹር እዩ። ስነ-መጐት ሓይሊ ሕልፊ ካልእ ይነግስ ምህላዉ ዘነጽር እዩ። ሃገራት ነዚ ገዚፍ መጠን ወፍሪ’ዚ ኣብ ዓለማዊ ስርዓተ ፍትሒ፡ ዲፕሎማስን ንምዕባለ ዝደፍኣ ትካላትን ከውዕልኦ ዘይምምራጸን፡ ኣብ ዓለማዊ ሕግን ስርዓትን ዘለወን እምነት ትሑት ምዃኑ የጉልሕ። ኣብ መጀመርታ 1870ታት ባሲል ዛሃሮፍ ነዚ ንግዲ’ዚ ክጽንበሮ እንከሎ ሳንቲም ዘይነበሮ፡ መንገዲ ሃብቲ ከም ሕሱም ዝደሊ፡ ሃብቲ ንምጥራይ ዘይግበር ንኽገብር ድሕር ዘይብል ህንጡይ መንእሰይ እዩ ዝነበረ። ምስ ንግዲ ኣጽዋር፡ ናይ ሃድን ጠበናጁ ብምሻጥ እዩ ተላልዩ። ኣብ ጉዕዞ ህይወቱ ርእይዎ ዘይፈልጥ ድልዱል መኽሰብ ዝሓፈሰሉ እዋን’ውን ካብቲ ዝጀመረሉ ግዜ ርሑቕ ኣይነበረን። ኣጽዋር ብመርከብ ጽዒኑ ናብታ ‘ድሕርቲ’ እትበሃል ኣህጉር ኣፍሪቃ ገስገሰ። ኣብ ግርጭት ዝነበሩ ክልተ ምዕራብ ኣፍሪቃውያን ቀቢላታት ተጓነፍዎ’ሞ፡ ንክልተኣቶም ብማዕረ ኣዕጢቑ ገንዘቡ ሓፊሱ፡ ንሽግሮም ሓዊ ነስኒሱ ንዓዱ ተመልሰ። ናይ ሞት ነጋዶ እንክዝከሩ ከም ኣብነት ስሙ ኣብ ቅድሚት ዝመጽእ፡ ‘ባሲል ዛሃሮፍ’ ዝበሃል ውልቀ ሰብ ኮይኑ፡ ዓውዲ መሸጣ ኣጽዋር ካበይ ተበጊሱ፡ ኣበይ በጺሑ ከምዘሎ ንምግንዛብ ውልቀ ታሪኽ ናይዚ ሰብ’ዚ ምድህሳስ ሓጋዚ እዩ። ምኽንያቱ ባሲል ዛሃሮፍ ኣጽዋር ንምሻጥ ግጭት ኣብ መንጎ ጎረባብቲ ምስዋር ከም ሜላ ዘተኣታተወ፡ ኲናት ኣብ ዝውለዓሉ ንክልተኦም ወገናት እናዕጠቕካ ሃብቲ ምውህላል ዝለመደን ዘለማመደን፡ ሃገራት ከይቀስና’ሞ ኣጽዋር ብምሽማት ዓማዊሉ ከም ዝኾና ንምግባር ስለያዊ ሓበሬታ ምቅብባል ዝርከቦ ብዙሕ ዘይሰብኣዊ ዝበሃል ግን ከኣ ኣኽሳቢ ሜላታት ዘተኣታተወ ኣርካን ናይዚ ዓውዲ’ዚ ብምዃኑ ክሳብ ‘ርእሰ ነጋዶ-ሞት’ ተባሂሉሉ እዩ። ዛሃሮፍ ኣብ መንጎ ጉዳይ ኣጽዋርን ዲፕሎማስን፡ ኣብ መንጎ ኣጽዋርን ስለያን ዘሎ ዝምድና ተረዲኡ ናብ ረብሓኡ ንምልዋጥ ነዊሕ ርሕቀት እዩ ከይዱ። ጉዳይ ኣጽዋር ግሪኻዊ ዜግነት ዝነበሮ ዛሃሮፍ፡ ምስ ሽወደናዊት ኩባንያ መፍረ ኣጽዋር ኖርደንፈልት ናይ ስራሕ ዕድል ክረክብ ግዜ ኣይወሰደሉን። ነዚ ዕድል’ዚ ተጠቒሙ ኩባንያ ኖርደንፈልት ንሃገሩ ግሪኽ ሳብማሪናት ከምትሸጠላ ገበረ። ኣቐዲሙ ንኽልተ ተጻረርቲ ወገናት ኣጽዋር ምቕባል ማዕረ ክንደይ ኣኽሳቢ ምዃኑ ዝተገንዘበ ዛሃሮፍ፡ ቅድሚ እቲ እዋን’ቲ፡ ንቡር ዘይነበረ ነታ ተጻባኢት ሃገሩ ዝኾነት ቱርኪ’ውን ተመሳሰልቲ ሳብማሪናት ምሻጥ ኣዝዩ ኣኽሳቢ ምዃኑ ንኩባንያ ኖርደንፈልት ከእምን ከኣለ። ንቱርካውያን፡ ግሪኽ ዝዓደገተን ሳብማሪናት ክገዝኡ ብዘይ ጸገም ኣእሚኑ ብምሻጥ ንዕኡን ነቲ ኣፍራዪ ኩባንያን ገዚፍ መኽሰብ ኣኻዕበተ። በዚ ከይዓገበ ተወሳኺ ዓሚል ንምርካብ ናብ ሩስያ ብምኻድ ተጻባእቶም ዝኾኑ ቱርካውያን ዝዓደጉወን ሳብማሪናት ከግዝኦም ገስገሰ። እዚ ንተጻባእቲ እዚ ኣመት’ዚ ድሕሪ ምውዳእ ዝሑል ኲናት እናዓበየ ክመጽእ ዝጸንሐ ኮይኑ ብብዙሕ ረቛሒታት ክምኽነ ይከኣል። ህሉው ጂኦፖለቲካዊ ውድድር ሃገራት ብናይ ግትኣት ስትራተጂ ዝተቓነየ ምዃኑ ሓደ ረቛሒ እዩ። እዚ ማለት ሃገራት ኣብ ምክልኻል ገዚፍ ወጻኢታት ክገብራ እንከለዋ በቲ ሓደ፡ ሃገራዊ ረብሓታተን ከውሕሳ ይኽእላ፣ በቲ ካልእ ድማ ብሳላ’ቲ ሃኒጸንኦ ዝጸንሓ ወተሃደራዊ ዓቕሚ ክመጽአን ዝኽእል ስግኣት ብኣጋኡ ይግታእ። በዚ ድማ ወተሃደራዊ ሓይሊ፡ ሃገራት ነንሓድሕደን ዝረዳድኣሉ ቋንቋ ናይዚ መዋእል ኮይኑ ኣሎ። ካልእ፣ ቀሊል ዘይበሃል መጠን ገንዘብ ኣብ ዓንኬል ናይዚ ዓውዲ ዝዘዋወር ብምዃኑ ቁጠባዊ ረቛሒ ካልእ ምኽንያት ኮይኑ ይጥቀስ። ቴክኖሎጂያዊ ገስጋስ’ውን ምስ ምዕባለ እቲ ሸያጥን ግን ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ናብ ካዝናታቶም ክኸቱ ተራእዩ። እዚ ሞቕሽሽ’ዚ ብዘይ ወግዓዊ መንገዲ ኣብ ዝወሃበሉ ብመሰረቱ ሓደ ካብ ዓይነታት ብልሽውና ኮይኑ፣ ክሳብ እዚ ዘለናዮ እዋን’ዚ፡ ቀንዲ ኣካል ንግዲ ኣጽዋር ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ወገናት ስግኣቶም ኣለሊኻ ኣጽዋር ናይ ምሻጥ ስልቲ ዕዉት ሜላ ንግዲ ኮይኑ ምስ ረኸቦ ብእኡ ኣየብቀዐን። ክንዮኡ ባዕሉ ኣብ መንጎ ሃገራት ሽግር ብምቕስቃስ ናብ ግጭት ከምዝኣትዋ’ሞ፣ ዓማዊል ናይ ንግዱ ከምዝኾና ንምግባር ብሰፊሕ ተንቀሳቐሰ። ነዚ ንምትግባር ወሰንቲ ዝኾኑ ኣካላት ኣለለየ። ንማዕከናት ዜና፡ ፖለቲከኛታትን ኣባላት ሰራዊትን መሳርሒ ዕላማኡ ንምግባር፣ ውልቃዊ ዝምድና ክጥቀም፡ ስለያዊ ሓበሬታ ከቐብልን ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ድማ ገዚፍ መጠን ብላዕ ከወፍን ጀመረ። ባሲል ዛሃሮፍ ዕዳጋኡ ከዐምር ሃገራት ስግኣት ከም ዝስምዐን ንምግባር “ተጻባኢትኩም ሃገር ኣጽዋር ትገዝእ ኣላ” እናበለ ስለያዊ ሓበሬታ የቀባብል ነይሩ ጥራይ ዘይኮነ፣ ንጋዜጣታት ናይቲ እዋን’ቲ ሓበሬታ እናሃበ፡ ዝደልዮ ትሕዝቶ ብምዝርጋሕ መሳርሒኡ ከም ዝኾና፡ ኣብ ምግባር’ውን ንጡፍ እዩ ነይሩ። ክንዮ’ዚ ተራ ናይቲ ዝጥቀመሉ ንዓደግቲ ተረባሕቲ ዝገብር ኣገባብ ዕድጊ’ውን ዓቢ እዩ ዝነበረ። ምስቲ ዝነበረን ጸገማት እዚ ኩሉ ተደማሚሩ ሃገራት ባልካን ክሳብ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ኣብ ሕምስምስ ክነብራን ሰላም ክስእናን ከምዝገበረ ተመራመርቲ ታሪኽ ይምጉቱ። ብሓፈሻ ጽልዋ ናይቶም ኣብቲ እዋን’ቲ ዝነበሩ ነጋዶ ናይ ኣጽዋር ክንዮ ኤውሮጳ ኣብ መላእ ዓለም ዓቢ እዩ ነይሩ። ንኣብነት ኣብ መንጎ ንግስነታት ሩስያን ጃፓንን ዝነበረ ግጭት እዞም ናይ ኣጽዋር ነጋዶ ኣሳዊሮሞ ሩስያን ጃፓንን ክሳብ ኣፍንጫአን ዓጠቓ። ብኻልእ ወገን ኣብ መንጎ ብራዚል፡ ኣርጀንቲናን ቺለን ዝነበረ ቁርቁስ፡ እዞም “ናይ ሞት ነጋዶ” እናተባህሉ ዝጽውዑ ወነንትን ሸየጥትን ኣጽዋር ኢዶም ሓዊሶምሉ፣ ካብ ብኻልእ ወገን ዝነበራ ኩባንያታት መፍረ ኣጽዋር ዓዲ እንግሊዝ፡ ጀርመንን ፈረንሳን ዓማዊል ንምስሓብ ዝኽተልኦ ዝነበራ ሜላ ዋጋታትካ ምውራድ ክኸውን እንከሎ፣ ባሲል ዛሃሮፍ ዝኽተሎ ሜላ ግን በንጻሩ እዩ ነይሩ። ካብ ስለያዊ ሓበሬታ ምምጣው ክሳብ ብላዕ ዝዝርጋሕ ዝተወሃሃደን ኣድማዕን ሜላ። ብመንጽር ዋጋ እንተተራእዩ ካልኦት ኩባንያታት ዋጋታተን ከውርዳ እንከለዋ፡ ንሱ ግን 1906 ክሳብ 1914 እዘን ሃገራት ዳርጋ ርብዒ ናይ ሃገራዊ እቶተን ኣብ ክንዲ ንምዕባለአን ናብ ውድድር ሸመተ ኣጽዋር ኣውዒለናኦ። እቶም ጸገም እናፈጠሩን ግጭት እናሳወሩን ንግዶም ዘካይዱ ወነንቲ ትካላት ኣጽዋር፣ ብኸመይ ሃብቲ ትፈጥር ደኣ’ምበር መን ትስዕርን ክንደየናይ ዕንወት ይወርድን ዝዓጦም ኣይነበረን። እዚ ጠገለ ዘይብሉ ኣገባብ መዕገቲ ከይተገብረሉ ድማ፡ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ኣርከበ። እቲ ኲናት ህይወት ከባቢ 22 ሚልዮን ሰባት ክበልዕ እንከሎ፡ ነቶም ኣፍረይቲ ኣጽዋር ግን፡ ካብ ሰማይ ከምዝወረደ ማና ልዑል መጠን ገንዘብ ዝሓፈሱሉ ሰናይ ዘመን እዩ ዝነበረ። ንኣብነት እቲ ንንግዲ ኣጽዋር ካልእ መልክዕ ዘትሓዘ ባሲል ዛሃሮፍ ኣብ እዋን ቀዳማይ ኲናት ዓለም ጥራይ በዚ ናይ ሎሚ መጠን እንክልካዕ ልዕሊ 1.5 ቢልዮን ዶላር ከምዘእተወ ይግመት። ብሓፈሻ ኣብቲ ዓውዲ ኣብ ናይ ስራሕ ዘመኑ 298 ስልማታት ካብ 31 ዝተፈላለያ ሃገራት ምቕባሉ ደረጃ ጽልዋኡ ማዕረ ክንደይ ረዚን ምንባሩ የነጽር። እቲ እዋን’ቲ፡ ነቲ ድሒሩ ዝማዕበለ ናይ ሎሚ መርበብ መፍረ ኣጽዋር መሰረት ብምዃኑ፣ ጽልዋኡ ኣብዚ ዘለናዮ ህልዉ ኩነታት ዓለም ዓቢ ከም ዝኾነ ንጹር እዩ። ንዋጋታት ዝሸጦ ኣጽዋር ብዕጽፊ ወሲኹ ንመጠን ናይቲ ንወሰንቲ ፖለቲከኛታት ዝህቦ መጠን ሞቕሽሽ ከዕብዮ እዩ መሪጹ። ከምዚ ብምግባር፡ ወሰንቲ ኣካላት ናይ መንግስታት፡ ካብ ዛሃሮፍ ኣጽዋር ኣብ ዝገዝኡሉ፡ ጻማ ውዕለቶም ‘ኮምሽን’ ተባሂሉ ብመጠን ናይቲ ዝገዝኡዎ ንብረት፣ ገንዘብ ይምጥወሎም ብምንባሩ፡ ዝበዝሐ መጠን ኮምሽን ንምውሳድ ፖለቲከኛታት ሃገራት ዝበዝሐ ዕድጊ ከካይዱ ተራእዩ። እቲ ዕዳ ሃገራት ክልጠጥኦ እንከለዋ፡ እቶም ነቲ ዕድጊ ዘካይዱ ወሰንቲ ኣካላትን ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.174 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምኽ - ሳምራዊት መለስ", "char_count": 7181, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 7}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03699", "text": "• To be responsible for the maintenance, repair, and troubleshooting of heavy mobile equipment used in underground operations. • To play a crucial role in ensuring minimal downtime of machinery and contribute to the efficiency and safety of our mining projects. • To execute all work according to BMSC safe work rules and procedures. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Safety Targets Achieved • SOP Requirements Achieved • Production Targets Met (Costs Maintained Within Budget) • Manpower Development Achieved • Health, Safety and Environment • Reporting • Additional Duties Unique requirements/other information • Adhering to principles & values. Effective communication skills. • Excellent interpersonal skills, initiative, efficient and ability to work in a multi-cultural, multi- ethnic environment with sensitivity and respect for diversity. • Strong understanding of the maintenance, troubleshooting, and repair processes for HME. Excellent problem-solving skills and attention to detail. • Strong attention to detail with a commitment to producing high-quality work. • Willingness to work in underground conditions, including extended shifts, if necessary. • The candidate must be Physically and Medically fit. • Qualifications: Knowledge and Experience • Diploma in Heavy Mining Equipment maintenance or Formal Trade certificate. • High school diploma or equivalent • Additional training or certification in heavy mechanical or underground equipment repair is preferred • Minimum 3 years of experience in repairing and maintaining underground heavy mobile equipment. • Proven troubleshooting abilities and experience working with diagnostic tools will be advantageous. • Ability to read and interpret technical manuals, schematics, and blueprints. • Acceptable knowledge of underground safety and work execution. • Holder of a valid driver license Technical Skills Behavioral Skills • Computer Literacy • Hydraulic fault- finding • Mechanical/ Electrical skill • Onboard Fire Suppression Systems • Acceptable knowledge and experience on multiple underground machines • Risk Assessment • Logical Thinker • Risk assessment and safety oriented • Time management • Communication (English) • Able to work in a team concept • Able to share knowledge and skills with local workforce • Ability to work in a multi- disciplinary environment. • Ability to work under pressure and achieve results. • Self-Starter, Organized, Competent, Dependable, Responsible and Committed. CONTINUED on PAJE 8 ሓዳስ ኤርትራ 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.174 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ CONTINUED from PAJE 7", "char_count": 2650, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03701", "text": "• To attend to all electrical related issues on under- ground mining equipment and workshop. • Diagnose and replace faulty electrical and electron- ic systems, units and components of machinery and equipment. • Inspect electrical systems, equipment, and compo- nents to identify hazards, defects and the need for adjustment or repair, and to ensure compliance with codes. • To execute all work according to BMSC safe work rules and procedure. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Safety Targets Achieved • SOP Requirements Achieved • Production Targets Met (Costs Maintained Within Budget) • Manpower Development Achieved • Health, Safety and Environment • Reporting Unique requirements/other information • Adhering to principles & values. Effective commu- nication skills. • Excellent interpersonal skills, initiative, efficient and ability to work in a multi-cultural, multi-ethnic envi- ronment with sensitivity and respect for diversity. • Strong understanding of the maintenance, trouble- shooting, and repair processes for HME. Excellent problem-solving skills and attention to detail. • Strong attention to detail with a commitment to pro- ducing high-quality work. • Willingness to work in underground conditions, including extended shifts, if necessary. • The candidate must be Physically and Medically fit. • Qualifications: Knowledge and Experience • Auto Electrical Technician Part II, III/HND Electrical & Electronic Engineering or related qualification from a recognized institution. • Additional training or certification in Auto Electrical mining equipment or underground equipment repair is preferred • Certification for Air-conditioning maintenance and repair will be advantageous • Minimum of 5 years of experience in mining maintenance field, including 3 years of experience on underground equipment such as drill rigs, loaders, dump trucks, and other supporting machinery. • Ability to distinguish colors used in colour-coding harness and electronic components. • Ability to identify electrical problems and apply diagnostic methods to achieve satisfactory results. • Proven ability to read and interpret standard electrical blueprints, schematics, technical drawings, parts books, and service manuals (including specifications). • An ability to identify, organize and use resources effectively to complete tasks with due regard to cost, quality, safety, and environmental impact. • Acceptable knowledge of underground safety and work execution. • Possess a valid Driver’s License with good defensive driving skills Technical Skills Behavioral Skills • Computer Literacy • Hydraulic fault-finding • Mechanical/Electrical skill • Onboard Fire Suppression Systems • Acceptable knowledge and experience on multiple underground machines • Risk Assessment • Logical Thinker • Risk assessment and safety oriented • Time management • Communication (English) • Able to work in a team concept • Able to share knowledge and skills with local workforce • Ability to work in a multi-disciplinary environment. • Ability to work under pressure and achieve results. • Self-Starter, Organized, Competent, Dependable, Responsible and Committed General Information and other requirements: • Place of Work: Bisha. • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provided evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to:- Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: 1. Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. 2. Mineral Resources Management P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.174 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ", "char_count": 4350, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03703", "text": "• The Loader, Dozer and Grader Supervisor shall be responsible for scheduling, co­ ordinating and supervising the work of all Loader, Dozer and Grader Section op­ eratives, ensuring that all work is delivered safely on time and within budget along with managing equipment and materials required. • To ensure that all company and legal regulations are implemented, that all required documentation is completed as necessary and recording daily work appropriately in accordance with the Department’s requirement. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Ensuring maintenance and repairs of the Mining Loaders, Dozers and Graders is carried out in an efficient and effective way in order to minimize equipment downtime. • Ensuring that routine and random equipment and work environment inspections are conducted to standard and documented accordingly to the stipulated Mine procedures. • Assisting Section members in conducting failure analysis investigation of reoccurring or unique failure for the purpose of avoiding repeated failure as well encouraging innovation and creativity. • Leading in identifying and implementing cost saving initiatives within the Section. • Ensuring that all Section personnel have job relevant training requirements to carry out tasks assigned to them. • Leading labor and materials management process in the Section to ensure efficient management of resources, thus, sustaining efficient labor utilization and avoiding parts run out. • Ensuring that all work performed within the Section is documented according to the requirements of the HME Department CMMS system. • Ensuring that tasks are completed on time and within budget. • Ensuring that all work is carried out according to standard operating procedures ensuring integrity of the equipment is guaranteed (equipment reliability maintained) and personnel work in a safe environment. • Ensuring that all Section personnel have job relevant training requirements to carry out tasks assigned to them. • Liaising on a daily basis with the Superintendent on the planning and execution of the Section tasks. • Assisting the Superintendent in driving the process of skills transfer to national employees by ensuring that the expats are allocated National Technicians to coach and ensuring periodical review of performance is conducted. • Managing employee’s performance goals. Thus, setting clear goals, determining key job responsibilities, identifying and using skills, coaching and giving continuous feedback, and providing an objective appraisal of performance for his subordinates. Unique requirements/other information • Candidate must be physically fit. • Candidate must be able to work under severe conditions such as heat, wind and dusty environments. • Candidate must be able to work at heights (various kinds of vehicles). CONTINUED on PAJE 10 ሓዳስ ኤርትራ 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.174 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ CONTINUED FROM PAGE 9 Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following positions Qualifications: Knowledge and Experience • Minimum Technician certificate in Diesel Mechanic. • 3 - 5 years with HME Maintenance and repair in a mining environment Technical Skills Behavioral Skills • Basic Computer Knowledge • Attention to detail • Analytical skill • Should have an understanding of hydraulic systems • Communication (English) • Assertiveness • Prioritizing skills & multi-skilling • Ability to work towards strict deadlines • High level of accuracy • Self-motivation 1. Position: HME Mechanic Department: Mining Section: HME Maintenance Number required: One (01) Primary Purpose • To be responsible for the maintenance, repair, and troubleshooting of heavy mobile equipment used in mining operations. • To play a crucial role in ensuring minimal downtime of machinery and contribute to the efficiency and safety of our mining projects. • To execute all work according to BMSC safe work rules and procedures. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Safety targets achieved • SOP requirement achieved • Production Targets met (Costs maintained within budget) • Manpower development achieved • Health, Safety and Environment • Reporting • Additional Duties Unique requirements/other information • The candidate must be Physically and Medically fit. Qualifications: Knowledge and Experience • Diploma in Heavy Mining Equipment maintenance or Formal Trade certificate. • High school diploma or equivalent • Additional training or certification in heavy mechanical equipment repair is preferred • Minimum 5 years of experience in repairing and maintaining heavy mining equipment. • Proven troubleshooting abilities and experience working with diagnostic tools will be advantageous. • Ability to read and interpret technical manuals, schematics, and blueprints. • Acceptable knowledge of underground safety and work execution. • Holder of a valid driver license. Technical Skills Behavioral Skills • Computer Literacy • Hydraulic fault- finding • Mechanical/ Electrical skill • Onboard Fire Suppression Systems • Acceptable knowledge and experience on multiple underground machines • Risk Assessment • Logical Thinker • Risk assessment and safety oriented • Time management • Communication (English) • Able to work in a team concept • Able to share knowledge and skills with local workforce • Ability to work in a multi-disciplinary environment. • Ability to work under pressure and achieve results. • Self-Starter, Organized, Competent, Dependable, Responsible and Committed. General Information and other requirements: • Place of Work: Bisha. • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provided evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to:- Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: 1. Aliens Employment permits Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea. 2. Mineral Resources Management P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 33 ዓመት ቁ.174", "char_count": 6683, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 11}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03704", "text": "ናቕፋ ከም ዝዀነ፡ ናይ ዓማዊል ሚዛን ውህለላ ከኣ ኣስታት 49,979,933.25 ናቕፋ ከም ዝበጽሕ ተጠቒሱ። ኣብ ጸብጻብ ናይ ጕጅለን ውልቅን ልቓሕ ከኣ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣስታት 21.3 ብዝተጸንዐን ዝጸፈፈን ኣገባብ ልቓሕ ንምዝርጋሕ’ውን፡ ውጥን ወጺኡ ከም ዘሎ ተገሊጹ። ዳህላክ ነጋሲ ስእሊ - ፍያሜት መስፍን ካብኡ ቀጺሉ ሓላፊ ጨንፈር ፋይናንስ መውል ኣቶ ቴድሮስ ሃይለ ንፋይናንስያዊ ንጥፈታት ናይቲ ትካል ዝድህስስ ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ከም ኣብነት፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንሓለፍቲ ሕሳብ ዞባታት ስልጠና ከም ዝተዋህበ ከምኡ’ውን፡ ውሳነታት ዘድልዮ ሕሉፍ መጻእን ተኸፋልን ሕሳባት መውል ምስ ምሕደራ ኮሚተ ብምዃንን ምኽሪ ናይ ደገ ኦዲት ብምቕባልን፡ ከም ዝደቓቐስ ከም ዝተገብረን ካልእን ዝብሉ ነጥብታት ዝሓቘፈ ጸብጻብ ቀሪቡ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተተግበረ ውጥን እውን ብኸፊል ምስ እንምልከት፡ ኣብ 2024 Draft Financial Statement ብምድላው ናብ ክፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ከም ዝቐረበ፡ በዚ ከኣ ኣስታት 8.2 ሚልዮን ናቕፋ ግብሪ ካብ ትርፊ ከም ዝተኸፈለ ተጠቒሱ። ብተወሳኺ፡ እማመ ባጀት 2025 ብምጽራይን ብምጥርናፍን (Compile)፡ ናብ ዝምልከቶ ኣካል ከም ዝቐረበ ብድሕሪ’ዚ፡ ምስ ጸደቐ ድማ፡ ናብ ዞባታት ተላኢኹ ከም ዝተተግበረ ተገሊጹ። ሚልዮን ናቕፋ ካብ መዓልቱ ዘሕለፈ ልቓሕ ከም ዝጎደለ ተጠቒሱ። ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ዝተዓመ ንጥፈታት ዝድህስስ ጸብጻብ ከኣ፡ ኣብ 2021 ዝርግሐ ልቃሕ ኣስታት 142,625,329 ናቕፋ ከም ዝነበረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ድማ ናብ 227,808,690 ናቕፋ ከም ዝዓበየ ተገሊጹ። ከምኡ’ውን፡ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ዝተኣከበ ቀንዲ ልቓሕ 127,798,589 ናቕፋ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ 2025 ከኣ ናብ 237,141,906 ናቕፋ ከም ዝዓበየ ተሓቢሩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት መጠን ዝተመልሰ ልቓሕ ክረአ እንከሎ ኣስታት 48.40% ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ግን ናብ 53.93% ክብ ከም ዝበለ ተጠቒሱ። ሓላፊ ጨንፈር ፋይናንስ ኣቶ ቴድሮስ ሃይለ መደብ ውህለላን ንኡስ ልቓሕን - ‘መውል’፡ ዓመታዊ ገምጋም ስራሕ 2025 ከምኡ ድማ፡ ኣብ ጒዕዞ ንጥፈታት 30 ዓመታት እቲ ትካል ዘተኰረ ጸብጻብ ኣብ ኣስመራ ኣካዪዱ። ኣብቲ ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ኣብ እተፈላለየ ኵርናዓት ሃገርና ዝነጥፉ ሰራሕተኛታት መውልን ካልኦት ዕዱማት ኣጋይሽን ኣብ ዝተረኽብሉ፡ መነባብሮ ዜጋታት ንምምሕያሽን ዝርገሐኡ ንምዕባይን ኣተኲሩ ይሰርሕ ከም ዘሎ ተገሊጹ። ኣብቲ ብቐዳም 7 መጋቢት ዝተኻየደ ገምጋም፡ ሓለፍቲ ክፍልታትን ጨናፍርን ኣብ 2025 ከምኡ’ውን፡ ኣብ ዝሓለፈ 30 ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት መደብ ስራሕ ተሓንጺጹሉ ክንሱ ብሰንኪ እተፈላለየ ምኽንያት ከይተተግበረ ዝተረፈ ንጥፈታት’ውን ተገሊጹ ነይሩ። ንኣብነት፡ ንገለ ሓለፍቲ ሕሳብ ዞባታት ኣብ ስራሕ ዘተኰረ ስልጠና ንምሃብ ዝወጸ መደብ ብሰሪ እተፈላለየ ምኽንያት ዘይተዓመ፡ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ምስ ተወሰኽቲ ሓደስቲ ኣባላት ቀዳምነት ዝወሃቦ መደብ ምዃኑ ተሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ምዕጻው ሕሳብ ኣብ ሲስተም LPF ኣቐዲሙ ዝተወደአ ጕዳይ እኳ እንተዀነ፡ ‘Draft Financial Statement’ ድሕሪ ምድላው ዝኣተወ ሓበሬታ ናይ ሕሳባት ምዝንባዕ ፈጢሩ እዩ። ነዚ ንምጽፋፍ ብኣተኵሮ ክስረሓሉ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ኣብዚ ዓመት ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ንምዕጻው መደብ ተታሒዙ ይርከብ። ኣብ ጸብጻብ ትካላት ዝነበረ ብልጫታት፡ ድኽመታትን ብድሆታትን ክጥቀስ ንቡር እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ብጨንፈር ፋይናንስ መውል እውን ዝተተግበሩን ዘይተተግበሩን መደባት ምስ ተገልጹ፡ ቀጺሎም ዘጋጥሙ ብድሆታት’ውን ተጠቒሶም ነይሮም። ብድሕሪ’ዚ ውጥን ስራሕ ናይ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ከም ኣብነት፡ ንሓለፍቲ ሕሳብ ዞባታት፡ ሓለፍቲ ሕሳብ ጨናፍርን ተሓጋገዝቶምን ኣብ ስራሕ ዘተኰረ ስልጠና ምሃብ ከምኡ’ውን፡ ውሳነታት ዘድልዮ ሕሉፍ መጻእን ተኸፋልን ሕሳባት መውል ምስ ምሕደራ ኮሚተ ብምዃን፡ ምኽሪ ናይ ደገ ኦዲት ብምቕባልን ከም ዝደቓቐሱ ምግባርን ዝብሉ ነጥብታት ተገሊጾም። ኣብ 2025 ካብ እተዓመ ገለ ንጥፈታት ግዝያዊ ኣካያዲ ስራሕ መውል ኣቶ ታፍላ ኣስመሮም ብኸፊሉ ምስ እንምልከት፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ባረንቱን መንደፈራን ክልተ ሓድሽ ጨንፈር ሰራሕተኛታት ልቓሕ ከም ዝተመስረተ ብዘይካ’ዚ፡ ብውሽጣዊ ዓቕሚ መውል ንኣስታት 41 ሓላፍቲ ኣባላት ኦፐረሽን ንሓደ ሰሙን ዝቐጸለ ስልጠና ከም ዝተዋህበ ተሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ መፋርቕ 2024 ዝተኣታተወ ሓድሽ ብዘይ ዑደት ዝወሃብ ልቓሕ፡ ኣብታ ዝቐጸለት ዓመት ን77 ዓማዊል ኣስታት 11 ሚልዮን ናቕፋ ከም እተዘርግሐ ተገሊጹ። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ግዝያዊ ኣካያዲ ስራሕ መውል ምስ ኣባላት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ብምዃን፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ፎሮን ገልዓሎን ኣፍልጦ መሻርኽቲ ምዕባይን ምግፋሕ ንጥፈታት መውልን ዝድርኽ ዓውደ-ዘተ ከካይድ እንከሎ፡ ከም ውጽኢቱ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ገልዓሎ ኣስታት 2.15 ሚልዮን ሓድሽ ልቓሕ ተዘርጊሑ ኣሎ። ከም መቐጸልታ ናይቲ ዓመት መጸ ዘካየዶ ዓበይቲ ንጥፈታት፡ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ኣብ ምእካብ ልቓሕ ብኣተኵሮ ብምዕያይ፡ መጠን መዓልቱ ዘሕለፈ ልቓሕ ብ25% ንምጉዳል ከም ዝስራሕ ክግለጽ እንከሎ፡ ልቓሕ ምዕዳል ጥራይ ዘይኰነ ልቓሕ ብምዝርጋሕን ንጥፈታት ብምግፋሕን ከምኡ ድማ፡ ዓመታት ዝተኻየደ ንጥፈታት ዝገልጽ ጸብጻብ ኣቕሪቦም። ፈለማ ሓላፊ ክፍሊ ኦፐረሽን ኣቶ ታደሰ ተኸስተ ኣብ ዘቕረቦ ገምጋም፡ ኣብዚ እዋን ኣብ ሽዱሽተአን ዞባታት ብጠቕላላ ኣስታት 799 ዓዳዊ ባንክታት ከም ዘለዋ፡ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት - ማለት ኣብ 2021 ቍጽሪ ዓዳዊ ባንክታት 751 ከም ዝነበረ ሓቢሩ። ጂኦግራፍያዊ ሸፈነ መውል ኣብ ዞባታትን ንኡሳን ዞባታትን ምሉእ- ብምሉእ ወይ 100% ክበጽሕ እንከሎ፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢታት ልዕሊ 81% ከምኡ’ውን፡ ኣብ ዓድታት ልዕሊ 71% በጺሑ ከም ዘሎ ተገሊጹ። ክንዲ ዝዀነ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ንኡስ ዞባ ገልዓሎ፡ ምምሕዳር ከባቢታት ባዳን ዓዳይቶን ኣገልግሎት መውል ክረኽባ ክኢለን ኣለዋ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንኣስታት 17,357 ዓማዊል ልቓሕ ክወሃብ እንከሎ፡ ካብዚ ቀዳማይ ደረጃ ዝሕዝ ናይ ሰራሕተኛታት ልቓሕ ክኸውን እንከሎ፡ ናይ ውልቂን ጕጅለን ልቓሕ ድማ፡ ሓደ ድሕሪ ሓደ ተሰሪዖም ይርከቡ። በዚ ኸኣ፡ ጠቕላላ ቊጽሪ ዓማዊል ኣስታት 74,807 ከም ዝበጽሐ፡ ካብዚ’ኣቶም እተን 40,517 (54.1%) ደቂ-ኣንስትዮ ምዃነን ተፈሊጡ። ካብዚ ብምቕጻል፡ ጸብጻብ ንጥፈታት ኦፐረሽን መውል ኣብ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ብሓላፊ ስነዳ ናይቲ ትካል ኣቶ ተስፋኣለም ወረደ ቀሪቡ። ኣብቲ ጸብጻብ ዓዳዊ ባንክ ኣብ ሓምለ 1996 ደገፍ ንኮማዊ ልምዓት ኤርትራ፡ ኣብ ትሕቲ ዞባዊ ምምሕዳር ከም ዝተመስረተ ተገሊጹ። ኣብቲ እዋን ቊጽሪ ዓዳዊ ባንክታት 25 ነይሩ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ከኣ፡ ቊጽሪ ዓዳዊ ባንክታት ናብ 799 ክብ ኢሉ። ካልእ፡ እቲ ትካል ክምስረት እንከሎ ብዝሒ ዓማዊል 1,532 ዝነበረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ግን ናብ 74,807 ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ዓማዊል ተዋፊሩ ዘሎ ሚዛን ልቓሕ ኣስታት 308,180,359.86 ክዓቢ ክኢሉ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ 1996 ዝርግሐ ልቓሕ ኣስታት 1.3 ሚልዮን ናቕፋ ዝነበረ፡ ድሕሪ 2014 ዓ.ም ኣብ ዝቐጸለ ዓመታት ብምኽንያት ምቕያር ባጤራን ኮሮናን ዝርግሐ ልቓሕ ክብ ለጠቕ እናበለ ከም ዝቐጸለ ይፍለጥ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ከኣ፡ ዝርግሐ ልቓሕ ኣስታት 228 ሚልዮን ናቕፋ ከም ዝበጽሐ ተጠቒሱ። ሓላፊ ክፍሊ ኦፐረሽን ኣቶ ታደሰ ተኸስተ ብተወሳኺ፡ ኣብ መወዳእታ 1996 ካብ ዓማዊል ዝተኣከበ ቀንዲ ልቓሕ ኣስታት 54 ሽሕ ናቕፋ ዝነበረ፡ ድሕሪ 30 ዓመታት ብዝሒ ዝተኣከበ ገንዘብ ኣስታት 237 ሚልዮን ናቕፋ ከም ዝበጽሐ ተሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኢድ ዓማዊል ኣስታት 1.3 ሚልዮን ናቕፋ ተረፍ ከም ዝነበረ፡ ኣብ 2025 ዝተመዝገበ ውንዙፍ ሚዛን ልቓሕ ናብ ኣስታት 308 ሚልዮን ናቕፋ ክብ ክብል ክኢሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ቊጽሪ ደቂ-ኣንስትዮ ዓማዊል ኣብ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ብሚእታዊት ቀሪቡ ነይሩ። ንኣብነት፡ ኣብ 1996 ካብ ዝነበረ ጠቕላላ ብዝሒ ዓማዊል ማለት - ካብ 1,532 ዓማዊል እተን 458 (30%) ደቂ-ኣንስትዮ ነይረን። ኣብ 2025 ጠቕላላ ብዝሒ ዓማዊል 74,807 ክበጽሕ እንከሎ፡ ካብዚኣቶም እተን 40,517 ደቂ-ኣንስትዮ ከም ዝዀና፡ እዚ ብሚእታዊት ክረአ እንከሎ (54%) ከም ዝሽፍን ተገሊጹ።", "char_count": 4666, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03705", "text": "ብሃገራዊ ፈደረሽን ስፖርት ዝተወደበ ቕድድም መኪናን ሞቶር ሳይክልን ካብ ሰዓት 8፡00 ንግሆ ጀሚሩ ብቐጥታ ብተለቪዥንን ብድምጺ ሓፍሽን ክመሓላለፍ ምዃኑ ንሕብር። 12፡30 ፊልም ዳምር 13፡00 ዶክተራት ኣብ ስቱድዮ (ቀጥታ) 13፡40 ቀስተ ድሕነት 14፡00 ሞዛይክ 16፡30 እንዳ ዝማም 17፡05 ፈንቅል 17፡40 ዕላል ምስ ስነ ጥበባዊ መሓመድ ኑር 18፡35 መደብ ህርመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም እትመት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 መደብ ቡያ 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡15 ድራማ 22፡40 ዜና (እንግሊዝ) ካብ’ዚ ብምቕጻል ግዝያዊ ኣካያዲ ስራሕ መውል ኣቶ ታፍላ ኣስመሮም ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ጽፉፍ ኣሰራርሓ ትካል ከምኡ’ውን፡ ኣፍልጦ ህዝቢ ምዕባዩን ዝርግሐ መውል ምስፍሑን ንዕብየት ናይቲ ትካል ዝሓገዙ ረቛሒታት ምዃኖም ገሊጹ። ኣስዒቡ፡ ዝርግሐ ልቓሕ ዝሓለፈ ዓመት ምስቲ ናይ ቅድሚኡ ዓመት ብምንጽጻር ብ6.3% ክብ ክብል እንከሎ፡ ምእካብ ልቓሕ ድማ ብ17.8% ዕቤት ከም ዘመዝገበ ሓቢሩ። ኣብ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ብድምር ዝተዘርግሐ ልቓሕ ኣስታት 4.3 ቢልዮን ክበጽሕ እንከሎ፡ ዝተኣከበ ልቓሕ ከኣ፡ ኣስታት 4 ቢልዮን ናቕፋ ከም ዝዀነ ኣፍሊጡ። ትካል መውል፡ ብሰንኪ ሕጽረት ገንዘብ፡ ካብ ኣፍራይነት ዝበኵር ዜጋ ንኸይህሉ ከም ዝሰርሕ ድማ ኣነጺሩ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብሉጽ ስራሕ ንዝዓመሙ ጨናፍር ከምኡ’ውን፡ ንጎብለል ዞባ ሽልማት ‘ረባዕ’ ተዓዲሉ። በዚ ምኽንያት፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ፍሉይ ለውጢ ዘመዝገባ ጨናፍር ንኡሳን ዞባታት ሃይኮታን ሰረጀቓን ምስክር ወረቐት ተዓዲሉ። ከምኡ’ውን፡ ንዕዉታት ጨንፈር ሰራሕተኛታት ልቓሕ፡ መንደፈራን ባጽዕን ሽልማት ተዓዲሉ። ብድሕሪ’ዚ፡ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ተርታ ዝሓዛ ዕዉታት ጨንፈራት 2025 ተሰነይ፡ ከረንን በሪኽን በብተራ ሽልማተን ካብ ኢድ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ተቐቢለን። ኣብ መወዳእታ፡ ብሉጽ ስራሕ ብምዕማም ጎብለል ዝዀነት ዞባ ናይ ገንዘብ፡ ዋንጫን ምስክር ወረቐትን ሽልማት ተዋሂቡ። በዚ ከኣ፡ ዞባ ማእከል ጎብለል ብምዃን ተዓዊታ። እቲ ንብሉጻት ጨናፍርን ዞባን ዝወሃብ ሽልማት ረባዕ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ከም ዝጀመረ ይፍለጥ።", "char_count": 1220, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03706", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ተመክሮ ህይወት በዓልቲ ሞያ ኣሰራርሓ መግቢ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ዕላል ምስ ዶክተር ዓጂብ ኣልኣሚን (ኮለጅ ዓዲ ቐይሕ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ወግዓዊ ስነ - ስርዓት ዒድ ኣልፈጥር 15፡30 መደብ ጉጅለ ሓሬና 1ይ ክፋል 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዳህሳስና 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ጉጅለ ሓሬና 2ይ ክፋል 19፡26 መደብ ሳይዳ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ስፖርት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ደሃይ ሕትመት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ቆላሕታ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.174", "char_count": 425, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03708", "text": "ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ፡ ኣብ ቅድመ-መጻረዪ ግጥማት ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ኣንጻር ኢስዋቲኒ ክትገጥም ናብ ሞሮኮ ኣቕኒዓ።", "char_count": 84, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03709", "text": "ኣግማል ቀይሕ ባሕሪ፡ ብዘይካቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝጻወቱ 12 ተጻወትቲ፡ ከምኡ`ውን ኣብ ሃገራት እንግሊዝ፡ ግብጺ፡ ጀርመን፡ ሽወደንን ኣውስትራልያን ኣብ ዝርከባ ሊጋት ዝጻወቱ 14 ኤርትራውያን ተጻወትቲ ተጠርኒፎም መሳርዖም ብምድልዳል ኣንጻር’ቶም ብነጋውስ ዋልታ ዝጽውዑ ጋንታ ንምግጣም ኣብ ሞሮኮ ይርከቡ። ቀዳማይ እግሪ ጸወታ ኣግማል ቀይሕ ባሕሪ 25 መጋቢት’ዩ ክካየድ። ኤርትራን ኢስዋቲኒን፡ ኣብ ታሪኸን ክልተ ግዜ እየ ተራኺበን። ኣብ ጥቅምቲ 2006 ኣብ ኣስመራ ኣብ ዘካየዳኦ ግጥም፡ ብዘይ ሸቶ 0ብ0 እየን ተፈላልየን። ብተመሳሳሊ 9 መስከረም 2007 ኣብ ኤምባባን ኣብ ዘካየዳኦ ጸወታ 0ብ0 ተፈላለየን። ኣግማል ቀይሕ ባሕሪ ድማ፡ ነዚ ናይ ማዕረ ውጽኢት ክቕይርዎ ሓላፍነት ተሰኪሞም ይርከቡ።", "char_count": 443, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03710", "text": "ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ናብ ጸወታ ክምለስ’ዩ ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ናብ ጸወታ ክምለስ’ዩ ኣሰልጣኒ ሊቨርፑል ኣርነ ስሎት፡ ብዘጋጠሞ መጒዳእቲ ካብ ታሕሳስ 2025 ካብ ጸወታ ርሒቑ ዝጸንሐ ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ኣብቲ ሊቨርፑል ኣንጻር ፒኤስጂ እተካይዶ ናይ ርብዒ ፍጻመ ጸወታ ከም ዘርክብ ገሊጹ። ጊኒ፡ ናይ 1976 ዋንጫ ክወሃባ ትጠልብ ኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ፡ ድሕሪ 58 መዓልታት ናይ ፍጻመ ጸወታ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025፡ ኣከራኻሪ ውሳነ ኣሕሊፉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ጊኒ ብወገኑ እቲ ኣብ 1976 ንሞሮኮ ኣኽሊል ከም ትደፍእ ዝገበረ ዋንጫ ኣፍሪቃ፡ ደጊሙ ክጻረየሉ ሕቶ ኣቕሪቡ። በዚ ኸኣ ክብረ ወሰን መስርሕ ምስግጋር ሰይሩ ናብ ሊቨርፑል ዝተጸንበረ ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ዋላ`ኳ ምሉእ ብምሉእ ሓውዩ ናብ ልምምድ እንተዘይተመልሰ፡ ብዘርእዮ ዘሎ ምምሕያሽ ግን፡ ኣብቲ ጋንታኡ ሸሞንተ ሚያዝያ እትካይዶ ግጥም ከም ዝጻወት ኣሰልጣኒኡ ገሊጹ ኣሎ። ሊቨርፑል፡ ብሰንኪ መጒዳእቲ መሓመድ ሳላሕን ኣሊሶንን መስመር ምጥቓዑ ላሕሊሑ ኣብ ዘሎ፡ ምምላስ ኢሳቕ ነታ ጋንታ ተስፋ ዝህብ ምዃኑ ይጥቀስ። ስሎት፡ ንምምላስ ኢሳቕ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ናብ ጸወታ ምስ ተመልሰ ልዑል ጽልዋ ከምጽእ ከም ዝኽእል እምነት ኣሎኒ። ንሱ ድልው ኣሎ፡ ንዝመጽእ ክልተ ወርሒ ድማ፡ ክንጥቀመሉ ኢና፡” ኢሉ። ኣሌክሳንደር ኢሳቕ፡ ካብ ኒውካስል ናብ ሊቨርፑል ክሰጋገር እንከሎ፡ ብዘጓነፎ ዘይምርድዳእ፡ ናይ መዳለዊ ወቕቲ ልምምድ ክገብር ኣይከኣለን። በዚ ኸኣ፡ ኣብ ቀዳሞት ጸወታታት ጋንታኡ ከምቲ ዝድለ ብቕዓት ከተንጸባርቕ ኣይተራእየትን። ኣሰልጣኒኡ ኣርነ ስሎት ግን፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ወዲ 26 ዓመት ኤርትራዊ ሽወደናዊ ተጻዋታይ ልዑል እምነት ከም ዘለዎ ብምግላጽ፡ ኣብዘን ተሪፈናኦም ዘለዋ ግጥማት፡ ኣበርክቶ ኣሌክሳንደር ኢሳቕ ዕዙዝ ክኸውን ትጽቢት ገይሩ ኣሎ።", "char_count": 1048, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03711", "text": "ኣርሰናል፡ ናይ ሽዱሽተ ዓመት ጽምኢ ናይ ዋንጫ ከተርዊ፡ ሎሚ ምሽት ኣብ ስታድዩም ዌምብለይ ኣንጻር ማንቸስተር ሲቲ ክትፋለም’ያ። ዝሓለፈ ዓርቢ ማንቸስተር ዩናይትድ ናብ ቦርማውዝ ተጓዒዛ፡ መበል 31 ግጥማት ፕሪመር ሊግ ኣካዪዳ። ኣርሰናል፡ ኣብ ትሕቲ ኣርሰን ቨንገር ኮይና ናይ 2017 ዋንጫ ኤፍኤ ካፕ ክተልዕል እንከላ፡ እዚ ናይ ሎሚ ኣሰልጣኒኣ ዘሎ ሚኪኤል ኣርቴታ ድማ፡ ከም ተሓጋጋዚ ኮይኑ ቀዳማይ ወቕቲ ምስልጣን ኣብ ትሕቲ ፐፕ ጓርድዮል የካይድ ነይሩ። እዚ ናይ ብቕድሚ ትማሊ ምሸት ግጥም፡ ነታ ምስ ላዕለዎት ኣርባዕተ ጋንታታት ንምዝዛም እትጽዕር ዘላ ዩናይትድ ኣገዳሲ ጸወታ`ዩ ነይሩ። ዓወት ኣንቂዳ ዝኣተወት ዩናይትድ 2ብ2 ብምዝዛማ፡ ነቲ ናይቲ ዕለት ዳኛ መዓት ተዝንበሉ ኣላ። ሓንቲ ነጥቢ ሒዛ ተመሊሳ። ድሕርዚ ግጥም፡ ኣሰልጣኒ ማን.ዩናይትድ፡ ዳኛ ኸም ዝዘረዮም ብምሕባር፡ ዓወቶም ብሰንኪ ዳኛ ከም ዝኸሰርዎ ገሊጹ። ገዳይም ተጻወትታ ሩኒን ፈርዲናድን ከኣ፡ ኣብ ልዕሊ ኣማድ ዝተፈጸመ በደል ርኡይ ምዃኑ ብምሕባር፡ ጠንቂ ናይዚ ድማ ዳኛ ምዃኑ ሓቢሮም። ሎሚ ድማ፡ ተሓጋጋዚ ኣሰልጣኒ ነበር ኣንጻር መራሒኡ ብምግጣም፡ ዋንጫ ካራባኦ ካፕ ንምልዓል ክተሓናነቕ እዩ። ቀዳማይ እብረ ናይቲ ግጥም ሸቶ ከይተራእየ ተዛዚሙ። ድሕሪ ዕረፍቲ ግን፡ ኪመንዝ ንኲንህያ ስለ ዝወጠጦ፡ ዩናይትድ ፍጹም ቅላዕ ብምርካባ መሪሕነት ሒዛ። ኣርሰናል፡ ካብ 2016 ክሳዕ 2023 ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ኣንጻር ማንቸስተር ሲቲ ካብ ዘካየደቶ 15 ግጥማት ፕሪመር ሊግ፡ ሲቲ ኣብ 13 ግጥማት ብምዕዋት ዕብለላኣ ከተረጋግጽ ክኢላ’ያ። ኣርሰናል፡ ኣብ 2017 ከምእ’ውን 2020 ንሲቲ ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ጸወታ ኤፍኤ ካፕ ረቲዓታ’ያ። ጸወታ እናቐጸለ፡ ኣማድ ኣብ ልዳት በርንማውዝ ተደፊኡ ወዲቚ ኸሎ፡ ዳኛ ኣስቂጡ ጸወታ ምሰ ቀጸሎ ኵዕሶ ብቕጽበት ኣብ ልዳት ዩናይትድ በጺሓ ብክሪስቲ ተመዝጊባ። ቪድዮ’ውን ንኣማድ ፍጹም ቅላዕ ክትህብ ስለ ዘይመረጸት ሸቶ ክሪስቲ ጸዲቓ። ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ካብዛ ግጥም ሓንቲ ነጥቢ ሒዛ ትውጻእ እምበር፡ ኣብዚ ቀዳመ-ሰንበት ቪላ፡ ሊቨርፑል፡ ቸልሲ ከሲበን ምስ ዝወጽኣ፡ ነዚ ናይ ብቕድሚ ትማሊ ዳኛ ፈጺማ ኣይክትርስዖን’ያ።", "char_count": 1220, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03712", "text": "ኣርቴታ፡ ንኣርሰናል ምስ ተረከባ ግን፡ ዛንታ ዕብለላ ሲቲ እናተቐየረ ክመጽእ ተራእዩ እዩ። ኣብ 2022-23 ዓመተ ስፖርት፡ ኣርቴታ ኣብ ክልተ እግሪ ብምርታዕ፡ ንመምህሩ ጓርድዮላ ርእሱ ከም ዝደፍእ ገይርዎ ነይሩ። ኣብ 2024- 25 ህልኽ እዘን ክልተ ክለባት ረስኑ ኣብ ዝዛየደሉ፡ ኣርሰናል ኣብ ሜዳኣ ንሲቲ 5ብ1 ብምድሃኽ ርእሳ ኣቕኒዓ ክትወጽእ ክኢላ። ኣርሰናል፡ ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ግጥማት ማን.ዩናይትድ ብዝተመዝገበታ ሸቶ እናማረረት እንከላ፡ ፈርናንደዝ ካብ ናይ መኣዝን ቅላዕ ዝለኣኻ ኵዕሶ፡ ሂል ናብ ልዳቱ ኣመዝጊብዋ፡ ዩናይትድ ናብ መሪሕነት ተመሊሳ። እንተዀነ እቲ ድሕሪ ነዊሕ እዋን ጻውዒት ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ ብምርካቡ ሞራሉ ዝመለሰ ማጓየር፡ ኣብ ልዕሊ ኢቫኒልሰን ብዝፈጸማ በደል፡ ብቀይሕ ካርድ ክባረረ እንከሎ ኩሩፒ ድማ ብፍጹም ቅላዕ ኣመዝጊቡ። ዮናይትድ ድማ፡ መሪሕነታ ርእያ ብምስኣን", "char_count": 511, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03713", "text": "ካራቦኣ ካፕ (ናይ ዋንጫ ጸወታ) ኣርሰናል - ማንቸስተር ሲቲ 7፡30 ድ.ቐ ፕሪመር ሊግ ኒውካስል - ሳንደርላንድ 3፡00 ድ.ቐ ኣስቶን ቪላ - ዌስትሃም 5፡15 ድ.ቐ ቶተንሃም - ኖቲንግሃም ፎረስት 5፡15 ድ.ቐ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ብድሆ፡ ከባቢ ሽዳ ፡ (ጥቓ ኢንሹራንስ ነበር) ጎደና ገጀረት -751 ጥቓ ፋብሪካ ፊኖ ቀይሕ ባሕሪ ጎደና ናቕፋ ቁ.223፡ ጥቓ እንዳ ማርያም ጥቓ ባር ትራስተለ", "char_count": 268, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03715", "text": "ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 እዛ ኣንጻር ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ እትገጥም ዘላ ኢስዋቲኒ ብወገና፡ ዝበለጸ ውጽኢታ ኣብ ውድድር ኮሳፋ፡ ፍርቂ ፍጻመ ዝበጽሐትሉ እዩ። ነጋውስ ዋልታ፡ ብ8 ሰነ 2008 ኣብ ሜዳኦም ንቶጎ 2ብ1 ብምርታዕ፡ ድሕሪ 1992 ንፈለማ ግዜ ዓወት ከስተማቕሩ በቂዖም። ናይ ቀረባ ዝበለጸ ውጽኢት ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኢስዋቲኒ፡ እቲ ኣብ 2017 ኣብ ቅድመ መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ምድባ ንጊንን ማላዊን በሊጻ ካልኣይ ደረጃ ዝሓዘትሉ እዩ። ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ (ካፍ)፡ ኤርትራ እትርከበን 12 ሃገራት ኣብ መጻረዪ ግጥማት ኣውዲቕካ ምሕላፍ ንኽኣትዋ ብዘውጸኦ መመርሒ መሰረት፡ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ፡ ምስ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኢስዋቲኒ፡ ናይ ክልተ እግሪ ግጥማት ከተካይድ እያ። ዓወት ንሃገራዊት ጋንታና! ዓወት ንሃገራዊት ጋንታና! ዳኛ ዝተቘጥዑ ተጻወትቲ ሞሮኮ ድማ፡ ሜዳ ገዲፎም ወጽኡ። ተመሊሶም ጸወታ ምስ ቀጸሉ ኸኣ፡ ተጻዋታይ ሞሮኮ፡ ኣሕመድ ማክሩህ ኣብ 86 ደቒቕ ሸቶ ብምምዝጋብ ንሃገሩ ኣመዓራሪዋ። በዚ ውጽኢት ድማ፡ ሞሮኮ ሓሙሽተ ነጥቢ ብምውህላል፡ ዕውትቲ ዋንጫ ኣፍሪቃ 1976 ክትከውን በቒዓ። ንኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ(ካፍ) ሕንፍሽፍሽ ዘእቱ ክስተት ኣጓኒፉዎ ይርከብ። ኣብ ናይ 1976 ጸወታ ዋንጫ ኣፍሪቃ፡ ዋንጫ ንኽትዓትር ኣብተን ኣብ ፍጻመ ዝበጽሓ ኣርባዕተ ጋንታታት እዩ ዝውሰን ነይሩ። ንሳተን ከኣ፣ ግብጺ፡ ሞሮኮ፡ ጊኒ፡ ናይጀርያ ነይረን። ኣብ መወዳእታ ኣብዚ ግዜ ድማ፡ ካፍ፡ ተጻወትቲ ሰኔጋል ብዘይፍቓድ ዳኛ ካብ ሜዳ ወጺኦም ብምባል፡ ዋንጫ ኣፍሪቃ ንሞሮኮ ክትውሃብ ብምውሳኑ፡ ሕቶ 50 ዓመት ቀስቂሱ ይርከብ። ኸኣ፡ ጊኒን ሞሮኮን ንዋንጫ በጺሐን። ሞሮኮ፡ ዝያዳ ነጥቢ ኣኪባ ብምንባራ፡ ሻምፕዮን ክትከውን ዓወትን ማዕረን ዘዋጽኣ ኮይኑ፤ ንጊኒ ግን ዓወት ጥራይ የገድሳ ነይሩ። ጊኒ፡ ኣብ 1976 ተጻወትቲ ሞሮኮ ሜዳ ገዲፎም ወጺኦም ብምንባሮም፡ “እታ ናይ 1976 ዋንጫና ትወሃበና፡” ትብል ኣላ። ጸወታ ምስ ጀመረ፡ ኣብ መበል 33 ደቒቕ ሕልሚ ጊኒ ዘስምር ክስተት ኣጓኒፉ፣ ሸሪፍ ሱላማይነ ሸቶ ብምቚጻር ንሃገሩ መሪሕነት ኣትሒዝዋ። ብውሳነ ሕቶ ጊኒ፡ መቓን ግዜ ብዘየገድስ ብማዕረ ንፈረድ ዝብል’ዩ። ክኢላታት ሕጊ ግን፡ ንሰኔጋል ዘቕጸዐ ዓንቀጽ፡ ኣብ 1976 ዘይነበረ ብምዃኑ፡ ተግባራዊ ክኸውን ኣይክእልን’ዩ ይብሉ ኣለዉ። ኮንፈደረሽን ኵዕሶ ኣፍሪቃ’ኸ እንታይ ይብል ይኸውን፧", "char_count": 1402, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "a5efb0a0d9da1f55ade6cc688f599459f7122314873e5008cf2188328ef23c6e:03716", "text": "ፕሪመር ሊግ፡ ንማቸስተር ሲቲ ብትሽዓተ ነጥቢ በሊጻ፡ መሪሕነት ብምሓዝ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ንምዕታር ትግስግስ ኣላ። ነዛ ናይ ሎሚ ናይ ፍጻመ ጸወታ ብምልዓል ከኣ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ እትገብሮ ጒዕዞ ናብ ዋንጫ ናህሪ ክውስኸላ ሓሊና ትርከብ። ግጥም፡ ንኣርሰናል ናይ 51.9% ናይ ምዕዋት ዕድል ሂባታ ትርከብ። ኦፕታ፡ ነዚ ግምት ክተቐምጥ ዝኸኣለት፡ ነቲ ኣርሰናል ኣንጻር ማንቸስተር ሲቲ፡ ኣብ ዘካየደቶ ዳሕረዎት ሽዱሽተ ግጥማት ከይተሳዕረት ብምውጻኣ፡ ኣብ ኣርባዕተ ናይ ዋንጫ ውድድራት (ፕሪመር ሊግ፡ ኤፍኤ ካፕ፡ ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ካራቦኣ ካፕ) ምርኵስ ብምግባር እዩ። ማንቸስተር ሲቲ ድማ፡ መድፍዕ ኣርሰናል ብምዕጋታ፡ ናይ ሎሚ መዓልቲ ዋንጫ ካራቦኣ ካፕ ኣልዒላ፡ ኣብ ፕሪምየር ሊግ ከተተኵር ኣንቂዳ ኣላ። ኣርሰናል፡ ኣብ ስታድዩም ዌምብለይ ምስ ማንቸስተር ሲቲ ኣብ ሓሙሽተ ግጥማት ክትራኸብ እንከላ፡ ካብዚ ኣብ ሰለስተ ተዓወትቲ፡ ሓንቲ ማዕረ ወጺኣ፡ ኣብ 2018 ድማ ተሳዒራ። እዚ ናይ ሎሚ ግጥም፡ ኪኖ ናይ ዋንጫ ምዃኑ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ ቀዳመይትን ካልኣይትን ዘለዋ ጋንታታት ዘካይዳኦ ጸወታ ብምዃኑ፡ ብኣጋኡ ኣቓልቦ ስሒቡ ይርከብ፣ ኣብ ታሪኽ እዚ ጸወታ’ውን ቀዳመይትን ካልኣይትን ዘለዋ ጋንታታት ክራኸባ ናይ ፈለማ እዩ። ሃላንድ፡ ኣንጻር ኣርሰናል ኣብ ዘካየዶ ዳሕረዎት ሰለስተ ግጥማት ሸቶ ኣቊጺሩ’ዩ። እንተዀነ ኣብ ስታድዩም ዌምብለይ ሸቶ ኣመዝጊቡ ኣይፈልጥን’ዩ። ሎሚ ምሸት ከ፧ ከም ልማዱ ኣንጻር ኣርሰናል ሸቶ የመዝግብ ዶ፡ ዋላስ ኣብ ዌምብለይ ናይ ዘይምምዝጋብ ጒዕዞኡ ይቕጽል ይኸውን፧ ‘ኦፕታ ሱፐር ኮምፒዩተር’፡ ኣብዚ ናይ ሎሚ ኣርሰናል፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣብ ልዕሊ ባየር ለቨርኩሰን ዘመዝገበቶ ዓወት፡ ኣብ 14 ግጥማት ኣይተሳዕረትን ዘላ። ጓርድዮላ ድማ፡ ንመድፍዕ ኣርሰናል ዓጊቱ፡ ነዛ ዋንጫ ተዓዊቱ ብምውጻእ ሓሙሽተ ግዜ ነዛ ዋንጫ ዘልዓለ ናይ ፈለማ ኣሰልጣኒ ክኸውን ኣንቂዱ ኣሎ። መርበብ ሓበሬታ ‘ስፖርት ሞል’፡ ኣብዚ ናይ ሎሚ ግጥም፡ ኣርሰናል 1ብ0 ክትዕወት ገሚታ ኣላ። ኣንበብቲ ኸ፡ መን ትዕወት ትብሉ፧ 123355 188159 122798", "char_count": 1181, "topic": null, "issue_date": "2026-03-22", "source_pdf": "haddas_eritra_22032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03717", "text": "ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ብዝብል ቴማ፡ ብ 21 መጋቢት ኣብ ኣስመራ - ሲነማ ሮማ ተኸፊቱ። ኣብ’ቲ ሚኒስተራት ዝርከብዎም ሰብ- መዚ መንግስቲ ከምኡ’ውን ስነ-ጥበበኛታት ዝተረኽብዎ ስነ-ስርዓት፡ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እዚ ኣብ ኣስመራ ዝካየድ ፈስቲቫል ከም መጀመርን ተመክሮ መደለብን ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ መጻኢ ኣብ መላእ ሃገር ንምክያዱን ሃገራዊ ፊልም ፈስቲቫል ኤርትራ ንምድላውን፡ ክንዮኡ ድማ ኣህጉራዊ ፊልም ፈስቲቫል ኤርትራ ንምስንዳእ፡ ናይ ቀረባን ርሑቕን መደባት ከምዘሎ ኣብሪሁ። ፊልም፡ ከም ኣካል ስነ-ጥበብ፡ ባህላዊ ንቕሓት ሕብረተሰብ ንኽብርኽ ዓቢ ተራ ከምዘለዎ ዝጠቐሰ ኣምባሳደር ዘመደ፡ ታሪኽካን ባህልኻን ንምፍላጥ፡ ብመንነትካ ንምኹራዕ፡ ከምኡ’ውን ሓድነት ሕብረተሰብ ንምድልዳል ዝሕግዝ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ከተንብቦ እትኽእል፡ እትመሃረሉን እትዘናገዓሉን መጽሓፍ’ዩ ዓለማዊ መዓልቲ ማይ ተዘኪራ 22 መጋቢት - ዓለማዊ መዓልቲ ማይ፡ ብደረጃ ሃገር “ኣቕርቦት ማይ ማዕርነት የዕቢ” ብዝብል ቴማ፡ ትማሊ 23 መጋቢት ኣብ ኣስመራ ተዘኪራ። ሚኒስተር መሬት፡ ማይን ኣከባቢን ኣቶ ተስፋይ ገብረስላሴ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ገጠራት ናይ’ተን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት፡ ብሰንኪ ዘይፍትሓዊ ማሕበራዊ ልምድታት፡ ደቂኣንስትዮን ህጻናትን ከቢድ ጾር ምውራድ ማይ ኣብ ዝባኖም ከምዝዀነ፣ እዚ ድማ ኣብ ጥዕናኦም ብቐሊል ዘይጥመት ሳዕቤናት ከምዘኸትል ብምጥቃስ፡ ኣብ ገጠራት ኤርትራ ዘሎ ኩነታት’ውን ካብ’ዚ ዝፍለ ከምዘይኰነ ኣነጺሩ። ሚኒስተር ተስፋይ ወሲኹ፡ መንግስቲ ኤርትራ ካብ’ቲ ኣብ መሰልን ምዕሩይነትን ዝተሰረተ ስትራተጂ ምሕደራ ማይ ተበጊሱ፡ ነቲ ጸገም ብምፍታሕ ቀረብ ጽሬቱ ዝተሓለወ ውሑስ ማይ ንምርግጋጽ ቀጻሊ ጻዕሪ የካይድን ዘተባብዕ ውጽኢት ይርከቦን ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ምውራድ ማይ ንደቂኣንስትዮ ጥራይ ዝምልከት ገይርካ ምውሳድ ሃሳዪ ልምዲ ብምዃኑ፡ ክውገድ ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። ምኽትል ወኪል ማዕከን ህጻናት ውድብ ሕቡራት ሃገራት - ዩኒሴፍ ኣብ ኤርትራ ሚስተር ሓሰን ባልካዲ ክበሃል ከምዝከኣል ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ዓውዲ ፊልም ዝጽበየና ዘሎ ዕማም ገዚፍ ምዃኑ ብምብራህ፡ ራኢና ምዕባለ ፊልም ሃገርና ምዕሩይ ኰይኑ፡ ብዅለን ቋንቋታት ሃገርና፡ ብዓይነቶምን ብዝሖምን ዝልለዩ፣ ንሕብረተሰብ ምሉእ ኣገልግሎት ሂቦም ንትጽቢቱ ዘርውዩ ንክዀኑ፡ ሓባራዊ ጻዕሪ ከምዘድሊ ኣስሚሩሉ። ኣቦ-መንበር ኣካያዲት ኮሚተ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ኣቶ ሞሃድ ብወገኑ፡ “ኣቕርቦት ማይ ማዕርነት የዕቢ” ዝብል ቴማ፡ ንጽኑዕ መብጽዓ ኤርትራ ንምዕሩይ ልምዓት ዘንጸባርቕ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ቀረብ ጽሩይን ውሑስን ማይ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል ጥራይ ዘይኰነ፡ መሰረት ጥዕና፡ ፍርያምነትን ማሕበራዊ ገስጋስን ከምዝዀነ ኣስሚሩሉ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሃብቲ ማይ ኣቶ መብራህቱ ኢያሱ ብግደኡ፡ ኣብ ሃገርና ኣብ ቀረብ ማይን ጽሬትን ገስጋስ ይርአ’ኳ እንተሎ፡ ምስካም ሓላፍነት ግና ዛጊት ስለዘይተመዓራረየ፡ እቲ ጾር ገና ካብ ዝባን ደቂኣንስትዮ ከምዘይወረደ ብምግላጽ፡ ለውጢ ንምምጻእ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፡ ንመሰላት ደቂኣንስትዮ ኣብ ግምት ዘእተወ ፍታሕ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። ሱሌማን ብወገኑ፡ ኣብ’ቲ ካብ 21 ክሳብ 29 መጋቢት ዝካየድ መደብ፡ ሃገራዊ፡ ማሕበራዊ፡ ትምህርታውን ፍቕራውን ትሕዝቶ ዘለዎ ልዕሊ 50 መበቈላዊ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ተራን ኣበርክቶን ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ምውሓስ ተጻዋሪ ክሊማ ኣብ ቀረብ ማይን ምሕደራ ስርዓተ ቀረብ ማይን፣ ማይን ጾታዊ ማዕርነትን፣ ከምኡ’ውን ኣብ ቀረብ ውሑስ ማይ ንስትዮ፡ ጽሬትን ንጽህናን ዘተኰረ ክልተ ሰነዳዊ ፊልምታትን ክልተ መጽናዕታዊ ወረቓቕትን ቀሪቡ። ኣብ መወዳእታ፡ በብዞባኦም ኣብ ምሕደራ ማይን ጽሬትን ካብ ውጥን ክሳብ ኣገልግሎቱን ቀጻልነቱን ንምውሓስ ኣብ ዝሰላሰል ስራሕ ልዑል ኣበርክቶ ንዝገበሩ ኣብነታውያን፡ ፊልምታት ሃገርና፡ ኣብ ሲነማታት ኣስመራ፡ ሓማሴን፡ ሮማን ኢምፐሮን ከምዝቐርብ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ታሪኽ ፊልም ኤርትራ፡ ዓለማዊ ኢንዱስትሪ ፊልም፡ ኵነታት ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ ካብ ረቡዕ 25/03/2026 ክሳብ ቀዳም 28/03/2026፡ ወፍሪ ናይ ሓበላ ዓይኒ መጥባሕቲ ክካየድ ስለዝኾነ፡ ኩሉኹም ቈጸራ ዝተዋህበኩም ማለት ብተሌፎን ክትጽውዑ ኢኹም ዝተበሃልኩም፡ ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዕለት ኣብ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ ክትርከቡ ንሕብር። ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ ኢንዱስትሪ ፊልም ኣብ’ዚ እዋን፡ መጻኢ ኣመት ፊልምታትናን ክዀኖ ዝግብኦን ኣብ ዝብሉ ዛዕባታት፡ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ከምዝቐርብ ኣነጺሩ። ሽልማትን ወረቐት ምስክርን ተዓዲሉ። ዓለማዊ መዓልቲ ማይ፡ ብደረጃ ዓለም ንመበል 34 ግዜኣ ተዘኪራ።", "char_count": 2639, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03719", "text": "ሚኒስትሪ ሕርሻ ምሩጽ ዘርኢ ኣባዚሑ ንሓረስቶት ብምዕዳል ምህርቲ ሕርሻ ንምዕባይ ይሰርሕ ከምዘሎ ዝጠቐሰ ኣቶ ከሰተ፡ ኣብ ዞባታት ዓንሰባ፡ ደቡብን ማእከልን ንድንሽ ምቹእ ኩነታት ኣየር ዘለዎ ከባቢታት ብምልላይ ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ ከምዘባዝሕ ብምሕባር፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ገለብ ዝተገብረ ፈተነ ጽቡቕ ውጽኢት ከምእተረኽቦ ኣረዲኡ። ኣብ ዞባ ዓንሰባ - ንኡስ ዞባ ዓዲተከሌዛን ዝተዋደደ መኽዘን ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ፡ ሓረስቶት ብቐረባ ምሩጽ ዘርኢ ክረኽቡ ምቹእ ኩነታት ከምዝፈጠረ ተገሊጹ። መኻዚኖታት ከምእተኣከበ’ውን ገሊጹ። ኣብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ክኢላ ምሩጽ ዘርኢ ኣቶ ተወልደ ኣሮን ብወገኑ፡ በዚ ዝግበር ዘሎ ዘርኢ ድንሽ ናይ ምብዛሕ መስርሕ፡ ብደረጃ ሃገር ካብ ደገ ዝኣተወ 540 ኩንታል ዘርኢ ኣብ’ዚ እዋን ናብ ኣስታት 8 ሽሕ ኩንታል ክብ ክብል ተኽእሎ ከምዘሎ ገሊጹ። ሓላፊ ኣሃዱ ኣሕምልትን ፍረታትን ኣቶ ከሰተ ጎይትኦም ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ’ቲ ዞባ መኽዘን ዘርኢ ድንሽ ብዘይምጽንሑ፡ ሓረስቶት ካብ ዞባታት ደቡብን ማእከልን ከምጽኡ ምጽንሖም ብምሕባር፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ግን ምስ ምውዳድ መኽዘን ኣብ ዓዲተከሌዛን፡ እቲ ጸገም ከምእተፈትሐ ኣብሪሁ። ሓረስቶት ብወገኖም፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዝገብሮ ዘሎ ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ ናይ ምዕቃብ መደብ፡ ብዝበለጸ ክቕጽሎ ተላብዮም። እቲ ዝተባዝሐ ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ፡ ድሮ ብክኢላታት ብዝተገብረሉ ምክትታል ብቕዓቱ ተረጋጊጹ፡ ናብ ዝተመደበሉ", "char_count": 806, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03720", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ ብዝግበር ዘሎ ዕቱብ ቁጽጽርን ዝውሰድ ዘሎ ስጉምትን፡ መበቈላዊ ሃብቲ ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ናብ ንቡር ይምለሱ ከምዘለዉ ተገሊጹ። ኣብ ሓለዋ ዝተዋፈረ እኹል ዓቕሚ-ሰብ ስለዘሎ፡ ዝርአ ዝነበረ ምቁራጽ ዕንጸይትን ምፍሓምን ኣዝዩ ከምዝጎደለ ዝገለጸ ኣቶ ኣሕመዲን፡ ንቑሕ ተራ ሕብረተሰብ ኣገዳሲ ከምዝኾነ ኣብሪሁ። ኣብ መወዳእታ ኣቶ ኣሕመዲን፡ ኣብ ዝሓለፈ 2025 ኣብ ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ብርሰት ኣግራብ ኣብ ልዕሊ ዝተሳተፉ ወገናት፡ ሕጋውን ኣራምን ስጉምቲ ከም እተወስደ ሓቢሩ። ሓላፊ ብዓል-ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ኣቶ ኣሕመዲን እስማዒል ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሳላ ዝካየድ ዘሎ ጽኑዕ ሓለዋ፡ መጠን ብርሰት ብልዕሊ 90 ሚእታዊት ከምዝነከየ ገሊጹ። ሳዕቤናት ምብራስ ኣግራብ ኣብ ህዝቢ ንምስራጽ፡ ኣብ 2025 ኣብ 21 ምምሕዳራት ከባቢ ጎስጓሳት ከምእተኻየደ ጠቒሱ ድማ፡ ምዕቃብ ሃብቲ ገረብ ንኣመሓደርትን ኣብ ቁጽጽር ንዝተዋፈሩ ኣካላትን ጥራይ ዝግደፍ ስለዘይኮነ፡ ሕብረተሰብ ምቁጽጻሩ ኣባል ብዓል-ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን መንእሰይ ሃብቶም ብርሃነ ብወገኑ፡ ገረብ እንተሎ ኣከባቢ ብሓፈሻ ስለዝረግእ፡ ምትሕብባር ኣመሓደርትን ህዝብን ብዝለዓለ ክሕይል ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ነቚጣታት ካሪቦሳ፡ ሲቢራሶ፡ ሕሽመለ፡ ደርዓ፡ እምበይቶን ዓዲቐይሕን", "char_count": 745, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03721", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 መቓልሕ መንእሰያት 12፡05 መቓልሕ መንእሰያት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መኣዝን ልምዓት 12፡55 መኣዝን ልምዓት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ለሰ ስፖርት 13፡40 ለሰ ስፖርት 15፡10 ዶክመንታሪ 15፡10 ዶክመንታሪ 15፡55 ዳህሳስ ሕትመት 15፡55 ዳህሳስ ሕትመት 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዳህሳስና 17፡15 ዳህሳስና 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ 17፡45 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ (ድግማ) (ድግማ) 18፡30 ጉዳይ ኣብ ዘተ 18፡30 ጉዳይ ኣብ ዘተ 19፡15 ሃሎ ቈልዑ 19፡15 ሃሎ ቈልዑ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መደብ ዋልታ 20፡15 መደብ ዋልታ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 እንዳ ዝማም 21፡25 እንዳ ዝማም 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ዓለም ስነ ጥበብ 22፡10 ዓለም ስነ ጥበብ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ)", "char_count": 719, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03725", "text": "ስርዓት ብልጽግና ናይ ኢትዮጵያ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ንኤርትራን ዝሰፍሐ ክፋል ናይዚ ዞባን ብኲናት ንምሕማስ ሓላፍነት ዝጎደሎ፡ መርዛምን ነግራምን ዛዕባ ኣልዒሉ ይወሳወስ ኣሎ። እዚ ተጻባእን ተዅታዅን ኣጀንዳ፡ ብስም ‘ናይ ሃላወ’ ሕቶ እዩ ዝመሳመስ ዘሎ። እቲ ስርዓት፡ “ኣፍደገ ባሕሪ ንልኡላውነትና ኣገዳሲ እዩ” እናበለ ብቀጻሊ ከጋውሕ ይስማዕ ኣሎ። ነዚ መደናገርን መርዛምን ኣጀንዳ፡ ኣብ መሰረት ኣልቦ ትረኻ ተመርኲሶም ብዘይ ዕረፍቲ ይደጋግምዎ ኣለዉ። ንትረኻኦም ንምድማቕ ነቲ ብተዛማዲ እናዓበየ ዝመጽእ ዘሎ ብዝሒ ህዝቢ ኢትዮጵያን ነቲ ኣብ ባይታ ዘየለ ቍጠባዊ ዕብየት ዝብሉዎን ከም መመኽነይታ ካብ ምልዓል ኣይተቘጠቡን። እቲ ኩሉ ሃለውለው ዝብሉዎ ዘለዉ ጉዳያት ድማ፡ ምስ መሰረታውያን ኣዕኑድ ኣህጉራዊ ሕጊ ዝቃዶ ኣይኮነን። ላዕለዎት ሹማምንቲ፡ ምሁራትን ጋዜጠኛታትን ናይታ ሃገር ብቕሉዕን ብእተወሃሃደን ኣገባብ ኣብ መድረኽ መራኸቢ ብዙሓንን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ተዅተዅቲ ትረኻታት ኣብ ምጽዋይ ተጸሚዶም ይርከቡ። የግዳስ እዚ መስፋሕፍሒ ፖሊሲ ስርዓት ብልጽግና፡ ብትሕዝቶን ብኣተናን፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ምንጪ ቅልውላውን ዘይምርግጋእን ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ዘምጽኦ ፋይዳ የብሉን። እቲ ኣጀንዳ ኮነ ተባሂሉ ብግዳማውያን መሓውራት ርግኣትን ጸጥታን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምዝራግ ዝተደፍአ ምዃኑ ዘረጋግጹ ጭቡጣት መረዳእታታት ኣለዉ። እዞም ኣብ ታሕቲ ተጸሚቖም ብቅደም ተኸተል ቀሪቦም ዘለዉ ፍጻመታት፡ ንደረትን ዕብዳንን ናይ ብልጽግና ኣጀንዳ ‘ናብ እኖ ሃገር ምምላስ’ ዘጕልሑ እዮም፥ - ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ብ13 ጥቅምቲ 2023፡ ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ዘቕረቦ ተዅታዅን ትርከ ምርክን መደረ፡ ‘ብዝኾነ መንገዲ ኣፍደገ ባሕሪ ምርካብ’፡ ‘ኢትዮጵያ ሕይርቲ ጆኦግራፍ ኮይና ኣይትነብርን እያ’ ብዝብሉ ቃላት መስፋሕፍሒ ፖሊሲኡ ኣግሂዱዎ። - ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ብ22 ለካቲት 2026 ኣብ ሃዋሳ ኣብ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት መመረቕታ ፍሉያት ሓይልታት ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ኣብ ባይታ ብግብሪ ዘየለ - ኣብ ኣእምሮኡ ጥራሕ ዝቐረጾ ሓይሊ ባሕሪ ሃገሩ፡ ጸጥታ ናይቲ ካብ ጫፍ ሶማልያ ክሳብ ምጽዋዕ ዝዝርጋሕ ማያት ቀይሕ ባሕሪ ከውሕስ ምዃኑ ገሊጹ። እቲ ክጽቀጠሉን ክስመረሉን ዘለዎ ሓቂ ግን፡ ምሕደራን ጸጥታን ቀይሕ ባሕሪ ነተን ዝዳወባኦ ሃገራት ጥራሕ ዝምልከት ምዃኑ እዩ። - ካብዚ ከይወጻእና፡ እቲ ኢትዮጵያ ኣብ ጥሪ 2024 ምስ ሶማሊላንድ ኣብ ትሕቲ ዘይግሉጽ ኩነታት ዝኸተመቶ ናይ ምርድዳእ መዘክር እውን፡ ንልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝርከባ ጎረባብቲ ሃገራት ብቕሉዕ ዝግህስ ተመሳሳሊ ኣብነት እዩ። - ስርዓት ብልጽግና ኣብ ኣህጉራውን ዘቤታውን መድረኻት ኣኼባ ዘቕርቦም መግለጺታት፡ ገለ ካብኦም - ኣብ መበል 80 ኣኼባ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ መበል 39 ዓመታዊ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ዋዕላ ኢጣልያ- ኣፍሪቃ፡ ዝበዝሕ ግዜ ንንግዳውን ንቡርን ተጠቃምነት ባሕሪ ምስ ሕቶ ልኡላውነት እናተሓሓዘ ከደናግር’ዩ ዝስማዕ። እዚ ድማ፡ ነቶም ኣብ ትሕቲ ኣህጉራዊ ሕጊ ብዘየሻሙ ኣገባብ ተነጺሮም ዘለዉ ሕጋጋት እናደባለቕካ ምድንጋር ንምፍጣር ዝሃቀነ ምዃኑ ምግንዛብ ይከኣል። - ስርዓት ብልጽግና፡ ዋላ ደኣ ብዙሕ ግዜ ይነጸግ እምበር፡ ነቲ ዘንቀዶ “ልኡላዊ መሰል ተጠቃምነት ኣፍደገ ባሕሪ” ዝብል ኣጀንዳ ንምድራዕ፡ ኣብ ገለ ገለ ዞባዊ ናይ ሓይሊ ባሕሪ ልምምዳትን ፍጻመታትን ወግዓዊ ተሳትፎ ክህልዎ ካብ ምሕታት ገና ኣየዕረፈን ዘሎ። እዞም ብቅደም ተኸተል ዝተዘርዘሩ ፍጻመታትን ዝተጠቕሱ ሓቅታትን፡ እቲ ሕጋዊ ይኹን ታሪኻዊ መሰረት ዘይብሉ መጋገዪ፡ ክውገዝ ዝግብኦ፡ ነውራም ኣጀንዳ ስርዓት ብልጽግና፡ ንዞባዊ ሰላምን ርግኣትን ስግኣት ምዃኑ ዘመልክት እዩ። ኤርትራ፡ ዋላ’ኳ ሕጂ’ውን ኣብ ሃናጺ ዞባዊ ጽምዶን ሰላማዊ ምትሕብባርን ተወፍያ ክትሰርሕ እንተኾነት፡ ንልኡላውነታን ግዝኣታዊ ሓድነታን ግሂሱ ምስ ኣህጉራዊ ሕጊ ንዝጻረር ዝኾነ ሕቶታት ይኹን ተግባራት ግን ኣትሪራ ከም እትነጽጎ ተፍልጥ። መንግስቲ ኤርትራ፡ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ኣብ ሓያለ ኣጋጣሚታት ደጋጊሙ ዘነጸሮ፡ ኣብ መኣዲ ናይ ጎንጽን ህውከትን ኣጀንዳ ተዓዲሙ ክዋሳእ ድሌት ይኹን ሽውሃት ፍጹም የብሉን። ንሰላም፡ ንርግኣት፡ ከምኡ ድማ ንሓላፍነታዊ ምሕደራ ዞባዊ ዝምድናታት ተወፋይነቱ ክቕጽሎ እዩ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ክፍሊ ምርምርን ስነዳን ኣስመራ፡ 18 መጋቢት 2026", "char_count": 2491, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03726", "text": "ዓይነታዊ ሓገዝ ተገይሩ ቤት-ጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ኣብ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ፡ ካብ 12 ንኡሳን ዞባታት ብምምሕዳራት ንዝተለለያ 20 ጽጉማት ስድራቤታት፡ ዋጋ 87,500 ናቕፋ ዓይነታዊ ሓገዝ ገይሩ።", "char_count": 130, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03727", "text": "ኣቐዲሙ ዝተገብረ ተመሳሳሊ ሓገዝ ኣብ መነባብሮ ተጠቀምቲ ስድራቤታት ዝምስገን ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ ብምጥቃስ፡ ሓገዝ ዝተገብረለን ስድራቤታት ንዝረኸብኦ ሓገዝ ኣብ ግቡእ መዓላ ብምውዓል መነባብሮአን ንምቕያር ክጽዕራ ተላብዩ። በዚ መሰረት፡ ንነፍሲ-ወከፍ ስድራ መጽዓኛን ናይ ጸባ ኣባጊዕን ከምእተዓደለ፡ ተጸዋዒ ናይቲ ቤት-ጽሕፈት ኣቶ ተኽለ ሓዳስ ኤርትራ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.175", "char_count": 260, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03728", "text": "ኢንጅ. ምሉእብርሃን ሃብታይ ኢንጅ. ምሉእብርሃን ሃብታይ ከይተጠቕሙ ከዚኖሞ ስቕ ዝበሉ ከኣ፡ ኣብ ሓንቲ ደረጃ ተዓኒዶም ይነብሩ። እኳ ደኣ፡ ባህሪ ነቲ ዘይተጠቕሙሉ ጸዓት ወሲዳ ናብ ሓሙኹሽቲ ቀይራ ናብ ከርሳ ትመልሶ። ስለ’ዚ፡ በዚ መንገዲ’ዚ እንተረኣናዮ፡ ምንባር ማለት ምልውዋጥ ናይ ጸዓት ኣብ መንጎ ፍጡራትን ተፈጥሮን ምዃኑ እዩ። “ኣንታ እዞም ጎረቤትናስ ከመይ ከመይ ኣቢሎም ነዚ ግዜ ይሓልፍዎ ኣለዉ፧ ዝረብሕ ትሕዝቶ የብሎምን። እንታይ ኮን ይገብሩ ይህልዉ፧” ሰበይቲ ንሰብኣያ ዘረባ ኣጀሚራቶ። “እንታይ ከይኮኑ ኢኺ፧ ነዞም ሽምግልና ተርክበልና ዘላ ደኣ በልልና እምበሪ፡ ኣባጽሕ ዘለውዎ ገዛ ደኣ፡ ድራሮም ኣብ እንግደዓኦም እንደኣሉ ዘሎ፡” ሰብኣይ መሊሱ። ኣብ ዕድመ ንእስነት ምስ እንመጽእ ድማ፡ እቲ መስርሕ ምልውዋጥ ናይ ጸዓት ሰብን ባህሪን ዝለዓለ ጥርዚ እንተሓዘ ቅቡል እዩ። እቲ እንካን ሃባን ዝያዳ እንተኾይኑ ከኣ ዝያዳ ምርባሕ/ምብዛሕ ኣሎ ማለት እዩ። ዝያዳ ምርባሕ ክበሃል ከሎ፡ ሓድሽ ጸዓት ትሰርሕ ማለት ዘይኮነስ፡ ንባህሪ ዝያዳ ትብለጸላ። ትምዝምዛ፡ ኣብ ጠቕምኻ ተውዕላ። ነቲ ጸዓቶም ብዝያዳ ዘራብሕዎ ሰባት እዮም እምበኣር፡ ንነብሶም ኮይኖም፡ ንስድራቤቶም ኮይኖም፡ ንሃገራቶም ኮይኖም፡ ንዓለም ከይተረፈ ኣብ መዓላ ዝውዕል ፍረ ዝህብዋ ዝነበሩን ዘለዉን። “ኤእ! እሞ እዛ ግዜ ተመክሕ ኣይኮነትን። ነኣሽቱ’ውን እኮ፡ መንገዲ እንተረኸቡ እዮም ዝህርኩቱ።” “እንታይ ማለትኪ እዩ፧ እቲ ንእስነቶም ባዕሉ እኮ እዩ መንገዲ። ምናልባት ንሓጺር እዋን ገለ ሕርብት እንተበሎም ከኣ፡ መንገዲ ክምህዝሉ እዮም። በዚስ ኣይትሻቐሊ። ብቐደሙስ ወዲ ሰብ፡ ከመይ ከመይ እናበለ ድዩ ተናቢሩ፧ ግድልን ጥበብን ኣብ ዓለም ክሳብ ዘሎኻ መኻይድቲ እየን።” ናይ ናጽነት ዕጥቃዊ ቃልሲ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ እንተርኢናዮ፡ ስራሕ መንእሰያት እዩ። ታሪኽ መንእሰያት እዩ። ብብርዒን ወረቐትን፡ ብዘረባን ብልዝብን፡ ክምለሰሎም ንዘይከኣለ ሕቶታት ንምምላስ ዝተላዕለ ስጉሚ ምንባሩ ርዱእ እዩ። ኣብ ጉዕዞ ምዕባለ ናይ ሕብረተሰባት፡ ዋላኳ ኩሉ ግዜ ብኸምኡ መንገዲ ምኻድ ኣድላዪ እንተዘይኮነ፡ ነብሲ ወከፍ መንእሰይ ናይ ዝኾነ ወለዶ፡ ኣብ ዝባኑ ተሰኪምዎ ዝጎዓዝ ዘሎ ጸዓት ንምርኣይ ግን እኹል መምሃሪ ዛንታ እዩ። “ኣይ! ካብ በልኩም’ሲ ሕራይ፡ ኣኻእሎ ይሃቦም።” ዘረባ ሰብኣይ ስዒሩ። ዝኾነ ውልቀ ሰብ ይኹን ስድራቤት፡ ዋላ’ውን ምሉእ ሕብረተሰብ፡ ይውሓድ ይብዛሕ፡ ከንብረኒ እዩ ዝብሎ ገለ ዕቑር ሽሻይ ክህልዎ ንቡር እዩ። ምናልባት ሕማቕ መዓልቲ እንተጋጠመ ኸኣ፡ ነቲ ከስግረኒ ይኽእል እዩ ዝብሎ ትሕዝቶኡ ተኣማሚኑ ክሰግሮ ይውጥን። ህይወት ፈተነታት ተዳሉ፡ ወዲ ሰብ ከኣ ትሕዝቶኡ ሒዙ መፍትሒየይ ዝብሎ መንገዲ የዳሉ። ከምኡ እናበሉ ኸኣ፡ ወዲ ሰብን ባህሪን እናተጋጠሙ፡ ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ክሳብ’ዛ እዋን’ዚኣ ክረባረቡ ይነብሩ ኣለዉ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ እሞ ኸኣ፡ ንባህሪ ጥበብ ወሲኹ ክገጥማ ጀሚሩስ፡ ወዲ ሰብ ኣብ’ዛ ዓለም ጸብለል ኢሉ ይረአ ኣሎ። እዚ ስልጣኔ’ዚ፡ ንኽንደይ ዘመናት ክቕጽል ይኽእል ደኣ እንድዒ እምበር፡ ቀደም ዘመን ዘይሕሰብ ዝነበረ ብዙሕ ነገራት፡ ኣብ ኢድ ወዲ ሰብ ይርከብ ኣሎ። ነዚ ነገረ ጸዓት ከም ዘለዎ ሒዝና፡ ናብ ሕብረተሰብና እስከ ክንርኢ ንፈትን። ተማሳሳሊ ስእሊ ንረክብ እመስለኒ። ብታሪኽ ይኹን ብህሉው፡ ሚዛን ሓይሊ ናይ ህላዌና ዝጠዋዊ ዘሎ ጸዓት፡ ኣብ ኢድ መንእሰያት ከምዝነበረን ዘሎን ዘርእየና ኣብነታት መሊኡ እዩ። ኣብ ገጽ መንእሰያት ተስፋ እንተልዩ፡ እቲ ሕብረተሰብ ንኽዓቢ ተስፋ ኣለዎ ማለት እዩ። መንእሰያት መንገዲ ህይወት ተደናጊርዎም እንተልዩ ከኣ፡ እቲ ሕብረተሰብ መጻኢ መንገዱ ከምዘይበርሃሉ የመልክት። በዚ ኮይኑ በቲ፡ መላእ ሕብረተሰብ ናብቲ መንእሰያት ዝወፍርዎ ዘለዉ ኣንፈት ገጹ ሃንቀው እናበለ ከማዕዱ ግዴታ እዩ። እቲ ዝወፍርዎ ዘለዉ ወፍሪ፡ ካበየናይ ፍልስፍና ተበጊሶም፡ ወይ በየናይ ኮኾብ ተመሪሖም፡ ይኸድዎ ምህላዎም ምምላስ ድማ፡ ናይ’ቶም መንእሰያት ግደ ምዃኑ እዩ። ምኽንያቱ ወነንቲ ዝያዳ ጸዓት ንሳቶም እዮም። እቲ ክስዕብ ዝኽእል ሕቶ ድማ ቅልል ዝበለ እዩ። “እቲ ዝወሰድካዮ ጸዓት፡ ኣብ ምንታይ መዓላ ኣውዒልካዮ፧ ዕድመ ንእስነት እናሓለፈ ምስ ከደ’ኸ እንታይ ዓይነት ሰብኣይ/ዜጋ ኰንካ ክትርከብ ትሓስብ፧ ጓል እንተኾነት’ውን እንታይ ብቕዓት ዘለዋ ሰበይቲ፧” በቃ፡ ካብኡ ዝሓልፍ ኣይመስለንን። ኣብ’ዚ ሕጂ ንነብሮ ዘሎና፡ ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ምፍትታን እዋናት እንተኾነ’ውን፡ እቲ ዛንታ ምንባርና ብስጉምቲ መንእሰያት እናተቐለሰ እዩ ዝኸይድ ዘሎ። እቶም ክሳብ ሎሚ በብመንገድናን ብውዱብን ዝኸድናዮም ኣንጎሎታት ህይወት ተደማሚሮም፡ ክሳብ እዛ ሰዓት እዚኣ፡ ትሕመቕ ትጸብቕ ሃገር ከም እትህልወና ክገብሩ ክኢሎም ኣለዉ። ኣሳጉማናን ኣጠቓቕማ ውህሉል ጸዓትናን እናበሰለ ግዲ ከይዱ ኮይኑ ከኣ፡ ድሮ ፖለቲካዊ ቅማረታት ናይ’ዚ እንነብረሉ ከባቢ ክለዋወጥ ይረአ ኣሎ። እንተስ ፍረ ጥበብና፡ እንተስ ፍረ’ቲ ናይ ሓባር ጸሎትና፡ ሓደስቲ ተርእዮታት ክንርኢ ንጀማምር ኣሎና። እዚ’ውን ፍረ ንእስነትና ዝወለዶ ጸዓት እዩ። እቲ ብድሕሪኡ ክስዕብ ዝኽእል ኣካል ናይ’ቲ ጸወታ ድማ፡ እናቐለለልና ክኸይድ ንቡር እዩ። ምኽንያቱ ንሕና ነቲ ጸወታ ውሽጢን ጸወታ ደገን እናመለኽናዮ ኢና ክንከይድ። እቶም ቀመርቲ ከኣ ከምዘስተውዓልናሎም እንተኾይኑ፡ ተማሳሳሊ ኣገባባት እዮም ዝጥቀሙ። ስለ’ዚ፡ ክንኮርዓሉ ዝግበኣና ዓቢ መድረኽ ከይኮነ ኣይተርፍን። “እዚ’ኸ መን ይረኽቦ፧ እዝጊ ዝሃቦ!” ድያ ዝበለት ደራፊት። እንቋዕ ደኣ ኣብ ከምዚ ደረጃ በጻሕና እምበር፡ ካብ’ዚ ንንዮው’ሲ፡ “ልቢን ሳዕሪን እናሓደረ ይበቁል!” ዝብል ብሂል ኣቦታት ወዲ ሰብ፡ ንተፈጥሮ/ንባህሪ ገጢሙ ምንባሩ ንኸውሕስ፡ ጸዓት ካብ ተፈጥሮ እዩ ዝወስድ። ነቲ ዝወሰዶ ጸዓት ከኣ መሊሱ ንባህሪ ይመልሰላ። ኣብ ሕጊታት ናይ ፊዚክስ፡ “ጸዓት ኣይምስራሕን እዩ፡ ኣይጠፍእን ከኣ እዩ።” ዝብል ወድዓዊ ሕጊ ኣሎ። ስለ’ዚ እቲ ፍልልይ፡ ነቲ ህሉው ጸዓት ከመይ ኣቢልካ ኣብ መዓላ ተውዕሎ ጥራሕ እዩ ዝፈላለ። ኩሎም ሰባት ብዙሕ ጸዓት ካብ ባህሪ ወሲዶም ኣብ ነብሶም ከዚኖም ኣለዉ። ባህሪ ብወገና፡ ነቶም ነቲ ጸዓታ ከይበቐቑ ዝመለሱላ፡ ካብ ከርሳ ወሳሲኻ፡ ዝተራብሐ ሓይሊ ትህቦም። እቶም ነቲ ዝወሰድዎ ሓይሊ እቲ ጸዓት ናይ ንእስነት፡ ብስለት ወይ ጥበብ ብዘለዎ መንገዲ እንተተታሒዙ፡ ክንዲምንታይ ከነቓንቕ ዝኽእል ኣኩብ ሓይሊ ምዃኑ ታሪኽ ደጋጊሙ ምሂሩና እዩ። ናይ ሃገርና", "char_count": 3585, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03729", "text": "ኣብ ኩነተ ኣእምሮ ላንጋ-ላንጋ ዝበሃል ክስተት ኣሎ። ሓደገኛ ኩነት እዩ ክንብሎ’ውን ንኽእል። ንዘሎካ ጸዓት ብምልኣት ንኸይትጥቀመሉ፡ ንሓንጎልካ ከፋፊሉ፡ ንውጽኢትካ ብፍርቂን ልዕሊኡን ዘጓድል ባእታ እዩ። ዝበዝሕ እዋናት፡ ላንጋ-ላንጋ ዝኾነ ጠባይ ዝሕዙ፡ እቶም በለጸኛታት (opportunistic) ዝኾኑ ሰባት እዮም። ገዛ ገዛ እናኣተዉ ከኣ፡ ቅሩብ/ ጽቡሕ መኣዲ እንተረኸቡ ሃሰው ክብሉ ይነብሩ። ተስፋኦም ካብ ነብሶም ዘይኮነስ፡ ካብ ረሃጽን ጉልበትን ናይ ካልኦት ስለዝኾነ ድማ፡ ዝብለጹሉ ኣካል ክሳብ ዝረኽቡ ኣብ ላንጋ-ላንጋ ይነብሩ። ህይወት ኣብ መወዳእታኡ እንተሪኢናያ፡ በቲ እንወስዶ ምርጫታት እያ እትቕለስ። ንመን ትግዛእ፡ ኣእዛንካ ድምጺ ናይ መን ዝያዳ ይሰምዓ፡ ንርእሱ ምርጫ እዩ። ኣብ እዋን ቁልዕነት እቲ ዕጫታትና ክበዝሕ ይኽእል ይኸውን። ኣብ ዕድመ ንእስነት ግን፡ እቲ ምርጫታትና ይዘዙ። ምኽንያቱ ነቲ ውህሉል ጸዓት ክጠዊ ዝኽእል ሓይሊ ክንደየናይ ከይርከብ። ሽማግለ እንተኽኢሉ፡ ክዛረብ ጥራሕ እዩ ዝኽእል። መንእሰያት ኣብ ጉዕዞኦም ክዕወቱ እንተርእዩ ኸኣ፡ ካብቲ ሽሻዮም ክቋደስ ይጽሊ ይኸውን። ገለ ገለ ከኣ ኣይሰኣኑን፡ ንኹሉ ነገር ተገዲዶም ዝኸድዎ። ነቲ ባህሪ ዝሃበቶም ጸዓት ኣቐሚጦም፡ ኣብ ውሳነታት ናይ ካልኦት ይነብሩ። ንኸምዚ ዝኣመሰለ ኩነተ ህላወ፡ ንኺድ ገረብ ንትከል እንተበካዮ ብግዴታ እዩ። ንኺድ ኩዕሶ ንጻወት’ውን ብግዴታ እዩ። እቲ ዝፍጽምዎ ተግባራት፡ ገለ ሳዕቤናት ንኸይመጾም ፈሪሆም እንተዘይኮይኖም፡ ናይ ገዛእ ርእሶም ባህጊታት ኣየበግሱን እዮም። ኣብ መወዳእታኡ ኩሎም ሰባት፡ ጥዑም ነገር ዘይጸልኡ ምዃኖም ግን ባህ ይብለካ። ካልእ ዝገርም ነገር ከኣ፡ ሓንቲ ዕዮ ፍረ እንተተረኺብዋ፡ እቶም ላንጋ-ላንጋን እቶም ግዱዳትን ሓቢሮም፡ ከም ዋናታት ናይ’ታ መደብ ተመሲሎም፡ ፍረኦም ክሓፍሱ ዝጓየዩ ምዃኖም እዩ። እዚ ዘሎናዮ ዘበን፡ ዘበነ ሓበሬታን ተክኖሎጂን፡ ዘበነ ትምህርቲን ምርምርን፡ ብምዃኑ ድማ፡ ነቲ ጸዓት መመሊሱ ንላዕሊ ዘራብሕ ባእታ ኣለዎ። እቲ ጸዓት እንተተራቢሑ ከኣ፡ እቲ ምርጫታትና መመሊሱ ይዛይድ። ንመመኽነይታ ዝኸውን ነቓዕ ድማ ኣይርከቦን። ማለት፡ “ቀምሽ ኣደይ ዓንቂፍኒ እየ ከም’ዚ ኮይነ ዘለኹ፡” ክንብል’ሲ ኣየምሕረልናን። ምኽንያቱ ምሁር መንእሰይ መጻኢ ዕድለይ ኣብ ምርጫታትተይ እዩ ዝምርኮስ ክብል እንተዘይክኢሉ፡ ካልእ ከምኡ ክብል ዝደፍር ኣካል ሕብረተሰብ የሎን። ኣብ መሬት እናተቐመጥና፡ ብሕጊ መሬትን ሰባትን እናተገዛእና፡ ካብ ከርሲ መሬት እናተመገብና፡ ጉዳይና ንመለኮታውያን ሓይልታት ሂብና ክንጽበ እንተፈቲንና፡ ንግዜኡ ካብ ክዉንነት ተኸዊልካ ዝግበር መሕለፊ ግዜ ጥራሕ እዩ ክኸውን ዝኽእል። እቲ ክንከዶ እንኽእልን፡ እቲ ክንጽበዮ እንኽእልን፡ ምምማይ ፈቲና ጸሊእና ስራሕ ወዲ ሰብ እዩ። ካብ’ተን ንወዲ ሰብ ዝተዋህባ ስልጣናት ክጎድለና ኣይክእልን እዩ። ብኣንጻር ናይ’ዚ ልዕል ኢሉ ዝተጠቕሰ ድማ፡ ብርእሰ ውሳኔኦም ክነብሩ ዝፍትኑ (proactive)፡ ዝኾኑ ሰባት ኣለዉ። እዚ’ኦም ኣብ’ቲ ባህርያዊ ጸዓቶም ክነብሩ ዝጽዕሩ እዮም። ዓለም፡ ብመጠን’ቲ ዝሃብካያ ከምእትመልሰልካ ዝኣምኑ እዮም። ገና ብቑልዕነቶም ነቲ ዘለዎም ባህርያዊ ጸጋታት እናፈተሽዎ ስለዝዓብዩ፡ ኣብ እዋን ንእስነቶም ብላንጋ-ላንጋ ዝጠፍእ ብዙሕ እዋን ኣይርከቦምን እዩ። እዞም ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሰባት ከኣ፡ ኣዝዮም ጸለውቲን ንታሪኽ ወዲ ሰብ ቀየስቲን እዮም ዝኾኑ። ምኽንያቱ፡ ዝተራብሐ ሓይሊ፡ ከምኡ እዩ ዝገብር። ስለ’ዚ ሕጂ’ውን ምስ’ዚ ኩሉ ጸዓት፡ ጉዕዞ ንእስነትና ከይዱ ከይዱ ኣብ’ዛ ዘሎናያ ነጥቢ ካብ ኣብጸሓና፡ ብዛዕባ’ታ እትቕጽል ነጥቢ ክንሓስብ ንቡር’ዩ። ምሁራት ወለዶ ብምዃንና ድማ፡ ቅድሚ እግሪ ርእሲ ከምዝስጉም ኣንዳዕዲዕና ንፈልጥ ኢና። ኣብ’ቲ ዝቕጽል ጉዕዞና፡ ዜጋታት ናይ ሓንቲ ድኻን እናተተኹበላ እትነብርን ሃገር ኬንና ክንርከብ’ዶ ይሓይሽ፧ ዋላስ ከም’ቲ ሓደ፧ እዚ ዘሎና ናይ ንእስነት ጸዓት፡ ብመንፈስን ብቑጠባን ሓርነት ረኺብና ክንነብረሉ’ዶ ይሕሸና፡ ወይ’ስ ዛንታ ባርነት እናደገምና ክነሕልፎ፧ ንሕና ብዛዕባ ዝፈጸምናዮም ቅዉም- ነገራት እንብሎም ነገራት ከነውግዕ’ዶ ይሕሸና፡ ወይስ ኣብ ልዕሌና ብዛዕባ ዝተፈጸሙ ፍጻመታት ክንትርኽ ክንነብር፧ እስኪ ነቲ ፈጣሪ ብመንገዲ ንእስነትና ጌሩ ኣኻኺቡ ዝሃበና ጸዓት እናሓሰብና ንወስን። ናብ ምድምዳም’ዶ ክነብል። ምዃን ከይተደምደመ ከሎ ድምዱም እዩ - ዝመስል። ካብ’ዞም ልዕል ኢልና ዝረኣናዮም ወገናት፡ ምስ ኣየኖት ምዃን ይሕሸና ምርጫ እዩ። ጽቡሕ መኣዲ እንተረኸብና ገዛ ገዛ ክንኮልል’ዶ ይሓይሽ፡ ወይስ መኣድና ከምታ ዓቕምና ጌርና ባዕልና ክንጸብሓ፧ እቲ ዘራባሕናዮ ባህርያዊ ጸዓት ናይ ንእስነት፡ ኣብ ምንታይ መዓላ እንተውዓልናዮ ይሓይሽ፧ ወዘተ. . . እናበልካ፡ ሓደ ሓደ ሕቶታት ደርቢኻ፡ ምውዳእ ዝሓይሽ እመስለኒ። ምኽንያቱ፡ ንምሁር ወለዶ/ ኣካል ክትምህሮ ኢልካ ካብ’ዚ ንላዕሊ ብዙሕ ዝበሃል ዘሎ ኣይመስለንን። ሰናይ ናይ ምውሳን ግዜ ይግበረልና። ሓዳስ ኤርትራ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.175", "char_count": 2807, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03730", "text": "ህጻን’ውን ይገሃድ እዩ። እቲ ምልክት ካብዚ ዝተጠቕሰ ዕድመ ድሒሩ ወይ ቀዲሙ’ውን ክርአ ይኽእል እዩ። ኦቲዝም፡ ኣብ ኣእምሮኣዊ ምዕባለ ንዝርአ ኩነታት ንምግላጽ ዘገልግል ሰፊሕ መጸውዒ ቃል እዩ። እዚ ኩነታት’ዚ ኣብ ምብህሃልን ማሕበራዊ ንጥፈታትን ብዝርአ ፍልልይ ይግለጽ። ኣብ ምብህሃልን ማሕበራዊ ርክብን ኣብ ምብህሃልን ማሕበራዊ ርክብን ዘሎ ጸገም ዘሎ ጸገም ሓደ ኦቲዝም ዝኾነ ህጻን፡ ካብ ትሕቲ 5 ዓመት ዕድመኡ ጀሚሩ፡ ኣብ ምብህሃል ሓያሎ ጸገማት እዩ ዘርኢ። ምስ ኦቲዝም ዝነብሩ ህጻናት፡ ኣእምሮኣዊ ዕብየቶም መብዛሕትኡ ግዜ ካብ 12 ክሳብ 24 ኣዋርሕ ኣብ ዘሎ ዕድመኦም ደው ክብል ይርአ። ብፍላይ ንቋንቋን ምብህሃልን ምላሽ ኣብ ምሃብ ክእለቶም። ኦቲዝም ዘለዎም ሰባት ኣንጻር ቀያድን ልሙድን ባህሪ ልዑል ዘይምርድዳእ ጠባይ እዮም ዘርእዩ። • ካብ ዝውለድ ጀሚሩ፦ ናይ ዓይኒ ርክብ (eye contact) ኣየካይድን። • ኣብ 9 ወርሒ ዕድመ፦ ብስሙ ጸዊዕካዮ መልሰ-ተግባር ኣየርእን። ናይ ምሕጓስ ወይ ምሕራቕ ዝኣመሰሉ ምልክታት ኣብ ገጽ ኣየርእን። ኦቲዝም፡ ቦታ ይኹን ዓሌት፡ ባህሊ ይኹን ሃይማኖት ከምኡ’ውን ቁጠባዊ ድሕረ-ባይታ ከይፈለየ፡ ኣብ ኩሉ ክፍሊ ዓለም ኣብ ዝነብር ህዝቢ ይርከብ። ምልክታት ኦቲዝም ካብ ህጻን ናብ ህጻን ክፈላለዩ ይኽእሉ እዮም። ካብቶም ብኣግኡ ዝረኣዩ ምልክታት፦ ካብቶም ብኣግኡ ዝረኣዩ ምልክታት፦ ጸገም ማሕበራዊ ርክብ፡- ምስ ኦቲዝም ዝነብሩ ህጻናት ምስ ካልኦት ኣብ ምርድዳእ፡ ዓይኒ ንዓይኒ ምርእኣይ፡ ስምዒቶም ኣብ ገጾም ምግላጽ፡ ናይ ሰብ ስምዒት ምርዳእ፡ ስሞም ክጽዋዕ ከሎ ምላሽ ኣብ ምሃብ ዝኣመሰሉ ተግባራት ክጽገሙ ይኽእሉ። • ኣብ 12 ወርሒ ዕድመ፦ ንህጻናት ስሓብቲ ብዝኾኑ ጸወታታት ክምሰጥ ኣይርአን። ከም ምንቅስቓስ ኢድ ዝኣመሰሉ መበሃሃሊ ምልክታት ብዝግባእ ኣየርእን። እንተርኣየ’ውን ብመሰረት ጸብጻባት ሕክምና፡ ኦቲዝም 1 ካብ ኣብ 100 ሰባት ከጋጥም ይኽእል። ዝያዳ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ይርአ። ኦቲዝም እንታይ እዩ፧ ኦቲዝም እንታይ እዩ፧ ኦቲዝም፡ ሕማም ዘይኰነስ ሓደ ሰብ ሒዝዎ ዝውለድን ንምሉእ ዕድመ ዝጸንሕን ባህርያዊ ኩነት እዩ። ምስ’ዚ ኩነታት ዝነብሩ ሰባት፡ ጸገም ኣእምሮኣዊ ምዕባለ ስለዘለዎም፡ ምስ ካልኦት ሰባት ዘለዎም ርክብ ከምኡ’ውን ኣብ ባህሪኦምን ማሕበራዊ ህይወቶምን ሓያሎ ጸገማት እዮም ዘርእዩ። ጸገም ምዕባለ ክእለት ዘረባን ቋንቋን፡ - ምስ ኦቲዝም ዝነብሩ ህጻናት ክእለት ዘረባን ቋንቋን ኣብ ምምዕባል ክድንጉዩ ወይ ድማ ፈጺሞም ዘይዛረቡ ክኾኑ ይኽእሉ። ተደጋጋሚ ባህርያት፡ እዙ ኩነታት ዘለዎም ህጻናት ከም ምውዝዋዝ፡ ኣእዳዎም ምንግብጋብ ወይ ምሽክርካር ዝኣመሰሉ ተደጋጋሚ ባህርያት ከርእዩ ይኽእሉ። ሓደ ሰብ ኦቲዝም ከምዘለዎ (ኦቲስቲክ ከምዝኾነ) ብምርኣይ ጥራይ ክትፈልጦ ዝከኣል ኣይኮነን። ምልክታቱ ድማ ከይነጸረ ወይ ብግቡእ ከየለለኻዮ ክጸንሕ ይኽእል እዩ። ስለዚ ንገለ ወለዲ እዚ ኩነታት ኣብ ደቆም ምህላዉ ንምልላይ በዳሂ ክኾኖም ይርአ እዩ። ይኹን’ምበር፡ ኦቲዝም ዘለዎ ህጻን፡ ኣብ ምሉእ ዓቕሚ ንኽበጽሕ ኣብ እንገብሮ ምትሕግጋዝ ብኣግኡ ግቡእ ኣቓልቦ ክረክብ ኣለዎ። ኣብ ስሩዕ ልምዶም ዝመጽእ ለውጢ፡ ብተወሳኺ ኣብ ስሩዕ ልምዶም ወይ ከባቢኦም ዝመጽእ ለውጢ ኣብ ምቕባል ክጽገሙ፡ ክበሳጨዉ ወይ ክጭነቑ ይኽእሉ። ከምቲ ዝድለ ኣይከውንን። • ኣብ 15 ወርሒ ዕድመ፦ ድሌታቱ ምስ ካልኦት ሰባት ኣይካፈልን። ዝሓዞ ንብረት ወይ መጻወቲ ንበይኑ ጥራይ ክገብሮ ይደሊ። ህዋሳዊ ጉዳያት፡ ከም ድምጺ፡ ትርኢት፡ መቐረት ወይ መብራህቲ ንዝኣመሰሉ ድፍኢታት ወይ ድራኸታት ካብ ኦቲዝም ሕማም ኣይኮነን ኦቲስቲክ ምዃን ሕማም ኣለካ ማለት ኣይኮነን። ኣእምሮኻ ካብ ናይ ካልኦት ሰባት ብዝተፈልየ መንገዲ ስለ ዝሰርሕ እዩ እቲ ኩነታት ዝገሃድ። ኦቲስቲክ እንተዄንካ ምሉእ ዕምርኻ ከምኡ ዄንካ ኢኻ ትሓልፎ። • ኣብ 18 ወርሒ ዕድመ፦ ካልኦት ኦቲዝም ዝኾነ ሕክምናዊ ፍወሳ ዘድልዮ ኩነት ኣይኮነን። ኦቲዝም ዘለዎም ሰባት ግና፡ ግቡእ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ዕብየት ከምጽኡ ሓገዝ የድልዮም እዩ። ምልክታት ኦቲዝም ምልክታት ኦቲዝም ምልክታት ኦቲዝም ካብ ህጻንነት ጀሚሩ እዩ ዝገሃድ። መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ምልክት ኣብ ካልኣይ ወይ ሳልሳይ ዓመት ዕድመ ይረአ። ኣብ ውሽጢ 12 ክሳብ 24 ኣዋርሕ ዕድመ ናይቲ መጠን ንላዕሊ ወይ ካብ መጠን ንታሕቲ ተሃዋሲ ክኾኑ ይኽእሉ። ሰባት ኣብ ዘርእይዎ ምልክታት ቁሊሕ ኣይብልን ወይ ኣይምልከትን። • ኣብ 24 ወርሒ ዕድመ፦ ዝጎድኦ ነገራት ኣይፈልጥን። ምስኡ ዘሎ ሰብ ሓሪቑ ምህላዉን ዘይምህላውን’ውን ከስተብህል ኣይክእልን። • ኣብ 30 ወርሒ ዕድመ፦ ባንቡላ ይኹን ካልእ መጻወቲ ቆልዓ እናተጠቐምካ ኣብ ዝካየድ ጸወታታት ብዝግባእ ኣይሳተፍን። • ኣብ 60 ወርሒ ዕድመ፦ ምስ መዛኑኡ እናተቐባበልካ ኣብ ዝካየድ ዓይነት ጸወታ ክሳተፍ ኣይክእልን። ብተወሳኺ፡ ኦቲዝም ዝኾነ ህጻን፡ ኣብ 36 ወርሒ ዕድመኡ፡ ድሌታቱ ክገልጽ፡ ድሌታት ካልኦት መዛኑኡ ድማ ክርዳእ ኣይክልን እዩ። ኦቲዝም ዘለዎ ህጻን ምስ ደረጃ ዕድመኡ ክኾኖ ዘለዎ ናይ ምዝራብ ክእለት’ውን ኣየጥርን። እንተተዛረበ’ውን፡ እቲ ዘውጽኦ ቃላት ዘይምዕሩይን ጽልዋ ኦቲዝም እንታይ እዩ፧ ጽልዋ ኦቲዝም እንታይ እዩ፧ ምስ ኦቲዝም ዝተወልዱ ህጻናት፡ ምስ ካልኦት ሰባት ብዝግባእ ክረዳድኡ ስለ ዘይክእሉ፡ ንበይኖም ክጻወቱ ይመርጹ። ኦቲዝም ዝኾኑ ሰባት፡ ሓደ ነገር ኣብ ምዝካር ንፉዓት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ብዛዕባ ሓደ ፍሉይ ኣርእስቲ ብዙሕ ፍልጠት ክህልዎም ዘሎ ተኽእሎ’ውን ስፍሕ ዝበለ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዛዕባ ካልኦት ሰባት ተገዳስነት ዘይብሎም ኮይኖም ስለ ዝቐርቡ ድማ፡ ዓርኪ ክረኽቡ ወይ ምስ ሓደስቲ ሰባት ክላለዩ ብዙሕ ክጽገሙ ይረኣዩ። ኦቲዝም ዘለዎም ሰባት ድሌታቶም ንምግላጽ ስለ ዝድረቱ፡ ርእሰ-ተኣማንነት ከማዕብሉ ዘለዎም ተኽእሎ ዝተሓተ እዩ። ምስ ኦቲዝም ዝነብሩ ሰባት ብኸመይ ምስ ኦቲዝም ዝነብሩ ሰባት ብኸመይ ክንሕግዞም ንኽእል? ክንሕግዞም ንኽእል?", "char_count": 3311, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03731", "text": "ኦቲዝም ዘርእዮ ካልእ ባህርያት ኦቲዝም ዘርእዮ ካልእ ባህርያት ኦቲዝም ዝኾነ ሰብ ካብ ዘርእዮ ኦቲዝም ዝኾነ ሰብ ካብ ዘርእዮ ተወሳኺ ባህርያት፦ ተወሳኺ ባህርያት፦ ምስ ኦቲዝም ዝነብሩ ህጻናትን ዓበይቲ ሰባትን ዘርእዩዎ በዳሂ ባህርያት ምስ እንርዳእ፡ ብኸመይ ክንሕግዝ ከምንኽእል ምግንዛብ ዝቐለለ ይኸውን። - ምድንጓይ ኣብ ምንቅስቓስ፡ ቋንቋን ተገንዝቦኣዊ ክእለትን፡ ነስተውዕል፡ ዝዀነ ኦቲስቲክ ሰብ ከዛርበና ወይ ምሳና ክጻወት ድሌት ዘይብሉ ኮይኑ ክስማዓና ዝኽእል እኳ እንተኾነ፡ እዚ ግን ናቶም ጌጋ ኣይኰነን። ንሳቶም’ውን ብዛዕባ’ዚ ፍሉይ ባህሪኦም ብዙሕ ይስመዖም እዩ። ስለዚ፡ ባዕልና ክንቀርቦም ክንፍትን ኣለና። - ምንፍርፋር፡ - ጸገማት ከስዕን መዓንጣን፡ ዕንጫረ ወይ’ውን ውጸኣት፡ - ብዙሕ ምሽቓልን ወጥርን፡ - መጠኑ ዘይሓለወ ፍርሒ፡ - ዘይልሙድ ናይ ኣመጋግባ ልምዲ ምኽታል፡ ምስ ኦቲዝም ዝነብር ሰብ፡ ዘይእሩም ወይ ገታር ኮይኑ ክቐርበና ይኽእል እዩ። ተፈጥሮኣዊ ባህሪኡ’ምበር፡ ከምኡ ኮይኑ ክቐርበና ድሌት ከምዘይብሉ ኣይንረስዕ። ብቐሊሉ ዝርብሽ ምስ ዝኸውን ድማ፡ ምስ ክርድኦም ዝኽእል ዓቢ ሰብ ወይ ወለዱ ክንዘራረብ ይግባእ። - ግቡእ ናይ ድቃስ ሰዓታት ዘይምርካብ። ጠንቂ ኦቲዝም እንታይ እዩ? ጠንቂ ኦቲዝም እንታይ እዩ? ጠንቂ ኦቲዝም ንጹር ኣይኮነን። ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝተኻየዱ መጽናዕትታት ከም ዘነጽርዎ፡ ኦቲዝም ንጽል ጠንቂ የብሉን። ናብ ኦቲዝም ከምርሑ ዝኽእሉ ናብ ኦቲዝም ከምርሑ ዝኽእሉ ረቛሒታት ንምጥቃስ፦ ረቛሒታት ንምጥቃስ፦ ተቐበልቲ ንኹን፡ ዓለም ኦቲዝም ንዘለዎም ሰባት ምድንጋር እትፈጥር ቦታ ክትከውን ትኽእል እያ። በዚ ድማ ዝገብርዎ ባህርያት ክገርመና ይኽእሉ እዩ። ንኣብነት ተደጋጋሚ ድምጺ ከስምዑ ወይ ዝዀነ ነገር ክቕጥቅጡ እንከለዉ፡ ኣብ ክንዲ ምንጻግ ተግባሮም ምቕባል ዝሓሸ ይኸውን። ሕያዎት ኰይንና ብዝምችኦም ኣገባብ ክዋስኡ ንፍቀደሎም። ሓደ ሰብ ዝተፈልየ ባህሪ ስለ ዘለዎ ጥራይ ኣተኲሪርና ምጥማት ኣገባብ ኣይኮነን። • ኦቲዝም ዘለዎ ናይ ቀረባ ኣባል ስድራ ምህላው፡ • ኣብ ጀነቲካዊ ቅርጺ ለውጢ (mut­ tation) ምህላው፡ • ተነቃፊ ‘ሲንድሮም’ ምህላው ወይ ጀነራዊ ምዝንባዕ፡ • ዕድመኦም ካብ ዝደፍኡ ስድራ ምውላድ፡ • ትሕቲ ንቡር ክብደት ሃልዩካ ምውላድ፡ •‘ሜታቦላዊ’ (metabolic) ዘይምምጥጣን፡ ኦቲዝም ዘለዎ ሰብ፡ ትሕቲ ንቡር ሰብ ጌርና ክንጥምቶ’ውን ጌጋ እዩ። ከም ዝኾነ ሰብ ናይ ገዛእ ርእሶም ሓያሎ ጎድኒ ከም ዘለዎም ክንግንዘቦ ኣለና። ምንጪ፦ health line ምንጪ፦ health line • ንከሚካላዊ ወይ ብከላዊ ኣከባቢ ምቅላዕ፡ • ኣብ ግዜ ወሊድ ዝርአ ረኽሲ ወዘተ ምጥቃስ ይከኣል። 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.175", "char_count": 1532, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03732", "text": "(መብዛሕትኡ ግዜ ዝተዘናብዐ) ታሪኽ እዮም ከም መወከሲ ክረኽቡ ጸኒሖም። ነዚ ዘሎ ሃጓፍ ዘጽብብ ስለ ዝኾነ እምበኣር፡ ታሪኽ ኤርትራ ኣብ ምልላይ ዓቢ ኣገዳስነት ዘሎዎ። ሓጋዚ ኮይኑ፡ ካብዝን ካብትን እናኣረኣኣኹ ቀዳማይ ትርጉም ኣዳልየ። ኣብ ጀርመን ዝቕመጥ ኣቶ ተኽሉ ለባሲ፡ ብዛዕባ’ተን ናብ ቋንቋ ጀርመን ዝተርጎመን ሰለስተ መጻሕፍቲ ኤርትራ፤ “ክልተ ቅነ ኣብ ድፋዓት”፣ “ታሪኽ ኤርትራ፡ ካብ ጥንቲ ክሳዕ ናጽነት”፣ “ጉዕዞ ካብ ናቕፋ ናብ ናቕፋ”፡ ኣዕሊልናዮ። ብዛዕባ ምትርጓም ናይዘን መጻሕፍትን ካልኦት ተኽሉ ለባሲ ናይ ዝተፈላለዩ ሰባት ርእይቶ፡ እንተ ተኻኢሉ ከኣ ቀጥታዊ ተሳትፎ፡ ከየረጋገጽኩ ናብ ሕትመት ኣይከይድን’የ። ስለዚ፡ ብዙሓት ኣድማዒ ምትሕግጋዝ ገይሮምለይ’ዮም። ኣሕታሚኡ መን’ዩ፧ ኣሕታሚኡ መን’ዩ፧ እቲ መጻሕፍቲ ብኸመይ ተመሪጹ፧ እቲ መጻሕፍቲ ብኸመይ ተመሪጹ፧ እዚ ሳልሳይ መጽሓፍ በጺሑ ዘሎ ዕዮ’ዚ፡ ነናቱ ኣበጋግሳ ኣሎዎ። ፈለማ ዝተተርጎመት፡ “ታሪኽ ኤርትራ፡ ካብ ጥንቲ ክሳብ ናጽነት” እትብል’ያ። ብጻይ ዘምህረት ዮሃንስ ሓደ እዋን ናብ ጀርመን መጺኡ እንከሎ፡ ሓንቲ ቅዳሕ ገዲፉለይ። ገና ኣብ መስርሕ ምንባባ እንከለኹ፡ ካብ ኣስመራ ደዊሉ፡ “ከመይ ረኺብካያ፧” ኢሉኒ። ገና አንብባ ከም ዝነበርኩ ሓቢረዮ። “ገለ ክግበር ዝከኣል እንተኾይኑ ርኣያ!” ኢሉኒ። ብዛዕባ ምዝርጋሓ ስለ ዝመሰለኒ፡ ሕራይ ኢለዮ። ጸኒሑ ንሳልሳይ ግዜ ደዊሉ፡ ናብ ቋንቋ ጀርመን ክትትርጎም ትጽቢት ከም ዝነበሮ ገሊጹለይ። ቅድሚኡ ገለ መጻሕፍቲ ኣዳልየ’ኳ እንተ ነበርኩ፡ “ብጻይ ዘምህረት ሓቁ ድዩ ከምኡ ዝብለኒ ዘሎ፧” ኢለ ምስ ነብሰይ መጒተ። ንሳ፡ ተተርጒማስ ኣብ 2015 ተዘርጊሓ። ድሕሪ ዓመት ወይ ዓመትን ፈረቓን ኣቢሉ ከኣ “ክልተ ቅነ ኣብ ድፋዓት” (ናይ ኣለምሰገድ ተስፋይ) ብተመሳሳሊ ናብ ቋንቋ ጀርመን ክትትርጎም ኣተንቢሁለይ። ካልኦት ክገብሩዎ ተፈቲኑ፣ ኣይሰለጠን። ባዕለይ ገይረያ። እዛ ሳልሰይቲ’ውን፡ “ጉዕዞ ካብ ናቕፋ ናብ ናቕፋ” ብተመሳሳሊ መንገዲ ተመሪጻ። ስለዚ፡ ክፍሊ ምርምርን ስነዳን ህግደፍ ወይ ኣሕተምቲ ሕድሪ እዮም መሪጾመን። ዘሕተመንን ዘካየድናዮ ዕላል ነቕርብ። እታ፡ Eritrea: Die Geschichte des Landes von der Antike bis zur Un­ abhängigkeit (ታሪኽ ኤርትራ፡ ካብ ጥንቲ ክሳዕ ናጽነት) ብዝብል ኣርእስቲ ዝተሓትመት ቀዳመይቲ መጽሓፍ፡ ኣሕተምቲ ሕድሪ ኣብ 2015 ዘሕተሙዋ’ያ። እታ ካልአይቲ፡ Zwei Wochen in den Schützengräben (ክልተ ቕነ ኣብ ድፋዓት) ድማ Verlag am Park edition-ost Verlag ዝተበሃሉ ኣብ በርሊን ዝርከቡ ኣሕተምቲ ኣብ 2019 ኣሕቲሞማ። እዛ ሳልሰይቲ፡ Von Nakfa nach Nakfa (ጉዕዞ ካብ ናቕፋ ናብ ናቕፋ) ከኣ Deutscher Militärverlag ዝተባህሉ ኣሕተምቲ ኣብዚ ዓመት’ዚ ኣሕቲሞማ። ኮይኑ ግን፡ ኩሉ ኣብ ትሕቲ ጽላል ኣሕተምቲ ሕድሪ እዩ። ምትርጓም ናይዘን መጻሕፍቲ መኣስን ምትርጓም ናይዘን መጻሕፍቲ መኣስን ብኸመይን ጀሚሩ፧ ብኸመይን ጀሚሩ፧ ኣብ 2015 ምስ ኣሕተምቲ ሕድሪ ብምርድዳእ’የ በታ “ታሪኽ ኤርትራ“ እትብል መጽሓፍ ጀሚረዮ። ክሳዕ ሕጂ ድማ ሰለስተ መጻሕፍቲ ብቋንቋ ጀርመን ተተርጒመንን ተሓቲመንን ኣለዋ። ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝተዘርገሐት መጽሓፍ ጉዕዞ ካብ ናቕፋ ናብ ናቕፋ ከኣ ሳልሰይቲ ኣብቲ መስርሕ ምትርጓም ነይራ። ድሕሪ ክልተ ዓመት ዝወሰደ ደጋጊምካ ናይ ምእራምን ምጽፋፍን መስርሕ፡ ኣብ ጥሪ ናይዚ ዓመት’ዚ ተዘርጊሓ። እቲ ዋና ዕላማ እንታይ እዩ፧ ስለምንታይ ኢኻ እቲ ዋና ዕላማ እንታይ እዩ፧ ስለምንታይ ኢኻ እትትርጉም፧ እትትርጉም፧ ካብዚ መጻሕፍቲ’ዚ እንታይ ንጽበ፧ ተነባብነቱ ካብዚ መጻሕፍቲ’ዚ እንታይ ንጽበ፧ ተነባብነቱ ብመንእሰያት ኤርትራ ኣብ ጀርመን ከመይ ብመንእሰያት ኤርትራ ኣብ ጀርመን ከመይ ኣሎ፧ ኣሎ፧ ታሪኽ ኤርትራ፡ ብፍላይ ከኣ እቲ ብጽንዓትን ተወፋይነትን ዝፍለጥ ታሪኽ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ጥራይ ዘይኮነ፡ ብፍላጥ ክብለልን ዘይመልክዑ ክወሃቦን ጸኒሑ’ዩ። ብፍላይ፡ ክኢላታት ተባሂሎም ብዝፍለጡ ውልቀ-ሰባት፡ ፓለቲካዊ ዕላማኦም ዘማእከለ፡ ንሓቂ ዝጉዕጽጽ መጻሕፍቲ ብዝተፈላለየ ቋንቋ ተዘርጊሑ’ዩ። ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዘለና ኤርትራውያን፡ ብቋንቋታት ናይተን እንነብረለን ሃገራት መጻሕፍቲ ታሪኽና እናተርጎምና ኣብ ምቕራብ ዘሎ ብኩራት እቲ ዝዓበየ ጸገም ኮይኑ ይስምዓኒ። ከምዚ ዝኣመሰለ ሃጓፍ ንምፍዋስ፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ብቋንቋ ጀርመን ገለ መጻሕፍቲ ተተርጒሙ። እዚ ግን ገና ኣብ ዝተሓተ ደረጃኡ’ዩ ዘሎ። ኣብ ዕዮ ትርጉም ዝሓለፍካዮ መስርሕን ኣብ ዕዮ ትርጉም ዝሓለፍካዮ መስርሕን ዝተሓጋገዙኻን፧ ዝተሓጋገዙኻን፧ ኣብ ዕዮ ምትርጓም ቀዳማይ ዝስራዕ፡ ኣብቲ ክትርጎም ተደልዩ ዘሎ ጽሑፍ ዘሎካ መረዳእታ ብቑዕ ድዩ ዝብል’ዩ። ነዚ ምስ ኣረጋገጽካ ጥራሕ ኢኻ ክትጅምር እትኽእል። ኣብ መጀመርታ፡ ኣብ ኣሰዃዃዕ ይኹን ኣቃውማ ሓረግ ብዙሕ ግዜ ኣየጥፍእን’የ። ከም ዝመጽኣለይ፡ ኣብ ገሊኡ፡ “ኢንተርሊንያር” ኣገባብ ኣተራጉማ (interlinear translation) እጥቀም ነይረ። ብድሕሪኡ፡ ቀዳማይ፡ ካልኣይ፡ . . . እናበለ ክሳዕ ዕግበት ዝስምዓካ ዝደጋገምን ዝቕጽልን መስርሕ’ዩ። ናይ መጀመርታ ተመክሮ በዳሂ’ዩ። እታ ቀዳመይቲ፡ “ታሪኽ ኤርትራ” ብቋንቋ ትግርኛ ጥራይ ስለ ዝነበረት፡ ነቲ ዝትርጎም ተወሳኺ መረዳእታ ክረኽበሉ ዕድል ኣይነበረንን። ምትርጓማ፡ ማለት፡ ገና ቀዳማይ ትርጉም ኣብ መስርሕ እንከሎ፡ ወደይ ንዘዝተርጎምኩዎ እና’ልዓለ ርእይቶ ክህበኒ ጀሚሩ። ኣዝዩ ሓጋዚ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ምሉእ’ቲ መስርሕ ክሳተፍ ዝኽእል እንተኾይኑ ምስ ሓተትኩዎ፡ ብልዑል ድሌትን ድስፕሊንን ተሳቲፉ። እተን ካልኦት ክልተ መጻሕፍቲ፡ ብትግርኛን እንግሊዝኛን ስለ ዘሎዋ ንምርድአን ብቐንዱ ሃገራውያን ውዳበታት፡ ኣብያተ- ትምህርቲ ቋንቋን ባህልን፡ ወለዲ፡ ወዘተ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ መጻሕፍቲ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ገዛ ከም ዝኣቱ ኣብ ምግባር ክተሓባበሩ ኣሎዎም። ብዘይቀልዓለም፡ መንእሰያት ነዚ መጻሕፍቲ’ዚ እንተ ረኺቦሞ፡ ተነባብነቱ ልዑል’ዩ ክኸውን። ክንቅርበሎምን ከነላልዮምን ግን ኣሎና። ብዙሓት ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ፡ እታ “ታሪኽ ኤርትራ ካብ ጥንቲ ክሳብ ናጽነት” እትብል፡ ኣብ ትምህርቶም ከም ዝሓገዘቶም ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚ ገሊጾምለይ። “ክልተ ቕነ ኣብ ድፍዓት” ብወገና፡ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ብስሩዕ ከም ዝተነበበት ዝሓበሩኒ ኣለዉ። ነታ ”ካልእ ኲናት” እትብል ተዋስኦ (ሓንቲ ካብ ትሕዝቶታት “ክልተ ቅነ ኣብ ድፋዓት”) ሓንቲ ጉጅለ ትያትር ጀርመናውያን ምስ ኣብ ትያትር ዝግደሱ ኤርትራውያን ብምዃን ብመልክዕ ንባብ (scenic reading) ኣብ መድረኽ ኣቕሪቦማ። ኣብቲ መደብ ብወገንና ንተራ ትያትር ኣብ ምሕያል መንነትን መኸተ ኣንጻር ጎበጣን ዝምልከት መግለጺ ኣቕሪብና። ምስ ተዓዘብቲ - ዝበዝሑ ክኢላታት ትያትር - ናይ ሓሳባት ምልውዋጥ’ውን ገይርና። ካልእ፡ ኣብ መድረኽ ኣቕሪቦማ ጥራይ ዘይኮነ፡ ናብ ኤርትራ ዑደት ብምግባር፡ ንስነ-ፍልጠት ትያትር ኣብ ዝምልከት ምስ መዘናታቶም ተመክሮ ተለዋዊጦም። ከም መቐጸልታ ዝሓለፈ፡ ሎሚ’ውን ነታ፡ “ጉዕዞ ካብ ናቕፋ ናብ ናቕፋ” እትብል ናይ ዶክተር ተኸስተ ፍቓዱ መጽሓፍ ብቋንቋ ጀርመን ተርጒመ ኣሕቲመያ። ታሪኽ ኤርትራውያን ብኤርትራውያን ምስ ዝትረኽ፡ ርዝነቱ ከም ዝዓቢ ኣየማትእን። እዚ ከም ድሕረ- ባይታ ኮይኑ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ መጻሕፍቲ ንጀርመናውያን፡ ጀርመን ንዝመልኩ ደቅናን መንእሰያትን፡ ንዓበይቲ ኣንበብቲ፡ . . . ኣገዳስነቱ ንጹር’ዩ። ብፍላይ፡ ቋንቋ ጀርመን ኣብ ዝዝረበሉ ከባቢታት ዝተወልዱን ዝዓበዩን መንእሰያትና ታሪኾም ብቐሊሉ ብዝርድኦም ቋንቋ ንኽረኽቡዎ ዝሕግዝን ዘተባብዕን’ዩ። ኣብ ታሪኽ ንዝግደሱን ተመክሮታት ዓለም ክፈልጡ ንዝደልዩን ጀርመናውያን’ውን፡ ብኤርትራውያን ዝተጸሓፈ መጻሕፍቲ ብምንባብ ኣፍልጦኦም ከዕብዩ ይሕግዞም። ተራ ናይዚ ዕዮታት ኣብ ምልላይ ታሪኽ ተራ ናይዚ ዕዮታት ኣብ ምልላይ ታሪኽ ኤርትራ ከመይ ይመስል፧ ኤርትራ ከመይ ይመስል፧ ከምቲ ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎ፡ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ፡ ግን ካብ ኤርትራዊ ቋንቋ ብቋንቋ ጀርመን ዝሰልጦም፡ ክብርታት፡ ባህሊ፡ ጽንዓት፡ ተወፋይነት፡ መሃዝነት፡ ርእሰ-ምርኮሳን ካልእን ብኽልሰ-ሓሳብ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ብግብራዊ ኣብነታት ንኽፈልጡ ሓጋዚ’ዩ። ካብዚ ሰጊርካ፡ ነቶም ኣብ ታሪኽ ዝግደሱ ጀርመናውያን፡ ቅድሚ ሕጂ ዘይኤርትራውያን ዝጸሓፉዎ መንእሰያት ህግደፍ እውን፡ ነታ “ታሪኽ ኤርትራ” እትብል መጽሓፍ ኣብ ስሩዕ መደባት ኣእትዮም ከም መምሃሪ ይጥቀሙላ ኣለዉ። ኣብ ኤርትራውያን ዝመሃሩሉ ናይ ኮማት ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ድሮ ነዛ ሳልሰይቲ መጽሓፍ፡ ኣብ ሓንቲ ቤት ትምህርቲ በበርእስቱ ንኽትንበብ መደብ ወጺኡ’ሎ። ኣብ መስርሕ ትርጉም ዝበድሃካ ነገር፧ ኣብ መስርሕ ትርጉም ዝበድሃካ ነገር፧ ምትርጓም፡ ናይ ገዛእ-ርእሱ ቅጥዕታት ኣሎዎ። እቲ ቅጥዕታት ከኣ ነናቱ ብድሆታት’ዩ ዝፈጥር። ኣብ መስርሕ ምትርጓም እትመጽእ ቀዳመይቲ ነገር፡ መረዳእታኻ ኣብቲ ዝትርጎም ዘሎ ስራሕ ክሳዕ ክንደይ ሰፊሕ’ዩ ዝብል’ዩ። እዚ ከኣ ነቲ መጽሓፍ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንድሕረ- ባይታ፡ ክብርታትን ባህልን ዝምልከት ኣፍልጦ ክህልወካ ኣሎዎ ማለት’ዩ’ውን። ብኣንጻሩ፡ እቲ ዝተተርጎመ ብኸመይ ይርዕም ዝብል ብድሆ ከኣ’ሎ። እዚ ከም መቓን ወሲድና እንተ ርኢናዮ፡ እቲ ብድሆታት ሓያል ምዃኑ ንምርድኡ ኣየጸግምን። ma Educator) ወ/ሮ ዳንኤላ ባወር። ኣብዛ ሳልሰይቲ ድማ ንመምህር ጊዮርገስ ሃለርማየር ስለቲ ዘይሕለል ምትሕብባሩን ኣብ ምእራም ዝተዋስኦን። “ቀርኒ ኣፍሪቃ” እትብል መጽሓፍ ዝጸሓፈን ክኢላ ማእከላይ ምብራቕን ሰሜን ኣፍሪቃን ዶክተር ኣልፍሬድ ሽሊሽት፡ ንጦብላሕታኡ ዝገልጽ ጽሑፍ ስለ ዘበርከተን ኣብ ናይ መወዳእታ እርማት ስለ ዝተሳተፈን አመስግኖ። ብተወሳኺ፡ ንዲርክ ፎግልዛንግ፡ ነዛ ሳልሰይቲ መጽሓፍ መእተዊ ስለ ዝጸሓፈላ፣ ንኣቶ ዘምህረት ዮሃንስን ኣሕተምቲ ሕድሪን ስለ ኩሉ ምትሕግጋዞም ብልቢ አመስግኖም። ብዘይካ’ዚ፡ ንኽልተ ካብተን መጻሕፍቲ ኣብ ምድላው ዝሓገዙ ኣሕተምቲ “edition-ost”፡ ብፍላይ ድማ ንኣካያዲ ስራሕ ናይቲ ትካል፡ ኣቶ ፍራንክ ሹማን፡ አመስግኖ። ዝተኸተልካዮ ቅዲ ኣተረጓጉማ እንታይ ዝተኸተልካዮ ቅዲ ኣተረጓጉማ እንታይ እዩ፧ ቃል ብቓል ዲኻ ተርጒምካዮ ወይስ እዩ፧ ቃል ብቓል ዲኻ ተርጒምካዮ ወይስ ኣርዒምካዮ ኢኻ፧ ኣርዒምካዮ ኢኻ፧ ኣብ ፈለማ ክልቲኡ’የ ዝጥቀም። ከከም ዝፈጥረልካ ላዛን ጽባቐን ክልቲኡ ኣገባብ ትጥቀም ኢኻ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ምጽፋፉ ግን ኣብ ምርዓም እዘዙ። ዝርጋሐኡ ኣብ ጀርመን ከመይ ይመስል፧ ዝርጋሐኡ ኣብ ጀርመን ከመይ ይመስል፧ ምዝርጋሕ ብኽልተ መንገዲ’ዩ ዝኸይድ። ቀዳማይ ብመንገዲ ኣሕተምቲ። ማለት፡ በቲ ዘሎዎም ኣገባብ ኣዘረጋግሓ፡ ብኦንላይን ይኹን ብኻልእ ኣገባብ ይዝርግሑወን ኣለዉ። ዓበይቲ ኣብያተ-ንባብ እውን ድሮ ኣብ ከብሕታቶም ከም ዘቐምጡወን ኣብቲ እዋናዊ ካታሎጎም ትዕዘቦ’ዩ። እቲ ካልኣይ መዘርግሒ፡ ብመንገዲ ውዳበታት’ዩ። ውዳበታት ብዙሕ ጻዕሪ የካይዳ ኣለዋ። ናብኣተን ጥራይ ዝግደፍ ዘይኮነ ግን፡ ኣድላይነቱ ጉሉሕ ስለ ዝኾነ፡ ኩሉ ዜጋ እጃሙ ከበርክት ከዘኻኽር እፈቱ። እዚ ብሽርክነትን ምትሕብባርን ዝተሰላሰለ ስራሕ’ዚ፡ ሓደ መዳይ ንጥፈታት ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ምዃኑ ከስምረሉ እፈቱ። እቲ ምስጋና ግን ብሓፈሻ ንኹሎም ዝሓገዙ’ዩ ዝግባእ። ስድራቤተይ፡ ኣሓተይን ኣሕዋተይን፡ ንስለ’ቲ ቀጻሊ ምትብባዖምን ምትሕግጋዞምን ከየመስገንኩዎም ክሓልፍ ኣይደልን። ይኹን’ምበር፡ ኣብዘን መጻሕፍቲ ዝርከብ ዝኾነ ጉድለት ናተይ ሓላፍነት እዩ። ልዕሊ ኩሉ፡ ንጸሓፍቲ ናይዘን መጻሕፍቲ፡ ማለት ንህግደፍ፡ ንኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይን ንዶክተር ተኸስተ ፍቓዱን ኣኽብሮተይ፡ ኣድናቖተይን ምስጋናይን እገልጸሎም። ብዘይካ’ዘን ኣቐዲመን ዝተጠቕሳ ካልእ ብዘይካ’ዘን ኣቐዲመን ዝተጠቕሳ ካልእ መጻሕፍቲ ኣለዋኻዶ፧ መጻሕፍቲ ኣለዋኻዶ፧ እታ ቀዳመይቲ፡ መዝገበ-ቃላት ጀርመንኛ- ትግርኛ ብ1990 ዘዳለኹዋ’ያ። ነዚኣ ስዒበን፡ “መባእታ ጀርመንኛ” ከምኡ’ውን ኣብ ፖለቲካዊ ታሪኽ ማእከልያ ምብራቕ ዘተኮረት “ንፋስ ዝዘርአ. . .” እትብል - ካብ ቋንቋ ጀርመን ናብ ትግርኛ ዝተርጎምኩዋ ኣላ። ናይ መጻኢ መደባትካ፣ ምስዚ ዕዮታት ናይ መጻኢ መደባትካ፣ ምስዚ ዕዮታት ብዝተሓሓዝ፧ ብዝተሓሓዝ፧ ናይ ቀረባ መደብ፡ ነዘን ሰለስተ መጻሕፍቲ ብስፍሓት ብምዝርጋሕ ኣብ ኢድ ኣንበብቲ ከም ዝበጽሓ ምግባር’ዩ። ምናልባት፡ ነተን ክልተ ቀዳሞት፡ ካብ ተመኩሮ ዝተረኽበ ምትዕርራይ ብምግባር፡ ንኻልኣይ ሕታም ክስርሓሉ’ዩ። ቀንዲ ግን፡ መንእሰያት ባዕላቶም ነቲ ስራሕ ክተሓሓዙዎ ዘኽእሎም ባይታ ምፍጣር’ዩ። ኣብ መንእሰያትና ዘሎ ዓቕሚ ኣዝዩ ገዚፍ ስለ ዝኾነ፡ ምቹእ ባይታ እንተ ተፈጢሩሎም ካልእ ክገብሩ ከም ዝኽእሉ ብግብሪ ዝተረጋገጸ’ዩ። ኣብ ዕዮታትካ ዝሓገዙኻ’ሞ ከተመስግኖም ኣብ ዕዮታትካ ዝሓገዙኻ’ሞ ከተመስግኖም እትደሊ፧ እትደሊ፧ ኣቐዲመ፡ ብዙሓት ሰባት ምስታፍ ከም ኣገባብ ኣሰራርሓ ከም ዝኽተሎ ትንክፍ ኣቢለ ነይረ። ስለዚ፡ እቶም ምስጋና ዝግባኦም ብዙሓት’ዮም። ንገለ ጠቒስካ ንገለ ምርሳዕ ከይፈጥር፡ ነዞም ዝስዕቡ ከም ወከልቲ ኩሎም ዝተዋስኡ ገይረ ከመስግኖም እፈቱ፤ ኣብታ ቀዳመይቲ መጽሓፍ ንወደይ ሄኖክ ተኽሉ ለባሲ፣ ኣብታ ካልአይቲ ንብዓል-ሞያ ሕጊ ዶክተር ሃንስ ሽታውፈር። ሃንስ፡ መምህር ዮኒቨርስትን ጸሓፋይን ኮይኑ፡ ብዛዕባ ኤርትራ መጽሓፍ ዝጸሓፈ ተዛራቢ ቋንቋ ጀርመን ወዲ ስዊዘርላንድ እዩ። ኣብታ መጽሓፍ ጦብላሓታኡ ኣስፊሩ’ሎ፣ ኣብ ምእራም’ውን ዓቢ ኣበርክቶ ገይሩለይ። ብተመሳሳሊ፡ ንወ/ሮ ኤሪካ ቤልትስ ዝተበሃለት መሓዛ ኤርትራ ከምኡ’ውን ኣብ “ክልተ ቕነ ኣብ ድፋዓት” ንእትርከብ “እቲ ካልእ ኲናት” እትብል ተዋስኦ ዘጻፈፈት መምህር ትያትር (Dram­ ኣብ መወዳእታ ክትብሎ እትደሊ፧ ኣብ መወዳእታ ክትብሎ እትደሊ፧ ምትርጓምን ምሕታምን ኣገዳሲ’ዩ። ካብኡ ናብኡ ከኣ ምዝርጋሕ ዝያዳ ኣገዳስነት ኣሎዎ። ኣብዚ መዳይ’ዚ ካብ ኩሉ ዜጋ ሓያል ምትሕግጋዝ የድሊ። መንእሰያትና፡ ታሪኽና - ካብኡ ናብኡ ናይቲ ክቡር ተጋድሎና - ብዝግባእ ክፈልጡዎን ክመራመሩሉን፡ ማዕረ- ማዕረኡ ከኣ መንነቶም ክዕቅቡሉን ከበርኹሉን ካብ ዝሕግዙዎም ኣገባባት ሓደ ስለ ዝኾነ፡ ምዝርጋሕን ምልላይን ናይዘን መጻሕፍትን ካልኦት ብኤርትራውያን ዝዳለዋ ዘለዋን፡ ብዕቱብ ክስርሓሉ ኣሎዎ። ሓዳስ ኤርትራ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.175", "char_count": 7978, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03733", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ትኳቦ ደስታ፡ ኣዴና ለምለም ኪዳነ ብርሃነ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ኤልሳ መልከ ኣዳል፡ ኣቦይ መልከ ኣዳል ዑቕባስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ዑቕባ ገብሩ ወ/ስላሴ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 349, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03734", "text": "ት/ዕ ፍትሓዊት ኣድሓኖም፡ ስም ኣደይ ፍዮሪ ዘውድየ በየነ ምባል ተሪፉ፡ ፍዮሪ ዘውደ በየነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርድ ድባርዋ ሃብቶም ተኽለሚካኤል፡ ብዓልቲ ቤተይ ኣለም ሃይለ ዘሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ግደይ ይሕደጎ፡ ኣደይ ሸማይነሽ ገብርኣብ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ 1 ጓላ ወራሲታ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕ ሆሳእና ኣድሓኖም፡ ስም ኣደይ ፍዮሪ ዘውድየ በየነ ምባል ተሪፉ፡ ፍዮሪ ዘውደ በየነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ልእልቲ ወረደ ምባል ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ ወረደ ገብረመስቀል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕ ፍርቱና ኣድሓኖም፡ ስም ኣደይ ፍዮሪ ዘውድየ በየነ ምባል ተሪፉ፡ ፍዮሪ ዘውደ በየነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጎይትኦም ተስፋሚካኤል ወልደኪሮስ ምባል ተሪፉ፡ ሃብቶም ተወልደመድህን ዘርኣጽዮን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ንጉሰ ኣባይ መዓሾ፡ ወለድና ኣባይ መዓሾ ወልዱን ኣዴና ውዳሰ ገብረስላሴ መዓሾን ስለዝዓረፉ፡ 7 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕ ፍናን ኣድሓኖም፡ ስም ኣደይ ፍዮሪ ዘውድየ በየነ ምባል ተሪፉ፡ ፍዮሪ ዘውደ በየነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምሕረትኣብ ኪዳነ፡ ብዓልቲ ቤተይ ግደይ ወልደማርያም ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 1179, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03735", "text": "ኤሰን ኣቶብርሃን ተስፋይ ምባል ተሪፉ፡ ኤስሮም ኣቶብርሃን ተስፋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። እለን ዳኒኤል ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ኤልዳና ዳኒኤል ተስፋዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣዜብ በረኸትኣብ ገብረክርስቶስ፡ ብዓል ቤተይ ሃብተገርግሽ ኣፈወርቂ መዓሾ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ትምኒት ገብረማርያም ዘሙይ፡ ብዓል ቤተይ ተስፋሚኪኤል ገብረእየሱስ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 6 ደቀይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸለና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰሊና ዳኒኤል ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ብሌን ዳኒኤል ተስፋዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ዮርሳሌም ግርማይ ጸጋይ፡ ኣቦና ግርማይ ጸጋይ ገብረመድህን ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ድልየት እሰይያስ ተክለዝጊ፡ ስም ኣደይ ወይኒ ጎይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ምሕረት ጉርጃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከድጃ ኣሕመድ ሓጃይ ምባል ተሪፉ፡ ከድጃ ሓምድ ሓጃይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ልድያ ኣብርሃለ ኣርኣያ ምባል ተሪፉ፡ ፌቨን ኣብርሃለ ኣርኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልደኪዳን ወልደዮውሃንስ ይበይን ምባል ተሪፉ፡ ወልደኪዳን ወልደዮውሃንስ በይን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ደናይት ሰለሙን የውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ስምረት ሰለሙን የውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙሴ ሰመረ ክፍለ፡ ስም ኣደይ ምልእቱ ገብረስላሴ ሃብቱ ምባል ተሪፉ፡ ሃይማኖት ኣረፋይነ ኣርዓዶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰዕድያ መሓመድጣሃ ሳልሕ ምባል ተሪፉ፡ስዒዲ መሓመድጣሃ ሳልሕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኪኤ ክፍለዝጊ ጊላዝጊ፡ ኣቦና ክፍለዝጊ ጊላዝጊ ጓንጉልን ኣዴና ምሕረት ተኽለምካኤል ኣሚነን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ሳሮን ታደሰ መብራህቶም፡ ተኸሳሲ ኣብርሃም ኣየለ ስዩም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ለተኪዳን ገብረእየሱስ ምስግና፡ ብዓል ቤተይ ክፍለእየሱስ ንጉሰ ክፍሎም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይርግኣለም ሃብተ ዑቕባዝጊ፡ ኣቦና ሃብተ ዑቕባዝጊ እንግዳ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብርሃለይ ብሽመይ ወልዱ፡ ስም ኣደይ ውዳሰ ሃይለሚካኤል ተሰማ ምባል ተሪፉ፡ውዳሰ ሃይለ ተሰማ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 2026, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03736", "text": "ተኽለ ጊላዝጊ ትኳቦ፡ ኣቦና ጊላዝጊ ሚልዮና ቢንያም ጸሃየ ምባል ተሪፉ፡ ዲቦራ ቢንያም ጸሃየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 195, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03737", "text": "1ይ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ማርቲን ዑስማን ሳልሕ፡ ስም ኣደይ ማጉላ ኣስፋ ኣሊ ምባል ተሪፉ፡ ሮዛ ሜሳክ የውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ መዓሾ ዘመንፈስ ህንጻኣብ፡ ወደይ ዮናስ መዓሾ ዘመንፈስ ስለዝተሰወአ፡ ውላድ ይኹን ሓዳር ስለዘይብሉ፡ ንሕና ወለዱ ኣቶ መዓሾ ዘመንፈስ ህንጻኣብን ወ/ሮ ወይኒ ወልደክርስቶስ ተኽለን ኣብ ቀዋምን ተንቀሳቓስን ንብረት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስቴር ሃይለ ገብረዝጊ፡ ብዓል ቤተይ ክፍላይ የማነኣብ መዓሾ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ከባቢ 01 ዚፕ ኮድ 6K-1946 ፕሎት/ብሎክ 88 ብመ.ቁ.ንብረት 6BRKRN001121 ዝተመዝገበ፡ ስፍሓቱ 862.58 ት/ሜ ዝኾነ፡ ኣብ ልዕሊኡ 10 ክፍሊ መደቀሲ/ሳሎን 1ክፍሊ/መኻዚኖ 1ክፍሊ/ክሽነ 4 ክፍሊ ዓይኒ ምድሪ/ባኞ ምስ መካበብያ ዘለዎ፡ ብስም ሳልሕ ሳልም ሳልሕ ዝተመዝገበ ምስ 6 ደቀይን ደቂ ሰብኣየን ብምቅሊት ዝብጻሓና፡ ናብ ስምና ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ዞባ ዓንሰባ ከረን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፍጽም ምዃነይ እሕብር። ኣሚራ መሓመድ እድሪስ +6 ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ከባቢ 01 ዚፕ ኮድ 6K-1946 ፕሎት/ብሎክ 88 ብመ.ቁ.ንብረት 6BRKRN001121 ዝተመዝገበ ስፍሓቱ 862.58 ት/ሜ ዝኾነ ኣብ ልዕሊኡ 10 ክፍሊ መደቀሲ/ሳሎን 1ክፍሊ/መካዚኖ 1ክፍሊ/ ክሽነ 4 ክፍሊ ዓይኒ ምድሪ/ባኞ ምስ መካበቢያ ዘለዎ ብስም ሳልሕ ሳልም ሳልሕ ዝተመዝገበ ምስ 11 ደቀይን ደቂ ሰብኣየን ብውርሲ ዝብጻሓና ናብ ስምና ከመሓላልፍ ስለዝደለኹ ዝቃወም እንተሎ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ዞባ ዓንሰባ ከረን ይቕረብ፡ ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፍጽም ምዃነይ እሕብር። ኣሚራ መሓመድ እድሪስ +11 ኣብ ከተማ ሰንዓፈ ምም/ማእከል ከተማ ዞን 06 ፕሎት 06 ፓርሰል J ዝርከብ፡ ብስም ኣዴና መድሂን ጸጋይ ተኽለ ዝተመዝገበ ገዛ፡ ብዘረጋገጽናዮ ውርሻ መሰረት ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ክፍሊ ቴክኒክ ን/ዞባ ሰንዓፈ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና እሕብር። ራህዋ ፍጹም ጋይም ብስም ሳራ በርሀ ኣባይ፡ ኣብ ዓዲ/ከባቢ ዳ/ጳውሎስ ብመወከሲ ቁጽሪ 000774 ቁጽሪ ምስክር ወረቐት 001184 ፕሎት 7 ፓርሰል H ንመንበሪ መዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07609369 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ሓዳስ ኤርትራ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.175", "char_count": 2046, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03738", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ።", "char_count": 144, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03739", "text": "ደብረጽዮን ግርመ ገዝሀይ ምባል ተሪፉ፡ ደብረጽዮን ግርማይ ገዘሀይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ኣኽበረት ሓጎስ ገብረመድህን፡ ብፍ/በ/ዕዳ 1.እሰይ ሓጎስ 2.ባሴባ ሓጎስ 3.ሶሌሆም ሓጎስ 4.ዳዊት ሓጎስ 5.ናዝሬት ሓጎስ፣ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ 2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳባ ኣፈወርቂ ገብረስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ፍቓዱ ኣፈወርቂ ገብረስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ት/ዕድመ ኣበባ ሳሙኤል ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ሉልያ ሳሙኤል ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣቶ ተስፋሚካኤል ተስፋዝጊ፡ ሓብተይ ለተንኪኤል ተስፋዝጊ እምባየ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ኣብ መንጎ ወ/ሮ ኣይዳ ኣለማዮ ዘርኣይ +1ን ተጸዋዒ ወራ/ነፍ/ ገነት ገዝሀይ ወልደማርያም ኣቶ መስፍን ኣለማዮ ዘርኣይን ዘሎ ናይ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ፡ ተጸዋዒ ኣቶ መስፍን ኣለማዮ ዘርኣይ ንጹር ኣድራሻኡ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዳኒኤል ገዛኢ ተስፋማርያም፡ ኣቦይ ገዛኢ ተስፋማርያም ገብረእየሱስ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ተስፋጋብር ተኽለኣብ ተኸስተ ምባል ተሪፉ፡ ዓወት ተኽለኣብ ተኸስተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሚካል ኣለማዮሁ ኣባተ፡ ኣደይ ማርያሮዛ ፓጋኖ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ትብለጽ ገብረክርስቶስ ተስፉ፡ ወኪል ኤፍሬም መብራህቱ ተኽለሃይማኖት፡ ጓለይ ሰናይት ሓጎስ ኪዳነ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወላዲታ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወልደሳሙኤል እስቲፋኖስ ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ሳሙኤል እስቲፋኖስ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 1580, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03740", "text": "ኣብርሀት ቦኽረጽዮን ገብረገርግሽ፡ ብዓል ቤተይ ገብረዮውሃንስ ተወልደ ተስፋገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኢትዮጵያ ተስፋይ ነማርያም፡ ወኪል ኣብርሃጽዮን በርሀ ገብረስላሴ፡ ኣቦይ ተስፋይ ነማርያም ገብረስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ፍሬታ ክፍላይ ተከስተ ምባል ተሪፉ፡ ዮሳን ክፍላይ ተከስተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 432, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03741", "text": "ለተኺዳን ተስፋማርያም ለሸለ፡ ብዓል ቤተይ ገብረኣምላኽ ዓንደማሪያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ወድና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወረ/ ነፍ/ሄር ለተሚካኤል ገብረመድህን መድሃኔ 1.ኣቶ ተስፋኣለም ኣሰፋው 2.ወ/ሮ ዛይድ ኣሰፋው (ወኪል ኣቶ ተስፋኣለም ኣሰፋው) ብፍ/በ/ ዕዳ ኣቶ እስቲፋኖስ ኣብርሃ መሓሪ ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ እስቲፋኖስ ኣብርሃ መሓሪ ንጹር ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለተንስአ ኣስመሮም ምባል ተሪፉ፡ ሓበን ኣስመሮም ክፍለሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ንግስቲ ሓጎስ ሃይለ፡ ብዓል ቤተይ ሃብተ ኣብርሃም ሃይለማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ወድና ድማ ወራሲ ምዃኑ ይረጋገጸሉ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ይግባይ በሃሊ ኣስመራ ሴራሚክስ (ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ሰለሙን ገዛኢ) ወሃቢ መልሲ ኣቶ ካሕሳይ ሃይለ ፍጡር ዘሎ ናይ ስቪል ክርክር መሰረት ብምግባር፡ ወ/ መልሲ ኣቶ ካሕሳይ ሃይለ ፍጡር፡ ኣድራሻኡ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.40 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሰስቲ ኣካየድቲ ምትሕግጋዝ ታቦት መስቀል ጸጸራት (ኣሕዋት ዓዲ ገረመስቀል) ተኸሳሲ ዳኒኤል ኣፈወርቂ ወልዱ፡ ናይ ገንዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ዬርካቤል እዮብ ግርማይ፡ ኣደይ ኣልማዝ ተኽልዝጊ ሃብተማርያም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኤልሳ ገብረሂወት በይን፡ ኣቦይ ገብረሂወት በይን ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ 7 ተተካእትን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ሩፍታኣለም መልኣከ ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ሩፍታሌም መልኣከ ጊላሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ህይወት ምናሴ ህባተ፡ ኣቦይ ምናሴ ህባተ መድህን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ተሪፉ፡ ናታን ኣስራት ታደሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። የማነ እዮብ ገብረክርስቶስ፡ ኣቦና እዮብ ገብረክርስቶስ ተወልደመድህን ስለዝዓረፈ፡ ንኣደይ ወ/ሮ ለተብርሃን ገብረሚካኤል ዓንደ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 10 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ይብራኣለም ኣላይ ኣርዓዶም ምባል ተሪፉ፡ ይርጋኣለም ኣላይ ኣርዓዶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕ ናትናኤል ኣስራት ታደሰ ምባል ሓዳስ ኤርትራ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.175", "char_count": 1967, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03742", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ", "char_count": 152, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03743", "text": "ሮዳስ ተኽለ ሃብተገርግስ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሜላ ተኽለ ሃብተገርግስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ጆሃራ ሳልም ሳልሕ፡ ተኸሳሲ ጀማል ዓብደልሓኪም መሓመድ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪልን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ስዒዳ መሓመድ ሙሳ ምባል ተሪፉ፡ ስዒዳ መሓመድ ሙሳ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኢብራሂም መሓመድ ሙሳ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም መሓመድ ሙሳ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽለሃይማኖት ሓጎስ ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ተኽለ ሓጎስ ተስፋዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ", "char_count": 548, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03744", "text": "ወ/ሮ ኤልሳ ተስፋይ ቀሺ መዝገቦ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሙሉኣለም ገብረእግዚኣብሄር ገብረ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳምር መሓረና ጸጋይ፡ ጁሲ መሓረና ጸጋይ፡ ሰናይ መሓረና ጸጋይ ምባል ተሪፉ፡ ሳምራዊት መሓረና ጸጋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ወልደኣብ ሰመረ መንግስትኣብ፡ ስም ኣደይ ምሕረት ገብረ ምባል ተሪፉ፡ ምሕረት ተስፋሚካኤል ገብረ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዮዲት ተስፋይ ሃብተማርያም ምባል ተሪፉ፡ መብራህቲ ተስፋይ ሃብተማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስማይት ዮናስ ገብረየሱስ፡ ኣደይ ኣበባ ሓጐስ ተስፋይ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ወ/ሮ ምሕረት ጸጋይ ነማርያም፡ ብዓል ቤተይ ተኸስተ ወልዱ ገብረኣምላኽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ተስፉ ደባስ ወልዱ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ፍትሓዊ ሓጎስ ተኽለሃይማኖት፡ ናይ ሞግዚትነት ስልጣን ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላ በርዕድ ኣቶ ሕመድ ኣቢብ ዓማር፡ ኣሞና ንግስቲ ዓማር ሕመድ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 12 ደቂ ሓወቦይ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ተወልደ ገብረእግዚኣብሄር ወልደኣብዝጊ፡ ኣቦና ቀሺ ገብረእግዚኣብሄር ወልደኣብዝጊ ፍስሓጽዮን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ለተብርሃን ተኽለሃይማኖት ዘርኦም ምባል ተሪፉ፡ ለተብርሃን ተኽላይ ተኽለሃይማኖት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ወ/ሮ ወይኒቱ በርሀ ብጹኣምላክ፡ ብዓል ቤተይ ሕሩይ ዓንደሚካኤል ገብረእየሱስ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣልጋነሽ ገብረትንሳኤ ዓንደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኪዳነ ገብረእግዚኣብሄር ወልደኣብዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለምለም መንግስ ወልደየውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ለምለም መንግስትኣብ ወልደሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሰዓድ ሮሞዳን መሓመድ፡ ብመንገዲ ሕጋዊ ወኪሉ ኣቢሉ፡ ሰዓድ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ሰዓድ ዑስማን ሳዓዲን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 1878, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03745", "text": "ከሳሲት ወ/ሮ ራሄል መኮነን፡ ተኸሰስቲ ናትናኤል መኮነን ሃብተማርያም 2.ሄኖክ መኮነን ሃብተማርያም 3.ሚካል መኮነን ሃብተማርያም፣ ናይ ስቪል ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲት ወ/ሮ ሳምራዊት ባህልቢ መብራህቶም፡ ተኸሳሲ ዓንዶም መሓረና ገ/ሂወት፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሼካይ ሃብተ ሕመድ፡ ኣደይ ጨጋሪት ወልደንኪል ኣድሓና ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ሳሮን ኣብርሃም ነጋሲ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ሄርሞን ዘርኣይ መብራህቱ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ወ/ሮ ወልደሚካኤል ዘርእጋብር፡ ሓወይ ፍቕረማርያም ምስግና ዘርእጋብር፡ ናይ ኣእምሮ ሕማም ስለ ዘለዎ፡ ዘይብቕዑነት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ሰናይት ተኽለሰንበት ተኽለኣብ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተስፋጽዮን ወ/ሮ ዘምዘም በላይ ተፈሪ፡ ናይ ነፍ/ ሄር ሓፍተይ ንግስቲ በላይ ተፈሪ፡ ኣቦኣን ኣዲኣን መወትቲ ኮይኖም፡ ሓዳር ይኹን ውላድ ስለ ዘይብላ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሓመድ ዓፈድሽ ሳልሕ ምባል ተሪፉ፡ ዓፈድሽ ሳልሕ ኣሕመድ ወልደትንሳኤ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ኣበባ ወረደ ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ኣበባ መረጸ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ እርጋኣለም ተኸስተ ተኽለሃይማኖት ምባል ተሪፉ፡ እርግኣለም ኣየው ሸፈራው ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናትናኤል ተስፎም ሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ናትናኤል ተስፋማርያም ዮውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣመተልደት ወልደንኪኤል ኣድሓና፡ ሓፍትና ሓጎሳ ወልደንኪኤል ኣድሓና ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ከሳሲ ዳዊት መብራህቱ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሃብቶም ሰለሙን፡ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓልሓል ዓሊ መሓመድ ስዓድ ምባል ተሪፉ፡ ዓሊ መሓመድስዒድ እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣስቴር ሃይለ ገረዝጊ፡ ብዓል ቤተይ ክፍላይ የማነኣብ መዓሾ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/6/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ዓሊ እድሪስ ዓሊሑሰን ምባል ተሪፉ፡ ኣልሑሴን እድሪስ ኣልሑሴን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ኣርካ መሓመድ ዓሊ ዓብደላ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ናስር ኣብዱልቃድር ማሕሙድ፡ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ከረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳምሶን ባህታ ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ ሳምሶም ባህታ ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤንሁር ሓዲሽ ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ቢንያም ሓዲሽ ገብረኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳሚኤል ቦኽረ ተኽሉ ምባል ተሪፉ፡ ሳሚኤል ቦኽራይ ተኽሉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 2501, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03748", "text": "ምርሳዕ ዝተፈላለየ ነገር፡ ኣብ ብዙሓት ሰባት ዘጋጥም ተርእዮ እዩ። እዚ ሕቶ’ዚ፡ ኣብ ኣእምሮ ብዙሓት ሰባት ይመላለስ’ዩ። ብፍላይ ድማ ተኣፈፍትን ኣገደስትን ስራሕን ቆጸራታትን ክርስዑ ከለዉ። ናይ ኣዚኻ ትፈልጦ ሰብ ስሙ ምስ ትርስዖ ዘሰንብድ እዩ። ተመራመርቲ ከም ዝገልጽዎ፡ ኣብ ቀትሪ ምስ ብርቱዕን ኣድካምን ስራሕ ዝተረስዐ ነገራት፡ ሓንጐል ለይቲ ልዋም ድቃስ እንተ ጸጊቡ፡ ነቲ ተረሲዑ ዝነበረ ክዝከር ከም ዝኽእል እዮም ዝገልጹ። መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ፡ ዓቐኑ ዝሓለፈ ድቃስን እኹል ድቃስ ዘይምርካብን፡ ንጥዕናን ህይወትን ደቂ ሰብ ሓደገኛታት እዮም። ሓንሳብ ክልተ ሽሕ ቃላት ድሕሪ ምስምዑ ክዝክርን ክደግምን ይኽእል ከም ዝነበረ ይፍለጥ። ኣእምሮና ኣብ ናይ ምዝካር ስራሕ ምስ እንጸምዶ፡ ናይ ምዝካር ክእለትና ዝያዳ ክብ ክብል ይኽእል። ኣእምሮና ልክዕ ከም ናይ ጭዋዳታትና ባህሪ’ዩ ዘለዎ። ከምቲ ጭዋዳታትና ብእንገብሮ ምውስዋሳት ዝጥንክር፡ ዝኽሪ ኣእምሮና’ውን ከምኡ’ዩ። ኣብ’ዚ ክንግንዘቦ ዝግባእ ግን፡ ድኹም ወይ ዘይረብሕ ኣእምሮ ዝበሃል ከም ዘየለ’ዩ። እቲ ፍልልይ ኣብ መንጎ ምጥቃምን ዘይምጥቃምን’ዩ ዝምርኮስ። ገለ ሰብ ቁጽሪ ተሌፎን ክዝክር ዝኽእል፡ ስምን ምስሊ ገጽን ክዝክር ግን ዘሸግሮ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ገለ ድማ፡ ብኣንጻሩ ገጽካን ምስልኻን ቆብ ኣቢሉ፡ ቁጽሪ ተለፎንካ ምዝካር ግን ሕርብት ይብሎ። ብኻልእ ሸነኽ፡ ቅልጡፍ ናይ ምቝላብ ክእለት እናሃለዎ፡ ንነዊሕ እዋን ክሕዝ ግን ዘይክእል ሰብ ድማ ኣሎ። ብኣንጻሩ ድማ፡ ንነዊሕ እዋን ክዕቅቡ እናኽኣሉ ምቑላብ ዘሸግሮም ኣለዉ። ኣእምሮ፡ ዝበዝሕ ግዜ ዝሰርሖ ስራሕ ዝያዳ ክዝክር ይኽእል። ንኣብነት፡ ኣሳሰይቲ ብዘይጸገም ኣብ ሓደ እዋን ንብዙሕ ሰብ ክእዘዛ ይኽእላ’የን። ንነዊሕ እዋን ግን ንዝተኣዘዛኦም ክዝክራኦም ኣይክእላን’የን። ምናልባት ኣድላይነት ስለ ዘይብሉ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ግን፡ ብሰንኪ ዝሰርሓኦ ስራሕ ቀልጢፍካ ናይ ምቝላብ ብልጫ ከማዕብላ ዋሕዲ ደምን ጉድለት ማዕድናትን፡ ዘይምትኳርን ብዝሒ ምስጋልን፡ ምጭናቕን ዋሕዲ ድቃስን፡ ገለ ካብ’ቶም እኹል ድቃስ ብዘይምውሳድ ዝስዕቡ እዮም። ኣብ ዝበዝሕ መጽናዕትታት፡ ዓቕሚ ናይ ኣእምሮና ምሉእ ብምሉእ ከም ዘይንጥቀመሉ’ዩ ዝግለጽ። በዚ መንጽር፡ ዓቕሚ መዘክር ኣእምሮ እውን ደረት ኣልቦ ምዃኑ ኢና ክንርዳእ እንኽእል። ሉቺዮስ ስቺፕዮ፡ ኣስማት ናይ ብምሉኡ ህዝቢ ሮማ ክዝክር ይኽእል ነይሩ። ሳይሮስ ዝብሃል ዝነበረ መራሒ ሰራዊት፡ ኣስማት ናይ ብምሉኦም ዓሻክሩ ብዘይ ጸገም ክጠቅስ ይኽእል ነይሩ። ካልእ ሰነካ ዝበሃል ግሪኻዊ ፈላስፋ’ውን፡", "char_count": 1436, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03749", "text": "• ከይትወድቕ ምፍራሕ፡- ፍርሒ፡ ደቂ ሰብ ድሌታቶም ኮነ ሕልምታቶም ጋህዲ ንኸይገብሩ ዝዓግት ወይ ንድሕሪት ዝጎትት ዓንቃጺ ባህሪ እዩ። ፍርሒ ብብዙሕ መዳያት ክፍጠር ወይ ክቀላቐል ይኽእል እዩ። ፍርሒ ካብ ውድቀት፡ ፍርሒ ካብ ጌጋ ምፍጻምን ካልኦትን። ፍርሒ ብተወሳኺ ከም ብርቱዕ ስምዒት ኰይኑ፡ ኣእምሮኣውን ኣካላውን በሰላ ከውርድ ይኽእል። ፍርሒ ሽሕ’ኳ ኣሉታዊ ጽልዋ ዘለዎ ጎዳኢ ስምዒት እንተዀነ፡ ብልክዕ እንታይነቱን መንቀሊኡን እንተ ተለልዩ ንምውጋዱ ኣዝዩ ቀሊል’ዩ። ጽልዋ ኣለዎ ርዱእ እዩ። ነዚ ብምርዳእ፡ ኩሉ ግዜ ክህልወካ ኢልካ እትሃርፎ ነገር ብምግዛእ፡ እቲ ንወልፊ እተጥፍኦ ገንዘብ ዓቅቦ። ኣብ ህይወትካ ናይ ባህሪ ለውጢ ከተምጽእ ተበገስ። ንኣብነት፡ ሓያል ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምዝውታር፡ ኣብ ምቁራጽ ወልፊ ሽጋራ ኣዝዩ ሓጋዚ’ዩ። ጌጋ ዝያዳ መምሃሪ ምዃኑ ኣሚንካ ስክፍታኻ ከተወግዶ ፈትን። ንነብሰኻ ካብ ምንቃፍ ተቖጠብ። ንኣእምሮኻ ብሃነጽትን እወታውያንን ሓሳባት ክትመልኦ እንተ ክኢልካ፡ ናይ ከይብሉኒ ባህርያት ኣይተማዕብልን ኢኻ። • ዘይቅርዑይ ምሕደራ ግዜ፦ ዓወትና ብእነመዝግቦ ናይ ግዜ ገደብ እዩ ዝልካዕ። ናይ ኩሉ ጻዕርና ፍረን ዓወትን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ካልኢት ናይ ግዜና ስለ ዝርከብ፡ ንዘሎና ናይ ግዜ ጸጋ ኣብ እዋኑ ብዕቱብ ርኢና ክንጥቀመሉ እንተ ደኣ ዘይክኢልና፡ ንድሕሪት ክንጉተት ኢና። ብሓፈሻ ኣብ ዕለታዊ ህይወትና ዕዉታት ንምዃን ኣብ እነካይዶ ጉዕዞ፡ ግዜ እቲ ቀንዲ መሳርሒና ካብ ኮነ ብግቡእ ንጠቐመሉ። • ዓቕምኻ ዘይምዕባይ፦ ፍልጠት ሓይሊ’ዩ። እዚ ክንብል ከለና እምበኣር፡ ብብዙሕ መንገድታት ክንትንትኖ ንኽእል። ፍልጠት ብብዙሕ መንገዲ ክርከብ ይኽእል እዩ። እቲ ቀንድን መተካእታ ዘይብሉን ምንጪ ፍልጠት ግን፡ ምንባብ እዩ። ብመገዲ ንባብ ምስ ዝተፈላለዩ ፈላጣትን ጸሓፍትን ትራኸብ። ብመንገዲ ምንባብ ኣተሓሳስባን ፍልጠትን ናይ’ዞም ሊቃውንቲ ትረኽቦ። ንሳቶም ንዓመታት ጽዒሮም ዘቕረቡዎ ፍልጠት ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ብዘደንቕ ቅልጣፈ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽርካ ተእትዎ። ስለዚ፡ ፍልጠት ምድላብ፡ ኣብ ሎሚ ካብ ሎሚ ድማ ኣብዚ ሰዓት እዚ ንፈልሞ። እቲ ምንታይ፡ መጻኢና ኣብ ሎሚ ስለ ዝምርኮስ። • ከይብሉኒ ምባል፦ ሰባት ከይብሉኒ ወይ ብዛዕባይ እንታይ ይብሉ ኢልካ ምሕሳብ ንቡር’ኳ እንተኾነ፡ መጠኑ ምስ ዝሓልፍ ግን ናብ ሕማምዩ ዝምዕብል። ግዳያት ናይዚ ባህሪ ብዝቐርጽዎ ዘይንቡር ፍርሕን ጥርጣረን፡ ምስ ሰባት ዝገብርዎ ርክብ ርሕቀቱ ዝሓለወ’ዩ። በዚ ምኽንያት፡ ዝምድናታት ኣብ ምፍጣር ኣዝዮም ይሽገሩ’ዮም። ወዲ ሰብ ብባህሪ ምስ ሰባት ናይ ምሕዋስ ሓያል ውሽጣዊ ድርኺት ኣለዎ። በዚ’ዩ ድማ ካብ ሰባት ምስ ዝንጸል ንኣካላውን ንስነ ኣእምሮኣውን ሕማማት ቅሉዕ ወይ ተኣፋፊ ዝኸውን። • ወልፊ ምህላው፦ ንዕብየትና ዝጸልዉ ብዓቢኡ ከኣ ኣብ መወዳእታ እንታይ ዓይነት ህይወት ከም እንነብር ዝውስኑ ወልፍታት ኣለዉ። ወልፍታት፡ ንናይ ሓደ ሰብ ናይ ስራሕ ልምዲ በሪዞም፡ እቲ ሰብ ኣብ ስርሑን ሞያኡን ንኸይዕወት ክድርኹ ይኽእሉ። ስለዚ፡ ቀለልቲ ንዝመስሉ ልምድታት ብኣጋ ኣስተብሂልና ክንምሕዎም እንተ ዘይክኢልና፡ ንድሕሪት ክጎቱና ይኽእሉ እዮም። መብዛሕትኡ ሰብ፡ ዝሰረጾ ልምዲ ክምሖ ከም ዘይክእል ገይሩ ይወስዶ እዩ። ንኣብነት፡ ወልፊ ሽጋራ ዘለዎ ሰብ፡ ኣብ ጥዕናኡን ስድራኡን እንታይ ብሰንኪ ከይብሉኒ ምባል ምስ ሰብ ምሕዋስ፡ ካብ ክትሰርሖ ዝግብኣካ ስራሕ ብምብኳር ንድሕሪት ኣይትጎተት። ይኽእላ። ብኣጠቓላሊ ግን፡ ዝኾነ ሰብ ነቲ ክዝክሮ ዝደሊ ምስ ቅድሚ ሕጂ ዝፈልጦም ነገራት ብምትእስሳር ወይ ብምትሕሓዝ ብዘይ ጸገም ክዝክሮ ይኽእል። እዚ ዝኾነሉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ኩሉ ብህዋሳትና እንቕበሎ ሓበሬታ ይዕቀብ ስለ ዝኾነ እዩ። ስለዚ፡ እቲ ምስ ትሕተ ውነ ክነተሓሕዞ ዝኸኣልና ወይ ምስ ምድግጋም ኣብቲ ንቑሕ ክፋል ኣእምሮና ክህሉ ዝኽኣለ ጥራይ ኢና ብዝያዳ ክንዝክሮ እንኽእል። እቲ ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ኣብቲ ንቑሕ ክፋል ኣእምሮና ክህሉ ዘይከኣለ ድማ ብቐሊሉ ክንዝክሮ ኣይንኽእልን ኢና።", "char_count": 2229, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03750", "text": "ደቂ ሰብ ካብ ካልኦት እንስሳታት ዝፈልየና ነጥቢ፡ ስርዓተ ሓንጎልና ዝያዳኦም ዝማዕበለ ብምዃኑ’ዩ። ከም ውጽኢት ናይዚ ድማ፡ ንነገራት ብግቡእ ክንርዳእ፡ ከነስተማቕር ዘኽእል ብልሒ ዝተዓደለና ፍጡራት ኢና። ከም ሰብ ዝማዕበለ ሚዛን ኣተሓሳስባ ዋላ ኣይሃልዎም፡ ንዝተፈላለየ ነገራት ክርድኡ ዝኽእሉ ካልኦት ዓይነታት እንስሳታት’ውን ኣለዉ። ከልቢ ድማ ሓደ ካብኣቶም እዩ። ቀዳማይ ፈታዊ ሰብ ዝኾነ ከልቢ፡ በላሕቲ ተባሂሎም ካብ ዝጥቀሱ እንስሳታት’ዩ። እቶም በላሕቲ ኣኽላባት ልዕሊ1000 ቃላት ከጽንዑ ከም ዝኽእሉ መጽናዕትታት ይገልጹ። እታ ዝበዝሑ ኣኽላባት እትውንን ሃገር ኣመሪካ ኮይና፡ ልዕሊ 70 ሚልዮን ኣኽላባት ኣለዉዋ። ብራዚልን ቻይናን ድማ ኣብ ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ተቐሚጠን ይርከባ። ከልቢ ንኣሽሓት ዓመታት እሙን ዓርኪ ሰብ ኮይኑ ዝጸንሐን፡ ክሳብ’ዚ እዋን ዝቕጽል ዘሎን ዘቤታዊ እንስሳ’ዩ። ካብ ካልኦት እንስሳታት ብፍሉይ ዘጠምቶ ድማ፡ ዝነብሕ ምዃኑ’ዩ። እናነባሕካ ጎረሮኻ ምስሓል ንኸልቢ ባህታ ዝፈጥረሉ ልምዱ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ። ካብዚ ሓሊፉ ምንባሕ ቀንዲ መረዳድኢ ቋንቋ ኣኽላባት ምዃኑ’ውን ይፍለጥ። ንኣብነት፡ ሓደ ከልቢ መግቢ ምስ ተዋህቦ እናበልዐ ዝነብሕ እንተ ኾይኑ፡ ጠምዩ ከም ዘሎ ዝሕብር’ዩ። ካልኦት ሰባት ወይ እንስሳታት ኣብ ጥቓኡ ምስ ዝህልዉ ዝነብሕ እንተ ኾይኑ ግና፡ ንሳቶም ናብኡ ከይቀርቡ፡ እንተ ቀሪቦም ከኣ ከጥቅዕኦም ምዃኑ መጠንቀቕታ ንምሃብ’ዩ። ከልቢ፡ ዋናኡ ኣብ ዝምገበሉ እዋን ንዕኡ’ውን መግቢ ዝቕርበሉ እንተ ደኣ ኮይኑ፡ መግቢ ዝወሃቦ ሰዓታት ስለ ዘጽንዖ፡ ኣብ ሰዓቱ ባዕሉ ብምንባሕ መግቢ ክወሃቦ ይሓትት’ዩ። ክጠሚ እንከሎን ዘይፈልጦ ሰብ (ጋሻ) ርእዩን ዘስምዖ ድምጽታት ይፈላለ’ዩ። ከልቢ ኣብ መግቢ ዘለዎ ተገዳስነት ፍሉይ’ዩ። ዝኾነ ዝብላዕ ነገር እንተ ተደርብዩሉ ዘርእዮ ፍጥነት ኣቆላልባ ንተገዳስነቱ ዘንጸባርቕ’ዩ። ንመግቢ ብኸመይ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣእትዩ ይጥቀመሉ፡ ልምዲ ናይ ዝኾነ ከልቢ’ዩ። ከልቢ ዝነብሕ ኣቓልቦ ሰባት ንምስሓብ’ዩ። ስለዚ፡ ከልቢ ምስ ዝነብሕ፡ ድምጺ ኣናብሓኡ ብምልላይ ከመሓላልፎ ዝደለየ መልእኽቲ ክንርዳእ ንኽእል ኢና።", "char_count": 1201, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03751", "text": "መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ባ ስ ካ ገ መ ል ቡ ን ባ ረ እ ም ነ ት ፈ ን ጠ ር ን ባ ብ ት ረ ረ ር ቱ ባ ኣ ብ ር ስ ን ሰ ወ ር ሒ ሃ እ ቶ ን ሰ ስ ሓ ገ ጽ ሽ ም ዓ ዊ ን ወ ሰ ደ ሕ ቶ ን ብ ር ደ ብ ል መ ጸ ታ ራ ወ ኒ ት በ ል ጽ ት ግ ረ ግ ብ ት ሓ ዊ ቻ መ ዑ ደ ት ሓ ፍ ሓዳስ ኤርትራ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.175 ኣጽዋር - ምርቓን መርገምን ደቂ-ሰብ እዮቤል ጽገሃንስ (ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ) ወገን ናይ ዘይምሓዝ መርገጺ ተሰሪዙ፣ ንሓይልታት ኪዳን ንምዕጣቕ ዘኽእል ናይ ልቓሕ ድንጋገ (Lend-Lease Act) ምስ ጸደቐ፣ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኣመሪካን ትካላት መፍረ ኣጽዋር ናይታ ሃገርን ዝነበረ ርክብ ብዘገርም ኣገባብ ተርኒዑ። ምውላድ መርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ (military industrial comp­ plex) ናይታ ሃገር’ውን ኣብዚ እዩ ጀሚሩ ክበሃል ይከኣል። መንግስቲ ኣመሪካ ንኢንዱስትሪ ኣጽዋር ሃገሩ ዝገበሮ ፋይናንሳዊ ምወላ፡ ቀረብ ጥረ ነገራት፡ ደገፍ ዓቕሚ ሰብን ክንዮኡ ዝዝርጋሕ መንግስታዊ ሓገዛትን ንምዕባለ ናይ’ቲ ዓውዲ ዓቢ ኣስተዋጽኦ እዩ ገይሩ። ዝነበሩ ወነንቲ ትካላት ኣጽዋር ድማ ምስሎም ተስተኻኺሉ “ናይ ሃገራዊ ድሕነት መሻርኽቲ” ተባህሉ። እቲ ዘፍርዩዎ ኣጽዋር፣ “ሰላም ዓለም ይዘርግ ኣሎ” ኣቐዲሙ ከምዘይተባህለ፣ ድሕሪ’ቲ እዋን’ቲ “ኣውሓስን መሳርሕን ሰላም እዩ” ተባህለ። በዚ ኣገባብ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ስትራተጂያዊ ትካላት ናይ ሃገራት ኮና።", "char_count": 849, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03752", "text": "ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ከም እተገልጸ፡ ኣብ እዋን ቀዳማይ ኲናት ዓለም፡ ብዙሓት ናይ ብሕቲ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ንክልተኦም ተዋጋእቲ ወገናት ፍርያቶም እናሸጡ መኽሰብ የኻዕብቱ ምንባሮም ኣብ ሰነዳት ታሪኽ ሰፊሩ ዘሎ’ዩ። እንተኾነ እዚ ኣካይዳ’ዚ ድሕሪ ምዝዛም ቀዳማይ ኲናት ዓለም ንወነንቲ ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ዋጋ ኣኽፊሉዎም እዩ። ምስ ምውላዕ ካልኣይ ኲናት ዓለም መንግስታት ቀንዲ ተዋሳእቲ ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ብምዃኖም፣ ዝሰዓበ ካልእ ታሪኻዊ ምዕባለታት ብብዙሕ መንገዲ ተጸልዩ እዩ። ብፍላይ እታ ንሓይልታት ኪዳን በዚ ናይ ሕጂ መጠን ክሳብ 700 ቢልዮን ዶላር ዝበጽሕ ዝተፈላለየ ደገፍ ዝሃበት ኣመሪካ፣ ንኢንዱስትሪ ኣጽዋር ሃገራ ኣማእዚና ቀረብ ኣጽዋር ከተውሕስ ብምኽኣላ ንመልክዕ ታሪኽ ናብ ዝምእምኣ ኣንፈት ኣቕኒዓቶ እያ። ንዝሰዓበ ቁጠባዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ዲፕሎማስያውን ካልእን ዕብለላ ባይታ ከተንጽፍ ዘኽኣለ’ዩ ነይሩ። ኣብቲ እዋን’ቲ ናብ ልዕሊ 30 ሃገራት ከባቢ 637,000 ተሽከርከርቲ፡ 30,900 ነፈርቲ፡ 26,900 ታንክታት ካብ ኣመሪካ ክለኣኻ እንከለዋ፣ ነዚ ግዙፍ መጠን መሳርሒታት ንምጽጋን ይኹን ካልእ ኣገልግሎት ንምሃብ ተባሂሉ ኣመሪካውያን ንዝቐጸለ ነቲ ዝተኻየደ ኣዕናዊ ኲናት ብወግዒ ንምድምዳም ብ1919 ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝተገብረ ርክብ፡ ሰላም ንኽሰፍን ተራ ናይቶም ሰብ ረብሓ ዝኾኑ ነጋዶ ኣጽዋር መግትኢ ክግበረሉ ሰፊሕ ልዝብ ተኻየደ። ብድሕሪ’ዚ ዕሙር ዕዳጋ ነጋዶ ኣጽዋር ባይታ ዘቢጡ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጉዳይ ተሓታትነት ተወሲኹዎ ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ከንቆልቍል ጀመረ። ወነንቲ ናይቲ ኢንዱስትሪ ንስለ ረብሓኦም ክብሉ ኣብዚ ፈታኒ እዋን’ዚ ዘይገበሩዎ ኣይነበረን። ብፍላይ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ነቲ መንግስቲ ሒዙዎ ዝነበረ ትርር ዝበለ ኣጠማምታ ክምክቱ “ሰብ እዩ ንሰብ ዝቐትል ኣጽዋር ኣይኮነን” እናበሉ ብምምጓት ምስሎም ከስተኻኽሉ ተንቀሳቐሱ። ይኹን’ምበር ቁጠባዊ ውድቀት ናይ 1930’ታት ተወሲኹዎ ሓፈሻዊ ርእይቶ ህዝቢ ኣብቲ ጉዳይ ኣንጻሮም ዝቐንዐ’ዩ ዝነበረ። ዝሕተም መጻሕፍቲ፡ ዝዝርጋሕ ትሕዝቶ መራኸቢ ብዙሓን ንዓኣቶም ዝወቅዕ ነበረ። ብደረጃ ዓለም ኣብ ብዙሓት ሃገራት እቲ ኢንዱስትሪ ኣብቲ እዋን’ቲ ዝረኽቦ ዝነበረ ደገፍ ብብዙሕ መንገዲ ክግለጽ ይከኣል። ምወላ ወተሃደራዊ ምርምርን ምዕባለን፡ ሓደ ካብቲ ተጠቃሲ ደገፋት ኮይኑ፣ ምሁራዊ ዓቕሚ ሰብ ኣብቲ ዓውዲ ብምኽታት መንግስታት ዝገበሩዎ ኣስተዋጽኦ ዓቢ እዩ ነይሩ። እቲ ዝነበረ ወተሃደራዊ ምርምርን ምዕባለን፣ ንወተሃደራዊ ምዕባለ ንቕድሚት ክውንጭፎ እንከሎ ንሲቪላዊ ኣገልግሎት ዝኸውን ምህዞታት’ውን ወሊዱ እዩ። በዚ ኣገባብ’ዚ፡ መንግስታት ኣብ ዘጣጥሑዎ ባይታ ክነጥፍ ዕድል ዝረኸበ ኢንዱስትሪ ኣብ ከምዚ ኩነታት እናሃለዉ ግን ካብቲ ዝነበሩዎ ድርኩኺት ውድቀት ዘድሕን፡ ንኣገዳስነቶም ዘዕቢ ኣጋጣሚ ኣብ ኤውሮጳ ተኸስተ። ብኣዶልፍ ሂትለር ዝምራሕ ስርዓት ናዚ ኣብ ጀርመን ስልጣን ድሕሪ ምጭባጡ ኣብ ኤውሮጳ ሓድሽ ወተሃደራዊ ምዕባለታት ተራእየ። ጀርመን ነቲ ኣብ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ዘጋጠማ ውድቀት ከተሕዊ ዳግማይ ሰፊሕ ወተሃደራዊ ትንሳአ ምግባራ ዘቕስን ኣይነበረን። እዚ ድማ ብቐጥታ ናብ ሓድሽ ቅድድም ሸመተ ኣጽዋር መርሐ። ኣጽዋር፣ ኣብ ግዜ ሰላም ምናልባት 50 ዓመታት ክወስደሉ ዝኽእል ዝነበረ ርቀት ኣብ ውሽጢ ሒደት ዓመታት ክበጽሖን ዓቢ ቴክኖሎጂያዊ ዝላ ክገብርን ክኣለ። 10’ታት ዓመታት ነቲ ዓውዲ ብሒቶሞ እዮም። እዚ መሰረት ናይዚ ሎሚ ዘሎ ኣመሪካ እትዕብልሎ ዓለማዊ ንግዲ ኣጽዋር ኮይኑ፣ ዳርጋ ፍርቂ ናይቲ ሎሚ ኣብ ዓለም ዝግበር መሸጣ ኣጽዋር ስለምንታይ ብኣመሪካ ከም እተባሕተ ንኽንርዳእ ዝሕግዝ እዩ። ምውላዕ ካልኣይ ኲናት ዓለም ንኢንዱስትሪ ኣጽዋር ካብ ኣፈፌት ውድቀት ኣድሒኑዎ ጥራይ ዘይኮነ እንደገና ከም ዝውለድ እዩ ገይሩዎ። ተጠላብነት ፍርያቶም ብቕጽበት ምዕባዩ ሓደ ረቛሒ ኮይኑ፣ ምኽንያት ትንሳአን ዳግመ-ምውላድን ናይቲ ኢንዱስትሪ ግን ክንዮ’ዚ ዝኸይድ እዩ። ቅድሚ ካልኣይ ኲናት ዓለም ርእሰን ክኢለን ፍርያተን ከም ዝመስለን ንዝኾነ ዓዳጊ ዝሸጣ ዝነበራ ኩባንያታት፣ ድሕሪ’ቲ እዋን’ቲ፡ ምስ መንግስታት ሃገራተን ዘለወን ምትእስሳር ብዘደንቕ ኣገባብ ማዕበለ። ትካላት መፍረ ኣጽዋር ካብ መንግስታተን ዘይተቖጠበ ደገፍ ክረኽባ ተራእያ። በዚ ድማ እቲ ጽላት፡ መንግስቲ ምስተን ናይ ብሕቲ ትካላት ዝዋስኣሉ ዓውዲ ተቐየረ። ኣብ ኣመሪካ ንኣብነት እቲ ዝነበረ ኣብ ኲናት ብተወሳኺ ኣገባብ መፍረ ጥራይ ዘይኮነ ኣገባብ መሸጣ ኣጽዋር’ውን ተቐይሩ እዩ። ኣብቲ ዝነበረ ኲናት መንግስታት ባዕላቶም ዋና ዓማዊል ናይቲ ዝፈሪ ንዋት ብምዃኖም ናይ ዕድጊ ኣገባብ ተለወጠ። ከይተሸጠ ዝተርፍ ብዘይምንባሩ ዓቢ ናይ መኽሰብ ረቛሒ ኮነ። ቅድሚ እቲ እዋን ነጋዶ ኣጽዋር፡ ካብ ሓደ ናብቲ ካልእ እናተመላለሱ ዝተፈላለየ ሜላ ንግዲ ተጠቒሞም ፍርያቶም ዘጻርዩ ዝነበሩ፣ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ግን ንግዲ ኣጽዋር መንግስታት ኢዶም ዝሕውሱሉ ኣካል ናይ ሃገራዊ ድሕነት ስትራተጂ እዩ ኮይኑ። እቶም ቅድሚ ካልኣይ ኲናት ዓለም ስሞም ተበሊሉ “ናይ ሞት ነጋዶ” እናተባህሉ ዝጽውዑ ብዘይካ’ዚ እቲ ካብ 1945 ጀሚሩ ንዓለም ዘሳለየ ብኣመሪካ ዝተነድፈ ዓለማዊ ቁጠባዊ መዋቕር’ውን እንተኾነ መሰረቱ እቲ ንሓይልታት ኪዳን ንምዕጣቕ ዘኽኣለ ናይ ልቓሕ ድንጋገ (Lend-Lease) እዩ። ዓንቀጽ 7 ናይቲ ውዕል፣ ልቓሕ ዝተቐበላ ሃገራት ሊበራላዊ ስርዓተ ቁጠባ ክኽተላ ዘገድድ ኮይኑ፡ ፍርያት ኣመሪካ ክፉት ዕዳጋ ንምርካብ ንከም ብዓል ዓለማዊ ባንክን ዓለማዊ ማዕከን ገንዘብን ዝኣመሰለ ፋይናንስያዊ ትካላት ንኽምስረታ ባይታ ዘንጸፈ’ውን እዩ ነይሩ። በዚ መንገዲ’ዚ ኣጽዋር ንሃገራዊ ድሕነት ሃገራት ኣብ ቅድመ ግንባር ጥራይ ዘይኮነ ብብዙሕ ካልእ መንገዲ’ውን ከም ዘገልግል ክኸውን ከኣለ። እቲ ዓውዲ ቀንዲ መሳርሒ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ ሃገራት ክኸውን እንከሎ፡ ከም ኢንዱስትሪ’ውን ምስ መንግስታት ተወሃሂዱ ዘይድፈር ሓያል ኢንዱስትሪ ክኸውን ከኣለ። ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ወይ ብልሙድ ኣጸዋውዓ ‘መርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ’ (military industrial comp­ plex) ናይ ሃገራት፡ ከም ኣምር ኣብቲ እዋን ዝተበጋገሰ ኮይኑ፡ ብሰለስተ ኣዕኑድ ዝቖመ እዩ። እዚ ቅልል ብዝበለ ኣገላልጻ ኣብ መንጎ መዋሊ፡ ኣፍራዪን ኣህላኽን ብዘሎ ዝምድና ዝተመስረተ እዩ ክበሃል ይከኣል። መንግስታት ሃገራት መወልቲ ክኾኑ እንከለዉ፣ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ከም ኣፍረይቲ፣ ሰራዊት ድማ ኣህለኽቲ ብምዃን መርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ የቑሙ። እዞም ሰለስተ ኣካላት፣ ሓደ ብዘይ እቲ ካልእ ዘይሰሩ ተመላላእቲ ክፋል ሓደ ዓንኬል እዮም። መንግስቲ ካብ ሃብቲ ሃገር ባጀት ከጽድቕ እንከሎ፣ እተን ገዚፍ መጠን ገንዘብ ዝተበጀተለን ትካላት፡ መፍረ ኣጽዋር ነቲ ገንዘብ ተጠቒመን ቀሊል ዘይበሃል ናይ ስራሕ ዕድል ይፈጥራን ብቐንዱ ንሰራዊት ሃገረን ወይ’ውን ንመሸጣ ዝኸውን ኣጽዋር የፍርያ። እቲ ፍርያት እናተቐበለ ዘህልኽ ሰራዊት ድማ ድሕነት ሃገር ኣብ ምሕላው ዘድሊ ጠለባት እናቕረበ ነቲ ዝምድናታት የማእዝኖ። መፍረ ኣጽዋር፡ ፖለቲከኛታትን ሃገራዊ ሰራዊትን ንዘሎ ቀለቤት ዘርኢ እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ ግን ንመርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ኣመሪካ፡ ዘይርአ ሞተር ኮይኑ ዝቕልሶ ካልእ ረቛሒ ኣሎ። ባህሪ ናይቲ ዓውዲ ንወሰንቲ ኣካላት ሰራዊት ተቛደስቲ ናይቲ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ዘኻዕብትኦ ሃብቲ ዝገብርን ናይ ውትህድርና ዕማሞም ድሕሪ ምውዳኦም ኣባላት ናይተን ትካላት ክኾኑ ዘኽእል ኣካይዳ ስለ ዝኽተላን እዩ። እዚ ናይ ረብሓ ምትእስሳራት ንፖለቲከኛታት’ውን ብመንገዲ ኣማለድቲ (lobbyists) ዘረኻኽበሎም ብምዃኑ፣ ድምር ቁጠባዊ ረብሓ፡ ፖለቲካዊ መኽሰብን ሃገራዊ ድሕነትን ነቲ ዕዮ ዕብየትን ናህርን ክውስኽ ኣኽኢሉዎ እዩ። ደረት ጽልዋ ናይዚ ኢንዱስትሪ ኣብ መላእ ዓለም ዝተዘርግሐ ብምዃኑ ዕብየቱ ገና ይውስኽ እዩ ዘሎ። ንኣመሪካ ስዒበን ዝስርዓ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ሃገራተን ኣማዕቢለን ሃገራዊ ድሕነተን ንምውሓስ ዝቃለሳ ዘለዋ ሃገራት ብቑጽሪ ውሑዳት ኣይኮናን። ኢንዱስትሪ መፍረ ኣጽዋር ሩስያ እንተርኢናዮ መሰረቱ ናይ ቅድም ሕብረት ሶቭየት ኮይኑ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ብምወላ መንግስቲ ተወዳዳሪ ፍርያት እዩ ዘቕርብ ነይሩ። ዋላ’ኳ ምስ ምብትታን ሕብረት ሶቭየት ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ወዲቑ ይንበር፣ ድሕሪ ምምጻእ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ኩባንያታት ኣጽዋር ተጠርኒፈን ብምጉልባተን፡ ሎሚ እቲ ኢንዱስትሪ ንሃገራዊ ድሕነት ሩስያ ዋልታ ኮይኑ ይርከብ። ጉዕዞ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ቻይና እንተርኢናዮ’ውን ፈለማ ምስ ሕብረት ሶቭየት ተጎዝጒዙ እግሪ ድሕሪ ምትካሉ፡ ብዙሕ መሰናኽል ሰጊሩ፡ ምስ ኩሉ መዳያዊ ምዕባለ ቻይና ተተሓሒዙ ኣብ ዝበረኸ ደረጃ ይርከብ። ንምዕባለ ናይቲ ዓውዲ ተባሂሉ ኣብታ ሃገር ዝካየድ ዝኾነ ዳህሳስን ምርምርን፣ እንተላይ ናይ ውልቂ ትካላት ዘካይድኦ ቴክኖሎጂያውን ስነፍልጠታውን ርኽበታት ብቐጥታ ንወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ናይታ ሃገር ከም ዝርከብን ከም ዝጥቀመሉን እዩ ዝግበር። ከም ውጽኢት ናይዚ ምትሕንፋጽ ሲቪላውን ወተሃደራውን ጽላታት፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ቻይና ብምዕባለ ልዕሊ ድምጺ ዝውንጨፍ ሚሳይል ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ትርከብ። ኣብ ዓውድታት ሰብ-ኣልቦ ናይ ባሕርን ኣየርን መሳርሒታት፡ ምዕባለ ከም ጨረርን ካልእን ዘጠቓልል ኤሌክትሮኒካዊ ሜላ ውግእ፡ ንመራኸቢታት ዘገልግል ውሑስ ናይ መራኸቢታት ኳንተም ቴክኖሎጂን ካልእን ካብቲ ተጠቃሲ ምዕባለ ቻይና እዩ። ካልኦት ሃገራት’ውን ብተመሳሳሊ ኣብዚ ዓውዲ’ዚ ዝገብራኦ ዘለዋ ገስጋስ፡ መርኣያ ናይቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ብመፍረ ኣጽዋር ገዛእ ርእስኻ ናይ ምኽኣል ኣመት ወይ ርእሰ ምርኮሳ ኣጽዋር እዩ። እዚ ዓንኬል ዝምድናታት’ዚ ምስ ግዜን ኩነታትን ዝምድናኡ እናተረረ፡ ናህሪ ንጥፈታቱ እናፈጠነ፡ ሸፈነ ጽልዋኡ ድማ እናሰፈሐ እዩ ከይዱ። ከም ኣብነት መርበብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ምስ እንድህስስ፣ ዋላ’ኳ ኣብ ፈለማ 1960’ታት ሰፊሕ ስክፍታታት ኣንጸላልዩዎ እንተነበረ፡ ምስ ግዜ ክትርንዕ እምበር ክድረት ኣይተራእየን። እቲ ምኽንያት ብብዙሕ መንገዲ ክግለጽ ይከኣል’ዩ። መንግስቲ ኣመሪካ ብመንገዲ ባይቶ ሃገሩ ባጀት ከጽድቕ እንከሎ፡ ዋሕስ ሃገራዊ ድሕነት ክኾኖን ናይ ሽቕለት ዕድላት ብምፍጣር ቁጠባዊ ረብሓ ንምፍጣርን እዩ። ነዚ ዕማም’ዚ ዘተግብራ ከም ‘ሎክሂድ ማርቲን’ን ‘ቦይንግ’ን ዝኣመሰላ ትካላት መፍረ ኣጽዋር ድማ፡ ባጀት ተቐቢለን ብቑዕ ፍርያተን ንሰራዊት ኣመሪካ ወይ ብኣፍልጦ መንግስቲ ንኻልእ ኣብ ዝሸጣሉ ኣታዊ ምግሓጥ እዩ ዕላማአን። እቲ ንጠለባት እናማእዘነ ዝበዝሐ ፍርያት ዘህልኽ ሰራዊት ድማ ድሕነት ሃገር ምውሓስ እዩ ድርኺቱ። እዚ ናይዞም ተመላላእቲ ኣካላት ዝተወሳሰበ ድርኺታት ነቲ ዓንኬላዊ ዝምድና ብስጥመት ክዘውር የኽእሎ። መፍረ F35 ዝዓይነታ ዘመናዊት ናይ ውግእ ነፋሪት ከም ኣብነት ምስ እንወስድ፣ ኩባንያ መፍረ ኣጽዋር ‘ሎክሂድ ማርቲን’ ነዛ ዝተራቐቐት ነፋሪት ምምዕባል ክጅምር እንከሎ መስርሕ ፍርያታ ኣብ 48 ክፍለ ሃገራት ኣመሪካ ከም ዝካየድ እዩ ገይሩ። በዚ መንገዲ’ዚ ዝበዝሑ ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ ንስለ ሃገራዊ ድሕነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ገዛእ ዝውክሉዎ ክፍለ ሃገር ናይ ስራሕ ዕድል ዝፈጥር ብምንባሩ ባጀት ከጽድቑ’ዮም ወሲኖም። ሰራዊት ኣመሪካ ብወገኑ ንምዕባለ’ዛ ነፋሪት ካልኣይ ዘይብሉ ኣማራጺ ገይሩ ብምቕማጡ F35 ብኣዝዩ ልዑል ወጻኢታት መስርሕ ምዕባለኣ ተዛዚሙ፡ ናብ መሳርዕ ኣጽዋሩ ክጽንብራ ክኣለ። እዚ ኣብ መንጎ ትካላት ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.175", "char_count": 6405, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03754", "text": "ሲሲ ጀመርቲ ተቐዳደምቲ፡ ስታርለት መኪና ሒዙ ዝነበረ የውሃንስ መልኣከ፡ ካብ ፈለማ ውድድር መሪሑ ቀዳማይ ኣትዩ። ፊያት ኡኖ 1982 ጀሚረን ብጀርመናዊ ትካል ኦፔል ክስርሓ ዝጀመራ ‘ኦፔል ኮርሳ’ መኪና ሒዙ ዝነበረ ዳኒኤል ቦኽረጼየን ድማ፡ ንመወዳድርቱ ፋልማይ ናይ 2026 ሃገራዊ ውድድር ቅድድም መኪናን ሞተር ሳይክልን፡ ሰንበት 22 መጋቢት ኣብ ከባቢ ቤት ገርጊሽ ተኻይዱ። ዝዘወረ ባዝል ዙቤርን ናይ 1200 ሲሲ ዝነበራ ሆንዳ መኪና ሒዙ ዝተሳተፈ ሰለሙን ጎይትኦምን ከኣ፡ መድረኽ ዘደይቦም ደረጃ ሒዞም። ኣብ ክልተ ምድብ ተኸፊሎም ግና ከኣ ብሓደ ዝጀመሩ ነባራት ናይ 1000 ሲሲ ተቐዳደምቲ፡ 10 ዙርያ ሸፊኖም። ኣብ ምድብ ‘ሀ’ ከኣ፡ ስርሓት ኢጣልያ ዝኾና ፊያት ኡኖ ዝሓዙ ፍቅሮም ጸጋይን ኣዳም ደበሳይን፡ ከምኡ’ውን ፊያት 124 ዝዘወረ ፈለግ ዑቕባዝጊ፡ ተመራሪሖም ኣትዮም። ኣብ ምድብ ‘ለ’፡ ፊያት 127 ሒዙ ዝተወዳደረ ቴድሮስ ስዩም ቀዳማይ ክኣቱ እንከሎ፡ ኣውቶቢያንኪን ፊያት ኡኖን ዝዘወሩ ናሆም ኣብራሃምን ሜሮን ተወልደመድህንን ድማ፡ ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ሒዞም። ኣብ 1300 ሲሲ’ውን፡ ክልተ ምድባት ነይሮም፣ በበይኖም ተኸፋፊሎም ተወዳዲሮም፣ 12 ዙርያ ከኣ ተሰሪዑሎም። ኣብዚ ናይ ጂምካና ውድድር፡ ሓደስቲን ገዳይምን ተቐዳደምቲ ኣብ ዝተፈላለየ ምድባት (መካይንን ሞተር ብሽክለታን ብደረጃ ሲሲ ተዓቂነን እየን ተኸፋፊለን) ተጻዊቶም። ብሓፈሻ ኣብ ኩሉ ምድባት ኣዛናዪ ጸወታ’ውን ተንጸባሪቑ። በሊጹ ቀዳማይ ኣትዩ። እዛ መኪና፡ ናይ 1400 ሲሲ እያ። ቶዮታ ኮምፓክትን ኦፔል ኮርሳን ዝዘወሩ ዓወት መሓሪን ዳዊት ማቲዎስን ድማ፡ እግሪ እግሩ ኣትዮም። ኣብ ምድብ ‘ሀ’፡ ፈረንሳዊ ኩባንያ ሬናውልት ዘፍረያ ‘ሬናውልት 5’ መኪና ሒዙ ዝነበረ ዮቤል ርእሶም፡ ጸወታ ብኣጋኡ ክመርሖ ጀሚሩ፣ መኪና ስለዝተበላሸወቶ ግና፡ ከድምዕ ኣይከኣለን። ካብ ኣብ ምድብ ‘ለ’፡ ኣብዚ ውድድር ብዙሕ ግዜ ዝተዓወተ ዓወት ወልዱ፡ በታ ፊያት 127 መኪናኡ፡ ብኣጋኡ ጸወታ ክቕልሶ ጀሚሩ። ንሓደ ዙርያ ብገምጋም ብ1 ደቒቕ 14 ካልኢት እናሸፈነ ከኣ፡ ክሳብ ናይ መወዳእታ ሜትሮታት መሪሑ። ኣብ ኣጋ መዛዘሚ ግና፡ ቮልክስዋገን ሒዙ ንዝስዕቦ ዝነበረ የውሃንስ ኣፈወርቂ ንክዕወት ጎዲፉሉ ካልኣይ ኣትዩ። 1400 ሲሲ ዘለዋ ኦፔል ኮርሳ ሒዛ ዝነበረት ቤተልሄም ፍጹም፡ ምስ ብሉጽ ናይ ምዝዋር ብቕዓት ሳልሰይቲ ኣትያ። እዛ ምስ ደቂ ተባዕትዮ ዝተወዳደረት ተቐዳዳሚት፡ ሓንሳብ ኣብ ኣንጎሎ ኣንሸራቲታ እኳ እንተነበረት፡ ዳግማይ ናብ ጸወታ ተመሊሳ ንገለ ቀዲማ እያ፡ መድረኽ ደይባ። ሸሞንተ ዙርያ ካብ ዝተሰርዓሎም ናይ 1000 - ምስጋና መሓሪ፡ ከም ናቱ መወዳደሪት ንንዘወሩ ኤሎዲ ጎይትኦምን እምባየ ሳሙኤልን ኣኸቲሉ ተዓዊቱ። ቅድድም ብሽክለታ ዙር 14 ዙርያ ኣብ ዝተሰርዓሎም ናይ 1600 ዞባ ማእከል ፈሊሙ ዓመታዊ ዝካየድ ቅድድም ብሽክለታ ዙር ዞባ ማእከል፡ ትማሊ ሰኑይ ብናይ ደቂ ኣንስትዮ ጸወታ ፈሊሙ። ተቐዳዳሚት ጋንታ ዓራግ ብርኽቲ ፍስሃየ ብገምጋም ኣብ ሰዓት 39.3 ኪሎሜተር እናረገጸት፡ ብ15 ደቒቕን 15 ካልኢትን ተዓዊታትሉ። ብጫ ማልያ ናይ ግዜ ለቢሳ ድማ፡ ናብ ናይ ሎሚ ካልኣይ መድረኽ ክትኣቱ እያ። እዚ ውድድር፡ ዝሓለፈ ዓመት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ከምዘይተኻየደ ይዝከር። ሎሚ ዓመት ግና፡ ብፍሉይ ኣወዳድባ - ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ናይ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ካልኣይ ሰሙን ናይ ደቂ ተባዕትዮ ውድድር ተሰሪዑ ኣሎ። ትማሊ ከኣ፡ ደቂ ኣንስትዮ ተቐዳደምቲ ኣብ ከባቢ ማይ ደምነት ኣብ ቀዳማይ መድረኽ ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ኣሰላሲለን። ሮዚና ብርሃነ - ደንደን ብሸውዓተ ካልኢት ድሒራ ካልአይቲ፡ ኣድያም ተስፉ ካብ ጋንታ ደቡብ ብ15 ካልኢት ድሒራ ሳልሳይቲ ኣትየን። ሲዶን ሃብቶም ካብ ሰራይር ሳዋ 20 ካልኢት፡ ኣድያም ዳዊት - ደንደን ከምኡ’ውን ብውልቃ ዝተወዳደረት ሃና ኣየለ ብተመሳሳሊ 26 ካልኢት፡ ሱዛና ፍስሃየን ሚዛን ሃብተስላሰን ካብ ጋንታ ደቡብ ብተኸታታሊ 31ን 37ን ካልኢት፡ ኣርሴማ ዓንደጼን - ዓራግ 37 ካልኢት፡ ናርዶስ ኣረፈ ብውልቂ ብ39 ካልኢት ድሒረን ክሳብ ራብዓይ ክሳብ 10ይ ኣትየን። ነቲ 10 ኪሎሜተር ዝሸፈነ ውድድር፡ ብጋንታ፡ ደንደን ብ46 ደቒቕን 56 ካልኢትን ትመርሕ ኣላ። ጋንታ ደቡብ ሓንቲ ካልኢት፡ ሰራይር ሳዋ ድማ፡ 30 ካልኢት ድሒረን ይስዕባኣ። እዚ ውድድር፡ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ፡ ካልኣይ መድረኽ ከሰላስል እዩ። ተቐዳደምቲ ከኣ፡ ካብ ብሎኮ ጎዳይፍ ተበጊሰን ሰገነይቲ በጺሕካ ኣብ ጎዳይፍ ዝዛዘም 113.8 ኪሎሜተር ክሽፍና እየን። ሲሲ ተቐዳደምቲ’ውን፡ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ተወዳዲራ። ኦፔል ኮርሳ ዝሓዘት ሲና በረኸት፡ ንገለ ዙርያታት’ውን ንጸወታ መሪሓቶ ነይራ፣", "char_count": 2608, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03755", "text": "ብሲሲ 1300 ግን ከኣ ትርቦ ዘለዋ ፊያት ኡኖ ሒዙ ዝተወዳደረ ያሬድ ሙዘሎ፡ ነቲ ጸወታ ዘመቀረ ተቐዳዳማይ ነይሩ፣ ክሳብ መኪና ተበላሽያቶ ዝወጽእ’ውን፡ ምስ ናይ 2000 ሲሲ ፊያት 124 ሒዙ ዝነበረ ሊዮናርዶ ሞዲቺ እናተሓላለወ ንጸወታ ቀሊስዎ እዩ። መኪና ተበላሽያታ ግና፡ ክትዛዝም ኣይከኣለትን። ብተመሳሳሊት መኪና ዝበዝሐ ዙርያ ዝመርሐ ያፌት ዮሴፍ ከኣ፡ ነታ ጸወታ ተዓዊቱላ። ናይ 1300 ሲሲ - ቶዮታ ኮሮላን ፊያት ቲፖን ዝዘወሩ ሙሴ ነጋሽን ሙልጌታ ሃይለን፡ ስዒቦም ኣትዮም። ድሕሪ ምውጻእ ያሬድ፡ ኢጣልያዊ ትካል ዘፍረያ ኣልፋሮመዮ 156 ሒዙ ዝነበረ ምሉእብርሃን ሰለሙን፡ ነቲ ፈልይዎ ዝነበረ ሊዮናርዶ ንምርካብ ኣበርቲዑ ሰሪሑ። ዙርያ ብምዝዛሙ ግና፡ ሊዮናርዶ ቀዳማይ ምሉእብርሃን ካልኣይ ኣትዮም። ንዝተረፈት ደረጃ ንምሕዛ ምስ ዩኤል ተስፋይ ሓያል ቃልሲ ዘካየደ ሬናውልት 5 ሒዙ ዝነበረ ሚልክያስ ርእሶም፡ ሳልሳይ ኣትዩ። ናይ 1800 ሲሲ ተቐዳደምቲ፡ 16 ግዜ ንመወዳደሪ ቦታ ዘይሮሞ። ዓሚ ሰሪ ብልሽት መኪና ውድድር ዘይወድአ ሓበን ጎይትኦም ከኣ፡ በታ ቶዮታ ኮምፓክት መኪናኡ፡ ካብ ፈለማ ብገምጋም ንሓደ ዙርያ ብ1 ደቒቕን 6 ብዘይካ’ዚ፡ ሞተር ብሽክለታ ኣብ ክልተ ምድብ ተኸፋፊሎም’ውን ተጻዊቶም። ኣብ 125 ሲሲ፡ ምሉእብርሃን ሃብተማርያም፡ ንያቆብ የማነ ኣኸቲሉ ቀዳማይ ኣትዩ። ኣብ 175 ሲሲ ከኣ፡ ያማሃ DT-175 ሞቶ ዝሓዘ ካልኢትን እናሸፈነ፡ ክሳብ ምዝዛም መሪሑ ተዓዊቱ። ቶዮታ ኮልት ዝሓዘ ሙሴ ታደሰ፡ ስዒብዎ ኣትዩ። እዞም ተቐዳደምቲ፡ ናይ 1600 ሲሲ መካይን ሒዞም ነይሮም። ካብ 1974 ጀሚረን ብጀርመናዊ ትካል ቮልክስዋገን ክፈርያ ዝጀመራ ‘ቮልክስዋገን ጎልፍ’ ዝዘወረ ሮቤል ክብሮም ድማ፡ ፖድየም ዘደይቦ ደረጃ ሒዙ። 18 ዙርያ ኣብ ዝተሰርዓሎም ናይ 2000 ሲሲ ተቐዳደምቲ፡ ንነዊሕ ዓመታት ዝተወዳደሩ ገዳይም ተቐዳደምቲ ነቲ ደረጃ ሓደስቲ ምስ ዝኾኑ ተቐዳደምቲ ሰሓቢ ጸወታ 24 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.175", "char_count": 1117, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03756", "text": "ንምፍጣር፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ምኽፋት ኣገዳሲ ምዃኑ ተሰማሚዖም፡” ዝበለ እቲ ኣፈኛ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ደጊሞም ዝርርብ ከካይዱ ምዃኖም ሓቢሩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኢራን መተሓላለፊ ዓበይቲ ንግዳውያን መራኽብ ንዝኾነ መጻብቦ ሆርሙዝ ክሳብ ሰሉስ ኣብ ዘሎ መዓልታት እንተ ዘይከፊታቶ፡ ኣመሪካ ንመደበራት ሓይሊ ኤለክትሪክ ናይታ ሃገር ክትድብድቦ ምዃና ኣጠንቂቑ። ኢራን ብወገና፡ ኣመሪካ ከምኡ ዓይነት መጥቃዕቲ ምስ እትፍጽም፡ ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ንዝርከብ ትካላት ጸዓትን ትሕተ ቅርጽታት ማይን ዒላማ ዝገበረ ከቢድ መጥቃዕቲ ከም እትፍጽም ኣፍሊጣ። ድሕሪ እቲ ርክብ፡ ኣፈኛ ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ዴቭ ፓረስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ክልተኦም ወገናት ኣብ ህሉው ኩነታት ማእከላይ ምብራቕ ኣመልኪቶም ድሕሪ ምዝርራብ፡ ምንቅስቓስ ንግዳውያን መራኽብ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ምኽፋት ከም ዘድሊ ከም እተረዳድኡ ኣመልኪቱ። ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ኬር ስታመርን ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን፡ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ጉዳይ ምኽፋት መጻብቦ ሆርሙዝ ኣመልኪቶም ብቴሌፎን ዝርርብ ከም ዘካየዱ፡ መርበብ ሓበሬታ ቢቢሲ ሓቢሩ። ዝሓለፈ 28 ለካቲት ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ድሕሪ ምጅማረን፡ ኢራን ነቲ ኣገዳሲ መተሓላለፊ መራኽብ ዝኾነ መጻብቦ ሆርሙዝ ዓጽያቶ ከም ዘላ እዩ ዝሕበር። እቲ ዝርርብ ሃናጺ ከም ዝነበረን ብጽቡቕ መንፈስ ከም ዝተዛዘመን ከኣ፡ ክልተኦም መራሕቲ ገሊጾም። “ኣብ ዓለማዊ ዕዳጋ ጸዓት ምርግጋእ", "char_count": 873, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03757", "text": "ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንኲባ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ናይ ምእታው ሓሳብ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምእንፋቱ፡ እታ ደሴታዊት ሃገር ካብ ዋሺንግተን ክመጽኣ ንዝኽእል ወራር ንምምካት ድልውቲ ከም ዘላ፡ ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ካርሎስ ፈርናንደዝ ደ ኮስዮ ገሊጹ። ሃገሩ ንኲባ ናይ ምቁጽጻር ጥሙሕ ከም ዘለዋ ክገልጽ ዝቐነየ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ “ነዛ ካሪብያዊት ደሴት ከም ዝደለኹዋ ክገብራ ይኽእል እየ፡” ከም ዝበለ መርበብ ሓበሬታ ‘ራሻ ቱደይ’ ጸብጺቡ። ፈርናንደዝ ደ ኮስዮ ብወገኑ፡ ሰራዊት ሃገሩ ክመጽእ ንዝኽእል ወራር ይኹን መጥቃዕቲ ንምምካት ኣብ ተጠንቀቕ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ሓይሊ ኤለክትሪክ የጋጥማ ምህላዉ እዩ ዝግለጽ። ኣብ ሃገሩ ክካየድ ንዝኽእል ዝኾነ ናይ ስርዓት ለውጢ ከም ዘይቅበሎ ኣፍሊጡ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣስታት 11 ሚልዮን ዜጋታት ናይታ ሃገር ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሮም ብዘይ ኣገልግሎት ሓይሊ መብራህቲ ተሪፎም ከም ዘለዉ፡ ጸብጻባት ናይታ ሃገር የመልክቱ። ንሱ ወሲኹ፡ ዋሽንግተን፡ ንፕረዚደንት ሚጌል ዲያዝ-ካነል ካብ ስልጣን ንምውራድ ኣብ ዘኽእላ ስምምዕ ንምብጻሕ፡ ንግዳዊ እገዳታት ኲባ ከተቃልል ትሓስብ ከም ዘላ ወረታት ይናፈስ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኲባ፡ ድሕሪ እቲ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ቬነዝዌላ ኒኮላስ ማዱሮ ዝፈጸመቶ ናይ ምጭዋይ ተግባራትን ምዕጋት ቀረባት ነዳድን፡ ብሰንኪ ከቢድ ሕጽረት ጸዓት ተደጋጋሚ ምቁርራጽ ኪም ጆንግ ኡን፡ ዳግማይ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኮይኑ ተመሪጹ ኪም ጆንግ ኡን፡ ፕረዚደንት ጉዳያት መንግስቲ ሰሜን ኮርያ ኮይኑ ዳግማይ ከም እተመርጸ፡ ማዕከናት ዜና ናይታ ሃገር ትማሊ ሰኑይ ሓቢረን። ንናይ ኩሎም ኮርያውያን ሓባራዊ ድሌትን ባህግን ዘንጸባርቕ ምዃኑ እዩ እቲ ጸብጻብ ዘረድእ። ንኪም ጆንግ ኡን ዳግማይ ኣብ መሪሕነት ንምቕጻል ዝተወስደ ውሳነ፡ ካብ 2021 ኣትሒዛ ኣብ ላዕለዋይ መሪሕነት ኮሚሽን ጉዳያት መንግስቲ ናይታ ሃገር ኣባል ዝነበረት ሓብቲ ኪም ጆንግ ኡን ዝኾነት ኪም ዮ ጆንግ ግን፡ ሕጂ ስማ ኣብ ዝርዝር ኣስማት ናይቲ ላዕለዋይ መሪሕነት ከም ዘይኣተወ ተገሊጹ። ኪም፡ ናይቲ ኣብ 1948 ብኣቦ ሓጎኡ ኪም ኢል ሱንግ ዝተመስረተ ኑክሌሳዊ ኣጽዋር ዝዓጠቐ መሪሕነት፡ ሳልሳይ ወለዶ መራሒ እዩ። ድሕሪ ሞት ኣቦኡ ከኣ፡ ካብ 2011 ኣትሒዙ ነታ ሃገር ይመርሓ ከም ዘሎ ይፍለጥ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሰሓርቲ 835 ቁ.115 ከባቢ ቤት ትምህርቲ ሰምበል 07113046 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ኪዳነ ምሕረት 24/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 1448, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03758", "text": "ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ናሬንድራ ሞዲ፡ ኣብዚ ዓመት’ዚ ናብ ፈደረሽን ሩስያ ምብጻሕ ከካይድ መደብ ከም ዘለዎ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ ገሊጹ። ክኢላታት፡ ድሕነት ጥዕናን መግብን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ንግድን መራኸቢ ብዙሓንን ሓድሽ እምነ መሰረት ከም ዘንጸፈ ገሊጹ። ህንዲን ሩስያን፡ ኣብዚ እዋን ዓመታዊ ናይ 68.7 ቢልዮን ዶላር ንግዳዊ ልውውጥ የካይዳ። እዚ መጠን’ዚ፡ ኣብ 2030 ናብ ላቭሮቭ ኣብ መግለጺኡ፡ “ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ኣብ ታሕሳስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ህንዲ ምብጻሕ ኣካዪዱ ነይሩ። እዚ ድማ ንድልዱል ዝምድና ክልተአን ሃገራት ዘርኢ እዩ ነይሩ። ሕጂ ከኣ ሞዲ ኣብ ሩስያ ዑደት ክፍጽም እዩ፡” ኢሉ። 100 ቢልዮን ዶላር ንምዕባይ መደብ ከም ዘለወን ድማ፡ እቲ ህንዳዊ ሚኒስተር ይገልጽ። ንሱ ቀጺሉ፡ ነዚ ንምትግባር ብወገን ህንዲ ብዙሕ ዓያዪ ዓቕሚ ሰብ ከም ዘድሊ ኣረዲኡ። ላቭሮቭ ወሲኹ፡ ኣብ መንጎ ሩስያን ህንድን ንዝካየድ ዝርርብ ብዝለዓለ ደረጃ ከም ዝርእዮ ኣስሚሩሉ። ኣብ መወዳእታ እቲ ብዓል ስልጣን፡ “ህንዲ ናይ ጸዓት ሸቶኣ ንኽትወቅዕ፡ ሩስያ ኣተኣማማኒት መሻርኽቲ ከም እትኾና እምነት ኣለኒ፡” ክብል ገሊጹ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ህንዲ ኤስ ጃይሻንካር ብወገኑ፡ ዑደት ፕረዚደንት ፑቲን ናብ ህንዲ፡ ኣብ ምንቅስቓስ ሞያውያን", "char_count": 744, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "7403f36abc8123b724f9d056dccf579d73490a32471af59847436ccff0fe739b:03759", "text": "ስዑዲ ዓረብ፡ ከም ግብረ መልሲ ናይቲ ኢራን ኣብ ልዕሊ መሬታ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ፡ ንሓያሎ ዲፕሎማሰኛታት ኢራን ከም ዘባረረት ኣፍሊጣ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ፡ ነቲ ኢራን ኣብ ልዕሊ ሃገሩን ካልኦት ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ተካይዶ ዘላ ቅሉዕ መጥቃዕቲ ብምኹናን’ዩ ነቲ ናይ ምብራር ስጕምቲ ወሲዱዎ። ስዑዲ ዓረብ፡ ንተሓታቲ ወተሃደራዊ ጉዳያት ኢራን ምስ ተሓጋጋዚኡን ካልኦት ሰለስተ ኣባላት ሰራሕተኛታት ኤምባሲ ናይታ ሃገርን ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ ጠቕሊሎም ክወጹ ኣዚዛ ከም ዘላ’የን ማዐከናት ዜና ናይታ ሃገር ዝሕብራ። እቲ ሚኒስትሪ ኣብ መግለጺኡ፡ “ስዑዲ ዓረብ ብመሰረት ዓንቀጽ 51 ቻርተር ሕቡራት ሃገራት፡ ልኡላውነታ፡ ጸጥታኣ፡ ልኡላዊ ግዝኣታ፡ ክሊ ኣየራ፡ ድሕነት ዜጋታታን ሃገራዊ ረብሓታታን ንምሕላው ኩሉ ዘድሊ ስጉምትታት ክትወስድ እያ፡ ” ድሕሪ ምባል፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ትወስዶ ዘላ ተደጋጋሚ ወተሃደራዊ ስጉምትታት ኣብ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ክልተአን ሃገራት ከቢድ ሳዕቤን ክህሉዎ ምዃኑ ኣጠንቂቑ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን - ዓባስ ኣራግቺ ብወገኑ፡ ሃገሩ ኣብ ስዑዲ ንዝርከቡ ወተሃደራዊ ቦታታት ኣመሪካ ዒላማ ብምግባር፡ ነብሳ ንምክልኻል ትሰርሕ ከም ዘላ ገሊጹ። ኢራን፡ ሃገራት ዓረብ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊኣ መጥቃዕቲ ንምፍጻም መሬተን ክትጥቀመሉ ክሳብ ዝፈቐዳ፡ ኣብ ልዕሊአን ሕነ ናይ ምፍዳይ ስጉምትታት ክቕጽል ምዃኑ ኣጠንቂቓ ኣላ። እቲ ሚኒስትሪ ቀጺሉ፡ “ኢራን ንኣህጉራዊ ሕግን መትከላት ሰናይ ጉርብትናን ትጥሕስ ኣላ” ክብል’ውን ከሲሱ።", "char_count": 869, "topic": null, "issue_date": "2026-03-24", "source_pdf": "haddas_eritra_24032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03760", "text": "24 መጋቢት - ዓለማዊ መዓልቲ ‘ቲቢ’፡ “ብርግጽ! ሕማም ቲቢ ክነጥፍኦ ንኽእል ኢና” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ሃገር ኣብ ኣስመራ - ቀጽሪ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ተዘኪራ። ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዳይረክተር ምቁጽጻር ተመሓላለፍቲ ሕማማት ዶ/ር ኣርኣያ ብርሃነ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሕማም ‘ቲቢ’ ኣብ ሃገርና ከም ኣብ ኩሉ ዓለም ሓደ ካብ ቀንዲ ጠንቂ ስቅያትን ሞትን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ክሳብ 2030 ምሉእ ብምሉእ ንምጥፍኡ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፡ ተሳታፍነት ናይ ኩሉ ኣካል ከምዘድሊ ኣብሪሁ። ኣብ ዝሓለፈ 5 ዓመታት፡ ኣብ ሃገርና በቲ ሕማም ተለኺፎም ዝተነጸሩ 10 ሽሕ ሰባት ከምዝነበሩን ግቡእ ፍወሳ ከምእተኻየደሎምን ዝጠቐሰ ዶ/ር ኣርኣያ፡ እቶም 18 ሚእታዊት ትሕቲ 15 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ብምዃኖም፡ እቲ ኩነታት ዕቱብ ቈላሕታ ከምዝሓትት ኣገንዚቡ። ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም (WHO) ኣብ ኤርትራ ዶ/ር ሜሪ ስቴፈን (Dr. Mary Stephen) ብወገና፡ ኣብ ኤርትራ ብዝተኻየደ ጻዕሪ፡ መጠን ነጸርታ ሕማማት ቲቢ 87 ሚእታዊት፡ ሸፈነ ፍወሳ 100 ሚእታዊት፡ መጠን ሕውየት ድማ 90 ሚእታዊት ምብጽሑ ዓቢ ዓወት ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ በቲ ሕማም ዝስዕብ ሞት’ውን ካብ 8.5 ናብ 3.4 ካብ 100 ሽሕ ከምዝጎደለ ገሊጻ። ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊ ኣሃዱ ምብህሃልን ስልጠናን ኣቶ ኣማንኤል ግርማጼን ብወገኑ፡ ዛጊት ተረኺቡ ዘሎ ዓወት ሳላ ንቑሕ ተራ ሕብረተሰብን ተወፋይነት ሞያውያን ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ኣብ’ቲ ዝድለ ሸቶ ንምብጻሕ፡ ቀጻሊ ጎስጓሳት ከምዝካየድ ኣብሪሁ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ሕማም ‘ቲቢ’ ዘተኰረ ዓውደ-ዘተ ክኢላታት ክካየድ ከሎ፡ ኣብ ዝተወደበ ውድድር ሓፈሻዊ ፍልጠት ንዝተዓወታ ደቂኣንስትዮ ድማ ሽልማት ተዓዲሉ።", "char_count": 974, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03761", "text": "‘ቲቢ’፡ ብደረጃ ዓለም ንመበል 144፣ ብደረጃ ሃገርና ድማ ንመበል 29 ግዜኣ ተዘኪራ። ጋሽ-ባርካ - ርትዓዊ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ንምርግጋጽ ይስራሕ ከምዘሎ ተገሊጹ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ጋሽባርካ፡ ርትዓውን ውሑስን ቀረብን ተጠቃምነትን መድሃኒት ብምርግጋጽ ጥዕና ሕብረተሰብ ንምውሓስ ብዕቱብ ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ግዝያዊ ሓላፊ ኣገልግሎት መድሃኒት ኣቶ ሃብተማርያም ብርሃነ፡ ምርግጋጽ ውሑስ፡ ጽፉፍን ስሉጥን ቀረብ መድሃኒት፣ ምክትታል ኣጠቓቕማ መድሃኒት ኣብ ትካላት ጥዕናን ጎናዊ ሳዕቤት መድሃኒትን፣ ምክያድ ቁጽጽር ኣብ ዕዳጋን ኣብ ናይ ብሕቲ ፋርማሲታትን፣ ከምኡ’ውን ሳዕቤናት ባህላዊ ፍወሳ ምድህሳስ ካብ ቀንዲ ዕማማት ዞባዊ ኣገልግሎት መድሃኒት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ምውሓስ ቀረብ መድሃኒትን ናውቲ ሕክምናን ቀዳምነት ከምዝወሃቦ ኣረዲኡ። ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ 84 ትካላት ጥዕናን ሰለስተ መንግስታውያን ፋርማሲታትን ከምዘለዋ ዝጠቐሰ ኣቶ ሃብተማርያም፡ ምቕርሐ መድሃኒት ብመሰረት ትካላት ጥዕና ዘቕርብኦ ጠለብ ከምዝካየድን ኣብ ኣገባብ ኣጠቓቕማ ልዑል ቁጽጽር ከምዝግበርን ብምሕባር፡ ኣብ 2020 ኣስታት 51 ሚልዮን ናቕፋ ዝነበረ ቀረብ መድሃኒትን ናውቲ ሕክምናን፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ናብ 85 ሚልዮን ናቕፋ ከምዝዓበየ ሓቢሩ። ኣብ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ሓላፊ ኣገልግሎት ፋርማሲ ኣቶ ኣሸብር ስዩም ብወገኑ፡ ኣብ ትካላት ጥዕና ሕጽረት መድሃኒት ብሓፈሻ ናይ መሰረታውያን መድሃኒታት ድማ ብፍላይ ከምዘየለ ብምጥቃስ፡ ጽፉፍ ምሕደራ መድሃኒት ንምትእትታው ብዝለዓለ ዝስርሓሉ ምዃኑ ገሊጹ። ግዝያዊ ሓላፊ ኣገልግሎት መድሃኒት ኣቶ ሃብተማርያም ብርሃነ ኣብ መወዳእታ፡ ሕሙም ኣብ እዋኑ ብቅኑዕ ኣገባብ ከምዝፍወስ ምግባር፡ ካብ ቀንዲ ኣዕኑድ ርትዓዊ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ምዃኑ ብምግላጽ፡ ብሓኪም ዘይተኣዘዘልካ መድሃኒት ምውሳድ፣ መምርሒታት ኣጠቓቕማ መድሃኒት ዘይምኽታል፣ ሒሹኒ ኢልካ መድሃኒት ምቁራጽን ልዕሊ ዝተኣዘዘ ዓቐን ምውሳድን፡ ክእረሙ ዘለዎም ንርትዓዊ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ዝዕንቅፉ ጉድለታት ምዃኖም ኣገንዚቡ። ትካላት ጥዕና ብሓፈሻ ትካላት መሸጣ መድሃኒት ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ሃገራዊ ዝርዝር መድሃኒታት ዘየለ ካብ ምሻጥ ክቑጠባን ብሃገራዊ ቁጽጽር መድሃኒት ዝወጸ መምርሒ ብግቡእ ክኽተላን፡ ሞያውያን የዘኻኽሩ። ጨ/ሃ/ማ/ሓ/ስ/ኲ/ ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣበርኪቱ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ 70 ሽሕ ፓውንድ ንኣደ ማሕበር ኣበርኪቱ። ኣብ’ቲ ብ24 መጋቢት ዝተኻየደ ስነስርዓት ምርኽኻብ፡ እቲ ገንዘብ ካብ ዝተፈላለየ ሃገራዊ ምትእኽኻባትን ወርሓዊ ውጽኢት ኣባላትን ዝተኣከበ ምዃኑ፡ ኣባላት ናይ’ቲ ጨንፈር ገሊጾም። ንሓርበኛታት ስንኩላን ምድጋፍ ሓላፍነት ናይ መላእ ሕብረተሰብ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ኤርትራዊ፡ መደባት ማሕበር ንምዕዋት ኣበርክቶ ክገብር ጸዊዖም። ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ኣቶ ፍስሃየ ተስፋሚካኤል ብወገኑ፡ ጨንፈር ማሕበር ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ንዝገበሮ ገንዘባዊ ሓገዝ ድሕሪ ምምስጋን፡ ኣብ ቀጻሊ ውዳበታቶም ብምስፋሕ ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ ተላብዩ። ኣብ’ቲ ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት፡ ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ፡ ንጨንፈር ማሕበር ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ናይ ምስጋና ወረቐት ኣበርኪቱ። ብተመሳሳሊ፡ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ኣብ ሽወደን ልዕሊ 166 ሽሕ ናቕፋ፣ ጨንፈር ጀርመን ድማ ልዕሊ 60 ሽሕ ናቕፋ ከምዘወፈዩ፡ ካብ ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ጨናፍር ማሕበር፡ ካብ ወርሒ ጥሪ 2026 ልዕሊ 700 ሽሕ ናቕፋ ከምዘወፈያ ተፈሊጡ። ካልኣይ መድረኽ ዙር ዞባ ካልኣይ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል ተኻይዱ ማእከል ተኻይዱ ጠንቂ ቅልውላው ኢትዮጵያ ጠንቂ ቅልውላው ኢትዮጵያ ቀይሕ ባሕሪ ኣይኮነን ቀይሕ ባሕሪ ኣይኮነን ውዳበ ማሕበር፡ ሓያል ድርኺት ውዳበ ማሕበር፡ ሓያል ድርኺት ንሓያል ትግባረ ንሓያል ትግባረ ታሪኽ ስእሊ፡ ዝኽሪ ትማሊ ታሪኽ ስእሊ፡ ዝኽሪ ትማሊ", "char_count": 2341, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03763", "text": "21 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ዳውንሲንድሮም፡ ብደረጃ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ከተማ ተሰነይ ተዘኪራ። ቲቢ ሓደ ካብቶም ዓሰርተ ብደረጃ ዓለም ዝስርዑ ጠንቂ ሞት ዝኾኑ ሕማማት ኮይኑ ይቕጽል ከም ዘሎ፡ ጸብጻብ ውድብ ጥዕና ዓለም ናይ 2025 ዓ.ም ይሕብር። እቲ ጸብጻብ ከም ዝሕብሮ፡ ኣብ 2024 ዓ.ም (10.7 ሚልዮን ህዝቢ ብቲቢ ክሓሙ ከለዉ፡ 1.23 ሚልዮን ድማ ሞይቶም ኣለዉ) እንተኾነ ብኽኢላታት ተመራመርቲ ናይዚ ሕማም ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብዝግበር ዘሎ ምርምርን ውጽኢቱን፡ ምታትታው ሓደስቲ መመርመሪ መሳርሒታትን መድሃኒትን፡ መጠነ ሞትን ዝርግሐን ቲቢ ካብ ግዜ ናብ ግዜ የንቆልቁል ኣሎ። ነዚ ንምንጽጻር፡ ካብ 2000 ክሳብ 2024 ዓ.ም ብዝተወሃሃደ ዓለማዊ ጻዕሪ 83 ሚልዮን ህዝቢ ካብ ቲቢ ክሓውዩ ክኢሎም ኣለዉ። ኣብ’ቲ “ኣንጻር ጽምዋ ብሓደ ንኹን” ብዝብል ቴማ ዝተገብረ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ንርኣዮ መሓሪ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ እናበረኸ ብምምጽኡ፡ መሰላት ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ሚኒስትሪ ጥዕና ምስቲ ብደረጃ ዓለም ዝተሓንጸጸ ስተራተጅያዊ ራኢ 2035 ዓ.ም “ብሰንኪ ቲቢ ዝስዕብ ስቅያትን ሞትን ናብ ዜሮ ምውራድ” ዝብል ቴማ፡ ንተግባራውነቱ መደባት ሓንጺጹ፡ ንውጽኢቱ ብዕቱብ ይሰርሓሉ ኣሎ። ነዚ ንምትግባር ድማ ምስ ግዜ ዝምዕብል ዘሎ ዘመናዊ መመርመሪ መሳርሒታት፡ ቀረብ መድሃኒትን ክኢላታትን ኣብ ኩሉ ዞባታት ተዘርጊሑ ኣብ ንጡፍ ኣገልግሎት ይርከብ። ልዕሊ ኩሉ ግን ሕብረተሰብ ብዛዕባ ቲቢ እኹል ኣፍልጦ ቀሲሙ፡ ካብ ምሕካም ኣብ ምክልኻል ዝያዳ ክነጥፍ ቀዳምነት ዝስራዕ’ዩ። ነዚ ኣብ ባይታ ንምትግባር ድማ ኮም ዘማእከለ ክሳብ ዓድታት ዝወርድ፡ ነዚ ሕማም ኣብ ምክትታል ዝተፈላለየ ንጥፈታት ዘካይዱ ወከልቲ ጥዕና ዓዲ ብግብሪ ይስርሓሉ ኣሎ። ብሓያል ጻዕሪ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ኮም፡ ሲቪካዊ ማሕበራትን ናይ ሕቡራት ሃገራት መሻርኽትን፡ ምቁጽጻር ሕማም ቲቢ ኣብ ሃገርና ጽቡቕ ገስጋስ የርኢ ኣሎ። መርኣያ ናይዚ ድማ ካብ 2000 ክሳብ 2024 ዓ.ም ዝነበረ ሃገራዊ ጸብጻብ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ካብ 69,897 ቲቢ ዝሓመሙ፡ ብገምጋም 61,510 ክሓውዩ ክኢሎም ኣለዉ። ነዚ ተበጺሑ ዘሎ ዓወት ኣውሒስና ተሪፉና ዘሎ ንምዕማም ድማ፡ ሃጓፋትና ኣለሊና፡ ንፍታሑ ዝያዳ ጸቒጥና ክንሰርሕ ግድነታዊ’ዩ። እቲ ቀንዲ ክንሰርሓሉ ተደልዩ ዘሎ ሃጓፍ ድማ፡ ገለ ካብቶም ቀንዲ ምልክታት ቲቢ ምስ ተሰምዓና ግዜ ከይቀተልና ናብ ትካል ጥዕና ኬድና ተመርሚርና ኣብ ክንዲ ምፍዋስ፡ ተራ ስዓል’ያ፡ እናበልካ ምድንጓይን እቲ ሕማም ብቐረባ ንኣባላት ስድራን ኣብ ናይ ስራሕ ቦታን ካልእን፡ እቲ ሕማም ንኻልኦት ሰባት ምትሕልላፍን’ዩ።", "char_count": 1524, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03764", "text": "ኣብ ን/ዞባ ጸሮና፡ ብመንግስቲ ዝተመደባ ትራክተራት፡ ብምምሕዳራት ከባቢ ንዝተለለዩ ጽጉማትን ስድራ ስዉኣትን ብርትዓዊ ዋጋ ኣገልግሎት ነቕሊ ይህባ ኣለዋ። ቲቢ ካብቶም ክንከላኸሎን ክንሕክሞን እንኽእል ሕማም ክነሱ፡ ኣብ ዓለም ኣብ መዓልቲ ብገምጋም 29,315 ሰባት ብቲቢ ክሓሙ ከለዉ፡ 3,670 ድማ ይሞቱ ምህላዎም እዩ። እቲ ካብ ኩሉ ዘሰክፍ ኮይኑ ዘሎ ድማ ተጸዋርነት ናይ ቲቢ መድሃኒት ዘጥረዩ ሕሙማት፡ ካብ ሓሙሽተ ሕሙማት እቶም ክልተ ጥራሕ ናይ ምሕካም ዕድል ይረኽቡ ምህላዎም እዩ። ኣባል ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን፡ ጠርናፊ ናይ’ተን ኣብ ነቑጣ ገማዕ ዝተዋፈራ ትራክተራት ኣቶ ታደሰ ከሓሰ ብዘይ ንጡፍ ተበግሶ ኮም ዝዕወት መደብ ስራሕ ስለ ዘየለ፡ ካብ ስድራቤት ዝጅምር ምልክታትን ኣገባብ ምክልኻልን ቲቢ እኹል ግንዛበ ኣጥሪና፡ ቲቢ ናብ ዝተሓተ ደርጅኡ ኣውሪድና ንሓዋሩ ከነኽትሞ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና ብኣጋጣሚ ዓለማዊ መዓልቲ ቲቢ መልእኽቱ የመሓላልፍ።", "char_count": 543, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03765", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ብቕዓትን ደረጃን ኣገልግሎት ትምህርቲ ንምዕባይ ክካየድ ብዝጸንሐ ውሁድ ጻዕሪ ኣካላት መንግስትን ኮምን፡ ትካላት ቅድመ- ትምህርቲ ዝተዓጻጸፈ ዕብየት ከምዘርኣያ፡ ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር እድሪስ ዓብዱ ገሊጹ። ሚኒስትሪ ጥዕና ሚኒስትሪ ጥዕና", "char_count": 177, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03766", "text": "ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ መምህር እድሪስ፡ እቶም ዕድል ትምህርቲ ከይረኸቡ ዝጸንሑን ዕድመኦም ንትምህርቲ ዝኣኸለን ህጻናት ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ክጽንበሩ ብዝወጸ ውጥንን ዝተሰላሰለ መደባትን መሰረት፡ ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ", "char_count": 149, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03769", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ስንኩላን ቈልዑ ብምልኣት ንምርግጋጽ፡ ከምኡ’ውን ቀረብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብሓፈሻ ትምህርቲ ድማ ብፍላይ ብዓይነትን መጠንን ንምዕባይ፡ ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቲ ብዕቱብ ይስራሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ኣካል ሕብረተሰብ ኣበርክቶ ክገብር ኣዘኻኺሩ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ኣቶ ስዩም ገብረእየሱስ፡ ነዞም ምስ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ብንቕሓት ምንባዮም፡ ዜግነታዊ ግዴታ ከምዝዀነ ሓቢሩ። ሓላፊ ማሕበር ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ መምህር ተኽለዝጊ ተስፋማርያም ብወገኑ፡ እቶም ስንኩላን ዜጋታት ብፍቕሪ ንኽናበዩ፣ ከምኡ’ውን ካብ ኢንታን ኣድልዎን ንኽናገፉ፡ ኩሉ ኣህጉራዊ መዓልቲ ዳውንሲንድሮም፡ ኣብ ሃገርና ን7ይ ግዜ፣ ብዓለም ደረጃ ድማ ንመበል 15 ግዜ ተዘኪራ። ወገናት ዝገብሮ ደገፍ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ዝግብኦም ሓረስቶት ተወዳዲቦምን ተማእኪሎምን ብኣጋ ክቐርቡ ኣዘኻኺሩ። ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ትራክተራት ኣብ ግዜአን ምምጽአን ዓቢ ፍታሕ ስለዝዀነ፡ ኣመሓደርቲ ከባቢ ዝግብኦም ወገናት ኣብ ምልላይ ከይደናጐዩ ተማሕጺኑ። ሓረስቶት ብወገኖም፡ ግራውቶም ብርትዓዊ ዋጋ ይሕረሰሎም ብምህላዉ ሕጉሳት ምዃኖም ብምግላጽ፡ ንዝበለጸ ኣድማዕነት ኣብ መጻኢ ቊጽሪ ትራክተራት ክውስኽ ተላብዮም። ተቘጻጻሪ ትራክተራት ኣቶ ዜና ጸጋብርሃን ብወገኑ፡ መንግስቲ ንሰዓት ብሕሳብ 175 ናቕፋ ትራክተራት ምምዳቡ፡ ኣካል ናይ’ቲ ንጽጉማት ቊጽሪ ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ካብ 13 ናብ 38 ከምዝዓበየ ሓቢሩ። ኣበርክቶ ብዝለዓለ ክቕጽሎ ኣዘኻኺሩ። ነበርቲ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ኣብ ርሑቕ ገጠራትን ዓድታትን ንምውሓስ ንዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ብምምስጋን፡ ሕጽረት ናውቲ ትምህርቲ፡ ከምኡ’ውን ጽበትን እርጋንን መምሃሪ ክፍልታት ፍታሕ ክናደየሉ ተማሕጺኖም። ተሳታፍነት ተመሃሮ’ውን ብኡ መንጽር ከምዝወሰኸ ብምጥቃስ፡ ካብ 946 ናብ ኣስታት 2,600 ክብ ከምዝበለ ኣፍሊጡ። ብቕድመ-ትምህርቲ ዝሓለፉ ህጻናት፡ ኣብ ብቕዓት ካብ’ቶም ኣብ ቅድመ- ትምህርቲ ከይተጸንበሩ መባእታ ዝጀመሩ ዝሓሹ ምዃኖም ብግብሪ ተራእዩ ከምዘሎ ዝሓበረ መምህር እድሪስ፡ ሕብረተሰብ ኣብ ምዕዋት መደባት ቅድመ-ትምህርቲ ንዝገብሮ ዘሎ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ 22 ካብ መባእታ ክሳብ 2ይ ደረጃ፣ 38 ናይ ቅድመ ትምህርቲ፣ ከምኡ’ውን 28 ነቑጣታት ምጥፋእ መሃይምነት ኣብ ንጡፍ ስራሕ ይርከባ። 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.176", "char_count": 1410, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03770", "text": "ጸኒሓ። ኣብ ትግራይ ተጋሂዱ ዝነበረ ኣዕናዊ ኲናት ኣብዚ ግዜ እዚ ናብ ኣምሓራን ኦሮሚያን ልሒሙ ይላባዕ ኣሎ። ንዝለዓል ፖለቲካዊ መረረ ኣብ ክንዲ ፖለቲካዊ ፍወሳ ዝገብረሉ ድማ እቲ ሰልፊ ወተሃደራዊ ሓይሊ ምዕባይ ከም ቀንዲ ፍታሕ ገይሩ ይወስዶ ኣሎ። ከም ውጽኢቱ ድማ ሃገር ብባርዕ ውግእ ተሸፊና፡ ህዝባዊ ምትእምማን ጠፊኡ፡ ከተማታት ዓንዩ፡ ዓድታት ብምምዝባል ህዝቢ ባዶ ተሪፉ ይርከብ። ነገር ጻሕታሪ መደረታት ዕላማኡ ብቐንዱ ህዝቢ ንምድንጋር እዩ። ሰልፊ ብልጽግና ካብቲ ዝገጠሞ ዘቤታዊ ፍሽለት፡ ኣቓልቦ ናይቲ ተስፋ ዝቘረጸ ህዝቢ ናብ ግዳም ንምጥምዛዝ ዝጥቀመሉ ሽጣራ እዩ። ኣፍ ተቓወምቲ ንምዕባስ፡ ስምዒት ሃገራውነት ብምልዕዓል ዕምሪ ናይቲ ዝፈራኸሽ ዘሎ ስርዓት ንምንዋሕ ብምሕሳብ ዝካየድ ዘሎ ጐስጓሳት እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ሕጂ ዝገዝእ ዘሎ ሰልፊ ብልጽግና፡ ናይ ሸፈጥ ፖለቲካ፡ ምድንጋርን ሕንፍሽፍሽን ከም ቀንዲ ናይ ምሕደራ ስትራተጂ ገይሩ ዝጥቀመሎም ሜላታት እዮም። እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ውሽጣዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ማሕበራውን ቅልውላዋት ዝፈጠሮ ጸቕጢ ክብድህ ብዘይ ምኽኣሉ፡ እቲ ዘሎ ጸገማት ብግዳማዊ ሓይሊ ዝተፈጥረ ንምምሳል ምስምስ ይፈጥር ከም ዘሎ ዝፍለጥ እዩ። ኣብ ቀረባ ግዜ ብተደጋጋሚ ዝስማዕ ዘሎ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘተኰረ ትረኻታት ናብ ልኡላውነት ኤርትራ ዘቕንዐ እዚ ስትራተጂ እዚ፡ ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ሓድሽ ኣይኮነን። ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ኣቢይ ግና ተራእዩ ዘይፈልጥ ሓደገኛ ደረጃ በጺሑ ኣብዚ ግጭታት’ዚ፡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰላማውያን ሰባት ህይወቶም ስኢኖም ኣለዉ። ብሚልዮናት ዝቝጸሩ ተመዛቢሎም ብዋሕዲ መግቢ እናተሳቐዩ፡ ብቑዕ ሕክምና ኣብ ዘይብሉ ኣብ ቴንዳታት ተዓቚቦም ይርከቡ። ምስቲ ኩሉ ዘይከሓድ ሰብኣዊ ቅልውላው፡ እቲ ስርዓት ሓላፍነት ክስከም ኣይደልን። ሓበሬታ እናዓበጠ፡ ክዛረቡ ዝደልዩ ከም ገበነኛታት ይቈጻጸሮም። መሰረታዊ ዝኾነ ጠንቂ ዘይምርግጋእን ምብትታን ህዝቢን ኣብ ክንዲ ምንዳይ፡ እቲ ቅልውላው ካብ ወጻኢ ዝኣተወ ገይሩ የቕርቦ። ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝተኰረ ትረኻ ድማ ሓደ ካብቲ ንመደናገሪ ዝጥቀመሉ ዘሎ ብሉይ ሽጣራ እዩ። እቲ ስርዓት ብዘይጭበጥ ሕልሚ ንህዝቢ ኢትዮጵያ እናደናገረ፡ በቲ ካልእ ገጽ ቁጠባ ሃገር መዕለቢ ናብ ዘይብሉ ጸድፊ እዩ ዘንቈልቁል ዘሎ። ብሰንኪ ኣብ ታሪኽ ተራእዩ ዘይፈልጥ ሕስራን ባጤራ ተራ ዜጋ ኣብ ከቢድ ናይ ናብራ ስቓይ ወዲቑ ኣሎ። ናይ ኣቢይ ውልቃዊ መንነት ዘተዓባብዩ ቁጠባዊ ረብሓ ዘይብሎም ምስሊ ብልጽግናን ግስጋሰን ከንጸባርቑ ይኽእሉ ዝተባህሉ ግና ባዶ ዋኒናት፡ ቢልዮናት ዶላራት ወጻኢ ዝተገብረሎም ዓበይቲ መናፈሻታትን ናይ መዘናግዒ ስፍራታትን ይህነጹ ኣሎ። ንኤርትራ ከም ቀዳመይቲ ተጻባኢት ሃገር ገይሩ ከቕርባ ከሎ፡ ንሃገሩ ረብሓ ዝህብ ብምዃኑ ዘይኮነስ ካብ ዓቕሊ ጽበት ዝተላዕለ ዝግበር ናይ ጭንቀት ምልክት እዩ። ኤርትራ ንልኡላውነታ ኣሕሊፋ ዘይትህብ፡ ብርእሰ ምርኮሳ እትተኣማመን ሃገር ከም ምዃና፡ ብመንጽር እቲ ኣብ ናይ ወጻኢ ሓገዝ ዝምርኰስ ስማዊ ሰልፊ ኣዝዩ ዘይቀራረብ መንነት እዩ ዘለዋ። ኤርትራ፡ ብዘይ ናይ ወጻእ ሓገዝ ንርእሳ ባዕላ ክትከላኸል ምኽኣላ ንእንታይነት ናይቲ ኣብ ሰንኮፍ ዘሎ ኣብ ልቓሕ ዝምርኮስን ናይ ወጻኢ ፖለቲካዊ ደገፍ ዝጥምትን መንግስቲ ኣቢይ የቃልዖ እዩ። ሰልፊ ብልጽግና፡ ኢትዮጵያ ዝግበኣ ስፍራ ከይትሕዝ ኤርትራ ዕንቅፋት ከም ዝኾነት እናጠቀነ፡ ፍሽለቱ ብምኽዋል ነቲ ዝተበታተነ ህዝቡ ኣብዚ ናይ ሓሶት ትረኻ ክኣኻኽብ ይፍትን ኣሎ።", "char_count": 1935, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03771", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ዘዋሪት ካሜራ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክኢ ንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ዕላል ምስ ስነ ጥበባዊ መሓመድ ኑር 14፡30 ቀስተ ድሕነት 14፡55 ዶክመንት 15፡45 ህርመት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ጽባቐ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ወግዓዊ ስነ -ስርዓት ዒድ ኣልፈጥር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንት - ሓቕን ጽዉጹዋይን ፊት ንፊት 3ይ (ድግማ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ሌላ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 ፈንቕል እቲ ስርዓት፡ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝገብሮ ጠመተ፡ ብሰንኪ ብልሽው ምሕደራኡ ኣብ ህዝቢ ዝገሃድ ዘሎ ከቢድ ስቓይ ንምሽፍፋን እዩ። ኣቢይ ኣብ 2018 ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ካብ ዝሕዝ ንደሓር እታ ሃገር ካብ ሓደ ጸበባ ናብ ካልእ እናተመሓላለፈት እያ ኣለዉ። ሓደ ካብ ዕላማታት ናይቲ ብዛዕባ ቀይሕ ባሕሪ ዝልፍለፍ ትረኻታት እምበኣር ነቲ ቁጠባዊ ዕንወት ንምሽፋን እዩ።", "char_count": 599, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03772", "text": "ዓሌታውነት፡ ጉጅለ ብልጽግና ስልጣን ንምንዋሕ ዝምርኰሰሉ ቀንዲ ሓይሉ ኮይኑ ይርከብ። በዚ ድማ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ክንዲ ምሕያል፡ ደይ መደይ ኢሉ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ማሕበረሰባት ዝጸንሐ ፍልልያት እናገፍሐ ከምዝኸይድ ይገብሮ ኣሎ። ነቲ ካብ ዝሓለፈ ስርዓት ዝተረከቦ ዓሌታዊ ፈደራሊዝም፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ቀንዲ መሳርሒ ገይሩ ብሄራት ብሓድነት ከይቃወምዎ ንሓድሕዶም ክጨፋጨፉ ሓዲጉዎም ኣሎ። ካብቶም ዓበይቲ ክሳብ እቶም ንኣሽቱ ብሄራት ኣብዚ እዋን’ዚ ዘሎ ኣፈላላይን ጽልእን ግጭታትን ዓለም ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። ወትሩ ዝስማዕ ዜና ኣብ መንጎ ብሄራት ብሃንደበት ዝውላዕ ግጭታት ኣብ መንጎ ብሄራት ዘሎ ምትፍናን ህልውና እቲ ሰልፊ ዝምርኰሰሉ ዘሎ ኣጋጣሚ እዩ። ዓሌታዊ ወጥርታት ኣብ ዝነገሰሉ እምበኣር ትረኻታት ኣፍደገ ባሕሪ ህዝቢ ዝጥብረሉ ናይ ጸገማት ሃገር ፍታሕ ኣምሲሉ የቕርቦ ኣሎ። እዚ ኣምሰሉ ሰልፊ’ዚ፡ ብግዳም ስግኣት ይመጽኦ ከም ዘሎ ኣምሲሉ ዝፈጥሮ ናይ ዓቕሊ ጽበት ምዕግርጋር ናይ ሓይሊ ምልክት ኣይኮነን። ሕጋውነት ስኢኑ እናኸሰረ ዝኸይድ ስርዓት ኩነታት ካብ ቍጽጽር ወጻኢ ይኸዶ ከም ዘሎ ዘርኢ ምልክታት እዩ። መብጸዓ ዝኣተወሉ ምምሕያሽ ምሕደራን ምርግጋጽ ብልጽግናን እናሃፈፈ ክኸይድ ከሎ መሕብኢ ዝዀኖ ቅልውላው ይምህዝ ኣሎ። ፖለቲካዊ ተዋስኦ ዝገብረላ ናይ መወዳእታ መድረኽ ከኣ ቀይሕ ባሕሪ ብምግባር እቲ ዝፈርስ ዘሎ ኣብ ነቓዕ መሰረት ዝተሃንጸ ስርዓቱ ህዝቢ ከየስተብህለሉ ምእንቲ የደናግር ኣሎ። ምስቲ ኩሉ ነገር ምትዅታዅ፡ መንግስቲን ህዝብን ኤርትራ ንጹር መርገጺ ሒዞም ይቕጽሉ ኣለዉ። ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ቅልውላው፡ ኢትዮጵያ ባዕላ ዝፈጠረቶ ምዃኑን ኣብ ልዕሊ ጎረባብቲ ሃገራት ወራር ብምክያድ ወይ ብሕልምታት ኣፍደገ ባሕሪ ዘይፍታሕ ምዃኑን ኤርትራ ደጋጊማ ኣፍሊጣ እያ። ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ዘተ ብምክያድን ሓላፍነት ዘለዎ ምሕደራ ብምዝርጋሕን ደኣ እምበር ብዘርእዩዎ ዘለዉ ሓደገኛ ዕንደራ ምርግጋእ ኣይርከብን። መርገጺ ኤርትራ ንጹር እዩ። ጸገማት ኢትዮጵያ ክፍውስ ዝኽእል ነገር ብደገ ክመጽእ ከም ዝኽእል ምዕልባጥን ንህዝቢ ምድንጋርን ፍታሕ ኣይህብን። ዝመርሕ ዘሎ ሰልፊ ግጉይ ፖሊሲታቱ ነታ ሃገር ኣብ ጸንፊ ምብትታን ኣብጺሑዋ ከም ዘሎ ክኣምን ኣለዎ። ጸገማቱ ኣብ ጎረባብቲ ምጥቃን፡ ታሪኽ ሓኺኹ ካልእ ታሪኽ ምጽሓፍ፡ ስምዒት ሃገራውነት ምልዕዓል ኣብታ ሃገር ወሪዱ ንዘሎ መዓት ከዕሪ ኣይክእልን። ቁስሊ ኢትዮጵያ፡ ብቅኑዕ ዝኾነ ድልየት ሰላም፡ ተሓታትነት ብምቕባልን ብጽፉፍ ምሕደራን እዩ ክጥዒ ዝኽእል። ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ እቲ ሰልፊ ዘዋጽእ ኣካይዳ ከም ዘይሓዘን የላግጸሉ ከም ዘሎን ኣይሰሓቶን። ክንየው እቲ ዓፊኑ ሒዝዎ ዘሎ ሓይሊ ዕጥቃዊ ቃልስን ካልእ ኣገባባት ተቓውሞን ይገብር ኣሎ። ሓድነት ህዝቢ ክሽቀጥ ክሳብ ዘይክእል ተበታቲኹ እዩ። ድኽነት እውን ክሕባእ ኣብ ዘይክእል ደረጃ ከምዘሎ ዓለም ዝፈልጦ እዩ። ገለ ክፋል ካብ ህዝቢ ብዛዕባ ቀይሕ ባሕሪ ክለዓል ከሎ ከስግሉ ይኽእሉ፡ ካብቲ ዘለውዎ ስቓይን ምምዝባልን ዋሕዲ ቅሳነትን ግና ከድሕኖም ኣይክእልን። ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዘሎ ቅልውላው ምስ ግዳም ዝተኣሳሰረ ከም ዝኾነ ኣምሲሉ ዝምህዞ ዘሎ ሓሶት ኣዝዩ ድኹም እዩ። ሕድሪ ህዝቢ ከም ዝጠለመን ኩሉ መብጸዓታቱ በኒኑ ከም ዝተረፈን ህዝቢ ኣብ ዝቐበጸሉ ግዜ እታ ናይ መወዳኣታ መሕብኢት ገይሩ ዝወስዳ ዘሎ ምትላልን ጥበራን እያ። ኣብ ፍጻመ ክበጽሕ ዘይክእል ሃተፍተፍ ሕልሚ ቀትሪ ዝተመስረተ ብልጽግናን ‘መደመርን’ ከኣ ፈርከሽከሽ ክብል ይረአ ኣሎ። ኢትዮጵያ ኣብ መስቀላዊ መንገዲ እያ ዘላ። በዚ ምኽንያት፡ እዚ ስማዊ ሰልፊ’ዚ ናብ ዝገደደ ዘይምርግጋእን ዞባዊ ግጭታትን ከብጽሕ ዝኽእል ወተሃደራዊ ምድላዋትን ስግኣትን ይመጽኦ ከም ዘሎ እናምሰለ ምሕሳው ክቕጽሎ ይኽእል እዩ። የግዳስ ናይ ምሕደራ ፍሽለቱ ምስ ግዳም ምትእስሳር የብሉን። ምኽንያቱ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ናብራ ስቓይ ቀይሕ ባሕሪ ዘይኮነስ ውሽጥዊ ፖሊሲታቱ እዩ። ንኢትዮጵያውያን ብልብወለድ ዝተማህዘ ጸላኢ ወይ ፖለቲካዊ ተዋስኦ ዘይኮነስ ሰላም ቅሳነትን ቅኑዕ መሪሕነትን ንምነየሎም። ናይ ኤርትራ እምነት፡ ጽኑዕን ኣብ መትከል ዝተሰረተን እዩ። ኢትዮጵያ ናይ ጎረባብቲ ልኡላውነት እናኣኽበረት ኣብ ዘቤታዊ ጉዳያታ ክተቃልብን፡ ቅኑዕ ዝኾነ ሃገራዊ ዕርቂ ክተካይድን ኣለዋ። እዚ ምስ ዘይከውን ግና እቲ ዘሎ ቅልውላው እናዓመቘ ስቓይ ሚልዮናት ህዝቢ ከኣ እናተናውሐ ክኸይድ ይኽእል። ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.176", "char_count": 2487, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03774", "text": "ወዲ-ሰብ ናብ’ዛ ብጻዕርን ሓርኮትኮትን እትንበር ዓለም ፍጥር ክብል ኣትሒዙ፡ ዕለታዊ መግቡ ማእሪሩ ንኽነብር፡ ካብ ተጻባእቲ ጸላእቲ ተኸላኺሉ ውሕስነቱን ጸጥታኡን ከረጋግጽ፡ ምቹእ ናብራ ፈጢሩ መነባብሮኡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ጸገም ከካይድን ካልእን፡ ብሓባርን ብጉጅለን እናነበረ፡ ካብ ምንቅስቓስ ፍጹም ኣቋሪጹ ኣይፈልጥን። ዋላ’ኳ ይዕበ ይንኣስ ጸገማት ኣብ ዘጓንፈሉ ግዜን እዋንን ከይተረፈ፡ ብሓባር ወይ ብጉጀለ ኮይኑ ጸገማት ምፍታሕ ከም ንቡር መዳያት ህይወት ተወሲዱ ብስሩዕ ይስርሓሉ ነይሩን ኣሎን። ከምኡ ሳላ ዝገበረ ድማ ቀጻልነቱን ሰራርነቱን ከረጋግጽ ክኢሉ። ማሕበራዊ ጸገማት ንዝኾኑ ዜጋታት፡ ፍሉይ ራብሖት ወይ ጠቐሜታ ኣለዎ። ውልቃዊ ጻዕሪታትን ቃልሲታትን፡ ኣብ ምንቅስቓሶምን ተዛማዲ ህይወታዊ ጉዕዞኦምን ዝሕግዞም ወይ ዝድግፎም ሰባት፡ መሳርሒታትን መሳለጥያታትን የድልዮም። ነዚ ኩሉ ነገራት ሓደ ዓይነ-ስዉር በይኑ ከማልኦ ኣይክእልን። እንታይ ደኣ፧ ናይ ግድን ምስ ካልኦት ሰባት ተጣሚሩ ክሰርሕ ኣለዎ። ስለዚ ነዚ ጉዳይ’ዚ ንምፍታሕ፡ እታ እንኮ ምርጫ ኣብ ማሕበር ተጠርኒፍካ ምቅላስን ጻዕሪታትካ ምሕያልን’ዩ። ንኣብነት፡ ሓደ ሰብ በይኑ እንተ ኣጣቒዑ፡ ብዙሕ ከይስማዕ ይኽእል’ዩ። ብዙሓት ሰባት ብሓባር እንተ ኣጣቒዖም ግን ዝፈጥሮ ጽምጺ ልዑል ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ካብ ርሑቕ ክስማዕ ግድን’ዩ። ብመንጽር እዚ፡ ኣብ ማሕበር ምጥርናፍ ፍሉይ ሓይሊን ብርታዐን ኣለዎ። ዓይነ- ስዉራን ድማ ነዚ ሓይሊን ብርትዐን እዚ ንምልባስ፡ ካብ ነዊሕ እዋናት ኣትሒዞም ኣብ ማሕበር ተጠርኒፎም ብሓባር ወይ ብጉጅለ ክንቀሳቐሱ ጸኒሖም። ዕላማታት ህይወት፡ ናብ’ቲ ናይ መወዳእታ ሸቶታትን ዕላማታትን ንምብጻሕ፡ ብሓባር ወይ ብጉጀለ ኮይንካ ተኣኻኺብካ ምንባር፡ ኣማራጺ ዘይብሉ ዝሓሸ መዳያት ህይወት እንተ ተባህለ ኣይተጋነንን። እዚ ድማ ንኻልእ ዘይኮነ፡ ማዕረ ተሳትፎ፡ ምዕሩይ ተጠቃምነት ጸጋታት፡ ሓባራውን ሓፈሻውን ውክልና ንምርግጋጽን ካልእን፡ ኣገዳስነት ስለ ዘለዎ’ዩ። ኮይኑ ድማ፡ ምትእኽኻብ ደቂ- ሰብ ንዝተፈላለየ ዕላማታትን ዝተፈላለየ ጥቕምታትን ረብሓታትን ከም ግቡእ መሰላት ተወሲዱ፡ ካብ ባህላዊ መዳያት ጥርናፈ ወይ ውዳበ ኣትሒዙ፡ ክሳብ ጥበባዊ ወይ ክኢላዊ መዳያት ህይወት ክስርሓሉ ጸኒሑን ኣሎን። ንኣብነት፡ ኣብ ኤርትራ እንተ መጺእና፡ ካብ ቀደም ጀሚሩ ከም ማሕበር፡ ዕቁብ ወዘተ ዝኣመሰሉ ጥርናፈታት የካይድ ነይሩ እዩ። ክሳብ ሕጂ’ውን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተታኻኸአ ይቕጽል ኣሎ። ማሕበራዊ ሱታፈ ንምዕዛዝ፡ ከምኡ’ውን ማሕበራዊ መነባብሮ ንምስማር፡ ዘይነዓቕ ኣበርክቶን ተራን ይጻወት ኣሎ። ብተናጸል ወይ ብውልቂ ኮይንካ እተካይዶ ስርሓት ወይ ንጥፈታት ግን፡ ውጽኢትን ኣድማዕነትን ከም ዘይብሉ ርዱእ’ዩ። ባህርያውን ሰብ-ሰርሖ ሓደጋታትን ዘስዓቦ ኣካላዊ፡ መንፈሳውን ኣእምሮኣውን ጉድኣታት ብቕልጡፍ ተፈዊሱ ናብ’ቲ ዝነበሮ ህይወትን መነባብሮን ክምለስ ዘሎ ጻዕሪታትን መስገደላትን ቀሊል ክኸውን ከም ዘይክእል መቸም ርዱእ’ዩ። ከም ኣምሳያኡ ዝመጽአ ስንክልና፡ ብውልቁ ኮይኑ ብዘይ ዝኾነ ደገፍን ሓገዝን ክነብር ኣዝዩ ኣጸጋሚ’ዩ፣ ብፍላይ ድማ ኣብቲ መጀመርያ እዋናትን ግዝያትን። ኣመለኻኽታን ኣረኣእያን ሕብረተሰብ ኣብዚ መዳይ’ዚ እወታዊ እንተ ዘይኮይኑ፡ ነቲ ዘለዎ ጸገማት ተጻዊሩን በዲሁን ንቡር መነባብሮ ከካይድ ዓቐበት’ዩ። ክንዲ ዝኾነ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ዘጋጥሞ ዓይነትን ክብደትን ስንክልና በዲሁ፡ ጾር ስድራቤቱን ሕብረተሰቡን ከይኮነ መነባብሮኡ ክመርሕ፡ ምስቶም ሓደ ዓይነትን ተመሳሳሊ ማሕበራዊ ጸገማትን ዘለዎም ወገናት ተወሃሂዱን ተሓባቢሩን ክሰርሓሉ ዝኽእል ባይታ ክፍጠረሉ ናይ ግድን ይኸውን። እዚ ከኣ ኣብ ማሕበር ተጠርኒፉ ምስ ዝሰርሕ’ዩ። ዓይነ-ስዉራን ወይ ዑረት ዘጋጠሞም ዜጋታት፡ ነዚ ዝተጠቕሰ ጥርናፈ ወይ ውዳበ ተጠቀምቲ ክኾኑ ዝተገብረ ስርሓት፡ ናይዚ እዋን ዛዕባ ክኸውን’ዩ። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ ስዉራን፡ ኣብ ወርሒ መስከረም 1996 ዓ.ም ክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝተረኽበሉ፡ መስራቲ ጉባኤ ኣካዪዱ። ብደረጃ ሃገር ወግዓዊ ማሕበር ቅድሚ ምቛሙ ግን፡ ቅድሚ ናጽነት፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ንውሱናት ዓይነ-ስዉራን ጥራይ እተገልግል፡ ማሕበር ነይራ። ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ግን፡ እቶም ነዛ ማሕበር ዘካይዱ ዝነበሩ ኣባላት መብዛሕትኦም ኢትጵያውያን ብምንባሮም፡ ሃገራዊ ማሕበር ንምግባራ፡ መባእታውን ተመጣጣኒን ስርሓት ተኻይዶም። ድሓር ግን መሰጋገሪ ሕጊ ኤርትራ ዓንቀጽ 404 – 483 ዝሓቶን ዝጠልቦን ምርኩስ ብምግባር ኩሉ ቅጥዕታትን መምዘኒታትን ኣማሊኡ፡ ንሓዋሩ ከስርሖ ዝኽእል ቅዋምን ውሽጣዊ መምርሒን ማሕበር ነዲፉ፣ መስራቲ ጉባኤ ብምክያድ ኣጽዲቑን ሕጋዊ ተፈላጥነት ከም ዝረክብ ኮይኑን። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ- ውዳበ ወይ ጥርናፈ፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገለጸ ታሪኻውን ማሕበራውን ትርጉምን ትሕዝቶን ሃልይዎ፡ ብፍላይ ድማ ብሰንኪ ባህርያውን ሰብ-ሰርሖን ሓደጋታት ዘስዓቦ ቅልውልዋትን፡ ግዳያት ዓይነ-ስዉራን፡ ነቲ ዘጋጠሞም ናይ ዑረት ጸገማትን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ማሕበራዊ ዕንቅፋታትን በዲሆም ዕለታዊ መነባብሮኦም ከካይዱ ብዘይካ ዘካይድዎ ስዉራን፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ትሕቲ ጽላል ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝሰርሕ ዘሎ ኮይኑ፡ ካብ መላእ ሃገር ዝተወከሉ ዓይነ-ስዉራን ዝጠርነፈ’ዩ። ኣመለኻኽታን ኣረኣእያን ሕብረተሰብ ንምዕራይ ቀጻሊን ስሩዕን ጐስጓሳት ምክያድ፡ ዓቕሞምን ብቕዓቶምን ንምብራኽ ኣድላዪ ስልጠናታትን ትምህርትታትን ምሃብ፡ ማሕበረ-ቁጠባዊ ኩነታቶም ንምምሕያሽ፡ ኣብ ጽጹይ መጽናዕቲ ዝተመርኮሰ ግቡእን ኣድላይን ሓገዛትን ደገፋትን ምግባር፡ ናብራኦም ባዕሎም ክመርሑ ኣብ ድልየቶምን ምርጫኦምን ዝተመርኮሰ ቁጠባዊ ሓገዛት ምክያድ፡ እዋናዊ ሓበሬታታትን ኣፍልጦን ንምስናቕ ምስ ዝምልከቶም መሻርኽቲ ብምትሕባብር ኣድላይ ስልጠናታት ከም ዝረኽቡ ምግባርን ካልእን ምጥቃስ ይክኣል። ብመሰረት’ዚ ዝተጠቐሰ ዕማማትን ስርሓትን ድማ፡ ሃገራዊ ማሕበር ዓወታት ክጐናጸፍ ክኢሉ’ዩ። ልዕሊ ኩሉ ድማ ኣብ ሕብረተሰብ ዝነበረ ትሑት ኣፍልጦን ንቕሓትን ክመሓየሽ፡ ዓይነ-ስዉራን ዘጋጠሞም ጸገማት ከይተዳህሉ ንቡር መነባብሮኦም ከካይዱ፡ ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብ ዘለዎም ተራን ኣበርክቶን ክዓዝዝ፡ ኣብ ትምህርቶምን ስርሖምን ዕዉታት ክኾኑ፡ ብዝያዳ ድማ ካብ ጽግዕተኛነት ተላቒቖም ርእሶም ክኽእሉ ዝተጻወቶ ተራ ዝምስገን ምንባሩ ሰነዳቱ ይሕብሩ። ብተወሳኺ፡ ኣብዚ ከይተጠቐሰ ክሓልፍ ዘይብሉ፡ ሃማዓኤ፡ ከም ኣባል ኣህጉራዊ ማሕበር ዓይነስዉራን ኣፍሪቃ፡ ኣብ ዝካየዱ ዝነበሩ ስሚናራትን ጉባኤታትን ዕዙዝ ተሳትፎ ነይሩዎ። ከም ውጽኢቱ ውዳበኡ ከሐይል፡ ተመኩሮ ክለዋወጥ፡ ዘለዎ ንቕሓትን ኣፍልጦን ክዓቢ ሓጊዝዎ እዩ። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን፡ ዝተፈለየ ቅርጺን ኣቃውማን ሃልይዎ፡ ንሓፈሻዊ ጉባኤ፡ ማእከላይ ሽማግለ፡ ፈጻሚት ሽማግለ፡ ተቘጻጻሪት ሽማግለ፡ ጨናፍር ዞባታት፡ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ዝሓቖፈ’ዩ። ብመሰረት ተነዲፉ ዝጸደቐ ቅዋም ከኣ ነፍሲ ወከፍ ኣካል ንጹር ስልጣን፡ ዕማም፡ ሓላፍነትን ተሓታትነትን ኣለዎ። ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ኣርባዕተ ዓመት ከኣ፡ ካብ መላእ ሃገር ዝተወከሉ ኣባላት ማሕበር ኣብ ዘለዉሉ ሓፈሻዊ ጉባኤ፡ ቅዋም ምምሕያሽን ምጽዳቕን፡ ናይ ዝሓለፈ ግዜያት ብልጫታትን ድኻማትን ምፍታሽን ምግምጋምን፡ ንዝመጽእ ዓመታት ነቲ ማሕበር ዘካይዱ መራሕቲ ምምራጽን ካልእ ተመሳሰልቲ ዕማማትን ንጥፈታትን የካይድ። ቀንዲን መሰረታውን ዕላማታት ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ ስዉራን፡ ሰብኣዊ ክብርን መሰላትን ምጥባቕ፡ ማሕበራዊ ተነጽሎን ኣድልዎን ከየጋጥሞም ምክልኻል፡ ዓቕሞምን ክእለቶምን ንምብራኽ ሞያዊ ስልጠናን ትምህርትን ምሃብ፡ ኣብ ማሕበራውን ቁጠባውን ምዕባለ ሃገር ዘለዎም ተሳትፎ ምምዕባል፡ ውሑስን ዘላቕን ህይወት መነባብሮ ክህልዎም ናይ ስራሕ ዕድላት ምፍጣር፡ ምስ ካልኦት መሻርኽቲን ማሕበራትን ድልዱል ዝምድናታት ከም ዝህልዎም ምግባርን ካልእን ዘጠቓለለ’ዩ። ነዞም ዝተጠቕሱ ዕላማታት ንምዕዋት ድማ ዘይተሓለለን ቀጻሊን ጻዕሪታት የካይድ ኣሎ። ዋላ’ኳ ብዙሕ ዝተርፎ ነገራት እንተሃለወ፡ ክሳብ ሕጂ ግን ውጽኢታዊ ስራሕ ይሰርሕ ኣሎ ክብሃል ይከኣል። ማሕበር፡ ኣብ ጸቢብ ቦታ ኮይኑ ዝዓሞ ዝነበረ ዕማማቱ፡ ሎሚ ኣብቲ ብመንግስቲ ኣብ ባርጂማ ብናጻ ዝተዓደሎ 1,400 ትርብዒት ሜትር መሬት፡ ህንጻ ቤት ጽሕፈት ብምህናጽ ብዘይ ጸገም ስርሑ የሰላስል ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ዓዲ ሰጉዶ ኣብ 3,000 ትርብዒት ሜትር መሰልጠኒ ማእከል መፍረ ደርሁ ብምስራሕ ንመካየዲ ስራሕ ማሕበር ከም ምንጪ ኣታዊ ይጥቀመሉ ኣሎ። ንዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ ትምህርቶም ብግቡእ ንኽከታተሉ ዝሕግዞም ድጂታል ቤት-ንባብ’ውን ከፊቱ ንኣገልግሎት ብቕዕቲ ገይሩ ይርከብ። ስለዚ ማሕበር መነባብሮ ህይወት ኣባላቱ ንምልዋጥ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ቀጻሊ’ዩ። ኣብ ውሽጢ ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ ስዉራን፡ ሰለስተ ዓይነት ኣባልነት ኣሎ። ንሳቶም ድማ ምሉእ ኣባልነት፡ ተሓባባሪ ኣባልነትን ናይ ክብሪ ኣባልነትን እዮም። ምሉእ ኣባልነት ዝብሃል ዕድመኡ ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ኮይኑ፡ ክልተ ኣዒንቱ ዘይርኢን ብኸፊል ዝርኢን ኤርትራዊ ዜጋ’ዩ። ተሓባባሪ ኣባል ዝብሃል ድማ፡ ትካል ወይ ዓይነ-ሱዉር ዘይኮነ ኤርትራዊ ውልቀ-ሰብ ኮይኑ፡ ብዘይ ቅድመ ኩነት ንማሕበር ብድልየቱ ንኽሕግዝ ውዕል ዝኣተወ’ዩ። ናይ ክብሪ ኣባል ዝብሃል ግን፡ ኣብ ማሕበር ምምስራትን ዕማም ማሕበር ኣብ ምዕዋትን ዓቢ እጃም ንዘበርከተ ውልቀ-ሰብ ዝወሃብ ኣባልነት’ዩ። ነፍሲ- ወከፎም ድማ ብመንጽር ዘለዎም ኣባልነት፡ ዝተወሰነን ንጹርን ግቡኣትን መሰላትን ኣለዎም። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን ኤርትራ፡ ኩሉ መዳያዊ ዓቕምታቱ ኣወሃሂዱ፡ ዝሓንጸጾም መደባት ስራሕ ብግቡእ ከተግብር ባይታ ብዝተጣጣሓሉ መሰረት፡ ዋላ’ኳ ቀሊል ዘይኮነ ዕማማት ይጽበይዎ እንተሃለዉ፡ ኣብ ማሕበር ምጥርናፉ ዘምጽኣሉ ረብሓታት፡ ጸጋታትን ዕድላትን ተጠቒሙ፡ ኣብ ህንጸትን ልምዓትን ሃገር ዕዙዝ እጃም ክህልዎ ክጽዕር ምዃኑ ይሕብር። ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን ኤርትራ፡ ብመንጽር ዝቘመሉ ዕላማታትን ሸቶታትን፡ ዘተግብሮም ዘሎ ዕማማትን ንጥፈታትን ብዙሕ’ዩ። ንኣብነት፡ ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን ኤርትራ ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን ኤርትራ ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.176", "char_count": 5661, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03775", "text": "ስእሊ ብዙሕ’ዩ ዝዛረብ። ስእሊ መስካሪ ጽሑፍ እዩ። ብዓቢኡ ከኣ፡ መግለጺ ሓፈሻዊ ንጥፈታት ደቂ-ሰብን ከባቢኦምን እዩ። ንዝተፈላለዩ ገጻትን ሕብሪ ህይወትን ብዝተፈላለዩ መንገድታት ይገልጽ። እንተስ ጽቡቕ እንተስ ሕማቕ ንሕሉፍ ታሪኽን ድሕረ-ባይታን ውልቀ-ሰባት፡ መራሕቲ፡ ኣህዛብ፡ ሃገራት... ይትንትን። ኮታ መግለጺ ሕሉፍ ስእልታት ህይወት ምዃኑ እዩ። ስእሊ ድምር ሕሉፍ ፍጻመታትካ እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ህይወት ከኣ ነጸብራቕ ትማሊ እያ። ንግዜ ቁልዕነትካ፡ ንእስነትካ፡ ትምህርትኻ፡ መርዓኻ፡ ስራሕካ፡ ቃልስኻ፡ ግዜኻ . . ብሽኩሽኳ ዝኽሪ ሸለው ከም ትብል ይገብረካ። ምኽንያቱ ትማሊ ስእሊ ስለዝዀነ። ስእሊ ድማ ትማሊ እዩ። ኩሉ ውዑይን ዝሑልን ነገራት ድማ ኣብኡ ተጠቓሊሉ ንረኽቦ። ሓንቲ ቆጽሊ ስእሊ ብዙሕ ዝኽርታት’ያ ትሓቊፍ። ዋላ ሓንቲ ካልኢት ናታ ዝኽሪ ሰኒዳ ትህንፈፍ። ዝተፈላለዩ ኣጋጣሚታትን እዋንን ናይ ባዕሎም ፍጻመታትን ቆፎ ዝኽርን ኣለዎም። ሰብ ኣብ ሎሚ ኰይኑ ንድሕሪት ግልጽ ክብል እንከሎ፡ ኣብ ውሽጡ ሞዛይካዊ ፍጻመታት ህይወት ተዀሊዖም ይረኽቦም። እንተስ ዘስሕቕ፡ ዘብኪ፡ ዘሐጕስ፡ ዘጕሂ፡ ዘጨንቕ፡ ዘስደምም፡ ዘጽንዕን ዘትብዕን፡ ዘፍርሕ፡ ዘኹርዕ፡ .... ጽቡቕን ሕማቕን ናቱ መልክዓት ሰኒዱ ይሓልፍን ይተርፍን። ንጥሜት፡ ንጽጋብ፡ ዕርቃን፡ ስቓይ፡ ንሓጐስ፡ ንዝላ፡ ንውግእ፡ ምዕባለ፡ ዕንወት፡ ... ኣዳቒቑ ይትንትን። ብቕጀላ ኣእምሮ ድማ፡ ኣብ ቅድሚ ዓይንኻ ይመላለስ። ስለዚ’ዩ ከኣ እዚ ድምጻዊ፡ ንዝወፈረሉ ዕላማ ትማሊ ብፍላይ ድማ፡ ነቲ ምቁር ግን ከኣ ሕሱም ናይ ገድላዊ ንእስነት ብጾቱ ብትካዘ ክዝክሮ ዝስማዕ። ዝዀነ ሰብ ይዕበ ይንኣስ፡ ይጥዓም ይሕሰም ናይ ንእስነት ዝኽሪ ኣለዎ። መን’ሞ ኣሎ ንሕሉፉ ዘይናፍቕ። ናብ ትዝታ ውዕሎታቱ ዘይንቆትን ዘይምለስን። ኣብ ኣእምሮ እናሻዕ እናተመላለሰ ህልም ዘይብል። ከም’ቲ ኣብ ግጥሚ ናይ’ዛ ደርፊ ዘሎ፡ ሰብ ብህይወት ይሃሉን ይሕለፍን ዝገደፎም ኣሰራት ህይወት ብዙሓት እዮም። ሰብ ስእሊ እንተ ዀይኑ፡ ነቲ ፍጻመታት ዝሰርሖ ድማ፡ ንሱ እዩ። ስእሊ ብስእሉ ዘይበሊ ስእሊ ፍቕርን ምትሕግጋዝን፡ ቅንዕናን ግርህነትን፡ ውዳበን ገድልን፡ ህጻንነትን ንእስነትን....። ኣብ ሕጂ ኰይኑ፡ ንትማሊ ዘዘኻኽርን ዘደፋንቕን ጥዑም ዝኽሪ ግን ከኣ፡ ዘይተመላሲ ኣቐንዛዊ ጥዑም ሰሓ ህይወት እዩ። ስእሊ ትማሊ፡ ስእሊ’ቲ ዘይሃስስ ህይወት። ብሓፈሻ ስእሊ፡ ሕሉፍ ምስልታትካ ዘዘኻኽር ጥበብ እዩ። ናብ ናይ ቀደም ምስልኻ ዘሸፍትን ዘጋልብን ስሕበት። ንግዜኡ ኣብ ባሕሪ ሓሳብ ኣጥሒሉ፡ ክንደይ ዓመታት ናብ ድሕሪት ከም ትጋልብ ዝገብር ሓይሊ እዩ። ኣብ ዓንኬል ዝኽሪ ብምሽፋት ናትካን ናይ ብዙሓትን ምስሊ ሃሰው ከም ትብል ይገብር። “ከምዚ እንተ ፈጸምና፡ ከም’ዚ እንተ ሰራሕና፡ እንተ በላዕናን እንተ ሰተናን፡ እንተ ተጻወትና፡ ናብ ከም’ዚ እንተ ኸድና፡ ከምዚ እንተ’ጓነፈና .... እናበልካ ከም ትጸዊ ዝገብር ጸዓት እዩ። ብሓጺሩ ስእሊ ኣፍ ዘይብሉ ተዛራቢ እዩ። ንውዕሎታትን ፍጻመታትን ትማሊ፡ ናይ ምግላጽ ሓይሊ ኣለዎ። ስለ’ዚ እዩ ድማ ስእሊ ንማህደር ምስሊ ትማሊ ጉሕጉሕ ኣቢሉ ዘርኢ ቤትሮ እዩ ዝበሃል። ኣብ ዛንታ ምስሊ ዓሚ ኣዀይጡ ሓደ ብሓደ እናኣዘከረ ንድሕሪት ዘጋልብ ሓይሊ እዩ። ኣብ ከምዚ ህሞት ምጥሓል ሓሳብ፡ ሰባት ኣብ ጐድኖም ምስ ዝህልዉ፡ ንምስሊ ሕሉፎም እናዘከሩ ኣብ ምጽዋይ ከሕልፍዎ ይግደዱ። ስእሊ ናይ’ቲ ትማሊ ካብ ስእልን ዝኽርን ትማሊ ከይወጻእና፡ ደርፊ እስቲፋኖስ ኣብርሃም (ዘማች) “ንእስነተይ ዝሓለፎ” እውን ንባዕሉ ስእሊ እዩ። ስእሊ’ታ ዝሓለፈት ትማሊ። ብድምጹ ኣቢሉ ድማ፡ ንትማሊ ከናፍቕን ከዳፋንቕን ይስማዕ። ንዝተሓልፈ እንተስ ምቁር እንተስ ሕሱም እዋን፡ ኣብ መዓልታዊ ኣብ ዝኽሪ ማህደር ህይወት ትማሊ እናመላለሰ ንሰባት ብቁጽ ከብል ይስማዕ። ብጋላቢት መገሻ ናብ ህይወት ትማሊ። ምረሻ ናብ’ታ ከም ዑፍ ትነፍር ዝነበረት ህይወት። ብዝኽራዊ ስእሊ ኣቢሉ ድማ፡ ናብ ትማሊ የጽድፍን ንባዕሉ ይጸድፍን። የናፍቕን ይናፍቕን። ግዜ ንእስነት ጽላሎት እዩ። ሓንሳብ እንተ ኸይዱ ኣይምለስን። ደርፊ ዘማች ከኣ፡ ንድሕሪት ዝጠዊ ብርቱዕ ዝኽሪ ትማሊ ኣለዋ። ብሓሳባዊ ቅጀላ ማዕዶ ንግዜ ቁልዕናን ኩትትናን፡ ጉስነትን ፍቕርን እናዘኻኸረት ብትማሊ ከም ትልሎ እትገብር ጥዕምቲ ግን ከኣ፡ ኣቐንዛዊት ደርፊ። ምኽንያቱ ትማሊ ስለ ዘይትድገም። “ስእሊ ክንዲ ሽሕ ቃላት” ዝብል ኣበሃህላ እውን ንእዝንና ሓዲሽ ኣይኰን። ኣብ ውሽጡ ብዙሕ ክትረኽ ዝኽእል ዛንታታትን ገጻትን ኣለዎ። በቲ ኰይኑ በዚ ግን፡ ንስእልኻ ኣተኲርካ ምስ እትዕዘቦ፡ ሰነዳቱ ብኣሽሓት ቃላት ይዝርዝረልካ። ኣበይን መዓስን ምስ መን ኰይንካ ከም ዝተሰኣልካዮ ድማ፡ ኣጸቢቑ የዋግዓካ። ስእሊ ናይ ስፖርትን ስነ-ጥበብን ህይወትካ፡ ስእሊ ውግእን መስዋእትን፡ ስእሊ ፍቕራዊ ህይወትካ፡ ስእሊ ማእቶትን ልምዓትን፡ ትምህርትን ጉስነትን፡ ስደት፡ ጸወታ ዓርከ-መሓዛ፡ ዘሕለፍካዮ ጥዑምን ሕሱምን ናብራ .....። ዝኸድዎን ዝተጐዓዝዎን እዩ። ስእሊ ናይ’ቲ ዝሓዀሩዎን ዝወረዱዎን ቁልቁለትን ኣጻድፍን ህይወት እዩ። ብሓፈሻ ስእሊ ናይቲ ዝተዓንቀፍዎን ዝወደቕዎን፡ ዝጸዓሩሉን ዝተዓወትዎን እዩ። ከምኡ’ውን ስእሊ ናይ’ቲ ቅድሚ ሰዓታት ዝፈጸምዎ ንጥፈታትን ዝኸድዎ ዘለዉ ሓዲድ ምንባርን እዩ። ብኣጠቓላሊ፡ ስእሊ ሕብሪ ህይወት እዩ። ስእሊ ብስእሉ ኣብ መንገዲ ኣእምሮ ዝመላለስ ስእሊ። ስእሊ ዝሓንበስካሎም ወሓይዛት፡ ዝሰንጠቕካዮም እምባን ኩርባን፡ ሻኻን ጐላጒልን፡ እትፈልጦም ኣግራብን ጥሪትን ዝዓበኻሉ ገጠርን ከተማን፡ ንዘልዓልናዮ ኣርእስቲ ጽሑፍ እትድርዕ፡ ሓንቲ ደርፊ ዘኪረ። ደርፊ ድምጻዊ ሳሚኤል ተዓገስ ”ይረኣየኒ ኣብ ዓይነይ ተሳኢሉ” እኹል ምስክር እያ። ኣቃውማን ትሕዝቶን ትልምታት ናይዛ ደርፊ እንተ ደኣ ተዓዚብናዮን ሰሚዕናዮን፡ እዛ ደርፊ፡ ሓንቲ ካብተን ንስእላዊ ዝኽሪ ታሪኽና ዝገልጻን ኣጉሊሐን ዘርእያን እያ። ስእሊ ልዕሊ ኣሽሓት ቃላት ከም ዝንበብ ሰሚዐ ኣለኹ። ኣብ ማህደር ውሽጡ መዓስን ኣበይን፡ ብኸመይን፡ ኣብ ከመይ ኩነታትን፡ ምስ ብዓል መን እንታይ ከም ዝተፈጸመ... ዝብሉ ብዙሓት ሕቶታት ዝኽሪ ክምልስ ድማ ግድን ይኸውን። ንፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ መንፈሳዊ፡ ትምህርታዊ፡ ባህላዊ፡ ፍቕራዊ፡ ወተሃደራዊ ሸነኻት ህይወት ድማ ይግንጽልን የልዕልን። ትዝ ይብለኩም ትዝ ይብለኒ ኩሉ ይረኣየኒ ኣብ ዓይነይ ተሳኢሉ ዕርድታትና፡ ዕርድታት ጀጋኑ.... ዝብል ቅጀላ ዝኽሪ ናይ መቓልስትን ዝተቓለሰሉ ቦታታትን ሓደ ብሓደ ብስእላዊ ናፍቖት ክዝርዝር ይስማዕ። ገድሊ ጥዑም ኣይኰነን። ከም ስሙ ዓቢ ጸድፍን ገደልን ዝበዝሖ ሕብራዊ ምስልታት ዘርኢ መስትያት ህይወት እዩ። እንተዀነ ኣብ’ቲ ሕሱም ናብራ ዘይነጽፍ ፍቕሪ ብጻይነትን ሓይልን ፈጢሩ። ስእሊ፡ ዛንታ ሕሉፍ ፍጻመታት ብምዃኑ፡ ብዙሕ ትዝታታት’ዩ ዘለዓዕል። ዝተሰነደ ምስ ምዃኑ፡ ክሳብ ክንደይ ቆጽሊ ወረቐት’ኮን ክንጽሕፍ ምኸልና? ገሊኡ ኣብ ኲናት ግንባር ሓልሓል፡ ገንፈሎም፡ ክሳድ መስሓሊት፡ ዕርድታት ናቕፋ፡ ባረንቱ፡ ከረን፡ ኣፍዓበትን ከባቢኣን፡ ግዜ ምድምሳስ ናደው እዝ፡ ስርሒት ፈንቅል፡ ግንባር ደቀምሓረ፡ .....ብምዑታት ሰኣልቲ ዝተሰነደ፡ ንጕዕዞ ሰውራና ዘንጸባርቕ ዝኽራዊ ኣሳእል እዩ። ነዚ ስእሊ ብኣንክሮ ምስ እንዕዘቦ፡ ተጋዳላይ ብድልያ ንናጽነት ሃንቀው ኢሉ እናማዕደዋን ዓወት እናተጐናጸፈን ይረአ። ነዚ ክገብር እንከሎ ድማ፡ ቃንዛን ሕሰምን መስዋእቲ፡ ጥሜትን ጽንካረ ገድልን ድማ ማዕረ-ማዕረኡ። ዘዕበየካ ሕብረተሰብ፡ ዝሰተኻሉ ባራት፡ መናፈሻታት፡ ዝተሳተፍካዮም መርዓታትን ንግደታትን፡ ህይወት ማሕረስን ጉስነትን፡ ዳእላ ዓርከ መሰታ፡ ቤት ሕጽኖት.... ። ገለ ካብ ትሕዝቶ ናይ’ታ ደርፊ እዚ ዝስዕብ ይርከቦ። ንእስነተይ ዝሓለፎ ሎሚ ድሕሪ ነዊሕ ክዝክሮ ቲ’ ጎላጉል ዘዕበየኒ ከም ቀደሙ’ዶኾን ይጸንሓኒ... ዝብል ይርከቦ። ብተወሳኺ፡ ውሩይ ማሰኛን መላቓስን ዝነበሩ ኣቶ ክፍላት ተኽለ (ዓዲ-ወርሒ)፡ ሃንደበት ሓሚሞም ፈውሶም ተደልዩ ምስ ተሳእነ፡ ከም ዘይሓውዩ ስለ ዝተሰወጦም ንስእሊ ግዜ ቁልዕነቶምን ንእስነቶምን እናዘከሩን እናስቆንቆኑን ከም’ዚ ዝስዕብ ንነብሶም ከም ዘልቀሱላ ይዕለለሎም። ስእሊ የድምጽ እዩ። ድምጺ ብድምጹ ዓው ዝበለ ድምጺ ዕላማ። ጸሓይ ናጽነቱ ንምርካብ፡ ብሃረርታ ዕምሪ መግዛእቲ ከሕጽር ይጓየ። ገጽ ኣሽሓት ተቓለስቲ ብጾቱ ኣብ ገጹ ወኪሉ ብደጉሒ ጸብለልታ ወየ! ወየ! ነብሰይ ከመይ ኢኺ ነብሰይ (2) ምስ ጐተናይ እንከለኹ ምስ ጋዕሰይ ምስ ጫማይ እንከለኹ ምስ ካልሰይ ምስ ቅጭነይ እንከለኹ ምስ ልብሰይ ሚዛን ቃልሲ ኳዕ ኢሉ ይረአ። ብዛዕባ’ዚ ስእልታት ብርዕኻ ኣንቢዕካ’ውን ዘርኢ ቃላት ክትጽሕፍ ቆጽሊ ወረቐት’ውን ኣይኣኽለካን። ኣብዛ ስእሊ ጽምኢ ኣሎ። ጽምኢ ማይ ዘይኰነስ፡ ጽምእን ናፍቖትን ሓርነት። ምምዕዳው ተስፋን ዓወትን፡ ምጽማምን ሓቦን፡ ምርጫ ገድልን ምርግጋጽ መንነትን ክብርን፡ ዕላማን ቃልስን ምረት ሓርጎጽጎጹን፡ ፍቕሪ ብጾትን ህዝብን... ተር ከም ዓተር ኣብ ዕርድታት ዝኽሪ ቃልሲ ትማሊ ተመሳቒሎም ይረኣዩ። ኣብ ሎሚ ኴንካ፡ ነቲ ናይ ሽዑ ናጽነት ክደሊ ዝወፈረ ዓንተር ዘክር እንተ ዝበሃልስ፡ እቲ ዝርዝር ብዙሕ ምዀነ። ክንዮ ምድፍናቕን ሓበንን ዘፍርዮ ዋራት ግን ኣይህልዎን። ናብ’ቲ ናይ ሽዑ እዋን ዝነበሩ ኣፍ ዘየኽድኑ ተዋዘይትን ተብዓት ብጾትን፡ ዝነበረ ህሞት፡ ጥምየትን ጽምእን፡ መጥቃዕትን ቆራጽነትን፡ ኣደራዕን ሕሰምን፡ ሞራልን ተስፋን ብዝኽሪ ህልም ከም ዝብሉ ርዱእ ነገር’ዩ። ዋላ እቲ ሕሱም ግዜ፡ ምቁር እዩ። ምኽንያቱ ዛንታ ስእሊ ትማሊ ወሪቑ ስለ ዝሓልፍ። እንተስ ብውልቂ እንተስ ብሓባር ኣብ ባሕሪ ዝኽሪ ምምልላስ ዘይተርፍ እዩ። ስእሊ ዘይበሊ ሓወልቲ ህይወት እዩ። ስእሊ ታሪኽ እንተ ዀይኑ፡ ታሪኽ ከኣ፡ ፍቕሪ እዩ። ፍቕሪ ከኣ ዘይሃስስን ዘይበልን ዝኽሪ ትማሊ እዩ። ውሑድዶ ተጻዊተ ምስ ‘ዞም መናእሰይ ተደልዩ፡ ተደልዩ ደታ ተሳኢኑ ፈውሰይ ሓመድ ደታ ኰይኑ ምትርኣሰይ ደሓን ዓሊ ወለላ መልሓሰይ። ከም ዝበሉ ኣይርሳዕን። ኣብ ሃገርና ኣብ ግዜ ቃልሲ ኣዝዮም ብዙሓት ሰኣልቲ ፈርዮም እዮም። ካብኡ ናብኡ ብፍላይ ሰኣልቲ ኲናት። ሰኣልቲ ኲናት ኣብ መንጎ ሞትን ሕየትን ተወጢሖም ነዚ ሎሚ እንዕዘቦ ዘለና ህያው ስእልታት ቃልሲ ክስንዱ ዝኸኣሉ ሓርበኛታት እዮም። ሽዑ እንተ ዘይስንድዎ ንዛንታ ስእሊ ትማሊ ከመይ ከም ዝነበረ ኣይምፈለጥናዮን። እስከ ነዞም ቀሪቦም ዘለዉ ስእሊ ሓደ ብሓደ ኣተኲርና ንተዓዘቦም? ብሓቂ ኣብዚ ህሞት ዝነበርና ሰባት እንታይ ዝኽሪ ክህልወና ይኽእል። ካብ ዛንታ እዘን ስእልታት ኣተኲርኩም ኣንብቡ’ሞ፡ ብዛንታ መልክዕ ጸሓፉ እንተ ንብሃልከ እንታይ ክንጽሕፍ ምኸኣልና? እዚ ስእሊ ኣብ’ቲ መሪር ዕጥቃዊ ቃልስና፡ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ዓውደ ኲናት እዋናት፡ ብዝተፈላለዩ ናይ ኲናት ሰኣልቲ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.176", "char_count": 5961, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03776", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ኣስማይት ኤፍሬም ሃብተስላሴ፡ ኣቦና ሓድሽ ድራር ስለዝተሰውአ፡ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ፍስሃየ ዓንደ ዘርአይ፡ ኣደይ ገነት በርሀ ገብራት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን03/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/47 ይቕረብ። ከሳሲ ወራ/ነፍ/ስራጅ ሙሳ እድሪስ፡ ኣቶ ዓጣ መላ እድሪስ፡ ተኸሰስቲ ወረ/ነፍ/ ስራጅ ሙሳ እድሪስ 1. ወ/ሮ ስዕዲ ሙሳ እድሪስ 2. ወረ/ነፍ/ኑርያ ሙሳ እድሪስ 2.1 ሑርያ መሓመድ ስዒድ 2.2 ኤርያ መሓመድ ስዒድ 2.3 ጀውሃር መሓመድ ስዒድ 2.4 ነጃት መሓመድ ስዒድ 2.5 ስቲመርየም መሓመድ ስዒድ 2.4 ነጃት መሓመድ ስዒድ 2.5 ስቲመርየም መሓመድ ስዒድ፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብፍ/በ/መሰል ሓረጎት ፍቓዱ፡ ብፍ/በ/ ዕዳ ንግስቲ ክብሮም፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ን14/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1.ሰናይት ዳኒኤል ተስፋማርያም 2. ፍስሃየ በርሀ በያን፡ ወድና ሳይሞን ፍስሃየ በርሀ ስለዝተሰውአ፡ ንሕና ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። 1. ኣቶ መሓመድ ዑመር ባዕጊል 2. ወ/ሮ ሮዛርያ ፋውስቲኒ ፕሪሞ፡ ተጸዋዒ ዓምር መሓመድ ሳልሕ፡ ኣብ ልዕለኻ ናይ ውክልና ምስራዝ ክሲ ተመስሪቱ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሳሙኤል ተስፋዝጊ ጊደይ፡ ወኪል ሚዛን ተስፋዝጊ ጊደይ፡ ኣደይ ጽገ ኣብርሃ መድሃኔ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ኣብርሃጽዮን ምላሽ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ብርሃነ ባህታ ፈረደ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብፍ/በ/መሰል 1. መድህን ገብረሚካኤል ጻዕዱ 2. ኤልሳ ሚኪኤል በርሀ፡ ብፍ/በ/ ዕዳ ታደሰ ሓጎስ ተስፋይ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ን16/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ወ/ሮ ተናኝ ኣዳሙ ወንድነህ፡ ብዓል ቤተይ ኢንጅ ግርማይ ገብረሂወት ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቀይ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ እምባ ደርሆ ወ/ሮ ወዘነት ሃ/ማርያም፡ ነፍ/ወርቅነሽ ኢሳቅ ሳህለ፡ ብዕለት 20/02/2017 ዓ/ም ን1. ወ/ሮ ወዘነት ሃብተማርያም 2. ኣቶ ኣብርሃም ርእሶም 3. ፍረወይኒ ቀለታ ዝሃበትና ውህብቶ ይጽደቐልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ንዕለት 22/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ወረ/ነፍ/ሄር ሂወት ወልድኣብ ነማርያም 1. በየነ ክንፈ ወልደስላሰ 2. ኣበባ ክንፈ ወልደስላሰ 3. ቦኽረጽዮን ተስፋማርያም ደብረጽዮን፣ ተጸወዕቲ ወረ/ ነፍ/ ሻምበል ባሻ ተወልደመድህን ወ/ ሚካኤል ዘሎ ናይ ገዛ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ነፍ/ሻምበል ባሻ ተወልደመድህን ወ/ሚካኤል ንጹር ኣድራሻኦም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ይጸውዑልና ስለ ዝበሉ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ቅረቡ። ሳልማ ፍጹም ገብረእንድርያስ፡ ምባል ተሪፉ፡ ሳራ ፍጹም ገብረእንድርያስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ራህዋ ተኸስተ ሓጎስ፡ ተጸዋዒ ኣብርሃም ተስፋኣለም ዘርእዝጊ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ሞግዚት ጉዳይ ስለ ዘለካ፡ ን23/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ።", "char_count": 2523, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03777", "text": "ወ/ሮ ጸሃይነሽ ፍቃዱ ገብረሂወት፡ ብዓል ቤተይ በየነ መስፍን ኣለማዮ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ከሳሲ ኣዝመራ ብርሃነ ኣብርሃ፡ ተኸሳሲ ዳንኤል ወልዳይ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ስም ምትሕልላፍ ስለዘሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሳሲ ኣማንኤል ብርሃነ ተኪኤ፡ ወኪል ኣንገሶም ብርሃነ ተኪኤ፡ ተኸሳሲት ዮሃና ኣረፋይነ ሃብተ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን22/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ትርሓስ ኣብርሃ ተስፋሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ትርሓስ ኣብርሃም ተስፋሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ት/ዕድመ ቶማስ ሓድሽ ድራር 2. ት/ዕድመ ሳራ ሓድሽ ድራር፡ ሞግዚት", "char_count": 611, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03779", "text": "ርግኣት ወልደገርግስ በራኺ፡ ወለደይ ወልደገርግስ በራኺ ጸጋይን ህድኣት ተስፉ መጎስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሱዛና ተስፋኣለም ኣሚነ ምባል ተሪፉ፡ ሰሱና ተስፋኣለም ኣሚነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ብፍ/ሰ/ዕዳ 1. ኣቶ ኤፌሶን ኣብርሃም ቁ.2. ኣቶ ናትናኤል ኣብርሃም፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ብፍ/ሰ/መሰል 1. ኣቶ ገብረሂወት ተኽለገርግሽ ቁ/2. ወ/ሮ ኤደን ገብረሂወት ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሙሉ ገብረመድህን ዝግት፡ ሓፍተይ ወ/ሮ ገብሪኤላ ገብረመድህን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲታ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ማሙቕ ቀሺ ታደሰ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሸዊት ኤፍሬም ዘሚኪኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሰመረ ሃብተሚካኤል ተኽለ፡ ወዲ ሓወይ ዳዊት ሰለሙን ሃብተሚካኤል ንልዕሊ 12 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ኣቡኡን ኣዲኡን መወትቲ ስለ ዝኾኑ፡ ጥፉእ ምዃኑ ይተኣወጀለይ ስለ ዝበለ፣ ወራሲ ከኣ ኣነ ጥራይ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበ፣ለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 918, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03780", "text": "ኤልሳ በርሁ፡ ብዓል ቤተይ ምሕረትኣብ ወልደማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/25 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 157, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03781", "text": "ኣቶ ዳኒኤል ሃይለ፡ ወ/ሮ ትርሓስ ይሕደጎ ፍጡር፡ ወኪል ዮርዳኖስ ዑቕባይ ፍስሃየ፡ ጓልና ብርጭቆ ጎይትኦም ስለዝዓረፈት፡ ውላድ ይኹን ሓዳር ስለ ዘይብላ፡ ንሕና ወለዳ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረታ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለተብርሃን ሓየሎም ሃይለስላሴ፡ ብዓል ቤተይ ፍትዊ ገብርስላሴ መጐስ ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/03/25 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.176", "char_count": 395, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03783", "text": "Bisha Mining Share Company is inviting applicants for the following position Position: Underground HME Mechanic Department: Processing & UG Operations Section: Asheli Underground Number required: Four (04) PRIMARY PURPOSE • Responsible for executing both planned and unplanned maintenance work activities on a shift-by-shift basis safely and effectively. The Mechanic will perform maintenance activities safely and effectively to deliver results that meet quality standards and company expectations Main Functions Maintenance and repair on mobile machinery • Carry out maintenance repairs on all mobile equipment to ensure the production of high-quality work. Job planning and monitoring • Organize requests/meterials and labour • Identify the highest priority for each day and focus on completing relevant tasks. • Ensure good housekeeoing at workplace • Performs regular inspections to detect potential problems before they cause breakdowns. Understands and is familiar with basic hydraulic systems. • Conducts preventative maintenance on the HME by checking engines; motors; pneumatics; hydraulic systems by following diagrams,sketches, operation manuals, manufacturer’s instructions and engineering specifications. • Minimises downtime by ensuring the best techniques are being used to repair breakdowns. Training and development • Willing to learn and absorb knowledge from the expert. Health, Safety and Environment • Drive the health, safety and environment standards/policy awareness and practice in the Department to ensure compliance. • Complete FLRA, TBRA and hazard awareness training • Comply with mine’s cardinal rules and other safety, environmental or other rules and standards as directed. Identifies any hazards in the workplace. Additional Duties • Adhering to all other assignments that are given that are lawful and fair. UNIQUE REQUIREMENTS / OTHER INFORMATION • Able to work in narrow area – tunnel • No phobia on confine space • Candidates must be physically and medically fit for the role. Qualifications: • Grade 12 Certificate; Trade Certificate Knowledge and Experience: • 3 years working experience in Mining Equipment Maintenance Technical Skills Behavioural Skills • Computer Literacy • MS Office-intermediate, excel- advanced • Driving license • Be able to utilize OEM technical tools, Plan, organize, & execution • Risk Management & assessment, analytical and probel solving skill • Good communication skills and Teamwork • Ability to work in multi- disciplinary environment. • Ability to conduct Maintenance matters to various levels • Interpersonal skills • Ability to work under pressure and achieve project milestones • Analytical and Problem- solving.. • Good leadership skills • Willing to learn General Information and other requirements: • Place of Work: Bisha. • Salary: As per Company salary scale. • Type of Contract: Indefinite Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provided evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted applicants will be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: - Bisha Mining Share Company, P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to: • 1. Aliens Employment permits Affairs, • P. O. Box 7940 • Asmara, Eritrea. • 2. Mineral Resources Management • P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ፕሎት 29R ፓርሰል A ዚፕ ኮድ 1A11 ጎደና ቢሊቃጥ ዝርከብ ገዛ፤ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብመለለይ ቁ. ምስክር ወረቐት 119781 ብመወከሲ ቁ 111167 ብስም ወረስቲ ነ/ሄ ኣስገዶም ተስፋየውሃንስን ወ/ሮ መብራት ተመልሶ ሓጎስ +6ን ዝተመዝገበ፡ ኣዴና ነ/ሄርት መብራት ተመልሶ ሓጎስ ስለዝዓረፈት፡ ብወርሲ ዝረኸብናዮ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተራልን ቤት ጽሕፈት ኖታሪን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ሰነዳትና ጉዳይና ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ኣቶ የማነ ኣስገዶም ተስፋዮውሃን +5 ናይ ወላዲትና ነፍ/ት ወ/ሮ መብራት ተመልሶ ሓጎስ ወረስቲ ምዃንና ቁ/መዝ/50/2021 ዕለት 02/09/2021 ብኮማዊ ቤት ፍርዲ ገዛ ባንዳ ተወሲኑልና እዩ። በዚ መሰረት ብውርሲ ዝረኸብናያ ናይ ገዛ መኪና ብቁጽሪ ሰሌዳ ER-1-A-4947 ቁጽሪ ቻሲ WOLOHAF684G044407 ዝተመዝገበት፡ ካብ ስም ወላዲትና ናብ ስምና ስም ወረስቲ ስም ዋንነት ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ/ሃ/ካዳስተርን የቕርብ። ዝቃወም እንተዘይለ ግና ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ምዃንና ንሕብር። ኣቶ የማነ ኣስገዶም ተስፋየውሃንስ +5 ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ፕሎት 29R ፓርሰል A ዚፕ ኮድ 1A111 ጎደና ቢሊቃጥ ዝርከብ ገዛ፤ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተር ብመለለይ ቁ.ንብረት 1BRASM018743/0 ብስመይን 13 ደቀይን ኣልጋነሽ ስዩም ብረ +13 ተባሂሉ ዝተመዝገበ ገዛ፡ ብውርሲ ካብ 6 ጥፉኣት ደቀይ 1. ሳባ ዮውሃንስ 2. ሳምሶም ዮውሃንስ 3. ሩታ ዮውሃንስ 4. ሄለን ዮውሃንስ 5. ጅሮም ዮውሃንስ 6. ኤደን ዮውሃንስ ዝረኸብክዎ ኣብዚ ገዛ ዘለዎም ብጽሒት ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሖ፡ ሕጊ ብዝእዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦሪጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ወ/ሮ ኣልጋነሽ ስዩም ብረ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ መንስራ ኣብርሃ ቀሺ ዑቕባልደት፡ ወደይ ብርሃነ ኣብርሃ ዑቕባልደት ስለዝተሰውአ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ", "char_count": 5402, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03784", "text": "ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ይሕደጋ ጸጋይ ደስታ፡ ሕጋዊ ወኪል ኣቶ ኣማኑኤል በርሀ ክፍሉ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ወ/ሮ ኣልጋነሽ ጸጋይ ደስታ ናይ ፈጽሚ ናይ ውርሻ ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ይሕደጋ ጸጋይ ደስታ፡ ሕጋዊ ወኪል ኣቶ ኣማኑኤል በርሀ ክፍሉ፡ብፍ/በ/ዕዳ ወ/ሮ ኣልጋነሽ ጸጋይ ደስታ፡ ናይ ፈጽሚ ናይ ውርሻ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን02/04/2026 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክርአ ምዃኑ ንሕብር። ዲቦራ ቢንያም ጸሃየ፡ ምባል ተሪፉ፡ ሚልዮን ቢንያም ጸሃየ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓብደልቃድር ዑስማን ዓሰከ ምባል ተሪፉ፡ ዓብዱ ዑስማን ዓስክ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤት ፍርዲ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.176", "char_count": 599, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03785", "text": "ብኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ዝተወደበ፡ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሲነማታት ብዝቐርብ ምርኢታት ፊልምን ሰሚናራትን ብውዕዉዕ መንፈስ ኣብ ምክያድ ይርከብ። እዚ ካብ 21 – 29 መጋቢት 2026 ኣብ ኣስመራ፡ “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዝካየድ ዘሎ ቦኽሪ ፈስቲቫል ፊልም፡ ንምፍራይ ፊልም ኤርትራ ዝያዳ ንምብርባሩ ዝዓለመ ኮይኑ፡ ሞያውያንን ክኢላታትን ናይ’ቲ ዓውዲ ብዛዕባ ብድሆታትን ዕድላትን ናይዚ ዓውዲ ክዛተዩን ክግምግሙን ዘኽእል መድረኻት ዝሓቘፈ እዩ። ብዘይካ’ዚ ኣብ ዝሓለፉ 30 ዓመታት ካብ ዝፈረዩ ፊልምታት ኤርትራ ዝተሓረዩ’ውን ኣብ ዝተፈላለዩ ሲነማታት ናብ ተዓዘብቲ ኣብ ምቕራብ ይርከብ። ንሱ ኣብ መደምደምታ፡ ኣብ’ዚ ዓውዲ ዝጽበየና ዘሎ ዕማም ገዚፍ ከም ዝዀነ ብምግላጽ፡ ነዚ ዓውዲ ይኹን ንኻልኦት መዳያት ባህሊ ህዝብና ንምዕባይ ምሉእ ድሌት ከም ዘሎ እንተዀነ፡ ብቐሊሉን ብጽቡቕ ድሌትን ጥራይ ስለ ዘይዓቢ፡ ብግዜን ብቀጻሊ ስራሕን ክንጽዕረሉ ይግባእ ድሕሪ ምባል፡ “ብድሆታት እናሰገርካ፡ ዝተጠርየ ተመኩሮ እናዋህለልካ ዝኽየድ እዩ። ብኩሉ ቋንቋታትን ብዓይነትን ብዝሕን ዝፈርየሉን ዝቐርበሉን ክኸውን፡ ልዕሊ ኩሉ ንትጽቢት ተዓዘብቲ ዘርውዩ ክኾኑ ኢደይ ኢድካ ምባል ኣገዳሲ እዩ፡ ” ኢሉ። ኣብ’ቲ ብቀዳም 21 መጋቢት፡ ኣብ ሲነማ ሮማ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ዝተኻየደ ወግዓዊ መኽፈቲ፡ ዕድመ ዝተገበረሎም ሓለፍቲ መንግስቲን ግንባርን፡ ብርክት ዝበሉ ሰራሕቲ ፊልምን ካልኦት ዕዱማትን ዝተሳተፍዎ ክኸውን እንከሎ፡ ነቲ ፈስቲቫል ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ብወግዒ ከፊትዎ። መግዛእቲ ሃይለስላሰ” ዝዳህሰሰ እዩ ነይሩ። ንሱ ብቐንዱ ኤርትራውያን ብኸመይ ኣገባብ ምስ ምዕዛብ ፊልምን ባህሊ ሲነማን ከም ዝተላለዩን ከመይ ኣቢሎም ኣብ ምፍራይ ፊልም ክሳተፉ ከም ዝጀመሩን ዘብርህ ዝርዝራዊ ሓበሬታታት’ዩ ኣቕሪቡ። ኣቦ መንበር ናይ’ዚ ፈስቲቫል ዝዀነ ኣቶ ሞሃድ ሱሌማን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ “እቲ ፈስቲቫል ክልተ ዓበይቲን ተመላላእትን ንጥፈታት ከካይድ እዩ። ኣብ ቀዳማይ ንጥፈት ሃገራዊ፡ ማሕበራዊ፡ ትምህርታውን ፍቕራውን ትሕዝቶ ዘለዎ ልዕሊ 50 ፊልምታት ኣብ ሲነማ ሮማ፡ ኢምፐሮ፡ ኣዝመራን ሓማሴንን ናብ ህዝቢ ከቕርብ’ዩ። እቲ ካልኣይ ንጥፈት ከኣ፡ ፍልጠትን መረዳእታን ክብ ዘብል ኣብ ኣርባዕተ ዓበይቲ ዛዕባታት - ታሪኽ ፊልም ኤርትራ፡ ዓለማዊ ኢንዱስትሪ ፊልም፡ ኩነታት ኢንዱስትሪ ፊልምና እንታይ ይመስል፡ ንመጻኢ እንታይ ክኸውን ይግባእ - ዘተኩሩ 13 መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ብክኢላታት ክቐርብ’ዩ፡” ኢሉ። ብመሰረት ዘቕረቦ ወረቐት፡ ንፈለማ እዋን ምርኢት ፊልም 1922 ብሚስዮናውያን ኣቕሽሽቲ ማሕበር ካፑቺኖ ከም ዝጀመረን መንፈሳዊ ትሕዝቶ ከም ዝነበሮን ገሊጹ። ኣብ 1930ታት ኢጣልያውያን ብስፍሓት ፊልም ዘፍርዩሉን ኣብ ብራኸ ዝበጽሑሉን እዋን ከም ዝነበረን፡ መግዛእቲ ጣልያን ከኣ ብመንገዲ እዞም ፊልምታት ኣቢሉ ስነ ሓሳቡን ልዕልናኡን ንምስራጽ ይሰርሕ ከም ዝነበረ ገሊጹ። ሓያል መሳርሒ ንምንብርካኽ ኤርትራውያን ገይሩ ክጥቀመሉ ይጽዕር ምንባሩ’ውን ኣብሪሁ። ብድሕሪ እዚ መኽፈቲ መደረታት፡ ብኣወሃሃዲ ሙዚቃ መምህር መሓመድሳልሕ ሑሴን ዝተዳለወ ሙዚቃዊ ምርኢት’ዩ ቀሪቡ። እዚ ሙዚቃዊ ምርኢት፡ ብገጣሚ መለስ ንጉሰ ተገጢማ ብመሓመድሳልሕ ሑሴን ዝተዘየመትን፡ ብድምጻዊት ዩስራ መሓመድ ሳልሕ ዝተደርፈት ‘ውህደት ኩሉ ጥበባት’ ዘርእስታ ደርፊን ከምኡ ድማ ብያታዊን ዘመናዊን መሳርሒታት ሙዚቃ፡ ዳግም ዝተቐናበረትን ዝተደርሰትን ሙዚቃዊት ደርፊ ‘ሚለኑ’ እያ። እዘን መሰጥቲ ምርኢታት፡ ብዝተፈላለዩ ሙዚቀኛታት ዝተሰነያ እየን ነይረን። ኣብ’ቲ እዋን ብርክት ዝበላ ሲነማታት ከም ዝተሃነጻን፡ ንኢጣልያውያንን ንደቀባትን ዘርእያ ሲነማታት ፍልልይ ከም ዝነበረንን ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ’ቲ ናይ ዜጋታት ኢጣልያን ካልኦት ወጻእተኛታትን ዝርእዩሉ ሲነማታት ደቂ ሃገር ክርእዩ ይፍቀዶም ከም ዘይነበረን እንተተፈቒድዎም ከኣ፡ ኣብ ፍሉይ ቦታ ደው ኢሎም ክርእዩ ይግደዱ ምንባሮም ኣረዲኡ። ንሱ ኣስዒቡ፡ እቲ ተዳልዩ ዘሎ ምርኢት ፊልም፡ ኣብ ኣዘንታውን ሓጺርን ፊልም ዘተኩር ከም ዝዀነን፡ ካብ ብሒትና ብሞባይልን ቴለቪዥንን ምርኣይ ኣውጽእ ኣቢሉ፡ ኣብ ዓቢ ስክሪን ምስ ብዙሓት ተዓዘብቲ ብምዃን ክንከታተል ከኽእለና’ዩ ኢሉ። ብድሕሪ’ዚ ዝቐረበት ሓጻር ፊልም ቋንቋ ዓፈር “ምስጢር ምድረበዳ” እያ። እዛ ፊልም ብጉጅለ ፈለግ ዝተዓየየት ኰይና፡ ብርክት ዝበሉ ገዳይም ሰራሕቲ ፊልም ዘሳተፈት እያ። እዛ ሓጻር ፊልም ኣብ እዋን ቃልሲ፡ ብሰራዊት ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ ግፍዒታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢን፡ ካብ’ቲ ግፍዒ ዘምለጡ ኣቦን ጓልን ነቶም ዝረኸቡዎም ኣጋፋዕቲ ሰራዊት ምስጢር ናይ ማይ ኣሕሊፎም ንዘይምሃብ ዝኸፈልዎ ዋጋን እተርኢ ተንካፊት ፊልም’ያ ነይራ። ኣብ እዋን መግዛእቲ ጣልያን ኤርትራውያን ከም ተሓጋገዝቲን ዓጀብቲን ኰይኖም ኣብ ዕዮ ፊልም ይነጥፉ ከም ዝነበሩ፡ ኣብ እዋን መግዛእቲ እንግሊዝ ግን ንመጀመርታ እዋን ኣብ 1954 “Eva Nera” (ጸላም ሄዋን) ኣብ ዘርእስታ ፊልም፡ ወናኒት ባር ትብለጽ ተስፋሚካኤል ዝነበረት፡ ብምውሳእ ቀዳመይቲ ተዋሳኢት ምዃነን ኣረዲኡ። ንሱ ኣብ መወዳእታ፡ ነቲ መደብ ኣብ ምዕዋት ንዝተሳተፉ ኣባላት ኮሚተ፡ ትካላትን ደገፍቲ ውልቀሰባትን ኣመስጊኑ። ስዒቡ ቃል ዘስመዐ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ብወገኑ፡ ንኣበጋግሳን ትሕዝቶን ናይ’ቲ ፈስቲቫል ድሕሪ ምብራህ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ፈስቲቫል ፊልም ከም ፈላሚ መደብ ኣድላዪ ተመኵሮ ኣብ ምድላብ ልዑል ግደ ክህልዎ ምዃኑ ድሕሪ ምብራህ፡ ኣብ ቀጻሊ እቲ ፈስቲቫል ብትሕዝቶኡን ዓይነቱን ዝያዳ ዝዓምቈሉን በብእዋኑ ከኣ ናብ ሃገራውን ኣህጉራውን ደረጃታት ዝዓብየሉን ተበግሶታት ከም ዝውሰድ ኣብሪሁ። እዚ ምርኢታት ንስምዒት ተሳተፍቲ ዝተንከፈ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ወግዓዊ ምርኢታት፡ በቲ ዝወጸ መደባት መሰረት ኣብ ሰንበትን ሰኑይን ኣብ 4 ሲነማታት ማለት - ሲነማ ሮማ፡ ሲነማ ኣዝመራ፡ ሲነማ ኢምፐሮን ሲነማ ሓማሴንን 15 ፊልምታት ንምርኢት ቀሪቡ። ነዚ ምርኢት፡ ዕድመ ዝተገብረሎም ወከልቲ ህዝቢ፡ ተመሃሮን ኣፍቀርቲ ፊልምን ተዓዚቦሞ። ኣብ እዋን መግዛእቲ ሃይለስላሰ ከኣ፡ ዘውዲ ኣርኣያ ኣብ 1969 ኣብ ውድድር ቁንጅና ኤክስፖ፡ ንዓዲ ጣልያን መኸዲን መምለስን ትኬት ተሸሊማ። ኣብኡ ተመርዕያ ኣብ ንጥፈታት ፊልም ክትዋሳእ’ውን ጀሚራ። ልዑል ተፈላጥነትን ክእለትን ዘርኣየት ተዋሳኢት ምንባራ’ውን ብዝርዝር ገሊጹ። “ፊልም ከም ኣካል ስነ ጥበብ፡ ባህላዊ ንቕሓት ሕብረተሰብ ንኽስስን ዝጻወቶ ተራ ዓቢ እዩ። ታሪኽ ሃገርካ ንምፍላጥ፡ ብመንነት ንምኹራዕ፡ ሓድነት ህዝብኻ ንምድልዳል፡ ኣብ ሓጺር ሰዓታት ከተንብቦን ክትዘናግዓሉን እትኽእል መጽሓፍ’ዩ ከበሃል ይከኣል፡” ዝበለ ኣምባሳደር ዘመደ፡ ካብ’ቲ ንምመያ ዝቐረበ 210 ፊልምታት፡ ልዕሊ 50 ፊልምታት ንምርኢት ከም ዝተሓረየን፡ ብነፍሲ ወከፍ ቋንቋታት ሃገርና ዝተሰርሐ ፊልምታት ዝሓቘፈን ምዃኑ ኣገንዚቡ። ብዘይካ’ዚ፡ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ፡ ኣብ ኣዳራሽ ሃ.ኮ.ሰ.ኤ ንታሪኽ ፊልም ኤርትራ ዝድህስሱ 3 ወረቓቕቲ ቀሪቦም። እቲ ሰሚናር ልዕሊ 250 ግዱሳትን ሰራሕቲ ፊልምን ዝተሳተፉሉ እዩ ነይሩ። ንሱ ቀጺሉ ብምሉእ ናይ ኤርትራውያን ጻዕሪ ዝተፈተነ ናይ መጀመርታ ፊልም ኣብ እዋን መግዛእቲ ሃጸይ ሃይለስላሰ ከም ዝነበረት፡ ኣብርሃም ሳህለን ኣማኑኤል ሳህለን ዝተበሃሉ ኣሕዋት፡ ምሉእ ድርሰት ብምድላው፡ ብምስኣልን ብምእላይን ነዚ ፈተነ ከም ዘካየድዎ ኣብሪሁ። እታ ፊልም Running Money ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘት ክትከውን እንከላ፡ ኣለም ግደ ብዝተበሃለ መራሒ ጠባይ ዝተዓየየትን መጀመርታ ወረቐቱ ዘቕረበ ስነ ጥበበኛን መምህር ስነ ጥበብን ኣቶ ኤፍሬም ካሕሳይ (ወዲ ኳዳ) ክኸውን እንከሎ፡ “ታሪኽ ፊልም ካብ እዋን መግዛእቲ ጣልያን ክሳብ መሳጢ ድሕረ ባይታ ዝሓዘት ምንባራን ገሊጹ። ሓሊፉ’ውን ንቃልሲን ንጥፈታትን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ኣብ ምስናድ ይደጋገፍ ከም ዝነበረን፡ ድሒሩ’ውን ስልጠናታት ኣብ ምሃብ ከም ዝሰርሐን ብስእላዊ መግለጺታት ኣሰንያ ኣቕሪባ። ንዝኽሪ ስዉኣት ሰኣልቲ ከኣ፡ ናይ ሕልና ዝኽሪ ተኻዪዱ። ንሱ ወረቐቱ ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ካብ ተዓዘብቲ ዝተፈላለየ ርእይቶታት ቀሪቡሉ። ብፍላይኳ ኣባል ሃገራዊ ቤተ መዘክር ስነ ጥበበኛ ሃይለ በርሀ፡ ንባህሊ ሲነማ፡ ተሳትፎ ኤርትራውያን ኣብቲ መድረኽ፡ ምርኢታት ፊልም ኣብ ዝተፈላለዩ ሲነማታት ኤርትራን ካልእን ዝገልጽ ኣገዳሲ መብርሂን መመላእታን ሂቡ። እቲ መጽናዕታዊ ወረቐት ኣዝዩ ሰፊሕ ብምንባሩ፡ ኣቕረብቲ ርእይቶ “ታሪኽ ፊልምን ስእልን ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ብመልክዕ መጽሓፍ ክዳሎ ተላብዮም። ስዒቡ ዝቐረበ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ፡ “ፊልም ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ኰይኑ፡ ብኣባል ጨንፈር ስእሊ ዝነበረት ሰኣሊት፡ ደራሲትን ተርጓሚትን ሩት ስምኦን ዝቐረበ እዩ ነይሩ። ንሳ ካብ እዋን ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ ዝተፈላለዩ ተበግሶታትን ኣወዳድባታትን ምስናድ ቃልሲ ከም ዝነበረ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ፈለማ መድረኻት ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዋላ’ኳ ውዱብ ኣሰናንዳ እንተዘይነበረ፡ ተጋደልቲ ውልቃዊ ንብረት ክውንኑ ይፍቀዶም ስለ ዝነበሩ ካሜራታት ዝነበሮም ውልቀ ተጋደልቲን ንጥፈታት ቃልሲ ክስንዱ ዝመጽኡ ዝነበሩ ወጻእተኛታትን ጻዕሪታት የካይዱ ከም ዝነበሩ ሓቢራ። ኣብ መወዳእታ መጽናዕታዊ ወረቐቱ ዘቕረበ ጋዜጠኛ ተስፋኣለም ገብረስላሰ (ጫረ) ኮይኑ፡ “ታሪኽ ፊልም ኤርትራ፡ ድሕሪ ናጽነት 1991 – 2025” ዝድህስስ እዩ ነይሩ። ንሱ ንድሕረ ባይታ ምትእትታው ፊልም ኣብ ኤርትራ ከም መበገሲ ብምጥቃም፡ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ፈለማ ዓመታት ዝተፈላለዩ ፈተነታት ምድላው ፊልምታትን ቪድዮ ድራማታትን ከም ዝነበረ ብዝርዝር ገሊጹ። እዚ ጻዕርታት ከኣ ተመኩሮን ተገዳስነትን እናወሰኸ ኣብ 1997 ንፈለማ እዋን ካብ መጽሓፍ “ደሓን ኩኒ እንዳ ኣፍራስ” ዝረዓመት ፊልም “ባሩድ 77” ተዳልያ ናብ ምርኢት ከም ዝቐረበት ገሊጹ። ኣብ’ቲ ዓመት “ፍቕርን ኲናትን” ዘርእስታ ፊልም ከም ዝቐረበት’ውን ገሊጹ። ዋላ’ኳ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይትርከብ፡ ብተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተሰነዱ 14 ስነዳዊ ፊልምታት ከም ዝተረኽቡን፡ ዝተሰነዱሉ ኣገባብ ኣብ ምጽናዕ ከም ዘላን ጠቒሳ። ንሱ ኣስዒቡ ብስፍሓት ምፍራይ ፊልም ንዝነበረሉ ዓመታት ካብ ፈለማ 2001 ክሳብ 2008 ከም ወርቃዊ እዋን ብምግላጽ፡ ከም ፊልምታት ሚኒስተር ኣብ ምብራኽ ምፍራይ ፊልም ኤርትራ ዝነበረን ተራ ገሊጹ። ንሱ ዝርዝራዊ ዝፈርያን ናብ ምርኢት ዝቐርባን ዝነበራ ፊልምታት፡ ኩነታት ምወላአን፡ ዝነበረን ብልጫታትን ድኻማትን ዘርዚሩ። ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ዝነበረ ናይ ስነዳ መንገዲታት ግን ውዱብን ብጨንፈር ስእሊ ዝምራሕን ምንባሩ ገሊጻ። ድሒሩ’ውን ብፍሉይ ኣተኩሮኡ ኣብ ምድላው ስነዳዊ ፊልምታትን ምርኢት ፊልምታት ንተጋደልቲን ህዝብን ዝገበረ ኣሃዱ ሲነማ ከም ዝቘመ ብዝርዝር ገሊጻ። ሂላል ብዝብል ቅጽል ብዝፍለጥ ፈረንሳዊ ሰኣሊ እናተመርሐት ኣብ 1975 ዝተዳለወት ስነዳዊት ፊልም “ደጀንና” ከኣ እታ ቀዳመይቲ ሰነዳዊት ፊልም ምዃና ገሊጻ። እዛ ፊልም ብ16 ሚሜ ዝቐረበት ኰይና፡ ድምጺ ዘይብላ ብምንባራ ኣብ እዋን ምርኢታት፡ ብማይክሮፎን መግለጺ እናተገበረላ ናብ ተዓዘብቲ ትቐርብ ምንባራ ገሊጻ። በብእዋኑ ክቀላቐላ ዝጀመራ ስቱድዮታት፡ ዝወሃብ ዝነበረ ስልጠናታት፡ ሽልማታትን ዝገለጸ ጋዜጠኛ ተስፋኣለም፡ ድሒሩ ፊልምታት ካብ ሲነማታት ዝረሓቑሉ መድረኻትን እዋናዊ ዲጂታላዊ ምፍራይ ፊልምን ዘለዎ ብድሆታትን ብስፍሓት ተንቲኑ። ተኸታተልቲ ናይ’ቲ ሰሚናራት’ውን ኣገዳሲ ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ኣብ’ቲ እዋን - ሰውራና፡ ኣዳራሽና፡ ደጀንና፡ ባና ሓርነት፡ ህጻናት ኤርትራ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ዝብላን ካልኦት ስነዳዊ ፊልምታትን ከም ዝተዳለዋ ገሊጻ። እዚ ኣሃዱ ካብ ምስናድ ሰውራ ኤርትራ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ክሳብ 28 መጋቢት ዝተፈላለዩ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲን ምርኢት ፊልምታትን ከቕርብ’ዩ። ዘርእሰናይ ዓንደብርሃን ዘርእሰናይ ዓንደብርሃን ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.176 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን", "char_count": 6760, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03786", "text": "“ሸቶ ምሕንጻጽ ምስጢር ደራኺ መጻኢ እዩ።” - ቶኒ ሮቢንስ - ቶኒ ሮቢንስ “ንኻልኦት ከሀብትም ዘይክእል፡ ሃብታም ክኸውን ኣይክእልን እዩ።” - ኣንድሩ ካርነጊ - ኣንድሩ ካርነጊ ብዙሓት ሰባት ኣብ ህይወቶምን ስራሖምን ዝፈሽልሉ ዘለዉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ሸቶኦም ብዝግባእ ስለ ዘየነጽሩ ዘለዉ እዮም። ንሸቶኻ ካብ ፈለማ ኣትሒዝካ ማዕረ ዓቕምኻ ልዑል እንተ ዘይገይርካዮ፡ ህይወትካ ክትልውጥ ኣይትኽእልን ኢኻ። ገለ ሰባት ንሸቶኦም ምሒር ትሑት ስለ ዝገብርዎ፡ ዋላ ሸቶኦም ምስ ወቕዑ ነቲ ዝብህግዎ ዓወት ኣይሓፍስዎን እዮም። ሰባት ኣብ መዓልቲ ክልተ ነገራት ከም ዝዓመሙ ከረጋግጹ ዝደልዩ፥ ንክዉንነታዊ ምስ ተራ ወይ ማእከላይ ተተኣሳስሮ እንተ ዄንካ፡ ተጋጊኻ ኣለኻ። ገለ ሰባት ከምኡ ገይሮም ስለ ዝርድእዎ ዘለዉ እዮም፡ ዓቢ ሸቶ ኣብ ምውጻእ ዝበዅሩ ዘለዉ። (1) ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ሸቶኦም ይጽሕፉ። (2) ክብጻሕ ዘይክእል ዝመስል ሸቶ ይሕንጽጹ። “ዓቢ ሸቶ ኣይትሓንጽጽ።” ኢሎም ዝመኽሩ ገለ ሰባት የጋጥሙና እዮም። እዚ ቅኑዕ ምኽሪ ኣይኰነን። እቲ ምንታይሲ፡ እቲ ንእሽቶ ሸቶ ዝሕንጽጽ ሰብ፡ ንእሽቶ ዓወት ከም ዘመዝግብ ርዱእ እዩ። ንውዕዉዕ ስምዒትካ ከተዕግብ ናይ ብሓቂ ባህጊ እንተ’ልዩካ፡ ንኣድህቦኻ ወትሩ ዝስሕብ ዓቢ ሸቶ ክትሕንጽጽ ይግባእ። ዓቢ ሸቶ ክትሕንጽጽ እንከለኻ፡ ‘እዚ ክዉንነታዊ ኣይኰነን።” ዝብሉ ሰባት ካብ ስራሕካ ከጐናድቡኻ ዝሕልኑ ሰባት ኣይሰኣኑን እዮም። እቲ ቐንዲ ዘገድስ እምበኣር፡ እቲ ንስኻ እትወስዶ ስጕምቲ እዩ። ንሳቶም ክብጻሕ ዘይክእል ዝመስል ሸቶ መዓልታዊ ከውጽኡ እንከለዉ፡ ናይ ሓይለ’ቦኦም ብምስራሕ ንገዛእ ርእሶም ዝያዳ ከም እትምጠጥ እዮም ዝገብርዋ። ኣብ መወዳእታ ከም ዝዕወቱ ድማ፡ ከቶ ኣይጠራጠሩን እዮም። እቶም ልዑል ሸቶ ዘይሕንጽጹ ሰባት፡ ልዑል ጻዕሪ ከም ዘይገብሩ ፍሉጥ እዩ። ነቲ ስራሕ እኹል ግዜ ክህብዎ እውን ኣይሕሰብን እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ተወፋይነቶም ልዑል ክኸውን ትጽቢት ኣይግበረሎምን እዩ። ገለ ሰባት፡ “ልዕሊ ዓቕምኻ ዝመስል ሸቶ ምሕንጻጽ፡ ኣብ መወዳእታ ጭንቀት ከስዕበልካ ይኽእል እዩ። ኣብ ስራሕካ ተገዳስነት ከም እትስእን ከኣ፡ ክገብረካ ይኽእል።” ዝብል ስክፍታኦም ብዘይሕብእብእ ክገልጹ ይስምዑ እዮም። የግዳስ ሸቶኻ ምሒር ንእሽቶ እንተ ደኣ ዀይኑ፡ መዓልታዊ ክትግደሰሉ እውን፡ ኣየድልየካን እዩ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ስራሕካ ተገዳስነት ከተጕድል ትኽእል ኢኻ። ብዙሕ ሰብ ሸቶ ኣብ ምሕንጻጽ ንጡፍ ኣይኰነን። ገለ ሰባት ኣብ ዓመት ሓንሳእ ጥራይ እዮም ሸቶኦም ዝሕንጽጹ። ካልኦት ኣብ ዓመት ክልተ ሻብ ጥራይ ሸቶኦም ዝሕንጽጹ ኣለዉ። እዚ ብዘይ ቃል ዓለም እኹል ኣይኰነን። ገለ ምሁራት ከኣ፡ “ሸቶኻ ክዉንነታዊ ክኸውን ኣለዎ።” ዝብል ምኽሪ ወስ የብሉ እዮም። እዚ ምኽሪ ምሉእ ብምሉእ ጌጋ ዘይክኸውን ይኽእል እዩ። የግዳስ ኣብ እቲ ‘ክዉንነታዊ’ ዝብል ቃል ዝተፈላለየ ርድኢት ክህልወና ይኽእል እዩ። ህይወትካ ዝያዳ በቲ መዓልታዊ እትወስዶ ስጕምቲ እያ እትውሰን። ክንዲ ዝዀነ እዮም እምበኣር፡ ዕዉታት", "char_count": 1690, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03787", "text": "ለባማት ሰባት፡ ንሃብቲ ከም ናይ መወዳእታ ሸቶ ገይሮም ኣይቈጽርዎን እዮም። ነቲ ሃብታም ናይ ምዃን ሸቶኦም፡ ምስ ካብኡ ዝዓበየ ሸቶ እዮም ዘተኣሳስርዎ። ንኣብነት፡ ሃብታማት ምስ ኰኑ ንብዙሓት ጽጉማት ሰባት ኣብ ምሕጋዝን ንደቂ ሰብ ኣብ ዝጠቕሙ መደባትን ዝነጥፉ ኣለዉ። እውን ንደቅና፡ ተመሳሳሊ ምኽሪ ኣብ ምሃብ ተጸሚድና ንርከብ። ስቲቭ ጃብስ ሓደ ካብ እቶም ተራ ሸቶ ምሕንጻጽ ዘይፍተዎም ሰባት ነይሩ። ንሱ ብሳላ ዘይክዉንነታዊ ሸቶ ዝሕንጽጽ ዝነበረ፡ ንፕላኔትና ክልውጡ ዝኽእሉ ፍርያት ኣብ ምምሃዝ ተዓዊቱ እዩ። ንሱ ኣብ ኣፕልን ፒክሳርን ዘበርከቶ ዓቢ ስራሕ፡ ኣብ ህይወት ደቂ ሰብ ቀሊል ጽልዋ ኣይኰነን ዘለዎ። ገለ ሊቃውንቲ ስነ ልቦና፡ “ክዉንነታዊ ሸቶ ኣይትሓንጽጽ። ዋላ ሸቶ ከይሓንጸጽካ፡ ክዉንነታዊ ህይወት ከተሕልፍ ትኽእል ኢኻ። ክዉንነታዊ ሸቶ ዝሕንጽጹ ሰባት፡ እቶም ኣብ ስርሖም ደርማስ ስጕምቲ ክወስዱ ትብዓት ዘይብሎም እዮም። ገለ ሰባት ከኣ፡ ክዉንነታዊ ስጕምቲ ዝወስዱ፡ ካብ ናይ ካልኦት ሸቶ ስለ ዝቐድሑ እዮም። ንስኻ ፍሉይ ሰብ ምዃንካ ክትኣምን ኣለካ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንኻልኦት ክዉንነታዊ ዝዀነ ሸቶ ንዓኻ ዘይክምጥነካ ይኽእል እዩ። ንስኻ እኮ ንሶም ኣይኰንካን። ክንዲ ዝዀነ፡ ንናትካ ዓቕምን ዕላማን ከቶ ክፈልጥዎ ኣይክእሉን እዮም። ብመሰረት ናይ ካልኦት ሰባት ሓሳባት ሸቶኻ ትሕንጽጽ እንተ ዄንካ፡ ብመሰረት ኣተሓሳስባኦም ኢኻ ናብ ትግባረ እትኣቱ። …” ብምባል ይመኽሩ።” እቲ ሓንጺጽካዮ ዘለኻ ሸቶ ማዕረ ዓቕምካ ምዃኑ፡ ቅድም ቀዳድም ከተረጋግጾ ዘለካ እዩ። ብዙሓት ሰባት ትሕቲ ዓቕሞም ዝዀነ ሸቶ ከም ዝሕንጽጹ ዝእመኑ ኣለዉ። እቲ ምንታይሲ፡ ቍሩብ ልዕል ዝበለ ሸቶ እንተ ሓንጺጾም፡ ከይፈሽሉ ቅድሚ ዝኣገረ ከይፈርሑ ስግኣት ኣለዎም። ናብ ስፖርት ዓለም እንተ መጺእና እውን፡ ጽቡቕ ኣብነት ዝዀኑና ኣይንስእንን ኢና። ንዓይ ብቐዳማይ ደረጃ ናብ ኣእምሮይ ዝመጽኣለይ፡ ፖርቱጋላዊ ተጻዋታይ ኵዕሶ እግሪ ክርስትያኖ ሮናልዶ እዩ። ንሱ ዋላ ካብ ተራ ስድራ ቤት እንተ ተወለደ፡ ተራ ሰብ ኰይኑ ነዛ ዓለም ክሓልፋ ኣይደለየን። ከም ዝበዝሑ መጻውትቱ ክዉንነታዊ ሸቶ ኣይኰነን ሓንጺጹ። ፈጺሙ ኣይከኣልን እዩ ዝበሃል ሸቶ እዩ ሓንጺጹ ዘሎ። እወ 1000 ሸቶ ከየመዝገበ፡ ካብ ስፖርት ዓለም ጥሮታ ከም ዘይወጽእ ንዓለም ብግልጺ ነጊሩዋ ኣሎ። ዛጊት 965 ሸቶታት ኣመዝጊቡ ይርከብ። ነተን ተሪፈንኦ ዘለዋ ሸቶታት ኣብ ሓጺር ግዜ ከም ዝምልአን ከኣ፡ ልዑል ርእሰ ተኣማንነት ኣለዎ። መብዛሕትኡ ካብ ህዝቢ ዓለም ክዉንነታውን ብቐሊሉ ክብጻሕ ዝኽእልን ሸቶ ክሕንጽጽ ከም ዘለዎ ከም ዝምከር ወይ ከም ዝመሃር ሓያሎ መጽናዕትታት የረጋግጽዎ ኣለዉ። ብፍላይ ወለዲ ንደቆም ልዕሊ ዓቕሞም ተመጢጦም ከይሰርሑ፡ ቀጻሊ እዮም ሓደራ ዝብልዎም። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ትምህርቶም ወይ ስራሖም ተደሪቶም ክሳብ መጠረሽታ ይቕጽሉ ኣለዉ። ገለ ለባማት ሰባት፡ “ብመሰረት ናተይ ሸቶ ኣይትስራሕ። እቲ ምንታይሲ፡ ካባይ ዝበለጸ ስራሕ እኮ ከተተግብር ትኽእል ኢኻ።” ዝብሉ ኣለዉ። ንኸምዚ ዓይነት ምኽሪ ትሰምዕ እንተ ደኣ ዄንካ፡ ደርማስ ስጕምቲ ብምውሳድ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክትበጽሕ ትኽእል ኢኻ። እዚ ንዝዀነ ሰብ ሓድሽ ክዀኖ ኣይክእልን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ዳርጋ መብዛሕትና ካብ ወለድና ከምዚ ዓይነት ምኽሪ እናተዋህበና ኢና ዓቢና። ንሕና እቲ ኻልእ ከም ኣብነታዊ ስፖርታዊ ዝጥቀስ፡ ኣመሪካዊ ተጻዋታይ ኵዕሶ ሰኪዐት ሊብሮን ጄምስ እዩ። ንሱ እውን፡ ኣብ እቲ ዓውዲ ብዝተፈላለዩ ከዋኽብቲ ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ንሸቶኻ ኣብ ጽሑፍ ከተስፍሮ ኣለካ። ነቲ ጽሑፍካ ብውሕዱ ብኽልተ ቅዳሕ ክትሕዞ ተመራጺ እዩ። ነቲ ቐዳማይ ቅዳሕ ኣብ ገዛኻ ኣቐምጦ። ከምኡ እንተ ገይርካ፡ ነቲ ጽሑፍ ንግሆ ወጋሕታ ተሲእካ ክትርእዮ ዕድል ክፈጥረልካ እዩ። ናብ ገዛኻ ክትምሳሕ ክትመጽእ እንከለኻ ይዅን ክትድቅስ እንከለኻ እውን፡ ደጋጊምካ ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ። ክትሓስብ እንከለኻ፡ ናብኡ ከብጽሓካ ዝኽእል ብዙሕ ነዳዲ ኢኻ ንማኪናኻ እትመልኣ። ብተመሳሳሊ ናብ ዝለዓለ ሸቶ ክትበጽሕ ክትሕልን እንከለኻ፡ ንውሽጣዊ ጸዓትካ ምስኡ ዝኸይድ ነዳዲ ክትመልኦ ይግባእ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣንፈትካ ከየጥፋእካን ናህርኻ ከይነከኻን ናብ ዕላማኻ ምምራሕ ክትሓምቕ የብልካን። ንሸቶታትካ ዝያዳ ጸዓት ክትውስኸሎም እንተ ደሊኻ፡ ምስ ካልእ ዝዓበየ ከም ዘተኣሳሰርካዮም ርግጸኛ ክትከውን ይግባእ። ንኣብነት ሓደ ሰብ ዝያዳ ገንዘብ ከዋህልል ሸቶ ከውጽእ ይኽእል እዩ። የግዳስ በቲ ገንዘብ እንታይ ሃናጺ ነገር ክገብር ከም ዝደሊ ሃናጺ ሸቶ እንተ ደኣ ዘይብሉ ኰይኑ፡ ነቲ ዝሓለሞ ገንዘብ ምስ ረኸቦ ንኸንቱ ከባኽኖ ይኽእል እዩ። ነታ ኻልአይቲ ቅዳሕ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈትካ ኣቐምጣ። እዚ ድማ፡ ኣብ እቲ ዕለታዊ መዝገብካ ሓደስትን ዝተመሓየሹን ሸቶታትካ ከተስፍር ዕድል ክፈጥረልካ እዩ። እቶም ደርማስ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት፡ ንሸቶኦም ብዕቱብ እዮም ዝሰርሑሉ። ብመንጽሩ፡ እቶም ተራ ስጕምቲ ዝወስዱ ሰባት፡ ነቲ ባዕሎም ዝሓንጸጽዎ ሸቶ ከይተረፈ ብወጀሃላይ ክሕዝዎ ኢኻ እትርእዮም። ከም ሳዕቤኑ፡ ንዋላ ሓደ ዘየዕግብ ስራሕ ይሰርሑ። ሓደ ሸቶ ክትሕንጽጽ እንከለኻ፡ ስለምንታይ ከም ዝደለኻዮ ርግጸኛ ክትከውን ኣለካ። ብድሕሪ እዚ፡ ምስ ዝዓበየ ዕላማ ኣተኣሳስሮ። ንዓቢ ሸቶ ብተራ ኣተሓሳስባን ተራ ጻዕርን ክትዕወተሉ ከቶ ኣይትኽእልን ኢኻ። ዓቢ ሸቶ እንተ ሓንጺጽካ ብእኡ መጠን ዓቢ ብድሆን ተቓውሞን ከጋጥሙኻ ከም ዝኽእሉ ኣቐዲምካ ክትፈልጥ ይግባእ። ሸቶ ክትሕንጽጽ እንከለኻ፡ ኣተሓሳስባኻ ሰፊሕን ደርማስን ይዅን። ገለ ሰባት ብዙሕ ገንዘብ ኣብ ምፍጣር ዒላማ ይገብሩ። ብዙሕ ገንዘብ ከዋህልሉ ሸቶ ይሕንጽጹ። የግዳስ ነቲ ብኽንደይ ጻዕሪ ዝፈጠርዎ ሃብቲ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ባዕላቶም የዕንዉዎ። ነቶም ዘጋጥሙኻ መሰናኽላት ብዓወት ክትሰግሮም ጽኑዕ ዕላማ እንተ’ልዩካ፡ ኣብ ድላይካ ክትበጽሕ ትኽእል ኢኻ። ዋላ ነቶም ዘይክዉንነታውያንን ልዕሊ ዓቕምኻን ዝመስሉ ሸቶታት፡ ክሳብ ዝከኣለካ ተመጢጥካ ክትዕወተሎም ትኽእል ኢኻ። ኣብ ዓለምና ዓበይቲ ሃብታማት ክዀኑ ባህጊ ዘለዎም ሰባት ማእለያ የብሎምን። ገለ ካብኣቶም ከም ባህጎም ሃብታማት ኣብ ምዃን ኣይሰነፉን። የግዳስ፡ ምስ ሃብተሙ እንታይ ዓይነት ሃናጺ ሸቶ ከውጽኡ ከም ዘለዎም ስለ ዘየነጸሩ፡ ባዕላቶም ዕምሮም እዮም ኣሕጺሮም። ምስ ሃብተምካ ከም ድላይካ ክትሰክርን ክትብዕልግን እንተ ጀሚርካ፡ ዕጫኻ ሞት ከም ዝኸውን ርዱእ እኮ እዩ። ገለ ካብ እቶም ኣብ ዓለምና ዘለዉ ቢልየነራት፡ ልዕሊ ዓቕሞም ዝመስል ሸቶ ሳላ ዝሓንጸጹ እዮም ንሕልሞም ክዉን ክገብርዎ ክኢሎም። ናብ ርሑቕ መገሻ እዩ ዝሰልጦም። ከም ሳዕቤኑ፡ ምሉእ መዋእሎም ተራ ስራሕ እናበርከቱ፡ ተራ ህይወት ኣብ ምሕላፍ ይርከቡ። ብዙሓት ሰባት ናብ ኮለጅ ዝኣትዉ፡ ዕላማ ስለ ዘለዎም ዘይኰኑ፡ ካልኦት ኣሕዋቶም ወይ ዓርከ-መሓዙቶም ወይ ደቂ ገዛውቶም ክኣትዉ ስለ ዝረኣዩ እዮም። ኣብ ኮለጅ ምስ ኣተዉ ሕክምና ወይ ምህንድስና ብቐዳምነት ዝመርጹ፡ ፍቕሪ ናይቶም ሞያታት ስለ ዘለዎም ዘይኰኑ፡ ካልኦት ንፉዓት ተማሃሮ ክመርጹዎ ስለ ዝረኣዩ እዮም። ከም ብዓል ማይክል ጆርዳን ተታሒዙ ንዝጸንሐ ክብረ ወሰናት፡ ሓደ ብሓደ ኣብ ምስባር ዕዉት ስፖርታዊ ህይወት የሕልፍ ኣሎ። ሊብሮን ጄምስ ብሳላ ዘይንቡር ሸቶ ዝሓንጸጸ እዩ፡ ‘ተኣምራታዊ ስፖርታዊ’ እናተባህለ ቀጻሊ ሰበር ዜና ዝስርሓሉ ዘሎ። ንገለ ሰባት ሸቶ ምሕንጻጽ ምሒር ዝኸብዶም ኣለዉ። ከም ሳዕቤኑ፡ ብዘይሸቶ ናብ ስራሕ ዓለም ይዋፈሩ እሞ፡ ኩሉ ነገር ድንግርግር ይብሎም። ካብ ብዘይዝዀነ ሸቶ ናብ ስራሕ ዓለም ምውፋር፡ ንናይ ዕዉታት ሸቶ ምቕዳሕ ይምረጽ። ንኣብነት ሓደ ተጻዋታይ ኵዕሶ እግሪ ናይ ገዛእ ርእሱ ሸቶ ዘይብሉ እንተ ዀይኑ፡ ከም ሮናልዶ ሽሕ ሸቶ ናይ ምምዝጋብ ሸቶ ሒዙ እንተ ተበጊሱ፡ ዕዉት ናይ ምዃን ዕድሉ ዝሰፍሐ ክኸውን ይኽእል እዩ። “ብዘይመንገብገብ እንተ ተወሊድካ፡ ሕጂ መንገብገብካ ከይበቍል ኣይትኸልክሎ።” - ኮኮ ቻነል ኮኮ ቻነል “ኣብ ላዕሊ ብጻሕ። ከመይሲ ከዋኽብቲ ኣብ ውሽጥኻ ተደጕሎም ስለ ዘለዉ። ኣዕሚቝካ ሕለም። ከመይሲ ነፍሲ ወከፍ ሕልሚ ናብ ሸቶ ዝወስድ ስለ ዝዀነ።” - ራቢንድራናዝ - ራቢንድራናዝ ታጎር ታጎር ገለ ሰባት ሸቶ ናይ ዕዉታት ሰባት ካብ ምቕዳሕ፡ ሸቶ ናይ ተራ ሰባት ክቐድሑ", "char_count": 4581, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03789", "text": "ዳየሪየይ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ካብ ሓደ እንዳ ናውቲ ጽሕፈት ክዕድገኪ እንከለኹ፡ ኣነ ንዓኺ ደልየ ዝመጻእኩ ንስኺ ከኣ ንዓይ ክትጽበዪ ዝጸናሕኪ ኰይኑ እዩ ዝስምዓኒ። ሕጂ እዚ ገጻትኪ ክርእዮ እንከለኹ፡ ካልኦት ዘይርድኦም ዓደግቲ መጺኦም መዝገብ ዘይጠቅም ቈጸራኦም፡ መዝገብ ናይ ስስዐ ሕሳባቶም፡ መዝገብ ንነብሶም ዘይቅይር ትምህርቶም፡ መዝገብ ዘይንጹህ ፊልሞም፡ መዝገብ ልዛዩ ዘይከተተ ስርሓት ትርጕሞም ወዘተ ከይትዀኒ ኢልኪ፣ “መዝገብ ኣሎ’ዶ፧” ኢሎም ክሓቱ እንከለው ምእንቲ ከይርእዩኺ ገጽኪ ትኽውሊ ዝነበርኪ ኰይኑ እዩ ዝስምዓኒ። ድምጸይ ሰሚዕኪ ካብቲ መሓብኦኺ ቅልቅል ዝበልኪ ገይረ እሓስቦ’ሞ ናተይ ብምዃንኪ እሕጐስ። ገለ ሰባት ኣብ መንጎ ሰብን ነገራዊ ነገርን ፍቕሪ ክህሉ ኣይክእል እዩ ኢሎም ይኣምኑ ይኾኑ። “ገንዘብከ ነገራዊዶ ኣይኰነን፧” ኢልካ እንተ ትሓቶም ግን፡ “ገንዘብ እዚ ዓቢ ሰብ! ገንዘብዶ ነገር’ዩ፧!” ኢሎም ምግራሞም ኣይምወድኡን። ምናልባት’ውን “ብእኡ ዝመጽኣኒ ኣይፈቱን’የ!” ኢሎም ከጓጡጡልካ ይኽእሉ እዮም። ውሑድ ሜኑ ኣብ ዘሎዎ ናብራ፡ ገንዘብ ንጉስ ክኸውን ይኽእል’ዩ፣ ውሑድ ሜኑ ናብራ ዝፈጥር ከኣ ሕጽረት ጽሩይ ስነ ፍልጠት እዩ። ሳይንስ እኮ እዩ መራሒ ህይወት። እቶም ዓውደ ትምህርቲ ጥራይ ዝመስሎም’ሞ፡ ጥራዞም ጥራይ ዝዝክሩ ሰብ ገንዘብ እሞ ነዚ ከመይ ገይሩ ክርድኦም። እጽሕፈልኪ ነይረ እየ። ሕጂ ግን ኣይከኣልኩን። ዕድመይ ክውስኽ እንከሎ ኣብ ዓይኒ ኣቦይ ስግኣት እዩ ዝውስኽ። በቃ ከመርዕወኒ ይደሊ። ገለ ሰባት “ባጽዕን ዳህላክን ብድንድል ከነራኽበን እዩ ሕልምና፡ ” ዝብላ ደቂ ኣንስትዮ እንተ ዝመጽኣ፡ “ዘይከውን” ኢሎም ምሰሓቑወን ይዀኑ። ብወገነይ ግን ዓበይቲ ሰብኡት ምስ መንእሰያት ደቂ ኣንስትዮ ዘራኽብ ድንድል ንምስርሑ እቲ ዝኸበደ’ዩ ምበልኩ። ንኣቦይ ከእምኖ ኣይከኣልኩን። እቲ ካብ ዝሓለፈ ዘመን ዝተማልኦ እምነታት ጸሓይን ኣስሓይታን ኣየድከሞን። እኳ ድኣ ስሩ ከም ዝሰደደ ከውሒ ግትር ምስ በለ እዩ። ኣነ ጸዊዐ ኣየስምዖ፡ ንሱ ገኒሑ ኣየስምዓኒ፣ ኣብ ከምዚ ህሞት ኣቲ ዳየረይ ኣብ ቅድሚ ገጽኪ ኵሉ ሳዕ ናጻ ስለ ዝኸውን፡ ክጽሕፎ ኢለ ናባኺ ምስ ቀረብኩ ብዛዕባ ካልእ ዝጽሕፈሉ ግዜ ይበዝሕ። ምስ ሃጓፋተይ፡ ድኽነት ፍልጠተይ፡ ከም ፔንዱሉም እናሻዕ ዝቀያየር ሙደይ ከምቲ ዘለኹዎ ስለ ትቕበልኒ እኳ እዩ ኣብ መንጎይን መንጎኽን ፍቕሪ መራኸቢ ድንድል ኮይኑ። ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ገይረ - ብቕድሚ ትማሊ። ዓመት ዓመት ብዛዕባ ልደተይ - ጸጋ ዕድመይ ገና ኣብ ሓሳበይ ኣለኺ ገና ኣብ ሓሳበይ ኣለኺ 29 29 ጥሪ 2021 2021", "char_count": 1444, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03790", "text": "ኢኺ ዝብል ሓሳብ ኣብ ርእሰይ ኣይነበረን። ክንድኡ ንኻልእ ሰብ ዝጐድእ ዛንታ ኣሎኒ ኢለ እሓስብ ኣይነበርኩን። ኵሉ ከም ናተይ ክቕበሎ ነዊሕ ግዜ ወሲዱለይ እዩ። ከዕልለሉ እንከለኹ ከምዚ ኣባይ ዘይወረደ ገይረ አዕልለሉ ነይረ። ንስኺ ግን ከም ካልእ ሰብ ከም ዛንታ ኣይርኣኽዮን። ብእኡ ገይርኪ ኢኺ ኣቲኺኒ። ዝተሰብረ መንፈሰይ ጸጊንኪ፡ ዳግማይ ክበርር ኣኽኢልክኒ። ከመይ ኢለ’የ ክርስዓኪ፧ ግመ ብማዕሙቝ ናይዚ ስንጭሮታት ገይሩ፡ ብመገዲ ቤት ገርግሽ ኣስመራ ይወራ ኣሎ። ኣብ ዝባን ቤት ገርግሽ ኮቦርታ ተኸዲነ እዕዘቦ ኣለኹ። ብጾተይ ኣብ ውሽጢ መዕረፊና ደቂሶም ኣለው። ከቢብና እናኣዕለልና ኣብ ሓሳበይ እናሻዕ እናተመላለስኪ ዘይኣመለይ ዝን ኣብዚሐ። ከምዚ ሎሚ ዓቢኻ ዝብጻሕ ምስ በጻሕካ ብፍቕሪ ትፈትዋ ሰብ ክንድኡ ቅልውልው ትብል ይመስለኒ ኣይነበረን። ጋንታና ብዋዛታትን ሕክያታትን ዕረፍቲ ኣይነበራን፣ ስሓቕና ካብዚ ግመ ኣዝዩ ይበዝሕን ይቕልጥፍን ነይሩ። ኣብ ክንደይ ምውሓድና ከኣ ኣነ ጸጸኒሐ ዝን እናበልኩ ኣቋሲለዮም። ብተምሳል ኣእምሮይ ኣብ ቅድመይ ኣቐሚጠ ክርእዮ እምነ’የ። ኰይኑ ከኣ ኣስመራ ከም ሓንቲ ሰተታ ኣብ ቅድመይ ተሰጢሓ ክርእያ በቒዐ ኣለኹ። ኣብ ግዜ ቀትሪ ብምልኣ ክትርኣ ኣይከኣልን’ዩ። ኣብዚ ግዜ እዚ ግን ኵሉ ጫፋት በቲ መብራህቲ እናተመራሕካ ክትርእዮ ይከኣል’ዩ። ብባሕሪ ዝመጽአ ግመ፡ ብዝባነይ ኣቢሉ ንቝልቍል ብቕድመይ ይንቈት ኣሎ። ምስ ነፍሲወከፍ ማዕበል ዝለዓል ሓሳበይ ኣብኡ ተሓዚሉ ናብቲ ፍቕርና ዝሰረትናሉ፡ ዘጻወትናሉን ዘዕበናሉን ጐደናታት፡ ካፈታት … ኣስመራ ኣቢሉ ይኸይድ ኣሎ። ኣንቲ ዕምበባ ዓይነይ ክንዲ’ዚ ዲኺ ትናፈቒ፧ ኵሉ ክኸውን እንከሎ ምኽንያት ኣሎዎ። እዚ ኵሉ ህይወት ኣሕሊፍና ጎጆና ክንፈሊ ኣብ ዝተቓረብናሉ ክንፈላለ ምስ ምንታይ ክጽብጸብ’ዩ ኣይፈልጥን። አረ ምስ ኣየናይ መጻኢ ተደሚሩ እዩ ምሉእ ስእሊ ክህበና’ሞ፡ “ኣሃ…! ለካ ነዚ ክብል’ዩ ግዜ ፈላልዪና፡” ኢልና ምኽንያታዊ ክንገብሮ፧ ንዓይ’ሞ ዝርደኣኒ ኣይኰነን። ከምቲ ኵሉ ሳዕ ትብልዮ፡ “ንሰናይና ይኹን!” ኮቦርታ ተኸዲነ ምስ ወጻእኩ፡ ኣስመራ ብመብራህቲታ ተዀሊዓ ኣብ ትሕተይ ተሰጢሓ ክርእያ ጀሚረ። ኣስመራ ፍልይ ኢልካ ኣበይ ኴንካ ክትርእያ ትኽእል ኢለ ዝሓሰብኩሉ ግዜ ኣሎ። እታ ገፋሕ ዓለመይ እትመስለኒ ኣስመራ ውጽእ ኢለ ብምሉኣ ክርእያ እብህግ እየ። ኣስመራ ጥራይ ኣይኰነተን ነዚ ተብህገኒ። ነቲ ካብ ኣድማስ ዝሰፍሕ ኣእምሮ ደቂ ሰብ፡ ሓንቲ ኣጋጣሚ’ኳ ከይተረፈት ብቕድመይ ትሓልፍ ኣላ። ኣነስ መስቈርቈሪ ገይሩ’ዩ ሰሪሑኒ መስለኒ። እታ ዛንታ መዕበያይ ክነግረኪ እንከለኹ ክትነብዒ ዝሓደርክላ መዓልቲ፡ ኵሉ ግዜ ተንብዓኒ ኣላ። ኵሉ ዛንታይ ሓንቲ ኣየጕደልኩልክን፣ ሓንቲ’ኳ። ዝቘሰለ፡ ዝተሰብረ፡ ዝተጸገነ፡ ዝጠጥዐ፡ ገና ክዕበስ ዘይክእል ከፋታት ህይወተይ ኵሉ ቀሊዐ ኣዕሊለኪ’የ። ተፍቅርኒ ንዓኺ ምንፋቕ ክገድፎ ኣሎኒ ኢለ ብዙሕ ግዜ እሓስብ እየ። ክንደይ ግዜ ቃል ዘይኣተኹ፡ ክንደይ ዘይመሓልኩ፣ ግን ክዀነለይ ኣይከኣለን። ብምንታይ’የ", "char_count": 1679, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03791", "text": "መዝገብ መዝገብ ዕለታዊ ዕለታዊ ዝኽሪ ዝኽሪ ዘራኽብ ድንድል ስለ ዘይትረክብ ስቕ ምባል ጥራይ ኢኻ ትመርጽ። ኣብቲ ዕለተ ልደተይ እዚ ንቡር ሕቶ ተላዒሉስ እቲ ንቡር ደርፊ ብዘመን ዘሕለፈ ዜማ ክዝየመለይ ኣምሲዩ። ግን ኣነ ናይዚ ዘመን እየ፣ ብልምዲ ዝሓለፈ ዘመን ህይወተይ ክመርሕ ኣይክእልን’የ። ኣንጸርጺረ ናብ ሽቓቕ ምስ ከድኩ፡ ሓንቲ ዝተቐደደት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ረኸብኩ። ስቕ ኢለ ከንብብ ጀሚረ። ገሪሙኒ! መን’ዩ ቀሪቡለይ ጸኒሑ፧ እሞ ከባብየይ ይሕግዘኒ ኣሎ ማለት’ዩ። ግን ምልእቲ ኣይኰነትን። ከንብብ ጀሚረ። እታ ዝረኸብኩዋ ተቐዲዳ ዘይተመለአት ጽሕፍቲ ኣብዚ ምጩው ገጽኪ እልጥፎ ኣለኹ። ዝምቅረንን ዝምቅሮን ሓድሽ’ዩ። ሓሳብካ ኣለካ፤ ሓሳበይ’ውን ኣሎኒ ሓሳብካ ኣለካ፤ ሓሳበይ’ውን ኣሎኒ ሓሳብካ፡ ዘይምዕሩይ ውድድር ኣብ መንጎ ሓያልን ድኹምን ንኽትኣምን ይደፍኣካ። ሓሳበይ ግን ብማሕረሻይ ሓሪሰ፡ ዘሪአ፡ ዓጺደን ኣኽዪደን ምህርተይ ንኽሓፍስ’ዩ ዝገብረኒ። ብኣእማንን በዓጥን ቤተይ እሃንጽ፣ ብጡጥን ሃሪን ክዳነይ ይኣልም። ማእክል ስሕበት ሓሳብካ ዝናን ክትርአ ምህራርን እዩ። ሓሳበይ ግን ዝና ከርሕቕ ይመኽረኒ። ሓሳብካ፡ ድርቅናን ስምዒት ልዕልናን የሕድረልካ። ሓሳበይ፡ ፍቕሪ ንሰላምን ድላይ ንናጽነትን ይሃንጽ። ሓሳብካ፡ ብዕንጸይቲ ዝተሰርሐ ንብረት፡ ብኽቡራት ኣዕናቝ ዝወቀበን ብዝተጠምጠመ ሃሪ ዝተረከመን ዓራታት ዘለዉዎ ርሻን ይሓልም። ሓሳበይ ግን ኣብ እዝነይ ቅርብ ኢሉ ብልዙብ ድምጺ፡ “ዝባንካ እተውድቐሉ መዳቕሶ ዋላ ኣይሃሉኻ፡ ብኣካልን መንፈስን ንጹህ ኩን፡” ይብለኒ። ሓሳባትካን ሓሳበይን ሓሳባትካን ሓሳበይን ሓሳብካ ኣብ ግራት ባህሊ ሱሩ ዝሰደደ ተኽሊ እዩ፣ ጨናፍሩ ድማ ኣብ ሓይሊ ምውርራስ ይበቝሉ። ሓሳበይ ግና ኣብ ህዋ ዝዝንቢ ደበና እዩ፣ እቲ ደበና ናብ ዝናብ ተቐዪሩ ዛራ ይፈጥር’ሞ፡ ናብ ባሕሪ ክግስግስ እንከሎ መዝምሩ የስምዕ። እንደገና ሃፊፉ ድማ ናብ ሰማይ ይምለስ። ሓሳብካ ብህቦቡላ ኮነ መብረቕ ኣይንቕነቕን። ሓሳበይ ግና ናብ ዝዀነ መኣዝን ዘንጸብልልን ብምንስፋፉ ሓጐስ ዝረክብን ልምሉም ቈጽሊ እዩ። ሓሳብካ - ዘይቅይረካን ዘይትቕይሮን ዶግማ ጥንቲ ክኸውን እንከሎ፡ ሓሳበይ ግን * * * ንኣቦይ ሓልዮተይ ከም ዘዛርቦ ይርድኣኒ’ዩ። ግን እንታይ ክገብር፧ ንሱ ሓሳቡ ኣሎዎ - በቲ ዝመስሎ። ኣነ ከኣ ሓሳባይ ኣሎኒ - በቲ ዝመስለኒ። ዘራኽበና ድንድል ግን ገና ኣይተሰርሐን። ኣርያም (ጓለ’ዲኣ) ኣርያም (ጓለ’ዲኣ) ዝነበርኪ ዘኪረዮ። ኵሉ ግዜ በዚ ኣርእስቲ’ዚ ምስ ተኻታዕና ኢና። ብድሕሬኺ ግን ኢደይ ሂበ። ካብ ምንፋቕኪ ዓዲ ንኽውዕል ምኽንያታት ከናዲ ይኸርም - ይሓጊ - ይኸርም ኣለኹ። መልሲ ክረክብ ኵሉ ፈቲሸዮ። ልክዕ ከም ድልያ ዑንቊ ባሕሪ። ኣብ ሰራውር ደመይ፡ መትኒታት እኣምሮይ፡ ... ኣብ ኵሉ ፈትሸ። ግና ከኣ ብኣኺ ምሕሳብሲ ኣካለይ ኰይኑ’ዩ ጸኒሑ። ክቕንጠብ ዘይክኣል ኣካል! ክኽእሎ፣ በየን ኣቢለ’የ ክድምስሰኪ፧ እናኽትርእይኒ ዝነበረ ፈገግታ ገጽኪ፣ ብዋዛይ ካብ ልብኺ ዝነቐለ ምቁር ስሓቕኪ፣ እናክትናፍቕኒ ከም ቈልዓ ኢድኪ ዘርጊሕኪ ናባይ ክትጐዪ… እናተራእየኒ ከመይ ገይረ’የ ንዓኺ ምንፋቕ ደው ከብሎ!፧ “ዝዀነ ነገር ቅድም ምኽንያት ክትረኽበሉ ክትፍትን ኣሎካ። ሰብ እንተ ጸሪፉካ ቅድሚ ጸርፊ ምምላስካ፡ ስለምንታይ ጸሪፉካ መልሲ ርኸበሉ። በዲልካዮ፧ ጸሊኡካ፧ መዕበያኡ ስዲ ድዩ ኰይኑ፧ … ምኽንያት ፈሊጥካ ድላይካ ክትብል ትኽእል ኢኻ፡” ትብልኒ", "char_count": 1900, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03792", "text": "ጭልግዕ እየ ገና ዘይዓዀዀት ቈልዓ እየ ገና ዘይተማህረት፡ ኰተቴ እየ ገና ዘይበሰለት፡ እኽልቲ እየ ገና ዘይነቐሐት፣ ከም ዘረባይ ኣይትኺደኒ ዕሽነተይ ዕሽነተይ ቀስ ኢልካ ደኣ ምሃረኒ። ቀስ ኢልካ ደኣ ምሃረኒ። ብሌን ግርማይ ብሌን ግርማይ ሓዳስ ኤርትራ 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.176", "char_count": 197, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03794", "text": "ቅድድም ብሽክለታ ዙር ዞባ ማእከል 2026፡ ትማሊ 24 መጋቢት ኣብ መስመር ኣስመራ ሰገነይቲ ኣስመራ በጺሕካ ናይ ምምላስ ንጥፈታት ኣካይዱ። እቲ 113.8 ኪሎሜተር ዝሸፈነ ውድድር፡ ነጥቢ ዘውህባ ክልተ ናይ መንጎ ቅጽበታዊ ውድድርን ናይ ዓቐበትን ዘጠቓለለ ነይሩ። ካልአይቲን ሳልሰይቲን ብምዃን ነጥቢ ከሲበን። ሚዛን ብዘካየደቶ ዝነኣድ ተወዳዳርነት፡ ናይቲ ዕለት ብልጽቲ ተጻዋቲት ተባሂላ ተሸሊማ። ኣብ 38 ኪሎሜተር ኣብ ኣፈልባ ንዝነበረት ናይ ዓቐበት ነጥቢ ንምኽሳብ ኣብ ዝተገብረ ቅጽበታዊ ውድድር ድማ፡ ብጫ ናይ ግዜ ማልያ ለቢሳ ዝተወዳደረት ብርኽቲ ፍስሃየ ካብ ዓራግ ተዓዊታትላ። ኣብ መወዳእታ ዓባይ ጉጅለ ኣብ ዘካየደቶ ቅጽበታዊ ውድድር፡ ሮምና ጒዕሽ ካብ ክለብ ደንደን ብሽኳ ረቲዓ ቀጻመይቲ ኣትያ። ሲዶን ሃብቶም ካብ ሰራይር ሳዋ፡ ናርዶስ ጸጋይ ካብ ደቡብ፡ ሚለና ያፌት ካብ ደንደን፡ ኣድያም ተስፉ ካብ ደቡብ፡ ብርኽቲ ፍስሃየ ካብ ዓራግ፡ ሱዛና ፍስሃየ ካብ ደቡብ፡ ሃና ኣየለ ብወልቂ፡ ዮርዳኖስ ርእሶም ካብ ሰራይር ሳዋ፡ ሄርሜላ ስምኦን ካብ ደቡብ ካብ ካልኣይ ክሳብ 10 ኣትየን። እዘን ተቐዳደምቲ፡ ኣብ ሰዓት ብገምጋም 29.8 ኪ/ሜ እናሃረማ፡ ብ03 ሰዓት፡ 48 ደቒቕን 55 ካልኢትን እየን ዛዚመን። ድሕሪ 35.8 ኪሎሜተር ጉዕዞ፡ ኣብ ደቀምሓረ ኣብ ዝተኻየደት ቀዳመይቲ ቅጽበታዊ ውድድር፡ ናርዶስ ጸጋይ ካብ ጋንታ ደቡብ ቀዳመይቲ፡ ሄርሜላ ስምኦንን ሲዶና ሃብቶምን ድማ ካብ ጋንታ ሰራይር ሳዋ ሒደት ገዲፍካ ኩለን ተቐዳደምቲ ብሓባር ሰገነይቲ ድሕሪ ምእታው፡ ኣንፈተን ናብ ኣስመራ ኣቕኒዐን። ኣብ ምምላስ ዓቐበት ማዕረባ ኣብ መበል 78.5 ኪሜ ብርኽቲ ደጊማ ናይ ዓቐብ ነጥቢ ወሲዳ። ብሓባር ከተማ ደቀምሓረ ዝበጽሓ ተቐዳደምቲ ኣብ ዝገበረኦ ካልአይቲ ናይ ነጥቢ ኢንተርሚደይት ውድድር ድማ፡ ሮምና ጉዕሽ፡ ናርዶስ ጸጋይ፡ ሲዶን ሃብቶም ተመራሪሐን ብምእታው፡ ናይ 3: 2: 1 ነጥቢን ግዜን ከሲበን። በዚ መሰረት፡ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ብርኽቲ ፍስሃየ ብኽልተ ነጥቢ ሒዛታ ኣላ። ብነጥቢ ሮምና ጉዕሽ ብትሽዓተ ነጥቢ፡ ናርዶስ ጸጋይ ብሸሞንተ ነጥቢ፡ ሲዶን ሃብቶም ብሽዱሽተ ነጥቢ ተመራሪሐን ኣለዋ። ብሓፈሻ ኣብዚ ክልተ መድረኽ ድማ፡ ብርኽቲ ተቐዳዳሚት ጋንታ ደቡብ ሚዛን ሃብተስላሰ በርቃዊ መጥቃዕቲ ብምኽፋት ንልዕሊ ክልተ ደቒቕ ጋግ ክተንጽፍ’ኳ እንተ ከኣለት፡ ዓባይ ጉጅለ ብዘካየደቶ ጻዕሪ ኣብ ኩርባ እምበይቶ ከባቢ ኣስቤኮ ውሒጣታ። እዚ ይኹን እምበር ስፖርታዊ ንጥፈታት እዚ ማእከል . . . ስፖርታዊ ንጥፈታት እዚ ማእከል . . . ንሂምቦል ብተመሳሳሊ 2ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ከተማታት ደቀምሓረ፡ መንደፈራን ጸሮናን ዝካየድ ዘሎ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ማእከል፡ ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ቀጺሉ። 3ብ0፡ ደምሒና ከኣ፡ ንእምባሶይራ 3ብ1 ስዒረንአን። ኣብ ጸሮና ኣብ ዝተኻየደ ጸወታታት ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ጋንታ ኣዳል ብደንደንን እምባሶይራን ብተመሳሳሊ 1ብ0 ክትሰዓር እንከላ፡ ደምሒና’ውን ብግሎብ ብተመሳሳሊ ውጽኢት ተሳዒራ። ኣብ ከተማ መንደፈራ ኣብ ዝተኻየደ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣኽራን ንመርከብና 3ብ1፡ ብሪጎን ንማይ ጸብሪ 2ብ1 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ጽንዓትን መረብን 0ብ0 ተፈላልየን። ብወገን ጋንታታት ደቂ ተባዕትዮ፡ ማይ ጸብሪ ንብሪጎን፡ ዑበል ንመርከብና ብተመሳሳሊ ውጽኢት 1ብ0 ኣብ ዝሰዓራሉ ጸወታ፡ መረብ ንጽንዓት 3ብ1 ረቲዓታ። ጋንታታት ምስ ሸሞንተ ብሉጻት ብምዃን ናብ ካልኣይ ዙር ንምሕላፍ ብርቱዕ ስፖርታዊ ምትህልላኽ ከርእያ ምጽንሐን ዝፍለጥ እዩ። በዚ መሰረት ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ኣብ ዝተኻየደ ግጥም ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ጋንታ ጎብየ ብናቕፋ 2ብ1 ከምኡ’ውን ብጋንታ ኪሎማ 2ብ0 ተረቲዓ። ዛራን ሂምቦልን ኣብ ዝገበራኦ ጸወታ ድማ፡ 1ብ1 ተፈላልየን። ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ፡ ኦማል ንግሎብ 3ብ0፡ ደምሒና ንእምባሶይራ 1ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኦማልን ደንደንን ድማ ብዘይ ሸቶ ተፈላልየን። ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኦማል ንግሎብ፡ ደምሒና ንእምባሶይራ 2ብ0፡ ኣዳል ከኣ፡ ንደንደን 2ብ1 ኣፋንየንአን። ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣኽራን ንመርከብና ከምኡ’ውን መረብ ንጽንዓት 2ብ0፡ 2ብ0፡ ማይጸብሪ ንብሪጎን 2ብ1 ብምስዓር ሰሰለስተ ነጥቢ ክወስዳ እንከለዋ፡ ብደቂ ተባዕትዮ ማይ ጸብሪ ንብሪጎን፡ መረብ ንጽንዓት፡ ዑበል ንመርከብና ብተመሳሳሊ ውጽኢት 3ብ0 ከምዝሰዓረአን፡ ሓበሬታን ጐስጓስን እዚ ማእከል ሓቢሩ። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ፡ ደንደን ንኣዳል ከምኡ’ውን ኦማል ንግሎብ ብተመሳሳሊ ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ፡ ሂምቦል ንሮዝመ 2ብ1፡ ሂላል ንኪሎማ ከምኡ’ውን ዛራ ግዚያዊ ኣሰልጣኒ ማንቸስተር ዩናይትድ ማይክል ካሪክ፡ ወነንቲን ቦርድን ናይዛ ክለብ፡ ገና ካልኦት ሕጹያት ኣሰልጠንቲ የቋምቱ ምህላዎም ብምጥቃስ፡ ወነንታ ምስታ ክለብ ብቐዋምነት ንኸስርሕዎ ዘካየድዎ ዝኾነ ተበግሶ ይኹን ዘረባ ከምዘየለ ገሊጹ። ዩናይትድ ንኣሞሪን ድሕሪ ምፍናዋ ንካሪክ ብግዝያውነት ክመርሓ ካብ ትመርጾ ንደሓር፡ እዛ ጋንታ ሱር በተኻዊ ለውጢ ከተንጸባርቕ ክኢላ ምህላዋ ይሕበር።", "char_count": 2820, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03795", "text": "ኣዱሊስን ተስፋን ሰሓቢ ጸወታ ኣንጸባሪቐን ኣዱሊስን ተስፋን ሰሓቢ ጸወታ ኣንጸባሪቐን ብምኽንያት 8 መጋቢት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝካየድ ዘሎ ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ሰንበት’ውን ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ኣሰላሲሉ። ፈለማ ናይ ሳልሳይ ዲቪዥን ጋንታታት ባሕቲ መስከረምን ደምበ ሰምበልን ተጻዊተን። ኣብ ፈላመይቲ ሴት ደምበ ሰምበል 25ብ23 ክትስዕር እንከላ፡ ኣብ ዝሰዓበት ሴት ግን ባሕቲ መስከረም 25ብ18 ብምዕዋታ፡ ናብ ሳልሳይቲን መዛዘሚትን ሴት ኣምርሓ። ደምበ ሰምበል ድማ፡ 15ብ12 ብምዕዋታ፡ ብድምር 2ብ1 ስዒራ ናብ ዝቕጽል መድረኽ ሓሊፋ። ካሪክ ኣብ ግጥማት ፕሪመር ሊግ ንዩናይትድ መሪሑ ኣብ ዘካየዶ 10 ጸወታታት 23 ነጥቢ ብምውህላሉ ነታ ጋንታ ምስ ቀዳሞት ሰለስተ ክሰርዓ ክኢሉ እዩ። ካልኣይ ጸወታ፡ ንጋንታታት ካልኣይ ዲቪዥን ደቂ ኣንስትዮ ንስሪን ኣዱሊስን ዘራኸበ ነይሩ። ኣዱሊስ ብሉጽ ብቕዓት ብምርኣይ ኣከታቲላ 25ብ18 25ብ15 ስዒራ፡ ናብ ዝቕጽል ግጥም ኣማዕዲያ ኣላ። ማንቸስተር ዩናይትድ ናብ ሻምፕዮንስ ሊግ ስዒቡ ግጥማት ጋንታታት ካልኣይ ዲቪዥን ደቂ ተባዕትዮ ተኻይዱ። እቲ ግጥም ነታ ብኣማኑኤል ሃብተገብርኤል እትስልጥን ኣዱሊስን ከምኡ’ውን ብማትሶላ ኣስመሮም እትእለ ማይ ተስፋን ዘራኸበ ነይሩ። ኣዱሊስ ንቐዳማይ ሴት 25ብ19 ክትዕወተላ እንከላ፡ ተጻወትቲ ማይ ተስፋ ኣብ ካልኣይ ሴት ጌጋኦም ብምእራም ተወሃሂዶም ብምቕራብ 25ብ23 ተዓዊቶም። ኣብ መወዳእታ ሳልሳይ ሴት ክልቲአን ጋንታታት ናይ ዘይተሰዓርነት መንፈስ እናኣርኣያ ኣብ ሓያል ጻዕሪ ተጸሚደን። ብሉጽ ናይ ምጥቃዕን ምክልኻልን ምንቅስቓሳት’ውን ኣርእየን። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ኣዱሊስ 16ብ14 ብምዕዋታ፡ ብድምር 2ብ1 ስዒራ ናብ ዝስዕብ መድረኽ ሰጊራ። ብርሃነ ናይ ደንደንን ሲዶን ሃብቶም ናይ ሰራይር ሳዋን ድማ ብሸውዓተን፡ ብ10ን ካልኢታት ድሒረን ይስዕባኣ። ብጋንታ ደንደን ብ12 ሰዓት፡ 13 ደቒቕን 41 ካልኢትን ቀዳመይቲ ኮይና ትመርሕ ኣላ። ጋንታ ደቡብ ብሓደ ካልኢት፡ ሰራይር ሳዋ ብ30 ካልኢት ተፈልየን ይኽተለኣ። ሳልሳይ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል፡ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ሰዓታት ቅ.ቐ፡ ካብ ኣስመራ እንዳ ክርቢት ተበጊስካ ዓዲ- ተከሌዛን በጺሓካ ናይ ምምላስ ናይ 80 ኪሎሜተር ውድድር ክሽፍን እዩ። ፍስሃየ ብ4 ሰዓት፡ 04 ደቒቕን 10 ካልኢትን ንብጫ ናይ ግዜ ማልያ ለቢሳታ ኣላ። ሮዚና ከረን - ሊግ ዓንሰባ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ቀጺሉ ከረን - ሊግ ዓንሰባ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ቀጺሉ ካልኣይ ዙር ሊግ ዓንሰባ፡ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ስታድዩም ከረን ቀጺሉ ውዒሉ። ነይሩ። ኣብቲ ዕለት ናይ ዘይተሰዓርነት ጋንታ ምም/ከባቢ 04 ክቕጽል እንከሎ፡ ምም/ከባቢ 03 ድማ ናብ ዓወት ተመሊሳ። ጋንታታት ምም/ከባቢ 05ን 06 ግና ስዕረት ተሰኪመን። ኣብቲ መዓልቲ ጋንታ ዓንሰባ ንጋሽ ዓዲማ ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ፡ 3ብ0 ተዓዊታ። ዓንሰባ፡ ኣብ ቀዳማይ እብረ ካብ ኣይመን ጣህር፡ ኣብ ካልኣይ እብረ’ውን ኣይመን ሸቶ ክደግም እንከሎ፡ ዮውሃና ንሳልሰይቲ ሸቶ ኣቑጺሩዋ። ኣይመን ድማ፡ ናይቲ ግጥም ብሉጽ ተጻዋታይ ተባሂሉ። ፈለማ ጋንታታት ምምሕዳራት ከባቢ 04ን 05ን ተጻዊተን። ኣብ ቅድሚ ዕረፍቲ ዝተራእየ ሸቶ ኣይነበረን። ድሕሪ ዕረፍቲ ግና፡ ምም/ከባቢ 04 ብመገዲ ፊዮሪ ምሕረትኣብ ዝረኸበታ እንኮ ሸቶ 1ብ0 ተዓዊታ፡ ናይ ዘይተሰዓርነት ጉዕዞኣ ቀጺላቶ። ስዒበን ደረጃአን ንምምሕያሽ ጋንታታት ደንደን ኣልሳሕል ተጻዊተን። ደንደን ካብ ተጻወትታ ተመስገን ህብትዝጊ ክልተ ሸቶ፡ ባህራን ጀማልን ነቢል ኣሕመድን ድማ ነፍሲ ወከፎም ሓሓንቲ ሸቶታት ኣቑጺሮሙላ፡ ብገፊሕ 4ብ1 ተዓዊታ ርእሳ ኣቕኒዓ ወጺኣ። ግጥም ጋንታታት ምምሕዳራት ከባቢ 06ን 03ን ስዒቡ ተኻይዱ። ምምሕዳር ከባቢ 03 ካብ መጀመርታ ናይ’ቲ ጸወታ ብዘርኣየቶ ጽቡቕ ምንቅስቓስ፡ ኣብ ልዕሊ’ታ መተሃላልኽታ ዝኾነት ምም/ከባቢ 06 ናይ 5ብ1 ገፊሕ ዓወት ኣመዝጊባ። ብዘይካ’ዚ፡ ሻምፕዮን ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ’ውን ዝተፈላለዩ ግጥማት ኣሰላሲሉ", "char_count": 2248, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03796", "text": "ተሳትፎኣ ምስ ተውሕስ፡ ሓለፍቲ ናይታ ክለብ ክንዮ ካሪክ ንካልእ ኣሰልጣኒ ከቋምቱ ምፍታን ከቢድ ክኸውን ከምዝኽእል ስካይ ስፖርት ኣብ መርበቡ ኣስፊሩ። ካሪክ በዚ ሒዝዎ ዘሎ ገስጋስ እንተ ቐጺሉ፡ ማንቸስተር ልዕሊ ካሪክ ዝሕረ ኣሰልጣኒ ክትቆጽር ኣድላይነት ኣይክህልዎን እዩ። እዚ ይኹን እምበር ካሪክ ኣብዛ ጋንታ ብቀዋምነት ከይቍጸር ዘጠንቅቑ ናይ ቅድም ተጻወትቲ ናይ’ዛ ክለብ ዝርከብዎም ሓያሎ ክኢላታት ኣለዉ። በጺሓቶን ዘላ ደረጃ ብቕዓት ዝነኣድ ምዃኑ ዝገለጸ ስካይ ስፖርት፡ ኣብዚ ወሳኒ መድረኽ ካልእ ኣሰልጣኒ ንምቝጻር ክትጓየ ግዜኡ ከም ዘይኮነ ሓተሓሳሲቡ። ካሪክ መዝነት ናይ’ዛ ጋንታ ካብ ዝተረከበሉ፡ ዓበይቲ ዓወታት ክሓፍስን፡ ንደረጃ ማንቸስተር ከበርኽን ብምኽኣሉ፡ ስሙ ምስቶም ብቐዋምነት መዝነት ምስልጣን ክወሃቦም ዝኽእሉ ብሉጻት ኣሰልጠንቲ ብዘይ ምጥቃሱ እዩ፡ ኣብ ልዕሊ ወነንቲን ቦርድን ናይ’ዛ ጋንታ ዘይዕግበቱ ክገልጽ ዝስማዕ ዘሎ። ንዩናይትድ ከሰልጥኑ ብቐዳምነት ካብ ዝጥቀሱ ቶማስ ቱቸልን ካርሎ ኣንቸሎቲን ምስ ሃገራውያን ጋንታታት እንግሊዝን ብራዚልን ዘለዎም ውዕል ብምንውሖም፡ ካሪክ ኣብ ኦልድትራፎርድ ናይ ምቕጻል ተኽእሎኡ ርሒብ ዕድል ክህልዎ ከምዝኽእል ይሕበር። ዩናይትድ ኣብዚ ዓመተ ስፖርት ብእተርእዮ ዘላ ብርቂ ጸወታ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ናይ ምስላፍ ዕድላ 85.57 ሚእታዊት በጺሑ ከም ዘሎ ንትንቢታት ኦፕታ ብምውካስ ስካይ ስፖርት ሓቢሩ። እዛ ጋንታ ተርእዮን ዩናይትድ ካልእ ኣሰልጣኒ ናይ ምቝጻር መደብ እንተ ዝህልዋ፡ ካብ ካሪክ ዝሓሸ ናይ ምስልጣን ተመኩሮን ቁመናን ንዘለዎም ኣሰልጠንቲ ክሳብ ሎሚ ዓይና ኣይምሓሰየትሎምን። ኮይኑ ግና ካሪክ ክሳብ ዝኾነ ዝኸውን ዓቕሊ ገይሩ ክጽበ ከም ዘለዎ ዝተፈላለዩ ክኢላታት ናይ’ቲ ዓውዲ ይመኽሩ። 25 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.176", "char_count": 1035, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03797", "text": "ቬትናምን ሩስያን፡ ኣብ ቬትናም መመንጨዊ ኑክለስያዊ ሓይሊ ኤለክትሪክ ንምህናጽ ስምምዕ ከም ዝኸተማ ተሓቢሩ። ዘለዋ ሃገራት፡ ዝጸረየን ዝያዳ ዘተኣማምንን ጸዓት ንምርካብ ናብ ኑክለስያዊ ሓይሊ ኤለክትሪክ የቋምታ ከም ዘለዋ ይሕበር። ጸዓት ፋቲሕ ቢሮል ንማዕከናት ዜና ኣውስትራልያ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፡ “መብዛሕትና፡ ኣብ ሰብዓታት ዘጋጠመ ክልተ ተኸታተልቲ ቅልውላዋት ነዳዲ ንዝክሮ ኢና። ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቅልውላው፡ ዓለምና ኣብ መዓልቲ 10 ሚልዮን በርሚል ነዳዲ ከሲራ እያ፡” ክብል ሓቢሩ። እዚ ዝተገልጸ፡ ቬትናም፡ ልቀት በከልቲ ጋዛት ንምግታእ፡ ውሕስነት ጸዓት ንምዕባይ ውጥናት ኑክለስያዊ ሓይሊ ዳግማይ ኣብ ትሕንጽጸሉ ዘላ እዋን እዩ። ቬትናምን ሩስያን፡ ነቲ ካብ 1950 ኣብ ግዜ ዝሑል ኲናት ዝጀመረ ዝምድናአን ዓቂበን ዝጸንሓ ኮይነን፡ ቁጠባዊ ምትእስሳረን ግን ልኡም ኮይኑ ይቕጽል ከም ዘሎ ይግለጽ። እቲ ስምምዕ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ቬትናም ፊም ሚን ቺን ናብ ሩስያ ኣምሪሑ ምስ ሩስያዊ መዘናኡ ሚካኤል ሚሹስቲን ኣብ ዘካየዶ ርክብ እዩ ተበጺሑ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኲናት ማእከላይ ምብራቕ፡ ካብቲ ኣብ ሰብዓታት ዘጋጠመ ከምኡ’ውን ኣብ 2022 ኲናት ዩክሬን ድሕሪ ምኽሳቱ ዝተራእየ ጽልዋታት፡ ዝኸፍአ ቅልውላው ጸዓት ከስዕብ ይኽእል እዩ ተባሂሉ። ወሲኹ ድማ፡ ብሓደ ኣገዳሲ መስመር መጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፍ ነዳድን ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ብእገዳ ኢራን ተዓጽዩ ብምህላዉ፡ ዝኾነት ሃገር ካብ ሳዕቤናት ጸዓት ናይ’ቲ ቅልውላው ናጻ ከም ዘይትኸውን ኣረዲኡ። ኣብ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ዓለማዊ ሕጽረት ጸዓት ካብ ዘበገስ ንደሓር፡ ስክፍታታት ውሕስነት ጸዓት ኣተሓሳሳቢ እናኾነ መጺኡ ኣሎ። በዚ ድማ፡ ኣብ መላእ ደቡባዊ ምብራቕ ኤስያ ቅልጡፍ ቁጠባዊ ዕብየት ዘመዝግባ ፈጻሚ ዳይረክተር ኣህጉራዊ ትካል", "char_count": 1018, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03798", "text": "ኣቪቭ ዓቢ ዕንወት ክወርድ እንከሎ፡ 4 ሰባት ድማ ኣካላዊ ጉድኣት ከም ዝወረዶም ተሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ መሓመድ ባቄር ዞልቃድር፡ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብመጥቃዕቲ እስራኤል ዝተቐትለ ዓሊ ላሪጃኒ ተኪኡ ሓላፊ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ኢራን ኮይኑ ተመሪጹ ኣሎ። ዋላ’ኳ እታ ንኣመሪካን ኢራንን ክትሽምግል ዕድል ረኺባ ዝነበረት ዖማን፡ ኣብ ኑክለስያዊ ዝርርብ ክልተአን ንሃገራት ርኡይ ምዕባለ ከም ዝተራእየ እንተ ገለጸት፡ ኣመሪካን እስራኤልን ግን ብ28 ለካቲት ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ብምኽፋት ነቲ ዝርርብ ከም ዝኾለፋኦ ይፍለጥ። ኢራን፡ ትማሊ ሰሉስ ማዕበላዊ ሚሳይላት ናብ እስራኤል ከም ዝተኮሰት ተገሊጹ። ስምምዕ ንምብጻሕ ድልውነት ዘለዎ ከም ዝመስል፡ እንተኾነ ኢራን ኣብ ዝኾነ ሓድሽ ዙርያ ዝርርብ ምስ ጠለባት ኣመሪካ ክትሰማማዕ እትኽእለሉ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ ምዃኑ ገሊጾም። ኢራን ነቲ ሚሳይላት ዝተኮሰት፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ነቲ ሕጂ ናብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ልሒሙ ዘሎ ብመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝፈለመ ኲናት ደው ንምባል ዝዓለመ ኣዝዩ ጽቡቕን ውጽኢታውን ዝርርብ ምስ መንግስቲ ኢራን ከም ዝተኻየደ ድሕሪ ምግላጹ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ እዩ። ትራምፕ፡ ትማሊ ሰኑይ ምስ ኢራን ዝርርብ ከም ዘካየደ ዝገልጽ ሓበሬታ ኣብ’ቲ ባዕሉ ዝውንኖ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ትሩዝ ሶሻል’ እኳ እንተ ዘርግሐ፡ ኢራን ግን ክሳብ ሕጂ ዝኾነ ዝርርብ ከም ዘይተኻየደ’ያ ገሊጻ። ካብ ሽዑ ጀሚራ፡ ኢራን ወተሃደራዊ መደበራት ኣመሪካ ንዘአንግዳ ሃገራት እቲ ዞባ ከም ዘጥቀዐትን፡ ነቲ ነዳድን ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ዓለምና ዝመሓላለፈሉ መጻብቦ ሆርሙዝ ድማ ከም ዝዓጸወቶን ኣይርሳዕን። ሰለስተ ስሞም ክግለጽ ዘይደለዩ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን እስራኤል፡ ትራምፕ ኣብ በቲ ኢራን ናብ እስራኤል ዝተኮሰቶ ሚሳይላት፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ከተማ ተል", "char_count": 1048, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03799", "text": "ኣውስትራልያን ሕብረት ኤውሮጳን፡ ድሕሪ ናይ ሸሞንተ ዓመታት ዝርርብ ስፍሕ ዝበለ ስምምዕ ናጻ ንግዲ ንምትግባር ከም እተሰማምዓ ተሓቢሩ። እቲ ኣብ ካንቤራ ዝተኸተመ ስምምዕ ናይ ኣስታት 10 ቢልዮን ዶላር ኣውስትራልያ ዝግመት ኮይኑ፡ ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣውስትራልያን ፕረዚደንት ኮሚሽን ሕ/ኤውሮጳን ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን “ናይ ሓባር ዓወት” ተባሂሉ ተገሊጹ’ሎ። እቲ ስምምዕ፡ ኣብ’ዛ ብዕምቆት ትቕየር ዘላ ዓለም ኣብ ሓባራዊ ጽንዓት ትኹረት ዝገበረ ምዃኑ ድማ ገሊጾም። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ኣብ ንግዲ ዝኽፈል ኩሉ ቀረጽ ንምእላይ፡ ኣብ ምክልኻልን ወሳኒ ማዕድናትን ድማ ምትሕብባር ንምዕባይ ተሰማሚዖም ኣለዉ። እቲ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ካንቤራ ዝተበጽሐ ስምምዕ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ብቕልጡፍ ዝቀያየር ዘሎ ጂኦፖለቲካዊ ኣቀማምጣን ተለዋዋጢ ባህሪ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ዓለምለኻዊ ንግዳዊ ርክባቱ ንምምሕያሽ ኢሉ ዝኸተሞ እዩ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጊደና ሓርነት ቁ.93፡ ጥቓ መገዲ ኣየር ኤርትራ 120491 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ቤት መሽጣ መድሃኒት ኣስመራ 25/03/2026", "char_count": 687, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03800", "text": "ንዘይተፈልጡ ሰባት ይቕጽል ከም ዘሎ ተገሊጹ። ሓንቲ ወተሃደራዊት ነፋሪት ኮሎምብያ ክትብገስ ከላ ብዘጋጠማ ሓደጋ፡ 66 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን’ታ ሃገር ገሊጹ። እቲ ሓደጋ፡ እታ ነፋሪት ካብ ፑርቶ ለጉይዛሞ ማለት ካብ’ቲ ምስ ፔሩ ዘዳውብ ከባቢታት ኣብ እትብገሰሉ ዝነበረት እዋን ከም ዘጋጠመ፡ ሚኒስተር ምክልኻል ፔድሮ ሳንቸዝ ብማሕበራዊ መራኸቢ ኤክስ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኣረዲኡ። እታ ‘ሄርኩለስ ሲ-130’ ዝዓይነታ ነፋሪት፡ 11 ኣባላት ሓይሊ ኣየር ዝርከብዎም 115 ኣባላት ሰራዊትን ክልተ ኣባላት ሃገራዊ ፖሊስን ኣሳፊራ ምንባራ ተሓቢሩ። እታ ነፋሪት፡ ክትብገስ ከላ ቴክኒካዊ ሓደጋ እኳ እንተ ኣጋጠማ፡ ነተጒቲ ጽዒና ብምንባራ ግና እቲ ሓደጋ ከም ዝተጋደደ እዩ ዝሕበር። ቁጽሪ ግዳያት፡ ካብቲ ኣቐዲሙ ሰብ መዚ’ታ ሃገር ዝሃብዎ ኣሃዝ ዳርጋ ብዕጽፊ ዝዛይድ ኮይኑ፡ ኣብ’ቲ ሓደጋ ዘጋጠመሉ ቦታ ዝካየድ ዘሎ ምድላይ ደሃዮም", "char_count": 537, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "e2fda7a013f7e5847905398919507bc0fb63585cc208d4fa1f64ff58d749dbef:03801", "text": "ክልተአን ሃገራት፡ ንሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ኣብ እተካይዶ ዘላ ኲናት ደገፍ ዝገበራን፡ ንፖሊሲ ምዕራባውያን ሃገራት ብትሪ ዝቃወማን ምዃነን ይፍለጥ። ፕረዚደንት ቤላሩስ ኣሌክሳንደር ሉካሸንኮ፡ ሎሚ ረቡዕ ናብ ሰሜን ኮርያ ክገይሽ ምዃኑ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ትማሊ ሰሉስ ሓቢረን። ወተሃደራት ሩስያ ኣብ ለካቲት 2022 ንመሬት ቤላሩስ ተጠቒሞም ኣብ ልዕሊ ዩክሬን መጥቃዕቲ ክጅምሩ እንከለዉ፡ ሰሜን ኮርያ ድማ ኣብ ጎድኒ ሰራዊት ሩስያ ኮይኖም ዝዋግኡ ኣሽሓት ወተሃደራት ልኢኻ ምንባራ ይዝከር። መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን፡ ክልተኣዊ ምትሕብባር ሃገሩን ኢአላሩስን ንምሕያል ንሉካሸንኮ ንኽልተ መዓልታት ዝጸንሕ ወግዓዊ ዑደት ከካይድ ከም ዝዓደሞ፡ እተን ማዕከናት ዜና ወሲኸን ኣረዲአን።", "char_count": 443, "topic": null, "issue_date": "2026-03-25", "source_pdf": "haddas_eritra_25032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03802", "text": "ታሪኽ ናብ ወለዶታት ብዝግባእ ንኽመሓላለፍ፡ ብጀጋኑ ሰብ ውዕሎ ክዝንቶ ከምዝግባእ፡ ህዝብን ተመሃሮን ምምሕዳር ከባቢ ሊበና - ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ገሊጾም። መስዋእትን፡ ኣብ’ቲ ግንባር ብዝነበሩ ገዳይም ተጋደልቲ ተዘንትዩ። ተስፋሃንስ ብግደኡ፡ ከም’ዚ ዝበለ ዑደት ዓሚቚ ትርጉም ስለዘለዎ፡ ቀጻሊ ክውደብ ከምዘድሊ ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 204, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03803", "text": "ኣብ ከተማ ኣስመራ ዝርከብ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ፡ ናይ ሓበላ ጸገም ንዘለዎም ዜጋታት መጥባሕቲ እዚ ብመልክዕ ወፍሪ ዝዕመም ዘሎ መደብ፡ ካብ ሎሚ 25 መጋቢት ክሳብ ዝመጽእ ቀዳም 28 መጋቢት ከምዝቕጽል፡ ካብ’ቲ ሆስፒታል ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣፍሊጡ። እቲ መጥባሕቲ፡ ኣቐዲሙ ብዝተገብረ መርመራታት፡ ቈጸራ ንዝነበሮም ተሓከምቲ ዝካየድ ዘሎ ኮይኑ፡ ሓበሬታ ረኺቦም ኣብ’ዚ ዝተጠቕሰ ዕለታት ካብ ዞባታት ንዝመጹ ዜጋታት’ውን እቲ ኣገልግሎት ከምዝወሃብ፡ እቲ ሓበሬታ የነጽር። እዚ ንኣርባዕተ መዓልታት ዝቕጽል መጥባሕቲ ሓበላ ዓይኒ፡ ብኤርትራውያን ክኢላታት ይሰላሰል ከምዘሎን ኣስታት 400 ዜጋታት ክሽፍን ትጽቢት ከምዝግበር ተፈሊጡ። ኣቐዲሙ፡ ተመሳሳሊ መጥባሕቲ ኣብ ንኡስ ዞባታት ናቕፋ፡ ተሰነይ፡ ባረንቱ፡ ኣፍዓበት፡ ሰንዓፈ፡ ከረን፡ ኣቑርደትን ዓዲ- ቐይሕን ከምእተኻየደ ዝዝከር’ዩ። ንሳቶም ነዚ ዝገለጹ፡ ምስ ኣባላት ማሕበር ምትሕግጋዝ ክፍለ-ሰራዊት 96 ነበር ብምዃን፡ ብ22 መጋቢት ናብ ታሪኻዊ ድፋዓትን መረርቲ ውግኣት ዝተኻየደሎም ከባቢታትን ጀንገሬን ዑደት ኣብ ዝገበሩሉ እዋን’ዩ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ድሕሪ ምፍራስ ግንባር ናደው እዝን ምሕራር ከተማ ኣፍዓበትን ኣብ 1988 ከተማ ከረን ንምሓዝ ብዛዕባ ዝተኻየደ ምርብራብን መረርቲ ውግኣትን ዝተኸፍለ ኣብ ሓወልቲ ሰማእታትን ድፋዓት ጀንገሬንን ኣብ ዝተገብረ ናይ ዝኽሪ መደብ ዝተረኽበት ኣመሓዳሪት ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ወ/ሮ ኣምና ሓጅ፡ እቲ ከባቢ ረዚን ታሪኽ ብደም ዝተጻሕፎ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እዚን ካልእን ታሪኽ ጅግንነትን ተወፋይነትን ብሰብ ውዕሎ ንሓደስቲ ወለዶታት ክግለጽ ከሎ፡ ዝያዳ ርዝነት ስለዝህልዎ ብኣተኩሮ ክስራሓሉ ተላብያ። ኣቦ-መንበር ማሕበር ምትሕግጋዝ ክፍለ- ሰራዊት 96 ነበር ሌተናል ኮሎኔል ረዘነ ኣዛዚ ብርጌድ 49 ናይ ክፍለ-ሰራዊት 96 ዝነበረ ኮሎኔል ኣሕመድ ዑስማን ፍሩጅ፡ ከምኡ’ውን ኣዘዝቲ ቦጦሎኒታት ናይ’ታ ብርጌድ ዝነበሩ ኮሎኔል መንግስትኣብ ነጋሲ (ወዲ ጎቦዛይ)ን ኮሎኔል ኣፍወርቂ ተስፋስላሴን በብወገኖም፡ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ጥምጥም ኣዝዩ በዳሂ ከምዝነበረ ብምሕባር፡ ንዕላማ ናይ’ቲ ብ11 ግንቦት 1988 ዝተኻየደ ውግእን ኣብኡ ዝተራእየ ጅግንነትን ብሰፊሑ ገሊጾም።", "char_count": 1247, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03804", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ከርከበት - ገማግም ሩባታት ባርካን ሳዋን ኣብ ልምዓት ኣሕምልትን ፍረታትን ዝተዋፈሩ ሓረስቶት፡ ምህርቶም ኣዕብዮም ጠለባት ከባቢኦምን ክንዮኡን ንምምላእ ኣበርቲዖም ኣብ ዝሰርሑሉ ዘለዉ እዋን፡ ምስ ጻዕሮምን ዕላማኦምን ዝዳረግ ደግፍ ክገብረሎም ሓቲቶም። ንኡስ ዞባኦም ንመስኖኣዊ ሕርሻ ምቹእ ምዃኑ ዝሓበሩ’ቶም ሓረስቶት፡ ብዝገበርዎ ፈተነን ዘካይድዎ ዘለዉ ጻዕርን፡ ዝተፈላለየ ኣሕምልትን ጣፍን ብምልማዕ ኣብ ዕዳጋታት የቕርቡን ናይ ስራሕ ባይታ ይፈጥሩን ከምዘለዉ ብምግላጽ፡ ብሰንኪ ክራይ መሬት ዝስዕብ ትሑት ኣፍራይነት ዘወግድን ሕጋዊ መስርሕ መዓላን ተጠቃምነትን መሬት ክኽተሉ ዝሕግዝን ስጉምቲ ክውሰድ ተላብዮም። ሽቕለት ዕድል ኣብ ምፍጣር ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ይገብሩ ከምዘለዉ፣ ቁጽሪ ኣልማዕቲ ድማ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ይዓቢ ብምህላዉ፡ ንዝቐርብ ሕቶታት ዝምልስን ኣፍራይትነት ዘተባብዕን ስጉምቲ ከምዘድሊ ኣተሓሳሲቡ። ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ኣቶ ነገደ ገብረኣብ ድማ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣብ ድምያት፡ ቲፋየት፡ ማኬትን ከጀላይን ዝበሃል ከባቢታት ኣስታት 650 ሄክታር ዝስፍሓቱ 43 ጀራዲን ከምዝርከብ ብምጥቃስ፡ ምስ ዘሎ ናይ ምልማዕ ጠለባት ብተዓጻጻፊ ከምዝዓቢ ዘለዎ ጽኑዕ እምነት ገሊጹ። ኣብ ንኡስ ዞባ ጾሮና፡ ብውህደት ህዝቢን ኣካላት መንግስትን ኣብ 16 ምምሕዳራት ከባቢ ዝተተግበረ መደባት ልምዓት ውጽኢታዊ ምንባሩ፡ ግዝያዊ ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ሃይለ መንገሻ ሓቢሩ። ኣብ ሓውሲ ከተማ ጸሮና ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ፡ ኣቶ ሃይለ፡ ነበርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ብቐንዱ ኣብ ምትካል ዓንድታትን ምዝርጋሕ መስመራትን ኣገልግሎት ኤለክትሪክ፡ ህንጸት መጸበዪ ነፍሰ-ጾራትን ትሕተ-ቅርጺ መስመር ኤሪ-ቴልን፡ ምጽጋን ዝተበላሸወ ጽርግያታት፡ ከምኡ’ውን ምምላእ ሕጽረታት ትካላት ትምህርትን ምሕጋዝ ጽጉማት ስድራቤታትን ዓቢ ኣበርክቶ ከምዝገበሩ ገሊጹ። ኣቶ ሃይለ ኣብ መወዳእታ፡ ተዋዲዱ ዝርከብ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት በብመድረኹ ንምምዕባሉን ንምስፍሑን ተበግሶ ኮም ክዓዝዝ ብምዝኽኻር፡ መደባት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ቅድሚ ምእታው ክራማት ክትግበር ጸዊዑ። ተሳተፍቲ ብግደኦም፡ ኣብ ትካላት ጥዕና ዝርአ ሕጽረት መድሃኒት ክማላእ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ግዜ ማሕረስ እኹላት ትራክተራት ክዋፈራ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ነበርቲ ሓውሲ ከተማ ጸሮና፡ ን55 ጽጉማት ስድራቤታት ናይ እኽሊ ደገፍ ከምዝገበሩ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ።", "char_count": 1372, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03805", "text": "ሓላፊ ኣሃዱ ቁጠባዊ ልምዓት ኣቶ ገብረልኡል ዮውሃንስ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ዝርከቡ ኣልማዕቲ ጀራዲን ቀረብ ኣሕምልቲ ኣብ ምርግጋጽ ኮነ ናይ እቶም ሓረስቶት ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ከርከበት ንዝርከብ ብልጫታት መስኖኣዊ ሕርሻ ብግቡእ መዝሚዞም ኣብ ረብሓኦምን ረብሓ ሕብረተሰቦምን ንምውዓል ዘካይድዎ ዘለዉ ጻዕሪ ሸቶኡ ንኽወቅዕ፡ ሞያውን ካልእን ደገፍ ክግበረሎምን ከልምዑሉ ዝኽእሉ መሬት ክወሃቦምን ተማሕጺኖም። ነበርቲ ሓውሲ-ከተማ ኦምሓጀር፡ ኣብ መገሃጫታት ኣድማዒ ንጥፈታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን የካይዱ ኣለዉ። ክኢላ ምዕቃብ ማይን ሓመድን ኣቶ ተኽለማርያም ዘሚካኤል ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ፍትሒ 250 ሄክታር መገሃጫ ንምዝላይ፡ ህዝቢ ኣብ ሰሙን ክልተ መዓልቲ ይወፍር ኣቶ ተኽለማርያም ኣስዒቡ፡ ብፍግረ መሬት ዝተሃስየ መሬት ንምፍዋስ ልዕሊ 600 ጎዳጉዲ ከምእተዃዕተ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሓምለ ብወፍሪ ተመሃሮ ንልምዓት ኣግራብ ክትከሎ ምዃኑ ሓቢሩ። ሓላፊት ሃማደኤ ሓውሲ- ከተማ ኦምሓጀር ወ/ሮ ዮርዳኖስ ገብረእግዚኣብሄር ብወገና፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ’ቲ ስራሕን ማዕረ- ማዕሪኡ ዝተሰላሰለ ምዝርጋሕ መስመር ማይን ልዑል ከምዝነበረ ኣብሪሃ። ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ፍትሒ ኣቶ ወልደሚካኤል ኪዳነ ብግደኡ፡ ሎሚ ዓመት ዝዕመም ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን፡ እቲ 70 ሚእታዊት ኣብ መገሃጫታት ከምዝትግበር ገሊጹ።", "char_count": 794, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03807", "text": "ኣብ ማእከል ጥዕና ተሰነይ ዝወሃብ ዘሎ ኣገልግሎት ሕክምና ዓይኒ፡ ንነበርቲ እፎይታ ከምዝፈጠረሎም ሞያውያን ገሊጾም። እኹል ቀረብ መድሃኒትን ንዘጋጥም ናይ ዓይኒ ጸገማት ንምፍዋስ እኹል ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ልዕሊ ዓቕሞም ንዝኾነ ናብ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ከምዝልእኽዎ ኣፍሊጡ። ሓላፊ ናይ’ታ ማእከል ጥዕና ኣቶ በርሀ ሓድጉ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ሕክምና ዓይኒ ኣብ 2016 ከምዝጀመረ፡ እዚ ድማ ነበርቲ ተሰነይን ጎልጅን ቅልጡፍ ረድኤት ኣብ ርእሲ ምርካቦም፡ ናብ ካልኦት ዓበይቲ ከተማታት ንምኻድ ዝነበሮም ሃልኪ ግዜን ወጻኢታትን ከምዘድሓነ ሓቢሩ። ክኢላ ሕክምና ዓይኒ መንእሰይ ሃብቶም ክፍለ ብወገኑ፡ ኣብ’ታ ትካል - መርመራ ዓይኒ፡ ቀዳማይ ረድኤት፡ ቀሊል መጥባሕቲ፡ ምድላው መነጽር ዓይኒን ምዕዳል መድሃኒትን ከምዝወሃብ ብምግላጽ፡ ዜጋታት ኣብ ዓመት እንተወሓደ ሓደ ግዜ ኩነታት ዓይኖም ክፈልጡ መርመራ ከካይዱ ኣብ’ታ ትካል ዘሎ ክኢላዊ ዓቕምን", "char_count": 540, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03808", "text": "ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ፡ ኣባላት መነባብሮኦም ብምምሕያሽ ነብሶም ክኽእሉ ብዘካይዶ ዘሎ ጻዕሪ፡ ብ18ን ብ21ን መጋቢት ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣስማጥን ከረንን ን24 ኣባላቱ ኣስታት 300 ሽሕ ናቕፋ ብመልክዕ ልቓሕ ብምሃብ ንስራሕ ኣበጊሱ። ን9 ኣብ መፍረ ጥሪት ክነጥፉ ዝመረጹ ኣባላት 90 ሽሕ ናቕፋ፣ ኣብ ከተማ ከረን ድማ ንመማዕበሊ ብ15 ጥርኑፋት ኣባላት ዝውነን ትካል ሕብስትን ቤት-ምግብን መስተን 200 ሽሕ ናቕፋ ተዓዲሉ። ማሕበር ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እቶም ኣባላት ኣሰር ናይቶም ኣቐዲሞም ሰሪሖም ነብሶም ዝኸኣሉ ንምስዓብ፡ ኣበርቲዖም ክሰርሑ ተላብዩ። ኣባላት ብግደኦም፡ ኣበርክቶ ማሕበር ኣብ ምድጋፍ ኣባላቱ እናዓበየ ይመጽእ ምህላዉ ዘተባብዕ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ብዝለዓለ ክስራሓሉ ተማሕጺኖም። ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር ኣቶ ሽምወለ ወልደገርጊስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምዕዳል ልቓሕ ካብ ቀንዲ መደባት በዚ መሰረት፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣስማጥ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ዞባ ዓንሰባ፡ ኣብ 2025 ን90 ኣባላቱ ልዕሊ 1.1 ሚልዮን ናቕፋ ልቓሕ ከምዝዓደለ ዝፍለጥ’ዩ።", "char_count": 645, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03809", "text": "ዓለማዊ መዓልቲ ዳውንሲንድሮም፡ “ኣንጻር ጽምዋ ብሓደ ንኹን” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ብ22 መጋቢት ኣብ ፎሮ ተዘኪራ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንኡስ ዞባ ፎሮ ኣቶ ዘርእዝጊ ነማርያ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ዜጋታትን ኣለይቶምን ግዳይ ግጉይ ኣመለኻኽታ ከይኰኑ፡ ማሕበር", "char_count": 223, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03810", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ብህዝብን መንግስትን ኣብ ዝሰላሰል ዘሎ ልምዓታዊ መደባት ዘተኰረ ርክብ፡ ብ22 መጋቢት ምስ ኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ኣነባበርቲ ዓዲ፡ መራሕቲ ጉጀለን ወከልቲ ህዝብን ምምሕዳራት ከባቢ ዓዲ ፈለስቲ፡ ዓዲ ናህባይ፡ ማይ ድማ፡ ጉላ ኣሕፈራን ጣላን ዝተጠርነፋ 10 ዓድታት ተኻዪዱ።", "char_count": 186, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03812", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል እቲ ዘተ፡ ብምትሕብባር ህዝብን መንግስትን ኣብ ዝስራሕ ዘሎ ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር", "char_count": 90, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03813", "text": "ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣርባሕቲ ንህቢ ንኡስ ዞባ ዓዲተከሌዛን፡ ብዝተገብረሎም ናይ ስልጠናን ንዋትን ሓገዝ፡ ጋብላዊ ቆፎታት ኣተኣታትዮም ፍርያቶም ብመጠንን ዓይነትን ንምዕባይ ይሰርሑ ከምዘለዉ ገሊጾም።", "char_count": 154, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03815", "text": "እዞም ኣብ ከባቢ ዊና - ምምሕዳር ከባቢ ሽንድዋ ዝነጥፉ ኣርባሕቲ ንህቢ ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ እቲ ንኡስ ዞባ ብዘለዎ ስነ-ህይወታዊ ብዙሕነትን ተፈጥሮኣዊ ጸጋታትን ንምርባሕ ንህቢ ምቹእ፣ ዝርከቦ ምህርቲ ድማ ምእኩትን ተጠላብን ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ከምኡ’ውን ምስ ክሊማ ዝሳነ ጩራ ጸሓይን ንፋስን ዝከላኸል መነጽር ክወድዩ ምዒዱ። ዓይኒ ተነቃፊት ክፋል ኣካላትና ብምዃና፡ ብልምዲ ዝግበር ኩሕሊ ኰነ መጸባበቒ ከቢድ ሳዕቤን ከኸትል ስለዝኽእል ክውገድ፣ ኣብ ስርሓት ጽርበት ሓጺንን ዕንጸይትን ዝሰርሑ ድማ መነጽር ከዘውትሩ ኣተሓሳሲቡ። ተገልገልቲ ብወገኖም፡ ጸገም ዓይኒ ስለዘለዎም ቀንዲ ዓማዊል ከምዝዀኑ ብምግላጽ፡ ሞያውያን ዝገብሩሎም ክንክን ኣመስጊኖም።", "char_count": 466, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03816", "text": "ኣዛዚ ፖሊስ ዞባ ጋሽ-ባርካ ሌተናል ኮሎኔል ሃይለሚካኤል ተስፋጋብር፡ ኣብ ንኡስ ዞባ መንሱራ ምስ ወከልቲ ህዝብን ሰራሕተኛታት መንግስትን፡ ኣብ ሓፈሻዊ ዕማማት ፖሊስን ተራ ሕብረተሰብ ኣብ ምክልኻል ገበንን ዘትዩ። ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ተርእዮ ሓደጋታት ኣብ 2025 ብ15 ሚእታዊት ከምዝነከየ ብምጥቃስ፡ ፖሊስ ንኩሎም ፍጻመታት ከከም ኣመጻጽኣኦምን ክብደት ዘስዓብዎ ጉድኣትን ሕጋዊ መዓልቦ ንክረኽቡ ልዑል ጻዕሪ ከምዘካየደን ምትሕብባር ህዝቢ ልዑል ምንባሩን ኣነጺሩ። ቀዳማይ ዕማም ፖሊስ ልዕልና ሕጊ ብምኽባር ሰላምን ጸጥታን ከባቢ ምውሓስ ከምዝኾነ ዝሓበረ ሌተናል ኮሎኔል ሃይለሚካኤል፡ ፖሊስ ንበይኑ ዝወስዶ ስጉምትታት ናብ’ቲ ዝድለ ደረጃ ከብጽሕ ስለዘይክእል፡ ምትሕብባር ህዝቢ ክዓዝዝ ጸዊዑ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ መንሱራ ኣቶ ታደሰ ገብረገርግሽ ብወገኑ፡ ምትሕብባር ህዝቢ ኣብ ምግታእ ገበናት፡ በደላትን ሓደጋታትን ንምዕባይ፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ ዘበርኽ ጎስጓሳዊ መደባት ብቐጻሊ ክትግበር ኣተሓሳሲቡ። ምስ መሻርኽቲ ተወሃሂዱ ንቕሓት ሕብረተሰብ ንብራኽ ኣበርቲዑ ክሰርሕ ከምዘድሊ ገሊጹ። ከምዝሓገዘ ዝገለጸ ኣቶ ኣማኒኤል፡ ስንኩላን ሓላፍነት መላእ ሕብረተሰብ ስለዝዀኑ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ብማዕርነት ዝጽንበሩሉ ባይታ ክፍጠር ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ጨንፈር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ኣቶ ኣማኑኤል ኣድሓኖም ብወገኑ፡ ኣባላት ማሕበር መሰላቶም ተኸቢሩ ኣብ መነባብሮም ዝሕገዙሉ ባይታ ንምፍጣር ሓያል ጻዕሪ ኣብ ምክያድ ከምዝርከብ ኣብሪሁ። ወለዲ ብግደኦም፡ ኣብ ማሕበር ካብ ዝጥርነፉ ካብ ኢንታን ኣድልዎን ተናጊፎም ደቆም ኣብ ትምህርቲ ክሳተፉን ማሕበራዊ ዝምድናታቶም ከስፍሑን ከምዝኸኣሉ ገሊጾም። ማሕበር ክንዮ’ቲ ዝህቦ ዓይነታዊ ደገፍ፡ ወለዲ ስንክልና ደቆም ንኸለልዩ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ንወለድን ኣለይትን ዓይነታዊ ደገፍ ተገይሩ። ናይ ሓመድ ጽርግያታት ድባርዋ - ዓዲ ፈለስቲን ሕምብርቲ - ባምብቆ - ዓዲ ፈለስቲን፡ ምትካል ዓንድታትን ምዝርጋሕ መስመራትን ኤለክትሪሲቲ፡ ምምላእ ሕጽረታት ትምህርትን ጥዕናን፡ ምውዳድ ፕሮጀክትታት ዝስተ ጽሩይ ማይ፡ ምፍዋስ ማይ-ክዖ፡ ምድልዳል ናይ ሕርሻ መሬት፡ ከምኡ’ውን ምስራሕ ዓበይትን ንኣሽቱን ቢንቶታት ዘተኰረ ነይሩ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ኣቶ ፍረወንጌል ተኽለሃማኖት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ መንግስቲ ኣብ’ቲ ከባቢ ልዑል ጠመተ ገይሩ ኣብ ዝሰርሓሉ ዘሎ እዋን፡ ነበርቲ ውዳበታቶም ኣሐዪሎም ምትሕብባሮም ክቕጽሉ ተማሕጺኑ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ካብኦም ዝሕተት ከምዘማልኡ ድሕሪ ምርግጋጽ፡ ቅየሳን ዕደላን መሬት ጤሳ ዓዲ ፈለስቲ ክቀላጠፍ ተላብዮም።", "char_count": 1447, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03817", "text": "ቆፎታትን ኣብ ሓረስቶት ንምስራጽ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጽዑቕ ንጥፈታት ከምእተኻየደን ጽቡቕ ተቐባልነት ከምዝረኸበን ሓቢሩ። ባህላዊ ቆፎ ሽፉን ስለዝኾነ ንምሕደርኡ ኣጸጋሚ ምዃኑ፣ ጋብላውን ዘመናውን ቆፎታት ግን ምቁጽጻሩ ዝቐለለ፣ ምሕደርኡ ድማ ምቹእ ስለዝዀነ ብሰፊሑ የተኣታትውዎ ከምዘለዉ ብተወሳኺ ኣፍሊጦም። ኣብ ጨንፈር ሕርሻ ዞባ ዓንሰባ ሓላፊ ሃብቲ እንስሳ ዶ/ር ተኽለማርያም ሃይለሚካኤል ብወገኑ፡ ኣብ ከባቢኻ ብዝርከብ ጸጋታት ጋብላዊ ቆፎ ሰሪሕካ መነባብሮ ሓረስቶት ንምቕያር ካብ ቀንዲ መደባት ሕርሻ ምዃኑ ብምግላጽ፡ እዚ ብኣርባሕቲ ንህቢ ዊና ብሰፊሑ ዝትግበር ዘሎ ንጥፈታት፡ ኣካል ናቱ ከምዝዀነ ገሊጹ። ኣብ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ንኡስ ዞባ ዒላበርዕድ ክኢላ መፍረ ንህቢ መንእሰይ ንጉሰ መሓሪ ብግደኡ፡ ንኣሰራርሓ ጋብላዊ ቆፎን ረብሓታቱ ብመንጽር ባህላውን ዘመናውን ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.177 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 533, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03818", "text": "እቲ ሚኒስተር ይገልጽ። ሻህ፡ ብዝገብሮ ዝነበረ ቀጻሊ ወሰኽ ዋጋ ዘይተሓጎሰ ሰብ ጸሓፊ ክፍሊ ግምጃ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝነበረ ዊልያም ሲሞን ጥራይ ነበረ። ንፕረዚደንት ኒክሰን ድማ “ዋጋ ነዳዲ ንምንካይ ኣብ ልዕሊ ሻህ ጸቕጢ ምግባር ይከኣል ድዩ?” ኢሉ ሓተቶ። እቲ ፕረዚደንት ግና “ኣብዚ ኢድካ ኣይተእቱ። ንሱ ቀንዲ መሓዛና/ መሻርኽትና እዩ። ዝኾነ ጸቕጢ ክግበር እንተኾይኑ’ውን ኣነ’የ ዝገብሮ” ኢሉ መለሰሉ። ዝነበረ ወሰኽ ኣብ ዋጋ ነዳድን ኮይኑ ስለዝተረኽበ ቁጠባ ኣመሪካ ግዙፍ ዋጋ ከፈለ። ናይ ዝበዝሐ ኣመሪካዊ ደረጃ መነባብሮ ኣንቆልቆል። ኒክሰን ግና ካብ ውሳነኡን ደገፉን ምንቕ ኣይበለን። ነዳዲ ሓደ ካብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዓለምና’ዩ። ክንዲ ዝኾነ ከኣ ምስ ቁጠባ ምትእስሳር ክህልዎ ባህርያዊ’ዩ። ነዚ ግንዛበ መሰረት ብምግባር ግርህ ኢልካ ዝለዓል ሕቶ እንተሃልዩ፡ እቲ ምትእስሳር እወታዊ ድዩ ኣሉታዊ ወይስ ሕውስዋስ ዝብል’ዩ። ምናልባት’ውን መዓስ እንታይ መልክዕ ይሕዝ ዝብል ምስዓብ’ውን ዘይተርፍ ክኸውን ይኽእል። ሕጽር ዝበለ ጽማቚ ድማ ይስዕብ። እቲ ቅልውላው ዘስዓቦ ሕንፍሽፍሽ ንቑጠባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ዓለም ዘናወጸ ነበረ። ኣብ መንጎ ነዳዲ ዝልእኻን ነዳዲ ዝዕድጋን ሃገራት ዝነበረ ዘይምዕሩይነት ከኣ መሊሱ ዛየደ። በቲ ኩነት፡ ነዳዲ ዘየፍርያ ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ኣዝየን ተሃስያ። ኣብ ንግዳዊ ሚዛነን ድማ ዓቢ ጉድለት (ሕጽረት) ተራእየ። ፋይናሳዊ ቅልውላው’ውን ኣስዓበለን። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣመዝጊበንኦ ዝነበራ ማሕበራዊ ገስጋስ ተሸራረፈ። ነቲ ዘጋጠመን ጸቕጢ ንምቅላል ካብ ዕዳጋታት ርእሰማል (ካፒታል) ገንዘብ ተለቅሓ። መብዛሕትአን፡ ልቓሕአን ክመልስኦ ስለዝተጸገማ ኣብ ማዕበላዊ ናይ ዕዳ ቅልውላው ተሸመማ። ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ ድማ በቲ ዝዓቢ ዝነበረ ዘይምርግጋእ ብኣሉታ ንዝተጸልዋ ሃገራት፡ ናይ ‘ኦስተሪቲ’ (ወጻኢታት መንግስቲ ዝንኪ) ፕሮግራም ንምስግዳድን ንምምሕዳርን ንሓድሽ ዕማም ተዳለወ። ኣብ ሓጺር እዋን ድማ ብዙሓት ሃገራት", "char_count": 1137, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03819", "text": "እንተኾነ እቲ ፕረዚደንት ዝጥቀስ ጸቕጢ ኣብ ልዕሊ ሻህ ኣይገበረን። እኳ ደኣ ኣብ ጎድኑ ብምዃኖም ንሻህ ዝብድህ ከምዘየለ ተዛረበ። ፕረዚደንት ኒክሰን ምስ ሻህ ብዝነበሮ ምሒር ምሕዝነት፡ ኣብ 1974 ዋጋ ነዳዲ ንምንካይ ብስዑድ ዓረብ ንዝቐረበ እማመ ከይተረፈ ተግባራዊ ከምዘይከውን ገበሮ። ልዑል ደገፍ ኒክሰን ንሻህን መንግስቱን ድማ ወካሊ ምዕራባዊ ረብሓ ኣብ ወሽመጥ ፐርሽያ ብዝብል ስያመን በቲ ካብ ነዳዲ ዝተረኽበ ገንዘብ ኣብ ዋሽንግተን ጽልዋ ንዘለወን ማዕከናት ዜናን ውልቀሰባትን ብዘወፈዮ ህያባት ዝጸንዐ ነበረ። ብፖሊሲታት ሻህ መኽሰብ ዘኻዕበታ ኮርፖረሽናት 1973 ኣብ ዓለምለኻዊ መድረኽ ፈላሚ ቅልውላው ነዳዲ ዝተኸስተላ ዓመት’ያ። መንቀሊ ናይቲ ቅልውላው ኣብ ዋጋ ነዳዲ ዝተገብረ ቀጻሊ ወሰኽ ኮይኑ ብማሕበር ሃገራት ኣፍረይቲ ነዳዲ (ኦፐክ) ዝተመርሐ’ዩ። እቲ እገዳ፡ ብቐንዱ ነተን ኣብ መንጎ እስራኤልን ሃገራት ዓረብን ኣብ ዝተኻየደ ብውግእ ‘ዮም ኪፑር’ (ብውግእ ሮመዳን’ውን ዝፍለጥ) ንእስራኤል ዝደገፋ ሃገራት ዒላማ ዝገበረ’ዩ። ፈለማ እገዳ ዝተገብረለን ሃገራት ካናዳ፡ ጃፓን፡ ሆላንድ፡ እንግሊዝ ከምኡ’ውን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ክኾና እንከለዋ ስዒበን ዝተኣገዳ ድማ ፖርቱጋል፡ ሮደዝያ (ናይ ሎሚ ዙምባበ)ን ደቡብ ኣፍሪቃን እየን። እቲ እገዳ ኣብ ዘብቅዓሉ፡ መጋቢት 1974 ድማ ዋጋ ነዳዲ ብኣርባዕተ ዕጽፊ ወሲኹ። እዚ ማለት ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ፡ ንሓንቲ በርሚል ነዳዲ ሰለስተ ዶላር ኣመሪካ ዝነበረ ናብ 12 ዶላር ዓሪጉ። ኣብ ሓያለይ ሃገራት ከኣ ርኡይ ወሰኽ ዋጋታት ተኸሲቱ። እቲ ኩነት፡ ዓለምለኻዊ መልክዕ ዝሓዘ፡ ናይ ሓጺርን ነዊሕን እዋን ፖለቲካውን ቁጠባውን ቅልውላውን ነውጽን ብምፍጣሩ ድማ ፈላሚ ቅልውላው ወይ’ውን ነውጺ ነዳዲ ዝብል ስያመ ተዋሂብዎ ይርከብ። ነቲ፡ ኣብ 1979 ዝተኸስተ ተመሳሳሊ ቅልውላው ነዳዲ ከኣ ካልኣይ ቅልውላው ነዳዲ ዝብል ስያመ ተዋሂቡ ይርከብ። ኣብዚ ናይ 1970ታት ቅልውላው ሽርክነት ኢራንን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ፍልይ ዝበለ ምንባሩ ይፍለጥ። ኢራን፡ መሓዛ ኣመሪካ ብዝኾነን ኣብ 1979 ብዕልዋ ብዝተኣልየን ሻህ መሓመድ ረዛ ፓህላቪ እያ ትምራሕ ነይራ። ሻህ፡ ቀንዲ መሓዛ ኣመሪካ ኮይኑ ልዑል ደገፍ ፕረዚደንት ኒክሰንን ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ሄንሪ ኪሲንጀርን ዝነበሮ’ዩ። ኢራን ኣባል ኦፐክ እኳ እንተነበረት መራሒኣ ግና ኣብቲ ንምውሳኽ ዋጋ ነዳዲ ምኽንያት ዝኾነ ውግእ እስራኤልን ሃገራት ዓረብን ተገዳስነት ኣይነበሮን። ቀንዲ ተገዳስነት መንግስቲ ሻህ፡ በቲ ወሰኽ ኣብ ዝርከብ መኽሰብ ነበረ። ኣብቲ ዝሰዓበ ወሰኽ ዋጋታት ግና መንግስቲ ሻህ መሪሕ ተራ ተጻወተ። ኢራን ድማ መራሒት ናይተን ወሰኽ ዋጋ ዝጠልባ ሃገራት ኮነት። ሻህ፡ ንዝነበሮ ዋጋ ናይ ምውሳኽ ድሌት ቀንዲ ደጋፊ ድማ ፕረዚደንት ኒክሰን ኮነ። እቲ ፕረዚደንት፡ ኣብ 1970 ምስ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ኢራን ኣብ ዝገበሮ ርክብ “ንሻህ፡ ዋጋ ነዳዲ ክሳዕ ትደልይዎ ከተብጽሕዎ ከምትኽእሉ ንገሮ” ከምዝበሎ ኣመሪካ’ውን ነቲ ዝምድና ከምዝድራዕ ገይረን እየን። ብነዳዲ ካብ ዝተጋሕጠ መኽሰብ ዝተመወለ ግዙፍ ዕድጊ ኣጽዋር ንኩባንያታት ኣመሪካ ከም ሽሻይ ዝርአ ነበረ። ኣብ ምፍራይ ነዳዲ ዝነጥፋ ዝነበራ ኩባንያታት’ውን በቲ ቀጻሊ ወሰኽ፡ መኽሰበን ከበርኻ ክኢለን እየን። “ቅርጻዊ ምትዕርራይ” ኣብ ዝተሰምየ በቲ ማዕከን ዝምራሕን ምስ ብሕታውያን ፋይናንሳውያን ትካላት ብቕርበት ኣብ ዝትግበርን ፕሮግራም ኣተዋ። ቁጠባዊ ኩነታተን ድማ መሊሱ ገደደ። ኣብ ዋጋ ነዳዲ ብዝተገብረ ወሰኽ ካብ ዝረብሓ ሃገራት’ውን ነቲ መኽሰበን ብግቡእ ዘይተጠቕማሉ ብዙሓት እየን። ነቲ መኽሰበን ድማ ኣብ ዕድጊ ኣጽዋር፡ ኣብ ኣዝዩ ክቡር ፕሮጀክትታትን ሓፈሻዊ ብልሽውናን ኣባኸንኦ። እዚ፡ ኩነት ብጋህዲ ዝተራእየላ ሃገር ከኣ ኢራን እያ። ቀንዲ ረቛሒ ናይቲ ኣብ 1979 ዝተኻየደ ሰውራ ኢራን ድማ ሰበስልጣን ኢራን ዘርእይዎ ዝነበሩ ዘይቅርዑይ ምሕደራን ኣጠቓቕማን ካብ ነዳዲ ናይ ዘተረኽበ ሃገራዊ እቶት ምዃኑ ይግለጽ። በቲ ኣብ ዋጋ ነዳዲ ዝተገብረ ቀጻሊ ወሰኽ ዝረብሓ ሒደት ትካላትን ውልቀሰባትን ምጥቃስ ዝከኣል’ኳ እንተኾነ ህዝቢ ኣመሪካ ግና ጽቡቕ ኣይረኸበን። እቲ ቅልውላው፡ ኣብ መላእ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሕጽረት ነዳዲ ከምዝኽሰትን ኣብ መዓደሊ ነቑጣታት ነዳዲ ከኣ ነዊሕ ሪጋ ክፍጠርን ደሪኹ’ዩ። ብሰንኩ፡ ህዝባዊ ምንዕዓብን ቁጥዐን ሰዓበ። ፕረዚደንት ኒክሰን ግና ደጋፊ ናይቲ መሓዛ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝነበረ መራሒ ኢራንን ብእኡ ዝግበር እዚ ሕጂ ዘሎ ቅሩቁስ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኢራንን ድማ በቲ ብሰንኪ’ቲ ኣብ 1970ታት ዘጋጠመ ክልተ ቅልውላዋት፡ መዓልታዊ ቀረብ ነዳዲ ብኣስታት ሓምሽተ ሚልዮን በርሚል ክጎድል እንከሎ ኣብ 2022 ዝተኸስተ ግጭት ዩክረይን ድማ ንመዓልታዊ ቀረብ ጋዝ ብ 57 ቢልዮን ሜተር ኩብ ከምዝጎድል ዝገበረ ምዃኑ ብሮል ይገልጽ። ኣስዒቡ፡ እዚ ለካቲት 28 ዝጀመረ ደብዳብ ኢራን ግና ድሮ ንመዓልታዊ ቀረብ ነዳዲ ብ 11 ሚልዮን በርሚል፡ ንመዓልታዊ ቀረብ ባህርያዊ ጋዝ ከኣ ብኣስታት 75 ቢልዮን ሜተር ኩብ ከምዝጎድል ገይሩ ምህላዉ የገንዝብ። ነዚ ሕጽረትን ሳዕቤኑን ንምቅላል ድማ ዓለምለኻዊ ትካል ጸዓት ስትራተጅያዊ ኢሉ ንዝገልጾ መዓላ ካብ ዝኸዘኖ ነዳዲ 400 ሚልዮን በርሚል ክዕደል መጋቢት 11 ከምዝወሰነ ይፍለጥ። እዚ ምዕዳል ኣብ ታሪኽ እቲ ትካል ፈላምን ታሪኻውን ምዃኑ’ውን ይግለጽ’ዩ። እዋን ዝጀመረ’ዩ። ነቲ ሰውራ ዝሰዓበ፡ ንሰራሕተኛታት ኤምባሲ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ ተህራን ጅሆ ናይ ምትሓዝ ፍጻመ ድማ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ነዳዲ ኢራን ከይትዕድግን ናብ መሬታ ብእታው ከይኣቱን ፕረዚደንት ጂሚ ካርተር ኣብ 1979 ወሰነ።", "char_count": 3157, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03820", "text": "ኣብዚ እዋን፡ ኣብ መንጎ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ እስራኤልን ኢራንን ተፈጢሩ ብዘሎ ግጭት ዓለምለኻዊ ኣትኩሮን ጽልዋን ፈጢሩ ዘሎ ድማ ጉዳይ ቀረብ ነዳዲ’ዩ። በዚ ውግእ፡ ተፈጢሩ ዘሎ ዓለምለኻዊ ቅልውላው ነዳዲ ጽልዋኡ ማዕረ ድምር ናይቲ ኣብ 1970ታት ዘጋጠመ ክልተ ቅልውላው ነዳድን ኲናት ዩክረይን ዘስዓቦን ምዃኑ ሓላፊ ዓለምለኻዊ ትካል ጸዓት ይገልጽ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ዛጊት በዚ ቅልውላው ተፈጢሩ ዘሎ ጽልዋ ማዕረ ናይ ክልተ ቅልውላው ነዳድን ሓደ ቅልውላው ጋዝን ዓለምና እዩ። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ነዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ይፍውስ’ዩ ዝበሎ ውሳነታቱ ከፍልጥ ጸኒሑ’ዩ። ገለ ካብኡ፡ ሩስያ ኣብ መስመር ምጉዕዓዝ ዝነበረ ነዳዲ ክትሸይጥ፡ ተጠቀምቲ ድማ ክዕድጋ ምፍቃዱ’ዩ። ኣስዒቡ’ውን ኣብ ተመሳሳሊ ኩነት ዝነበረ ነዳዲ ኢራን ናይ ዕድግን መሸጣን መስርሕ ክካየደሉ ፍቑድ ከምዝገበሮ ኣፍሊጡ። እዚ ተኸሲቱ ዘሎ ቅልውላው ግና በዚ ዝፍታሕ ኮይኑ ኣይተረኽበን። ፕረዚደንት ትራምፕ’ውን ተወሰኽቲ ውሳነ ካብ ምሕላፍ ደው ኣይበለን፣ እኳ ደኣ ምፍርራሕ ዝሓወሰ ገበሮ። ኢራን ንመጻብቦ ሕርሙዝ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ዳግም እንተዘይከፊታቶ ናይ ጸዓት ትሕተ-ቅርጻ ከምዘዕንዎ ኣፍለጠ። ፈጻሚ ዳይረክተር ዓለምለኻዊ ትካል ጸዓት ዝኾነ ፋቲህ ብሮል፡ ብሰንኪ’ዚ ውግእ ዝስዕብ ዘሎ ቅልውላው ነዳዲ፡ ‘ወሰንቲ መትኒ ዓለምለኻዊ ቁጠባ’ ኣብ መልሰ-ግብሪ ኢራን ግና ከምቲ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝተጸበዮ ኣይኮነን። እኳ ደኣ እቲ ዝተባህለ ምስ ዝትግበር ሕነኣ ኣብ ምንታይ ከምትፈዲ’ያ ኣፍሊጣ። ፕረዚደንት ትራምፕ ሂብዎ ዝነበረ ናይ ግዜ ገደብ ብሓምሽተ መዓልቲ ስለዘናውሖ ግና እቲ ኩነት ከምዘለዎ ይቕጽል ኣሎ። ቁጠባ ዓለም ድማ ብእኡ መንጽር ይሳቐ ኣሎ። ምዕጻው ናይቲ ኣስታት 20 ሚኢታዊት ካብ ቀረብ ዓለምለኻዊ ነዳዲ ዝሓልፈሉ መጻብቦ ሕርሙዝ ንዓለምለኻዊ ቁጠባ ስግኣት ምዃኑ ዓለምለኻዊ ትካል ጸዓት ይገልጽ። ከም መርኣያ ናይዚ ወጥርን ጸቕጥን ክውሰድ ዝኽእል ድማ ኣብ ዋጋ ነዳዲ ዝርአ ዘሎ ምግምጣል’ዩ። ፕረዚደንት ትራምፕ ምስ ኢራን ሃናጺ ዘተ ከምዝተኻየደ ኣብ ዝገለጸሉ እዋን ዋጋ ነዳዲ ጎዲሉ’ኳ እንተነበረ ኢራን ነቲ ዘተ ምስ ነጸገቶ ግና ቅልጡፍ ወሰኽ ኣርእዩ። ናይዚ ቅልውላው እንኮን መሰረታውን ፍታሕ ድማ ነቲ መጻብቦ ምኽፋት ምዃኑ ዓለምለኻዊ ትካል ጸዓት ይገልጽ። ብኸመይ ንዝብል ነጥቢ ግን ኣየብርህን። ኢራን ካብ ዓለም ዝዓበየ ዕቑር ጸጋ ነዳድን ጋዝን ዘለዋ ሃገር’ያ። እዚ ከኣ ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ጸዓት ወሳኒት ተዋሳኢት ይገብራ። ጠለባ ምስዘይማላእ ድማ ንመጻብቦ ሕርሙዝ ምሉእ ብምሉእ ክትዓጽዎ ምዃና ትገልጽ ብምህላዋ እቲ ሃስያ ክንዲ ምንታይ ከምዝኸውን ንምግማቱ ኣየጸግምን። ዝኾና ጽላታት ምስ ዝፍጠር ምስንኻል ተደማሚሩ ሃስያኡ ግዙፍ ከምዝኸውን ይገልጽ። መብዛሕትኦም መራሕቲ ሃገራት ዓለም ግና ደብዳብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ክጅምር እንከሎ ይኹን ንዕኡ ስዒቡ ዝመጸ ምዕጻው ወሽመጥ ሕርሙዝ ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ጸዓት ናይ ዝፈጥሮ ሃጓፍ ዕምቈት ብግቡእ ኣይተረድእዎን ነይሮም ይብል። ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ካብ ዝርከባ መዓደኒ ነዳዲ፡ ልዕሊ 40 ዝኾና ከቢድ ወይ’ውን ኣዝዩ ከቢድ ዕንወት ኣጋጢምወን ከምዘሎ ይፍለጥ። እዚ ከኣ ውግእ ምስ ኣብቅዐ’ውን እንተኾነ ቀረብ ነዳዲ ብቕልጡፍ ናብ ንቡር ክምለስ ከምዘይከኣል ዘመልክት’ዩ። ዛጊት ተገይሩ ብዘሎ ገምጋም፡ ቀረብ ነዳዲ ናብ ንቡር ንምምላስ ብውሕዱ ኣስታት ሽዱሽተ ወርሒ ክወስድ ከምዝኽእል ይግመት።", "char_count": 1956, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03821", "text": "ባዕሎም ሓገግቲ፡ ፈጸምቲን ፈረድትን እዮም። ኣስሓኮ ዘይብሎም እንተኾይኖም ካልእ ተወዳዳሪ ኣካል ኣብ ስልጣን ንኸይመጽእ ሕጊ ብዝመስሎም ክትርጉሙ፡ ኣድላዪ እንተኾይኑ ከኣ ሕጊ ክቕይሩ ኣኻእሎ ኣለዎም። ሓጊዙ። እቲ ሓደ ሊበራልነት ካብ ሱሩ ዝምሑ “ቅዋም ማሕበርነታዊ-ስርዓት” እቲ ካልኣይ ከኣ ድኻማት ሊበራልነት ዝነጽግ “ቅዋም ማሕበራዊ ወይ ድሕነታዊ መንግስቲ” እዩ። ቅዋም ማሕበራዊ ወይ ድሕነታዊ መንግስቲ፡ ብቐንዱ “ዕዳጋን”፡ “ፖለቲካን” ምሉእ-ብምሉእ ‘ብዘይርአ ኢድ’ ክምርሑ ኣይክእሉን እዮም ኣብ ዝብል ሓሳብ ዝምርኮስ እዩ። በዚ ድማ ድኻማት ሊበራልነት ማለት ድኻማት ናጻ ዕዳጋን ናጻ ፖለቲካን ንምጽጋንን፡ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምርግጋጽን ኣድላዪነት ምትእትታው መንግስቲ ይጽውዕ። ብኻልእ ኣበሃህላ ክሳብ 1848 ዝነበሩ ሊበራላዊ ቅዋማት ኣብ ፖለቲካዊ መሰላት ማእከላይ ደርቢ ዘድሃቡ እዮም ነይሮም። ኣብ ሃገራት ምዕራብ መባእታዊ ማሕበራዊ ፍትሒ ኣብ ምርግጋጽ፡ ቅዋማውነትን ደሞክራሲን ወሳኒ ኣይነበረን። ንኣብነት፡ ኣብ ትሕቲ ንጉሳዊ ስርዓት ዝነበረት ጀርመን፡ ብመሪሕነት ቢስማርክ ኣብ ኤውሮጳ ቀዳመይቲ ፖሊሲ ማሕበራዊ-ድሕነት ማለት ንሰራሕተኛታት ኣብ ግዜ ሕማም፡ ስንክልና፡ ስራሕ-ኣልቦነትን፡ እርጋንን መድሕን ዘተኣታተወት ሃገር እያ። ጀርመን ነዚ ዝገበረት ኣብ ቅዋምን ደሞክራስያዊነትን ተሞርኲሳ ዘይኮነ፡ ቁጠባዊ ዕብየት ዝረጋገጽ ሸቃሎ ብዛዕባ መጻኢኦም ክቐስኑ እንከለዉ እዩ፡ ኣብ ዝብል እምነት ተሞርኲሳ እያ። ብኣንጻሩ ቅዋም ኣመሪካ መባእታዊ መሰል ሰራሕተኛታት ንኸይረጋገጽ ቀንዲ መሳርሒ ምንባሩ ሓደ ኣብነት ክንምልከት ንኽእል። “ኣብ 1905 ናይ ኣመሪካ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ብ‘ሎችነር’ ዝፍለጥ ውሳነ ኣሕሊፉ። እቲ ውሳነ ሸቃሎ ኣብ ሰሙን ልዕሊ 60 ሰዓታት ንከይሰርሑ ዝተሓገገ ሕጊ፡ ‘ኣይቅዋማውን’ እዩ ኢሉ ውዱቕ ዝገበረ እዩ። (ብኻልእ ኣበሃህላ ሸቃሎ ከም ጊላታት ክቑጸሩን ልዕሊ 60 ሰዓት ክሰርሑን ላዕለዋይ ቤትፍርዲ ኣመሪካ ኣፍቂዱ ማለት እዩ።) እዚ ናይ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ውሳነ፡ ነቲ ናይ ፕረዚደንት ሮዝቨልት “ሓድሽ ውዕል” ዝብሎ ፕሮግራም (ገለ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምርግጋጽ ዝሕግዝ) ዓጊቱዎ። ድሓር ግን ኣባላት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ምስ ተኣለዩ፡ ሮዝቨልት ነቲ ፕሮግራሙ ዝድግፉ ኣባላት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ብምሻም፡ ንውሳነ ሎችነር ውዱቕ ገይሩዎ።” ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ቅዋም ናይ ምትርጓም ስልጣን ዘለዎ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ’ዩ። ኣባላት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ሓንሳብ ምስ ተመዘዙ ክሳብ ዝሞቱ የገልግሉ። በዚ ከኣ እተን ክልተ ፖለቲካዊ ሰልፊታት፡ ኣብ ላዕለዋይ ባይቶ ማለት ሴነት ዓብላሊ ድምጺ፡ ከምኡ’ውን ናተን ፕረዚደንት ኣብ ዘለዎ ግዜ፡ ኣባል ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክመውት ‘ይትምነያ’ ክበሃል ይከኣል። መበል 78ን መወዳእታን ክፋል ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ብዛዕባ ቅዋማውነት፣ ደሞክራሲን ባህርያዊ መሰላትን ከም ኣምር ኣመዓባብላኡ ብምግላጽ፡ ዓይነታት ቅዋም ብዝምልከት ዳይተር ግሪም ኣብ መጽሓፉ ካብ ዘስፈሮ 5 ዓይነት ቅዋማት፡ ነተን ክልተ ተመልኪትና ነይርና። መቐጸልታኡ ይስዕብ፦", "char_count": 1731, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03822", "text": "ድሕነታዊ መንግስቲ ሊበራል ደሞክራሲ፡ ንማእከላይ ቀጸላ ሕብረተሰብ ማለት ሰብ ንብረትን ሃብታማትን (ማርክስ ብርጅዋ ዝብሎም) ናይ ምድማጽ መሰል፡ ንሓፋሽ ድማ ገለ ልኡም መሰላት (passive liberty) ብምፍቃድ፡ ግዝያዊ ተዛማዲ ሰላምን ርግኣትን፡ ከምኡ’ውን ልዑል ቁጠባዊ ዕብየት ሃገራት ኣብ ምርግጋጽ ብዙሕ ሓጊዙ እዩ። ይኹን’ምበር እቲ ቁጠባዊ ዕብየት ንኹሉ ዘየሳትፍ ኣዝዩ ዝንቡዕ ብምንባሩ፡ ኣብ መንጎ ውሑዳት ሃብታማትን ሓፋሽን ዝነበረ ፍልልይ መነባብሮ፡ ማልን (capital) ኣታዊታትን (income) ኣዝዩ ሰፊሑ። ሊበራልነት “ዕዳጋ” ይኹን “ፖለቲካ” ብዘይ ምትእትታው መንግስቲ፡ ‘ብዘይርአ ኢድ’ ተመሪሑ “ጥጡሕ ናይ ውድድርን ዕብየትን ባይታ ከንጽፍ ይኽእል እዩ” ኣብ ዝብል ሓሳብ ዝተሃንጸ’ዩ። ናይ’ዚ ፍልስፍና’ዚ ቀንዲ ድኻም ሰባት ዘለዎም መበገሲ ኣብ ግምት ዘየእቱ ምዃኑ እዩ። እንጀራ ወይ መድሃኒት ክገዝእ ንዘይክእል ሓፋሽ፡ ከም ድላይካ ክትገዝእ መሰል ኣሎካ ምባል ባጫ እዩ! ሊበራላዊ ስርዓት፡ ኣብ ምስናዕን ኢንዱስትርን ዝምርኮስ ዘይምዕሩይን መመሊሱ ዝዓብን ደርባዊ ሕብረተሰብ - ሸቃሎን ብርጅዋን - ዳርጋ ኣብ መላእ ኤውሮጳን ኣመሪካን ኣማዕቢሉ። እቲ ዝተፈጥረ ዘይምዕሩይነት ከኣ ንሃገራት ዳግመ ኣብ ውሽጣዊ ዕግርግር ሸሚሙወን። ማርክስን ኤንግልስን ‘ኮሚኒስት ማንፌስቶ’ ኣብ 1848 ኣብ ዝሓተመሉ፡ ኣብታ ኣብ ቀጻሊ ሰውራታት ዝነበረት ፈረንሳ፡ ካልእ ሓድሽ ሰውራ ተኸሲቱን ተዓዊቱን። እዚ ናይ 1848 ሰውራ ፈረንሳ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ፍሉይ ዝገብሮ ከምቲ ናይ 1789 ማእከላይ ደርቢ (ሃብታማትን ምሁራትን) ዝመርሑዎ ኣንጻር ምልክን መስፍንነትን ዘይኮነስ፡ ናይ ሸቃሎ ሰውራ እዩ ነይሩ። ነዚ ናይ ሸቃሎ ሰውራ ቀንዲ ዘበገሶ ድኻም ሊበራልነት እዩ። ኣብ ሕዳር 1848 ኣብ ዝጸደቐ ሓድሽ ቅዋም ፈረንሳ ድማ፡ መባእታዊ መሰላት ዜጋታት - ናጻ ትምህርቲ፡ ማዕርነት ኣብ ዝምድና ዕዮ፡ መንግስታዊ ዕዩ ንስራሕ ኣልቦ፡ መንግስታዊ ደገፍ ንሕሙማትን ኣረጋውያንን ወዘተ. - ዝእዝዙ ዓንቀጻት ተሓጊጎም። ዝተቖጠዐ ሓፋሽ ኣለዓዒልካ፡ ናዕቢ ምግባር፡ መንግስቲ ምግልባጥን ሓድሽ ቅዋም ምሕጋግን ቀሊል ይመስል፣ ብዝወሓደ ኣብ ፈረንሳ። መሰረታዊ ማሕበራዊ ለውጢ ግን ቀሊል ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት’ዚ ሰውራ ፈረንሳ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ዘፍ ኢሉ፡ እቲ ፍትሓዊ ቅዋም ከኣ ቅሂሙ። ይኹን’ምበር እዚ ናይ 1848 ምዕባለታት ማለት፡ ኮሚኒስት ማኒፈስቶን ሰውራ ፈረንሳን፡ ድኻማት ሊበራልነት ብምቅላዕ ክልተ ሓድሽ ሓሳብ ቅዋማውነት ክምዕብል", "char_count": 1419, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03823", "text": "ደሞክራሲ ከምቲ ቅዋም ሃገራት ሊበራል ኮይኑ ኢ-ደሞክራሲያዊ ክኸውን ዝኽእል፡ ደሞክራሲያዊ ኮይኑ ከኣ ኢ-ሊበራል ክኸውን ኣኻእሎ ኣሎ። ብክልተ መገዲ። ሓደ፡ ቅዋም ብቐጥታ ምስ እምነት ክተሓሓዝ እንከሎ እዩ። ናይ’ዚ ኣብነት ብብዝሒ ኣብ ሃገራት ላቲን ኣመሪካ ይርአ። ኣብዘን ሃገራት ኣብ ምንዳፍን ምጽዳቕን ቅዋም ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ዓቢ ኢድ ስለ ዝነበራ ኣገደስቲ “ባህርያዊ መሰላት” ኣብ ግምት ዘእቱ ኮይኑ ንረኽቦ። እቲ ካልኣይ፡ ብዛዕባ “ፍጹም ደሞክራሲ” ወይ “ፍጹም-ብዙሕነት” (Radical Dem­ mocracy – Absolute Majoritarian) እዩ። ከም ዝፍለጥ ደሞክራሲ ማለት ውሳነታት ብብዙሓት (ልዕሊ 50% ድምጺ ዝረኽቡ) ይፍጸም ማለት እዩ። እዚ ብዝወሓደ ክልተ ጸገማት ኣለዎ። እቲ ቀዳማይ ብዝሒ ናይቶም ብዙሓት ዝበሃሉ ኮይኑ፡ እቲ ካልኣይ ከኣ እቶም ኣብ ሓደ እዋን ብዙሓን ዝነበሩ ፖለቲካዊ መናውራታት ብምጥቃም ንሓዋሩ ኣብ ስልጣን ኮፍ ክብሉ ስለዝኽእሉ እዩ። በቲ ቀዳማይ ስክፍታ ክንጅምር። ኣብ ምርጫ ብዝሒ ድምጺ ምርካብ እንታይ ማለት እዩ፧ ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኣፍሪቃ፡ እንተላይ ኤርትራ ማእከላዊ ዕድመ ዜጋታት 19 እዩ። እዚ ማለት ከባቢ ፍርቂ ህዝቢ ኤርትራ ዕድመኡ ልዕሊ 19 ዓመት ኮይኑ፡ እቲ ዝተረፈ ፍርቂ ከኣ ከባቢ ትሕቲ 19 ዓመት እዩ። ሎሚ ዳርጋ ኣብ መላእ ዓለም ናይ ምድማጽ መሰል ዝፍቀድ ንደቂ 18ን ልዕሊኡን ዝዕድመኦም ጥራይ እዩ። በዚ ከኣ ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኣፍሪቃ ከባቢ ፍርቂ ህዝቢ ናይ ምድማጽ መሰል የብሉን ማለት እዩ። ብተግባር ከም ዝረአ ካብቶም ናይ ምድማጽ መሰል ዘለዎም እንተ በዝሐ 70- 80% እዮም ዘድምጹ። እዚኦም ከኣ 35- 40% ካብ ጠቕላላ ብዝሒ ህዝቢ እዮም። ኣብ ሓደ ደሞክራሲያዊ ምርጫ፡ ሓንቲ ሰልፊ ክትዕወት ልዕሊ መወዳድርታ ድምጺ ምርካብ ጥራይ’ዩ ዘድልያ። ክልተ ሰልፊታት እንተለዋ፡ ሓንቲ ሰልፊ ክትዕወት ልዕሊ 17.5 ወይ ቅሩብ ልዕሊ 20% ካብ ህዝቢ ክመርጻ ኣለዎ ማለት እዩ። ብኻልእ ኣበሃህላ 1 ካብ 5 ድምጺ ጥራይ የድልያ። በዚ ድማ፡ ኣብ ፍጹም ደሞክራሲ እቶም ብዙሓን (1 ካብ 5 ዝመረጽዎም) ዝሰማምዕሉ ድላዮም ናይ ምፍጻም መሰል ኣለዎም። እዚ ከኣ ኣዝዩ ዘሰክፍ እዩ። ካልኣይ ስክፍታ፡ እቶም ብዙሓን ደሞክራሲ ብዘፍቅዶ መሰረት፡ ማሕበራዊ ፍትሒ መቐጸልታ ሊበራላዊ ቅዋም ገይርካ ምርኣዩ ልክዕ ኣይኮነን። ሊበራላዊ ቅዋም ብቐንዱ 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 ውድዓዊ ሓቂ ስለዝምርኮስ ፍልልይ የብሉን፡ ይብል። ናይ ውልቀሰባት ባዕላዊ ድልየት ከኣ ሕጋዊ ውሕስነት ኣየድልዮን እዩ። በዚ ከኣ ተወዳዳሪ ፖለቲካዊ ሓሳብ ይኹን፡ ተወዳደርቲ ፖለቲካዊ ሰልፊታት ተደላይነት የብሉን፡ ኣብ ዝብል ሓሳብ ዝተሃነጸ እዩ። እቶም 5 ዝተፈላለዩ ዓይነት ቅዋማት ዳህሲስናዮም። ከምዚ ዓይነት ቅዋማት ምስ ምምስራት ዘመናውያን ሃገራት ዝመጸ እዩ። እዚ ማለት ቅድሚ ምምጻእ ዘመናውያን ሃገራት፡ ሕጊ ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን። ከም ዝፍለጥ ኣብ ናይ ሎሚ ኤርትራ ልዕሊ 500 ዓመት ዝዕድመኡ ዝተሰነደ ሕጊ እንዳባ ኣሎና። ቅዋም ካብ ቅድሚኡ ዝነበሩ ሕግታት ፍሉይ ዝገብሮ፡ ምስ ኣህጉራዊ ተቐባልነት ዘለዎ ዶብ ዘመናውያን ሃገራት ዝተሓሓዝ ምዃኑ እዩ። ብኣንጻሩ ናይ ጥንቲ ሕጊ እንዳባ ኤርትራ ንውሱን ከባቢ ዘገልግል ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ ኣገልግሎት ዝህበሉ ከባቢ እውን ብንጹር ዝተሓንጸጸ ኣይነበረን። ከምዝፍለጥ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ከባቢታት ዝነበረ ዶብ ብልምዲ ዝፍለጥን ዝኽበርን እዩ ነይሩ። ቅዋም ኩለን ሃገራት ብገለ መልክዑ ውልቃዊን ማሕበራዊን ፍትሒ ንምርግጋጽ ዝተሓገገ እዩ። ውልቃዊን ማሕበራዊን ፍትሒ ግን እንታይ እዩ፧ እዚ ዓቢ ኣርእስቲ እዩ። ብሕጂ ተሓቲሙ ኣብ ዝዝርጋሕ ቅጺ 3 መጽሓፍ “ሕብረተሰባት ካበይ ናበይ ብኸመይ፧” ብሰፊሑ ከቕርቦ እየ። ፖለቲካዊ ስልጣን ካብ መስፍንነት (ነገስታት) ንምምንዛዕ ዝተኻየደ መስርሕ እዩ። ጠለብ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝማዕበለ ግን፡ ‘ዘይርአ ኢድ’ “ዕዳጋን” “ፖለቲካን” ክመርሕ ከምዘይክእል ብግብሪ ምስ ተረጋገጸ፡ ተራ መንግስቲ ንምዕባይ ዝመጸ ኣማራጺ’ዩ። ስለዚ ማሕበራዊ ፍትሒ ብቅዋምን ብሰናይ ድልየትን ጥራይ ዝመጸ ኣይኮነን። ምስቲ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ልኡም ናጽነት፡ እወታዊ ናጽነት ኣዛሚድካ ምርኣዩ ሓጋዚ እዩ። ሊበራልነት ገለ ክፋል ልኡም ናጽነት ኣብ ምርግጋጽ ዝሕግዝ፡ ማሕበራዊ ፍትሒ ከኣ እወታዊ ናጽነት ንምርግጋጽ ዝጽዕት እዩ። ሃገራት እወታዊ ናጽነት ኣብ ምርግጋጽ ኣዝየን ይፈላለያ እየን። ገለ ሃገራት ኤውሮጳ ብዙሕ እወታዊ ናጽነት ከተግብራ እንከለዋ፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ግን ዝያዳ ዝድፈኣሉ ልኡም ናጻነት እዩ። ብዙሓት ኣመሪካውያን እቲ ብረት ምዕጣቕ ዘፍቅድ ምምሕያሽ 2 ዝብሉዎ፡ ጠንቂ ጃምላዊ ህልቂት ክነሱ ክትንከ ከም ዘይብሉ መሰል እዮም ዝቖጽሩዎ። ከምዚ ዓይነት ልኡም መሰል ንውሑዳት ሰባት ዓቢ ትርጉም ክህልዎ ይኽእል ንዝበዝሕ ግን ጥቕሚ የብሉን። ካብዚ ኣርእስቲ’ዚ ቅድሚ ምውጻእና፡ ሃገራት ምዕራብ መሰልን ማሕበራዊ ፍትሕን ዝብለኦ ባዕለን እየን ዝውስና ጥራይ ዘይኮነስ፡ ምስ ኩነታተን ዝኸይድ ልኡምን እወታውን ናጽነት ንዜጋታተን የፍቅዳ። እዚ እቲ ሓቂ ኮይኑ፡ ታሪኸን ዘንጊዐን፡ ሎሚ ንሃገራት ኣፍሪቃ እዚን ከምዝን መሰል ክፍቀድ ኣለዎ ክብላ ይስምዓ። ንኣና ዝያዳ ዘገድሰና ጉዳይ ሃገርና እዩ። ኣብ ሃገርና ከኣ እንታይ ዓይነት ማሕበራዊ ፍትሒ ንደሊ፡ ኣየናይ መሰላት ልኡም ንገብሮ፡ ኣየናይ መሰላት እወታዊ ክኸውን ኣለዎ ባዕልና ኤርትራውያን ኢና ንውስን። *** ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ደራሲ መጽሓፍ “ሕብረተሰብ ካበይ ናበይ ብኸመይ፧” ሲራክ ክፍለ ካብ ኖርወይ፣ ንቐዳማይን ካልኣይን ቅጺታት መጽሓፍቱ፡ ብናጻ ኣብ ጋዜጣ ተዘርጊሑ፡ ናብ ኣንበበቲ ክቐርብ ስለዝፈቐደ ተመስግን። ኣብ ሳልሳይ ቅጺ የራኽበና!", "char_count": 3197, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03824", "text": "ስርዓት ናይ 1848 ምዕባለታት (ኮሚኒስት ማኒፈስቶን ሰውራ ፈረንሳ 1848ን) ድኻም ሊበራልነት ብምቅላዕ፡ ክልተ ሓድሽ ሓሳብ ክምዕብል ሓጊዙ ኢልና ነይርና። እቲ ሓደ ጽገና ሊበራልነት ዘምጽአ ቅዋም ማሕበራዊ ወይ ድሕነታዊ መንግስቲ እዩ። እቲ ካልኣይ ከኣ ንሊበራልነት ካብ ሱሩ ዝምሑ ቅዋም ማሕበርነታዊ-ስርዓት እዩ። ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ዕላል ተመክሮ ፡ 12፡02 ዕላል ተመክሮ ፡ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ቡያ 12፡55 መደብ ቡያ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ዕላል ጥበባት 13፡40 ዕላል ጥበባት 15፡10 ተክ ኢንሳይት 15፡10 ተክ ኢንሳይት 15፡50 ፓናሮማ 15፡50 ፓናሮማ 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 መደብ ጥበብ 17፡15 መደብ ጥበብ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 19፡20 ፊዮሪና 19፡20 ፊዮሪና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም ክብረት 20፡15 ፊልም ክብረት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ፈንቅል 21፡25 ፊልም ፈንቅል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ ትሩብሊ 22፡10 ድራማ ትሩብሊ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እትመት 22፡40 እትመት ‘ቅዋም ማሕበርነታዊ ስርዓት’ ሊበራልነትን መባእታዊ-መሰላትን፡ መሳርሒ ምዝመዛ እምበር ረብሓ ሸቃሎ ዝሕልዉ ኣይኮኑን፡ ኣብ ዝብል ሓሳብ ናይ ካርል ማርክስ ሓሳብ ዝምርኮስ እዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ፡ ሊበራልነት ክጽገን ዘይኮነስ ካብ ሱሩ ተቦንቊሩ ብስርዓት ሸቃሎ ክትካእ ይጽውዕ። ስርዓት ሸቃሎ ርእሰ-ማልነትን ምዝመዛን ስለዘጥፍእ፡ ምስኡ ከኣ ማሕበራዊ ወይ ደርባዊ ግርጭታት ይጠፍእ፡ ኣብ መንጎ ውልቀሰብን መንግስቲን ግርጭት ኣይህሉን ይብል። ከምኡ’ውን፡ ኣብ ማሕበርነታዊ ስርዓት ድልየት ወይ ትጽቢት ውልቀሰብን ማሕበረሰብን ኣብ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.177 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 5", "char_count": 1291, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03825", "text": "ኣብዛ ብመርበብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተቐራሪባ ዘላ ዓለም፡ ሰባት ኣብ ክንዲ እናተቐራረቡን እናተረዳድኡን ዝኸዱ ይረሓሓቑን መንፈስ ምርድዳእ እናጥፍኡን ይኸዱ ኣለዉ። ተቐራሪብና ከነብቅዕ ምቅርራብ ዝኸልኣና ዘሎ ነገር እንታይ እዩ? ብፍላይ መንእሰያት ንብዙሕ ካብቲ ፍረ ዘመናት ዝኾነ ህኑጽ ማሕበራዊ ክብርታት ብግቡእ ይረብሕሉ የለዉን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ይፍሕቑዎ ኣለዉ እናተባህሉ ክሕመዩ ጸኒሖም ኣለዉ። ኣድነቕቲ ማሕበራዊ ክብርታት ንኸይንኸውን ዝዓግተና ዘሎ እንታይ እዩ? ሳዕቤናት ናይዚ’ኸ ይርኣየና ኣሎ’ዶ? ነቲ “ኣነ” ዝብል ኣምርን “ንሕና” ዝብል ኣምርን ዝሕዘሉ ብልሓት ኣለዎ። ሕብረተሰብና ን“ኣነ” ከየጋነነ ግን ከይቀተለ ነቲ “ንሕና” ዝብል ኣምር ልዑል ግምት ዝህብ ብምዃኑ፡ ብብድሆ ዘይበጣጠስ ሓያል ማሕበራዊ ክብርታት ክሃንጽ ክኢሉ። ሕብረተሰብና ነቶም “ኣነ፡ ኣነ” ዝብሉ ወይ ንዓይ ጥራይ ዝፈልጡ ሰባት ብጽቡቕ ዝጥምት ዓይኒ የብሉን። ከምኡ ብምግባር ከኣ ባህሊ ስጋይ ስጋኻ ኣማዕቢሉ። ኤርትራውያን ናጻ ሃገር ንምምስራት በረኻ ወጺእናሉ ኣብ ዝነበርና እዋን ከኣ፡ እዚ ባህሊ’ዚ ናብ ‘ኣነ ክሓልፍ ንስኻ ጽናሕ’ ብምምዕባል ተኣምራታዊ ባህሊ ተበጃውነት ክህነጽ ተኻኢሉ። ተጋዳላይ ንሂወቱ ንኻልኦት ክብል ስለ ዝነበራ፡ ሂወቱን መስዋእቱን ከቢሩ። ሜዳ ኤርትራ፡ ኣብ እዋን መከራን ጸገምን ምእንቲ እቶም ናተይ ዝብሎም ብዙሓት ሕልፊ ሰቡ ክጻገምን መከራ ክወስድን ዝቀዳደም ተጋዳሊ መንእሰይ ፈጢሩ። ቅድሚ ብዛዕባ’ዞም ኣቐልቂለዮም ዘለኹ ሕቶታት ምምላስና፡ ማሕበራዊ ክብርታት እንታይ ማለት ምዃኑ ምግላጽ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ ብእኡ ክንጅምር። ንማሕበራዊ ክብርታት ከም ጸረ-ዘመናውነት፡ ግዜኡ ዝሓለፎ ኣረጊት ኣተሓሳስባ ገይሮም ዝርድእዎ ሰባት ዉሑዳት ኣይኮኑን። ይኹን ደኣ እምበር፡ ማሕበራዊ ክብርታት ንሓደ ሕብረተሰብ ከይበታተን ኣጽኒዖም ዝሕዙ፡ ግቡኣትን ሓላፍነትን ዘፍልጡ፡ ሕብረተሰባዊ ስርዓትን ርግኣትን ዘስፍኑ ዘይጽሑፋት ሕግታት እዮም። ማሕበራዊ ክብርታት ዘይረኣዩ ግን ከኣ ወሳኒ ናይ ምትእስሳር ወይ ምጥባቕ ተራ ዝጻወቱ ብምዃኖም ስዉር ስፌት ኢልና ክንገልጾም ንኽእል ኢና። ነፍሲወከፍ ኣባል ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ኣብቲ ማሕበራዊ ባሕሪ ከይጠሓለ ወሰነ-ወሰን ዝኸይድ እንተ ኾይኑ ግሉል እዩ። ብኹለንትናኡ ኣብ ማሕበራዊ ባሕሪ ዘይጠሓለ ሰብ እቲ ሕብረተሰብ ዝካፈሎ ሓባራዊ መንነት ምስ ሰቡ ክማቐል ዕድል የብሉን። ካብ ዝዓበዩ ማሕበራዊ ክብርታት ሕብረተሰብ ኤርትራ ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን’ዩ። እዚ ንነብረሉ ዘለና ዘመን፡ ውድድር ዝበዝሖ ዘመን ብምዃኑ፡ መብዛሕትኡ ሰብ ንውልቃዊ ዓወቱ ጥራይ ክጓየ ይርአ’ዩ። ውልቃዊ ዕብየት ኣድላዪ’ኳ እንተ ኾነ፡ ደገፍ ንዘድልዮ እናገደፍካ ዝብጻሕ ዓወት ግን መቐረት የብሉን። ነፍሲወከፍ ኣባል ሕብረተሰብ ብፍላይ ከኣ መንእሰያት ንዝደኸመ ምድጋፍ ከም ማሕበራዊ ግዴታ ክንወስዶ ይግባእ። እቲ ንሕብረተሰብ ዝገብሮ ሰናይ ነገር ንዓይ እንታይ ይጠቕመኒ? ዝብል ሕቶ ብዕምቆት", "char_count": 1648, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03826", "text": "ጀሚል ስዒድ ጀሚል ስዒድ ኣብዚ ዕድመይ፡ ገና መንእሰይ ዋላ ደኣ ይሃሉ፡ ካብ ሸታሕታሕ ዘብለኒ ጎቦ ቈልዑ እናጐየዩ ክወርዱ እንከለው ብፍርሒ ከብደይ’የ ዝሓቍፍ። ኣብ መገደይ፡ ዋላ ናይ ጸወታ፤ ክቃለሱ፡ እምኒ ክዳራበዩ፡ ክጻረፉ እንከለው፡ ... ኮታ ግብሮም ዝበለ’ዩ ዘገርመኒ። ዘይምፍርሖም ወይ ዘይምጥንቃቖም አሕስበኒ። ሻቡ ንዘረባ ዓርከይ’የ ዝዝክር፣ “ኣንታ ንስኻ በዚኦም ትግረም ኣለኻ፣ ኣነ ኸኣ ቈልዓ እንከለኻ ዘኪረስ ምግራምካ የገርመኒ ኣሎ።” ሓቁ፣ ካብቲ ናይቶም ኣብ ቅድሚ ዓይነይ ዝርእዮም ቈልዑ ዝገድድ ድፍረት ይነብረኒ’ዩ። እቲ ዝተነቘትሉ ጎቦ፡ ተነቝትናሉ ኢና፡ ግና ኣይተደፋእናን፣ ኣያታትናን ኣቦታትናን ግን፡ ከምዚ ሕጂ ኣነ ዝዀኖ፡ ከብዶም ይሓቝፉልና ይነብሩ። ኣብ ሕብረተሰብና ‘ሰብ ናብ ሰቡ፡ ዝብኢ ናብ ገረቡ’ ዝብል ንብዙሕ ትርጉም ቅሉዕ ዝኾነ ዓሚቝ ፍልስፍና ዝሓዘለ ምስላ ኣሎ። እዚ ድማ ሓደ ውልቀሰብ ካብቲ ዝነብረሉ ማሕበረሰብ ተነጺሉ ትርጉም ዘለዎ ሂወት ንኽነብር ከም ዝኸብዶ ዘርኢ’ዩ። ፈላስፋታት፡ “ሰብ ማሕበራዊ እንስሳ’ዩ” ኢሎም ንሰብ ዝገለጽሉ ምኽንያት ሓደ፡ ሰብ ብዘይ ካልኦት ሰባት ምሉእ ሰብ ክኸውን ከም ዘይክእል ስለ ዝተረድኡ’ዮም። ሓደ መንእሰይ ንማሕበራዊ ክብርታት ክቕበል እንከሎ ንውልቃዊ መንነቱ ኣጥፊኡ ኣብ ውሽጢ እቲ ህዝቢ ይሓቅቕ ማለት ኣይኮነን። ብኣንጻሩ፣ ንባዕሉ ከም ኣካል ናይ ሓደ ዓቢ ስእሊ ጌይሩ ይርእያ። ሓደ ሕብረተሰብ ቈልዑ፡ ዘይንቡር ኢለ ዝሓስቦ ግብሪ ክገብሩ ክርኢ እንከለኹ፡ ኣፈይ ክኸፍት ክብል እዛ ዘረባ ዓርከይ ስለ እትዝከረኒ፡ ዓመታት ተመሊሰ’የ ምስ ነብሰይ ከወዳድሮ ዝፍትን። ዕድመ ቍልዕነት፡ ኵሉ ክትፍትንን ክትድህስስን’ዩ ዝንውንወካ። ኣብዚ ዕድመይ ነዚ ንውናወ ዘሎዎም ቈልዑ እንክርኢ ክቐንእ ጀሚረ ኣለኹ። ከምቲ ነቶም ቈልዑ ያዕ ክብሎም ኣፈይ ዝኸፍት፡ ያዕ ክብሉኒ ዘይማትኡ ኣያታት ኣሎዉኒ። ሰብ ሰንሰለት እዩ፣ ከምቲ ኣነ ንትሕተይ፡ ልዕለይ ከኣ ንዓይ። ኣብ ስርሐይ “ከመይ ዝበሉዎም እዮም፡” እናበለ፡ እናኣሕፈሸ ሞዅ ዘበለኒ ሰብኣይ ኣሎ። ኵሉ ነገር ባዕሉ ክገብሮ ይደሊ ብምዃኑ ብዙሕ ኣገልግሎት ናይ ሓቀኛ ምዃን ንምፍላጥ ኩሉ ሰብ ሓሶት ጥራይ ዝዛረብ እንተዝኸውን ዓለምና ወይ ናብራና እንታይ ምመሰለት ኢልና ነስተንትን። መልሲ ንድለየሉ። ንሕብረተሰብካ ብዘገልገልካ መጠን ትርጉም ህላወኻ ይኹላዕ’ዩ። ሓድሕዳዊ ምክብባር ካልእ ብመንእሰያት ዝሰዓብ ዘለዎ ዝዓበየ ማሕበራዊ ክብሪ ሕብረተሰብና’ዩ። ንዓበይቲ፡ ንሕጻናት፡ ንመዛኑና፡ ንፉጡራት፡ ንተፈጥሮ ግቡእ ግምት ምሃብ ዓቢ ክብሪ እዩ። ከም መንእሰያት ንባህልን ውርሻን ሕብረተሰብና ኣኽብሮት ክንህብ እንከለና፡ ነቶም ፈጠርቱን ናባና ንኽበጽሕ ዝዓቀቡን ዘመሓላለፉን ወለዶታት ዘለና ክብሪ ኢና ንገልጽ ዘለና። ኣኽብሮት፡ ሓደ መንእሰይ ብስለቱ ዘርእየሉ ዓቢ መለክዒ’ዩ። ምክብባር ኣብ ዘለዎ ሕብረተሰብ ሰላምን ምርድዳእን ክነግስ ማሕበራዊ ገስጋስ ክርአ ዝቐለለ’ዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ማሕበራዊ ክብርታት ቀይዲ ዘይኮነስ ከምቲ ንመርከብ ኣብ ማእከል ባሕሪ ዘጽንዓ መልሕቕ ጌርካ ርኣዮ። ዓለም ብቴክኖሎጂ ክትምዕብል ትኽእል እያ መንነትና ግን ካብቲ ንሓድሕድና ዘሎና ርክብን ምክብባርን ጥራይ ኢና ክንረኽቦን ከነማዕብሎን እንኽእል። መንእሰያት፡ ነቲ ካብ ወለዶታት ዝወረስናዮ ጽቡቕ ክብርታት ምስዚ ዘመናዊ ፍልጠት ብምውህሃድ፡ ብስነ-ምግባር ዝተሃነጸን ንሓድሕዱ ዝተኣሳሰረን ሕብረተሰብ ክንሃንጽ ሓላፍነት ከም ዘለና ክንዝንግዕ የብልናን። ሕብረተሰብና ኣብ ነዊሕ እዋን ዘማዕበሎም ካብ ባህላዊ፡ ቁጠባውን ስነ-ኣእምሮኣውን ውድቀት ዝሕልዉ ናይ ድሕነት መርበባት ብጥንቃቐ ክንሕዞምን ምስ ግዜ ከነጓዕዞምን ኣለና። ንሕና ናይቶም ዝሓለፉ ወለዶታት ሕልሚ፡ ናይቶም ብሕጂ ዝመጹ ወለዶታት ከኣ ተስፋ ምዃንና ናይ ምፍላጥ ግቡእ ኣለና። ማሕበራዊ ክብርታት ኣብ ልዕሊ መሰረት ናይ እምነት እዮም ዝህነጹ። እምነት ካብ ቁጠባን ፖለቲካን ክሳብ ናብራ ዘሎ ሂወትና ብጥጡሕ መገዲ ንኽጓዓዝ ዝገብር ዘይርአ መላገቢ እዩ። ሓደ መንእሰይ ሓቀኛ ክኸውን እንከሎ ንርእሱ ጥራይ ኣይኮነን ዝጠቅም። ብእምነት ዘይጽገን ወይ ዘይጥዒ ነገር የለን። ሓደ መንእሰይ ኣብ ሕብረተሰቡ ተሰማዕነትን ክብረትን ዝረክብ፡ ቃሉ ምስ ተግባሩ ክገጥም እንከሎ ጥራይ እዩ። ተኣማንነት ማለት ኣብ ስራሕካ ቅኑዕ ምዃን፡ ኣብ ዘረባኻ ሓቀኛ ምዃን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ማሕበራዊ ግዴታታትካ እሙን ምዃን ማለት እዩ። እዚ ክብሪ’ዚ ዝተላበሰ መንእሰይ ኩርዓት ወለዱን ሕብረተሰቡን ይኸውን። ክቡራት ኣንበብቲ ናይዚ ዓምዲ፡ እዚ ሓሳብ’ዚ ኣብ ወረቐት ጥራይ ተሓጺሩ ንከይተርፍ ካብ ሎሚ ጀሚርና ንሸውዓተ መዓልታት ሓደ ካብ ማሕበራዊ ክብርታትና መሪጽካ ኣብ ግብሪ ከነውዕሎ ንቐኒ። ኣብዛ ሰሙን እዚኣ፣ ኣብ ከባቢና ወይ ኣብ መንገዲ ዝረኣናዮም ህጻናት፡ ሽማግለታት፡ ነፍሰ-ጾራት፡ ስንኩላን ክንገብረሎም እንኽእል ሓገዝ ከይገብርናሎም እስከ ከይሓለፍና ንቐኒ። ኣይሕዘሉን፣ ንዅሉ ኣነ ዝገብሮ ግን ጌጋ’ዩ ዘናድየሉ። ኰርኲሩ ኰርኲሩ’ውን ኣይስእንን። ንነፍሲ-ወከፍ ስርሐይ “ከምዚኣዶ ክገብራ፧” ኢለ ከይሓተትኩዎ ዝሰርሖ ኣይብርሆን። ኣነ ኸኣ ሓንሳእ እንተ ርእየ ባዕለይ ክገብር ጸደፍደፍ በሃላይ እየ። ኣብ ዕድመ መንእሰይ መቸም ከምቲ ዝዀነ ሰብ ዝግምቶ፡ እዚ ዘይብሃል ጸዓት ዝርከቦ ዕድመ’ዩ። ብርቱዕ ጸዓት ከኣ ግበር ግበር ዝብል ነውናዊ ድርኺት ይፈጥር። ከምቲ ቈልዓ ክፍትንን ክድህስስን ዝደሊ፡ መንእሰይ እውን ክገብርን ከፍሪን’ዩ ዝደሊ። ምድህሳስን ምፍታንን ንቘልዓ ፍልጠትን ንቕሓትን የግዝሞ፣ ምግባርን ምፍራይን ንመእሰይ ከኣ ውጽኢታውነት፡ ብቕዓትን ክእለትን የግዝሞ። ቈልዓ፡ ሓዊ ከይሓዘ ተንድድ ምዃና ክፈልጥ የጸግሞ፣ መንእሰይ ከኣ ከይዓየየ ክምሃር፡ ክምኰርን ክልውጥን ኣይክእል። ዝሰርሕ ኸኣ’ዩ ዝጋገ። ከይትጋገ ፈሪሕካ፡ ከይዓየኻ ኣይንበርን። ጌጋና መልክዕና እዩ። ጌጋ መልክዕ ኵሉ ሰብ ዋላ ደኣ ይዅን፣ ኣውራ ግን መልክዕ መንእሰይ እዩ። “ኣነ እዚ ሞያ ካባኹም ይንእስ ከለኹ’የ ኣጥሪየዮ፡” ይብለኒ እዚ መሳርሕተይ ሰብኣይ። መንእሰይ እንከሎ ሞያ ዓጢቑ። ግና ኣብቲ ዕድመ እቲ ብዝገብሮም ዝነበረ ጌጋታት’ዩ ነዚ ሎሚ ዳርጋ ብፍጹምነት ክብሃል ዝከኣል ደረጃ ዝዓየሉ ዘሎ። ከይተጋገኻ ዝብጻሕ ብቕዓት የለን። ዕብየት ድምር ዓወትካን ጌጋኻን እዩ። ስለዚ መንእሰይ ክጋገ ነውሪ ኣይመስለኒን፣ ጌጋኡ ክምሃረሉን ሓላፍነት ክወስደሉን ግን መሰረታዊ እዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.177 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 6", "char_count": 3589, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03827", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣመልካቲት ሳኒ ተስፋይ መሓሪ፡ ተጸዋዒ ነብዩ ኢሰያስ ተስፋይ፡ ንጉዳይ ሞግዚት ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።", "char_count": 266, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03828", "text": "ከሳሲ ዑቕባሚካኤል ወልደየውሃንስ፡ ተኸሳሲት ኤልሳ ሙሴ፡ ናይ ገንዘብ ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳብሪን ጣሃኑር፡ ኣደይ ነጃት ዓሊ መሓመድ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሂባ መሓመድ ዓብዱ ምባል ተሪፉ፡ ሂባ መሓመድዓብዲ ሓሰን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ክብሮም ኪዳነ፡ ብመንገዲ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ሃይለሚካኤል ገብረመድህን፡ ናይ ፈጽሚ ክርክር ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ", "char_count": 545, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03829", "text": "ይሕደጋ ሃብተ መዘንግዕ፡ ተኸሰስቲ ኤፍሬም ሃይለ ግደ፡ 2. ሳምሶን ሃይለ ግደ፣ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ምቅሊት ውርሻ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ብፍ/በ/መሰል ኤፍሬም ኣሰፋው ተኽለሃይማኖት፡ ብፍ/በ/ዕዳ ተስፋይ ኣስመላሽ ተወልደመድህን፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሃይለ ገብረህይወት ተኽለ፡ ብዓልቲ ቤተይ ዮርዳኖስ መብራህቱ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወ/ሮ ሸዊት ግርማይ ሓድጉ፡ ካብ ኣቦይ ኣቶ ግርማይ ሓድጉ ጎደፋ ብውህብቶ ዝተቐበልክዎ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣመልካቲት ሚካል ተስፋይ ለባሲ፡ ተጸዋዒ ዓብዱሰላም ዑመረዲን፡ ናይ ሞግዚትነት መዝገብ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ማርዮ ፋኢድ ወልደሚካኤል፡ ኣደይ ሂወት ዳቱ ተኽሉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ከምኡ’ውን ሓፍተይ ወ/ት ኮንጄታ ተፓሊኖ ጥፍእቲ ምዃና ይረጋገጸለይ፣ ስለዚ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ወ/ሮ ኪዳን ተኽለ ኣበደ፡ ወደይ ኣማኒኤል ክብሮም ገብረኢየሱስ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ሰላም ዳዊት ፍስሃየ፡ ተጸዋዒ ኣቶ ቃልኣብ በርሀ ተስፋሚካኤል፡ ንስቪል ዝምልከት ጉዳይ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሮማን ዳኒኤል ተስፋዝጊ፡ ወኪል ያቆብ ሓምደረብ፡ ብዓል ቤተይ ኣርኣያ ገብረመድህን ታፍላ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ጽገ ኪዳነ ሃንስ፡ ብዓል ቤተይ ግርማይ ጸጋይ ገብረመድህን ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሳራ ገብረመድህን ሃብተ፡ ኣዴና ኤዛብሌ ገብረመድህን ገብሩ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ ሂወት እምሃጽዮን ይሕደጎ፡ ኣደይ ሓረጉ ኪዳነ ክፍለ ስለዝዓረፈት፡ ወራሲታ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ከምኡ’ውን ናይ ጥፉእ ሓወይ ብርሃነ ተስፋይ ኣጋጀ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዮናስ ክፍለጽዮን ሙሳኤል፡ ኣደይ ነ/ ሪት ለተሚካኤል ሃብተሚካኤል ወልደማርያም ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ህይወት ሓድጉ ሳሙኤል ምባል ተሪፉ፡ ህይወት ሓድገምበስ ሳሙኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ትዕግስቲ ተስፋጋብር ኣርኣያ፡ ብዓል ቤተይ ኤፍሬም ፍስሃየ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣመልካቲት ሳንደራ ኢያሱ ዮውሃንስ፡ ተጸዋዒ ኣቶ ተስፉ ተኽለማርያም፡ ንጉዳይ ሞግዚት ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ እስቲፋኖስ ሃብተ ሃብቱ፡ ኣዴና ኣስመረት ደብራይ ዘወልዳይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ምሕረት ርእሶም ገብረወልድ፡ ብዓል ቤተይ ወልዳይ ተኽሉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኣቶ መስፍን ተኽለ ገብረማርያም፡ ኣቦይ ተኽለ ገብረማርያምን ኣደይ ኣወጣሽ ወልደማርያምን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ራሕማ መሓመድ ሓጎስ ምባል ተሪፉ፡ ራሕማ ሓጎስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 2934, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03830", "text": "ብዕረፍቲ ኣዚና እንፈትዋን ነፍቅራን ክብርቲ ወላዲትና ወ/ሮ ገዳም ተላ ገብረሚካኤል፡ ብዓልቲ ቤቶም ንነፍ/ ሄር ኢንስፐክተር በርሀ ሃይለ (ሙኑቺቤ) ብዕለት 5/03/2026 ዓ.ም ኣብ 4 ኣስመራ መቓብር ቤት ገርጊሽ ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛ ዝበጻሕኩምናን ካብ ውሽጥን ደገን ብቴሌፎን ዘጸናናዕኩምናን ቤተ ክህነት ፈተውቲ ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ምስጋናና ነቕርብ። ስድራቤት ኢንስ. በርሀ ሃይለ (ሙኑቺቤ) ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ሓሽሚለ ቁ.ገዛ 7 ስፍሓት መሬት 250 ት/ሜተር 4 ቀንዲ ክፍሊ 4 ተሓጋጋዚ ዝተደኮኖ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 119781 ብመወከሲ ቁ 111167 ብስም ወረስቲ ነ/ሄ ኣስገዶም ተስፋየውሃንስን ወ/ሮ መብራት ተመልሶ ሓጎስ +6ን ዝተመዝገበ፡ ኣዴና ነ/ሄርት መብራት ተመልሶ ሓጎስ ስለዝዓረፈት፡ ብወርሲ ዝረኸብናዮ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስተራልን ቤት ጽሕፈት ኖታሪን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ሰነዳትና ጉዳይና ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ኣቶ የማነ ኣስገዶም ተስፋዮውሃንስ +5 ሓዳስ ኤርትራ 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.177", "char_count": 736, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03831", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ተሪፉ፡ ሮቢንሰን ካሕሳይ ገብሪሂወት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ያሬድ ገብረትንሳኤ ፍልፍል፡ ኣቦይ ገብረትንሳኤ ፍልፍል ገብረመድህን፡ ኣዴና ሂወት ወልደማርያም ሕድሪሚካኤል ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 307, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03832", "text": "ወ/ሮ ትርሓስ ሃብተጽዮን ወልደኣብ፡ ብዓል ቤተይ ፍስሃጽዮን ቀሺ ያሬድ ተወደብርሃን ስለዝዓረፈ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣምባሳደር ኣማኑኤል ክፍሎም ምባል ተሪፉ፡ኣብርሃለ ኣማኑኤል ክፍሎም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሚካል ሃብቶም ጋይም ምባል ተሪፉ፡ መኽሰብ ሃብቶም ጋይም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቅድሳን ተስፋማርያም ገብረየሱስ ምባል ተሪፉ፡ ራህዋ ተስፋማርያም ገብረየሱስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምሕረት ሰመረ ሓይልኣብ፡ ብዓል ቤተይ ማቴዎስ ወልደሚካኤል ወልደእየሱስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽሊት እስቲፋኖስ መንግስትኣብ፡ ወለድና እስቲፋኖስ መንግስትኣብን ኣዴና ኣብርሀት ምስግናን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ኤልሳ ሃብቱ ተስፋሚካኤል፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሓደራ ኣርኣያ ገብረማርያም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲ ኣቶ ሳህራ መሓሪ፡ ተኸሳሲት ራህዋ ተኽለሃይማኖት ባህታ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ናዝሬት ሃንስ ሃብተማርያም ምባል ተሪፉ፡ ናዝሬት ዮሃንስ ሃብተማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰሳይት ጳውሎስ ገብረኣብ፡ ኣዴና ለተማርያም ዕቡይ ወልደማርያም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተስፋንኪኤል ኪዳነ ወልደማርያም፡ ኣቦይ ኪዳነ ወልደማርያም ብርሃነ ስለዝዓረፈ፡ ንኣዴና ወ/ሮ መብራት ተስፋማርያም ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ሃይማኖት ክፍላይ ዮውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ሰናይት ክፍላይ የውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብርሃነ ኪዳነ ኣረጋይ ምባል ተሪፉ፡ ሳምሶም ኪዳነ ኣረጋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣስገደት ኣርኣያ ብኢደይ፡ ብዓል ቤተይ ወልደዛይድ ዓንደማርያም ወልደስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ርግበ መኮነን ዓንደ ምባል ተሪፉ፡ ዊንታ መኮነን ዓንደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ኢብራሂም መሓመድ ሙሳ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም መሓመድሙሳ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሮቤል ኪዳነ ክፍለ ምባል ተሪፉ፡ ቃልኣብ ኪዳነ ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ከሳሲት ወ/ሮ ፍትሓዊት መብራህቱ፡ ተጸዋዒ በረከት ሚኪኤል ደብረጼን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ጽገ ወልደሚካኤል ዘርእጋብር፡ ሓወይ ፍረማርያም ምስግና ዘርእጋብር፡ ናይ ኣእምሮ ሕማም ስለ ዘለዎ፡ ዘይብቑዕነት ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍዮሪ ተስፋይ ኣርኣያ ምባል ተሪፉ፡ ልዋም ተስፋይ ኣርኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣበባ ብርሃነ ተስፋማርያም፡ ብዓል ቤተይ የማነ ተወልደ ብርሃነ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ነብያት ብርሃነ ተኽለ፡ ስም ኣደይ ለተብርሃነ ገብረጻድቅ ምባል ተሪፉ፡ ሰማይነሽ ገብረጻድቕ ገብረሂወት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ፋትሓዊ ኣብርሃም ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ዳዊት ኣብርሃም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወይኒ ደበሳይ ገብረመድህን ምባል ተሪፉ፡ ሄርሜላ ደበሳይ ገብረመድህን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክብሮም ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ከሰተ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍጹምብርሃነ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ መልኣከ ሃይለ ገብረሃወርያት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤተሊሄም ዓንዶም ምባል ተሪፉ፡ ቤትኤል ዓንዶም ተባሂሉ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ", "char_count": 3124, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03833", "text": "ኣቤል ካሕሳይ ገብሪሂወት ምባል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሃብተማርያም ወልደጽዮን ምባል ተሪፉ፡ናትናኤል ወልደጽዮን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ለተኣምላኽ ገብረማርያም ማና፡ ብዓል ቤተይ ዓንደብርሃን ጉልበት ልባብ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን11/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናዝሬት ኣብርሃ ሙሳ፡ ስም ኣደይ ደሃብ ሱሌማን ኣድም ምባል ተሪፉ፡ ደሃብ ኩንደይ ገብል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙስጦፋ ዒሳ ጅምዕ ምባል ተሪፉ፡ ሙስጦፋ ጅምዕ ሮሞዳን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ናቕፋ መሓመድ እብራሂም ዑስማን እድሪስ ምባል ተሪፉ፡እብራሂም ዑስማን እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓሰብ ወ/ሮ ልችያ ነጋሽ ገብረስላሴ፡ ስም ኣደይ ግደይ ካሕሳይ ሓዓስ ምባል ተሪፉ፡ ርሻን ሃብተሚካኤል ስብሓት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናሆም መድሃኔ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ናሆም ከድር መሓመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተስፋይ ሃብቶም ፍስሃጼን፡ ኣዴና ልችያ ወልደገብርኤል ስለዝዓረፈት፡ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ወ/ሮ ሳባ የውሃንስ ሃብተስላሴ፡ ስም ት/ ዕድመ ውላደይ ስኒት ሳሳሁን ዩሱፍ ምባል ተሪፉ፡ ስኒት ካሳሁን ዮኑስ ኣመልካቲት ብርኽቲ ገብረማርያም ክፍለ፡ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ምም/ን/ ዞባ ኣኽርያ፡ ከባቢ ገዛ ዑበል፡ ዚፕ ኮድ 1A167፡ ጎደና ሻኻ ቁ.ገዛ 94 ፕሎት 36 ፓርሰል ‘‘N’’ ዝርከብ ኣብ ሚኒ/መሬት ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ንብረት IBRASM010473/0 ብዕለት 13/06/2019 ብስመይ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ኣብ ስፍሓት መሬት 72.50 ት/ሜ ስፍሓት ህንጻ 42.30 ት/ሜ ዝተደኮነ 2 ቀንዲ ክፍልታት 2 ሓገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለለ ስለ ዝሸጥክዎ’ሞ ናብ ስም ዓደግቲ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ይቕረብ። ብርኽቲ ገብረማርያም ክፍለ", "char_count": 1593, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03836", "text": "ሓደጋ ወዝቢ’ዩ። መዓስን ኣበይን የጋጥም ስለዘይፍለጥ ከኣ ኵሉ ግዜ ልዑል ጥንቃቐ ይሓትት። ሓደጋ ዘኸትሎ ኣካላዊን ስነ-ኣእምሮኣዊን ሃስያ ከቢድ’ዩ። ሞት እንተደኣ ኣኸቲሉ ድማ፡ እቲ ዝፍጠር ሓዘንን ዝኽትምናን ብእኡ መንጽር ይዛይድ። እቲ ጉዳይ ብሰላም፡ ዕርቂን ምሕረትን እንተ ዘይደቂሱ ከኣ፡ ኣብ መንጎ ስድራቤታት መዋቲን ፈጻሚ ሓደጋን ዘይተደልየ ጸገም ይፍጠር።", "char_count": 230, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03837", "text": "ጽንዓት ይሃብ” ክብሉ ገሊጾም። ኣብ’ቲ ናይ ዕርቂ ዕለት፡ ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ፍትዊ ህያቡ ዑቕባዝጊ ስድራቤቱን ቤተሰቡን ኣምሪሑ’ዩ ኣብ ቅድሚ ስድራቤት ነፍሲሄር ኣቶ ወልደንኪኤል ሳሙኤል ቀሪቡ። ነቲ ናይ ዕርቂ መደብ ብጸሎት ዝኸፈትዎ ቀሺ ኣሮን ቀሺ ተስፋልደት ድማ፡ ተቛጺሮም ምርኻቦም ንፈጣሪ ድሕሪ ምምስጋን፡ ብስድራቤት መዋቲ ንዝተገብረሎም ኵሉ መዳያዊ ኣቀባብላን ኣኽብሮትን ምስጋናኦም ብምሃብ፡ ስድራቤት መዋቲ፡ ነታ ኣብ ምድሪ ኰነ ኣብ ሰማይ መለክዒ ዘይብላ ምሕረት ምምራጾም፡ መርኣያ እምነቶምን ብሃገር “በቲ ዘይተሓስበ ፍጻመ ኣዚና ኢና ጕሂና፣ ግን ዘይምለስ ኰይኑና። ፈጣሪ ግን ኣባኹም ኣብ ሕያዎት፡ ፈቃራትን ምሕረት ዘቐድምን ስድራቤት ስለዘውደቐና፡ ሩፍታ ተሰሚዑና። ኣፍኩም ክንመልእ ኣብ ዝተመላለስናሉ፡ ነቲ ከቢድ ሓዘን ተጻዊርኩም ብጽቡቕ መልሓስን ጽቡቕ ግብርን ኢኹም ተቐቢልኩምና። ናይ ብሓቂ ከኣ ኣመስጊንና። ነዚ፡ ሕውነት ክንተኽለሉን ፍቕሪ ክንትክኣሉን እምነ። ከምቲ ‘ክቡር መጠን ነብሱ የኽብረካ’ ዝተባህለ፡ ‘ካባኹም እንደልዮ ነገር የለን፣ እቲ ንደልዮ ፍቕሪን ሰላምን’ዩ’ ኢልኩም፡ ነቲ ጕዳይ ብዕርቂን ምሉእ ምሕረትን ምዝዛምኩም ከኣ፡ መርኣያ ክብረትኩምን ጭዋ ባህልናን ስለዝዀነ፡ ወትሩ እናተዘከርኩም ክትነብሩ ክገብረኩም’ዩ” ክብል ቃሉ ዘስዓበ ከኣ፡ ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ኮ/ል ሃብተማርያም ተስፋማርያም እዩ። ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዙሓት መዳርግቲ ዘይብሎም ክብርታት ከም ዘለዉ ኵልና እንፈልጦ ሓቂ’ዩ። እዞም ክብርታት ናብ ወለዶ ንምስግጋሮም ከኣ ሓላፍነት ኵልና ይኸውን። ሓደ ካብ’ዞም ንጽባቐ ሕብረተሰብና ኣጕሊሖም ዘርእዩ ክብርታት፡ ድንገት ኣብ ዘጋጥም ሞት ዝግበር ኣገባብ ምሕረትን ዕርቅን’ዩ። እምበኣርከስ፡ ነቶም ነዚ ረዚን ባህሊ’ዚ ዘተግብርዎ መርኣያ ክብረቶምን ርዝነቶምን ስለዝዀነ ቀጽልዎ ንምባል፣ ነቶም ክብርታት ሕብረተሰብ ጐስዮም ኣብ ባህልናን እምነትናን ዘይጸንሐ ስሱዕ ባህሪያት ዘርእዩ ብኣጻብዕ ዝቚጸሩ በላዕቲ ጋር-ነብሲ ውልቀ-ሰባት ድማ ዓይኖም ክሓስዩን ክበራበሩን ንምዝኽኻር፡ ቀጺልና፡ ብሰናይ ድሌትን ምርድዳእን ስድራቤት መዋቲ ብምዕሩግ ኣገባብ ዕርቂን ምሕረትን ናይ ዝደቀሰ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ነስዕበልኩም - ሰናይ ንባብ፦ ቤተሰብ ፈጻሚ ሓደጋ ዝኾኑ ኣቶ ተስፋማርያም ሃይለን ኣቶ ወልደሩፋኤል እስቲፋኖስን ብግደኦም፡ ብስድራቤት መዋቲ ተወሲዱ ዘሎ ናይ ሕድገትን ምሕረትን ስጉምቲ፡ ንሃገርን ንህዝብን ጽቡቕን ዘኹርዕን ኣብነት ስለ ዝኾነ፡ ኵሉ ዜጋ ክኽተሎ ዘለዎ ረዚን ኤርትራዊ ባህሊ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ንዝተገብረሎም ሕድገትን ምሕረትን፡ ኣመስጊኖም። ኣቶ ብንያም ተኽለ ደረጃ ዝግለጽ ኣብነታዊ ቅዱስ ተግባሮምን ምዃኑ ሓቢሮምን ኣመስጊኖምን። ቀጺሎም በቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ዕርቂ ዝተሰምዖም ሩፍታን ባህታን ቃሎም ዘስምዑ ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ግርማይ ክፍላይ እዮም። ኣቶ ግርማይ፡ “ሰብ ብገንዘብ ዘይኮነ ብሰላም፡ ብፍቕሪ፡ ብምሕረት እዩ ዝትመን። ንስኻትኩም ድማ ሓሲብኩምን መኺርኩምን፡ መርኣያ እምነትኩም ዝኾነ ምሕረት ምምራጽኩም፡ ጻማኹም ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ። ጌርኩምዎ ዘለኹም ቅዱስ ተግባር ድማ፡ ንዘንትእለት መግለጺ ክብረትኩምን እምነትኩምን ኮይኑ ንወለዶታት ክዝንቶ’ዩ” ኢሎም። ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ተስፋኣለም ዓጽባይ ኣስዒቦም፡ “ምሕረት ምግባር ኣሽንኳይ ንፈጻሚ ገበን፡ ንሰማዒኡ ከይተረፈ’ዩ ባህታን ፍስሃን ዝፈጥር። ኣምላኽና’ውን ‘መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ፡ ብጹኣን እዮም’ እናበለ፡ ንዝበደሉና ምሕረት ክንገብርን ምስኦም ክንዕረቕን ስለዝእዝዘና፡ ፍቓድ ኣምላኽ ብምፍጻምኩም ሕቡናት ኢና። እዚ ተወሲዱ ዘሎ ምሕረት ከኣ፡ ንእንዳቦ ይኹን ንእንዳደ፡ ንሰማዒኡ ይኹን ንረኣዪኡ ክሰዓብ ዘለዎ ጽቡቕ ኣብነት ስለዝዀነ፡ ቅዱስ ምርጫ’ዩ። ንስድራቤት መዋቲን ንስድራቤት ሓደጋ ፈጻሚን ከኣ እቲ ናይ ሞት ሓደጋ ኣብ ንኡስ ዞባ ጋላ- ነፍሒ - ምምሕዳር ከባቢ ዓደም-ነገር እዩ ብዕለት 14 ለካቲት 2026 ሰዓት ሸሞንተን ፈረቓን ናይ ምሸት ኣጋጢሙ። መራሒ መኪና ዝነበረ ኣቶ ፍትዊ ህያቡ ዑቕባዝጊ፡ ብብሽክለታ ይጐዓዝ ንዝነበረት ኣቶ ወልደንኪኤል ሳሙኤል መብራህቱ፡ ኣብ ጥቓ መቓብር ሓርበኛታት ከበሳጭዋ ብመኪና ሃሪሙ’ዩ ሞት ዘብጽሐ ሓደጋ ኣውሪዱሉ። ኣቶ ወልደንኪኤል ሳሙኤል መብራህቱ፡ በቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝወረደ ሓደጋ ሕክምና’ኳ እንተበጽሐ፡ ክሰርር ግን ኣይከኣለን - ንእለቱ’ዩ ዓሪፉ። ንጽባሕቱ ዕለት 15 ለካቲት 2026 ከኣ፡ ኣብ ዓዲ ራእሲ ብኽብ ዝበለ ስነ-ስርዓት ሓመድ ኣዳም ለቢሱ። ፈጻሚ ሓደጋ’ውን ብሳላ ምሕረት ስድራቤት መዋቲ፡ ጽባሕ ዓሱር ካብ ቤት ማእሰርቲ ብዋሕስ ወጺኡ። ብስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ እኹል ናይ ምስጋና ቃል ምስ ቀረበ፡ ብወገን ወሃብቲ ምሕረት ዝኾኑ ስድራቤት መዋቲ’ዩ ፍትዊ ህያቡ (ፈጻሚ ሓደጋ) ናይ ምሕረት ቃል ተሰሚዑ። ፈለማ ኣቦ መዋቲ ኣቦይ ሳሙኤል መብራህቱ’ዮም ናይ ምሕረት ቃል ኣስሚዖም። ኣቦይ ሳሙኤል፡ “ወልደንኪኤል ወድና ክቕተል ፍትዊ ወድና ድማ ክቐትል ኣይወፈሩን፣ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ስለዘይክእል’ዩ ሓደጋ ኣጋጢሙዎም። ንስኻትኩም ከኣ፡ ካብታ ወድና ብመኪና ዝተሃርመላን ነዚ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ መዕለቢ ንምግባር፡ ክልቲኦም ስድራቤታት ብመንገዲ ካብ ክልቲኦም ዝወጽአት ናይ ዕርቂ ሽማግለ ዘድሊ ምርድዳእ ምስ ተገብረ፡ ብዕለት 22 መጋቢት 2026፡ ኣብ መንጎ’ዞም ክልተ ስድራቤታት ወግዓዊ ናይ ዕርቂ ስነ-ስርዓት", "char_count": 2992, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03838", "text": "26 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 ስለዚ፡ ንዓና እቲ ዝዓበየ ፍቕሪ ስለ ዝኾነ፡ ፍቕሪ ከነትርፍ ኢና መሪጽና። እዚ ከኣ፡ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ፣ መግለጺ ክቡር ባህልና ክብርታትናን ኮይኑ ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንኽሰጋገር ክንደፍኣሉ ይግበኣና” ብምባል፡ ሂወት ሰብ ክብርትን ዘይትትካእን ስለ ዝኾነት፡ መራሕቲ ተሽከርከርቲ፡ መስተን ካልእ ንሓደጋ ዘቃልዑ ነገራትን ኣወጊዶም፡ ኣብ ኣዘዋውራኦም ልዑል ጥንቃቐ ክገብሩ ተላብዮም። ብዓልቲ ቤት መዋቲ ወ/ሮ ምሕረት ጎይትኦም ከኣ፡ “ልክዕ’ዩ ብዓል ቤተይ ጠፊኡኒ። የግዳ ሕድገትን ምሕረትን መወዳድርቲ ስለዘይብለን፡ ኣብ’ቲ ቤተሰበይ ዝወድእዎ ዝውስኾ ወይ ዘጉድሎ የብለይን” ኢላ። ወልደንኪኤል ሳሙኤል (መዋቲ) ሕክምና ዝኸደላን ኣትሒዝኩም፡ ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ካባና ከይተፈለኹም ብግቡእ ስለ ዝደበስኩምና የቐንየልና። ዘርኣኹምና ሕያውነትን ገጽን ደቢሱና’ዩ። ካብዚ ዝገበርኩምዎ ዝዓቢ ደበስን ምጕያይን የለን። ገንዘብ ሕልናዊ ሩፍታን ደበስን ከምጽኣልካ ኣይክእልን’ዩ። ካብ ገንዘብ፡ ፍቕሪን ምሕረትን ይዓቢ። ስለዚ፡ ምሉእ ምሕረት ጌርናልኩም ኣለና፣ ምሉእ ጽንዓት’ውን ይሃበና” ኢሎም። ቀጺሎም ናይ ምሕረት ቃል ዘስምዑ ከኣ፡ ኮ/ል ብርሃነ ዓንደመስቀል፡ ኣቶ ነጋሲ ሳሙኤል፡ መንእሰይ ዮውሃንስ ጎይትኦም፡ ኣቶ ገብርሂወት ዓንደመስቀል፡ ኣቦይ ሃንስ እምባሀን ኣቶ ብርሃነ ሃብቱን ኮይኖም፡ “ሓደጋ ወዝቢ’ዩ፡ የግዳ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ስለዘይክእል ክቡር ሓውና’ዩ ብሓደጋ ተፈልዩና። ሕጂ ከኣ፡ ጋር ነፍሲ ሓውና ክንበልዕ ነብስና ስለዘይገብረልና፡ ኵልና ስድራቤት ተላዚብና ፍቕሪን ምሕረትን ክንገብር ወሲንና ኣለና። ምኽንያቱ፡ እምነትና ምሕረት ስለዝኾነ። ምሕረትን ዕርቅን ከኣ፡ ህዝብናን መንግስትናን ዝድግፎ፡ ብዓቢኡ’ውን ኣምላኽ ዝድግፎ ቅዱስ ተግባር’ዩ።” ድሕሪ ምባል፡ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ፡ ድሕሪ ዕርቂ እግሮም ከየሕጸሩ፡ ንደቂ መዋቲ፡ ብዓልቲ ቤት መዋቲን ወለዲ መዋትን ደሃይ ክገብሩሎምን ሕውነቶም ክቕጽልዎን ተላብዮም። ኣቶ ገብረሂወት ዓንደመስቀል ኣብ መወዳእታ ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ፍትዊ ህያቡ፡ ስለቲ ካብ ሂወቱ ዘይርስዖ ዝተገብረሉ ምሕረት፡ “ምስ ወልደንኪኤል ዘጋጠመና ሓደጋ፡ ካብ ሕልናይ ዘይሃስስ ከቢድ ነገር’ዩ። የግዳ፡ ስድራቤት እንዳ ኣቦይ ሳሙኤል መብራህቱን ስድራቤት እንዳ ኣቦይ ጎይትኦም ሙሴኤልን፡ ካብ ጽቡቕን ፍሕሹውን ኣቀባብላኦም ጀሚርካ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ቅነ ዘይመልእ ግዜ፡ ከምዚ ገይሮም ሕድገትን ምሕረትን ስለ ዝገበሩለይ፡ ንውዕለቶም መግለጺ የብሉን፣ ጻማኦም ካብ ፈጣሪ ይርከብዎ፣ ኣብ ጽቡቖም ድማ የውዕለኒ” ክብል ምስጋናኡ ኣስሚዑ። ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ፡ ኣቶ ብንያም ተኽለ፡ ኣቶ ርእሶም ዓንደመስቀል፡ ኣቶ ጸሃየ ሰሎሙንን ኣቶ ተስፋሃዋርያት ኣብርሃምን’ዮም ተዛሪቦም። ንሳቶም፡ ንወልደንኪኤልን ንፍትዊን ዘይትስገር መዓልቲ ከም ዘራኸበቶም ጠቒሶም፡ “ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር፡ መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን’ዩ፣ ምኽንያቱ ጽባሕ’ውን ንዓና እንታይ ከምዘጋጥመና ስለ ዘይንፈልጥ። ኣብ መወዳእታ ቀሺ ኪሮስ ኢሳቕ ኣብ ዘስመዕዎ ናይ መዛዘሚ ቃል፡ “ሓዳግ ሰብ ኵሉ ግዜ ክቡር’ዩ። እዚ ወሲድኩምዎ ዘለኹም ድማ፡ ንታሪኽናን ባህልናን ዘደንፍዕን ንሃገር ምሉእ ኣብነታዊ ስጕምቲን ስለዝዀነ፡ ንእዮብ ዝደበሰ ፈጣሪ ይደብስኩም፣ ንዝሞተ ወድና ወልደንኪኤል ሳሙኤል መንግስተ ሰማይ፣ ንኹልና ድማ ጽንዓት ይሃበና” ኢሎም። ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.177 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 9", "char_count": 1954, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03839", "text": "እዮቤል ጽገሃንስ (ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ) ኪዳን ኣብ ጀርመን ተኣኪቦም ይዝትዩሉ ኣብ ዝነበሩ እዋን ድማ፡ ብዕለት 16 ሓምለ 1945 ኣመሪካ ፈተነ ብምክያድ ኒኩለሳዊ ቦምብ ከም ዝወነነት ኣረጋገጸት። ሶቭየት፣ ነቲ ብስለያዊ መንገዲ ካብ ኣመሪካውያን ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣብ ጥቕሚ ብምውዓል፡ ካብ ትጽቢት ብዙሓት ወጻኢ ኣብ ውሽጢ ሒደት ዓመታት ዕላማኣ ሃረመት። 29 ነሓሰ 1949 ኒኩለሳዊ ፈተነ ብምግባር ዋንነታ ምስ ኣረጋገጸት ምብሓት ናይቲ ዕጥቂ ብኣመሪካ ኣብቂዑ፡ ቅድድም ምምዕባል ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ብወግዒ መጋረጃኡ ቀንጠጠ። እንግሊዝ ኣቐዲማ ዋላ’ኳ መሻርኽቲ ኣመሪካ ኮይና ኣብ ምምዕባል ናይ ፈለማ ኒኩለሳዊ ቦምብ ዓቢ ተራ እንተ ተጻወተት፣ 9ይን መወዳእታን ክፋል ኣብቲ ዘተ ዝነበረ ናይ ሽዑ ፕረዚደንት ኣመሪካ ሃሪ ትሩማን ንጽባሒቱ ንግሆ ምስጢራዊ መልእኽቲ ዓወት ተቐበለ። እንግሊዝ መሻርኽቲ ናይቲ ፕሮጀክት ብምንባራ ንቀዳማይ ሚኒስተር እንግሊዝ ዊንስተን ቸርችል ብዝርዝር ኣፍለጦ። ነታ ድሮ ብስነሓሳባዊ፡ ጂኦፖለቲካውን ስትራተጅያውን ምኽንያታት ምስ ኣመሪካን ኣብ ዝሓለፈ ሸሞንተ ክፋላት ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ከም ዝዳህሰስናዮ፣ ካብ ቅድሚ ኣሽሓት ዓመታት ብዘገምታ ለውጢ እናምጽአ ዝኸይድ ዝነበረ ምዕባለ ኣጽዋር፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት ብዘደንቕ ፍጥነት እዩ ኣብ ዝለዓለ ደረጃኡ በጺሑ። ኣብ መወዳእታኡ፡ ሰብ ገዛእ ህላወኡን ቀጻልነቱን ኣብዚ ፕላኔት ዝፈታተን ምህዞ ኣማዕቢሉ ይርከብ። ኣብ ኣጋ ምውዳእ ካልኣይ ኲናት ዓለም ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ናብ ገጽ ምድሪ ተቐልቂሉ። ኣመሪካ በይና ክትብሕቶ ዘማዕበለቶ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር፣ ድሒሩ ንህላወ ፍጡራት ናይ’ዛ ዓለም ብዓንደ ርእሱ ዝፈታተን ሓደገኛ ኩነታት ክፈጥር ግዜ ኣይወሰደን። ልክዕ ከምቲ ሓደ ዓንኬል ዘይሩ ዘይሩ ናብታ ዝተበገሰላ ነጥቢ ዝምለስ፣ ንስልጣነ ሰብ ድሕሪ’ዚ ኩሉ ናይ ኣሽሓት ዓመታት ጉዕዞ፡ ናብታ ዝተበገሰላ ነጥቢ ዝመልስ፣ ምናልባት’ውን ንሰብ ፈጺሙ ከጽንቶ ዝኽእል ምህዞ ኮነ። ዋላ’ኳ ኣብቲ ፈለማ ኣመሪካውያን ንበይኖም ዝውንኑዎ እንተ መሰሎም፣ ድሕሪ’ቲ ዝተፈጥረ ሓደገኛ ቅድድም ምዕባለ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር፡ ሓንቲ ድሕሪ’ታ ካልእ እናሰዓባ ሎሚ 9 ሃገራት ዓጢቐናኦ ከምዘለዋ ይፍለጥ። ዛንታ ናይ’ዚ ሓደገኛ መሳርሒ ኣብ 1938 ኣብ ጀርመን እዩ ዝጅምር። ኣብቲ ዓመት’ቲ ጀርመናውያን ተመራመርቲ ነቲ ዝነኣሰ ባእታ ናይ ነገራት (ማለት ኣቶም) ብምምቃል መጠነ ግዙፍ ጸዓት ከመንጭዉን ኣብ ታሪኽ ተራእዩ ዘይፈልጥ ኣዕናዊ ቦምብ ክሰርሑ ከምዝኽእሉን ኣረጋገጹ። እዚ ርኽበት’ዚ፡ እታ ብሂትለር እናተመርሐት ድሮ ንኣውስትርያ ጎቢጣ፡ ንካርታ ኤውሮጳ ከም ብሓድሽ ክትልውጥ ዘንቀደት ጀርመን፡ ኣብ ተኣፋፊ እዋን ዝረኸበቶ ምህዞ ብምንባሩ ንብዙሓት ወገናት ዘሻቐለ እዩ ነይሩ። ሕልፊ ካልእ ንሚዛን ሓደገኛነት ናይዚ ምህዞ’ዚ፡ ብዝግባእ ከስተብህልሉ ካብ ዝኸኣሉ ጸለውቲ ሰባት ሓደ ድማ፡ ስሙይ ተመራማሪ ዓውዲ ፊዚክስ ኣልበርት ኣንስታይን እዩ። ኣብ ዝቐጸለ ዓመተ 1939 ድማ ፌርማኡ ዘንበረሉ ደብዳበ ናብ ፕረዚደንት ኣመሪካ ፍራንክሊን ሩዝቨልት ብምልኣኽ፣ ጀርመን ነዚ ስነፍልጠታዊ ርኽበት’ዚ ተጠቒማ ኣቶማዊ ቦምብ ከተማዕብል ከምእትኽእልን ክመጽእ ዝኽእል ሓደጋ ዘይግመት ምዃኑን ዘጠንቅቕ ናይ ሓደጋ ደወል ኣቃለሐ። እዚ ኣብ ምምሕዳር ፕረዚደንት ሩዝቨልት ብርቱዕ ነውጺ ብምፍጣሩ፣ እታ ደብዳበ ኣብ ኢድ ፕረዚደንት ሩዝቨልት ምስ በጽሐት ብቐጥታ ዘድሊ ተበግሶ ንምውሳድ ትእዛዝ ተመሓላለፈ። እዚ ድማ ነቲ ብ ‘ፕሮጀክት ማንሃተን’ ዝፍለጥ ኣመሪካ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ከተማዕብል ዘኽኣለ መስርሕ ወለደ። እቲ ፕሮጀክት ናይ እንግሊዝን ካናዳን ተመራመርቲ ተወሲኾሞ፣ ኣመሪካ በዚ ናይ ሎሚ መጠን ክሳብ 35 ቢልዮን ዶላር ወጻኢታት ምግባራን ኣብቲ ስራሕ ልዕሊ ሚእቲ ሽሕ ሰባት ምስታፎምን ክንድ ምንታይ ወፍሪ ከም ዝተገብረሉ ዘንጸባርቕ እዩ። ናይ ገዛእ ርእሳ ቦምብ ከይተማዕብል ብኣመሪካ ጥልመት እዩ ኣጓኒፉዋ። ኣመሪካን እንግሊዝን ኣብ 1943 ዝኣተዋኦ ሓበሬታ ኒኩለሳዊ ምርምር ናይ ምልውዋጥ ስምምዕ፣ ድሒሩ ኣብ 1946 ዝኾነ ኒኩለሳዊ ሓበሬታ ካብ ኣመሪካ ናብ ዝኾነ ሃገር ከይውሃብ ብዝኽልክል ሕጊ ምትክኡ፡ ነታ መጽናዕትታታ ነጊፋ ዝሃበት እንግሊዝ ሓዲግ’ዩ ኣትሪፉዋ። እንተኾነ ኣብቲ ሽዑ እግሪ ዝተክል ዝነበረ ሓድሽ ዓለማዊ ኩነታት፣ ኣገዳስነት ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ብዝግባእ ዘንበበት እንግሊዝ፡ ነቲ መጽናዕቲ ብገዛእ ዓቕማ ክትዛዝሞ ነይሩዋ። ኣኺሉ ዝተርፍ እንግሊዝን ክትፋጠጥ ዝጀመረት ሕብረት ሶቭየት መዐገሲ ክኾኖም ዝኽእልን ሚዛን ጽልዋኦም ዘዕብን ‘ዘኹርዕ ተረኽቦ ተኸሲቱ ኣሎ’ ኢሉ ብምሕሳብ ንሶቭየታዊ መዘናኡ ፕረዚደንት ጆሴፍ ስታሊን ብዛዕባ’ቲ ኒኩለሳዊ ቦምብ ክነግሮ ወሰነ። ወግዓዊ ርክብ ናይ 24 ሓምለ ተዛዚሙ እናተበገሱ እንከለዉ ድማ፡ ትሩማን ናብ ስታሊን ብዘይ ተርጓሚ ቅርብ ኢሉ፡ ብዓይነቱ ፍልይ ዝበለ ሓይሊ ዘለዎ ቦምብ ኣማዕቢሎም ከምዘለዉ ነገሮ። እንተኾነ ዘይ ከም ትጽቢት መራሒ ኣመሪካን ዘይ ከም ግምት’ቲ ብማዕዶ ኮይኑ ዝዕዘቦም ዝነበረ መራሒ እንግሊዝን፣ ስታሊን ኣይሰንበደን፡ ኣይተገረመን፡ ዝኾነ ፍሉይ ግብረ መልሲ ኣየርኣየን። ርእሱ ጥራይ ብምንቕናቕ “ኣብቲ ምስ ጃፓን ትገብሩዎ ዘይተዛዘመ ውግእ ክሕግዘኩም ተስፋ እገብር” ብምባል ብዙሕ ከይተገደሰ መለሰሉ። መራሕቲ ኣመሪካን እንግሊዝን ስታሊን ብዙሕ ዘይምግራሙ ምናልባት ንኣገዳስነትን ሓይልን ናይቲ መሳርያ ካብ ዘይምግንዛቡ እዩ ዝኸውን ኢሎም ገመቱ። እንተኾነ ሕብረት ሶቭየት ብመንገዲ ሓያል ናይ ስለያ መሓውራታ፡ ነቲ ብዝለዓለ ምስጢራውነት ተታሒዙ ዝነበረ ፕሮጀክት ብደቂቕ ትከታተሎ እያ ነይራ። ትሩማን ንባዕሉ ናብ ፕረዚደንትነት መጺኡ ብዛዕባ’ቲ ፕሮጀክት ቅድሚ ምፍላጡ፣ ጆሴፍ ስታሊን ኣቐዲሙ ይፈልጥ ምንባሩ፡ ‘ንቐባራይ ምርዳእ’ እዩ ኮይኑዎ ኢልካ ክግለጽ ይከኣል። ነዚ ሓበሬታ’ዚ ሒዙ ድማ፡ ነቶም ኣብ ሕብረት ሶቭየት ኮይኖም ብወገኖም ንምምዕባል እቲ ቦምብ ሓያል ጻዕሪ ዝገብሩ ዝነበሩ ስነፍልጠተኛታቱ ቅልጣፈ ክውስኹ መምርሒ ኣመሓላለፈ። ኣብ ክልተ ሰሙኑ ድማ ኣመሪካ 2 ኒኩለሳዊ ቦምብታት ኣብ ልዕሊ ጃፓን ብምውዳቕ ንመልክዕ ታሪኽ ንሓዋሩ ለወጠቶ። እታ ካብ ፈለማ እግሪ እግሪ ኣመሪካ እናሰዓበት ከይተፈልጠት ኣብ ጻዕሪ ዘጸንሐት ሕብረት ቀረብ ዕቑር ሃብቲ ዩራንዩምን ብቑዕ ዓቕሚ ሰብን ዘይሰኣነት እንግሊዝ፡ ሳልሰይቲ ነቲ ቦምብ ክትውንን ዝኸኣለት ሃገር ኮይና ኣብ 1952 ናብ መድረኽ ኒኩለሳዊ ቅድድም ተቐልቀለት። ብድሕሪ’ዚ ዝሰዓበት ሃገር ፈረንሳ እያ። ደረጃ ክብርን ጽልዋን ፈረንሳ ክዕቀብ እንተኾይኑ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር መሰረታዊ ምዃኑ ብምእማን ካብ ምሉእ ተመርኳስነት ኣብ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ ‘የገላግለኒ እዩ’ ዝበለቶ ውሳነ ወሰደት። ኣብ ለካቲት 1960 ድማ ናይ መጀመርያ ፈተነ ብምክያድ ወናኒት ኒዩክለስ ምዃና ጀርመን ቀዲማ ከይትውንኖ ዝግበር ዝነበረ ጉያጉያ፡ ነቲ መስርሕ ኣቀላጢፉዎ ስሉጥ ገስጋስ ኣርኣየ። እንተ ጀርመን ግን ኒኩለሳዊ መደባታ ከይተዓወተ ኣብ መጀመርያ ግንቦት ብሓይልታት ኪዳን ድሮ ተሳዒራ ነበረት። ዕጫ ናይታ ዝወደቐት ጀርመን ንምውሳን መራሕቲ ሓይልታት ኣረጋገጸት። ምስ ምውላዕ ዝሑል ኲናት ዝፈለመ ቅድድም ምውናን ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ዓቕሚ ዘለዎ ዝኣትዎ ሓደገኛ ኣንፈት ብምሓዙ ካልኦት ሃገራት’ውን ሰዓባ። ቻይና፡ ኣብ መበል 5ይ ደረጃ ተሰሪዓ ነቲ ዕጥቂ ዝወነነት ሃገር እያ። ኣብቲ ፈለማ ብሓገዝ ሕብረት ሶቭየት ምስራሕ እቲ ኣጽዋር ዝጀመረት ቻይና፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ መወዳእታ 1950’ታት ምስ ሕብረት ሶቭየት ዝተፈጥረ ዘይምቅዳው፣ ነቲ ዕማም ብውሽጣዊ ዓቕማ ክትዛዝሞ ተገዲዳ። ኣብ 1964 ድማ፡ እቲ ኒኩለሳዊ መደባት ብምጽዓት ወናኒት ናይቲ ዕጥቂ ክትከውን ከኣለት። ካልእ ኣብ ተኣፋፊ እዋንን ጂኦግራፊያዊ ኣቀማምጣን፡ ነዚ ሓደገኛ ኣጽዋር ከም ዘማዕበለት እትፍለጥ ሃገር እስራኤል’ያ። ዋላ’ኳ ብወግዒ ወናኒቱ ምዃና ኣይተፍልጥ ህላውነታ ንምውሓስ ኣብዚ ዓውዲ’ዚ ብምስጢር ነዊሕ ርሕቀት ከም ዝኸደት ብሰፊሑ ይእመን። ካልእ፣ ድሕሪ ዝሑል ኲናት ኣብ መበል 9ይ ደረጃ ተሰሪዓ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ዘማዕበለት ሃገር ሰሜን ኮርያ ኮይና፡ ሕልፊ ወነንቱ እቲ እንኮ ዋሕስ ህላወኣ ምዃኑ ብምእማን፡ ገና ብኸቢድ ዋጋ ኣብ ምምዕባሉ ትርከብ። ብዘይካ’ዘን ዝተጠቕሳ 9 ሃገራት ፍልይ ዝበለ ታሪኽ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ዘለዋ ሃገር ደቡብ ኣፍሪቃ እያ። እዛ ሃገር እዚኣ እታ እንኮ ነዚ ዕጥቂ’ዚ ወኒናቶ ነይራ ከተብቅዕ፡ ብፍቓዳ ዘዕነወቶ ሃገር’ያ። እቲ ኣብ እዋን ኣፓርታይድ ዝማዕበለ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር፣ ምስ ምውዳቕ ናይቲ ስርዓት፡ ናብቲ ስዒቡ ስልጣን ዝተረከበ ብኔልሰን ማንዴላ ዝምራሕ ሓድሽ መንግስቲ ከይሰጋገርን ከም ዘይነበረ ኮይኑ ክዓኑን ተወሰነ። ሎሚ ልዕሊ 12,000 ዝግመት ኣራእስ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር በዘን 9 ሃገራት ይውነን። ልዕሊ 9000 ኣብ መሳርዕ ሰራዊተን ጸንቢረን ድማ ከባቢ 2000 ዝግመት ካብኡ ንመጥቃዕቲ ኣዳልየንኦ ኣብ ተጠንቀቕ ይርከባ። እዚ መጠን ኣጽዋር’ዚ ንዓለምና እምበረ መጠን ብዙሑ እዩ። ብዝኾነ ኣጋጣሚ ኣብ ጥቕሚ ምስ ዝውዕል፣ ስልጣነ ደቂ ሰብ ክድምሰስ ምዃኑ ድማ ተመራመርቲ ምሉእ ብምሉእ ይሰማምዑ። እቲ ድሕሪ ነትጒ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ዝስዕብ ‘ኒኩለሳዊ ክረምቲ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ንዓለም ብደበና-ትኪ ዝሽፍን ኩነታት ዝበዝሐ ጉድኣት ከም ዘስዕብ ይፍለጥ። ካብ 60% ክሳብ 90% ፍጥረት ሰብ ብቐጥታውን ብዘይ ቀጥታውን መንገዲ ክመውት ከምዝኽእል’ውን ግምቶም የቐምጡ። መርስሕ ብዓወት ተዛዘመ። ቅድድም ምምዕባል ኒዩክለሳዊ ኣጽዋር ብቑጽሪ ሃገራት ጥራይ ዘይኮነ ብዓይነት’ውን እንተኾነ ኣብ ውሽጢ ሓጺር እዋን ብዙሕ ምዕባለ’ዩ ኣርእዩ። ንኣብነት ኣብ መፋርቕ 1950’ታት ዝተኣታተወ ኒኩለሳዊ ቦምብታት ምስቲ ኣብ ጃፓን ዝተፈተነ ናይ ኣመሪካ ቀዳማይ ስርሓት ምስ ዝወዳደር ፍልልዩ ናይ ሰማይን መሬትን እዩ። መጠን ተባራዕነት ናይቲ ብ1945 ኣብ ሂሮሺማ ዝተተኮሰ ቦምብ 15 ኪሎቶን ክግመት እንከሎ፣ ናይቲ ኣብ 1954 ዝፈረየ ግን 15,000 ኪሎቶን ኣብ ምዕባለ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ወሳኒ ተራ ዝተጻወተ ሊቅ ኣልበርት ኣንስታይን፡ “ሰብ ኣብ ሳልሳይ ኲናት ዓለም እንታይ ዓይነት መሳርያ ከም ዝጥቀም ኣይፈልጥን፣ ራብዓይ ኲናት ዓለም ግን ብበትርን እምንን ከም ዝካየድ ርጉጽ እዩ” ከም ዝበሎ፣ ንስለ ሃገራዊ ረብሓ ናይ ወነንቱ ክበሃል፡ ስልጣነ ደቂ ሰብ ብቐንዱ ምናልባት’ውን ሩሕ ፍጥረት ሰብ ብዓንደ ርእሱ ኣብ ምልክት ሕቶ ምህላዉ ዘመልክት እዩ። እዚ ልቦና ዝጎደሎ ፍልጠት ደቂ ሰብ ናበይ ክመርሕ’ዩ ንግዜ ዝግደፍ እዩ። ኣልበርት ኣንስታይን ናብ ፕረዚደንት ኣመሪካ ፍራንክሊን ሩዝቨልት ዝጸሓፋ ደብዳበ ንምሉእ ህይወቱ ካብ ዘጣዕስኦ ውሳነታቱ ኮይና፣ “ጀርመናውያን ከም ዘይዕወቱ እንተዝፈልጥ ነይረ ነዚ ተግባር’ዚ ኣይምወዓልኩዎን” ክብል ነታ ‘ዝዓበየት ጌጋ ናይ ህይወትይ’ ብምባል ዝገልጻ ፍጻመ፡ ብ1947 ኣብ መጽሔት ኒውስዊክ ብጣዕሳ እዩ ገሊጹዋ። ዝኾነ ኮይኑ ኣብ መወዳእታ፣ በቲ ክሳብ ሕጂ ዝለዓለ መልክዕ ውዳበ ሰባት - ‘ልኡላዊ ሃገርነት’ (nation-state) ተጠርኒፉ ንስለ ህላውነቱ፡ ድሕነቱን ረብሓኡን ዝቃለስ ዘሎ ፍጥረት ሰብ፡ ብገዛእ ምህዞኡ ንከይጠፍእ ልቦና ይሃቦ ዘብል እዩ። ክኸውን ከምዝኽእል ተገመተ። እዚ ሽሕ ዕጽፊ ምዃኑ’ዩ። ኣጽዋር ኒዩክለስ ዋላ’ኳ ንዓለም ናብ ኣዝዩ ሓደገኛ መኣዝን እንተ መርሓ፡ ሃገራት ብዓይነትን ብቁጽርን መመሊሰን ካብ ምውሳኽ ኣይበኾራን። መልክዕ ናይቲ ወሰኽ’ውን ዝያዳ ሓደገኛ ክኸውን ተራእየ። ህንድን ፓኪስታንን ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ምምዕባለን ዓቢ መርኣያ ናይዚ ኮይኑ ክግለጽ ይከኣል። ህንዲ ኣብቲ ብ1962 ምስ ቻይና ዝገበረቶ ግጭት ከቢድ ክሳራ ተሰኪማ ከተብቅዕ፣ ቻይና ድሕሪ ክልተ ዓመት ኒኩለሳዊ መደባታ ኣዐዊታ ወናኒት ናይቲ ዕጥቂ ምዃና ኣየቕሰናን። ህንዲ እዚ ዞባዊ ስግኣት እናሃለዋ፡ ኣብቲ ብ1971 ዝተኸስተ ግጭት ህንድን ፓኪስታንን፣ ኣመሪካ ምስ ፓኪስታን ምውጋና ካልእ ምህሮ እዩ ኣቕሲሙዋ። ምስ ጎረባብታ ዝተሓላለኸ ዝምድናታት ዘለዋ ህንዲ፡ ረብሓኣ ንምሕላው ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ከተማዕብል ብምውሳን ከኣ ብ1974 ሸቶኣ ሃረመት። ፓኪስታን ብወገና እታ ብብዙሕ መለክዒታት እትበልጻ ህንዲ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር ምዕጣቓ ከቕስና ብዘይ ምኽኣሉ፣ ‘ሚዛን ሓይሊ ናይቲ ዞባ ንምስትኽኻል’ ኣብ ሓዳስ ኤርትራ 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.177", "char_count": 6814, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03840", "text": "ስእሊ-፡ ጨንፈር ስእሊ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ሕታም ዓምዲ ልምዓት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ዝርግሐ ኵነታት ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ብሓፈሻ፡ ካብ ዓመተ ትምህርቲ 2025ን 2026ን ጀሚሩ መሓውራቱ ዘርጊሑ ኣብ ግብሪ ውዒሉ ዘሎ ዝርግሐ ቅድመ ትምህርቲ ድማ ብፍላይ እንታይ ይመስል፧ ዝድህስስ ጽሑፍ፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ መምህር ባህታ ወልዳይ፡ ዝሃበና ሓበሬታ ምእንጋድና ይዝከር። ንሎም ኸኣ፡ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ዓዲ-ቐጢና ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ ማእከል ዓዶም ዝተደኰነት ቤት ትምህርቲ፡ ዘለዋ ዋሕዲ መምሃሪ ክፍሊታት ንምፍታሕ፡ ገንዘቡን ጉልበቱን ኣወሃሂዱ ዘካየዶን ዘካይዶ ዘሎን ንጥፈታት ክንድህስሶ ብዝሓበረና መሰረት፡ ናብ ዓዲ-ቐጢና ኢና ተጓዒዝና። ዓዲ-ቐጢና ካብ ሓውሲ ከተማ ማይምነ ንወገን ምብራቕ፡ ብርኽ ኣብ ዝበለ ከባቢ ዝተደኰነት 7 ዓድታት እትሓቊፍ ዓባይ ዓዲ’ያ። ኣብዚ ኣጋጣሚ ብዛዕባ’ቲ ዝተዋህበና ሓበሬታ ንምጥላልን ባይታ ዝነግሮ ሓቂ ንምርግጋጽ ናብታ ዓዲ ተጓዒዝና፡ ምስ ርእሰ መምህር መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ቐጢና መምህር ክብሮም ተስፋይን ኣባላት ኮሚተ ልምዓት ናይታ ቤት ትምህርቲ ኣቶ ዘርአ ቀሺ ተኽለሚካኤልን ወይዘሮ ለተብርሃን ገብረመድህንን ቃለ-መሕትት ኣካይድና ዘዳለናዮ ጽሑፍ ይስዕብ፦ ዓዲ-ቐጢና፡ ኣብ በሪኽ ከባቢ ዝተደኰነት ዓዲ እያ። ናብታ ዓዲ ክንበጽሕ ዕድል ረኺብና ነይርና። ምምሕዳር ከባቢ ዓዲ- ቐጢና፡ ኣብ ሕርሻን መጓሰን ዝተመርኰሰ ህይወት ዝመርሕ ብስድራ ኣስታት 1,020 ብትንፋስ ድማ ኣስታት፡ 4,140 ህዝቢ ይነብረላ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኸኣ፡ ኣብ ርሑቕ ከባቢ ናይታ ምምሕዳር ከባቢ ዝርከባ ዓድታት ከይተረፈ፡ ኣብ ዓመተ ትምህርቲ 2025ን 2026ን ዝጀመራ 4 መውዓሊ ህጻናት ተኸፊተን ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ይርከባ። ናብ ማእከላይ ደረጃ ክትሰጋገር ፈቒዱ። እታ ቤት ትምህርቲ ህንጸት ናይተን 7 መምሃሪ ክፍሊታት ናብ ማእከላይ ደረጃ ብምስግጋር፡ ሽግር ናይቶም ብሰሪ ራሕቂን ቊጠባዊ ጸገማትን ትምህርቲ ዘቋርጹ ተመሃሮ ብሓፈሻ ደቀንስትዮ ከኣ ብፍላይ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ዳስ ዝመሃሩ ዝነበሩ ደቆም ክትፈትሕ ምኽኣላ ኣብ ወለድን ተመሃሮን ሩፍታ ፈጢሩ’ኳ እንተሎ፡ እቲ ዘሎ ጽበት መምሃሪ ክፍሊ ግን ምሉእ ብምሉእ ኣይተፈትሐን። መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ኣብ ዳስ ኣይተረፈን። ኣርባዕተ ክፍሊ ኣብ ዳስ ዝመሃሩ ተመሃሮ ኣለዉ። ደቆም ግዳይ ንፋስን ዝናብን እናኾኑ ክመሃሩ ዝተዓዘቡ ወለዲ ኣይቀሰኑን። ህዝቢ፡ ጽበት መምሃሪ ክፍሊ ንምፍታሕ ክገብሮ ብዝጸንሐ ጻዕሪ ገና ኣይዓገበን። ቤት ትምህርቶም እትህቦ ኣገልግሎት ኣብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ከይተደረተ፡ ናብ ካልኣይ ደረጃ ክትሰጋገረሎም’ውን እዩ ዘሎ ጻዕሮም። ህዝቢ ምምሕዳር ከባቢ ዓዲ-ቐጢና፡ ብመጠን ቊጽሪ ናብ ቤት ትምህርቲ ዝጽንበሩ ተመሃሮ ደቁ እናበዝሑ ምስ ከዱ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዋሕዲ መምሃሪ ክፍልታት ከጋጥም ጀሚሩ። እዚ ምስ ኮነ፡ እንታይ ንግበር ዝብል ጻውዒት ህዝቢ ተበጊሱን ህዝቢ ተኣኪቡ ብዛዕባ እቲ ጒዳይ ክዝቲ ጀሚሩን። ምምሕዳር ከባቢ ዓዲ- ቐጢና ብግደኡ ንጻውዒትን ሓሳብን ህዝቢ ተገንዚቡ፡ ብዕቱብ ክስረሓሉ ዘለዎ ሓሳብ ምዃኑ ብምድጋፍ፡ ምስ ህዝቢን ኣነባበርቲ ዓዲን ብምልዛብ፡ ንሓሳብን መደብን ናይቲ ህዝቢ እተሳልጥ ኮሚተ ክትምዘዝ ወሲኑ። በዚ ድማ፡ ትሽዓተ ዝኣባላታ ኮሚተ ፕሮጀክት ምህናጽ ተወሰኽቲ ክፍልታት ናይ ቤት ትምህርቲ ቈይማ። ወይዘሮ ለተብርሃን ገብረመድህን ብሕልፊ ናብ ማእከላይ ደረጃ ዝሓልፉ ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ቐጢና ናብ ማይምነ እናተመላለስካ ከምኡ’ውን፡ ኣብኡ ተኻሪኻ ምምሃር ስለ ዝነበረ፡ እዚ ድማ ኣብቶም ተመሃሮ ብሓፈሻ፡ ተሳታፍነት ደቀንስትዮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ድማ ብፍላይ፡ ራሕቂ ቤት ትምህርቲ ዝጠንቁ፡ ምስ ብዙሕ ናይ ምቕጻል ድሌትን ባህገንን ካብ ምቕጻል ዝተጐናደባ እናረኣየ ስቕ ክብል ኣይከኣለን። እዚ ኸኣ ከቢድ ጸቕጢ ስለ ዝፈጠረሉ፡ ጸገም ተመሃሮ ደቁ ድሕረ ባይታ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ቐጢና፡ ብተበግሶ ህዝቢ ናይቲ ከባቢ ኣብ 1996 ተደኲና፡ ኣብ 1997 ድማ ብ140 ተመሃሮ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ስርሓ ከም ዝጀመረት ሰነዳታ የመልክቱ። ምስ ግዜ ዋሕዚ ተመሃሮ እናበዝሐ ምስ ከደ ብጻዕሪ ህዝቢ ናይቲ ከባቢ፡ ኣብ 2021 ናብ ማእከላይ ደረጃ ተሰጋጊራ፡ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ኣጣሚራ ኣገልግሎት ምሃብ ጀሚራ። እታ ቤት ትምህርቲ፡ ካብ ሰለስተ ምምሕዳራት ከባቢ፡ (ዓዲ-ቐጢና፡ መቓብር ጻብላን ዓዲ-መሳግርን) ንዝመጽኡ ተመሃሮ ኣገልግሎት ትህብ። እቶም ካብ ርሑቕ ከባቢታት ንኣብነት ካብ ምምሕዳር ከባቢ መሳግር ዝመጽኡ ተመሃሮ፡ ካብ ስድራኦም ተፈልዮም ህይወት ‘ስኮፕሊ’ እናመርሑ’ዮም ዝመሃሩ። ብመሰረት ሓበሬታ ኣባላት ኮሚተ ኣቶ ዘርአን ወይዘሮ ለተብርሃንን፡ ኣብ ንምፍታሕ፡ ‘ተወሰኽቲ ክፍሊታት ሰሪሕናን ኣብ ቤት ትምህርቲ ዝጐደለ መሊእናን ደቅና ኣብ ቅድሚ ዓይንና ከም ዝመሃሩ ዘይንገብር፧’ ብዝብል ቅዱስ ሓሳብ’ዩ ተበጊሱ። ንመስርሒ ናይቶም ተወሰኽቲ ክፍሊታት ዝስለዓሉ መጠን ብዘይ ዕጻይ ምጻይ ክቕበል ድሉውነቱ ኣረጋገጹ። ነቲ ስራሕ ከኣ ብቕጽበት ጀሚሮም ቀልጢፎም ስለ ዝዓመምዎ፡ ንተበግሶ ናይ’ቲ ህዝቢ ዝተመልከተ መንግስቲ፡ ንሃንቀውታኡ ዘርዊ ኣብ መስከረም 2021 እታ ቤት ትምህርቲ ህንጸት ናይ’ዞም ዝተጠቕሱ ተወሰኽቲ መምሃሪ ክፍሊታት፡ ናይ ስሚንቶ፡ ተንዲኖ፡ ዚንጎ፡ ሞራለን ወርወርን ዓቢ ብድሆ’ዮም ሓሊፎም። ካብ ዕዳጋ ክዝእዎም ዋጋ ስለ ዝኸበሮም ድማ፡ ብርትዓዊ ዋጋ ካብ ንግዳዊ ትካል ኩባንያ ቀይሕ ባሕሪ (09) ንምዕዳግ፡ ጠለቦም ንቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ማይምነ ብጽሑፍ ሓቢሮም። ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ማይምነ ብግደኡ ንሕቶኦም ተቐቢሉ ናብ ምምሕዳር ዞባ ደቡብ’ኳ እንተ ኣሕለፎ፡ እቲ ሓሳብ ኣይሰለጦምን። ህዝቢ ምምሕዳር ከባቢ ዓዲ-ቐጢና ኣዝዩ ስጡም ዝኾነ ውህደት’ዩ ዘለዎ። ኣብ ናይ ሓባር ስራሕን ዕላማን ዘበግሶ እንተ ረኺቡ ደፋኢ ኣይደልን እዩ። ዝጐደለ ክምልእን ልምዓት ዓዱ ከካይድን ወትሩ ምስ ሓለነ’ዩ። እዚ ሎም እነልዕሎ ዛዕባ ድማ፡ ኣካል ናይቶም ኣብ ዓዱ ዘሰላስሎም ልምዓታዊ ንጥፈታት ኮይኑ፡ ዋሕዚ ቊጽሪ ተመሃሮ ደቁ ናብ ቤት ትምህርቲ እናበርከተ፡ ከምኡ ድማ ናብ ማእከላይ ደረጃ ዝሓለፉ ተመሃሮ ደቁ ናብ ማይምነ ተሰዲዶም ተኻርዮም ክመሃሩ ይኸዱ ስለ ዝነበሩ፡ ደቁ ካብ ከባቢኡ ከይረሓቑ ዝመሃሩሉ መንገዲ ንምጥጣሕ ዘንቀሎ ሓሳብ’ዩ። በዚ ድማ፡ ናብ ማእከላይ ደረጃ ዝሓለፉ ደቁ ናብ ማይምነ ከይዶም ካብ ምምሃር ተናጊፎም ካብ ከባቢኦም ከይረሓቑ ኣብ ቀረባኦም ክመሃሩ ተወሰኽቲ መምሃሪ ክፍሊታት ክሃንጹ ሓሳብ ኣንቂሎም። ብመሰረት ሓሳቦም፡ ብኣስታት 800 ሽሕ ናቕፋ፡ መስርሕ ህንጸት 7 መምሃሪ ክፍሊታት ኣበጊሶም። ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ መምሃሪ ክፍሊ ክምልኡ’ዩ ዘሎ መደቦም። መዓስ ንዝብል ግን፡ ብሕልፊ እዞም ክብ ኢሎም ዝተጠቕሱ ጥረ-ነገራት ናውቲ መስርሒ ህንጻ ብርትዓዊ ዋጋ ዝረኽቡሉ ዕድላት እንተ ደኣ ተፈጢሩሎም፡ ከይወዓሉ ከይሓደሩ ሓሳብ ልምቦም ከም ዘስምሩ’ዮም ዝዛረቡ። ኣብዚ ዝምልከቶ ኣካል ቈላሕታ ሂቡ ክድግፎም ድማ’ዩ ጻውዒቶም። ኣበርክቶ ኣደታት ኣብ መስርሕ ህንጸት ናይቶም ክፍልታት፡ ኣብቲ ከቢድ ዝበሃል ስራሕ ከይተረፈ ማዕረን ልዕሊን ደቂ ተባዕትዮ ተጸሚደን ሰሪሐን። ማይን እምኒን ኣብ ምጉራት፡ ባዕጢ ኣብ ምቕባል፡ ንዝተነድቀ ማይ ኣብ ምስታይ፡ ኣብቲ ስራሕ ንዝሳተፍ ሰብ ንምዕንጋል እኽለ- ማይ ኣብ ምቕራብ፡ ብዓቢኡ ሞራል ኣብ ምስናቕ ወዘተ ብቓላት ጸዊኻ ዘይግለጽ ግደ’የን ተጻዊተን። ዝናብ ዝወቕዓሉ ጽድያ ኢና ዘለና። ባህሪ ስርሑ ኣይርስዕን’ዩ። ዝናብ ዘይተርፍ’ዩ። ትምህርቲ ኣብ ኣጋ መወዳእታ ሰነ’ዩ ዝዕጾ። ኣብዚ መንጎ ክንደይ ግዜ ዝናብ ክሃርም’ዩ፡ ንመድረኽ ዝግደፍ’ዩ። ስለዚ እዞም ተመሃሮ ማይ እናተሃርሙ’ዮም ክመሃሩ ማለት’ዩ። እዚ ግን፡ ከቢድ’ዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብዚ ቐረባ እዋን ዝተኸፍታ መስርሕ ህንጸት ዝጠልባ ተመሃሮአን ኣብ ዳስ ዝመሃሩ 4 ናይ ቅድመ ትምህርቲ’ውን ኣለዋ። እዚአን’ውን ካብ መውዓሊ ህጻናት ሓሊፈን ንኽልተ ዕላማ፡ ሓደ ህጻናት ብቐረባን ከይደኸሙን ካብ ከባቢኦም ከይረሓቑ ክመሃሩ፡ ካልኣይ ኣብታ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ዘሎ ዋሕዲ መምሃሪ ክፍልታት ንምፍዃስ፡ ክሳብ 3ይ ክፍሊ ዘምህራ ናብ መገብቲ ኣብያተ ትምህርቲ ንምዕባየን ግምት ክወሃበን ዘለዎ’ዩ። ስለ’ዚ ትምህርቲ ኣብ ዳስ፡ ማይ ክመጽእ እናተዓቘብካ፡ ክገድፎ ተመሊስካ እናተመሃርካ ክሳብ መዓስ፧ ነዚ ንምምላእ ሓሳብን ጻዕሪን ወለዲ ኣይዓረፈን። ደገፍ መንግስቲ ግን ኣይምጸልኡን። ኣቶ ዘርአ ቀሺ ተኽለሚካኤል ከይፈተዉ ድማ ብዕዳ ግዱድ፡ “ካብ ነጋዶ ገዚእና ተጠቒምና፡” በሃልቲ’ዮም። ካብዚ ዝብገስ፡ ሓደ-ሓደ እዋን ገንዘብ እናሃለዎም ስሚንቶ ዝስእኑሉ ወይ ብዋጋ ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ዝንህረሉ እዋን ነይሩ’ዩ። ከምኡ ምግጣሙ፡ ንዝደልይዎ ንምርካብ ብዙሕ ገንዘብ ከውጽኡ ይግደዱ ነይሮም። በቲ ኮይኑ በቲ፡ ብኸምኡ ተቓሊሶም ዝነበሮም ጽበት መምሃሪ ክፍሊታት’ኳ እንተ ፈትሑ፡ እዞም ክብ ኢሎም ዝተጠቕሱ መስርሕ ህንጻ ጥረ-ነገራት፡ ብኸምቲ ዝሓሰብዎ ብርትዓዊ ዋጋ ረኺቦሞም እንተ ዝነብሩ ካልእ ከም ጸገም ኣብታ ቤት ትምህርቲ ዝርአ፡ ኮፍ መበሊ ተመሃሮ ሰደቓን ቀረብ ማይን’ዩ። ተመሃሮ እምኒ ኣብ ርእሲ እምኒ ኣተረኣኢሶም’ዮም ኮፍ ዝብሉ። ብዘይካ’ዚ፡ እታ ቤት ትምህርቲ መዕረቒ ማይ ባስካ ስለ ዘይብላ፡ ተመሃሮ መዓልታዊ ብጃሎናት እናተማልኡ እዮም ንዕኦምን ንመምህራኖም ማይ ዝሰትዩ። ብሕልፊ ህጻናት ኣብ ሰኸም ይግድዑ ኣለዉ። እዚ’ውን ፍታሕ ዝጽበ ዘሎ ዓቢ ብድሆ’ዩ - ኣብ መምህራንን ተመሃሮን መባእታን ማእከላይን ደረጃ ዓዲ- ቐጢና። ንጽባሕ ክርህዎም ምዃኑ ኣሚኖም ግን ይጐዓዝዎ ኣለዉ። ዓዲ ቐጢና ዓዲ ቐጢና ግን፡ ዕጽፊ ናይ’ዞም ዝሰርሕዎም ክፍሊታት፡ “ምሰራሕና” ብምባል’ዮም ገሊጾሙልና። እቲ ስራሕ ኣብ ደረጃ ምኽዳን ምስ በጽሐ፡ ወርወር (ገመል) ናይ ዘይምርካብ ጸገም’ውን ነይሩዎም። ሰብ ካብ ቀረባኡ ቈሪጹ ከይጥቀም፡ ብሕጊ ስለ ዘሕተት፡ ደፊሮም ኣብ ኣፍደገኦም ዝተኸልዎም ቀላሚጦስ ቈሪጾም ክጥቀሙ ኣይከኣሉን። እምበር ብወፈያ፡ ‘ቈሪጽኩም ውሰዱ’ ዝብሉ ደቂ፡ 90 ወርወር ቀላሚጦስ ብወፈያ ነይሮም’ዮም። ንሕጊ’ሞ መን ይጥሓሳ? ስለዚ ወርወር እንታይ ይወሃቦን ካበይ ይረኽቡን ብድሆ ኮኖም። ኣብ መወዳእታ ግን፡ ክገብርዎ ዝኽእሉ’ዮም ገይሮም። ገዚእካ ክመጽእ ድማ ነይሩዎ። ኣብ መወዳእታ ኣብ ደገ ካብ ዝነብሩ ደቂ-ዓዲ ብዝተረኽበ ገንዘብ 10ታት ኪ.ሜ ተጓዒዝካ ካብ መራጉዝ ተዓዲጉ ከም ዝመጽእ ድማ ተገይሩ። ህዝቢ ኣብ መስርሕ ህንጸት ናይዞም ዝተጠቕሱ 7 ተወሰኽቲ ክፍልታት፥ ስሚንቶ፡ ዚንጎ፡ ቴንዲኖ ወዘተ ንምርካብ ዝሓለፍዎ ብድሆ ብምዝካር፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ቤት ትምህርቶም ናብ ካልኣይ ደረጃ ንምዕባይ ዝገብርዎ ጻዕሪ’ውን እንተኾነ፡ ዘለዎም ተወሰኽቲ ክፍልታት ናይ ምህናጽ መደብ ክዕወት፡ ክብ ኢሎም ዝተጠቕሱ ናውቲ ህንጻ ብገንዘቦም፡ ብርትዓዊ ዋጋን ብቐረባን ክረኽቡ ዝምልከቶ ቈላሕታ ክገብረሎም’ዩ ለበዋኦም። ሎም ዓመት ንኣስታት 1800 ተመሃሮ ፍልጠት ኣብ ምምጋብ እትርከብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዓዲ-ቐጢና፡ 11 ህንጻዊ፡ ሰለስተ ዳስ ብድምር 14 መምሃሪ ክፍልታት ኣለዋ። ከም ኣገላልጻ ኣባላት ኮሚተ፡ ህርኩትን ጻዕራምን ብምባል፡ ዝገለጽዎ ህዝቢ ምምሕዳር ከባቢ ዓዲ-ቐጢና ሒዞም፡ ንመንግስቲ ከይተጸበዩ ተሪፍዎም ዘሎ ዋሕዲ መበል 35 ዓመት ቁ.177 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 11", "char_count": 6343, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03842", "text": "ሃገራዊት ጋንታ ደቂ ተባዕትዮ ኤርትራ፡ ትማሊ ረቡዕ ምሸት፡ ኣብ ቅድመ መጻረዪ ንዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ምስ ኤስዋቲኒ ናይ ቀዳማይ እግሪ ግጥም ኣብ ዘካየደትሉ፡ ንካልኣይ እግሪ ዝሕግዛ ናይ 2ብ0 ዓወት ኣመዝጊባ። ኣግማል ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣብ ካልኣይ እግሪ ዝሕግዞም ዓቢን ኣዕጋቢን ውጽኢት ኣመዝጊቦም! ኣግማል ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣብ ካልኣይ እግሪ ዝሕግዞም ዓቢን ኣዕጋቢን ውጽኢት ኣመዝጊቦም! ስታድዩም ስለዘይብላ፡ እዛ ኣብ ሞሮኮ ከተማ መክነስ ዝተኻየደት ናይ ቀዳማይ እግሪ ጸወታ፡ ኣብ ሜዳኣ ከምዝተኻየደት እያ ትሕሰብ። ኣብ ሳጹን ቅላዕ መቕጻዕቲ ብዝፈጸሞ በደል፡ ፍጹም ቅላዕ ረኺባ ነይራ። ነዛ ወርቃዊት ሸቶ ከመዝግባ ሓላፍነት ዝተዋህቦ ኣጥቃዓያ ዓሊ ሱሌማን ግና፡ ከቑጽራ ኣይከኣለን። ንየማኑ ብምውዳቕ ዘድሓና ሓላዊ ማዕጾ ኢስዋቲኒ፡ ብሰሪ ጌጋኡ ንዝተረኽበት ፍጹም ቅላዕ ሸቶ ካብ ምዃን ብምዕጋት፡ ንጋንታኡ ካብ ምምራሕ ኣድሒኑ ጌጋኡ ደቢሱ። ዓሊ ከኣ፡ ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት ቀዳመይቲ ሸቶ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ወግዓዊ ኣህጉራዊ ግጥማት ዘመዝገበ ካብ ምዃን ተዓንቂጹ። ቀዳማይ 45 እዛ ጋንታ፡ ብግብጻዊ ሓዲሽ ኣሰልጣኒኣ - ኣሰይድ ኮሃ ሃሽም ያኪን ተመሪሓ፡ ቀዳማይ ኣህጉራዊ ግጥማ እያ ኣሰላሲላ። ንሓላዊ ልዳት ዮናታን ኣቤል፡ ተኸላኸልቲ - ቪክቶር ስተፋን፡ ናምሩድ እምባየ፡ ዮናስ እድሪስን ጀማል ማሕሙድን፣ ኣከፋፈልቲ - ዓብለሎም ተኽለዝጊ (ሓለቓ ጋንታ)፡ ናሆም ግርማይን መድሃኔ ረዳእን፣ ኣጥቃዕቲ ከኣ - ዓሊ ሱሌማን፡ ኦሊቨር ኣቢነርን ኖቤል ራፋኤልን ካብ ፈለማ ኣሰሊፋ። ቀዳማይ እብረ ሓሓሊፈን ፈተነታት ካብ ዘካየዳሉ፡ ኤርትራ፡ ንሸቶ ዝቐረባ ዕድላት እኳ እንተፈጠረት፡ ክትጥቀመለን ግና ኣይከኣለትን። 57 ሚእታዊት ሚዛን ጸወታ ሒዛ ዝነበረት ኢስዋቲኒ’ውን፡ ብርክት ዝበለ ፈተነታት ኣካይዳ። ብፍላይ ኤርትራ፡ ኣብ ተወሳኺ ደቒቕ ሓላዊ ልዳት ኢስዋቲኒ ኣብ ልዕሊ ተጻዋታያ ኤርትራ ኣህጉራዊ መለክዒ ዘለዎ ደቒቕ ድማ፡ 0ብ0 ወዲአናኦ። ድሕሪ ዕረፍቲ’ውን ክልተአን ሚዛናዊ ምንቅስቓስ ኣብ ዘርኣያሉ፡ ሸቶ ንምርካብ ግና ተኣጊመን። እንተኾነ፡ ኣብ መበል 82 ደቒቕ ተቐይሩ ዝኣተወ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ምስ ሸፊልድ ዩናይትድ ዝጻወት ሴም እዮብ፡ ንኤርትራ መሪሕነት ዘትሓዘት ሸቶ ኣቑጺሩ። ኢስዋቲኒ፡ ዘመዓራሪ ዓቕሚ ኣይነበራን። ብመንጽሩ ፍጹም ቅላዕ ዝሰሓተ ምኩር ኣጥቃዓይ ዓሊ ሱሌማን፡ ኣብ 90+4 ደቒቕ መሪሕነት ኤርትራ ዘግፍሐት ሸቶ፡ ምስ ልዳት ኢስዋቲኒ ኣወሃሂዱ። ኣብ ሮምና፡ ንሳልሰይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል ተዓዊታትላ ሮምና፡ ንሳልሰይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል ተዓዊታትላ", "char_count": 1449, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03843", "text": "ተቐዳዳሚት ብሽክለታ ክለብ ደንደን - ሮምና ጉዕሽ፡ ትማሊ ረቡዕ ንሳልሰይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል ተዓዊታትላ። ቅጽበታዊ ቦታ፡ ብርኽቲ ፍስሃየ - ዓራግ፡ ንክልተአን ተዓዊታ ብድምር ክልተ ነጥቢ ወሲዳ። (ድምር 203.8 ሸፊነን ኣለዋ) ተላዒልሉ ዘሎ ውድድር፡ ብርኽቲ - ብ6 ሰዓት፡ 43 ደቒቕን 33 ካልኢትን ካብ ቀዳመይቲ መድረኽ ጀሚራ ንዝሓዘታ ብጫ ማልያ ዓቂባታ ኣላ። ሮዚና፡ 10 ካልኢት ተፈንቲታ ካልአይቲ፣ ሲዶን፡ ብናይ 14 ካልኢት ርሕቀት ሳልሰይቲ ተሰሪዐን ኣለዋ። እዛ ንውድድር ብመጠኑ ብዝጸለወ ብርቱዕ ንፋስ ተሰንያ ናብ መዛዘሚ ቦታ ዝበጽሐት መድረኽ፡ ተቐዳደምቲ ካብ ኣስታት 200 ሜትሮ ብዝገበረኦ ሓያል ሽኳ ተወዲኣ። ተቐዳዳሚት ደንደን - ሮምና ጉዕሽ ከኣ፡ ብዓይንኻ ጥራይ ርኢኻ ክትፈርዶ ብዘጸግም ጸቢብ ፍልልይ፡ ንተቐዳዳሚት ጋንታ ደቡብ - ናርዶስ ጸጋይ ረቲዓ ቀዳመይቲ ኣትያ። ኣከታቲላ ክልተ መድረኻት ድማ ተዓዊታ - ብቕድሚ ትማሊ ንዝተኻየደት ካልአይቲ መድረኽ ተዓዊታትላ ብምንባራ። እዛ መድረኽ፡ ካብ ከባቢ ኣስመራ እንዳ ክርቢት ተበጊሳ፡ ዓዲተከሌዛን በጺሓ ኣብ መበገሲ እትዛዘም ናይ 80 ኪሎሜተር ጸወታ ነይራ። ክልተ ናይ መንጎ ጸወታ ሽኳ (ኢንተርሚደይት ቅጽበታዊ ጸወታ) ብርኽቲ፡ ዛጊት ኣብ ክልተ መድረኻት (ቀዳመይቲ መድረኽ ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ብርኽቲ ፍስሃየ - ዓራግ፡ ሄርሜላ ስምኦን ጋንታ ደቡብ፡ ሮዚና ብርሃነ - ደንደን፡ ከምኡ’ውን ሲዶና ሃብቶም - ሰራይር ሳዋ፡ ካብ ሳልሰይቲ ክሳብ ሻዱሸይቲ ኣትየን። ሃና ኣየለ ከኣ፡ ናይታ መድረኽ ብልጽቲ ተቐዳዳሚት ተባሂላ።", "char_count": 886, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03844", "text": "እዘን ተቐዳደምቲ፡ ኣብ ሰዓት ብገምጋም 30.09 ኪሎሜተር እናሃረማ፡ ብ2 ሰዓት፡ 39 ደቒቕን 29 ካልኢትን ዛዚመናኦ - ን80 ኪሎሜተር።", "char_count": 87, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03845", "text": "ከምኡ’ውን ናይ ዓቐብ ነጥቢ ዘኽስባ ቦታታት ነይረንኣ። ውድድር እያ ነይራ) ንዝነበራ ኣርባዕተ ናይ ዓቐብ ነጥቢ ኣብ ሕሳብ ብምእታው’ውን፡ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ለቢሳታ ኣላ። ኣብዛ መድረኽ፡ ገለ ነዊሕ ዘይሰጎመ መጥቃዕቲ እንተዘይኮይኑ፡ ተቐዳደምቲ ብሓባር ተኣኪበን ተጓዒዘን። ኣብ ሰረጀቓ ዝነበረት ናይ ቀጠልያ ማልያ ኢንተርሚደይት፡ ሮምና ጉዕሽ፡ ንሲዶን ሃብቶም - ሰራይር ሳዋ ከምኡ’ውን ሮዚና ብርሃነ ደንደን ኣኸቲላ ቀዳመይቲ ኣትያ። ኣብ ዓተኬሌዛን ኣብ ዝነበረት ተመሳሳሊ ውድድር’ውን፡ ሮምና፡ ብግላ ዝተወዳደረት ሃና ኣየለን ናርዶስ ጸጋይ ጋንታ ደቡብን ተመራሪሐን ኣትየን፣ ብተመሳሳሊ ኣብ ክልተአን 3፡ 2ን 1ን ነጥቢን ካልኢታትን ከሲበን። ዛጊት ኣብዚ ሰለስተ መድረኻት ንናይ ሽኳ ቀጠልያ ማልያ፡ 21 ነጥቢ ሒዛታ ኣላ - ሮምና። ብተኸታታሊ 13ን ሸሞንተን ነጥቢ ኣዋህሊለን ዘለዋ ናርዶስን ሲዶንን ይኽተለኣ። ደንደን ድማ፡ ብ20 ሰዓት፡ 12 ደቒቕን 8 ካልኢትን ንናይ ጋንታ ውድድር ትመርሖ ኣላ፣ ጋንታ ደቡብ 1 ካልኢት ድሒራ ትስዕባ። እዚ ውድድር፡ ሎሚ ሓሙስ፡ ኣብ ራብዓይቲ መድረኽ ተመሳሳሊ ብናይ በረኻ ውድድር ክቕጽል እዩ። ተቐዳደምቲ ከኣ፡ ካብ ባሕቲ መስከረም ተበጊሰን፡ ማይ ደምነት፡ በለዛ፡ ሕምብርቲ በጺሐን ብሎኮ ጎዳይፍ ዝዛዘም 120 ኪሎሜተር ክሽፍና እየን። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ደቀምሓረን ዓደከሎምን ኣብ ዝነበራ ቀዲማ ንዝኣተወት እንኮ ተቐዳዳሚት ሓንቲ ናይ ዓቐብ ነጥቢ ዘውህባ", "char_count": 821, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03846", "text": "ዓሊ ሱሌማን፡ ኣመዝጋቢ ካልአይቲ ሸቶ ቀዳማይ እብረ ንዝሰሓታ ፍጹም ቅላዕ ድማ ኣደቓቒሱዋ። ጸወታ ከኣ፡ ብኣእማኒ ዓወት ኤርትራ፡ 2ብ0 ተዛዚሙ። ውጽኢት ዓቢ ፍናን ረኺባ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ከኣ፡ ዝለዓለ ናይ ምሕላፍ ተኽእሎ ከምዘለዋ ይትንተን። ኤርትራ፡ ብድምር ውጽኢት ናይ ክልተኡ እግሪ ምስ እትዕወት ከኣ፡ ናብ ናይ ምድብ መጻረዪ ውድድር ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ክትሓልፍ እያ። ጽቡቕ ዕድል ንኣግማል ቀይሕ ባሕሪ! ካልኣይ እግሪ ናይ’ዚ ውድድር፡ 31 መጋቢት ኣብ ሎማምባ ዝተባህለት ከተማ ኢስዋትኒ ኣብ ዝርከብ ሃገራዊ ስታድዩም ሶምህሎሎ ክትካየድ እያ። በዚ ናይ ትማሊ", "char_count": 366, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03847", "text": "ቅድድም ብሽክለታ ማውንቴን ባይክ ኣብያተ ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ከረን፡ ብ22 መጋቢት ቅድድም ብሽክለታ ማውንቴን ባይክ ኣብያተ ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ከረን፡ ብ22 መጋቢት ንካልኣይ ሰሙኑ ቀጺሉ። ንካልኣይ ሰሙኑ ቀጺሉ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ምድብ ‘ሀ’ ደቂ ተባዕትዮ፡ ኣብ ፍርቂ ኣብ ዝነበረት ቅጽበታዊ ውድድር፡ በዚ መሰረት፡ ኣብ ምድብ ‘ሀ’ ደቂ ተባዕትዮ፡ ኣብ ፍርቂ ኣብ ዝነበረት ቅጽበታዊ ውድድር፡ ኣማን ነጋሽ ካብ ላልምባ፡ ተመስገን ተወለን ፊንሃስ ሰመረን ካብ ላሳለ ተዓዊቶም። ኣማን ነጋሽ ካብ ላልምባ፡ ተመስገን ተወለን ፊንሃስ ሰመረን ካብ ላሳለ ተዓዊቶም። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ጴጥሮስ ሙልጌታ ካብ ላሳለ፡ ንዳኒኤል ማንታይ ካብ ሓርነትን፡ ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ጴጥሮስ ሙልጌታ ካብ ላሳለ፡ ንዳኒኤል ማንታይ ካብ ሓርነትን፡ ፊንሃስ ሰመረ ካብ ላሳለን ኣኸቲሉ ቀዳማይ ኣትዩ። ፊንሃስ ሰመረ ካብ ላሳለን ኣኸቲሉ ቀዳማይ ኣትዩ። ኣብ ምድብ ‘ለ’፡ ኣብ መንጎ ኣብ ዝነበረት ቅጽበታዊ ውድድር፡ ኖህ ኣበራን ሓሰን ኣብ ምድብ ‘ለ’፡ ኣብ መንጎ ኣብ ዝነበረት ቅጽበታዊ ውድድር፡ ኖህ ኣበራን ሓሰን ዓብደልሓምድን ካብ መጋርሕ፡ መዕታዝ ሳልሕ ካብ ኣልናህዳ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ዓብደልሓምድን ካብ መጋርሕ፡ መዕታዝ ሳልሕ ካብ ኣልናህዳ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ኣትዮም። ኣትዮም። ኣብ መዛዘሚ ከኣ፡ ኖህን ሓሰንን፡ ከምኡ’ውን ፈኣድ ጅምዕ ካብ ሮራ ተዓዊቶም። ኣብ መዛዘሚ ከኣ፡ ኖህን ሓሰንን፡ ከምኡ’ውን ፈኣድ ጅምዕ ካብ ሮራ ተዓዊቶም። ብወገን ደቂ ኣንስትዮ፡ ሲሊቫና ተስፋሚካኤልን ደሊና ዳዊትን ካብ ላሳለ፡ ሰሲና ተስፋኣለም ብወገን ደቂ ኣንስትዮ፡ ሲሊቫና ተስፋሚካኤልን ደሊና ዳዊትን ካብ ላሳለ፡ ሰሲና ተስፋኣለም ካብ መጋርሕ ተመራሪሐን ኣትየን። ካብ መጋርሕ ተመራሪሐን ኣትየን። ቅድድም ማውንቴን ባይክ፡ ድሕሪ ጽባሕ ቀዳም’ውን ክቕጽል ምዃኑ፡ ካብቲ ቦታ ቅድድም ማውንቴን ባይክ፡ ድሕሪ ጽባሕ ቀዳም’ውን ክቕጽል ምዃኑ፡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ። ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።", "char_count": 1131, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03848", "text": "ፎርዖናዊ ሞሓመድ ሳላሕ፡ ምስ ምዝዛም’ዛ ወቕቲ፡ ካብ ክለቡ ሊቨርፑል ክወጽእ ምዃኑ ኣፍሊጡ። እዚ ወዲ 33 ዓመት ኣጥቃዓይ፡ ኣብ ሰነ 2017፡ ካብ ሮማ ናብዛ እንግሊዛዊት ክለብ ምጽምባሩ ይዝከር። ኣብ ሚያዝያ 2025 ከኣ፡ ናይ ክልተ ዓመታት ውዕል ብምፍራም፡ ክሳብ ሰነ 2027 ክጸንሕ ተሰማሚዑ ነይሩ። ባእሲ’ውን ኣጋጢምዎ ነይሩ - ድሒሩ ግና ብምርድዳእ ፈቲሕዎ። ድሕሪ’ዚ ናይ ምፍናው እዋን፡ “ሳላሕ፡ ናበይ ከብል እዩ፧” ዝብል ኣርእስቲ ተላዒሉ ኣሎ። ዛጊት’ውን ኣንፈቱ ኣይተፈልጠን - ብመሰረት ወኪሉ ራሚ ዓባስ። ካብ ዝሓለፉ ዓመታት ጀሚረን ግና፡ ክለባት ስዑዲ ዓረብ ብኣዝዩ ዓቢ መጠነ ገንዘብ ከፈርማኦ ሓቲተን ብምንባረን፡ ሕጂ ዳግማይ ክሰርሓሉ ትጽቢት ይግበር። ሊዮነል መሲ ዘለዋ ኣመሪካዊት ክለብ ኢንተር ሚያሚ’ውን፡ ተገዳስነት ኣሕዲራ ምህላዋ ይሕበር። በዚ ኮይኑ በቲ፡ ሳላሕ፡ ድሕሪ ትሽዓተ ዓመታት ናይ ካልእ ክለብ ማልያ ለቢሱ ዝመጽእ ወቕቲ ክንዕዘቦ ኢና። ብናጻ’ውን እዩ ክሰጋገር። ይዅን እምበር፡ “ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ እታ ዕለት መጺኣ። እዚ ቀዳማይ ክፋል ናይ ምፍናወይ እዩ። ምስ ምዝዛም’ዛ ወቕቲ ካብ ሊቨርፑል ክወጽእ እየ።” ክብል ብመገዲ ማሕበራዊ መራኸቢኡ ኣቢሉ፡ ተሰማሚዑ ይፈላለ ምህላዉ ሰሉስ ምሸት ሓቢሩ። ሳላሕ፡ ዝሓለፈ ወቕቲ ሊቨርፑል ኣብ ቀዳማይ ዓመት መሪሕነት ኣርነ ስሎት ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ክትዓትር መሪሕ ተራ ተጻዊቱ እዩ፣ እንተኾነ፡ ኣብዚ እዛ ክለብ ኣታውን ወጻኢን ብቕዓት ተንጸባርቐሉ ዘላ ወቕቲ፡ ንሱ’ውን ካብ ብቕዓቱ ጎዲሉ ይርከብ። ክሳብ ምስ ኣሰልጣኒኡ ስሎት ግዳም ዝወጸ መበል 35 ዓመት ቁ.177 26 መጋቢት 2026 - ገጽ 12", "char_count": 934, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03849", "text": "ሸዊት ተኽለ ሸዊት ተኽለ “ኣመሪካ ምስ ነብሳ’ያ ትዘራረብ ዘላ” ኢራን ኣመሪካ ምስ ነብሳ ትዘራረብ ከም ዘላ፡ ኣፈኛ ሰራዊት ኢራን ኢብራሂም ዞልፋቓሪ ትማሊ ረቡዕ ሓቢሩ። እቲ ኣፈኛ ነዚ ዝገለጸ፡ ኣብ ጽባሕ ናይ’ቲ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ንዝካየድ ዘሎ ኲናት ደው ንምባል ስምምዕ ክትክትም ከም እትደሊ ዝሓበረሉ እዩ። እቲ ኣፈኛ ወሲኹ፡ “ንውድቀትኩም ‘ስምምዕ’ ኣይትበልዎ፡” ክብል ንመሪሕነት ኣመሪካ ወቒሱ ኣሎ። ዞልፋካሪ፡ ኢራን ድልየታ ክሳብ ትፍጽም፡ ናብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ዋጋ ነዳዲ ይኹን ናብ’ቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ዞባዊ ስርዓት ምምላስ ከም ዘይከኣል ኣስሚሩሉ። ውጥን ብኣመሪካ ተነዲፉ ናብ ኢራን ከም ዝተላእከ፡ ምስ’ቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት ንሮይተርስ ሓቢሮም። ሃውስ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ዋሽንግተን ምስ’ቶም ኢራን ስምምዕ ክትክትም ትደሊ’ያ ዝበሎም ቅኑዓት ሰባት ትዘራረብ ከም ዘላ ሓቢሩ ነይሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ነቲ ኲናት ንምብቃዕ ዝዓለመ 15 ነጥብታት ዝሓዘ ትራምፕ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዋይት", "char_count": 607, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03850", "text": "እቲ ብዓል ስልጣን ሓቢሩ። ሰብ መዚ ንግዲ ክልተአን ሃገራት፡ ሞሮኮን ኣይቮርኪስትን ኣብ ሓያሎ መዳያት ንኽተሓጋገዛ ክሰማምዑ እንከለዉ፡ ብፍላይ ድማ ካብ ክልተአን ሃገራት ዝተዋጽኡ ኣካላት መንግስታውን ውልቃውን ጽላት ዘራኽብ ቁጠባዊ ጉጅለ ከቑሙ ከም እተረዳድኡ ተገሊጹ። እቲ ስምምዕ፡ ዓውድታት ኣግሮ ኢንዱስትሪ፡ ዓለባ፡ መካይን፡ መመላኽዒን ኢደ ጥበብን ዝርከብዎም ልዑል ዕብየት ክህልዎም ንዝኽእል ኢንዱስትሪታት ዝሽፍን እዩ። ሞሮኮን ኣይቮሪኮስትን፡ ቁጠባዊ ዝምድናአን ንምድልዳልን ንምዕማቝን ዘለወን ቆራጽነት ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ደጊመን ኣረጋጊጸን እየን። “ቁጠባዊ ርክብና ንምሕያልን ንኽልተአን ሃገራት ዝጠቅም ስትራተጂያዊ ሽርክነት ንምህናጽን ድሉውነትና ነረጋግጽ ኣለና፡” ክብል’ውን ሞሮኮ ምስ ኣይቮሪኮስት ንግዳዊ ዝምድናኣ ንምሕያል ድልውቲ ምዃና፡ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ንግዲ ናይታ ሃገር ትማሊ ሰሉስ ገሊጹ።", "char_count": 520, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03851", "text": "ንጸለምቲ ኣመሪካውያን ዝያዳ ከም ዝገበረሎምን፡ ኣብ ምርጫ 2024 ድማ ካብ ማሕበረ ሰብ ጸለምቲ ታሪኻዊ ደገፍ ብምርካቡ ከም ዝሕበንን ብምሕባር፡ ንክሲ ናይቲ ጋናዊ ፕረዚደንት ነጺጉዎ። ፕረዚደንት ጋና ጆን ድራማኒ ማሃማ፡ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ምምሕዳር ኣመሪካ፡ ምድምሳስ ታሪኽ ጸለምቲ ከም ንቡር ይወስዶ ከም ዘሎ ብምንቃፍ፡ ከም’ዚ ዓይነት ፖሊሲታት ኣብ ካልእ ቦታታት ዓለም ጽልዋ ክህልዎ ከም ዝኽእል ኣጠንቂቑ።", "char_count": 281, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03852", "text": "ማሃማ ወሲኹ፡ ኣብ ኣመሪካ ታሪኽ ጸለምቲ ካብ ስርዓተ ትምህርቲ ኣብያተ ትምህርቲ ይእለዩ ከም ዘለዉን፡ ነዞም ዛዕባታት ዝምልከቱ መጻሕፍቲ ድማ እናተኣገዱ ከም ዝመጽኡን ገሊጹ። እቲ ኣፈኛ ወሲኹ፡ “ትራምፕ፡ መሰል ሃገርና ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ንምዕባይ 24 ሰዓት ይሰርሕ ኣሎ፡” ክብል ኣብሪሁ። ኣፈኛ ዋይት ሃውስ ብዛዕባ መግለጺ ማሃማ ተሓቲቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ትራምፕ ካብ ዝኾነ ፕረዚደንት ንላዕሊ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ናብ ስልጣን ካብ ዝምለስ ንደሓር፡ ነቲ “ጸረ ኣመሪካዊ” ዝበሎ ስነ ሓሳብ ንምእላይ፡ ንባህላውን ታሪኻውን ትካላት ኣመሪካ - ካብ ቤተ መዘክር ክሳብ ሓወልትታትን ሃገራዊ ፓርክታትን ዒላማ ገይሩዎ ከም ዘሎ እዩ ዝሕበር። ማሃማ፡ ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ ካሕሳ ባርነት ኣብ ዝተኻየደ መደብ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ “እዞም ፖሊሲታት ን ኻልኦት መንግስታት ከምኡ’ውን ንገለ ናይ ብሕቲ ትካላት ቅጥዒ ይኾኑ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና እምበረሚ 755፡ ከበቢ ሚ/ሪ ሕርሻ 181672 ዕለት ዕለት ቤት መሸጣ መድሃኒት ጎዳይፍ 26/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 697, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03853", "text": "ካናዳ፡ እስራኤል ንደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ንምቊጽጻር ወጢናቶ ዘላ መደብ ብትሪ ከም እትኹንኖ ብምግላጽ፡ ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ሊባኖስ ክግሃስ ከም ዘይብሉ ኣጠንቂቓ። ድሕሪ ምግላጽ፡ ኩሎም ኣብ’ቲ ግጭት ዝሳተፉ ዘለዉ ወገናት ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕጊ ክዋስኡ ከም ዘለዎም ኣስሚሩሉ። እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ፡ “ኩሎም ወገናት ንድሕነት ሰላማውያን ሰባት ክሕልዉ፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ፡ ሰራሕተኛታት ጥዕናን ወተሃደራት ዓቃብ ሰላምን መጥቃዕቲ ካብ ምፍጻም ድማ ክቑጠቡ ንላቦ፡” ኢሉ። እስራኤል፡ ናብ ውሽጢ ደቡባዊ ዶብ ሊባኖስ ክሳብ 30 ኪ.ሜ ብምእታው ሰፊሕ መሬት ንምውራርን ንምቁጽጻርን ምድላዋት እትገብር ዘላ፡ ካብ መጀመርታ ናይ’ዚ ወርሒ’ዚ ጀሚራ ሕዝቦላህ ንምውቃዕ ብዝብል ምኽንያት ብእተካይዶ ዘላ ተደጋጋሚ መጥቃዕትታት ዛጊት ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳ ጃን ኖኤል ባሮት እውን፡ እስራኤል ካብ’ቲ ንደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ንምሓዝ ዘለዋ መደባት ክትቁጠብ ከም ዘለዋ ብምግላጽ፡ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ሊባኖሳውያን ተቐቲሎም ምህላዎም ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን’ዩ። ከም’ዚ ዓይነት ስጉምቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ኣዝዩ ከቢድ ጽልዋ ከም ዘሕድር ኣጠንቂቑ። ብዘይካ’ዚ፡ እስራኤል ኣብ ደቡባውን ምብራቓውን ክፋል ሊባኖስ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ቤሩት - ርእሰ ከተማ ናይታ ሃገር ብእተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ፡ ዛጊት ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ሊባኖሳውያን ካብ መንበሪ ኣባይቶም ተመዛቢሎም ኣለዉ። ሚኒስተር ባሮት ንኣገልግሎት ዜና አይ.ኤፍ.ፒ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ “ሰበ ስልጣን እስራኤል ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ መሬት ወተሃደራዊ ስርሒታት ክቑጠቡ ንላቦ፣ እንተ ዘይኮይኑ ግን ዓቢ ሰብኣዊ ሳዕቤን ክህልዎን፡ ነቲ ድሮ ኣሰቃቒ ኩነታት ናይታ ሃገር ከጋድዶን’ዩ፡” ኢሉ። ሚኒስትሪ ዓለማዊ ጉዳያት ካናዳ ምስ መንግስትን ህዝብን ሊባኖስ ዘለዎ ምድንጋጽ", "char_count": 1024, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "fadcac32ee64d9d9a56b3113e9d4b77a8c7de82c18981ff371f77b0d77a29056:03854", "text": "ኣብ ክፍለ ሃገር ኒው መክሲኮ - ሕ.መ.ኣመሪካ ዝርከብ ቤት ፍርዲ፡ ኩባንያ ማሕበራዊ መራኸቢታት ‘ሜታ’፡ ብዛዕባ ድሕነት ናይቲ ንህጻናት ዝኸውን መድረኻቱ ብዝምልከት ንተጠቀምቲ ብምድንጋሩ 375 ሚልዮን ዶላር ክኸፍል ኣዚዙ። ከም ዝሓሰበ ሓቢራ። ንሳ ወሲኻ፡ “ሰባት ኣብ መድረኻትና ውሑሳት ንክኾኑ ኣበርቲዕና ኢና ንሰርሕ። ብዛዕባ ብድሆታት ምልላይን ምእላይን ጎዳእቲ ትሕዝቶታት ከኣ ንጹር መርገጺ እዩ ዘለና፡” ክትብል ገሊጻ። ዳያኑ፡ ሜታ ንሕጊ ዘይፍትሓዊ ኣሰራርሓ ኒው መክሲኮ ብምጥሓሱን፡ ብዛዕባ ድሕነት መድረኻቱ ኣብ ትሕቲ ዕድመ ተጠቀምቱን ንህዝቢ ስለ ዘታለለን፡ ተሓታቲ ኮይኑ ከም ዝረኸብዎ ኣረዲኦም። ዋና ኣኽባሪ ሕጊ ኒው መክሲኮ፡ እቲ ፍርዲ ታሪኻዊ ከም ዝኾነን፡ ሓንቲ ግዝኣት ንሜታ ብጉዳይ ድሕነት ህጻናት ክትከሶ ንፈለማ እዋን ምዃኑን ገሊጹ። ኣፈኛ ናይ’ቲ ኩባንያ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ፡ ኣቦ መንበርን ዋና ፈጻሚ ስራሕን ማርክ ዙከርበርግ ምስቲ ውሳነ ከም ዘይሰማማዕ ብምግላጽ፡ ይግባይ ክብል ኒው መክሲኮ፡ ኣብ 2023 እውን ሜታ ንህጻናት ዘይበቅዕ ትሕዝቶ ይቕርብ ከም ዘሎ ከሲሳ ምንባራ ኣይርሳዕን።", "char_count": 640, "topic": null, "issue_date": "2026-03-26", "source_pdf": "haddas_eritra_26032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03855", "text": "ኣብ መላእ ሃገር ካብ ዝርከባ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ናይ 11 ክፍሊ ትምህርቶም ንዝዛዘሙ ተመሃሮ ተቐቢላ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርቲ ብምሃብ ንሃገራዊ መልቀቒ ፈተና እተዳሉ ቤት- ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ - ሳዋ፡ ብ24ን 25ን መጋቢት ናይ ዓመተ-ትምህርቲ 2025/2026 ንጥፈታታ ገምጊማ። ኣብ’ቲ ሚኒስተር ትምህርቲ ዶ/ር ሓሊማ መሓመድ፡ ሓለፍቲ ክፍልታት ሚኒስትሪ ትምህርትን ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ዞባታትን፡ ከምኡ’ውን ኣዘዝቲ ሃገራዊ ማእከል ትምህርትን ስልጠናን ዝተሳተፍዎ ገምጋም፡ ዳይረክተር ናይ’ታ ቤት- ትምህርቲ መምህር ርእሶም ገብረሂወትን ሓለፍቲ ኣሃዱታትን፡ ብዛዕባ ብልጫታትን ሕጽረታትን ምሉእ ስእሊ ዝህብ ዝርዝራዊ ጸብጻባት ኣቕሪቦም። ሚኒስተር ትምህርቲ ዶ/ር ሓሊማ መሓመድ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ነቲ ብመረዳእታ ዝተሰነየ ዝርዝራዊ ገምጋም ብምምጓስ፡ ከም ብድሆታትን ሕጽረታትን ዝተጠቕሱ ጉዳያት፡ ዝምልከቶም ኣካላት ነናቶም እጃም ብምልዓል፡ ንዝመጽእ ዓመት ግብራዊ ፍታሕ ከምጽኡሉ ከምዝግባእ ኣረዲኣ። ንመስርሕ ምደባ፡ ቅያርን ስልጠናን መምህራን ብዝምልከት ድማ፡ ሚኒስተር ሓሊማ፡ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ኩለን ጨናፍር ትምህርቲ ዝርአ ዘሎ ጸገም ብምዃኑ፡ ግቡእ ስርዓተ-ሕጊ ሒዙ ክኸይድ ስለዝግባእ፡ ድሮ ውሽጣዊ ስርዓተ- ምደባን ቅያርን ተነዲፉ ከምዘሎ ገሊጻ። መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ንምድንፋዕ፡ ብዓውድታት ስነ-ምምህርና፡ ትምህርታዊ ስነ-ልቦና፡ ምሕደራ ትምህርትን ካልእን ኣፍልጦን ንቕሓትን ዘለዎም መምህራን ምፍራይ ኣገዳስነቱ ልዑል ከምዝዀነ ጠቒሳ ድማ፡ ካብ ዝመጽእ ዓመት ጀሚሩ፡ ኮለጅ ዓዲ-ቐይሕ ኣብ ምፍራይ መምህራን ከገልግል ምዃኑ ኣብ መወዳእታ ሚኒስተር ሓሊማ፡ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ መስትያት ትምህርቲ ሃገር ብምዃና፡ ኣብኣ ዝርአ ብልጫታትን ሕጽረታትን ንምሉእ ሃገር ከምዝውክል ብምግላጽ፡ ዘሎ ሕጽረታትን ስክፍታታትን ንምፍታሕ፡ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ብዕቱብ ከምዝስራሕ ኣብሪሃ።", "char_count": 1138, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03856", "text": "ዝኽሪ መበል 38 ዓመት ምድምሳስ እዚ ናደውን ምሕራር ከተማ ኣፍዓበትን፡ ብ25 መጋቢት ብኽብ ዝበለ ድምቀት ተኸቢሩ። እቲ ብሰልፊ ህዝብን ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ኣብ ከተማ ኣፍዓበት ዝተኻየደ ጽንብል፡ ብባህላውን ስነ- ጥበባውን መሰናድኦታት፡ ከምኡ’ውን ንቅያ ተጋደልትን ተራ ህዝብን ኣብ ምደምሳስ እዚ ናደው ብዘዘንቱ ተዘከሮታት ዝተሰነየ ምንባሩ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ኣፍዓበት ኣቶ ኣሕመድ መሓመድ-ኑር ረጀብ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ምምጻእ ናጽነትን ምኽባር ልኡላውነትን ዝተመዝገበ ድሙቕ ዓወታት፡ ኣብ መደባት ህንጸትን ልምዓትን ይድገም ምህላዉ፡ ካብ ዘሕብን መዳይ ጉዕዞና ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ እቲ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ከም ዜጋታት መብጽዓና ንዝበረኸ ስራሕን ኣበርክቶን ክነሐድስ ከምዝሕግዝ ገሊጹ። ኣብ’ቲ ካብ 17 ክሳብ 19 መጋቢት 1988 ዝተኻየደ፡ “መሰታ ‘ድየን ቤን ፉ’ ዝተሰምየ መጥቃዕቲ፡ ሶቭዬታውያን ኣማኸርቲ ዝርከብዎም ኣስታት 18 ሽሕ ሰራዊት መግዛእታዊ ስርዓት ደርጊ ምዉታትን ምሩኻትን ክዀኑ ከለዉ፡ ህዝባዊ ግንባር ስትራተጂካዊ ኣጽዋር ከምዝማረኸ ዝዝከር’ዩ። ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያን ኣየርላንድን ኣቶ ተወልደ ዮውሃንስ፡ ንኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ ስቶክ-ኦን-ትረንት - ዓባይ-ብሪጣንያ፡ ኣብ ህሉው ኩነታት ሃገርና፡ ዞባናን ዓለምን ዘተኰረ ሰሚናር ኣካዪዱ። ኣብ’ቲ ብ22 መጋቢት ዝተኻየደ ሰሚናር፡ ኣቶ ተወልደ፡ ንህሉው ኩነታትን ጂኦ-ፖለቲካውን ምዕባለታት ዓለምና፣ ተሃዋሲ ኩነታት ዞባና፣ ከምኡ’ውን ፖለቲካዊ፡ ዲፕሎማስያውን ልምዓታውን ምዕባለታት ሃገርና ኣመልኪቱ ድሕሪ ዝሃቦ መብርሂ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ስቶክ-ኦን-ትረንት ጥምረቶምን ስኒቶምን ብምሕያልን ውዳበታቶም ብምስፋሕን፡ ንጥፈታት ማሕበረኮሞምን ሃገራዊ መደባትን ከዕዝዙ ጸዊዑ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ስለ’ቲ ዝተዋህቦም ኣገዳስን እዋናውን መግለጺ ምስጋና ብምቕራብ፡ ሃገራዊ መደባት ንምዕዋት ኩሉ ካብኦም ዝሕተት ከምዘማልኡ ኣረጋጊጾም።", "char_count": 1126, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03858", "text": "ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ብተለምዶ ‘ዓጽረ-ሽንቲ’ ኢልና ንገልጾ ዓይነት ሕማም እዩ። ጠንቂ ናይዚ ሕማም ብዙሕ ንጹር’ኳ እንተዘይኮነ፡ ምስ ዕድመ ከምኡ’ውን ኣብ ጾታዊ ሆርሞናት ምስ ዝርአ ዘይንቡር ምቅይያር ምትእስሳር ከም ዘለዎ ሕክምናዊ ጸብጻባት የመልክቱ። ‘ፕሮስቴት’ እንታይ እዩ ጥቕሙ? ‘ፕሮስቴት’ እንታይ እዩ ጥቕሙ? ወዲ ተባዕታይ ክነብር ናይ ግድን ንጡፍ ‘ፕሮስቴት’ ክህልዎ ኣየድልን እዩ። ንመፍረ ግና ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ስዒቦም ጥቕምታት ‘ፕሮስቴት’ ተዘርዚሮም ኣለዉ፦ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ንምፍራይ ይሕግዝ፦ ምስ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ዝውሕዝ ፈሳሲ ብጽኪ ‘ፕሮስቴት’ እዩ ዝፈሪ። እዚ እቲ ቀዳማይ ጥቕሚ ‘ፕሮስቴት’ እዩ። እዚ ካብቲ ፈሳሲ ን20 ክሳብ 30 ሚእታዊት ይሓቁፍ። እቲ ካብ 50 ክሳብ 65 ሚእታዊት ምስ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ዝውሕዝ ፈሳሲ ንባዕሉ እቲ ዘርኢ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ዝተረፈ ከባቢ 5 ሚእታዊት ፈሳሲ ድማ ካብ ፍረ-ነብሲ ወዲ ተባዕታይ ይመጽእ። ‘ፕሮስቴት’ (prostate) ኣብ ስነ-መሳርዕ መፍረ ኣካላት ወዲ ተባዕታይ ዝርከብ ጽኪ እዩ። እዚ ንእሽቶ ጽኪ’ዚ ኣብ ትሕቲ ፍሕኛ ሽንቲ ዝርከብ ኮይኑ ዘርኢ ኣብ ምፍራይ ልዑል ተራ ይጻወት። ሆርሞናት ስለ ዘመዓራሪ ድማ ዋሕዚ ሽንቲ ይቆጻጸር። ጸገም ‘ፕሮስቴት’ ብፍላይ ምስ ዕድመ ግሁድ እናኾነ እዩ ዝኸይድ። እቶም ልሙዳት ጸገማት ‘ፕሮስቴት’፡ ምቅጻል ‘ፕሮስቴት’፡ ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ከምኡ’ውን መንሽሮ ‘ፕሮስቴት’ እዮም። እዚ ጽሑፍ’ዚ ብዛዕባ ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ዝምልከት እዩ። ጸገማት ክንሳቐ ንኽእል። ኣብ ‘ፕሮስቴት’ ጸገም ከም ዘሎ ዘርእዩ ምልክታት ብጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ዝነዝዕ ፈሳሲ ኢንዛይም፡ ‘ዚንክ’ን ‘ሲትሪክ ኣሲድ’ን ዝሓዘ ብምዃኑ ነዚ ዘርኢ ሒዙ ዘሎ ፈሳሲ ንኽቐጥንን ብዘይ ጸገም ንኽሉሕኽን ይሕግዝ። * ሽንቲ ክትቆጻጸር ዘይምኽኣል፡ ከምኡ’ውን ብተደጋጋጋሚ ክትሸይን ምድላይ። ‘ፕሮስቴት’ እንታይ እዩ? ‘ፕሮስቴት’ እንታይ እዩ? ‘ፕሮስቴት’ ንእሽቶን ኣዝዩ ልምሉምን ኣካላት ወዲ ሰብ እዩ። ዓቐኑ ክንዲ ፍረ ካዕካዕ ዝኸውን ኮይኑ ክሳብ 30 ግራም ክብደት ኣለዎ። ኣብ መንጎ ፍሕኛ ሽንቲን ናብ ብልዕቲ ዝኸይድ ሻምብቆ ሽንትን ድማ ይርከብ። * ክትሸይን እንከለኻ ምቕንዛው፡ ከምኡ’ውን እናሸንካ ሃንደበት ሽንቲ ደው ክተብል ዘይምኽኣል። ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ኣብ ዝፈሰሉ እዋን ንሻምብቆ ሽንቲ ንምዕጋት የገልግል፦ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ክፈስስ እንከሎ፡ ‘ፕሮስቴት’ ንኣፍደገ ሽንቲ ብምዕጋት ነቲ ዘርኢ ብሓይሊ ክወጽእ ይደፍእ። በዚ ተፈጥሮኣዊ ኣሰራርዓ’ዚ፡ ኣብ ሓደ እዋን ዘርኢ ክንጭንጉዕን ክንሸይንን ዘይከኣል ይኸውን። ኣብ ‘ፕሮስቴት’ ዝርአ ጸገማት ሰንኪ ጸገማት ኣብ ጾታዊ ርክብ፡ ስርዓተ ሽንቲ፡ ጸጸር ኣብ ከረጺት ሽንቲን ኩሊትን ዝሰዓበ’ውን ክኸውን ይኽእል እዩ። ሽንቲ ወይ ዘርኢ ዘመሓላልፍ ‘ዩረትራ’ (urethra) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ሻምብቆ፡ ብ‘ፕሮስቴት’ እዩ ዝሓልፍ። በዚ እዩ ድማ ‘ፕሮስቴት’ ንዋሕዚ ሽንቲ ክጸልዎ ዝርአ። ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ምውሳኽ ወይ ምዕባይ ብዝሒ ዋህዮታት ኣብ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ብልምዲ ‘ዓጽረ-ሽንቲ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዓይነት ሕማም እዩ። እዚ ‘በኒን ፕሮስታቲክ ሃይፐርፕላሲያ’ (Benign prostatic hyperplasia - BPH) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ጽኪ ፕሮስቴት፡ ንገለ ክፋል መፍረ ደቂ ተባዕትዮ ኣቚሙ ዝርከብ ኣካል እዩ። ሆርሞናት የመዓራሪ፦ ‘ፕሮስቴት’ ብግቡእ ስርሑ ከካይድ ዝተመዓራረዩ ተስተስትሮን (testosterone) ከምኡ’ውን ኤስትሮጅን (estrogen) ዝተባህሉ ጽክታት ክህልዉ ኣለዎም። እዞም ነዝዕታት’ዚኦም ምስ ዘይመዓራረዩ ብዝተፈላለዩ ጥዕናዊ ‘ፕሮስቴት’ ኣካል ስነ-መሳርዕ መፍረ ኣካል ወዲ ተባዕታይ እዩ። ምስኡ ዝስርዑ ካልኦት ኣካላት - ብልዕቲ (penis)፡ ኣስኪት (scrotum) ከምኡ’ውን ፍረ-ነብሲ (testes) እዮም። ጠንቂ ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ጠንቂ ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ጠንቂ ምሕባጥ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’፡ ብዙሕ ክኸውን ከም ዝኽእል እዮም ሕክምናዊ መጽናዕትታት ዘመልክቱ። ምብዛሕን ምውሓድን ነዝዕታት ናይ ተስተስትሮን (testosterone)ን ኤስትሮጅን (estrog­", "char_count": 2337, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03859", "text": "ሕማም ረሲዕ (Alzheimer disease) ናብ ጽላለ ክምዕብል ዝኽእል ኣብ ሓንጎል ዝርአ ጥዕናዊ ጸገም እዩ። ጽላለ (dem­ mentia) ሰፊሕ ኣገላልጻ ሕማም ኣእምሮ ኮይኑ፡ ኣብ ሓንጎል ብዘጋጥም መጉዳእቲ ወይ ሕማም ንናይ ምዝካር፡ ምሕሳብ ከምኡ’ውን ንናይ ምምዝዛን ጠባይን ዓቕሚን ብኣሉታ ዝጸሉ ጸገም ኣእምሮ እዩ። እዚ ጸገም’ዚ ድማ ኣብቲ ዕለታዊ ንጥፈታትና ነካይዶ ስርሓት ወይ ምንቅስቓስ ብኣሉታ ዝጸሉ እዩ። ቍ.ስ 116266 / 201820 (256)", "char_count": 290, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03861", "text": "ኣብ ሕማም ረሲዕ ዘተኮሩ ጥዕናዊ መጽናዕትታት ከም ዘነጽርዎ፡ ሕማም ረሲዕ ካብ 60 ክሳብ 80 ናይ ኣእምሮ ጸገም ሃልይዎም ናብ ሕክምና ንዝቐርቡ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ደቂ ተባዕትዮ ድማ እቶም 90 ሚእታዊት ግዳያት ናይዚ ሕማም እዮም። ሓፈሻዊ ምልክታት ናይዚ ሕማም፦ • ኣብ ግዜ ለይቲ ቀቀልጢፍካ ክትሸይን ምድላይ፡ • ብሽንቲ ምውጣርን ሽንቲ ክትዓቊር ዘይምኽኣልን፡ • ክትሸይን ኣብ እትዳለወሉ እዋን ምድንጓይን ቃንዛ ምፍጣርን፡ • ብነጠብጣብ ምሻን፡ • ሽንትኻ ምሉእ ብምሉእ ክትውድኦ ዘይምኽኣል፡ • ደም ዝተሓወሶ ምሻን ወዘተ እዮም። ፍወሳ ፍወሳ - እቲ ግዳይ ቅድሚ ምድቃሱ ኣብ ዘሎ ግዜ ዝወስዶ ፈሳሲ ምንካይ፡ gen)ን ሓደ ካብኡ እዩ። ኩሎም ደቂ ተባዕትዮ፡ ብዙሕ ዝዓቐኑ ናይ ተባዕታይ ኣካላዊ ነዝዒ ማለት ተስተስትሮን testost­ terone)፡ ከምኡ’ውን ውሑድ ዝዓቐኑ ኣንስታዊ ኣካላዊ ነዝዒ ማለት ኤስትሮጅን (estrogen) የፍርዩ’ዮም። እቶም ደቂ ተባዕትዮ ዕድመ እናወሰኹ ኣብ ዝኸዱሉ እዋን፡ እቲ ኣብ ደም ክህሉ ዝግብኦ ነዝዒ ተስተስትሮን እናወሓደ፡ በንጻሩ እቲ ኤስትሮጅን እናበዝሐ ይኸይድ። ምብዛሕ ነዝዒ ኤስትሮጅን ኣብ ፕሮስቴት (ተባዕታዊ ጽኪ) ምግዛፍ ዋህዮታት ከም ዘስዕብ መጽናዕትታት የነጽሩ። - ኣልኮላዊ መስተን ከም ቡንን ሻሂን ዝኣመሰሉ ካፌን ዘለዎም ፈስስቲ ናይ ዝወስዶ ዓቐን ምጉዳል፡ - ሽንቲ ዝወጸሉ እዋን ብግቡእ ምክትታል፡ - ሽንቲ ክመጽኦ እንከሎ ኣብ ክንዲ ምቕርቃር ቀልጢፉ ክሸኖ ይግባእ፡ - ስምዒታት ሽንቲ ኣብ ዘይብሉ ግዜ’ውን ክሸይን ምፍታን፡ - ካብ ዘጨንቁ ነገራት ምርሓቕ። ወጥሪ/ ጭንቀት ንባዕሉ ክትሸይን ናይ ምድላይ ስምዒት የብዝሕ ምዃኑ ምስትብሃል፡ - ዛሕሊ ደጋጊምካ ክትሸይን ስለ ዝገብር፡ ኣካላትካ ክተምውቕ ምግባር ገለ ካብቶም ዘቤታዊ ኣገባብ ክንክን ናይዚ ሕማም ተባሂሎም ይግለጹ። ምኽሳዕን ልዕሊ ንቡር ክብደት ሰብነት ምውናንን፡ ሕማም ሽኮር፡ ብዙሕ ዘይምንቅስቓስን ብብዝሒ መድሃኒታት ምውሳድን ገለ ከም ጠንቅታት ናይ’ቲ ሕማም ክኾኑ ከም ዝኽእሉ’ውን መጽናዕትታት የመልክቱ። ኣስተብህል! ንዝያዳ ክንክን ናብ ሕክምና ብምኻድ ግቡእ ሕክምናዊ መርመራ ምክያድ የድሊ። ምልክታት ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ምልክታት ምዕባይ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ብደረጃ ዓለም ኣስታት 105 ሚልዮን ሰባት ብምሕባጥ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ተጠቒዖም ከም ዘለዉ ሕክምናዊ ጸብጻባት ይሕብሩ። እቲ ሕማም ካብ 40’ታት ዓመት ዕድመ ንላዕሊ ክርአ ይጅምር። 50 ዓመት ካብ ዝዕድመኦም ደቂ ተባዕትዮ ዓለምና ልዕሊ ፍርቂ በዚ ጸገም’ዚ ተጠቒዖም ይርከቡ። ካብ 80 ዓመት ንላዕሊ ዝርከቡ ምሕባጥ ጽኪ ‘ፕሮስቴት’ ብግቡእ ምስ ዘይፍወስ፡ ንደገ ክወጽእ ዝግብኦ ረስሓት ናይ ሰብነት ኣብ ፍሕኛ ከም ዝተርፍ ስለ ዝገብር፡ ጎዳእቲ ባክተርያ ብቐሊሉ ንኽፋረዩ ዕድል ይኸፍት። በዚ ድማ ረኽሲ መተሓላለፊ ሽንቲ ክፈጥር ይኽእል። ኣብ ጥዕና ኲሊት ከቢድ ሳዕቤን ከም ዘውርድ’ውን ዘይምዝንጋዕ።", "char_count": 1687, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03862", "text": "ግዳያት ይጸሉ። መብዛሕትኡ ጸገማት ሕማም ረሲዕ ድማ ካብ 65 ዓመት ዕድመ ንላዕሊ እዩ ዝርአ። ዝኸይድ እዩ። ኣብ ሓንጎል በብቝሩብ ዕንወት እናውርደ ድማ እናበኣሰ ይኸይድ። ሕማም ረሲዕ ክሓዊ ዝኽእል’ኳ እንተዘይኮነ፡ ኣብ ክንዲ ብቕልጡፍ ዘገም ኢሉ ከም ዝምዕብል ዝገብር ግቡእ ፍወሳ ግና ኣለዎ። • ንሕማም ረሲዕ ምሉእ ብምሉእ ከጥፍእ ዝኽእል ፈውሲ የለን። እቲ ብክኢላታት ዝወሃብ ፍወሳ ግና ንምዕባለ ናይቲ ሕማም ብምድንጓይ ኩነታት ናይቲ ግዳይ ከመሓይሽ ዝኽእል እዩ። ብዙሓት ካባና ነዚ ሕማም’ዚ ሰሚዕናዮ’ኳ ንኹን’ምበር ብዛዕብኡ ዘለና ኣፍልጦ ግና ድሩት እዩ። ስዒቦም ብዛዕባ’ቲ ሕማም ዝምልከቱ መብርሂታት ኣለዉ፦ • ዝኾነ ሰብ ሕማም ረሲዕ ከማዕብል ይኽእል እዩ። ልዕሊ 65 ዕድመ ዝገበሩ ሰባት ከምኡ’ውን ተመሳሳሊ ሕማም ካብ ዘለዎም ስድራ ዝውለዱ ሰባት ዝያዳ ነቲ ሕማም ተነቀፍቲ እዮም። • ሕማም ረሲዕ ኣብ መስርሕ ዝቕጽል ሕዱር ሕማም እዩ። ገዲፉካ ጸኒሑ መሊሱ ዝቕልቀል ሕዱር ሕማም ኣይኮነን። • ሕማም ረሲዕን ጽላለን ሓደ ኣይኮኑን። ሕማም ረሲዕ ግና ኣካል ናይ ጽላለ እዩ። • ምልክታቱ ቀስ ብቐስ ዝገሃድ ኮይኑ፡ ኣብ ልዕሊ ሓንጎል ዘውርዶ ጽልዋ ድማ እናበኣሰ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.178 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 724, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03863", "text": "ሚርያም ኣብርሃም ሚርያም ኣብርሃም ኣመሪካ፡ ንመደበራት ጸዓት ኢራን ምስ እተዕንዎ እንታይ ሳዕቤን ክፍጠር ይኽእል? ኢራን፡ ኣብዛ ምስ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ውግእ ተጸሚዳትላ ዘላ ወርሒ፡ ብዝዓጠቐቶ ኣጽዋርን ትጥቀመሉ ዘላ ቅዲ ኲናትን፡ ንዓለም ኣገሪማታ ከም ዘላ ይፍለጥ። ኢራን፡ ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ከይተዳኸመት፡ ዓለም ርእያቶ ዘይትፈልጥ ሚሳይላት እናወንጨፈት እያ ትቃለስ ዘላ። ብዙሓት ተንተንቲ ፖለቲካ ከም ዝሕብርዎ ዘለዉ፡ ሰራዊት ኢራን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ታሪኽ እዩ ዝሰርሕ ዘሎ። ምኽንያቱ፡ ኢራን ኣብዚ ኲናት ወተሃደራዊ ዓቕማ ንዓለም ከተርኢን፡ ንጸላእታ’ውን ብድሆ ክትኮኖምን ክኢላ እያ። እቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ብዘካየድኦ ሃንደበታዊ መጥቃዕትታት ዝጀመረ ኲናት፡ ነዊሕ ከይቀጸለ ብዓወት ኣመሪካን እስራኤልን ክዛዛም እዩ ዝብል ግምታት’ዩ ኣብቲ ፈለማ ተዋሂብዎ ነይሩ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን መራሕታ ምስ ተቐትሉ፡ ኣብ ውሽጢ ሰዓታት ኢዳ ክትህብን ክትማረኽን እያ ዝብል ሓሳብ ከም ዝነበሮ እውን ብዙሓት ወገናት ይገልጹ እዮም። ይኹን’ምበር፡ ኢራን ኣብቲ ኲናት ኢዳ ክትህብ ኣይተራእየትን። እኳ ደኣ ቅዲ ኲናት ብምቕያር፡ ንጸላእታ ብቑጠባ ከተዳኽመንን፡ ነቲ ኲናት ናብ ዝደለየቶ ከተማእዝኖን እያ ትረአ ዘላ። ጸዓት ኢራን ከተካይዶ ትሓስብ ዘላ መጥቃዕቲ እንተ ደኣ ግብራዊ ገይራቶ፡ ኢራን ነቲ መጻብቦ ምሉእ ብምሉእ ክትዓጽዎ ምዃና እያ ተጠንቅቕ ዘላ። ብመሰረት እቲ ወጺኡ ዘሎ መግለጺ፡ እቲ መጻብቦ፡ ክሳብ እቲ ዝዓነወን ዝተቓጸለን መደበራት መመንጨዊ ጸዓት ኢራን ብካሕሳ ኣመሪካ ዝህነጽን ናብ ንቡር ስርሑ ዝምለስን ተዓጽዩ ክጸንሕ እዩ። ኣብዚ ክንግንዘቦ ዘለና ሓቂ፡ ውሳነ ኢራን፡ ንኣመሪካ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ እንተላይ ንቑጠባ ዓለም’ውን ዝጸሉ ምዃኑ እዩ። መንግስቲ ኢራን፡ ሃገሩ እናዓነወት፡ ቁጠባ ናይ’ተን ንሃገሩ ዘዕንዋኣ ዘለዋ ሃገራት ክምዕብል ዘይሕሰብ ምዃኑ እዩ ብተደጋጋሚ ክገልጽ ጸኒሑ። ብዓለም ደረጃ ካብ ዝካየድ ሰደድ ነዳዲ፡ እቲ 20 ሚእታዊት ብመንገዲ መጻብቦ ሆርሙዝ ኣቢሉ እዩ ዝሓልፍ። ዝያዳ ካልኦት ሃገራት ክትህሰ ትኽእል እያ። 4. እቲ ቀንዲ ነተን ኢራን “መሻርኽቲ ኣመሪካ” ኢላ ሰምያተን ዘላ ሃገራት ሕቖአን ዝሰብር እዩ ተባሂሉ ዘሎ ጉዳይ ግን፡ እቲ ኢራን ከም ራብዓይ ስጉምቲ ኣብ ልዕሊ ዓበይቲ መደበራት መመንጨዊ ጸዓት ናይዘን ሃገራት ክወስዶ እየ ዝበለቶ መጥቃዕቲ እዩ። ብከምዚ ንዕዘቦ ዘለና፡ ኢራን ንኹሉ ኣመሪካን እስራኤልን ክወስዳኦ ይኽእላ እየን ዝተባህለ ስጉምትታት፡ ኣዝዩ ሓደገኛ ግብረ መልሲ ንኽትህበሉ ኣቐዲማ ተዳልያ ምጽናሓ ክንርዳእ ንኽእል ኢና። በዚ ከኣ፡ ኢራን ነዚ ኲናት’ዚ ንምቁጽጻር ትጥቀመሉ ዘላ ብልሓትን ተርእዮ ዘላ ብቕዓትን፡ ንሓያሎ ወገናት ኣገራሚ ኮይኑ ኣሎ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ቅድሚ ገለ መዓልታት፡ ኢራን ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ኣብ ልዕሊ ንግዳውያን መራኽብ ተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት፡ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ደው ከተብል ምጥንቃቑ ኣይርሳዕን። እዚ ምስ ዘይከውን ግን፡ ኣመሪካ ንመደበራት መመንጨዊ ጸዓት ኢራን ምሉእ ብምሉእ ክትድምስሶ ምዃና እዩ ኣፈራሪሑ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ነዚ መጠንቀቕታ እዚ ብመንገዲ ማሕበራዊ መራኸቢታቱ ድሕሪ ምዝርግሑ፡ ገለ ሰዓታት ጸኒሑ ሰራዊት ኢራን ምላሽ ክህበሉ እዩ ተሰሚዑ። ኣፈኛ ሰራዊት ኢራን ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ኣመሪካ ንመደበራት መመንጨዊ ጸዓት ኢራን ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕትታት ምስ እተካይድ፡ ሓደገኛታት ዝኾኑ ግብረ መልሲ ክወሃባ ምዃኑ ኣጠንቂቑ። እቶም ኢራን ክትወስዶም ትኽእል እያ ተባሂሎም ዝግመቱ ዘለዉ ስጉምትታት ከኣ እዞም ዝስዕቡ እዮም፦ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ነዘን ኩለን ኣርባዕተ ነጥብታት ዝሓዛ መጠንቀቕታ ምስ ሰምዐንን፡ እተን ዝገደበን 48 ሰዓታት ከብቅዓ ምስ ተቓረባን እዩ እምበኣር ሓድሽ መግለጺ ክህብ ተሰሚዑ። እቲ ፕረዚደንት፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ቀረባ መዓልታት ምስ መንግስቲ ኢራን ሃናጺን ውጽኢታዊን ዝርርብ ከም ዘካየደ ብምሕባር፡ ነቲ 2. ሰራዊት ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ መደበራት መመንጨዊ ጸዓት ሃገሩ እንተ ደኣ ተሃሪሙ፡ ኣብ’ተን መሻርኽቲ ኣመሪካ ዝበለን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ንዝርከብ መደበራት መመንጨዊ ጸዓት፡ ናይ ስርዓተ ሓበሬታ ቴክኖሎጂ፡ ትካላት መጻረዪ ማይን ካልእ ኣገዳሲ ዝተባህለ ትሕተ ቅርጺታትን ክውቃዕ እዩ። ብፍላይ ምዕናው ትካላት መጻረዪ ማይ (ንጨዋም ማይ ባሕሪ ኣጻርየን ናብ ጥዑም ማይ ዝቕይራ እየን)፡ ነተን ሃገራት ናይ ምንባርን ዘይምንባርን ሕቶ ክኾነን ይኽእል እዩ። ምኽንያቱ፡ ኢራን ባለስቲካዊ ሚሳይላትን ድሮናትን ተጠቒማ፡ ንሓባራዊ ትካላት መጻረዪ ማይ ናይ’ዘን ሃገራት እንተ ደኣ ኣዕንያቶ፡ ህዝበን ብሰንኪ ሕጽረት ጽሩይ ማይ ክበጽሖ ዝኽእል ሓደጋታት ንምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን። በዚ ከኣ እዘን ጎረባብቲ ኢራን ዝኾና ሃገራት ዓረብ፡ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ብዝተኻእለ መጠን ካብቲ ሓደገኛ ኲናት ንኸንሳሕብ ክጉስጉሳኦ ከም ዘለወን እዮም ተንተንቲ ፖለቲካ ዝመኽሩ። 1. ምሉእ ብምሉእ ምዕጻው መጻብቦ ሆርሙዝ፡ ሓደ ካብ’ቶም ብወገን ኢራን ክውሰዱ ይኽእሉ እዮም ተባሂሎም ዝንገረሉም ዘለዉ ስጉምትታት እዩ። ኢራን፡ ነቲ ኣብ ልዕሊኣ ዝወርድ ዘሎ መጥቃዕትታት ደው ንምባል፡ ጸጥታ ናይቲ ኣዝዩ ስትራትጂያዊ ረብሓ ዘለዎ መጻብቦ ኣብ ቅልውላው ከተእትዎ ጸኒሓ እያ። መንግስቲ ኢራን፡ ኣብቲ መጻብቦ መራኽብ ናይ ጸላኢ እንተ ዘይኮይነን፡ ናይ ካልኦት ሃገራት መራኽብ ከም ዘየጥቅዕ እዩ ክገልጽ ጸኒሑ። ይኹን’ምበር፡ ኣመሪካ ነዚ ሕጂ ኣብ ልዕሊ መደበራት መመንጨዊ 3. ኩለን ኣብቲ ዞባ ዝርከባ - ምስ ኣመሪካ ንግዳዊ ብርክታት ዝውንና ሲቪላውያን ትካላት ምሉእ ብምሉእ ክዓንዋ እየን። በዚ ከኣ፡ ኣመሪካ ብቑጠባ ጋርሽያ ዝተኮሰቶ ሚሳይል፡ ዓለም ርእያቶ ዘይትፈልጥን ክሳብ 4,000 ኪ.ሜ ክውንጨፍ ዝኽእልን እዩ። ኢራን፡ ኣቐዲማ ካብ 2,000 ኪ.ሜ ንላዕሊ ዝውንጨፍ ሚሳይላት ከም ዘየፍረየት ገሊጻ ምንባራ ኣይርሳዕን። ይኹን’ምበር፡ እዚ ዝወንጨፈቶ ሚሳይል፡ ንጸላእታ ካብ ግምቶም ንላዕሊ ኮይኑዎም እዩ ዝርከብ። ኢራን ኣብዚ ሕጂ እዋን ንዕዳጋ ጸዓት ዓቢ ራዕዲ እያ ፈጢራትሉ ትርከብ ዘላ። እታ ሃገር ብወሽመጥ ሆርሙዝ ኣቢላ፡ ንሓፈሻዊ ዕዳጋ ነዳዲ ዓለም ምቁጽጻር ከም ቀንዲ ዕላማኣ ገይራ እያ ትሰርሓሉ ዘላ። ብርግጽ ከኣ፡ ዋጋ ነዳዲ ብደረጃ ዓለም ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ክብ ክብል ንዕዘብ ኣለና። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ካብ 2003 ኣትሒዙ ኣብ ዒራቕ ዓስኪሩ ዝጸንሐ ሰራዊት ኣመሪካን ኔቶን፡ ብሰንኪ ጸቕጢ ኢራን ካብታ ሃገር ጠቕሊሉ ክወጽእ ኢና ንዕዘብ ዘለና። በዚ ከኣ፡ እቲ ንኣስታት 23 ዓመታት ኣብ ዒራቕ ዝጸንሐ ሰራዊት ኣመሪካ፡ እቲ ናይ መጀመርያ ካብታ ሃገር ጠቕሊሉ ዝወጸ ሰራዊት ኮይኑ ኣሎ። እዚ ኩሉ ኣብዚ እዋን ብኣመሪካ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምትታት እምበኣር፡ ኣብ ዝበዝሐ ሸነኻቱ ኢራን መዝሚዛ ንረብሓኣ ክትጥቀመሉ እያ ትረአ ዘላ። ኣመሪካን እስራኤልን፡ እልቢ ዘይብሎም ወተሃደራት ኣዋፊረን፡ ዘይተኣደነ ኣጽዋር ቀሪበን፡ ዓርሞሽሻውያን መራኽብ ውግእን ነፈርቲ ኲናትን ናብቲ ዞባ ኣጸጊዐን እየን ንኢራን ክድህላኣን ብታህዲድ ኢዳ ከም እትህብ ክገብራኣን ፈቲነን ነይረን። እንተኾነ፡ እታ ሃገር ከይተጻዕደት ክትቃለስን፡ ንነፍሲ ወከፍ መጥቃዕቲ ናይዘን ሃገራት ከቢድ ግብረ መልሲ ክትህበሉን እያ ተራእያ። ኣብ ልዕሊ ኢራን ክወስዶ እየ ዝበሎ መጥቃዕቲ ዳግመ ግምት ከም ዝገበረሉ ኣምሲሉ እዩ ክዛረብ ተሰሚዑ። ንሱ፡ ነቲ ዝሃቦ ናይ 48 ሰዓታት ገደብ ግዜ ናብ 5 መዓልታት ከም ዘናውሖ ሓቢሩ። እንተኾነ፡ መንግስቲ ኢራን ብመንገዲ ሃገራዊ ማዕከን ዜና ሃገሩ ኣቢሉ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኢራን ምስ ኣመሪካ ዘካየደቶ ዝኾነ ዝርርብ ከም ዘየለ ብምግላጽ፡ ንመግለጺ ትራምፕ ኣሉታዊ ምላሽ ሂቡሉ። ብዙሓት ፖለቲከኛታት ዓለምና፡ ድሕሪ መግለጺ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንዕብለላ ናይቲ ኲናት ኣመልኪቶም መግለጺታት ከውጽኡ ተራእዮም እዮም። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኢራን ከም ግብረ መልሲ ክትወስዶ ብእትኽእል ከቢድ ወተሃደራዊ ስጕምትታት ሰጊኡ፡ መርገጺታቱ ክቕይር ይረአ ምህላዉ’ውን ይገልጹ ኣለዉ። ኢራን፡ ሕሱራት ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ እናተጠቕመት፡ ንኣመሪካን መሻርኽታን ኣናዊጻተን እያ። ብተወሳኺ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት፡ ናብታ ኣመሪካን ብሪጣንያን ብሓባር ከም ወተሃደራዊ መደበር ዝጥቀማላ ደሴት ‘ድያጎ ጋርሽያ’ ዝተኮሰቶ ሚሳይል እውን፡ ንጸላእታ ኣሻቒሉወን እዩ ዝርከብ። እቲ ኢራን ናብ ደሴት ድያጎ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ብዘካይድኦ ዘለዋ ዘየቋርጽ መጥቃዕትታት፡ ዛጊት ኣስታት 1,500 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ ካልኦት ልዕሊ 18,500 ሰባት ድማ ቆሲሎም ኣለዉ - ብመሰረት ጸብጻባት። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.178 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 4", "char_count": 4851, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03864", "text": "ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ትፈትውዎ ሕብርታት ዘርዝሩ እንተዝበሃሉ፡ ነናቶም ደስ ዝብሎም ዓይነት ሕብሪ ክጠቕሱ ግድነት እዩ። ስለምንታይን ንምንታይን፡ ብኸመይን መሪጾሞም ከኣ፡ ነናቶም ዝፈጥረሎም ስምዒትን ጦብላሕታን ኣለዎም። ዓለምና ዘፍረየቶም ብዙሓት ብሉጻት ደረስቲ ሕብሪ ፈርዮም እዮም። ኣብ ሃገርና እንተዀነ‘ውን ከምኡ። ብቅዲ ሪያሊዝም፡ ኣብስትራክት፡ ኮንተምፖራሪ ኣርት፡ ፊሎዞፊ፡ ባቲክ፡ ኮላጅ፡ ወዘተ. ድማ፡ ንፍልቀት ሓሳባዊ ድርሰቶም ብሕብሪ የዋግዑ። ወግዒ ሕብሪታቶም፡ ልብታቶም ንዝጠጅኦ ወግዒታት’ዩ ዝገልጽ። ከም ብዓል ፒካሶ፡ ሚኪኤል ኣንጀሎ... ዝኣመሰሉ ዓበይትን ስሙያትን ደረስቲ ሕብርታት እንተዀኑ’ውን፡ ስርሓቶም ብሕብሪ ቀስተ ደበና ዘጌጸ ምዃኑ እዩ ዝንገረሎም። ክቡራት ኣንበብቲ፡ ሕብርታት ብዙሕ ትርጉምን መልእኽትን ከም ዘለዎም ርዱእ እዩ። እስከ ካብቶም ብዙሓት፡ ሒደትን ግን ከኣ ቀንድን ካብ ዝተፈላለዩ መወከሲታት ዝረኸብንናዮም፡ ንመረዳእታን ትርጉምን ወስ ከነብል። ከምኡ’ውን ምስ ናይ ምውናን ነገራት የዛምድዎን የተኣሳስርዎን እዮም። ኣብ ስነ-ጥበብ፡ ሕብርታት ነናቶም ትርጉም’ዩ ዘለዎም። ሰባት ብሕብሪ ኣቢሎም ውሽጣዊ ባህግታቶምን ስምዒታቶምን ይገልጹ። ነቲ ከንጸባርቕዎ ዝሓስቡ ማሕበራዊ፡ ፍቕራዊ፡ ባህላውን ፖለቲካውን ንጥፈታት ሂወት ደቂ- ሰብ ድማ፡ ብሕብሪ ቀለም ኣቢሎም መልእኽቲ ድርሰቶም የመሓላልፉ። ስነ-ጥበብ ወዲ ሰብ’ዩ እንተኢልና፡ ወዲ ሰብ ከኣ ስነ- ጥበብ’ዩ። ስለዚ’ዩ ድማ ሂወት ደቂ- ሰብ ብቐጥታ ምስ ጥበብ ሕብሪ ተኣሳሲሩ ዝኸይድ። ብሓፈሻ ስነ-ጥበባውያን ዊንታኦምን ሃረርታኦምን ብሕብሪ ዝገልጹሉ ምኽንያታት’ውን ኣለዎም። ንሓደ ነገር ኣብ ክንዲ ብክፉት ከም ዘለዎ ዝገልጹ ብሕብሪ ኣቢሎም ንምርምርን ሓሳብን ብዝዕድም ኣገባብን ጥበብን የዳልውዎ። ንሶም ነቲ ክብልዎ ዝደለዩ፡ ሕብሪ ገይሮም እዮም ንምርኢት ድሉው ዝገብርዎ። ምኽንያቱ ብፍላይ ገለ ሕብርታት ዝተፈለየ ኣድማሳዊ ትርጉም ኣለዎም። ሕብርታት ኣእምሮኣውን ስምዒታውን ግብረመልሲ ናይቲ ዝዕዘብ ሰብ’ውን የበራብሩ እዮም። በዚ መሰረት ሓደ ስነ-ጥበበኛ ሰኣላይ ግብረመልሲ ክረክብ እንተደኣ ክኢሉ ስእሉ ብግቡእ ስኢሉዋ ኣሎ ማለት እዩ። ሰማያዊ ሰማያዊ ኣብ ዕዮ ስነ-ጥበብ ሰማያዊ ሕብሪ ብቐጥታ ምስ ሰማያትን ባሕርታትን እዩ ዝተኣሳሰርን ዝትርጎምን። ኩሉ ግዜ ድማ፡ ንእምነት፡ ርጉእነት፡ ዕምቆት፡ ልቦና፡ ሓቂ፡ ጽሬት፡ ሰላም፡ ህድኣት፡ ብልሒ፡ መንግስተ ሰማያትን ዘለኣለማውነት፡ ዘይመውት መንፈስን ቅኑዕነትን የመልክት። ሰማያዊ ሕብሪ ኣብ ሂወትና ንዘጋጥሙ ዘይርጉእነት ነገራት ዝያዳ ዘርብሕ ሕብሪ ምዃኑ እዩ ዝፍለጥ። ቀጻሊ ከኣ፡ ምስ ህድኣት፡ ጸጥታ፡ ርግኣት፡ ሰላም ይተሓሓዝ። ብተወሳኺ ንንጽህና መንፈሳውነት፡ እምነትን ዕላማን፡ ንንቕሓትን ቅንዕናን ዘይውክል’ውን ኣይኰነን። ሰባት ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚታትን በዓላትን ከምኡ’ውን ተዓዲሞም ዝገብርዎ ኣማዕረግቲ ኣልባሳት ናቱ ትርጉምን መልእኽትን ኣለዎ። ከም ኣብነት ሓደ ዝስራሕ ድራማ፡ ፊልም፡ ደርፊ ኮስቲም ዝብሃል ነገር ኣሎ። እዚ ድማ ዳይረክተራት ምስቲ ቦታን ግዜን፡ ዛንታን ስምዒታትን ናይ’ቲ ዝስራሕ ዘሎ ዕዮ ጥበብ ብደቒቕ ብምጽናዕ ዝገብርዎን ዝውክልዎን መስርሕ ጥበብ እዩ። መዓስን ኣበይን፡ ብኸመይ፡ እንታይ ዓይነት ሕብሪ ክዳንን፡ ነቲ ዝንጥፈሉ ዘሎ ዕዮ ከም ዘንጸባርቕ ብጥንቃቐ ዝምረጽን ዝስራሕን ጥበብ እዩ። ዝተፈላለዩ ኣህዛብን ነጋውስን፡ ኣበየናይ ዘመን እንታይ ዓይነት ሕብሪ ኣልባሳት ይገብሩ ነይሮምን ስለምንታይን ብዕምቆት መጽናዕቲ ዝግበር ሓያልን ርቕቕ ዝበለ ስራሕን እውን እዩ። ከም ኣብነት ንናይ ‘ንዘመን (ወለዶ) ቆርበት፡ ወይ ሓምሓም’ እንተንጸባርቕ ድራማ እናሰርሓካ፡ ንዕኡ ዘመሳስል ኣልባሳት ስለዝሰኣንካ፡ ብእልቢ ጭራሕ ምራሕ ንዓይኒ ዝደጉሑ ዘመናዊ ዝመስሉ ኣልባሳት ክትውክሎ ኣይትኽእልን ኢኻ። ብልክዕ እቲ ናይ ሽዑ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ሕብሪ ቆርበትን ስልማትን ናውትን ከምኡ’ውን ሜክኣብን ኣብ ልክዕ ቦታኡ ክኣቱ ኣለዎ። ሽዑ ከኣ እዩ እቲ ስራሕ ጥበብ- ጥበብ ክሽትት ዝኽእል። ብጫ ብጫ ብጫ ሕብሪ፡ ሓያል ሙቐታዊ ስምዒት ዝፈጥርን ዘለዓዕልን ኰይኑ፡ ንጸዓትን ትስፉውነትን፡ ንጻዕርን ባህግን፡ ከምኡ ድማ መልክዕን የመልክት። ኣእምሮኣዊ ሓይሊ የለዓዕልን የነቓቕሕን። ብሩህን ሰላቢ ቀልቢን ስለዝዀነ፡ ብቐጥታ ምስ ኵነታት ፍቕርን ድሌታትን ድማ ይተኣሳሰር። ስለዚ እዮም ሓደ-ሓደ እዋን ፍቑራት፡ ንምስጢር ርክብን ዕምቆትን ፍቕሮም ብጥበብ ሕብሪ ወርሒ ዝገልጹ። ምኽንያቱ ወርሒ ዝበዝሕ እዋን፡ ናብ ብጫ ዝኸደ ሕብሪ ስለትውንን። ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ሕብርታት ታክሲ እንተርኢናየን’ውን፡ ጽሩይ ብጫ ሕብሪ ዝሓዛ እየን። ምኽንያቱ ብጫ ሕብሪ ምስ ተስፋን ቅሳነትን፡ ሓይልን ጸዓትን፡ ንጽህናን ሰላምን ስለዝውሰድ። ብጫ ሕብሪ ልዕሊ ዓቐን ምስ ዝኸውን ግን፡ ሃዋኽን ረባሽን ስምዒት ከም ዘለዎ ይእመን። ቆልዑ ኣብ ድሙቕ ብጫ ሕብሪ ዘለዎ ቦታ ምስ ዝኣትው፡ ገለ ሳዕቤናትን ስምዒታትን ስለዝፈጥረሎም፡ ከም ዝበኽዩ’ውን ይንገረሎም። መብዛሕትኦም ቆልዑ ምስ ብጫ ሕብሪ ቅድወት የብሎምን። ብኣጠቓላሊ ግን፡ ትርጉም ውህደት ጥበብ ብጫ ሕብሪ ምስ ተኣማንነትን ክብርን ዘመልክት’ኳ እንተዀነ፡ ምስ ፍርሓትን ዝርገት መዓንጣን ኣእምሮን ዘተኣሳስርዎ ንጣር ተርጎምቲ ሕብርታት’ውን ኣይተሳእኑን። ሓደ-ሓደ እዋን ድማ፡ ከም መጠንቀቕታ ኰይኑ ከም ዘገልግል ይሕበር። ብሓፈሻ ግን ደረስቲ ብጫ ሕብሪ፡ ኣብ ዕዮ ስነ-ጥበብ ምስ ድሌት፡ ሓጎስ፡ ፍስሃ፡ ባህታ፡ ደስታ፡ ሃነይነይታን ሃንቃሃንቃን፡ ትምህርትን ንኣብነት ቀባእቲ፡ ሕልምታቶምን ባህግታቶምን ብቐለም ሕብርታት ኣቢሎም የስተንፍሱ። ንውህደት ሕብርታት ጻዕቂ ወይ ወሓዚ ሕብርታት ድማ ኣተኵሮ ገይሮም ይሰርሑ። ንባህላዊ፡ ማሕበራዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ሃይማኖታዊ፡ ወተሃደራዊ... ሸነኻትን ንጥፈታትን ደቂ-ሰብ ድማ ብቋንቋ ሕብሪ ይሕብሩን ይነግሩን። እዚ ማለት ንሓዘንን ሓጎስን፡ ንፍልጠትን ፍልስፍናን፡ ንኣድማስን ቅርጺ መሬትን፡ ንሓቂን ምዕባለን፡ ንትምህርትን እምነትን፡ ንሕልናን ባህልን፡ ንተስፋን ምንባርን፡ ንጽንዓትን ልምዓትን፡ ንመኸተን ሰላምን፡ ንጻዕርን ፍቕርን፡ ንሓድነትን ስኒትን፡ ወዘተ. ብሕብሪ ኣቢሎም ይጽሕፉን ይደርሱን። ብሓጺሩ ሰባት ስምዒታቶም ንኽገልጹ ብሕብሪ ይዓዩ። ብተወሳኺ ኣገዳስነት ሕብርታት ኣብ ባህላውን ማሕበራውን ናይቲ ዝንጸባረቐሉ ዘሎ ሕብረተሰብ እውን ይምርኰስ እዩ። ከምዚ ክበሃል እንከሎ፡ ሓደ ሕብሪ ኣብቲ ህሉው ኩነታት ተመርኲሱ ዝተፈለየ ትርጉም ክህብ ስለዝኽእል ማለት እዩ። ጸሊም ጸሊም ደቂ-ሰብ ንጸሊም ሕብሪ ኣብ ውክልና ፊልም ይኹን ካልኦት ነገራት ምስ ሓይሊ፡ ስልጣን፡ ግርማ፡ ክፋእ፡ ሞት፡ ሽግርን መዓትን፡ ተንኮል፡ ወጥሪ፡ ጭንቀት፡ ግርጭትን ምልክነትን… ንምትእስሳር ይገልጽዎ። ብካልእ መዳይ ምስ ሓደ ሕቡእን ዘይተፈልጠን ዘፍርሕ ሓሳብ የተኣሳስርዎ። መብዛሕትኡ እዋን፡ ጸሊም ሕብሪ ምስ ሓይሊ ስልጣን፡ ምልክት ሓዘን፡ ነድሪ ስምዒታት፡ ነፍስ-ወከፍ ሃገራት ዓለምና እንተዀና’ውን፡ ንጉዕዞ ሓርነታዊ ቃልሰንን ክብረንን ልኡላውነተንን ብጥበብ ሕብሪ እየን ኣብ ባንዴራአን ዝውክልኦ። ነፍስ-ወከፍ ነጠብጣባት ይኹኑ ውጹእ ምሉእ ሕብሪ እቶም ሰንደቓት ድማ፡ ነናቶም ትርጉን መልእኽትን የመሓላልፉን ይውክሉን። ሰባት ዓብላልነት፡ ምሒር ፍርሕን ራዕድን ይዛመድ። ጸሊም ስእላዊ ሕብርታት ነዞም ዝገለጽናዮም ስምዒታትን ሓሳባትን ዝውክሉ ብምዃኖም፡ ካብ ካልኦት ሕብርታት ዝተፈልየ ትርጉም ኣለዎም። ጸሊም ሕብሪ ኣርዓዲ ስለዝዀነ፡ ብዙሕ ሰብ ዝመርጾ‘ውን ኣይኰነን። ንነድሪ፡ ሓይሊ፡ ቍጥዐ፡ ድንቍርና፡ ከምኡ’ውን ንናይ ምስይጣን ዘለዎ ነገራት ስለዝሓቍፍ። ይህብ። ብርቱኳን ኣተባባዒ፡ ኣበራታዒ፡ ናይ ተጻዋርነት ስምዒታትን ሓይልን ይህብ። እዚ ሕብሪ‘ዚ ኣብ መንእሰያት ልዑል ተቐባልነት ዘለዎ እዩ። ከም ለሚንን ኣራንሽን ዝኣመሰሉ ሕብሪ ፍረታት ብምዃኑ ድማ፡ ምስ ፍረሽ መግብን ጽሩይ ጥዕናን ከኣ ይተሓሓዝ። ብሓፈሻ ግን፡ ንብርቱኳን ዝወሃቦ ትርጕም ብዙሕ’ኳ እንተዀነ፡ ንጸዓት፡ ፍስሃ፡ ደስታ፡ ንሓጐስን ጸሓይ በርቅን፡ ንተገዳስነት፡ ውዕዉዕ ተመስጦን፡ ንስሕበትን ምምራኽን፡ ፈጠራን ባህግን፡ ንዓወት ንምንቕቓሕን ዝገልጽ ቀስቃስን ተሃራፊን ሕብሪ እዩ። ንኣብነት ስነ-ጥበበኛታት ሓደ- ሓደ እዋን ንኣዝዩ ዘርዕድን ዘሰንብድን ከም ኮሮና ዝኣመሰለ ሓደገኛን ኣጽናትን ሕማም ዝገልጽ ድራማ ክሰርሑ እንተ ደኣ ኰይኖም፡ ነቲ ከም “ኮሮና” ዝውክልዎ ገጸ ባህሪ፡ ካብ ኩሩኹሮ እግሩ ክሳብ ጸጕሪ ርእሱ ብጸለሎ ብምቕባእ ንሰባት፡ “ሑሕ” እናበለን ደድሕሪኦም እናጎየየን ከባህርሮምን ከሰንብዶምን እንከሎ፡ ዝውክል ዕዮ ጥበብ ክደርሱ ይኽእሉ እዮም። እዚ ከኣ ብትርጕም እዚ ሕብሪ ንሓፋሽ ንምርዳእ ዝግበር መልእኽቲ ጥበብ እዩ። ጻዕዳ ጻዕዳ መብዛሕትኡ ግዜ፡ ስነ-ጥበባውያን ኣብ ድርሰት ሕብርታቶም፡ ንጻዕዳ ሕብሪ ምስ ብርሃን፡ ተስፋ፡ ንጽህና፡ ጥጡሕ ህይወት፡ መልክዕ፡ ድንግልና፡ ጽሬት፡ ሓቂ፡ ግርህነት፡ ሰላም፡ ድሕነት፡ ፍጹምነት የተሓሕዝዎ። ብኻልእ መዳይ እዚ ሕብሪ’ዚ ንዓወትን ቅንዕናን፡ ንጽፈትን መጻእን፡ ሰላምን ብልጽግናን፡ ንናጽነትን ቅሳነትን... ዝኣመሰሉ ትርጕም ቋንቋ ሕብሪ ዝገልጹ ጥበባት እዮም። ስለዚ ብዙሓት ስነ-ጥበባውያን ኣብ ድርሰት ኣተሓሳስባኦም ዝተፈላለየ ርድኢታት ክህልዎም ዝኽእል’ኳ እንተዀነ፡ ብተናጸል ክርአ እንከሎ ግን፡ ቋንቋ ትርጕም ናይዞም ሕብርታት ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ እዩ። ንሓድሕዶም ምስ እንሓዋውሶም ግን፡ ዝተሓናፈጸ ካልእ ውሁድ ሕብርን ትርጕምን ከም ዝህቡ ምፍላጡ ጥራይ ኣኻሊ እዩ። ቀጠልያ ቀጠልያ ቀጠልያ ሕብሪ፡ ኣብ ህይወት ደቂ-ሰብ ምስ ከባቢኦም ምትእስሳር ንህርፋን፡ ሓምላይ፡ ህንጡይነት፡ ፍርያምነት፡ ምሕዳስ፡ ምዕባለን ዕብየትን ዘመልክት ጥበብን ትርጕምን ኣለዎ። ምስ ድሕነትን ስምምዕን ስምዒታት ብምትእስሳር ከኣ፡ ንሓይሊ ውዳበን ተበግሶን ይገልጽ። ቀጠልያ ናይ ምፍዋስን ምምሕያሽን ትልምታት ጕዕዞ ህይወት’ውን ይትርጕም። ብሓፈሻ ግን፡ ቀጠልያ ንርጉእነትን ተጻዋርነትን ኣጣሚሩ፡ ንገስጋሳዊ ዕብየትን ለውጥን ዝገልጽ ተፈታዊ ሕብሪ እዩ። ሰባት ንቐጠልያ ሕብሪ፡ ናይ ተበገስን ቀጽልን ምትብባዕ ገይሮም ይገልጽዎ።", "char_count": 5611, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03865", "text": "ቀይሕ ቀይሕ ብተወሳኺ ቀይሕ ሕብሪ፡ ኣብ ውክልና ስነ-ጥበብን ትርጉሙን እንተ ደኣ ርኢናዮ ንዕግርግርን ሽግርን፡ ሓዊ፡ ደም፡ መስዋእቲ፡ ንመከራን ጭንቅን፡ ልዑል ጸቕጥን ሓደጋን፡ ንውግእ፡ ሓይሊ፡ ወራር፡ ጥፍኣትን ዕንወትን፡ ቆራጽነትን ትርን፡ ኣበራባርን ኣተባባዕን ብሓፈሻ ፍናን ዝህብን፡ ብርቱዕ ስምዒትን ባህግን ከምኡ ከኣ፡ ንተምሳጥ ፍቕሪ ይገልጽ። ብኣጠቓላሊ ቀይሕ ሕብሪ፡ ንጠንቂ ምትንዃይን ምትዅታዅን ነገራት ይውዕል። እዚ ሕብሪ’ዚ መብዛሕትኡ ግዜ፡ ምስ ሓደጋ ጸዓትን ሓይሊ መብራህትን ትራፊክን፡ ልዑል ቮልተጅ ኤሌክትሪካዊ ነገራትን፡ ንሃልሃልታ ባርዕን ይገልጽ። ኣብ ትያትራዊ መድረኻት ድማ፡ ብኸምዚ ትርጉም’ዚ ይውከል። ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ፍኖተ ሂወት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ካብ ዞባታት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ሄል ደባይዋ 15፡10 ዶክመንታሪ 15፡50 ፓናሮማ 16፡15 ሞዛይክ (1ይ ክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዘዋሪት ካሜራ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ሞዛይክ (2ይ ክፋል) 19፡20 እትመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ህድግ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ሳዉን 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እትመት ብርቱኳን ብርቱኳን ብርቱኳን ንዓይኒ ሰባት ውዑይ ሕብሪ እዩ። ስለ ዝዀነ፡ ናይ ዋዕን ዘቃጽልን ሃነይነይታ ስምዒት ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.178 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 5", "char_count": 855, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03866", "text": "ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን መበል 19 ክፋል ክቡር ኣንባቢ፡ መበል 19 ክፋል ዓንቀጽ ናይዚ ኣርእስቲ’ዚ ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ 20 መጋቢት ክቐርብ ዝግባእ’ኳ እንተነበረ፡ ብሰብኪ ሕጽረት ግዜ ኣብ ዕለቱ ከነቕርቦ ብዘይ ምኽኣልና ይቕረታ እናሓተትና፡ ኣብ ዓንቀጻት 18 ክፋል ቀሪቡ ዝነበረ ትረኻና፡ ንኣመሰራርታ ግንባር ናቕፋ ዝምልከት ምንባሩ ነዘኻኽር። ግንባር ናቕፋ ኣብ መስርሕ ምዝላቕ ብፍላይ ኣብ ወርሒ ለካቲት 1979 ከም ዝተመስረተ፣ እቲ ግንባር ክምስረት ከሎ ኣብኡ ብዛዕባ ዝነበራ ሓይልታት ህዝባዊ ግንባርን ክሳብ ምፍሻል ሓምሻይ ወራር ድሕሪ ዝገበራኦ ምርብራባት ከኣ፡ ብተበግሶ ጸረ-መጥቃዕቲ ናይ ህዝባዊ ሰራዊት፡ ጸላኢ 50 ኪሎሜተር ንዕምቆት ከም ዝተደፍአ ተመልኪትና ነይርና። መቐጸልታ ናቱ እንሆ፤ ድሕሪ ናይ ታሕሳስ 1979 ተበግሶ መጥቃዕቲ ህዝባዊ ሰራዊት፡ ኣተሓሕዛ ድፋዕ ወገን ካብ ከባቢ ዓሸሮም ንምብራቕ ሸነኽ - ካብ ዓሊጎኖን መድሃሮን ዝበሃል ቦታ - ክሳብ ከባቢ መፍገርገሊል፣ ብምዕራብ ከኣ ክሳብ ከባቢ ኣድያብ ይዝርጋሕ ነይሩ። ስለ’ዚ ግንባር ደንደን ንድሕሪት ተሪፉ ናብ ዓሸሮም እትው ኢልካ ከም ዝተሓዝ ተገይሩ ነበረ። ሻድሻይ ወራር ክጅመር እናተቐራረበ ምስ መጽአ ግን እዚ ኣተሓሕዛ ድፋዕ’ዚ ተሪፉ፡ ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ፡ ካብ የማን ግንባር ናቕፋ (ታባ ሸከነብ ገምገም ሃበሮ) ጀሚሩ ናብ ዓላጋ፣ ብኡ ኣቢሉ ናብ ግርግር፡ ራርሕ፡ ራስ ሓርማዝ፡ ሓርጠጠት፡ ዓብደልሓሰብ፡ መሸታይ ይተኣሳሰር ነበረ። ቅርጺ ናይቲ መሬት በረኽትን ኣጻድፍን ዝበዝሖ፡ ዓበይቲ ኣኻውሕ፡ ሩባታት፡ ስንጭሮን ምጡን ኣግራብን ዘሎዎ እዩ። በዚ ምኽንያት፡ ጸላኢ ብቐሊሉ ክደፍሮም ዘይክእል ሰንሰለት ድፋዓት ነበሩ። ንጥፈታት ኣካይዱ። እቲ ድፋዓት ሓድሕዱ ዝተሓላሎን ካብ ደብዳብ መዳፍዕ ተጸዋርነት ዘለዎን ጽኑዕን ኮይኑ ተሃንጸ። 77.1 ብየማን ጫፍ ናይቲ ግንባር፡ ናብ ወገን ሃበሮን ሩባ ዓንሰባን ብምዝርጋሕ ዓሪዳ ነበረት። እስር-ዓቢ ድፋዓት ኣይነበሮን፣ ሓድሽ ቦታ ስለ ዝነበረ፡ ካብ ራርሕ፡ ግርግር፡ ዓላጋ ክሳብ ሽክናብ ግን ስሩሕ ድፋዓት ነይሩዎ። ብሓይሊ ደረጃ ዝተሃደመ ናይ ትሕቲ መሬት ገዛውቲ፡ ብካናለ ዝተራኸበ ድፋዓት፣ ገሊኡ ኸኣ ብጋንታ ደረጃ ዝተሃደመ መዕቆብን ብካናለ ዝተራኸበ ዕርድታትን ነይሩዎ። ድሕሪ ተበግሶ ግንባር ናቕፋ (መጥቃዕቲ ታሕሳስ 1979) ዝነበረ ኣተሓሕዛ ድፋዕ ብርጌድ 58 ድማ፡ ኣብ ጸጋማይ ክንፊ ናይቲ ግንባር (ኣብ ከባቢ ሞጋዕ) ብምዕራድ፡ ኣብ ብዓል መፍገርገሊል፡ ከባቢ ዳዕሮታት፡ ፈልከት፡ ማዕሚደን ከባቢኡን ትንቀሳቐስን ዘየቋርጽ ኮለላታትን ትገብር ነበረት። እዚ ኣተሓሕዛ’ዚ ግን ከም ስትራተጂ ዘይጥዑምን ተኣፋፍን ብምንባሩ፡ ንነዊሕ ክትዓርደሉ ኣጸጋሚ ክኸውን ከም ዝኾነ ርዱእ ነበረ። መጽናዕቲ ድሕሪ ምግባር’ውን ከም ዘየዋጽእ ተገምገመ’ሞ፡ እቲ ምሉእ ግንባር ንድሕሪት ስሒቡ ክዓርድ ተወሰነ። ሻድሻይ ወራር ኣብ ምብጋሱ ኸኣ፡ እታ ብርጌድ ነዚ ዝስዕብ ዝመስል ኣሰላልፋ ሓዘት፥ ኣብቲ ግዜ’ቲ ንጥፈት ስለያ ብርጌዳት ወገን ወሳኒ ዝኾነ ዕማም ይፍጸም ነበረ። ኩነታትን ንጥፈታትን ጸላኢ ንምቍጽጻር፡ ኩለን ስለያ ብርጌዳት ህ.ሰራዊት ኣብ ከባቢአንን ዘዞብአንን ንምንቅስቓስ ጸላኢ ብጽኑዕን ንቑሕ ምክትታልን ይገብራ ነበራ። ምእንቲ ኣብ ግዜ ኩነታት ሽግራት ከይፍጠር፡ ኩላቶም ኣባላተን፡ ቅርጺ መሬትን ኣብ ዝነበራኦ ከባቢታት ዝግበር ምንቅስቓሳትን ብደቂቕ ንምፍላጥ መጽናዕትታት ምክያድ ዕለታዊ ንጥፈታተን ኮይኑ ነበረ። ካርታ ምስ መሬት ብምውህሃድ ኣስማት ቦታታት ይዅን ማያት ከም ዝፍለጥን ኣብ ካርታ ከም ዝሰርሕን ተገይሩ። ክልተ ሓይሊ ቦጦሎኒ 58.3ን ሓንቲ ሓይሊ ወያነን ኣብ ታባታት መሸታይን ጨሓትን፣ ክልተ ሓይሊ ናይ ወያነ ምስ ሓንቲ ሓይሊ ናይ ቦጦሎኒ 58.3 ኣብ ዳሕረዋይ ድፋዕ (ከባቢ ሮረት) ዓረዳ። ሓደ ቢቴንን ሓደ ዶሽካን ዝሓዘት ጋንታ ከቢድ ብረት ብርጌድ 58፡ ከምኡ’ውን ሓንቲ ዶሽካን ክልተ ሞርታር 82 ሚ.ሜ. ዝሓዘት ሓይሊ ካብ ብርጌድ ከቢድ ብረት 76 ምስተን ኣብ መሸታይን ጨሓትን ተመዲበን ዝነበራ ኣሃዱታት ነይረን። ቦጦሎኒ 58.1 ግን፡ ኣብ ናይ ዕለት 13/2/82 መጥቃዕቲ ቆጋይ ስለ ዝተሳተፈት፡ ድሒራ ኣብ ዕለት 17/2/82 እያ ናብ ግንባር ናቕፋ ተጸንቢራ። ቦጦሎኒ 58.2 እውን ብዓንተቦኡ ብምኽንያት ውግእ ሕድሕድ ካብ ኣሃዱኣ ተፈልያ ስለ ዝነበረት፡ ሻድሻይ ወራር ክጅመር ከሎ ኣብ ባርካ እያ ፈሊማቶ። ኣብዚ ዓሪደን ዝነበራ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት፥ ብርጌድ 51 ካብ ዝባን ሮረት ጀሚራ ክሳብ ጸጋማይ ጫፍ ናይ እምባ፡ ሳይበርያን ራርሕን ትዝርጋሕ። ከም ቀዳማይ ድፋዓት ከገልግሉ ዝተወሰኑ፥ ቆገት፡ መሸታይ፡ ዓብደልሓሰንን ሓርጠጠትን ኮይኖም፡ ኣብዚ ናይ ሓለዋ ጋንታታት ዓሪደን ነይረን። እቲ ቀንድን ዳሕረዋይን ድፋዓት ግን ዝባን ሮረት’ዩ ነይሩ። እቲ ቀዳማይ ድፋዓት፡ ንሓለዋን ንናይ ጸላኢ ምንቅስቓስ ከም መደናጎዪን ክኸውን ዕላማ ዝገበረ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ መጀመርታ ጻዕቂ ምስራሕ ድፋዓት ኣብቲ ዳሕረዋይ መስመር ይካየድ ነይሩ። ካብ ወርሒ ታሕሳስ 1981 ንደሓር ግን፡ ከም ሓድሽ መሰረታዊ ናይ ኣተሓሕዛ ምቅያያራት ተገይሩ። እቲ ቀዳማይን ከም ናይ ሓለዋ ቦታን ዝረአ ዝነበረ ዕርድታት፡ ከም ቀንድን ቀዋምን መዋግኢ ቦታ ከም ዝኸውን ገይርካ ተታሒዙ። ብዘይካ’ቲ ብኣሃዱታት ስለያ ዝተኻየደ ንጥፈታት፡ ነፍሲ-ወከፍ ብርጌድ ብሓይሊ ደረጃ ኣብ ሰሳልስቲ፡ ብጋንታ ደረጃ ምሸት ምሸት፡ ናብ ቅድሚት እናኣሕለፈት ምክትታል ተካይድ ነይራ። ኣብ ንጥፈት ኮለላ’ውን፡ መጀመርታ ብሓለፍቲ ደረጃ፡ ድሓር’ውን ነፍሲ-ወከፍ ሓላፊ ተራ ተጋደልቲ ብምሓዝ ከም መእተውን መውጽእን ዘገልግሉ ኣገደስቲ ቦታታት ከም ዘጽንዕ ተገይሩ። ብዋርድያታት ብምክታታልን ካብ ዝሰለሙ ወተሃደራት ጸላኢ ሓበሬታ ብምእካብን ጭቡጥ ኩነታት ምንቅስቓስ ጸላኢ ክፍለጥ ይከኣል ነይሩ። ቅድሚ ምጅማር ሻድሻይ ወራር ብወገን ብርጌድ 77 ዝነበረ ኣተሓሕዛ ድፋዓቱ ምስ እንርኢ፥ ካብ እስር ዓብን ራርሕን ብምሉኡ፣ ሩባ ግርግርን ዓላጋን ኣጠቓሊላ ክሳብ ሽካናብ ትዝርጋሕ ነይራ። ነዚ ድፋዓት’ዚ፡ ቦጦሎኒ 77.3 ብምልእታ፣ ካብ ቦጦሎኒ 77.2 ክልተ ሓይሊ፣ ክልተ ሓይሊ ወያነ፣ ሓንቲ ጋንታ ካብ ብርጌድ 76 ሒዘንኦ ነበራ። ቦጦሎኒ ኣሃዱታት ህ.ሰራዊት ዝጥቀማሉ ዝነበራ ማይ ካብ ድሕሪ ድፋዓተን እዩ። ካብ ከባቢ ሸክናብን ግርግርን ብጉልበት ተጋደልትን ብኣእዱግን ይጓረት ነይሩ። ኣብ ከባቢ ሓርጠጠት፡ ዓብደል ሓሰን፡ ገባሉን መሸታይን ካብ ሩባ ጉድ ይጥቀማ ስለ ዝነበራ፡ ኩሉ ራሕቂ ነይሩዎ። ኣብ ከባቢ ራስ ሓርማዝ ግን ብቦጥ ይጥቀሙ ነበሩ። ካብዚ ድሒሩ ዝመጽአ ናይ ኣተሓሕዛ ድፋዕ ውሳነን ዝተሰርሐ ዓይነት ድፋዓትን ምስ እንርኢ፡ ተጋዳላይ ምሉእ ግዜኡን ጉልበቱን ናብ ምስራሕ ድፋዓት ኣተኲሩ ኣብ ግንባር ናቕፋ ዓሪደን ዝነበራ ኣሃዱታት ከቢድ ብረት ወገን፡ ሓይልታት ቦጦሎኒ 76.3 እየን። ብተወሳኺ ሓይሊ 101 ዝተባህለት ናይ ወያነ’ውን ነይራ። ኣብቲ ግንባር ኣብ ድፋዓት ተዓጢቖም ካብ ዝነበሩ ኣጽዋር ቦጦሎኒ ከቢድ ብረት 76.3፥ ንሃበሮ ኣብ ዝጥምት ከባቢ (ኣብ ሸከናብ) ሓደ ዶሽካን ብወገን ወያነ ዝእለ ካልኣይ ዶሽካን ነይሮም። ኣብ ዓላጋ ሓደ ብራውን፣ ኣብ ግንባር ሓምል ሓደ ብራውን ምስ ክልተ ናይ 81 ሚ.ሜ ሞርታር፣ ኣብ ራርሕ ሓደ ብራውን፣ ኣብ ሸልዒት ሓደ ቢቴን፣ ኣብ ጽርግያ፡ ብሓንቲ መስርዕ 76.323ን ሓንቲ መስርዕ ወያነን ዝእለ ኣስራት ብሩ እናተመርሐ ካብ ሽረን ሽራሮን ንሻምብቆን ባረንቱን ክሕዝ፣ ግብረሃይል 503 ብኮሎኔል ካሳ ገብረማርያም እናተመርሐ ኣብ “ሀ”ን “ለ”ን ተመቒሉ፡ ንኡስ ግብረሃይል “ለ” ብዓድዋ፡ ራማ፡ ዓዲዃላን መንደፈራን ገይሩ ኣስመራ ክኣቱ፣ ንኡስ ግብረሃይል “ሀ” ብኮሎኔል ታሪኩ ኣይኔ እናተመርሐ ብግርሁስርናይ፡ ጸሮና፡ ማይዓይኒ ኣቢሉ ናብ ደቀምሓረ ክኣቱ፣ እቲ ብኮሎኔል ኣበራ ኣበበ ዝምራሕ ግብረሃይል 505 ድማ፡ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓንቀጻትና ዝገለጽናዮ፡ ምስ ኣብ ዳህላክ ንኣስታት ሰለስተ ወርሒ ፍሉይ ስልጠና ዝወሰደ ዘርኣይ ደረስ ሜካናዝድ ብርጌድ ንመስመር ኣስመራ ምጽዋዕ ክኸፍቱ፣ ንኡስ ግብረሃይል 503 “መ” ኣብ ዓድቐይሕ ዝነበረ፣ ግብረሃይል 506 ኣብ ኣስመራ ዝነበረ፣ ግብረሃይል 509 ከኣ ኣብ ባረንቱ ዝጸንሐ እዮም። 75 ሚ.ሜ መድፍዕ፣ ኣብ ከባቢ ጽርግያ ሓደ ዶሽካ፣ ከምኡ’ውን ብሓንቲ መስርዕ 76.322ን ሓንቲ መስርዕ ወያነን ዝተታሕዘ ናይ 120 ሚ.ሜ ሞርታር ነይሩ። ኣብ ሓርጠጠት ሓደ ብራውን። ኣብ መሽታይ ብኽልተ መስርዕ ናይ 76.323ን መስርዕ ወያነን ዝእለ ሓደ ዶሽካን ክልተ ሞርታር 81 ሚ.ሜተርን ተሰሊፎም ነይሮም። ካብ ድፋዕ ወጻኢ ምስ ናይ ጸላኢ ምንቅስቓስ እትተዓጻጸፍ ከም ትሕጃ ዝተታሕዘት ጋንታን ኣብ ራርሕ’ውን ሓደ ዶሽካን ክልተ ሞርታር 82 ሚ.ሜተርን ሒዛ ዝተሰለፈት ጋንታ ከቢድ ብረት ነይረን። ዓቕሚ ሰብ ተዋጋኢ ሰራዊት ቦጦሎኒ ከቢድ ብረት 76.3 ከባቢ 413 ይበጽሕ ነይሩ። ኣብ ክፍልታቱ ምስ ዝነበሩ 24 ተጋደልቲ፡ ድምር ዓቕሚ ሰብ ቦጦሎኒ 437 ነይሩ። እዚ፡ ንትምህርትን ጦፍን ዝተንቀሰቐሱ፡ ከምኡ’ውን ሕሙማት ካብ ዓቕሚ ኣውጺእካ እዩ። ቅድሚ ምጅማር ሻድሻይ ወራር፡ እቲ ኣብ ግንባር ናቕፋ ዓሪዱ ዝነበረ ሰራዊት ጸላኢ ብግብረ ሃይል 508 ይፍለጥ ነበረ። ሱር መሰረት ናይ’ዚ ግብረሃይል’ዚ ኸኣ ግብረ ኣብቲ ግንባር ተሰሊፈን ዝነበራ ብርጌዳት ህ.ሰራዊት ሓድሕደን ተመሳሳሊ ዝኾነ ትሕዝቶ ዕጥቅን ዓቕሚ ሰብን ነይሩወን። ሓንቲ ብርጌድ ብሰለስተ ኣጋር ቦጦሎንታትን ካብ 40 ዘይሓልፍ ዓቕሚ ሰብ ዘለዎ ኣሃዱ ከቢድ ብረትን ዝቖመት’ያ ነይራ። ናይ ሓንቲ ቦጦሎኒ ዓቕሚ ሰብ ብማእከላይ ገምጋም 423 ይበጽሕ። ድምር ዓቕሚ ሰብ ሰለስቲኤን ቦጦሎኒታ ምስ ኣሃዱ ከቢድ ብረት ብርጌድን ክፍልታት ብርጌድን ጠቕላላ ካብ 1,370 ዝሓልፍ ኣይኮነን። እዚ ማእከላይ ገምጋም’ዚ ቅድሚ ወራር ምጅማሩ ዝነበረ ናይ ሓንቲ ብርጌድ ብዝሒ ሰራዊት ወገን እዩ። ምናልባት ኣብ ዓቕሚ ናይ ወሰኽ ለውጢ እንተ ኣምጺኡ፡ ኣብቲ ግንባር ብዝተሰለፈ ናይ ሓደ ቦጦሎኒ ዓቕሚ ሰብ ወያነ ዝመጽአ ለውጢ ጥራይ እዩ ዝኸውን። ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ግን፡ ወራር ምስ ተጀመረ ኣብ ካልእ ግንባራት ካብ ዝዓረዳን ካብ ክፍልታት ውድብ ዝኸተታን ኣሃዱታት ምድራብ ከም ዝነበረ ኣብቲ ስዒቡ ዝመጽእ ዓንቀጻት ንርእዮ ክኸውን እዩ። ሃይላት 501ን 502ን ነበሩ። ግብረሃይል 501 ካብ ሕሞራ ተበጊሱ ኣቑርደት ምስ በጽሐን፡ ግብረሃይል 502 እውን ካብ ሽረን ሽራሮን ተበጊሱ ኣብ ባረንቱን ኣቑርደትን ምስ በጽሐን፡ ክልቲኦም ግብረሃይላት ኣብ ሓደ ብምጭፍላቕ ንግብረሃይል 508 መስረቱ። ግብረሃይል 508 እምበኣር፡ ድሕሪ ምስረታኡን ህዝባዊ ሰራዊት ካብ ዕላበርዕድን ከረንን ድሕሪ ምዝላቑን፡ ብሓጋዝ ኣቢሉ ናብ ከረን ኣትዩ ኣብ ግንባር ገንፈሎም ዓሪዱ ጸንሐ። እዚ ግብረሃይል’ዚ ምስ ንኡስ ግብረሃይል 506 “ሀ” ናብ ኣፍዓበት ከምርሕ እንከሎ፡ ንኡስ ግብረሃይል 506 “ለ” ግን ካብ ከረን ጀሚሩ ክሳብ ኣፍዓበት ንዘሎ መስመር ክሕሉ ድሕሪት ተረፈ። ግብረ ሃይል 508 ብምሉኡን ንኡስ ግብረሃይል 506 “ሀ”ን ብሓባር ግን ኣብ መጀመርታ ሰሙን ናይ ወርሒ ለካቲት 1979 ናብ ግንባር ናቕፋ ኣተዉ። ግብረሃይላት 506 ኣብ ግጥማት ውግእ ምዝላቕ ስለ ዝተዳኸመ፡ ኣብ ውሽጢ ግብረሃይል 508 ፋሕ ከም ዝብል ብምግባር ሓቒቑ ተረፈ። ኣብ ግንባር ናቕፋ ናይ ዝተሰለፈ ኣብ ግንባር ናቕፋ ናይ ዝተሰለፈ ግብረ ሃይል 508 ኣብ ግንባር ናቕፋ ራብዓይን ሓምሻይን ወራራት ኣከታቲሉ ወፍርታት ኣካይዱ፣ ኣይሰለጦን። ከቢድ ክሳራታት’ውን ኣጋጠሞ። ናይ ምግባር ዓቕሙ እናጸንቀቐ ከም ዝመጽአ ምስ ተፈልጠ ከኣ፡ ህዝባዊ ሰራዊት ኣብ ልዕሊኡ ናይ ጸረ-መጥቃዕቲ (ተበግሶ ታሕሳስ 1979) ወሰደ። ግብረ ሃይለ 508 ካብ ኩሉ ሒዙዎ ዝጸንሐ ቦታታት ተደፊኡ ኣብ ከባቢ ኣፍዓበት ዓሽሮም መከላኸሊ ድፋዓት መስረተ። እዚ 13 መዓልታት ዝወሰደ ደምሳሲ መጥቃዕቲ’ዚ፡ ንጸላኢ ካልእ ከም ዘይሓስብ’ዩ ገይሩዎ። ኣብ ጽዑቕ ዝኾነ ወተሃደራውን ስነ ኣእምሮኣውን ስርሓት ከም ዝጽመድ ኮይኑ ኣንፈቱ ክሳብ ዝስሕት ኮነ። ድሕረ-ባይታ ሰራዊት ጸላኢ ድሕረ-ባይታ ሰራዊት ጸላኢ እቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ (ብናይ ሽዑ ኤርትራን ትግራይን) ዓስኪሩ ዝነበረ ሰራዊት ስርዓት ደርግ “ካልኣይ ኣብዮታዊ ሰራዊት” ተባሂሉ ይጽዋዕ ነበረ። ብፍላይ ካብ 1978 ዓ/ም ብዝተፈላለያ ግብረሃይላት ዝተወደባ ኣሃዱታት ሰራዊት ጸላኢ ንዓቕሚ ካልኣይ ኣብዮታዊ ሰራዊት ብዝተዓጻጸፈ ደረጃ ኣዕበያኦ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ካልኣይ ኣብዮታዊ ሰራዊት ማእከላይ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ መቐለ ገይሩ፡ ነቶም ኣብ ምብራቕ (ውግእ ሶማል) ዝነበሩ ኣሃዱታት፡ “በምብራቅ የተገኘ ድል በሰሜን ይደገማል፡” እናበለ ብዝተፈላለዩ መኣዝናት ናብ ምድሪ ኤርትራ ኣውሓዞም። ግብረሃይል 501 ብኮሎኔል ረጋሳ ጅማ እናተመርሐ ብሕሞራ ኣቢሉ ናብ ኦምሓጀር፡ ተሰነይን ኣቝርደትን ክወፍር ተልእኾ ተዋህበ። ግብረሃይል 502 ብኮሎኔል ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል", "char_count": 7214, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03868", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ወ/ሮ ጽገወይኒ ገብረኪዳን ደብረጽዮን፡ ብዓል ቤተይ ባርኖባስ ታትዮስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። መኣዛ ተኽለሃይማኖት፡ ብዓል ቤተይ ወልዱ ገብረኪዳን ተወልደ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰለሙን ዘርአይ ክፍለማርያም፡ ኣደይ ኣብርሀት ገብረመስቅል ስለዝዓረፈት ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን07/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወ/ሮ ለምለም ተኽለ ደባስ፡ ብወኪል ጽገሬዳ መሓሪ ካሳ፡ ኣቦይ ተኽለ ደባስ ስለዝዓረፈ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረቱ ኣነ ምስ 2 ህሉዋት ኣሕዋተይ 1 ሓወይ ከኣ ተተካእቲን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ።", "char_count": 771, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03869", "text": "ወ/ሮ ለተሃይማኖት ገብረስላሴ ምሕጹንን ወለድና ገብረስላሴ ምሕጹን ሰረቐን መብራት ሓጎስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1 ህልውቲ ሓፍተይ 18 ተተካእቲ ደቂ ኣሕዋተይን ደቂ ግያል ሓፍተይን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣኽበረት የማነ ካሕሱ፡ ወለደይ የማነ ካሕሱ ዓንደብርሃንን ዘውዲ ገብረትንሳኤን ስለዝዓረፉ፡ 7 ኣሕዋት ናይ ኣዴና ከኣ 1. ኣኽበረት የማን 2. ኣረጋሽ የማነ 3. እዮብ የማነ 4. ሸዊት የማነ 5. ዮርዳኖስ የማነ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ፈቨን ሃብተ በርሀ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ደንደን ኪዳነ ሃይለ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ መልሲ ሒዝካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን22/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 568, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03870", "text": "ወ/ሮ ትርሓስ ይሕደጎ ፍጡር፡ ወኪል ዮርዳኖስ ዑቕባይ ፍስሃየ፡ ጓልና ብርጭቆ ጎይትኦም ስለዝዓረፈት፡ ውላድ ይኹን ሓዳር ስለ ዘይብላ፡ ንሕና ወለዳ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረታ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ምሕረት እዮብ ተስፋየውሃንስ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሳሲኖስ ኣስፋው ተኽለ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ መልሲ ሒዝካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ተኸሰስቲ ኣቶ ናሆም እስክንድር፡ ሄርሞን እስክንድር፡ ግብጺ መንግስ፡ ዛይድ ተኽልያ፡ ኣሮን ተኽልያ፡ ምስሪ ተኽልያ፡ ኣማኑኤል ተኽልያ፡ ንዓኹም ዝምልከት ክርክር ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን8/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/35 ቅረቡ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 543, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03871", "text": "ከሳሲ ቀሺ ግዮርጊስ ገብረስላሴ በይን፡ ተኸሰስቲ 2.2 ኢለን ዘርአ 4.2 ኣቶ ኣሌክሳንደር ዘሚካኤል 4.3 ወ/ሮ ሰናይት ዘሚካኤል 5.4 ወ/ሮ ሸዊት ዘሚካኤል 5.4 ኣቶ ኣብርሃም ዘሚካኤል 5.5 ኣቶ በረኸት ገብረስላሴ በይን፣ ኣብ ልዕሌኹም ንምቅሊት ውርሲ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ወ/ሮ ገነት ወልዱ በራኺ፡ ኣቶ ፍስሃየ ኣረፋይነ ቦኽረን ወ/ሮ ኣስመረት የማነ ተኽለሃይማኖትን ኣብ ዞ/ደ/ድባርዋ ኣብ ዞባ 02 ዝርከብ 3 ስሩሕ ክፍልታት ዘጠቓለለ ብውህብቶ ስለ ዝሃቡኒ፡ እዚ ውህብቶ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ መርሃዊት ዘሚኪኤል ሞጎስ፡ ብዓል ቤተይ በኩቲ ተስፋጋብር ጸጋይ ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓዚዛ ሳልሕ መሓመድ ዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ኤደን ሳልሕ መሓመድ ዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 713, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03872", "text": "ከሳሲት ማክዳ የማነ ገብረሚካኤል፡ ተኸሳሲ ዕርዶም ምሕረትኣብ ዓንደ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ መልሲ ሒዝካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ስኒት ተስፋኦም ገብረ ሳሚኤል ምባል ተሪፉ፡ ሰናይት ተስፋኦም ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ግምጃ ገብረእግዚኣብሄር፡ ተጸዋዕቲ ኣቶ ሳህለ ሃይለሚካኤል 2. ወ/ሮ ሌላ ሃይለሚካኤል 3. ኣቶ ጎይትኦም ሃለይለሚካኣኤል 4. ወ/ሮ ኣኽበረት ሃየለሚካኤል፣ ንምቅሊት ውርሲ ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 504, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03873", "text": "1.1.1 ሰላም ሃይለ ገ/ሄር፡ 1.1.3 ሚካል ሃይለ ገ/ሄር፡ 3. ዝፋን እምባየ 4. ኣድያም ጸጋይ፡ 5.1 ሄለን ኣካሉ፡ 5.3 መድሃኔ ኣካሉ 8.1 ኤልሳ ጸሃየ ገ/ ሄር 8.2 ኣስማይት ጸሃየ፡ 8.3 ገቢለት ጸሃየ 8.4 ሱዚ ጸሃየ 9.1 ጸጋይ ዮናስ 9.2 ኣዳ ዮናስ፡ 9.4 ኤፍተም ዮናስ 9.5 ዳናይት ዮናስ 9.6 ባርሴባ ዮናስ፣ ወረ/ገ/ሄር ተወልደመድህን ወረ/ነፍ ኣለሚቱ መኮነን ወ/ሮ ኣዜብ ኣረፋይነ ኣብርሃ ንምቅሊት ውርሲ ዝምልከት ኣብ ልዕሌኹም ክሲ መስሪታ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪልን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ወ/ሮ ሰናይት ናይዝጊ ወልዳይ፡ ብዓል ቤተይ ሓድሽ ገብረዮናስ ገብረመድህን ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣበበ ኣረጋይ ኣስገዶም፡ ብዓልቲ ቤተይ ጸሃይነሽ ተወልደ ዘርእሰናይ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዒላበርዕድ ተኽለ ፍረዝጊ የውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ተኽሉ ፍረዝጊ የውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ ተመስገን ጸጋይ ልጃም፡ ተኸሳሲት ኤደን ፍቕረ ካሕሱ፡ ናይ ሞግዚትነት ስልጣን ክሲ ቀሪቡልኪ ዓንደማርያም ቀለታ በራኺ፡ ወለድና ቀለታ በራኺ ጎይትኦምን ስላስ ተስፋማርያም ዳውድን ስለዝዓረፉ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረቶም 6 ኣሕዋት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቁጽሪ 301493 ዝተመዝገበ፡ ኣብ ቤ/ፍ ዞ/ማ/ከረን ቀሪበን ብህያብ ዝሃቡኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 1135, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03874", "text": "ወ/ሮ ኣድሓነት ሃብቱ ሓጎስ፡ ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ዓንደሃይማኖት ደብረጽዮን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 11 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ኣብርሃም ገብረሂወት በርሀ፡ ኣደይ ለታይ ተሰማ ኪዳነ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረቶም ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ኣልማዝ ካሕሳይ ተስፋማርያም፡ ኣደይ ወ/ሮ ዙፋን ካሕሳይ ተስፋምርያም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 440, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03875", "text": "ወ/ሮ ሳራ መስፍን ገብረሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ትካቦ ተኽሉ መባእ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ወ/ሮ ራህዋ ኢዮብ ሃይለ፡ ብዓል ቤተይ ሃብቶም ተኪኤ ፍትዊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ገብረኣምላኽ ክብሮም ተላ፡ ኣሕዋተይ 1. ለምለም ክብሮም ተላ 2. ሂወት ክብሮም ተላ 3. ሚዛን ክብሮም ተላ 4. ሕርይቲ ክብሮም ተላ፣ ብዕለት 17/06/2002 ብቁ.መዝ 191/2002 ነቲ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 04 ዝርከብ መንበሪ ገዛ ብውርሻ ዝብጽሓና ብቁ/ ምክስር ወረቐት 303 909 መወከሲ ሓዳስ ኤርትራ 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.178", "char_count": 538, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03876", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ GLOBE CORE INDUSTRIES (PTY) LTD (ERITREA BRANCH)", "char_count": 116, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03880", "text": "Place of work: BMSC Sites Type of contract: Indefinite Period Salary: As per the Company Salary Scale Additional requirements for Nationals:  Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defence.  Present clearance paper from current/Last employer  Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.)  Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview.  Application documents will not be returned to the sender  All applications should be send through the post office.  Deadline for application: 5 days from the day of publication in the Newspaper  Applicants should attach Educational Documents.  Applicants should provide letter of service from former employers  Address: Please mail your applications to: Globe Core Industries (pty) ltd P.O.Box 7986 Asmara, Eritrea • Applicants shall be required to send a copy to: Department of Mineral Resources Management P.O.Box 272 Asmara, Eritrea Aliens Employment Permit Affairs P.O.Box 7940 Asmara, Eritrea ኣነ ኣመልካቲት ወ/ሮ ኣባዲት ህያይ ሓይልንኪኤል፡ ብውዕል መሸጣ መሰረት ወረ/ ነፍ/ሄር ሰበነ ዘሙይ ኣዶጎይ ወ/ሮ ለተኪዳን ዘሙይ ኣዶጎይ +21 ብዕለት 02/05/2014 ዓ/ም ዝፈጸምናዮ ውዕል መሸጣ መተኣማመኒ ሰነድ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጸጸራት ከባቢ/ዝፕ ኮድ ጸጸራት 01/1A127 ፓርሰል ASP00025065 መለለዪ ገዛ ASD00022579 ቁ ገዛ 30 ስፍሓት ስሩሕ ገዛ 42.51 መለለይ ቁ.ንብረት 1BRADM0፡020897 ተመዝጊቡ ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ገዛ፡ ብውዕል መሸጣ መተኣማመኒ ሰነድ ኣነ ዓዳጊት ወ/ሮ ኣባዲት ህያይ ሓይልንኪኤል ናብ ስመይ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ካብ ዝተቓልሓሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ ብዛእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካዳስተርን ክቐርብ እሕብር። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ዋንነት ናብ ስመይ ክመሓላለፈለይ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ኣባዲት ህያይ ሓይልንኪኤል ንሕና ኣመልከትቲ፡ ነቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከባቢ ኣኽርያ፡ ፍሉይ ሽሙ ምህራም ጭራ፡ ፕሎት 87፡ ፓርሰል C ስፍሓት መሬት 200 ት/ሜ ብስም ኣቦና ነ/ሄር ያሲን ሳልሕ ዋሃብ ዝተመዘበ መንበሪ ገዛ፡ ወረስቲ ምዃንና ብቤት ፍርዲ ሸሪዓ ዘረጋገጽና፡ ስም ዋንነት ናብ ሓውና ኢብራሂም ያሲን ሳልሕ ከነተሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪ/ ሃገራዊ ካዳስትር ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ፡ መስርሕ ምትሕልላፍ ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር። ወኪል ሳዓድ ዓብደልቃድር ኣደም ኣነ ወንድወሰን ክፍለማርያም ካሕሳይ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ዞባ 1 ምም 02 (ምም/ን/ዞባ ማእከል ከተማ) ጐደና ኣቡነ ኪዳነ-ማርያም ቁጽሪ ገዛ 14/12 ቁጽሪ ሎታ 5 ቁ ፓርቸላ 73/74 ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 108868 መወከሲ ቁጽሪ 128486/128488 ብቁጽሪ ምዝገባ ንብረት 26503፡ 38276 ብስም ዓባየይ ነፍ/ ለተብርሃን ኣስገዶም ጋርዛ ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ፡ ንወላዲየይ ነፍ/ ክፍለማርያም ካሕሳይ ኣስገዶም ብምትካእ ብውርሲ ስለ ዝረኸብክዎ፡ ስም ዋንነት ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝፈቕዶ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስትርን የቕርብ። ኣቶ ወንድወሰን ክፍለማርያም ካሕሳይ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.178 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 8", "char_count": 2752, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03881", "text": "ሳሙኤል ገብረብርሃን ክፍሊ ኢሚግረሽንን ዜግነትን ፊልም ካብቲ ኣብ መንደቕ ዝንጸባረቕ ስእላዊ ምንቅስቓሳት ንላዕሊ፡ ትርግታ ልቢ ሓደ ህዝቢ እዩ። ሓደ ማሕበረሰብ ነብሰ-ትርጉሙን ሕልሙን ቃንዛኡን ዝገልጸሉ መስትያት፡ ንወለዶታት ዝሰግር ዓቢ ውርሻ እዩ። ፊልም መዝገብ ታሪኽ፡ መድረኽ ፖለቲካዊ ክትዓት፡ ዓንዲ ሕቖ ባህልን ልዕሊ ኩሉ ድማ መለለዪ መንነትን እዩ። ስነ-ጥበብ ፊልም፡ ንሓደ ሕብረተሰብ መንነቱ ኣለልዩ፡ ክብርታቱ ዓቂቡ፡ ናብ ዓለም ዘላልየሉ ሓያል መሳርሒ ግቡኡን፡ ብዛዕባ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝመያየጠሉን ሓሳባት ዝለዋወጠሉን መድረኽ ስለ ዝኾነ እዩ። ስነ-ጥበብ ንናይ ህዝቢ ድሌታትን ጸገማትን ድምጺ ዝኸውን ዓቢ መሳርሒ እዩ። ፊልም ባህሊ እዩ፤ ቋንቋና፡ ኣከዳድናና፡ ስርዓት መርዓናን ቀብርናን፡ ብሓፈሻ ድማ እቲ ንዓና ካብ ካልኦት ፈልዩ “ንሕና” ዘብለና ክብርታትና ዝዕቀበሉ ሃብቲ እዩ። ሓደ ህዝቢ ባህሉ እንተጠፊኡ፡ መንነቱ ይሃስስ። ፊልም ድማ ነዚ ባህሊ’ዚ ካብ ምጥፋእ ተኸላኺሉ ናብ መጻኢ ወለዶ ዘሰጋግር ድልድል እዩ። እንተኾነ ግን፡ ሎሚ እዚ ኩሉ ረዚን ተልእኾ ተሳዒሩ፡ ኣብ ክንድኡ እቲ “ንዩ-ቲዩብ ዝጥዕም” ፍርያት ቦታ ሒዙ ይርከብ። እቶም ወነንቲ ቻነላት ንፊልም ከም ስነ-ጥበብ ዘይኮነስ፡ ከም ሓደ ክዕሸግን ክሽየጥን ዝከኣል ፍርያት ጥራይ እዮም ዝርእዩዎ። ንሳቶም ንስነ-ጥበብ ብናይ ገንዘብ ሚዛን ጥራይ ክልክዕዎ ከለዉ፡ እቲ ጽባቐ ጥበብ ይሃስስ፡ እቲ ረዚን ትሕዝቶ ድማ ይሃጥም። ኣብዚ እዋን’ዚ ዝበዝሑ ስነ- ጥበበኛታትና፡ ኣብ ትሕቲ ድሌት ወነንቲ ዩ-ቲዩብ ቻነላት ተቐዪዶም ኣለዉ። እቶም ወነንቲ ቻነላት ንደረስትን ዳይረክተራትን ጸቕጢ ብምግባር፡ “ሰብ ዝፈትዎ” ብዝብል ምስምስ ላግጺ ዝመልኦ፡ ቁምነገር ዘይብሉ፡ ወይ ድማ ወሲባዊ ስምዒት ዘለዓዕል ትሕዝቶታት ጥራይ ክሰርሑ ይግድድዎም ኣለዉ። እዚ ድማ ነቲ ናይ ፈጠራ ናጽነት ስነ-ጥበበኛታት ቀቲልዎ ይርከብ። ሓደ ስነ-ጥበበኛ ንዓመታት ደኺሙ ዘዳለዎ ዓሚቚ ስራሕ፡ ብሰንኪ ስሰዐ ወነንቲ ቻነላት ዋጋ ምስ ዝስእን፡ እቲ ክቡር ጥበብ ናብ ተራን ዘይረብሕን ንግዲ ይቕየር። ፊልምታትና ኣብ ክንዲ ብዓሚቚ ምርምርን ብሉጽ ስክሪፕትን ዝስርሑ፡ “ሎሚ መዓልቲ ክንደይ ክፋል (Episodes) በጺሕና፧” ኣብ ዝብል ውድድር ኣትዮም ኣለዉ። እቲ ቀንዲ ዕላማ ጽባቐ ዘይኮነስ ብዝሒ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ድማ ነቲ ስነ-ጥበብ ከም “ቅልጡፍ መግቢ” (Fast Food) ገይሩዎ ኣሎ። ብቕልጡፍ ይስራሕ፡ ብቕልጡፍ ይብላዕ፡ ብቕልጡፍ ድማ ይርሳዕ። ሓደ ስነ-ጥበበኛ ንታሪኽ ሃገሩ ወይ ንማሕበራዊ ጸገማት ዝድህስስ ፊልም ክሰርሕ እንተደልዩ፡ ካብቶም ወነንቲ ቻነላት ዝወሃቦ መልሲ ተስፋ ዘቑርጽ እዩ። እዚ እዩ እቲ ጭቡጥ መግዛእቲ! ስነ-ጥበብ ብገንዘብ ክእዘዝ ከሎ፡ ነቲ ናይ ሓቂ መንነቱን ነፍሱን የጥፍኦ። እቲ ዓውዲ ይፈርስ። ስነ-ጥበብ ብዘይ ተዓዛቢ ህላወ የብሉን። ብተወሳኺ፡ ታሪኽን ባህልን’ውን ይጥለም፤ እቶም ዓበይቲ ታሪኽ ሃገርና፡ ክብርታትናን እንታይነትናን ጥንታዊ ባህልታትናን፡ ብሰንኪ “ገንዘብ ኣየምጽእን እዩ” ዝብል ምስምስ ዕሽሽ ይበሃሉ ኣለዉ። እዚ ድማ ንታሪኽና ኣብ ምጥፋእ ዓቢ ግደ ይጻወት። ሓደ ወለዶ ታሪኹ ብፊልም እንተዘይተነጊሩዎ፡ ካልእ ጓና ባህልን ታሪኽን ክወርስ ግዜ ኣይወስድን። እዚ ድማ ናብ ባህላዊ ወራር (Cultural Inv­ vasion) ይመርሕ። ብዘይካ’ዚ፡ ሞራልን ስነ-ምግባርን ሕብረተሰብ’ውን ይወድቕ፤ ኣብ ዩ-ቲዩብ ‘ቪው’ ንምርካብ ተባሂሉ፡ ንባህሊ ሕብረተሰብ ዘይምጥን፡ ዘይግባእ ኣዘራርባን ተግባራትን ዘርእዩ ፊልምታት ይበዝሑ ኣለዉ። እዚ ድማ ኣብቲ ተዓዛቢ ወለዶ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ህጻናትን መንእሰያትን ኣሉታዊ ጽልዋ የሕድር። መግዛእቲ ዩ-ቲዩብ ቁጠባዊ ምዝመዛ ዘስዕብ ምዃኑ ከኣ ካልእ ሕማቕ ሸነኹ’ዩ። እዩ። ይኹን’ምበር፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሃገርና ዝፈርዩ ዘለዉ ፊልምታት፡ ካብቲ ክህልዎም ዝግባእ ሃገራውን ማሕበራውን ክብርታት ወሪዶም፡ ኣብ ትሕቲ ሓደ ሓድሽ ዓይነት ‘ዲጂታላዊ መግዛእቲ’ ወዲቖም ይርከቡ። እዚ መግዛእቲ’ዚ፡ ናይቶም ንፊልም ከም ተራ ሸቐጥ ጥራይ ዝርእዩ ወነንቲ ዩ-ቲዩብ (YouTube) ቻነላት እዩ። ስነ-ጥበብና ንጥቕሚ ውሑዳት ሰባት ተባሂሉ፡ ኣብ ትሕቲ ረብሓ ‘ቪው’ (Views)ን ‘ላይክ’ን (Likes) ተቖሪኑ ምህላዉ፡ ንመጻኢ መንነትናን ንጽባቐ ጥበብናን ኣብ ዓቢ ስግኣት ዘውድቕ እዩ። ፊልም ንድሌታት ወነንቲ ቻነላት ጥራይ ኣብ ዘርዊ ደረጃ እንተወሪዱ፡ ካብ ስነ-ጥበብ እንጽበዮ ሃገራዊ ተልእኾ ደኣ መኣስ ክውቃዕ እዩ፧ ፊልም ታሪኽ እዩ፡ ፖለቲካ እዩ፡ ባህሊ እዩ፤ እዚ ረዚን ትሕዝቶ እዚ ኣብ እግሪ እቲ ‘ኣልጎሪዝም’ (Algorithm) ዩ-ቲዩብ ተንበርኪኹ ምህላዉ፡ ንመሰረት ህላወና ዘበላሽው ዓቢ ዕንቅፋት እዩ። እቶም ቀንዲ ፈጠርቲ ጥበብ ዝኾኑ ደረስቲ፡ ተዋሳእቲን ኣለይቲን ሰኣልትን ብርሃጾም ዘፍረይዎ ረብሓ ናብቶም ወነንቲ ቻነላት ጥራይ ክውሕዝ ከሎ፡ እቶም ሰብ ሞያ ጁባኦም ይነጽፍ። እዚ ዘይፍትሓዊ ኣተሓሕዛ’ዚ፡ ተውህቦ ንዘለዎም ዜጋታት ተስፋ ብምቑራጽ ካብቲ ዓውዲ ከም ዝርሕቁ ይገብሮም። ሓደ ስነ-ጥበበኛ ብጥበቡ ክናበር ምስ ዘይክእል፡ ነቲ ዓቢ ተውህቦኡ ገዲፉ ናብ ካልእ ስራሕ ክሰጋገር ይግደድ፤ እዚ ድማ ንጥበብን ንሃገራዊ ጸጋን ዘይትካእ ዓቢ ክሳራ እዩ። ፊልም ታሪኽ እዩ ክንብል ከለና፡ ንሓደ ዝሓለፈ ፍጻመ ንምዝካር ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ክብርታት ኣብ ልቢ ወለዶታት ንምውቃር እዩ። ታሪኽ ብዘይ ስነ-ጥበብ መቐረት ዘይብሉ ሓቅታትን ቁጽርታትን ጥራይ ኮይኑ’ዩ ዝተርፍ። ፊልም ግን ነቲ ታሪኽ ህያው ብምግባር፡ ተዓዛቢ ምስቶም ቀዳሞት ናይ ታሪኽ ጀጋኑኡ ክራኸብ፡ ቃንዛኦምን ዓወቶምን ክካፈል ይገብሮ። ሓደ ተዓዛቢ ብዛዕባ ኩሉ መዳያዊ ታሪኽ፡ ክብርታትን ጅግንነትን ሃገሩን ሕብተተሰቡን ኣብ ፊልም ክርኢ ከሎ፡ እቲ ታሪኽ ካብ ወረቐት ወጺኡ ናብ ደሙን ስጋኡን ይሕወስ። እዚ እዩ እቲ ካብ ፊልም ዝርከብ ትምህርታዊ ሓይሊ። እዚ ኩነታት እዚ እንተቐጺሉ፡ ስነ- ጥበብ ፊልም ሃገርና ናይ ውልቀ-ሰባት ደብተር ባንካ ካብ ምምላእ ሓሊፉ፡ ንሃገር ዘበርክቶ ዝኾነ ቁምነገር ዘይብሉ ባዶ ኮይኑ ክተርፍ እዩ። ስነ-ጥበበኛታት ካብ ናይ ፈጠራ ሃዋህው ወጺኦም ናብ ናይ ስራሕ ባሮት ይቕየሩ። ፊልም ሓደ ዓቢ ሃገራዊ ትካል ምዃኑ ተሪፉ፡ ክብረት ዝተነፍጎ ተራን ሕሱርን ናይ መሸጣ ዕዳጋ’ዩ ዝቕየር። እዚ ድማ ንመጻኢ ስነ-ጥበብና ኣብ ዓቢ ሓደጋ የውድቖ። ንሕና ንፊልም ከም ስነ- ጥበብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከም ሓደ መከላኸሊ ዕርዲ መንነትና ክንርእዮ ይግባእ። እዚ ዕርዲ እዚ እንተፈሪሱ ግን፡ ባህላዊ ወራር ንምክልኻል ዓቕሚ ኣይክህልወናን እዩ። ስለዚ፡ ካብዚ ኣብ ትሕቲ እዚ መግዛእቲ እዚ ምቕጻል ጉድኣቱ ኣዝዩ ሰፊሕን ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕን እዩ። ፈለማ፡ ጽባቐ ስነ- ጥበብ ይጠፍእ፤ ፊልምታት ንብዝሒ ደኣ እምበር ንጽባቐ ኣይኮኑን ዝስርሑ። ሓደ ተዓዛቢ ኩሉ ግዜ ተመሳሳሊ ታሪኽ፡ ተመሳሳሊ ኣተሓሳስባን ዛንታን ስእላዊ ጽባቐ ዘይብሉ ስራሕን ምስ ዝርኢ፡ ኣብ ስነ-ጥበብ ሃገሩ እምነት ይስእን። እምነት ምስ ጠፍአ ድማ፡ ፊልም ፖለቲካ እዩ ክንብል ከለና ድማ፡ ሓደ ሕብረተሰብ ብዛዕባ ኣመሓዳድራኡ፡ ብዛዕባ መሰሉን ረብሓ ስነ-ጥበበኛታት ዘኽብር ረቛሒታት ከቐምጥ ይኽእል። ውሁድ ሓይሊ ካብ ውልቃዊ ቃልሲ ስለዝሕይል። መንግስቲ’ውን ንስነ- ጥበብ ከም ሓደ ዓቢ ሃገራዊ ጸጋ ርእዩ፡ ንታሪኽን ባህልን ዝድህስሱ ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ክድግፍ ይግባእ። ሃብታማት ሃገርና እውን ኣብ ስነ- ጥበብ ወፍሪ ክገብሩ ምትብባዖም ካልእ ወሳኒ ጒዳይ’ዩ። ስነ-ጥበብ ብኽልተ እግሩ ክቐውም እንተኾይኑ፡ ቁጠባዊ ደገፍን ድልዱል ባይታን የድልዮ እዩ። ፊልም ብልምዲ ጥራይ ዘይኮነስ ብትምህርቲ ክድገፍ ከም ዘለዎ’ውን ክዝንጋዕ የብሉን። ስነ-ጥበበኛታት ብዛዕባ ታሪኽ፡ ፖለቲካን ማሕበራዊ ስነ- ፍልጠትን ዝያዳ ምስ ዝመሃሩ፡ ትሕዝቶ ፊልምታቶም ዓሚቚን ትርጉም ዘለዎን ይኸውን። ፊልም ምውሳእ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ፊልም ምሕሳብን ምርምርን እውን እዩ። መግዛእቲ’ዚ ምውጻእ ምርጫ ዘይኮነስ፡ ናይ ህላወ ጉዳይ እዩ። ካብዚ መግዛእቲ’ዚ ተናጊፍካ ዝርከብ ጥቕሚ ንመጻኢ ሃገርና ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። ናጽነት ፈጠራ ምስ ዝረጋገጽ፡ ሓደ ደራሲ ወይ ዳይረክተር ካብ ጸቕጢ ወነንቲ ቻነላት ናጻ ኮይኑ፡ ነቲ ዝኣምነሉን ሕብረተሰቡ ዝጠልቦን ታሪኽ ብብቕዓት ከቕርብ ይኽእል። ንታሪኽናን ባህልናን ዝምጥኑ ብሉጻት ፊልምታት ክፈርዩ ከለዉ፡ ንወለዶታት ዝኸውን ዓቢ ውርሻ ይተርፍ፡ ንዓለም ድማ መንነትና ብዝግባእ ከነላልያ ንኽእል። ስነ-ጥበበኛታት ባዕሎም ዝውንኑዎም መድረኻት (Platforms) ምስ ዝህሉዎም፡ እቲ ዝርከብ እቶት ብቐጥታ ስራሕ ስነ-ጥበብ ንምምሕያሽን ንባዕሎምን ይውዕል። ብጽባቐን ትሕዝቶን ዝበሰለ ፊልምታት እንተ ኣዳሊና፡ ኣብ ኣህጉራዊ ፈስቲቫላትን መድረኻትን ክንወዳደርን ክንዕወትን ንኽእል፡ እዚ ድማ ንሃገርና ዓቢ ክብሪ እዩ። ልዕሊ ኩሉ ድማ፡ ፊልም ከም መሳርሒ ህንጸት ሃገር ኮይኑ ከገልግል ይጅምር። እቲ ዝዓበየ ስልጣን ግን ኣብ ኢድ ተዓዛቢ እዩ ዘሎ። ተዓዛቢ ነቲ ጽባቐ ዘይብሉን ንባህሉ ዘይምጥንን ትሕዝቶታት ካብ ምርኣይ ብምቑጣብ፡ ነቲ ብሉጽን ቁምነገር ዘለዎን ስራሕ ብገንዘቡን ብሞራሉን ክድግፍ ኣለዎ። ተዓዛቢ ምርጫኡ ምስ ዝስተኻኽል፡ እቶም ወነንቲ ቻነላት’ውን ንረብሓኦም ክብሉ ባህሪኦምን ትሕዝቶኦምን ክቕይሩ ክግደዱ እዮም። ህዝቢ፡ ነቲ ጥበብ ዝሰርሕ ስነ-ጥበበኛ ኣኽቢሩ፡ ነቲ ንጥበብ ዘቃልል ቻነል ድማ ብምንጻግ ለውጢ ከምጽእ ይኽእል። ፊልምታትና ካብ መግዛእቲ ዩ-ቲዩብ ናጻ ክወጹ ኣለዎም። ፊልም ታሪኽና እዩ’ሞ ታሪኽና ብገንዘብ ኣይንሸጦ፤ ፊልም ፖለቲካና እዩ’ሞ ብባህታ ውሑዳት ኣይንለውጦ፤ ፊልም ባህልና እዩ’ሞ ብጫውጫውታ ዩ-ቲዩብ ኣይነርክሶ። ስነ-ጥበብ ናጻ ምስ ዝኸውን ጥራይ እዩ ህያብ ንወለዶ ክኸውን ዝኽእል። ካብዚ መግዛእቲ ንምውጻእ፡ ስጉምቲ ጥራይ ዘይኮነስ ስትራተጂካዊ ለውጢ የድልየና። ብቐዳምነት ናይ ገዛእ ርእስና ናይ ስትሪሚንግ መድረኻት ምፍጣር የድሊ። ከም ብዓል ኔትፍሊክስ (Netflix) ዝኣመሰሉ፡ ንዓና ዝምጥኑ፡ ስነ-ጥበበኛታት ብቐጥታ ንተዓዛቢ ዘርእዩሉን ብወርሓዊ ክፍሊት ዝመሓደሩን መድረኻት ምህናጽ የድሊ። እዚ ንዩ-ቲዩብ ጥራይ ከም እንምርኮስ ዝገብረና ኩነታት ይቐርፎ። ዩ-ቲዩብ ንገዛእ ርእሱ ከም መላለዪ ክጠቅም ይኽእል እዩ፡ እንተኾነ ግን ንሱ ጥራይ ከም እንኮ ምርጫ ኮይኑ ክተርፍ የብሉን። ስነ-ጥበብ ፊልም ኣብ ሃገርና ኣብ መስቀላዊ መንገዲ’ዩ ዝርከብ። ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዩ-ቲዩብ ተቖሪኑን ተንበርኪኹን፡ ንመንነትናን ታሪኽናን ሸይጡ ግዝያዊ ረብሓ ክረክብ ዝመርጽ ክኸውን፧ ወይስ ነቲ መግዛእቲ ሰይሩ፡ ሃገራዊ ተልእኾ ዘማልእ፡ ንወለዶታት ዝሰግር ክቡር ስራሕ ክሰርሕ፧ እቲ መልሲ ኣብ ኢድ ስነ-ጥበበኛታትን ኣብ ሕልና ተዓዛቢ ህዝብን እዩ ዘሎ። ካብዚ ዲጂታላዊ መግዛእቲ ተናጊፉ፡ ፊልምታትና መግለጺ ክብሪ ሃገርናን ሕብረተሰብናን ዝኾናሉ ግዜ ክበጽሕ ናይ ኩልና ሓላፍነት እዩ። ፊልምታትና ካብ መግዛእቲ ዩ-ቲዩብ ናጻ ምስ ዝኾኑ፡ ታሪኽና ክንበብ፡ ባህልና ክደምቕ፡ ምስዚ ተኣሳሲሩ፡ መንግስትን ዝምልከቶም ኣካላትን መሰል ስነ- ጥበበኛታት ዝሕሉ ሕጊ ንብረት ኣእምሮኣዊ መሰል (Copyright Law) ብዝሓየለ ክትግብሩዎ ኣለዎም። ስራሕ ሓደ ስነ-ጥበበኛ ብዘይ ፍቓዱ ኣብ ዝተፈላለዩ ቻነላት ተዘርጊሑ ረብሓኡ ክምንዝዕ ክፍቀድ የብሉን። ስነ-ጥበበኛ ብርሃጹ ክነብር ሕጋዊ ዕቚባ የድልዮ። ብዘይካ’ዚ፡ ደረስቲ፡ ተዋሳእቲ፡ ዳይረክተራትን ቴክኒሻናትን ዝሓቘፈ ሓያል ማሕበር ምምስራት’ውን ወሳኒ እዩ። እዚ ማሕበር እዚ፡ ምስ ወነንቲ ቻነላት ኣብ ዝግበር ውዕላት ዝተወሰነ መንነትና ድማ ክጸንዕ እዩ። እዚ ድማ እዩ፡ እቲ ካብ ፊልምታትና እንጽበዮ ዓቢ ሃገራዊ ተልእኾ። ስነ-ጥበብ ሓራ ክወጽእ፡ ተዓዛቢ ሓራ ክኸውን፡ ሃገር ድማ ብሰብ ሞያ ደቃ ክትኩላዕ ኩልና ብሓባር ንስራሕ። እዚ ኣብ ኣስመራ ዝካየድ ዘሎ 1ይ ፈስቲቫል ፊልም፡ ንፊልምታትና ካብ መግዛእቲ YouTube ሓራ ዘውጽእ ቀዳመይቲ ጥይት፡ ንመንነትና ዘቃልሕ ሓያል ድምጺ ይኹነልና! ሓዳስ ኤርትራ 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.178", "char_count": 6660, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03882", "text": "ብዕለት 22 መጋቢት 2026፡ ህዝብን ምምሕዳርን ን/ዞባ ሓመልማሎ፡ ምስ ኣባላት ምትሕግጋዝ ክፍለ ሰራዊት 96 ብምትሕብባር፡ ኣብቲ ንከተማ ከረን ንምሕራር ዝተወስደ ተበግሶ ግን ከኣ ዘይተዓወተ ኲናት፡ ብዕለት 11 መጋቢት 1988 ኣብ ፍሉይ ኣጋጣሚ ኣብ ፎርቶ በያን ‘ወክጁ’ ኣብ ዝተባህለት ቦታ ብጃምላ ብጅግነነት ዝተሰውኡ 63 ተጋደልቲ ንምዝካርን፡ ንዝኽሮም ብክብሪ ዝፍለጥ፡ ኣብ ዘመነ ክፍልታት፡ እታ ህብብትን ብስዉእ ዕመር እዛዝ እትምራሕ ዝነበረትን ካልኣይቲ ክፍሊ፡ ቀንዲ ደጀና እዚ ከባቢ’ዚ እዩ ነይሩ። ኣብ ታሪኽ ፈላሚ ግጥማት ሰውራ ኤርትራ’ውን፡ እቲ ኣብ ክራማት 1968 ኣብ ሓልሓል ዝተኻየደ ኣብ ሓደ እዋን ዝበዝሑ ተጋደልቲ ዝተሰውኡሉ ፍጻመን፡ ንመሰክሒ ተባሂሉ ሬሳታቶም ኣብ ኣደባባይ ጂራ ፊዮሪ ከረን ዝተሰጥሓሉን፡ ሓደ ካብቶም ዘይሃሱን", "char_count": 476, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03883", "text": "ምምሕዳራዊ ኣቃውማ ከባቢ በያን ኣብ መድረኽ መግዛእቲ ብግዜ ስርዓታት ሃይለስላሰ፡ ደርግን ክሳብ እዋን ናጽነት ምስ ሓልሓል’ኳ ዝጥርነፍ እንተነበረ ኣብዚ እዋን’ዚ ምስ ሓዲሽ ቅርጺ ምቛም ዞባታት ሃገርና ምስ ን/ዞ ሓመልማሎ ተጠርኒፉ ኣሎ። መብዛሕትኦም እቶም ኣብ መጋቢት 1988 ኣብ ዝተገብረ ርሱን ግጥማት መኸተ ከም ኢራብ ዝዘሉ ዝነበሩ ውጻእ-መዓት ተጋደልቲ፡ ሎሚ ድሕሪ 38 ዓመታት ኣብ ዕድመ መፋርቕ 60ታትን መጀመርያ ሰብዓታትን በጺሖም’ኳ እንተሃለዉ፡ እቶም ኣብ ጐድኖም እናሃለዉ ብጅግንነት ንዝወደቑ ብጾቶም፡ ዝወደቑሉ ታባ፡ ስንጭሮታትን ዝተነድቀሎም ሓወልትን ንምብጻሕ ኒሕን ሓቦን ሰኒቖም’ዮም ምስ ረዚን ዝኽሮም ተጓዒዞም ታባ ደይቦም። ዘይርስዑን በሰላታት ታሪኽና’ዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ጥሪ 1964፡ ኣብ ከባቢ በያን ሴደሪ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ብዕመር እዛዝ ዝተመርሐ ናይ ተርግእ ስርሒት እቶም ብሻምበል ዑቕባሚካኤል ዝተመርሑ ኣባላት ‘ፖሊስ ዓባይ’ ብዘይ መላስ-መርድእ ኩሎም ዝተቐንጸሉሉ፡ ንስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሴ ዘናወጸ፡ ስርሒት’ውን ከም ኣካል ታሪኽ ናይዚ ከባቢ ተጠቃሲ’ዩ። በያን ካብ ሓልሓል ዝወርዱ ስንጭሮታትን፡ ናብ ብምሉኡ ከባቢ ጀንገረን ክሳብ ሓመልማሎ ንዘሎ ቦታታት ንክትቆጻጸር ዘኽእል ማእከላይ ቦታ ብምንባሩ፡ ቀዳሞት ተጋደልቲ ኣባላት ፈዳይንን ውሽጣዊ ስርሒትን ዝወዳደቡሉን ዝብገሱሉን ቦታ’ዩ ነይሩ። ህዝቢ በያን ኣብ 1980ታት’ውን ምስ ክፍሊ ህዝቢ (ጀማሂር)ን ዝተፈላለዩ ኣሃዱታት ውድብ ህዝባዊ ግንባርን ብምስራዕ፡ ዝተፈላለየ ሰውራዊ ንጥፈታት ከም ዘካየደ ናይ ሽዑ ወደብትን ሓለፍትን ዝነበሩ ተጋደልቲ ብኣድናቖት ዝምስክርዎ ሰውራዊ ንጥፈታት ብዙሕ እዩ። ግንባር ሓልሓል 2ይ ኣብዮታዊ ሰራዊት ብዝምከሓሎም ዝነበረ ኣሃዱታት ጦርሰራዊት ዝቖመ ማእከል “መንጥር እዝ” ብምንባሩ፡ ብዙሕ ናይ ምርብራብ ግጥማት ዝተኻየደሉን ረዚን መስዋእቲ ዝተኸፍለሉን ኣዝዩ ሰፊሕ ከባቢ ዝሽፍን እዩ። እቲ ኣብ ፎርቶ በያን ዝተሃንጸ ምዕሩግ ሓወልቲ ብቐንዱ ብተበግሶን ተወፋይነትን ህዝቢ ዝተሃንጸ’ዩ። ኣብ መጀመርያ ዓመታት ናጽነት ኣብ’ቲ ከባቢ ከም ቆሞስ ኮይኖም ዝተመደቡ ነፍሰሄር ኣባ ያዕቆብ ተስፉ፡ እቲ ንቡር ቀብሪ ከይረኸበ ተበታቲኑ ዝነበረ ሬሳታት ሰማእታት ምስ ርኣዩ ኣዝዮም ጉህዮም፡ ሽዑ ንኣመሓዳሪ ናይ ወረዳ ሊባን ዝነበረ ኣቶ ማቴዎስ ሉቃስን ካልኦት ሽማግለን ኣነባበርትን ዓዲን ሒዞም ናብ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ን/ ኣውራጃ ሓልሓል ብምኻድ፡ ምስ ኣመሓዳሪ ዝነበረ ኣቶ ናይዝጊ ወልዱን ምኽትሉ ፍጹም ገረዝጊሄርን ተራኺቦም ብምዝርራብ ወግዓዊ ፍቓድ ሓቲቶምን ተፈቒዱሎምን። ወ/ሮ ኣምና ሓጅ ዝተነድቀሎም ሓወልቲ ንምጽንባልን፡ ምዕሩግን ታሪኻውን ንግደት ኣካይዶም። እቲ መደብ ታሪኽ ኣብ ምዕቃብን ምውራስን ዘለዎ ተራን ዝፈጠሮ ጽልዋን ኣዝዩ ኣተባባዕን ዝድነቕን ኮይኑ፡ መርኣያ ብራኸ ሃገራዊ ንቕሓትን ተወፋይነትን ህዝቢ ናይ’ቲ ከባቢ ዘነጽር’ዩ። ኣብቲ ብዙሕ ምድላዋት ዝተገብረሉ መደብ፡ ነቲ ካብ ሓውሲ ከተማ በያን ኣማዕዲኻ ዝርአ ኣብ በሪኽ ኵጀት ፎርቶ ዝተሃንጸ ሓወልቲ ሰማእታት ተሪር ዓቐበት ወጺእካ ስለዝብጻሕ ኣካላዊ ብቕዓት ዝፈታተን ብድሆ’ኳ እንተሃለዎ፡ ኣብ ደረጃ መባእታ ኣብያተ ትምህርቲ ዝርከቡ ንኣሽቱ ህጻናት፡ ብዕድመ ዝሸምገሉ ኣቦታት፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣደታትን ኩሎም ኒሕ ተቐኒቶም እናተሳለዩ ብልዑል ወኒ እዮም ነጊዶሞ። ምኽንያቱ፡ ክብርን ዝኽርን ሰማእታትና ልዕሊ ኩሉ ዝስራዕ ስለዝኾነ። ኣብ ናይ ሽዑ ወረዳ በያን ናይ ሎሚ ከባብያዊ ምምሕዳር ሊበና (ጀንገረን)፡ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ፈቖዶ ስንጭሮታት ብግቡእ ሓመድ ኣዳም ለቢሶም ብተናጸል ተቐቢሮም ዝነበሩ ስዉኣት ብምእካብ፡ ኣብ ማእከል ዓዲ ሓደ ምዕሩግ መካበብያ ዝተገብረሉ ልዕሊ 250 ስዉኣት ዝሓዘ መቓብር ሰማእታት ተሃኒጹ ኣሎ። ሰማእታት ወክጁ ግን ብተዛማዲ፡ ኩነታት መስዋእቶምን ብዝሖምን ዝተፈልየ ስለዝኾነ፡ ኣብቲ እዋን መስዋእቶም ብዘጋጠመ ኣዋጣሪ ዕድል ዘይህብ ኩነታት ከኣ፡ ግቡእ ሓመድ ኣዳም ዘይለበሱ ኣብ ከባቢ ግንባር ሓልሓል እቲ ዝበዝሐ ብጻዕቂ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ግጥማት፡ ሰውራ ምስ ዓኾኸ ብፍላይ ምስ ምምጻእ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ኣብዚ ከባቢ’ዚ፡ ድሕሪ 6ይ ወራር ጀሚሩ ክሳብ ዕለተ ናጽነት ዝተኻየደ ናይ መኸተን ምርብራብን ታሪኻዊ ፍጻመታት’ዩ። ሰንሰለታዊ ኣኽራን ግንባር ሓልሓል ካብ ከባቢ ዛራ ጀሚሩ ክሳብ ከተማ ከረን ዘተኣሳስር ስለዝኾነ፡ ኣዝዩ ስትራተጅያዊ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ምምሕዳር ከባቢ ሊበና እትርከብ በያን (ፎርቶ) እትበሃል ዓዲ፡ ኣብ’ቲ ን30 ዓመታት ዝተኻየደ ቃልሲ ንናጽነት ዝተኣሳሰር ብዙሕ ቅያታትን ታሪኻዊ ፍጻመታትን ዘአንገደት ከባቢ’ያ። ከም ህዝብን ተመሃሮን ናብ ቦታ ሓወልቲ ፎርቶ እናደየቡ ብምንባሮም፡ ሬሳታቶም ምስ’ዞም ሰማእታት ብሓባር ከይተጸንበረ ብፍሉይነት ናይ በይኖም መቓብርን ሓወልትን ክግበረሎም ተወሲኑ። ፍሉይነት ፍጻመ መስዋእቲ ሰማእታት ወክጁ፡ ኣብ ክ/ሰ 96 ኣዛዚ ብርጌድ 49 ዝነበረ ኮሎኔል ኣሕመድ ዕስማን (ወዲ ፍሩጅ) ነታ ፍልይቲ ፍጻመ ክገልጽ ከሎ፡ “ኣብ ታሪኽ ኣሃዱና ከምዚ ዓይነት ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰዓት ክንድዚ ዓቕሚ-ሰብ ክስውኣና ኣጋጢሙ ኣይፈልጥን። ካብ ከባቢ ኣስማጥ ገረዊት፡ ሃውሽ፡ ደበት ውልዋል ጀሚርና፡ ኣብዚ ክሳብ ንበጽሕ እናተዋጋእና ዝመጻእናዮ ብድምር ዝኸፈልናዮ መስዋእቲ ክንዲ ርብዒ ናይ ሰማእታት “ወክጁ” ኣይከውንን’ዩ። ኣነ ብወገነይ ኣብ ገድላዊ ተሞኩሮይ እታ ኣዝየ ዝሓዘንኩላ ጸላም ዕለት እያ - ዕለት 11/03/1988። ንዝኽሪ እዞም ምዑታት ጀጋኑ ሓርበኛታት ስዉኣትና ከምዚ ዓይነት ምዕሩግ ሓወልቲ ክህነጽ ምብቅዑ ንሕልናና ዘቕስን ስራሕ ስለዝኾነ፡ ነቲ ተበግሶ ዝወሰዱን ኣብ ግብራዊ ስራሕ ዝተሳተፉን ነበርቲ በያን፡ ህዝብን ምምሕዳርን ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ፡ ኣድናቖትናን ምስጋናናን ደረት የብሉን” ኢሉ። ኮ/ል ኣሕመድ ዑስማን መብጸዓ እንኣትወሉን መደባት ከነካይድ እላቦ” ድሕሪ ምባል፡ ነዚ መደብ ክዉን ንምግባር ንዝሓሰቡን ዝወደቡን ኣባላት ክ/96 ነበር፡ ንህዝቢ ምምሕዳር ከባቢ ሊበናን ኣባላት ክ/ሰ 34ን፡ ብስም ህዝቢ ን/ ዞባ ሓመልማሎ ኣመስጊና። ኣብ በሪኽ ፎርቶ በያን ተደኲኑ ዘሎ ውቁብ ሓወልቲ ሰማእታት ወክጁ፡ ተሓዲሱ ተጸጊኑ ጻዕዳ ሕብሪ ኖራ ተለኽዩ ኣብ ርእሲ ምህላዉ፡ ካብ ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ ዝተወፈየ ናይ ጸሓያዊ ጸዓት (ሶላር) መብራህ’ውን ተተኺሉሉ ስለዘሎ፡ ለይትን ቀትርን ኣማዕዲኻ ዝርአ ወትሩ ድሙቕን መሳጥን ኮይኑ ኣሎ። ምክትል ኣመሓዳሪ ንኡስ ኣውራጃ ሓልሓል ዝነበረ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓላፊ ክፍሊ ስታቲስቲክስን ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ ሓበሬታን ዞባ ደቡብ ዘሎ ተጋ/ ፍጹም ገረዝጊሄር፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተረኺቡ ኣብ ዘቕረቦ ዝርዝራዊ መደረ፡ ታሪኻዊ ህንጻ ሓወልቲ ፎርቶ በያን (ወክጁ) ብደረጃ ዞባ ዓንሰባ ይኹን ብደረጃ ሃገር፡ ምስቶም ድሕሪ ናጽነት ንመጀመርያ እዋን ዝተሃንጹ 5 ቀዳሞት ምዃኑ ብምሕባር፡ ታሪኽ ናብ ወረስቲ ወለዶ ንምስግጋር፡ ከምዚ ዓይነት ኣብ ታሪኻውን ጅግንነታውን ቦታታት ናይ ምብጻሕ መደብ፡ ብዝግባእ ተወዲቡ ብዝሓየለ ክካየድ ኣዘኻኺሩ። ኣመሓዳሪት ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ወ/ሮ ኣምና ሓጅ ብወገና፡ “ኩልና ከም እንፈልጦን እንዝክሮን፡ ክቡር ናጽነትና ንምርካብን ንምዕቃብን፡ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ስድሪ መሬት ኤርትራ ጀጋኑ ሰማእታት ዝኸፈልናሉ ስለዝኾነ፡ ይዕበ ይንኣስ ኣኽራናት፡ ጐላጒልን ስንጭሮታትን፡ እንተላይ እቲ ፈታዊናን ጸላኢናን ዝምነዮ ሃብታም ባሕርና፡ ዘለዎ ረዚን ታሪኽ ጽሒፍካን ገሊጽካን ዝውዳእ ኣይኮነን። እዚ ከምዚ ዓይነት ኣብ ሰፈር ጀጋኑ ስዉኣት ናይ ምብጻሕን ምትራኽን መደባት፡ ብቐጻሊ ክካየድን፡ ኣብ ቦታ ፍጻመ ንዝነበርና ዝኽርታትናን መብጽዓናን እንሐድሰሉ፡ ንሓደስቲ ወለዶ ተረከብቲ ሕድሪ ከኣ ፍጻመታት ገድሊ ብኣካል ብሰብ ውዕሎ ክግለጽ ከሎ ዝያዳ መቐረትን ርዝነትን ስለዝህልዎ ብኣተኵሮ ብምሓዝ፡ ከም ዓመታዊ ንግደትና ምስ መዓልቲ ሰማእታት ብምትሕሓዝን ካልእ እዋንን መደባት ብምስራዕ፡ ኣብ መዕረፊ ቦታኦም መጺእና ሕድርና እነሐድሰሉን እዚ ብውሁድ ስራሕ ህዝቢ፡ ምምሕዳርን ኣባላት ሰራዊትን ተሃኒጹ ዘሎ ታሪኻዊ ሓወልቲ፡ እቲ ግርማኡን ክብሩን እናዓዘዘ ክኸይድን ንውሉድ-ወለዶ ክወራረስን ክዕቀብን፣ እቲ ከባቢኡ ክሕዛእ፡ ፈልሲ ኣግራብ ክትከለሉን ፍሉይ ክንክን ክግበረሉን ከም ዝግባእ፡ ኣመሓዳሪት ን/ ዞባ ሓመልማሎ ኣዘኻኺራን ተላብያን።", "char_count": 4611, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03885", "text": "ስቕ ናይ ምባል ክእለት ተበሃጊ ክእለት ወይ ልምዲ’ዩ፣ ብፍላይ በቶም ብዙሕ ዝዛረቡ ሰባት። “ደቂ ሰብ ክንዛረብ ብምኽኣልና ካብ ካልእ እንስሳታት ዝማዕበልና ክንከውን ኣኽኢሉና’ዩ፡” ይበሃል። እቲ ክንዕዘብ፡ ከነስተትን፡ ክንሓትት፡ ክንመራመር፡ ወዘተ ምቹእ ሃዋሁው ዝፈጥር ናይ ‘ስቕታ ክእለት’ እንተ ዘይህልወና፡ ተዛሪብና ኣበይ ምበጻሕና፧ ናይ ምዝራብ ክእለት ካብ ግዜ ቍልዕነት ብዝተፈላለየ ኣገባብ’ዩ ዝምልመል። ኣብ ስርዓተ ትምህርቲ ኣትዩ፡ ግቡእ ትምህርቲ ንወስደሉን ብዝተፈላለየ ሜላታት ከነዕብዮ ንምልመልን። ናይ ክትዕ፡ መደረ፡ ቃል ምስማዕ፡ መግለጺ ምሃብ፡ ወዘተ ክእለት ዘሎዎ ተመሃራይ ከም ‘ንፉዕ’ ይቑጸር። ምዝራብ ሓደ መዐቅኒ ምልኪ ቋንቋ እዩ፡፡ ሓድሽ ቋንቋ ክንመሃር እንከለና፡ ካብ ምንባብ፡ ምጽሓፍን፡ ምስማዕን ንላዕሊ ክንዛረብ ኢና እንብህግ። ቋንቋ ክንመሃር እንከለና፡ ፈለማ ምስማዕ፡ ምጽሓፍን ምንባብን ንመሃር፣ በዚ ክእለታት ተሓጊዝና እኹል ሓበሬታ ምስ ኣከብና ከኣ ናብ ምዝራብ ንሰጋገር። እዚ ሰለስተ ክእለታት ስቕታ’ዩ ዝሓትት፡ ልዑል ኣድህቦ፡ ዝኽረትን መረዳእታን ከኣ ይጠልብ። ብምስማዕ፡ ምንባብን ምጽሓፍን ሓበሬታ ንእክብ፣", "char_count": 663, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03886", "text": "“ዝበሃልን ዘይበሃልን” ከይመመየ ሌፍ ክብል ዝውዕል ሰብ ዘዝተዛረቦ እናኣጋውሓ፡ ኣብ ዘይውዳእ ዓንኬል ዘረባ ሽንኮለል ከብላና ይውዕላ ኣለዋ። ናይ መባእታ መምህረይ “ዘረባ እንተ’ሎ ስራሕ የለን!” ይብለና ነይሩ። ቅድሚ ዘመነ ሓበሬታን ተክኖሎጅን፡ ዝዛረብ ሰብ ውሑድ፡ ጽን ኢሉ ዝሰምዕ ከኣ ብዙሕ ነይሩ። ብኡ ምንጽር ከኣ ዝዝረብን ዝስማዕን መጠነኛ ነይሩ። እቲ ዝዛረብ ሰብ’ውን ንኽዛረብ ዝረኽቦ ዝነበረ ዕድል ውሑድ ምስ ምንባሩ፡ እቲ ክዝረብ ዝግብኦ ጥራይ እዩ ዝዛረብ ዝነበረ። ሕጂኸ? ኣብ መራኸቢ ብዙሓንን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ወጺኡ ዝዛረብ ሰባት ንምንታይ ይዛረብ ኣለዉ፧ ብምዝራብ ግን ሓበሬታ ንህብ እምበር ኣይንወስድን፡፡ ስለዚ ምዝራብ እንታይ ይጠቕመና፧ ምዝራብ ኣዝዩ ንቡር ንጥፈት ሰብ እዩ፣ መዓልታዊ፡ ብብዝሒ፡ እነዘውትሮ ንጥፈት። ሓደ ንጥፈት፡ ናብ ልምዲ እንተ ተሰጋጊሩ ከኣ ኣእምሮና ክሕእስ ብኣይግደድን’ዩ። ብዓሚቕ ሓሳብ ዘይተሰነየ ዘረባ ብውልቂ ደረጃ ሓሊፉ፡ ንሕብረተሰብን ዓለምን ኣብ ሓደጋ ከውድቕ ጀምሩ ይርከብ። ኣታዊታተን ጥራይ ዘገድሰን ማዕከናት ዜና ከኣ ነቲ ኣብ ስቕ ዘሎ መሰቓስቕ ኣብ ስቕ ዘሎ መሰቓስቕ ስቕታ ሓይሊዶ ድኻም፧ ስቕታ ሓይሊዶ ድኻም፧ ስቕታ፡ ኣድህቦን ንጻረ ኣእምሮን ይውስኽ፣ ስቕታ፡ ኣድህቦን ንጻረ ኣእምሮን ይውስኽ፣ ስቅታ፡ ዕዮና ብዝለዓለ ደረጃ ከነሰላስል ዘኽእል ጥበብ እዩ። ኣብ ቢዝነስ ዓለም ዕዉት ዝኾነ ቪጃይ አስዋራን፡ ዝውስኖ ዓበይቲ ውሳነታት ብዕምቆት ክሓስበሉ፡ ኣፍራይነቱ ከዕቢ፡ ካብ ጌጋኡ ክመሃርን ውጥኑ ከመሓይሽን፡ እቲ ነፍሲ ወከፍ ንግሆ ዘሕልፎ ናይ ምስትንታንን ጸጥታን ግዜ ከም ዝጠቐሞ፡ ኣብ መጽሔት ‘ፈርብስ፡’ ይገልጽ። ብልሕ ኣእምሮን ብድሆ ናይ ምፍታሕ ክእለትን የበርኽ፣ ብልሕ ኣእምሮን ብድሆ ናይ ምፍታሕ ክእለትን የበርኽ፣ ኣብ ዓለምና ውሩያት ዝኾኑ ስነ ፍልጠታውያን ከም በዓል ኣልበር ኣንስታይን፡ ኣይዛክ ኒውተን፡ ካልኦትን፡ ዝበዝሐ ግዜኦም ብስቕታ ከም ዘሕልፍዎ፡ ክሰርሑ እንከለዉ ከኣ ንበይኖም፡ ጽምጺ ኣብ ዘይብሉ ቦታ ኮይኖም ክሰርሑ ይመርጹ ከም ዝነበሩ ይንገር። ኣእምሮና ብህድኣት ክሰርሕ እንተ ኮይኑ ዝርብሾ ድምጺ ወይ ዘረባ ክህሉ ኣይምረጽን። ምኽንያቱ፡ ድምጺ ወይ ዘረባ ምስ ዝህሉ፡ ኣእምሮና ነቲ ብድምጺ ዝወሃብ ዘሎ ሓበሬታ ኣብ ምእካብ ብምውፋር፡ ካብ ስራሑ ክጓናደብ ስለ ዝኽእል። ስቕታ፡ ዓቕሊን ህድኣትን ብምብራኽ ጸቕጢ ኣእምሮ ይንኪ፣ ስቕታ፡ ዓቕሊን ህድኣትን ብምብራኽ ጸቕጢ ኣእምሮ ይንኪ፣ ስነ ፍልጠታዊ መጽናዕትታት ከም ዝሕብሮ ስቕታ ወይ ጸጥታ፡ ካብ ሙዚቃ ንላዕሊ ንኣእምሮ ከዛኒ ይኽእል። እዚ መጽናዕትታት፡ ስቕታ፡ ዓቐን ምንዛዕ ከለስትሮል ከጕድልን ጸቕጢ ኣእምሮ ክንክን ልዑል ተራ ከም ዝጻወት ይሕብር። ሰላምን ጥዕናን ኣእምሮ የበርኽ ሰላምን ጥዕናን ኣእምሮ የበርኽ፣ ኣብ ዩኒቨርስቲ ዱክ፡ ኣብ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ኣብ መዓልቲ ንኽልተ ሰዓት ስቕ ወይ ጸጥ እንተ ኢልና፡ ኣብ ሂፖካሞፓስ ዝብሃል ክፋል ሓንጐልና ዝርከቡ ሃዋዮታት ኣእምሮ ከዕቢ ከም ዝኽእል ዝአንፍት ውጽኢት ተረኺቡ። ኣእምሮና መምስ ዝመጽአ ሓበሬታ ቀልባዕባዕ ክብል ኣዝዩ ስለ ዝሃልኽ፡ ውሑድ ሰዓታት ናይ ጸጥታ፡ ጥዕናኡ ክሕድሶን ናብ ንቡር ክመልሶን ይሕግዝ። ዝምድናታት የሐይል፣ ዝምድናታት የሐይል፣ ሓያል ዝምድና፡ ብዘረባ ዘይኮነ ጽን ኢልካ ብምስማዕ’ዩ ዝህነጽ። እዚ ክእለት ከኣ ኣብቶም ብዘይ ምቍራጽ ዝዛረቡን “ኣነ ጥራይ ክስማዕ ኣሎኒ፡ ” ዝብሉን ሰባት ኣይርከብን እዩ። ስቕታ፡ ልክዕ ከም ክልተ ብልሒ ዘሎዎ ሴፍ እዩ። እወታዊ ሸነኹ እንተ ተጠቂምናሉ ሓያል ምትእስሳር ክንፈጥር የኽእል። ከም መቕጽዒ እንተ ተጠቂምናሉ ከኣ ሓደገኛ ጽልዋ ኣሎዎ። ንምንታይ ንዛረብ፧ ምዝራብ ምርጫ ድዩ፧ ኵንዮ’ቲ ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታትና ንምምራሕ ክንዛረብ ዘገድድ፡ ካልእ ብዙሕ ምኽንያት ናብ ዘረባ የምርሓና እዩ። ሓደ፤ ሓደ፤ ጸቕጢ ኣእምሮ እዩ። ገለ ሰብ ምስ ተጨነቑ ብዙሕ ይዛረብ፣ ገለ ከኣ ስቕ ክብል ይመርጽ። መተዓልልትና ዝብልዎ ከይሰማዕና ንዛረብ እንተ ሃሊና፡ ምልክት ናይ ጸቕጢ ኣእምሮ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ክልተ፡ ክልተ፡ ንኻልኦት ክንስሕብ እንገብሮ ዘረባ እዩ። ዘረባ፡ ኣተሓሳስባና፡ እምነትና፡ መደባትና፡ ክእለተና… ዘላሊ መገዲ’ዩ። ስለዚ ብዘረባ ኣቢልና ኻልኦት ሰባት ክንማርኽ ንጽዕር ኢና። ዘረባ ግን ሓቂ ኣሎ ሓሶት ከኣ ኣሎ። በዚ ምኽንያት፡ እቲ ብዘረባ ዝንገር ክእለት ይኹን ኣተሓሳስባ ዘተኣማምን ኣይከውንን። ይኹን እምበር ንገለ ሰባት ንግዚኡ ከተዕሽወሉ ይሕግዝ እዩ። ሰለስተ፤ ሰለስተ፤ ወልፊ ዘረባ ምስ እነዕቢ እዩ። ዝኾነ ሰብ ወልፊ ዘረባ ከዕቢ ዝተቓለዐ እዩ። ካብ ግዜ ቍልዕነትና ጀምሪና ብስርዓት ይኹን ብዘይ ስርዓት ክንዛረብ ስለ እንምልመል ወልፊ ከነጥሪ ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ካብ ብብዝሒ፡ ንነዊሕ ግዜ ግዜ ከም ዝወሰዱ ሓተቶም። ገለ “ሓሙሽተ ደቒቕ፡” ገለ “ሽዱሽተ፡ ” ካልእ ከኣ ልዕሊኡ በሉ። እቲ ዝወሰድዎ ግዜ 30 ካልኢት እዩ ነይሩ። ክንዛረብ እንከለና ግዜ ዝኸይድ ኮይኑ ኣይስመዓናን እዩ፣ ኣብ ስቕታ ግን ግዜ ምኻድ ይኣቢ። እዚ ስምዒት’ዚ፡ ምስ ስቕታ ዘሎና ሓርፋፍ ዝምድና ክገልጾ ይኽእል እዩ። ኣብ ዝበዝሐ ኣጋጣሚ ምዝራብ እቲ ዝበለጸ መፍትሒ ኮይኑ’ዩ ዝስምዓና፡፡ ካብ ስቕ ክንብል፡ ጌጋ ክንዛረብ ወይ ምስቲ ኣርእስቲ ዘይዛመድ ሓበሬታ ክንህብ ንመርጽ። ከም ንቡር፡ ካብ ምዝራብ ንላዕሊ ስቕ ምባል ክቐልል ይግብኦ ነይሩ። ይኹን እምበር ንነዊሕ ግዜ ክንዛረብን ግብረ መልሲ ክህብን ስለ ዝተዓምና ስቕ ምባል እቲ ዝኸበደ ኮይኑ ንረኽቦ። ካብ ግዜ ናብ ግዜ፡ ከኣ ክንዛረብ ዝደፋፍእ ኵነታት እናበዝሐ ይኸይድ ምብህላዉ ብዘይ ምቍራጽ ክንዛረብ ንረአ ኣለና። ኣብ ዝርርብ፡ ሓደ ክዛረብ ከሎ እቲ ካልኣይ ወይ ዝተረፉ ሰባት ክሰምዑ’ዩ እቲ ቅኑዕ ወይ ትጽቢት ዝንበረሉ። ዘሎ ኵንነት ግን ዝበዝሐ ሰብ ኩሉ ግዜኡ ኣብ ዘረባ የሕልፎ ኣሎ። እዚ ከኣ ንመስርሕ ምብህሃል፡ ምህናጽ መረድእታ፡ ምምሃርን ምስትምሃርን... ብኣሉታ ዝጸሉ ረቛሒ ኮይኑ ይርከብ። ምዝራብ፡ ጭዋዳታትና ከይተረፈ ናይ ምዝራብ ልምዲ የሕድሩ እዮም። ኣብ ገለ እዋን ክንዛርብ ዋላ ኣይንድለ ኣፍና ይስዕረና። ዋላ እንተ ዘይተዛረብና፡ ድምጺ ግን ነምሉቕ ኢና። ኣብዚ ግዜ’ዚ ከኣ ብቐንዱ ብሜድያን ተክኖሎጅን ተዓቢልና ስለ እንርከብ፡ ኣብ ዘረባን ዝዛረቡ ሰባትን ክንግድስ ግድን እዩ። ክንዛረብ ዝደፋፍእ ብዙሕ ምኽንያት ኣብ ከባቢና ክሳብ ዝሃለወ ከኣ ነቲ ዓለም ክንጽንበሮ ልዑል ተኽእሎ ኣሎ። ናይ ምዝራብ ክእለት ከነዕብየሉ ዝሕግዝን ዝመክርን ጽሑፋት፡ ካብቲ ስቕ ክንብል ዝሕግዝ ጽሑፋት ብብዝሒ ይጸሓፍን ይንበብን። ንሰዓታት ክንዛረብ ኣይጽግመናን፡ ንደቓይቕ ስቕ ክንብል ግን ዓቕብ ይኾነና። ኣብ ሓደ ትምህርቲ፡ ሓደ መምህር፡ ክብድ ዝበለ ሕቶ ሓተተ እሞ፡ ተመሃሮ ከኣ መልሲ ክሳዕ ዝመራመሩሉ ግዜ ወሰዱ። ድሕሪ ገለ ግዜ፡ ሓደ ተመሃራይ ኢዱ ዊጢ ብምባል መልሲ ነገር፡። እታ መልሲ ግን ቅኑዕ ኣይነበረን። እቲ መምህር ነቶም ተመሃሮ ንኽሓስቡ ክንደይ ስቕ ዝበለ ሰብ እንታይ ኮይኑ ይስመዓና፧ “እንታይ ይሓስብ ኣሎ” ኢልና ዶ ንሽገር፧ ስቕታ ኣብ ዝበዝሐ እዋን፡ ጌጋ ትርጕም‘ዩ ዝወሃቦ። ሰብ ክዛረብ ምስ ጀመረ፡ ዋላ ደኣ ምሉእ ምሉእ ኣይኹን፡ ገለ ሓበሬታ ብዛዕባ ሓሳቡ፡ ስምዒቱን መረዳእታኡን ክንእክብ ንኽእል ኢና። ስቕ ዝበለ ሰብ ግን ንኽትግምቶ ኣጸጋሚ እዩ። ሰባት ብተፈጥሮና ዘይንፈልጦ ነገር ኣመና ስለ ዘፍርሓና፡ ንስቕታ ካልእ ሰብ ብኣሉታ ክንትርጕሞ ንረአ። ብዛዕባ’ቲ ስቕ ዝብል ሰብ፥ ባህሪኡ፡ ኣተሓሳስባኡን ልምዱን ኣቐዲምና ምስ እንፈልጥ ንምቕባሉ ኣይንሽገር ኢና። እንታይነት ናይ ስቕ ዝብል ሰብ ምስ ዘይንፍፈልጥ ግን ንስቕታኡ ብዓይኒ ጥርጣረ ንርእዮ። ስለዚ፡ ስቕታ እንጸልኣሉ ምኽንያት፡ ነቲ ብዘረባ ክንረኽቦ እንደሊ ሓበሬታ ክንረኽቦ ስለ ዘይከኣልና እዩ። ስቕ ዝብል ሰብ፡ “ይዕዘበና ኣሎ፡” ኢልና ካብ ምሕሳብ ዝተበገሰ፡ ብዛዕባ እንብሎን እንገብሮን ነገራት ከም እንመራመርን ብዛዕባ ነብስና ከም እንጠራጠርን ይገብር። ንሱ ብዛዕባና ብዙሕ እናፈለጠ ንሕና ግን ዝኾነ ሓበሬታ ክህልወና ብዘይ ምኽኣሉ፡ ከም ነብሰ ምቅላዕን ድኽመትን’ውን ንወስዶ ኢና። ስቕታ፡ ኣብ መስርሕ ምብህሃል ኣሉታውን እወታውን ጽልዋ ኣሎዎ። ንሕና እናተዛረብና እቲ ካልኣይና ክስምዕ ኢሉ ስቕ ምስ ዝብል ሓጋዚ እዩ። ኩሉ ዘረባ ንሕና ጥራይ ክንዛረቦ፡ ንሱ ስቕ ኢሉ ዝሰምዕ ጥራይ እንተ ኾይኑ ግን ጽቡቅ ስምዒት ኣይህብን። ከም ምንዓቕ፡ ምስልቻው፡ ዘይምግዳስ፡ ጽልኢ፡ … ክንትርጕሞ ይድርኽ እዩ። ብምዝራብ ኣቢልና ብዛዕባ ሓሳብና፡ እምነትና ድሌትናን መደባትናን ኢና እነካፍል፣ እዚ መስርሕ ከም እምነት ምህናጽ ይሕሰብ እዩ። ነዚ መስርሕ ክልተኡ ኣካል እንተ ዘይተሳቲፍዎ፡ ከም ክትሓብእ ምድላይ፡ ዘይምቕራብን ዘይምትእምማንን ክትርጎም ይኽእል። እዚ ኩሉ ትርጕም ግን መምስ ኵነታትን ዓይነት ዝምድና ከም ዝፈላለ ምስትብሃ የድሊ። ሓደ ኣዝዩ ተዛራቢ ዝነበረ ሰብ ስቕ ክብል ምስ ዝጅመር፡ ኵነታቱ ክሰክፈናን ክንሓትትን ንቡር እዩ። ንመጀመርያ ግዜ ንዝተላለናዮ ሰብ ግን “ምናልባት ባህሪኡ ክኸውን ይኽእል፡” ኢልና ሸለል ክንብሊ ንኽእል። ገለ ሰብ፡ ኣብ እኩብ ሰብ ዘለዎ ዘይዛረብ፡ ብሕት ኢልካ ምስ ኣዕለልካዮ ግን ኣፍካ ዘየኽድን ኣሎ። ገለ ከኣ ዘረባ ዘይፈቱ ክነሱ ብሰንኪ ስራሑ ክዛረብ ዝግደድ ክህሉ ይኽእል፣ ካልእ ከኣ ዘዛርብ ምኽንያት ይሃልዎ፡ ኣይሃልዎ፡ ኣብ ዝተረኽበ ዕድል ክዛረብ ጥራይ ዝደሊ ኣሎ። ስቕታ ዘስተማቐረ ሰብ ግን ዳግማይ ክዛረብ ከም ዘይደሊ ናይ ኣስተንትኖ መምህራን ይገልጹ። ንሕናኸ፧ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.178 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 11", "char_count": 5318, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03888", "text": "ትማሊ ክትካየድ ተሰሪዓ ዝነበረት ራብዐይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል፡ ብሰንኪ ብርቱዕ ንፋስ ተቛሪጻ። ካብ ብቕድሚ ትማሊ ምሸት፡ ቀልቢ ኣፍቀርቲ ኵዕሶ እግሪ ናብ ጸወታ ሃገራውያን ጋንታታት ኣቕኒዑ ይርከብ። ዝተፈላለያ ሃገራውያን ጋንታታት መጻረዪ ውድድራትን ምሕዝነታዊ ግጥማትን ኣብ ምክያድ ተጸሚደን ኣለዋ። ካብዚ ጸወታታት ድማ፡ እቲ ዝዓበየ ኣተኵሮ ሒዙ ዘሎ መጻረዪ ውድድር ዋንጫ ዓለም 2026 እዩ። እዛ ካብ ባሕቲ መስከረም ፈሊማ፡ ማይ ደምነት፡ በለዛ፡ ሕምብርቲ በጺሓ ኣብ ብሎኮ ጎዳይፍ ትዛዘም፡ 120 ኪሎሜተር ክትሽፍን መደብ ተሰሪዑላ ዝነበረ ውድድር፡ ተቐዳደምቲ ኣብ ሰዓታት ንግሆ ብብርቱዕ ንፋስ ተሰንየን ውድድረን ፈሊመን። ዓሰርተ ኪሎሜተር ምስ ተጓዓዛ፡ ንፋስ ኣዝዩ ስለ ዝበርተዐ፡ ኮሚሽነር ናይቲ ውድድር ምስ ኣሰልጠንቲ ብምርድዳእ እታ ውድድር ከም ትቋረጽ ገይሩ። በዚ መሰረት ኣብ ማልያታት ዝመጸአ ለውጢ የለን። ዙር ዞባ ማእከል፡ ሎሚ ካብ ባሕቲ መስከረም ተበጊሳ፡ ጊንዳዕ በጺሓ ኣብ ቤት ገርጊሽ ብእትዛዘም ውድድር ሓምሸይቲ መድረኽ ክቕጽል’ዩ። ካብተን 48 ተሳተፍቲ ሃገራውያን ጋንታታት ዋንጫ ዓለም 2026፡ ድሮ 42 ሃገራት ህላወአን ኣብዚ ዓቢ ውድድር ኣረጋጊጸን ኣለዋ። እተን ዝተረፋ ሽዱሽተ ጋንታታት ድማ፡ ክልተ ዝተፈላለየ መጻረዪ ውድድር ከካይዳ እየን።", "char_count": 744, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03889", "text": "ገዲፎም ንየማነይቲ እግሩ ስለ ዝመርመርዎ እዩ፡” ኢሉ። ምባፐ፡ ናብ ፓሪስ ብምጒዓዝ ድማ፡ ትኽክለኛ ሕክምና ክረክብ ከም ዝኸኣለ፡ እቲ ጋዜጠኛ ስፖርት ሓቢሩ። ኣብ መጀመርታ ወርሒ ናይዚ ዓመት፡ ስታፍ ሕክምና ማድሪድ ካብ ስራሕ ክባረሩ ዝገበረ ክስተት’ውን እዚ ናይ ምባፐ ጌጋ መርመራ ምዃኑ ወሲኹ ገሊጹ። ሃገራት ኤውሮጳ ብመሰረት 20 ሕዳር 2025 ዝወደቐ ዕጫ፡ ኣብ ኣርባዕተ ምድብ ተኸፋፊለን ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ከካይዳ ከለዋ፡ ካብ ዝተፈላለየ ኣህጒር ዝመጽኣ ሽዱሽተ ሃገራውያን ጋንታታት ከኣ፡ ነተን ዝተረፋ ክልተ ኮታ ንምሓዝ ክፋለማ እየን። ኣብዚ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ግጥማት፡ ብጠቕላላ ዕስራን ክልተን ሃገራውያን ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ ይሳተፋ ኣለዋ። ኣብዚ ወቕቲ ስፖርት ንርያል ማድሪድ ኣከራኻሪ ዛንታ ኰይኑዋ ዘሎ፡ መጒዳእቲ ኣጥቃዓይ ክልያን ምባፐ እዩ። ቀሊል ዝመስል ኣካላዊ መጒዳእቲ፣ ሕክምናዊ ሽርሒ፡ ነቐፌታ፡ ምብስጫው ኣስዒቡ። ኣብዚ ናይ መጻረዪ ውድድር፡ ዓቢ ስም ዘለወን ሃገራውያን ጋንታታት ክሳተፋ ተገዲደን ብምህላወን፡ ብርክት ዝበሉ ምባፐ ግን፡ ምስ ሃገራዊት ጋንታ ፈረንሳ ኰይኑ ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ “እቲ ኣብ ጥዑይ እግሩ ተመርሚሩ ዝብል ዜና ሓቂ ኣይኰነን። ኣብዚ ጒዳይ ክንቀፍ ዘለኒ ኣነ’የ። ምኽንያቱ ባዕልኻ መብርሂ ክትህብ እንተ ዘይክኢልካ፡ እቲ ሃጓፍ ካልኦት’ዮም ዝመልእዎ፡” ክብል ነቲ ዜና ክሒድዎ። ይዅን እምበር፡ ን ‘ኤል ፔሳ’፡ ‘ዘ ኣትለቲክ’፡ ‘ማርካ’ ሓዊስካ ብርክት ዝበላ ማዕከናት ዜና፡ ነዚ ናይ ጋዜጠኛ ዳኒኤል ሪኦል ርእይቶ ከረጋግጽኦ ከም ዝኸኣላ፡ መርበብ ሓበሬታ ‘ጎል’ ትማሊ ኣብ ዝዘርግሓቶ ጽሑፍ ገሊጻ። እቲ ዛንታ፡ ሸውዓተ ታሕሳስ ርያል ማድሪድ ምስ ሰልታ ቪጎ ኣብ ዝነበራ ግጥም’ዩ ዝፍልም፣ ምባፐ ኣብ እግሩ ቃንዛ ክስምዖ ጀሚሩ። ኣብቲ ፈለማ ከቢድ ኰይኑ ስለ ዘይተሰምዖ፡ ጸወታኡ ክቕጽል እንከሎ፡ ብድሕሪኡ’ውን ኣብ ብርክት ዝበለ ጸወታ ምስ መጒዳእቱ ተሰሊፉ’ዩ። ሰሙናት ምስ ከደ ዝዀነ ምምሕያሽ ከርእይ ኣይከኣለን። መርመራ እኳ እንተካየደ ለውጢ ግን ኣይነበሮን። እቲ ዛንታ ድማ ካብዚ ኣንፈቱ ቀይሩ። ዳኒኤል ሪኦሎ ዝተባህለ ፈረንሳዊ ናይ ስፖርት ጋዜጠኛ፡ “ሓካይም ርያል ማድሪድ ንምባፐ፡ ኣብታ ዘይተጐድአት እግሩ መርመራ ኣካዪዶምሉ፡” ክብል ሓበሬታ ዘርጊሑ። ብለቓሕ ምስ ባርሴሎና ኣብ ምጽዋት ዝርከብ ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ማንቸስተር ዩናይትድ ማርኮስ ራሽፎርድ፡ ባርሴሎና ዋጋ ኣጒዲላ ከተፈርሞ ትደሊ ብምህላዋ፡ ናብ ክለባት ዓዲ እንግሊዝ ክምለስ ተኽእሎታት ከምዘለዎ ይንገር ኣሎ። መርበብ ሓበሬታ ጎል፡ ካብ ‘ለ ኢኵዩፕ’ ረኺበዮ ብምባል ኣብ ዝዘርገሓቶ ጽሑፍ፡ ኣከራኻሪ ሕክምና ምባፐ መዓልቦ ከይረኸበ እንከሎ፡ ኣከፋፋሊ ርያል ማድሪድ ኤድዋርዶ ካማቪንጋ፡ ሓካይም ርያል ማድሪድ ኣብ’ታ ጥዕይቲ እግሩ መርመራ ስለ ዝገበሩሉ፡ ካብ ታሕሳስ 2025 ካብ ጸወታ ክርሕቕ ከም ዝተገደደ ወሲኻ ሓቢራ። ወዲ 28 ዓመት ራሽፎርድ፡ ናብ ባርሴሎና ብልቓሕ ክሰጋገር እንከሎ፡ እዛ ክለብ ብቐዋምነት ከተፈርሞ ምስ እትደሊ፡ 30 ሚልዮን ዩሮ ክትከፍል ከም ዘለዋ ኣብ ስምምዕ በጺሐን ነይረን። ይዅን እምበር፡ ባርሴሎና እዚ እቲ ጋዜጠኛ፡ ምባፐ ካብ ብርክት ዝበለ ጸወታ ክበኵር ዝቐሰቦ፡ “ሓካይም ማድሪድ ነታ ጒድእቲ ጸጋመይቱ እግሩ", "char_count": 1826, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03890", "text": "ፒኤስጂ፡ ምስ ሊቨርፑል ዘለዋ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ተዓዊታ ክትወጽእ፡ ኣብ መደብ ጸወታ ምትዕርራይ ተገይሩላ። ከምኡ’ውን ቅድሚ ሰለስተ መዓልቲ ናብቲ ናብ ኣንፊልድ ተጓዒዛ እተካይዶ ጸወታን፡ ናብታ ካልኣይቲ ዘላ ለንስ ተጓዒዛ ጸወታ ሊግ ሓደ ከተካይድ መደብ ተሰሪዑላ ነይሩ። በዚ መሰረት፡ ኣብዚ ናይ ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ፡ ናይ ሻምፕዮንነት ክብራ መታን ክትዕቅብን ኣተኵሮኣ ክትቃንይን እዚ ናይ ውሽጢ ዓዲ ጸወታ ክናውሓላ ተወሲኑ። ውሳነ የሕሊፉ ዘሎ። እቲ ምምሕዳር ነዚ ውሳነኡ ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “ፒኤስጂን ስትራስቦርግን ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግን ኮንፈረስን ሊግን ግቡእ ምድላዋት መታን ክገብራ፡ ናይ ሊግ ሓደ መበል 29 ጸወታአን ናብ ዓሰርተ ሰለስተ ግንቦት ተሰጋጊሩ ኣሎ፡” ኢሉ። ላዕለዋይ ምምሕዳር ኵዕሶ እግሪ ፈረንሳ፡ ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፡ ፒኤስጂ ኣብ ሊግ ሓደ፡ ዓሰርተ ሓደ ሚያዝያ ምስ ለንስ ከተካይዶ ዝነበራ ጸወታ ኣናዊሑላ። ንሊግ ሓደ ትመርሖ ዘላ ፒኤስጂ፡ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ናይቲ ንሊቨርፑል ዓዲማ እዚ ፒኤስጂ፡ ናይ ኤውሮጳ ባህጋ ከተስምር ብምባል ዝተወሰነ ውሳነ፡ ካብ ለንሰ ግን ናይ ቃል ተቓውሞ ገጢምዎ ይርከብ። ላዕለዋይ ምምሕዳር ኵዕሶ እግሪ ፈረንሳ፡ ፒኤስጂ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ክብራ ዓቂባ፡ ደጊማ ባንዴራ ፈረንሳ ከተንበልብል መታን፡ ካብ ጻዕቂ ውድድራት ከተዕርፍ ለንስ ካብ መራሒት ዘላ ፒኤስጂ ብሓንቲ ነጥቢ ድሒራ ብ59 ነጥቢ ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ብምህላዋ፡ ነዛ ሻምፕዮን ዝዀነት ጋንታ ኣብ ምዱቡ ናይ ጸወታ ግዜ ክትገጥማ’ያ ትደሊ።", "char_count": 875, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03891", "text": "ዋንጫ ዓለም 2026 ከረጋግጽ’ዩ። ከዋኽብቲ ኵዕሶ እግሪ፡ ንዋንጫ ዓለም 2026 ኣብ ቤቶም ኰይኖም ከይርእይዎ ኣብ ስግኣት ይርከቡ። ኣብ ፕሪመር ሊግ ካብ ተጠቀስቲ ኣጥቃዕቲ ኮይኖም ዝርከቡ፡ ኣሌክሳንደር ኢሳቕን ቪክቶር ጄኮሬሽን እውን፡ ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን ኣብ መጻረዪ ውድድር ኣትያ ብምህላዋ፡ ካብዚ ውድድር ከይሰናበቱ ዘስግኡ’ዮም። ሓላዊ ልዳት ማንቸስተር ሲቲን ኢጣልያን ዶናሩማ፡ ኣብ ርያል ማድሪድን ቱርክን ስሙ ዝዅልዕ ዘሎ ኣርዳ ጉለር፡ ዋሕስ ጸጋማይ ክንፊ ዲሞክራስያቲ ሪፓብሊክ ኮንጎን ኒውካስልን ዝዀነ ያነ ዊሳ፡ ገለ ካብቶም ኣብ ውድድር ዋንጫ ዓለም 2026 ንኸይበዅሩ፡ ኣብ መጻረዪ ውድድር ኣትዮም ዝርከቡ ከዋኽብቲ ተጻወትቲ’ዮም። ካብቶም ኣብዚ ውድድር ከይበዅሩ ብምስጋእ ኣብ ቅድሚት ተሰሪዑ ዝርከብ፡ ኣጥቃዓይ ባርሴሎና ሮበርት ለዋንዶወስኪ እዩ። ወዲ 37 ለዋንዶወስኪ፡ ንሃገሩ ፖላንድ 88 ሸቶታት ብምቚጻር፡ ቀዳማይ ንሃገራዊት ጋንታ ፖላንድ ሓደ ሽሕ ሸቶ ዘቝጸረ ተጻዋታይ ዝብል ክብሪ ንኽሕዝ ኣብ ሓያል ጻዕሪ ተጸሚዱ ዝርከብ’ዩ። ለዋንዶወስኪ፡ ኣብ መጻረዪ ዋንጫ ዓለም ኣንጻር ኣልባንያ ክገጥም’ዩ። ነዚ ብዓወት እንተሰጊርዎ ድማ፡ ካብ ሽወደንን ዩክሬንን ምስ ዝሰዓረት ጋንታ ተጻዊቱ ህላወኡ ኣብ", "char_count": 705, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03892", "text": "ዋጋ ክጐድለላ ክትዘራረብ ክትደሊ ከላ፡ ዩናይትድ ግን፡ ራሽፎርድ ኣብ ላሊጋ ኣብ 39 ግጥማት ተሰሊፉ ዓሰርተ ሸቶ ከቝጽር ብምኽኣሉ፡ ዋጋኡ ከምዝውስኽ ስለ ዝተረደአት ብንጹር ከም ዘይቅንስ ኣፍሊጣ ትርከብ። በዚ መሰረት እዚ እንግሊዛዊ ኣጥቃዓይ መዓልቦኡ ክለባት እንግሊዝ ክዀና ምዃነን ወረታት ኣብ ምንፋስ", "char_count": 192, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03893", "text": "ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ሓድሽ ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ንምምጻእ ዳህሳስ ተካይድ ብምህላዋ፡ እዚ ምስ ናይ ቅድም ኣሰልጣኒኡ ነበር ኣሞሪም ብዘይምስምማዑ ካብ ዩናይትድ ዝተሰናበተ ራሽፎርድ፡ ኣብ ክራማት ምስ ካልእ ክለብ ክረአ’ዩ። ምስ መን ምዃኑ ግን ንጹር ሓበሬታ የለን።", "char_count": 167, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03894", "text": "ኣመልኪቱ ክዘራረብ ዝደሊ ምዃኑ እኳ እንተገለጸ፡ ናብ ስጳኛ ክምለስ ግን ድሌት ከምዘለዎ ኣይሓብአን። ኣከፋፋሊ ማንቸስተር ሲቲ ሮድሪ፡ ቀደም ምስ ኣትለቲኮ ማድሪድ ምጽዋቱ፡ ናብ ርያል ማድሪድ ካብ ምጽንባር ከም ዘይዕንቅጾ ይገልጽ። እዚ ተዓዋቲ ባሎን ደኦር ናይ 2024፡ ማልያ ኣትለቲኮ ማድሪድ ለቢሱ ኣብ 47 ግጥማት እኳ እንተተሰለፈ፡ ምስ ርያል ማድሪድ ምጽንባር ካብ ዘለዎ ድሌት ግን፡ ናብታ ነታ ናይ ቅድም ጋንታኡ ጓል ከተማኣ ዝዀነት ክለብ ምጽንባር ባህጊ ከምዘለዎ ይሕብር። ወዲ 29 ዓመት ስጳኛዊ ሮድሪ፡ ኣብ 2019 ካብ ኣትለቲኮ ማድሪድ ናብ ሲቲ ድሕሪ ምጽንባሩ፡ ማልያ ሲቲ ለቢሱ ኣብ 293 ግጥማት ክሰለፍ ክኢሉ’ዩ። ምስ ማንቸስተር ሲቲ ዝጸንሖ ኵንትራት ዝመጽእ ክራማት ዘብቅዕ ብምዃኑ፡ ናብ ርያል ማድሪድ ክጽንበር’ዩ ዝብል ወረ ይናፈስ ኣሎ። ሮድሪ፡ ከምዚ ንሱ ክኸዶ ዝደሊ ጒዕዞ፡ ቅድሚኡ ካልኦት ተጻወትቲ ከም ዝኸድዎ ብምሕባር፡ “ምስታ ናይ ዓለምና ዝበለጸት ክለብ ምጽዋት ክትቅይሮ ዘይከኣልዩ። ሮድሪ፡ ምስ ሲቲ ብዛዕባ መጻኢኡ ብቕልጡፍ ዋላ ኣይዅን ምስ ግዜ ግን ክኸውን’ዩ፡” ኢሉ። ሓላዊ ልዳት ርያል ማድሪድ ዘሎ ኮርቶዋን፡ ኣልቫሮ ሞራታን ምስ ኣትለቲኮ ማድሪድ ድሕሪ ምጽዋቶም ናብ ርያል ማድሪድ ዝሰገሩ ተጻወትቲ’ዮም። መበል 35 ዓመት ቁ.178 27 መጋቢት 2026 - ገጽ 12", "char_count": 759, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03895", "text": "ኢራን፡ ነቲ ኣብ መንጎኣን፡ ኣመሪካን እስራኤልን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ደው ንምባል ብኣመሪካ ዝቐረበላ እማመ ከም ዝነጸገቶ፡ ሓደ ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ናይታ ሃገር ሓቢሩ። እቲ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ እቲ ኲናት ደው ንምባል ባዕሉ ከም ዘይውስኖ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ኲናት ደው ክብል እንተ ኾይኑ፡ ቅድም ኢራን ዘቕረበቶም ቅድመ ኩነታት ክማልኡ ከም ዘለዎም፡ ኣብቲ ምስ ማዕከን ዜና ‘ፕረስ ቲቪ’ ዘካየዶ ቃለ መሕትት ኣተሓሳሲቡ። ብምሉእ ደው ከብላኦ፡ ኣብ መጻኢ ድማ ኣብ ልዕሊኣ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ንኸይፍጸም ውሕስነት ክወሃባ፡ ነቲ ዝወረደ ዕንወት ንምጽጋን ዝውዕል ካሕሳ ክኽፈላ፡ ኣብ ልዕሊ ኣብቲ ዞባ ዝርከቡ ተቓወምቲ ጉጅለታት ዝካየድ መጥቃዕትታት ደው ክብል፡ ከምኡ ድማ ኢራን ኣብ ልዕሊ መጻብቦ ሆርሙዝ ዘለዋ ናይ ልኡላውነት መሰል ክሕለወላ ከም ዘለዎ ኣነጺሩ። ኢራን፡ እቶም ኣቕሪባቶም ዘላ ቅድመ ኩነታዊ ጠለባት ክሳብ ዘይተማልኡ፡ ንዝኾነ ዓይነት ዝርርብ ድልውቲ ከም ዘይኮነት ዘስመረሉ እቲ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን፡ ክሳብ ኩሎም ዝማልኡ ሃገሩ ነቲ እተካይዶ ዘላ ናይ ምክልኻል ወተሃደራዊ ስርሒታት ዝያዳ ኣሐይላ ክትቅጽሎ ምዃና ኣፍሊጡ። ንሱ ወሲኹ፡ ኢራን ነቲ ብኣመሪካ ዝቐርበላ ዘሎ እማመ ምቁራጽ ተጻብኦ ክትሰማማዓሉ እንተ ደኣ ኮይና፡ ንቕድም እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ንዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕትታት ምሉእ", "char_count": 815, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03896", "text": "ቀዳማይ ሚኒስተር ሃንጋሪ ቪክቶር ኦርባን፡ ዩክሬን ንመተሓላለፊ ሻምብቆ ነዳዲ ድሩዝባ ክሳብ ዘይከፈተቶ፡ ሃገሩ ናብ ኪየቭ እትልእኾ ባህርያዊ ጋዝ በብቑሩብ ደው ከተብሎ ምዃና ኣፍሊጡ። ናይቲ ካብ ፈደረሽን ሩስያ ናብ ሃንጋሪ ነዳዲ ዘመሓላልፍ መስመር ሻምብቆ ክሳብ ዝዓንቀፈቶ፡ እቲ ናብ ኪየቭ ክስደድ ዝግባእ ጋዝ ኣብ ኣጋንእ ሃገሩ ክኽዘን ምዃኑ ኣነጺሩ። ሩስያ ኣብቲ መስመር ኣመኻንያ፡ ዝሓለፈ ጥሪ ደው ከም ዘበለቶ እዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። ሞስኮ ነቲ ብክየቭ ዝቐረበላ ናይ መጥቃዕቲ ክሲ ክትነጽጎ እንከላ፡ ኣብቲ መስመር ነዳዲ ዝምርኮሳ ሃንጋሪን ስሎቫክያን ድማ፡ እቲ ብዩክሬን ዝተወስደ ዋሕዚ ነዳዲ ናይ ምቁራጽ ስጉምቲ፡ ኣብ ልዕሊአን ጸቕጢ ንምፍጣር ዝዓለመ ምዃኑ እየን ዝወቕሳ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኦርባን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ “ፌስቡክ” ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ፡ ዩክሬን ንንጥፈታት ዩክሬን ነቲ ብመስመር ሻምብቆ ነዳዲ ድሩዝባ ኣቢሉ ናብ ሃንጋሪ ዝለኣኽ ነዳዲ፡ ንመጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ፈደረሽን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሃንጋሪ ፔተር ስጃርቶ ብወገኑ፡ ብሳተላይት ኣብ ዝተወስዱ ስእልታት፡ ኣብ ልዕሊ እቲ መስመር ሻምብቆ ነዳዲ ዝኾነ ጉድኣት ከም ዘይወረደ ሓቢሩ ኣሎ። ቡዳፔስት፡ ክየቭ ነቲ መስመር ሻምብቆ ነዳዲ ክሳብ ዘይከፈተቶ፡ ኣብ ኣኼባታት ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣንጻር ዩክሬን ዝቐንዐ ተቓውሞታት ክቕጽሎ ምዃኑ’ውን፡ እቲ መራሒ መንግስቲ ኣነጺሩ ኣሎ።", "char_count": 803, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03897", "text": "ኣብ ዞባ ራጅባሪ - ባንግላድሽ፡ ሓንቲ ኣስታት 40 ሰባት ዘሳፈረት ናይ ህዝቢ ኣውቶቡስ፡ ናብ ዓባይ ጃልባ ክትድይብ ክትብል ብዘጋጠማ ቴክኒካዊ ጸገማት ናብ ፈለግ ፓድማ ብምጥሓላ፡ ብውሕዱ 24 ሰባት ከም ዝሞቱ፡ ሰበ ስልጣን ናይታ ሓላፊ ክፍሊ መጥፋእቲ ሓዊ ባንግላድሽ ታልሃ ቢን ዛሲም፡ ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ናይቲ ዞባ፡ ካብቲ ፈለግ ድሮ ሓሙሽተ ህጻናት ዝርከብዎም 22 ሬሳታት ከም ዘውጽኡ ድሕሪ ምግላጽ፡ ክልተ ግዳያት እውን ብህይወት ድሕሪ ምርካበን ከም ዝሞታ ገሊጹ። እቶም ሰበ ስልጣን ወሲኾም፡ መራሒ ናይታ ኣውቶቡስ፡ ነታ ተሽከርካሪት ናብ ጃልባ ከደይባ ኣብ ዝሓሰበሉ እዋን ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ብምዃና፡ ተገምጢላ ንትሽዓተ ሜትሮ ዝኣክል ናብቲ ፈለግ እቲ ብዓል ስልጣን ወሲኹ፡ ቁጽሮም ዘይተፈልጡ ግዳያት’ውን ደሃዮም ጠፊኡ ብምህላዉ፡ ቁጽሪ ምዉታት ከይዛይድ ስግኣታት ከም ዘሎ ሓቢሩ። ኣብ ባንግላድሽ ብዘጋጥም ተደጋጋሚ ሓደጋታት ተሽከርከርትን ጀላቡን፡ ዓመታዊ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰባት ከም ዝሞቱ ጸብጻባት የመልክቱ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ መጨረሽታ ፌርማታ ኣውቶቡስ ዓዲ ኣቤይቶ 07114040 ዕለት ዕለት ቤት መሽጣ መድሃኒት ዓዲ ኣበይቶ 27/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 735, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03898", "text": "ቀዳመይቲ ሚኒስትር ኢጣልያ ጆርጅያ ሜሎኒ፡ ኣብ ኣልጀርያ ወግዓዊ ምብጻሕ ከም ዘካየደት ተሓቢሩ። ፕረዚደንት ተቡነ ብወገኑ፡ ሃገሩ ብዘለዋ ዘተኣማምን ሰደድ ጋዝ፡ ቀንዲ መሻርኽቲ ኣካል ናይተን ቀረብ ጸዓት ንምውሓስ ዝጽዕራ ዘለዋ ሃገራት ኤውሮጳ ከም ዝኾነት ገሊጹ። ምብጻሕ ናይታ ቀዳመይቲ ሚኒስተር፡ ኢጣልያ ምስ ኣልጀርያ ዘለዋ ናይ ጸዓት ሽርክነት ንምሕያል ዝዓለመ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ብተወሳኺ፡ ክልተኦም መራሕቲ፡ ቁጠባዊ ዝምድና ናይተን ሃገራት ንምጥንካር፡ ምቛም ቤት ምኽሪ ንግዲ ኣልጀርያ- ኢጣልያ ክቀላጠፍ ከም ዝተሰማምዑ ተሓቢሩ። ቀዳመይቲ ሚኒስተር ሜሎኒ ምስ ፕረዚደንት ኣልጀርያ ዓብደልማጅድ ተቡነ ድሕሪ ዘካየደቶ ዝርርብ ኣብ ዝሃበቶ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ካብ ኣልጀርያ ናብ ኢጣልያ ዝኸይድ መጠን ባህርያዊ ጋዝ ክብ ንምባል፡ ክልተኦም መራሕቲ ሓደስቲ መገድታት ንምድህሳስ ምትሕብባሮም ከዛይዱ ከም ዝተሰማምዑ ኣፍሊጣ። ዑደት ቀዳመይቲ ሚኒስተር ሜሎኒ ናብ ኣልጀርያ፡ ሃገራት ኤውሮጳ ነቲ ምዕጻው መጻብቦ ሆርሙዝ ዘስዕበለን ዘሎ ቅልውላው ናይ ጸዓት ንምቅላል፡ ኣንፈተን ናብ ኣልጀሪያ ይገብራ ኣብ ዘለዋሉ እዋን እዩ ዝካየድ ዘሎ።", "char_count": 659, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "5837029aa003e7da65b639e7a84be65280516c9af4bde5e70d5f258eadb530f1:03899", "text": "ትማሊ ሓሙስ፡ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡንን ፕረዚደንት ቤላሩስ ኣሌክሳንደር ሉካሸንኮን፡ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዘሎ ዝምድና ንምድልዳል ዝዓለመ ናይ ምሕዝነት ስምምዕ ከም ዝኸተሙ ተሓቢሩ። ኣብ ዝዘርግሖ ዜና፡ ፕረዚደንት ሉካሸንኮ፡ ዝምድና ሃገሩን ሰሜን ኮርያን፡ ናብ ሓድሽ መድረኽ ይኣቱ ከም ዘሎ ምግላጹ ሓቢሩ። መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ብወገኑ፡ ሃገሩን ቤላሩስን ኣብ ብዙሕ መዳያት ከም ዝተሰማምዓ ድሕሪ ምግላጽ፡ ሃገራት ምዕራብ ኣብ ልዕሊ ቤላሩስ ንዘካይዳኦ ዘለዋ ዘይምኽኑይ ዝበሎ ጸቕጢ ከም ዘይቅበሎ ኣፍሊጡ። ፕረዚደንት ቤላሩስ ኣሌክሳንደር ሉካሼንኮ ምስ መሓዙት ፈደረሽን ሩስያ ዝኾና ሃገራት ዘለዎ ዝምድና ኣብ ዘደልድለሉ ዘሎ እዋን፡ ናብ ፒዮንግያንግ - ርእሰ ከተማ ሰሜን ኮርያ ብምምራሕ፡ ምስ መራሒ ሰሜን ኮርያ ከም ዝተራኸበ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ሰሜን ኮርያን ቤላሩስን፡ ኣብ ኲናት ዩክሬን-ሩስያ፡ ንፈደረሽን ሩስያ ብቕሉዕ ይድግፋኣ ምህላወን ምንጭታት ይሕብሩ። መንግስታዊ ማዕከን ዜና ቤላሩስ ‘ቤልታ’", "char_count": 589, "topic": null, "issue_date": "2026-03-27", "source_pdf": "haddas_eritra_27032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03900", "text": "ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ፡ ኣብ ኮለጃት ስነ-ፍልጠትን ምህንድስናን ማይ-ነፍሒ፣ ኮለጅ ጥዕናን ሕክምና ስኒን ኦሮታ፣ ከምኡ’ውን ኮለጅ ንግድን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ኣስመራ፡ ንቕሓት ተመሃሮ ኣብ ሕግን ስነ-ምግባርን ክብ ንምባል ዝሕግዝ ሰሚናር ኣካዪዱ። ብ6፡ 12ን 25ን መጋቢት ኣብ ዘካየዶ ሰሚናር፡ ንተራ መንእሰያት ኣብ ምክልኻል ገበንን ብመንእሰያት ተዘውቲሮም ዝፍጸሙ ገበናትን ብሰፊሑ ዝገለጸ ኮሎኔል መሓሪ፡ መንእሰያት ንገበናት ካብ ዘቃልዑ ኣሉታዊ ተግባራት ክርሕቁን ኣብ ሕጊ ዘለዎም ኣፍልጦ ከዕብዩን፡ ከምኡ’ውን ብስነ-ምግባርን ክብርታትን ሕብረተሰቦም ክመላለሱ ኣዘኻኺሩ። ኮሎኔል መሓሪ ወሲኹ፡ ኣብ ናይ 5 ዓመታት ስትራተጂካዊ ውጥን ፖሊስ ኤርትራ ሰፊሩ ካብ ዘሎ ነጥብታት ብምጥቃስ፡ ኣባላት ፖሊስ ኣብ ዝተመደብዎ ስራሕ ተወፋይነትን ዕቱብነትን ከርእዩ፡ ከምኡ’ውን ንኹሉ ተገልጋሊ ብኣኽብሮትን ምቕሉልነትን ክቕበሉ፡ በብእዋኑ ስልጠናታት ከምዝወሃቦም ኣነጺሩ። ኣብ ኤርትራ ዝጋነን ገበናት ከምዘየለ ብምንጻር፡ ንዘጋጥሙ ገበናት በብዓይነቶምን ክብደቶምን መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ፈጸምቶም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣትዉ’ኳ እንተኾኑ፡ እቲ ሳዕቤናት ከቢድ ስለዝኾነ፡ ተመሃሮ ክጥንቀቑን ኣብ ምክልኻሎም ኣበርክቶ ክገብሩን መኺሩ። ኣብ መወዳእታ ኮሎኔል መሓሪ፡ ገበን ናይ ምክልኻል ዕማም ብቐንዱ ሓላፍነት ህዝቢ ምዃኑ ብምሕባር፡ ወለዲ ባህርያት ደቆም ክከታተሉን ክፈልጡን፣ መንእሰያት ከኣ ሕማቕ ልምድታትን ናይ መዛኑ ጽልዋን ኣወጊዶም ኣብ ትምህርቶም ከድህቡ ኣዘኻኺሩ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ዝተዋህቦም ኣስተምህሮ ሂወቶም ንኸማእዝኑ ዝሕግዞም ምዃኑ ጠቒሶም፡ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ብዝለዓለ ክድፋኣሉ፣ ንዕሉላት ገበነኛታት ኣራሚ ፍርዲ ክብየነሎም፣ ግናይ ተግባራት ንዝፍጽሙ ድማ ብመራኸቢ ብዙሃን ናይ ምቅላዕ ስራሕ ክቕጽል ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት’ውን ንተመሃሮ ኮለጅ ዓዲ-ቐይሕን ሰራሕተኛታት መንግስቲ ኣብ ዓሰብን ተመሳሳሊ ኣስተምህሮ ምሃቡ ዝዝከር’ዩ።", "char_count": 1163, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03901", "text": "“ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ብዝብል ቴማ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ምስ’ቲ ዓውዲ ኣብ ዝተሓሓዝ ኣርእስትታት ዘተኰረ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ዝቐረበሉ ሰሚናራት ተኻዪዱ። ኣብ’ዚ ካብ 23 ክሳብ 27 መጋቢት ዝተኣንገደ ሰሚናራት፡ ኣብ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ ፊልም ኣብ ኤርትራ፣ ዓለማዊ ኢንዱስትሪ ፊልም፣ ኵነታት ኢንዱስትሪ ፊልም ኣብ’ዚ እዋን፣ መጻኢ ኣመት ፊልምታትናን ክዀኖ ዝግብኦን ኣብ ዝብል ዛዕባታት ሞያውን ክኢላውን መብርሂታት ተዋሂቡ። ኣብ መዕጸዊ ናይ’ቲ ሰሚናራት፡ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ መደብ ህሉው ዓቕምን ደረጃን ፊልም ሃገርና ንምርዳእ ከምእተበገሰ ብምጥቃስ፡ ዘይተሰርሓሎም መዳያት ናይ’ቲ ዓውዲ ብዝግባእ ንምልላይን ኣብኡ ዓቲብካ ንምስራሕን ዓቢ ኣገዳስነት ከምዘለዎ ገሊጹ። ኣብ ሃገርና ዓውዲ ፊልም ሰረት ከምዘለዎ፣ ዝዀነ ዓውዲ ድማ ብሓደ እዋን ከምዘይዓቢ ዝጠቐሰ ኣምባሳደር ዘመደ፡ ንዝበለጸ ውጽኢት፡ ብዓቢኡ ተሳትፎ ኵሉ ክዓዝዝ፣ ዝውደቡ ስልጠናታት ግቡእ መልክዕ ክሕዙ፣ ከምኡ’ውን ቀጻልነት ተመሳሳሊ መደባት ክወሓስ ተላብዩ። ኣቦ-መንበር ኮሚተ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ኣቶ ሞሃድ ሱሌማን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ዝቐረበ ዛዕባታትን ምርኢትን ካብ ተሳተፍቲ ሃናጺ ርእይቶታት ከምእተረኽበ ብምሕባር፡ ሸቶታቱ ከምዝወቕዐ ኣነጺሩ። ጐኒ-ጐኒ’ቲ ሰሚናራት፡ ኣብ ኣርባዕተ ሲነማታት ኣስመራ ማለት ሲነማ ኣስመራ፡ ሓማሴን፡ ሮማን ኢምፐሮን፡ ብሃገራዊ ቋንቋታት ዝፈረየን ካልእን ብሓፈሻ ልዕሊ 50 ፊልምታት ንምርኢት ይቐርብ ኣሎ። ቀንዲ ዕላማ ‘ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ’፡ ህዝቢ ዝያዳ ድማ መንእሰያትን ተመሃሮን ንዝተሰርሐ ፊልሚታት ከስተማቕሩ፣ ንኢንዱስትሪ ፊልምን ሞያውያን ናይቲ ዓውዲን ድርኺት ንምፍጣር፣ ከምኡ’ውን ንቕሓትን ርድኢትን ዜጋታት ብዛዕባ ተራ ፊልም ኣብ ባህላዊ ወራር ንምብራኽ’ዩ።", "char_count": 1074, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03903", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ጋላ-ነፍሒ፡ ንመጻኢ ዘገልግል እማመ ኣጠቓቕማ ዓዳዊ ሕጋጋት ውራያት ዝምልከት ዓውደ- ዘተ፡ ብ25 መጋቢት ተኻዪዱ። ቀንዲ ዕላማ ናይ’ዚ ወከልቲ ናይ 32 ዓድታት ዝተሳተፍዎ ዘተ፡ ውራያት ቊጠባዊ ሃስያ ብዘየውርድ መልክዕ ንኽካየዱ ብኮም ኣብ ዝተኣመመ ሕጋጋት ዘሎ ኣፍልጦን መረዳእታን ንምዕማቚ’ዩ። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ መሓሪ ዮውሃንስ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ሕጋጋት ምስ ኩነታትና ዝኸይድ ክኸውን ብዙሕ ጻዕርታት ከምእተኻየደ ብምጥቃስ፡ ገለ ዓድታት ክጥቀማሉ’ኳ እንተጸንሓ፡ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ተግባራዊ ንክኸውን ኣገዳሲ ኰይኑ ከምእተረኽበ ኣነጺሩ። ክጭበጡ ዝድለዩ ዕላማታት ክዕወቱ ከምዘይክእሉ ዝጠቐሰ ኣቶ መሓሪ፡ ዕቱብ ምክትታልን ምቊጽጻርን ከምዝግበር ገሊጹ። ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ነበርቲ - እቲ ሕጋጋት ረብሓታቶም ንምዕቃብ ዝወጸ ምዃኑ ብምግንዛብ፡ ንምትግባሩ ዓጸፋ ክሰርሑ ተላብዮም። ዋና ኣካያዲ ስራሕ ምምሕዳር ዞባ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃንን ኮሎኔል ነታባይ ገብረሂወትን ኣብ እዚ ሕጋጋት ንስራሕ ድልው ምዃኑ ጥራይ፡ እቶም ብእኡ", "char_count": 616, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03904", "text": "ኣቶ ዓብዱላሂ መሓመድኑር ዳምር ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ክልሰ-ሓሳብን ግብርን ዘጣመረ ስልጠና፡ ኣብ መሰረታዊ ጥበባት ኣርትዖት ተንቀሳቐሲ ስእሊ፡ መሰነይታ ግራፊክስ፡ ውህደት ድምጺ፡ ሕብርን ቅርጺታትን፡ ከምኡ’ውን ዋሕዚ ኣዘናትዋ ብስእሊ፡ ፈጠራን መሃዝነትን ዘጠቓለለ ምንባሩ ገሊጹ። ሚኒስትሪ ዜና፡ ብኣርትዖት ተንቀሳቓሲ ስእሊ፡ ጥበብ ግራፊክስን ድምጺን ንሰለስተ ኣዋርሕ ዘሰልጠኖም ኣባላቱ፡ ከምኡ’ውን ኣባላት ሚኒስትሪ ሕርሻን ቤት-ጽሕፈት ኣወሃሃዲ ምሕደራ ሞያዊ ጸጋ ሰብን ዝርከብዎም 29 ሞያተኛታት፡ ትማሊ 27 መጋቢት ኣመሪቑ። እቲ ስልጠና፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ሚኒስትሪ ዜና ሞያዊ ብቕዓት ኣባላትን ካልኦት ኣብ ሚድያ ዝነጥፉ ኣካላትን ክብ ብምባል፡ ውጽኢት ሚድያ ብዓይነቱ እናተመሓየሸን ምስ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ እናሰጐመን ከም ዝኸይድ ንምግባር ብቐጻሊ ዘሰላስሎ ስራሕ’ዩ። ሰልጠንቲ ኣብ ሓሙሽተ ጉጅለታት ተኸፋፊሎም ዝሰርሑዎ መርኣያታት ድማ፡ ንኣድማዕነት ናይ’ቲ ስልጠና ዝመስከረ ዝነኣድ ውጽኢት ምንባሩ ብምሕባር፡ ሰልጠንቲ ንዘርኣይዎ ልዑል ኣብ’ቲ ስነ-ስርዓት መመረቕታ፡ ሓላፊ ጨንፈር ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ተገዳስነትን ባህግን ሞጒሱ። እቲ ስልጠና ብውሽጣዊ ዓቕሚ፡ ብምኩራት ሰብ-ሞያ ናይ’ቲ ሚኒስትሪ ዜና’ዩ ተዋሂቡ።", "char_count": 709, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03907", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ኣብ ትሕቲ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ዝመሓደር ሕርሻታት ሰሜናዊ ምዕራብ ጋሽ-ባርካ ፈጢርዎ ዘሎ ናይ ስራሕን ልምዓትን ባይታ፡ ኣብ ምርግጋእ መነባብሮ ነበርቲ ልዑል ተራ ይጻወት ከምዘሎ ተገሊጹ። ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ኣካያዲ ስራሕ ናይ’ቲ ሕርሻታት ኣቶ ገብረቃል ኣረንያስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ሞጎራይብ፡ ኣፍሂምቦል፡ ከርከበትን ሞሎበርን ኣሕምልትን ፍረታትን፡ ናይ ቅብኢ ኣዝርእትን ኣእካልን፡ ከምኡ’ውን ጥረታት ይለምዕ ከምዘሎ፡ እዚ ድማ ዜጋታት ብዝረኸብዎ ናይ ስራሕ ዕድልን ተመኩሮን ርጉእ ህይወት ክመርሑ ከምዘኽኣሎም ሓቢሩ። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 465, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03908", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣብ መወዳእታ፡ ንትግባረ ናይ’ቲ ሕጋጋት እትከታተል 13 ዝኣባላታ ኮሚተ ክትቀውም ከላ፡ እቲ እማመ ካብ 25 መጋቢት 2026 ጀሚሩ ተግባራዊ ንክኸውን፡ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላትን ኣመሓደርትን ብዕቱብ ክሰርሑ ለበዋ ቀሪቡ። ከምዚ ዓይነት ስልጠናታት ክድፋኣሉ ተማሕጺኑ። ተገዳስነትን መምህራን ድሕሪ ምምጓስ፡ እቲ ስልጠና ምስ’ቲ እዋኑ ዝጠልቦ ክእለት፡ ማለት ምውሳብ ኩሉ ዓይነት ሞያታት ጋዜጠኝነት ዝቃዶ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ስልጠና ምንባሩ ገሊጹ። ምስ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ብምስጓም ፍርያትና ብዓይነቱ ብሉጽ ንክኸውን፡ ኣብ መወዳእታ፡ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ቴለቪዥን ኣቶ ኣስመላሽ ኣብርሃ፡ ንተሳተፍቲ ስልጠና ሰርቲፊኬት፣ ንብሉጻት ድማ ሽልማት ዓዲሉ።", "char_count": 466, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03909", "text": "ኣብ’ቲ ሕርሻታት ብሓፈሻ ኣብ ከርከበትን ኣፍሂምቦልን ድማ ብፍላይ ንዓመት ምሉእ ዝቕጽል ናይ ስራሕ ዕድል ምፍጣሩ፡ ነበርቲ ምስ ዘመናዊ መስኖኣዊ ሕርሻ ክላለዩን ልምዲ ስራሕ ከጥርዩን ከምዝሓገዞም ዝጠቐሰ ኣቶ ገብረቃል፡ ዘድሊ ተመኩሮን ብቕዓትን ተደሊቡ ስለዘሎ፡ ስፍሓት ዝለምዕ መሬትን ዓይነት ፍርያትን ዕብየት የመዝግብ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ልምዓት ዝገብሮ ዘሎ ዓይነታዊ ለውጢ፡ ነበርቲ መነባብሮኦም ዝመርሑሉን ልምዲ ስራሕ ዘጥርዩሉን ዕድላት ፈጢሩ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ እቲ ፕሮጀክት ንኩሉመዳያዊ ምንቅስቓስ ናይ’ቲ ከባቢ ብእወታ ከምዝጸለዎ ኣነጺሩ። ነበርቲ ድማ፡ ኣብ ከባቢኦም ዝካየድ ዘሎ ሕርሻዊ ልምዓት ዓይነት መነባብሮኦም ክቕይሩ ከምዝሓገዞም ብምግላጽ፡ ኣብ ሰበኽ-ሳግማዊ መነባብሮን ናይ ገዛ ስራሕን ጥራይ ተደሪተን ዝነበራ ደቂኣንስትዮ ከይተረፋ፡ ምስ መስኖኣዊ ሕርሻ ክላለያን ናይ ስራሕ ልምዲ ከጥርያን ምብቅዐን፡ ውጽኢት ናቱ ምዃኑ ገሊጾም። ኣካያዲ ስራሕ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ከርከበት ኣቶ ገብረመድህን ኪዳነ ብወገኑ፡ ዝሰፍሐ ክፋል ሕርሻታት ሰሜናዊ ምዕራብ ዝካየደሉ ፕሮጀክት ሕርሻ ከርከበት፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ኣብ ሕርሻዊ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.179 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 3", "char_count": 694, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03911", "text": "ብዓል ድንቂ ኤለክትሪክያዊ ፈጣሪ ማሽን ኣእምሮ ተስላ፡ ኣብ ንእስነቱ ኣዝዩ ሰማዕን ሓታትን ነበረ። ነቲ ብኣንኵሮ ዝዕዘቦ ነገራት ቀልጢፉ ኣንቢቡ ግብረ መልሲ ክህብ ኣይሽገርን። ወትሩ ከኣ ንመምህራኑ ምስ ኣደነቐ’ዩ። ብርቱዕ ናይ ቍጽርን ስነ ፍልጠትን ተምሳጥ ዝነበሮ ኒኮላስ ተስላ፡ መሃንድስ ናይ ምዃን ዓቢ ባህጊ ነበሮ። እንተዀነ፡ ኣቦኡ ኣሰሩ ክስዕብ ጸቕጢ ይገብረሉ ስለ ዝነበረ፡ ሕሉፍ ባህጊ ምህንድስና ኣብ ልቡ እና’ንደዶ ዘረባ ኣቦኡ ሰመዐ። ኣብ 17 ዕድመኡ፡ ሕማም ሽሮኽ ተታታሕዘ። ኣቦኡ ከኣ “ካብዛ ሓማም ብሰላም እንተ ተገላጊልካ፡ ኣውስትርያ ኣብ ዝርከብ ፖሊተክኒክ ቤት ትምህርቲ ከምህረካ’የ፡” ክብል ቃል ኣተወሉ። ዓለም ርብሒ ኢሉዋ ከኣ ተስላ ሓወየ። ኣቦኡ ከኣ ከም ቃሉ ናብ ግሬዝ ኣውስትርያ ለኣኾ። ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ስነ ኪነት መካኒካልን ኤለክትሪካልን ምህንድስና ትምህርቲ ይወስድ ነበረ። ግሬም ዲናሞ፡ ብዘይ ተስላ፡ ኣብ ኒውዮርክ ናቱ ቤት ምርምር ምስ ወነነ፡ ከይደንጐየ ዘደንቕ ኤግዝቢሽናት ከዳሉ ክኢሉ ነበረ። ሰብ ንተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ (AC) ከም ሓደ ዓቢ ስግኣት ይፈርሖ ስለ ዝነበረ፡ ነዚ ፍርሒ ንምጥፋእ ሓደ ኤግዚቢሽን ኣዳለወ። ኣብቲ ኤግዚቢሽን፡ ኤለክትሪክሲቲ ብዘይ ገመድ ብኣካሉ ብምሕላፍ ኣምፑል ከብርህ ዘርኢ ነበረ። ነዚ ምኽንያት ብምግባር ስድራቤታት ኒውዮርክ ኣብ ገዛ ንኽምህር ክዕድማኦ ጀመራ። ናይ ተስላ ጥናግ፡ ብ1891 ዝምሃዞ፡ ሎሚ ኣብ ተለቪዥን፡ ሬድዮ፡ ኣዳፕተር፡ ቻርጀርን ካልእ ኤለክትሮኒክያዊ መሳርሒታት ንጥቀመሉ ኣለና። ብምርኣይ፡ ሓደ ካብ ብስሙ ዝሰፈሩ ዋንነት ምህዞ ከም ዝኸውን ገበረ። ተስላ ንዓለም ምሉእ ጸዓት ከም ዝባጻሕ ክግበረሉ ዝኽእል መገዲ ከም ዘሎ ምግላጹ ኣብ ዝሓለፉ ሕታማት ተንኪፍናዮ ነይርና። ካብ ግንቦት 1899 ክሳዕ መጀመርታ 1900 ዝነበረ ግዜ፡ ነዚ ሓሳብ ንምፍታን እዩ ኣጥፊኡዎ። ኣብዚ ፈተነ ከኣ ብስሙ ንዝተቐመጠ ዋንነት ምህዞ ሓደ ኣገዳሲ ርኽበት ወሰኸሉ፣ ቀዋሚ ምድራዊ ማዕበል (terrestrial stationary waves)። በዚ ርኽበት መሬት ከም ሓደ መተሓላለፊ መገዲ ተጠቒምካ፡ ብሓደ ዝቃነ ኤለክትሪክያዊ ምንብድባድ ኣብ ዝተወሰነ ድግምጋም፡ ሓበሬታ ምትሕልላፍ የኽእል። ተስላ በዚ ምህዞኡ፡ ኣብ ኣርባዓ ኪሎሜትሮ ብዘይ ገመድ ኤለክትሪክ ዝተዘርግሓ 200 ኣምፑላት ከብርህ ክኣለ። ክሳብ 41 ሜትሮ ዝዕቀን ሰብ ዝሰርሖ በርቂ ክሰርሕ ዝኽኣለ ተስላ፡ ኣብቲ ግዜ’ቲ ካብ ካልእ ፕላኔት ብ1898 ተስላ ብሪሞት እትቕለስ ተለ-ኣውቶማቲክ ጃልባ ከም ዝምሃዘ ገለጸ። ንዅሉ ሰብ ሃንደበትን ክስእሎ ዘይክእልን ምህዞ ምስ ኰነ፡ “ሓሶት’ዩ፡” ብምባል ኣብ ጥርጣረ ነበረ። ተስላ ነዚ ንምርግጋጽ ኣብ ማዲሶን ኣብ ቅድሚ ብዙሕ ህዝቢ ብድሕሪኦም ዝተዋህበ መጸውዒ እዩ። ስም ተስላ መጸውዒ ሓደ መዐቀኒ ኣሃዱ ዝዀነ’ውን ብዋዛ ኣይኰነን። ብዘይካ ተስላ ብዙሓት ስነ ፍልጠተኛታት ብስሞም ዝጽዋዕ መዐቀኒ ኣሃዱታት ኣሎ። ከም ኒውቶን፡ ኣምፐር፡ ኦሆም፡ ወዘተ ክጥቀስ ይከኣል። 4. ናይ ምሕሳብ ዓቕሚ 4. ናይ ምሕሳብ ዓቕሚ", "char_count": 1703, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03912", "text": "ገለ ሰብ ተስላ ንዓበይቲ ምህዞኡ፡ ንኢንዳክሽን ሞተር ሓዊስካ፡ ኵሉ ኣብ ኣእምሮኡ ከም ዝሃነጾ’ዮም ዝነግሩ። ዘይከም ኤዲሰን። ኤዲሰን ስርሑ ብሃሰሰ ለባም ፈተነታት እናገበር’ዩ ዝሰርሖ ነይሩ። ኵሉ ንርኽበቱ ዝመርሖ ኣገባባት፡ ካብ ፈተነ ዝተረኽበ ትምህርቲ እዩ። ተስላ ግን ንዝበዝሐ ኣቐዲሙ ኣብ ኣእምሮኡ ዝሰርሖ’ዩ። ኵሉ መስርሓት ናይ ምህዞኡ፡ ብዓይነ ሕልናኡ ኣቐዲሙ የስርሖ። በዚ ከኣ ዝጐደለ ኰይኑ ዝስምዖ እናመልአ ኣብ መወዳእታ ናብ ፈተነ ይሰግር ነበረ። ተስላ፡ ከም ካርል ፍረደሪክ ጋኡስ፡ ንመዐቀኒ ኣሃዱ ጻዕቂ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (magnetic flux density) ብስሙ ክጽዋዕ ተወሲኑ። ብዘይካኡ ንመዐቀኒ ኣሃዱ ማግኔታዊ ኢንዳክሽን ብ‘ተስላ’ ክጽዋዕ እንከሎ፡ ኣብ ገለ ግዜ’ውን ንዝለዓለ ድግምጋም (ፍሪኴንሲ) ዘሎዎ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ‘ናይ ተስላ ዋሕዚ ኤለክትሪክ’ ይብሃል ነይሩ’ዩ። ዘረባኡን ምንባሩ’ዮም ዝገልጹ። ተስላ ንብዙሕ ኳልኵሌሽናት ኣብ ኣእምሮኡ ክሰርሖ ኣይሽገርን ነይሩ። ኣብ ቍልዑነቱ ንኢንተግራል ኳልኵላስ ብዘይ ደገፍ ቢሮን ወረቐትን ክምልሶ እንከሎ፡ መምህራኑ ቀዲሑ ዝምልስ ዘሎ ይመስሎም ነበረ። ዓቢ ዓቕሚ ናይ ቍጽሪ ዝነበሮ ተስላ፡ ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ብልጫኡ፡ ናይ ምቕማር ዓቕሚ ኣእምሮኡ እዩ። ተስላ ብኣእምሮኡ ኣቐዲሙ ይሰርሖ ብምንባሩ፡ ብዝርአን ዝስማዓን ኣመል ምህትፍታፍ ነበሮ። ብዙሓት ንጥዕና ኣእምሮኡ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣእትዮም ገለጹዎ። ምንብድባድን ብርቱዕ ብርሃንን ቅድሚ ካልእ ሰብ ይስምዖ። ካብ ኣብ ከባቢኡ ዘሎ ነገራት - ከም ናይ እዝኒ ስቝሬን - እውን እፈርሕ’ዩ ዝነበረ። ፈንፋኒ ብምንባሩ፡ መግቡ ሽዑ ዝበሰለ ውዑይ መግብታት ነበረ። ሓደ መሳርሕቱ፡ ሓደ ግዜ ሳምፕል ናይ ዘይፈልሐ ማይ ብማይክሮስኮፕ ምስ ኣርኣዮ ዘጥረዮ ፎብያ ምዃኑ ድማ ይንገር። ፍሉይነት ተስላ ንማሕበራዊ ዝምድናኡ ኣይጸለዎን። ጋዜጠኛታትን ኣዕሩኹን፡ ተስላ፡ ጨው ዘሎዎ፡ ትሑትን ጥዑም 1ተስላ=1ወበር/ስፍሓት - ትርብዒት ሜትሮ Flux density (B)= Flux (Φ)/ area through which flux passes (A) 5. ስሙ ኣሃዱ ናይ ሓደ ዓቐን 5. ስሙ ኣሃዱ ናይ ሓደ ዓቐን", "char_count": 1210, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03913", "text": "1 ተስላ= 10,000 ጋኡስ። ጋኡስ ካብ ስነ ፍልጠተኛ ካርል ፍረደሪክ ጋኡስ ዝወጽአ ስም ኰይኑ፡ ዝበዝሐ ግዜ ስነ ፍልጠተኛታት ንኣዝዩ ድኹም ማግኔታዊ ክሊ ዘሎዎ ንምዕቃን ይጥቀሙሉ። ወበር ከኣ ድሕሪ ስነ ፍልጠተኛ ዊልሀልም ኤድዋርድ ወበር ዝተዋህበ ኰይኑ፡ ንማግኔታዊ ጸዓት ኣብ ሓደ ቦታ ዝዕቅን ኣሃዱ እዩ።", "char_count": 195, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03914", "text": "ብስም ተስላ ዝጽዋዕ ሓደ መዐቀኒ ኣሃዱ ኣብ ፊዚክስ ንምሃር ኢና። ዓለምለኻዊ ስርዓት ናይ ኣሃዱታት (SI units) ዝወሃብ ስም፡ ብዋዛ ዝወሃብ ኣይኰነን። ዝበዝሑ ብስም ሰብ ዝጽውዑ መዐቀኒ ኣሃዱታት፡ ጭቡጥን ቅቡልን ምኽንያት ኣሎዎም። ብልሉይ ኣብርክቶን ከፋቲ በሪ ርኽበታቶምን፡", "char_count": 177, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03915", "text": "እትብል ናይ ጎተ ግጥሚ’ያ። ጸሓይ ኣብ ምዕራባ’ያ ነይራ። እቲ ግዜ ንሓንቲ ትምስገን ማይ ቤት ናይታ ግጥሚ ኣዘከረኒ። ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ (DC) ዝሰርሕ ናይ መጀመርታ ዲናሞ’ዩ። ነዚ ኣብ ክፍሊ ኰይኑ እናተማህሮ፡ ግሬም ዲናሞ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ምስ ረኸበ ከም ሞተርን ጀነረተርን ኰይኑ ከም ዘገልግል መምህሮም ነገሮም። ተስላ ደጋጊሙ ብምርኣይ መተሓላለፊ ነገር ብምጥቃም ብፍዅስ ዝበለ ብልጭታ ተመሳስሊ ነገር ክግበር ከም ዝከኣል ሓሰበ። ኣብ ቅድሚ ክፍሉ ከኣ ንመምህሩ ኣካፈሎ። በዚ ዝተደነቐ መምህሩ፡ “እዚ ንሓደ ቀጻሊ ምንቅስቓስ ዘሎዎ ማሽን ከስርሕ ዝኽእል ሓሳብ’ዩ፡ ” ብምባል ብኣድናቖት ተስላ ደገፎ። ኣብ ዝሰዓቡ ዓመታት፡ እዚ ሓሳብ’ዚ፡ ንተስላ ካብ ኣእምሮኡ ምእላይ ኣብዩ ድቃስ ከልኦ። ነዚ ብድሆ ክገጥሞ ምስ ጀመረ ከኣ ናብ ምህዞ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ መርሖ። ‘… ባና ምስ ኣንስሓበ፡ ናይ ጻዕሪ መዓልቲ ምስ ተወደአ ብናይ ማዕዶ ሃዋኽ፡ ሓድሽ ህይወት እንክድህሰስ ሓደ’ኳ የለን ካብዚ መሬት ዘልዕለኒ ኣሰሩ ክስዕብ፡ ኣብ ኣሰሩ ከንሳፍፍ…’ ነዚ ደራኺ ቃላት ምስ ኣድመጽኩ፡ ሓደ ሓሳብ ከም በርቂ መጽኣኒ። ኣብታ ኣጋጣሚ ሓደ ሓቂ ተጋሂዱለይ። ብበትሪ ገይረ ኣብቲ ሑጻ ሓደ ዲዛይን ሓንጺጸ። እቲ ኣብቲ ሑጻ ዝሰኣልኩዎ ዲዛይን፡ ድሕሪ ሽዱሽተ ዓመት ናብ ኤለክትሪካል መሃንድሳት ኢንስቲትዩት ኣሜሪካ ዘቕረብኩዎ እዩ ነይሩ።” እቲ ተስላ ኣብ ሑጻ ዝሰኣሎ ንድፊ፡ ናይቲ ንዓለም ዝቐየረ ምህዞ ኢንዳክሽን ሞተር ነበረ። “ሓደ ኣጋ ምሸት…” ይብል ተስላ ሓደ ግዜ ባዕሉ፣ “… ምስ ሓደ ዓርከይ ኣብ ሲቲ ፓርክ እናተዛወርና፡ በብእብረ ግጥምታት ንደግም ነበርና። ኣብቲ ዕድመይ ንምሉእ መጽሓፍ ቃል ብቓል ብልበይ ጽቡቕ ገይረ እዝክሮ ነይረ’የ። ሓንቲ ካብአን ‘ፋውስት’ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ሕታማት ናይዚ ዓምዲ፡ ንተስላ “ስነ- ፍልጠታዊ ፈጣሪ” ዘብሉዎ ሰለስተ ነጥብታት ኣቕሪብና። 4ይን 5ይን ከኣ ይስዕብ፥ ማግኔታዊ ዋሕዚ ጸዓትን ጻዕቁን ማግኔታዊ ዋሕዚ ጸዓትን ጻዕቁን (Flux and flux density) (Flux and flux density) ተስላ፡ ብስሙ ዝጽዋዕ መዐቀኒ ኣሃዱ ከም ዘሎ ርኢና ኣለና። ምስኡ ተዛሚዱ ዝኸይድ ስነ ፍልጠተኛ’ውን ኣሎ ዊልሀልም ኤድዋርድ ወበር። ክልተኦም ኣብ ማግኔታዊ ዋሕዚ ጸዓትን ጻዕቁን ንዘለው መዐቀኒ ኣሃዱታት ስሞም ዝተወከለሎም እዮም። ነዚ ክልተ ማግኔታዊ ኣምራት ኣብ ፊዚክስ ንምሃሮ ኢና። ብቕሊሉ ንምርድኡ ንሓንቲ ተራ ባር ማግኔት ከም ኣብነት ንውሰድ። ኣብ ዙርያ እዚ ማግኔት ዝፍጠር ማግኔታዊ ክሊ (magnetic field) ኣሎ። እዚ ክሊ ኣብ ዙርያ ማግኔት፡ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት ክፍጠር የኽእል። ነዚ ማግኔታዊ ጸዓት ዓቐኑ፡ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (ማግኔቲክ ፍላክስ - Φ) እዩ። ኣብ ስእሊ ከም እንርእዮ ካብ ሰሜናዊ ዋልታ ናይቲ ማግኔት ናብ ደቡባዊ ዋልታ ዝውሕዝ ብቐስቲ ዝተመርሐ ሕንጻጻት ይርአ ኣሎ። ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (Φ) ምዃኑ እዩ። ምልክቱ ‘Φ’ ክኸውን እንከሎ፡ መዐቀኒ ኣሃዱ ከኣ ወበር (Wb) ይብሃል። እዚ ማግኔታዊ ዋሕዚ ኣብ ዝተወሰነ ስፍሓት ክውሕዝ እንከሎ፡ ካብ ሓደ ነጥቢ ናይቲ ማግኔት ናብ ካልእ ነጥቢ ይቀያየር እዩ። ኣብቲ ክሊ ዝተሳእለ ክልተ ዓንኬላዊ ቅርጺ ዘሎዎም፡ ብ‘A’ን ‘B’ን ዝተመልከቱ ርኣዩ። ኣብ ነጥቢ ‘B’ ዝወሓደ ብዝሒ ሕንጻጻት ማግኔታዊ ክሊ በቲ ዓንኬል ይሓልፉ ኣለው። ኣብ ነጥቢ ‘A’ ድማ ዝወሓደ። እተን ክልተ ዓንኬላት ‘A’ን ‘B’ን ከም ሓደ ዝተወሰነ ስፍሓት ዘሎዎ ቦታ ንውሰዶ። ኣብዚ ውሱን ስፍሓት ዘሎዎ ክልተ ቦታታት ዘሎ ጻዕቂ ሕንጻጻት ማግኔታዊ ክሊ በበይኑ እዩ። እዚ ሕንጻጻት ከኣ ንዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (ፍላክስ) ወኪሉ ኣሎ። ንደረጃ ጻዕቂ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት እንዕቅነሉ መዐቀኒ እምበኣር ጻዕቂ ዋሕዚ ማግኔታዊ ጸዓት (ማግኔቲክ ፍላክስ ደንሲቲ - ‘B’) ይብሃል። እዚ ከኣ ምልክቱ ‘B’ ክኸውን እንከሎ፡ መዐቀኒ ኣሃዱኡ ከኣ ‘ተስላ’ እዩ። 1 T = 1 Wbm-2 ወይ 1 T = 1 Wb/m2 ሓዳስ ኤርትራ 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.179", "char_count": 2277, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03916", "text": "ሚኒስትሪ ሕርሻ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዘመናዊ ዝብል ቃል ንኣቓልቦና ክስሕብ ልሙድ ተርእዮ እዩ። ከም ሰባት፡ ኩሉ ዘመናዊ ክኾነልና ንደሊ ኢና። ዘመናዊ ዝብል ቃል ንኣቓልቦና ክስሕብ ልሙድ ተርእዮ እዩ። ከም ሰባት፡ ኩሉ ዘመናዊ ክኾነልና ንደሊ ኢና። ነገራት ግዚኦም ዝሓለዉ ክኾኑልካ ምድላይ ድማ ጌጋ ኣይኮነን። እንተኾነ ብስም ዘመናውነት ተሸፊኖም፡ ነገራት ግዚኦም ዝሓለዉ ክኾኑልካ ምድላይ ድማ ጌጋ ኣይኮነን። እንተኾነ ብስም ዘመናውነት ተሸፊኖም፡ ዝበላሸዉን ልክዕነቶም ዘጥፍኡን ነገራት ከም ዘለዉ ምዝካር ከኣ ናይ ብሓቂ ልቦና እዩ። ዘመናዊ እናተባህለ ዝበላሸዉን ልክዕነቶም ዘጥፍኡን ነገራት ከም ዘለዉ ምዝካር ከኣ ናይ ብሓቂ ልቦና እዩ። ዘመናዊ እናተባህለ ዝጅልሑ ጽባቐታት ኣለዉ። ገለ ካብዚኣቶም እምበኣር፡ ሕርሻን ሕርሻዊ ፍርያትን እዮም። ዘመናዊ ኣገባባት ዝጅልሑ ጽባቐታት ኣለዉ። ገለ ካብዚኣቶም እምበኣር፡ ሕርሻን ሕርሻዊ ፍርያትን እዮም። ዘመናዊ ኣገባባት ሕርሻ ምትእትታው ጽቡቕ’ዩ። ዘመናዊ ቀመማትን ተፈጥሮኣውነቶም ዘጥፍኡ ዝተመስርሑ ፍርያትን ከ ሕርሻ ምትእትታው ጽቡቕ’ዩ። ዘመናዊ ቀመማትን ተፈጥሮኣውነቶም ዘጥፍኡ ዝተመስርሑ ፍርያትን ከ ጠቐምትና ዶ ጎዳእትና፧ ኣብዚ መዳይ ርድኢትና ንምዕባይ እምበኣር፡ ዓምዲ ፍረ ጻዕሪ፡ ንመወከሲ ጽሑፍ ጠቐምትና ዶ ጎዳእትና፧ ኣብዚ መዳይ ርድኢትና ንምዕባይ እምበኣር፡ ዓምዲ ፍረ ጻዕሪ፡ ንመወከሲ ጽሑፍ ባህርያዊ ድዅዒ መሰረት ብምግባር ኣዳልያትልና ንዘላ ትሕዝቶ ንከታተል። ባህርያዊ ድዅዒ መሰረት ብምግባር ኣዳልያትልና ንዘላ ትሕዝቶ ንከታተል። ‘ጥሙርን ውሁድን ባህርያዊ ሕርሻ’ ‘ጥሙርን ውሁድን ባህርያዊ ሕርሻ’ ክበሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧ ካብቲ ክበሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧ ካብቲ ደረቕን ፈሳስን፡ ባህርያዊ ጸረ ባልዕ፡ ባህርያዊ ፍርያት...) ተረዲእካ ብግብሪ ሰሪሕካን ኣፍሪኻን ናብ ተጠቐምቲ ንምብጻሕ እዩ። ከምኡ ድማ፡ ዝኾነ ግብራዊ ትዕዝብትን ትምህርትን ንዝደሊ ኣፍራዪ፡ ምሉእ ኣገልግሎት ንምሃብ ዝዓለመ እዩ። ሱልጣን፡ ጥሙርን ውሁድን ባህርያዊ ሕርሻ ማለት፡ ባህርያዊ ድዅዒንባህርያዊ ኣገባባትን ተጠቒምካ፡ ብዙሓት ምህርቲ ሕርሻን እንስሳታትን ኣብ ውሱን መሬት ብውህደት ከምዝፈርዩ ምግባር እዩ። ጥሙርን ውሁድን ባህርያዊ ሕርሻ እምበኣር፡ ንኹሎም እዞም ልዕል ኢሎም ዝተጠቕሱ ኣምራት ዝጠርነፈ ሰፊሕ ኣምር ሕርሻ እዩ። እዚ ኣዝዩ ኣርባሕን ውጽኢታውን ምዃኑ ዝእመነሉ ኣገባብ፡ ናብ ኩሉ ሓረስታይ ሃገርና ንምትእትታው ብዕቱብ ይስርሓሉ ኣሎ። በዚ መሰረት ኣብ ኣስመራ ከባቢ ኣኽርያ ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝእለ ሓደ መርኣያ ብ2021 ተመስሪቱ ይርከብ። ረብሓታት ናይዚ መደበር መርኣያ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ብቓላት ኣቦ ወንበር ኣቶ ደርማስ ሱልጣን ልሙድ ሕርሻ ኸ እንታይ ይፈልዮ፧ ልሙድ ሕርሻ ኸ እንታይ ይፈልዮ፧ ነዚ ፍልልይ’ዚ ንምርዳእ፡ ነዘን ዝስዕባ ሓረጋት ብግቡእ ምግላጽ የድሊ። 1.ባህርያዊ ሕርሻ፣ ባህርያዊ ሕርሻ፣ ባህርያዊ ድዅዒ (ኮምፖስት)፡ ባህርያውያን ፈሰስቲ ድዅዒን ባህርያውያን ኣገባባትን ተጠቒምካ ዝካየድ ዓይነት ሕርሻ እዩ። 2.‘ጥሙርን ውሁድን’ ዝብል ሓረግ ‘ጥሙርን ውሁድን’ ዝብል ሓረግ እንታይ ይገልጽ እንታይ ይገልጽ፧ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ባህርያዊ ሕርሻ ብዝተወሃሃደ ኣገባብ ተወዲኖምን ተመላሊኦምን ዝኸዱሉ ምሕዱር ኣገባብ ሕርሻ’ዩ፡ ጥሙርን ውሁድን ዝብሃል። ዝተፈላለዩ ፍርያት ሕርሻ ንሓድሕዱ ብዝመላላእ ውሁድ ኣገባብ ክካየዱ ከም ዝኽእሉ፡ ተፈቲኑ ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ዝስራሓሉ ዘሎን ውጽኢታዊ ኣገባብ’ዩ። ምህርትታት ሕርሻ ጥራሕ ዘይኮነ ድማ እንተላይ ምፍራይ እተፈላለዩ እንስሳታት’ውን የጠቓልል። 3.ባህርያዊ ድዅዒ ዝበሃል ከመይ ባህርያዊ ድዅዒ ዝበሃል ከመይ ዝበለ እዩ፧ ብምንታይ ከ ይስራሕ፧ ዝበለ እዩ፧ ብምንታይ ከ ይስራሕ፧ ባህርያዊ ድዅዒ ማለት ኮምፖስት፡ ብተፈጥሮኣውያን ጥረ ነገራት ከም ተረፍመረፍ ሕርሻዊ ምህርቲ፡ ቆጽለመጽሊ፡ ዘቤታዊ ጐሓፍን ካልእን ዝስራሕ ባህርያዊ ጸጋ እዩ። ነዚ ንምድላው ኣዝዮም ደቀቕቲ ታህዋስያን ካብ ሓመድ ብምእካብን ምርባሕን፡ ኣብ ዝተዳለዉ ባህርያውያን ጥረ ነገራት ብምንስናስ፡ ቀልጢፎም ተበላሊዖም ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ጥቕሚ ከም ዝውዕሉ ብምግባር ዝስራሓሉ ኣገባብ’ዩ። እዞም ነፍሳት’ዚኦም፡ ንምስራሕ ፈሳሲ ድዅዒ’ውን ይጠቕሙ። ባህርያዊ ድዅዒ ብሓገዝ እዞም ደቀቕቲ ነፍሳት ዘበርክቶ ኣስተዋጽኦ ብዙሕ’ዩ። ንኣብነት፡ • ሓመድ ንኣትክልቲ ዘድልዩ ባእታታት ከምዝቕርብን እኹል ማይ ከምዝዕቅብን ይገብሮ • ውሑስ ኣከባቢ ይፈጥር • ቅርጽን ትሕዝቶን ሓመድ የመሓይሽ • ውሑስን መኣዛውን መግቢ ኣብ ምፍራይ ይሕግዝ... ወዘተ። • ከም ኣገላልጻ ኣቦ ወንበር ሽማግለ መርኣያ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ኣቶ ደርማስ እዚ ልዕሊ 13 ዓይነታት ኣሕምልቲ ፈቲኑን ዘተባብዕ ምህርትን እኹል ተመኩሮን ደሊቡ ዝርከብ መርኣያ ባህርያዊ ሕርሻ ኣኽርያ፡ ካብ 2026 ጀሚሩ ዘድሊ ትምህርታዊ መደባት ናብ ሓረስቶት ንምብጻሕ ተዳልዩ ይርከብ። ኣብ ኩለን ዞባታትን ንኡሳን ዞባታትን መርኣያ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ንምምስራት ከኣ ይስራሓሉ ኣሎ። ኣልማዕቲ ጀራዲን ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ብማሕበር ተጠርኒፎም፡ ኣብ መርኣያ ውሁድ ሕርሻ ኣኽርያ ዑደት ድሕሪ ምክያዶም ብዛዕባ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ዝሃቡዎ ምስክርነት፡ ብኸፊል ይስዕብ። ክግለጽ እንከሎ፡ ነዞም ዝስዕቡ ንምርዳእ የኽእል። • ምትብባዕ ባህርያዊ ድዅዕን ጸረ ባልዓትን • ኣገባብን ጥቕምታትን ጥሙር ባህርያዊ ሕርሻ • ኣየናይ ዓይነት ድዅዒ፡ ጸረ ባልዕ፡ ምህርቲ፡ ንጥፈት፡ ኣገባብ... ዝያዳ የርብሕ፧ ብኸመይ፧ • ግብራዊ ትዕዝብቲ፡ ፈተነ፡ ሜላታትን ስልጠናታትን ንምቕሳም ከምኡ ድማ፡ ኣገባባት ጥሙር ባህርያዊ ሕርሻ ናብ ኩለን ዞባታት፡ ንኡሳን ዞባታትን ኩሉ ሓረስታይን ብትኽክል ንምሕላፍ የኽእል። ኣቶ ኢብራሂም ዑመር ኣቶ ኢብራሂም ዑመር፡ “ባህርያዊ ድዅዕን ጸረባልዕን፡ መበቆላዊ ዝኾነ ምሩጽ ዘርኢ፡ ብኣፍልጦ ዝግበር ባህርያዊ ኣገባባትን በብዓይነቶም ፍርያት ሕርሻን ብውሁድ ኣገባብ ምጥቃም ማዕረ ክንደይ ኣርባሒን ቀሊልን ምዃኑ ብግብሪ ክመሃር ክኢለ። ኣብ ባይታ ከተግብሮን ንኻልኦት ሓረስቶት ከካፍልን ድማ ቅሩብ’የ፣” ይብል። ኣካያዲ ስራሕ ናይዚ መርኣያ ጥሙር ባህርያዊ ሕርሻ ኣኽርያ፡ ኣቶ ሚካኤል መድሃኔ ብዛዕባ’ዚ መርኣያ ክገልጽ እንከሎ ከምዚ ይብል። እዚ ብትሑት ዓቕሚ ዝጀመረ ኣገባብ፡ ረብሓታቱ ካብ ምግንዛብ፡ ቀስብቐስ ናብ ደረጃ ትካል በጺሑ ይርከብ። ዕላማ ናይዚ ትካል ድማ፡ ኩሉ ባህርያዊ ኣገባባት (ባህርያዊ ድዅዒ/ ወይዘሮ ስዒዳ ሳልሕ ወይዘሮ ስዒዳ ሳልሕ፡ “ኣዝዩ እዋናውን ኣገዳስን ትምህርቲ ቀሲመ። ካብ ኣስተምህሮ ሓሊፉ፡ ብዙሕ ዘይፈልጦ ኣገባባት ብግብሪ ተዓዚበ። ኣዝየ ድማ ሕጉስቲ’የ።” ወይዘሮ ኢለን መልኣከ ወይዘሮ ኢለን መልኣከ፡ “ኣብ ውሱን መሬት፡ ብቐሊል ኣገባብ፡ ዝተፈላለዩ ምህርቲ ሕርሻ ከመይ ከምዝርከቡ ርእየ።", "char_count": 3787, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03918", "text": "ዞባታትን ንኡሳን ዞባታትን፡ መርኣያ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ብምምስራት፡ ሓረስቶት ሃገርና ክኽተሉዎ ብዕቱብ ይሰርሓሉ ኣሎ። እዚ ኣገባብ፡ ኣፍራይነት ኣብ ምዕባይን ጥዕና ሰብና፡ ጥሪትና፡ መሬትናን ኣከባቢናን ኣብ ምውሓስን ኣዝዩ ኣዝዩ ዓቢ ኣስተዋጽኦ እዩ ዘለዎ። ‘ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ!’ ንዝብል መትከል ሚኒስትሪ ሕርሻ ዘስምር ኣገባብ ድማ’ዩ። ኣብ ውሱን መሬት፡ ዝተፈላለዩ ምህርቲ ሕርሻን እንስሳታትን ብምፍራይ፡ ንኣፍረይቲ ሓረስቶት ኣርቢሑ ንህዝብናን ዕዳጋታትን ዘርግእ ውሑስ ኣገባብ እዩ። ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተፈቲኑ፡ ርኡይ ዝኾነ ውጽኢታውነት ዝተረኽቦ ኣገባብ ሕርሻ ምዃኑ ክስመረሉ ይግባእ። ግቡእ ኣሰራርሓ ባህርያዊ ድዅዒ፡ ብሉጽ ኣተሓሕዛ መሬት፡ ውጽኢታዊ ኣዘራርኣ ዘራእቲ፡ ውሕሉል ኣጠቓቕማ ማይ፡ ዝሓሸ ኣገባብ ኣፈላልሳ ብቝሊ... ብግብሪ ተዓዚበን ተማሂረን።” ስምኦን ሓጎስ ስምኦን ሓጎስ ኣቶ ከሊፋ ሓሰን ኣቶ ከሊፋ ሓሰን፡ “ኣዝዩ ዘሐጉስን ዘነቓቕሕን ኣገባብ’ዩ ብሓቂ። እዚ ጉልበት ዝዕቅብን ምህርቲ ዘዐቢን ባህርያዊ ኣገባብ ሕርሻ፡ ኣዝዩ ብሉጽ ኮይኑ’የ ረኺበዮ። ኣብ ቦታና ብግብሪ ክንሰርሓሉን ክንምህረሉን ኢና።” ተመሳሳሊ ርእይቶ ናይ ብዙሓት በጻሕቲ ነይሩ። እዚ ዘርእየና እንተሎ፡ ውሁድ ባህርያዊ ሕርሻ ኣዝዩ ውጽኢታውን ኣርባሕን ኣገባብ ሕርሻ ምዃኑ እዩ። ስለዝኾነ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ኣብ ኩለን", "char_count": 781, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03919", "text": "ኣብ ኣመሪካ ዝመደበሩ ኒቪዲያ ዝተባህለ ኩባንያ፡ ጸርጊ ለይዘር (laser beams) ተጠቒሙ ኣብ ሰፊሕ ግራውቲ ንጻህያይ ፈልዩ ዝቐትል ሮቦት ከም ዘማዕበለ ኣፍሊጡ። እቲ ‘LaserWeeder G2’ ዝተሰምየ ሮቦታዊ መሳርሒ፡ ኣብ ትራክተር (ብድሕሪት) ዝጸዓን ኰይኑ፡ ንእኽሊ 99 ሚእታዊት ፈጺሙ ከይተንከፈን ከሚካላት ከይተጠቕመን ነቲ ጻህያይ ዘበለ ጥራሕ እናፈለየ ኣነጻጺሩ ብጸርጊ ብምህራም ዘሕርር ወይ ዝቐትል እዩ - ብመሰረት እቲ ኩባንያ ዝዘርግሖ ሓበሬታ። እዚ ማለት፡ ፈለማ ልዑል ንጻረ ዘሎዎ ካሜራ ተጠቒሙ፡ ነቲ ዝጽሀ ግራት ይስእሎ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ክዉን ግዜ፡ እኽልን ጻህያይን ንምፍላይ ኣብ ልዕሊ ሚልዮናት ኣሳእል ናይ ዘራእቲ ዝተለማመደ ናይ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ሞዴል ተጠቒሙ፡ ነቲ ጻህያይ ዘበለ የለልዮ’ሞ፡ ልዑል ጸዓት (ሙቐት) ዘሎዎ ጸርጊ ፈንዩ፡ ንዋህዮታት ናይቲ ተኽሊ (ጻህያይ) ብምህራም፡ ከም ዝሓርር ይገብሮ። ክሳዕ ክንዲ ጫፍ ብልሒ ናይ ብርዒ ዝኸውን ድቀት ንዘለዋ ጻህያይ ድማ ከይሰሓተ ካብ እኽሊ ፈልዩ ክሃርማ ይኽእል። እቲ ሮቦታዊ መሳርሒ፡ በዚ ኣገባብ፡ ኣብ ካልኢት 167፡ ኣብ ደቒቕ 10,000፡ ኣብ ሰዓት ከኣ 600,000 ተኽሊ ጻህያይ ክቐትል ይኽእል። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኣብ ሰዓት ክሳዕ 5 ሄክታር ዝስፍሓቱ ግራት ክጽሂ ይኽእል። እዚ ሮቦታዊ መሳርሒ’ዚ፡ ኣብ ስራሕ ጻህያይ ልዕሊ ብኢዶም ዝጽህዩ 75 ሰራሕተኛታት ዘድምዕ ብምዃኑ፡ ኣብ ዘመናዊ ሕርሻ ዝነጥፉ ዓበይቲ ሓረስቶት ይዅኑ ኩባንያታት፡ ኣብ ግዜ ጻህያይ ንሰራሕተኛታት ኰነ ንመድሃኒት ጸረ-ጻህያይ ዘውጽኡዎ ወጻኢታት ብኣስታት 80 ሚእታዊት ክንክዪዎ ከኽእሎም ምዃኑ’ዩ ዝሕበርዘሎ። ድሮ’ውን ናብ ልዕሊ 14 ሃገራት ምዕራብ ተዘርጊሑ፡ ኣብ ሓረስቶት ዓቢ ኣበርክቶ ይገብር ምህላዉ ተፈሊጡ ኣሎ። ምንጪ፦https://forums.anandtech.com/threads/nvidiareveals- large-plant-model-to-zap-weeds-using-laserbeams-from- tractors-fitted-with-nvidia-gpus.2631820/", "char_count": 1153, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03921", "text": "ማሕበር ሓካይም ኤርትራ (ERIMA) ምስ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ብምትሕብባር፡ ካብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ንዝመጹ ወከልቲ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ዞባ ማእከል ኣብ ኣወለፍቲ ነገራትን ሳዕቤናቶምን ኣተኵሩ ኣብ ኣዳራሽ ዳዕሮ (ጁንየር ክለብ) ናይ ዝሃቦ ሰፊሕ ኣስተምህሮ፡ ጽማቝ ይስዕብ፦", "char_count": 192, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03922", "text": "ማሪዋና፡ ኮኬይንን ሄሮይንን ይርከብዎም። ትምባኾ ብመልክዕ ሽጋራ፡ ሳፋ፡ ሺሻን ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራ (vape)ን ይዝውተር። ብዘይካ`ዚኦም፡ ኣብ ሕክምና ዝእዘዙ፡ ጸኒሖም ወልፊ ከማዕብሉ ዝኽእሉ መድሃኒታት`ውን ኣለዉ። ዶ/ር ሚልክያስ ገብረእግዚኣብሄር ወልፊ ማለት ንጥዕና ዝጎድኡ ዝተፈላለዩ ቀመማት ብዘይግቡእ ዓቐንን ኣገባብን ምጥቃም ማለት’ዩ። ዝበዝሐ እዋን ሰባት ኵነተ-ኣእምሮ ንምቕያር ብዝብል ዕላማ’ዮም ኣወለፍቲ ነገራት ዝወስዱ። ኣወለፍቲ ባእታታት ግን ነቲ ንቡር ኣሰራርሓ ሓንጎል ወዲ- ሰብ ምሉእ ብምሉእ ይቕይርዎ። እዞም ኣወለፍቲ ባእታታት ምስ ምንዋሕ ግዜ፡ ኣብ ሓንጎል ዶፓሚን (dopamine) ዝተባህለ ነዝዒ ከም ዝፈሪ ይገብሩ። እዚ ነዝዒ ኸኣ ኣብ ሓንጎል ዘይንቡር፡ ንሓጺር ግዜ ጥራይ ዝጸንሕ ናይ ባህታ ስምዒት ብምፍጣር ነቲ ኣወላፊ ባእታ ብተደጋጋሚ ንኽትወስዶ የተባብዕ። ዝበዝሑ ግዳያት ንፈተነ ብዝብል ምኽንያት ወይ ብጠንቀምቀም’ዮም ንወልፊ ኣብ ዕድመ ኵትትና ዝጅምርዎ። ድሕሪ ግዜ ኸኣ ኣብ ገለ ካብኣቶም ናብ ኣመል ወይ ወልፊ ይምዕብል። ኣብ ኣባላት ስድራቤት፡ ሓድሽ ነገራት ከይመመኻ ናይ ምፍታን ባህሪ፡ ኣወለፍቲ ነገራት ብቐሊሉ ክትረኽበሉ እትኽእል ባይታ ምህላው፡ ብቕዓት ኣብ ትምህርትን ስራሕን ንምዕባይ ዝብል ግጉይ ኣተሓሳስባ፡ ካብ ጸቕጢ ኣእምሮ ናጻ ንምዃን ዝብል ኣጕል ኣተሓሳስባ፡ ጽልዋ ተክኖሎጂ፡ ጽልዋ ህቡባት ሰባትን ኣጋገይቲ መወዓውዒታትን ካብቶም ኣዝዮም ግኑናት ጠንቅታት ወልፊ’ዮም። ከም ጠንቅታት ወልፊ ኮይኖም ዝጥቀሱ ክልተ ረቛሒታት፡ ጽልዋታት ኣከባብን ተወርሶን’ዮም። እቲ ብጽልዋ መዛኑ፡ ወለዲ፡ ኣሕዋትን ካልኦት ኣካላት ሕብረተ-ሰብን ዝብገስ ጉዕዞ ወልፊ፡ ንወልፊ ብዝድርኹ ተወርሶኣዊ ጅራት (genes) ይጋደድ። ገለ ካብ ግኑናት ዓይነታት ጎዳእቲ ወልፍታት ንምጥቃስ፡ ኣልኮላዊ መስተ፡ ትምባኾ፡ ማስቲሺ፡ መቃጠኒ ሕብሪ፡ በንዚን፡ ኣብዚ እዋን ብዝሒ ተጠቀምቲ ኣወለፍቲ ነገራት ብልዑል ናህሪ እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። ብመሰረት ኣብ ቀረባ እዋን ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ልዕሊ 1.3 ቢልዮን ሰባት ሽጋራ የትክኹ። ከም ውጽኢት ጥዕናዊ ጸገማት ምትካኽ ሽጋራ ኸኣ ኣብ ዓመት ኣስታት 6 ሚልዮን ሰባት ይሞቱ። ወልፊ ኣልኮላዊ መስተ`ውን ዓመታዊ ናይ ልዕሊ 3.3 ሚልዮን ሰባት ሞት የስዕብ። ጸቕጢ መዘና፡ ምህላው ወልፊ ሓደ ሰብ ወልፊ ከም ዘማዕበለ ከአንፍቱ ዝኽእኡ ብዙሓት ወልፍኻ ንምዕጋብ ዘድልየካ ገንዘብ ንምርካብ ምስራቕ ወይ ምኽታርን ኣወለፍቲ ነገራት ወሲድካ መኪና ምዝዋር ወይ ሓደገኛ ንጥፈታት ምክያድን ይርከብዎም። ኣብ ከባቢና ዘለዉ ሰባት ወልፊ ከምዘማዕበሉ ንምልላይ እዞም ዝስዕቡ ምልክታት ምስትብሃል ሓጋዚ እዩ። ቀጻሊ ጸገማት ኣብ ትምህርቲ (ቀጻሊ ምብኳር፡ ተገዳስነት ምጒዳል ወይ ምንቁልቋል ነጥቢ) ወይ ቀጻሊ ጸገማት ኣብ ስራሕ (ቀጻሊ ምብኳር፡ ተገዳስነት ምጒዳል ወይ ምንቁልቋል ብቕዓት ስራሕ)፡ ሓይሊ ምድካም፡ ሃንደበታዊ ዘይንቡር ምጒዳል ወይ ምውሳኽ ክብደት ሰብነት፡ ቀጻሊ ምቕያሕ ዓይኒ፡ ኣብ ኣከዳድና፡ ክንክን ጸጉርን ሓፈሻዊ ጽባቐን ተገዳስነት ምጒዳል፡ ኣሉታዊ ናይ ባህሪ ለውጢ ምምጻእ፡ ምስጢራውያን ኣዕሩኽ ምጥራይ፡ ሕቡእ መቐመጢ ወይ ውልቃዊ ክፍሊ ንምውናን ምጽዓር፡ ምስ ስድራቤትን ኣዕሩኽን ዝነበረ ርክብ ብሃንደበት ምብታኽን ኣብ ገዛ ገንዘብ ወይ ንብረት ክጠፍእ ወይ ክለዓል ምስ ዝጅምርን ዕሙቕ ዝበለ ምክታትል የድሊ። ሓበርቲ ምልክታት ኣለዉ። ገለ ካብኦም፡ ኣወለፍቲ ባእታታት መዓልታዊ ወይ ኣብ መዓልቲ ብዙሕ ግዜ ምጥቃም፡ ብዛዕባ ኣወለፍቲ ባእታታት ልዕሊ ዓቐን ምሕሳብ፡ ምስ ግዜ ተጻዋርነት ምምዕባል፡ ቀጻልነት ቀረብ ኣወለፍቲ ነገራት ንምውሓስ ምቅላስ፡ ልዑል መጠን ገንዘብ ኣብ ኣወለፍቲ ነገራት ምፍሳስ፡ ብሰንኪ ወልፊ ካብ ትምህርቲ፡ ስራሕን ሓላፍነትን ምጒንዳብ፡ ብሰንኪ ወልፊ ካብ ማሕበራዊ ምትእኽኻባት ምርሓቕ፡ ዝኾነ ብወልፊ ዝተጠቕዕ ሰብ ናብ ትካል ጥዕና ንመርመራ ኣብ ዝመጽኣሉ ግዜ፡ ዕሙቕ ዝበለ ቃለ-መሕትትን ዘተን ምስ ተሓካማይ ብምክያድ፡ ሕክምናዊ ታሪኽ (ድሕረ-ባይታ) ካብ ኣባላት ስድራቤትን መዛኑን ብምውሳድ፡ ንውሕ ዝበለ ምክትታል ውልቃዊ ባህርያት ብምክያድን ኣገዳሲ ኣብ ዝኾነሉ እዋናት ከኣ መርመራ ዓቐን ኣወለፍቲ ባእታታት ኣብ ደም ብምምርማርን ግቡእ ነጸርታ ተዋሂብዎ ግቡእ ሓገዝ ክረክብ ይኽእል። 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.179", "char_count": 2428, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03927", "text": "4.Test grounding system continuity; install missing bonding jumpers and grounding conductors. 5.Participate in electrical interlock testing; adjust protection relay settings. 6.Test process interlocks, emergency shutdowns, and sequential control logic. 7.Analyze commissioning data, diagnose systemic issues, propose corrective actions, and track closure. 8.Participate in high-voltage switchgear and transformer hipot tests and relay protection commissioning. 9.Test instrument signal transmission (4-20mA, communication protocols) to ensure loop integrity with DCS/PLC. Qualification and Other Skills： Education: Junior high school or above Work experience: 5 years Additional skills and abilities: 1.Strong safety awareness and crisis management skills. 2.Effective communication and teamwork skills. Position-7:Equipment Installation Specialist Department: Processing Plant and Tailings Storage Facility Construction （PTC） Number Required: 5 Contract Type: Definite (6 months) Major Duties and Responsibilities： 1.Troubleshoot excessive vibration, abnormal noise, and high temperature during operation; adjust coupling alignment and belt tension. 2.Tighten anchor bolts and connection bolts; check locking devices for internal fasteners. 3.Replenish or replace grease/oil; improve lubrication system to ensure all points are properly lubricated.. 4.Verify and correct dimensional deviations of auxiliary structures (e.g., chutes, platforms, guards). 5.Track progress of defect elimination and verify closure of corrective actions. Qualification and Other Skills： Qualification and Other Skills： Education: Junior high school or above Work experience: 5 years Additional skills and abilities: 1.Strong safety awareness and crisis management skills. 2.Effective communication and teamwork skills. General Information and other requirement Place of Work: : Embaderho Site Salary : As per the Company scale Type of contract: Definite (One year) Additional requirement for nationals Having fulfilled his/her national service obligations and provide evidence of Release paper from Ministry of Defense Present clearance from current /last employer or Unemployment card from Labor office Testimonial documents to be attached (CV,work experience credential, a copy of your National Identity card etc.) Only short listed applicants will be considered as a potential candidate for an interview Application documented will no be returned to sender. Deadline for application is Two Weeks from the date of publication on the newspapers. Address: Please send your application to; ENFI-MCCT Mining Engineering PLC (ETME) P.O.Box 000 Asmara, Eritrea Note: You may also send to Ministry of energy & Mines Department of Mine –Human Resource Management P.O.Box 272 Asmara, Eritrea The Department of Water Resources invites relevant and competent local and internation­ al suppliers for procurement of water quality instruments, reagents, tools and accessories, aimed at enhancing sufficient national capacity in water resources surveillance, moni­ toring and protection from contamination and pollution. The aforementioned supplies include items’ categories: - 1. Water quality testing instruments, chemical and reagents for general chemistry, heavy metals and hydrocarbons; 2. Water quality testing instruments accessories; 3. Laboratory related Personal Protective Equipment (PPE); 4. IT equipment, tools and analysis software; 5. Laboratory furniture and miscellaneous facilities and tools; and 6. Miscellaneous Laboratory Accessories and Glassware Interested suppliers should send or submit their offer and quotation through email and postal mail described below within 30 days of the notice publication in Eritrean profile. A complete list of required supplies and related technical details is included in the project proposal document. You may contact Mr. Efrem Teferi and Mr. Tedros Tesfagabir for a digital copy of the proposal document and any additional information on supply materials via email address and mobile phone indicated below. The Department of Water Resources has the right to cancel, reconsider and postpone the bid for any justifiable reasons. Attention: Efrem Teferi, Water Resources Department, efremteferi@gmail.com, 2917156208 or Tedros Tesfagabir, Water Resources Department, tedtesfagabir@gmail.com, 2917270286 Postal email address: Department of Water Resources, P.o.Box 1488, Mariam Gibi Street, Asmara. 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.179 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ያቆብ መርሃዊ (ጃክ)", "char_count": 4493, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03928", "text": "ገመል፡ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ ብተጻዋርነቶምን ኣቃውማ ኣካላቶምን ዝልለዩ ገዘፍቲ እንስሳታት ሓንቲ እያ። ብፍላይ ኣብ ከም ኤርትራን ካልኦት ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራትን፡ ገመል ንዘመናት ኣገልግሎት መጐዓዝያ ትህብ ኣላ። ገመል በቲ ኣብ ኣዝዩ", "char_count": 153, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03929", "text": "ድሮሜዳሪ፡ ሓደ መንጒዳ ዘለዎም ኮይኖም፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ቀርኒ ኣፍሪቃን ይርከቡ። ባክቲርያን፡ ክልተ መንጒዳ ዘለዎም ኮይኖም፡ ኣብ ማእከላይ እስያ ኣብ ዝርከቡ ዝሑል በረኻታት ይነብሩ። ገለ ካብ ጥቕምታት ገመል፡ = ንመጐዓዝያ፡ ኣብ ዘይጥጡሕ ጎቦታትን በረኻታትን ከቢድ ጽዕነት (ክሳብ 200 ኪሎ) ተሰኪሞም ነዊሕ ርሕቀት ይጐዓዙ። = ንጸባን ስጋን፡ ጸባ ገመል ብቪታሚንን ማዕድንን ሃብታም ኮይኑ፡ ንጥዕና ኣዝዩ ጠቓሚ እዩ። ስጋኦም እውን ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ከም ቀንዲ መግቢ የገልግል። = ንኣልባሳት መስርሒ፡ ካብ ጸጕሪ ኣግማል ክዳውንቲን ምንጻፍን ክስራሕ ይኽእል። ገመል ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ፡ ገመል ፍሉይ ክብሪ ኣለዋ። ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ፡ ገመል ንኣጽዋር፡ መግቢ፡ መድሃኒትን ዝቖሰሉ ተጋደልቲ ኣብ ምስካምን ዝተጻወተቶ ተራ ዕዙዝ እዩ። ስለዚ ድማ እዩ ገመል ኣብ ኤርትራ ከም ኣርማ ተወኪላ ትርከብ፣ እዚ ድማ ንተጻዋርነትን ጽንዓትን ህዝቢ ኤርትራ ይገልጽ። ውዑይን ኣጻምእን ከባቢታት ናይ ምንባር ዘለዋ ተፈጥሮኣዊ ብቕዓት፡ “መርከብ ምድረ በዳ፡” ተባሂላ’ውን ትጽዋዕ። ኣካላዊ ቅርጽን ተጻዋርነትን ገመል፡ ኣብ ዝባን ገመል ዘሎ መንጒዳ ንነዊሕ ግዜ ብዘይ መግቢ ንኽትጸንሕ ዝሕግዛ ስብሒ ዝኽዘነሉ ቦታ እዩ። ንብዙሕ ሰብ ከም ዝመስሎ እቲ መንጒዳ ማይ ዝኽዘነሉ ቦታ ዘይኮነስ፡ ጸዓት ዝህብ ስብሒ እዩ። ክብደት ገመል ብገምጋም 600 ኪሎ ግራም እዩ። ኣብ ሓጺር ግዜ (3 ደቒቕ) ክሳዕ 200 ሊትሮ ማይ ክትሰቲ ትኽእል። ብሓፈሽኡ፡ ኣግማል ተፈጥሮ ዝዓደለቶም ፍሉይ ክእለትን ንደቂ ሰብ ዘለዎም ተኣማንነትን ኣብ ዓለምና ካብ ዘለዉ ድንቂ እንስሳታት ሓደ ይገብሮም። • ኣዒንቲ ገመል፡ ካብ ሑጻ ንምክልኻል ነዊሕ ቅርኒብ ዓይኒ ኣለዎም። • ኣፍንጫ ገመል፡ ብርቱዕ ንፋስ ሑጻ ዝተሓወሶ ክመጽእ ከሎ፡ ካብዚ ንምክልኻል ኣፍንጫኣ ክትዓጽዎ ትኽእል። • ኣእጋር ገመል፡ ኣብ ሑጻ ንኸይጥሕሉን ብምቘት ንኸይነዱን ዝሕግዝ ገፊሕን ልስሉስን ሶላ መሰል እዩ። • ዕድመ ገመል ብገምጋም ካብ 40-50 ዓመት ይበጽሕ። ኣብ ዓለም ክልተ ዓሌታት ገመል ኣለዉ። ዝኸበርኩም ኣንበብቲ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ብፍላይ ዓምዲ ‘ተርሙማ’፡ ‘ውድድር ተርሙማ’ ዓሰርተ ሽድሽተ ግዜ ኣካይድና ምንባርና ይዝከር። ሎሚ ድማ መበል ዓሰርተ ሽድሽተ ውድድር ኣዳሊና ኣለና። ኩሉ ተመሃራይ ክሳተፍ ንዕድም። ዕስራ ዕስራ ዕዉታት ተመሃሮ ክሽለሙ ምዃኖም ንሕብር። መልሲ ኣብ ጋዜጣ እንተዘይኮይኑ ኣብ ወረቐት ጽሒፍካ ምስዳድ ኣይፍቀድን። ስለዚ፡ ኣብዛ ሕቶታት ሒዛ ዘላ ጋዜጣ መልሲ ብምጽሓፍ ነዛ ጋዜጣ ክትሰዱልና ንሕብር። ድምሳስ ዝበዝሖ ቅቡል ኣይከውንን። መልሲ ብጶስታ ይስደድ። ኣድራሻ፡ ቊ.ሳ.ጶ 4336 ኣስመራ ኤርትራ እዩ።", "char_count": 1521, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03930", "text": "ቤት ትምህርቲ፡ _____________ ክፍሊ፡ _________ ኣድራሻ፡ ______________ ዞባ፡ ___________ ሞባይል፡ __________________ ወይ ___________________ መልሲ ክሳብ ዕለት 11-04-2026 ክበጽሕ ኣለዎ። ሰናይ ውድድር!", "char_count": 166, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03931", "text": "ሐ. ግድል ው ለ. ሕቶታት ታሪኽ ኤርትራ 1. ኤርትራ፡ መኣስ ዓመተ ምህረት ኤርትራ ዝብል ስም ተዋሂብዋ፧ መልሲ፡ ___________________________ 2. ኣብ ኤርትራ ናይ መጀመርያ ናይ ቋንቋ ትግርኛ ጋዜጣ እንታይ ትብሃል ነይራ፧ መልሲ፡ ___________________________ 3. ዓሊ መሓመድ ዑስማን ቡሪ (ሰባር ናዅራ)፡ ዝመርሖም ኤርትራውያን ካብ ናዅራ ናብ ሓውሲ ደሴት ቡሪ መኣስ ዓ.ም ኣምሊጦም፧ መልሲ፡ ___________________________ 4. ኢጣልያዊ ሚስዮናዊ ጁሰፐ ሳፔቶ ናብ ምጽዋዕ መኣስ ዓ.ም ኣትዩ፧ መልሲ፡____________________________ 5. ቀዳማይ ወራር ካብ መኣስ ክሳዕ መኣስ ተኻይዱ፧ መልሲ፡ ________________________", "char_count": 436, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03932", "text": "1. ካብ ቈርበት ዝተሰርሐ ካብ ሽምጢ ንታሕቲ ዝልበስ ዓይነት ልብሲ እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ______________________ 2. ካብ ቈርበት ብዕራይ እተዳለወ ዓብዪ ለቘታ እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ______________________ 3. ማይ ንምውራድን ንምዕቋርን ዘገልግል ዝለፍዐ ቈርበት ናይ ጤል እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ______________________ 4. ንውዑይ እምኒ ብርኩታ መትሓዚ ዝኸውን፡ ብሓደ ሸነኹ እተጨደ ዕንጸይቲ እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ _________________________ 5. ንመጽሓፊ ዘገልግል ዝለፍዐ ቈርበት እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ___________________________", "char_count": 389, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03933", "text": "መ. ሓፈሻዊ ሕቶታት 1. ዛንታ ጸዓዘጋን ሃዘጋን ዝጸሓፈ መን ይብሃል፧ መልሲ፡ _____________________ 2. ቀዳመይቲ ታሪኻዊት ልብ ወለድ ቋንቋ ትግርኛ መኣስ ተጻሒፋ፧ ብመን፧ መልሲ፡ _____________________ 3. ዝዓሞቐ ናይ ኤርትራ ስፍራ እንታይ ይብሃል፧ መልሲ፡ ____________________ 4. ኣብ ግንቦ ኢድ ክንደይ ኣዕጽምቲ ኣሎ፧ መልሲ፡ ____________________ 5. ንህቢ ክንደይ ከስዐ ኣሎዎ፧ መልሲ፡ _____________________ ነታ ናይ መወዳእታ ሳንዱቕ በዚ ተጀሚሩ ዘሎ ስእላዊ ርትዒ", "char_count": 340, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03935", "text": "ንልዕሊ 50 ዓመት እዮም ብሓባር ተጓዒዞም። ከም ሰብ ሓዳር መጠን፡ ሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን፡ ንብዓልቲ- ቤቱ ኣብ ልዕሊኣ ዘለዎ ፍቕሪ ብቓላት ንምግላጽ፡ ‘ይፈትወኪ’ ወይ ‘የፍቅረኪ . . እየ’ ኢሉዋ ኣይፈልጥን። ድሕሪ 50 ዓመት ግን፡ ኩሉ ተግባራቱ ቅጭ መጺኡዋ ዝተበሳጨወት ሰበይቲ፡ “ስማዕ’ስከ! እዚ ኩሉ ዓመታት ብሓንሳብ ክንነብር እንከለና፡ ሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን ንፈውሲ ማሕላ፡ ‘ይፈትወኪ እየ’ ወጺኣትካ ኣይትፈልጥን” በለቶ፡ ዝሓጸበቶ ክዳውንቲ ናብ’ቲ ተገቲሩ ዝነበረ ገመድ ንምስጣሕ እናተመጣጠረት። ፍቕሪ ዝበሃል ክንዮ ቃላት ተግባር ዘቐድም ኩነት እዩ። እፈትወካ! እፈትወኪ! እየ ምብህሃል በይኑ እኹል ኣይኮነን። ብግብሪ ክስነ ኣለዎ። እዚ ይኹን እምበር ቃላት ፈይ እንተ ኣበልና’ውን ዝጽላእ ኣይኮነን። ገለ ሰባት፡ ኣብ ይፈትወኪን ይፈትወካን ዝብሉ ቃላት ተሸጒጦም ፍቕሪ ክለጋገሱ ይጸንሑ’ሞ፡ ሓደ ፈታኒ ኩነት ምስ ዘጋጥሞም፡ ኣተሃድማ ዕቡያት ገይሮም ካብቲ ንሶም “ፍቕሪ” ክብሉ ክገልጽዎ ዝጸንሑ ናይ ቃላት ፍቕሪ ንምርሓቕ፡ ንሓዋሩ ካብ ገጽ እቲ ናይ ቃላት መፋቕርቶም ይስወሩ። እሞ ደኣ ፍቕሪ፡ ብቃል ዘይኮነ ብተግባር ካብ ኰነ - ቃላትና ንንበሮም። ዝዘራእካዮ ኢኻ ትዓጽድ ቀጺሉ፡ “ገለ ገለ መዓልታት ነቲ ኣዚና እንፈትዎ ወድና ብእግርና ናብ ቤት ትምህርቲ ነመላልሶ ኣብ ዝነበርናሉ ግዜ፡ ኣብ መንገዲ እግርኺ ብድኻም ተሰኒፉ ኣይስጉምን ክብልን ቃንዛ ክገብረለክን እንከሎ፡ ኣብ ዝባነይ ከም ህጻን ሓዚለ ገዛ ከእትወኪኸ ትዝክርዮ ዶ፧” ክብል ደጊሙ ሓተታ። ብዓልቲ-ቤት ንኹሉ’ቲ ብወገን ብዓል-ቤታ ዝቐርብ ዝነበረ ሕቶታት፡ “እወ” እናበለት ካብ ምምላስ ኣየሃደመትን። “ሓደ እዋን ብቓንዛ ዓይነይ ክሳቐ ድሕሪ ምቕናይ፡ ናብ ክኢላ ሕክምና ዓይኒ ኣብ ዝኸድናሉ ኣጋጣሚ፡ ዶክተር ‘ኣዒንትኻ ይደክም ስለ ዘሎ’ ኣብ ቀጻሊ ዕቱብ ክትትልን ናብዮትን ክትገብር እንተ ዘይክኢልካ፡ ናይ ምርኣይ ተኽእሎኻ ኣብ ምልክት ሕቶ ክኣቱ እዩ’ ክብለኒ፣ ኣነ ድማ፡ ድሓን ብዙሕ ዘሸግር የብሉን - ናተይ ዓይኒ እንተ ደኸመ፡ ብርሃን ዓለም ኮይና እተሳልየኒ ኣምላኽ ዝዓደለኒ ካልእ ዓይኒ ኣላትኒ - ብዓልቲ-ቤተይ። ንሳ ክንዲ ኩሉ ብምዃና ንዓይ እኹል እዩ’ ክብሎኸ ትዝክርዮ ዶ፧” ወሰኸ። ሰበይቲ ብዓል-ቤታ ምኽንያት መበገሲ ናይቲ ዘረባ እንታይ ምዃኑ ክርደኦ ኣይተጸገመን። ስቕ ኢሉ ክሰምዕ ድሕሪ ምጽናሕ፡ “ንስኺ እውን ስምዕኒ! ብዝተፈላለየ ምኽንያት ንዛወር ኣብ ዝነበርናሉ ኣጋጣሚታት፡ ብርቱዕ ዝናብ ምስ ዝሃርም፡ ጃኬተይ ኣውጺአ ክኸድነኪ እንከለኹ’ሞ ንስኺ ክትማሙቒ ካብ መዓት ቁሪ ናጻ ክትኮኒ እከለኺ፡ ኣነ ግን ብሰንኪ ቁሪ ሓሚመ ክሓድር ትዝክርዮዶስ ትርስዕዮ፧” ክብል ንሕቶ ብዓልቲ-ቤቱ ብሕቶ መለሰላ። ሰበይቲ - “እወ እዝክሮ” ክትብል መለሰት። ሰብኣይ፡ ገና በዚ መልሲታት እዚ ዝዓገበ ይመስል ኣይነበረን። ቀጸለ ድማ፡ ኣብ ሓደ ዓዲ ሓደ ጊለ ዝበሃል ህርኩት መንእሰይ ነበረ። ጊለ ብባህሪኡ ርህሩህ፡ ዝተጸገመ ሰብ ምሕጋዝ ዝፈቱ፡ ፈቃር መንእሰይ እዩ ዝነበረ። ኣብቶም ተቐማጦ፡ መላእ እቲ ሕብረተሰብ ዝፈትዎን ዓይንኻ ትደፈን ዝብሎ ዘይብሉን ኣዝዩ ክቡር ሰብ ነበረ። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ፡ ናይ ጊለ ጽቡቕ ወረ ኣብ እዝኒ ናይ’ቲ ነታ ዓዲ ዘመሓድር ዝነበረ ንጉስ በጽሐ። ንጉስ ብዘረባን ግኑንን ወረ ጊላ ስለ ዝተገረመ፡ ንጊለ ጸዊዖም ናብኡ ከምጽእዎ ኣዘዘ። እሞ ንዓይ እዩ ዝግበኣኒ!” እናበለ ካብ ኢድ ጊለ መንጢሉ ወሰዶ። እቲ፡ ‘ሮዛ ዕምባባ ሒዙ ንዝተረኽበ ሰብ ክሳዱ ሰይፎ’ ዝተባህለ ወተሃደር፡ ከምቲ ዝተባህሎ ገበረ። ነቲ ሚኒስተር ክሳዱ ቈረጾ። ይኸውን እንተበልኩ ከኣ ኣይገደፎን ስለምንታይ ይኸውን፧” ክብል ተወከሶ። እቲ ሚኒስተር፡ “ዝኸበርኩም ንጉስ፡ ኣነ ብዙሕ ግዜ ሓቲተዮ እየ። ግን ደስ ዘይብል መልሲ እዩ ሂቡኒ። ብዛዕባ’ቲ ዝሃበኒ መልሲ ከይትቑጥዑ ይትረፍኩም” ክብል ነቲ ንጉስ መለሰሉ። ኣብ ሰዓታት ምሳሕ ጊለ ከም ልሙድ መግቢ ሒዙ ናብ ንጉስ ቀረበ። ብህይወት የለን ኢሉ ክሓስብ ዝጸንሐ ንጉስ፡ ንጊለ እቲ ንጉስ ብምግራም፡ “እንታይ ድዩ ኢሉካ፧” ሓተተ። እቲ ሚኒስተር፡ ጊለ ብመሰረት ዝቐረበሉ ትእዛዝ ኣብ ቅድሚ ንጉስ ቀረበ። ንጉስ ኩለንትናኡ ርእዩን መርሚሩን ክፈትዎ ግዜ ኣይወሰደን። ምስኡ ብዙሕ ግዜ ከሕልፍ ስለ ዝበሃገ ድማ፡ ኣብ ቤተ- መንግስቱ ከም ኣገልጋሊ ኮይኑ ክቚጸር ንሹማምንቱ ሓበረ። ጊለ በቲ ዝረኸቦ ዕድል ምእማን ክሳብ ዝስእን ተሓጒሱ፡ ንንጉሱን ንፈጣሪኡን ኣመስገነ። ኣብ ዝቐጸለ መዓልታት ስርሑ ንምጅማር፡ ናይ ኣሳሰዪ መግቢ መለለዪ ክዳውንቲ ብምልባስ፡ ላዕሊን ታሕቲን እናበለ ብትግሃት ክንቀሳቐስ ተራእየ። ምስ ረኣዮ ብዙሕ ተገረመ። ባዕሉ ድማ ከም’ዚ ክብል ሓተቶ። “ንምንታይ ኢኻ ኩሉ ግዜ ኣፍካ ትሽፈን፧” ጊለ፡ እቲ ሚኒስተር ኣፍካ ይሽትት ስለ ዘሎ ንንጉስና ተሕርቖ ኣለኻ’ሞ፡ ኣፍካ ተሸፈን ከም ዝበሎ፡ ንሱ ድማ ንክብሪ ንጉሱ ክብል ከምኡ ከም ዝገበረ ነገሮ። ንጉስ ቀጺሉ - “እቲ ዝሃብኩኻ ዕምባባኸ ኣበይ ኣሎ፧” ኢሉ ሓተቶ። ጊለ፡ እቲ ሚኒስተር ንዓይ እዩ ዝግበኣኒ ኢሉ ከም ዝወሰዶ ሓበረ። ንጉስ፡ ፍሽኽ ክብል እናፈተነ - ንጊለ ኣፉ ክኸፍት ብምሕባር፡ “እቲ ሚኒስተር ዝግበኦ ወሲዱ ኣሎ!” በሎ። “መግቢ ክቕርብ ከለኹ፡ ኣፍ ናይ’ዚ ንጉስ ይሽትተኒ ኣሎ” ከም ዝበለ ገለጸ። ነዚ ዝሰምዐ ንጉስ፡ ኣዝዩ ሓረቐ። ንሓደ ካብ ሓለውቱ ጸዊዑ ድማ፡ “ጽባሕ ናይ ንግሆ፡ ንሓደ ሰብ ሮዛ ፍዮሪ (ዕምባባ) ሂበ ክሰዶ እየ’ሞ ክሳዱ ሰይፎ - ርእሱ ቁረጾ” ዝብል ትእዛዝ ኣመሓላለፈ። እንተኾነ፡ ሓደ ካብቶም ሚኒስተራት ናይ’ቲ ንጉስ፡ ንጊለ ኣይፈተዎን። እቲ ንጉስ ኣብ ልዕሊ ጊለ ዘለዎ ኣጠማምታ እምብዛ ኣቕነኦ። ናብ ጊለ ብምኻድ ድማ፡ “ንጉስና፡ ጊለ መግቢ ክቕርበለይ እንከሎ፡ ኣፉ ይጨኑ ስለዘሎ ብጨርቂ ሸፍኖ ኢሉካ ኣሎ” ብምባል ኣትሪሩ ተዛረቦ። ጊለ ንጽባሒቱ እውን፡ ከም ልሙድ ኣፉ ተሸፊኑ ነቲ ንጉስ መግቢ ከአንግዶ ኣርፈደ። ንጉስ ሆየ፡ ንጊለ ብስርሑ ኣዝዩ ከም ዝተሓጎሰ ንምግላጽ፡ ከም መርኣያ ፍትወቱ ሮዛ ፍዮሪ ለገሰሉ። ጊለ ነታ ፍዮሪ (ዕምበባ) ሒዙ እናተንቀሳቐሰ እንከሎ፡ ኣብ መንገዱ እቲ ሚኒስተር ረኸቦ። “እዚ ዕምባባ ደኣ መን ሂቡካ፧” ብምባል ድማ ሓተቶ። ጊለ ከኣ፡ እቲ ንጉስ ከም መግለጺ ሓጎሱ ከም ዝለገሰሉ ሓበሮ። እቲ ሚኒስተር ብሕርቃን፡ “እዚ ኣብ ህይወት ዝዘራእናዮ ኢና እንዓጽድ። ምናልባት ናይ ምቕራብን ምርሓቕን ግዜ እንተ ዘይኮይኑ ውጽኢት ናይ’ቲ እተካይዶ ንጥፈት ሓሊፉ እዩ ዝጸንሓካ እሞ፡ ጸጽቡቑ ደኣ ንግበርን ንሕሰብን። ነዚ ዘሰንብድ ዘረባ ዝሰምዐ ጊለ፡ ኣፉ ተሸፊኑ ምስራሕ ጀመረ። በዚ ዝተገረመ ንጉስ ብወገኑ፡ ድሕሪ ገለ መዓልታት ነቲ ሚኒስተር ጸዊዑ፡ “እዚ ወዲ ስለምንታይ ኣፉ ይሽፈን ኣሎ? የቋርጾ ኣይተወላወለትን፡ ነቲ ሻቡ ብዓል-ቤታ ንዶክተር ዝሃቦ መልሲ ዘኪራ፡ ፍሽኽ በለት እሞ ርእሳ እናነቕነቐት፡ “እወ እዝክሮ” ክትብል መለሰት። ዘይከኣለት ገመድ ንምርካብ ኣብ ኩርሲ ተሰቒላ፡ “ከመይ ዘይፈልጥ፡ ከምኡ ኮይኑ ግን - ደስ ክብለኒ ‘እፈትወኪ እየ’ ዝብል ቃል ኣውጽእ!” ክትብል ጨደረትን ተማሕጸነቶን። “በሊ ካብ’ዚ ኩርሲ ሸተት ኢልኪ ከይትወድቂ፡ ኣትሪርኪ ሓዝኒ” እናበለ ናብኣ ቅርብ በለ። ንሳ እውን ከይትወድቕ ስለ ዝሰግአት ኣትሪራ ኢዱ ሓዘቶ። “ማዕረ ክንደይ ከምዝፈትወኪ ርኢኺዶ፧” ሕቶ ዝመስል ዘረባ ደርበየላ እሞ. . . ተሓቛቚፎም እናሰሓቑ ናብ ቤቶም ኣተዉ። ንኹሉ መልሲታት ከዋህልል ዝጸንሐ ብዓል ቤታ፡ “እሞ፡ እዚ ኩሉ ካብ ዘከርክዮስ ገለዶ ክትርድኢ ኣይምኸኣልክን። እዚ ገለ ካብቲ ብኸፊል ዝዘከርክዎ ንጥፈታት እዩ። ስለ’ዚስ እዚ ፍቕሪዶ ኣይኮነን፧” ብምባል ደጊሙ ተወከሳ። ብዓልቲ-ቤት፡ “ኣነስ ንስለ ዘረባ ደኣ’ዩ እምበር፡ ኣዚኻ ከም እትፈትወንን ከም እተፍቅረንን መዓስ ጠፊኡኒ። እቲ ዝበልኩኻ ኩሉ ድማ ኣባይ ፍቕሪ የብልካን ማለተይ ኣይኮነን። እንተዀነ፡ ከም መጻምድትኻን ብዓልቲ ቃል ኪዳንካን መጠን፡ ኣብዚ ንልዕሊ 50 ዓመታት ዝተጐዓዝናዮ ህይወት፡ ከም እትፈትወኒ ዝገልጽ ‘ቃል’ ስለ ዘይሰማዕኩ እየ።” ደርጒሓትሉ። ብዓል-ቤት ዘረባኡ ብምቕጻል፡ “ኣነ ደኣ፡ እዚ ኩሉ ዝገብሮ ዝነበርኩስ - መርኣያ ኣብ ልዕሌኺ ዘለኒ ፍቕሪ እዩ’ሞ፡ ትፈልጠለይን ትርድኣለይን ትኸውን ዝብል ሓሳብ ስለ ዝነበረኒ እዩ” በላ። ሰበይቲ ሕጂ እውን፡ ነቲ ከተርክቦ ከምዚ’ውን ኣሎ “10 ግንቦት ኣህጉራዊ መዓልቲ ኣእዱግ እዩ። እዚ ከኣ፡ ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ኣትሒዙ ንደቂ ሰባት ክሳብ ሕጂ ዘይናዓቕ ዘቤታዊ ኣገልግሎት ካብ ምሃብ ነብሱ ዘይበቅቕ እንስሳ ንዝክረሉ መዓልቲ እዩ። ኣድጊ ብዘለዎ ጉልበትን ሓይሊን ካብ’ቶም ብቐዳምነት ንመጽዓኛ ዝሕረ እንስሳ እዩ። እዚ ጠለባት ሰባት እናኣማልአ ክነሱ፡ ዘይከም ካልኦት ንመጽዓኛ ዘገልግሉ እንስሳታት፡ ዝግበኦ ክብሪ ዘይረኸበ እንስሳ-ዘቤት፡ እታ ናይ ዝኽሪ መዓልቱ ብደረጃ ዓለም ብክብ ዝብለ ድምቀት ንምብዓል ወርትግ ምሽብሻባት ይግበር እዩ። ክሳብ ፖስተራትን ብሮሹራትን እናተዳለወ እውን ይዝርጋሕ። መክሲኮ፡ 1.6 ሚልዮን፣ ኢራን፡ 1.53 ሚልዮን፣ ኣፍጋኒስታን፡ 1.52 ሚልዮን፣ ናይጀርያ፡ 1.46 ሚልዮን ኣእዱግ ኣለወን። ሎሚ ኣብ ERI- TV", "char_count": 5047, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03936", "text": "09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ሃሎ ቈልዑ 09፡45 ፓኖራማ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ 11፡00 ለሰ ስፖርት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ጽዉጽዋይን ፊት ንፊት 3ይ ክፋል (ድግማ) እዚ ግን፡ ንብዙሓት ወገናት ዘገርም ኩነት ኰይኑ ኣሎ። ኣብ ኩሉ’ቲ ብኸምኡ ዝሓልፍ ዓመታት፡ ነቲ መደብ ኣመልኪቱ ንዝካየድ ጽንብላት እናዘከሩ፡ ወደብቲ ኣካላት፡ በቲ ንስለ ጽንብል እምበር፡ ንኽብሪ ኣእዱግ ዝበቅዕ ስጉምቲ ክወስዱ ብዘይ ምኽኣሎም ተሪር ነቐፌታ ከስምዑ ጀሚሮም ኣለዉ - ብመሰረት ምንጭታት ተሓለቕቲ እንስሳታት። 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር 14፡30 ናትራን 16፡00 መደብ ኣከባቢ 18፡00 ሳይዳ 18፡40 ደረት ቃና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ተክ ኢንሳይት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ብሓፈሻ ኣብ ዓለም ልዕሊ 40 ሚልዮን ኣእዱግ ከምዘለዉ እዩ መጽናዕቲ ዝሕብር። ኣብ ዓለም ዝለዓለ ብዝሒ ኣእዱግ ዘለወን 10 ሃገራት ከኣ ዘርዚሩ ኣሎ። ንሳተን ከኣ፦ ኢትዮጵያ፡ ልዕሊ 10 ሚልዮን፣ ሱዳን፡ 7.6 ሚልዮን፣ ፖኪስታን፡ 5.8 ሚልዮን፣ ቻይና፡ 3.6 ሚልዮን፣ ኒጀር፡ 2 ሚልዮን፣ ግብጺ፡ 1.7 ሚልዮን፣ ጫድ፡ 1.6 ሚልዮን፣ ሓዳስ ኤርትራ 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.179", "char_count": 785, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03937", "text": "ሃ ማ ደ ኤ ሃ ማ ደ ኤ ጭንቀት’ዩ ዝገብረለይ. . .፧ ጭንቀት’ዩ ዝገብረለይ. . .፧ ሚርያም ዮሴፍ ኣብ ሓደ ቤት መሸጣ ናውቲ ጽሕፈት እዩ። ገለ ዝሳለጥ ውልቃዊ ጉዳያት ስለ ዝነበረኒ፡ ቅዳሕ ናይ ሒዘዮ ዝነበርኩ ሰነዳት ክገብር ናብቲ ትካል ከድኩ። ክሰልጠኒ’ሞ ጉዳየይ ኣጻፊፈ ናብ ስርሐይ ክምለስ ነይሩኒ። ተብ-ተብ እናበልኩ፡ ነታ ኣገልግሎት ክትህብ ካብ ኮፍ ዝበለቶ ተንሲኣ ተቐሪባ ዝነበረት ሰራሕተኛ ናይ’ቲ ትካል፡ ዝደለኽዎ ኣገልግሎት ድሕሪ ምሕባር፡ ወረቓቕተይ በብሓደ ከውጽኦ ጀመርኩ። እንተኾነ፡ ብገምጋም ድሕሪ ሰላሳ ደቓይቕ ኣቢለ ክምለሳ ሓቢራ፡ ናብቲ ኣብ ተንቀሳቓሲት ቴለፎና ክትርእዮ ዝጸንሐት ፊልም ኣተኩሮኣ ቀጸለት። ስለምንታይ ደጊመ ክምለስ ከም ዘለኒ ምስ ተወከስክዋ ድማ፡ ዋና ናይቲ ትካል ከም ዘየለን ዝደለኽዎ ኣገልግሎት ድማ ንሱ ጥራይ ከም ዘሳልጦን ሓበረትኒ። ብልበይ፡ “ነዘን ዘይጠቕማ ወረቓቕቲ ከድግም ፍርቂ ሰዓት ክጽበ!” ኢለ እናጉረምረምኩ፡ ህውኽቲ ምዃነይ ሓቢረ፡ ኣብ ስርሓ ጸገም ዘይፈጥረላ እንተ ኾይኑ ድማ ባዕለይ ክገብሮ ከም ዝኽእል ሕቶ ኣቕረብኩ። ኣይተቓወመትን፣ ዘድልየኒ ሰሪሐ፡ ሕሳበይ ከፊለ ወጻእኩ። ዝተዓብለለት ትኸውን ኣላ። ኣብ ነፍሲ ወክፍ ሓድሽ ምዕባለታትን ርኽበታትን ድማ፡ ሰባት ምስዚ ከም ፍጥነት ብርሃን ዝቕጽል ዘሎ ለውጥን ምዕባለን ክንስጉም ኣገዳሲ እዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካልእ ናይ ምንባር ኣማራጺ’ውን የብልናን። ምኽንያቱ፡ መዓልታዊ ሂወትና፡ ስራሕና፡ ሞያና፡ ወዘተ በዚ ሓደስቲ ምዕባለታት ኮነ ለውጥታት ኣዝዩ ዝተጸልወ ስለ ዝኾነ። እዩ ዝገብረለይ፡” ዝብል ሓደ ዘይተጸበኽዎ መልሲ ስንድው ኣበለት። እናሰሓቕኩ፡ “ኣየናይ እዩ ጭንቀት ዝገብረልኪ?” በልክዋ። ድሕሪ ክልተ መዓልታት ንተመሳሳሊ ኣገልግሎት ናብቲ ትካል ተመለስኩ። ሕጂ’ውን፡ “ዋና ስለ ዘይኣተወ ጽንሕ ኢልኪ ተመለሲ፡” ዝብል ተመሳሳሊ መልሲ ተዋህበኒ። ከምቲ ዝሓለፈ ባዕለይ ክገብሮ ዝኽእል እንተ ኮይነ፡ እታ መሳርሒት ክትውልዓለይ ከም እትኽእል ግን ሓበረትኒ። ዳግማይ ዘድልየኒ “ኩሉ ኣብዚ ገዛ ዘሎ ናይ ኮምፕዩተር መሳርሒታት ጭንቀት እዩ ዝገብረለይ። ኣብቲ መጀመርታ ስራሕ ክጅምር ከለኹ ኩሉ ከመይ ከም ዝሰርሕ ዋና ናይዚ ትካል ኣርእዩኒ ነይሩ። እንተኾነ፡ ዋጢጠን እዩ ዝኸፍኣካ በጃኺ፡ ሓንቲ ቀለም ትውድእ፡ ሓንቲ ወረቐት ትቕርቅር፡ ሓንቲ ገለ እዚ መድረኽ እዚ ኩሉ ሰብ ብብቕዓት ክዋስኣሉ ዘገድድ እኳ እንተኾነ፡ ብደቂ ኣንስትዮ ድማ ዝያዳ ኣተኩሮ ዘድልዮ ጉዳይ እዩ። ኣብ ሕብረተሰባት ናይ ዓለም ብሓፈሻ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ጾታ ዘሎ ዘይምዕሩይነት ሓደ ካብቲ ንዘመናት መፍትሒ ዘይተረኽቦ ዓለማዊ ዛዕባ እዩ። እዚ ዘሎ ኩሉ ዓይነት ዘይምዕሩይነት ንምፍዋስ ድማ ብዙሕ ጻዕርታት ይካየድ እዩ። ዋላ እኳ ዝተፈላለዩ ፖሊሲታትን ኣዋጃትን ብምንዳፍ ማዕረን ምዕሩይን ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምርግጋጽ ዝስራሕ እንተኾነ፡ ንኹሉ ክዉን ዝገብር ግን ግብራውነት ዘለዎ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ እዩ። ሓደ ካብኡ ድማ ደረጃ ብቕዓት ደቂ ኣንስትዮ ክብ ምባል እዩ። ብቕዓት እቲ ዝዓበየ መሳርሒ ናይ ጾታዊ ማዕርነተ እዩ። ኣብ ሃገርና፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት ተዋፊረን ናይ ዝሰርሓ ደቂ ኣንስትዮ ቁጽሪ ኣዝዩ ዓቢ እዩ። እዚ ሓደ ዓቢ ዝላ ንቕድሚት እኳ እንተኾነ፡ መሰረታዊ ናይ ማዕርነት መግለጺ ግን ክንዮ ኣሃዛዊ መዐቀኒ ዝኸይድ፡ ብቕዓት ምድላብ እዩ። ሰሪሐ ክብገስ ምስ በልኩ ድማ ምስታ ሰራሕተኛ ሓጺር ዕላል ከፈትኩ። ዘይርድኣካ ምልክት ትህብ፡ ምግዳፈን ይሓይሽ ኢለ፡” በለትኒ። “ኣብ ዝመጻኹለን መዓልታት ተመሲጥኪን ምሉእ ኣቓልቦ ሂብኪን እትዕዘብየን ትሕዝቶታት ኣብ ሞባይልኪ ኣለዋ፣ እንታይ’ኮን ይኾና?” ብምባል መኽፈቲ ዕላል ዝኸውን ሕቶ ሓተትኩ። ንኣስታት 245 ክፋላት ዝኣክል ግዜ ሂባ ዝሰዓበታ፡ ኣዝያ ትድነቐላ ተኸታታሊት ፊልም ምዃና ድማ ነገረትኒ። ኣስዕብ ኣቢለ ድማ፡ “ኣብዚ ትካል ካብ ትቑጸሪ ኸ ክንደይ ገይርኪ?” በልክዋ። ዓመትን ሰለስተ ወርሒን ከም ዝገበረት ወሲኻ መለሰት። ኣብዚ ዝጠቐሰቶ ግዜ፡ ኣብቲ ስራሕ ዘገድስዋ መሰረታውያን ክእለታት ከተጥሪ ዘይምኽኣላ ሕርኽርኽ እናበለኒ፡ “ሓቅኺ፡ ኩሉ መሳርሒታት ክሳብ ትመልኮ ከጸግም ይኽእል’ዩ፣ ምስ ግዜ ግን ምሉእ ምልከት ኢኻ ተጥሪ። ከይተሓለልኪ ፈትንየን። ጭንቀት ዝገብር፡ ክእለት ምጥራይን ምምሃርን ዘይኮነ፡ ንነፍሲ ወከፍ ተገልጋላይ ነቲ መሳርሒ ከም ዘይትመልክዮን ዋና ምስ መጸ ክምለስን ምንጋር እዩ። ጽባሕ ንግሆ ንኹለን መሳርሒታት ብግቡእ ትመልኽ ሓዳስ ሰራሕተኛ እንተ ተቖጺራ፡ ንስኺ ነዚ ትካል ኣይከተድልዮን ኢኺ፣ ስራሕ ከይትስእኒ እባ!” ወሰኽኩ። ወዲ ሰብ ኣብ ሂወቱ ዝተፈላለዩ ስርሓት ወይ ዕዮታት ክመልኽን ከማዕብልን ይኽእል እዩ። ነፍሲ ወከፎም ኣብ ነንሕድሕዶም ዝፈላለዩ፡ እኩብ ፍልጠትን ብቕዓትን ሰራሕተኛ፡ “ደሓን ንፍትኖ!” ዝብል ሓጺር መልሲ ሂባ ናብታ ብኣንክሮ እትከታተላ ፊልም ተመልሰት። “እሞ እዚ ግዜ ደኣ ቀሊል ኣይኮነን፣ ንነፍሲ ወከፍ ኣብዚ ገዛ ዘሎ መሳርሒታት እንተ ትመልክዮ ኣብ ስራሕኪ ኣዝዩ ሓጋዚ ምኾነ፣ ተገልጋሊ ከኣ ዋና ክሳብ ዝመጽእ ካብ ዝጽበ ባዕልኺ መስለጥክሉ፡” ብምባል እናተሰከፍኩ ርእይቶይ ወስ ኣበልኩ። ሎሚ ኣብ ዝተፈልየ መድረኽ ኢና ዘለና። “ዝበቕዐ እዩ ዝሰርር” ዝብል ኣበሃህላ ቻርለስ ዳርዊን፡ በቲ “ንለውጢ ብዝግባእ ዘመሓደረ እዩ ዝሰርር” ዝብል ሓረግ ካብ ዝትካእ ውሑድ ግዜ ኣይገበረን። ዓለምና ወግሐ- ጸብሐ ብሓደስቲ ርኽበታትን ለውጥታትን ጓለያት ግን፡ “ንየው በልዮ! ጭንቀት ስራሕና ኮነ ሞያና ውሕስነት ዝፈጥር እዩ። ውሕስነት ድማ ዓቕሚ ብምድላብ እምበር ብኻልእ ናይ ኣቋራጭ ኣማራጺታት ክጥረ ዝኽእል ኣይኮነን። ከም ደቂ ኣንስትዮ መጠን ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ተዋፊርና ኣብ እንዓየሉ እዋን ብብዙሕ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህርያዊ . . . ብድሆታት ከም እንጽሎ ዝፍለጥ እዩ። ምስ ኩሉ ዘለና ብድሆታት ኣብ ሞያና ዘየማትእ ብቕዓት ምስ እንድልብ ግን፡ ነቲ ካልእ ዘለና ማሕለኻታት ኣብ ምምካት’ውን ዝሕግዝ ዝዓበየ መሳርሒ እዩ። ምኽንያቱ፡ ነፍስና ክንመልኽ፡ መኣዝናን ድሌታትናን ክንፈልጥ ዘኽእለና ዝዓበየ ሓይሊ ስለ ዝኾነ። ብተወሳኺ፡ ንዘጋጥሙና ሓደስቲ ብድሆታት ኣብ ምግጣም’ውን ዓቢ ሓይሊ ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ። ኣብዚ ተለዋዋጢ ዓለም ብቕዓት ምድላብ ማለት፡ ምስ ኩሉ ዓይነት ኩነታት ክትለማመድን ክትዓብን ምኽኣል፡ ከም ውጽኢቱ ድማ መጻኢኻ ምውሓስ ማለት እዩ። ብፍላይ ኣብዚ እዋን እዚ ብርክት ዝበሉ ዝተፈላለዩ ቴክኒካዊ ክእለትን ምልከት ናይ ቴክኖሎጂን ዘድልዮም ሞያታት ኣለዉ። ኣብ 2025 ብዓለማዊ ውድብ ዕዮ ኣብ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ብደቂ ኣንስትዮ ካብ ዝዕብለሉ ዓይነት ሞያታት ዳርጋ እቲ 29% ልዑል ቴክኒካዊ ብቕዓት ዝጠልብ እናኾነ ይመጽእ ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ገለ እዋን ብዝወሓደ ቅጥዕታት ሰራሕተኛታት ዝቖጽር ዝነበረ ዓይነት ዓውድታት ስራሕ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ መሰረታዊ ምልከት ቴክኖሎጂ ዝጠልብ እናኾነ ይመጽእ ኣሎ። ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝተፈላለዩ ሞያታት ንዘድልዩ ቴክኒካዊ ረቛሒታት እንተ ዘይኣማሊአን ድማ፡ ካብቲ ሞያታት ክግለላን ናብ ዘይወግዓዊ ዓውድታት ስራሕ ክዋፈራን ይግደዳ። እዚ፡ ኣብ’ተን ደቂ ኣንስትዮ ዝፈጥሮ ክፍተት ናይ ርእሰ ተኣማንነት፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ዕንቅፋት ይፈጥር። ኣብ ከምዚ ዓይነት መድረኽ፡ ኣብ ዘለናዮ ዓውድታት ስራሕ፡ ኣብ ስራሕና ብብቕዓት ዘቐጽለና ክእለት ደሊብና ክንምርሽ ኣገዳሲ እዩ። ዝጠልቡ ሞያታት እዮም። ካብዚ ዝተፈልየ ድማ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ስራሕ ዓውድታት፡ ማለት ኣብያተ ጽሕፈት፡ ወሃብቲ ኣገልግሎት፡ ዓውዲ ምህንድስና፡ ሕክምና፡ ምምህርና፡ ቁጠባዊ ንጥፈታት፡ ቴክኒካዊ ክእለት ዝሓቱ ዓውድታት . . . ብግቡእ ክሰላሰሉ ዝጠልብዎ ረቛሒታት ኩሉ ኣካል ሞያውነት እዩ። እቲ ዓውዲ ወይ ሞያ ዓይነቱ ብዘይገድስ፡ ኩሎም ሞያታት ዝጠልብዎ ባህርያት ኣሎ። ቀዳማይ ሓላፍነት ምስካም፡ ነቲ ሞያ ብምልኣት ምፍላጥን ምምላኽን፡ ኣብ ውጽኢት ናይ ስራሕካ ተሓታትነት ምህላው፡ ብቐንዱ ድማ ብብቕዓት ምስራሕ ዘጠቓልል እዩ። ስለዚ፡ ኣድማዕነት፡ ተዓቃኒ ዝኾነ ኣፍራይነት ከምኡ’ውን ልዑል ብቕዓት ኩሉ ዓይነት ሞያታት ዝጠልቦ ረቛሒ እዩ። ብቕዓት፡ ንዝወሃበካ ይኹን ባዕልኻ ንዝፈጠርካዮ ዕማም ብተወዳዳሪን ልዑል ክእለትን ናይ ምትግባር ዓቕሚ እዩ። ብቕዓት ድማ ካብ ሰማይ ሃንደበት ዝወርድ ማና ኣይኮነን። ብቐንዱ ደቂ ሰብ በቲ ኣብ ገዛእ ነፍስና እነውፍሮ ወፍሪ ዝድረኽን ዝውሰንን እዩ። ውልቃዊ ምዕባለ ወይ ዕብየት ድማ ንሓደ ውልቀ ሰብ ንነገራት ብብቕዓት ናይ ምዕማም ክእለቱ ዘሀብትም ወይ ዝድርዕ ሓይሊ እዩ። ውልቃዊ ዕብየት ንምብራኽ ብቐጻሊ ሓድሽ ፍልጠት ኣብ ምኽዕባት፡ ከም ውጺኢቱ ድማ ሞያና ኣብ ምምሕያሽን ምምዕባልን ክንጸምድ የድሊ። ስለዚ፡ ከም ደቂ ኣንስትዮ መጠን ራኢናን ዕላማናን ንምጭባጥ፡ ኣብ ሞያና ዕዉታት ንምዃን፡ ማዕርነት ድማ ክንዮ ብተሳትፎ ብዓቕሚን ክእለትን ንምርግጋጽ ዘድልየና ዝዓበየ ዕጥቂ ብቕዓትና እዩ። ብቐንዱ ድማ ብቕዓት ሕቶ ህላውነት እዩ። ፍልጠትን ውልቃዊ ዕብየትን ጭንቀት ዝገብረልና እንተ ኾይኑ ግን፡ መጻኢናን ህላወናን’ውን ጭንቀት ክገብረልና ይኽእል እዩ። ኣብዚ ተወዳዳሪ ዓለም ድማ፡ ኣብ ገዛእ ነፍስና ብእንገብሮ ወፍሪ፡ ነፍስና ኣብ ቀጻሊ ዕብየት ክንጸምድ፡ ምስ ግዜ ዝኸዱ ሓደስቲ ሞያታት ከነማዕብልን ክንመልኽን፡ ከም ውጽኢቱ ድማ ህላወና ከነረጋግጽ ኣገዳሲ እዩ። ዝተፈላለዩ ምሁራን ከም ዝገልጽዎ፡ ሰብ ብዛዕባ ብዙሕ ነገር እንተ ወሓደ ዝተወሰነ ኣፍልጦ ክህልዎ ኣለዎ። ብዛዕባ ዝተወሰነ ነገር ግን እኹል ወይ ብዙሕ ኣፍልጦ ክህልዎ ኣለዎ። ኣብ ንነጥፈሉ ዓውዲ ድማ ብተመሳሳሊ፡ ክንዮ እቲ ተራ ፍልጠት ዝኸይድ ምልከትን ዓቕሚን ምድላብ ኣብ ሓዳስ ኤርትራ 28 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.179", "char_count": 5398, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03939", "text": "ቅድድም ብሽክለታ ዙር ዞባ ማእከል፡ ዓርቢ 27 መጋቢት ኣብ መስመር ኣስመራ ጊንዳዕ ኣስመራ ብናይ 91 ኪ.ሜ ውድድር ቀጺሉ። ኣብዚ ሰለስተ ናይ ዓቐበት ነጥቢ ዘውህባ ቦታታት ዝተሰርዓሉ ውድድር፡ ተቐዳደምቲ 51 ኪሎሜተር ምስ ተጐዓዛ ነታ ቀዳመይቲ ኣብ እምባትካላ ኣካይደናኣ። ብርኽቲ ፍስሃየ ካብ ዓራግ፡ ቀዲማ ብምእታው ክልተ ነጥቢ ክትወስድ እንከላ፡ ሲዶን ሃብቶም ካብ ሰራይር ሳዋ ስዒባታ ሓንቲ ነጥቢ ከሲባ። ብድሕሪ’ዛ ቅጽበታዊ ውድድር ዝተፈላለያ ተቐዳደምቲ፡ ቅድሚ ነፋሲት ምእታወን ሓያል መጥቃዕቲ ብምክያድ፡ ጉጅለታት ክመቓቐላ ክኢለን። ብጫ ናይ ግዜ ከምኡ’ውን ማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ሒዛ ናብዛ መድረኽ ዝኣተወት ብርኽቲ፡ ንምእማኑ ብዘጸገም ብርቱዕ ኣራግጻ ኣብ እግሪ ዓቐበት ነፋሲት ንኹለን መወዳድርታ ራሕሪሓ፡ ኣብ ሰይድቺ (16) ተዳልያ ንዝነበረት ናይ ዓቐብ ነጥቢ ቀዲማ ሓዂራታ። ሓሙሽተ ነጥቢ ወሲዳ ከኣ፡ ውህሉል ነጥባ ናብ 11 ኣበሪኻቶ። ሲዶን ሃብቶም፡ ሮዚና ብርሃነ፡", "char_count": 557, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03940", "text": "ብዘደንቕ ብቕዓት መድረኽ ዝተዓወተትን ብልጽቲ ተቐዳዳሚት ናይታ መድረኽ ዝተባህለትን፣ ከምኡ;ውን ክልተ ማልያታት ብጫን ናይ ዓቐብን ሒዛ ዘላ ብርኽቲ ፍስሃየ ቤትኤል እስቲፋኖስን ድሕሪኣ ኣትየን፣ ካብ ኣርባዕተ ክሳብ ሓንቲ ነጥቢ ወሲደን። ዓባይ ጉጅለ፡ ንብርኽቲ ከተርክባስ ይትረፍ፡ ኣማዕድያ ክትርእያ’ውን ኣይከኣለትን። ብርኽቲ፡ ብ3 ሰዓት፡ 12 ደቒቕን 14 ካልኢትን ንመወዳድርታ ብ4 ደቒቕን 50 ካልኢትን", "char_count": 257, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03941", "text": "ማልቲ ስፖርት ክለብ ደንደን፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ስፖርት ንዝነጥፉ ኣባላታ፡ ኣብ 2025 ብውልቆም ንዘርኣይዎ ብቕዓት፡ ኣብ ዞባዊ፡ ሃገራውን ኣህጉራውን ውድድራት ብዘምጽእዎ ዓወታት ሸሊማ። እዚ ንክልተኡ ጾታ ዝጥርንፍ ሽልማት፡ ንራብዓይ ግዜኡ እዩ ዝወሃብ ዘሎ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ፡ ሓላዊ ልዳት ክብሮም ሰለሙንን ኣከፋፋሊ ናሆም ታደሰን፡ ካብ መዛኑኦም ጸብለል ኢሎም። ሓለቓ ጋንታ ጋንታ ፊሊሞን ጥዑምዝጊ፡ ብዘበርክቶ ዘሎ ኣብነታዊ ስራሕ ተሸሊሙ። ተኸላኻሊት ሓበን ጎይትኦም፡ ንፍቓዱ ገዳሙን ኣድያም ኣቶብርሃንን በሊጻ ተጸዊዓ። ሄርሞን እዮብ ከኣ፡ ብዝነበራ ኣብነታዊ ተሳትፎ ንሽልማት በቒዓ። ዕውትቲ ናይ ግዜ ውድድር ብምዃናን ተሸሊማ። ሻምፕዮን ክለባት ኤርትራ ክትከውን ዝመርሑዋ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ኣሰልጣኒ ኵዕሶ እግሪ ሳምሶም ሃብተማርያም ከምኡ’ውን ናይ ደቂ ኣንስትዮ ዓላሚ ረዘን ገብረገርጊሽ ተሸሊሞም። ኣብ ኣትለቲክስ፡ ዮሳን ኪዳነ፡ ኦሎምፒካዊት ኣትለት ዶልሺ ተስፉን ሙሴ ኣርኣያን፡ ብዘርኣዩዎ ብቕዓት ንሽልማት በቒዖም። ኣብ ቅድድም ብሽክለታ፡ ሳይሞን ሰንጋል ክጽዋዕ እንከሎ፣ ናታን ተስፋኣለም፡ ኣብ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ ኣብ ናይ ማእከሎት (ጁንየር) ናይ ጽርግያ ውድድር ተሸላሚ ወርቂ መዳልያ ብምዃን፡ ንሽልማት በቒዑ። ሮዚና ብርሃነ’ውን፡ ብዘርኣየቶ ብቕዓትን ኣብ ሻምፕዮን ኤርትራ ናይ ማእከሎት ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት፡ ሄለን ዮናስ፡ ደንደን ሻምፕዮን ዞባ ማእከል ክትከውን፣ ዓንደብ ኣበበ ከኣ፡ ኣብ ሃገራዊ ውድድር ኣብ ሓደ ጸወታ 73 ሸቶታት ብምቑጻር ክብረ ወሰን ብምስናዱ ተሸሊሞም። ኣሰልጣኒ ኣትለቲክስ ሓጺር ርሕቀት ተኽለ ብርሃነን ዓላሚ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ ሙልጌታ በረኸትን’ውን ተመሳሳሊ ሽልማት ተዋሂቦም። ኩሎም ዕዉታት ከኣ፡ ነፍሲ ወከፎም ሸሽዱሽተ ሽሕ ተሸሊሞም። ደንደን፡ ብክልተኡ ጾታ ናይ ዞባ ማእከል", "char_count": 1041, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03942", "text": "ባሕሪ ንርእሲ ዓዲ 6ብ0፡ ባርካ ንኣስመራ ሓፈሻዊ፡ ሰማእታት ንጻዕዳ ክርስትያን ብተመሳሳሊ 3ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኢብራሂም ሱልጣን ንኢሳቕ ተወልደመድህን፡ ዲያእ ንእምባሃራ ብተመሳሳሊ 2ብ1፡ ደንደን ንሰምበል 2ብ0፡ ከምኡ’ውን ሓርነት ንልምዓት፡ ደምበ ሰምበል ንሓላይ ብተመስሳሊ 1ብ0 ስዒረንአን። ስፖርታዊ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ብዝተፈላለየ ዓውዲታት ቀጺሉ ነይሩ። ንሚናበ ዘርኣይ፡ ደቕሰብ ን ቤ/ትም/ባሕቲ መስከረም ቤ/ትም/ዓዲጓዕዳድ ን ቤ/ትም/ኣዱሊስ ብተመሳሳሊ ውጽኢት 2 ብ 0 ስዒረንኣን። ኣብ ኵዕሶ እግሪ ማእከላይ ደረጃ ዕድመ 12ን 13ን ደቂ ኣንስትዮ፡ ቤት ትምህርቲ ባና ንቤት ትምርህቲ እምባደርሆ 3ብ0 ስዒራታ። ኣዱሊስ’ውን ንናጽነት 1ብ0 ስዒራታ። እምባጠቐራን ደቕሰብን ግና 0ብ0 ተፈላልየን። ኣብ ደቂ ተባዕትዮ፡ ዳሉል ንደቕሰብ 9ብ0፡ ናጽነት ንዳዕሮጳውሎስ 5ብ0፡ ቁሸት ጻዕዳእምባ ንደምበ ሰምበል 2ብ1 ስዒረንአን። ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ፡ ዓወት ንኣዱሊስ 21ብ10፡ ባሕቲ መስከረም ንፈለገ 33ብ6፣ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ እምባ ጠቐራ ንኣዱሊስ 21ብ18፡ ዓወት ንናጽነት 45ብ8 ስዒረንኣን። በዚ ውጽኢት፡ ኣብ ኩዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ ርእሲ ዓዲ፡ ዲያእ፡ ሓላይ፡ ኢብራሂምሱልጣን፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ፡ ባርካ፡ ደንደንን ልምዓትን፣ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ዲያእ፡ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን፡ ኢብራሂም ሱልጣን፡ ባርካ፡ ሰማእታት፡ ደንደንን ሓርነትን ናብ ርብዒ ፍጻመ ሓሊፈን ምህላወን፡ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ሓቢሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ካልኣይ ደረጃ ዕድመ 15 ትሕቲኡን ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓላይ ንኢብራሂም ሱልጣን 7ብ0፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ ንሰምበል 4ብ0፡ ርእሲ ዓዲ ንቀይሕ ባሕሪ 3ብ0፡ ደንደን ንሓርነት 3ብ1 ክስዕረአን እንከለዋ፡ እምባሃራን ዲያእን 0ብ0 ተፈላልየን። ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደምበ ሰምበል ንባሕቲ መስከረም፡ ኣዱሊስ ንሕምብርቲ ብተመሳሳሊ 2ብ1፡ ሓድነት ንደቂ ተሽም 2ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ 24 ግንቦት ኣብ ተመሳሳሊ ዕድመ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ቀይሕ", "char_count": 1210, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03943", "text": "ናይዚ እዋን ሓደ ካብ ዝበለጹ ናይ ማእከል ኣጥቃዕቲ ዓለም ዝኾነ - ቪክቶር ኦሲመን፡ ብዛዕባ ዝኽፈሎ ገንዘብን ዘምጸኣሉ ጸገምን እናማረረ ተዛሪቡ። ብምሕራቐይ ነቲ ዝሰደድኩሉ ክመልሶ’ውን ደልየ፣ እንተኾነ ኣይከኣልኩን። ሓሙሽተ ሽሕ ዩሮ ኣብ ኤውሮጳ ጫማ ጥራይ የግዝኣካ ይኸውን፣ ኣብ ናይጀሪያ ግና፡ ኣዝዩ ብዙሕ ገንዘብ እዩ። ንዓይ እኮ ቅድሚ ናብ ኤውሮጳ ምምጽአይ፡ ሓደ ዩሮ ዝሰደደለይ ኣይነበረን። መዓልቲን ለይቲን ላዕልን ታሕቲን ኢለ፡ ኣብ ጎደና ጎማታት ይሸይጥ ነይረ። ሰባት ከም ገጸ በረኸት ብዝወሃብዎ ዝኾነ ነገር ከመስግኑ ኣለዎም፣ ግቡኡ ምዃኑ ክስምዖም የብሉን።” ኢሉ። እዚ ናይጀሪያዊ፡ “ናብ ሓደ ናይ ንእስነት ዓርከይ፡ ገንዘብ ይሰድድ እየ። ሓደ እዋን ከኣ፡ ብዛዕባ ክጅምሮ ዝደሊ ቢዝነስ ምስ ነገረኒ፡ ሓሙሽተ ሽሕ ዩሮ ሰዲደሉ፣ ኣይተሓጎሰን ግና። ሰሙናዊ ሓደ ሚልዮን ዩሮ ከምዝኽፈል ከምዝሰምዐን 50 ሽሕ ዩሮ ክሰደሉ ከምዝተጸበየን’ውን ነጊሩኒ። ኣዝየ ብዘይካ’ዚ፡ ብርኽቲ ብ21 ነጥቢ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ሒዛታ ኣላ፣ ምዕዋታ ድማ ኣረጋጊጻ ኣላ። ሲዶንን ሮምናን ብ10ን ሸሞንተ ነጥቢ ይስዕባኣ። ሮምና፡ ብ25 ነጥቢ ንቀጠልያ ናይ ሽኳ ማልያ ዓቂባታ ኣላ። ናርዶስ ብ13 ነጥቢ፡ ሲዶን ብ11 ነጥቢ ተመራሪሐን ናብ መዛዘሚት መድረኽ ክኣትዋ እየን። ደንደን፡ ብ30 ሰዓት፡ 3 ደቒቕን 33 ካልኢትን ንናይ ጋንታ ውድድር ትመርሖ ኣላ። ጋንታ ደቡብ ብ2 ደቒቕን 9 ካልኢትን፣ ሰራይር ሳዋ ብ02 ደቒቕን 19 ካልኢትን ፍልልይ ይስዕባኣ። እዚ ውድድር፡ ሰንበት 29 መጋቢት ኣብ ከባቢ ኢንሹራንስ ብእትካየድ ሻዱሸይቲን መዛዘሚትን ናይ ከተማ ጸወታ ክውዳእ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ሎሚ ቀዳም ማእከሎት (ጁንየር) ደቂ ተባዕትዮ፡ ቀዳመይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል ከካይዱ እዮም። ኣብ ሰዓታት ቅ.ቐ ካብ ኣስመራ እንዳ ክርቢት ተበጊሶም ዓዲ- በርበረ በጺሖም ብምምላስ 125 ኪ.ሜ ክሽፍኑ እዮም። ፈንቲታ፡ ዕውትቲ ናይዛ መድረኽ ኮይና። 10 ነጥቢ ናይ ዓቐብን ሽዱሽተ ናይ ቀጠልያ ማልያን ኣብ ሕሳባ የእትያ። ብተወሳኺ ብርኽቲ ብዘንጸባረቐቶ ብቕዓት፡ ብልጽቲ ተቐዳዳሚት ናይዛ መድረኽ ተባሂላ። ቀጠልያ ናይ ነጥቢ ማልያ ለቢሳ ዝኣተወት ሮምና ጉዕሽ ካብ ደንደን፡ ካልአይቲ ክትኣቱ እንከላ፡ ሲዶን ሃብቶም፡ ናርዶስ ጸጋይ - ጋንታ ደቡብ፡ ሮዚና ብርሃነ - ደንደን፡ ደሊና ግርማይ - ሰራይር ሳዋ፡ ሚዛን ሃብተስላሰ ካብ ጋንታ ደቡብ ክሳብ ሻዱሻይ ንዘሎ ደረጃ ሒዘናኦ። በዚ ክሳብ’ዛ መድረኽ ዝተረኽበ ውጽኢት፡ ብርኽቲ - ብ9 ሰዓት፡ 55 ደቒቕን 37 ካልኢትን ካብ ፈለማ መድረኽ ንዝሓዘታ ብጫ ናይ ግዜ ማልያ ለቢሳታ ኣላ። ሮዚና፡ ብ5 ደቒቕ 8 ካልኢትን፡ ሲዶን ብ5 ደቒቕን 10 ካልኢትን ተፈልየን ይስዕባኣ።", "char_count": 1520, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03944", "text": "ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ፡ ካብ 25-26 መጋቢት ኣብ ኣደራሽ ኣፍሪቃ ኦሎምፒክ ገምጋም ናይ ኣማተር ኵዕሶ እግሪ ኣቃኒዑ። ምውሓስ ምዃኑ ተሓቢሩ። “ደፋኢ ሓይሊ ንዕብየት ኣማተር ኵዕሶ እግሪ፡ ምስ መሻርኽቲ ብምውህሃድ ብፍላይ ምስ ግራስ ሩትን ሚኒስትሪ ትምህርትን ተወሃሂድካ ዝስራዕ ውድድራት እዩ” ድማ ኢሉ ዓሊ ሙዋበ። ኣብቲ ካብ ፊፋ ብዝተላእኩ ወጻእተኛታት ዓሊ ሙዋበን ሰራሚ ለስዋበን ዝተዋህበ ሰሚናር፡ ቀንዲ ዕላማታት ኣማተር ኵዕሶ እግሪ 90 ሚእታዊ ብግራስ ሩት፡ ከምኡ’ውን 10 ሚእታዊ ብኣማተር ደረጃ ዝቖመ ምዃኑ ተገሊጹ። በዚ ከኣ፡ ነቶም ኣብ ግራስ ሩት ዘለዉ ተውህቦ ዘለዎም ተጻወትቲ ኣለሊኻ፡ ናብ ኢሊት ዝሰግሩሉ መገዲ ብምጥጣሕ፡ ብኡ ኣቢልካ ተሳትፎ ሃገራት ኣብ ኣህጉራዊ ውድድራት ኣማተር ኵዕሶ እግሪ ኣብ ኤርትራ፡ ብግራስ ሩት፡ ውድድራት ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ፉትሳል፡ ውድድራት ገማግም ባሕሪ ከምኡ’ውን ብማሕበር ተጠርኒፎም ዝካየዱ ውድድራት ከም ዘጠቓልል፡ ሓላፊት ኣማተር ኵዕሶ እግሪ ኣብ ሃገራዊ ፈደረሽን ማክዳ ረዘነ ሓቢራ።", "char_count": 599, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03945", "text": "* ዝሓለፈ ወርሒ ሰሪ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ዝጸንሐ ሓለቓ ጋንታ ኣልነስር - ክሪስቲያኖ ሮናልዶ፡ ናብ ልምምድ ተመሊሱ። ምልሶት ናይዚ ወዲ 41 ዓመት ብርቂ ተጻዋታይ፡ ንሊግ ስዑዲ ዓረብ ንእትመርሖ ዘላ ጋንታኡ ዓቢ ብስራት እዩ። * ከይላን ምባፐ፡ ናይ ኩሉ ግዜ ዝለዓለ ኣመዝጋቢ ሸቶ ሃገራዊት ጋንታ ፈረንሳ ንምዃን፡ ሓንቲ ስጕምቲ ተሪፋቶ።", "char_count": 226, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03946", "text": "ፈረንሳ፡ ሓሙሽ ምሸት፡ ንብራዚል 2ብ1 ኣብ ዝሰዓረትሉ ናይ ምሕዝነት ጸወታ፡ ምባፐ፡ ሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ። በዚ ከኣ፡ ብዝሒ ኣህጉራዊ ሸቶታቱ፡ ናብ 56 ክብ ኣቢልዎ - ካብ ዘካየዶ 95 ግጥማት። ጽባሕ ጽባሕ ናይ መዛዘሚ ጸወታ ብምኽንያት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ክካየድ ዝጸንሐ ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል ኣብ ቦቾፊልያ ዞባ ማእከል ኣብ ቦቾፊልያ ኣዱሊስ - ደምበ ሰምበል (ሳልሳይ ካብ ኣህጉራዊ ግጥማት ጥሮታ ዝወጸ - ኦሊቨር ጂሩድ፡ ኣብ 137 ግጥማት 57 ሸቶታት ብምቑጻር፡ ኣብ ቅድሚት ይርከብ። ኣብ ስሩዕ ጸወታ ዘሎ ወዲ 27 ዓመት ምባፐ ከኣ፡ ነዚ ብዝሒ ኣብ ዝስዕባ ግጥማት ክሰብሮ ኣይእገምን እዩ። ዲቪዥን) ኣዱሊስ - ፈስቲቻል (ካልኣይ ዲቪዥን) ካብ ሰዓት 2፡00 ድ.ቀ ጀሚረን ክጻወታ", "char_count": 439, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03948", "text": "ዮርዳኖስ ጸጋይ ዮርዳኖስ ጸጋይ ትራምፕ፡ ኣብ መደበራት ጸዓት ኢራን ከካይዶ ዝወጠኖ መጥቃዕቲ ኣናዊሑዎ ኢራንን ጽቡቕ ኣንፈት ዝተረኽቦ ቀጻሊ ዝርርባት ይካየድ ከም ዘሎ ኣረዲኡ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብ መንጎ ምምሕዳሩን ኢራንን ዝካየድ ዘሎ ዝርርብ ሰላም ጽቡቕ ኣንፈት ከም ዝተረኽቦ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ኣብ ልዕሊ ትካላት መመንጨዊ ጸዓት ኢራን ከካይዶ ዝወጠኖ መጥቃዕትታት ክሳብ 6 ሚያዝያ ኣናዊሕዎ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ፓኪስታን መሓመድ ኢስሓቕ ዳር ድማ፡ ኣመሪካን ኢራንን ብመንገዲ ሃገሩ ኣቢለን ዘይቀጥታዊ ዝርርብ የካይዳ ከም ዘለዋ ሓቢሩ። ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ትሩዝ ሶሻል’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ “ብመሰረት ምሕጽንታ መንግስቲ ኢራን፡ እቲ ኣብ መሳለጥያታት ጸዓት ጣህራን ከውርዶ ዝወጠንኩ ዕንወት ብዓሰርተ መዓልታት ኣናዊሐዮ ኣለኹ፡” ክብል ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ዘይከም ጸብጻባት ናይ ገለ ማዕከናት ዜና፡ ኣብ መንጎ ምምሕዳሩን", "char_count": 577, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03949", "text": "ትማሊ ዓርቢ፡ ኢራን ኣብ ልዕሊኣ ንዝፍጸም ዘሎ ልፍንታዊ መጥቃዕትታት ኣመሪካን እስራኤልን ግብረ መልሲ ኣብ ብመሰረት ሰበ ስልጣን ናይታ ሃገር ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ንግዳዊ ወደብ ሹዋይክን ወደብ ሙባረክ ኣል-ካቢርን፡ ዒላማ ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ክሩዝ ሚሳይላትን ከም ዝኾና ተፈሊጡ ኣሎ። እትህበሉ ዘላ እዋን፡ ኣብ ልዕሊ ክልተ ዓበይቲ ወደባት ኩዌት መጥቃዕቲ ከም ዘካየደት ተሓቢሩ። እቶም ሰበ ስልጣን ኣብ ሓበሬታኦም፡ እቲ ኣብ ልዕሊ እተን ወደባት ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣብ ሰብ ዝኾነ ጉድኣት ከም ዘየውረደ፡ እንተኾነ ንዋታዊ ዕንወት ከም ዘስዓበ ኣነጺሮም። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ስርዓታት ምክልኻል ኣየር ስዑዲ ዓረብ፡ ንምብራቓዊ ክፋል ናይቲ ዞባ ዒላማ ዝገበራ ሓያሎ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኢራን ከም ዘፍሸሉ፡ ሰበ ስልጣን ማእከላይ ምብራቕ ሓቢሮም።", "char_count": 468, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03950", "text": "ትማሊ ዓርቢ፡ ዩክሬንን ስዑዲ ዓረብን፡ ኣብ ጽላት ምክልኻል ንኽተሓባበራ ዘኽእለን ስምምዕ ከም ዝኸተማ፡ ፕረዚደንት ዩክሬን ቮለድሚር ዘለንስኪ ኣፍሊጡ። ምግላጽ፡ እቲ ኣብ መንጎኦም ዝተበጽሐ ስምምዕ ንኽልተአን ሃገራት ብማዕረ ኣርባሒ ክኸውን ከም ዝኽእል ኣረዲኡ። ልዕሊ 200 ወተሃደራውያን ክኢላታት ከም ዝለኣኸትለን ዝዝከር እዩ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ፡ ዩክሬን፡ ኣምሳያ ናይቲ ንሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ትህቦ ዘላ ወተሃደራዊ ሓገዝ፡ ገንዘብን ቴክኖሎጅን ከም ዘድልያ’ውን ኣነጺሩ ኣሎ። ዑደት ፕረዚደንት ዘለንስኪ፡ ጋዜጣ ዋሺንግተን ፖስት፡ ኣመሪካ ንዩክሬን ክትህባ ዝሓሰበቶ ኣጽዋር፡ ናብቲ ምስ ኢራን እተካይዶ ዘላ ኲናት ከተቕንዖ ትደሊ ከም ዘላ ዝገልጽ መግለጺ ድሕሪ ምውጽኣ እዩ ዝካየድ ዘሎ። እቲ፡ ፕረዚደንት ዘለንስኪ ናብ ስዑዲ ዓረብ ድሕሪ ዘካየዶ ዘይወግዓዊ ምብጻሕ ዝተኸተመ ስምምዕ፡ ኣብ መጻኢ ኣብ መንጎ እተን ሃገራት ንዝግበሩ ውዕላት፡ ቴክኖሎጂያዊ ምትሕብባርን ወፍርን መሰረት ዘንጽፍ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ ዘሎ።", "char_count": 582, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03951", "text": "ኣብዛ ዘለናያ ወርሒ፡ ዩክሬን፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ማእከላይ ምብራቕን፡ ነቲ ካብ ኢራን ዝመጽአን ዘሎ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ምክልኻል ግብራዊ ተመኵሮ ንምቕሳም ክሕግዙወን ዝኽእሉ ፊልፒንስን ፈረንሳን፡ ኣብ መሬት ሓድሕደን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከካይዳ ዘኽእለን ወተሃደራዊ ስምምዕ ከም ዝኸተማ ተሓቢሩ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ ብመንገዲ ማሕበራዊ መራኸቢ ‘ቴሌግራም’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ስዑዲ ዓረብ ንዩክሬን ክጠቕማ ዝኽእል ዓቕሚታት ከም ዘለዋ ድሕሪ እቲ ስምምዕ፡ ፍሊፕንስ ምስ ቻይና ኣብ ባሕሪ ደቡብ ቻይና ዘለዋ ናይ እጀታ ክርክር እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን ይኽተም ብምህላዉ፡ ንወጥሪ እተን ሃገራት ካልእ ኣንፈት ከየትሕዞ ስግኣት ከም ዘሎ እዮም ተዓዘብቲ ዝገልጹ። እቲ ወተሃደራዊ ስምምዕ፡ ዝሓለፈ ሓሙስ እዩ ብጸሓፊ ምክልኻል ፊሊፕንስ ጊልበርቶ ቴዎዶሮን ሚኒስተር ዕጡቓት ሓይልታትን ገዳይም ወተሃደራትን ፈረንሳ ካትሪን ቫውትሪን ኣብ ከተማ ፓሪስ ተኸቲሙ። እቶም ሰበ ስልጣን፡ ኣብ ዞባዊ ጸጥታዊ ብድሆታት ኣተኩሮም ክዛተዩ እንከለዉ፡ ነቲ ኣብ ሕግታት ዝተሞርኮሰ ኣህጉራዊ ስርዓት ዘለዎም ደገፍ ከኣ ደጊሞም ከም ዘረጋገጹ ተገሊጹ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ ፊት ላዕለዋይ ቤትፍርዲ 125266 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ዳሉል 28/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ዝሓለፈ ቀዳም፡ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ጣህራን ንመጻብቦ ሆርሙዝ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ምስ ዘይትኸፍቶ፡ ኣብ ልዕሊ መደበራት መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ትሕተ ቅርጺ ጸዓትን ኢራን መጥቃዕቲ ከም ዘካይድ ምጥንቃቑ", "char_count": 943, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03952", "text": "ጣህራን ከኣ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ናይ ጸዓት መሳለጥያታታ መጥቃዕቲ ምስ እተካይድ፡ ኣብ ልዕሊ መላእ ትሕተ ቅርጺ ጸዓት ናይቲ ዞባ ሕነ ክትፈዲ ምዃና ምጥንቃቓ ይዝከር።", "char_count": 105, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "505616ebd73ced6b43c6c89c22280c7c48c069c04e51e47b3ac0274d35b3b943:03953", "text": "ሰራዊት እስራኤል፡ ናብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ተወሰኽቲ ወተሃደራት ከም ዝለኣኸ ተሓቢሩ። ልፍንታዊ መጥቃዕቲ፡ ሕዝቦላህ ናብ ተልኣቪቭ ብርክት ዝበሉ ሮኬታት ከም ዝወንጨፈ እዩ ዝግለጽ። ሰራዊት እስራኤል ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ናይ መከላኸሊ ዞባ ንምስፋሕ፡ ወተሃደራት ክፍለ ሰራዊት 162 ናብ’ቶም ድሮ ኣብ መሬት ሊባኖስ ዝርከቡ ክልተ ክፍለ ሰራዊቱ ጸንቢርዎም ከም ዘሎ ኣፍሊጡ። ከም ግብረ መልሲ ናይዚ ከኣ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ፡ ምምዝባል ናይ 1.2 ሚልዮን ዜጋታት ናይታ ሃገር ዘኸተለ ናይ ምድርን ኣየርን መጥቃዕትታት ተካይድ ምህላዋ እዩ ዝሕበር። ብተወሳኺ፡ ብመጥቃዕትታት እስራኤል ብውሕዱ 1,116 ሊባኖሳውያን ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት 3,229 ሰባት ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ ጸብጻባት ሚኒስትሪ ጥዕና ናይታ ሃገር የመልክቱ። ምውፋር ናይቶም ወተሃደራት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ናታንያሁ፡ ሰራዊት ሃገሩ ነቲ ካብ ሕዝቦላህ ክመጽእ ዝኽእል መጥቃዕትታት ንምክልኻል፡ ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ሰፊሕ ናይ ‘ምክልኻል ዞባ’ ክምስርት መደብ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምግላጹ እዩ ዝካየድ ዘሎ። ፈረንሳ፡ ብሪጣንያ፡ ጀርመን፡ ኢጣልያን ካናዳን ዝርከብአን ብርክት ዝበላ ሃገራት፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ እተካይዶ ዘላ ናይ መሬት መጥቃዕትታት ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ከስዕብ ስለ ዝኽእል፡ ብእዋኑ ደው ክብል ጸዊዐን ኣለዋ። እስራኤል ብ28 ለካቲት ምስ ኣመሪካ ሓቢራ ኣብ ልዕሊ ኢራን ድሕሪ ዘካየደቶ ውሕስነት ዘልብስን ምዃኑ ኣረዲኡ። ክፍሊ ምክልኻል ፊሊፕንስ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ እቲ ስምምዕ ንኽልተኣዊ ምትሕብባር ፊልፕንስን ፈረንሳን ዘዕብን፡ ኣብ መንጎ ዕጡቓት ሓይልታት ክልተአን ሃገራት ንዝካየድ ሓባራዊ ንጥፈታት ከኣ ሕጋዊ ፊሊፒንስ ኣቐዲማ’ውን ምስ ኣመሪካ፡ ኣውስትራልያ፡ ጃፓንን ኒውዚላንድን ተመሳሳሊ ስምምዓት ከም ዝኸተመት እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ።", "char_count": 1087, "topic": null, "issue_date": "2026-03-28", "source_pdf": "haddas_eritra_28032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03954", "text": "ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኬንያ ኣቶ በየነ ርእሶም፡ ብቤት-ጽሕፈት ሰፈራታት ትካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UN-Habitat) ዞባ ኣፍሪቃ ኣብ ዝተወደበ፡ ብ23ን 24ን መጋቢት ኣብ ናይቫሻ - ኬንያ ኣብ ዝተቓነዐ ዓመታዊ መድረኽ ዘተ ዲፕሎማሰኛታት ኣፍሪቃ ተሳቲፉ። እዚ “ንቐጻሊ ልምዓት ከተማታት ኣፍሪቃ፡ ጉዳይ ኣባይቲ ከም መሳርሒ ምጥቃም” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ ዓመታዊ ዋዕላ፡ ንጉዳይ ኣባይቲ ከም ቀንዲ መሰረት ብምግባር፡ ኩለንትናዊ ዕብየት ከተማታት ኣፍሪቃ ንምስጓምን ንምርግጋጽን ዝዓለመ ነይሩ። ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን፡ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ብዓውድታት ፊልምን ድራማን ዘሰልጠኖም 75 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 130 መንእሰያት ስነ-ጥበባውያን፡ ብምኽንያት 27 መጋቢት - ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር ኣመሪቑ። እዚ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ናይ’ቲ ኮሚሽን ዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ ኣጸሓሕፋ፡ ኣተኣላልያን ኣወሳስኣን ድራማን ፊልምን፣ ከምኡ’ውን ፍልልያቱን ዝምድናታቱን ዘተኰረ’ዩ ነይሩ። ኣብ’ቲ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ዝተረኽበሉ ኣብ ሲነ-ማ ኣዝማራ ዝተኻየደ ስነ- ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ፡ ሸቶታት ዘላቒ ልምዓት ንምዕዋት ዝሕግዝ ውሳነታት ብምሕላፍ፡ ኣብ መንጎ መንግስታትን ትካላት ፋይናንስን ዘሎ ዝምድና ክሕይል ተሰማሚዖም። ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን፡ ብዓውድታት ፊልምን ድራማን ዘሰልጠኖም ተመሪቖም ኣምባሳደር በየነ፡ ኣብ ጉዳይ ቅልውላው ኣባይትን ልምዓት ከተማታትን ኣፍሪቃ ኣተኲሩ ኣብ ስርዓት፡ መልእኽቲ ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር ተነንቢቡ። ወኪል ተመረቕቲ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ናይ ሎም-ዘመን ምረቓ ኣብ ቅንያት ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ይካየድ ምህላዉ ፍሉይነት ከምዘለዎ ብምጥቃስ፡ ዝቐሰምዎ ስልጠና ነቲ ብልምዲ ክኽተልዎ ዝጸንሑ ኣካይዳ ዝቕይርን ዘማዕብልን ኮይኑ ከምዝረኸብዎ፣ ብዓይነትን ደረጃን ብቕዓቱ ዝሓለወ ስነ-ጥበባዊ ዕዮ ንምፍራይ ድማ ብትግሃት ከምዝሰርሑ ኣረጋጊጻ። ኣብ መወዳእታ፡ ብሰልጠንቲ ዝተዳለወ ስነ-ጥበባዊ ዕዮታት ንተሳተፍቲ ቀሪቡ። ዘስመዖ መደረ፡ እቲ ኣብ ኣፍሪቃ ብቕልጡፍ ዝሰፍሕ ዘሎ ልምዓት ከተማታት፡ ህጹጽን ዝተወሃሃደን ስትራተጂያዊ መፍትሒ ከምዘድልዮ ኣገንዚቡ። ብፍላይ፡ “ምትእስሳር ገጠርን ከተማን” ዝብል ሓሳብ ከም ቀንዲ መፍትሒ ብምቕራብ፡ ቀጻሊ ልምዓት ከተማታት ብዘይ ምዕባለ ቁጠባዊ ህይወት ገጠር ክሰምር ከምዘይክእል ገሊጹ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሚያዝያ ዝካየድ መድረኽ ከተማታት ኣፍሪቃን ኣብ ወርሒ ግንቦት ዝካየድ ዓለምለኻዊ መድረኽ ከተማታትን ምይይጥ ተኻዪዱ።", "char_count": 1420, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03955", "text": "ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ፡ ናይ ሓበላ ጸገም ንዝነበሮም ካብ መላእ ሃገር ዝመጹ 525 ዜጋታት፡ ካብ 25 ክሳብ 28 መጋቢት ዕዉት መጥባሕቲ ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ መወከሲ ሆስፒታል ክኢላ ሕክምና ዓይኒ ዶ/ር እዮብ በየነ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ብመልክዕ ወፍሪ ዝተኻየደ መጥባሕቲ፡ ኣካል ናይ’ቲ ዑረት ንምክልኻል ብደረጃ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ሓበላ ዑረት ዘስዕብ ሓደገኛ’ኳ እንተኾነ፡ ኣብ ግዜኡ ግቡእ ሕክምና እንተረኺቡ ከም ዝፍወስ፣ ናብ ግላኮማ እንተማዕቢሉ ግና ነባሪ ዑረት ከኸትል ከምዝኽእል ኣረዲኡ። ዶ/ር እዮብ ብተወሳኺ፡ መጥባሕቲ ሓበላ ዓይኒ ኣብ ዓመት ኣርባዕተ ግዜ ብስሩዕ ንኽወሃብ መደብ ወጺኡ ይስራሓሉ ከምዘሎ፣ ነዚ ዕማም’ዚ ንምስልሳል ድማ ዘመናዊ መሳርሒ ሕክምና ዓይኒን እኹል ዓቕሚ-ሰብን ዓጢቖም ከምዘለዉ ብምጥቃስ፡ ካብ መፋርቕ ወርሒ ጥሪ 2026 ክሳብ ሕጂ ኣብ’ቲ ሆስፒታል ብጠቕላላ ንልዕሊ 880 ዜጋታት መጥባሕቲ ከምእተኻየደ ኣብሪሁ። ቅድሚ መጥባሕቲ ሰፊሕ ቅድመ- ዳህሳስ ከምዝገብሩ፣ ብዝረኸብዎ ውጽኢት ድማ ንኹሉ ዜጋ ብነጻ ኣገልግሎት ሕክምና ከምዝህቡ ድሕሪ ምሕባር፡ ኣብ ቀዳሞት ሰለስተ ኣዋርሕ ናይ 2026 ኣብ ንኡስ ዞባታት ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ማለት ናቕፋ፡ ኣፍዓበትን ጊንዳዕን ከምኡ’ውን ኣብ ዞባ ማእከል ዝተኻየደ መጥባሕቲ፡ ናብ’ተን ካልኦት ዞባታት ክቕጽል ምዃኑ ኣነጺሩ። መጥባሕቲ ዝተገብረሎም ወገናት ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ብዝተገብረሎም መጥባሕቲ ጸገሞም ተቐንጢጡ ዳግማይ ብርሃን ክርእዩ ብምብቅዖም ሓጎሶም ደረት ከምዘይብሉ ብምግላጽ፡ ንዝረኸብዎ ኩሉንትናዊ ሕክምናዊ ናብዮት ኣመስጊኖም። ኣብ 2025 ኣብ መላእ ሃገር ብዝተገብረ ወፍሪ መጥባሕቲ ሓበላ ዓይኒ፡ ልዕሊ 6 ሽሕ ዜጋታት መጥባሕቲ ከምእተገብረሎም፡ ሰነዳት መወከሲ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ የነጽር።", "char_count": 1031, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03957", "text": "ኣብ ዞባ ደቡብ - ንኡሳን ዞባታት ዓዲ- ዃላ፡ ማይ-ምነን እምኒ-ሓይሊን፡ ካብ 22 ክሳብ 24 መጋቢት ቅነ ውዳበታት መንእሰያት ተኻዪዱ። እቲ መደብ፡ ስነ-ጥበባውን ፍልጠት- ጠቀስን ውድድራት፣ ምርኢት ምህዞን ሰንዓን፣ ከምኡ’ውን ምትብባዕ ብሉጻት ተመሃሮ ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ሓለፍቲ ሃማመተኤ ኣብ’ተን ንኡሳን ዞባታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ቀንዲ ዕላማ ናይ’ቲ ቅነ፡ ንመንእሰያት ኣብ ናይ ውድድር መድረኽ ኣእቲኻ ብቕዓቶም ከምዝዓቢ ንምግባር ከምዝኾነ ሓቢሮም። ውሁድ ወፍሪ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። ምፍራይ ካብ ዓበይቲ ተልእኾታት ማሕበር ከምዝኾነ ዝጠቐሰ ሓላፊ ጨንፈር ሃማመተኤ ዞባ ደቡብ ኣቶ ግርማይ ገብሩ ብወገኑ፡ ኣፍራዪን ሓላፍነታውን መንእሰይ ንምህናጽ፡ ተሳተፍቲ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ እቲ መደብ ክንዮ’ቲ ውድድራዊ ሸነኹ፡ ንብሉጻት ተመሃሮ ንምትብባዕ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ስነ-ጥበብን ምህዞን ኣካዳምያውን ቴክኒካውን ብቕዓት ዝውንን፣ ከምኡ’ውን ሸውሃት መሃዝነትን ምርምርን ዘለዎ መንእሰይ", "char_count": 561, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03958", "text": "ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ንምሕብሕብን ጥዕናኦም ንምውሓስን፡ ተራን ኣበርክቶን ኮም ብሓፈሻ ናይ ስድራቤታት ድማ ብፍላይ ክዓዝዝ፡ ብ23 መጋቢት ኣብ ከተማ ሓጋዝ ኣብ ዝተኻየደ ሰሚናር መዘኻኸሪ ቀሪቡ። ኣቶ መሓመድ-ኢብራሂም መሓመድ- እድሪስን ኣካያዲት ስራሕ ሃገራዊ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ጨንፈር ዞባ ዓንሰባ ወ/ሮ ሚርያም ሃይለን ብወገኖም፡ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ዝርከቡ ዜጋታት’ውን ብግቡእ ተጸኒዖም ኣባልነቶም ዝረጋገጸሉ ኩነታት ክፍጠር ተማሕጺኖም። ነጸርኣብ በረኸትኣብን ሓላፊት ቤት- ጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ወ/ሮ ፋጥና ሓጅን፡ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ብግቡእ ክሕብሓቡን መሰላቶም ክፈልጡን፡ ዛጊት ኣብ ማሕበር ዘይተጠርነፉ ዘለዉ ክጥርነፉ ተላብዮም። ኣመሓዳሪ ከተማ ሓጋዝ ኣቶ ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት", "char_count": 498, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03959", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ - ምምሕዳር ከባቢ ዓዲለጂ፡ ህዝቢ ቀርኒ መዓር ኣብ ምስራሕ ፕሮጀክት ማይን ናይ እምኒ ከትሪን ንዝነጥፉ ዘለዉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል፡ እኽለ-ማይ ብምድላው ኣተባቢዖም። ትሳተፍ ዘላ ኣሃዱ ሓይልታት ምክልኻል ኣቶ ሓጎስ ኣብርሃም ብወገኑ፡ ምግልጋል ህዝቢ እናተወራረሰ ዝመጸ ክብሪታት ሰራዊት ኤርትራ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣብ መደባት ልምዓት ምስታፎም ሕጉሳት ምዃኖም ገሊጹ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ ብወገኑ፡ ንውህደት ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ህዝቢ ቀርኒ መዓርን ድሕሪ ምምስጋን፡ ዝተረፈ ቅድሚ ክራማት ንኽዛዘም ኣበርቲዖም ክሰርሑ ተላብዩ። ነቲ ስራሕ ዝመርሕ ዘሎ ኢንጅነር ተኽለወይኒ ዛይድ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ፕሮጀክት - ምስራሕ 270 ሜትሮ ኩቦ ከትሪ፡ ምዂዓት 800 ሜትሮ ካናለን ምዝርጋሕ ሻምብቆታትን፡ ከምኡ’ውን ምህናጽ ዒላ ከምዘጠቓልል ብምጥቃስ፡ ንተሳትፎ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኣመስጊኑ። ቀርኒ መዓር፡ ካብ ከተማ ዓዲ-ቐይሕ ንሸነኽ ደቡባዊ ምዕራብ 17 ኪሎ- ሜተር ርሒቓ ትርከብ። ኣዛዚ ብርጌድ ናይ’ታ ኣብ’ቲ ስራሕ ዓንሰባ - ሃማደኤ ፕሮጀክትታት ልምዓት የተግብር ኣሎ ጨንፈር ሃማደኤ ዞባ ዓንሰባ፡ ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቱ ብምትሕብባር፡ መነባብሮ ደቂኣንስትዮ ንምምሕያሽን ተሳታፍነተን ኣብ መደባት ልምዓት ንምብራኽን ብዝለዓለ ይሰርሕ ከምዘሎ፡ ኣብ’ቲ ጨንፈር ሓላፊት ማሕበረ-ቁጠባዊ ኣገልግሎታትን ምክትታል ፕሮጀክታትን ወ/ሮ ትርሓስ ንርኣዮ ሓቢራ።", "char_count": 840, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03962", "text": "ማሕበር ኣብ ዝሓለፈ 16 ዓመታት ሰፊሕ ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ብምክያድ ኣብ ምግራብን ስነ-ህይወታዊ ብዙሕነትን ዘተኰረ ዕማም ከምዘሰላሰለ፣ ኣብ ምሕላብ፡ ኢራ፡ ደብረሲና፡ ዋራ፡ ደቂ ገብሩ፡ ገብጋቦ፡ ሙሻ፡ ሊበናን ሃብረንጋቃን ድማ ብደረጃ ዞባ ከሊሉ ናይ ምግራብ መደባት የተግብር ከምዘሎ ገሊጻ። ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ሕዛእትታት፡ ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ በዓል- ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ", "char_count": 341, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03963", "text": "ኣባላት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ሎጎ- ዓንሰባ፡ ኣስታት 11,500 ናቕፋ ዝግመት ገንዘባውን ዓይነታውን ኣበርክቶ ንስድራ- ስዉኣት ገይረን። ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓላፊት ሃማደኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ወ/ሮ ጽገወይኒ ገብረስላሴ ኣብ ዝሃበቶ ንዝነጥፉ ዝንባለኦም ንኸማዕብሉ ዝሕግዝ መድረኽ ብምዃኑ፡ ንምስፍሑ ክስራሕ ተማሕጺኖም። ፍትወት ስራሕን ትምህርትን ዝውንን፣ ከምኡ’ውን ባህላዊ ክብርታቱ ዝዕቅብ መንእሰይ ንምህናጽ ዝውጠን መደባት ንምስማር፡ ምስ ሃማመተኤ ተወሃሂዶም ክሰርሑ ምዃኖም ኣረጋጊጾም። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓደርቲ ናይ’ተን ንኡሳን ዞባታት፡ ብሃገራውነቱ ዝልለ፣ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ እቲ ትምህርታዊ ጎስጓሳትን ኣስተምህሮታትን፡ ንስንኩላን ደቆም ምሉእ ናብዮት ክገብሩ ዝሕግዝን ማሕበራዊ ሽግራቶም ዘቃልልን ኮይኑ ስለዝረኸብዎ፡ ቀጻልነት ክህልዎ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ተዘኪራ። ሓላፊ ጨንፈር ዕዮ ማሕበራዊ ድሕነት ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃይለ ገብረሚካኤልን ሓላፊ ጨንፈር ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ኣቶ ደሳለ ሓጎስን ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ስንኩላን ምዕሩይ መሰላት ንክረኽቡ፡ ሓባራዊ ኣበርክቶ ናይ ኩሉ ዜጋ ክዓዝዝ ጸዊዖም። ብኻልእ ወገን፡ ዓለማዊ መዓልቲ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን፡ ህዝብን ጥሪትን፡ ውጽኢት ዝተኻየደ ጻዕሪ ከምዝዀነ ኣብሪሃ። ቁጠባዊ መነባብሮ ዜጋታት ንምምሕያሽን ውሕስነት መኣዛዊ መግቢ ንምርግጋጽን ኣብ ንኡስ ዞባታት ዒላበርዕድን ዓዲተከሌዛንን ጋብላዊ ቆፎታት ንህቢ ብምትእትታው፡ ስልጠና ከምእተዋህበ፡ ከምኡ’ውን ንዋታውን ገንዘባውን ሓገዛት ከምእተገብረ ብምጥቃስ፡ እቲ ከባቢ ንምርባሕ ንህቢ ምቹእ ስለዝዀነ፡ ዝተገብረ ወፍሪ ውጽኢቱ ኣተባባዒ ምዃኑ ኣፍሊጣ። ኣብ ሊበና - ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ብ20 ደቂኣንስትዮ ዝቘመት መጸጸዪትን መመስርሒትን ፉል ማሽን፡ ኣካል ናይ’ቲ ንደቂኣንስትዮ ብቑጠባ ንምሕያል ዝትግበር ዘሎ መደባት ከምዝዀነት፡ ወ/ሮ ትርሓስ ብተወሳኺ ኣረዲኣ። ስልጣን ሃብቲ ገረብን እንስሳ ዘገዳምን፡ ከምኡ’ውን ምምሕዳር ብምትሕብባርን ኮም ብምስታፍን ከምዝኽለል ዝሓበረት ወ/ሮ ትርሓስ፡ ኣብ ከባቢ ዋራን ደቂ- ገብሩን ተረጋጊጹ ዘሎ ምንጪ ዝስተ ማይ ሓበሬታ፡ እቲ መደብ መቐጸልታ ናይ’ቲ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዝወስድዎ ተበግሶታት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ካብ ምምሕዳራት ከባቢ ዓዲ-ሓንስ፡ ሊባን፡ ሓበላ፡ ቀራናዂዶን ዴዳን ንዝተለለያ 19 ስድራቤታት ከምእተመቓርሐ ሓቢራ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሎጎ-ዓንሰባ ኣቶ ኣብርሃም ሓጎስን ጸሓፊ ህግደፍ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ብርሃነ ጸጋይን ብወገኖም፡ ነቲ ብኣባላት ሃማደኤ ዝተገብረ ሓገዝ ብምምጓስ፡ ብኻልኦት ክሰዓብ ኣተሓሳሲቦም። ሓዳስ ኤርትራ 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.180", "char_count": 1565, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03964", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም ካብ ኣደነቕቲ ልምድታት ቀቢላ ፓራጃ ካብ ኣደነቕቲ ልምድታት ቀቢላ ፓራጃ ክፍሊ ዝኾነ ሰብ ክኣቱ ኣይፍቀድን እዩ። መሕረሲትን ዓበይቲ ኣንስትን ጥራይ እየን ዝኣትዋ። ካህን ሰበይቲ - ጉሩምሜይን ድማ ሕርሲ ብሰላም ክዛዘም ኣብ ጎድና ኮይና ትጽሊ። ሕርሲ ከቢድ ከይከውን ድማ ባህላዊት ሓኪም - ጉንያ መድሃኒታ ኣዳልያ ትመጽእ። እታ ኣደ ኣብ ለይቲ ምልእቲ ወርሒ ኣብ ዝወጸትሉ ግዜ እንተወሊዳ፡ እቲ ህጻን ዕሉል ሰራቒ ከምዝኸውን እዮም ዝኣምኑ። መዳሕንቲ ኣብ ክሳድ ናይቲ ህጻን ክልተ ግዜ ተጠምጢሙ እንተጸኒሑ ድማ ሞት ኣቦ ወይ ኣኮ ዝገልጽ ትንቢት ምዃኑ ይኣምኑ። • ግርደት ወርሒ ንዕብየት ናይቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ቆልዓ ከምዝጸልዎ ስለዝእመን፡ ነዚ’ውን ክትርእዮ ኣይፍቀዳን እዩ። • ዝኾነ ሬሳ ክትትንክፍ ወይ ክትርኢ ኣይፍቀዳን እዩ። • ኣብ ግዜ ህቦብላ፡ በርቂ ወይ ነጎዳ ካብ ገዛኣ ክትወጽእ ኣይፍቀዳን እዩ። • እቲ ህጻን ከይስንብድ ተባሂሉ’ውን ዓው ኢላ ክትዛረብ ኣይፍቀዳን እዩ። • ሓዊ ኣብ ዝእጎደሉ፡ ነቲ ፈሓም ባዕላ እንተኣርያቶ እቲ ቆልዓ ጸሊም ጸሊም ከምዝወጾ ስለዝእመን ፈሓም ክትኣሪ ኣይፍቀዳን እዩ። ቀቢላ ፓራጃ ደቡባዊ ኦሪሳ - ህንዲ ዝነብሩ እዮም። እዞም ህዝቢ 25 ሚእታዊት ካብ ብዝሒ ህዝቢ ናይታ ሃገር ይሽፍኑ። ኣብዚ ቀቢላ ኣደ ጥንሲ ካብ ዝሓዘትሉ ክሳብ ሓሪሳ ውላዳ ዝጉብዝ ብዙሓት ክትገብሮም ዘይብላ ነገራት ኣለዉ። እዚ ኩሉ ንድሕነት ናይታ ኣደ ተባሂሉ ዝግበር እዩ። ገለ ካብኦም ንምጥቃስ፦ ኣብ ገለ ቀቢላታት፡ ድሕሪ ምውላድ ህጻን መዳሕንቲ ኣብ ትሕቲ መደቀሲ መጻምዲ ኣዕሚቖም ኩዒቶም ይቐብርዎ። እዚ ብኣቦ ዝዕመም ስራሕ እዩ። • ኣብ ልዕሊ መተርኣስ ኮፍ ክትብል’ውን ኣይፍቀዳን እዩ፡ ምኽንያቱ እዚ ምግባር ኣብ ግዜ ሕርሲ ከምዝሽግራ ስለዝእመን። ብዘይካ’ዚ ቀቢላ ፓራጃ ህጻን ብጸጋማይ ማህጸን እንተጸኒሑ ኣንስታይ ጾታ ብየማናይ እንተጸኒሑ ድማ ተባዕታይ ጾታ ሒዙ ከምዝውለድ ይኣምኑ። • ድሕሪ ራብዓይ ወርሒ ናይ ጥንሳ፡ ሰብኣያ ናብኣ ክቐርብ ኣይፍቀዶን እዩ። • ዓሳ፡ ስጋን እንቋቝሖን ክትበልዕ ኣይፍቀዳን እዩ። • ኣብ ግዜ ሕርሲ፡ እታ ኣደ ኣብ ትሓርሰሉ ረብሓታት ቡን ረብሓታት ቡን ካፌይን ኣብ ዓለም ሓደ ካብቶም ዝተፈልጡ መድሃኒት’ዩ። ብዙሓት ሰባት ነዚ ካፌይን ዘለዎ ቡን ካብ ቅድሚ ብዙሓት ዘመናት ኣትሒዞም ክሰትዩዎ ከም ዝጸንሑ እዩ ይፍለጥ። ይኹን’ምበር ብዙሕ ግዜ ካብ እወታዊ ጥቕሚ ቡን ጎድናዊ ሳዕቤኑ ንዛረቦ ይበዝሕ። ብመሰረት ኣብ 1990ታት ዝተኻየዱ መጽናዕትታት፡ ቡን ዝሰትዩ ሰባት ንሕማም ልቢ ከም ዝቃልዑ ዝብል መደምደምታ እዩ ነይሩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዝተኻየደ መጽናዕትታት ግና እቲ ውጽኢት ብኣንጻሩ ምዃኑ እዮም ተመራመርቲ ዝገልጹ። ይኽእል’ዩ ማለት እዩ። ናይ ምስታይ ልምዲ ንዘለዎም ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ሰባት መጽናዕቲ ኣካዩዱ። ብመሰረት እቲ መጽናዕቲ፡ እቶም ብዙሕ ቡን ዝሰትዩ ሰባት ብሕማም ወቕዒ ልብን መንሽሮን ክጥቅዑ ዘሎ ተኽእሎ ትሑት ምዃኑ ገሊጹ። ቡን፡ ኣብ እዋን ምብሳል ብልዑል ሙቐት ዝፍጠር ኤክራይላሚድ ዝተባህለ ንጥረ ነገር ስለ ዘለዎ ንሕማም መንሽሮ ከም ዘቃልዕ እዩ ክግለጽ ጸኒሑ። ብመሰረት ኣብ 2016 ዝተኻየደ ዓለምለኻዊ መጽናዕቲ መንሽሮ ግና ቡን ልዕሊ 65 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ ዋዒ እንተዘይረኺቡ ንመንሽሮ ከቃልዕ ዝኽእል ንጥረ ነገር ከምዘይብሉ እዩ ደምዲሙ። ሓደ ጉጅለ መጽናዕቲ ብወገኑ ካፌይን ዘለዎ ቡን ምስታይ ኣብ መጠን ሽኮር ደም ጽልዋ ከም ዘለዎ ይገልጽ። ኣብቲ መጽናዕቲ ዝተሳተፉ ሰተይቲ ቡን ኣብ ግዜ ቁርሲ ሽኮር ዘለዎ ቡን ዝሰትዩ ሰባት ምስቶም ቅድሚ ቁርሲ ቡን ዘይሰትዩ ክነጻጸር እንከሎ ብ50 ሚእታዊት ኣብ ደሞም ሽኮር ክውስኽ ተራእዩ። ስለዚ እቲ መጽናዕቲ ወላ’ኳ ረብሓታት ቡን እንተገለጸ፡ ከም ቁርሲ ክውሰድ ከም ዘይብሉ እዩ ግና ዝምዕድ። ኣብ መዓልቲ ክሳብ ኣርባዕተ ፍንጃል ቡን ዝሰትዩ ሰባት ምስቶም ዘይሰትዩ ክነጻጸር እንከሎ ዝተሓተ ተርእዮ ሕማም ከም ዘለዎም እዩ እቲ መጽናዕቲ ዘረድእ። ስለዚ ብመሰረት እቲ መጽናዕቲ ረብሓ ቡን ካብ እንግምቶ ንላዕሊ ክኸውን ኣብ 2017 እውን ኣብ ኤውሮጳ ሓደ ትካል ንልዕሊ 16 ዓመታት ቡን", "char_count": 2318, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03965", "text": "መርከብ ሱልጣና ኣብ ሚያዝያ 1865 ኣብ ሩባ ሚሲሲፒ ብዘጋጠማ ምቅጻል እያ ምሉእ ብምሉእ ዓንያ። እዚ ኣብ ታሪኽ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ዓቢ ዕንወት ዘምጽአ እዩ ነይሩ። እታ ብሃፋ ትሰርሕ ዝነበረት መርከብ፡ ሓደ ካብ መፍልሒ ድሕሪ ምትኳሱ እታ መርከብ ክትጥሕል ብምጅማራ ካብቶም ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ 2400 ተሳፈርቲ፡ እቶም 1800 ሰባት በቲ ሓደጋ ሞይቶም። እዚ ዛንታ ኣብ ታሪኽ ዓለም ዳርጋ ተረሲዑ እዩ፡ ብዝግባእ ከም ዘይተሰነደ’ውን እዩ ዝግለጽ። እቲ ሓደጋ፡ ድሕሪ ምቕንጻል ፕረዚደንት ኣብርሃም ሊንኮን ከምኡ’ውን ኣብ ግዜ ምዝዛም ኲናት ሓድሕድን ዘጋጠመ ብምንባሩ ነዚ ሓደጋ ከም ዓቢ ፍጻመ ክወስዶ ዝኸኣለ ሰብ ኣይነበረን። ዝበዝሑ ካብቶም ተጐዓዝቲ ሽዑ ካብ ቤት ማእሰርቲ ተለቒቖም ናብ ቤቶም ዘምርሑ ዝነበሩ ወተሃደራት እዮም ዝነበሩ። መንግስቲ ኣመሪካ ድማ ነቶም እሱራት ኲናት ዝነበሩ ወተሃደራት ናብ ዓዶም ክመልሶም እዩ ምስ ሓለፍቲ መርከብ ሱልጣና ውዕል ዝገበረ። ጠንቂ ናይቲ ሓደጋ፡ ድኹም ኣሰራርሓ ናይቲ ናይ ሃፋ መፍልሒ ከም ዝነበረ እዩ ዝግለጽ። እንተ ኾነ ብዙሓት ሰባት ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ ኣብ ፐስቲጎ- ኣመሪካ ዓቢ ባርዕ ሓዊ ከም ዘጋጠመ ኣይፈልጡን እዮም። እቲ ኣብ 8 ጥቅምቲ 1871 ዘጋጠመ ባርዕ ሓዊ ኣብ ታሪኽ ኣመሪካ ዝበዝሐ ብሓደጋ ባርዕ ዝሞቱ ቁጽሪ ኮይኑ እዩ ተመዝጊቡ ዘሎ። ኣብቲ ግዜ ኣስታት 1875 ትርብዒት ማይልስ ካብ መሬት ናይታ ንእሽተይ ከተማ ብባርዕ ተሃሞኸ። ብዘይካ’ዚ 12 ንኣሽቱ ዓድታት ኣብ ከባቢ ናይታ ከተማ ዝነበራ በቲ ባርዕ ከም ዘይነበራ ኮና። ከም ሳዕቤኑ ኣስታት 2500 ነበርቲ ናይቲ ከተማ በቲ ሓደጋ ህይወቶም ሰኣኑ። እቲ ባርዕ ካብ ምብርትዑ እተላዕለ፡ ብልዕሊ ማይ ነጢሩ ከይተረፈ ናብ ካልእ ጎረቤት ከተማ ከም ዝለሓመ ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ እቲ ኣብ 1871 ኣብ ቺካጎ ዝተፈጸመ ዓቢ ባርዕ ሓዊ፡ ከም ሳዕቤኑ ድማ ኣርባዕተ ትርብዒት ማይልስ ቺካጎ - ኢሊኖይ ዝሃሞኸን ኣማኢት ሰባት ዝቐተለን ባህርያዊ ሓደጋ ይፈልጡ እዮም።", "char_count": 1123, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03966", "text": "ዓሌት ዓሳ እዩ። ካብ ኣባ-ጎብየ ዝዘሓለ ከምዝኾነ ዝግለጽ ዓሳ-ፈረስ፡ ኣብ ሰዓት ትሕቲ ሓደ ሰንቲ ሜተር ጥራይ ክጐዓዝ ከምዝኽእል እዩ ዝግለጽ። • ካብ ዓሌት ኣዕዋፍ ዝገዘፈት ሰገን፡ ብኣዝዩ ልዑል ፍጥነት ክትጎዪ ትኽእል እያ። ገዚፍ ነብሲ እትውንን ሰገን፡ ማእከላይ ገምጋም ቅልጣፈኣ ካብ ፈረስ ዝዛየደ እዩ። ብተወሳኺ ሰገን ካብ ኣንስተይቲ ኣንበሳ – ዋዕሮ ንላዕሊ ክትግዕር ትኽእል።", "char_count": 244, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03967", "text": "• ካንጋሮ ጭራኣ ከም መሐለውታ ሚዛን ነብሳ’ያ ትጥቀመሉ። ናይዚ ኣብነት ድማ፡ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ጭራኣ ንላዕሊ እንተደኣ ትኽ ኢሉ፡ ኣእጋራ ብቕልጡፍ ንላዕሊ ሓፍ ብምባል ይነጥር። ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 መደብ ፊዮሪና 09፡05 መደብ ፊዮሪና 09፡50 ሙዚቃዊ ድራማ 09፡50 ሙዚቃዊ ድራማ 10፡20 ፓኖራማ 10፡20 ፓኖራማ 11፡00 መደብ ማእገር 11፡00 መደብ ማእገር 13፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ 13፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ (ቀጥታ) (ቀጥታ) • ኣናብር ኣብ ቆርበቶም ሽራጥ-ሽራጥ ምልክት ኣለዎም። ዋላ’ኳ ኩሎም ዓሌት ኣናብር ሽራጥ-ሽራጥ ዘለዎ ቆርበትን ጸጉርን ዝውንኑ ይኹኑ፡ ኣብ ነፍስወከፍ ነብሪ ዝርከብ ናይ ሽራጥ ምልክት ዝተፈላለየ እዩ። 13፡40 ቀስተ ድሕነት 13፡40 ቀስተ ድሕነት 14፡00 መደብ ሞዛይክ 14፡00 መደብ ሞዛይክ 16፡30 እንዳ ዝማም 16፡30 እንዳ ዝማም 17፡05 ፍረ-ጻዕሪ 17፡05 ፍረ-ጻዕሪ 17፡30 ፈንቅል 17፡30 ፈንቅል 18፡05 መደብ ዋልታ 18፡05 መደብ ዋልታ 18፡50 መደብ ህርመት 18፡50 መደብ ህርመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም እትመት 20፡15 ፊልም እትመት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 መደብ ቡያ 21፡25 መደብ ቡያ 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡15 ድራማ 22፡15 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) • ሓራምዝ ክሳብ 5 ኪ.ሜ ርሕቀት ንዘሎ ማያዊ ቦታ ክሽትቱ ይኽእሉ። ብተወሳኺ ሓርማዝ ሓደ ካብቶም ሰለስተ ብትከተ-ጽግያት (ጽግያት ናይ ምቍራጽ መስርሕ) ዘዘውትሩ መጥበውቲ እንስሳታት እዮም። ወዲ ሰብን ዓሳ ነባሪን እቶም ክልተ ብትከተ ጽግያት ዝረኣየሎም እንስሳታት እዮም። • ኣብ ምድሪ ካብ ዝርከቡ ዝተፈላለዩ እንስሳታት፡ እቶም ብብዝሒ ዝርከቡ ጻጸ እዮም። ምስ ጠቕላላ ህዝቢ ዓለም ብምውድዳር ብማእከላይ ገምጋም ንሓደ ሰብ፡ ሚልዮን ዝኾኑ ጻጸ ይብጽሕዎ። • ናይ ወዲ ሰብ ቀንዲ መለለዪን መፍለዪን ኣሰር ኣጻብዕቲ እዩ። ከልቢ ንምፍላይ ድማ፡ ኣሰር ናይ ኣፍንጫኦም ምምልካት የድሊ። ምኽንያቱ ናይ ዝኾነ ከልቢ ኣሰር ኣፍንጫ ፍሉይን በይናውን እዩ።", "char_count": 1260, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03968", "text": "ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ • ዝቐልጠፈ እንስሳ፡ ቺታ ዝተባህለ ዓሌት ነብሪ ክኸውን ከሎ፡ ዛጊት እቲ ዝዘሓለ እንስሳ ድማ ኣብ ማያዊ ባሕሪ ዝነብር ዓሳ-ፈረስ ዝተባህለ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መደብ ቈላሕታ 12፡02 መደብ ቈላሕታ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ዕላል ጥበባት 12፡55 ዕላል ጥበባት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 መደብ ሄሎ ደባይዋ 13፡45 መደብ ሄሎ ደባይዋ 15፡30 ዶክመንት 15፡30 ዶክመንት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ሌላ 17፡15 ሌላ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ደረት ቃና 17፡45 ደረት ቃና 19፡26 መደብ ሳይዳ 19፡26 መደብ ሳይዳ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ስፖርት ስፖርት ካብቲ ባርዕ ዘምለጡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ይሕብሩ። ብዘይካ’ዚ እቲ ብርቱዕ ማዕበል ዝነበሮ ባርዕ፡ ገዛውትን መኪናን ከይተረፈ ናብ ኣየር ንላዕሊ ይድርቢ ከምዝነበረ እዮም ዝዝክሩ። እቶም ካብቲ ባህርያዊ ሓደጋ ዘምለጡ ሰባት፡ ናብ ሩባታት፡ ዒላታት ወይ ካልእ ማያዊ ኣካል ብምእታው ህይወቶም ከድሕኑ ከም ዝኸኣሉ እዮም ዝገልጹ፡ ብዙሓት’ውን ጥሒሎም ሞይቶም እዮም። ብዙሓት ካልኦት’ውን ብሰንኪ ንነዊሕ ሰዓታት ኣብ ማይ ምጽንሖም ንመልመስትን ካልእ ሕማምን ከም ዝተቓልዑ እዩ ዝግለጽ። እንተ ኾነ እዚ ዓቢ ሓደጋ ሓደ ካብቲ ብዝግባእ ኣቓልቦ ዘይተዋህቦን ኣብ ታሪኽ ብዝግባእ ክስነድ ዘይከኣለን እዩ። 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ደሃይ ሕትመት 21፡25 ደሃይ ሕትመት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ጥበብ 22፡10 መደብ ጥበብ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓዳስ ኤርትራ 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.180", "char_count": 1129, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03969", "text": "ክፍሊ ኣከባቢ - ሚ/መ/ማ/ኣከባብን ኣህጉራዊ መዓልቲ (ብኽነት ኣልቦ)፡ ሎሚ ዓመት ንመበል ራብዓይ ግዜ ብደረጃ ዓለም ተኸቢራ ትውዕል ኣላ። ናይ ሎሚ ዓመት ቴማ ነቲ ብደረጃ ዓለም ዝርአ ዘሎ ልዑል ብኽነት መግቢ ኣቃልቦ ንምሃብን ንምውጋዱን ብምሕላን “ብኽነት መግቢ ነወግድ!” ዝብል እዩ። ዝተፈላለዩ ኣከባብያዊ መጽናዕትታት ከምዘረጋግጽዎ፡ ኣብ 2022 ጥራይ ብደረጃ ዓለም ካብ ዝፈረየ ጓሓፍ ብገምጋም ሓደ ቢልዮን ቶን ተረፍ መግቢ ኢዩ። እዚ ማለት ወድ-ሰብ ካብ ዘህልኮ/ዝበልዖ መግቢ ሓደ ሕምሲት ይሽፍን። ብሓፈሻ ከረአ እንከሎ፡ ጓሓፍ ተረፍ መግቢ ኣስታት ፍርቂ ናይቲ ካብ 2.1-2.3 ቢልዮን ቶን ዓመታዊ ከም ዝፍጠር ዝግመት ዘቤታዊ ጓሓፍ ይሽፍን።። ብኽነት መግብን ግጉይ ኣጠቓቕማ ጸጋታትን በዚ ዘለዎ ናህሪ እንተቐጺሉ ኣብ 2050 እቲ መጠን ናብ 3.8 ቢልዮን ቶን ክብ ተኽእሎ ከምዘሎ’ዩ ጸብጻብ ፕሮግራም ኣከባቢ ሕቡራት ሃገራት ዝሕብር። ንምሕደራኡ ዝግበር ፍይናሳዊን ወጻኢታት፡ ዝስዕብ ማሕበረ- ቁጠባውን ጥዕና ሽግራትን ኣከባቢያዊ ብከላን እውን ኣቃሊልካ ዘይረአ ከቢድ ብድሆ’ዩ።", "char_count": 625, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03970", "text": "ኣብ ዓለም ዚፈሪ መግቢ ኣብ መዓላ ከይወዓለ ከምዝጓሓፍን ከምዝባኽንን እዩ ውዱብ ሕርሻን መግብን ዝሕብ። እዚ ኸኣ ብኽነት መግቢ ዓቢ ዓለማዊ ስክፍታ ኮይኑ ኣሎ። ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት፡ ንደቂ ሰባት ዝፍጠር መግቢ፡ ኣብ መኣዲ ቅድሚ ምብጽሑ፡ ገለ ክፋሉ ይጠፍእ ወይ ይባኽን። ኣብ ዝተፈላለዩ ደረጃታት መስርሕ ቀረብ መግቢ ማለት ኣብ ምፍራይ፣ ምእካብ፣ ምኽዛን፣ መጓዓዝያ፣ ዕዳጋን ሃልኪን ብኽነታት የጋጥም። መግቢ ምብኻን ማለት፡ ንምፍራዩ ዝውዕል ጸጋታት ኣከባቢ፡ ከም ማይ፡ መሬት (ማዕድናት) ፡ ጸዓት፡ ጉልበትን ፋይናንሳዊ ወፍርን ክንቱ ምዃኑ’ዩ። ብደረጃ ዓለም ዓመታዊ ንዝባኽን ዘሎ 1.3 ቢልዮን ቶን መግቢ ንምፍራይ ኣስታት 250 ኪሎ ሜትር ኲብ (ኪ.ሜ3) ማይ የድሊ፡ እዚ ማለት 24 ሚእታዊት ካብቲ ንሕርሻዊ መዓላ ዝውዕል ማይ ይባኽን ኣሎ። መብዛሕቲኡ ግዜ ዝድርበ መግቢ ኣብ መጉሓፊ ቦታታት ብግቡእ ስለዘይውገን/ዘይምሕደር ብዘለዎ ጠሊ ተሓጊዙ ይምሽምሽን ብከላ ኣከባብን ለውጢ ክሊማን ኣብ ምብኣስ ልዑል ኣበርክቶ ዝገብሩ መርዛማት ጋዛት ናብ ኣየር ይትፍኡ። ካብዚ ዓይነት ሽግራት ንምግምጋል ማለት፡ ብኸነት ጸጋታት ኣከባቢ ንምግዳል፡ ብከላ ንምቁጽጻርን ማሕበረ ቁጠባ ንምርግጋጽን ትግባረ ውሕሉል ምሕደራ ጓሓፍን ምጉዳል ብኽነት መግብን ብግቡእ ክስረሓሉ ዜሮ ብኽነት ምስ ባህላዊ ዜሮ ብኽነት ምስ ባህላዊ ልምድታታት ልምድታታት ብኽነት መግብን ካብኡ ዝፍጠር ጓሓፍን ምስ ቁጠባዊ ምዕባለ፡ ኣመጋግባ ባህልን ልምድን ሕብረተሰብ ዝተፈላለ’ዩ። መብዛሕትኡ ኣብተን ብቑጠባ ዝማዐበላ ሃገራት ቀዳማይ ዓለም ዝነብር ህዝቢ፡ ሓሻሽነት ዝመለልይኡ ካብቲ ኣብ ክሽነ ዘዳሎ መግቢ ዘይተኣደነ ክፍሉ ዝጉሕፍ’ዩ፡፡ ብኣንጻሩ ኣብተን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ዝነብር ድሩት ቁጠባዊ ትሕዝቶ ዝውንን ክፋል ሕዝቢ ዓለም እቲ ዘፍርዮ እኹል ዘለዘይኰነ፡ ከይተጠቕመሉ ዝጉሕፎ መግቢ ኣዚዩ ትሑት እዩ። ምስ ልምድን እምነትን ኣተኣሲስርካ ክረኡ እንከሎውን፡ ቅድም ቀዳዳም ክትምገቦ ካብ ዘቐረብካዮ መግቢ ተረፍ ምግዳፍ ብስነ-ምግባር ነውሪን ትእዛዝ ፈጠሪ ከም ዘይምኽባር’ዩ ዝቑጸር። ሕሉፍ ሓሊፉ ካብ ኢድካ ዝወደቐ መግቢ፡ ተሳሊምካ ምብላዕ ከም ጽቡቕ ልምዲ/ባህሊ ምውሳዱ፡ ከስዕቦ ዝኽእል ጎድናዊ ጥዕናዊ ጸገማቱ ጥንቃቐ ዝሓትት ምዃኑ ከይተዘንገዐ፡ ኣብ ምጉዳል ብኽነት መግብን ምስኡ ዝተኣሳሰር ጉሓፍን ዘለዎ ኣበርክቶ ዕዙዝ’ዩ። እዚ ዝተጠቕሰ ልምዲ ኣብ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብፍላይ ኣብ ገጠር ዝነብር፡ ዝውቱር’ዩ። ብዘይካ’ዚ ካብ ዝርካቡ ዝፍጠር ናይ መግቢ ጓሓፍ ንመግቢ እንስሳታት ክውዕል ወይ ምስቲ ናይ ጥሪት ቀልቀልን እቲ ብኩንቱ ዝባኽን መግቢ ማዕረቲ ንምፍራዩ ዝፈሶ ጸጋን ዝሓቶ ግዜን ግልበትን ዝግበኦ ክብሪ እንተዝወሃቦን ብግቡእ እንተዝተሓዝን መዓላን እንተዝግበረሉን፡ ብደረጃ ዓለም ኣብ ትሕቲ ሕሱም ጥሜት ኣለዉ ዝባሃሉ ከባቢ 783 ሚልዮን ሰባት ኬዕንግል ከምዝእል እዩ ዝሕበር። ነዞም ዓመታዊ ዚጓሓፉ ዓቐን መግቢ ንምፍራይ ተባሂሉ ብዝሒ ዘለዎ ንጥዕና ሰብ ኮነ ካልኦት ህይወታውያን ሃሰይቲ ዝኾኑ ጸረ ባልዓትን ካልኦት ኬሚካላትን ኣብ ጥቅሚ ከምዝውዕሉ ድማ ይሕበር። ኣብ መዓላ ኸይወዓለ ዚጓሓፍ መግቢ ክንዮ’ቲ ዘስዕቦ ጥዕናዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ጽልዋ፡ ኣብ ኣከባቢ ዘውርዶ ሃስያ እውን ልዑል እዩ። ዜቤታዊ ጓሓፍ፡ ኪንዮ’ቲ ኣብ ምሕደራ ጓሓፍ ዝፈጥሮ ተወሳኺ ጸቕጢ፡ ዓለማዊ ዋዒ ኣብ ምብኣስ ዘለዎ ተራ እውን ኣቕሊልካ ዝርአ ኣይኮነን። ብደረጃ ዓለም፡ ካብ ጠቕላላ ምንጪ ክሊማዊ ነውጺ ዝኾኑ ትፋእ ሓምላይ ገዛ፡ ልዕሊ 10 ሚኢታዊት ካብ ዝባኸነ መግብን ጓሓፍን እዩ ዝምንጩው። እዚ ኣሃዝ ምናልባት ምስቲ ካብ ጽላት መጓዓዝያ ኣየር ዝትፋኡ ጋዛት ክነጻጸር ከሎ ሓሙሽተ ዕጽፊ ይዛይድ። ብተወሳኺ ልዕሊ 14 ሚእታዊ ካብ ዝተፋእ ሚይቴን ጋዝ ካብ ጓሓፍ ዝምንጩ ብምዃኑን ሚይቴን ጋዝ ዓለማዊ ዋዒ ናይ ምፍጣር ተኽእልኡ (Global Warming Potent­ tial) ብመንጸር ካልኦት ጋዛት ዓቢ እዩ። ምስ ካርቦንዳይኦክሳይድ ክነጻጸር እንከሎ እቲ ኣሃዝ 21 ዕጽፊ ብምዃኑ ጽልዋኡ ኣሰካፊ ይገብሮ። ብኽነት መግቢ፡ እናዓበየ ዝኸይድ ብኽነት መግቢ፡ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ዓለማውን ሃገራውን ስክፍታ ዘሎ ዓለማውን ሃገራውን ስክፍታ ብቑዕን ውሑስን መግቢ ሓደ ካብቲ ወድሰብ ኣብ ምድሪ ኪነብር ካብ ዘድልዮ መሰረታዊ ጠለብ’ዩ። ሓደ ሲሶ ካብቲ ዝገብሩ ኣገባባት እዮም። ልዒሎም ንዝተጠቕሱ ኣገባባት ምጉዳል ብኽነት መግብን ጓሓፍ ተረፍ መግብን ንምርግጋጽ፡ እቲ ስጉምቲ ካብ ስድራ- ቤት ክጅምር ኣገዲሲ’ዩ። ክቡር ልምድን ባህልን ኣታሓሕዝ መግብን ኣተኣላልያ ጓሓፍን ዝያድ ክመሓየሽ ምስ ዘመናዊ ቴክኖሎጂን ስነ-ፍልጠትን ምውሃህዱ ኣገዳሲ ስለዝዀነ ኣብ ስድራ-ቤታት ዘተኰረ መደባት ጎስጓስን ምንቕቓሕን ክውደብ ኣለዎ። ተራ ስድራቤታትን ኮማትን ተራ ስድራቤታትን ኮማትን ስድራ-ቤታት ብግቡእ እንተ ነቒሐንን ፍልጠት ዓጢቐንን ብደረጀአን ዝውሰዱ ቀለልትን ተተግበርትን ኣገባባት ምንካይ ብኽነት መግቢ ኣብ ምኽታል ዕዙዝ ኣበርክቶ ይህልዎም። ስድራ-ቤታት ውሕሉል ኣተሓሕዛ ቀረብ መግቢ ንክኽተላ፡ ንመጠን ዝዳሎ መግቢ ብመንጸር ዓቕሚ ኣህላኽነት፡ ንኣተዓቃቕባ ንዘይሃለኸ መግቢ ብውሕስነት ክዕቕብኦ ዘኽእል ፡ ከምኡ’ውን ተረፍን ክጸንሕ ዝይክእልን መግቢ ኣብ ጥቖሚ ክውዕለሉን ዘኽእል ብቑዕ ፍልጠት ምስ ዝዓጥቃ፡ ኣበርክትአን ኣብ ምጉዳል ብኽነት መግቢን ጒሓፍን ወሳኒ ግደ ምተረኽቦ። ካልእ ጓሓፍ ተሓዊሱ ከም ዝምሽምሽ ብምግባር ባህርያዊ ድዂዒ ኣብ ምፍራይ ይውዕል። እዚ ጽቡቕ ልምድን ባህልን ናይ መግቢ ጓሓፍ ናብ ዜሮ ንምውራዱ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ዕዙዝ ተራ ኣለዎ። ብኣንጻር’ዚ ኣብ ተፈላለዩ ውራያት፡ ከም መርዓ፡ ንግደትን ካልእ ምትእኽኻባትን ዝግበር ናይ መግቢ እንግዶት ዝፍጠር ጓሓፍ ኣቃሊላ ዝረአ ኣይኰነን። ኣብ ውራያት ብመኣዲ ምምጋብ ክቡር ባህሊ ህዝቢ ኤርትራ’ኳ እንተኹነ፡ እቲ ዝቕረብ እንጀራ ልዕሊ ዓቐን ምስ ዝኸውን ግን፡ በርበረን ካልኦት ቀመማትን ቅብእን ብዝበዝሖ ጸብሒ ስለዝትርክስ ተመሊስካ ንምምጋቡ ሓደገኛ’ዩ፡ ባህርያዊ ድኹዒ ንምምስራሕ ክተውዕሎ’ውን ዘይምቹኡ ሰለዝኸውን፡ ኣብ ዓቐን ዝቕረብ መግቢ ጥንቃቐ የድሊ። ሓላፍነት መንግስታውያንን ሓላፍነት መንግስታውያንን ብሕታውያን ትካላትን ብሕታውያን ትካላትን ኪኖ ስድራቤታትን ኮማትን፡ መንግስታውን ብሕታውያን ትካላት እውን ብኽነት መግቢ ኣብ ምጉዳል ወሳኒ ተራ ኣለወን። ትካላት ሃለኽቲ መግብታት፡ ኣብያተ ሻሂን መግቢን ሆቴላትን ዕዳጋታትን ኣብ ኣተሓሕዛ፡ ኣተዓቃቕባን ምኽዛንን ምክፍፋልን መግቢ ውርጹጽ ኣገባብ ክኽተሉ ኣለዎም። ውሑስ ምሕደራ ሰንሰለታዊ ቀረብ መግቢ ምኽታልንስርዓተ ቁጽጽርን ክትትልን ምሕያልን፡ ብኽነት መግቢ ኣብ ምጉዳል ዝለዓለ ተራ ኣለዎ። ኣብ ከተማታት ኣብ ምውጋድ ብኽነት መግቢ ዘሎ ልምዲን ባህልን ካብቲ ናይ ገጠር ብዙሕ ዝፍለ’ኳ እንተዘይኰነ፡ ምስ ምምሕያሽ መነባብሮን ለውጥ ኣነባብራን፡ ዓይነትን ብዝሕን ዝፈሪ ጓሓፍ ተረፍ መግቢ ዕቤት የርኢ። እቲ ዝፈሪ ጓሓፍ ተረፍ መግቢ’ውን ኣብ ክንዲ ብግቡእ በይኑ ተፈልዩ ናብ ጥቕሚ (መግቢ እንስሳ ወይ ንምምስራሕ ባህርያው ድኹዒ) ዝውዕል ምስ ካልኦት ሓደገኛ ጓሓፍ ተሓዊሱ ሰለዝውገን ተወሳኺ ጸገም ይፈጥር። ነዚ ተርእዮን ንምጉዳል፡ ክንበልዖ ካብ ንኽእል መጠን መግቢ ኣብ ሽሓኒ ዘይምቕራብ፡ እቲ ዝተረፈ መግቢ ኣብ ዝቕጽል እብረ (ካብ ምሳሕ ዝተረፈ ኣብ ድራር) ክጥቀመሉ ብዝኽእል ኣገባብ ምሓዝ፡ ኣብ ዝተናወሐ ግዜ ንምጥቃም ኣብ ዝሑል ኩነታት ኣየር ምዕቃብ የድሊ። ኣብ ላዕሊ ካብ ዝተጠቕሰ ፈሊኻ ዘይረአን ዝያዳ ክስረሓሉ ዘለዎን፡ ንቕሓን መንእሰያት ተመሃሮ ብዛዕባ ኣገባብ ምጉዳል ብኸነት መግብን ምንጋስ ውሕሉም ምሕደራ ጓሓፍ’ዩ። ትካላት ትምህርቲ ነዚ ጻዕርታት ዝያዳ ንምድጋፍን፡ ኣብተማሃሮን መንእሰያትን ብዛዕባ ምክልኻል ኣከባብን ሓላፍነታዊ ሃልኪን ንቕሓት ንምስራጽ ክጉስጎሳሉ ይግባእ። ኣብ መንእሰይ ወለዶ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ንምምጻእ ዝግበር ጻዕሪ ውጽኢቱ ቅልጡን ነባሪ ምዃኑን ድማ ምስትብሃል የድሊ። ብኽነት መግቢ ምንካይ ኩሉ ዜጋ ክወስዶ ዝኽእል ቀሊል ግን ከኣ ውጽኢታዊ ስጉምቲ እዩ። መግቢ ብዙሕ ኣከባብያውን ሰብ ሰርሖምን ጸጋታት ዝፈሰሶን ብብዙሓት ሂወታውያን ዝድለ ምዃኑ ብምግንዛብ ዋጋ ክንህቦን ብውሕልነት ከነመሓድሮን ይግባእ። ብኽነት መግቢ ምሉእ ብምሉእ ክውገድ ኣብ ዘይክእለሉን እዋን እውን እንተኾነ ብሓላፍነት ክመሓደር ይግባእ። ዝባኸነን ጓሓፍ ተረፍ-መረፍን መግቢ በይኑ ፈሊኻ ብባህሪያዊ ኣገባቢ ናብ ድዅዒ ብምቕያር ትሕዝቶ ሓመድን ሕርሻዊ እቶታውነትን ከተዕብን ውሕስነት ኣከባቢ ከተረጋግጽን ይክኣል። ከምዚኦም ዝበሉ ኣገባባት ነቲ ሰፊሕ ኣምር ዓንኬላዊ ቁጠባ ዝድግፉ ኮይኖም፡ ጸጋታት ኣብ ክንዲ ብኸንቱ ዝባኽኑ ዳግማይ ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ በዚ ኣጋጣሚ ብኽነት ምጉዳል ማለት ነቲ ብደረጃ ሃገር ንሰርሓሉ ዘለና ኣብ ድሕነትን ዕቃበን ኣከባቢ ከምእውን ብደረጃ ሃገር ኣብ ዝግበር ዘሎ ዘላቅነት ዘለዎ ውሕስነት መግቢ ኣብ ምርግጋጽ ዓቢ ኣበርክቶ ስለ ዘለዎ ደረጃ ንቕሓትናን ብምብራኽ ብምዕባይን ተራና ከነሕይል ይግባእ። 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.180", "char_count": 5066, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03971", "text": "እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽሓፍትን መጽሔታትን፡ ቃለ-መጠይቓት፡ ከምኡ’ውን ካብ ኣርካይቭስ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ስእልታትን ሰንዳትን ምርኩስ ብምግባር ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ነዘኻኽር። ነይሮም። እቶም ተጋደልቲ ነቶም ወተሃደራት ጸላኢ ኣይረኣዩዎምን። ሽዑ ምስ ተረኣኣዩ ንሓድሕዶም ተጠማመቱ ክልቲኦም ድማ፡ ነናብ ቦታኦም ሰላሕ ኢሎም ተመልሱ። ምኽንያቱ ሽዑ ተዅሲ እንተ ከፊትካ እቲ ኣሪኻዮ ዘሎኻ በለስ’ውን ክትስእኖ ትኽእል ኢኻ። እቲ ደሓር ናብ ዝማዕበለ ደረጃኡ ዝተሰጋገረ ናይ ቅድመ-ግንባር ኣሃዱ መጥባሕቲ’ውን፡ ኣብ ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ኣብ ከበባ ናቕፋ’ዩ ንፈለማ እዋን ቈይሙ። ኣብ ውግእ ናይታ ፈላሚት ዕለት ከበባ ናቕፋ፡ ብ17 መስከረም 1976 ሰዓት 4፡00 ድ.ቀ. ናይ መጀመርያ ናይ ከብዲ መጥባሕቲ ኣብ ቅድመ ግንባር", "char_count": 525, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03972", "text": "ብድሕሪ መጥቃዕቲ 1975፡ ተቐማጦ ናቕፋ ንዝፈትውዋ ከተማኦም ገዲፎምን ንብረቶም ዛሕዚሖምን ገለ ናብ ሱዳን፡ ገሊኦም ናብቲ ተጋደልቲ ዝንቈቱሉ ከባቢታት ፋሕ ክብሉ ከለዉ፡ ክወጹ ዘይከኣሉ 70 ትንፋስ ከኣ ኣብ ውሽጢ ከበባ ናቕፋ ምስ ጦር ሰራዊት ተዓጽዮም ተረፉ። ኣብ ቦኽሪ ውግእ ከበባ ናቕፋ መስከረም 1976 ዝተወግአ - ተጋዳላይ ተኸስተ", "char_count": 214, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03973", "text": "ብዘይ ዝዀነ ንብረት ስለ ዝወጹ፡ እቶም ተጋደልቲ ካብተን ዝምገቡወን ዝነበሩ ‘ወዲ ዓከር’ እናመቐሉ ይሕግዙዎም ነበሩ። ህዝቢ’ውን ንዖኦም ከምኡ። ብንብረቱን ጉልበቱን ብምሉኡ ምስ ተጋደልቲ ወጊኑ። ብድሕሪ’ታ ናይ ሮመዳን 1975 መጥቃዕቲ፡ ጦር ሰራዊት ኣብ ከባቢ መስጊድ’ዮም ነቲ ህዝቢ ኣኪቦሞ። “ደቅኹም እንተ ዘይኣእቲኹሞም ክንድምስሰኩም ኢና። ካብ ኤርትራ ሓንቲ ባዴላ ሓመድ’ውን፡ ኣይንህብን ኢና። ንሕና 26 ሚልዮን ኢና። ንስኹም ሰለስተ ሚልዮን ኢኹም። ብዘይ ብረት ብኢድና ሒዝና ክነምጸኣኩም ንኽእል ኢና” ኢሎም ኣፈራሪሖሞም። ሽዑ በለስ ናቕፋ ንተጋደልቲን ነቶም ኣብ ናቕፋ ዓስኪሮም ዝነበሩ ሰራዊት ኢትዮጵያን ቀለብ ሓጊዙዎም’ዩ። ክልቲኦም ተጻረርቲ ሓይልታት ጠበናጁኦም ኣጻዊዶምን ግመ ተጐልቢቦምን ኣብ ክልተ ጐድኒ ናይ ሓደ ዕሙር በለስ ተሓቢኦም የውርዱ ነይሮም። እንተኾነ እቲ ናይ ጥሜትን ውግእን ዝነበረ ኩነታት ዝመረረ’ኳ እንተ ነበረ፡ ብጥሜት ይዅን ብዕርቃን ተስፋ ዝቘርጽን ዝጃጁን ተጋዳላይ ኣይነበረን። ነቝጣ ፖሊስን ቤት ጽሕፈት ዓሊ ሔጎን ብ23 መጋቢት 1976 ልኡኽ ወጻኢ ጉዳይ፡ ዑስማን ሳልሕ ሳበ ምስ ህ.ሓ. ዝምድንኡ ምስ በተኸ፡ ነቶም ኣብ ናቕፋን ከባቢኣን ዝነበሩ ተጋደልቲ ከቢድ ናይ መነባብሮ ጸገም’ዩ ኣጋጢሙዎም። ብዘይካ ርጒዲ ዝነበረን ዕጻፋት፡ ክዳውንቶም ብኻልእ ኣጭርቕቲ ዝተጠቓቕዐ’ዩ ነይሩ። ኣብ ናቕፋ ዘሎ ቁሪ ዕርቃንን ጥሜትን ተወሲኹዎ ምስኡ ከኣ፡ ቁማል ከቢድ’ዩ ነይሩ። ተጋዳላይ ግን፡ ነዚ ኩሉ ተጻዊሩ’ዩ ናቕፋ ከጥቅዕ ዘንቀደ።", "char_count": 864, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03974", "text": "እቲ ውጉእ ተጋዳላይ፡ ኣባል ቦጦሎኒ 500 ተኸስተ መስፍን ይበሃል። ተኸስተ ኩሉ መዓናጡኡ ካብ ከብዱ ወጺኡ ብነጸላ ተጠቕሊሉ’ዩ ናብታ ኣሃዱ መጥባሕቲ ዝመጸ። ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመታት ከምዚ ዓይነት ብርቱዕ ሓደ ግዜ እቶም ተኸቢቦም ዝነበሩ ወተሃደራት ደርግ ብጥሜት ምስ ተሸገሩ፡ ዘተኣማምን ግመ ስለዝነበረ ብወገን መስጊድ በለስ ከምጽኡ ተበገሱ። እናውረዱ ከለዉ ብልዕለኦም መቚሎብ ሽዑ ዕርቃን ምስ በርተዐ ነተን ስሙራት ዝዀና ናይ ሽኮር ክሻታት ስረ ይሰፍዩወን ነበሩ። ነቲ ናይ ሓርጭ ክሻ ከኣ ከም ኮበርታ ይጥቀምሉ ነበሩ። 19 መስከረም 1976 ነታ ናይ መስከረም 1975 ኣብ ዓመታ ማለት’ዩ፡ ናቕፋ ሓንሳብን ንሓዋሩን ኣብ ከባባ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ዝኣተወትላ ዕለት ኮነት። ናቕፋ ኣብ ምሉእ ቀለቤታዊ ክቢ ኣተወት። ከበባ ናቕፋ ኣብ ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንፈለማ እዋን ቀዋሚ ናይ ምርብራብ ቅዲ ኲናት ዝተኻየደሉ ፍጻመ ነይሩ። ተጋደልቲ ነቲ ካብ ነፋሪት ዝተደርበየ ጋንጽላ ክወስዱ ከለዉ ተቐልቂላ ትጥወ በለስ ሒዛ ድማ ትምለስ። ትደጋገም። ተጋደልቲ’ዮም በቲ ሓደ ሸነኽ ተጸጊዖም በለስ የውርዱ መውጋእቲ ተራእዩ ኣይፈልጥን። “ብሓቂ ከምዚ ዓይነት ውጉእ ምስ መጸኣና ሰንቢድና። እቲ ዝነበሮ ብሰዓት ሰፊና ምስ ኣመዓራረናሉ ክሓዊ ክኢሉ” ይብል ዶ/ር ተኸስተ ፍቓዱ ሓኪም ግንባር ናቕፋ ዝነበረ። ውግእ ምስ ተጀመረ፡ ነበርቲ ናቕፋ እቲ ዘገርም፡ እቲ ሽዑ መዓናጡኡ ተዘልዚሉ ዝነበረን፡ ብዘይ ምዕቡል መሳርሒታት፡ ብሳላ መጥባሕቲ ናይቶም “ብዘለካ ዝከኣለካ ግበር” ዝብሉ ሓካይም ዝሓወየን ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን፡ ንኣስታት ፍርቂ ዘመን ብህይወቱ ገና ኣለኹልኪ ኤርትራ እናበለ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ብሓላፍነት ደረጃ ንሃገሩን ህዝቡን የገልግል ከም ዘሎ፡ በዚ ኣጋጣሚ ተራ ሓካይም ሰውራ ኣብ ዘበነ-ገድሊ ከመይ ከም ዝነበረ ንምብራህ፡ ብሰፊሑ ምስ ውጉኣትን ሓካይም ሰውራን፡ ኣብ መጻኢ ቃለ መጠይቕ ክገብር ክፍትን ምዃኑ ይሕብር። ስርዓት ደርግ፡ ነቲ ኣብ ናቕፋ ዝተኸበበ ሰራዊቱ ንምድሓን፡ ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ወርሒ ጥቅምቲ 1976፡ ምሩጻት ተዋጋእቲ ዝተባህሉ፡ ብእስራኤላውያን ዝሰልጠኑ ኤርትራውያን ኮማንድስን ደርግ ኣብ ስልጣን ምስ መጸ ብፍሉይ ዘሰልጠኖም ነበልባል ዝበሃሉ ጦር ሰራዊትን፡ ምብራቕ ካብ ናቕፋ ኣብ ዝርከብ ጐልጐል ናሮ ብሄሊኮፕተራት ኣውሪዱ። ብዘይካ ውሑዳት ሃዲሞም ንኣፍዓበት ዝኣተዉ ድማ፡ ብምሉኦም ተቐቲሎም። ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን (2026) ሓደ ካብቶም ንውግእ ከበባ ናቕፋ ካብ ናይ ቅድሚኡን ድሕሪኡን ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ዝተኻየዱ ውግኣት ዝፈልይዎ ረቛሒታት፡ እቲ ምስ ኣየርወለድ ዝተገብረ ወግእ’ዩ። ድሕሪ ፍሽለት ውግእ ናሮ፡ ስርዓት ደርግ፡ ብ22 ጥቅምቲ 1976፡ ሰዓት 9፡30 ቅ.ቀ. 99 ኣባላት ዝነበሩዎ ሓደ ሻምበል ናይ ኣየር ወለድ ኮማንዶ፡ ኣብ ናቕፋ ብጋንጽላታት ወሪዱ ትንፋስ ናይቲ ክቡብ ሰራዊት ከጻንሕ ልኢኹ። ኣብ ሰማያት ናቕፋ ካብ ነፈርቲ ክዘሉ ከለዉ፡ ኣትሒዞም ብጠያይት ተጋደልቲ እናተቘለቡ ዝወረዱ ኣየርወለድ ግን፡ መሳቕይቲ ናይቶም ክቡባት ወተሃደራት ካብ ምዃን ሓሊፎም ዘምጽኡዎ ፋይዳ ኣይነበረን።", "char_count": 1748, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03976", "text": "እዚ ስም እዚ ብተቐማጦ ናይቲ ከባቢ ካብ ቀደም ጀሚሩ ዝጽውዓሉ ዝነበረ ስም’ዩ። ኣብ’ቲ ንጐላጕል ናሮ ዘእቱ ኣጻምእ ቦታታት ከም ገነት ምድረ-በዳ ክውሰድ ዘኽእሎ ናይ ማይ ጸጋ ዘለዎ ሩባ’ዩ። እዚ ብልጫ እዚ፡ ጸላኢ ክጠማመቶን ምሉእ ኣድህቦ ከንብረሉን ይድርኾ ነበረ። በዚ ከኣ፡ ቀጻሊ ናይ ህልኽ ውግኣት ተኻይድዎ እዩ። ኣብ መንጎ ሳልፈርን ኩባንያን ምህላዉ በተን ኣብኣ ዝዓረዳ ኣሃዱታት ከም ጐረሮ’ዩ ዝቝጸር። ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ካብኣ ዝመጽኡ ተጋደልቲ ክዳኖምን ነብሶምን ጽሩያት፡ ብዛዕባ ስዓታት ተጓዒዝካ ዝመጽእ ማይ ዝህሉ ዕላል ክውስኹን ክጽንበርዎን ሰኸኽ ዝብሉ እዮም። ምኽንያቱ ሕጽረትን ነዛ ጐረሮኻ ከተተርክስ ናይ ዝህሉ ከቢድ ሃልኪን ንዕኦም (ኣብኡ ክሳብ ዘለዉ) ጽውጽዋይ ጥራይ’ዩ።", "char_count": 443, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03977", "text": "1. ካልኣይን ሓድነታዊን ጉባኤ ህዝባዊ ግንባርን ተሓኤ ማእከላይ መሪሕነትን እዩ። እቲ ጉባኤ ካብ ዕለት 12-19 መጋቢት ኣብ ዓሬርብ ተኻዪዱ። 2. ውግእ ምድምሳስ ናደው እዝ ካብ 17-19 መጋቢት ተኻዪዱ። 19 መጋቢት ድማ፡ ናደው እዝ ዝተደምሰሰሉን ከተማ ኣፍዓበት ሓራ ዝወጸኣትላን ዕለት’ያ። 3. ሐ/ 4ይን 7ይን (4ይ ወራር 30 መጋቢት - 11ሚያዝያ 1979፡ 7ይ ወራር 26 መጋቢት - ክሳብ ክፍላ ነሓሰ 1983) 4. 130 ሚ.ሜ. መዳፍዕ፡ ቢኤም 21 ወንጫፊ ሮኬታት። 5. ኣብ ምድምሳስ ናደው እዝ መጋቢት 1988 ዝተማረኹ 3 ወጻእተኛታት ኰይኖም ደቂ ሶቬት ሕብረት ወይ ሩስያ እዮም። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.180 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 6", "char_count": 422, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03979", "text": "Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Process Plant Fitter Number required – (10) Type of contract – Indefinite Major Duties and responsibilities • The Fitter is responsible for inspections and maintenance of machinery and equipment according to OEM specifications and company procedures. • The scope of this role includes performing planned, preventive, and corrective maintenance as per schedule and according to the shutdown plans provided. TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREA • Installing, maintaining, and repairing heavy machinery • Focusing on diagnosing faults, • Performing routine servicing (fluids, filters, lubrication), • Replacing worn parts, and ensuring all operations meet strict health, safety, and environmental standards, often using hand/power tools. • Read and understand manuals • Ordering tools and equipment of advise the supervisor • Always do good housekeeping • Adhere to company safety standaards • Must be able to fill in the necessary documentation for the job • Repair and maintain plant and machinery according to work orders and maintaining all allocated tools & equipment by regularly cleaning and maintaining issued work tools to ensure effective task execution daily. • Any other duties assigned by the supervisor. Profile: Qualifications and Experience • Mininum Certificate in Engineering and/ equivalent Formal Education, Certifications or Equivalents • Any safety certification will be an added advantage Working Experience – Nature & Length • 4+ years’ experience in the mining industry as a Fitter • Willingness to work in a diverse environment Technical Skills • Familiarity with various tools to work safe with out injuries • Use various hand tools. • Knowledge of maintenance of crushers, BALL and SAG mills, floatation, pipes and mechanical components and their related auxiliaries and ancillaries. • Ability to read and write. • Ability to operate cell phone if required Behavioral Skills • Work well under pressure. • Work well with diverse teams. • Ability to accept new ideas and embrace change. • Work in confined spaces or heights where movement may be restricted. • Manual lifting of heavy objects may be required for maintenance tasks. • Work long hours during shutdown periods. General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Indefinite Period  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper.  Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea  Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara  Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea 1ይ ደረጃ ቤት ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት ፍርዲ", "char_count": 3441, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03980", "text": "ወ/ሮ ሰምሃር ካሕሳይ ይሕደጎ ኣደይ ንግስቲ ገብረመስቀል ስለዝዓረፈት ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለዝበለት ዝቃወም እንተሎ 21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጸጋ ወልደሚካኤል ዘርእዝጊ፡ ሓወይ ፍረማርያም ምስግና ዘርእጋብር፡ ናይ ኣእምሮ ሕማም ስለ ዘለዎ ዘይብቁዕነት ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.180", "char_count": 266, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03981", "text": "ናዝሬት በይን ስእሊ- የውሃንስ መብራህቱ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ “ትንሳኤ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ንጥዕና ሕብረተ-ሰብና” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ መበል 17 ጉባኤኡ ብቐዳም 14 መጋቢት ኣቃኒዑ። ከም ዝፍለጥ፡ ሞያ ነርስ ዓንዲ ሕቖ ስርዓተ ኣገልግሎት ጥዕና ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ምውሓስ ጥዕና ሕብረተ-ሰብ ዝለዓለ እጃም ኣለዎ። ኣብቲ ጉባኤ ኣብ እተፈላለየ ትካላት ጥዕና ተዋፊሮም ዝዓዩ ዘለዉ ነርሳትን ካልኦት ዕዱማት ኣጋይሽን ክሳተፉ እንከለዉ፡ ማሕበር ምሉእ ዝርግሐን ዝተወሃሃደን ኣገልግሎት ጥዕና ንኽህሉ ምስ ማሕበራት ሞያውያን ጥዕና ጥቡቕ ዝምድና ብምፍጣር ከም ዝዓይዪ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ። ንምብራኽ ተበጊስና ኣለና” ኢሉ። ዝምዕብልን ኣብ ሕብረተ-ሰብ ዝህልዎ ኣበርክቶ ብዕጽፊ ከም ዝዛይድ ኣፍሊጡ። ብዘይካ’ዚ፡ ሞያ ነርስ ምስ ኩሎም ሰብ ሞያ ጥዕና ተኣሳሲሩን ተወሃሂዱን ዝኸይድ’ዩ። ኰይኑ ከኣ፡ እቲ ዝበዘሐ ንጥፈታት ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ነርስ ዝግደፍ ስለ ዝዀነ፡ እቲ ብዓል ሞያ ዝተባብዓሉን ዕብየት ዘርእየሉን መገድታት ኣብ ምፍጣር፡ መርሖ ናይቲ ጉባኤ ዝዀነ ጭርሖ ምርኵስ ብምግባር ኣበርቲዕካ ምዕያይ ከም ዘድሊ ተላብዩ። “ኣቐዲሙ ዝነበረ ኣሰራርሓ ድሩት ኣፍልጦ ወይ ሞያዊ ክእለት ዝነበሮ ማለት ዝያዳ ናይ ገዛእ- ርእስኻ ጻዕሪ ዝጠልብ’ዩ ነይሩ። ብመንጽሩ፡ ኣኣብ ጽባሕ ምስ ዝሕንበብ ዘሎ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ኣሰራርሓ እግሪ እግሩ ብምስዓብ፡ ዓይነታዊ ለውጢ ንምምዝጋብ ኣብ ክንክንን ኣልያን ሕብረተ- ሰብ ብዝሓየለ መልክዑ ንምዕያይ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ቅድሚ 34 ዓመት ማለት ኣብ 1992 ዝተመስረተ ሞያዊ ማሕበር እዩ። እቲ ማሕበር ኣብቲ ዘካየዶ ጉባኤ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ንዝሰላሰሎም መደባት ክግምግም እንከሎ፡ ኣብ ጒዕዞ ንዝነበሩ ብድሆታቱ ሓደ ድሕሪ ሓደ ብምምልካት ከምኡ ድማ፡ ኣድማዕነቱ ኣብ መጻኢ ንምብራኽ ውጥን ሓንጺጹ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እቲ ማሕበር ብዛዕባ ዕለታዊ ከካይዶ ዝግባእ ንጥፈታት ዝገልጽ ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ዝተሰነየ ሰፊሕ መብርሂ ብሞያውያን ክቐርብ እንከሎ፡ ማዕረ- ማዕረ’ዚ ስነ-ምግባርን ተጻዋርነትን ቀንዲ መለለዪ ነርስ ስለ ዝዀነ፡ እዚ ሞያዊ ክብርታት ኣብ ኵሉ ሞያዊ ኣካል ክሰርጽ ከም ዝግባእ ተገሊጹ። ከምኡ’ውን፡ ተጋባእቲ ኣብቲ ዝቐረበ ጸብጻብን ሞያዊ ኣስተምህሮን ምርኵስ ብምግባር ርእይቶኦምን ሓሳቦምን ድሕሪ ምሃቦም፡ እቲ ማሕበር ንጥፈታቱ ከሐይል እቶም ሞያውያን ከኣ፡ ንሕብረተ-ሰብ ብተወፋይነት ከም ዘገልግሉ ኣብቲ ኣጋጣሚ ቃሎም ኣሐዲሶም። ነርስ ኤልያስ ወሲኹ፡ “እቶም ኣቐዲሞም ኣብዚ ሞያ ዝነጥፉ ዝነበሩን እዞም ሕጂ ኣብ ንጡፍ ዕማም ዘለናን ኣብ ኣለባብሳና ኰነ ኣቃውማና ምሒር ፍልልይ’ዩ ዘለና። ንኣብነት፡ ኣቐዲሙ ኣብቲ ደጋዊ ኣቃውማ ማለት - ከም ምንዋሕ ጽፍርን ካልእን ዝለዓለ ምክትታል ነይሩ። ብዘይካ’ዚ፡ እተን ቅድም ዝነበራ ነርሳት ኣደታትና ኣዝየን ሞያውያንን ርህሩሃትን ከም ዝነበራ ኵልና እንዝክሮ እዩ። ስለዚ፡ እዞም ሕጂ ኣብዚ ሞያ ዘለና መንእሰያት መበገሲና እቶም ኣቐዲሞም ኣብቲ ሞያ ዝጸንሑ ሞያውያን ስለ ዝዀኑ፡ እዞም ተረከብቲ ወለዶ ነቲ ብሉጽ ክብርታት ብምውራስ፡ ብምሉእ ሓላፍነት ብምስራሕ ኣብ ሕብረተ- ሰብና ለውጢ ንምምጻእ ብዓጸፋ ክንዓዪ ይግባእ” ክብል መንእሰያት ሞያዊ ስነ-ምግባር ብምውራስ ኵለንትናዊ ዕብየት ንኸረጋግጹ ምሕጽንታኡ ኣቕሪቡ። ነርስ ገብረሚካኤል ዓንደሚካኤል ግዜ ዝጠልቦ ሕቶ እዩ።” ክብል ሞያውያን ፍልጠቶምን ክእለቶምን ንምብራኽ ማዕረ’ቲ ዝስጒም ዘሎ ምዕቡል ቴክኖሎጅያዊ ኣሰራርሓ ክምርሹ ኣዘኻኺሩ። ካብኡ ቀጺሉ፡ “ትንሳኤ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ውሕስነት ሕብረተ- ሰብ’ዩ” ዝበለ ብዓል-ሞያ ኣንስቴዝያ (መደንዘዚ) ነርስ ኤልያስ በረኸት ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣቦ መንበር ናይቲ ማሕበር ነርስ ገብረሚካኤል ዓንደሚካኤል ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ማሕበር ነርስ ኤርትራ ንዓሰርተ ዓመት ካብቲ ንቡር ንጥፈታት ብዝተፈላለዩ ብድሆታት ተፈልዩ (ደስኪሉ) ከም ዝጸንሐ ብምግላጽ፡ ኣብዚ እዋን በቲ ዘካየዶ ጉባኤን ካልኦት ዕማማትን ንጥፈታቱ ብዝሓየለ መልክዕ ንምብርባሩ ሓያል ጭርሖ ሒዙ ከም ዝተበገሰ ሓቢሩ። ነርስ ገብረሚካኤል ወሲኹ፡ ሞያ ነርስ ንተሓከምቲ ምእላይ ወይ ምሉእ ሓላፍነት ብምውሳድ ምሕብሓብ ጥራይ ዘይኰነ፡ እንተላይ ነቶም ጥዑያት’ውን ከም ዝምህር ኣብሪሁ። ኰይኑ ከኣ፡ ነርስ ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ሕብረተ-ሰብ ዝዋሳእ ብዓል ሞያ ምዃኑ ብምርዳእ፡ “ዕላማ ናይቲ ጉባኤ ኣብ ኣካየድቲ ጉባኤ ንዝጸንሑ ብምትካእ፡ እቲ ማሕበር ብዝያዳ ተበራቢሩ ብምሉእ ሓይሉ ንቕድሚት ንምስጓም እዩ። ብተወሳኺ፡ ምስቲ ኣብዚ ግዜ ዘሎ ምዕቡል ኣገባብ ኣሰራርሓ ብማዕረ ብምምራሽ፡ ሞያዊ ኣበርክቶና ጥርናፈ ሓይሊ እዩ። ውልቀ- ሰባት ይዅኑ ብርክት ዝበሉ ሰባት ምስ ዝጥርነፉ ወይ ማሕበር ምስ ዝምስርቱ፡ ማእለያ ዘይብሉ ኣድማዒ ዕማማት ከበርክቱ ይኽእሉ። እቲ “ዝሓበረ ቅልጽም፡ ዓጋቲ የብሉን” ዝብል ጭርሖ ከኣ ነዚ ዘራጉድ እዩ። እዚ ስለ ዝዀነ፡ ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ኣብቲ ንትንሳኤኡ ዘቃነዖ ጉባኤ ንዝነበሮ ብድሆታት መፍትሒ ብምንጋስን መጻኢ መደባት ብምሕንጻጽን ኣድማዕነቱ ከበርክት ይኽእል። ኣብ ዝዀነ ሞያ ክብጻሕን ክጭበጥን ዝድለ ጥርዚ ሞያውነት፡ ቅድም-ቀዳድም ልዑል ብቕዓት፡ ዘይሕለል ጻዕርን ስነ-ምግባርን ዝጠልብ’ዩ። ነርስ ኤልያስ በረኸት እዩ። ንሱ ወሲኹ፡ ነርስ ኣብ ትካል ጥዕና እቲ ዝበዘሐ ሞያዊ ዓቕሚ- ሰብ ከም ዝሓቍፍ ብምጥቃስ፡ ብዓቢኡ እቲ ዕማም ነዊሕ ሰዓታት ከም ዝጠልብ ኣብሪሁ። ነርስ ብዘይካ’ቲ ሞያዊ ዕማሙ ወይ ግዴታኡ ብተወሳኺ ከም ኣማኻሪ ተሓከምቲ፡ መቕርብ፡ ጠበቓን ከም ካልኦት ብርክት ዝበሉን ኣካላት ብምዃን፡ ኣብ ሓደ ትካል ጥዕና ዓብላሊ ሞያታት ከም ዝጥርንፍ ብምግላጽ፡ እቲ ሞያ ምስ ዝሰፍሕን ክንዲ ዝዀነ፡ ጥርዚ ሞያውነት እዋን ኣብ ንጡፍ ስራሕ ዝርከቡ ሞያውያን ነርሳት’ውን፡ ካብ’ተን ቀዳሞት ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዘን ሰፍ ዘይብል ኣበርክቶ ዘለወን ኣደታትን ኣሕዋትን ሞያዊ ክብርታት ብምውራስ፡ ብተወፋይነትን ትግሃትን ንሕብረተ- ሰቦም ከገልግሉ ከም ዝግባእ ኣብሪሃ። ከም ዝፍለጥ፡ ሞያ ነርስ ልዑል ዓቕሊ፡ ትዕግስቲ፡ ተዓጻጻፍነትን ተመኵሮን ዝሓትት ከም ምዃኑ መጠን፡ ወርትግ ኣብ ጒዕዞኦም እቶም ክብርታት ክውንኑ ከም ዝግባእ ነርስ ሰምሃር ወሲኻ ሓቢራ። ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ንትንሳኤኡ እተፈላለየ ንጥፈታት ኣብ ምክያድ ዝርከብ እኳ እንተኾነ፡ ኣብ ጒዕዞ ምብጋስ ጥራይ ኣኻሊ ስለ ዘይኰነ፡ ዕላማኻ ኣብ መፈጸምታ ንምብጻሕ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ንምስግጋሩ ኩሎም ኣባላት ብሓላፍነት ብዙሕ ዕዮታት ንኽሰርሑ ልዑል ተስፋ ከም ዘለዋ ኣብሪሃ። ክንዲ ዝዀነ፡ እቲ ጉባኤ ኣብ ባይታ ብዙሕ ውጽኢታውያን ዕማማት ኣብ ምብርካት ዝለዓለ ተራ ክህልዎ ከም ዝኽእል ሓቢራ። ብዙሕ ጻዕርን ናይ ኣተሓሳስባ ለውጥን ዝሓትት እዩ። ስለዚ፡ ጥርዚ ሞያውነት ንኽበጽሑ ዝጥርንፋኦም ወይ ዘማእክለኦም ማሕበራት እተፈላለየ ዕድላት ከጣጥሓሎም ይግባእ። ምሁር ኣካል ኣብ ሕብረተ-ሰብ ለውጢ ንምምጻእ ዝጽዕር ኣካል ካብ ኰነ፡ ማሕበራት ወይ ዝምልከቶ ኣካል ብውዱብን ጥርኑፍን ኣገባብ ኩለ መዳያዊ ደገፍ ከበርክቱ ኣለዎም። “ብእተፈላለየ ዓውደ-ትምህርቲ ክንመሃር ዕድል ዝኸፈተልና መንግስትና ከምኡ’ውን፡ ንዋታውን ሞራላውን ደገፎም ዘበርከቱልና ኵሎም ኣካላት ፈለማ ከመስግን እደሊ። ክንዲ ዝዀነ፡ ብእተፈላለየ ሞያ ፍልጠት ቀሲምና ናብ ነንበይኑ ዓውድ-ሞያ ምስ ተዋፊርና ካባና ዝጥለብ እንተሎ፡ ምሉእ ሓላፍነት ተሰኪምና ብትግሃት ንህዝብና ምግልጋል’ዩ” ዝበለት ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ከም ነርስ ኰይና እትነጥፍ ዘላ ነርስ ሰገን የውሃንስ እያ። ኣስዒባ፡ ነርስ ሰገን ኣዝዩ ዘሐብንን ዘዅርዕን ከምኡ ድማ፡ ውሽጣዊ ዕጋበት ዝፈጥር ሞያ ምዃኑ ብምብራህ፡ ሓደ ውልቀ-ሰብ ንብሕቱ ዝዓሞ ስራሕ ስለ ዘይኰነ፡ ውህደት ኩሎም ኣባላት ብማዕረ ኣገዳሲ ከም ዝዀነ ገሊጻ። ወሲኻ፡ ተሓካሚ ምሉእ-ብምሉእ ጥዕናኡ ናብ ንቡር ኵነታት ክሳብ ዝምለስ ነርስ ረዚን ሓላፍነት ክወስድ ግድን እዩ። ኰይኑ ከኣ፡ እቲ ተሓካሚ ክሳብ ናብ ንቡር ዝምለስ እቲ ነርስ ብዙሕ ጻዕሪ ከም ዘካይድ ኣፍሊጣ። ነርስ ሰምሃር ብርሃነ ብቐዳማይ ዲግሪ ነርስ እተመረቐት ኣብዚ እዋን ድማ፡ ኣብ ሆስፒታል ዕዳጋ-ሓሙስ እትሰርሕ ዘላ ነርስ ሰምሃር ብርሃነ ብወገና፡ ማሕበራት ኣብ ምጥርናፍን ምውዳብን ኣባላት ዘለዎ ኣበርክቶ ልዑል ከም ዝዀነ ብምግላጽ፡ ኣብ ትሕቲ ጥርናፈን ውዳበን ዘሎ ሓይሊ መዳርግቲ ከም ዘይብሉ ሓቢራ። ማሕበር ኣብዚ እዋን ማሕበር ነርስ ኤርትራ፡ ‘ትንሳኤ’ ዝብል መርሓ ሒዙ ይብገስ ብምህላዉ፡ ነቶም ንኣሽቱ ወለዶ ኣብ ባይታ ብዙሕ ዕማም ዘሰላስል ውጽኢታዊ ማሕበር ክኸውን ልዑል ትጽቢት ከም ዘለዋ ነርስ ሰገን ሓቢራ። ካልእ፡ ማሕበር ኣድማዒ ዕማማት ከበርክት ምስ ዝጅምር፡ ነቶም ገና ኣብ ትምህርቲ ዘለዉ ቀጸልቲ ወለዶ ዝያዳ ድርኺት ፈጢሩ ኣብቲ ሞያ ክጽንበሩ ዝዕድም ምዃኑ ገሊጻ። እቲ ማሕበር ንኹሎም ኣባላቱ ብውዱብ መልክዕ ናይ ትምህርቲ ዕድል ይዅን ካልእ ገዛእ-ርእሶም ዘዕብዩሉ መድረኻት ኣብ ምፍጥር ዝለዓለ እጃም ክህልዎ ልዑል ትጽቢት ከም ዘለዋ ጠቒሳ። ብዘይካ’ዚ ኵሎም ሞያውያን በብወገኖም ደረጃ ፍልጠቶም ብምብራኽ ዓለም በጺሓቶ ዘላ ምዕቡል ቴክኖሎጂ ብምዕጣቕ፡ ሕብረተ-ሰቦም ብምሉእ ሓለፍነት ከገልግሉ ድሉውነቶም ከረጋግጹ ተላብያ። ነርስ ሰገን የውሃንስ ነርስ ኤርትራ፡ ካብቲ ኣቐዲሙ ከካይዶም ዝጸንሐ ንጥፈታት ብዝሓየለ ኣገባብ ብምዕያይ፡ ብፍላይ ካብቲ ናይ ጉባኤ ዕለት ጀሚሩ ዳግማይ ብምትንሳእ ብጥርኑፍ መንገዲ ኣባላቱ ኣብ ምሕያልን ምትብባዕን ዝለዓለ እጃም ብምሓዝ ክሰርሕ ተማሕጺና። ኣብ ኩሉ ሞያ ዕብየትን ዓወትን ክረጋገጽ እንተ ዀይኑ፡ ግድን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝሰጋገርን ዝወራረስን ፍልጠትን ክእለትን ከም ክህሉ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ኣብዚ 29 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.180", "char_count": 5413, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03983", "text": "ተዋሕጡ። ክሳብ ደንበ ዛውል ብሓባር ድሕሪ ምጒዓዝ፡ ኤሊሆም መብራህቱ ካብ ኣስቤኮን እዮቤድ ኤፍሬም ካብ ደንደንን በርቃዊ መጥቃዕቲ ፈጸሙ። ብልዑል ናህሪ ክቕጽሉ ብምኽኣሎም ከኣ ክሳዕ መዛዘሚ በጽሑ። እዮቤድ፡ ንኤሊሄም ኣኸቲሉ ንውድድሩ ብ03፡ 10፡34 ብምዝዛም ቀዳማይ ኰይኑ ተዓዊቱ። ትማሊ ቀዳም ዝተኻየደት ሻድሸይቲ መድረኽ ዙር ዞባ ማእከል፡ ካብ ኣስመራ ናብ ዓዲ በርበረ በጺሕካ ምምላስ ኮይና፡ 125.1 ኪሎ ሜተር ዝሸፈነት እያ። እዛ ቀዳመይቲ መድረኽ ውድድር ናይ ማእከሎት (ጁንዮር) ደቂ-ተባዕትዮ በዳሂት ኮይና፡ ክልተ ናይ ዓቐብን ክልተ ኣብ መንጐ ዝካየዳ (ኢንተርሚደይት) ናይ ቅጽበታዊ ውድድርን ዝሓዘት’ያ ነይራ። ድሒራ ካብ ዝመጸት ጒጅለ ድማ፡ ሮምዮ ግብጻዊ ካብ ጋንታ ደቡብ፡ እሰይ ኪዳነ ካብ ደንደን፡ ናታን ሃብትኣብ ካብ ኤሪተል፡ ዮናታን ቴድሮስን ዩኤል ሚካኤልን ካብ ደንደን፡ ኣሌክሳንደር ግርማይ ካብ ትጽቢት፡ ሜሮን ኢሳቕ ካብ ገዛ-ባንዳ፡ ኤርሚያስ ዑቕባይ ካብ ጋንታ ደቡብ ክሳዕ ዓስራይ ዘሎ ደረጃ ሒዞም። ውድድር ካብ ዝጅመር ብሓያል ናህሪ ትሕንበብ ዝነበረት ዓባይ ጒጅለ፡ ዓዲ በርበረ ተጠውያ ናብ ኣስመራ ገጻ ምስ ኣቕነዐት፡ ኣብቲ ተሪር ዓቐበት ድሕሪ ምምቕቓላ፡ ንፍታሌም ቅዱስ ነታ ቀዳመይቲ ናይ ዓቐብ መስመር ክዕወተላ ክኢሉ። ዕዉት መድረኽ እዮቤድ ኤፍሬም ጋንታኡ እሰይ ዳኒኤል ብዓሰርተ ነጥቢ ይስዕቦ። ትሽዓተ ነጥቢ ዘዋህለለ ሄልያም መብራህቱ ካብ ኣስቤኮ ድማ ሳልሳይ ኣሎ። ውድድር ዙር ዞባ ማእከል፡ ሎሚ ሰንበት ደቂ ኣንስትዮ፡ ኮተቴ (ትሕቲ 16 ዓመት)ን ማእከሎትን ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ከባቢ ኡንሹራንስ ብዘካይድዎ ውድድር ክዛዘም’ዩ።", "char_count": 927, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03984", "text": "ናይ ዓቀብ ዕውታት ናይ ዓቀብ ዕውታት መሓመድ ሳላሕ ኣብ መወዳእታ ናይዚ ወቕቲ ስፖርት፡ ካብ ሊቨርፑል ክሳናበት ምዃኑ ድሕሪ ምሕባሩ፡ ናይ ቅድም ዓላሚ ሊቨርፑል ጀርመናዊ የርገን ክሎፕ፡ ሳላሕ ክሳዕ ወዲ 40 ዓመት ዝኸውን ክጻወት ዓቕሚ ከም ዘለዎ ገሊጹ። ናይ ደንደን እሰይ ኪዳነ ድማ፡ ብሉጽ ተቐዳዳማይ ናይቲ ዕለት ተባሂሉ ተሸሊሙ። ተቐዳደምቲ፡ ዓዲ-ተከሌዛን ደይቦም ደቀምሓረ ምስ ሓለፉ፡ ዳይሞን ሰለሙን ካብ ኣስቤኮን እሰይ ኪዳነ ካብ ደንደንን ካብ ዓባይ ጒጅለ ኣምሊጦም ብሓያል ናህሪ ንቕድሚት ተወርወሩ። እሰይ ኪዳነ ኸኣ፡ ኣብታ ካልኣይቲ ናይ ዓቐብ፡ ቀዲሙ ሕንጻጽ ብምርጋጹ ሓንቲ ነጥቢ ከሲቡ። ኣብ ከባቢ ሰረጀቓ ምስ በጽሑ፡ እቶም ሃዲሞም ዝነበሩ ተቐዳደምቲ፡ ብብርክት ዝበሉ ዝነበሩዋ ጉጅለ ንፍታሌም ቅዱስ ካብ ደንደን ተሸላሚ ኣንበሳ ዓቐብ ክኸውን እንከሎ፡ ኤቨን ዳንኤል ካብ ሰንበል፡ ዳይሞን ሰለሙን ካብ ኣስቤኮ ከኣ ካልኣይን ሳልሳይን ብምዃን ውድድሮም ዛዚሞም። ኣብ 2024 ካብ ሊቨርፑል ዝተሰናበተ ክሎፕ፡ ንሳላሕ ኣብ 2017 እዩ ካብ ሮማ ናብ ሊቨርፑል ኣምጺእዎ። ብሓባር ኰይኖም ድማ፡ ዋናጩ ፕሪመር ሊግን ሻምፕዮንስ ሊግን ሓዊስካ ሸውዓተ ዋናጩ ከልዕሉ በቒዖም’ዮም። ኣብዚ ውድድር፡ እዮቤድ ኤፍሬም ካብ ደንደን ብዓሰርተ ሓደ ነጥቢ ክመርሕ እንከሎ፡ ወዲ", "char_count": 741, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03985", "text": "ሃገራውያን ጋንታታት እንግሊዝን ኡራጋይን ብቕድሚ ትማሊ ኣብ ዘካየደኦ ምሕዝነታዊ ግጥም፡ ደገፍቲ እንግሊዝ ንተኸላኻላይ ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ በን ዋይት ክሸዱዎ ተራእዮም። ዝሓለፈ ሓሙስ ምሸት ብራዚልን ፈረንሳን ኣብ ዘካየዳኦ ምሕዝነታዊ ግጥም፡ ኣብ ጸጋማይ ክንፊ ባርሴሎና ዝጻወት ብራዚላዊ ራፊንሃ፡ ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ካብ ጸወታ ከርሕቖ ዝኽእል መጒዳእቲ ኣጋጢምዎ። ዋይት፡ ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ብኵራት ካብ ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ፡ ዓርቢ ምሸት ኣብ መበል 69 ደቒቕ ናብ ሜዳ ተቐይሩ ክኣቱ ከሎ፡ እቶም ልዕሊ 80 ሽሕ ደገፍቲ እንግሊዝ ናይ ምሽዳድ ድምጺ ኣስሚዖም። ራፊንሃ፡ ድሕሪ’ቲ ምስ ሃገራዊት ጋንታኡ ዘጋጠሞ መጒዳእቲ፡ ናብ ካታሎንያ ተመሊሱ ኣብ ዝገበሮ ሕክምናዊ መርመራ፡ ንሓሙሽተ ሳምንቲ ካብ ጸወታ ክርሕቕ ምዃኑ ተፈሊጡ። በዚ ኸኣ፡ ኣብቲ ጋንታኡ 8ን 14ን ሚያዝያ እተካይዶ ናይ ርብዒ ፍጻመ ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ክበኵር’ዩ። ባርሴሎና፡ ድሕሪ ኣህጉራዊ ግጥማት፡ ምስ ኣትለቲኮ ማድሪድ፡ ኣብ ግጥማት ላሊጋን ሻምፕዮንስ ሊግን ክትጽመድ’ያ። ወዲ 28 ዓመት ዋይት፡ ኣብቲ ግጥም ቀዳመይቲ ኣህጉራዊት ሸቶኡ ብምቝጻር ንሃገሩ መሪሕነት ከትሕዛ እንከሎ፡ ኣብ ውዱእ ግዜ ኣብ ልዕሊ ፈደሪኮ ቪናስ ብዝፈጸሞ በደል", "char_count": 711, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03986", "text": "ርእሲ ኮይኑዋ ይርከብ። ራፊንሃ፡ ድሕሪ ዘካይዶ ናይ ተሃድሶ እዋናት ኣብ ፈለማ ሰሙናት ወርሒ ግንቦት፡ ናብ ጸወታ ክምለስ ትጽቢት ይግበረሉ። ኣብ ናይ ሃንስ ፍሊክ ባርሴሎና፡ ወሳኒ ተጻዋታይ ምዃኑ ዘመስከረ ራፊንሃ፡ ኣብዚ ዓመት ማልያ ባርሴሎና ለቢሱ ኣብ ዘካየዶም 31 ግጥማት፡ 19 ሸቶን ሸሞንተ ቀረብ ንሸቶን ኣበርኪቱ’ዩ። ሃገራዊት ጋንታ ዴንማርክ፡ ናብ ዋንጫ ዓለም ንምጽንባር ኣብ ትግብሮ ዘላ ጻዕሪ፡ ሓሙስ ንሰሜን መቆደንያ 4ብ0 ብምርታዕ ሓደ እግራ ኣሕሊፋ ትርከብ። እዚ ተስፋ ናይ ዋንጫ ዓለም ከኣ፡ ዛንታ ክርስትያን ኤሪክሰን ደጊሙ ከም ዝለዓለ ገይሩ ኣብቲ ራፊንሃ ዝተጐድኣሉ ምሕዝነታዊ ግጥም፡ ፈረንሳ ንብራዚል 2ብ1 ስዒራታ። መጒዳእቲ ራፊንሃ፡ ነታ ብኣርባዕተ ነጥቢ በሊጻ መሪሕነት ላሊጋ ሒዛ ዘላ ባርሴሎና፡ ሕማም", "char_count": 460, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03987", "text": "ፕረዚደንት ላሊጋ ጃቬር ተባስ፡ ንስዕረት ብራዚል ብፈረንሳ ስዒቡ፡ ኣብ ልዕሊ ቨኒሰስ ጁንየር ዝመጽእ ዘሎ ነቐፌታ ኰኒንዎ። ተባስ፡ ነቲ ናይ ነይማር ዝነበረት ቊጽሪ 10 ማልያ ለቢሱ ዝጻወት ዘሎ ቨኒሰስ ዘለዎ ደገፍ ብምግላጽ፡ ደገፍቲ ሃገራዊት ጋንታ ብራዚል ትዕግስቲ ክገብሩ ጸዊዑ። ተባስ፡ “መሲ፡ ብደገፍቲ ይንቀፍ ነይሩ’ዩ፡ ግን ንሃገሩ ዋንጫ ዓለም ኣምጺኡላ፡ ደገፍቲ ብራዚል’ውን ቨኒሰስ ዋንጫ ዓለም ከምጽኣሎም ስለዝዀነ ክዕገሱ ኣለዎም፡” ኢሉ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና 195፡6 ከባቢ ባሕቲ መስከረም፡ ጎኒ ቤት መግቢ ሊባኖስ", "char_count": 352, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03990", "text": "ኣብ ሰለስተ ከተማታት ዝካየድ ዘሎ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ማእከል፡ ዝሓለፈ መዓልታት፡ ብግጥማት ኵዕሶ እግርን መርበብ ቀጺሉ ቐንዩ። ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ተመዲበን ውድድርን ካብ ዘሰላስላ ዘለዋ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ፡ ሂላል ንናቕፋ 5ብ0፡ ንዛራ ከኣ 2ብ0 ክትረትዐን እንከላ፡ ሮዝመ ከኣ ንጎብየ 3ብ0 ስዒራታ። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ፡ ሂላል ንናቕፋ 3ብ2፡ ጎብየ ድማ ንኪሎማ 2ብ0 ብምስዓር ዓወት ኣጽሒፈን። ጎብየ ምስ ሮዝመ ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ፡ 1ብ1 ተፈላልያ። ኣብ ግጥማት ኵዕሶ መርበብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ሂላል ንናቕፋ፡ ሮዝመ ንጎብየ ብተመሳሳሊ ውጽኢት 2ብ0 ስዒረን። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ኸኣ፡ ኪሎማ ንጎብየ 3ብ0፡ ናቕፋ ንሂላል 3ብ1 ዓወት ኣመዝጊበን። ኣብ ከተማ ጸሮና ኣብ ዝተኻየደ ውድድራት ኵዕሶ እግሪ፣ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ደንደን ብኦማልን እምባሶይራን 1ብ0 ክትሰዓር እንከላ፡ ጉሎብ ንኣዳል 3ብ1 ኣፋንያታ። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ፡ ደምሒና ንጉሎብ 4ብ0፡ ኣዳል ንእምባሶይራ 3ብ2 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ደምሒናን ኦማልን ብዘይ ሸቶ ተፈላልየን። ኣብ ውድድራት ኵዕሶ መርበብ፡ ደምሒና ንጉሎብ 2ብ0፡ እምባሶይራ ንኣዳል 2ብ1፡ ደንደን ንኦማል 2ብ1 ብምርታዕ ዓወት ዘመዝገባ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ጋንታታት ኰይነን። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ድማ፡ ደንደን ንኦማል፡ ደምሒና ንጉሎብ 3ብ0 ክረትዐአን ከለዋ፡ ኣዳል ንእምባሶይራ 3ብ1 ብምርታዕ ምሉእ ነጥቢ ሒዛ። ኣብ ከተማ መንደፈራ ውድድረን ዘካየዳ ጋንታታት ኵዕሶ እግሪ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ዑበል ነተን ብብሪጎን 3ብ0 ዝተሳዕራ መርከብና፡ 8ብ0 ክረትዐአን ከለዋ፡ መርሃዊ ንኣኽራን 2ብ0 ስዒረንአን። ደቂ-ተባዕትዮ ኣብ ዘካየድዎ ጸወታ ድማ፡ ኣኽራን ንመርሃዊ 3ብ1፡ ብሪጎን ንመርከብና 1ብ0፡ ዑበል ንማይጸብሪ 2ብ0፡ ብምርታዕ ነጥበን ክብ ኣቢለን። ኣብ ግጥማት ኵዕሶ መርበብ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ፣ መርከብና ብዑበልን ብሪጎንን 2ብ0 ክትስዓር ከላ፡ መርሃዊ ንኣኽራን 2ብ0 ረቲዓታ። ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ፣ መርሃዊ ንኣኽራን ማይጸብሪ ንዑበል 3ብ0፡ መርከብና ንብሪጎን 3ብ1 ረቲዐንአን። ‘ቢቢሲ’ ንምውጻእ ሳላሕ ካብ ሊቨርፑል ኣመልኪቱ ምስ ክሎፕ ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ፡ ክሎፕ፡ “ሳላሕ ኣደናቒ ተጻዋታይ’ዩ፡” ድሕሪ ምባል፡ “ሕጂ ካብ ሊቨርፑል ይሰናበት ኣሎ፡ እንተዀነ ብሕጂ ሽዱሽተ ወይ ሸውዓተ ዓመት ተተጻወተ ኣየገርመንን’ዩ፡” ብምባል ገሊጹ። ኣብ ልዕሊ መሓመድ ሳላሕ ዘለዎ ኣድናቖት ኣስፊሑ ዝገለጸ ክሎፕ፡ “ሳላሕ፡ ንእኡ ዝበለጸት ክለብ መን ምዃና ይፈልጥ’ዩ” ኢሉ። ወዲ 33 ዓመት ግብጻዊ መሓመድ ሳላሕ፡ ብማልያ ሊቨርፑል 255 ሸቶታት ብምቝጻር፡ ኣብ ታሪኽ እታ ክለብ ሳልሳይ ዝለዓለ ኣመዘጋቢ ሸቶ ክኸውን በቒዑ’ዩ። ድሒሩ ብዝወጸአ ሓበሬታ ድማ፡ ዋይት፡ ምስ ስታፍ ኣሰልጠንቲ እንግሊዝ ብዘይምስምምዑ፡ ንጻውዒት ተለፎን ኣሰልጣኒ እንግሊዝ ነበር ከምዘይተቐበሎ ተገሊጹ። እዚ ተኸላኻላይ ኣርሰናል፡ ንጻውዒት ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ ብምሕሳሙ’ዩ ደገፍቲ ብቕድሚ ትማሊ ክሸዱዎ ዝተሰምዑ። ዋይት፡ ምስቶም ቀዳሞት 35 ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ’ኳ ጻውዒት እንተዘይቀረበሉ፡ ጃረል ኳንሳ ብዘጋጠሞ መጒዳእቲ ግን ኣብ ውዱእ ግዜ ምስዛ ጋንታ ክጽንበር ክኢሉ። ከኣ፡ ንሃገሩ ፍጹም ቅላዕ ብምዕዳዩ ማዕረ ክትወጽእ ገይሩ። ኣሰልጣኒ እንግሊዝ ቶማስ ቱሸል፡ ደገፍቲ ኣብ ልዕሊ ዋይት ንዘንጸባርቑዎ ባህሪ፡ “ዘጒህይ” ክብል ገሊጽዎ። ዋይት፡ ድሕሪ ዋንጫ ዓለም 2022፡ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ፡ “ብውልቃዊ ምኽንያት፡” ኢሉ ዝገለጾ፡ ካብታ ሃገራዊት ጋንታ ተኣልዩ ጸኒሑ።", "char_count": 2007, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "2dd8c3c6f7d968ea38729e332a7fd146052c776b15eeacd0f10245a7d5e1217c:03991", "text": "ብምሃብ ናብ ጸወታ መለሰቶ። ኣብ ሜዳ ብዘንጸባረቖ ውሕሉል ክእለት፡ ንሞትን ተስፋ ምቊራጽን ብማዕረ ከም ዝሰዓረን ኣመስከረ። ካብ ማንቸስተር ዩናይትድ ጻዊዒት ብምርካቡ፡ ንጒዕዞ ሞያ ኵዕሶ እግሪ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ከበርኾ በቕዐ። 12 ሰነ 2021 ዴንማርክን ፊንላንድን ኣብ ኮፐንሃገን ኣብ ዘካዪደኦ ዝነበራ ግጥም’ዩ። ጸወታ 42 ደቒቕ ምስ በጽሐ፡ ክርስትያን ኤሪክሰን ብዘጋጠሞ ናይ ልቢ ጸገም፡ ኣብ ማእከል ሜዳ ወደቐ። መላእ ስታድዩም ድማ ሃለዋቱ ኣህጠመ። ህይወት እዚ ዴንማርካዊ ተጻዋታይ’ውን ዘብቐዐት መሰለት። ኤሪክሰን፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2022 ማልያ ሃገሩ ብምልባስ ሰዓርነቱ ኣንጸባሪቑ’ዩ። 133 ግዜ ንሃገሩ ዴንማርካ ወኪሉ ብምጽዋቱ ኸኣ፡ ኣብ ታሪኽ ዴንማርክ ዝልዓለ ንሃገሩ ዝወከለ ተጻዋታይ ክኸውን ክኢሉ። ብሕክምናዊ ኣገላልጻ፡ ኤሪክሰን ንዝተወሰነ ደቓይቕ ሞይቱ’ዩ። ሓካይም ንድሕነቱ ተጓየዩ። ኣብ ልቡ ጽገና ገበርሉ። ብዝተገበረሉ ሕክምና ደጊሙ ናብ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ኣይምለስን’ዩ ተባህለ። ንሱ ግን ኢዱ ኣይሃበን። እዚ ንሞት ዝሰዓረ ተጻዋታይ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ተሳቲፉ ካልእ ታሪኽ ከጽሕፍ ተበጊሱ’ሎ። ዴንማርክ፡ 31 መጋቢት ኣብ ልዕሊ ቼክ ሪፓብሊክ ዓወት ተመዝጊባ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2026 ተሳታፊት ክትከወን’ያ። ድሕሪ ናይ ኣዋርሕ ትጽቢትን ተሃድሶን፡ ብረንትፎርድ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ኵንትራት 1110740 163485 181048 ጎደና ዓዲ ኣበይቶ ቁ.ገዛ 43 ልዕሊ ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ ጎደና ተጋደልቲ ቁ.20፡ ጥቓ ፋብሪካ ምስማር (ጎዳይፍ)", "char_count": 871, "topic": null, "issue_date": "2026-03-29", "source_pdf": "haddas_eritra_29032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:03992", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ “ኮም ዝሰረቱ ውዳበ፡ መሰረት ኩሉንትናዊ ብቕዓት መንእሰያትና” ብዝብል ቴማ ኣብ ዝተኻየደ መዛዘሚ ቅነ ውዳበታት ተመሃሮ፡ ንብሉጻት ተመሃሮ ሽልማት ዒንደማሶ ተዓዲሉ። ብ25 መጋቢት ኣብ ኣዳራሽ ባሕረ- ነግስታት ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፡ ኣብ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና 8ይ ክፍሊ ዓመተ- ኣብ መላእ ሃገር ካብ ዝርከባ ናይ ሞያ ኣብያተ-ትምህርቲ ብዝተፈላለየ ሞያታት ብሰርቲፍኬት ድሕሪ ምምራቕ፡ ኣብ መበል 38 ዙርያ ‘ለ’ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ማእከል ወተሃደራዊ ስልጠናታት ምዕጥር ክስልጥኑ ዝጸንሑ ተመሃሮ ተመሪቖም። እዞም ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ግቡእ ወተሃደራውን ፖለቲካውን ትምህርቲ ክቐስሙ ዝጸንሑ መንእሰያት፡ ካብ ኣብያተ-ትምህርቲ ተግባረ-እድ ደቀምሓረ፡ ዊና፡ ኣስመራ፡ ሓጋዝ፡ ማይ-ሓባር ሓላይን፡ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ንውሳነታትን ለበዋታትን ናይ’ቲ “ዕጥቅና ንልምዓትን መኸተን’’ ብዝብል ቴማ ብ18 ለካቲት 2026 ዝተኻየደ መበል 24 ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ዝምልከት መብርሂ፡ ብ29 መጋቢት ንህዝቢ ተዋሂቡ። ኣብ’ቲ ኣብ 16 ንኡሳን ዞባታት ዝተኻየደ ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ መስመር ረሳሕ ፈሳሲ ዘይብሉ ከባቢታት ክዋደደሉ፣ ድባርዋ - ልዑል ነጥቢ ዘምጽኡ ተመሃሮ ተሸሊሞም ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2024/2025 ዝተመረቑ’ዮም። ኣብ’ቲ “ዋናታት ባሕርና ባዕልና” ብዝብል ቴማ ብ28 መጋቢት ዝተኻየደ፡ ኣዛዚ ማእከል ስልጠናታት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ዑስማን ኣውልያይ፡ ሚኒስተር ሃብቲ ባሕሪ ኣቶ ተወልደ ቀላቲን ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ሜጀር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሰን ዝርከብዎም ላዕለዎት ሰብ- መዚ፡ ከምኡ’ውን ዕዱማት ዝተረኽቡሉ ኣኼባታት፡ ኣባላት ባይቶ፡ ንትግባረ መደባት 2025 ብመንጽር ዝነበረ ብድሆታትን ብልጫታትን ከምኡ’ውን ተራን ኣበርክቶን ህዝቢ ኣብ’ቶም መደባት ድሕሪ ምግላጽ፡ ባይቶ ካብ ዝኣከቦ ሓበሬታን ዝገበሮ መጽናዕትታትን ተበጊሱ ንእዋናዊ ጠለባትን ሕጽረታትን መልሲ ንምርካብ ትምህርቲ 2024/2025 ልዕሊ 80 ሚእታዊት ዘመዝገቡ 69 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 146 ተመሃሮ ተሸሊሞም። ብዘይካ’ዚ፡ ውድድር ደርፊ፡ ባህላውን ፈጠራውን ትልሂት፡ ቅብኣ፡ ግጥሚ፡ ፍሉይ ክእለት፡ ምህዞን ሰንዓን፡ ቅዲ ክዳንን ውድድር ጉጅለታት ቀያሕቲ ዕንበባን ተኻዪዱ። ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣብ መወዳእታ፡ ነቲ ዕለት ዘንጸባርቕ ባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ክቐርብ ከሎ፡ ብመልክዕ ውድድር ኣብ ዝተኻየደ ስልጠናታት ንዝተዓወቱ ሽልማት ተዓዲሉ። ባይቶ ዞባ ማእከል፡ ንህዝቢ መብርሂ ሂቡ ስነ-ስርዓት፡ ተመረቕቲ ብክልሰ-ሓሳብን ግብርን ንዝቐሰምዎ ስልትን ጥበብን ዘንጸባርቕ ምዕሩግ ወተሃደራዊ ሰልፊን ካልእ ምርኢትን ኣቕሪቦም። ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ዑስማን ኣውልያይ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ መንእሰያት ዝግበር ዘሎ ወፍሪ፡ ሕመረት ናይ’ቲ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ብልጽግትን ዘይትድፈርን ሃገር ንምህናጽ ዘካይድዎ ዘለዉ ጻዕሪ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ተመረቕቲ ኣብ ዝምደቡሉ ብዕቱብ ከምእተንቀሳቐሰ ገሊጾም። እቲ መደባት ንህዝቢ ማእከል ዝገበረ ስለዝዀነ፡ ሎሚ ዓመት ክትግበር ተወጢኑ ኣብ ዘሎ ንጥፈታት ሱታፈኡ ከዕዝዝ፣ ብርሰት ኣግራብ ንምንካይን ሕዛእቲታት ንምስሳንን ብንቕሓት ክሳተፍ፣ ግብሪ ኣቶ ዳዊት መንግስትኣብ፡ ብቑዕ ፍልጠት ዝቐሰመን ብድሲፕሊን ዝተመልመለን መንእሰይ፡ መሰረት ብሩህ መጻኢ ሃገር ስለዝዀነ፡ ወለድን ኣካላት መንግስትን ግንባርን ብዕቱብ ክሰርሑሉ ተላብዩ። ሓላፊ ሃማመተኤ ዞባ ደቡብ ኣቶ ግርማይ ገብሩ ድማ፡ ምሽላም ዕዉታት ተመሃሮ ንዝበለጸ ውጽኢት ድርኺት ንምፍጣር ዓውደ-ስራሕ፡ ብዝውንንዎ ሞያ ብብቕዓት ክሰርሑ ዘለዎ ጽኑዕ እምነት ገሊጹ። ኣዛዚ ማእከል ወተሃደራዊ ስልጠናታት ምዕጥር ኮሎኔል እዝራ ወልደገብርኤል ኣብ ዘቕረቦ ሓጺር ጸብጻብ፡ ተመረቕቲ ኣብ ውሽጢ 6 ኣዋርሕ፡ ግቡእ ወተሃደራዊ ታዕሊም፡ ፖለቲካዊ ትምህርቲ፡ ስነ-ምግባር፡ ማእቶትን ኣካላዊ ህንጸትን ዘጠቓልል ስልጠና ቀሲሞም፡ ብቕዓቶም ኣመስኪሮም ይምረቑ ምህላዎም ብምሕባር፡ ትጽቢት ሃገር ዝምልስ ብቕዓት ወኒኖም ከምዘለዉ መንግስቲ ኣብ እዋኑ ኣብ ምኽፋል ክነጥፍ፣ ከምኡ’ውን ብቕዓት ትምህርቲ ንምርግጋጽ ተራ ወለድን ኮምን ክዓዝዝ ጸዊዖም። ዝዓለመ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ቤት- ትምህርቲ ማእከላይ ደረጃ ድባርዋ 127 ብምሕላፍ ብዞባ ደረጃ ጎብለል ምዃና “ዮሃና” ኢሉ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ኣቶ ፍረወንጌል ተኽለሃማኖት ብወገኑ፡ ባህልና መበቈላውነቱ ዓቂቡ ቀጻልነቱ ንኽወሓስ፡ ከም’ዚ ዝበለ መደባት ክድፋኣሉ ተመረቕቲ ብወገኖም፡ ኣብ’ዚ ደረጃ’ዚ ንዘብጽሕዎም ህዝብን መንግስትን ንምኽሓስን ሃገር ካብኣቶም እትሓቶ ንምምላስን ድሉዋት ምዃኖም፡ ብቃለ- ማሕላ ኣረጋጊጾም። መስመር ኤለክትሪክ ንምስፋሕ ተጀማሚሩ ዘሎ መደባት ክቕጽልን ዋጋ ሃልኪ ዳግመ- ግምት ክግበረሉን፣ ከምኡ’ውን ቀረብ ኣማራጺታት ጸዓት ንምውሓስ ክስራሕ ዝብል ርእቶታት ኣቕሪቦም። ባይቶ ኣብ መበል 24 ስሩዕ ኣኼባኡ ዘመሓላለፎ ለበዋታት፡ ውሑስ መኣዛዊ መግቢ ንኹሉ ኣብ ኩሉ ንምርግጋጽ ዝተጀመረ ውሁድ ፕሮጀክትታት ብዝሓየለ ክስራሓሉ፣ ተርእዮታት ጥሕሰት ሕጊን ገበናትን ንምውጋድ ውህደት ኣካላት ፖሊስ፡ ጸጥታን ህዝብን ክሕይል፣ ሕጽረት ኣገልግሎት መጐዓዝያ ፍታሕ ክናደየሉ፣ ከምኡ’ውን ቀረብ መድሃኒትን ናውቲ ሕክምናን ንምምላእ ዝግበር ዘሎ ወፍሪ ብዝለዓለ ክቕጽል ዝብል ይርከቦ። ብምዝኽኻር፡ ዕዉታት ተመሃሮ በዚ ከይተሓጽሩ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጻሕ ጻዕርታቶም ከዛይዱ ተላብዩ። ሃማመተኤ ዞባ ደቡብ ሎሚ ዓመት ንመበል 11 ግዜኡ ኣብ ዘካየዶ ስነ-ስርዓት ምሽላም ዒንደማሶ፡ ኣብ 12 ንኡሳን ዞባታት 585 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 1203 ተመሃሮ ሸሊሙ።", "char_count": 3140, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:03994", "text": "ኣብ ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ፡ ዓድታት ኳዜን፡ ዓዜንን ዓደንጎዳን ገንዘባውን ጉልበታውን ዓቕሚታተን ብምውህሃድ፡ ዝጸንሐን ጸገም ኣገልግሎት ጥዕና ንምቅላል፡ ንመደበር ጥዕና ዘገልግል ሓድሽ ህንጻ ንምስራሕ ተበግሶ ወሲደን። ብ26 መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ ስነ- ስርዓት ምንባር መሰረት፡ ኣመሓዳሪ ኳዜን-ዓደረጊት ኣቶ መርሃዊ ገብረክርስቶስን ኣመሓዳሪ ዓደንጎዳ ኣቶ ሰዓረ ሓደራዝጊን ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ኣብ’ቲ ዝካየድ ዘሎ ኮም ዝሰረቱ ወፍሪ፡ ነበርቲ ሰለስቲአን ዓድታት ብዝለዓለ ወኒ ይዓዩ ከምዘለዉ ገሊጾም። ንሳቶም ወሲኾም፡ ሓሓሊፉ ክርአ ዝጸንሐ ጸገማት ንምፍታሕ ብውህደት ክስራሕ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ዓደንጎዳ-ኳዜን፡ ካብ ኣስመራ 20 ኪሎ-ሜተር ንሸነኽ ሰሜን ርሒቓ ትርከብ። ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣማላይት፡ ዕድላት ትምህርቲ ኣብ ምስፋሕ ኣበርክቶ ትገብር ኣብ 2022 ኣገልግሎት ዝጀመረት ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣማላይት - ንኡስ ዞባ ከርከበት፡ ብሰንኪ ራሕቂ ናይ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርትን ማሕበረ-ቁጠባዊ ሽግራትን ካብ መኣዲ ትምህርቲ ክሰናኸሉ ንዝጸንሑ ተመሃሮ፡ ምቹእ ናይ ትምህርቲ ዕድል ከምዝፈጠረት፡ መምህራንን ተገልገልትን ሓቢሮም። ናብ ኣሕደርቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ናቕፋ፡ ኣስማጥ፡ ኣቑርደትን ፎርቶ- ሳዋን ክኸዱ ይግደዱ ብምንባሮም፡ ቁጽሪ ናይ’ቶም ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ዝዛዝሙ ብሓፈሻ ናይ ደቂኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ትሑት ከምዝነበረ ብምዝካር፡ ምስ ህንጸት ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ፡ እቲ ጸገም ከምእተፈትሐ ኣረዲኡ። ርእሰ-መምህር ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ መምህር እስማዒል ኣሕመድ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እታ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣገልግሎት ቅድሚ ምጅማራ፡ ተመሃሮ ናይ’ቲ ከባቢ", "char_count": 970, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:03998", "text": "ማእከል ጥዕና ሻምብቆ፡ ተመሓላለፍትን ዘይተመሓላለፍትን ሕማማት ኣብ ምቁጽጻርን ኣደታት ስሩዕ ክትትል ቅድምን ድሕርን ሕርሲ ዝረኽባሉ ባይታ ኣብ ምፍጣርን ልዑል ተራ ትጻወት ኣላ። ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ተገልገልቲ ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ዝረኽብዎ ዘለዉ ኣገልግሎት፡ ሞያውያን ብዘካይድዎ ጎስጓሳት፡ ሜላታት ምክልኻል ሕማም ዓሶ ክፈልጡን ቅልጡፍ ፍወሳ ክረኽቡን ክኢሎም ከምዘለዉ ኣብሪሆም። ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 384, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:03999", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ብፍላይ ሕማም ዓሶ ናብ ዝተሓተ ደረጃ ከምዝወረደ ብምሕባር፡ ነፍሰ- ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 መጻኢ’ውን ካልእ ልምዓታዊ መደባት ንምትግባር ብዝለዓለ ከምዝነጥፉ ኣረጋጊጾም። ካብ ክፍሊ ህንጻዊ ልምዓት ዞባ ማእከል - ጆሜትራ መለስ እምባየ ብወገኑ፡ እቲ ህንጻ ኣብ ቀዳማይ ገጽ 4 መጸበዪ ክፍልታትን 1 ገፊሕ መደቀሲ ሕሙማትን ከምዘጠቓልል ብምሕባር፡ ነበርቲ ተሳታፍነቶም ከበርኹ ኣዘኻኺሩ። ተቐማጦ ናይ’ተን ዓድታት ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ብመንግስቲ ንዝተገብረሎም ጠመተን ደገፍን ኣብ መዓላኡ ንምብጻሕ፡ ብዝለዓለ ክሰርሑ ድሉዋት ምህላዎም ኣረጋጊጾም። ትምህርቶም ንዘቋርጹ ዝነበሩ ብምዝካር፡ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣማላይት ብፍላይ ንደቂኣንስትዮ ርሒብ ናይ ትምህርቲ ባይታ ከምዝፈጠረት ገሊጾም። ርእሰ-መምህር ኣሕዳሪት ቤት- ትምህርቲ ኣማላይት መምህር እስማዒል ኣሕመድ ኣብ መወዳእታ፡ ቁጽሪ ተመሃሮ እናዓበየ ይመጽእ ብምህላዉ፡ ዋሕዲ መምሃሪ ክፍልታት ብኣግኡ ክሕሰበሉ፣ ዘይተጻፈፈ ህንጻዊ ስራሓትን ቀረብ ጸዓት ኤለክትሪክን ድማ ቈላሕታ ክግበረሉ ተላብዩ። ንዝርከብኦም 470 ተመሃሮ ኣገልግሎት ትህብ ከምዘላ ዝጠቐሰ መምህር እስማዒል፡ ትምህርቶም ኣቋሪጾም ዝነበሩ ኣባላት ብሄረ ብዳውየት ብፍላይ፡ ትምህርቶም ዝቕጽሉሉ ዕድል ከም እተራሕወሎም ሓቢሩ።", "char_count": 768, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04001", "text": "12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 መቓልሕ መንእሰያት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ኣከባቢ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ለሰ ስፖርት 15፡10 ዶክመንታሪ 15፡55 ዳህሳስ ሕትመት 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 መደብ ጥበብ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ (ድግማ) 18፡30 ጉዳይ ኣብ ዘተ 19፡15 ሃሎ ቈልዑ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መደብ ሄራር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 እንዳ ዝማም 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ሌላ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ)", "char_count": 356, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04002", "text": "ጾራት’ውን ስሩዕ ክትትል ክገብራን ኣብ ትካላት ጥዕና ክገላገላን በቒዐን ምህላወን ብምጥቃስ፡ ህላወ ናይ’ታ ትካል ጥዕና ኣብ ምውሓስ ጥዕና ዜጋታት ልዑል ኣበርክቶ ከምዘለዎ ኣረጋጊጾም። ሓላፊ ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ነርስ ተኽለ ዘወንጌል ብወገኑ፡ ኣብ’ታ ትካል ጥዕና ኩሉ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ከምዝወሃብ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ምክልኻል ተመሓላለፍቲ ሕማማት፡ ክታበት ህጻናትን ክትትል ነፍሰ-ጾራትን ዝምስገን ለውጢ ተመዝጊቡ ከምዘሎ ሓቢሩ። ሓዳስ ኤርትራ 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.181", "char_count": 329, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04003", "text": "ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ መንፋሕቲ ከስዐ ንምእላይ ዘኽእሉ ሜላታት መንፋሕቲ ከስዐ ኣጋጢምዎ ዘይፈልጥ ሰብ የለን። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ 18 ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ዓለም ኣብ ሰሙን ሓንሳብ መንፋሕቲ ከስዐ የጋጥሞ። መንፋሕቲ ከስዐ ኣብ ደቂ ኣንስትዮን ሽማግለታትን ብዙሕ ልሙድ ከም ዘይኮነ እቲ መጽናዕቲ ወሲኹ የረድእ። (ካብ ከስዐ ክሳብ መሃንቱስ) ናይ ግድን እዩ ጋዝ ዝእከብ። ንምእላዩ ማሳጅ ምክያድ እቲ ዝበለጸ ኣገባብ እዩ። እቲ ኣገባብ፦ ዝኾነ ሰብ ክበልዕ ወይ ክሰቲ እንከሎ ኣየር ይውሕጥ እዩ። ገለ ሰባት ግና ዝያዳ ካልኦት ብዙሕ ኣየር ይውሕጡ። መን እዮም እዚኦም? • ክልቲኡ ኣእዳውና ኣብ ዓጽሚ የማናይ ምሕኵልትና ኣተራኢስና ነቐምጦ፡ • ቀስ ብቐስ ብመልክዕ ክቢ ነቲ ከስዐ እናደረዝና ክሳብ የማናይ ወገን ቆፎ መሰንገለና ንበጽሕ። መንፋሕቲ ከስዐ ባህ ዘየብል ስምዒታት ስለ ዘለዎ፡ ማሕበራዊ ንጥፈታት ኣብ ምክያድ ዓንቃፊ እዩ። ይኹን’ምበር፡ ብቐሊሉ ንምእላዩ ከም ዝከኣል ክንዝንግዕ የብልናን። ምውስዋስ ኣካላት ምክያድ፡ መተካእታ መድሃኒት (supplements) ምውሳድ፡ ማሳጅ፡ ለውጢ ኣመጋግባ ወዘተ ነቲ መንፋሕቲ ብቐሊሉ ንምእላዩ ዝሕግዙ ኣገባባት እዮም። - ቅልጥፍ ቅልጥፍ እናበሉ ዝበልዑ፡ - ማስቲካ ምሕያኽ ዘዘውትሩ፡ - ሽጋራ ዘትክኹ ወዘተ። ጥዕናዊ ጸገማት ጥዕናዊ ጸገም፡ መንፋሕቲ ከስዐ ከስዕብ ዝኽእል ካልእ ጠንቂ እዩ። • ነዚ ናይ ምድራዝ/ ማሳጅ ኣገባብ ህድእ ኢልና ብምክያድ ክሳብ ላዕለዋይ ሸነኽ ከስዐን ጸጋማይ ቆፎ መሰንገለን ንበጽሕ። • ብድሕሪ’ዚ ቀስ እናበልና ብመልክዕ ክቢ እናደረዝና ናብ ጸጋማይ ዓጽሚ ምሕኵልቲ ንወርድ። • ከም ‘ኣልሰር’ (ulcer) ዝኣመሰለ ኣብ ከስዐ ዘቃጽል ስምዒት ዝፈጥር ሕማም፡ • ነዚ ኣገባብ ክሳብ እቲ መንፋሕቲ ዝዘልቀልና ደጋጊምና ክነካይዶ ይከኣል እዩ። ጸብጻባት ጸብጻባት • ኣስታት 18 ሚእታዊት ህዝቢ ዓለም ሰሙናዊ መንፋሕቲ ከስዐ የጋጥሞ። እዚ ኣሃዛዊ ጸብጻብ ብዞባ ደረጃ ምስ ዝርአ፡ ኣብ ምብራቕ ኤስያ ናብ 11% ክጎድል እንከሎ፡ ኣብ ደቡብ ኣመሪካ ናብ 20 ሚእታዊት ይዓቢ። • ዝተፈላለዩ ጸገማት/ ሕማማት ናይ ከስዐ (gastrointestinal disorders)፡ እቲ ማሳጅ ዝኾነ ቃንዛ ይፈጥረልካ እንተሎ ግና ክተቋርጾ ይከኣል እዩ። • ቀሓር፡ • ተኣፋፍነት ንመግቢ፡ • ቅልጡፍ ምውሳኽ ክብደት ሰብነት፡ • ብፍላይ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ዝርአ ምቅይያር ናይ ሆርሞናት (hormonal flux)፡ ብውዑይ ማይ ምሕጻብ ብውዑይ ማይ ምሕጻብ፡ ብሰንኪ መንፋሕቲ ኣብ ከስዐ ዝፍጠር ቃንዛ ኣብ ምህዳእ ልዑል ጥቕሚ እዩ ዘለዎ። እዚ ጭዋዳታት ከስዐ ብዝግባእ ከም ዝፈታትሑን ከም ዝዛነዩን ስለ ዝገብር እዩ። • ደቂ ኣንስትዮ ብኽልተ ዕጽፊ ዝያዳ ደቂ ተባዕትዮ መንፋሕቲ ከስዐ የጋጥመን። • ከም ጃርዲያ (giardiasis) ዝኣመሰለ ኣብ ኣምዑት ዝርአ ረኽሲ ናይ ጽግዕተኛ (parasite)፡ • መንፋሕቲ ከስዐ ምስ ድርቀት/ ዕንጫረ፡ ቃንዛ ከስዐ ከምኡ’ውን ዕግርግር ቀንዲ ምትእስሳር ዘለዎ ጥዕናዊ ጸገም እዩ። ከም ሻሂ ዝኣመሰሉ ውዑይ ፈሰስቲ ከም ሻሂ ዝኣመሰሉ ውዑይ ፈሰስቲ ምውሳድ ምውሳድ • ዘይንቡር ኣመጋግባ - ከም ሸውሃት ኣልቦነት (anorexia) ከምኡ’ውን ተደጋጋሚ ተምላስ (bulimia)፡ ካሞሜላ ወይ ዝንጅብል መንፋሕቲ ናይ ምእላይ ጠባይ ዘለዎም ዓይነት ቀመማት እዮም። እዞም ቀመማት እዚኦም ጸረ-ምቅጻል • ንመግቢ ተኣፋፊ ምዃን ከምኡ’ውን ጋዝ ናይ ምፍጣር ባህሪ ዘለዎም መግብታት ምምጋብ ጠንቂ መንፋሕቲ ከስዐ ኮይኑ ይጥቀስ። • ከም ወጥሪ፡ ጸቕጢ፡ ቃዝኖትን ካልእን ዝኣመሰሉ ኣእምሮኣዊ ጸገማት ከምኡ’ውን፡ ስለምንታይ መንፋሕቲ ከስዐ ስለምንታይ መንፋሕቲ ከስዐ የጋጥመና? የጋጥመና? መንፋሕቲ ከስዐ፡ ኣምዑት/ መዓንጣ ብጋዝ ወይ ኣየር ምስ ዝመልእ ዘጋጥም ኩነታት እዩ። መብዛሕትና፡ መንፋሕቲ ከስዐ ከጋጥመና እንከሎ፡ ከስዐና ብመግቢ ዝመልአ (ማለት ዝጸገብና) ኮይኑ ይስመዓና እዩ። ከምኡ ግን ኣይኮነን። እቲ መንፋሕቲ ኣብ ኣምዑት እዩ ዘሎ። እቲ ጋዝ ሓንሳብ ምስ ወጸ ድማ ብኡ ንብኡ ከስዐና ክእከብ/ ክጭበጥ እዩ ዝጅምር። • ከም ጠንቂ መንፋሕቲ ከስዕቡ ዝጥቀሱ ገለ ዓይነት ፍወሳ እዮም። ባህሪ’ውን ኣለዎም። ዋዒ ናይቲ ሻሂ’ውን ንባዕሉ ሰብነትና ከምዝዛነ ናይ ምግባር ዓቕሙ ልዑል እዩ። መንፋሕቲ ከስዐ ከጋጥመና እንከሎ፡ ከስዐና ክገዝፍን ክተርርን ልሙድ እዩ። መንፋሕቲ ከስዐ ምስ ዘጋጥመና፦ መንፋሕቲ ከስዐ ምእላይ ዝሕግዝ መንፋሕቲ ከስዐ ምእላይ ዝሕግዝ ቅልጡፍ ኣገባብ ቅልጡፍ ኣገባብ ለውጢ ኣብ ኣነባብራ ለውጢ ኣብ ኣነባብራ ኣብ መብዛሕትኡ ኩነታት፡ መንፋሕቲ ከብዲ ንምፍዋስ ዘኽእል ዝበለጸ ኣገባብ ለውጢ ኣብ ኣነባብራ ምግባር እዩ። ንኣብነት ልዕሊ ንቡር ክብደት ብምውናንካ ንዘጋጥመካ መንፋሕቲ ከስዐ ንምፍዋስ እቲ ዝቐለለ መንገዲ ክብደት ሰብነትካ ምጉዳል እዩ። ባልደንጓ ብምብላዕካ መንፋሕቲ ከስዐ የጋጥመካ እንተሎ፡ ነቲ መግቢ ቀጻሊ ካብ ምውሳዱ ምቑጣብ እዩ። መብዝሕትኡ ግዜ መንፋሕቲ ከስዐ ዘጋጥም ጋዝ ኣብ ከስዐ ወይ ኣምዑት ምስ ዝእከብ እዩ። ምስ ተመገብና፡ ሻቡ መንፋሕቲ የጋጥመና እንተሎ፡ ነቲ ጸገም ብህጹጽ ንምእላይ ዝሕግዙ መንገድታት ኣለዉ። - ቃንዛ፡ - ተደጋጋሚ ምጉሳዕን ጋዝ ምውጻእን፡ - ፍሪቕሪቕ/ ጎራዕራዕ ዝብል ድምጺ ኣብ ከስዐ ምስማዕ ወዘተ ዝኣመሰሉ ምልክታት ክነርኢ ልሙድ እዩ። ብእግሪ ምጉዓዝ ምውስዋስ ኣካላት፡ ከስዐ ንጡፍ ዝኾነ መግቢ ናይ ምሕቃቕ መስርሕ ከካይድ ስለ ዝሕግዝ፡ ብቐሊሉ ካብ መንፋሕቲ ክንገላገል ንኽእል ኢና። ድሕሪ ምምጋብ ብእግሪ ምጉዓዝ እቲ ዝበለጸ ኣገባብ ምዃኑ ኣይትዘንግዕ። ጋዝ ወይ ኣየር ጋዝ ወይ ኣየር ጋዝ እቲ ቀንዲ መንፋሕቲ ከስዐ ዘስዕብ ጠንቂ እዩ። እዚ ብዙሕ ግዜ ድሕሪ ምምጋብና እዩ ዘጋጥም። ብግቡእ ሓቒቖም ኣብ ከስዐ ዝበጽሑ መግብታት ክዳቐቑ እንከለዉ፣ ወይ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ኣብ ከስዐና ኣየር ምስ ዝኣትወና፣ ኣብ መስመር መተሓላለፊ መግቢ መንፋሕቲ ከስዐ ናብ ውሽጢ ብብዝሒ ኣየር ብምእታዉ ይስዕብ እዩ። እቲ ኣየር ብእተካይዶም ዘይንቡር ልምድታት ዝኣተወ ክኸውን ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ብብዝሒ ኣየር ናብ ከስዐ ብምስሓብካ ንዘጋጥመካ መንፋሕቲ ከብዲ ንምእላይ፦ ማሳጅ ኣብ ከስዐ መንፋሕቲ ከስዐ ከጋጥመና እንከሎ፡ • ማስቲካ ኣይትሓይኽ። ማስቲካ ምሕያኽ ተወሳኺ ኣየር ናብ ከስዐ ክተእቱ ጠንቂ ይኸውን እዩ። • ትሕዝቶ ካርቦን (carbonated) ዘለዎም ዓይነት መስተ ካብ ምውሳድ ምቑጣብ፡ • ጋዝ ዝፈጥሩ ዓይነት ኣሕምልትን ጥረታትን ከም ካውሎን ዓይነት ጥረታትን ዘይምውሳድ፡ • ክትበልዕ እንከለኻ ህድእ ኢልካ ምምጋብን ነቲ መግቢ ብዝግባእ ሓዪኽካ ምውሓጥን፡ • ማይ ክትሰቲ እንከለኻ ብመምጸዪ ሻምብቆ (straw) ካብ ምስታይ ምቑጣብ፡ ተርታ (ሰንሰለት) ስለ ዘለዎ ካብ መስርሕ ምሕቃቕ መግቢ ብቐሊሉ እዩ ዘምልጥ። ናብ ኣምዑት ሓሊፉ ድማ መሕብእን መባዅዕቲን ባክተርያ ይኸውን። በዚ ድማ መንፋሕቲ ከስዐ ከስዕበልና ዝኽእል ጋዝ ይፍጠር። ሓደገኛ ዝኾኑ ጠንቅታት ሓደገኛ ዝኾኑ ጠንቅታት መንፋሕቲ ከስዐ ምልክት ናይ ዝተፈላለዩ ጥዕናዊ ጸገማት ኮይኑ’ውን ይጥቀስ እዩ። ንኣብነት፦ • መንሽሮ ናይ ከስዐ ወይ መዓንጣ፡ ሕማም ጸላም ከብዲን ኩሊትን፡ ከምኡ’ውን ዝተፈላለዩ ሕማማት ናይ ልቢ መንፋሕቲ ከስዐ የስዕቡ እዮም። ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘጋጠሞ ሰብ - መንፋሕቲ ከስዐ፡ ጎራዕራዕ ዝብል ድምጺ ኣብ ከስዐን ውጸኣትን ከስዕበሉ ይኽእል። ኣቐዲምካ ነቶም ጥረታት ኣሊኽካዮም ብምጽናሕን ደጋጊምካ ብምሕጻብን ናይ ‘ፎድማፕስ’ ትሕዝቶኦም ብመጠኑ ክተጉድሎ ይከኣል እዩ። • ሕማም ጉርጋሕ ከብዲ (celiac disease) ሓደ ካብ ምልክታት መንፋሕቲ ከብዲ እዩ። • ቆስጠ (pancreas) ብግቡእ ‘ኤንዛይም’ ክተንዝዕ ብዘይምኽኣላ ዘጋጥም ሕማም መንፋቲ ከስዐ የስዕብ እዩ። ብርስን ብርስን ብርስን ከም ኩሎም ጥረታት ልዑል ትሕዝቶ ፕሮቲን፡ ጽሕጊ፡ ካርቦሃይድሬድስን ሓያሎ ዓይነት ማዕድናትን ዝሓቖፈ እዩ። እዞም ልዒሎም ዝተጠቕሱ ዓይነታት መንፋሕቲ ከስዐ፡ ሳዕቤኖም ከቢድ ብምዃኑ ግቡእ ሕክምናዊ መርመራን ፍወሳን ከም ዘድልዮ ዘይምዝንጋዕ። ልዑል ትሕዝቶ ጽሕጊ ስለ ዘለዎ፡ ኣብ ገለ ሰባት መንፋሕቲ ከስዐ ይፈጥር እዩ። ከም ኩሎም ጥረታት’ውን ናይ ‘ፎድማፕስ’ ትሕዝቶ ኣለዎ። እዚ ዓይነት ሽኮር’ዚ ብፍላይ ኣብቶም ጸገማት ናይ ከስዐ ዘለዎም ሰባት ብቐሊሉ መንፋሕቲ ይፈጥር እዩ። መዓስ ናብ ሓኪም ንኸይድ? መዓስ ናብ ሓኪም ንኸይድ? እቲ መንፋሕቲ ከስዐ በዞም ዝስዕቡ ምልክታት ምስ ዝስነ፡ ናብ ሕክምና ክንከይድ ይግባኣና። • ከቢድን ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕን ቃንዛ ከስዐ፡ ብርስን ንመግቢ ቅድሚ ምድላውካ ብግቡእ ደጋጊምካ ብማይ ምሕጻብ እቲ ዝሓሸ ኣማራጺ እዩ። • ደም ዝተሓወሶ ወይ ጸሊም ቀልቀል ምስ እትርኢ፡ ካርቦን ዘለዎም ዓይነት መስተ (Carb­ ካርቦን ዘለዎም ዓይነት መስተ (Carb­ bonated drinks) bonated drinks) • ብሰንኪ’ቲ መንፋሕቲ ምሒር ሙቐት ሰብነት ምስ ዝስመዓካ፡ ካርቦን ዘለዎም ዓይነት መስተ መንፋሕቲ ከስዐ የስዕቡ እዮም። እዞም ዓይነት መስተ’ዚኦም ልዑል ትሕዝቶ ካርቦን ዳይኦክሳይድ ጋዝ ኣለዎም። • ዘየቋርጽ ውጸኣት ምስ ዘጋጥመካ፡ • ከቢድ ናይ ምቅጻል ስምዒት ኣብ ኣፍልቢ ምስ ዝህልወካ፡ • ተደጋጋሚ ተምላስ ምስ ዘጋጥመካ፡ • ዘይንቡር ምጉዳል ክብደት ሰብነት ምስ እተርኢ ተቐላጢፍካ ናብ ሕክምና ክትከይድ ኣለካ። ስርናይ ስርናይ ስርናይ ብደረጃ ዓለም ብብዝሒ ካብ ዝሃልኽ ዓይነት እኽሊ እዩ። ብመልክዕ ባኒ፡ ፓስታ፡ ፒሳ ወዘተ እናቐረበ ድማ ብብዝሒ ይሃልኽ። መንፋሕቲ ከስዐ ዘስዕቡ መግብታት መንፋሕቲ ከስዐ ዘስዕቡ መግብታት ብመግቢ ተኣፋፊ ዝኾነ ሰብ፡ ዝተፈላለዩ ዓይነታት መግቢ መንፋሕቲ ከስዐን ውጸኣትን ከስዕቡሉ ይኽእሉ እዮም። ስለዚ ኣብ ኣመጋግባ ጥንቃቐ ብምግባር ነቲ መንፋሕቲ ምእላዩ ከም ዝከኣል ኣይትዘንግዕ። ስርናይ ‘ግሉተን ‘(gluten) ዝተባህለ ዓይነት ፕሮቲን ዝሓቖፈ እዩ። ብፍላይ ኣብቶም ጸገም ናይ ከስዐን ምሕቃቕ መግብን ዘለዎም ሰባት፡ ስርናይ መንፋሕቲ ከስዐ፡ ውጸኣትን ቃንዛ ከብድን ይፈጥር እዩ። ካውሎ ካውሎ ካውሎ ናይ ጽሕጊ፡ ቫይታሚንን ማዕድንን ትሕዝቶ ኣለዎ። ‘ፎድማፕስ’ ናይ ዝተባህለ ዓይነት ሽኮር ትሕዝቶ ስለ ዘለዎ’ውን ጠንቂ መንፋሕቲ ከስዐ ኮይኑ ይጥቀስ እዩ። መንፋሕቲ ከስዐ ዘስዕቡ መግብታት መንፋሕቲ ከስዐ ዘስዕቡ መግብታት ኣየኖት እዮም? ኣየኖት እዮም? ባልደንጓ፡ ኣዳጉራ፡ ፋጆሊ ባልደንጓ፡ ኣዳጉራ፡ ፋጆሊ ከም ባልደንጓ፡ ኣዳጉራ፡ ፋጆሊ ወዘተ ዝኣመሰሉ ዓይነት ጥረታት ልዑል ትሕዝቶ ፕሮቲንን ካርቦሃይድሬድስን እዩ ዘለዎም። ኣብ ርእሲ’ቲ ናይ ቫይታሚንን ማዕድንን ትሕዝቶ ዘለዎም ብጽሕጊ’ውን ዝሃብተሙ እዮም። ጸባን ውጽኢቱን ጸባን ውጽኢቱን ጸባን ውጽኢቱን ልዑል መኣዛዊ ትሕዝቶ እዩ ዘለዎም። ብፍላይ ኣብ ትሕዝቶ ፕሮቲንን ካልሽዩምን ኣብ ቅድሚት እዮም ዝስርዑ። ይኹን’ምበር፡ ዝኾነ ጸባን ውጽኢቱን፡ ‘ላክቶስ’ (lactose) ዝተባህለ ዓይነት ሽኮራዊ ትሕዝቶ ኣለዎም። እዚ ዓይነት ሽኮር’ዚ ብፍላይ ኣብቶም ተኣፋፊ ከስዐ ዘለዎም ሰባት ብቐሊሉ ኣይሓቅቕን እዩ። ከም ውጽኢቱ፡ መንፋሕቲ ከስዐ፡ ቃንዛን ውጸኣትን ክፈጥር ይርአ። ይኹን’ምበር፡ መብዛሕትኦም ጥረታት ‘ኣልፋ-ጋላክቶሳይደስ’ (alpha-galactosides) ዝተባህለ ሽኮራዊ ትሕዝቶ ኣለዎም። እዚ ምስ ‘ፎድማፕስ’ (FODMAPs) ዝተባህለ መኣዛዊ ትሕዝቶ ካርቦሃይድሬድስ እዩ ዝምደብ። ‘ፎድማፕስ’ ሓጺር ናይ ካርቦሃይድሬድስ ሓዳስ ኤርትራ 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.181 ሸባብ ሸባብ", "char_count": 6402, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04005", "text": "ዶ/ር ሃብቶም ክፍለ ዶ/ር ሃብቶም ክፍለ ንኽትጥቃዕ ኣብ መዓልቲ ሰለሰተ ሽጋራ ጥራይ ኣኻሊ’ዩ። መርዛማት ቀመማት ፍርያት ትምባኾ ክሳዕ 7 ሽሕ ይበጽሑ። ካብዚኦም እቶም 80 ዝኾኑ ምስ መንሽሮ ቀጥታዊ ምትእስሳር ዘለዎም’ዮም። ኣወለፍቲ ነገራት ናይ ምምዝዛን ክእለትካ የዳኽሙልካ፡ ግንዛበኻ የዘንብዑልካ፡ መጠን መልሰ-ተግባርካ የቐይሩኻ፡ ኣብ ምወዳእታኡ ናብ ሓደጋን መጒዳእትን ይሸሙኻ። ሕማም፡ ስንክልና፡ ነብስኻ ዘይምቁጽጻር፡ ሓላፍነት ዘይምቕባልን ካልእ ማሕበራዊ ጸገማትን’ውን ከስዕቡልካ ይኽእሉ። እቶም ኣወለፍቲ ነገራት ዋጋኦም ቀሊል ስለዘይኮነ፡ ንዕኦም ክትረክብ ክትብል ዘይነበረካ ናይ ስርቂ፡ ምኽታርን ምጥፍፋእን ባህርያት ከተማዕብል’ውን ትኽእል። ብዘይካዚ ብሰንኪ ተደጋጋሚ ምትካኽን ኣልኮል ምስታይን ሕማም መንሽሮ፡ ምምራዝ ጸላም ከብዲ፡ ወቕዒ ልቢ፡ ወቕዒ ሓንጎል፡ ጸቕጢ ደምን ሕማማት ሰራውር ደምን፡ ምጕዳል ፍርያምነት (መኻንነት)፡ ድኽነትን ናይ ሓንጎል መጕዳእትን ከስዕቡልካ ይኽእሉ። መብዛሕትኦም ብወልፊ ዝተታሕዙ ሰባት ዘየቃልብሉ ነገር ድማ ጉዳይ ቁጠባ እዩ። ብሰንኪ ወልፊ መዓልታዊ ዘውጽእዎ ወጻኢታት ኣብ ዓሰርተ ዒስራ ዓመት ተደማሚሩ ዓቢ ቁምነገር ከግዝእ ዝኽእል ምንባሩ ኣይግንዘብዎን። ኒኮቲን ናብ ሓንጎል ኣትካኺ ኣብ ውሽጢ 7-10 ካልኢታት ይበጽሕ። ኣብ ሓንጎል ድሕሪ 30-60 ደቃይቕ ኣዝዩ ስለ ዝጎድል ከኣ ካልኣይ ጊዜ ንምትካኽ ይዕድም። ልዑል ጸቕጢ ደም የስዕብ። ኣብ ልብን ሰራውር ደምን ሃስያ የውርድ፡ ሰራውር ደም ከም ዝዕርድዱን ኣብ ውሽጦም ደም ከም ዝረግእን ይገብር። ካርቦን ሞኖክሳይድ ንደም ናይ ኦክስጂን ናይ ምስካም ዓቕሙ ኣጕዲሉ ሕጽረት ምስትንፋስ የኸትል። ከም ሳዕቤን ኸኣ ንጥፈታት ልቢ ይሰናኸል። ስርዓተ ምሕቓቕን ጸገማት፡ ወዘተ. ኣብ ቅልጡፍ እዋን ከማዕብሉ ይኽእሉ። ኣብ ዝተናውሐ ድማ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጸገማት የስዕቡ። ኣልኮላዊ መስተ’ውን ሓደ ካብቶም ኣወለፍቲ ነገራት’ዩ። ሳዕቤኑ ብመጠን ዝሰተናዮን ድግግም ናይ ግዜን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ዋላ ናይ ሓንቲ መዓልቲ ጌጋ’ውን ግዙእ ናይቲ ወልፍን ግዳይ ሳዕቤናቱን ብሰንኩ ዝስዕብ ሓደጋታትን ክንከውን ንኽእል። ብሰንኩ ናብ ዘይተደልየ ጎነጽ: ነብሰ ቕትለት፡ ቕትለት ሰብን ጾታዊ መጥቃዕትን ከምርሓና ይኽእል። ብዘይ ዓቐን ዝተወስደ ኣልኮላዊ መስተ ድማ ብቕልጡፍ ምምራዝ: ምምዝባል ስርዓተ ምስትንፋስ፡ ምምዝባል ህርመት ልብን፡ ሞትን ከስዕብ ይኽእል። ደቀንስትዮ ድማ ዝያዳ ተነቀፍቲ ስለዝኾና፡ ብሕልፊ ኣብ እዋን ጥንስን ሕርስን እቲ ዝወርድ ማህሰይቲ ካብቲ ናይ ደቂተባዕትዮ ዝተዓጻጸፈ ይኸውን። ካርታመ (ታር)፦ እዚ ቀመም`ዚ ኣብ መናድቕ ሰናቡእ ተለጢፉ ንተመጣጢ ባህርያት ሰናቡእ ኣጥፊኡ ንምልውዋጥ ኦክሲጂንን ካርቦን ዳይኦክሳይድን ኣብ ደም ዓጊቱ፡ ሕጽረት ምስትንፋስ ብምስዓብ ኣብ ነዊሕ ግዜ ናይ ልብን ሰራውር ደምን ሕማማትን መንሽሮን ኣኸቲሉ ዝቐትል ቀመም’ዩ። ስለዚ፡ ብኸመይ ተጀሚሩ ብዘየገድስ፡ ብኸመይ ነቋርጾ ክንሓስብን ንትግባረኡ ምስ ሞያውያን እናተማኸርና ብዕቱብ ክንሰርሓሉን የድሊ። ገለ ካብ ጠንቅታት ወልፊ ንምጥቃስ፥ ናይ ወለዲ ድሕረ-ባይታ፡ ንእስነት፡ ጸቕጢ መዛኑ፡ ኣወለፍቲ ነገራት ብቐሊሉ ናይ ምርካብ ዕድል፡ መወዓውዒ፡ ጸገም ስነ-ኣእምሮ፡ ግርጭት ስድራ ቤት፡ ተነጽሎ፡ ዓመጽን ጎነጽን፡ ወዘተ ክኸውን ይኽእል። ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራ ብባትሪ ዝሰርሕ ኮይኑ፡ ዝተፈላለዩ ጎዳእቲ ፈሰስቲ ቀመማት (propylene glycol, glyc- erol, and ethylene glycol...) ብመልክዕ ሃፋ ናብ ሰብነትና ብምእታው ናብ ዝተፈላለዩ ሕማማት ክሽመና ዝኽእል ሓደገኛ መሳርሒ’ዩ። ኣብ ምትካኽ ሽጋራ፡ ዳርጋ ትሑትን ልዑልን ዓቐን ዝበሃል የለን። ንሕማም ልቢ በፍንጫ ተሳሒቦም ናብ ሳንቡእ ዝኣትዉን ቀልጢፎም ኣብ ርእሲ ዝድይቡን ንዅነተ ኣእምሮ ዝቕይሩን ከም በንዚን፡ ኣኳራጅያ፡ ማስቲሺን ካልኦት በነንትን ተቓጸልትን ኣወለፍቲ ነገራት’ውን ኣለዉ። እዞም ቀመማት መርዛማት ስለዝኾኑ፡ ከም ምምዝባል ስርዓተ መትኒ (ምንጽርራው፡ መኣዝን ምጥፋእ፡ ምህትፍታፍ፡ ውህደት ምስኣን፡ ምልካት ኣፍ)፡ ምምዝባል ህርመት ልቢ፡ ናይ ምስትንፋስን እትጥቀመሎም ነገራት ከም መንገፊ፡ መወልዕን ካልእን ምጕሓፍ። ኣብ ውሳነ ንምጽናዕ ዘተባብዑ ካልኦት ሰባት (ኣባላት ስድራ-ቤት፡ ዓርከ-መሓዛ፡ ሰብ ሞያ) ሓገዝ ምሕታት የድሊ። መከላኸሊ ኣገባባት ኣወለፍቲ መከላኸሊ ኣገባባት ኣወለፍቲ", "char_count": 2446, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04006", "text": "ኣብ መሸጣ ኣወለፍቲ ነገራት ቀረጽ ምውሳኽ፡ ተሪር ግምገማ ፊልምታት (censorship)፡ ትሕቲ ዕድመ ቈልዑ ንኸይሸጡ ምኽልካል፡ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ከይኣቱ ምክትታል፡ ዝሽየጠሉ ቦታታት ምድራት፡ ኣብ ዝኾነ ብሕታዊ፡ መንግስታዊ ናይ ስራሕ ቦታ ወይ ህዝባዊ ቦታ ካብ ሽጋራ ምትካኽ ነጻ ምግባር፡ ኣወለፍቲ ነገራት ንምቁራጽ ዝሕግዝ ምኽሪ ዝህባ ማእከላት ምኽፋት፡ ብዝተፈላለዩ ኣገባባት ናይ መራኸቢ ብዙሃን ይኹን ኣኼባታት ንህዝቢ ብዛዕባ ኣሉታዊ ጽልዋ ኣወለፍቲ ነገራት ዘየቋርጽ ጎስጓስ ምግባርን ካልእን የጠቓልል። ወልፊ ፍርያት ትምባኾ ወልፊ ፍርያት ትምባኾ ብኸመይ ክግደፍ ይከኣል፧ ብኸመይ ክግደፍ ይከኣል፧ መንእሰያት እንታይ ክገብሩ መንእሰያት እንታይ ክገብሩ ፈለማ ነፍሲ ወከፍ ተጠቃሚ ሳዕቤናት ፍርያት ትምባኾ ተገንዚቡ ንገዛእ ርእሱ ክመልኽን ክውስንን የድሊ። እዚ ድማ መበገሲ ናይ ባህሪ ለውጢ እዩ። ኩሉ እቲ ትምባኾ ንምጥቃም ዘበግሶ ባህርያት፡ ቦታታት፡ ሰባት፡ ግዜ ብዕቱብ ኣለልዩ ኣብ ክንድኡ እወንታዊ ባህርያት ንህይወቱ ዘገድስ ነገራት ኣብ ምንጣፍ ከውዕሎ የድሊ።", "char_count": 614, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04007", "text": "መንእሰያት ሸቶታቶም ኣነጺሮም ኣብ ዓወት ንኽበጽሑ እቲ እንኮ ፍታሕ ካብ ወልፊ ናጻ ምዃን’ዩ። ስለዚ መንእሰያት ንእኦም ንዘይጠቅም ወልፊ ይኹን ባህሪ፡ ከይሓፈሩ ኣይፋል ንምባል ክለማመዱ ኣለዎም። ጸገማት ኣብ ሂወት ንኹሉ ሰብ ከምዘጋጥሞ ፈሊጦም ኣፈታትሓ ጸገማትን ናይ ምብህሃል ክእለትን ከጥርዩ ኣለዎም። ነብሶምን ኣረኣእያኦምን ክልውጥ ዝኽእል ስልጠናታት ክወስዱ፡ ምስ ስድራቤቶም ዘለዎም ዝምድና ከሐይሉ ኣለዎም። ኣብ ክንዲ ሽጋራ ማስቲካ ምሕያኽ - ማይ ምስታይ፡ ኣብ ክንዲ ምስ ሽጋራ ዘትክኹ ግዜ ምሕላፍ - መጽሓፍ ምንባብ - ሙዚቃ ምስማዕ - ጉልበታዊ ስራሕ ምስራሕን ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምግባርን፡ ሽጋራ ንምትካኽ ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራ ኤለክትሮኒካዊ ሽጋራ “ውሑስ” ዝበሃል መጠን ኣልኮል የለን! “ውሑስ” ዝበሃል መጠን ኣልኮል የለን! 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.181", "char_count": 503, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04008", "text": "ኣብ መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታታት ሜክሲኮ ሰፊሕን ዓሚቚን ምርምር ብምግባር ኣብ 1963 “The oral Transmission of Oral tradition” ዝብል መጽሓፉ ዘሕተመ ሁጎ ኢንዶ ብዛዕባ መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታታት ከምዚ ይብል። “መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታታት ስራሕ ኰይኑ ኣይፈልጥን። ብዛዕባኡ ስለ ዝተመሃርካ፡ ኣብ ከባቢኻ ብዝሒ ፍርያት ኣፋዊ ያታ ስለ ዝርከብ ድፍኢት ፈጢሩልካ፡ ህዝቢ ምዝማን ቅጭ ኣምጺኡሉ ናብ ኣፋዊ ያታኡ ክምለስ ስለ ዝረኣኻ ጥራሕ ወዘተ ኣብ መጽናዕትን ምስናድን ኣፋዊ ያታ ክትኣቱ የብልካን። መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታታት ካብ ምሒር ድሌት መጽናዕትን ንህይወትካ ኣብቲ ሞያ ካብ ምጥሓልን እዩ ክብገስ ዘለዎ” ይብል። (ገጽ 317) እዚ መሰረታዊ ነጥቢ ከማልእ ኣለዎ። መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ልዕሊ ባጀትን መሳለጢ መጽናዕቲ ዝኸውን ንብረትን ድሌትን መስዋእትን ከምዘድሊ ክርዳእ ይግባእ። ነዚ መሰረታዊ ረቛሒ ዘማልአ ግዱስ ኣፋዊ ግጥምታት ድማ ነቲ ዝስዕብ ነጥብታት ከማልእ ኣይጽገምን። ስተፋን ሮጀርስ ዝተባህለ ስሙይ ስዊዲናዊ ኣጽንዓይ ኣፋዊ ግጥምታት እውን ኣብቲ ኣብ 2012 ዘሕተሞ “The Curiosity Der­ rivatives In Research” ዝብል መጽሓፉ “ሰባት ኣፋዊ ግጥምታት ንምጽናዕ ሃንቃ እንተድኣ ሃልዩዎም ነቲ ኣብ መጽናዕቲ ኣገዳሲ ዝዀነ ኣገባብ መጽናዕቲ ወይ ምርምር ክኸውን ዝኽእል። ንምርዳኡ ንኽጥዕም፡ ሓደ ኣፋዊ ግጥምታት ትግርኛ ከጽንዕ ዝደሊ ሰብ፡ ብሓፈሻ ኣፋዊ ያታታት ትግርኛ እንታይ ይመስሉ ክፈልጥ እምብዛ ኣገዳሲ እዩ። ንኣፋዊ ያታታት ናይቲ ህዝቢ ከየጽነዐ ንኣፋዊ ግጥምታት ትግርኛ ከጽንዕ እንተጀሚሩ፡ ሓደ መዓልቲ ናብ መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታታት ትግርኛ ክምለስ ምዃኑ ክፈልጥ ይግባእ። እቲ ምኽንያት ድማ ንጹር እዩ። ኣፋዊ ግጥምታት ኣካል ኣፋዊ ያታታት ኰይኖም እዮም መንነቶም ዘንጸባርቑ። ምስ ኣፋዊ ያታታት ሓቢሮም እዮም ጥበቦምን መሳጥነቶምን ዘጉልሑ። ንኣብነት ንኣውሎ’ሞ ከም ሓደ ኣፋዊ ግጥሚ ንውሰድ። ኣውሎ ምስ ካልኦት ያታታት ናይቲ ሕብረተሰብ እንታይ ምትእስሳር ኣለዎ ዝብል ሕቶ ነልዕል። ኣብ መጽናዕቲ ኣውሎ ከም ኣብነት፡ መርዓ ምስ ተቘጽረ ሰብ መርዓ ኣውሎኛ ወይ ማሰኛ ኣቐዲሞም ይነግሩ። ሰብ መርዓ ኣውሎኛ ክኢላ ዘረባ ምዃኑ ስለዝፈልጡ ንሓሳቦም፡ ድሌቶም፡ ቅሬታኦም፡ ጌጋኦም ወዘተ ብዝግባእ ገሊጹ መዋጽኦ ከም ዝፈጥረሎም ይፈልጡ እዮም። ሓደ ኣጽንዓይ፡ ኣውሎ፡ ኣብ ካልኦት ያታታት ዝፈጥሮ ዕዘትን ምቘትን ንኽርዳእ ነቶም መርዓን ካልኦት ኣውሎ ዝዝውተረሎም ምትእኽኻባትን ከጽንዖምን ዝኣክል ኣፍልጦ ክሕዝን ኣገዳሲ እዩ። ንያታታት ናይቲ ሕብረተሰብ ምስ ፈለጠ እውን’ዩ ሓደ ኣጽንዓይ፡ ኣውሎ ነቲ ዝዝውተረሉ ኣጋጣሚ ክሳብ ክንደይን ብኸመይን ይገልጾ እኹል ርድኢት ክሕዝ ዝኽእል። እኳ ድኣ እንተኽኢሉስ ኣብቲ ኣፋዊ ግጥምታት ዘጽንዓሉ ህዝቢ ዝርከቡ ኣፋዊ ያታታት ልዕሊ ካልእ ሰብ ክፈልጦም ክጽዕር ኣለዎ። ካብዚ ብምንቃል እውን ያታታትን እቲ ንሱ ዘጽንዖ ዘሎ ኣፋዊ ግጥምታትን ኣጽኒዕካን ጽሒፍካን ከም ዘይውዳእ ንባዕሉን ነቲ ተመጋቢ ናይቲ መጽናዕትን ዝዀነ ወገንን ከብርሃሉ ይግባእ። ካብ መግለጺ ኢንዶ፡ ወላ’ኳ ኩሉ ዓይነት ስራሕ ግዳሰን መስዋእትን ዝሓትት እንተዀነ ዝያዳ ኩሉ ግና መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታታት ብኡ ኣቢሉ ድማ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት፡ ኣፋዊ ግጥምታት ክትፈልጥ ናይ ምድላይ ጥሙሕን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ናይ ምስግጋር ገጅፍ ድሌትን ክህሉ ይግባእ። እዚ ሓሳብ ድማ ዝዀነ ኣፋዊ ግጥምታት ከጽንዕን ክስንድን ዝደሊ ወገን ኣቐዲሙ ኣብ ልቡ ከሕድሮ ከም ዘለዎ ንምርዳእ ዝተላዕለ እዩ። ሓደ ኣብ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ክነጥፍ ዝደሊ ሰብ ሓታትን ፍሉያት ሓሳባት ዝጥምትን ክኸውን ይግባእ። ብዛዕባ ኣፋዊ ግጥምታት መጽናዕቲ ብምግባር፡ ኣብ ሕብረተሰብ ንዝርከብ ኣፋዊ ግጥምታት ምጽናዕን ምስናድን ንበይኑ ኣኻሊ ኣይከውንን። ወላ’ኳ እዚ ስራሕ ንባዕሉ ከቢድ እንተዀነ፡ ብዛዕባ እቶም ዝተጸንዑ ኣፋዊ ግጥምታት ካብ መጽናዕትኻ ብምንቃል ብዛዕባኦም ዝተፈልየ ርእየትን ዘይስገር ኣገዳስነት ዝፈጥረሎምን ኣርእስቲ ንነባቢ ከተምጽእ እንተዘይ ክኢልካ ነቲ ስራሕ (መጽናዕቲ) ዘይትምጥን ሰብ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። እዚ ሓሳብ በዝን በትን ኢሉ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ እንተሃልዩ ድማ ወላ’ኳ መጽናዕቲ ስራሕን ክእለትን ዝደሊ ዓውዲ እንተዀነ፡ ዝዀነ ከጽንዕ ዝደሊ ሰብ፡ መጽናዕቲ ካብቶም ብፍታውን ርድየትን ጥራይ ተሰኒኻ፡ ንሕብረተሰብ ከእምንን ሓድሽ ወይ ዝተፈልየ ርእየት ዘለዎ ፍልጠት ከቕስምን እየ ካብ ዝብል ዓላማ ዝነቅል ምዃኑ ምርዳእ የድሊ። ሓደ ኣፋዊ ግጥምታት ከጽንዕ ዝደሊ ድማ 1- ብስሩዕ ናይ መጽናዕቲ ትምህርቲ 2- ንመጽናዕቲ ሓገዝቲ ዝዀኑ ስልጠናታት 3- ብውልቃዊ ንባብን ናይ ስራሕ ተመኵሮን ክፈልጥዎን ክድርዑዎን ይኽእሉ” ይብል። እቲ ካልእ ሓደ ኣብ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ክነጥፍ ዝደሊ ወገን ክፈልጦ ዘለዎ ነጥቢ ምስ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ተኣሳሲሮም ዝኸዱ ኣገደስቲ ኣምራት ምርዳእ እዩ። ሓደ ሰብ ኣፋዊ ግጥምታት ከጽንዕ እንከሎ ብዛዕባ እቶም ኣብቲ ዘጽንዖ ባህሊ ወይ ሕብረተሰብ ዝርከቡ ኣፋዊ ያታታት እኹል ፍልጠት ወይ ሓበሬታ ክህሉዎ የድሊ። ብዓቢኡ እውን ይትረፍ ኣብ ኣፋዊ ያታታት ናይቲ ሕብረተሰብ፡ በይኑ ኣብ ኣፋዊ ግጥምታት ናይቲ ዝጽናዕ ዘሎ ህዝቢ ዝርከቡ ብዝሕን ምድባትን ኣፋዊ ግጥምታት ብዝግባእ ክፈልጥ ኣገዳሲ እዩ። እዚ እውን እቲ ዝጸበበ ኣተሓሕዛ ናይቲ ዓውዲ እዩ እቲ ካልእ ሓደ ኣጽንዓይ ብዋናነት ወይ ብቐንድነት ክፈልጦ ዝግባእ ነጥቢ ሓደ ከጽንዕ ዝደሊ ሰብ ነባብን ጽሓፍን ክኸውን ከም ዘለዎ እዩ። ብቐንዱ ድማ ጽሓፋይ። ኣብ ዝዀነ ሕብረተሰብ ዝርከቡ ወገናት ብኣፋዊ ግጥምታት ግዱሳትን ሰሚዕካ ናይ ምዝካር ክእለት ዘለዎምን ክዀኑ ይኽእሉ እዮም። ካብ ከምዚኦምን ካልኦት ህብራርያታትን ፈልዩ ኣጽንዓይ ክገብረካ ዝኽእል ዓቢ ነጥቢ ድማ ጽሓፋይ ምዃን እዩ። ይትረፍ ኣብ መጽናዕቲ ዘካይዱ ወገናት፡ እቶም 5% ጥራይ ንዘልዓሉዎ ኣርእስቲ መጽናዕቲ ኣብ ፍጻመ የብጽሑዎ እውን ይምልእ። ወላ’ኳ እቶም ምኽንያታት ኣመና ብዙሓት እንተዀኑ፡ እቲ መጽናዕቲ ጀሚርካ ናይ ምቊራጽ ቀዳማይ ጠንቂ ግና ጽሓፊ ዘይምዃን እዩ ይውስኽ። ብዙሓት ካብ ኣጽናዕቲ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ናውቲ ስነዳኦም ፋሕ ዝበለ ኣገዳሲ ውጽኢታት መጽናዕቲ እናሃለወ፡ ናብ ሕትመትን ካልእ ናይ ኣቕርቦት መንገዲን ዘይበጽሑሉ ምኽንያት ድማ ጽሓፊ ዘይምዃንን፡ ንናይ ዘይምጽሓፍ ሽግርካ ንምፍታሕ ተበግሶ ዘይምውሳድን እዩ። ካብዚ ብምንቃል ድማ’ዮም ብዙሓት መጻሕፍትን ክኢላታት ዓውዲ መጽናዕትን፡ ልዕሊ ኣጽንዓይ ምዃን ጽሓፍን ነባብን ምዃን የገድስ ዝብሉ። ዝተረኽቡ ኣፋዊ ግጥምታት፡ እቶም ኣፋዊ ግጥምታት እናተጸንዑ እንከለዉ ዝነበሩ ኩነታትን ሃዋህውን እውን ብዝግባእ ክጽሓፉን ክስነዱን ኣገዳሲ እዩ። እሞ ድማ ቅልጣፈን ልክዕነትን ብዘለዎ ናይ ምጽሓፍ ክእለት። ሃሮል ታይለር ዝተባህለ ኣብ ምጽናዕ ኣፋዊ ግጥምታት ዝነጥፍ ኣየርላንዳዊ ኣብቲ ኣብ 2012 ዘዳለዎ ኣብ ምጽናዕ ኣፋዊ ግጥምታት ዝሕግዝ ኣስተምህሮኣዊ ቪድዮ (ቲቶርያል) ብፍላይ ኣብቲ ብውዱብን ብትካላት መጽናዕትን ዘይምእከል መጽናዕቲ፣ ካብቲ ዝጅመር መጽናዕቲ፡ እቲ ትሕቲ 10% ጥራይ ኣብ መዛዘሚ ከም ዝበጽሕ ይነግር። ካብቶም ብግዳሰ ተደፋፊኦም መጽናዕቲ", "char_count": 4010, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04009", "text": "ኣያ ጥልያን ኣብ ከባቢታት ሞልቂ፡ ጅሃን፡ መሃንዱስ ወዘተ ዝብሃላ ዓድታት ዝጽዕኖ ዝነበረ ረዳ ዝብሃል ኣድጊ ነበረ። እንተዀነ ኣያ ጥልያን ብእንግሊዝ ምስ ተሳዕረ፡ ረዳ ኣያ ሰኣነ። ናይ ዘርከበ ሰብ ድማ ኰነ። ብኸምዚ ኣገባብ ረዳ ንነዊሕ ግዜ ብናጻ ኣገልገለ። እንተዀነ ረዳ ድሕሪ ግዜ፡ ካብ ብብዝሒ ምጽዓንን ግቡእ ኣማግባ ሰሪ ዘይምርካብን እምብዛ ደኸመ። ሓንኪሱን ገጺቡን ድማ ዓዲ ውዒል ኰነ። እቲ ከባቢ ግዝኣቶም ዝነበረ ግራጭ ከብዱ ድማ ዘወር ኣብ ምባሎም ንረዳ ረኸቡዎ። ኣብ ቅድሚ እቶም ኣብ ከባቢ ረዳ ዝነበሩ ሰባት ድማ ከምዚ ኢሎም ኣልቀሱሉ።", "char_count": 349, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04010", "text": "ዝረሓቐት ሩባ ንስኻ ትወርዳ ዝረሓቐት ማይ ንስኻ ትወርዳ ንዝበን ንዋይባን ንስኻ ትኸዳ ረዚና ኣይትብል ከቢዳ ካብ በረኻ ተእትዋ ንዓዳ ብዓል ንግሳይ መርጨን የንድዳ ብዓል ሓርያ ብቐልጢ ይኣጒዳ ሽኮ እግርኻዶ ሎሚ ተቐይዳ ዋጥር እግርኻዶ ሎሚ ተቐይዳ ረዳ--- ረኣያ በል ኣዳም ኣይግዳዳ ረኣያ በል ሰይቶ ኣይግዳዳ ከምዘይ ጽዓነት ካብ ቤታ ካብ ዓውዳ ከምዘይ ጽዓነት ካብ ጎቦ ካብ ሜዳ ዋና ዘይምህላው ክምዚኣያ ረዳ ተዕቑበካ የለን ነዲቓ ገድጊዳ ትነስዓካ የለን ቀጭቅጫ ለቢዳ ረዳ--- ጐያይት ብርኪ’ምበር በቃይ’ላ ሓንጊዳ ረጋጺት ሸዀና በቃይ’ላ ሓንጊዳ ከምዘይ ተገዛእካ ዓዲ ከይረፍዳ ከምዘይ ተጽዓንካ መርዓት ከይኸብዳ በል ርኣያ ዓለም፡ ዓለም ኣይግዳዳ ዓጽም’ያ ትገብር ኣንጒዕ ወወሲዳ ጋርማ’ያ ትገብር ማዓር ወወሲዳ ቈርበትያ ትገድፍ ስብሒ ወወሲዳ ረዳ ኣገልጋሊ ዓዲ ዘየብልካ ዕዳ ወይልኣ ድማ ሓይጣታ ዝኸብዳ ወይልኣ ድማ ፍዳይካ ዝኸብዳ ዘይቀበረትካ ምድሪ ኣጐድጒዳ ዘይቀበረትካ ጥቓ ሰብ ወሲዳ ዘይቀበረትካ ብየእማን ኣኽቢዳ ከይትጽዕነካዶ ደድሕሬኻ ከይዳ። ገረህላሰ ከምዚ ኢሎም ንረዳ ምስ ኣልቀሱሉ “እዚ ሰብኣይ ዝተዛረቦ ምድሪ ኣይወድቕን’ዩ” ዝብል ሰብ በዝሐ። ክሳዕ ረዳ ሞይቱ ኣብ መሃንዱስ ዝብሃል ዓዲ ዝቕበር ድማ ዘዝረኣዮ ሰብ ቃንጫ፡ ሓሰር፡ ማይ ይህቦ ነበረ። ኣገልጋሊ ኩሉ ሰብ ዝነበረ ረዳ ድማ ብመልቀስ ገረህላሰ ይሕደጎ (ግራጭ ከብዱ) ክሳዕ ዕለተ ሞቱ ናብዮት ረኸበ ይብሉዎ። ሓዳስ ኤርትራ 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.181", "char_count": 862, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04011", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ቤተይ ንጉሰ በየነ ኣበራ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 9 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 267, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04012", "text": "ብፍ/ሰ/ዕዳ ነፍ/ሄር ኤርትራ ተኽለ ስብሃቱ፡ 1.1 ሓበን ሃበተ 1.2.ፍናን ሃብተ፡ 5.3.ማክዳ ሃብተ 5.4 ናኦድ ሃብተ፣ ናይ ፈጽሚ ክርክር ብመንገዲ ወረስቲ ነፍ/ሄር ተኽለ ስብሃቱ፡ ነፍ/ሄር ብጫ ተድላ፡ ኣና ሳህላ ተኽለ ስብሃቱ ክሲ ተኸፊቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን 23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.39 5ይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ ወ/ሮ በየና ተስፋጼን ኣዳል፡ ብዓል ቤተይ ተስፉ ኣብርሃ ገብርሂወት ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ኣድያም እያሱ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ብርሃነ ገብረእግዚኣብሄር መሓሪ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ፍረወይኒ ዘጉ ኣበበ ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ ዘጎ ኣበበ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ", "char_count": 687, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04013", "text": "ጸሃየ ሃብቱ ስማእቱ ምባል ተሪፉ፡ ጸሃየ ሃብተ ሰማእቱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሊድያ ተወልደ ገብረትንሳኤ ምባል ተሪፉ፡ መርከብ ተወልደ ገብረትንሳኤ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለተብርሃን በየነ ገረወልዲ፡ ኣደይ ኣረጋሽ ገብረሂወት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ግርማይ ዓንደጊዮርጊስ ካሕሳይ ምባል ተሪፉ፡ ግርማይ ዓንደጊዮርጊስ ካሳ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጉዕዲ ጸጋይ ስዩም ምባል ተሪፉ፡ ጉዖይ ጸጋይ ስዩም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፣ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሃብተ ኣብርሃ ካሕሳይ ምባል ተሪፉ፡ ሃብተ ዓንደማርያም ኣብርሃም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኤልሳ መሓሪ፡ ወለድና መሓሪ ተወልደ ወልደሚካኤልን ኣደይ ለቱ ወልደስላሴ ጸጋይን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መድህን ሰመረ ጸምባል ተሪፉ፡ ፌሩስ ሰመረ ጸጋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ቀለተ ተስፋይ መሓሪ ምባል ተሪፉ፡ ቀላቲ ተስፋይ መሓሪ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ተበርህ ኣስመላሽ ሃየለ፡ ብዓል ቤተይ ሃይለ ኣርኣያ ዘርኡ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ት/ዕ ኣኽበረት ተወልደ ገብረትንሳኤ ምባል ተሪፉ፡ ሚካል ተወልደ ገብረትንሳኤ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ወ/ሮ ኣድሓነት ሃብቱ ሓጎስ፡ ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ዓደሃይማኖት ደብረጼን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 11 ደቁ ጥራይ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ 1ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወ/ሮ ፍረወይኒ ዑቕባዝጊ ሃብተ፡ ብዓል ቤተይ ኣኮሎም ገብረመድህን ደሞዝ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍዬሪ ተኽሉ ክንፉ ምባል ተሪፉ፡ ፍዬሪ ተኽለሃይማኖት ክንፉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ወ/ሮ ውዳሰ ዓይናኣለም ተኽለ፡ ኣቦና ዓይናኣለም ተኽለ ገብረኣምላኽን ኣዴና ብረጨሪ ወልዳይን ስለዝዓረፉ፡ 8 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ወልደገብርኤል ገብረሚካኤል ተስፋማርያም፡ ብወኪሉ ወ/ሮ ሳራ ገብረሚካኤል ተስፋማርያም፡ ብዕለት 11/03/26 ዓ.ም ብቁ/መ 15/2026 ኣብ ቤ/ፍ ዞባ ደቡብ ድባርዋ ቀሪባ፡ ብስም ወ/ሮ ትብለጽ ፍስሃየ ወልደሩፋኤል ዝተመርሐ ገዛ ኣብ ን/ዞባ ድባርዋ ምምሕዳር ከባቢ 03 ዝርከብ፡ ብሕጋዊ መንገዲ ብውህብቶ ስለ ዝሃበትኒ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ያኒት ፍጹም ተስፋልደት ምባል ተሪፉ፡ ያኒት ፍጹም ኪዳነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቀሺ መብራህቱ ሓጎስ ተምነዎ፡ ጓለይ ዮርሳሌም ቀሺ መብራህቱ ሓጎስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ወላዲታ ወ/ሮ ውነሽ ወልደማርያም መስመር ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ከሳሲት ወገሐት ተስፋሚካኤል ኢሰያስ፡ ተኸሳሲ ወልዱ ተኽለ መኮነን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ብሪ ሃይለ በርሀ፡ ብዓል ቤተይ ተስፉ ተወልደ ብርሃነ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓልወለይ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ወ/ሮ ቅዱሳን ወልደሚካኤል ዘርእጋብር፡ ብዓል ቤተይ ወልደሚካኤል ኣድሓና ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መድህን ኣሰፋው ተስፋስላሴ፡ ብዓል ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ሽሻይ ተስፋይ ወልደሚካኤል፡ ስም ነፍ/ ሄር ኣቦይ ተስፋይ ዑቕባዝጊ መብራህቱ ምባል ተሪፉ፡ ተስፋይ ወልደሚካኤል መብራህቱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ኢሰያስ መኮነን ቴድሮስ፡ ወለድና መኮነን ቴድሮስ ሰረቐን ለተኺዳን ዘርአ ዘሚካኤልን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይግባይ በሃሊ ኣቶ ሑሴን ዓብደላ ዑስማን፡ መልሲ ወሃቢ ወረ/ሄር ዝፋን ተስፋሚካኤል፡ ናይ ስቪል ጉዳይ ክርክር ኣብ ቤ/ፍ ይግባይ ከረን ስለዘሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ለምለም መለስ ትኩእ፡ ተኸሳሲ ካሓሰ ትርፍ ይሕደጎ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልክ ስለዘሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ሄርሜላ ክብርኣብ ምሕረትኣብ ምባል ተሪፉ፡ ራሄል ክብርኣብ ምሕረትኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ኣስቴር ጴጥሮስ ሐጅ ምባል ተሪፉ፡ ትንሱእ ዑቕባስላሴ ዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍረወይኒ ጸጋይ መድህን ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ ጽገ ተወልደመድህን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ገብረረቢ ኣደም መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ዓብደላ ኣደም መሓመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ኣነ ወራሲ ናይ ኣቦይ ነፍ/መድሃኔ ምስግና ዓንዱ ምዃነይ ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ ደቀምሓረ ብቁ/መዝ.40/22 ዕለት 05/08/2022 ኣረጋጊጹለይ ኣሎ፣ በዚ መሰረት ብስም ኣቦይ ነፍ/መድሃኔ ምስግና ዓንዱ ዝተመዝገበ ካርድ ኣባልነት ናይ ናቕፋ ኮርፖረሽን ቁጽሪ ካርድ 2433 ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ሒዘዮ ወይ ረኺበዮ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ብቁጽሪ ተሌፎን 07479117 ክሕብረኒ፣ እንተዘየሎ ካልእ መተካእታ ኦርጅናል ካርድ ኣባልነት ክሓትት ምዃነይ ብኣኽብሮት እሕብር። ኣቶ ዳዊት መድሃኔ ምስግና ኣነ ወራሲ ናይ ኣቦይ ነፍ/መድሃኔ ምስግና ዓንዱ ምዃነይ ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ ደቀምሓረ ብቁ/መዝ.40/22 ዕለት 05/08/2022 ኣረጋጊጹለይ ኣሎ፣ በዚ መሰረት ብስም ኣቦይ ነፍ/መድሃኔ ምስግና ዓንዱ ዝተመዝገበ ካርድ ኣባልነት ናይ ፋብሪካ ቢራ ኣስመራ (ሜሎቲ) ቁጽሪ ካርድ 00415 ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ሒዘዮ ወይ ረኺበዮ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ብቁጽሪ ተሌፎን 07479117 ክሕብረኒ፣ እንተዘየሎ ካልእ መተካእታ ኦርጅናል ካርድ ኣባልነት ክሓትት ምዃነይ ብኣኽበሮት እሕብር። ኣቶ ዳዊት መድሃኔ ምስግና ኣብ ዞባ ደቡብ ከተማ ዓዲ ዃላ ዞባ 04 ምም-ጎደና ዓረዛ ቁ.ገዛ 063 ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብመወከሲ ቁጽሪ 410346 ብስም ሸኽ ስዒድ ሙሳ ዓብዱ ናይ ዝተመዝገብ ኦርጂናል ሊብሬቶ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07324645 ደዊሉ ይርከበኒ፣ እንተዘይኮይኑ ግን መተካእታኡ ክወሃበኒ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ሸኽ ናስር ኢብራሂም ሙሳ ወ/ሮ ሳልሓ ሳዓድ ሙሳ ሓዳስ ኤርትራ 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.181", "char_count": 4506, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04014", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣመልካቲት ልዋም ዑቕባይ ሃይሉ፡ ተጸዋዒ ብርሃነ ገብረኣብ፡ ናይ ሞግዚትነት መዝገብ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣቶ ስምኦን ወልደሚካኤል በራኺ፡ ኣዴና ገነት ክፍለማርያም ኣብርሃ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ።", "char_count": 448, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04015", "text": "ወ/ሮ ዳግማዊት ገብረትንሳኤ ኣስገሄኝ፡ ብዓል ቤተይ ዘርእማርያም ጠዓመ ግደይ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ተኽኣ ምሕረትኣብ ገብረሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ተኸስተ ገብረመድህን ዑቕባዝጊ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ትብለጽ ኣርኣያ ደበሳይ፡ ሓፍተይ ከበደሽ ኣርኣያ ደበሳይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይን 3 ኣሕዋታን 23 ተተካእትን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣቶ ኣንገሶም ኣብርሃ ስብሃቱ፡ ኣቦና ኣብርሃ ስብሃቱን ኣዴና ኣልጋነሽ ወልዳይን ስለዝዓረፉ፡ 9 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ሄርሞላ ኪዳነ ተኽላይ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሜላ ኪዳነ ተኽላይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ዮርሳሌም ኣስመሮም ገብረህይወት፡ ሓፍተይ ኣስማይት ኣስመሮም ገብረህይወት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቶ ሃብቱ ሃንስ ካሳ (ብወኪሉ ኣቶ መልኣከ ዮሃንስ) ብፍ/ሰ/ዕዳ ኣድራሻኦም ዘይተፈልጠ 1.ፍረወይኒ ኣሰፋው ኣብርሃ 2.ብርሃነ ኣሰፋው ኣብርሃ 3.ዝማም ኣስፋው ኣብርሃ 4.ኣስመረት ኣሰፋው ኣብርሃ 5.መድሃኒት ኣሰፋው ኣብርሃ 6.ኣበባ ኣሰፋው ኣብርሃ 7.ሚልክያስ ኣስመሮም ኣሰፋው 8.ሲራክ ኣስመሮም ኣሰፋው፣ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብጋዜጣ ተጸዊዕኩም ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ቁ.37 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ታደለሽ ገብረየውሃንስ፡ ብዓል ቤተይ ግደይ ገብረእግዚኣብሄር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 12 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተስፋይ ቦኽረ ሃይለሚካኤል፡ ብዓልቲ ቤተይ ለተኺዳን ገብሪህይወት ኣብርሃም ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዳኒኤል ስዩም ዑቕባሚካኤል፡ ስም ኣደይ ትርሓስ ዓንደማርያም ገብረእግዚኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ ሓረጉ ተካ ኣባይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ", "char_count": 1657, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04016", "text": "ብፍ/ሰ/ዕዳ መብራህቱ ሃይለ ስምረት፡ ኣስመላሽ ሃይለ ስምረት፡ ኣስቴር ሰለሙን ሃይለ፡ ሳሚኤል ሰለሙን ሃይለ፡ ቴድሮስ ሰለሙን ሃይለ፡ ቹቹ ሰለሙን ሃይለ፡ ኤልሳ ዮውሃንስ ሃይለ፡ ብፍ/በ/መሰል ወረ/ነፍ ሃይለ ስምረትን ነፍ/ት ሰንበቱ ዘርአን፡ ነፍ/ዮውሃንስ ሃይለ ስምረት፡ ወ/ሮ ዮርዳኖስ ዮውሃንስ ሃይለ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ረዘነ መብራህቱ ሕድሮም፡ ጓለይ ሮዚና ረዘነ መብራህቱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓይሎም ክብረኣብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣደይ ግደይ ቦኽሩ ዑቕባጋብር ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ራህዋ ጸጋይ በራኺ ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊት ጸጋይ በራኺ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኸሳሲ ቀሺ መልኣከ ገነት ቢሆን፡ ወ/ሮ ኣመተ ወልደጊዮርጊስ ማሕሙድ ንስም ምትሕልላፍ ዝምልከት ክሲ መስሪታ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ንግስቲ ተስፋማርያም ወልደስላሴ፡ ተጸዋዕቲ 1.ዘቢብ እስቲፋኖስ 2.ልዋም እስቲፋኖስ 3.ተመስገን እስቲፋኖስ 4.ሜሮን እስቲፋኖስ፣ ናይ ውህብቶ ምትሕልላፍ ዝምልከት ክሲ ተኸፊቱልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወረ/ ነፍ/ ኪዳነ ተስፋስላሴ ወ/ሮ ምንያ ኣብርሃ ዓንደሚካኤልን ብፍ/ዕዳ ወረ/ ነፍ ኪዳነ ተስፋስላሴ 1.ሩታ ኪዳነ ተስፋስላሴ +5 ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ 1.ሩታ ኪዳነ ተስፋስላሴ 2.ፌቨን ኪዳነ ተስፋስላሴ 3.ሞራል ኪዳነ ተስፋስላሴ 4.ሚኪኤል ኪዳነ ተስፋስላሴ 5.ኣማን ኪዳነ ተስፋስላሴ 6.ማክዳ ኪዳነ ተስፋስላሴ ንጹር ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ሄለን ሰለሙን ተስፋማርያም፡ ስም ኣደይ ኣልጋነሽ ሃይሉ ኣለም ምባል ተሪፉ፡ ኣልማዝ ኣባባህር ወልደገብርኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ከሳሲት ድያና መርሃዊ ገብረወልዲ፡ ተኸሳሲ ሚካኤል ሃብተማርያም ዑቕባገርጊስ፡ ናይ ስም ዋንነት ምትሕልላፍ ናይ መኪና ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መክሊት ሙሴ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ማራናታ ሙሴ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ብስም ፉኣድ ካሕሳይ ዓብደልቃድር ዝተመዝገብ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00038150 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ናቕፋ ቁ.ገዛ 111 ዝርከብ ናይ ስፍየትን መሸጥን ጨርቅን ትካለይ፡ ንወ/ሮ ኣብረሀት ካሕሳይ ገ/እግዚኣብሄር፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ ከተማ ጎደና ፈልከት ቁ.ገዛ 04 ካብ ዕለት 01/01/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2026 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ፉኣድ ካሕሳይ ዓብደልቃድር", "char_count": 2138, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04018", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ኣቶ ገብረእግዚኣብሄር ዘወልዳይ ሃይለሚካኤል፡ ወለድና ዘወልዳይ ሃይለሚካኤል ኣድሓኖምን ለተንስአ ተወልደብርሃን ሃይለን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 223, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04019", "text": "ወ/ሮ ህይወት ተኽለኣብ መሃንዘል፡ ኣደይ ቅዱሳን ዘንጼን ትኩእ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጽዮን ጸሃየ ዓንደብርሃን፡ ስም ኣደይ ውዳሰ መንግስትኣብ ልኡልቃል ምባል ተሪፉ፡ ኣስካሉ ይሕደጎ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ጽገሃና ኣስፍሃ ገብረማርያም፡ ብዓል ቤተይ ገብረታትዮስ ወልደትንሳኤ ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መትከል የማነ ዓንደ ምባል ተሪፉ፡ ኢሳቕ የማነ ዓንደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓያት እድሪስ ዓሊ፡ ብዓል ቤተይ መሓመድዓሊ ኣሕመድ ማንታይ ን29 ዓመታት ደሃይ ስለዘይብሉ፡ ጥፉእ ተባሂሉ መረጋገጺ ሰነድ ይወሃበኒ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓረጉ ገብረጊዮርጊስ ኣስመላሽ ምባል ተሪፉ፡ሃና ገብረገርዮርጊስ ኣስመላሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ትርሓስ ሃይለ ሃብተማርያም፡ ብዓል ቤተይ ኣካለ ገብረወልዲ ሓጐስ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወርስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዮርዳኖስ ሃብተሚካኤል ሓምቢር፡ ኣቦና ሃብተሚካኤል ሓምቢር ገብረኪዳን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ህልዋት ኣሕዋተይ 1 መዋቲት 5 ተተካእቲ ደቃን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መርሃዊት ረዳእ ኣስፍሃ ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊ ረዳእ ኣስፍሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ራሄል ሰለሙን ምባል ተሪፉ፡ ቅሳነት ሰለሙን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሰመረ ገብረማርያም፡ ወለድና ገብረማርያም ኣስራት ቀላቲን ኣዴና ህድኣት ባይሩ ሰለሙንን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ህሉዋት ኣሕዋተይ 1 ስዉእ 1ተተካኢ ወዱን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍረወንጌል ገብረክርስቶስ ተስፋይ ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ ገብረክርስቶስ ተስፋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ወ/ሮ ኣልማዝ ንጉሰ ብረ፡ ብዓል ቤተይ ተወልደ ገብረልኡል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወርስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ሓበን ተኽለሃይማኖት ተስፋጼን ምባል ተሪፉ፡ ሓበን ጸጋይ ኣርኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብርሀት እስቲፋኖስ ወልደጋብር፡ ስም ብዓል ቤተይ ሃይለሚካኤል ሃብተ ንርኣዮ ምባል ተሪፍ፡ ሃይለሚካኤል ሃብተ ወልደጋብር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሳባ ተኽለማርያም ገብረእግዚኣብሄር፡ ወደይ ዘርእሰናይ ሃብቶም ተኽለ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ወላዲቱ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓበን ተኽለሃይማኖት ተስፋጼን፡ ስም ኣደይ ኣስመረት ኣስመላሽ ምባል ተሪፉ፡ መኣዛ ተኽለሃይማኖት ተስፋጼን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ", "char_count": 2135, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04020", "text": "ለተጼን ገብረዝጊ ካሕሳይ ምባል ተሪፉ፡ ወለተጼን ገብረዝጊ ካሕሳይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ራሄል ገብራት ቦኽረጼን ምባል ተሪፉ፡ ራሄል ገብሪት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ እድሪስ ኣሕመድ ኣቡበከር ምባል ተሪፉ፡ እድሪሳይ ኣሕመድ ኣቡበከር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ንግስቲ ተኽለማርያም ብርሃነ፡ ብዓል ቤተይ ሃብተስላሴ ሰርጹ ተስፉኡ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎምስ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሚካኤል ጸጋይ ዘሞ፡ ኣቦይ ጸጋይ ዘሞ ገብሩ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳዓዳ ኢብራሂም መሓመድ፡ ስም ት/ዕድመ ወደይ ዓብደራሕማን ሓጂ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደራሕማን መሓመድእድሪስ ስሌማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣማኑኤል ገብረንድርያስ ተኸስተ፡ ኣቦና ገብረንድራስ ተኸስተ ጎንጨ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። `ወ/ሮ ሂወት ሃብቶም ገብረዝጊ፡ ብዓል ቤተይ ተኽልኣብ ገብርሃንስ ኣማን ስለዝዓረፈ፡ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎምስ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ሳልሕ መሓመድ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ እድሪስ መሓመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓፍር ሮሞዳን ነጋሲ ምባል ተሪፉ፡ ዓፋ ሮሞዳን ነጋሲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብርሃም ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ኤፍሬም ገብረሚካኤል ተወልደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ሃብተሚካኤል ተስፋማርያም ተስፋይ ምባል ተሪፉ፡ ያፍት ተስፋማርያም ተስፋይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናቲ ሻንዲ ኣጋር፡ ኣደይ ሸልከ ኣንዱ ገማሎ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ናዝሬት መብራህቱ ዮውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ኑራ መብራህቱ ዮውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ መርሃዊ ኣማሓዳሪ ነጋሽ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል ኣማሓዳሪ ነጋሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ከድጃ መሓመድ መሓመድኑር ምባል ተሪፉ፡ ከድጃ ማሕመድ መሓመድኑር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓሰብ ወ/ሮ ሰላም መኮነን ገብረዮናስ፡ ብዓል ቤተይ ጸጋይ መኮነን ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓብዱ ኣሕመድ በድሪ ምባል ተሪፉ፡ ዓብዱልቃድር ኣሕመድ በድሪ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ምም/ን/ዞባ ቲራቮሎ ዚፕ 1A187 ጎደና ደቂ ሸሓይ ቁጽሪ ገዛ 24 ፕሎት 100 ፓርሰል F መለለይ ቁጽሪ ንብረት 1፡01245/1 ዝኾነ፡ ብስም ነፍ/ሪት ህድኣት ሃብቱ ብሩን ነፍ/ኣብርሃም ሰጊድ ዘርእዝጊን ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታዮን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ኦርጂናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። 1.ዘርእዝጊ ኣብርሃም ሰጊድ 2.ሰላማዊት ኣብርሃም ሰጊድ ወኪል ኣስካሉ በርሀ ጊላኡ ኣብ ምም/ን/ዞባ ፓራዲዞ ዚፕ 1A129 ጎደና 129-6 ቁጽሪ ገዛ 54 ፕሎት 21 ፓርሰል I መለለይ ቁጽሪ ንብረት 1BRASM014494/01 ዝኾነ፡ ብስም ነፍ/ሪት ህድኣት ሃብቱ ብሩን ነፍ/ኣብርሃም ሰጊድ ዘርእዝጊን ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታዮን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ኦርጂናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። 1.ዘርእዝጊ ኣብርሃም ሰጊድ 2.ሰላማዊት ኣብርሃም ሰጊድ ወኪል ኣስካሉ በርሀ ጊላኡ 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.181", "char_count": 2978, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04021", "text": "“ኣብ ህይወት እቲ ዝዓበየ ርኽበት ነብስኻ ምርካብ’ዩ። ክሳብ ንነብስኻ እትረኽባ ግን፡ ካልእ ሰብ ኢኻ።”- ማይልስ ሙንሮ - ማይልስ ሙንሮ ብነብሰ ዘተ ምስ መንፈስካን ኣተሓሳስባኻን ብምልዛብ ንህይወትካ ብግቡእ ክትፍትሽ እንተ ክኢልካ፡ ንሕሉፍን ህሉውን መንነትካ ብንጹር ክትፈልጦ ትኽእል ኢኻ። በዚ ድማ ህይወትካ ናበይ ገጻ ትጎዓዝ ከም ዘላ ክትፈልጥ ጥራይ ዘይኮነ፡ ናበይ ገጻ ክትጎዓዝ ከም ዘለዋ ክትውስን’ውን ትኽእል ኢኻ። ምስ ገዛእ ርእስኻ እተካይዶ ሓቀኛ ዘተ እምበኣር፡ ንሕሉፍን ህሉውን ኩነታት ህይወትካ ብምምዛን፡ ኣንፈት ጉዕዞ ህይወትካ ናበይ ምዃኑ ክትግምግም፡ ዕላማኻ ብምንጻር ህይወትካ ናበይ ገጽካ ክትጎዓዝ ከም ዘለካን ክትውስን፡ ዕላማኻ ዝጠለቦ ዋጋ ብግቡእ ተረዲእካ ድማ፡ ኣብ ዕላማኻ ንምብጻሕ ዘኽእለካ ንጹር መደብ ሓንጺጽካ ጉዕዞኻ ክትጅምር ትኽእል። ምስ ገዛእ ርእስኻ እትገብሮ ዘተ፡ ንህይወትካን ንእትጎዓዞ መንገድን ዘብርህ ድሙቕ ብርሃን ስለ ዝኾነ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ምስ ነብሱ ዘይዝቲ ሰብ እምበኣር፡ እዚ ብርሃን ኣብ ዘይብሉ ጸልማት’ዩ ዝነብር። ከምዚ ዓይነት ሰብ ዕለታዊ ህይወቱ፡ ዓቕሙን ደረጃኡን ንኽፈልጥ ኣጸጋሚ እዩ። ብዘይካ’ዚ ምስ ገዛእ ርእሱ ዘይዝቲ ሰብ፡ ወትሩ ንነብሱ ጋሻ እዩ። ንገዛእ ርእሱ ከኣ፡ ብርእሰ ተኣማንነት ክመርሕ ኣይክእልን። ነብሰ-ዘተ ኣብ ህይወት ደቂ ሰብ ኣገዳሲ ጽልዋ እዩ ዘለዎ። እቲ ምንታይሲ ንሕሉፍን ህሉውን ኩነታትካ ከም መስትያት ኣብ ቅድሚ ዓይንኻ ዘርጊሕካ ንኹሉ ዘለካ ኣሉታውን እወታውን ናይ ህይወትካ ምዕራፋት ክትግንጽሎን ክትመሃረሉን ስለ ዘኽእለካ። ካብ ሕሉፍ ህይወትካ ተማሂርካ ድማ፡ ንመጻኢ ህይወትካ ብንጹር ዕላማን ኣተሓሳስባን ቀሊስካ ንህይወትካ ኣብ ሓድሽ ናይ ዓወት ጎደና ከም ትጎዓዝ ክትገብራ ይከኣል። ሎሚ ምስ ገዛእ ርእስኻ ብምዝታይ መንነትካ ብግቡእ ምፍላጥ እዩ። ንጹር ዕላማን ራእይን ብምውናን ንናይ ጽባሕ ህይወት ብእወታ ንምምሃዝ ክትላመድ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ፡ ንጠለባት ኩለንትናዊ ህይወትካ ከተለሊ፡ ብመንጽሩ ድማ ኣንፈት መጻኢ ህይወትካ ብምቕላስ ዕላማ ሒዝካ ኣብ ጉዕዞ ምንባር ንምቕጻልን ናይ ህይወትካ መቐይሮ ዝኾኑ ምርጫታት ንምውሳንን ክትተባባዕ “ኣነ መን እየ?” ኢልካ ንገዛእ ርእስኻ ምሕታት ኣገዳስነቱ ልዑል እዩ። ነዚ ሕቶ’ዚ ንምምላስ እምበኣር ብመጀመርያ፡ ምስ ዓርከ-መሓዛ ዘይኮነ ምስ ገዛእ ርእስኻ ኢኻ ክትዝቲ ዘለካ። ምስ ገዛእ ርእስኻ ምዝታይ ማለት ኩለንትናዊ መንነትካ ብግቡእ ምርዳእ እዩ። ንገዛእ ርእስኻ ካብ ጽልዋ ናይ ካልኦት ናጻ ብምግባር፡ ብሓላፍነትካ ምእንቲ ክትመርሓን ክትነብረላን፡ ብህድኣትን ጽምዋን ንውሽጣውን ግዳማውን ኩነታት ህይወትካ ብማዕረ ክትፍትሽ ኣለካ። ብኡ ኣቢልካ ከኣ፡ ገዛእ ርእስኻ ክትረኽባ ኣይትጽገምን።", "char_count": 1555, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04022", "text": "ኣተሓሳስባ፡ ንስምዒት፡ ባህርያትን ዓወትን ደቂ ሰብ፡ ኣዝዩ’ዩ ዝጸልዎ። ከምኡ ካብ ኮነ፡ ካብ ምርጫ ሓሳባትካ ክውገዱ ዘለዎም ኣተሓሳስባታት ኣለዉ፣ ገለ ካብኣቶም፦ ናብ ስቓይ ዝሸምዎም ሓሳባት፡ ንኽዉን ነገር ምስ ካልእ ጉዳይ ምትእስሳር’ዩ። ስለዚ፡ ንነገራት ብቕንዕና ተመልኪትካ ክትርእዮም ምፍታን። ንትስፉውነትካ እንተ ደኣ ዓቂብካዮ፡ ክንዮ ኣጋጢሙካ ዘሎ ድቕድቕ ጸልማት፡ ድሙቕ ብርሃን ኣቐዲምካ ብተስፋ ክትርእዮ ኣለካ። • ሕማቕ ተዘክሮታት፦ ኣብ ገለ እዋን ብዕላል ዝመጸ ይኹን ብምዕዛብ፡ ዘይትፈትዎም ንውሽጥኻ ዝቕስቅሱ ነገራት የጋጥሙ እዮም። እዚ ተዘክሮ፡ ነቲ ዘጉሂ ሕማቕ ኩነታት ህይወት ኣዘኪሩ ናብ ሕማቕ ክመርሓና ይኽእል’ዩ። ስለዚ፡ ብፍላይ ዘሕዝኑ ተዘክሮታት፡ ክምለሱ ዘይክእሉ ምዃኖም ብምእማን፡ ከም ሕሉፋት ሓሲብካ እንተ ሓለፍካዮም ዝበለጸ’ዩ። • ካልኦት ክሩዅመሹ ስለ ዝረኣኻ • ህይወት ፈተና ምዃና ብምርዳእ ንኹሉ እንተታት ድሉው ኩን። • ብዘጋጥም ስዕረት ዘይምድሃል። ብተስፋ ካብ ጌጋ ብምምሃር፡ ዝተራቐቐ ብልሓት ተጠቒምካ ውድቀትካ ናብ ዓወት ክትቅይሮ ክትጽዕር ኣለካ። • ወትሩ ዕዉት ብምዃን ናይ ህይወት ዕጋበት ከተስተማቕር፡ ንተስፋን ትዕግስትን ካብ ህይወትካ ኣይትፍለየን። • ነገራት ምትእስሳር፡- ሰባት ካብቶም ብፍርሒ ዝኣክል ብኣተሓሳስባኻ ንድሕሪት ክትጉተት ኣይግበኣን። ብኣንጻሩ ግን ንገዛእ ርእስኻ ዝግባእ ብምፍላጥ መን ምዃንኻ፡ መንነትና ብግቡእ ንምግሃድ ምስ ኩሉ ዘጋጥመካ ብድሆታት ብተስፋ ክትሰርሕ ኣለካ።", "char_count": 848, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04023", "text": "ካብ ጌጋኡ ዘይመሃርን ሕጽረታቱ ከለሊ ዘይክእልን ሰብ ክዕወት ስለ ዘይክእል፡ ኣብ ህይወት ፍሹል እዩ ዝኸውን። ህይወቶም ድማ፡ ምምራርን ምውቃስን፡ ዝንባለ ካብ ንሰባትን ኣብ ከባቢኦም ዝርከቡ ነገራትን ሓሊፎም መወዳእታ ከም ዘይርከቦ እዮም ዝገብሩ። • ድራር ዘይብላ፡ ምሳሕ ቃሕ ይብላ። • ድራር ዘይብላ፡ ምሳሕ ቃሕ ይብላ። • ቅድሚ ልቢ ኣይጠረ ወርቂ። • ቅድሚ ልቢ ኣይጠረ ወርቂ። • ክፋእ የኽፍኣካ፡ ሓተላ የትፍኣካ። • ክፋእ የኽፍኣካ፡ ሓተላ የትፍኣካ። • ኣፍ መቃባጠሪ ቶማም። • ኣፍ መቃባጠሪ ቶማም። • ንግሆ ዘይትስእ’ሲ ሓደ እግሩ ደገ • ንግሆ ዘይትስእ’ሲ ሓደ እግሩ ደገ ይሓድር። ይሓድር። • ካብ ዘለካ ኣተሓሳስባ ተበጊስካ፡ ንመጻኢኻ ኣብ ሎሚ ኮይንካ ብእወታ ክትግምግሞ ኣለካ። • ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነታት • ንፋስን ስገምን ተኻፋላይ። • ንፋስን ስገምን ተኻፋላይ። • ቀዳማይ ስሕታን፡ ዳሕረዋይ • ቀዳማይ ስሕታን፡ ዳሕረዋይ ዕብዳን። ዕብዳን።", "char_count": 545, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04024", "text": "• “እቲ እንኮ ሕጉስ ህይወት ክንመርሕ ዘኽእለና ሜላ፡ ንሰባት ጌጋኦም ብምእራምን ጽቡቕ ጎድኖም ብምድናቕን’ዩ።”- ዳቪድ ጎድማን - ዳቪድ ጎድማን • “ጌጋ ምፍጻም ካልእ መልክዕ ናይ ሓዲሽ ትምህርቲ ምቕሳም እዩ።”- ካትሪን - ካትሪን ግርሃም ግርሃም • ሽመት ንዝደልያ ትሃድሞ፡ ንዝጸልኣ • ሽመት ንዝደልያ ትሃድሞ፡ ንዝጸልኣ ትሃድኖ። ትሃድኖ። • ንጉስ ይብይን፡ ሕማም ይዕይን። • ንጉስ ይብይን፡ ሕማም ይዕይን። • ድሙ ከምታ ብግሓቱ፡ ገልዒ • ድሙ ከምታ ብግሓቱ፡ ገልዒ መስተይቱ። መስተይቱ። • “ኩሉ ነገር ጽባቐ ሸነኽ ኣለዎ። ኩሉ ሰብ ግን ኣየስተባህለሉን እዩ።”- ዘይተፈልጠ • “እምነት ማለት መርትዖ ብዘየገድስ ንሓደ ነገር ክትኣምን ምፍታን ኣይኰነን፣ እንታይ ደኣ፡ እምነት ሳዕቤኑ ብዘየገድስ ደፊርካ ገለ ነገር ክትገብር ምኽኣል እዩ።”- - ሸርውድ ኤዲ ሸርውድ ኤዲ • ዝጸናጸን’ሲ መጉሃይኡ ይሰምዕ። • ዝጸናጸን’ሲ መጉሃይኡ ይሰምዕ። • ዓይኒ ጠላም ክመስል ይብል • ዓይኒ ጠላም ክመስል ይብል ሰለምለም። ሰለምለም። • “ጽልኢ ነብስኻ ምቕጻዕ እዩ።”- ሆሴእ ባሎው ሆሴእ ባሎው • “ካልኦት ሰባት ኣብ ክንዳይ ክውስኑ ፈጺመ ኣይደልን’የ። ናተይ ዘበለ ባዕለይ ክውስኖ እየ ዝደሊ።”- ኤማ ዋትሰን ኤማ ዋትሰን • “ኣብ ልዕሊ እተፍቅሮም ሰባት ጽልኢ ምስ ዝስምዓካ፡ ብዛዕባ’ቲ ሓደ እዋን እተሰምዓካ ፍቕሪ ክትሓስብ ጀምር።”- ቫቪክ ሳርኬዲ ቫቪክ ሳርኬዲ • ንዓይ ክትሓሚ፡ በሊዓ ትጠሚ። • ንዓይ ክትሓሚ፡ በሊዓ ትጠሚ። • ንጉስ የናብር፡ ሳእኒ የዛውር። • ንጉስ የናብር፡ ሳእኒ የዛውር። ብኢያሱ ኣሰፋው (ወዲ መነባብሮ) ብኢያሱ ኣሰፋው (ወዲ መነባብሮ) ክኸውን?” ኢልካ ንገዛእ ርእስኻ ምሕታት። • ብመንጽር ዘለካ ዕላማ ኣበይ በጺሐ ኣለኹ? ኢልካ ገምግም። ምእንቲ፡ ምስ ነብስኻ ክትዝቲስ ኣገዳሲ ይኸውን። ከም’ዚኦም ዝኣመሰሉ ሕቶታት ኣልዒልካ ብህድኣት ብእግሪኻ እናተጐዓዝካ ነብሰ ዘተ ምስ ተካይድ ስራሕ ሓንጎል ዝያዳ ስለ ዝሕይል እቲ ነብሰ ዘተ ዝያዳ ውጽኢታዊ ይኸውን። ምስ ነብስኻ እወታዊ ዘተን ገምጋምን ብምክያድ፡ ንዘለካ ብልጫታትን ድኽመታትን ምግምጋም። ኣብ ተካይዶ ነብሰ ዘተ ንሕቶታት ንጹርን እወታውን መልሲ ምስ ትረክብ፡ ተግባራዊ ንምግባሩ ውልቃዊ መብጸዓ ንምውሳድ ድሉው ኣለኻ ማለት እዩ። ካብ ኣተሓሳስባኻን ዕላማኻን ተበጊስካ ንመንነትካ ብግቡእ ክትፈልጦን ክትነብሮን፡ ነዞም ዝስዕቡ ሕቶታት ግቡእ መልሲ ክትረኽበሎም ኣለካ። • ከም ሰብ መጠን “ዕላማኻን ራእይካን እንታይ እዩ?” ኢልካ ምፍታሽ። • ኣብ ህይወትካ ክብሪ እትህቦም ነገራት እንታይ’ዮም? ኢልካ ብቐዳምነት ብምስራዕ። • “ኣብ መጻኢ እንታይ ዓይነት ሰብ’የ", "char_count": 1485, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04025", "text": "ንትኹል 1. ጨብጨበ፡ ዓበየ 2. ዝቐሃመ ሓዊ፡ ንእሽቶ ቊልዒ 3. እተጥቡ ዑፍ 4. ንምስፋይ ዝጠቅም ኣቕሓ 5. ወደቐ፡ ዘርጠብጠብ በለ 6. በዓል ናይ ምስልምና 9. ለውጢ፡ ፋይዳ 11. ፈለየ፡ መረጸ፡ መመየ 13. ኣካላቱ ዘይንቀሳቐስ፡ ስንኩል 14. ኣብ ገዛ ዝንስነስ ሳዕሪ 16. ጠጠስሙ ላዕሊ ወጸ 17. መትሓዚ ፋስ 19. ናይ ንግዲ ፍሉይ መለለዪ 21. ፍሉይ ክእለት ኣጥረየ 23. ብትኽክል 26. ኣብ ቤት ትምህርቲ ዝሰርሕ 28. ናይ ስራሕ መፋነዊ ገንዘብ 29. ጽምዲ፡ ማንታ 30. ከተማ መንእሰያት 33. መምተሪ ስጋ 35. ጥሉል፡ ርሑስ 36. መትሓዚ ማይ 38. ስም ጓል ኣንስተይቲ 39. በሊሕ 40. ሓውሲ ግመን ትክን 43. ይበልዕ ኣሎ? (ክንዲ ስም) 44. ኣብ ጣውላ ካብ ዝጽወቱ 46. ጥንካረ፡ ብርተዐ 47. መሕጸብ ክዳውንቲ ዝኸውን ንጋድም 1. በዝሐ፡ በርከተ፡ ሰሰነ 4. ትምህርቲ ሃበ 6. ማይ ዝርከበሉ 7. ሃንዳሲ 8. መእሰሪ 10. መረሐ፡ ዝሓሸ ኮነ 12. ማይ ካብ መሬት ወጽአ 15. ተዛረበ 16. ብርኽ 18. ሓደ ሓደ ግዜ 20. ምስኪን፡ ሓላል 22. ብርስን 24. ቀንዲ 25. መዘነ፡ ገመተ 27. ጥበብ፡ ሞያ 29. መጠራቐሚ ገንዘብ (ኣብ ገዛ) 31. ስቕ 32. ካብ ቆፍኡ ወጺኡ ናብ ካልእ ቦታ ዝግዕዝ እኩብ ንህቢ 34. ውላድ ድሙ 36. ኣጋ ምሸት 37. ምቕናስ ዋጋ 39. ምምሳጥ፡ ምምራኽ 40. ንእሽቶ ኣድጊ 41. ናብ ህድሞ መእተዊ ማዕጾ 42. ኣብ ውሱን ቦታን ግዜን እናተዘዋወሩ ጸጥታ ዘኽብሩ 45. ልክዕ ዘይኮነ ገምጋም 48. ሃያብ 49. ዕፉን ምስ በላዕና እንድርብዮ 50. ብኢድ ዝስራሕ መጋየጺ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38", "char_count": 1015, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04026", "text": "41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 መም/ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ሓዳስ ኤርትራ 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.181", "char_count": 93, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04027", "text": "ምትእትታው ፊልምን ሲነማን ካብ ግዜ ጣልያን ክሳብ ምውዳቕ ሃይለስላሰ ብደራስን ዳይረክተርን ኤፍሬም ካሕሳይ (ወዲ ኳዳ)፡ ፊልም ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብሰኣሊት፡ ደራሲትን ተርጓሚትን ሩት ስምኦን፣ ከምኡ ድማ ታሪኽ ፊልም ኤርትራ ካብ 1991 ክሳብ ህሉው እዋን ብጋዜጠኛን ስነ ጥበበኛን ተስፋኣለም ገብረስላሰ (ጫረ) ቀሪቡ። እዚ ወረቓቕቲ ምትእትታው ሲነማን ባህሊ ሲነማን ናብ ኤርትራ ከመይ ይመስል ከም ዝነበረ፡ ተሳትፎ ኤርትራውያን ኣብ ምዕያይ ፊልም በብመድረኻቱ ከመይ ይመስል ከም ዝነበረ፡ ስርሓት ስነዳን ፍርያት ስነዳዊ ፊልምታትን ኣብ እዋን ቃልሲ፡ ከምኡ ከኣ፡ እቲ ምሉእ ብምሉእ ብኤርትራውያን ሞያውያን ምዕያይ ዝጀመረ ስርሓት ፊልም ዝሓለፎ ጒዕዞ፡ ዘለዎ ብድሆታትን ዕድላትን ዝገልጽ እዩ ነይሩ። ዘርእሰናይ ዓንደብርሃን ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ንመጀመርታ ግዜኡ ዝተዳለወ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ካብ 21 – 29 መጋቢት 2026፡ “ንትንሳኤ ጥበብ ፊልም ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ዝተመርጹ ፊልምታት ናብ ህዝቢ ብምቕራብን 13 መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ከቕርብ ድሕሪ ምቕናይን፡ ብውዕዉዕ መንፈስ ተዛዚሙ። ትምህርታውን ትሕዝቶታት ዝሓዘ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ነዊሕ መስርሕ ምመያ ከኣ፡ 56 ፊልምታት ተመሪጸን ናብ ህዝቢ ቀሪበን። ኣብ’ቲ መስርሕ፡ ፍሉጣት ሃገራውያን ፊልምታት ቀዳምነት ከም ዝወሃበን ተገይሩ። እዘን ዝተመርጻ ፊልምታት ከኣ፡ ኣብ ኣርባዕተ ሲነማታት በብመዓልቱ ተሰሪዐን ናብ ህዝቢ ክቐርባ እንከለዋ፡ ተመሃሮ፡ መንእሰያትን ዝተፈላለዩ ኣፍቀርቲ ፊልምን ተዓዚቦሞ። ኣብ’ቲ ብ29 መጋቢት፡ ካብ ሰዓት 6፡00 ድሕሪ ቀትሪ ኣትሒዙ ኣብ ዝተኻየደ ወግዓዊ ናይ መዕጸዊ መደብ፡ ጸብጻብ ናይ’ቲ ፈስቲቫል ዘቕረበት ጸሓፊት ኮሚተ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ነጃት ኣደም፡ እቲ ፈስቲቫል ብዓወት ከም እተዛዘመ ብምግላጽ፡ ነቶም ኣብ ምዕዋት ናይ’ቲ መደብ ዝሰርሑ ኣካላት ኣመስጊና። እቲ ንተመኩሮ ዓለማዊን ኣፍሪቃውን ፊልም ዝዳህሰሰን ምስ ሓቀኛ ተዘክሮታት ምዕዛብ ፊልምን ካብኡ ብምቕጻል፡ “ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ፈስቲቫል፡ ንሓፈሻዊ ስርሓት ፊልምና ካብ ዝጅምር ክሳዕ ሕጂ ንዝሓለፎ መድረኻትን መስርሓትን፡ ማለት ካበይ ጀሚሩ ብኸመይ ቀጺሉን፡ ሕጂ ኸ ኣበይ ኣሎን ንምግምጋምን፣ ካብ’ቲ ገምጋም ተበጊስካ፡ ኣብ መጻኢ ብዝሓየለ መልክዑን ምዕባለኡን እንታይ ይተርፍን እንታይ ክግበር ይከኣልን ስእሊ ንምውሳድ ኰይኑ፣ ጐድኒ ጐድኑ ድማ፡ ነቲ ብሰንኪ ምስፋሕ ዲጂታላዊ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣገልግሎቱ እናብቀዐ ዝመጽአ ምርኢት ሲነማታትና ንምብርባሩን እዩ ነይሩ፡” ኢላ። ካልእ እቲ ዝዓበየ ንጥፈት ናይ’ዚ ፈስቲቫል ዝነበረ፡ ዝተፈላለዩ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ዝቐረበሉ፡ መደብ ሰሚናር እዩ ነይሩ። እዚ ኣብ ኣዳራሽ ሃ.ኮ.ሰ.ኤ፡ ካብ ሰኑይ 23 ክሳብ ዓርቢ 27 መጋቢት ዝተኻየደ መደብ፡ ኣብቲ ሞያ ዝነጥፉ ስነ ጥበበኛታት፣ ኣብ ሓደ መኣዲ ተኣኪቦም በብሞያኦም ክዛተዩ ዓቢ ዕድል ዝፈጠረ’ዩ ነይሩ። ኣብዚ ናይ ሰሚናር መዓልታት 80% መንእሰያት ዝርከብዎም፣ ኣስታት 1000 ዝኾኑ ተሳተፍቲ ተረኺቦም ነይሮም። እዚ መደብ፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ብሞያውያን ዝቐረበ ዓሚቝ ትሕዝቶታት፡ ብሕቶን ርእይቶን ተሳተፍቲ’ውን ዝሃብተመ እዩ ነይሩ። በዚ መሰረት ከኣ፡ እቲ ፈስቲቫል ኣብ ክልተ ትሕዝቶታት ብምምቃል፣ ኣብ ናይ ቅድሚ ቀትሪ ምስ ፊልም ብዝተሓሓዙ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ዝቐርበሉ ሰሚናራትን፣ ብድሕሪ ቀትሪ ድማ ካብ 1997 ክሳዕ 2025 ኣብ ውሽጢ ሃገር ካብ ዝፈረዩ ፊልምታት - ንብዙሕነት ቋንቋ፡ ብሄር፡ ባህልን ጾታን ኣብ ግምት ኣትዮም ዝተመርጹ 56 ምሩጻት ኣዘንተውትን ሓጸርትን ፊልምታትን፣ ኣብ ኣርባዕተ ምሩጻት ሲነማታት - ሲነማ ሮማ፣ ኣዝመራ፣ ኢምፐሮን ሓማሴንን ከም ዝረአ ተገይሩ። ኣተኣሳሲሩ ዘቕረበ፡ ዓቢ ደራስን ተመራማሪ ታሪኽን ኣለምሰገድ ተስፋይ ክኸውን እንከሎ፡ በብእዋኑ ዝፈሪ ዝነበረ ዓለማዊ ፊልምታት ኣብ ኤርትራ ዝረኣየሉ ዝነበረ ኣገባብ፡ ኣብ ኤርትራውያን ዘሕድሮ ዝነበረ ጽልዋን ምንቕቓሕን ብዝርዝር ገሊጹ። እቲ ሰሚናር ኣብ ኣርባዕተ ዓበይቲ ትሕዝቶታት - ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ ፊልም ኣብ ኤርትራ፡ ጒዕዞ ዓለማውን ኣፍሪቃዊን ኢንዱስትሪ ፊልም፡ ህሉው ደረጃ ፊልምታትና ከመይ ይመስል ከምኡ ከኣ፡ ፊልምታትና ኣብ መጻኢ ብትሕዝቶን ኣወዳድባን ከመይ ክዀና ይግባእ - ዝተመቕለ እዩ ነይሩ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣርእስቲ ከኣ፡ ዝተፈላለዩ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ቀሪቦም። ስዒቡ ዝቐረበ፡ ህሉው ኩነታት ፊልም ኤርትራ ብመንጽር ዛንታን ኣነጋግራ ዛንታን፡ ኣልያ፡ ኣወሳስኣ፡ ስእሊ፡ ኣርትዖት፡ ምከናን ስነ ጽባቐን፡ ኣጠቓቕማ ሙዚቃ ኣብ ፊልምታትና፡ ዝብል ኣርእስትታት ዝዳህሰሱ 8 መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ኣብ’ቲ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ ፊልም ኣብ ኤርትራ ዝብል ዓቢ ኣርእስቲ፡ ነዚ ፈስቲቫል ንምዕዋት፡ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ ንኣስታት ሽዱሽተ ኣዋርሕ ሰፊሕ ምድላዋት ክካየድ ከም ዝጸንሐ ዝፍለጥ ኰይኑ፡ ነዚ መደብ ዘሳልጣ ዝተፈላለያ ኮሚተታት - ኮሚተ ምእካብ ፊልምታት፣ ኮሚተ ምምራጽ ፊልምታት፣ ኮሚተ ምድላው ሲነማታትን ምክትታል ምርኢታትን፣ ኮሚተ ምድላው ወረቓቕትን ሰሚናራትን፣ ኮሚተ ምውዕዋዕን ፕሮቶኮልን፣ ኮሚተ ሎጀስቲክን ፋይናንስን፣ ኮሚተ ስነዳ፣ ኮሚተ ሜድያን ኮሚተ ቴክኒክን፡ ተወዲበን ክሰርሓ ከም ዝጸንሓ ገሊጻ። በቲ ዝተገበረ ጻውዒት፡ 210 ኣዘንተውቲ ሓጸርቲን ምሉእ ፊልምታትን ዝተኣከበ ኰይኑ፣ ታሪኻዊ፡ ማሕበራዊ፡ ፍቕራዊ፡ ፍልስፍናዊ፡ ስለያዊ፡ ያታውን ፊልምታትናን ከመይ ከም ዝመስል፡ ብዝርዝር መብርሂ ሂቡ። ቀሪቡ። እዚ ኣስተምህሮኣውን ገምጋማውን ቅዲታት ሒዙ ዝቐረበ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ - ኣጸሓሕፋ ዛንታ- ብደራሲትን ዳይረክተርን ራሄል ተወልደ፣ ኣልያ ፊልምታትና ብስነ ጥበበኛ ኤፍሬም ካሕሳይ (ወዲ ኳዳ)፡ ኣወሳስኣ ኣብ ፊልምታት ሃገርና ከመይ ኣሎ - ብተዋሳኢትን ዳይረክተርን ለምለም ገብረየሱስ (ጀሪ) ክቐርብ እንከሎ፣ ኣብ ዓውዲ ሲነማቶግራፊ (ስእሊ) ዘሎ ብልጫታትን ድኻማትን ዝትንትን መጽናዕታዊ ወረቐት ከኣ ብሰኣልቲን ኣርታዕቲን ዮናስ ሰለሙንን ኣዶናይ ገብሩን ቀሪቡ። ኣብ መወዳእታ ናይ’ዚ መደብ ብስነ ጥበበኛ ዘርእሰናይ ዓንደብርሃን፡ ፊልምታትና ኣብ መጻኢ ኣብ ትሕዝቶአንን ኣቀራርባአንን ከመሓይሻኦን ኣብ ግምት ከእትዎኦን ዝግባእ ነጥብታት፡ ምፍራይ ፊልምታትና ዘለዎ ዓበይቲ ሃጓፋትን መፍትሒታቶምን ከምኡ ከኣ፡ መጻኢ ፊልምታትን ሲነማን ከመይ ይመስልን ሰራሕቲ ኣብ ግምት ከእትዉዎ ዝግብኦም ነጥብታትን ሰፊሕ መብርሂ ኣቕሪቡ። ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ብምዕሩግ ኣገባብ ኣብ ምክያድ፡ ኣብ ምስናዱን ብዝተፈላለዩ መራኸቢ ብዙሃንን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ኣብ ምቅላሕን ብስፍሓት ዝተሰርሓሉ እዩ ነይሩ። ኣርትዖት ፊልምታትና ከመይ ኣሎ፡ እንታይ ዓይነት ኣገባባት ምኽታል እዩ ዘድሊን ዝርአ ሃጓፋትን ዝገልጽ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ብኣርታዒ መሓመድ ዓብደልራሕማን ክቐርብ እንከሎ፡ ገዲም ስነ ጥበበኛ ደሞዝ ርእሶም ከኣ ምከና፡ ኣልባሳትን መመላኽዒን ፊልምታትና ከመይ ኣሎ፡ ክንግንዘቦን ክንርድኦን ዘለና ታሪኻዊ ኣመዓባብላ ኣለባብሳ ብሄራትና በብመድረኹ፡ ናይ ኣብ መዛዘሚ መደብ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ፡ ብድምጻዊ በረኸት ጐይትኦምን ጉጅለ ባህሊ ሜራስን ዝተፈላለዩ ደርፍታትን ትልሂታትን ክቐርብ እንከሎ፡ ነቲ ፈስቲቫል ኣብ ምምዕራግ ኣበርክቶ ዝገበሩ መንግስታውያን ትካላት፡ ማሕበራት፡ ሲነማታት፡ ኣባላት ኮሚተን ካልኦት ውልቀ ሰባትን ናይ ምስጋና ሰርቲፊኬት ካብ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ተቐቢሎም። ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ ክካየድ ዝቐነየ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ከም ናይ ፈለማ ተመኵሮኡ ዓበይቲ ብልጫታት ከም ዝነበሩዎን ጐድኒ ጐድኑ’ውን ሃጓፋት ከም ዝነበሩዎ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ፈስቲቫል ብልጫታቱ ዝያዳ እናድመቐን ጉድለታቱ እናመልአን፡ ደረጃኡ ዝሓለወ ፈስቲቫል ፊልም ክኸውን ብዕቱብ ከም ዝስርሓሉ ገሊጹ። ከተመኛታት ቅዲታት ብስእላዊ ኣብነት ኣቕሪቡ። ንሱ ብተወሳኺ ግብራዊ ኣብነት ምድላው መመላኽዒ ተዋሳእቲን ፍሉይ ናይ ገጽን ካልእ ኣካላዊ መርኣያታትን ብኸመይ ኣገባብ ክዳሎ ከም ዝኽእል መብርሂ ሂቡ። ንሱ ኣብ መደረኡ፡ ፊልም ሓያል መተሓላለፊ ሜላ ትምህርቲን ምዝንጋዕን ምዃኑ ድሕሪ ምብራህ፡ ነዚ ዓውዲ ኣብ ምዕባይ ብዝተፈላለዩ መዳያት ከም ዝስራሕ፡ ኣብ ቀጻሊ ከኣ ሓያል ትሕዝቶ ዘለዎ ፊልምታት ንተመሃሮ፡ መንእሰያትን ካልኦት ተዓዘብቲን ክቐርብ ምዃኑ ኣረዲኡ። ኣብ ትሕቲ’ዚ ኣርእስቲ መሰነይታ ሙዚቃ ፊልምታትና ከመይ ከም ዝመስልን ከመይ ክኸውን ከም ዝግብኦን ብስነ ጥበበኛ መሓመድሳልሕ ሑሴን ክቐርብ እንከሎ፡ ስነ ጥበበኛ ፍጹም ዮውሃንስ (ሻምበል) ከኣ፡ ታሪኻዊ ኣመዓባብላ መሰነይታ ሙዚቃ ድራማታትናን ነቲ መደብ ኣብ ምዕዋት ዝተሳተፉ ኮሚተታት ኣብ ዝሃቡዎ ለበዋታት፡ ዝተወስደ ተበግሶ ቀዳማይ ፈስቲቫል ፊልም ኣስመራ ዝነኣድ ከምዝዀነን ብቀጻሊ ክካየድ ከም ዘለዎን፡ ንንጥፈታት ፊልምን ፈስቲቫልን ዝከታተል ኣሃዱታት ክቐውም፡ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን መሻርኽቱን ኣገደስቲ ፊልምታት ኣብ ምፍራይ ክጽዕር፡ በዚ መሰረት ንዝመጽእ ፈስቲቫል ኣብታ ዓመት ዝፈረየ ሓደስቲ ፊልምታት ክቐርብ፡ ስልጠናታት ዕዮ ፊልም ክዛይድን ከም ቤት ትምህርቲ ክቐውምን፡ ንብሉጻት ፊልምታት፡ ደረስቲ፡ ኣለይቲ፡ ሰኣልቲ፡ ተዋሳእቲ ኣፍልጦን ውድድራትን ክካየድ፡ ንደረስቲ፡ ኣለይትን ተዋሳእትን ደቀንስትዮ ፍሉይ ጠመተን መተባብዕን ክግበር፡ ምልውዋጥ ተመኩሮታት ምስ ዞባውያንን ኣህጉራውያንን ፈስቲቫላት ክዓቢ ዝብሉን ካልእን ኣቕሪቦም። 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.181", "char_count": 5287, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04028", "text": "ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዙር ዞባ ማእከል ናይ ደቂ ኣንስትዮ ተዛዚሙ ዙር ዞባ ማእከል ናይ ደቂ ኣንስትዮ ተዛዚሙ", "char_count": 81, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04029", "text": "ኣብ ቀዳመይቲ ዊሊያም ዘርኢት ካብ ኣስቤኮ፡ እሰይ ኪዳነን እዮቤድ ኤፍሬምን ካብ ደንደን፣ ኣብ ካልአይቲ ከኣ፡ ናታን ሃብተኣብን ካብ ኤሪቴል፡ ዮኤል ሚካኤል ኢሰይ ኪዳነን ካብ ደንደን፡ ተመራሪሖም ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ብምእታው፡ ንዝነበራ ነጥቢን ካልኢትን ተማቒሎመን። ሰሪሐን። ኣብታ ውሑድ ምንቅዕራር እናወሰኸት እትዛዝም ዓቐብ ኢንሹራንስ ኣብ ዝገበራኦ ሽኳ ከኣ፡ ኣብ ብሉጽ ቁመና ዘላ ሮምና ኣየግደዓተንን፡ ንጓል ጋንታኣ ሮዚና ብርሃነ ከምኡ’ውን ተቐዳዳሚት ዓራግ ኣርሴማ ዓንደጼን በሊጻ ቀዳመይቲ ኣትያ። ሮምና፡ ኣቐዲማ ንካልአይቲን ሳልሰይቲን መድረኻት ተዓዊታትለን ብምንባራ፡ ብሰለስተ ናይ መድረኽ ዓወታት ‘ሃትሪክ’ ሰሪሓ። ብገምጋም ኣብ ሰዓት 45.3 ኪሎሜተር እናረገጹ ብ2 ሰዓት፡ 12 ደቒቕን 23 ካልኢትን ንዝዛዘሙዋ መድረኽ ከኣ፡ ተቐዳዳማይ ገዛ ባንዳ - ሄኖክ ኣብራሃም ብቅጽበታዊ ውድድር ብኣእማኒ ብቕዓት ቀዳማይ ኣትዩ። ናትናኤል መርሃዊ - ትጽቢት፡ እሰይ ሙሴ - ሰምበል፡ ኣራም ፍጹም - ኤሪተል፡ ናታን ኣሮን - ብውልቂ፡ እዮቤድ ኤፍሬም - ደንደን፡ ስዒቦሞ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትዮም። ብርኽቲ ፍስሃየ ዓራግ፡ ሄርሜላ ስምኦንን ሱዛና ፍስሃየን ካብ ጋንታ ደቡብ፡ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትየን። ዕዉት ቀዳመይቲ መድረኽ ዓበይቲ ተቐዳደምቲ - ሳሙኤል ሓየሎም ተቐዳደምቲ ብገምጋም ኣብ ሰዓት 38.1 ኪሎሜተር እናረገጻ እየን፡ ንዝተሰርዓለን 100 ኪሎሜተር - ብ2 ሰዓት፡ 37 ደቒቕን 28 ካልኢትን ወዲአነኦ። ሰኑይ 23 መጋቢት ብናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ዝጀመረ ዙር ዞባ ማእከል 2026 ናይ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሰንበት 29 መጋቢት ኣብ ከባቢ ኢንሹራንስ ብዝተኻየደት ናይ ከተማ ጸወታ ተዛዚሙ። በዚ ናይ ክልተ መድረኻት ውጽኢት፡ እዮቤድ ኤፍሬም፡ ብ5 ሰዓት፡ 22 ደቒቕን 32 ካልኢትን ንናይ ግዜ ውድድር ይመርሖ ኣሎ። ተቐዳዳማይ ኣስቤኮ - ኢሊሆም መብራህቱ፡ ሰለስተ ካልኢት፣ ሄኖክ ኣብራሃም ከኣ፡ 51 ካልኢትን ድሒሮም ይስዕብዎ። በዚ መሰረት፡ ብናይ ሓሙሸይቲ መድረኽ ዓቢ ዓወታ ናይ ግዜ ብጫ ማልያ ከምኡ’ውን ማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ምዕዋታ ኣረጋጊጻ ናብዛ መዛዘሚት ዕለት ዝኣተወት ብርኽቲ - ብ12 ሰዓትን 33 ደቒቕን ዕውትቲ ዙር ዞባ ማእከል 2026 ኮይና። ሮምና፡ 5 ደቒቕን 1 ካልኢትን ድሒራ ካልአይቲ ወዲኣ። ኣብዛ ሻዱሸይቲን መዛዘሚትን መድረኽ፡ ቀዳም ኣብ ዕረፍቲ ዝወዓላ ተቐዳደምቲ 100 ኪሎሜተር ተሰሪዑለን። ኣብ መበል 35ን 70ን ኪሎሜተራት’ውን፡ ናይ መንጎ ጸወታ ቅጽበታዊ ውድድር (ኢንተርሚደይት) ነይረናአን። እዮቤድ፡ ብ17 ነጥቢ’ውን ንናይ ሽኳ ማልያ ሒዙዋ ኣሎ፣ 13ን 12ን ነጥቢ ኣኪቦም ዘለዉ እሰይ ኪዳነን ናታን ሃብተኣብን፡ ካልኣይ ሳልሳይን ደረጃ ይርከቡ። ሮምና፡ ንቀጠልያ ናይ ሽኳ ማልያ ግና፡ ብ42 ነጥቢ ተዓዊታትላ፣ ብርኽቲን ናርዶስን፡ ብተመሳሳሊ 17 ነጥቢ ካልአይቲን ሳልሰይቲን ወዲአን። ቀጠልያ ናይ ነጥቢ ማልያ ለቢሳታ ዝኣተወት ተቐዳዳሚት ደንደን - ሮምና ጉዕሽ፡ ኣብ ክልተአን ቀዳመይቲ ብምእታው፡ ሰሰለስተ ነጥቢን ካልኢትን ከሲባ። ናይ ውልቂ ተቐዳዳሚት ሃና ኣየለ፡ ኣብ ክልተአን - ካልአይቲ ብምውጻእ ክልተ ነጥቢን ካልኢትን ክትወስድ እንከላ፡ ሮዚና ብርሃነ - ደንደን፡ ብርኽቲ ፍስሃየ - ዓራግ፡ ኣብ ቀዳመይቲን ካልአይቲን ብተኸታታሊ ሳልሳይ ደረጃ ሒዘን፡ ሓሓንቲ ነጥቢን ካልኢትን ወሲደን። ንናይ ጋንታ ቃልሲ፡ ደንደን፡ ብ16 ሰዓት፡ 10 ደቒቕን 21 ካልኢትን ትመርሕ፣ ኣስቤኮ፡ ብተመሳሳሊ ግዜ ትስዕባ። ደንደን ድማ፡ ብ37 ሰዓት፡ 55 ደቒቕን 57 ካልኢትን፡ ንናይ ጋንታ ውድድር ተዓዊታትሉ። ጋንታ ደቡብ፡ 2 ደቒቕን 9 ካልኢትን ተፈንቲታ ስዒባታ። እዞም ዲቪዥን፡ ሰንበት 5 ሚያዝያ ሳልሳይ መድረኽ ብምስላስል ክዛዝሙ እዮም። ብተወሳኺ፡ ኮተቴ (ዩዝ) ተቐዳደምቲ 71.9 ኪሎሜተር ተሰሪዑሎም። ንቀዳመይቲ ኢንተርሚደይት - ናይ ውልቂ ተቐዳዳማይ ኤቨን ክፍለ፡ ሳምሶም ክፍላይ ካብ ትጽቢት፡ ሙሴ ገብሩ ብውልቂ፣ ኣብ ካልአይቲ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብቲ ዕለት ማእከሎት ማለት ጁንየር ደቂ ተባዕትዮ፡ ካልኣይቲ መድረኽ ኣሰላሲሎም - ተመሳሳሊ 100 ኪሎሜተር’ውን ሸፊኖም። ጸወታ ዝበዝሐ ኪሎሜተራት ምስ ተላዕሎ፡ ተቐዳደምቲ ደንደን ኣብ ቅድሚት ኮይነን ጸወታ ብምቕላስ፡ ንሮምና መድረኽ ከዐውተኣ ኣብተን ዝነበራ ክልተ ኢንተርሚደይት፡ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ሎሚ ወሳኒ ጸወታ ይጽበያ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ሎሚ ወሳኒ ጸወታ ይጽበያ ፕረዚደንት ኵዕሶ እግሪ ኢስዋቲኒ፡ ድሕሪ ስዕረት ብኤርትራ ዝበሎ ፕረዚደንት ኵዕሶ እግሪ ኢስዋቲኒ፡ ድሕሪ ስዕረት ብኤርትራ ዝበሎ ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ተባዕትዮ ኤርትራ፡ ሎሚ ሰሉስ፡ ኣብ ካልኣይ እግሪ ቅድመ መጻረዪ ዋንጫ 2027፡ ንኢስዋቲኒ ክትገጥማ እያ። እዘን ጋንታታት፡ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ቀዳማይ እግሪ ኣብ ሞሮኮ (ከም ናይ ኤርትራ ሜዳ እዩ ዝሕሰብ)፡ ተራኺበን ምንባረን ይዝከር። ኤርትራ ከኣ፡ 2ብ0 ብምዕዋት፡ ኣብዚ ናይ ካልኣይ ርክበን ዝሕግዛ ውጽኢት ኣመዝጊባ። ምስ ልዑል ሞራል ናብታ ብንግስነት እትመሓደር ሃገር ኣቕኒዓ ዘላ ኤርትራ፡ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ እግሪ ዘርኣየቶ ጸብለልታ ከተንጸባርቕ ትጽቢት ይግበረላ። ድምር ናይ ክልተ እግሪ ዝለዓለ ውጽኢት ሒዛ ምስ እትዛዝም ከኣ፡ ናብቲ 48 ሃገራት ሒዙ ዝካየድ ናይ ምድብ መጻረዪ ክትሓልፍ እያ። ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ኣብ እዋን ልምምድ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ኣብ እዋን ልምምድ ውሽጢ ሃገርን ናይ ደገን ተጻወትቲ ኣዛኒቓ ትስፉው ምንቅስቓስ ዘርኣየት ኤርትራውን፡ ነዚን ካልእን ብድሆታት ክትሰግሮ ዘኽእላ ሞራል ካብ ቀዳማይ እግሪ ዝሰነቐት", "char_count": 3091, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04030", "text": "ንነዊሕ ዓመታት ካብ መጻረዪ ግጥማት ዋንጫ ኣፍሪቃ ተኣልያ ዝጸንሐት ኤርትራ፡ ኣብ መሳልል ፊፋ፡ ደረጃ ከይሓዘት (Unr­ rank) እያ ጸኒሓ። ድሕሪ’ዚ ዓወት ግና፡ ካብ 211 ሃገራት መበል 189 ተሰሪዓ ኣላ። መበል 159 ተሰሪዓ ዝነበረት ኢስዋቲኒ፡ መበል 161 ኮይና ኣላ። ብመንጽሩ፡ ኣብዛ ወሳኒት ጸወታ፡ ምናልባት እቲ ናይ ሜዳን ደገፍቲን ብልጫ ኢስዋቲኒ፡ ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል። ናይ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ኵዕሶ እግሪ ኢስዋቲኒ - ፔተር ሳሞራ፡ ቅድሚ’ቲ ብኤርትራ ምስዓሮም፡ ካብ ንጉስ ሃገሮም ተሪር ትእዛዝ ተዋሂቡዎም ምንባሩ ገሊጹ። ንሱ፡ “ንጉስና፡ እንተወሓደ ኣብ ሓደ ኣህጉራዊ ውድድር ክንሓልፍ ከምዘለና ተሪር ትእዛዝ ሂቡና። እንተኾነ፡ ብሓንቲ ንመወዳእታ ግዜ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ኣህጉራዊ ውድድር ዘካየደት ሃገር ክትሰዓር፡ ንጉስ ኢስዋቲኒን ፕረዚንደት ኵዕሶ እግሪ ናይታ ሃገርን ንጉስ ኢስዋቲኒን ፕረዚንደት ኵዕሶ እግሪ ናይታ ሃገርን ንኹሉ ማልያታት ዝተዓወታሉ ብርኽቲን ሮምናን ከኣ፡ ናታን ሳሙኤል - ደንደን፡ ሲዶን ከሰተ - ኣድማስ፡ ኣብራሃም የማነ - ጎዳይፍ ተመራሪሖም ኣትዮም። ውድድር፡ ንዝተሰርዐት 10 ኪሎሜተር ብውልቁ ዝተወዳደረ ሳሙኤል ሓየሎም፡ ብገምጋም ኣብ ሰዓት 46.2 ኪሎሜተር እናረገጸ ብ12 ደቒቕን 57 ካልኢትን ተዓዊቱላ። እዞም ዲቪዥን፡ ኣብ ሰዓት ብገምጋም 43.5 ኪሎሜተር እናረገጹ ብ1 ሰዓት፡ 39 ደቒቕን 9 ካልኢትን ወዲኦም። ተቐዳዳማይ ሳሊና - ሴም ሃይለ፡ ንነስረላስ ዓብደረዛቕ ካብ ደንደን ከምኡ’ውን ሲዶን ከሰተ ካብ ኣድማስ ረቲዑ ቀዳማይ ኣትዩ። ናታን ተስፋኣለምን ኤፍሬም ዘርአጋብርን ካብ ደንደን፡ ብተኸታታሊ ሰለስተ ካልኢት ተፈንቲቶም ካልኣይን ሳልሳይን ኣትዮም። ናሆም ኤፍሬም - ኤሪተል ሸሞንተ ካልኢት፡ ኑርኣሕመድ ዓብደልወሃብን ሚካኤል ዳኒኤልን ካብ ደንደን ብተኸታታሊ 13ን 14ን ካልኢትን ድሒሮም ክሳብ ሻዱሻይ ኣትዮም። ዮናታን ተስፊት - ኣርባዕተ ኣስመራ፡ ሚልኪያስ ሻምበል - ሳሊና፡ ኣብርሃም የማነ - ጎዳይፍ ድማ፡ ክሳብ ሻዱሻይ ኣትዮም። በዚ ውጽኢት፡ ሓየሎም፡ ብዝኣተዎ ግዜ ንውድድር ብጫ ክቕልሶ እንከሎ፡ ኩሎም ድሕሪኡ ዝኣተዉ’ውን፡ ብተመሳሳሊ ፍልልይ እዛ መድረኽ ደረጃኦም ሒዞም ኣለዉ። እዞም ዲቪዥን’ውን፡ ሰንበት ካልኣይ መድረኽ ብምክያድ ክውድኡ እዮም። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ዓበይቲ ደቂ ተባዕትዮ፡ ትማሊ ሰኑይ ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ጸወታ ብምክያድ፡ ቀዳመይቲ መድረኽ ዙር ፈሊሞም። እዞም ዲቪዥን፡ ሎሚ ሰሉስ ካብ ብሎኮ ጎዳይፍ ተበጊሶም ዲጋ ሓዋጹ በጺሖም ኣብ መበገሲ ክዛዝሙ እዮም፣ 183.8 ኪሎሜተር ድማ ክሽፍኑ እዮም። ኣብቲ ኣብ ማይ ድምነት ዝተኻየደ ክገብሩ እዮም። ብቀዳማይ ዓወት ፍናኖም ሰማይ ዓሪጉ ዘሎ ኣግማል ቀይሕ ባሕሪ ድማ፡ ዓወት ንምድጋምን ናብ ናይ ምድብ መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ ንምሕላፍን፡ ተዓጢቖም ኣለዉ። ዘሰንብድ እዩ። ዓወት ክንመልሶ ድማ ግድን እዩ።” ኢሉ። ብንጉሶም ሓያል ትእዛዝ ዝተዋህቦም ኢስዋቲናውያን፡ ንምምላሱ ሓያል ጻዕሪ ጽቡቕ ዕድል ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ! ጽቡቕ ዕድል ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ! ካፍ፡ ብዝሒ ሃገራት ኣብ ዋንጫ ኣፍሪቃ . . . ካፍ፡ ብዝሒ ሃገራት ኣብ ዋንጫ ኣፍሪቃ . . . ኮንፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ‘ካፍ’፡ ንብዝሒ ተሳተፍቲ ዋንጫ ኣፍሪቃ ካብ 24 ናብ 28 ክብ ከብሎ ሓሲቡ ምህላዉ ኣፍሊጡ። እዚ ውድድር፡ ኣብ 2019 ካብ 16 ናብ 24 ሃገራት ክብ ኢሉ። እዚ ሕጂ ንብዙሓት ስሙያት ኣፍሪቃውያን ተጻወትቲ ክስሕብ ተሓሲቡ ዘሎ ብዝሒ፡ ብከመይ ዓይነት ኣገባብ (ፎርማት) ክሰርሕ እዩ፡ ዛጊት ኣይተገልጸን። እዚ ናይ 2027 ውድድር ግና፡ ካብቲ ናይ 48 ሃገራት መጻረዪ ዝሓለፋ 24 ሃገራት ሒዙ ክሰላሰል እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ እዚ ኣብታ ሰኔጋል ዝተዓወተትላ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2025፣ ዝሓለፈ ሳምንቲ ግርንቢጥ ዝኾነ ውሳነ ዝሃበ ኮንፈደረሽን፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክልተ ዓመታት ዝሰላሰል ኔንሽን ሊግ (ከምዚ ናይ ኤውሮጳ) ኣብ 2029 ከተኣታትው ምዃኑ - ብመገዲ ፕረዚደንቱ ፓትሪስ ሞትሰፐ ኣፍሊጡ።", "char_count": 2243, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04031", "text": "ሎሚ ካልኣይ እግሪ ቅድመ መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ኢስዋቲኒ - ኤርትራ 5፡00 ድ.ቀ ናይ መወዳእታ (ፍጻመ) መጻረዪ ጸወታ ዋንጫ ዓለም ሃገራት ኤውሮጳ (ዝተዓወታ ናብ ዋንጫ ዓለም ክሓልፋ እየን) ቦዝኒያ ሄርዞጎቪንያ - ኢጣልያ 9፡45 ድ.ቀ ሽወደን - ፖላንድ 9፡45 ድ.ቀ ኮሶቮ - ቱርኪ 9፡45 ድ.ቀ ቸክ ሪፓብሊክ - ደኒማርክ 9፡45 ድ.ቀ 31 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.181", "char_count": 259, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04032", "text": "ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም ኣመሪካ፡ ንደሴት ኢራን ንምቍጽጻር ትሕልን ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንሰደድ ነዳዲ ኢራን ንምቍጽጻር፡ ሓይልታት ሃገሩ ነቲ ኣብ ደሴት ኻርግ ዝርከብ ቀንዲ ነቝጣ ጸዓት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከእትውዎ ከም ዝኽእሉ ገሊጹ።", "char_count": 160, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04033", "text": "ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኣመሪካ ንኢንዱስትሪ ነዳድን ሰደድን ኢራን ንዘይተወሰነ እዋን ክትቆጻጸሮ ምዃና‘ ውን ኣረዲኡ። ንሱ ቀጺሉ፡ “ነታ ደሴት ክንወስዳ ንኽእል፣ ክንገድፋ‘ውን ንኽእል ኢና። ብዙሕ ምርጫታት እዩ ዘለና፡” ኢሉ። ኣመሪካ፡ ኣሽሓት ወተሃደራት ናብቲ ዞባ ትልእኽ ከም ዘላ እዩ ዝግለጽ። ንሱ ኣብ መግለጺኡ፡ “ግደ ሓቂ፡ እቲ ዝበለጸ ምርጫይ፡ ኣብ ኢራን ንዘሎ ነዳዲ ምውሳድ እዩ። እንተኾነ፡ ገለ ኣብ ኣመሪካ ዘለዉ ዓያሹ ሰባት፡ ‘ስለምንታይ ኢኻ ከምኡ ትገብር፧’ ኢሎም ይሓቱኒ ኣለዉ። ናይ ብሓቂ ዓያሹ እዮም፡” ኣፈኛ ባይቶ ኢራን መሓመድ ባቕር ጋሊባፍ፡ ትራምፕ ንዘተ ሰላም ከም መሸፈኒ ናይቲ ዝሓስቦ ዘሎ ናይ ኣጋር መጥቃዕቲ ክጥቀመሉ ይፍትን ከም ዘሎ ከሲሱ። ንሱ ወሲኹ፡ ኢራን ኢዳ ከም ዘይትህብ ድሕሪ ምግላጽ፡ ሰራዊት ሃገሩ ንወራር ኣመሪካ ንምፍሻል ኣብ ልዑል ተጠንቀቕ ከም ዘሎ ኣነጺሩ። ፕረዚደንት ትራምፕ ግን፡ ሰራዊት ኢራን ነታ ደሴት ብዝግባእ ክከላኸለላ ስለ ዘይክእል፡ ወተሃደራት ኣመሪካ ብቐሊሉ ክቆጻጸሩዋ ከም ዝኽእሉ እዩ ዝምጉት።", "char_count": 604, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04034", "text": "ዋንነት ዩክሬን ምዃነን ዝተጠርጠራ ክልተ ድሮናት ኣብ ፊንላንድ ከም ዝወደቓ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይታ ሃገር ፔተሪ ኦርፖ ሓቢሩ። ንሱ ቀጺሉ፡ ሃገሩ ካብ ካልእ ወገን ክመጽኣ ዝኽእል ወተሃደራዊ ሓደጋ’ኳ እንተ ዘየለ፡ ኣብ መጻኢ ክፍጠር ንዝኽእል ፍጻመታት ግብረ መልሲ ንምሃብ ግና ሰራዊቱ ድሉው ክኸውን ከም ዘለዎ ኣስሚሩሉ። ንሱ ወሲኹ፡ ተልእኾ ናይተን ድሮናት ኣካል ናይቲ ኪየቭ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ ነይሩ ክኸውን ከም ዝኽእል ገሊጹ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኦርፖ፡ እተን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ መሬት ፊንላንድ ከም ዝወደቓ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ፍጻመ ብሰብ መዚ ምክልኻል ናይታ ሃገር መርመራ ይካየደሉ ምህላዉ ኣረዲኡ። ቀዳማይ ሚኒስተር ሊትዋንያ ኢንጋ ሩጊኒየነ እውን፡ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ዩክሬን ዝተበገሰት ድሮን ብጌጋ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሃገሩ ከም ዝወደቐት ገሊጹ ምንባሩ ዝዝከር እዩ። ነቲ ‘ከቢድ ግህሰት ኣብ ልዕሊ ልኡላዊ ግዝኣትና’ ክብል ዝገለጾ ፍጻመ፡ ፊንላንድ ብዕቱብ ከም እትርእዮ’ውን ኣመልኪቱ። ብኣማኢት ዝቑጸራ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዩክሬን ኣብ ክሊ ኣየር ሃገሩ ወቒዑ ከም ዘውደቐ ኣፍሊጡ። ፕረዚደንት ፊንላንድ ኣሌክሳንደር ስታብ ብወገኑ፡ ሓንቲ ካብ’ተን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ መበቆላ ዩክሬን ምዃና ድሒሩ ክረጋገጽ ከም ዝኸኣለ ኣፍሊጡ። ነቲ ፈተነ መጥቃዕቲ‘ውን ‘ግብረ ሽበራዊ” ክብል ገሊጽዎ ኣሎ። ሚኒስትሪ ምክልኻል ሩስያ ድማ፡ ካብ መጀመርታ መጋቢት ኣትሒዘን", "char_count": 812, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04035", "text": "ፓኪስታንን ኣፍጋኒስታንን ኣብ ዶባተን ከቢድ ምዃኑ ዝተገልጸ ምልውዋጥ ናይ ተዅሲ ከም ዘካየዳ፡ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ገሊጹ። ዘጋጠመ፡ እቲ ኣገልግሎት ዜና ንሰብ መዚ ክልተአን ሃገራት ብምጥቃስ ሓቢሩ።", "char_count": 128, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04036", "text": "ፓኪስታን፡ ኣብ ዝሓለፈ ለካቲት ካብ ጣሊባን ንዝተፈነወላ መጥቃዕቲ “ቅሉዕ ኲናት” ኢላ ድሕሪ ምግላጻ፡ ክልተአን ሃገራት ንሰሙናት ኣብ ኲናት ተጸሚደን ከም ዘለዋ እዩ ዝግለጽ። ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ኣብቲ ግጭት ከቢድ ኣጽዋር ከም ዝተጠቕማ‘ውን ወሲኹ ኣረዲኡ። እቲ ናይ ተዅሲ ልውውጥ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ መንጎ ኣውራጃ ኩናርን (ኣፍጋኒስታን)ን ኣውራጃ ባጁርን (ፓኪስታን)ን ኣብ ዝርከብ ቦታታት ከም ብወገን ኣፍጋኒስታን በቲ ግጭት ሓደ ሰብ ክመውት እንከሎ፡ ካልኦት 16 ሰባት ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና ናይታ ፓኪስታን፡ ኣብ ልዕሊ ኣብ ካቡል - ርእሰ ከተማ ኣፍጋኒስታንን ካልእ ክፋላት ናይታ ሃገርን ዝርከብ ወተሃደራውን ካልኦት መሳለጥያታታትን መጥቃዕቲ ከተካይድ ምጽንሓ፡ ምስ’ተን ሃገራት ቅርበት ዘለዎም ወገናት የመልክቱ። ፓኪስታን፡ ኣፍጋኒስታን ነቶም ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕትታት የካይዱለይ ኣለዉ እትብሎም ዕጡቓት ጉጅለታት ተዕቁብን ተዕጥቕን ምህላዋ’ያ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ ክትከስስ ጸኒሓ። ኣፍጋኒስታን ግና ነቲ ክሲ ብተደጋጋሚ ክትነጽጎ ምጽንሓ ይፍለጥ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ 4ተ ኣስመራ ጎደና 131-7 ቁ.ገዛ 2 ጥቓ ቤተ-ክርስትያን በዓለዝጊሄር 07158556 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ሩታ 31/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 773, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04037", "text": "ሩስያ፡ ንኩባ ሓገዝ ናይ ነዳዲ ንምሃብ መርከባ ናብታ ሃገር ከም ዝለኣኸት ገሊጻ። ብተደጋጋሚ ክገልጽ ምጽንሑ ይፍለጥ። እንተኾነ፡ ነዛ ናይ ሩስያ መርከብ፡ “ንሰብኣዊ ሓገዝ እያ” ብዝብል ምኽንያት ናብ ኩባ ክትኣቱ ፍቓድ ሂቡዋ ምህላዉ እዩ ዝግለጽ። ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኩባ ኣንቢራቶ ብዘላ እገዳ፡ ኣብታ ደሴታዊት ሃገር ከቢድ ሕጽረት ነዳዲን ተደጋጋሚ ምቁራጽ ሓይሊ ኤሌክትሪክን የጋጥም ከም ዘሎ እዩ ዝሕበር። ትራምፕ፡ “ኩባ ከም ሃገር ኣብቂዓ እያ። ኣዝዩ ሕማቕን ብልሹውን መሪሕነት ዘለዋ ሃገር እያ። ስለዚ፡ ኩባውያን ሓንቲ መርከብ ነዳዲ ረኺቦም ኣይረኺቦም እተምጽኣሎም ለውጢ የለን፡” ክብል ተዛሪቡ። ኣገልግሎት ቁጽጽር መርከብ ሩስያ፡ እታ ‘ኣናቶሊ ኮሎድኪን’ ዝተሰምየት መርከብ፡ ኣስታት 730,000 በርሚል ዘይተጻረየ ነዳዲ ጽዒና ናብ ኩባ ተምርሕ ከም ዘላን፡ ሎሚ ሰሉስ ናብታ ሃገር ክትኣቱ ትጽቢት ምህላዉን እዩ ዝገልጽ። ፕረዚደንት ኩባ ሚጌል ዲያዝ-ካኔል፡ ሃገሩ ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝኣክል ነዳዲ ካብ ደገ ክትረክብ ከም ዘይከኣለት፡ እዚ ድማ ነቲ ከቢድ ዘሎ ሕጽረት ነዳዲ፡ ምቁራጽ ኤሌክትሪክን ብድሆታት ጥዕናን ናብ ዝኸፍአ ደረጃኡ ከውርዶ ክኢሉ ምህላዉ ሓቢሩ። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ነተን ናብ ኩባ ነዳዲ ዝልእካ ሃገራት፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ናብ ኣመሪካ ዝልእካኦ ንግዳዊ ፍርያት ሰፍ ዘይብል መጠን ታሪፍ ብምስላዕ ከም ዝቐጽዐን", "char_count": 777, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "08ab2d58e3f6ca69128b96e8f6f2a380dda5fb6109afb9eb73bc9e01f6768d9f:04038", "text": "ግብጺ፡ ብሰንኪ ኲናት ኢራን ዋጋ ጸዓት ብምውሳኹ፡ ኣብያተ መግቢ፡ ድኳናትን ኣብያተ ሻሂን ብእዋኑ ክዓጽዋ ትእዛዝ ከም ዘመሓላለፈት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይታ ሃገር ሙስጦፋ ማድቦሊ ሓቢሩ። ኣብታ ሃገር ንሓደ በርሚል ነዳዲ ልዕሊ 100 ዶላር በጺሑ ከም ዝርከብ ድማ፡ መርበብ ሓበሬታ ሮይተርስ የመልክት። ሚኒስተር ሙስጦፋ፡ ግብጺ ንቐረብ ጸዓት እተውጽኦ መጠን ገንዘብ ኣብዛ ወርሒ’ዚኣ ብዕጽፊ ከም ዝወሰኸን፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ጥራይ 2.5 ቢልዮን ዶላር ንነዳዲ ከም ዘባኸነትን ገሊጹ። እተን ህዝባውያን ትካላት ንግዲ፡ ንሓደ ወርሒ ዝኣክል ኩሉ ግዜ ሰዓት ትሽዓት ድሕሪ ቀትሪ ኣገልግሎት ምሃብ ደው ከብላ ተነጊሩወን ኣሎ። መንግስቲ ግብጺ፡ ኣብያተ መግብን ሻሂን ብእዋኑ ክዓጽዋ ዘውጸኦ ሓድሽ መምርሒ፡ ነተን መስሕብ በጻሕቲ ዝዀና ብዘይካ’ዚ፡ መንግስቲ ግብጺ ሃልኪ ጸዓት ንምቝጣብ ናይ ጐደናታት መብራህቲ ክድብዝዙ፡ ከምኡ‘ውን ሓያለ ሰራሕተኛታት ካብ ጽባሕ ባሕቲ ሚያዝያ ጀሚሮም ኣብ ሰሙን ብውሕዱ ሓደ መዓልቲ ኣብ ገዛ ኰይኖም ክሰርሑ መምርሒ ተመሓላሊፉሎም ኣሎ። ተመሳሰልቲ ትካላት ከም ዘይምልከት ኣፍሊጡ’ሎ። ግብጺ ካብ በጻሕቲ ሃገር እትረኽቦ ኣታዊ፡ ኣስታት 10 ሚእታዊት ካብ ጠቕላላ እቶታ ከም ዝሽፍን’ዩ ዝንገር። ኢራን ነቲ ቀንዲ መተሓላለፊ ነዳድን ጋዝን ዝዀነ መጻብቦ ሆርሙዝ ድሕሪ ምዕጻዋ፡ ግብጺ ሓንቲ ካብ’ተን ኣብ ጉዳይ ቀረብ ጸዓት ብኸቢድ ተሃስየን ዘለዋ ሃገራት ምዃና‘ዩ ዝንገረላ። ዒስራ ሚእታዊት ካብ ጠቕላላ ነዳድን ጋዝን ዓለም ብመጻብቦ ሆርሙዝ ከም ዝሓልፍ፡ እቲ መጻብቦ ምዕጻው ከኣ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዓቢ ቅልውላው ናይ ጸዓት ኣስዒቡ ከም ዝርከብ እዮም ክኢላታት ዘረድኡ። ድሕሪ ምዕጻው መጻብቦ ሆርሙዝ፡", "char_count": 965, "topic": null, "issue_date": "2026-03-31", "source_pdf": "haddas_eritra_31032026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04039", "text": "ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ምስ ቊጠባዊ ኮሚሽን ኣፍሪቃ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብምትሕብባር፡ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ብጂኦግራፍያዊ ስርዓተ- ሓበሬታን ግንዛቤ ኣከባብን ዘሰልጠኖም 25 ክኢላታት ኣመሪቑ። ኣብ’ቲ ካብ 2 ክሳብ 27 ለካቲት ብወጻእተኛታት ክኢላታት ናይ’ቲ ዓውዲ ዝተዋህበ ስልጠና፡ መሰረታዊ ኣምር ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ-ሓበሬታን ባእታታቱን፣ መወከሲ ንቚጣታት ኣብ ካርታን ረብሓታቱን፣ ቅየሳ ንድፊ ካርታ፣ ኣጠቓቕማ መተግበሪ ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ-ሓበሬታ፣ ከምኡ’ውን ምጥርናፍ፡ ምውህሃድን ምድጅታልን ሓበሬታ ኣከባቢ ዝብል ዛዕባታት ተሸፊኑ። እዚ ብክልሰ-ሓሳብን ግብርን ዝተዋህበ ስልጠና፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣብ ወርሒ ሰነ 2025 ዝተወደበ ተመሳሳሊ ስልጠና ኰይኑ፡ ኣብ መርትዖ ዝተመርኰሰ ምሕደራ ሓበሬታ ኣከባቢ ንምምሕያሽ፣ ውጥን ንምንዳፍ፣ ከምኡ’ውን ውሳነን መርሓ ጐደናን ንምድላው ዝዓለመ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ፡ ብኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ዝተመደባ ትራክተራት ኣብ ናይ ነቕሊ እዋን ምምጽአን፡ ንንጥፈታቶም ድርኺት ዝፈጥር ምዃኑ፡ ሓረስቶት ምምሕዳራት ከባቢ ማእለውያን ሓይነባን ገሊጾም። ካብ መፋርቕ ወርሒ ለካቲት ብድጎማ መንግስቲ ንሰዓት ብሕሳብ 175 ናቕፋ ንዝግበር ዘሎ ናይ ማሕረስ ሓገዝ ብምምስጋን፡ ምኽሪ ሞያውያን ብምትግባር እቶታውነቶም ክብ ንምባል ንምውዳብ ኣድላዪ ምትሕብባር ከምዝገብሩ ኣረጋጊጹ። ዓዲ ቐይሕ - ትራክተራት ኣብ እዋኑ ምምጽአን ሓረስቶት መጒሶም ሰልጠንቲ፡ ካብ ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን፣ ሚኒስትሪ ፋይናንስን ሃገራዊ ልምዓትን፣ ሚኒስትሪ ጸዓትን ማዕድንን፣ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ፣ ሚኒስትሪ ሕርሻ፣ በዓል ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን፣ ሃገራዊ ቤት-ጽሕፈት ስታትስቲክስ፣ ማእከል ካርታን ሓበሬታን ኤርትራ፣ ከምኡ’ውን ካብ ምምሕዳር ዞባታት ዝተዋጽኡ’ዮም። ሚኒስተር መሬት፡ ማይን ኣከባብን ኣቶ ተስፋይ ገብረስላሴ ኣብ ዘስመዖ መዕጸዊ ቃል፡ እቲ ስልጠና ካብ ዝተፈላለያ ትካላት መንግስቲ ንዝተዋጽኡ ክኢላታት ዝተወደበ ስለዝዀነ፡ ጂኦግራፍያዊ ሓበሬታ ንምውህሃድን ካብኡ ዝነቅል ውሳነታት ንምውሳድን ዕዙዝ ኣገዳስነት ከምዘለዎ ብምግንዛብ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ፍልጠት ኣብ መዓልታዊ ስራሖም ብግብሪ ክትርጉምዎ ተላብዩ። ኣብ ቊጠባዊ ኮሚሽን ኣፍሪቃ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ክኢላ ስታትስቲክስን ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ-ሓበሬታን ሚስተር ኣየንካ ጎድሃርት ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ኣብ ሓጺር እዋን ብርክት ዝበለ ኣርእስታት ብብቕዓት ክሽፍኑ ምኽኣሎም ብምምጓስ፡ ኣብ መጻኢ ተመሳሰልቲ ስልጠናታት ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ማእለውያ ኣቶ ኣድሓኖም ሓጎስ፡ ቀዳምነት ንጽጉማት ብምሃብ ክሳብ 105 ሄክታር ንኽሕረስ ጠሊቦም ከምዝነበሩ፣ እንተኾነ ልዕሊ 120 ሄክታር ከምእተዓመ ሓቢሩ። ኣወሃሃዲ ናይ’ተን ትራክተራት ቀሺ ተስፋኣለም ሓድሽ ብወገኑ፡ ቀዳምነት ንስድራ ስውኣት ጽጉማት ወገናትን ከምዝወሃብ ጠቒሱ፡ ድሮ ልዕሊ 300 ሰዓታት ሓሪሰን ከም ዘለዋን ተቐባልነት ሓረስቶት ልዑል ከምዝዀነን ኣብሪሁ። ተቘጻጻሪ ናይ’ተን ትራክተራት መንእሰይ ርድዋን ኢብራሂም ድማ፡ ኣብ’ተን ዝተረፈ 8 ምምሕዳራት ከባቢ ሓደ ሽሕ ሄክታር ንምሕራስ መደብ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ቅድሚ ዝናብ ኣስመራ ንምዝዛሙ ይነጥፉ ከምዘለዉ ኣብሪሁ።", "char_count": 1801, "topic": "education", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04040", "text": "ኮርፖረሽን ቴለኮሚኒኬሽን ኤርትራ፡ ብቑዕን ስሉጥን መርበባት ኣብ መላእ ሃገር ንምስፋሕ ከካይዶ ብዝጸንሐ ዕዮ፡ ኣብ ኣስመራ ዝተፈላለየ መደባት የተግብር ኣሎ። ሓላፊ ጨንፈር ምዝርጋሕ መስመር ኣገልግሎት ቴለፎንን ኔትዎርክን ኣቶ ኣብርሃም ተስፋስላሴ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ከባቢታት ፋርማሲ ሓማሴን፡ ዕዳጋ እኽሊ፡ ዕዳጋ ኣሕምልትን ፍረታትን፡ ከምኡ’ውን ሜዳ-ኤርትራን ቤተ- ክርስትያን ቅድስቲ ማርያምን ንዝነበረ ልዕሊ 70 ዓመታት ዕድመ ዝገበረ መስመራት ቀዋሚ ቴለፎን፡ ብሓድሽ ንምትክኡ ይስራሕ ከምዘሎ ሓቢሩ። ኣብ ኣገልግሎት ንዝጸንሐ መስመራት መራኸቢታት ንምምዕባል ጽገናዊ ስራሓት ክካየድ ምጽንሑ ዝጠቐሰ ኣቶ ኣብርሃም፡ እቲ ኣብ መስርሕ ዘሎ መስመራት፡ ንዝነበረ ቊጽሪ መስመራት ከምዘዕብዮ ኣፍሊጡ። ኣወሃሃዲ ናይ’ቲ ስራሕ ኢንጂነር ሃብቶም መሓሪ ብወገኑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ኣብ ከባቢታት ዕዳጋ-ሓሙስ፡ ሓዝሓዝ፡ ኣኽርያ፡ ከባቢ ሚዛንን ዝባን-ስንቀይን ዕዉት መስርሕ ምዝርጋሕ ሓድሽ መስመር ከምእተኻየደ፣ ብኡ መንጽር ድማ ቁጽሪ ሓደስቲ ዓማዊል ቀዋሚ ቴለፎን ይብርክት ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ዝተዃዕተ መንገዲ ኣጋር፡ ከምኡ’ውን መስመራት ጽሩይን ረሳሕን ፈሳሲ ብሓድሽ ይትካእ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣብ’ቲ ዕዮ ዝሳተፉ ዘለዉ መንእሰያት ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ብቐጻሊ ምስ ዝምዕብል ዘሎ ቴክኖሎጂን ዝተኣታቶ ዘሎ ዘመናዊ መሳርሒታትን ዝውደብ ስልጠናታትን፡ ዕዉት ስርሓት ክዓሙ ከምዝሓገዞም ገሊጾም። እቲ ስራሕ፡ ኣብ ዝተረፋ ምምሕዳራት ከባቢ ዞባ ማእከል ክቕጽል ምዃኑ፡ እቲ ካብ ቤት-ጽሕፈት ኮርፖረሽን ኤሪ-ተል ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ።", "char_count": 929, "topic": "economy", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04042", "text": "ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ኤርትራ፡ ምስ ሃኮሰኤ ብምትሕብባር ንሰለስተ ኣዋርሕ ብቕዲ ክዳን ዘሰልጠኖም 22 ደቂኣንስትዮ ዝርከብኦም 55 ኣባላቱ፡ ብ27 ለካቲት ኣመሪቑ። ምሕረትኣብ ፍስሃየ ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ንዝረኸብዎ ዕድል ብግቡእ ተጠቒሞም፡ ነብሶም ክኢሎም ሂወቶም ክመርሑን ከባቢኦም ብእወታ ክጸልዉን ኣዘኻኺሩ። እቲ ስልጠና፡ ባህሊ፡ ኣነባብራን ኣለባብሳን ብሄራት ኤርትራን ካልእ ጥበባዊ ኣምራትን ዘማልአ ስለዝነበረ ኣዝዩ መሳጥን ውጽኢታውን ከምዝነበረ ዝጠቐሰ ኣቦ-መንበር ማሕበር ኣቶ ወልደሚካኤል ስእለ፡ ሰልጠንቲ ብሓባር ኰነ ብውልቂ ናይ ገዛእ ርእሶም ትካል ከበግሱ ምእንቲ፡ ኣድላዪ ደገፍን ምትብባዕን ክግበረሎም ተላብዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ ኣቶ ክብረኣብ ኪዳነ፡ ምስ ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን ብምትሕብባር ዝውደብ ስልጠናታት ኣብ መጻኢ ብዝለዓለ ከም ዝቕጽል ገሊጹ። ኣብ’ቲ ናይ መመረቕታ ስነ- ስርዓት፡ ሚኒስተር ፍትሒ ወ/ሮ ፈውዝያ ሃሽም እትርከቦም ዕድመ ዝተገብረሎም ሰበ-ስልጣን ተረኺቦም ነይሮም። ኣብ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ማሕበራዊ ድሕነት ኣቶ", "char_count": 660, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04043", "text": "ጽቡቕ ውጽኢት ተረኺብዎ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ዝርከብ መበቈላዊ ኣግራብ ብሓፈሻ ዓርኮካባይ ድማ ብፍላይ ንምዕቃብ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፡ ጽቡቕ ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ ተገሊጹ። ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ፡ ኣብ ኣገዳስነት ምጥርናፍ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ኣብ ማሕበርን ሜላታት ናብዮቶምን ዘተኰረ ርክብ ተኻዪዱ። ምክትታልን ቁጽጽርን ከምዝግበር ብምግላጽ፡ መረዳእታ ሕብረተሰብ እናበረኸ ብምምጽኡ’ውን፡ መጠን ብርሰት ከምዘንቈልቈለ ኣረዲኡ። ዕላማ’ቲ ዘተ፡ መረዳእታ ሕብረተሰብን ኣብ ህዝባዊ ኣገልግሎት ዝነጥፉ ኣካላት ብሰንኪ ባህርያውን ሰብ-ሰርሖን ሓደጋታት ኣብ ልዕሊ መበቈላዊ ኣግራብ ዘጋጥም ብርሰት ንምግታእን ንዝበረሰ ንምትካእን ሓሓሊፉ ዝውሰድ ተበግሶ ከምዘሎ ጠቒሱ ድማ፡ ብዝለዓለ ከምዝስራሓሉ ገሊጹ። ሓላፊ ቁጽጽር ሃብቲ ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ኣቶ ተኽልያ ገብረየሱስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ገማግም ሩባ ባርካ ዝርከብ ዓርኮካባይ ብሰንኪ ንጥፈታት መስኖኣዊ ሕርሻ ከይበርስ ዕቱብ መንግስትን ብምዕባይ፡ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ብሕብረተሰቦም ተሓቚፎም ኣፍረይቲ ዝዀኑሉ ኩነታት ንምጥጣሕ ከምዝዀነ፡ ሓላፊ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ዞባ ጋሽ-ባርካ መምህር ተኽለዝጊ ተስፋማርያም ገሊጹ።", "char_count": 719, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04044", "text": "ብምኽንያት 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፡ ኣብ ኣስመራ፡ ዓዲተከሌዛንን ዓዲ-ቐይሕን ዝተፈላለየ ንጥፈታት ተኻዪዱ።", "char_count": 80, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04045", "text": "በዚ መሰረት፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ብ24 ለካቲት ንኣባላት ፖሊስ ደቂኣንስትዮ፡ ኣብ ተራን ኣበርክቶን ደቂኣንስትዮ ኣብ ፖሊስ ኤርትራ ዘተኰረ ሰሚናር ተዋሂቡ።", "char_count": 98, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04047", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ኣብ’ዚ ካብ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት፡ ቤት-ጽሕፈት ፖሊስ ዞባ ማእከል፡ መደበራት ፖሊስ ዞባ ማእከል፡ ፖሊስ ትራፊክን ወሃቢ ደገፍን ዝተወከላ ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247", "char_count": 182, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04048", "text": "ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ትንሽኣይ - ንኡስ ዞባ መንሱራ ዝኽተልዎ ዘለዉ ውሕሉል ኣገባብ ምሕደራ ማይ፡ ዕድመ ዝተዋደደሎም ፕሮጀክት ብምንዋሕ ውሕስነቱ ዝተረጋገጸ ማይ ክሰትዩ ልዑል ኣስተዋጽኦ ይገብር ከምዘሎ ሓቢሮም። ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 155, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04049", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ኣቦ-መንበር ኮሚተ ምሕደራ ማይ ኣቶ ክብሮም ከሰተ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣቐዲሞም ዝስተ ማይ ንምርካብ ሃልኪ ከምዝነበሮም ብምዝካር፡ እቲ ፕሮጀክት ድሕሪ ምውዳዱ ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ደረጃ ሕማም ግዳያት ዝሳነ ስልጠናታት ክወሃብ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ሓላፊ ማሕበር ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ ኣቶ ምስግና ተሾመ ብወገኑ፡ ንጥፈታት ማሕበር ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ዛጊት ኣብ 5 ምምሕዳራት ከባቢ ጥራይ ተደሪቱ ብምህላዉ፡ ቁጽሪ ናይ’ቶም ዝተመዝገቡ ካብ 50 ከምዘይበዝሐ ብምጥቃስ፡ ናብ’ተን ዝተረፋ 14 ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሞልቊ ኣቶ ዘርኣይ በርሀ፡ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ዝቘመ ጨንፈር ማሕበር ንምሕያል ኣበርክቶ ሕብረተሰብን ኣካላት መንግስትን ክዓዝዝ ምምሕዳራት ከባቢ ንምዝርጋሕ ከምዝስራሕ ኣብሪሁ። ብምዝኽኻር፡ ኣብ ልዕሊ ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንኩላን ዘሎ ድሑር ኣመለኻኽታ ክእረም፣ ስድራቤታትን ኣለይትን ድማ ረብሓታት ምጥርናፍ ኣብ ማሕበር ተገንዚቦም፡ መሰላቶም ዝሕለወሉ ዕድል ኣብ ምፍጣር ክዋስኡ ኣተሓሳሲቡ። ተሳተፍቲ ድማ፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ ዘበርኽ ጎስጓሳዊ ንጥፈታት ክድፋኣሉ፣ ውክልና ማሕበር ክሳብ ምምሕዳራት ከባቢ ክዝርጋሕ፣ ኣበርክቶ ሰብ-ጸጋን ገበርቲ ሰናይን ዘዕቢ መደባት ክድፋኣሉ፣ ከምኡ’ውን ምስ ልዕሊ 230 ደቂኣንስትዮ ዝተሳተፍኦ ሰሚናር፡ ሓላፊ ንኡስ ጨንፈር ላቦራቶሪ ተለንተ ስምኦን ገብረዮውሃንስ፡ ማዕርነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ሕብረተሰብ እናበረኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ፖሊስ ኤርትራ ኣብ ኩሉ ሞያታት ብዝተፈላለየ ደረጃታት ዝገብርኦ ዘለዋ ኣበርክቶ ብኣብነት ዝጥቀስ ከምዝዀነ ኣረዲኡ። መዓልቲ ሰማእታትን ስሩዕ ወፈራታት ከምዝካየድ ዝገለጸት ሓላፊት ሃ.ማ.ደ.ኤ ወ/ሮ ገነት ገብረወልዲ፡ ኣብ’ዚ ንጥፈታት ምስታፍ ሕልናዊ ዕግበት ዝህብ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ንተራን ኣበርክቶን ደቂኣንስትዮ መጒሳ። ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ብ25ን 26ን ለካቲት ኣብ ዝተኻየደ ኣስታት ሓደ ሽሕ ጉልበት ዝተሳተፎ ተመሳሳሊ ወፈራ ድማ፡ ምክንኻን ሃብቲ ገረብን ምጽጋን፡ ጽሬት ኣከባብን ምክልኻል ፍግረ-መሬትን ዘጠቓልል መደባት ከምእተተግበረ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢራ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲተከሌዛን ኣብ መቓብር ሰማእታት ማእቶታዊ ንጥፈታት ተሰላሲሉ። ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ - ብምኽንያት 8 መጋቢትን 20 ሰነ ግና፡ ኮሚተ ብምቛም ንኣገባብ ኣጠቓቕማ ዝምልከት ውሽጣዊ ሕጊ ብምንዳፍ ሳላ ዝሰርሑ፡ ልዕሊ 10 ዓመት ከይተሸገሩ ጽሩይ ማይ ክሰትዩ ከምዝበቕዑ ኣረጋጊጹ። ክትገብርን ኣማራጺ ጸዓት ክተትኣታቱን ከምዝኸኣለት ገሊጾም። ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ትንሽኣይ ኣቶ ዮውሃንስ እያሱ ድማ፡ ሽግር ዝስተ ማይ ንምፍታሕ ብደገፍ መንግስቲ ኣብ 2012 ፕሮጀክት ምስ ተዋደደ፡ ኮሚተ ምሕደራ ብምቛም ብዕቱብ ብምስርሖም፡ ዘላቒ ኣገልግሎት ኣረጋጊጾም ከምዘለዉ ኣብሪሆም። ተሓዝ ሕሳብን ክኢላ ጽገናን ብወገኖም፡ እታ ብዓዲ ዝተመርጸት ኮሚተ፡ ንሜላታት ምሕደራ ማይን መሰረታዊ ጽገናን ዝምልከት ስልጠናን መምርሒታት ስራሕን ተኸቲላ ብልዑል ደገፍ ነበርቲ ሳላ ዝዓየየት፡ ኣታዊታት ኣኻዕቢታ መሰረታዊ ጽገና ሓዳስ ኤርትራ 1 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.156", "char_count": 1827, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04050", "text": "ዋልተር ኢልያስ ዲስኒ፦ ገና ተመሃራይ መባእታ ከሎ እዩ መሳጢ ካርቱናት ናይ ምስኣል ፍሉይ ተውህቦ ዝነበሮ። ቀልጢፉ ክዓቢ ዝኽኣለ ዲስኒ፡ ኣብ መበል 19 ዓመቱ ናይ ተንቀሳቓሲ ካርቱን ካምፓኒ መስረተ። እንተ ኾነ፡ ከምቲ ዝድለ ክስጉም ብዘይ ምኽኣሉ ኣብ መበል 22 ዓመቱ ጥፈሻ ኣጋጠሞ። ዲስኒ በዚ ከይተሰናኸለ፡ ስልቲ ንግዱ ብምቕያር፡ ሓደ ካብ ዓበይቲ ናይ መዘናግዒ ካምፓኒ ናይ ዓለም ክኸፍት ዝኸኣለ እዩ። ሚኪ ማውዝ፡ ዶናልድ ዳክ፡ ጎፊንን ካልኦት ህቡባት ካርቱናትን ገለ ካብ ስርሓት ዲስኒ እየን። ትካል ዲስኒ ድሕሪ ሞት ዋንኡ’ውን ካብቲ ዝነበሮ መሊሱ ብምዕባይ፡ ናቱ መደበር ራድዮን ቲቪን ክኸፍት ክኢሉ እዩ። ኮሎኔል ሳንደርስ፦ ሎሚ ካብ ትካል መግቢ ከይኤፍሲ መግቢ ክወስድ ዘይደሊ ኣካል የለን እንተ በልና ምግናን ኣይኮነን። እንተ ኾነ ኣጀማምራኡ ቀሊል ኣይነበረን፡ ብሓፈሻ ዝኾነ ነገር ኣብ ምጅማሩ በዳሂ ከም ዝኾነ እዩ ሳንደርስ ዝገልጽ። ግዜ ቁልዕነት ሳንደርስ ብተነጽሎን ብስጭትን ዝተመልአ እዩ ነይሩ፡ ብዘይካ’ዚ ኣብ ትምህርቲ ብተደጋጋሚ ይተርፍ ብምንባሩ፡ ትምህርቱ ክገድፎ ተገዲዱ እዩ። ድሕሪ’ዚ ዝተፈላለዩ", "char_count": 645, "topic": "culture", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04051", "text": "ንቕድሚት ክግስግስን ኣኽኣሎ። ዛንታ ሳንድረስ፡ ኣብ ህይወት ዘጋጥመካ ብድሆታት ይዕበ ይንኣስ ብዘየገድስ፡ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ክብ ክትብል ከም ትኽእልን ኣገዳስነት ተስፋ ዘይምቑራጽን ዝምህር እዩ። ስርሓት እኳ እንተ ጀመረ፡ ከምቲ ዝግባእ ፍረ ይረኽበሉ ብዘይ ምንባሩ ግና ይገድፎ ነበረ። ኣብ መወዳእታ፡ ጥብሲ ደርሆ ክሸይጥ ጀመረ። ኣብ ስርሑ ኣዝዩ ትጉህ ምንባሩ ዝንገረሉ ሳንድረስ፡ ፍሉይ ቀመማት ዝተሓወሶ ዕሹግ ደርሆ ክሸይጥ ከም ዝኽእል ብምሕሳብ እዩ ናቱ ትካል ዝኸፈተ። ነቲ ዝጀመሮ ካምፓኒ ድማ ብክልተ ሚልዮን ዶላር ክሸጦ ከኣለ። እዚ ድማ ኣብ ንግዲ ዓለም ክዕወትን ስቴፈን ኪንግ፡ ሓደ ካብቶም ዓለም ዝረኣየቶም ዝበለጹ ጸሓፍቲ እዩ። ኪንግ ኣብ ልቢ ብዙሓት ኣፍቀርቲ ስነ ጽሑፍ ክተርፍ ዝኸኣለ፡ ብዘቕርቦ ዝነበረ መሳጢ መጽሓፍቲ እዩ። በዚ ድማ ኣብ መላእ ዓለም ስሙ ክገንን ክኢሉ እዩ። ዘ ሻይኒንግ፡ ሚዘሪ፡ ሆሊ - ገለ ካብተን ዓበይትን ስም ክረኽበለን ዝኸኣለን መጽሓፍቲ ኪንግ እየን።", "char_count": 565, "topic": "culture", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04052", "text": "ዚርያብ ብዝብል ቅጽል ስም ዝፍለጥ ዝነበረ ዓብዱል ሓሰን ዓሊ፡ ኣብ ታሽዓይ ዘመን ናይቶም ኣብ ቤት ፍርዲ ኮርዶባ - ስጳኛ ዝሰርሑ ዝነበሩ ደያኑ ዋና ኣዘናጋዒ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ኣፍሪቃዊ ጊላ እዩ ነይሩ። ዑፍ እናበሉ ይጽውዕዎ ነበሩ። ገለ ቀመማት ሓዊሱ ብምድላው ንግሆ ከም መሕጸቢ ስኒን ኣፍን፡ ከምኡ’ውን ጨና ትሽትሽ ብምድላው ብኸመይ ክጥቀምሉ ከም ዘለዎም ይምህሮም ነበረ። ብሓፈሻ ዚርያብ ኣብ ባህላዊ ሙዚቃ ስጳኛ ዓቢ ተራ ክጻወት ዝኸኣለ እዩ። ደሓር ጊታር ስጳኛ ዝኾነት ሉት ዝተባህለት መሳርሒ ሙዚቃ ከተኣታቱ’ውን ክኢሉ እዩ። ኣብ ኣመጋግባ ከይተረፈ ፍሉይ ለውጢ ከተኣታቱ ዝኸኣለ ዚርያብ፡ ጽልውኡ ካብ ስጳኛ ሓሊፉ ኣብ ኤውሮጳ፡ ጸኒሑ ከኣ ኣብ መላእ ዓለም ክልሕም ግዜ ኣይወሰደን። ብዘይካ’ዚ ኣብታ ሃገር ወቕታዊ ምልውዋጥ ክዳን ክኽደን ዝጀመረ ናይ መጀመርታ ሰብ’ውን እዩ። ንህዝቢ ስጳኛ ኣብ ግዜ ሓጋይ ፈኲስን ጻዕዳ ዝሕብሩን ክዳን፡ ኣብ ግዜ ቁሪ ድማ ካብ ጸምሪ ዝተሰርሑ ርጉድ ዝበሉ ክዳውንቲ ክኽደኑ ከም ዘለዎም ኣርኣዮም። ኣብ ግዜ ንግሆ፡ ቀትሪን ምሸትን ዝተፈላለዩ ክዳውንቲ ምኽዳን የዘውትር ብምንባሩ ኩሎም ኣብ ዙርያኡ ዝነበሩ ሰበ ስልጣን ስጳኛ ከይተረፉ ክስዕብዎ ከም ዝጀመሩ’ውን እዩ ዝትረኽ። ንሱ ኣብ ቅዲ ሙዚቃ ማእከላይ ዘመን፡ ቅዲ ኣነባብራ፡ ቅዲ ጸጉሪን ስርዓት ኣመጋግባን ዓቢ ለውጢ ክገብር ዝኸኣለ እዩ። ዚርያብ ኣብ ባህሊ ስጳኛ ብዙሕ ሓደሽቲ ነገራት ብምትእትታው ንሓዋሩ ባህሊ ስጳኛ ክቕይሮ ዝኸኣለን ክሳብ ሎሚ ስሙ ብኽብሪ ዝዝከር ዘሎን እዩ። ኣብ 789 ዝተወልደ ዚርያብ፡ መበቆሉ ካብ ሃገራት ሰሜን ኣፍሪቃ ምዃኑን ልዑል ትምህርቲ ከም ዝነበሮን እዩ ዝንገረሉ። ዚርያብ ዝብል ቃል፡ ብቋንቋ ዓረብ ጸላም ትዝምር ዑፍ ማለት ክኸውን ከሎ፡ ብቋንቋ ፋርስ ከኣ ወርቃዊ ሃድን ዝብል ትርጉም ነበሮ። ብዘይካ’ዚ ስጳኛውያን ነዚ ጸሊም ጊላ፡ ጸሊም", "char_count": 1058, "topic": "culture", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04053", "text": "ሰለስተ ተመሃሮ ብዛዕባ መንፍዓትን ትብዓትን ኣቦታቶም ኣርእስቲ ኣልዒሎም ከምዚ ብምባል ክጀሃሩ ጀመሩ። ቀዳማይ ተመሃራይ፡ “ኣቦይ ክጐዪ ንፋስ’ዩ፡ ዝወርወራ ጭማራ ገና ናብ ዕላማኣ ቅድሚ ምብጽሓ ክቕድማ ይኽእል እዩ፡” በለ። ካልኣይ ተመሃራይ፡ ትቕብል ኣቢሉ፡ “ኣቦይ ከኣ ካላሽን ተኲሱ፡ ዝተኰሳ ዓረር ኣብ ዕላማኣ ቅድሚ ምዕላባ፡ ጎዪዩ ክቕድማ ይኽእል እዩ፡” ብምባል ብትምክሕቲ ተዛረበ። ስቕ ኢሉ ክሰምዕ ዝጸንሐ እቲ ሳልሳይ ተመሃራይ ፍሽኽ እናበለ፡ “ኣቦይ ሲቪል ሰራሕተኛ’ዩ፡ ሰዓት 5፡ 00 ድ. ቀ እዩ ካብ ስራሕ ዝፍደስ። ኣብ ገዛና ዝበጽሓሉ ግን፡ ሰዓት 4፡00 ድ.ቀ እዩ፡ ብምባል ስጊንጢር ዝኾነ ግብረ መልሲ ሃቦም።", "char_count": 396, "topic": "culture", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04054", "text": "ዓሳ ምስ ከባቢኡ ንኽመሳሰል ሕብሩን ቅርጹን ክቕይር ይኽእል። ብዘይካ’ዚ ኦክቶፐስ ንምስትምቓርን ንምድህሳስን ዝሕግዝዎ ሸሞንተ ኣእዳው ኣለዎ። ካብ ጸላእቱ ኣብ ዝሃድመሉ ግዜ፡ ካብዘን ኣእዳዉ ምስ ዝስእን’ውን ጸኒሐን ስለ ዝበቝላ ብካልኦት ሓደሽቲ ክትክአን ጸገም የብሉን። ታርዲግሬይድ ታርዲግሬይድ (ናይ ማይ ድቢ) ዝተባህለ እንስሳ ንዝኾነ ዓይነት ክሊማ ተጻዊሩ ክነብር ዘይጽግሞ እንስሳ እዩ። ኣብ ኣዝዩ ልዑል ምቘት ዘለዎ ማይ ይኹን ትሕቲ ዜሮ ዲግሪ ሰንቲግሬድ ዘለዎ ማይ ክነብር ኣይጽገምን። ብዘይካ’ዚ ዘይንጡፍ ብምዃን ወይ ትንፋሱ ኣህጢሙ ብዘይ ማይን መግብን ንኣዋርሕ ክጸንሕ ይኽእል። - ኢራብ - ኢራብ ብጽባቐኣን ኣቃውማ ኣእጋራን እትልለ ሓንቲ ካብተን ፈጣናት ናይ በረኻ እንስሳታት እያ። ኢራብ ዝበዝሕ ግዜ ምውዓላ ኣብ በረኽቲ ኣኽራናት እዩ። ንሳ ንኽትወልድ ቅልውላው ኣብ ዝሕዛ ግዜ፡ ክልተ ስልቲ እያ ትጥቀም። መጀመርታ ካብቶም ኣብ ጎላጉል ዝርከቡ ተጓዳእቲ እንስሳታት ብምርሓቕ፡ ኣብቲ ንሳቶም ብቐሊሉ ክኸድዎ ዘይክእሉ በሪኽ ቦታ እያ ትድይብ። ብዘይካ’ዚ እቲ መሪጻቶ ዘላ ቦታ ንዓኣን ንውሉዳን ዝኸውን ፈልፋሊ ዓይኒ ማያት ክህልዎ ኣለዎ። ምኽንያቱ ውላዳ ክሳብ ዝጉብዝ ኣብቲ በሪኽ ምስኣ ስለ ዝነብር፡ ፈልፋሊ ማይ ምርካብ ቀዳምነት ካብ ትህቦ ነገር እዩ። ኢራብ ኣብ እትወልደሉ ግዜ ብርክኽ ኢላ’ያ ትገላገል። - ዓጋዜን ብጉጅለ እዩ ዝጐዓዝ። ሓንቲ ጉጅለ ክሳብ 10 ኣባላት ክትሓቊፍ ትኽእል። ብዘይካ’ዚ ዓጋዜን መዓልታዊ ማይ ስለዝሰቲ፡ ማይ ካብ ዝርከቦ ከባቢ ርሒቑ ክነብር ኣይመርጽን። ዓጋዜን ነዋሕትን ቀጠንትን መሓውር ኣለዎ። እዚ ፈጣን እንስሳ’ዚ፡ ኣብ ሰዓት ክሳብ 65 ኪሎ ሜትር ክጎዪ ይኽእል። - ኦክቶፐስ ዝተባህለ ዓይነት", "char_count": 977, "topic": "other", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04055", "text": "• ልብና ነቲ ክንብሎ ዘይንኽእል እያ እትሓብኦ። ብኣንጻሩ ኣዒንትና ነቲ ክንሓብኦ እንፍትን እየን ዝነግራ። • ብርግጽ ደረስቲ ህይወትና ባዕልና ኢና። እንተኾነ፡ ብቢሮ ስለ እንጽሕፍ፡ ጌጋታትና ክንድምስሶም ዝከኣለና ኣይኮነን። • ንዝሓለፉ ንብዓትናን ብኽያትናን እንስሕቀሎም እዋናት ከም ዝመጽኡ ኣጸቢቕና ንፈልጥ ኢና። ንዝሰሓቕናዮም ሰሓቕን ዝሓለፍናዮም ሓጎሳትን እንነብዓሎም ግዜያት ክመጽኡ እዮም ኢልና ግን ፍጹም ሓሲበናዮ’ውን ኣይንፈልጥን። • ልቢ ንዓይኒ ብዙሕ ኣይትርኣዪ ምኽንያቱ ብዙሕ ስለ እተሳቕይኒ ትብላ። ዓይኒ ከኣ ንልቢ፡ ብዙሕ ስምዒታዊት ኣይትኹኒ ምኽንያቱ ኣብ ስምዒት ኣቲኺ ከም ዝነብዕ ስለ እትገብርኒ ክትብል እያ እትምልሰላ። • ኣብ ህይወት እተን ንምትግባረን ዝኸብዳና ነገራት እንተ ደኣ ሃልየን፡ መዓስ ካብ ክንርሕቆም ዝግባኣና ነገራት ንርሕቕ፡ ካበየናይ ነገራት ንርሕቕን ብኸመይ ንርሕቕን እየን። • ዝተሰብራ ኣኽናፍ ፍጹም ዘይጠቕማ እየን ማለት ኣይኮነን። እንተ ወሓደ ንነፍር ምንባርና’ውን፡ ክሕብራናን ከዘኻኽራናን ይኽእላ እየን። • ብዙሓት ሰባት በይንና ክርእዩና እንከለዉ፡ ብጽሞና ተዋሒጥና ዘለና ክመስሎም ይኽእል እዩ። እቲ ሓቀኛ ጽምዋ ግና፡ ምስ ጌጋ ሰባት ምንባር እዩ። • ንሰባት ኢልና ገዛእ ርእስና ኣይንቐይር። ንሓቀኛ መንነትና ዘፍቅሩ ሰባት’ዮም እቶም ሓቀኛታት ኣፍቀርቲ። • እቲ ኣዝዩ ዝኸበደ ክፋል ህይወትና፡ ዝርድኡና ሰባት ብዘይምህላዎም ዘይኮነ ንገዛእ ርእስና ምርዳእ ክንስእን እንከለና’ዩ። • ኣብ ናይ ቋሕ ሰም ግዜያት፡ ነገራት ክቀያየሩ ይኽእሉ እዮም። ስለዚ፡ ቀጻሊ ንበደላት ክንሓድግን ኣብዚሕና ከነፍቅርን ይግባእ። ምኽንያቱ እዞም ዕድላት መዓስ የቋርጹ ስለ ዘይንፈልጥ። • እንሓንሳእ ሰባት ኣብ ልብና’ምበር ኣብ ህይወትና ክህልዉን ክነብሩን ከም ዘይክእሉ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ። • እቶም ዝሓለፍናዮም ጌጋ ዝምድናታት እዮም ነቶም ቅኑዓት ዝምድናታት ከነለሊ ዘብቅዑና። • ንዝኾነ ሰብ ካልኣይ ዕድል ክንህቦ ድሕር ኣይንበል። ንተመሳሳሊ ጌጋን በደልን ግን ፍጹም ዕድል ኣይንሃብ። • ኣብ ሓጺር ህሞት ንምሉእ ዕድመኻ ከሳቕየካ ዝኽእል ነገር ክትፍጽም ትኽእል ኢኻ። ስለ’ዚ ብእትገብሮን እትዛረቦን ኣዚኻ ጥንቁቕ ኩን። 1 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.156 ፕላስቲካዊ መጥባሕቲ ንጥዕና ዶ . . . ፕላስቲካዊ መጥባሕቲ ንጥዕና ዶ . . . ዳህላክ ነጋሲ ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወት፡ ዕግበት እንተዘይሃልዩ ምሉእነት ኣይስመዓካን እዩ። ዕግበት ክበሃል እንከሎ ድማ ፍቕሪ፡ ሓጐስ፡ ቅሳነት፡ ተስፋ፡ ምስጋና ኰታስ እወታዊ ኣመለኻኽታን ኣተሓሳስባን ዘማዕብሉ ኣምራት ዝሓቊፍ እዩ። የግዳስ፡ ድሌታት ወዲ ሰብ ደረት ስለዘይብሉ፡ ብኹሉ ክትዓግብ ከቢድ ይገብሮ። ብዙሓት ሰባት ነቲ ዝሓለንዎን ዝተመነይዎን ጨቢጦሞ ክንሶም፡ ሽውሃት ድሌታቶም ግን እናገፍሐ ይመጽእ። ናይ ሎሚ ትርጒም ምንባሮም ከየስተብሃልሉ፡ ንዘይረኣዩዋ ጽባሕ ከስተማቕሩ ዝተጓየዩ እሞ ኣብ መንጎ ሎምን ጽባሕን ተቐርቂሮም ዝተረፉ ብዙሓት እዮም። ተጠቀምቲ ዝገድፍዎ ነባሪ በሰላ ወይ ኣሉታዊ ሳዕቤን ብተደጋጋሚ ይሕበር እዩ። መብዛሕትአን ደቂ-ኣንስትዮ ብደጋዊ ምስለን ዕጋበት እንተ ዘይሃልይወን፡ ነቲ ከሚካላዊ መመላኽዒ ክጥቀማ ይጅምራ። እቲ ዝያዳ ንኽደምቃ ዝፈለመኦ ከሚካላት ምስ ግዜ ከም ወልፊ ማዕቢሉ፡ ካብ’ቲ ሓደ ፍርያት ናብ’ቲ ካልእ ክሰጋገራ መሬት ወጊሓ ትዓርብ። ስለዚ፡ ድሕሪ ዝተወሰነ ዓመታት ድማ፡ እቲ ቀመማት ለውጢ ናይ ምፍጣር ዓቕሙ ስለ ዝጎድል፡ ኣብቲ ዘዘውትረኦ ዝነበራ ክፍሊ ኣካላተን እናበለ ብዘይ ዕጉብ መንፈስ ካብቲ ሓደ ናብቲ ኻልእ ክነጣጠሩ ይውዕሉ። ንሎሚ ካብ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ፕላስቲካዊ መጥባሕትታት ምስ እንዕዘብ፦ ቀዳማይ፡ ድንገተኛ ኣብ እዋን መጥባሕቲ ከጋጥም ዝኽእል እተፈላለየ ሓደጋታት። ኣብ እዋን መጥባሕቲ ካብ’ቶም ዘጋጥሙ ሓደገኛ ተርእዮታት ምርጋእ ደም፡ ማህሰይቲ መትንታት፡ ራዕዲ፡ ሕጽረት ትንፋስ፡ ዘውሒ ቈርበት (ስርበት)ን ካልእ ጸገማትን ከጋጥም ይኽእል። ከምኡ’ውን፡ እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሰብ ሽጋራ ዘትክኽ ምስ ዝኸውን ኣብ ኣካላቱ ዝኽሰት ወይ ዝፍጠር ቍስሊ ንኽሓዊ ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል። ንኣብነት፡ ቀልጢፉ ዘይሓዊ ረኽሲ ምስ ዝኽሰት፡ ንዕኡ ንምፍዋስ ካልእ መጥባሕቲ ከካይድ ይግደድ። ደቂ-ሰብ መንነትናን ምስልናን ብውሽጣውን ደጋውን ጽባቐና ክግለጽ ይኽእል እዩ። ውሽጣዊ ጽባቐ ገለ ክፋሉ ምሳና ዝፍጠር ኰይኑ፡ ክቕየር ወይ ክመሓየሽ ይኽእል። ከምኡ’ውን፡ ብልምዲ፡ ፍልጠት፡ ኣተሓሳስባን ኣመለኻኽታን ዝያዳ ይደምቕ። ደጋዊ ጽባቐ ድማ ብተፈጥሮ ዝወሃብ ኰይኑ፡ ብጣዕሚ መነባብሮ፡ ኵነታት ኣየርን መመላኽዕን ክኹላዕ ይኽእል ይኸውን። ካልእ፡ ውሽጣዊ ጽባቐ ብግዜን ኵነታትን ከይተቐየረ ምሳና ዝነብር እዩ። ብኣንጻሩ፡ ደጋዊ መልክዕ ግዜኡ ኣኺሉ ዝረግፍ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ነቲ ፈጣሪ ዝዓደለና ደጋዊ ምስሊ ክንቅይሮ ወይ ክንልውጦ ቅኑዕ ኣይኰነን። ኣብዚ እዋን ደቂ-ሰብ ክንዲ ውሽጣዊ ጽባቐኦም ንምኹላዕ ዝጽዕቱ፡ ዝያድኡ ንግዳማዊ ጽባቐ ልዑል ኣተኵሮ እናሃብዎ ይርከቡ። ብዙሓት ዘይሃስስን ዘይበልን ውሽጣዊ ጽባቐ ንምድላብ ካብ ዝገብርዎ ጻዕሪ፡ ወቕቱ ሓልዩ ንዝረግፍ ደጋዊ ጽባቐ ንምውናን ብዙሕ ሃለኽለኽ ክብሉ ይረኣዩ። ካብ ቅድሚ ሓያሎ ዓመታት እውን እንተ ተመልከትና፡ ብፍላይ ደቂ- ኣንስትዮ ኣብ ሕብረተ-ሰበን ሰሓብትን ማረኽትን መታን ክዀና እተፈላለየ ባህላዊ መመላኽዒ ክጥቀማ ይግደዳ ነይረን። በዚ ስነ-ሓስብ እናተዀስኰሰት ዝመጽአት ጓል-ኣነስተይቲ ቅድሚ ውሽጣዊ ጽባቐ ደጋዊ ቀዳምነት ክትሰርዖ ግድነት እዩ። ካብዚ ዝተበገሰ ይመስለኒ፡ “መልክዕ ደኣ ሃበኒ እምበር፡ ውሕልነትሲ ካብ ጎረቤተይ እመሃሮ” ዝብል ምስላ ኣብ ሕብረተ-ሰብ ሰሪጹ ዘሎ። ሎሚ ደቂ- ኣንስትዮ ብእተፈላለየ ከሚካላት ዝተዳለወ መመላኽዒታት ብምጥቃም፡ ብንጹር መን ከም ዘቐመጦ ዘይፍለጥ መለክዒታት ንምምላእ ‘ጽብቕቲ’የ’ ዝብል ሓረግ ክደጋግማ ወይ ዘይምስለን ንምውናን ብዙሕ ገንዘብን ግዜን ከባኽና ይረኣያ። ኣብዚ እዋን ቀንዲ ስግኣት ዝፈጥር ዘሎ ድማ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ጠቕሊለን መልክዐን ንምቕያር ፕላስቲካዊ መጥባሕቲ ከም ቀንዲ ኣማራጺ ይጥቀማሉ ምህላወን እዩ። ካልኣይ፡ ብዙሕ መጠን ገንዘብ ክጠልብ ይኽእል። ፕላስቲካዊ መጥባሕቲ ንምክያድ ኣዝዩ ልዑል መጠን ገንዘብ’ዩ ዘድሊ። እቲ ብዝሒ ገንዘብ ብመሰረት ዓይነት መጥባሕቲ ዋጋኡ ዝፈላለ ኰይኑ፡ ብዘይ እኹል ገንዘብ ኣብ ዊን ዝበለካ እዋን ክፍጸም ኣይክእልን። ብተወሳኺ፡ ኣብ’ቲ መዳይ መጠን ክፍሊት ብተመኵሮ ናይቲ ነቲ ዕማም ዘካየድ ሓኪምን ሕልኽላኻት ናይቲ መስርሕን ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ። ኣብዚ እዋን ፕላስቲካዊ መጥባሕቲ ተጠላብነቱን ተፈላጥነቱን እናዓበየ ይመጽእ ስለዘሎ፡ ኣኣብ ጽባሕ ዋጋኡ ክውስኽ ይረአ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ዝጠልቦ ንውሓት ግዜ ኣብ ፍዅሰትን ርዝነትን ናይቲ መጥባሕቲ ስለ ዝምርኰስ፡ እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ወልቀ-ሰብ ካብ መዓልታት ክሳብ ሰሙናት ካብ ስርሑ ክቦኩር ይግደድ። ከም ሳዕቤኑ፡ ክዓየሉ ዝግባእ ግዜ ስለ ዘባኽን፡ ቊጠባዊ ሃስያኡ ዝኸፈአ ይገብሮ። ኣሉታዊ ሳዕቤኑ እናሓደረ ይመጽእ። ኣብ’ዚ እዋን ብደጋዊ ትርኢቶም ዘይዓግቡ ሰባት፡ ክንዮ ከሚካላዊ መመላኽዒ ዓበይትን ንኣሽቱን ፕላስቲካዊ መጥባሕትታት ብምክያድ፡ ጠቕላላ ምስሊ ሰብነቶም ንምቕያር ኣብ ምጉያይ ይርከቡ። ኣብ ዕዮ ፈጣሪ ብምእታው፡ ሳልሳይ፡ ስምዒታውን ስነ-ኣእምሮኣውን ሃስያ ከስዕብ ይኽእል። እቶም ብሰንኪ ዘይዕጋበት ብተደጋጋሚ መጥባሕቲ ዘካይዱ ሰባት፡ ኣብ ጥዕናኦም ዘውርዶ ሃስያ ከቢድ እዩ። በቲ ሓድሽ ኣብ ኣካላቶም ዝመጽእ ለውጢ ዕጋበት እንተ ዘሃልይዎም፡ ንዝተበላሽወ ንኽጽግኑ ብተደጋጋሚ መጥባሕቲ ብምግባር፡ ዝተለምዎ ደረት ንምብጻሕ ኣብ ቅድድም ጽባቐ ይጽመዱ። እንተዀነ፡ ኣብ ክንዲ እንሓደሩ ዝጽብቑ፡ ዝቐደመ ምስሎም ሃሲሱ ከይዓገቡን ከይተሓጐሱን ይነብሩ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ጭንቀት ወዲቖም ካብ ሰባትን ሓድሽ ምስሎምን ክሃድሙ ይፍትኑ። ንቕርጺ ኣካላቶም ከግዝፉን ከንእሱን ብዙሕ ወጻኢታት የፍስሱ ኣለዉ። ዝበዝሑ ካብ’ቶም ነቲ መጥባሕትታት ዝገብሩ ሰባት፡ ሓንሳብ እንተ ጀሚሮሞ፡ ካብ ኣፍ ናብ ኣፍንጫ፡ መንጋጋ … ኣብ ኢንዱስትሪታት ክፈርዩ ዝጸንሑን ዘለዉን ዝተፈላለዩ መመላኽዒታት፡ ኣብ ሓደ ንፋልማዩ መጥባሕቲ ዘካይድ ሰብ፡ ኣብ ኣእምሮኡ ዝስእሎ ምስሊ ክህሉ ግድን እዩ። እንተዀነ፡ ኣንጻር’ቲ ዝሓለሞ ካልእ ዘይተጸበዮ ትርኢቲ ምስ ዝኽሰት ኣብ ኣእምሮኡ ዝህልዎ ኣሉታዊ ጽልዋ ሃስያ እዩ። ብሰንኪ ኣብ እዋን መጥባሕቲ ዝባኽን ብዙሕ መጠን ደም፡ ኣብ ደም ዝርከቡ ህይወታውያን ይጠፍኡ ከምኡ ድማ፡ ካብ’ዚ ዝኸፈአ ንሞት ዘቃልዕ ኵነት ክፍጠር ይኽእል። ከም’ቲ ንመስዋእቲ ኣብ ቅድሚ ካራ ዝተቐረበ እንስሳ፡ ሰብ’ውን ብምሉእ ድሌቱ ንኽጠብሕዎ ብዝተዳለዉ ሕክምናዊ መሳርሒታት ቅጭጭ ከይበሎ፡ ኣብ መንጎ ሞትን ህይወትን ተቐርቂሩ ብዛዕባ ደጋዊ ጽባቐ እንክሓስብ ዘገርም እዩ። ልዑል እዩ። እቲ ንኽጽብቕ ዝተበገሰ ሰብ ካልእ ጥዕናዊ ጸገም ስለ ዘጋጥሞ፡ ነቲ ሓድሽ ኵነት ንኽቕበሎ ናብ ሓኪም ስነ- ኣእምሮ ክኸይድ ይግደድ። ራብዓይ፡ ኣካላዊ ቃንዛ ከጋጥም ይኽእል። እቶም ኣካላዊ ጒድኣት ዘጋጥሞም ሰባት፡ ብቐንዱ እቶም ብተደጋጋሚ መጥባሕቲ ዘካይዱ እዮም። ካብ’ቲ ብቐጻሊ ዘጋጥም ሕማም ዕግርግር፡ ተምላስ፡ ቃንዛ ርእሲን ንነዊሕ እዋን ዝቕጽል ቃንዛን ክጥቀስ ይኽእል። ሓደ ካብ’ዞም ተርእዮታት ንሓያሎ እዋን ክቕጽል ዘለዎ ተኽእሎ ድማ፡ ልዑል እዩ። ከምኡ’ውን፡ ኣብ ከባቢ እቲ መጥባሕቲ ዝተኻየደሉ ክፍሊ ሰብነት ነድሪ ክኽሰት ይኽእል። ሻዱሻይ፡ ልዑል ተኽእሎ ነድሪ ከጋጥም ይኽእል። ወልፊ ፕላስቲካዊ መጥባሕቲ ሒዝዎ፡ ናብ ልዳት ሕክምና ክመላለስ ዝውዕል ሰብ፡ ዝተፈላለየ ዓይነት ነድሪ ወይ ኣለርጂ ከጋጥሞም ግድን እዩ። ሳሕቲ በቲ ዝስዕብ ነድሪ ሓሚሞም ንመዓልታት ዝድቅሱ ሰባት’ውን ውሑዳት ኣይኰኑን። ሓሙሻይ፡ ብኽነት ብዙሕ መጠን ደም እዩ። ምፍሳስ ብዙሕ መጠን ደም፡ እቲ ብቐንዱ ኣብ መጥባሕቲ ዘጋጥም ጥዕናዊ", "char_count": 5491, "topic": "health", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04056", "text": "ኣብ’ዛ ዓለም መን’ዩ ሕጒስ? እቲ ብዘለዎ ጸጋ ዓጊቡ ዝጐዓዝ ወይስ እቲ ትማሊ ዝሓለኖ ሎሚ ጨቢጡ ክንሱ፡ ዕጋበትን ሓጐስን ከይተሰመዖ ወትሩ ኣብ ቅድድም ተጸሚዱ መቐረት ህይወት ከየስተማቐረ ዝሓልፍ፧ ሓጐስ ካብ ውሽጥና ዝፍልፍል ጸጋ እዩ። ሓጐስ ብገንዘብ፡ ብንዋት ኮታስ ብነገራት ክፍጠር ዝኽእል ኣይኰነን። እቲ ምንታይ፡ ንዋት ግዝያዊ ደስታ እንተ ዘይኰይኑ፡ ነባሪ ሓጐስ ክፈጥር ዘለዎ ተኽእሎ ምሒር ጸቢብ እዩ። ዓበይቲ ርሻናትን ቪላታትን፡ ብሉጻት ተሽከርከርቲን ናይ ውልቂ ነፈርትን ዝወነኑ ብዙሓት ሰባት፡ ብስእነት ሓጐስ ተሳቕዮም፡ ንገዛእ ህይወቶም ዘጥፍኡን ከጥፍኡ ዝደናደኑን ኣለዉ። ነታ ወግሐ-ጸብሐ ክረኽብዋ ዘናድይዋ ሓጐስ፡ ቀጻሊ ዘይተኣደነ ገንዘብ እናፍሰሱ ክረኽብዋ ክጽዕሩ ይረኣዩ። ሓጐስ ካብ ግዳም ዝዕደግ ኣቕሓ ኣይኰነን። እቲ ምስ ነብሱ ብናጻ ዘዕልል፡ ነብሱ ዝፈልጥ፡ ንኹሉ ጽቡቕን ሕማቕን ጎድንታቱ ተቐቢሉ፡ ንገዛእ-ነብሱ ዘፍቅርን ዝፍለጥን ሰብ ግሉጽ ርክብ ምስ ገዛእ ነብሱ ስለ ዘለዎ፡ ሰላሙ ኣብ ውሽጡ ምዃኑ ኣሚኑ ይጐዓዝ። እቲ ጥዑይ ኣእምሮ ዝውንን ንሕልናኡ ኣቕሲኑ፡ ብሕጉስ መንፈስ ንህይወት ይነብራ። ደቂ-ሰብ ቀጻልነቶም ውሑስ ኰይኑ ንኽቕጽል፡ ዘድልዩ መሰረታውያን ጠለባት ኣለዎም። እንተዀነ፡ ብዙሓት ሰባት ንገለ ካብ’ቲ ቀረባት ቀጻሊ ይተርፍ ሳሕቲ’ውን፡ ንኽረኽብዎ ጋዶ እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ጎደና ብዘይ መጽለሊ ዝነብሩ ሰባት፡ ኣብ ዓለም እቶም ዘደንግጹ ሰባት ክመስሉ ይኽእሉ’ዮም - ነቲ ብደገ ዝዕዘቦም። እንተዀነ፡ እቲ ሓቂ ኣንጻር እቲ ብግዳም እንትንትኖ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ሓጐስ ኣብ ምውናን ጥራይ ዘይኰነ፡ ኣብ ምምናይ’ውን ይርከብ እዩ። ንሓደ ነገር ስለ ዝጨበጥካዮ ጥራይ ሕጒስ ትኸውን ማለት ኣይኰነን። ኣብ ገለ ኣጋጣሚ ነቲ እትደልዮ ምስ እትረኽቦ’ውን ዝበሃግካዮ ሓጐስ ቅሂሙ ክተርፍ ይኽእል። ብኣንጻሩ፡ ንኽትጐናጸፎ ኣዝዩ ርሑቑ ንዘሎ ትልሚ፡ ብዛዕባኡ ብምሕሳብካን ብምምናይካን ጥራይ ውሽጣዊ ሓጐስ ክስመዓካ ይኽእል። ዕምሪ ህይወትና ብገደብ ዝተሓጽረ እዩ። ሰባት ነታ ናብ ዓለም ዝተቐልቀልና ዕለት እንተ ዘይኰይኑ፡ መዓስ ካብ’ዛ ምድሪ ንፍለ ኣይንፈልጥን ኢና። ስለዚ፡ ንሎሚ ብዝግባእ እናስተማቐርና፡ ንጽባሕ ብሕጉስ መንፈስን ተስፋን እንተ ኣማዕደናዮ ይሓይሽ። ንሎሚ ደፊንና ብዛዕባ ዘይረኣናዮ ጽባሕ ምሽጋርን ምምራርን፡ ንዕምርና ኣሕጺሩ ኣብ ታኼላ ጭንቀት ዘስጥም እዩ። ሓጐስ ከም ዙረት ደምና ካባና ናባና ምዃኑ ኣሚንና፡ ኣብ ዘብለጭልጭ ዓለም ኣብ ክንዲ ምንዳዩ፡ ነቲ ጸጋ ዝምንዝዓና ሓይሊ ከም ዘየለ ኣስተውዒልና ምስ ገዛእ-ርእስና ሰላም ከነስፍን ዝበለጸ እዩ። ብዛዕባ ጒዕዞ ምንባር ከነስቈርቊር፡ ጣዕሚ ህይወት ከየስተማቐርናዮ ከይሓልፈና ከነስተብህል ይግባእ። 1 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.156", "char_count": 1568, "topic": "health", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04057", "text": "8ይን መወዳእታን ክፋል እዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽናዕታዊ ጽሑፋትን ዛንታታት ተመኵሮ ገድልን ከምኡ’ውን፡ ካብ ኣርካይቭ ጨ/ስእሊ ሚ/ዜናን ካልእን ዝተወስደ ሰነዳትን ስእልታትን ምዃኑ ነዘኻኽር። እቲ ብኦሮታ ዝፍለጥ ዓቢ ሆስፒታል ሰውራ በቶም ካብ ዝተፈላለየ ግንባራትን ድሕሪ መስመርን ዝመጽኡ ውጉኣት ኣዕለቕሊቑ ጸኒሑና። እቶም ውጉኣት ገሊኦም ሓውዮም በተን ንሕና ዝመጻእናለን መካይን ናብ ቦታኦም ማለት ናብቲ ጽዕጹዕ ኲናት ዝካየደሉ ዝነበረ ግንባራት ክምለሱ ከለዉ፡ እቶም ገና ዘይሓወዩ ግን ክሳብ’ቲ ዝተሰወነሎም ግዜ ክጸንሑ’ዮም። ስዉእ ረዘነን ኣቡ-ሻምን ኣብ መበል 26 ዙርያ ካድር ዝተሰኣሉዎ ስእሊ", "char_count": 437, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04058", "text": "ሓላፍነት ብጾታ ተሰኪማ፡ ልክዕ ከም ሓንቲ ኣደ ንውላዳ እትገብሮ ክንክን ነቶም ዝተፈላለየ ጠባያት ዘለዎም ውጉኣት ክትኣሊ፣ ካብ ገሊኦም፡ ካብ ቃንዛ ዝተለዓለ ነተን ኣባላት ሕክምና ጸርፍን ዘለፋን እናገጠመን፡ ከይተሓለላን ተስፋ ከይቆረጻን ክጻዋራ ምኽኣለንን እናተጸርፋ ኣጆኹም ኢለን ክምልሳ ከለዋን ብሓቂ ዘገርም’ዩ። ጥንቅልዒት ደቂስና ኣብ ትራክሽን ድማ ዳርጋ ክልተ ወርሒ ገይርና። ኣብተን ክልተ ኣዋርሕ፡ ደሃይ ናይቲ መዋግእተይ ረዘነ ኣርኣያ ኣይረኸብኩን፡ እቲ ሓሸምሸም ዝበለ እግሩ ካብ መቝረጽቲ ድሒኑ ድዩ ዋላስ ተቖሪጹ ኣይፈለጥኩን። ኣነ ግን ትራክሽን ምስ ተገብረለይ’የ እግረይ ከም ዘይቁረጽ ዝተኣማመንኩ። ሽዑ ንሕና ኣብ ጋንታ 12 ምስ ኣተና ኢና ኣብ ካልኣይ መዓልትና እቲ ናይ ትራክሽን (ንመሓውር በብቝሩብ ብምስሓብ ወይ ብምምናዕ ዝግበር ዓይነት ፍወሳ) መስርሕ ዝተኻየደልና። ንግሆ ዶ/ር ኣፈወርቂ መጺኡ መደንዘዚ ድሕሪ ምውጋእ፡ ሓደ በሊሕ ፒን (ምስማር መሰል) ሒዙ፡ ብማርቴሎ ኳሕኳሕ እናበለ ልክዕ ከም ምስማር ኣብ ጣውላ ዝወግእ ዘሎ ክመስል ነቲ ኣብ መንጎ በራቒቶናን ብርክናን ዘሎ ዓጽሚ በቲ ፒን ኣንኮሎ። እዚ ኣገባብ’ዚ፡ ደሓር እቲ መሳርሒታት ናይቲ ሆስፒታል እናማዕበለ ምስ ከደ ተሪፉ። ክንዲ ብማርቴሎ ዝኸውን ብኤለክትሪክ ከምዝኸውን ተገይሩ። እቶም ድሕረና ዝተወግኡ ድማ ዕድለኛታት’ዮም፣ እቲ ናይ ትራክሽን መስርሕ ብዝቐለለን ብዝጸፈፈን ኣገባብ ይካየደሎም ነይሩ። ድሕሪ ክልተ ወርሒ ኣእጋርና ካብ ትራክሽን ምስ ተፈትሐ ብቐጥታ ናብ ኤክስረይ ወሰዱና። ድሕሪ’ዚ ድማ እዩ ከም እንደገና ንዝያዳ ጽገና ናብ ጆሶ ዝተሰጋገርና። ካብቲ ንኽልተ ወርሒ ደቂስናሉ ዝነበርና ገዛ ድማ ነቲ ብጣውላ ዝተሰርሐ ኣብ ቱሽቱሽ ዝቕርቀር ምርኩስ ተደጊፍና ኣብ ደገ ክንወጽእ ከኣልና። ኣብ ከምዚ ድማ’ዩ፡ እቲ ደሃዩ ስኢነ ዝነበርኩ መዋግእተይ ረዘነ ኣርኣያ ንሱ’ውን ከማይ ብምርኩስ እናተደገፈ ናብቲ ዝነበርናሉ ቦታ ክመጽእ ብማዕዶ ዝረኣኹዎ። ዝያዳ ከረጋግጽ፡ ነታ ቀቢጹዋ ዝነበረ እግሩ - ኣላ ወይስ ተቖሪጻ - ቀው ኢለ ጠመትኩዎ። እንተኾነ ረዘነ ብሳላ’ቲ ኣብቲ ዓቢ ደጀን ዝተገብረሉ ክንክንን ጻዕርን ሓካይም ካብ መቚረጽቲ ድሒኑ። ኣብዚ ዘይርሳዕን ዝያዳ ክብሪ ክወሃበሉ ዝግባእን፡ ተራ ናይቶም ክንዲ እዚኦም ውጉኣት ዝሕክሙን ዝከናኸኑን ዝኣልዩን ዝነበሩ ሓካይምን ተሓጋገዝቶምን’ዩ። ሎሚ ክዝክሮ ኣዝዩ ይገርመኒ፡ ኣብቲ ርሱን ኲናት ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን፡ እቶም ሓካይም ብመሰረቱ ዕረፍትን ድቃስን ኣይነበሮምን። ቀጻሊ ንዝተወጽዑ ውጉኣት ክሕክሙን መጥባሕቲ ክገብሩን፡ ወዲእና እናበሉ ሓደስቲ ውጉኣት እናሰዓቡ፡ ህይወት ተጋዳላይ ከድሕኑ፡ ለይቲ ምስ መዓልቲ ብዘይ ዕርፍቲ ህይወቶም ክዕንግሉሉ ዘይክእሉ እዋን ነይሩ። ተራ ሓካይም ሰውራ፡ ሎሚ ከምዚ ነይሩ ኢልካ ክተዘንትወሉ ንርእስኻ ክተኣምኖ’ውን የሸግር’ዩ። ንሕና’ውን ዕድለኛታት ኢና። ምኽንያቱ ካብቶም ቅድመና ኣብ ሱሳታት ወይ መጀመርታ ሰብዓታት ዝውግኡ ዝነበሩ ተጋደልቲ እዚ ናትና ዕድል ኣይረኽቡዎን ነበሩ። እቶም ኣብቲ ሕክምና ሰውራ ዘይነበረሉ እዋን ዝውግኡ ዝነበሩ ተጋደልቲ፡ ዳርጋ ኣእጋሮምን ኣእዳዎምን ብዝረሰነ፡ ጤል ዝሕረደሉ ካራ፡ ዓይኖም እናረኣዩን ኡይ እናበሉን ብዘይ መደንዘዝን ንጹህ መሳርሕን ይቖርጹሎም ከም ዝነበሩ፡ ኣብቲ ብክፍሊ ማሕበራዊ ጕዳያት ዝተሓትመ ‘ዘይተነግረ ገድሊ’ ዝብል ብፍላይ ኣብቲ ንሕና ደቂስናሉ ዝነበርና ኣስታት ዕስራ ውጉኣት ዝነበርናሉ ትሕቲ መሬት ዝተሰርሐ ገዛ፡ እተን መብዛሕትኣን ትሕቲ ዕስራ ዓመት ዝዕድመኣን ደቂኣንስትዮ ኣባላት ሕክምና ተጋደልቲ፡ ነቶም ዘይንቀሳቐሱ ውጉኣት ንምእላይ ዝገብረኦ ዝነበራ ተራ ቀሊል ኣይነበረ። ኣብ ምምጋብ፡ ኣብ ምሕጻብ፡ ኣብ ምጽራግ ሽንትን ቀልቀልን ናይቶም ውጉኣት ዝነበረ ጻዕሪ ብሓቂ ሎሚ ክትዝክሮ ይገርመካ’ዩ። ሓንቲ ክትጋደል ዝመጽኣት መንእሰይ ምሉእ ድሕሪ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ገሌና ሓዊና ካብ ሕክምና ነናብ ኣሃዱና ተመለስና። ረዘነ ግን ገና ዘይሓወየ ስለ ዝነበረ፡ ኣብቲ ሕክምና ተረፈ። ደድሕረይ ሓይልና ተኽሊጥ ስለ ዝገበረት ዝበዝሑ ኣባላት ናብ ባርካን ግንባር ሓልሓልን በጽሖም። እታ ኣነ ዝተመደብኩላ መስርዕ ግን፡ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል (ገረግር ኣስመራ) ስለ ዝነበረት ናብኣ ከድኩ። ድሕሪ ክልተ ዓመት 1984 ብጦፍ ናብ ማእከላይ ቦታና ዓምበርበብ ምስ ከድኩ’የ፡ ሃንደበት እቲ ኣባል ብርጌድ 31 ዝነበረን ምሳይ ኣብ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ዝተወግአን ኣብ ሆስፒታል ዓሬርብ ዝገደፍኩዎ ረዘነ ኣርኣያ፡ ብኽልተ እግሩ ሓንከስ እናበለ ምስ ተቐበለኒ፡ ካብ መጠን ንላዕሊ ተሓጎስኩ። ንሱ በቲ ዝነበሮ መውጋእቲ ናብ ሓይልታት ክምለስ ስለ ዘይከኣለ’ዩ ናብ ትምህርቲን መጽናዕትን ወተ/ ሃንደሳ ዝተመደበ። ኣነ ድማ፡ ቀጻሊ ናብ ደጀን ኣብ ዝለኣኸሉ እዋን ምስኡ እሓድር ነይረ። ብኸምዚ ድማ ረዘነ ብትግሃት ኣብ ትምህርትን መጽናዕትን ንገለ ዓመታት ሰሪሑ። ትሕቲ ገረብን በዓትን ዝግበር ዝነበረ መርዓታት ገድሊ ዝተፈልየን ነበረ። ኣብ ሓራ ኤርትራ ዝግበር ዝነበረ ብምንባሩ፡ ረዘነ ልዕሊ ኩለና ኣስተማቒሩዎ። ካሜራ ኣምጺኡ ድማ ክስእል ወዓለ። ረዘነ ኣብ ርእሱ ዕማ ጠምጢሙ ምሉእ መዓልቲ ምስቲ ብጻዩን ፈታዊኡን ኣቡ-ሻም እናተዛወረ እንቋዕ ሓጐሰካ ብጻይ ክብሎ ከሎ፡ ኣቡሻም’ውን ክንዲ ሚላኖን ኩሽኽን ክዳን ኣቦኡ ተኸዲኑ ሴፍ ተኾልኲሉ ዝወዓለላ ዕለት ነበረት። ኣነ’ውን ንኻልኣይ ግዜ ኣብ ሰነ 1987 ናብ ስንክልና ዘብጸሓኒ መውጋእቲ ስለ ዘጋጠመኒ፡ ድሕሪ ናይ ሽድሽተ ኣዋርሕ ሕክምና ኣብ ዓሬርብ ምስ ሓወኹ፡ ናብታ ረዘነ ዝነበራ ማእከላይ ቦታ ወተ/ሃንደሳ ተመደብኩ። በቃ ካብዚ እዋን’ዚ ንደሓር ኣነን ረዘነን ኣይተፈላለናን። ናጽነት ምስ ኮነ ድማ ኣብ ወርሒ ሓምለ 1991 ካብ ዓምበርበብ ኣብ ማርቼድስ ተወጢሕና ብሓንሳብ ኣስመራ ኣተና። ድሕሪ ሸውዓተ ወርሒ ኣብ ለካቲት 1992 ኣብ ትምህርትን መጽናዕትን ሃንደሳ መሳርሕቱ ዝነበረን ሽዑ ግን ናብ ክፍሊ ፍትሒ ተቐዪሩ ዝነበረ መሓመድ እድሪስ (ኣቡ-ሻም) ኣብ ከረን ይምርዖ ስለ ዝነበረ፡ ምስ ረዘነ ኣርያን ኢስያስ ኣብርሃን ካብ ኣስመራ ናብ ከረን ብምኻድ ኣብ መርዓ ብጻይና ኣቡሻም ተሳተፍና። ንምሸቱ ድማ፡ ኣነ፡ ወዲ ኣርኣያን ወዲ ኣብርሃን ናብ ኣስመራ ተመለስና። ድሕሪ’ዚ ድማ’ዩ ረዘነ ኣርኣያ ብዙሕ ከይጸንሐ ምስ መሳርሕቱ ኣብ ካልእ መርዓ ብጻዩ ክሳተፍ ካብ ኣስመራ ናብ መንደፈራ ኣብ ዝኸደሉ እዋን፡ እቲ ዘሕዝን ፍጻመ ዘጋጠመ። ካብዚ ኩሉ ኣብ ዘበነ ገድሊ ዘጋጠሞ ሓዊን ሃልሃልታን ከምዘይወጸ፡ እታ ተሳፊሮማ ዝነበሩ መኪና ብምግምጣላ ወዲ- ኣርኣያ ኣብ ጽባሕ ናጽነት፡ ጣዕሚ ናጽነት ኣጸቢቑ ከየስተማቐረ ብድንገት ተሰዊኡ። እቲ መርዓ ንፈለማ እዋን ኣብ ሓራ ኤርትራ ብወግዒ ናይቲ ሕብረተሰብ ዝተገብረን፡ ካብቲ ኣብ ሜዳ ኣብ ካብ ቅርስታት ገድሊ ካብ ቅርስታት ገድሊ ብዛዕባ ድፋዓት ብዛዕባ ድፋዓት ናቕፋ እንታይ ትፈልጡ፧ ናቕፋ እንታይ ትፈልጡ፧", "char_count": 3818, "topic": "society", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04059", "text": "ካብ ዕርድታት ገድሊ ካብ ዕርድታት ገድሊ እዚ ዕርዲ እዚ ኣብ መንጎ እምባ ደንደንን ናኹራን ዝርከብ ክብብ ኢሉ ትሕት ዝበለ ቦታ’ዩ። ፈርኔሎ ሓዊ ዝእጐደሉ ኣቕሓ ኮይኑ፡ ግን ከኣ፡ ዋላ’ኳ ግሃጽሃጽ ዝብል ሓዊ እንተሰኣነ ኣሰር ሓዊ ዘይፍለዮ እዩ። ዕርዲ ፈርኔሎ’ውን፡ ጸላኢ መላእ ሻምብቆታት ብረቱን ነፈርቱን ዘቕንዓላ ቦታ ስለ ዝኾነት ንልዕሊ 10 ዓመታት ከም ፈርኔሎ ትክን ሓውን ኣይተፈልያን። በዚ ኵነት እዚ ይትረፍ’ዶ ህይወትን ሓንጐልን ዘለዎ ፍጡር፡ ዋላ’ቲ ዝደቐቐ’ሞ ኣብ ሸውዓተ መንቃዕ ኣትዩ ክጸንሕ ወይ ክነብር ዝኽእል ለመምታ’ውን ንኻልኢታት ጠጠው ክብል ኣይክእልን’ዩ። ተጋዳላይ ግን እቲ ሓደ እናወደቐ፡ ዘይወደቐ እናተክአ ኣሕሊፉ ኣይሃቦን። ጸላኢ ወራር መጸ ንፈርኔሎ ከም መስበሪ ናይ’ቲ ግንባር ገይሩ መጥቃዕቱ የትርረሉ ነይሩ። ምኽንያቱ፡ ንዕኡ እንተ ተቖጻጺሩ ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ከይበለ ሩባ ምዖ ሒዙ ንኸተማ ናቕፋ ክኣቱን ነቲ በረኽትን ጽኑዕን ዕርድታት ብሕቘኡ ክጥወዮን የኽእሎ’ዩ። ስለዚ፡ ጽዕጹዕ ውግእ ይፍለዮ ከም ዘይነበረ ንምእማት’ዮም ተጋደልቲ ፈርኔሎ ኢሎሞ።", "char_count": 624, "topic": "politics", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 5}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04060", "text": "1. ምጅማር ሻድሻይ ወራር ብ15 ላካቲት 1982፡ ስርሒት ፈንቅል ካብ 07-10 ለካቲት 1990፡ 2. ሚላን ኣረው 3. ሐ/ 130 ታንክታት 4. ለ/ ኮማንደር (ኣብ 1977 ኣብ ዓደምዘማት ተሰሊባ) 5. ሐ/1100 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.156 1 መጋቢት 2026 - ገጽ 6", "char_count": 180, "topic": "politics", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04065", "text": "• Interpersonal skills • Team player • Communication (Local language, English added advantage) • Able to work at a rapid pace while maintaining attention to detail; ability to multi-task • Must have good supervisory skills. • Must have good communication with cooks and front display. • Must be skilled in time management. • Must have teaching and motivational skills • Able to work at a rapid pace while maintaining attention to detail; ability to multi-task • Must have good communication with cooks and front display. General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Indefinite Period  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper.  Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea  Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara  Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea 1 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.156", "char_count": 1680, "topic": "economy", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04066", "text": "ሓደ ሰብ ቢትኮይን ካብ ሕሳቡ ናብ ካልእ ምስ ዝሰድድ፡ ተቐባሊ፡ ስልጣን ወይ ሓይሊ ኣብ ልዕሊ እታ ዝተሰደደትሉ ኮድ ይህልዎ ማለት እዩ። እታ ኮድ ነቲ ወናኒ ናይታ ቢትኮይን ፍሉይ ዝኾነ መፍትሕ ትህቦ። በዚ መፍትሕ’ዚ ተጠቒሙ ከኣ፡ ነታ ኮድ ናብ ዝኾነ ሰብ ክሰዳ፡ ኣብ ኢመይል ክሕዛ፡ ፓስዎርድ ክገብረላ ይኹን ካልእ ንኽገብር ምሉእ ቁጽጽር ይህልዎ ማለት እዩ። እቲ ዝገርም ከኣ ኣብ ቢትኮይን ዝግበር ዝኾነ ዕድጊ፡ ኣብ መርበብ ኣቲኻ ስለ ትገብሮ፡ መዝገብ ሕሳብ ናይ ሓደ ውልቀ ወናኒ ቢትኮይን ምስ ናይ ካልእ ወናኒ ቢትኮይን እናተመዓራረየ እዩ ዝኸይድ። ንኣብነት ኣነ 1000 ቢትኮይን ካብ ሕሳበይ ናብ ሕሳብ ወልዳይ ምስ ዝሰድድ፡ ኣብ ሕሳበይ ናይ 1000 ቢትኮይን ጎደሎ ከርኢ ከሎ፡ ኣብ ሕሳብ ወልዳይ ከኣ ናይ 1000 ቢትኮይን ወሰኽ የርኢ። ልክዕ ከምቲ ኣብ ናይ ባንክ መዝገብ ዘሎ ናይ ዕዳን ጸገምን ስለዝፈትሕ እዩ። እዚ ካብ ኮነ ብነጻ ዝዝርጋሕ ሓበሬታ ወይ መዝገብ ክጎድል፣ ክጽየቕ ወይ ከኣ ክትምየን ይኽእል እዩ። ስለዚ ቢትኮይን ክእመን ይኽእል ድዩ፧ እቲ ዝመጽኣና ሓበሬታ’ኸ ብኸመይ እሙን ምዃኑ ንፈልጥ፧ ኣብዚ ምዕቡል እዋን፡ ቀንዲ ትዅረት ዘድልዮ ጉዳይ፡ ‘ብድሕሪ’ቲ ትጥቀመሉ ዘለኻ ባጤራ መን ኣሎ’ ምፍላጥ እዩ። ምኽንያቱ ገንዘብና ናብ ምንታይ ዕላማ ውዒሉ ምፍላጥ ስለ ዘገድሰና። ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ኣብ ባንክታት ወይ ትካላት ካርድ-ዕዳ (credit card) ዘሎ እምነት ዓቢ እዩ። እዘን ትካላት ገንዘብ ኣበይን ብኸመይን ይኸይድ ኣሎ ዝቆጻጸራ ኮይነን፣ ነዚ ኣገልግሎት’ዚ ድማ ክቡር ዝኾነ ክፍሊት የኽፍላ። እቶም ዓማዊል ናይዘን ባንክታት መዝገብ ናይ ኣታውን ወጻእን ሚዛናዊ ክኸውን እዮም ዝደልዩ። ቢትኮይን ከኣ ነዘን ኣብ ፋይናንስያዊ ዕድጊ ከም ደቂ መንጎ ኮይነን ረብሓ ዝረኽባ ባንክታት ዝኣሊ፣ ዝሓሰረ፣ ዝቐልጠፈ ከምኡ’ውን ውሑስ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ። ግን እኮ ቢትኮይን ዲጂታል እዩ። ስለዚ ናትናኤል ግርማይ (ሜጋ) 4ይን መወዳእታን ክፋል ብመሰረት ቅዋም ኣመሪካ፡ ገንዘብ ምሕታም ይኹን ሳንቲም ምስራሕ ብፍላይ ኣብ ክንዲ ዶላር ወይ ምስ ዶላር ዝወዳደር ብሕጊ ክልኩል እዩ። እንተኾነ በርናርድ ቮንታዎስ ዝተባህለ ሰብ፡ ነዚ ሕጊ’ዚ ብምጥሓስ ‘ሊበሪቲ’ ወይ ነጻነት ዝተባህለ ናቱ ውልቃዊ ገንዘብ ሓተመ። እቲ ባጤራ ብሰለስተ ኣገባባት ዝተዳለወ ኮይኑ፣ ብሳናቲም፣ ወረቐትን፣ ዲጂታዊ መልክዕን ነበረ። ቮንታዎስ፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ብምትላል፣ ሽርሕን ምትምያንን ተኸሲሱ ተኣስረ። ቀቅድሚ ምእሳሩ፡ ሓደ ሰርሳሪ ብኢንተርነት ረኺቡ፡ ብዛዕባ ተኸሲሱሉ ዘሎ ጉዳይ ነገሮ። ኣብ 2005 ኣብ ኣምስተርዳም ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሰርሰርቲ ዋዕላ ከም ዝፈለጠ እውን ሓበረ። ስም ናይቲ ሰርሳሪ ሳቶሺ ናካሞቶ ይበሃል። ዓርኩ ንበርናርድ ቮንታዎስ ዝነበረ ሰብ ብኢመይል ረኺቡ፡ ናይ በርናርድ ‘ባጤራ ሊበሪቲ’ ምስ ሓበሮ ንባዕሉ እውን ሓድሽ ባጤራ ናይ ምስራሕ ወኒ ከም ዘሕደረሉ ድማ ነገሮ። ብፍላይ ከኣ ‘ሊበሪቲ’ ብዲጂት ከም ዝዳሎ ምስ ፈለጠ ኣዝዩ ከም ዝመሰጦ ሓበሮ። እንተኾነ ሳቶሺ መን ምዃኑ ዝፈልጥ ሰብ ክሳብ ሕጂ የለን። ምኽንያቱ ዝበዝሑ ሰርሰርቲ፣ ናይ ስርሰራ ፍሉይ ስም ስለ ዝገብሩ እዩ። ሳቶሺ ሓቀኛ መንነቱ ክገልጸሉ ካብቲ ዘይደለየሉ ምኽንያታት ተባሂሉ ዝግመት፡ ምእሳር በርናርድ ክኸውን ይኽእል እዩ። እንተኾነ ማእሰርቲ በርናርድ ንሳቶሺ ሓሳቡ ካብ ምትግባር ዝዓግቶ ኣይረኸበን። መጽናዕታዊ ጽሑፉ ድማ “ቢትኮይን ማለት - “ካብ መዘና ናብ መዘና ዝግበር ኤሌክትሮኒካዊ ናይ ገንዘብ ስርዓት’ዩ” ኢሉ ተርጎሞን ሰመዮን። ነዚ መጽናዕታዊ ወረቐት ድሕሪ ምዝርጋሑ ድማ ተሰወረ። ቢትኮይን ዲጂታዊ ባጤራን ናይ ኮምፕዩተር ሶፍትዌርን እዩ። ዓባይ ፊደል ‘ቢ’ ናብ ኩሎም ተጠቀምቲ ሓባራዊት ኮድ ኮይና ብኢንተርነት ዝተራኸባ ኮምፕዩተራት ብምጥቃም ዲጂታዊ ባጤራ ንምስራሕ ትሕግዝ። ቢትኮይን ዘይጭበጥ ባጤራን ዲጂታዊ ገንዘብን ኮይኑ፡ ኣብ መርበብ ኢንተርነት ዝፍጠር፣ ዝኽዘንን ዝለዋወጥን እዩ። ኣብ ባንክታት ካብ ዘሎ ገንዘብ (ንሱ እውን ዘይጭበጥ) ዝፈልዮ እንተሃልዩ ከኣ ብስዉር ሰርሳሪ ዝተሰርሐን ኣብ ናይ ቁጽሪ ቅማረታት ዝተሰረተን ስለዝኾነ እዩ። ቢትኮይን “ፕሮቶኮል ክፉት ምንጪ ሶፍትዌር” (open source softw­ ware protocol) ዝበሃል ኣገባብ ይጥቀም። ፕሮቶኮል ክፉት ምንጪ ሶፍትዌር ማለት እቲ ባጤራ ዝሰርሓሉ ኮድ ንሓፋሽ ክፉት ኮይኑ፡ ዝኾነ ውልቀሰብ ይኹን ትካል ክቆጻጸሮ ኣይክእልን። ብተወሳኺ፡ ኣብቲ ሶፍትዌር ዝግበር ለውጢ ንሓፋሽ ክፉት እዩ። እታ ናይ መጀመርታ ኮድ ብሳቶሺ ዝፈረየት ኮይና፣ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ፕሮግራመራት ዝተፈላለየ ንኣሽቱ ግን ከኣ ብዙሓት ለውጥታት ኣብቲ ምንጪ ናይቲ ባጤራ ዝኾነ ኮድ ይገብሩ ኣለዉ። ልክዕ ከ ም ሙዚቃን ተንቀሳቓሲ ስእልን ብቐሊሉ ክቕዳሕን ዝኾነ ሰብ እውን ሚልዮናት ቅዳሓት ክሰርሓሉ ይኽእል እዩ። እሞ ብኸመይ ደኣ ተኣማኒ ባጤራ ክኸውን ይኽእል፧ እቲ መልሲ ብመሰረቱ ኣብ ናይ ሳቶሺ ምህዞ ኢና ንረኽቦ። መኽሰብን ተመዓራራይነት (debit-credit balance) ዝመሳስል እዩ። ብቢትኮይን ዝግበር ነፍሲ ወከፍ ዕድጊ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኮምፕዩተር ወይ ንኡስ ቢትኮይን (bitcoin minor) ኢልና ንጽውዖ፡ ካብ ሰዳዳይ ናብ ተቐባላይ ብተመሳሳሊ ቅዳሕ ናይ ቢትኮይን ይሰጋገር። እቲ ብሎክ-ቸይን ዝበልናዮ ሓባራዊ መዝገብ ከኣ ንሓፋሽ ክፉት ስለዝኾነ፡ ውልቀሰብ ይኹን ትካል በይኑ ክቆጻጸሮ ኣየፍቅድን እዩ። እተን ናይ ቢትኮይን ዓደንቲ ወይ ሓደሽቲ ኮዳት ብምፍራይ ምስ ዕዳጋ ዝሳነ ብዝሒ ቢትኮይን ንክህሉ ዝገበራ ኮምፕዩተራት ከኣ፡ ንስርዓተ ዕድጊ ዘካይድን ነቲ መርበበ ከኣ ውሑስ ኮይኑ ከኽይድ ዘኽእልን ሓድሽ ቢትኮይን ከም ጉንዖ ይወሃባ። ቢትኮይን ከም ኣብ ኮምፕዩተር ዝርከብ ፋይል ማለት ክቕዳሕን ክባዛሕን ዝኽእል ዘይኮነ፡ ኣብቲ ንሓፋሽ ክፉት ዝኾነ ብሎክ ቸይን ዝበሃል (blockchain) ሓባራዊ ማዕከን ዳታ (data base) እተእትዎ ብኮድ ዝተሰነየ ሓበሬታ እዩ። እዚ ማለት ቢትኮይን ነቲ ኣቐድም ኣቢልና ባንክታት ዝመሃዝኦ ዘይጭበጥ ገንዘብ ዝበልናዮ ኣገባብ ዝመሳሰል ኮይኑ፡ ከምቲ ስድራቤት መዲቺ ኣብ ጥንታዊት ሮማ ዝሕዙዎ ዝነበሩ ናይ ዕዳ መዝገብ፡ ወይ ከምቲ ኣብ ባንክታት ኣብ ናይ ነፍሲ ወከፍ ዓሚል ዘሎ ናይ ኣታውን ወጻእን ሕሳባት መዝገብ ማለት እዩ። እንተኾነ ኣብ ቢትኮይን፡ እቲ መዝገብ ባዕሉ እቲ ብሎክ ቸይን ዝበልናዮ እዩ። ኣብዚ ዲጂታዊ መዝገብ’ዚ፡ ነፍሲ ወከፍ ዕድጊ ተመዝጊባን ነፍሲ ወከፍ ኣብ ዕዳጋ ዘላ ቢትኮይን ከኣ ካበይ ናበይ ከም ዝኸደትን ንጹር ሓበሬታ ኣሎ። ስለዚ ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ዝፍጠር ወይ ዝምስራሕ ገንዘብ የለን። ብተወሳኺ ኣታዊን ወጻኢን ኩሉ ግዜ ምስ ተመዓራረዩ እዮም። ምኽንያቱ ቢትኮይን ካብ ቁጽጽር ዕዳጋ ክሕተም ይኹን ክወጽእ ስለ ዘይክእል። እዚ ኣገባብ’ዚ ንውልቃውያን ባንክታት ካብ ስራሕ ወጻኢ ዝገብር ኮይኑ፡ ነቲ ብሰንኪ ግዕዘይ ኣሰራርሓን ኣብ መኽሰብ ጥራይ ዘተኩር ንዓማዊል ናይዘን ባንክታት ድማ ኣብ ዘይምሕር ዓዘቕቲ ዕዳ ዝሸምምን ዝነበረ ቅጥዒ ዝሰረዘ እዩ። በዚ ሓድሽ ስልቲ’ዚ፡ መብዛሕትኡ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ዝነብር ሰብ፡ ከም መስተርሆት ተራእዩ ተጠቀምቱ ኣብ ውሽጢ ውሑዳት ዓመታት ብልዑል ናህሪ ክውስኽ ተራእዩ እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ብደረጃ ዓለም ብውልቃዊ ንቢትኮይን “ሱርበተኻዊ ለውጢ” ከስምዮ ዝኽእል እንታይ እዩ፧ ቢትኮይን ሱርበተኻዊ ለውጢ ከስምዮ ዝኽእል ንጥንታዊ ናይ ወዲ ሰብ መዋጥርን ናይ ኮምፕዩተር ሳይንስ 5 ጠባያት ወኒንዎም ኣሎ’ዶ፧ ማለት ርጉእ ባጤራ ድዩ፧ ድሕሪ ግዜ’ኸ መጠን ዋጋኡ ይጎድል ድዩ፧ ከም ዝኾነ ባጤራ መኽዘን ክብሪ (store value) ኣለዎ’ዶ፧ ወዘተ። ሓደ እዋን ካብቶም ናይ ዓለምና ዝሃብተሙ ሰባት ምዃኑ ዝንገረሉ ዋረን ባፈት፡ ንቢትኮይን፡ “ዋርዋርታ” (mirage) ክብል ገሊጽዎ። “ሚራጅ” ኣብ ኣጻምእ ቦታታት ኣብ እትህልወሉ፡ ኣብ ርእስኻ ዝፍጠር ናይ ማይ ስእሊ ኮይኑ፡ ካብ ምሒር ጽምኢ፡ ሓንጎልና ነቲ ኣመና ዝሃርፎ ማይ ብምስኣል ናብ ዕውለት ገጹ ዝወስደና ናይ ሓንጎል መስርሕ እዩ። እዚ ማለት ቢትኮይን ዘይፍጸም ተስፋ ወይ ሕልሚ ክብል ገሊጽዎ። እንተኾነ ኣንባቢ መታን ከገናዝብ፡ መሃዚ ናይዚ ዘመናዊ ባጤራ ዝኾነ ምስጢራዊ ስም ሳቶሺ ናካሞቶ ብዝበሎ ክንድምድም። ንሱ ይብል፣ “ኣነ ርግጸኛ ኮይነ ክዛረብ፡ ኣብ ዝመጽእ 20 ዓመታት፡ ሓደ ዓቢ ናይ ቢትኮይን ባጤራ ክህሉ እዩ፣ ወይ ከኣ ኣብ ዓለም ባጤራ ዝበሃል ኣይክህሉን እዩ።” ካብዞም ክልተ ሰባት ናይ መን ሓሳብ ይስዕር ሓቢርና ንርእዮ ይኸውን። ኮምፕዩተር ዝስራሕ ንጥፈታት፡ ካብቲ ናይ 10,000 ብሱፐር ኮምፕዩተር ዝበሃላ ዓንዲ ማእከል መርበበ ኢንተርነት ዓለም ዝዝውራ ንላዕሊ በጺሑ ይርከብ። “ነፍሲ ወከፍ ናይ ቢትኮይን ዕድጊ፡ ኣብ ብሎክ- ቸይን ስለ ዝምዝገብ ከኣ ካብ ምትላልን ስርቅን ሓራ እዩ” ይብሉ እቶም መሃዝቱ። ከምቲ ዝጸንሐ ልምዲ፡ ዋላ’ውን ከም ናይ ሓጺን ገንዘብ ብሕሱር ማዕድናት ሰሪሕካ፡ ልዕሊ ትሕዝቶኡ ዋጋ ክትጽሕፈሉ ኣይከኣልን’ዩ። ዝኾነ ባንክ ከኣ ከም ድሌቱ ከሕትሞ ዘፍቅድ ኣይኮነን። ልዕሊ ዓቐን ባጤራ ጋኔን ክፈጥር፡ ዋጋታት ሰማይ ጠቀስ ኮይኑ፡ ኩምራ ገንዘብ ሓንቲ ባኒ ዘየግዝእ ክኸውን ዘየፍቅድ ምዃኑ’ዩ ዝንገረሉ። ከም ልሙድ ማእከላይ ባንክታት ዓለም፡ ብዙሕ ገንዘብ ብምሕታም፡ ቁጠባ ከዕብያን ቅድሚ ዝቕባበ ምፍጣሩ ከኣ ካብ ዕዳጋ ክስሕባኦን ይፍትና እየን። እንተኾነ እቲ ጸገም እዚ ዘይኮነ፡ ውልቃውያን ባንክታት ንመኽሰበን ኢለን ዘይጭበጥ ገንዘብ ብመንገዲ ዕዳ ስለዝድርድራ’ዩ። እዚ ከኣ’ዩ እቲ ሓደገኛ", "char_count": 5304, "topic": "economy", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04067", "text": "ኣብ ጉዳይ ቢትኮይን ግን፡ (ሰንበት) ዕለት01/03/2026 (ሰንበት) ዕለት01/03/2026 ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ፊዮሪና 09፡05 ፊዮሪና 09፡35 ዶክመንት 09፡35 ዶክመንት 10፡20 ፓኖራማ 10፡20 ፓኖራማ 11፡00 ማእገር 11፡00 ማእገር 11፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ 11፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ 11፡40 ቀስተ ድሕነት 11፡40 ቀስተ ድሕነት 14፡00 ሞዛይክ 14፡00 ሞዛይክ 17፡00 እንዳ ዝማም 17፡00 እንዳ ዝማም 17፡05 ሃብቲ ባሕሪ 17፡05 ሃብቲ ባሕሪ 17፡30 ፈንቅል 17፡30 ፈንቅል 18፡15 መደብ ዋልታ 18፡15 መደብ ዋልታ 18፡50 ህርመት 18፡50 ህርመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም እትመት 20፡15 ፊልም እትመት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 መደብ ቡያ 21፡25 መደብ ቡያ 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡15 ድራማ 22፡15 ድራማ 22፡40 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 ዜና (እንግሊዝ) ክንዲ ምንታይ ቢትኮይን ኣብ ዕዳጋ ኣሎ ፍሉጥ ስለዝኾነ፡ ነቲ ኣብ ዝኾነ ባጤራ ዘሎ ሚዛናዊ ዋሕዲ (controll­ lable scarcity) ወኒኑዎ ኣሎ ማለት እዩ። ብተወሳኺ ብዝሒ ኣብ ዕዳጋ ዝህሉ ቢትኮይን ካብ 21 ሚልዮን ከይልዕል ሕጊ ኣውጺኡ ኣሎ። ከም ናይ ሕሉፍ ግዜ፡ ዝኾነ ባንክ ወይ ፖለቲካዊ ሓይሊ ብዙሕ ከሕትም ይኹን ቁጽራዊ ቅማረታቱ ክቕይር ኣይክእልን። እዚ ማለት ግን ቢትኮይን ብጥረ ገንዘብ ይኹን ብካርድ- ዕዳ (credit card) ክግዛእ ይኽእል እዩ። መጠን ምምስራሕ ባጤራ ቢትኮይን ካብ ካልኦት ባጤራታት ብኣዝዩ ዘገምታዊ ዝኾነ መስርሕ እዩ ዝካየድ። ምኽንያቱ እቲ ዝስራሕ ባጤራ ብመጠን ዝተኻየደ ዕድግታት እዩ ዝልካዕ። ብተወሳኺ ናይ ዕድጊ ወጻኢታት ይንኪን፣ ብፍላይ ከኣ ዓንዲ ሕቖ ናይ ዝበዝሓ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ዝኾነ ዓለምለኻዊ ሓዋላ (remittance) ዓቢ ሓገዝ ይገብር። ምኽንያቱ ኣብዚ ሕጂ እዋን ናይ ዕድጊ ወጻኢታት ካብቲ ኣብ ዕድጊ ዝተገብረ ጠቕላላ ወጻኢ ከባቢ 20% ኣቢሉ ስለ ዝሽፍን። ዲጂታዊ ዕድጊ 4 መዓልቲ ክወስድ ከሎ፡ ተንቀሳቓሲ ስእልን ሙዚቃን ግን ከተውርዶ ደቓይቕ ኣይወስድን እዩ። ስለዚ ንምንታይ ገንዘብ’ከ ከምኡ ዘይከውን ካብ ዝብል ሓሳብ እዩ ቢትኮይን ፈሊቑ። ንኣብነት ብኢመይል ጌርካ ኣብ ናይ ኢንተርነት ጥብቆ (internet link) ኮድ ብምቕማጥ ቲፕ (ገንዘብ) ክትሰድድ ከም ማለት እዩ። (ሰኑይ) ዕለት02/03/2026 (ሰኑይ) ዕለት02/03/2026 ሰዓት መደብ ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ፍኖተ ህይወት 12፡02 ፍኖተ ህይወት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ዕላል ጥበባት 12፡55 ዕላል ጥበባት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሃሎው ደባይዋ 13፡45 ሃሎው ደባይዋ 15፡30 ዶክመንታሪ 15፡30 ዶክመንታሪ 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዳህሳስና 17፡15 ዳህሳስና 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ደረት ቃና 17፡45 ደረት ቃና 19፡03 መደብሳይዳ 19፡03 መደብሳይዳ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ስፖርት ስፖርት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ደሃይ ሕትመት 21፡25 ደሃይ ሕትመት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ቈላሕታ 22፡10 መደብ ቈላሕታ ከም ውልቀሰብ ነዚ ሓድሽ ዲጂታዊ ባጤራ ሕቶታት ብምልዓል ጽሑፈይ ክዛዝም። ቢትኮይን ነቶም ከም ባህርያት ዝኾነ ባጤራ ዝጥቀሱ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 1 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.156", "char_count": 2190, "topic": "economy", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 8}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04068", "text": "ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ኣብርሃም ዮውሃንስ (ወዲ ዕቋር) ውዕሎ ሻብዓይ መድረኽ ዙር ርዋንዳ ውዕሎ ሻብዓይ መድረኽ ዙር ርዋንዳ ሄኖክ ምሉእብርሃን፡ ቀጠልያ ማልያ ለቢሱ፡ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ደረጃኣ ኣመሓዪሻ ሄኖክ ምሉእብርሃን፡ ቀጠልያ ማልያ ለቢሱ፡ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ደረጃኣ ኣመሓዪሻ ብራዚላዊ ተቐዳዳማይ ሄንሪከ ብራቮ ናይ ሱዳል ኲክስቴፕ ኣብ መወዳእታ ኪ.ሜ ብዝፈጸሞ መጥቃዕቲ ዕዉት ሻብዐይቲ መድረኽ ዙር ርዋንዳ ክኸውን እንከሎ፡ ሳልሳይ ዝኣተወ ሄኖክ ምሉእብርሃን ናይ ነጥቢ ቀጠልያ ማልያ ለቢሱ። ትማሊ ቀዳም ዝተኻየደት ሻብዐይቲ መድረኽ ዙር ርዋንድ፡ ዓቐብ ዝበዝሓ እያ ነይራ። እዛ ካብ ሙሳንዘ ተበጊሳ ኣብ ኪጋሊ ዝተዛዘመት 147.2 ኪሎ ሜተር ዝሸፈነት መድረኽ፡ ኣብ ቀዳሞት 90 ኪሎሜተራት ኣብ ሰለስተ ዝተኸፋፈለ ዓቐብ ዝነበራ ክትከውን እንከላ፡ ናይ መወዳእታ 500 ሜትሮ ድማ ዓቐብ ሓዂርካ እትዛዘም መድረኽ እያ ነይራ። ብጫ ማልያ፡ ካብታ ነዚ ውድድር ዓብሊላቶ ካብ ዘላ ጋንታ ኤንሲኤን ምምንጣል ክኸብድ ከም ዝኽእል እኳ እንተ ተገመተ፡ እቲ ኣብ ጽቡቕ ቈመና ዝርከብ ሄኖክ ምሉእብርሃን ግን፡ ነታ ብሓሙሽተ ነጥቢ ጥራይ ዘማዕድዋ ዝነበረ ቀጠልያ ማልያ ክምንዝዓ ክኢሉ እዩ። ናይ መወዳእታ ኣብ ዝነበራ 50 ኪሎ ሜተር ሰለስተ ተጻወትቲ ናይ ምምላቝ ፈተነ እኳ እንተ ኣካየዱ፡ ዝገበርዎ ጻዕሪ ከይሰመረ፡ ኪጋሊ ክበጽሑ እንከለው፡ በታ ብናህሪ ተሓንቢባ ዝለገበቶም ጒጅለዮም ተዋሒጦም። ቅድሚ ዓቕበት ሙር ደ ኪጋሊ ምብጽሖም`ውን ቶምሶን ናይ ምምላቕ ፈተነ ኣካዪዱ ነይሩ። እንተኾነ ብዙሕ ከይሰጐመዩ ብዓባይ ጒጅለ ተዋሒጡ። ዓባይ ጒጅለ ተኸፋፊላ ኣብ ዝነብረትሉ፡ ኣብ መወዳእታ ዓቐብ ሄንሪከ ብራቮ ናይ ሱዳል ኲክስቴፕ ብዝገበሮ መጥቃዕቲ፡ ብ3፡20፡59 ሰዓት ቀዳማይ ሚ/ምክልኻል፡ ውድድራት ትራክን ተግባራት ሜዳን የካይድ ኣሎ ሚ/ምክልኻል፡ ውድድራት ትራክን ተግባራት ሜዳን የካይድ ኣሎ መኰነን ጐስጓስን ሓበሬታን ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ብምኽንያት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ- ኣንስትዮ ሸሞንተ መጋቢት፡ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ውድድር ኣትለቲክስ የካይድ ኣሎ። እዚ ውድድራት ካብ 100 ሜትሮ ክሳዕ 10 ሽሕ ሜትሮ ናይ ትራክ ውድድራት ከምኡ’ውን ተግባራት ሜዳን ዘጠቓለለ’ዩ። ብድሆ፡ ሳምራ ብርሃነ ካብ መኸተ ተዓዊተን። ኣብ ናይ 100 ሜትሮ ውድድር ከኣ፡ ሳምራ ብርሃነ ካብ መኸተ፡ ቅሳነት ገብረልኡል ካብ በኒፈር፡ ስምረት ሃይለ ካብ ሓሬና ቀዳሞት ሰለስተ ዕውታት ኰይነን። ኣብ ናይ 400 ሜትሮ፡ ሚካል ዘርአዝን ካብ በኒፈር፡ መድያን ተኽሉ ካብ መኸተ፡ ልዋም ኣንጐሶም ካብ በኒፈር ተዓዊተን። ኣብ ናይ 1500 ሜትሮ፡ ሳሮን መድሃኔ ካብ ብድሆ፡ ቅሳነት ተወልደብርሃን ካብ ሓሬና፡ ኣድያም ይሕደጐ ካብ በኒፈር ክዕወታ ኸለዋ፡ ኣብ ናይ 10 ሽሕ ድማ፡ ትርሓስ ሚካኤል ካብ መኸተ፡ ሙዚት ተስፋይ ካብ ዓምበርበብ፡ ዮርዳኖስ ሃብተስላሴ ካብ በኒፈር ቀዳሞት ሰለስተ ዕውታት ዀይነን። ዛጊት ተሰላሲሉ ኣብ ዘሎ ውድድራት ከኣ፣ ኣብ ናይ ልዕለት ዝላ፡ ሊድያ ፍጹም ካብ ብድሆ ቀዳመይቲ ዕውትቲ ክትከውን እንከላ፡ ኣርሴማ ገብረህይወት ካብ በኒፈር፡ ሳምራ ብርሃነ ካብ መኸተ ስዒበናኣ። ኣብ ናይ መሬት ዝላ ድማ፡ ዮዲት ኣፎም ካብ ንስሪ፡ ሮዳስ ጥዑምዝጊ ካብ እዚ ንሳልሳይ ዓመቱ ዝካየድ ዘሎ ውድድራት፡ ካብ ኵለን ኣሃዱታት ሚኒስትሪ ምክልኻል ዝመጽኣ ደቂ-ኣንስትዮ ዘካይድኦ ውድድር ኰይኑ፡ ካብ ዕለት 27 ለካቲት ጀሚሩ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ይሰላሰል ኣሎ። ውድድራት ትራክን ተግባራት ሜዳን ደቂ- ኣንስትዮ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ሎሚ ሰንበት ናይ 200 ሜትሮ፡ 800ን 5 ሽሕ ሜትሮን ብዝካየድ ውድድር መጋረጃኡ ክዓጹ ምዃኑ ጨንፈር ዜና መኰነን ሓበሬታን ጐስጓስን ሚ/ ምክልኻል ኣብ ዝለኣኸልና ሓበሬታ ገሊጹ። ኣርሰናል ኣንጻር ቸልሲ - ዝዓበየ ቅልስ . . . ኣርሰናል ኣንጻር ቸልሲ - ዝዓበየ ቅልስ . . . ኣብ ትሕቲ ሊያም ሮሰነሮ ናይ ዘይተሳዓርነት ጒዕዞ ቸልሲ ኣብ ፕሪመር ሊግ፡ ሎሚ ሰንበት ክፍተን`ዩ። ናይ ሎሚ ምሸት ጸወታ ኣብ ላዕለዋይ መሳልል ፕሪመር ሊግ ተቐሚጠን ዘለዋ ክለባት ዘራኽብ ብምዃኑ ብኣጋኡ ኣቓልቦ ስሒቡ ይርከብ። ጸወታ’ዩ፡” ኢሉ። ንሱ ወሲኹ፡ “ኣብ መስርሕና ህዱኣትን ቀጻልነትን ዘለና ክንከውን እየ ዝደሊ። እዛ ክለብ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግ ክለብ ስለ ዝዀነት ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ክትህሉ ኣሎዋ። ነዛ ክለብ ክርከባ ከለኹ ሻሙነይቲ’ያ ነይራ፡ ሕጂ ግን ኣብ ውድድር ኣሎና፡” ኢሉ። ኣርቴታ፡ ኣብ 2019 ኣብ ሜዳኡ ብቸልሲ 2ብ1 ድሕሪ ምስዓሩ፡ ምስ ቸልሲ ኣብ ኵሉ ካብ ዘካየዶ 14 ግጥም፡ ኣብ 10 ክዕወት እንከሎ፡ ኣብ ሽዱሽተ ድማ፡ ማዕረ ብምውጻእ ላዕለዋይ ኢድ ሒዙ`ሎ። ሎሚ ኸ፧ ኣርሰናል፡ ካብ ደርቢ ሰሜን ለንዶን ናይ 4ብ1 ዓወት ተጓናጺፎም፡ ኣብ ኢመሬቲስ ንናይ ሮሰነሮ ቸልሲ ክእንግድዋ እዮም። ንዋንጫ ፕሪመር ሊግ ብርቱዕ ቅልስ ኣብ ዝግበረሉ ዘሎ እዋን፡ እዚ ኣሰልጣኒ ኣርሰናል ሚካኤል ኣርቴታ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጠዊ መግለጺ፡ ኣብ መጕዳእቲ ዝጸንሑ ተጻወትቲ ክምለስዎ ተስፋ ገይሩ ከምዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ “ኵሉ ነገር ኣብ ምድላው’ዩ ዝምርኰስ፡ እቲ ትገብሮ ምድላው ድማ፡ ተኣማንነት ይህበካ…..ንዅሉ ተኽእሎታት ክንዳለወሉ ኢና። ካብኦም በሊጽና ንምቕራብ ከኣ ክንፍትን ኢና፡” ኢሉ።", "char_count": 2926, "topic": "sport", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04069", "text": "ብመሪሕነት ሊያም ሮሰነሮ ተሓዲሳ ዘላ ቸልሲ፡ ምስታ ኣብ ሓደጋ ምምላስ ዘላ በርንለይ ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ 1ብ1 ብምውጽኣ ኣቐንዛዊ ግዜ ኣብ ትሕልፈሉ ዘላ እዋን፡ ምስ ቀዳሞት ኣርባዕተ ዛዚማ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ምስታፍ ዝብል ውጥን ሒዛያ ምስ ኣርሰናል ክትፋለም። ሮሰነሮ፡ ቅድሚ ጸወታ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ካብዚ ግጥም ዝበዅሩን ዝሳተፉን ተጻወትቱ ድሕሪ ምግላጽ፡ “ኣርሰናል፡ ንፉዓት ኣሰልጠንትን ተጻወትቲን ኣሎዉዋ። ይዅን እምበር ድኹም ጐድኖም ናይ ምልላይ ከኣ ናተይን ናይ ተጻወተይን ስራሕ’ዩ። ብርግጽ ናይ ሎሚ ሰንበት ግጥም ዓቢ ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ ፕሪመር ሊግ ብርያተን - ኖቲንግሃም 5፡00 ድ.ቐ ብርያተን - ኖቲንግሃም 5፡00 ድ.ቐ ፉልሃም - ቶተንሃም 5፡00 ድ.ቐ ፉልሃም - ቶተንሃም 5፡00 ድ.ቐ ማን.ዮናይትድ - ክሪይስታል ፓላስ 5፡00 ድ.ቐ ማን.ዮናይትድ - ክሪይስታል ፓላስ 5፡00 ድ.ቐ ኣብዚ ናይ ሎሚ ምሸት ጸወታ፡ ኣርሰናል 4-2-3- 1 ቅዲ ኣሰላልፋ ሒዛ ክትወርድ ትጽቢት ክግበረላ ከሎ፡ ቸልሲ ድማ፡ 4-3-3 ክትክተል ትጽቢት ይግበረላ። መርበብ ሓበሬታ ‘ስፖርትሞል’ ነዚ ጸወታ ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ ግምት፡ ኣርሰናል 2ብ1 ክትዕወት’ያ ትብል። ንስኻትኩም ከ፧ ኣርሰናል - ቸልሲ 7፡30 ድ.ቐ ኣርሰናል - ቸልሲ 7፡30 ድ.ቐ", "char_count": 737, "topic": "sport", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04070", "text": "ሰኑይ ርያል ማድሪድ - ጌታፈ 11፡00 ድ.ቐ ርያል ማድሪድ - ጌታፈ 11፡00 ድ.ቐ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ባሕሪ ባራ 191 ቁ. ገዛ 8፡ ማይ ጭሆት ትሕቲ መስጊድ ጎደና ኣፍዓበት ቁ. 209፡ ፊት ሆስፒታል ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ክሳድ ጉዋ 195 ከባቢ 2ይ ደረጃ ቤ/ት ይሳቕ ተወልደመድህን", "char_count": 199, "topic": "sport", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04072", "text": "ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 የማነ ካብ ባይክ ኤድ መበል 15፡ ዓወት ኣማን ካብ ኢስታንቡል ቲም መበል 17፡ ናታን መድሃኔ ካብ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ መበል 19 ብምእታው፡ ምስ ቀዳሞት 20 ውድድሮም ዝዛዘሙ ኮይኖም። ሄኖክ ምሉእብርሃን፡ በዚ ትማሊ ዘመዝገቦ ውጽኢት ነቲ ብሓሙሽተ ነጥቢ በሊጽዎ ዝነበረ ማውሮ ሓሊፉ፡ ብ111 ነጥቢ ቀጠልያ ማልያ ክሕዛ እንከሎ፣ ማውሮ ድማ፡ ብ100 ነጥቢ ይስዕቦ። ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ድማ፡ ካብ ሎቶ ግሩፕ ዋንቲ ብ3፡11 ደቒቕ ድሒራ ንኤን.ኤስ.ኤስ በሊጻ ናብ ካልኣይ ደረጃ ደይባ። ኣብ ብጫን ናይ ዓቐብ ማልያን ዝመጽአ ለወጢ እኳ እንተ ዘየለ፡ ናይ መንእሰያት ማልያ ግን፡ ቤልጁማዊ ድዋርተ ክርከባ እንከሎ፡ ያፌት ሙሉጌታ ሓደ ደረጃ ብምምሕያሽ ናብ ሻዱሻይ ደረጃ ክድይብ ክኢሉ። ኤቨን የማነ ድማ፡ ታሽዓይ ደረጃ ሒዙ። ዙር ርዋንዳ፡ ሎሚ 83.8 ኪሎ ሜተር ብዝሽፍን ናይ ከተማ ቸርኪቶ መጋረጃኡ ክዓጹ እዩ። ኰይኑ ሕንጻጽ ክረግጽ እንከሎ፡ ሉካስ ቫን ጊልስ ካልኣይ፡ ሄኖክ ምሉእብርሃን ድማ ሳልሳይ ኣትዮም። ኣብዛ ውድድር፡ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ያፌት ሙሉጌታ ታሽዓይ፡ ኤቨን ጽቡቕ ዕድል ንዅሎም ኣብዚ ውድድር ዝሳተፉ ዘለው ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ።", "char_count": 718, "topic": "sport", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "c99c00796261d9c38e6f9d6ae0661d2a51daf93ecec2d6a6f6401c9ea0e4a598:04073", "text": "ውዳበ መንእሰያት ሰራሕተኛታት ሃማመተኤ ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት መበል 36 ዓመት ስርሒት ፈንቅል፡ ንኣስታት ሓደ ወርሕን ሰሙንን ከካይዶ ዝጸንሕ ውድድር ኵዑሶ እግሪ፡ ብሰሉስ ኣብ ሜዳ ቤት ትምህርቲ 2ይ ደረጃ ቀይሕ ባሕሪ ብድምቀት ተዛዚሙ። ኣብቲ ዕለት፡ ፈለማ ንሜዳ ዝወረዳ ጋንታታት፣ መዕርፎ ነፈርትን ኦዲትን እየን ነይረን። እታ ካብ ዩኤል ከሰተ ክልተ ሸቶታት፡ ካብ ኤስሮም ገ/ትንሳኤን ኣማኑኤል ተኪኤን ድማ፡ ሓሓደ ሸቶ ዝረኸበት መዕርፎ ነፈርቲ፡ ንዕረፍቲ 4ብ0 መሪሓ ወጺኣ። ድሕሪ ዕረፍቲ ኣብ ዝቐጸለ ጸወታ፡ መዕርፎ ነፈርቲ ብዝሒ ሸቶታታ ክብ ብምባል ብዘካየደቶ ጻዕሪ፡ ካብ መርሃዊ ጴጥሮስን ናኦድ ጸሃየን ኣርባዕተ ሸቶታት ብምርካባ፡ ነታ ካብ ሞሳኤል የውሃንስ ሓንቲ ሸቶ ዝረኸበት ጋንታ ኦዲት 8ብ1 ረቲዓታ። ጋንታታት ባድመን ኣስቤኮን ኣብ ዘካየድኦ ጸወታ ድማ፡ ብክልተአን ጋንታታት ብርክት ዝበለ ፈተነታት እኳ እንተ ተኻየደ፡ ናይ ቅድሚ ዕረፍቲ ጸወታ ግን ብዘይ ሸቶ እዩ ተዛዚሙ። ቅድሚ ዕረፍቲ ዝኸሰራኦ ናይ ሸቶ ዕድል ንምሕዋይ ሓያል ቅልስ ዘካየዳሉ ናይ ድሕሪ ዕረፍቲ ጸወታ፡ ጋንታ ባድመ ኣብ መበል 56 ደቒቕ ብመንገዲ ሃኒባል መድሃኔ ሸቶ ብምርካባ፡ ንጸወታ 1ብ0 ክትመርሖ ክኢላ። ዝኣተወቶም ሸቶ የሕውዮም ክዕወቱ ሓያል ፈተነ ዘካየዱ ጋንታ ኣስቤኮ ብወገኖም ብዙሕ ጸዓሩ። እንተኾነ ጋንታ ባድመ ክሕልፍዎም ብዘይምኽኣሎም፡ ጋንታ ባድመ 1ብ0 ተዓዊቶም ክወጽኡ ክኢሎም። በዚ መሰረት፣ ኣብዚ ኽካየድ ዝወርሐ ውድድር ጋንታ ባድመ ቀዳመይቲ ኮይና ክትዕወት እንከላ፡ ጋንታታት ኣስቤኮን መዕርፎ ነፍርትን ብቐድም ተኸተል ስዒበናኣ። ኦለክሳንደር ኦሲክ፡ ክብሩ ንምዕቃብ ናብ ውድድር ይምለስ ኦለክሳንደር ኦሲክ፡ ክብሩ ንምዕቃብ ናብ ውድድር ይምለስ ሰለስተ ግዜ ሻምፕዮን መኸተ ጒስጢ ከቢድ ሚዛን ዝዀነ ዩክሬናዊ ኦለክሳንደር ኦሲክ፡ ናይ ሻምፕዮን ክብሩ ንምዕቃብ ኣብ ወርሒ ግንቦት ምስ ሻምፕዮን ርግሒትን-ጒስጥን (ኪክቦክሲንግ) ዝዀነ ሆላንዳዊ ሪኮ ቨሆኤቨን፡ ኣብ ግብጺ ፒራሚድ ጊዛ ክገጥም ምዃኑ ተገሊጹ። ወዲ 39 ዓመት ሻምፕዮን ከቢድ ሚዛን መኸተ ጒስጢ ኦለክሳንደር ኦሲክ፡ ድሕርቲ ኣብ ወርሒ ሓምለ ኣብ ስታድዩም ዌምብሊ ንዳኒኤል ዱቦይስ ኣብ ሓምሻይ ዙር ዘሪሩ ዝሰዓሮ ግጥም፡ ዝዀነ ጸወታ ከየካየደ’ዩ ጸኒሑ። ኦሲክ፡ ካብ 2021 ኣትሒዙ ነቶም ናይ ዘመንና ጐባልል መኸት ጒስጢ ተባሂሎም ዝጽውዑ ኣንቶንዮ ጆሹዋ፡ ታይሶን ፉሪ፡ ዳኒኤል ዱቦይስ ብምርታዕ ንግስና መኸተ ጒስጢ ክጭብጥ ክኢሉ ዘሎ’ዩ። ወዲ 36 ዓመት ሻምፕዮን ከቢድ ሚዛን ሪኮ ቨሆኤቨን ብወገኑ፡ ኣብ ወርሒ ሕዳር ካብዚ ዓውደ ስፖርት ቅድሚ ምስናበቱ፡ ካብ ዘካየዶ 76 ቅልሳት ኣብ 66 ግጥማት ዓወት ክጓናጸፍ ዝበቕዐ’ዩ። ሪኮ ቨሆኤቨን፡ ድሕሪ 2014 ንመጀመርያ ግዜ ኣብ 23 ግንቦት 2026 ኣብ ሜዳ መኸተ ጒስጢ ኣንጻር ኦሲክ ክገጥም ክረአ’ዩ። 07153448 125154 08202877", "char_count": 1621, "topic": "sport", "issue_date": "2026-03-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01032026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04074", "text": "ባይቶ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ መበል 22 ምዱብ ኣኼባኡ ብ30 መጋቢት ኣብ ከተማ ዓሰብ ኣካዪዱ። ኣቦ-መንበር ባይቶ ኣቶ ዓሊ ኑር ዓሊ ኣብ ዘስመዖ መኽፈቲ ቃል፡ ተግባራውነት ናይ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ምዱብ ኣኼባ ባይቶ ዝሓለፈ ውሳነታት ንምርግጋጽ፡ ብኩሎም ኣካላትን ህዝብን ንዝተኻየደ ጻዕሪ ብምምጓስ፡ ሎሚ ዓመት’ውን ተመሳሳሊ ተሳትፎ ክረጋገጽ ኣዘኻኺሩ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ንማሕበረ-ቁጠባዊ መዳያት ብሓፈሻ፡ ሕርሻ፡ ሃብቲ ባሕሪ፡ ኣገልግሎት ጥዕናን ትምህርትን፡ ከምኡ’ውን ቀረብ ማይን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝምልከት ጸብጻባት ብዝምልከቶም ሓለፍቲ ቀሪቡን ዓሚቚ ዘተ ተኻዪዱሉን። ብመሰረት’ቲ ጸብጻባት፡ ዝተወጠነ መወዳእታ፡ ሃሳዪ ልምድታት ንምግታእ ከምኡ’ውን መደባት ክንክን ኣደን ህጻንን ንምዕዋት፡ ተራን ኣበርክቶን ኣባላት ባይቶ ክዓዝዝ ኣዘኻኺሩ።", "char_count": 471, "topic": "politics", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04075", "text": "ኣብ 17 ምምሕዳራት ከባቢ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ፡ ካብ 9 ክሳብ 27 መጋቢት ንልዕሊ 140 ሰባት ዕዉት መጥባሕቲ ጸጉሪ ዓይኒ ተኻዪዱ። እቲ ምስ ምንዋሕ ግዜ ናይ ትራኮማን ዑረትን ሳዕቤናት ዘኸትል ጸገም፡ ንጸላም ዓይኒ ብምጥቃዕ ናይ ምርኣይ ጸገም ከምዘኸትል፡ ክኢላ መጥባሕቲ ዓይኒ ነርስ ኣድሓኖም ረድኢ ገሊጹ። እቲ ጸገም ክሳብ 15 ዓመት ክንጸር ኣጸጋሚ ምዃኑ ብምሕባር፡ ካብ ኣደ ናብ ህጻን ብቐሊሉ ክሰጋገር ስለዝኽእል፡ ብመልክዕ ወፍሪ መርመራታት ብምክያድ ግዳያት ምልላይን መጥባሕቲ ምክያድን፡ ዑረት ንምክልኻል ኣገዳሲ ኣብ’ቲ ወፍሪ፡ 3 ክኢላታት መጥባሕቲ ዝርከብዎም 14 ሞያውያን ጥዕና ተዋፊሮም ነይሮም። ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ምስ ኣልማዕቲ ጀራዲን ዘትዩ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ፡ ብ26 መጋቢት ኣብ ንኡስ ዞባ ከርከበት - ምምሕዳር ከባቢ ድርፋ ዝካየድ ዘሎ ልምዓት ጀራዲን ድሕሪ ምዕዛብ፡ ኣብ ምሕደራን ተጠቃምነትን መሬት፣ ከምኡ’ውን መሰላትን ግቡኣትን ኣልማዕቲ ዘተኰረ ዘተ ኣካዪዱ። ኣምባሳደር ማሕሙድ፡ ለሚዑ ዘሎ ሓላፊ ኣገልግሎት ጥዕና ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ነርስ መኮነን ገብረመድህን ብወገኑ፡ በቲ ንልዕሊ ክልተ ሰሙን ዝተኻየደ ወፍሪ፡ ኣስታት 20 ሽሕ ዜጋታት መርመራታት ከምእተገብረሎም ብምግላጽ፡ ነቶም መጥባሕቲ ዝተወሰነሎም፡ ኣብ መደበራት ጥዕና ሸባሕ፡ ጋሕቴላይ፡ ዳንኩር፡ ማይ- ሓባር፡ ነፋሲት፡ እምባትካላ፡ ደማስን ጊንዳዕን ዕዉት መጥባሕቲ ከምእተኻየደሎም ሓቢሩ። ስፍሓትን ዓይነት ፍርያትን፡ እቲ ከባቢ ንመስኖኣዊ ሕርሻ ምቹእ ከምዝኾነ፣ ብውሕሉል ኣገባብ ኣብ መዓላ እንተውዒሉ ድማ ኣብ ምምላእ ጠለብ ኣሕምልትን ፍረታትን ልዑል ተራ ክጻወት ከምዝኽእል ዘነጽር ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ምሕደራን ተጠቃምነትን መሬት ዝጸንሐ ጸገም ኣለሊኻ፡ ኣፍራይነት ዘዕብን ዓቕሚ ንዘለዎም ኣውፈርቲ ዘተባብዕን ባይታ ምፍጣር ኣገዳሲ ከምዝኾነ ገሊጹ። ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ኣልማዕቲ ጀራዲን ሕጋዊ መስርሕ ተኸቲሎም ዘልምዑሉ፣ ኣዋጃትን መምርሒታትን መዓላ መሬት ድማ ዝትግበሩሉ ባይታ ዘጣጥሕ ጽጹይ መጽናዕቲ ብምክያድ፡ ብሓረስቶት ዝቐርብ ሕቶታትን ጠለባትን ንምምላስ ብዕቱብ ይሰርሕ ምህላዉ ብምሕባር፡ ምሕደራ መሬት ብዕቱብ ክተሓዝ፣ ኣልማዕቲ ግቡኣቶም ዘማልኡሉ ውርጹጽ ኣገባብ ክተኣታቶን ሕጋዊ ሰነዳት ክህልዎምን፣ ከምኡ’ውን ዝውንንዎ መሬት ብግቡእ ከልምዑን መሬት ብኢደ ወነንካ ካብ ምስፋሕን ንኻልኦት ካብ ምክራይን ክሕየቡ ኣዘኻኺሩ። ኣልማዕቲ ብወገኖም፡ እቲ ብኣመሓዳሪ ዝተገብረ ዑደት፡ ኣልማዕቲ፡ ወነንቲ ናይ ሕርሻ መሬትን ኣካላት ምምሕዳርን ሕርሻን ከማልእዎ ዝግብኦም ረቛሒታት ዘነጽርን ንኣፍራይነት ደሪቶም ዝጸንሑ ጸገማት ማዕልቦ ዝረኽቡሉ ባይታ ዘጣጥሕን ከምዝዀነ ብምምልካት፡ ብወገኖም ምህርቶም ብመጠንን ዓይነትን ብምዕባይ ጠለባት ከባቢኦምን ክንዮኡን ንምምላእ ከምዝጽዕሩ ኣረጋጊጾም።", "char_count": 1597, "topic": "health", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04077", "text": "ተመሃሮ ዝምስገን ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ተመሃሮ ሃብታም ውርሻታት ሕብረተሰቦምን ሰውራዊ ክብርታትን ከስርጹን ክዕቅቡን ሓጋዚ ተራ ከምዘለዎ ኣረዲኡ። ኣብ ንኡሳን ዞባታት ጊንዳዕን ድባርዋን፡ ትምህርታዊ፡ ባህላውን ስፖርታውን ንጥፈታት ተመሃሮ ዘንጸባርቕ ቅነ ተወዲቡ። ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ካብ 10 ክሳብ 26 መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ ካብ 24 ኣብያተ-ትምህርት ዝተዋጽኡ ልዕሊ 17 ሽሕ ተመሃሮ ዝተሳተፍዎ፡ ብመልክዕ ውድድራት ዝቐረበ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ስፖርትን ባህልን ቀሪቡ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ “ብኣካልን ኣእምሮን ዝተሃንጸ ተመሃራይ ሃገር የውሕስ” ብዝብል ቴማ ዝተወደበ ቅነ ተመሃሮ፡ ብ27ን 28ን መጋቢት ተኻዪዱ። እቲ ካብ መባእታ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ዝመሃሩ ተመሃሮ ዝተሳተፍዎ ቅነ፡ ውድድራት ስፖርት፡ ክትዕ፡ ግጥሚ፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ምህዞን ሰንዓን፡ ከምኡ’ውን ስነ-ጥበባዊ መሰናድኦታት ዘጠቓለለ ነይሩ። ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር መሓመድዓሊ ዑመር፡ ዕላማ ናይ’ቲ መደባት፡ ተመሃሮ ብኣካልን ኣእምሮን ደልዲሎም ብሉጽነቶም ንምልላይን ተወዳዳርነቶም ንምዕዛዝን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ዓውዲ ጥዕና’ውን ማዕረ ዓውድታት ስፖርትን ባህልን ቈላሕታ ተዋሂቡዎ ክስራሓሉ ምዃኑ ገሊጹ። ኣብ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ቴድሮስ ሰለሙን፡ ተመሃሮ ተውህቦኦምን ዝንባለኦምን ንኸለልዩን ከማዕብሉን፡ ከምኡ’ውን ተመክሮ ክለዋወጡን ባይታ ንምፍጣር ዝሕግዝ መደብ ምዃኑ ሓቢሩ። መምህር መሓመድ-ዓሊ ቀጺሉ፡ ቅነ", "char_count": 887, "topic": "education", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04078", "text": "ሕርሻ ዝናበራ ስድራቤታት ካብ ዘልምዕኦ መሬት ሓደ ሽሕ ትርብዒት ሜትሮ ቃጽዖ ብምድላው፡ ልምዓት ኣሕምልቲ፡ ምርባሕ ንህብን ናይ ጸባ ከብትን ዘጠቓልል መደባት ንኡስ ርቡሕ ቃጽዖ ሕርሻ ከተግብራ ጸዊዖም። ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ መደባት ንኡስ ርቡሕ ቃጽዖ ሕርሻ ብምልኣት ብምትግባር ቀረብ ውሑስ መኣዛዊ መግቢ ንኩሉ ኣብ ኩሉ ንምስማር ዝዓለመ ዘተ፡ ብ27 መጋቢት ኣብ ከተማ ዓሰብ ምስ መሻርኽቲ ኣካዪዱ። ሓላፊ ጨንፈር ሕርሻ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ መንእሰይ መሓመድ ዓብዱልራሕማን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ከተማ ዓሰብ ተጀሚሩ ዘሎ ተበግሶታት ብዝለዓለ ንምቕጻል፡ ክኢላታት ንሓረስቶት ሞያዊ ምኽሪን ደገፍን ክገብሩ፣ እቲ ንጥፈት ድማ ኣብ ከተማ ዓሰብ ጥራይ ከይተሓጽረ ናብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ክሰፍሕ ብዕቱብ ክስራሕ ከምዘድሊ ገሊጹ። ንሳቶም ኣስዒቦም፡ ኣብነታውያን ሓረስቶት ኣፍልጦን መረዳእታን ሕብረተሰብ ንምዕባይ ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ፣ ምቁር ድንሽ ንህጻናት መኣዛዊ ረብሓታት ስለዘለዎ፡ ስድራቤታት ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ መንበሪኦም ከልምዕዎ ተላብዮም። ኣመሓዳሪ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ዞባ 70 ሚእታዊት ብመጓሰ ዝናበር ህዝቢ ከምዘለዎ ብምጥቃስ፡ ምጥርናፍ ዓድታት ብምክያድ ቊጽሪ ሓረስቶት ንምስሳን ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ፡ ሞያውያን ምስ ኣመሓደርቲ ተወሃሂዶም ክሰርሑ ተማሕጺኑ። ኣቦ-መንበር ኮሚተ ንኡስ ርቡሕ ቃጽዖ ሕርሻ ኣብ’ቲ ዞባ መንእሰይ መሓመድ ዓብደላን ኣቦ-መንበር ብደረጃ ሃገር ዝቘመት ኮሚተ ኣቶ ዮኤል ዮናስን ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ተጠቃምነት ባህሪያዊ ድዅዒ ንምስፋሕን ንምስራጽን፣ ብዕንጋሎኣዊ", "char_count": 907, "topic": "economy", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04079", "text": "ምምህርና ስልጠና ወዲቡ ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ካብ 2 ክሳብ 26 መጋቢት፡ ካብ መላእ ሃገር ንዝተዋጽኡ 80 መምህራን ማእከል ስነ-ምምህርና ስልጠና ወዲቡ።", "char_count": 96, "topic": "education", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04080", "text": "እቲ ኣብ ኣስመራ ዝተኻየደ ስልጠና፡ ኣብ ክፍሊ ሓፈሻዊ ትምህርቲ ብሓላፊ ማእከል ስነ-ምምህርና ኣቶ ተስፋሚካኤል ተኪኤ ዝተኻየደ ክኸውን ከሎ፡ ንመሳለጥያታት ትምህርቲ፡ መሰረታዊ ተግባራት ቁጽሪ፡ ምልከት ቋንቋታት፡", "char_count": 134, "topic": "education", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04081", "text": "ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ንኣገዳስነት ናይ’ቲ ስልጠና ብምጥቃስ፡ ቀጻልነት ክህልዎ ተላብዮም። ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ሓረስቶት ንባህርያዊ ፈሳሲ ድዅዒ", "char_count": 87, "topic": "education", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04083", "text": "ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ሓረስቶት ተጠቀምቲ ባህርያዊ ድዅዒ ንክዀኑ፡ ካብ ጻህያይ ባሕርን ተረፍ ዓሳን እተዳለወ ፈሳሲ ድዅዒ፡ ኣብ መላእ ሃገር ዘርጊሑ ምህላዉ ገሊጹ። ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣብ’ዚ እዋን፡ እታ ኣብ ከተማ ባጽዕ ተደኲና እትርከብ ፋብሪካ ምምስራሕ ባህርያዊ ፈሳሲ ድዅዒ - ዓብዱር፡ ኣብ ወርሒ ኣስታት 70 ሽሕ ሊትሮ ናይ ምፍራይ ዓቕሚ ኣጥርያ ምህላዋ፡ ጸብጻብ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ የረጋግጽ። ኣብ ማእከል ጥዕና ጸሮና፡ መጥባሕቲ ሓበላ ዓይኒ ተኻዪዱ እዚ ካብ 2020 ብምትሕብባር ሚኒስትሪ ሕርሻን ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕርን ጽዑቕ ምርምራዊ ስራሓትን ግብራዊ ፈተነታትን ክካየደሉ ዝጸንሐ ምፍራይ ባህርያዊ ፈሳሲ ድዅዒ፡ ርቡሕ ምህርቲ ዝህብ ምዃኑ", "char_count": 491, "topic": "economy", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04084", "text": "ካብ መወከሲ ሆስፒታል ዞባ ደቡብ ዝመጽኡ ሓካይም፡ ኣብ ማእከል ጥዕና ጸሮና ን54 ዜጋታት መጥባሕቲ ኣካዪዶም። ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 እቲ ካብ 16 መጋቢት ጀሚሩ ን6 መዓልታት ዝተኻየደ መጥባሕቲ፡ ናይ ሓበላ ሓላፊ ኣገልግሎት ትምህርቲ መምህር ቴድሮስ ኣብርሃም ድማ፡ ኣብ መንጎ ተመሃሮን ኣብያተ-ትምህርትን ሓያል ናይ ተወዳዳርነት መንፈስ ከምእተንጸባረቐ ብምጥቃስ፡ ንዝለዓለ ዓወት ክጽዕሩ ተላብዩ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ማእከል ስነ- ምምህርና፡ ኣብ ምፍራይ ስነ-ምምህርናዊ ፍርያት ንኣብያተ-ትምህርቲ፡ ምድላው ስርሓት ምርምርን መጽናዕትን፡ ምስንዳእ ስርሓት ቤት-ዕዮ ማእከል ስነ-ምምህርና፡ ከምኡ’ውን ምዕባይ ዓቕሚን ክእለትን መምህራን ዝነጥፍ ከምዝዀነ በሪሁ። ከምኡ’ውን መሰረታውያን ሓገዝቲ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝበሃሉ ክእለታትን ፍልጠታትን ዘጠቓለለ ነይሩ። ወኪል ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሓፈሻዊ ትምህርቲ ኣቶ ኣብርሃም ርእሶም፡ ማእከል ስነ-ምምህርና፡ ጽሬት ትምህርቲ ንምርግጋጽ ከም ድልድል ዘገልግል ብምዃኑ፡ ኣብኡ ዝነጥፉ መምህራን ምስልጣን ድርኺት ከምዝፈጥር ገሊጹ።", "char_count": 664, "topic": "education", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04085", "text": "ዝርከብ ቤት-ጽሕፈት ወይ ነቑጣ ሕርሻ ብምኻድ ዝደልይዎ ዓቐን ብምቕራብ ክረኽብዎ ከምዝኽእሉ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብተወሳኺ ገሊጹ። ብግብሪ ከም እተረጋገጸ’ውን ኣፍሊጡ። ኣብ’ዚ እዋን ባህርያዊ ፈሳሲ ድዅዒ፡ ብሰፊሑ ይፈርን ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ጀሚሩ ምህላዉን፡ ኣብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ኣባል ሽማግለ ምፍራይ ባህርያዊ ድዅዒ ኣቶ ሚልዮን ወልዱ ሓቢሩ። ነዚ እቶትን እቶታውነትን ብልዑል መጠን ዘዕቢ ባህርያዊ ፈሳሲ ድዅዒ፡ ኩሎም ሓረስቶት ኣብ ጥቓኦም ናብ ኣብ ምንቅስቓሳቶም ኮነ ካልእ መዓልታዊ ንጥፈታቶም ጥንቁቓት ክዀኑ ኣተሓሳሲቡ። ዓይኒን ዓጽሚ ዓይኒን፡ ከምኡ’ውን ምሕካኽን ካልእን ዘጠቓለለ ኮይኑ ዕዉት ከምዝነበረ፡ ዶ/ር መኰነን ኣብርሃለይ ገሊጹ። መጥባሕቲ ዝተገብረሎም ወገናት ብወገኖም፡ ብናጻ ኣብ ከባቢኦም ብዝረኸብዎ ኣገልግሎት፡ ብርሃን ዓይኖም ከምዝረኸቡ ገሊጾም። እቶም መጥባሕቲ ዝተገብረሎም ሰባት፡ ክሳብ ምሉእ ብምሉእ ዝሓውዩ፡ ን40 መዓልታት 1 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.182", "char_count": 570, "topic": "economy", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04086", "text": "ዝርከቡዎ ጉጅለ ልኡኽ ላዕለዎት ወተሃደራዊ ሰብ ስልጣን ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ኣካይዶም ነይሮም። እቲ ጉጅለ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያን ምስ ላዕለዎት ወተሃደራዊ ሰብ መዚን ተራኺቡ ነይሩ። ኣብታ ሃገር ከኣ ነዊሕ ዑደት ከም ዘካየዱ ይፍለጥ። ብተኸታታሊ ድማ፡ ኣብ መወዳእታ 2022ን ኣብ ምእታው 2023ን ኣብቲ ናይ ሓባር ዶባት ርክባት ኣካይዶም ነይሮም። ኣብቲ ርክባት ካብ ተራ ወተሃደር ክሳብ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ኣብቲ ናይ ጸበባ ግዜ ሓይሊ ምክልኽል ኤርትራ ስለ ዝገበረሎም ሓገዝ ኣመስጊኖም።", "char_count": 323, "topic": "politics", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04087", "text": "ኣብ ዝሓለፈ 3 ለካቲት 2026 ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣብ ዘስመዖ መደረን ምስ ተለቪዥን ኢትዮጵያ ልክዕ ድሕሪ ወርሒ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መሕትትን ኣንጻር ኤርትራ ሓያሎ ናይ ጸለመ ጠቐነታት ክዝርዝር ተሰሚዑ ነይሩ። ኣቐድም ኣቢሉ ኣብ ባይቶ ቀሪቡ ካብ ዘስመዖ ቃል ዝተፈልየ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ሚኒስትሪ ፍትሒን ካልኦት ፈደራላዊ ትካላትን ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ካብ 2020 ክሳብ 2022 ግጭት ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ምስ ዝተመዝገበ መብርሂታት ፈጺሙ ዝጻረር ኮይኑ ኢና ንረኽቦ። ኣብ ሓምለ 2018 ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተጀመረ ምቅርራባት እወታዊ መንገዲ ሒዙ ኣብ ዝጐዓዘሉ ግዜ፡ ኣብ ጥቅምቲ 2023 እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር “ ብዝኾነ መንገዲ ናይ ኣፍደገ ባሕሪ መሰል” ከም ዘኽብር ካብ ዝገልጽ ንደሓር ኣብ ዕጽው መንደቕ በጺሑ ኣሎ። ብጎበጣ ክተሓዛ ዝኽእላ ኣብ ገማግም ማያት ኤርትራ ካብ ዝርከባ ነቝጣታት እውን ብዝርዝር ክጽውዕ ተሰሚዑ። ባሕሪ ናይ ምርካብ ሕልምታቱ እንድሕር ዘይተፈጺሙ፡ “ዝጠመዩ ኢትዮጵያውያን ኣብ ገማግም ንዝነብሩ ጎረባብቶም ክውሕጡ ከም ዝኽእሉ” እውን ኣጠንቂቑ። ብ9 ሓምለ 2018 ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ተኸቲሙ ዝነበረ ኣብ ሓድሕዳዊ ምክብባር ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ክብርን ዝተመርኮሰ ሓባራዊ ናይ ሰላምን ምሕዝነትን መግለጺ ድማ ከፍርሶ ጀሚሩ። ብክልተ ጎረባብቲ ሃገራት ተበጺሑ ዝነበረ ክልተኣዊ ዝምድናታት ክበላሾ ዝኸኣለ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ግዚኡ ዝሓለፎ ናይ ጎበጣ ዕላማ ስለ ዝጀመረ እዩ። እዚ ዳሕረዋይ መደረታቱ ዘገርም እውን ኣይኮነን። ምስ ህወሓት ውግእ እናተኻየደ ኣብ ሚያዝያ 2021፡ ኤርትራ ነቲ ተፈጺሙ ዝተባህለ ‘ገበናት’ ተሓታቲት ገይሩ ከም ገንሸል መስዋእቲ ኣሕሊፉ እንድሕር ሂብዋ ሓለፋታትን ውሕስነትን ክግበረሉ መብጸዓ ዝኣተዉሉ ምንባሮም ምዝካር የድሊ። ኣቢይ ኣሕመድ ንቻይና፡ ዩኤስ ኣመሪካን ሩስያን ምስ ኤርትራ ክሽምግልዎን ኣፍደገ ባሕሪ ከውህብዎን ለሚንዎም ምንባሩ ብጥቅምቲ 2025 ኣብቲ ባይቶ ወከልቲ ሓቢሩ ምንባሩ ረሲዑ እዩ ነቲ ሕልሚ ዝደጋግሞ ዘሎ። ልኡላዊ ግዝኣት እንዳማትካ ብሽምግልና ክርከብ ያኢ! ካብዚ እንታይ ንዕዘብ? ጽቡቕ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ዝበላሾ ዘሎ ኣብ ልቡ ካብ ዝመላለስ ዓሻ ሕልሚ ምዃኑ ቃሉ ይምስክር ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን ካብ ሕሱም ዓንኬል ኲናት ክወጽእ ኣብ ዝጽዕረሉ ዘሎ ግዜ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብዚ ናይ መወዳእታ ናይ ባይቶ መደረኡ ናብ ኤርትራ ዘቕነዐ ጽልኢ ዘጐሃህር ዘስመዖ ቃል ብወዝቢ ኣይኮነን። ብቦምብን ብድሮንን ብጃምላ ንዝድብድቦ ህዝቢ ሓልዩ ዘይኰነስ፡ እቲ ናይ ፈላሊኻ ግዛእ ሜላታት እናፈሸሎ ምስ ከደ ዘርእዮ ናይ ዓቕሊ ጽበት ተዋስኦታት እዩ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ዝመሃዞ ሓሶት ምስ ዝተሰነዱ ጭብጥታት ክነጻጸር ከሎ ከምዚ ዝስዕብ ንዕዘብ። ካብ ምስጋና ናብ ጸለመ ዝተቐየረ ልሳን እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዛሕቲሉ ዘሎ ርክባት፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ውግእ እናተኻየደን ብስምምዕ ፕሪቶርያ ዝጀመረ ምዃኑን ዘስመዖ ምኽንያት ብሓሶት ንዝተማህዘ ምስምስ ከሐይል ተባሂሉ እዩ። ባእሲ ዝጀመረሉ ግዜ ኢሉ ዘቕርቦ እዋን ብቐሊል መለክዒ ሓሶት ምዃኑ ክኽሻሕ ይኽእል እዩ። ስምምዕ ፕሪቶርያ ድሕሪ ምፍራሙ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ምስ ሓለፈ ብሚኒስትሪ ምክልኽል ኢትዮጵያ ብዝተገብረ ዕድመ ልዕሊ 20 ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ምቅርራባት ክጅምር ዝኸኣለ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሒዙዎ ዝጸንሐ ግጉይ መንገዲ ቀይሩ፡ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ግዜ ባዕዳዊ መግዛእቲ ኢጣልያ ኣትሒዙ ብመሰረት ውዕላት 1900፡ 1902፡ 1908 ነጺሩ ዝጸንሐ ዶባት ደጊሙ ዘድመቐሉ ውሳነ ምስ ኣመነሉ እዩ። ኣመል ከይተርፍ ኣብ ርእሲ’ቲ ዘህተፍትፎ ዝነበረ ቃላት ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝነበረ ርክብ ክዝረግ ዝኸኣለሉ ካልእ ሓድሽ ምስምስ ክምህዝ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ብሕንዛም መንፈስ ጎበጣ ተለኺፉ ነቲ ኣብ ኣስመራ ካብ 2021 ካብ 2022 ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ቅድሚ ባይቶ ኢትዮጵያ ብተደጋጋሚ ኤርትራ ኣብቲ ናይ ሰሜን ኢትዮጵያ ግጭት ንዘበርከተቶ ግደ የመስግን ምንባሩ እዚ ዝስዕብ ቃላቱ ይምስክር። ኢትዮጵያ መጥቃዕቲ ምስ ወረዶ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ፡ ኣብ ጎድኒ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ቈይሙ ስለ ዝገበረሎም ደገፍ” ናይ ምስጋና ሓተታ ዘርጊሑ ነይሩ። ብምፍናው ግጭት ከም ዝወለዐ። * ስዒቡ ድማ ህወሓት ናብ ኤርትራ ናይ ሮኬት ደብዳብ ብምክያድ ብዘይወላውል ናይ ሓደጋ ስግኣት ከም ዝፈጠረ። * ኢትዮጵያ ሕጊ ናይ ምኽባር ስርሒት ኣብ ትግራይ እናኣካየደት፡ ካልኦት ወገናት ዘይትርጉሙ ክህብዎ ከለዉ፡ ኤርትራ ግና ኣብ “ትሕዝቶ ናይቲ ስርሒት” ንዝነበራ ርድኢት እቲ ሓተታ ንኢዱ። * ግዝኣታዊ ክብርን ሃገራዊ ድሕነትን ንምሕላው ኤርትራ ዝወሰደቶ ስጉምቲ ግቡእን ልኡላዊ መሰላን ከም ዝኾነ። ኢትዮጵያ ወሲኻ፡ “ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ግዝኣት ኢትዮጵያ ብምእታዎም መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ዓለም ለኻዊ ማሕበረሰብ ዘቕረቦ ስምዕታ ከም ዘይነበረ” ኣፍሊጣ። * እዚ ሰሜን ሃገራዊ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ብዓመጸኛታት ምስ ተጠቕዐ፡ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ነቶም ናብ ኤርትራ ዝሃደሙ ወተሃደራትና ተቐቢሉ ኣጋዪሽዎም። መጊቡዎም፡ ከዲኑዎምን ኣዕጢቑዎምን። ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ንዝገበረልና ውዕለት ኢትዮጵያ ንዘልኣለም ኣይክትርስዖን እያ ኢሉ ምንባሩ ይዝከር። * ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን ኣብ ጎድኒ ኢትዮጵያውያን ኮይኖም ግጉይ ሓበሬታ ኣብ ምፍሻል ንዘርኣዩዎ ምሕዝነት እውን ሞጒሱ። . ኤርትራ ዝርገት ኣብ ምፍጣር ከም እትጻወት ንዝቐርብ ክስታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ከም ዝነጽግ ገሊጹ፥ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራ ንዝወሰደቶ ስጉምቲ ርእሰ ምክልኻል ሕጋዊ ምዃኑ ኣረጋጊጹ። * ምስ ኤርትራ ተዓሪቕና እንተ ዘይንኸውንስ ኣብ ምንታይ ኩነታት ኮን ምወደቕና? ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ንዝገበረልና ኣዚና ኢና ነመስግን። ክንርስዖ ዝድርኹና ወገናት ዓያሹ እዮም ከም ዝበለ ይፍለጥ። ዩኤስ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ ምስ ኣሕለፈት፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወግዓዊ መግለጺ ኣብ 13 ሕዳር 2021 ከምዚ ዝስዕብ ዘርጊሑ ነይሩ። ኣብቲ መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ኤርትራ ነባሪ ሰላም ከይፍጠር ዕንቅፋት ከም ዘይኮነት ይኣምን። * ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ኣብ ኢትዮጵያን ቀጻሊ ናይ ሰላም ስግኣት ዝኾነ ህወሓት ምዃኑ ይገልጽ። * ኣብ 5 ሚያዝያ 2021 ከኣ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ፡ “እዚ ሰሜን ሓይልታት ምክልኻል * ህወሓት ብዘይ ዝኾነ ምኽንያት ኣብ 3 ሕዳር 2020 ኣብ ልዕሊ ሰሜን እዚ ኢትዮጵያ መጥቃዕቲ * ኣብ ክንዲ ኣብ ኤርትራ እገዳ ዝጽዕን ዓለም ለኻዊ ማሕበረሰብ ተሰሚዑ ነይሩ። ኤርትራ ናጻ ቅድሚ ምውጸኣ፡ ቅ ድ ሚ ኡ ዝነበሩ ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣብ ወደብ ዓሰብ ዝሰርሑዎ ትሕተ ቅርጺ ክምለሱ ይሓትት ከም ዘሎ ኣረዲኡ። ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተበደላ ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ገዛእቲ ካሕሳ ክወሃበን ዓለም ለኻዊ ደገፍ ኣብ ዝኣኻኽባሉ ዘለዋ ግዜ እዩ ኣቢይ ካብ ኤርትራ ካሕሳ ክወሃቦ ዝሓትት ዘሎ። ካብ 1952 ክሳብ 1991 ቅድሚኡ ዝነበሩ መራሕቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ንዘካየድዎ ግፍዕን በደልን ኤርትራ ካሕሳ ክትዓዲ እዩ ዝጽውዕ ዘሎ። እስራኤል ንከበሳታት ጎላን ካብ ሶርያ መንጢላ ኣብ ትሕቲ ግዝኣታ ካብ እተእቱ ሓያሎ ዓመታት ሓሊፉ ከም ዘሎን፡ ኢትዮጵያ ገማግም ማያት ኤርትራ ብሓይሊ መንጢላ ክትጥቕልሎ ከልካሊ ከምዘይብላ ብምንጽጻር ንኣባላት ባይቶ ከተሃራርፍ እውን ተሰሚዑ። ፍትሒ ክረጋገጽ እዩ። በዳሊ ካብ ተበዳሊ ካሕሳ ክጽበ ኣይክእልን። ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ልቡ ዝዓቘሮ ተንኰል ኣብ ጥቅምቲ 2023 ከይተኸሸሐ ከሎ፡ በብቝሩብ ንፈተነ ኣብ መድረኻት የውጸኦ ነይሩ። ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ብርቱዕ ውግእ እናተባርዐ ሓይሊ ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ጎድኒ ሰራዊት ፈደራል እናተዋግአ ከሎ ውግእ ንምቍራጽ ሽምግልና ይካየድ ነይሩ። ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣማኻሪኡ ጌታቸው ረዳ ከም ዘረጋገጾ፡ ምስ ህወሓት ክላዘቡ ንሽምግልና ናብ ደሴት ስሽለስ ዝተላእኩ ልኡኻት ኣቢይ ኣሕመድ፡ ህወሓት ኣጽዋሩ ናብ ኤርትራ ከቕንዕን ሓቢሮም ንኤርትራ ክወግኡን ይሓባብሉ ነይሮም። ስምምዕ ፕሪቶርያ ምስ ተፈጸመ ንመጀመርታ ግዜ መራሕቲ ህወሓትን ኢትዮጵያን ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝርከብ መናፈሻ ሃላላ ኣብ ለካቲት 2023 ኣብ ዝተራኸቡሉ ግዜ ፡ ህወሓት ንኤርትራ ክወርር እሞ ንሰራዊት ኤርትራ ምስ ኣድከሞ ሰራዊት ፈደራል ናብ ዓሰብ ክኣቱ ከም ዝኽእል ዘዳለዎ ናይ ተንኰል ምኽሪ ኣቕሪቡሎም። ንዝኣመንዎ ኣገሪሁ ብድሕሪት ብስሕለት ናይ ምውጋእ ባህርያቱ ካብቲ ከም ሜላ ምሕደራ ገይሩ ዝሓዞ ልምዲ እዩ። ካብ 1935 ክሳብ 1941፡ ኢጣልያ ንኢትዮጵያ ጎቢጣ ኣብ ዝነበረትሉ ግዜ ኣብ ምልእቲ ሃገር ጽርግያታትን ድልድላትን ከተማታትን ከም ዝሃነጸት ይፍለጥ። ብሰራዊት ብሪጣንያ ተሳዒራ ምስ ወጸት ድማ፡ ኢጣልያ ካሕሳ ከም ዝሃበትን ከም መርኣያ ናይዚ ድማ ኣብ ፈለግ ኣዋሽ ገዚፍ ሓጽቢ ቆቃ ሃኒጻ ከም ዘረከበት ዘይርሳዕ እዩ። ስርዓታት ገዛእቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ን40 ዓመታት ንዝፈጸምዎ ዘስካሕክሕ ባርባራዊ ግፍዒ ኢትዮጵያ ካሕሳ ምስ ፈደየት ድማ ኣብቲ ቀንዲ ምንጪ ዝርገት ዝኾነ ከተኵር ይጽውዕ። እዚ ዲፕሎማስያዊ መርገጽ ኢትዮጵያ ክግለጽ ከሎ፡ ውግእ ጠጠው ካብ ዝብል ልዕሊ ዓመት ኣሕሊፉ ነይሩ። ዝተፈነወ ኩሉ መብርሂታት ግሉጽን ብዘየማትእ ሓደ ዓይነት ትሕዝቶ ዝነበሮን እዩ። * ኤርትራ ከም ሓጋዚት እምበር ከም ተጻባኢት ከም ዘይነበረት የረድእ። ውጽኢት መርመራ ሕጋዊ ኣካላት ኢትዮጵያ ነዚ ጭብጥታት ይድግፍ፥ * ኩሉ ኤርትራ ዝወሰደቶ ስጉምትታት ብመቓን ሕጊ ዝተወሰነ፡ ሕጋውን ኣብ ምክልኻል ዘተኮረን ምንባሩ ይገልጽ። ኣብ ግንቦት 2021 ሚኒስትሪ ፍትሒ ኢትዮጵያ፡ ፈደራላዊ መርመራ ገበን ብዛዕባ ኣብ ኣኽሱም ተፈጺሙ ዝተባህለ ገበን ዝተበጽሐ ናይ መርመራ ውጽኢት ዘርጊሑ። እቲ ሰነድ፡ * ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ ከይግበር ኢትዮጵያ ብወግዒ ትከላኸል ነይራ። ሕጂ ንኤርትራ ብምጥቃን ዝግበር ናይ ጸለመ ፈተነታት፡ ኢትዮጵያ ኣቐድም ኣቢላ ብሕጊን ብዲፕሎማስያዊ ኣገባባትን ብቓልዕ እትገልጾ ካብ ዝነበረት ዝጻረርን ዝተኸለሰን እዩ። * ህወሓት ብዘለዓዓሎ ነገር ተጻብኦ ከም እተጀመረ የረድእ። * ኤርትራ ዝገበረቶ ምትእትታው ሕግን ሃገራዊ ድሕነትን ብዝፈቕዶ ኣካይዳ ምንባሩ ይገልጽ። እምበኣርስ ታሪኻዊ ጭብጥታት ምስ ፖለቲካዊ ምቅይያራት ከም ዝጥዕመካ ዝለዋወጥ ኣይኮነን። ኣብቲ ግጭት ናይ ኤርትራ ተራ ፍሉጥን ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ደገፍ ዝነበሮን እዩ። ነዚ ዝኽሕድ ዝኾነ ትረኻ ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያን ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተርን ተኣማንነት ዘፍርስ ይኸውን። * ናይ ገበን ተሓታትነት ብዝምልክት ናብ ኤርትራ ጥራይ ብንጽል ዝጠመተ ዘይኮነስ ብትካላት ኢትዮጵያ ግቡእ መስርሕ ዝሓለወ ኣካይዳ ከም ዝነበረ ይፍለጥ። ድሒሩ ዝተፈጥረ ክስታትን ወግዓዊ ሰልበጣን፥ * ብሓፈሻ ክረአ ከሎ ካብ ኢትዮጵያ ሓዳስ ኤርትራ 1 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.182", "char_count": 6081, "topic": "politics", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04088", "text": "ጽላት ሃብቲ ባሕሪ ኣብ ቍጠባ ዓለም፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ምምዕባል ንዝርከባ ሃገራት ዓቢ ተራ ይጻወት ከም ዘሎ ዝተፈላለዩ ናይ ቍጠባ ተመራመርቲ ይሰማምዑሉ። ገለ ካብኡ ንምጥቃስ ኣብ ውሕስነት መግቢ፡ ዕድላት ሽቕለትን ናይ ወጻኢ ሸርፊ ኣብ ምርካብን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ኣለዎ።", "char_count": 170, "topic": "economy", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04089", "text": "ቦታ ምስ እነቐምጦ፡ ነቶም ኣብ ውሽጢ ኣካላቱ ዘለዉ ናይ ምብልሻው ታህዋስያን ቀልጢፎም ንኽራብሑ ባይታ ስለ ዝህቦም፡ ከም ሳዕቤኑ ምብልሻው የጋጥም። እቲ ቐንዲ ጠንቂ ምብልሻው መግቢ ዓሳ ምቅላዕ ንልዑል ሙቐት እዩ። ስለዚ ዓሳ ኣብ ዝሰማምዖ ሙቐት ወይ ዛሕሊ ምስ ዝዕቀብ፡ ብዓይነቱን መኣዛዊ ትሕዝቶኡን ንጹህን ብሉጽን ስለ ዝኸውን፡ ንነዊሕ ግዜ ናይ ምጽናሕ ተኽእሎኡ ይዓቢ። ስለዚ መጠን ምብልሻው ኣብ ሙቐት ስለ ዝምርኰስ፡ ዓሳ ኣብ ዝሑል ቦታ ክዕቀብ ይግባእ። ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ብዙሓት ዓይነት በረድ’ኳ እንተ ሃለዉ፡ ዝበዝሑ ገፈፍቲ ዓሳ ዝጥቀምሎም ግን ክልተ ዓይነት በረድ እዮም። ንሳቶም ድማ፡ ዓበይቲ በረድ (block ice) ከምኡ እውን፡ ደቀቕቲ በረድ (flake ice) ይበሃሉ። ዓበይቲ በረድ ክብደቶም ካብ 12 ኪ.ግ ክሳብ 140 ኪ.ግ ኣቢሉ ይኸውን። ዓበይቲ በረድ ብቐሊሉ ዝጐዓዓዙ፡ ቀልጢፎም ዘይመኽኩን ንነዊሕ እዋን ክጸንሑ ዝኽእሉን ዓይነት በረድ’ኳ እንተዀኑ፡ ንምስርሖም ብዙሕ ግዜን ጸዓትን ዝወስድ፡ ብዙሕ ዓቕሚ ሰብን ክትትልን ስለ ዘድልዮ፡ ብተወሳኺ ኣብ እዋን ምዕቃብ’ውን፡ ተሰባቢሩ ኣብ ምዕቃብ ዓሳ ኣብ እንጥቀመሉ እዋን፡ ኣብ ልዕሊ ዓሳ ኣካላዊ ጕድኣት ስለ ዘኸትል ተመራጺ ኣይኰነን። በዚ መሰረት ምዝመዛ ጸጋታት ባሕሪ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ይኸይድ ከም ዘሎ ይፍለጥ። ከም ውጽኢቱ፡ ጸጋታት ባሕሪ ብፍላይ ከኣ ዓሳ፡ ኣብ ጥዕና ህዝቢ ኰነ፡ ደረጃ መነባብሮ ሕብረተሰብ ክብ ኣብ ምባል፡ ዓቢ ተራ ይጻወት ኣሎ። የግዳስ ብሰንኪ ትሑት ኣፍልጦ ተጠቀምቲ፡ ኣብ ኣገባብ ኣተዓቓቕባ ዓሳ፡ ውሑዳት ዘይኰኑ ዓሳታት ብደረጃ ዓለም ኣብ ውሕስነት መግቢ ዓቢ ኣበርክቶ ክገብሩ ዝግብኦም፡ ካብ ጥቕሚ ወጻኢ ይዀኑ ኣለዉ። ክልተ ዓይነት ኣተዓቓቕባ ኣለዉ። ንሳቶም ከኣ ልዑል መጠን ረስኒ ዘለዎ ኣተዓቓቕባን ትሑት መጠን ረስኒ (ዛሕሊ) ዘለዎ ኣተዓቓቕባን ይበሃሉ። ልዑል መጠን ረስኒ ተጠቒምካ ዝግበር ኣተዓቓቕባ፡ ኣብ ምጕዳል ማያዊ ትሕዝቶ ናይ’ቲ ዓሳ ኣገዳሲ ተራ ኣለዎ። እዚ መስርሕ ምንቃጽ ዓሳ ብጸሓይ፡ ብጸሓያዊ ጸዓት (solar drying)፡ ብትኪ (smoking) ወዘተ የጠቓልል። ትሑት መጠን ረስኒ ተጠቒምካ ዝግበር ኣተዓቓቕባ ከኣ፡ ኣብ ምቍጽጻርን ምርባሕን ኣበላሸውቲ ታህዋስያን ተመራጺ መስርሕ ምዕቃብ እዩ። ኣብ’ዚ መስርሕ ከኣ፡ ዓሳ ኣብ ዝሑል መኽዘን ብምዕቃብ፡ ብቕዓቱ ከይጎደለን ከይተበላሸወን ንነዊሕ ግዜ ክጸንሕ ይኽእል። እዚ ኸኣ፡ እቲ ዝቐለለን ዝሓሰረን መብዛሕትኦም ገፈፍቲ ዓሳ ዝጥቀምሉ ኣገባብ ኣተዓቓቕባ ብትሑት መጠን ሙቐት ወይ ብበረድ ዝካየድ መስርሕ ምዕቃብ እዩ። ደቂቕ በረድ ግን ንምግዕዓዝ ኰነ፡ ንምስርሑ ብተዛማዲ ምስ ዓበይቲ በረድ ክረአ እንከሎ ዝቐለለ እዩ። ስፍሓት በረድ ካብ 7-8 ሚ.ሜ. ኣቢሉ ክኸውን እንከሎ፡ ዓቐን መጠን ዛሕሊ -12°C- 0°C ኣቢሉ ይበጽሕ። ምስ ካልኦት ዓይነታት በረድ ብምንጽጻር፡ ደቀቕቲ በረድ ልዑል ናይ ዋዒ ምልውዋጥ ብልጫ ኣለዎም። ስለ’ዚ ዋዒ ካብ ዓሳ ናብ በረድ ናይ ምትሕልላፍ ተኽእሎኡ ልዑል ይገብሮ። ብተወሳኺ’ውን ብቐጥታ ድሕሪ ምስርሖም ዘይከም ካልኦት ዓይነታት በረድ ክንጥቀመሎም ንኽእል። ስለዚ ኣብ’ዚ ልዒሉ ዝተጠቕሰ ምርኵስ ብምግባር፡ ደቂቕ በረድ ካብ ዓበይቲ በረድ ዝያዳ ተመረጽቲ ይገብሮም ማለት እዩ። በረድ ብኸመይ ኣገባብ ብቕዓት ዓሳ ይዕቅብ፧ መግቢ ዓሳ ሓደ ካብቶም ቀልጢፎም ናይ ምብልሻው ተኽእሎ ዘለዎም ዓይነት መግብታት እዩ። ስለዚ ብግቡእ ክዕቀብ እንተ ዘይክኢሉ፡ ብመንጽር መኣዛዊ ረብሓታቱ፡ ኣሉታዊ ሳዕቤን ኣብ ጥዕና ደቂ-ሰብ ከኸትል ስለ ዝኽእል፡ ብኣገባብ ክዕቀብ ይግባእ። ካብቶም ቀንዲ ጠንቅታት ምብልሻው ዓሳ ዝዀኑ ሓደ፡ ልዑል ሙቐት እዩ። እዚ ከኣ ንዝተፈላለዩ ምብልላዕን ናይ ደቀቕቲ ታህዋስያን ምርባሕን ምቹእ ባይታ ስለ ዝፈጥር እዩ። እቲ ካልኣይ፡ ብሰንኪ ዘይብቑዕ ኣተሓሕዛ ዝመጽእ ኣካላዊ ማህሰይቲ ናይ’ቲ ዓሳ እዩ። እዚ እቶም ብደቀቕቲ ታህዋስያን ዝመልኡ ዘየድልዩ ክፋል ኣካላት ናይ ዓሳ ምስ ተቐደዱ፡ ናብ ውሽጢ ኣካላት ናይ’ቲ ዓሳ ይፈስሱ። ከም ሳዕቤኑ፡ ተጓዳእቲ ታህዋስያን ናብ መላእ ኣካላት ናይ’ቲ ዓሳ ይዝርግሑ’ሞ፡ ንመስርሕ ምብልሻው ዓሳ የቀላጥፎ። ከም ዝፍለጥ ዓቐን ሙቐት ዓሳ ምስ ዝውስኽ፡ ናይ ምብልሻው ተኽእሎኡ ማዕረኡ እዩ ዝውስኽ። እቲ ቐንዲ ምኽንያት ናይ’ዚ ኸኣ፡ ኣብ ውሽጢ ዓሳ ዝርከቡ ታህዋስያን ምስ ምውሳኽ ሙቐት ብቕልጡፍ ይራብሑ። እዚ ኸኣ፡ ናይ ነዝዕታት ምብልላዕ፡ ናይ ቀመማዊ/ከሚካል ኰነ ናይ ኣካላዊ/ ፊዚካል ምብልላዕ ምቹእ ባይታ ስለ ዝፍጠረሎም እዩ። “ምዝሓል ዓሳ ብበረድ” ክበሃል እንከሎ፡ ዓሳ ካብ ባሕሪ ምስ ተገፈፈ ብቐጥታ ኣብ ጃልባ እንከለና እንጥቀመሉ ዓይነት ሜላ ምዝሓል ኰይኑ፡ ንምንዋሕ ዕድመ ዓሳ፡ ምስ ውሑድ ለውጢ ኣብ ብቕዓት ናይ’ቲ ዓሳ ቀሊል ዘይበሃል ኣበርክቶ ይገብር። ክንዲ ዝዀነ፡ ጥቕሚ በረድ ኣብ ምዕቃብ ብቕዓትን ኣብ ዝርግሐ ዓሳ ናብ መሸጢ ኮነ መመስርሒ ማእከላትን ብዘይ ዝዀነ ናይ ብቕዓት ስክፍታ፡ ናብ ተጠቀምቲ ኣብ ምብጻሕ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ይገብር። ቀንዲ ዕላማ ምዕቃብ ዓሳ ካብ ምብካል ንምክልኻልን ብቕዓቱ ከይጎደለ ንዝተናውሐ ግዜ ንምጽንሑን እዩ። ምርባሕ ታህዋስያን ኣብ ምብልሻው ብቕዓት ዓሳ፡ እቲ ቐንዲ ጸላዊ ባእታ ክኸውን እንከሎ - ዋዒ፡ ህላወ ማይን ኦክስጅንን፡ ከባብያዊ ጽልዋን ጽሬትን ከኣ፡ እቶም ቀንዲ ንምርባሕ ታህዋስያን ምቹእነት ዝፈጥሩ ባእታታት እዮም። ምእንቲ’ዚ፡ ነዞም ዝተጠቕሱ ባእታታት ብምቍጽጻር፡ ብቕዓት ዓሳ ከይተበላሸወ ንዝነውሐ ግዜ ክንዕቅቦ ንኽእል። ሓደ ካብኦም ምቍጽጻር ሙቐት እዩ። በረድ ንሙቐት ናይ ዓሳ ብምጕዳል፡ ነቶም ኣብ ውሽጢ ዓሳ ዘለዉ ናይ ምብልሻው ታህዋስያን ከም ዘይሰርሑ ይገብሮም። ብተወሳኺ ናይ ነዝዕታት ምብልላዕ ከም ዝጐድል ወይ ደው ከም ዝብል ይገብር። ብትሑት ዓቐን’ውን፡ ናይ ቀመማውን ኣካላውን ምብልላዕ ብምጕዳል፡ ዕንወት ፕሮቲን ኣብ ኣካላት፡ ምቅጻል ስብሒ ብኦክስጅንን ምቅይያር ተፈጥሮኣዊ ሕብርን ከም ዝጐድል ብምግባር፡ ብቕዓት ዓሳ ኣብ ምዕቃብ ዓቢ ኣበርክቶ ከም ዘለዎ ዝተፈላለዩ ተመራመርቲ ይሰማምዑ። እዚ ክበሃል እንከሎ፡ ብቕዓት ናይ በረድ ንገዛእ ርእሱ ወሳኒ እዩ። እዚ ማለት ንበረድ መስርሒ እንጥቀመሉ ማይ ካብ ዝዀነ ታህዋስያን ናጻ ዝዀነን ንመስተ እንጥቀመሉን ጽሩይ ማይ (potable water) ክኸውን ይግባእ። ምኽንያቱ ንመስርሒ በረድ እንጥቀመሉ ማይ ዝተበከለ ምስ ዝኽውን፡ በረድ ምስተቐየረ ኣብ እንጥቀመሉ እዋን ምስ ዓሳ ስለ ዝሕወስ፡ ካብ’ቲ ዝተበከለ በረድ ብዓይንና ዘይረኣዩ ናይ ምብልሻው ታህዋስያን ናብ ዓሳ ምምሕልላፍ የጋጥም። ዘይውሑስ ዝዀነ ኣተዓቓቕባ ከኣ ይኽሰት። ከም ሳዕቤኑ፡ ዕድመ ናይ’ቲ ዓሳ ምስ ሓጸረ፡ ምብልሻው የጋጥም። ኣብ ብቕዓት ዓሳ ከኣ፡ ዘይቅቡል ይኸውን’ሞ፡ ኣብ ጥዕና ደቂ-ሰብ ኣሉታዊ ሳዕቤን፡ ኣብ ገፈፍቲ ዓሳን መሸጢ ዓሳ ድኳናትን ዘይተደልየ ምቍጽጻር ሙቐት እቲ ቐንዲ ኣገባብ ምዕቃብ ዓሳ ኰይኑ፡ ዓሳ ዘይከም ካልኦት ዓይነት እንስሳታት፡ ብፈኰስቲ ጭዋዳታት ስለ ዝቖመ፡ ብታህዋስያን ቀልጢፉ ክጥቃዕን ክበላሾን ይኽእል። ምጕዳል ዋዒ ውሽጣዊ ኣካላት ዓሳ ከኣ፡ ንባዕላዊ ምርባሕን ምብዛሕን ንጥፈታት ታህዋስያን ከጕድልን ደው ከብልን ዝኽእል ሜላ ምዕቃብ እዩ። ዓሳ ቀጥታ ካብ ባሕሪ ካብ ዝተገፈፈላ ህሞት ጀሚሩ ክሳብ ኣብ ተጠቃሚ ህዝቢ ዝበጽሕ ብበረድ ምስ ዝዕቀብ፡ ናይ ምብልሻው ተኽእሎኡ፡ ኣዝዩ ከም ዘጉድሎ ዝፍለጥ’ኳ እንተዀነ፡ ብመንጽር ዝዕቀበሉ ግዜን ዝዕቀቡ ዓይነት ዓሳታትን ግን፡ ዝተፈላለዩ ኣገባባት ክንጥቀም ንኽእል። ብምትሕብባር ሃብቲ ባሕሪ ዝዳሎ ዓምዲ ምዕቃብ ዓሳ ክንብል እንከለና፡ መጀመርታ ዝመጽእ ሙቐት ወይ ረስኒ እዩ። ምኽንያቱ ሙቐት ምስ ምብልሻው ብቐጥታ እዮም ዝጸላለዉ። ንኣብነት ሓደ ዓሳ ኣብ ሙቐት ዘለዎ ኣተዓቓቕባ ዓሳ ብበረድ ኣብ ተላጃ ኣተዓቓቕባ ዓሳ ብበረድ ኣብ ተላጃ መፍረ ደቂቕ በረድ ባጽዕ መፍረ ደቂቕ በረድ ባጽዕ ምዕቃብ ዓሳ ብበረድ (ምትላጅ) ምዕቃብ ዓሳ ብበረድ (ምትላጅ) ኣገባብ ኣተዓቓቕባ ዓሳ ብበረድ ኣገባብ ኣተዓቓቕባ ዓሳ ብበረድ ሓዳስ ኤርትራ 1 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.182 ማይን ኣገዳስነቱን ማይን ኣገዳስነቱን", "char_count": 4532, "topic": "health", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04090", "text": "ማይ፡ ሓደ ካብ መሰረታውያን ጠለባት ደቂ-ሰብ’ዩ። ብዘይ ማይ ዝዀነ ህይወታዊ ምናልባት ንሓጺር እዋን ክሰርር ይኽእል ይኸውን። ግና’ኸ፡ ድሕሪ ውሱን መዓልታት ቀጻልነቱ ከብቅዕ ግድን እዩ። እዚ ስለ ዝዀነ እዩ እምበኣር፡ ውሕስነት ወይ ቀረብ ማይ ብዘይገደብ ብቐጻሊ ክረጋገጽ ዘለዎ። ኣብ ዓለምና ዘሎ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ ምቕሩሕ ኣይኰነን። ንኣብነት፡ ገለ ሃገራት ብሳላ ጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣአን ተሓጊዘን ማይ ብቐሊል ክረኽባ ክንዕዘብ እንከለና፡ ብኣንጽሩ ካልኦት ብዙሓት ድማ ኣብ ኣጻምእን ምድረ-በዳን ስለ ዝርከባ፡ ከም ሳዕቤኑ ብቐጻሊ ብዋሕዲ ማይ ክሳቐያ ይረኣያ። የግዳስ፡ እትነብረሉ ኣከባቢ ዕቚር ባህርያዊ ሃብቲ ማዩ ምእኩት ይዅን ውሑድ ብዘየገድስ፡ ምርግጋጽ ውሑስ ቀረብ ማይ ብኻልእ ኣማራጺ ዘይትካእ መሰረታዊ ጠለብ ደቂ-ሰብ እዩ። ምንጪ ማይ ካብ ዝነብሩሉ ከባቢ ምሒር ርሑቕ እንተ ዀይኑ፡ ማይ ንምጉራት ነዊሕ ሰዓታትን ሓያል ጉልበትን ስለ ዝሓቶም፡ ብሰንኪ’ዚ ካብ ትምህርቲ ክበኹሩን ክደናጎዩን ይግደዱ። ከም ሳዕቤኑ፡ ተመሃሮ ኣብ ኣካዳምያዊ ትምህርቶም ክደኽሙ ግድን ስለ ዝዀነ፡ መጻኢ ዕድሎም ኣብ ምልክት ሕቶ ክኣቱ ግድን እዩ። እንተዀነ፡ ብዙሕ ካብ ህዝቢ ዓለም ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ስለዝርከብ፡ መሰረታውያን ጠለባት ንምርካብ ነዊሕ ጒዕዞ ከም ዝተርፎ ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ሕጽረት ቀረብ ማይ ኣብ ሕርሻዊ ንጥፈት ልዑል ጽልዋ ኣለዎ። ሕርሻን ማይን ዘይነጻጸሉ መዳያት ካብ ኰኑ፡ ኣብ ክረምቲ ዝነጥብ ማይ ግድን ክዕቀብ ኣለዎ። እንተ ዘይኰይኑ፡ ዝናብ ኣብ ክረምቲ ሓመድ ባሕጒጉ ክዕዘር ኢድና ኣጣሚርና እንተ ርኢናዮ፡ ኣብ ሓጋይ ብሰንኪ ሕጽረት ማይ እንምገቦ ክንስእን ሃየንታ እዩ። ኣብዛ ዓለም እትደልዮ ኵሉ ብጻዕርና ዝረጋገጽ ስለ ዝዀነ፡ ድሌት ጽባሕና ንምርካብ ሎሚ ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ኣለና። ብዘይካ’ዚ፡ እቲ ንሕርሻዊ ንጥፈት ዘገልግል ማይ ረሳሕን ዝተበከለን ምስ ዝኸውን፡ ኣብ ጥዕና ሰብ ዘውርዶ ጒድኣት ቀሊል ኣይኰነን። ምእንቲ’ዚ፡ ማይ ምስ ብዙሕ ጽላታት ሰንሰለታዊ ምትሕሓዝ ስለ ዘለዎ፡ ዝያዳ ኣተኵሮ ተዋሂብዎ ድሒሩ ክስዕብ ንዝኽእል ብድሆታት ንምፍዋስ ብኣጋኡ ኵለንተናኣዊ ጠመተ ክግበረሉ ይግባእ። ኣብ’ተን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ሕጽረት ጥራይ ዘይኰነ ቀረብ ዝስተ ጽሩይ ማይ እውን፡ ካብ ቀንዲ ብድሆታት እዩ። ጽሬቱ ዘይተሓለወ ማይ፡ ንብዙሕ መዳይ እዩ ብኣሉታ ዝጸሉ። ንኣብነት፡ ሳዕቤን ዘይውሑስ ቀረብ ማይ ፈለማ ንጥዕና ዜጋታት’ዩ ዝሃሲ። ብኣውራኡ ድማ፡ ንቘልዑ የጥቅዕ። ብሰንኪ ጽሬቱ ዘይተሓለወ ማይ ዝኽሰቱ ማይ-ወለድ ሕማማት ኣብ ጥዕና ቈልዑ ዘኸትልዎ ጒድኣት ብቐሊሉ ዝጥመት ኣይኰነን። ስለዚ፡ ጽሬቱ ዘይተሓለወ ማይ ኣብ ሕብረተ- ሰብ ዘኸትሎ ጥዕናውን ማሕበራውን ጸገማት ኣዝዩ ብዙሕ እዩ። ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ዝምስክሮ እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ሰፊሕ ከባቢታት ዓለም ኣገልግሎት ማይ ገና ኣብ ፈለማ ስጒሚ’ዩ ዝርከብ ዘሎ። ብዙሓት ምስ ጥሪቶም ካብ ሓደ ምንጪ ማይ ከም ዝግልገሉ ይፍለጥ። ከም ሳዕቤኑ፡ ግዳይ ዝተፈላለየ ሕማማት ብምዃን መቕዘፍቲ የጋጥሞም። ስለዚ፡ ቀረብ ማይ ምስ ቀጻልነትን ውሕስነትን ህይወት ሰባት ዝተሓሓዝ ካብ ኰነ ብሰንኪ ሕጽረታቱ ንዝኽሰቱ ብድሆታት ንምጕዳል፡ ዝምልከቶም ነቶም ቀረብ ማይ ብቐሊሉ ክረኽቡ ዝኽእሉ ወይ ምንጪ ማይ ኣብ ጥቓኦም ዝዀነ ሰባት፡ ምናልባት ምሕደራ ኰነ ኣገዳስነት ማይ ጎሊሑ ዘይክረኣዮም ይኽእል ይኸውን እዩ። እንተ ነቶም ካብ ምንጪ ማይ ሓያሎ ኪሎ-ሜተራት ርሒቖም ዝነብሩ ዜጋታት ግን፡ እዚ ጕዳይ ናይ ሞትን ሕየትን ሕቶ እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ዝነብሩ ተመሃሮ ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ብዙሕ መዳያት ብቐጻሊ ዕብየትን ምዕባለን ይምዝገብ ኣሎ። ካብ’ዚ ምርኵስ ብምግባር፡ መነባብሮ ደቂ-ሰብ ኣዝዩ ቀሊልን ምቹእን ኰይኑ ኣሎ ክበሃል ይኽእል። ብውሑድ ዓቐን፡ ካብ 20-50 ሊትሮ ማይ ንእተፈላለየ መዓላ ከህልኽ ከም ዝኽእል መጽናዕትታት የነጽሩ። እዚ ዝተጠቕሰ ዓቐን ማይ ንእተፈላለየ መዓላ ማለት - ጽምኢ ንምርዋይ፡ መግቢ ንምስራሕ፡ ጽሬት ኣካላት ኰነ ካልእ ንጥፈታት ንምክያድ ከህልኾ ከም ዝኽእል ይግለጽ። ስለዚ፡ ምስ’ዚ ብቐጻሊ ዝዓቢ ዘሎ ቊጽሪ ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ከምኡ ድማ፡ ምስፍሕፋሕ ዓበይትን ንኣሽቱን ፋብሪካታት ጠለብ ብብዝሒ ዝሃልኽ ዓቐን ማይ ብቐጻሊ እናዓበየ ይመጽእ ኣሎ። ዋላ’ኳ መጠን ዝጥለብ ዘሎ ዓቐን ማይ እንተ ዓበየ ብመንጽሩ፡ ኣብ ምሕደራኡ ግና ቅጽበታዊ ዝዀነ ዕብየትን ለውጥን ኣይተመዝገበን ዘሎ። በዚ’ዩ እምበኣር ሕጽረት ቀረብ ማይ፡ ክንዮ ከባብያውን ሃገራውን ብድሆ ዓለምለኻዊ ስግኣት እናዀነ ካብ ዝመጽእ ሓጺር እዋን ዘየቑጸረ ዘሎ። ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ኣካላት ዋላ’ውን፡ ብሕታውያን ትካላት ንኡሳን ፕሮጀክትታት ብምሕንጻጽ፡ ህዝቢ መስተርሆት ንኽረክብ ብቐዳምነት ክሰርሑሉ ይግባእ። ስለዚ፡ ብሰንኪ ምንቁልቋል ትሕዝቶ ጽሩይ ማይን ዘይውሑስ ኣጠቓቕማ ሰባትን፡ ዘጋጥም ዘሎ ብድሆታት ብቐሊሉ መፍትሒ ኣይተረኽቦን ዘሎ። ብዘይካ’ዚ፡ እቶም ቀረብ ማይ ብቐሊሉ ንኽረኽቡ ዘይጽገሙ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ኣገዳስነት ማይ ብግቡእ ተረዲኦም ኣብ ምሕደርኡ ጥንቁቓት ክዀኑ፡ ነቶም ብቐጻሊ ብሕጸረት ማይ ዝሳቐዩ ዜጋታት ድማ ነባሪ ፍታሕ ንኽረኽቡ ምሁር ኣካል ብፍልጠቱ ኮታስ ምሉእ ሕብረተ-ሰብ ዓቕሙ ብዘፍቅዶ እጃሙ ከበርክት ይግባእ። ኣብ ዝዀነ ንጥፈት፡ ዕዉት ስራሕ ንኽፍጸም ግቡእ ምሕደራ ካብ ቀንዲ ረቛሒታት እዩ። ውሕስነቱ ዝሓለወ ጽሩይ ዝስተ ማይ ንምውዳድ’ውን፡ ብቐዳምነት ግቡእ ምሕደራ ክህሉ ይግባእ። ሎሚ ኣብ ERI-TV ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክ ኢንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 መደብ ገለብ ድሓን 14፡25 ቀስተ ድሕነት 14፡25 ፍረ ጻዕሪ 15፡10 ህርመት 16፡25 ካብ ዞባታት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ኮሜዲ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ማእገር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 4ይ ክፋል (ድግማ) ንህዝቢ ኣገልግሎት ቀረብ ማይ፡ ምውዳድ ጥራይ ኣኻሊ ኣይኰነን። እቲ ምንታይ፡ ንብቕዓትን ጽሬትን ማይ ዝከታተል ኣካል እንተ ዘየለ፡ ኣብ ጥዕናዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን መዳይ ዘኸትሎ ጎድንኣዊ ሳዕቤን ቀሊል ኣይኰነን። ስለዚ፡ ብሰንኪ ዘይውሑስ ኣጠቓቕማ ማይ፡ ዝስዕብ ጕድኣት ንምውጋድ፡ ኣህጉራዊ መዓልቲ ጽሩይ ዝስተ ማይ፡ ኣብ ቅንያት ምዝዛም ወርሒ መጋቢት ዓመት መጸ ይኽበር። ብቐንዱ፡ ኣብ 22 መጋቢት ጽሬቱ ዝተሓለወ ማይ ካብ ኵሉ ሕብረተ-ሰብ ዓለም ቆላሕታ ንኽረክብ ይበዓል። 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 ፈንቅል ሓደ ሰብ ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ 1 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.182", "char_count": 3771, "topic": "health", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04091", "text": "ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማይተመናይ ዚፕ ኮድ 1A158-7 ቁ/ገዛ A156 ብመለleይ ቁ1፡003371 ብስም ብርኽቲ ወልደማርያም ወልደሚካኤል ዝተመዝገበ ልብሬቶ ናይ ገዛ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ/ውን ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ብቁ/ቴለ 07471772 ደዊሉ ይርከበኒ፣ እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር።", "char_count": 313, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04092", "text": "ፍስሃየ ዓንደ ዘርአይ፡ ኣደይ ገነት በርሀ ገብራት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን03/04/26ኣብ ቤ/ፍ ቁ/47 ይቕረብ። ወ/ሮ ብርኽቲ ወልደማርያም ወልደሚካኤል 1.ሰናይት ዳኒኤል ተስፋማርያም 2. ፍስሃየ በርሀ በያን፡ ወድና ሳይሞን ፍስሃየ በርሀ ስለዝተሰውአ፡ ንሕና ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። ኣነ ግርማይ ከፈላ ምሕጽንቱ፡ ነቲ ብስመይ ዝተመዝገበ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ፤ ከባቢ ዚፕ ኮድ ኣባሻውል 1A132 ጎደና ሕመረት ኮልቦይ ቁ/ገዛ 27 መለለይ ገዛ ASD 00014929 ቁጽሪ ፓርሰል ASP 00013322 ዝርከብ ስፍሓት መሬት 44.00 ት/ሜ ቀንዲ ክፍልታት 2፡ 1 ክሽነ 1 ዓይኒ ምድሪ ተሰሪሕዎ ዝርከብ፤ ኣብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ብንብረት ቁጽሪ መዝገበ 8796/25 ብዕለት 01/10/2025 ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ገዛይ ስለ ዝሸጥክዎ’ሞ ናብ ስም ዓዳጊ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መኣገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ቤ/ጽ ካዳተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ሳሙኤል ተስፋዝጊ ጊደይ፡ ወኪል ሚዛን ተስፋዝጊ ጊደይ፡ ኣደይ ጽገ ኣብርሃ መድሃኔ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ኣቶ ግርማይ ከፈላ ምሕጽንቱ ወ/ሮ ተናኝ ኣዳሙ ወንድነህ፡ ብዓል ቤተይ ኢንጅ ግርማይ ገብረሂወት ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቀይ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወኪል ኤፍሬም ሃብተማርያም ኣነ ኣመልካቲ፡ ካብ ነፍ/ወላዲተይ ለተንስአ ዑቕባሚካኤል ብውርሲ ዝረኸብክዎ ገዛ ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ ምም/ን/ዞባ ጎዳይፍ ብቁጽሪ መለለዪ መሬት 0360 ሎት 68 ፓርሰል S ኣብ 523 ት/ሜተር ዝተደኮነ፡ ሰለስተ ቀንዲ ክፍልታትን ሓደ ሓጋዚ ክፍልን ዘጠቓለለ፡ ብስም ወላዲተይ ዝተመዘበ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ኣለኹ ዝብል ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ኣብ ውሽጢ ወርሒ እንተዘይኣምጺኡ፡ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ምዃነይ አፍልጥ። ሳልማ ፍጹም ገብረእንድርያስ፡ ምባል ተሪፉ፡ ሳራ ፍጹም ገብረእንድርያስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። ኣቶ ብርሃነ እምሃጽዮን ተስፋሚካኤል ብወኪል ሰለሙን ግደይ ሃይለሚካኤል ራህዋ ተኸስተ ሓጎስ፡ ተጸዋዒ ኣብርሃም ተስፋኣለም ዘርእዝጊ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ሞግዚት ጉዳይ ስለ ዘለካ፡ ን23/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። ት/ዕድመ ቶማስ ሓድሽ ድራር 2. ት/ዕድመ ሳራ ሓድሽ ድራር፡ ሞግዚት ኣስማይት ኤፍሬም ሃብተስላሴ፡ ኣቦና ሓድሽ ድራር ስለዝተሰውአ፡ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ሓረጎት ፍቓዱ፡ ብፍ/በ/ ዕዳ ንግስቲ ክብሮም፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1. ኣቶ መሓመድ ዑመር ባዕጊል 2. ወ/ሮ ሮዛርያ ፋውስቲኒ ፕሪሞ፡ ተጸዋዒ ዓምር መሓመድ ሳልሕ፡ ኣብ ልዕለኻ ናይ ውክልና ምስራዝ ክሲ ተመስሪቱ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብፍ/በ/መሰል 1. መድህን ገብረሚካኤል ጻዕዱ 2. ኤልሳ ሚኪኤል በርሀ፡ ብፍ/በ/ ዕዳ ታደሰ ሓጎስ ተስፋይ፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።", "char_count": 2448, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04093", "text": "ብዕረፍቲ እነፍቅሮ ክቡር ብዓል-ቤተይ ተጋዳላይ ግርማይ ሓድጉ፡ ዝተሰመዓኒ መሪር ሓዘን እናገለጽኩ፣ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛ ብምምልላስን ካብ ደገ ስልኪ ብምድዋልን ዘጸናናዕኩምና ፈተውትን ቤተሰብን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓልቲ ቤቱ ኤልሳ ተድሮስ ምስ ምሉኣት ስድራቤት ምስጋና ብዕረፍቲ እነፍቅሮ ክቡር ብዓል-ቤተይ ዶ/ር ሰመረ ወልዱ ምስግና፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ሃገረ ጀርመን ኣብ ሕማሙ ዝበጻሕኩምና፡ ሬሳ ኣብ ምፍናው ዝተሓባበርኩምና፡ ኣብ ጎዳይፍ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምና ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ከም ዝዓጸና ንገልጽ። ብዓልቲ-ቤቱ ወ/ሮ ትብለጽ ርእሶም ምስ ምሉኣት ስድራቤት ስዉእ ወልዱ ምስግና", "char_count": 481, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04094", "text": "ብዕረፍቲ እነፍቅሮ ወድና ኢሰያስ ሃይለ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ዘቃበርኩምናን፡ ብቴለፎን ካብ ደገ እናደወልኩም ዘጸናናዕኩምናን፡ ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ምሉኣት ስድራ ቤት ምስጋና ብዕረፍቲ እነፍቅሮ ኣቦና ኣቶ ኣረፋይኔ ምስግና ወልደሃዋርያት፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፡ ኣብ ዝባን እንግብ ዘቃበርኩምናን፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምናን፡ ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ምሉኣት ስድራ ቤት", "char_count": 303, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04095", "text": "ብዕረፍቲ ኣዚና ነኽብራ ወላዲትና ኣኽበረት ጋይም፡ ብዓልቲ ቤቱ ንነፍ/ሓጎስ ተድላ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ምስ ዓረፈት ኣብ ኣስመራ እንዳ ማርያም ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛና ዝተመላለስኩምን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብምድዋል ዘጸናናዕኩምናን የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ዓጺና ኣለና። ስድራቤት ነፍ/ሓጎስ ተድላ ሓዳስ ኤርትራ 1 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.182", "char_count": 244, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 6, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04096", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/03/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወልደጋብር ኣርኣያ ተባሂሉ ክእረመሉ ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ማእከል ኣስመራ ሰለሙን ግደይ ሃይለሚካኤል፡ ተጸዋዕቲ ነፍ/ሃለሚካኤል ወልደሚካኤል 1. ነፍ/ ትብለጽ ሃይለሚካኤል 1.1 ነፍ/ ተኸስተ ገብረሂወት 1.2 ሃብታይ ገብረሂወት ርግኣት ወልደገርግስ በራኺ፡ ወለደይ ወልደገርግስ በራኺ ጸጋይን ህድኣት ተስፉ መጎስን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ወ/ሮ ሰምሃር ምሕረትኣብ፡ ተጸዋዒ ኣቶ በረኸት ሚካኤል ሲላ፡ ናይ ሞግዝትነት ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1.3 ለምለም ገብረሂወት 1.5 ነፍ/ተኽኣ ገብረሂወት 2 ነፍ/በየነ ሃይለሚካኤል 2.ነፍ/ጀመር ዑቕባሚካኤል 3. ነፍ/ግደይ ሃይለሚካኤል 3.2 ሃይለ ግደይ 3.3 ኪዳነ ግደይ 5. ይሕደጎ ሃይለሚካኤል 1.1.1 ብርሃነ ተኸስተ 1.1.2 ፊልሞን ተኸስተ 1.1.3 ሰላም ተኸስተ 1.1.4 ፈቨን ተኸስተ 1.1.5 ስምረት ተኸስተ 1.1.6 ሄለን ተኸስተ 1.1.7ሮቤል ተኸስተ 1.5.1 ዊንታ ሚኪኤል 1.5.2 ዮስያስ ሚኪኤል 2.1.1 ሜሮን ተኽለ፣ ናይ ምቅሊት ውርሲ ክሲ መስሪቱ ስለ ዘሎ፡ ተጸዋዕቲ ካብ 1 ክሳብ ቁጽሪ 5 ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 10ይ መጋባእያ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ወ/ሮ ደሃብ የማነ ተስፋጽዮን፡ ተጸዋዕቲ 1. ተመስገን የማነ ተስፋጽዮን 2. ኣቶ ሙሉጌታ የማነ ተስፋጽዮን 3. ወ/ሮ ግደይ የማነ ተስፋጽዮን 4. ነፍ/ሰንበቱ የማነ ተስፋጽዮን ተተካኢ 4.1 ኣቶ ስምኦን ወረደጸሃይ ገብሩ፣ ኣብ ልዕለኹም ስም ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኽምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሰመረ ሃብተሚካኤል ተኽለ፡ ወዲ ሓወይ ዳዊት ሰለሙን ሃብተሚካኤል ንልዕሊ 12 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ኣቡኡን ኣዲኡን መወትቲ ስለ ዝኾኑ፡ ጥፉእ ምዃኑ ይተኣወጀለይ፣ ወራሲ ከኣ ኣነ ጥራይ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ውሊድ መ/ድስዒድ ኣብበከር፡ ምባል ተሪፉ፡ ውሊድ ኣሮን ስዩም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መርሃዊ ጎይትኦም ተድላ፡ ኣደይ ፍረወይኒ ገብረመድህን ክፍለማርያም ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቐሳቐስ ንብረታ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 1716, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04097", "text": "ኣቶ ዳኒኤል ሃይለ፡ ወ/ሮ ትርሓስ ይሕደጎ ፍጡር፡ ወኪል ዮርዳኖስ ዑቕባይ ፍስሃየ፡ ጓልና ብርጭቆ ጎይትኦም ስለዝዓረፈት፡ ውላድ ይኹን ሓዳር ስለ ዘይብላ፡ ንሕና ወለዳ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረታ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 206, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04098", "text": "ኣቶ መድህን ዛይድ ገብረማርያም ምባል ተሪፉ፡ መድህናይ ዛይድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኪኤ ባህረ ቀለተ ምባል ተሪፉ፡ ትኩእ ባህረ ቀለተ ተባሂሉ ክእረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 208, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04099", "text": "The Embassy of Japan is inviting applicants for the following position: Position Driver Number Required ኣቶ ኣብራሃም ኣስፍሃ፡ ተጸዋዒ ኣቶ ተስፋስላሴ ይፍጠር 2. ኣቶ ኣፈወርቂ ይፍጠፍ፣ ናይ ምክፍፋል ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን06/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ሰሎሜ ገብረስላሴ ሃብቱ፡ ብዓል ቤተይ ሚኪኤል ሃብተኢሰያስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ይቕረብ። Requirements • High School completed. • Fluent in English (speaking and writing) • Excellent communication and interpersonal skills • Excellent driving experiences and skills with 3rd grade driving license. Duties • Transportation of staff/guests of the embassy • Supporting general administrative duties e.g., courier services, shopping, etc. • Assisting diplomats of the embassy. • Other duties specifically instructed by diplomat of the embassy How to apply: Strictly submit the following necessary documents copy through the P.O. Box before closing date. 1ይ ደረጃ ቤት-", "char_count": 946, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04100", "text": "1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወ/ሮ ቅዱሳን ወልደሚካኤል ዘርእጋብር፡ ብዓል ቤተይ ተኽለ ገርጊስ ወልደሚካኤል ኣድሓና ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 171, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04101", "text": "ወ/ሮ ጸሃይነሽ ፍቃዱ ገብረሂወት፡ ብዓል ቤተይ በየነ መስፍን ኣለማዮ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ • CV (self-photo, date of birth, gender, home address, phone number, email, academic background and work experiences) • ID & driving license copy (Valid driving license) • National Service completion document. • Recommendation letter from the current or past employers. • Academic graduation certificates, diploma, etc. • Deadline for application: 10 days from the day of publication in the newspaper", "char_count": 570, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04102", "text": "ኣቶ ገብረክርስቶስ ፍስሃጼን ተወልደ፡ ብቁ/ሰሌዳ ER13910 ብቑ/ቻሲ JMBLND09 Wj7000559 ብቁ/ ሞተረ 4A65-7489 ሚትስቡሺ ዝዓይነታ መኪና ተጸዋዒ ማለት ነ/ሄር ተወልደ ድራር ብርሃነ ብስመይ ከየመሓላለፈለይ ስለ ዝሞተ፡ ብስመይ ይመሓላለፈለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኤልሳ በርሁ፡ ብዓል ቤተይ ምሕረትኣብ ወልደማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። Only shortlisted candidate will be contacted after the screening process. Address: Please mail your application to ለተብርሃን ሓየሎም ሃይለስላሴ፡ ብዓል ቤተይ ፍትዊ ገብረስላሴ መጐስ ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ 1. ኣቶ ወልደጋብር ኣርኣያ በርሀ፡ 2. ወ/ሮ ሰለማዊት ተወልደ መብራህቱ፡ ት/ ዕድመ ወድና 1. ምሩትስ ወልደጋብር 2. ምሩጽ ወልደጋብር ምባል ተሪፉ፡ ሴም", "char_count": 673, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04103", "text": "ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/7/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሃብተኣብ ኢሳቕ ጎይታኦም ምባል ተሪፉ፡ ሃብተኣብ ዒሳ ሚሎ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓብዱ እድሪስ ሎንጊ፡ ምባል ተሪፉ፡ ዓብዱ እድሪስ መሓመድ፡ ከምኡ’ውን ዓሻ መሓመድ ኣምብር ምባል ተሪፉ፡ ወ/ሮ ፋጥና ኣድም ኦኣሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳራ ወልደገርጊሽ ስባህቱ፡ ኣደይ ዑቕባማርያም ተወልደ ኣድሓኖም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ምስጋና ብዕረፍቲ ኣዚና እነፍቅራ ኣዴና ወ/ሮ ኣብርሀት ጴጥሮስ ኪዳነ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ሕማማ ቀብራ ዝተሳተፍኩምን ብቴሌፎን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ስድራ ቤት ነፍ/ ሻምበል ባሻይ ካሕሳይ ዘውደ ብስም ሃብተማርያም ገብረመስቀል ዘርኡ፡ ኣብ ዓዲ ከባቢ ዳዕሮ ጳውሎስ መወከሲ ቁ/000221 ቁ/ምስክር ወረቐት 000265 ፕሎት 35 ፓርሰል C ንመንበሪ ማዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ብቁ/ስልኪ 07207842 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ፡ መተካእትኡ ካብ ዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ሃብተማርያም ገብረመስቀል ዘርኡ", "char_count": 761, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04107", "text": "Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position; Project Engineer-Planning & Scheduling Number required – (01) Type of contract – Definite For 2 years Major Duties and responsibilities • Develops and maintains comprehensive project plans, schedules, and budgets, ensuring projects are completed on time and within scope General responsibilities: Develop Project Plans and Schedules: • Collaborate with Project Manager and stakeholders to document project goals, scope, timelines, and deliverables. • Create detailed project schedules using tools like MS Project, Primavera, or other project management software. • Set and enforce realistic deadlines, milestones, and timelines to ensure timely completion. Monitor and Track Progress: • Regularly update project schedules and progress reports to track project performance against set goals. • Identify potential delays or issues and propose corrective actions to minimize risks to the timeline. • Coordinate with project teams to ensure alignment with project plans. Resource Management: • Allocate resources effectively (labor, equipment, and materials) to meet project objectives. • Work with Resource Managers to ensure that the project has the necessary personnel and equipment at each phase. • Monitor resource utilization and suggest adjustments as needed to optimize project execution. Risk Management: • Identify potential risks and issues that could affect project timelines and deliverables. • Support development and implementation of mitigation plans to reduce risks and address challenges as they arise. Communication: • Act as a liaison between project teams, clients, contractors, and stakeholders. • Provide regular updates to Project Manager, senior management, stakeholders, and project teams on project status, timeline adjustments, and potential issues. • Facilitate meetings to ensure team members are aligned on priorities and timelines. Documentation and Reporting: • Prepare and maintain detailed project documentation, including schedules, status reports, change logs, and meeting minutes. • Ensure all project records are up-to-date and stored appropriately for future reference Budget and Cost Control: • Assist in budget planning and cost estimation. • Monitor project expenditures to ensure they are within budget and recommend adjustments where necessary. Quality Assurance: • Ensure the project plan incorporates quality assurance activities to ensure the final product meets project standards and client expectations. Post-Project Review: • Conduct post-project evaluations to assess what went well and identify areas for improvement in future projects. • Provide input for project planning processes for continual improvement. Profile: Qualifications and Experience Formal Education, Certifications or Equivalents • BSc in Civil engineering, Mechanical Engineering or Construction Management. Working Experience – Nature & Length • A minimum of 10 years’ experience in project planning out of which at least 5 years must have been on a mining project. • Must have a strong working knowledge in MS Project or P6. Leadership Experience – Nature & length of time • Ability to manage one’s own activities • Ability to prepare and deliver oral and written presentations for study and project reports. • Excellent communication, interpersonal and presentation skills. Other skills and abilities • Familiarity working in a multi discipline teams • Strong project management knowledge. • Knowledge of safety protocols and environmental regulations within industrial project sites. • Physical Requirements • Willingness to work on-site, sometimes in challenging environmental conditions. • Ability to stand, walk, and inspect installations across the project site for extended periods. General Information and other requirements: • Place of Work: AMSC Site • Type of contract: Definite (02) Years • Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. • Address: Please mail your applications to. Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea • Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara • Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 1 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.182 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን", "char_count": 4982, "topic": "economy", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04108", "text": "“ንእሽቶ ሸቶ እንተ ሓሲብካ፡ ንእሽቶ ዓወት ኢኻ ክትጽበ ዘለካ። ዓቢ ሸቶ እንተ ሓሲብካ፡ ዓቢ ዓወት ክትሓፍስ ትጽቢት ትገብር።” - - ደቪድ ጆሴፍ ሽዋርዝ ደቪድ ጆሴፍ ሽዋርዝ “ሸቶታት ከቶ ቀለልቲ ክዀኑ ዘለዎም ኣይመስለንን። ዋላ ኣብ እቲ ግዜ እቲ ዘይምቹኣት እንተ ዀኑ፡ ዝያዳ ንኽትሰርሕ ዝደፍኡኻ ክዀኑ ይግባእ።” - ማይክል ፈልፕስ ማይክል ፈልፕስ ብዛዕባ ሕጽረታት እናነገሩ፡ ንሸቶኻ ከም እትድርት ስለ ዝቕስቡኻ እዩ። ብዛዕባ ከምዚ ዓይነት ምኽሪ እኹል ጥንቃቐ ግበር። እቲ ምንታይሲ፡ ኣብ መወዳእታ ንዓቕምኻ ከም እትድርት እዩ ዝገብረካ። ብዙሓት ሰባት ነቲ ስድራኦም ዝዛረብዎ ቋንቋ ጥራይ እዮም ዝዛረቡ። ግዜኦም ወፍዮም ተወሰኽቲ ቋንቋታት ከጽንዑ ከቶ ኣይሓስብዎን እዮም። መብዛሕትና ብውሳነ ወለድና፡ ዓርከ-መሓዙትናን መምህራንናን ምሒር ንጽሎ ኢና። ከም ውጽኢቱ፡ ንሸቶታት ናይ እቶም ዝቐርቡና ሰባት ዝፈልጥ ሰብ፡ ናትና ሸቶ እንታይ ከም ዝመስል ክግምት ይኽእል እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ንሕናን ሸቶታትናን ብኸባቢና ክንጽሎ ልዑል ተኽእሎ እዩ ዘሎ።", "char_count": 602, "topic": "education", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04109", "text": "ንዓቕምኻ እንተ ደኣ ኣነኣኢስካዮ፡ ንዓኻ ብልክዕ ዝምጥን ግቡእ ዒላማ ከቶ ክትወቅዕ ኣይትኽእልን ኢኻ። ንእሽቶ ሸቶ ጥራይ እንተ ሓንጺጽካ እውን፡ ደርማስ ስጕምቲ ክትወስድ ከቶ ኣይትድረኽን ኢኻ። ነዞም ዝስዕቡ ኣገደስቲ ነጥብታት ኣብ ግምት ምእታዎም ጽቡቕ እዩ፥ ካብ እቲ ዝነበርካዮ ብዓሰርተ ዕጽፊ ምስራሕ፡ ኩሉ ሰብ ዝቕበሎ ከም ዘይኰነ ርዱእ እዩ። እቶም ተራ ህይወት ወይ ማእከላይ ህይወት ከሕልፉ ዝደልዩ፡ ከቢድ ጻዕሪ ክገብሩ ፍቓደኛታት ኣይኰኑን። እቶም ከይሰርሑ ብተስፋ ጥራይ ዝነብሩ እውን፡ ርሃጾም ከፍስሱ ወይ ንኣእምሮኦም ኣበርቲዖም ከስርሕዎ ተበግሶ ክወስዱ ድሌት የብሎምን። (1) ሸቶኻ ንገዛእ ርእስኻ እምበር፡ ንኻልኦት ኢልካ ኣይኰንካን እትሕንጽጾም። (2) ኣብ ትሕቲ ጸሓይ ዝዀነ ነገር ይከኣል እዩ። (3) ካብ እቲ ንዓኻ ዝመስለካ ንላዕሊ፡ ኣብ ውሽጥኻ ዓቕሚ ኣለካ። ገለ ሊቃውንቲ ስነ ልቦና፡ ሸቶኻ እንታይ ክኸውን ከም ዘለዎ ኣነጺሮም ኣይነግሩኻን እዮም። ንሳቶም ባዕልኻ ሸቶኻ ንኽትሕንጽጽ እዮም ዝድርኹኻ። ነዚ ተገንዚብካ፡ ንዓኻ ከርብሓካ ዝኽእል ንጹር ሸቶ ኣብ ምሕንጻጽ ክትሓምቕ ኣይግባእን። (4) ዓወት ግቡእካን ሓላፍነትካን እዩ። (5) ኣብ ዓለምና ሕጽረት ዓወት የለን። (6) ዓቐን ሸቶኻ ብዘየገድስ፡ ስራሕ ይሓትት እዩ። ደርማስ ስጕምቲ ምውሳድ ነቶም ብርቂ ህይወት ከሕልፉ ባህጊ ዘለዎም ሰባት እዩ፡ ምሉእ ብምሉእ ዝሰማምዖም። ንሳቶም ብኣቋራጭ ወይ ብምትላል ዘይኰኑ፡ ብቕንዕናን ብተወፋይነትን እዮም ንዓወቶም ኣተኣማማኒ ዝገብርዎ። ሓንሳእ ነዞም ኣምራት ምስ ገምገምካዮም፡ ኣብ መንበርካ ኮፍ ኢልካ፡ ህድእ ኢልካ ንሸቶኻ ኣነጺርካ ሓንጽጾ። ክሳብ ንሸቶኻ እትጭብጦ፡ ንሸቶኻ መዓልታዊ ደጋጊምካ ካብ ምጽሓፍ ከቶ ብዛዕባ ሸቶኻ ንሰባት ምምኻር ዝጽላእ ኣይምዀነን። እቲ ጸገም ዝኸውን ዘሎ እምበኣር፡ መብዛሕትኦም ሰባት ዕዉታት ሰባት ኣብ ዕድል ኣይኣምኑን", "char_count": 1058, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04110", "text": "ብዙሕ ግዜ ውድድር ጽቡቕ ምዃኑ ክንገር ሰሚዕና ወይ ኣንቢብና ንኸውን ኢና። ብልክዕ ግን፡ ውድድር ንመን እዩ ጽቡቕ ወይ ንመን እዩ ዘርብሕ? ውድድር እንተ ሃልዩ፡ ምናልባት ንዓማዊል ዝሓሸ ኣማራጺ ከም ዝህልዎም ክገብር ይኽእል ይኸውን። ኣብ መንጎ ትካላት ውድድር ከም ዝዓስል እውን ክገብር ይኽእል እዩ። ዓብለልቲ ኮይኖም ይወጽኡ። ቅድም ቀዳድም ኣብ ገዛእ ርእስኻ ኢኻ ክትተኣማመን ዘለካ። ንናህሪ ናይ እቲ ገስጋስ ባዕልኻ ከም እትቕልሶ ዘለኻ ኣረጋግጽ። ንስኻ ዘይኰንካ ንኻልኦት ክትመስል ዘለካ፡ ካልኦት ንዓኻ ከም ኣርኣያ ዝጥምቱኻ ዓይነት ሰብ እንተ ዀንካ እዩ ዝያዳ ዝምረጽ። ንሸቶኻ ምስ ውድድር ኣይተተኣሳስሮ። ኣብ ልዑል ፈጠራውነትካ ብምትእምማን፡ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ እትስርዓሉ መንገዲ ከተጣጥሕ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ክንዲ ምስ ካልኦት ክትወዳደር ክትብል፡ ደድሕሪኦም ዘብዘብ እትብል፡ ቀዲምካዮም ብምሕላፍ መን ምዃንካ ከተመስክር ይግባእ። እዚ ክበሃል እንከሎ፡ ንተመኵሮ ካልኦት ሰባት ከነጽንዕ የብልናን ከስምዕ ኣይግባእን። ዕላማ ናይቲ መጽናዕቲ ግዳ፡ ንተመኵሮኦም ንምቕዳሕ ዘይኰነ፡ ናብ ካልእ ዝበረኸ ደረጃ መንጠሪ እዩ ክኸውን ዘለዎ። “ምውድዳር ጥዕና እዩ።” ክበሃል ብተደጋጋሚ ንሰምዕ ኢና። ገለ ሊቃውንቲ ግዳ፡ ምስ እዚ ልሙድ ኣበሃህላ ኣይሰማምዑን እዮም። ንሳቶም፡ “ውድድር ንፈጠራዊ ኣተሓሳስባኻ ይድርቶ እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ እቲ ኣብ ውድድር እተጸምደ ሰብ፡ ኣብ ክንዲ ብዛዕባ ነብሱ ዝሓስብ፡ ብዛዕባ መወዳድርቱ እንታይ ከም ዝገብሩ ዘለዉ ክሓስብ እዩ ንዝበዝሐ ግዜኡ ዘባኽኖ።” በሃልቲ እዮም። እወ ውድድር ንናይ ገዛእ ርእስኻ ራእይ ዝድርት ወይ ዘሕጽር እዩ። ገለ ወነንቲ ትካላት ንጹር ሸቶ ወይ ራእይ የብሎምን። ንሳቶም በቶም መወዳድርቶም ጥራይ እዮም ዝጕተቱ። ካልኦት ትካላት ክሕንበባ እንከለዋ - ምስኣተን ትሕንበብ፡ ንሳተን ክዳኸማ እንከለዋ - ምስኣተን ትዳኸም እንተ ዄንካ፡ መጻኢኻን መጻኢ ናይ ትካልካን ከቶ ብሩህ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ኣብ እዚ መዳይ ብዙሕ ግዜ ከም ጽቡቕ ኣብነት ዝጥቀስ፡ ትካል ኣፕል እዩ። ኣፕል ኮምፕዩተርን ስማርትፎንን ሰሪሑ። የግዳስ ነቲ ንብዓል ‘ደል’፡ ኣብ ዝዀነ ዓውዲ ክትሳተፍ እንከለኻ፡ እቶም ኣብ ውድድር ዝጽመዱ ሰባት፡ ካብ ኣብ ፈጠራ ንላዕሊ ኣብ ምቕዳሕ እዮም ዝኣምኑ። ብመንጽሩ እቶም ኣርሒቖም ዝሓስቡ ዕዉታት ሰባት፡ ኣብ ፈጠራ እምበር፡ ኣብ ምቕዳሕ ኣይጸቕጡን እዮም። ንሳቶም ኣብ ፈጠራ ስለ ዝጽመዱ፡ ኩሉ ሻብ ቀዳሞት ምዃኖም ልዑል ርእሰ ተኣማንነት እዩ ዘለዎም። ኣብ መጠረሽታ ኸኣ፡ ኣብ እቲ ዝነጥፉሉ ዓውዲ ብቐሊሉ ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል እዮም። ንሳቶም ንዝንባለ ኣእምሮኦም ብዝግባእ ወዲቦም፡ ንስራሖም ናብ ዝለዓለ ደረጃ ከብጽሕዎ እዮም ዝሕልኑ። ብተግባር ከኣ፡ ኣብ እቲ ዝደለይዎ ደረጃ ከይበጽሑ ከቶ ኣይድቅሱን እዮም።", "char_count": 1591, "topic": "economy", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04111", "text": "ጌጋ ቐመር (miscalculation) ኣብ ስራሕ ኣየዐውተካን እዩ። ክሳብ ክንደይ ዘይዕቱብ ከም ዝዀንካ፡ ብመሳርሕትኻን ኣስራሕትኻን ከም እትከዓብ ክገብረካ እውን ይኽእል እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ዓቕምካን ዓቕሚ ናይቲ እትሰርሖን ኣብ ምምዛን ከቶ ሰናፍ ክትከውን ኣይግባእን። ኣብ እዚ ምዕቡል ዘመን ንጹር ሸቶ ከይሓንጸጽና እንነብር ሰባት ሒደት ኣይኰንናን። ከም ሳዕቤኑ፡ ብልክዕ ንዕወት ከም ዘለና ወይ ከም እንፈሽል ዘለና ከይፈለጥና ስቕ ኢልና ጥራይ ስራሕና ንቕጽል። እዚ ኸኣ፡ ንህይወትና መቐረት ወይ ዕብየት ከም ዘይህልዎ እዩ ዝገብሮ። ገለ ሰባት ናይ ገዛእ ርእሶም ዓቕሚ፡ ደንጕዩ ዝርድኦም ኣለዉ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ከቢድ ጣዕሳ ይወድቁ። “ክሳብ ክንዲ እዚ ዓቕሚ ከም ዘለኒ ኣቐዲመ ዝፈልጥ እንተ ዝነብር ነይረ፡ ሕጂ ወናኒ ዓቢ ትካል ምዀንኩ ነይረ።” እናበሉ ዝዛረቡ ሰባት ኣብ ዕለታዊ ህይወትና የጋጥሙና እዮም። ካብ ንሓዋሩ ዓቕምኻ ከይፈለጥካ ምንባር፡ ደንጕኻ ዓቕምኻ ምፍላጥ ይምረጽ። ‘ንእሽቶ’ ሓሳባት ወትሩ ተመሊሱ ንዓኻ እዩ ዘጥቅዓካ። ምሳኻ ዝነበሩን ብድሕሬኻ ዝነበሩን ከይተረፉ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ማሕዲጎምልካ ክሓልፉ ይኽእሉ እዮም። እዚ ተመሊሱ ንዓኻ ርእሰ ምትሓት ከም ዝስማዓካ ክገብረካ ይኽእል። ናብ ታኼላ ጭንቀት ክሸምመካ እውን ይኽእል እዩ። ገሌና ዓቕምና ዘይንፈልጠሉን እንድረተሉን ምኽንያት፡ ሸቶና ብኻልኦት ሰባት ስለ ዝጽሎ እዩ። ኣብ ከምዚ ኵነት፡ ንኻልኦት ሰባት ምውቃስ ኣየድልየናን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ንስኻ ዕድል እንተ ዘይትህቦም ነይርካ፡ ካልኦት ሰባት ኣብ ሸቶኻ ኢዶም ኣይመእተዉን ነይሮም። ኣብ እዚ ግዜ እዚ፡ ኣብ ዓለምና ንነገራት ኣነኣኢስካ ናይ ምርኣይ ዝንባለ እናሳዕረረ ይመጽእ ኣሎ። ንነገራት ብልክዕ ዓቕምሞ ክትገጥሞም እንተ ደኣ ዘይክኢልካ፡ ኣብ ልክዕ ግዜ ክትዓምሞም ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣብ ልክዕ ግዜ ዘይተዓመመ ስራሕ፡ ዘየድሊ ናይ ስራሕ ምድርራብ ይፈጥር እሞ፡ ኣብ መወዳእታ ልዕሊ ዓቕምኻ ከም ዝዀነ ክስማዓካ ይኽእል። ኣብ ስራሕካ ዕዉት ንምዃን ነዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ግምት ምእታው ኣገዳሲ እዩ፥ 1. ሸቶኻ ብግቡእ ኣነጽር። 2. ንሸቶኻ ምስ ካልኦት ዕላማታትካ ከም ዝዛመድ ግበሮ። ንነገራት ምሒር ኣነኣሲካ ምርኣዮም ወይ እምበረ መጠን ኣጋኒንካ ምርኣዮም ጽቡቕ ኣይኰነን። እቲ ምንታይሲ፡ ኣብ ስራሕካ ወይ ህይወትካ ውጽኢታዊ ከም ዘይትኸውን እዮም ዝገብሩኻ። ብሰሪ ቅኑዕ ሚዛን ዘይምውሳድካ ዝስዕቡኻ ፍሽለታት፡ መብዛሕትኡ ግዜ ሳዕቤኖም ቀሊል 3. ንሸቶታትካ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ጽሓፎም። ካብ ድቃስካ ክትበራበር እንከለኻ ይዅን ናብ መደቀሲኻ ክትከይድ እንከለኻ፡ ንሸቶታትካ ምኽላስ ክትህከ ኣይግባእን። ‘ኣይቢኤም’፡ ‘ሪም’ ከምኡ እውን፡ ካልኦት ንዝሰርሕዎ ኣይኰነን ቀዲሑ። ኣፕል ኣይወዳደርን እዩ። ኣፕል ኣውራ መራሒ ኩባንያታት ኰይኑ እዩ ወጺኡ። ክንዲ ዝዀነ፡ ካልኦት ኩባንያታት እየን ንኣፕል ኣብ ምቕዳሕ ተጸሚደን ዘለዋ። ተኽእሎ ኣሎ። ትሕቲ ልሙድ ውጽኢት እንተ ኣምጽአ እውን፡ ዘገርም ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ናይ መብዛሕትአን ትካላት ሕጋጋት፡ ቅጥዕታትን ያታታትን፡ ሓደስቲ ሓሳባት ከይምንጭዉ ሓሊኾም ዝሕዙ እዮም። ብኸመይ ኢኻ ኣብ እቲ እትነጥፈሉ ዓውዲ ጐብለል ዄንካ ክትወጽእ እትኽእል? እቲ ቐዳማይ ስጕምቲ፡ ጐብለል ንምዃን ምውሳን እዩ። ጐብለል ክትከውን እንተ ዄንካ እምበኣር፡ ነቲ ካልኦት ከይሰርሕዎ ዝሓንገዱዎ፡ ክትሰርሖ ተበግሶ ምውሳድ እዩ። እዚ ቅኑዕ እዩ - እወ ነቲ ንሳቶም ዘይሰርሕዎ ስራሕ ምስራሕ ኣገዳሲ እዩ። ካብ ምስ ካልኦት ትካላት ኣብ ቅድድም ተሸሚምካ፡ ስም ስራሕካን ትካልካን እተበላሹ፡ ረጊእካ ብሉጽ ስራሕ ብምብርካት፡ ነባሪ ዓወት ከተመዝግብ እዩ ዘዋጽኣካ። ብሉጽ ስራሕ እንተ ኣበርኪትካ - ዓማዊልካ፡ መወዳድርትኻን ዕዳጋኻን ባዕላቶም ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ክሰርዑኻ ይኽእሉ እዮም። ኣብ እቲ ንስኻ እትነጥፈሉ ዓውዲ፡ ካብ እቶም ኣብ ከባቢኻ ዝርከቡ ሰብ ትካላት ዝወሓደ ገንዘብ ክህልወካ ይኽእል ይኸውን። እዚ ምሒር ተስፋ ከቝርጸካ ኣይግባእን። ንሳቶም ገንዘብ ስለ ዝሃለዎም ምናልባት ካባኻ ንላዕሊ ንመወዓውዒ ገንዘብ የውጽኡ ይዀኑ። ንስኻ እውን፡ ብመንገዲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብምውዕዋዕ ዝሓሹ ዓማዊል ኣብ ምርካብ ክትነጥፍ ትኽእል ኢኻ። ንኻልኦት ክሰርሕዎ ዘይደፍርዎ ስራሕ ምዕያይ፡ ማእለያ ዘይብሉ ረብሓታት እዩ ዘምጽኣልካ። ቅድም ቀዳድም ዘይነበረካ ልዑል ርእሰ ተኣማንነት ከም ዝሰርጸካ ይገብር። ካልኣይ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ጥርዚ ዓወት ንኽትበጽሕ የኽእለካ። ሰባት ንገለ ስራሕ ክሰርሕዎ ዘይደልዩሉ ምኽንያት ዝተፈላለዩ ክዀኑ ይኽእሉ እዮም። ምናልባት እቲ ስራሕ ልዑል ጻዕርን ተወፋይነትን ስለ ዝሓትት ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ከምዚ ኵነታት ካባኻ እንታይ ከም ዝድለ ከቶ ክጠፍኣካ ኣይክእልን እዩ። እወ ካባኻ ዝድለ፡ ልዑል ጻዕርን ተወፋይነትን እዩ። “ዝበለጽካ ንምዃን ንዝበለጹ ክትስዕር ይግባእ።” - ጋሪ ሪያን ብለየር - ጋሪ ሪያን ብለየር “ንዓይ እቲ እንኮ መወዳድርተይ ገዛእ ርእሰይ እዩ። እዚ ማለት ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ክዓብን ክምዕብልን ከም ዘለኒ ቈሪጸ ተላዒለ እየ።” - ፍራንክሊን ሩዝቨልት ፍራንክሊን ሩዝቨልት ሓደ ትካል ብልሙድ ኣሰራርሓ ጥራይ ዝነጥፍ እንተ ዀይኑ፡ ልሙድ ውጽኢት ጥራይ ከምጽእ ልዑል", "char_count": 2913, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04113", "text": "//10፡10 ቅ.ቐ./ኣስመራ// //10፡10 ቅ.ቐ./ኣስመራ// 23 ሓምለ 2019 23 ሓምለ 2019 “ሰብ ኣበይ ይርከብ፧” “ኣብ ኵሉ። ሰብ ዘይብሉ ቦታዶ ሃልዩ።” “ከምዚ ከማይን ከማኻንሲ’ወ ሓቂኻ፡” በለኒ ሓደ ፈታዊየይ ንጥዑማት ሰባት ናይ ህይወቱ ዘኪሩ። “ቀደም ዝነበረ ድኣ ኵሉ ጥዑም ኰይኑ ይስምዓካ። ሎሚ ምሳኻ ዘሎ ጥዑም ሰብ ክትርኢ ዘይከኣልካ ከይትኸውን፧” “ኣይምሰልካ! ሰብ ቀደም’ዩ ነይሩ፡” በለኒ። ‘እቲ ናይ ቀደም ዝበሎ ሰብ፡ ኣብቲ ናይ ቀደም ኵነት ከምቲ ዝበሎ፡ ኣብዚ ሎሚ ዘሎ ክውንነት ከምቲ ትጽቢቱ ምዀነሉዶ፧’ ኢለ’ኳ ቍሩብ ሓሲበ። ሓሰበይ ክሳብ ዝቕንጥወኒ ክዓሙቝ ኣይደለኹን። ካብ ምስትንታን ግን ኣይበዀርኩን። “ሰብ ኣበይ ይርከብ፧” ኢለ ንዝኽረይ በብሓደ ክፍትሽ እንከለኹ፡ እቶም ኵሎም መተዓቢተይ ዘከርኩዎም። ሕውነቶም ግዲ በዚሑ ኣብ ሚዛን ከቐምጦም ከበደኒ። ንግዜ ቍልዕነተይ ወርቃዊ ዝገበሩ ብሩኻት እዮም። ብዘይካ ጥዑም ዝኽሪ ካልእ የብለይን። ካብቲ ሰብ ዝሸተትኩሉ ዕድመ ግን ሰብ ሃሰው ኢለ። ካብቶም ዝበለጹ ናይ ህይወተይ ሰብ፡ ዝበዝሑ ሳዋ ዝሃበትኒ ሰብ ነበሩ። ካብ ጥሪ 2001 ክሳዕ መስከረም 2003 ምሳይ ዝነበሩ ደቂ ኣሃዶይ ነበር ኣባላት ማእከላይ ድኳን - ሳዋ። ውሑዳት ናብ ሓይሊ ኣየር፡ ገለ ከኣ ንኣፍሂምቦል፡ ኵሉና ኣብ ሳዋ ኢና ተሰቲና ዝተረፍና። ኣነን ከምዚ ከማይን 26 ኣወዳት ናብታ ውሑዳት ኣባላት ዝነበሩዋ ማእከላይ ድኳን እተባህለት ኣሃዱ ተጸንበርና። ልደት ሕልፍ ምስ በለት 8/1/2002 ኢና ዓፊሽ መፊሽና ሒዝና ዝመጻእና። ብዘይካ ውሑዳት ንሓድሕድና ንፋለጥ ኣይነበርናን። ኵሉና ብቕድሜና ዘፋነናዮምን ብድሕሬና ናይ ዝገደፍናዮምን መተዓልምትና ምፍልላይ ጐዲኡና ስለ ዝነበረ ቀልጢፍና ኢና ተወሃሂድና። ነታ ኣሃዱ ድቦላ ኢና ወዲቕናያ። ሄኖክ፡ ድሓር ወዲ ደሪዕ ሳጓ ዘውጻእናሉ ንእሽተይ ወዲ፡ ኣመት ከብድና “ሰብ ኣበይ ይርከብ፧” ኢለ ንነብሰይ ሓቲተያ። ኣብዛ ንእስነተይ ብዙሓት ሰባት እፈልጥ። ምስ ውሑዳት ከኣ እቐርብ። እንተስ ጸዋራት ረኺበ፡ እንተስ እንታይ በሃሊ ኰይነ፡ ብዝኸድኩዎ ዝገጥሙኒ ሰባት ጥዑማት እዮም። ዘረባይ ከጥዕም ኢለ ኣይሓሰኹን። ግዳ ዕድለኛ’የ። ድሕሪ ታዕሊም ምዝዛምና ተዓለምቲ 15 ዙርያ ብዘይካ ከዕርፍ’የ፡’ እብል። ምስ ርኣኹኻ ግን ኵሉ ይድምሰስ፣ ጸሊአካ ከም ዘይቀነኹ፡” ትብለኒ። ኣነ ከኣ ከምኡ’የ ዝኸውን። እንታይ ከም ትገብር ይጠፍኣካ። ዝዀነ ክኸውን ንጽባሕ ከይትገድፎ፡ ዘይጽባሕ ጽባሕ ከይከውን የፍርህ። ዓሻ ኣካይዳ ከይከውን እፍርህ። ፍርሐይ ማሕንቖ ኵሉ ነገራተይ እዩ። ኣብ ፍቕራዊ ህይወተይ ጥራይ ኣይኰነን። ኣብ ህይወተይ ዝጸልኦ ነገር ተስፋ ምቝራጽ እዩ። ኣብዚ ጕዳይ’ውን ተስፋ እቘርጽ ከይህሉ ኢለ ሓሲበ ነይረ። እቲ ኣነ ኣብ ናብራይ ዝቃለሶ ርእየ፡ እንእስ እምበር እዓቢ ከም ዘየለኹ እፈልጥ ኣለኹ። ኣብ ቀዳማይ ገጽ ዳየረይ ዘላ መዘኻኸሪ ዘኪረ።", "char_count": 1610, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04114", "text": "09 09 መስከረም ኣዕልልኒ፡” ኢለ ኣዋጢረያ፣ ኣብ ውሽጣ እንታይ ኣሎ ጽቡቕ ገይረ እፈልጥ እየ። ኣብ ውሽጠይ እንታይ ዓቝረ ምህላወይ ንሳ’ውን ብመጠኑ ትፈልጦ ኣሎዋ። እናኣደንገጸትኒ ስቕ ኢለ ተጸብየያ። ኣቲ ዳየረይ! እናርኣኹ እነሰማዕኩ ፍቕረይ ከየማዕድዋ እፈርህ ኣለኹ። ኣብ ናይ ሎሚ ርክብና ኵሉ ሻቕሎትና ከነውጽኦ ዋላ ኣይንኽኣል’ምበር ክንጅምሮ ነይርና። ክልተና በብስራሕና መገሻ ይጽበየና ኣሎ። ኣብ ውሽጥና ኰይኑ ከዕገርግረና ዝቐነየ ሓሳብ፡ ክንዘራረበሉ ደልየ። ነቲ ዝርርብና ከመይ ገይረ ክሕዞ ከም ዘሎኒ ነዊሕ ሓሲበ። ሓደ መገዲ እንተ ዘይኣትሒዘዮ ተቶኲሱ ካልእ መልክዕ ከይህብ እፈርሕ እየ። “በቃ! ሎሚ እኣምነካ የለኹን፡ ” ኢላትኒ። ንዘረባይ ኣይኰነትን ዘይትኣምኖ፣ ምስ ካልኦት ከይዘውር’ውን ኣይኰነን፣ ከም ዘፍቅራ ትጠራጠር’ውን ኣይመስለንን። ኣብዘን ዝሓለፈ ኣዋርሕ ከም ዝበደልኩዋ ይርድኣኒ ነይሩ። ንሳ፡ ንዓይ ከምኡ ገይራትኒ እንተ ትኸውን ኢለ ክሓስቦ እንከለኹ ዝጽወር ኣይኰነን። ኵሉ ሳዕ ኣብ ቦታኣ ኰይነ ክሓስብ እፍትን። እቲ ንሳ ጸይራቶ ትኸይድ ኣጸቢቑ ይመረኒ። “በቃ! ክሳዕ መዓስ ከጸብያ፡ ፍቕርና ብህይወቱ እናርኣየ ክንቀብሮ ክንጭክን ኣሎና፡ ” እብል። ንጽባሓይቱ ግን ከምቲ ንሳ ትገብሮ’የ ዝገብር። ኵሉ ኵነታታ ማዕረይ ትፈልጢ ኢኺ ዳየረይ። ስድራኣ ልዕሊ ካልእ ግዜ ንመርዓን ደርዓን ከም ዝተዃትኹዋ ፈሊጠ ኣለኹ። ብምሉእ ልባን ቀልባን ከም ተፍቅረኒ እፈልጥ እየ። ሎሚ ምሸት “ፍቕሪ በይኑ ኵሉ ነገር ክዀነልና ኣይክእልን’ዩ፡” ኢላትኒ። ፍቕሪ እዚ ዕደ! ዝስዕሮ ከም ዘየለ ዓው ኢለ እምድረሉ ከም ዘይነበርኩ፡ ሕጂ በዛ ናብራና ክፍተን እርእዮ ኣለኹ። ዕላልና ብምንታይ ከም ንጅምሮ ምስ ጠፋኣኒ፡ “ኣብ ውሽጥኺ ዘሎ “ኵሉ ግዜ ‘መጻኢ’ ብዓቢኡ እንተ ርኢኻዮ ዘይስገር፡ ዘይሕኰር እምባ ኰይኑ ክስምዓካ ይኽእል እዩ። ንስኻ ካብ ምንባር ደው ኣይትብልን ኢኻ። ካብ ጥቕሉል መጻኢ ሓደ ተልዕል ኣለኻ። ነፍሲወከፍ መዓልቲ ከይተፈለጠትካ ትሓልፍ እንተ ኰይና፡ እቲ እምባ ዝመስል መጻኢኻ ከኣ ከይተፈለጠካ ጐልጐል ይኸውን ኣሎ ማለት’ዩ። ስለዚ ሓወይ፡ ንመጻኢኻ ኣይትፍራሓዮ፣ ሎሚ “ጽልእ ኣቢለካ’የ ዝቕኒ። ‘ረኺበ ትዝርብ ኣቢለ “ማዓ-ሳላማ” ኢለ", "char_count": 1243, "topic": "culture", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04115", "text": "መዝገብ መዝገብ ዕለታዊ ዕለታዊ ዝኽሪ ዝኽሪ ገይራ፡ ሓንቲአን፡ ሳንኬሎ ማይ መሊኣ ብግስ ምስ በለት፡ ሓደ ካባና ከይዱ ሳንኬሎኣ ተቐቢሉ ኣብጽሓላ። ዓቢ ዘስሕቕ ኣጋጣሚ ረኺብና ብዙሕ ስሒቕና። ምስ ተመልሰ ግን እዝናን ጽን በልናዮ’ሞ ብዝሐን ነገረና። ቲቲ፡ ምሕረት፡ ቤቲ፡ ጁዲ፡ ወይዘር፡ ስምረትን ሄለንን ነበራ። ክገብር ላዕልን ታሕትን በለ። ሄኖካ፡ ቈጽሊ ለሚን ዝኣተዋ ሻሂን ባኒን ካብ እንዳ ሰይጣን፡ (እንዳ ሰይጣን ናይ ሳዋ ዘይፈልጦ ክህሉ መቸም ኣይጽበን)፡ ኣምጺኡ መገበና። እታ ሻሂ እቲኣ ሽታኣን መቐረታን ክሳዕ ሎሚ ኣይርሰዓን። መልክዕን ውሪሕሪሕን መማድብተይ ድማ ከምኡ። ሄኖክ ዓቢ፡ ኣብርሃም፡ ተስፋህይወት፡ ሄኖክ ንእሽተይ፡ ጆቫኒ፡ ኤልያስ፡ ጎይትኦም፣ ምስ ሓለፍትና ሓፋሽ፡ ጓል ወሓለን ሓሜን እዮም ዝጸንሑና። ክትስጕም እንከላ ሕማቕ ኣውቲስታ ዝዝውራ ዘሎ ቦጥ ትመስል መጋቢት ከኣ ነበረት። ንዓና’ኳ ስምና’ያ ዝነበረት። ወዳ ኸኣ’ባ ነይሩ፥ ሓደገኛ ቈልዓ። ሽዑ ልመጽእ እንከለኹ እታ ዘላትኒ ልዳን (ደዘርት ሚሊታሪ ምዃና’ዩ) ዓጻጽየ፡ ተማዊተ ኣባል ክመስል ጽዒረ’የ ዝነበርኩ። “ፍረሽ ደምባር” ይብሉ ነበሩ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ፡ ዝኸኣልኩዎ ደኣ መሲሉኒ እምበር፡ ደምባር ተዓላማይ ምንባረይሲ ኣይተረፈን። ዋላ ቀኒና 15 ዙርያ ምዃንናስ ፍሉጣት ነበርና። ዛንታ ኣሃዱና ብዙሕ መስሓቕን ጥዑምን እዩ። ናይ ሓፋሺኖ ዕላል፡ ናይዚ ወዲ መጋቢት፡ ምስጢራዊ ኮዳት ኣዋልድና፡ ናይ ጸባ ሳንኬሎ፡ ዛንታ ዘይትጭብጭብ ገረብ ሚም፡ ሻሂ ለሚን፡ ምዝንጋዕና፡ ቡን ኣብ ጽላል ጋባ፡ ኣሰናብዳ (ኣተሓምያ) ሓሜ፡ እንዳ ሎጆስቲክ፡ ኣፋንዋ ቲቲ፡ ዛንታ 1ይ ቸንትራለ፡ ዛንታ ወፍሪ ቃጥብ፡ ... መሊኡ’ዩ። ናይ ማይ ባስካና ፊት ሶሌታና ኰይና፡ ዘጕላዕለዐት ጋባ ድማ ነበራ። ድሕሪ መዓልታት ኢና ኣዋልድ ኣሃዱና ዓይንና መሊእና ዝርኣና። ምሳና እተመደባ ኣዋልድ ኣይነበራናን። እተን ከም መርዓት ስሕት ኢለን ጸሓይ ዝህረማ ኣዋልድ ማእከላይ ድኳን፡ ክወጽኣ ብህንጡይነት ክንጽበየን ጀመርና። ፈውሲ ጸሓይ ጨርቂ ኣብ ርእሳ ይዅነለይ እምበር!። ብርግጽ ይርኣየኒ ኣሎ። እተን ቀዳሞት ክገብረን ዝሓስበን ድሕሪ’ዛ መገሻይ ክጅምረን እየ። መልሰን ክሰምዕ ኣዋርሕ ይወስድ ይኸውን፣ እታ ዓሚ ዝነበረት ህይወት ክመልሳ’የ። እታ ክትገብራ እትኽእል ግበራ፣ ተዋህሊለን ብዙሓት’የን፣ ዘጨንቕ የብልካን። እቲ ክትገብሮ እትኽእል እንተ ገይርካ ሕጉስ ክትከውን ኢኻ፡” - ትፈትወካ ዳየሪኻ! ኣየ ዳየረይ ክጭን! ንስኺ ምሳይ ክሳዕ ዘለኺ’ኮ ተስፋይ ኣይጽንቀቕን እዩ። ሕጂ’ውን ፍቕረይ ዘሐጕሳ መዓልቲ ክትህሉ ምዃና ይርኣየኒ ኣሎ። ንዓይ ዝቐዱ ግዜ ደኣ የቐንየለይ ዳየረይ! ‘መን ይፈልጠለይ’ እትብል ደርፊ ኣብራሃም ኣ. ጋቢዘኪ ኣለኹ። ሰለማዊ ተ. ሰለማዊ ተ. 13 መጋቢት 2013", "char_count": 1549, "topic": "culture", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 10}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04116", "text": "- ኣብ ዘየፍቅሮ ህይወት ነብሰይ ከይረኽባ፣ - እቲ ኵሉ ዝፈትዎ ነገር ጠንቂ ሓማመይ ከይከውን፣ - እዛ ዕድመይ ካብ እዛ ዕድመይ ካብ 20-30 20-30 ዘይትሓልፍ ዘይትሓልፍ ከይትኸውን። ከይትኸውን። መጻኢ ከፍርሓኒ ኣይግባእን መጻኢ ከፍርሓኒ ኣይግባእን'ዩ ምሽ፧ ዩ ምሽ፧ አረ እፍራሕ አረ እፍራሕ! ሰብዶ ኣይኰንኩን። ሰብዶ ኣይኰንኩን። ብሌን ግርማይ ብሌን ግርማይ 1 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.182", "char_count": 268, "topic": "culture", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04118", "text": "ጋንታ ኤርትራ ተዓዊታ፣ ናብ መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ጋንታ ኤርትራ ተዓዊታ፣ ናብ መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ዓሊ፡ ብልሒ መስመር መጥቃዕቲ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ዓሊ፡ ብልሒ መስመር መጥቃዕቲ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ሃገራዊት ጋንታ ደቂ ተባዕትዮ ኤርትራ፡ ትማሊ ሰሉስ ንኢስዋቲኒ ኣብ ካልኣይ እግሪ ቅድመ መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 2ብ1 ብምርታዕ፡ ናብ ናይ ምድብ መጻረዪ ግጥማት ዋንጫ ኣፍሪቃ ሓሊፋ። ንዕረፍቲ ከኣ፡ 0ብ0 ወጺአን። ናይ ውሽጢ ሃገር ተጻወትቲ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ምስቶም በብዝመጽኡዎ ሃገራት ኣብ ሞሮኮ ዝተጸምበርዎም ናይ ደገ ተጻወትቲ፡ ሓቢሮም ነዊሕ ክለማመዱ ኣይበቕዑን። ይዅን እምበር፡ በተን ሓጸርቲ ናይ ሌላን ልምምድን መዓልታት፡ ነናይ ውልቆም ብቕዓት ኣወሃሂዶም ክናበቡን ክሰጥሙን ብምኽኣሎም እዮም፡ ንቀዳማይ እግሪ 2ብ0 ክዕወቱሉ ክኢሎም። እዛ ጋንታ፡ ካብ ቀዳማይ እግሪ ካብ ፈለማ ዘሰለፈቶም ተጻወትቲ፡ ገለ ምቅይያር ገይራ ፈሊማ። ንሓላዊ ልዳት ዮናታን ኣቤል፣ ተኸላኸልቲ - ዮናስ እድሪስ፡ ጀማል ማሕሙድን ቪክቶር ሲፋን፣ ኣከፋፈልቲ - ዓብለሎም ተኽለዝጊ (ሓለቓ ጋንታ)፡ ናሆም ግርማይ፡ መድሃኔ ረዳእ፡ ናምሩድ እምባየን ናሆም ታደን፣ ኣጥቃዕቲ ከኣ - ዓሊ ሱሌማንን ቤንሁር ኣማኑኤልን ኣቐዲማ። ኣብዚ ኣብ ሜዳ ኢስዋቲኒ ዝተኻየደ ጸወታ፡ ኣብ ቀዳማይ እብረ፡ ኢስዋቲኒ፡ ናይ ሜዳኣን ደገፍታን ብልጫ ተጠቒማ፡ ጸቕጢ ክትፈጠር ዝክኣላ ገይራ። ናይ ውሽጢ ሃገርን ናይ ደገን ተጻወትቲ ኣዛኒቓ ጽቡቕ ምቅብባልን ምንቅስቓስን ዘርኣየት ኤርትራ፡ ንቀዳማይ እብረ ተጠንቂቓ ብምጽዋት፡ ሒዛቶ ዝመጸት ጸብለልታ ሸቶ ክትዕቅቦ ፈቲና። 55 ሚእታዊት ሚዛን ጸወታ ሒዛ ዝነበረት ኢስዋቲኒ፡ ኣርባዕተ ፈተነታት እኳ እንተኣካየደት፡ ኣብ ዕላማ ዝሃረማ ኣይነበራን። ትማሊ’ውን፡ ብፍላይ ድሕሪ ዕረፍቲ፡ ብህንዱድ መጥቃዕቲ ተጻወትቲ ኢስዋቲኒ ከይተረበሹ፡ ተጻወትቲ ኢስዋቲኒ ንዝፈጥርዎ ጌጋ ክረብሑሉ ይፍትኑ ነይሮም። ዝነበሮም ልዑል ኵዕሶ ናይ ምቅብባል ዓቕሚ’ሞ፡ ኣዝዩ መሳጢ ነይሩ። ሓንሳብ ምስ ሓዙዋ ኣብ ብዙሓት ተጻወትቲ", "char_count": 1166, "topic": "sport", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04119", "text": "ዙር ዞባ ማእከል 2026 ናይ ደቂ ተባዕትዮ፡ ትማሊ ሰሉስ ብናይ በረኻ ውድድር ካልአይቲ መድረኽ ኣሰላሲሉ። ሱራፍኤል ተስፋጼንን ድሕሪኡ ኣትዮም፡ ሰለስተ፡ ክልተን ሓደን ነጥቢ ተማቒሎም። 20 ተቐዳደምቲ ሒዛ መዛዘሚ በጺሓ ቅጽበታዊ ውድድር ካብ ዝገበረት ጉጅለ ድማ፡ ተቐዳዳማይ ኣስቤኮ ፋኑኤል ሰለሙን ንናኦድ በረኸት - ሰምበል ከምኡ’ውን ኬቨን ተኽለማሪያም ኣስቤኮ ረቲዑ፡ ቀዳማይ ኣትዩ። ንፍታሌም ኤፍሬም - ደንደን፡ ኤፍሬም እስቲፋኖስ - ሰምበል፡ ሮቤል ሃብተማርያም ጋንታ ደቡብ፡ ስዒቦም ክሳብ ሻዱሻይ ንዘሎ ደረጃ ሒዞሞ። እዞም ተቐዳደምቲ፡ ብገምጋም ኣብ ሰዓት 34.7 ኪሎሜተር እናረገጹ፡ ብ5 ኣብ ድግሳ፡ ቀዲሞም ንዝበጽሑዋ ቀዳሞት ክልተ ተቐዳደምቲ ክልተን ሓደን ነጥቢ ተዳልዩ ነይሩ፣ ሄርሞንን መርሃዊን ወሲዶመን። ኣብ ማዕረባ ከኣ፡ ሄርሞን ንእንኮ ነጥቢ ኣብ ሕሳብ ኣእትዩዋ። ሄርሞን፡ ብሓፈሻ ካብዛ መድረኽ ሸሞንተ ነጥቢ ብምእካቡ፡ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ለቢሱዋ ኣሎ። መርሃዊ፡ ብኣርባዕተ ነጥቢ ካልኣይ ይርከብ። እዛ መድረኽ ካብ ኣስመራ (ብሎኮ ጎዳይፍ) ተበጊሳ፡ ዲጋ ሓዋጹ በጺሓ ኣብ መበገሲ እትዛዝም፡ 183.8 ኪሎሜተር ዝሸፈነት በዳሂት ጸወታ ነይራ። ከምቲ ልሙድ ከኣ፡ ክልተ ናይ መንጎ ጸወታ ቅጽበታዊ ውድድር (ኢንተርሚደይት) ነይሩዋ። ኣብ መበል 35.8 ኪሎሜተር ኣብ ዝነበረት ቀዳመይቲ ቅጽበታዊ ውድድር፥ ዳኒኤል ይሕደጎ - ብውልቂ፡ ሮቤል ሃብተማርያም ጋንታ ደቡብ፡ ሜሮን ግርማይ ብውልቂ፣ ኣብ ካልአይቲ መበል 57 ኪሎሜተር፡ ዮናታን ኪዳነ ብውልቂ፡ ሄርሞን ኪዳነ - ኤሪተል፡ መርሃዊ ዘሚካኤል ብውልቂ ተመራሪሖም ክሳብ ሳልሳይ ኣትዮም። ሰለስተ፡ ክልተን ሓደን ነጥቢን ካልኢትን ከሲቦም። እዛ መድረኽ፡ ኣርባዕተ ዝተፈላለየ መጠን ምንቅዕራር ዝነበረን ዓቐበታት’ውን ነይረን። ዮናታን ኪዳነ፡ ኣብ ኣፈልባ ንሓንቲ ነጥቢ ክዕወተላ እንከሎ፡ ኣብ ዓዲ ካንቲ ዝነበረት ከኣ፡ ሄርሞን ኪዳነ ሓሙሽተ ነጥቢ ከሲቡላ። ናይ ውልቂ መርሃዊ ዘሚካኤል፡ ዮናታን ኪዳንን ንዘለዋ ማልያታት ሒዞመን ዘለዉ ካብ ጸጋም - ፋኑኤል፡ ናታን፡ ሄርሞን ንዘለዋ ማልያታት ሒዞመን ዘለዉ ካብ ጸጋም - ፋኑኤል፡ ናታን፡ ሄርሞን ከምኡውን ብሉጽ ተቐዳዳማይ ናይታ መድረኽ ዝተባህለ መሪሕ ከምኡውን ብሉጽ ተቐዳዳማይ ናይታ መድረኽ ዝተባህለ መሪሕ", "char_count": 1281, "topic": "sport", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04120", "text": "ዝነበረት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ከኣ፡ 2ብ1 ስዒራ። በዚ ድማ፡ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ብናይ ክልተ እግሪ ውጽኢት፡ ብድምር 4ብ1 ተዓዊታ። “ንሃገረይ ብሸቶይ ከሕልፋ እየ” ዝበሎ ቃሉ ዘተግበረ ኣብ ቀዳማይ እግሪ ሓንቲ ሸቶ ኣቑጺሩ ዝነበረ ዓሊ ከኣ፡ ንሰለስተአን ኣመዝጊቡወን። ክቀባበሉ ክትዕዘቦም፡ ንነዊሕ ዓመታት ብሓደ ዝተጻወቱ እምበር፡ ናይ ሓጺር ግዜ ጥርናፈ ዘለዎም ኣይመስሉን። ከምቲ ኣብ ሊጋት ኤውሮጳ ዘሎ ስታስቲካዊ ሓበሬታ ኣይርከብን ደኣ ኮይኑ እምበር፡ ዝነበሮ ልክዕነቱ ዝሓለወ ምቅብባል ኵዕሶ፡ ልዕሊ ኢስዋቲናውያን ነይሩ ክትብል የድፍረካ። ኣብ መበል 50 ደቒቕ ከኣ፡ ካብ ውሽጢ ልዳት እናተቐባበሉ ልዳት ኢስዋቲኒ ዘብጽሑዋ ኵዕሶ፡ ብጸጋማይ ክንፊ ተሻሚዋ ናብ ልዳት ምስ ኣተወት፡ ኣጥቃዓያ - ዓሊ ሱሌማን ብኣክሮባት ናብ ኣዝያ ማራኺት ሸቶ ቀይሩ፡ መሪሕነት ኣትሓዛ። እዛ ሸቶ፡ ተጻወትቲ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ መጋጥምቶም ሸቶ ንምርካብ ኢሎም ኣዝዮም ንዝኸፈትዎ ቦታ ብዝግባእ ተጠቒሞም፡ ብቕልጡፍ ናብ ልዳት ብዘብጽሑዋ ዕድል እያ ሸቶ ፈርያ። ንነዊሕ ዓመታት ካብ ወግዓዊ ኣህጉራዊ ግጥማት ተኣልያ ዝጸንሐት ኤርትራ፡ በዚ ዓቢ ዓወት፡ ናብቲ 48 ሃገራት ሒዙ ዝሰላሰል ናይ ምድብ መጻረዪ ግጥማት ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027 ሓሊፋ ኣላ። ድሕሪ 18 ዓመታት ምዃኑ እዩ - ንመወዳእታ ግዜ 2008 ተሳቲፋ ብምንባራ። ብቀዳማይ ዓወት፡ ኣብ ፊፋ ዘይነበራ ደረጃ ዝሓዘት ኤርትራ፡ በዛ ዓወት ተወሳኺ ደረጃ ንላዕሊ ክትሓኵር’ውን ትጽቢት ኣሎ። ድሕሪ ሸውዓተ ደቒቕ’ውን፡ ንልዳት ኢስዋቲኒ ሸቶ ከመዝግበሉ ዝቐለሎ ዓሊ፡ ንዕኡን ንሃገሩን ካልአይቲ ሸቶ ወሲኹ፣ ጸወታ ናብ 2ብ0 ክብ ኣበሎ። ምድብ ግዜ ኣኺሉ ተወሳኺ ደቒቕ ምስ ተዋህበ፡ ኢስዋቲኒ፡ ኣብ ክልተኡ እግሪ ብዜሮ ካብ ምስዓር እተድሕና ሸቶ፡ ኣብ መበል 94 ደቒቕ ብመገዲ ፊጋረዶ ኣመዝጊባ። ኣብ ኩሉ መስመራታ እተዕግብ ዋንጫ ኣፍሪቃ 2027፡ ኣብ ሃገራዊት ምብራቕ ኣፍሪቃ ኬንያ፡ ኡጋንዳን ታንዛንያን እዩ ክሰላሰል። ድሕሪ’ዚ ዓወት ኣብ ቀጻሊ መሊሳ ክትጕልብት ትጽቢት ዝግበረላ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ከኣ፡ ኣብቲ እተካይዶ ናይ ምድብ መጻረዪ ግጥማት፡ ብኣጋኡ ጽቡቕ ዕድል ንምነየላ። ሰዓት፡ 17 ደቒቕን 42 ካልኢትን ዛዚሞም። ሒዙዋ ኣሎ - ፋኑኤል። ኣርባዕተን ሰለስተን ነጥቢ ዘዋህለሉ ናኦድን ዮናታንን ይኽተልዎ። ናይዛ መድረኽ ‘ብሉጽ ተቐዳዳማይ’ ከኣ፡ ኣባል ገዛ ባንዳ - መሪሕ ቢቶው ተሰምዩ። ብጋንታ ከኣ፡ ደንደን እያ ብ16 ሰዓት፡ 32 ደቒቕን 17 ካልኢትን ትመርሕ ዘላ፣ ኣስቤኮን ኤሪቴልን ብ44ን 50 ካልኢትን ካልአይቲን ሳልሰይቲን ኣለዋ። በዚ ውጽኢት፡ ትማሊ መበል 12 ዝኣተወ ተቐዳዳማይ ኣስቤኮ ናታን ተስፋኣለም፡ ንብጫ ማልያ ብ5 ሰዓት፡ 30 ደቒቕን 42 ካልኢትን ካብ ሳሙኤል ሓየለም መንጢሉዋ ኣሎ። ፋኑኤል፡ ሰለስተ ካልኢት፡ ኑርኣሕመድ ዓብደልዋሃብ ከኣ፡ 10 ካልኢት ድሒሮም ይስዕብዎ። ተቐዳደምቲ ናይዚ ውድድር፡ ሎሚ ኣብ ሳልሰይቲ መድረኽ ካብ ኣስመራ (እንዳ ክርቢት) ተበጊሶም ከረን በጺሖም ኣብ መበገሲ ዝዛዝም 178 ኪሎሜተር ክሽፍኑ እዮም። ንቀጠልያ ማልያ ግና ብሽዱሽተ ነጥቢ", "char_count": 1746, "topic": "sport", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04121", "text": "ስፖርታዊ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ቀጺሉ። ስፖርታዊ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ቀጺሉ። ኣብ ኵዕሶ እግሪ ካልኣይ ደረጃ ዕድመ 15ን ትሕቲኡን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ካልኣይ ደረጃ ዕድመ 15ን ትሕቲኡን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ ንልምዓት 3ብ0፡ ርእሲ ዓዲ ንኢብራሂም ሱልጣን ከምኡ’ውን ደንደን ንባርካ ብተመሳሳሊ ንልምዓት 3ብ0፡ ርእሲ ዓዲ ንኢብራሂም ሱልጣን ከምኡ’ውን ደንደን ንባርካ ብተመሳሳሊ 4ብ0፡ ዲያእ ከኣ፡ ንሓላይ ብፍጹም ቅላዕ 3ብ2 ስዒረንአን። ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ኢሳቕ 4ብ0፡ ዲያእ ከኣ፡ ንሓላይ ብፍጹም ቅላዕ 3ብ2 ስዒረንአን። ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ንቀይሕ ባሕሪ ብፍጹም ቅላዕ 6ብ5፡ ዲያእ ንኢብራሂም ሱልጣን ብፍጹም ተወልደመድህን ንቀይሕ ባሕሪ ብፍጹም ቅላዕ 6ብ5፡ ዲያእ ንኢብራሂም ሱልጣን ብፍጹም ቅላዕ 4ብ2፡ ባርካ ንሓርነት ከምኡ’ውን ሰማእታት ንደንደን ብተመሳሳሊ 1ብ0 ተዓዊተናለን። ቅላዕ 4ብ2፡ ባርካ ንሓርነት ከምኡ’ውን ሰማእታት ንደንደን ብተመሳሳሊ 1ብ0 ተዓዊተናለን። በዚ ከኣ፡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ኣስመራ ሓፈሻዊ፡ ርእሲ ዓዲ፡ ዲያእን ደንደንን፣ ብደቂ በዚ ከኣ፡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ኣስመራ ሓፈሻዊ፡ ርእሲ ዓዲ፡ ዲያእን ደንደንን፣ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን፡ ባርካ፡ ሰማእታትን ዲያእን ናብ ፍርቂ ፍጻመ ተባዕትዮ ድማ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን፡ ባርካ፡ ሰማእታትን ዲያእን ናብ ፍርቂ ፍጻመ ምሕላፈን፡ ካብቲ ጨንፈር ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። ምሕላፈን፡ ካብቲ ጨንፈር ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። 1 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.182", "char_count": 968, "topic": "sport", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04122", "text": "ንሱ ወሲኹ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ኢራን ብዝኾነ ይኹን ምኽንያት ምስ ሃገሩ ኣብ ስምምዕ ክትበጽሕ እንተ ዘይክኢላን ንመጻብቦ ሆርሙዝ ብቕጽበት እንተ ዘይከፊታቶን፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ክሳብ ሕጂ ብዕላማ ዘይተተንከፉ ዘለዉ ትካላት መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፡ ዒላታት ነዳዲ፡ ደሴት ካርክን ትካላት መጻረዪ ማይን ኢራን መጥቃዕቲ ክካይድ ምዃኑ ኣጠንቂቑ ኣሎ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ምስ ኣመሪካ ኣብ ስምምዕ እንተ ዘይበጺሓ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ጨዋም ማይ ባሕሪ እናጻረዩ ንሚልዮናት ሰባት ጽሩይን ጥዑምን ማይ ዝቕርቡ ትካላታ መጥቃዕቲ ከካይድ ምዃኑ ኣጠንቂቑ። ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ሃገሩ ምስቲ ኣብ ኢራን ዝርከብ ሓዲሽን ርትዓውን ዝበሎ ስርዓት ትዛተ ምህላዋ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ዘተ ኣተባባዒ ምዕባለ ከም ዘርኣየ ኣረዲኡ። ኢራን ብወገና፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ትካላት መጻረዪ ማያ መጥቃዕቲ ምስ እተካይደላ፡ ንትካላት መጻረዪ ማይ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ዒላማ ከም እትገብሮ ኣፍሊጣ ኣላ። እስራኤል፡ ንፍልስጤማውያን ብማሕነቕቲ", "char_count": 620, "topic": "politics", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04123", "text": "ባይቶ እስራኤል፡ ብዝፈጸምዎ ቅትለት ኣብ ወተሃደራዊ ኣብያተ ፍርዲ ናይታ ሃገር ፍርዶም ንዝተቐበሉ ፍልስጤማውያን ብማሕነቕቲ ዝቐጽዕ ሕጊ ኣጽዲቑ። ዝተሃንደሰን ምዃኑ ገሊጹ። እስራኤል፡ ብቕትለት ገበነኛ ኮይኑ ንዝተረኽበ ሰብ ብሞት ዘቕጽዕ ሕጊ ኣብ 1954 ከም ዝሰረዘቶ እዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ። ፕረዚደንት ማሕሙድ ዓባስ ወሲኹ፡ እቲ ሕጊ፡ ፍልስጤማውያን፡ ምብራቕ ኢየሩሳሌም ርእሰ ከተማኣ ናጻ ሃገር ንምምስራት ካብ ዘካይድዎ ዘለዉ ቃልሲ ከም ዘየተዓናቕፎም ድማ ኣገንዚቡ። ብደረጃ ዓለም፡ ኣስታት 54 ሃገራት ክሳብ ሕጂ ናይ ሞት ፍርዲ ክፈቕዳ እንከለዋ፡ ካልኦት 113 ሃገራት ከኣ ነዚ ዓይነት መቕጻዕቲ ከም ዘወገዳኦ ይፍለጥ። እቲ እስራኤል ኣጽዲቓቶ ዘላ ሓድሽ ሕጊ፡ ኣህጉራዊ ነቐፌታ ኣስዒቡላ ከም ዘሎ’ውን ይግለጽ ኣሎ። ገለ ኣባላት ባይቶ እስራኤል እውን፡ ነቲ ሓድሽ ሕጊ ከም ዝተቓወምዎ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ብመሰረት እቲ ጸዲቑ ዘሎ ሓድሽ ሕጊ፡ ብቕትለት ገበነኛ ኮይኑ ዝተረኽበ ዝኾነ ፍልስጤማዊ፡ ካብ ዝተፈርደላ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 90 መዓልታት ብማሕነቕቲ ክቕጻዕ፡ ምኽንያታዊ ኮይኑ እንተ ተረኺቡ ከኣ እቲ ዝሕነቐሉ ዕለት ክደናጐ እዩ። ፕረዚደንት ርእሰ ምምሕዳር ፍልስጤም ማሕሙድ ዓባስ ግን፡ ነቲ ብእስራኤል ዝጸደቐ ሓድሽ ሕጊ ድሕሪ ምኹናን፡ ንኣህጉራዊ ሕጊ ዝጥሕስን ንፍልስጤማውያን ንምፍርራሕ ዓሊሙ", "char_count": 766, "topic": "politics", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04124", "text": "ዕጡቓት ጉጅለታት ኣብ ማእከላይ ክፋል ሀይቲ (ዞባ ኣርቲቦናይት) ብዝፈጸምዎ መጥቃዕቲ፡ ብውሕዱ 70 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ ካልኦት 30 ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ ሓደ ጉጅለ ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ሓቢሩ። እቲ ጉጅለ ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ወሲኹ፡ በቲ መጥቃዕቲ ከባቢ 6 ሽሕ ነበርቲ ካብ መረበቶም ከም ዝተመዛበሉ ኣነጺሩ። ሓበሬታ ድማ፡ ዝሓለፈ ሰንበትን ሰኑይን፡ መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት ጉጅለታት ናብ ገጠራት ናይቲ ዞባ ብምእታው፡ ብርክት ዝበሉ ኣባይቲ ብሓዊ ከም ዘቃጸሉ ገሊጾም። ነበርትን ሰበ ስልጣንን ናይቲ ዞባ ንማዕከናት ዜና ናይታ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ እቶም ዕጡቓት ጉጅለታት ስለምንታይ ኣብቲ ዞባ መጥቃዕቲ ከም ዘካየዱ ዝገልጽ ንጹር ሓበሬታ ዛጊት ኣይተረኽበን ዘሎ። ሀይቲ፡ ነቶም ዕጡቓት ጉጅለታት ዋላ ብሓገዝ ሓይልታት ጸጥታ ናይ ካልኦት ሃገራት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከተእትዎም ከም ዘይከኣለት እዮም ምንጭታት ዝሕብሩ። እቲ ንልዕሊ 1.4 ሚልዮን ነበርቲ ሀይቲ ካብ መረበቶም ዘመዛበለ መጥቃዕትታት ዕጡቓት ጉጅለታት፡ ንቑጠባዊ ቅልውላው ናይታ ሃገር መሊሱ የብእሶ ከም ዘሎ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሰገነይቲ ቁ.84፡ ፊት ቤት ትምህርቲ ጃልያ 110680 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ጃልያ 01/04/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565", "char_count": 772, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04125", "text": "መብዛሕትኦም ካብቶም ኣብ ጀርመን ዕቑባ ተዋሂቡዎም ዝነብሩ ዘለዉ ሶርያውያን ስደተኛታት፡ ኣብ ውሽጢ’ዘን ዝቕጽላ ሰለስተ ዓመታት ናብ ሃገሮም ክምለሱ ምዃኖም፡ ቻንስለር ጀርመን ፍሪድሪክ መርዝ ኣፍሊጡ። ኣብ ዝሃቦ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ኣብ ሶርያ ዘሎ ኩነታት ኣዝዩ ከም ዝተመሓየሸ ድሕሪ ምግላጽ፡ ሃገሩ ኣብ ድሕነት ስደተኛታት እትኽተሎ ቅጥዒ ዳግማይ ክግምገም ኣተሓሳሲቡ። ንሱ ወሲኹ፡ ክእለት ዘለዎም ሶርያውያን ኣብ ዳግመ ህንጸት ሃገሮም ልዑል ኣበርክቶ ከም ዝገብሩ ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ዝመጽእ ሰለስተ ዓመታት፡ 80 ሚእታዊት ካብ’ቶም ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ጀርመን ዝርከቡ ሶርያውያን ናብ ሃገሮም ክምለሱ ምዃኖም ሓቢሩ። ብመሰረት ጸብጻባት፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ጀርመን ከባቢ ሓደ ሚልዮን ሶርያውያን ስደተኛታት ኣለዉ። ብፍላይ ካብ 2014 ክሳብ 2015 ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ሽዑ ቻንስለር ጀርመን ዝነበረት ኣንጀላ መርከል፡ ካብታ ብውግእ ሓድሕድ ዝተሃስየት ሶርያ ስደተኛታት ንኽትቅበል ዘኽእላ ፖሊሲታት ብምትእትታዋ፡ ብመሰረት ጸብጻባት ‘ቢቢሲ’፡ መንግስቲ ሶርያ፡ ኣብ ጀርመን ክጸንሑ ንዝደልዩ ብዝሒ ዘለዎም ሶርያውያን ናብ ጀርመን ክውሕዙ ክኢሎም እዮም። ሶርያውያን፡ ነቲ ኣብ ጀርመን ዝመስረቱዎ ሓድሽ ህይወት ከይራሕርሑ ኣብ ዳግመ ህንጸት ሃገሮም ኣበርክቶ ክገብሩ ዝኽእሉሉ መንገዲ ንምጥጣሕ ምስ ጀርመን ሓቢሩ ይሰርሕ ኣሎ። ደቡብ ኤስያ - ሓደጋ ዕልቕልቕ ዝሓለፈ ሰኑይ፡ ቻንስለር ጀርመን ፍሪድሪክ መርዝ ምስ ፕረዚደንት ሶርያ ኣሕመድ ኣል-ሻራ ድሕሪ ዘካየዶ ርክብ", "char_count": 866, "topic": "politics", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "0a56e8ae5b3834917ec3496c6e67fe520624af08462b2e0e68d356562cd5f16e:04126", "text": "ብዓል መዚ ሃገራዊ ምሕደራ ሓደጋ ኣፍጋኒስታን ኣብ መግለጺኡ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ናይታ ሃገር ዝርአ ዘሎ ዘይርጉእ ኩነታት ኣየር፡ ተወሳኺ ባህርያዊ ሓደጋ ከየስዕብ ስግኣት ከም ዘሎ ኣጠንቂቑ። ኣብ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት፡ ኣብ ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ብርቱዕ ዝናብ ብዘስዓቦ ሓደጋታት ዕልቕልቕን ምህማም መሬትን፡ ብውሕዱ 45 ሰባት ከም ዝሞቱ ተሓቢሩ። ፓኪስታን ብወገና፡ ብሓደጋታት ዕልቕልቕን ምህማም መሬትን፡ ኣብ ክፍለ ሃገር ‘ኪበር ፓክቱንክዋ’ 17 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ ካልኦት 56 ድማ ከም ዝቖሰሉ ሓቢራ። ብዓል መዚ ሃገራዊ ምሕደራ ሓደጋ ኣፍጋኒስታን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ በቲ ባህርያዊ ሓደጋታት 28 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ ካልኦት 49 ሰባት ከኣ ከም ዝቖሰሉ ገሊጹ። ብሰንኪ’ቲ ዝሓለፈ ሓሙስ ዝጀመረን፡ ኣብ ሰፊሕ ከባቢታት እተን ሃገራት ዝዘነበን ብርቱዕ ዝናብ፡ ብርክት ዝበሉ ጽርግያታት ተዓጽዮም ከም ዘለዉ፡ ሰብ መዚ ክልተአን ሃገራት ኣፍሊጦም። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ኣብታ ሃገር ልዕሊ 100 ኣባይቲ ክዓንዉ እንከለዉ፡ 1,140 ስድራቤታት ከኣ ብኣሉታ ተጸልዮም ከም ዘለዉ፡ እቲ ብዓል መዚ ወሲኹ ኣነጺሩ።", "char_count": 641, "topic": "society", "issue_date": "2026-04-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01042026.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04127", "text": "ብምኽትል ሚኒስተር ኣህጉራዊ ዝምድናታትን ምትሕብባርን ሚስ ኣና ታንዲ ሞራካ ዝተመርሐ ልኡኽ ሪፓብሊክ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ትማሊ 31 ጥቅምቲ ኣብ ዞባ ደቡብ ናብ ዝርከብ ልምዓታዊ ቦታታት ዑደት ኣካዪዱ። እቲ ልኡኽ ብኣካያዲ ስራሕ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ኤርትራ ሜጀር ክብረኣብ ኣብርሃም ተመሪሑ፡ ኣብ ፕሮጀክት ሕርሻ ሓልሓለ ንዝሰላሰል ዘሎ ሕርሻዊ ልምዓት - ማለት ኣእካል፡ ፍረታትን ምርባሕ ናይ ጸባ ከብትን ተዓዚቡን ብክኢላታት መግለጺ ተዋሂብዎን። ልኡኽ ሪፓብሊክ ደቡብ ኣፍሪቃ ብተወሳኺ፡ ዲጋ ምስላም በጺሑ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ እቲ ብምኽትል ሚኒስተር ኣህጉራዊ ዝምድናታትን ምትሕብባርን ዝተመርሐ ልኡኽ፡ ብ30 ጥቅምቲ ምስ ሚኒስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፡ ኣብ ስትራተጂካዊ መራኸቢታት ብዙሓን ክልተኣዊ ምትሕብባር ኣብ ምዕዛዝ፣ ከምኡ’ውን ምስ ሓላፊ ማእከል ወፍሪ ኤርትራ ዶ/ር ወልዳይ ፍጡር፡ ክልተኣዊ ዝምድናን ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝን ክግበረሉ ኣብ ዝከኣል ጽላታት ዘተኰረ ዝርርብ ኣካዪዱ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ29 ጥቅምቲ ነቲ ልኡኽ ኣብ ዓዲ-ሃሎ ተቐቢሉ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ሪፓብሊክ ደቡብ ኣፍሪቃን ዝጸንሐ ዝምድናታትን ምትሕብባርን ዝያዳ ንምሕያልን ንምድልዳልን ከምዝዘተየ ዝዝከር’ዩ። ኣብ’ቲ ዑደትን ርክባትን፡ ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ኤርትራ ሚስተር ፐርሲ ኩምሻ ተረኺቡ ነይሩ።", "char_count": 778, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04128", "text": "ፕረዚደንት ሃማደኤ ወ/ሮ ተኽኣ ተስፋሚካኤል፡ ብ27ን 28ን ጥቅምቲ ኣብ ንኡስ ዞባታት ተሰነይን ሃይኮታን ኣብ ልምዓታውን ድሕነታውን መደባት ዘተኰረ ሰሚናር ንደቂኣንስትዮ ኣካዪዳ። ንተሳትፎ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዘመጐሰት ወ/ሮ ተኽኣ፡ ኣብ’ዚ ህልው መድረኽ’ውን ብዝለዓለ ውዳበ ንምዕዛዙ ክሰርሓ ከምዘድሊ ኣገንዚባ። ዝውጠን መደባት ብዘይተሳትፎ ደቂኣንስትዮ ኣድማዕነቱ ድሩት ምዃኑ፡ ኣብ ሓርነታዊ ቃልስን ምውሓስ ልኡላውነትን ንዝነበረ ተራአን ብምጥቃስ፡ ኣብ ምድንፋዕ ልምዓታዊ መደባትን ምኽባር ጸጥታ ኣከባብን ወ/ሮ ተኽኣ ኣብ መወዳእታ፡ ሃማደኤ ምስ ናይ ስራሕ መሻርኽቱ ተወሃሂዱ ብዘካየዶ ጻዕሪ ኣብ ዝሰፍሐ ከባቢታት ሃገር ዝተዓወተሉ ምውጋድ ሃይኮታ - ባርዕ ኣብ መገሃጫ ጉድኣት ኣውሪዱ እጃመን ክዓዝዝ ተላብያ። ክሽቦ ደቂኣንስትዮ፡ መርዓ ትሕቲ ዕድመን ምቁራጽ ደቂኣንስትዮ ካብ ብ28 ጥቅምቲ ኣብ ከባቢ ሊባንያይ - ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ዝተኸስተ ጠንቁ ዘይተፈልጠ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ፡ ኣብ 100 ሄክታር መገሃጫ ጉድኣት ከምዘውረደ ተሓቢሩ። ነቲ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ-ቐትሪ ዘጋጠመን ንልዕሊ 5 ሰዓታት ዝቐጸለን ሓደጋ ባርዕ ንምቍጽጻር፡ ብኽልተ መካይን መጥፋእቲ ሓዊ ዝተሰነዩ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል፡ ተመሃሮ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ሞጎራይብ፡ ከምኡ’ውን ነበርቲ ሓውሲ ከተማታት መኣዲ ትምህርትን፡ ኣብ ዞባ ጋሽ- ባርካ ገና ስለዘይጠፍአ፡ ተራ ወለዲ፡ ሃይኮታን ጎኜን ልዑል ኣበርክቶ ከምዝገበሩ፡ ኣመሓዳሪ ሓውሲ ከተማ ሃይኮታ ኣቶ ፍስሃየ ኣብርሃ ገሊጹ። ኣብ’ቲ ከባቢ፡ ብሰንኪ ሸለልትነት ጓሶት፡ ኣትከኽቲ ሽጋራ፡ በርበርቲ መዓርን መራሕቲ ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይንን፡ ሓደጋታት ባርዕ ኣብ ሳዕሪን መገሃጫን ብተደጋጋሚ ጉድኣት ክወርድ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ዝምልከቶ ኣካል ዕቱብ ምክትታል ብምክያድ ስጒምቲ ክወስደሎም ኣተሓሳሲቡ። ምምሕዳራትን ካልኦት ኣካላትን ክዓዝዝ ኣተሓሳሲባ። ሓላፊት ሃማደኤ ዞባ ጋሽ-ባርካ ወ/ሮ ይሕደጋ ዮውሃንስ ብወገና፡ ኤርትራዊ ባህሊ፡ ክብሪታት፡ ታሪኽን መንነትን ንሓደስቲ ወለዶታት ንምውራስ፡ ወለዲ ብሓፈሻ ኣደታት ድማ ብፍላይ ብዕቱብ ክሰርሓ ብምዝኽኻር፡ ሃማደኤ ብዝለዓለ ውዳበ ክነጥፈሉ ምዃኑ ገሊጻ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ኣቶ ስዩም ገብረእየሱስ ብግደኡ፡ ማሕበር ኣብ ውዳበ ደቂኣንስትዮ ጸቒጡ ይሰርሕ ብምህላዉ ተራ ደቂኣንስትዮ ኣብ መደባት ልምዓት ዝምስገን ምዃኑ ብምግላጽ፡ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ምትሕብባሩ ከምዘሐይል ኣረጋጊጹ።", "char_count": 1384, "topic": "society", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 1, "page_end": 1}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04130", "text": "ኢትዮጵያ ስለምንታይ ትሓልም ኢልና እነልዕሎ ተቓውሞ የብልናን። ሕልሚ ናይ ኢትዮጵያ ክንፈትሕ’ውን ግዴታ የብልናን። እዚ ኩሉ ቁሊሕሊሕ፡ ሃረምረም፡ ሃነፍነፍ ካብ ምንታይ እዩ፧ እዛ ሃገር ብሓቂ ድያ ብመኣዳ ክትጸግብ ዘይከኣለት፧ መኣዳ ዝባርኸላን ዝቕድሰላን ድያ ስኢና፧ ዋላ ብሓቂ ስእነት ኣለዋ እዩ፧ ልሂቃን ኢትዮጵያ ደቂሶም ተንሲኦም ባሕርን ዓሰብን ዝብሉ ዘለዉ እንታይ እዮም ኮይኖም፧ ዝብሉ ሕቶታት ክለዓሉ ንቡር’ዩ። እቲ ስርዓት እንታይ እዩ ዝገብር ዘሎ፧ ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ነዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ነቕርብ። ኩሉ ዝኸውን ዘሎ ባሕሪ ስለ ዘይብልና እዩ’ ምባል፡ እቲ ስርዓት ካብ ዝመለኾ ጥበብ’ዩ። ካብ ጥቅምቲ 2023 ክሳብ ሕጂ ብሰበስልጣን ናይቲ ስርዓት ዝተዘርበ ዘረባ ጽማቝ ትሕዝቶኡ - ንኢትዮጵያ ከም ግዳይ geopolitical injustice ምቕራብ’ዩ። እዚ ንስምዒት ናይታ ሃገር ከም ድላዩ ንምቕራጽ ዝንዛሕ ዘሎ ዘመተ ሕጋውን ታሪኻውን መሰረት የብሉን። ንህዝቢ ምውንዋን፣ ኣወናዊንካ ከኣ ኣብ ሓደ ጉዳይ ንምዕጓግ እዩ እቲ ዕላማ። እዚ ኣብ ትማሊ ዝተፈጸመ ዝበሃል ቅሬታታት እናምጻእካ፡ ንእኡ “ንምእራም” ከኣ ህዝቢ ኣለዓዒልካ ኣብ ዓፍራ ህዝባዊ ምልዕዓል ክትክወል ምፍታን ኣብ ታሪኽ ተደጋጊሙ ተራእዩ እዩ። ዘይቅዱስ፡ ስሑት፡ ዘይቅኑዕ ዕላማ ንምትግባር፣ ዘይቅዱስ፡ ስሑት፡ ቅኑዕ ዘይኮነ ተግባር እዩ ዝገብር ዘሎ። 1. ሓድሽ ሃገራዊ “ትረኻ” ይጸሓፍ ኣሎ። “ኢትዮጵያ ኣፍ ደገ ባሕሪ ዘይብላ ዝኾነት ኣብ ልዕሊኣ ብዝተፈጸመ ታሪኻዊ ዓመጽ ወይ ባዕላ ብዝፈጸመቶ ታሪኻዊ ስሕተት እዩ” ዝብል ትረኻ ይደጋገም ኣሎ። ቅድሚ ናጽነት ኤርትራ ማለት ኢትዮጵያ ቀይሕ ባሕሪ፡ ደሴታትን ወደባትን ኣብ ትሕቲኣ ኣብ ዝነበረሉ ዘመን ከም ኣብ ሕጂ ኮይንካ ዝናፈቕ ወርቃዊ ዘመን ገይሮም የቕርብዎ ኣለዉ። እቲ ኣብ ኤርትራ ከም ወራሪ ከም ወተሃደር ባዕዲ ዝቕተል ዝነበረ ኢትዮጵያዊ ኣይዝክርዎን እዮም። ኣደታት ኢትዮጵያ፡ ወደን ንሰሜን ከም ዝኸደ እንተፈሊጠን መርድእ ከይተጸበያ ከም ዝሞተ ይሓዝናሉ ከም ዝነበራ ዝዝክሮ የለን። እቲ ሓቂ ግን፡ ኢትዮጵያ ንመጀመርያ ግዜ ትንፋስ ዝረኸበት ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ እዩ። 3. ተወቃሲ የናዲ ኣሎ። ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብላ ምትራፋን ንሱ ዘስዓቦ መዘዝ ምምጽኡን ኤርትራ ተሓታቲት ኣይኮነትን። ተሓታትነት ንዝግብኦ ክዕደል እንተኾይኑ ግን ስርዓት ብልጽግናን ቅድሚኡ ዝነበሩ ስርዓታትን እዮም ክወስድዎ ዝግባእ። ብሰላም ሓቢርካ ምንባር ዘየኽእል ውሳነታት ብምውሳዶም፡ ንኢትዮጵያን ኣፍደገ ባሕሪ ዘለወን ጎረባብታን ብማዕረ ዘርብሕ ርጉእ ስምምዕ ክገብሩ ብዘይምኽኣሎም ተሓተትቲ እዮም። እታ ሃገር፡ በቲ መሪሕነት ክምለስ ዝግበኦ ሕቶ ኣለዋ። እቲ መልሲ ግን ኣብ ርሑቕ ማለት ካብ ዶባት ኢትዮጵያ ወጻኢ ኣይኮነን ዘሎ። ኣብ ርሑቕ ጋላክሲ ዘለዉ ከዋኽብቲ ክትርኢ ተሌስኮፕ ሒዝካ እግርኻ ዝረግጾ ዘሎ ዘይትርኢ እንተኾይንካ እንታይ ይዓብሰልካ። እቲ ስርዓት ተሌስኮፕ ደርብዩ መስትያት ክርኢ እንተዝተብዕ ብዙሕ ፍታሕ ምመጸ። 2. ስምዒት ከፍልሕ ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ። ቅሬታ/ዘየሐጉስ ነገር እናነገርካ ንህዝቢ ምሕራቕ፡ ባዕልኻ ኣሕሪቕካ ተመሊስካ ከም ደባሲ መጺእካ ‘እዚ ስርዓት ብልጽግና እንታይ ይገብር ከምዘሎ ተመልኪትና። ኣስዒብና ከኣ ኤርትራውያን ክንገብሮም", "char_count": 1831, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04131", "text": "እታ ብብዝሒ ህዝቢ፡ ብጂኦግራፍ፡ ብታሪኽ፡ ዝምክሑላ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ኢድ ብልጽግና ካብ እትኣቱ ደቒቓን ተናዒቓን ትርከብ። ኩሉ ከም ዝዕዘቦ ዘሎ ትድሀ እምበር ዘይትስማዕ፡ ትጐራፈጥ እምበር ዘይተድምዕ ሃገር ኮይና ኣላ። እቲ ስርዓት “ወትሩ ሕሙም መን ይበጽሖ፡ ወትሩ ድኻ መን የለቅሖ” ከም ዝበሃል ምስናይ ገጢምዎ ዘሎ ቅልውላው ‘እንታይ ተረኽበ፧’ ኢሉ ዝበጽሖ ስኢኑ በይኑ ይጽለል ኣሎ። ስርዓት ብልጽግና ኣብ ዑና ናይቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ስርዓታት እዩ ቆይሙ። ኣብ ስንብታ ኢህወደግ ከኣ ኣርኪቡስ ተሳቲፉ’ዩ። የግዳስ ከምቲ “ቀቢሩ ዝምለስሲ፡ ዝመውት ነይመስሎ” ዝበሃል፡ ንጠንቂ ሕልፈት ዝቐደምዎ ስርዓታት መሊሱ ክደግሞ እዩ መሪጹ። ብህዝቡ ዝተፈንፈነ ስርዓት፡ ዓለም ብዘይተረፍ እንተትድግፎ እውን ክሰርር ኣይክእልን እዩ። ብልጽግና ከኣ ብህዝቦም ናይ ዝተኻዕቡ ስርዓታት ቀንዲ ኣብነት’ዩ። ስለ’ዚ ኩሎም ኢትዮጵያውያን፡ ኣውራ ድማ፡ እቶም ምስቲ ስርዓት ኣብ ጥርዚ ግጭት ዘለዉ (ኦሮሞ፡ ትግራይን ኣምሓራን) እዚ ስርዓት እናተሳሕገ ዝኸፍአ ዕንወት ከየስዕብ ንምቁጽጻሩ ግዜ ከየባኸኑ ክዛተዩ ይጽንሓለይ ዘይብሃሎ ጉዳይ’ዩ። ልዕሊ ተወሃሂድካ እቲ ዝግበር ምግባር ካልእ ቀዳምነት ክህሉ ስለዘይክእል። ከምቲ ኤውሮጳውያን ንንግስነት ዑስማናውያን ከም ሓሚሙ ዝተደነሰ’ሞ መዓልቲ ሞቱ ዝጽበ ሰብኣይ ዝርእይዎ ዝነበሩ’ሞ “እቲ ሕሙም ናይ ኤውሮጳ ” (the sick man of Europe) ብዝብል ህቡብ ቅጽል ዝጽውዕዎ ዝነበሩ፡ ብልጽግና ከኣ ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሕሙም ስርዓት ኮይኑ ኣሎ። ዝተደነሰ ንጥዕና ቀቢጹ ‘መዓልተይ የጸብቐለይ’ ኣብ ምባል እዩ ዝኣቱ። እዚ ድኑስ ስርዓት ኣለኹ ክብል ዝገብሮ ዘሎ ጸዓርዓር ከምቲ ዝሓሰቦ ኣይከደሉን። ንተቓውሞ ህዝቢ ኢትዮጵያ ክደቑሶ ወይ ከደቅሶ ኣይከኣለን። ንኤርትራ ንምሽቓል ዝገበሮ ጉራ ከኣ ንፋስ ወሲድዎ። መወዳእታኡ ኣብ ደንደስ መቓብሩ ምስ በጽሐ ከምቲ “ብዓል ኢንታ መስቆርቆሪ” ዝበሃል ከስቆርቁር ጀሚሩ ኣሎ። ካብ’ዚ ኣውሪድዎ ዘሎ ዕንወትን ክሳራን ንላዕሊ ከይውስኽ ግን ዕምሪ ክልቅብ የብሉን።", "char_count": 1157, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04134", "text": "ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ብልጽግና ካብ ታሪኽ ኣገዳሲ ምህሮ ዘቚቑ ኣይክእልን ደኣ ኮይኑ እምበር፡ ቅድሚኡ ዝነበሩ ስርዓታት ብዛዕባ ኤርትራን ባሕራን፡ ካብዚ ዝገብሮ ዘሎ ንላዕሊ ዲግ ኢሎም ተማጒቶምን ተዋጊኦምን እዮም። እንትርፎ ሞትን ዕንወትን ግን ዝሓፈስዎ የለን። ፍትሓዊ ሕቶ ህዝብታት ኢትዮጵያ ንምጭፍላቕ ዝመረጽዎ ጎደና’ውን ተመሳሳሊ ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ", "char_count": 339, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04135", "text": "ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ዘለና ነጥብታት ከነቕርብ ኢና። ንዝሰፍሐ ዞባ ከኣ ክትጸሉ ከም ትኽእል ተፈሊጣ’ኳ እንተኾነት፡ ነቶም ነዚ ሓቂ’ዚ ምቕባል ዘይተግሁ ኣካላት ንኽቕበልዎ ብመልክዕ ወፈራ ክንጒስጒሰሉ ዘለና ዕማም’ዩ። ክሳብ ሕጂ፡ ልኡላውነትና ንምሕላው/ንምጽናዕ ከምኡ’ውን ንናይ ኢትዮጵያ ቶኽታዂ፡ ዘይሕጋዊ፡ ህርፋን ብብቕዓት ንምምላስ ዲፕሎማሲ፡ ሕጊ፡ ህዝባዊ ምንቕቓሕ፡ ንጡፍ ዝምድና/ጽምዶ ምስ ህዝብታት ኢትዮጵያ ምክያድ፡ ዞባዊ ጽልዋና ምስፋሕ፡ ናይ ምክልኻልን ጸጥታን ትካላትና ምሕያል ዘጠቓልል ስራሕ ክንሰርሕ ጸኒሕና ኣለና። እቲ ስራሕ ብቐጻሊ ዝስራሕ እምበር ዝውዳእ’ውን ኣይኮነን። ስለዚ፦ 4. ከም ቀደምና ናብ ሕሱር ቆይቊ ዘይምዕዳም። እቶም ጽሉላት በይኖም ክሃሉ ንሕደጎም፣ ነገራት ከየጎሃሃርና ክብርና ሓሊና እዱብ ግብረመልሲ ምሃብ ብዝሰፍሐ ክንተሓሓዞ ይግባእ። ካብ ተዓኒድካ ምጽባይ - ልኡም ስቕታ - ዘሎ ወጻኢ ዓቕሊ ከነርኢ ኣለና። ጸላእትና ካብ ስቕ ክንብል ክንወቕዖም እዮም ዝመርጹ። 1. ንልኡላውነትና ዝድርዕ ዲፕሎማሲ ምብርታዕ። ኣህጉራውያን ትካላትን ጸለውቲ ሃገራትን፡ ንልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ኤርትራ ዝግህስ ተጻባእቲ ፈኸራታት ብልጽግና ክኹንኑ፡ ኢትዮጵያ ጠንቂ ዞባዊ ህውከት ካብ ምዃን ክትእርነብ ጸቕጢ ክገብሩ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ብፍላይ ክኣ ምሁራትን ፈጠርቲ ጽልዋን ብንጥፈት ክንደፍኣሉ፡ ነቲ ክሳብ ሕጂ ክግበር ዝጸንሐ ዝያዳ ከነሐይሎ ይግባእ። ከም ሃገር ከኣ ክልተኣውን ሓባራውን ዝምድናታትና ምስ ሃገራት ተዋሰንቲ ቀይሕ ባሕሪ ንምድልዳል ዝጀመርናዮ ስራሕ ብዝሓየለ ክንቅጽሎ ኣለና። 5. ሃገራዊ ናይ ምክልኻል ሓይልና ምሕያል። ኤርትራ፡ ነቲ ጸላእትና “ዝምክሑሉ ጸብለልታ” ካብ ጸወታ ዝግልፍ ክእለት ምሕንጻጽን ብቕዓት ምትግባርን ስትራተጂ ምክልኻላ ዝተፈልጠት እያ። ንዝዓጠቕዎ፡ ንዘኽተትዎ፡ ንዝገዝእዎ ካብ ጸወታ ዝግልፍ ጥበብ/ ብልሒ ኲናት ናይ ቀደምና ሕጂ’ውን ከም ዘሎ ክፍለጥ ይግባእ። ንሕና ሓይልና ኩሉ ሳዕ፡ ገዚፍ ወተሃደራዊ ሓይሊ ኣብ ምፍጣር ዘይኮነስ ንግዝፊ ብላሽ ዝገብር ስትራተጂ ኣብ ምውጻእ’ዩ። ጸላእትና ሕጂ’ውን ከም ናይ ቀደም፡ እምነቶም ኣብ ብዝሒ ሰራዊትን ዓይነት ኣጽዋርን እዩ ዘሎ። ካብ ተደጋጋሚ ናይ ስዕረት ታሪኽ ገና ዝተማህሩ ኣይመስሉን። ኣብ ታሪኽና ግዝፊ (ዓቐን) ጸላኢ ኣሸጊሩና ኣይፈልጥን’ዩ። ጸላኢ ከም ብልጫ ንዝሓዞ ብልጫ ከም ዘይኮነ ምምካን ደጋጊምና ዝገበርናዮ ስለ ዝኾነ ንድሕሪ ሕጂ’ውን ነዚ ልማድ’ዚ ብዝበለጸ ክንደግሞ እቲ ምብልሓት ክንቅጽለሉ ኣለና። 2. ሕጋውን ታሪኻውን ጭብጥታትና ምቕራብ። ወግዓዊ ሰነዳትን ታሪኻዊ ስምምዓትን ብዝተፈላለየ መልክዓት ከነውጽኦን ከነቃልሖን ኣለና። ኣብ መኣድታት ቆይቊ ምቕራብ ልማድ’ኳ እንተዘይብልና፡ ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ወጺኦም ንሕጋዊ ልኡላዊ መሰል ኤርትራን ግዝኣታዊ ሓድነታን ዝሕለቑ ነጠፍቲ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ክብርክቱ ኣለዎም። 3. ንሰላምን ርግኣትን ምቅላስ ብዝሓየለ ክንቅጽለሉ ኣለና። ኤርትራ ውሽጣዊ ሰላምን ርግኣትን ኣረጋጊጻ፡ ER MEDIA ER MEDIA ዕጫ’ዩ በጺሕዎ። ሕጂ’ውን እንተኾነ ዋላ’ኳ እቲ ስዓት ሓሊፉ እንተረፈደ “መን ዘይነበረ፡ መን ዘይፈከረ፡ መን’ከ ዘይተቐብረ” ዝብል ዘረባ ለባማት፡ ዝጥቀመሉ እንተተረኽበ ወስ ምባል ጽቡቕ’ዩ።", "char_count": 1863, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 2}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04136", "text": "O9፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 ሃሎ ቆልዑ 09፡40 ዶክመንታሪ 10፡35 ፓኖራማ 11፡00 ለሰ ስፖርት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡55 ጉዳይ ኣብ ዘተ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 መልሲ ኣብ መስመር 14፡30 ናትራን 17፡00 መደብ ኣከባቢ 17፡35 መደብ ሳይዳ 18፡35 ደረትቃና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ተክ-ኢንሳይት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ደርፊታት 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.53 1 ሕዳር 2025 - ገጽ 3", "char_count": 330, "topic": "culture", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 2, "page_end": 3}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04137", "text": "ህይወት፡ መስርዕ ግድል’ያ፣ ግድላ ክትፈትሕ ከኣ ጥበብ የድሊ። ጥበብ ካብ ብዙሕ ክጥረ ይከኣል። ኣብየተ ትምህርቲ ነዚ ዘየዕርፍ ግድላት ህይወት ንምፍታሕ ጥበብ ካብ ዘዕጥቕ ኣካላት’ዩ። ዝዓበየ ሸነኹ ከኣ ብቝጽሪ ኣቢሉ ይምህሮ። ቍጽሪ፡ መፍትሕ ግድላት ህይወት’ዩ። ቍጽሪ ብኣገባብ፡ ፍቕርን ኣድህቦን ምስ እንምሃሮ እምበኣር፡ ጥብበ ኣፈታትሓ ግድላት ህይወት ከም ምዕጣቕ ክሕሰብ ይከኣል። ከምቲ ኣብ ኣካዳምያዊ ትምህርትና እንዕዘቦ፡ ግድላት ዝያዳ ኵሉ ዓይነታት ትምህርቲ፡ ኣብ ቍጽሪ ኢና እንረኽቦ። ቍጽሪ - ግድላት፣ ግድላት - ቍጽሪ፣ ኵሉ ሳዕ ተተሓሒዙ ዝመጽእ ኣርእስቲ’ዩ። ኣብዚ ናይ ሎሚ ጽሑፍ ከኣ ኣብ ቍጽሪ ግድላት ንፈትሓሉ ገለ እንዶታት ተኸፋፊሉ ክቐርብ’ዩ። ክህሉወና ዝሕግዝ ጥበባት እዩ። ሜላታት ኣፈታትሓ ናይ ቍጽሪ ሜላታት ኣፈታትሓ ናይ ቍጽሪ ቃላት ይፈልጦን ይርድኦን ድየ? ግድላት እንታይ’ዩ? ግድላት እንታይ’ዩ? ጆርጅ ፖልያ፡ ሃንገሪያዊ ክኢላ ስነ ቍጽሪ እዩ። ንሱ ብ1945 ኣብ ዘዳለዎ መጽሓፍ፡ ኣርባዕተ ሜላታት ኣፈታትሓ ግድላት ቍጽሪ ኣቐሚጡ ኣሎ። ምርዳእ ግድል፣ ግድል ዝፍትሓሉ ጥበብ ምልላይ፣ ነቲ ጥበብ ምትግባር፣ ከምኡ’ውን ምርግጋጽ እዩ። - እንታይ ክረክብ ወይ ከርኢ’የ ዝሕተት ዘለኹ? ግድላት ቍጽሪ፡ በብዓይነቱን ዝዛመዶ ኣርእስትን ይፈላለ ዋላ ይዅን፡ ንዅሉ ዝኸውን ሜላታት ኣሎ። ግድላት ወትሩ ኣብ ቅድሜና ምስ ጸንሑ እዮም። ናይ ቍጽሪ ኣምራት፡ ነቲ ብምድግጋም ዝልለ ኵትሞ ናይ ባህሪ፡ ምንቅስቓስ ነገራት፡ ቅርጽታትን ካልእን ብምፍላጥ፡ ዝያዳ መረዳእታ ናይ ገዛእ ርእስናን ኣከባቢናን ከም ዝህሉወና ይገብር። ነዚ ዝተሓለለኸ ዝመስል ግን ከኣ መሳጢ ኣቃውማ ኣድማስ፡ ምስጢራቱ ንምብርባርን ብዝቐለለ ንምንባር ፍታሕ ንምርካብን ድማ ደቂ ሰብ ንጥቀመሉ። ስለ ዝዀነ ከኣ “ቍጽሪ፡ ቋንቋ ስነ ፍልጠት” ተባሂሉ ዝግለጽ። ሜላታት ኣፈታትሓ ግድላት ቍጽሪ ከኣ ናብዚ ደረጃ ዘብጽሕ ኣገባባት እዩ። ካብ ተራ ምዕሪት ክሳብ ዝተሓላለኹ ግድላት ኣልጀብራ ክንፈትሕ ድማ ንጥቀመሉ። ሜላታት ኣፈታትሓ ግድል ካብ ናብ ክፈላለ ይኽእል፣ ተደማሚሩ ግን ኣብ ቍጽሪ ዝቐለለ መረዳእታ - እዚ ግድል ብናተይ ቃላት ወይ መግለጺ ክደግሞ ይኽእልዶ? - ነዚ ግድል ንምርዳእ ክሕግዘኒ ብዛዕባ ዝኽእል ስእሊ ወይ ቅርጺ ክሓስብ ይኽእልዶ? - መልሲ ክረክብ ዘኽእለኒ እኹል ሓበሬታ ኣሎኒ ድዩ? ቀዳማይ መድረኽ - ምርዳእ ቀዳማይ መድረኽ - ምርዳእ", "char_count": 1353, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04138", "text": "- ናብቲ ናይ መወዳእታ መልሲ ዘብጽሓኒ ካልእ ክምልሶ ዘሎኒ ሕቶ ኣሎዎ ድዩ? ብዙሕ እዋን ግድል ወይ ሕቶ ቅድሚ ምጅማርካ ክትርድኦ ኣሎካ፣ ርዱእ። ከም ንባብ ኣንብብ ምስ ኣበልናዮ መልእኽቱ ርዱእ’ዩ፣ ምናልባት መምህራንና ከምኡ ክብሉና ከለዉ እውን ምርድኡ ቀሊል እዩ፣ ስለ ዝተረዳእናዮ ግን ኣብ ተግባር ከምኡ ዘይክንከውን ንኽእል ኢና። ‘ግድል ክትርድኦ ምኽኣል’ ዝብል ኣምር፡ ማለቱ ንኽንፈልጦ ቀሊል እዩ። ኣብ ኣፈታትሕ ግድላት ግን ኣዝዩ ወሳኒ ነጥቢ’ዩ። ኣብ ተዋሂቡ ዘሎ ግድል ዘሎካ መረዳእታ ዘዕቢ ሕቶታት ምምላስ የድሊ፤ - ተወሳኽን ዝዛመድን እንታይ ዓይነት ሓበሬታ ክዝክር ወይ ክፍትሽ የድልየኒ? ብውሑዱ ነዚ ሕቶታት ብምምላስ፡ ናይቲ ግድል ዝሓሸ መረዳእታ ክህሉወና እዩ። እዚ ሕቶታት ኣብ ነፍሲወከፍ ሕቶ ብምሕታት ንኽንመራመር፡ ግዜኸ ክኣኽለና ድዩ? ዝብል ሕቶ ክለዓለና ይኽእል እዩ። ልክዕ ኣለኹም። ብፍላይ ኣብ ግዜ ፈተና እዚ ሕቶታት ንምሕታት ዝኣክል ግዜ ዘሎና ኣይመስልን። እንተዀነ፡ - ኣብዚ ግድል ተኻቲቱ ዘሎ", "char_count": 586, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04139", "text": "1. ንመጽናዕቲ ክትብገስ ክትሓስብ እንከለኻ ዝቀላቐለካ ተጻራሪ ሓሳብ ቀልጢፍካ ኣለሊኻ ሰዓሮ። “ጽባሕ ከምዚ እንተ ኰነኸ?” እናበልካ ናይ ዝመጽእ ፍርሒ ኣይሓዝካ። እቲ ዝጀመርካዮ ኣብ ዝመደብካዮ እዋን ወድኣዮ። ገለ ጠባያትካ ንእተመዝግቦ ነጥቢ ክሃስዮ ይኽእል እዩ። ድኻም፡ ስልቻወ፡ ዝያዳ ምዝንጋዕ ምድላይ፡ ኵሉ ሳዕ ዝመላለሰና ስምዒታት እዩ። ካብዚ ስምዒታት ዘርሕቐካ ጥበባት - ከም ስፖርት፡ ተወሳኺ ንጥፈታት ቤት ትምህርቲ፡ ምክንኻን ኣግራብ፡... ዝኣመሰለ ንጥፈታት ኣናዲ። ኖት ክትሕዝ ፈትን። እቲ እትሕዞ ኖት ጽፉፍ ይኹን። ኣብ ኣጸናንዓኻ ከምቲ ደስ ዝብለካ ኣጽንዕ። እቲ ኣገዳሲ ትብሎ እናኣስመርካሉ ወይ ሕብሪ እናለኸኻ ከተጽንዕ ደስ ይብለካ እንተ ኰይኑ ከምኡ ግበር። እትምሃሮ ኣርእስትታት ፈላሊኻ ክትርድኦ ፈትን። ዝምድናኡን ፍልልዩን ክርድኣካ ምእንታን ብስእሊ (cycle) ኣተኣሳስሮ፣ ካብ ጽሑፍ ስእሊ ክትዝክር ስለ ዝቐልል። ብተወሳኺ፡ መምህርካ ንኣገደስቲ ነጥብታት ዝጸቕጠሉ ኣገባባት ወይ ቃላት መዝምዞ። ክትሕዝን ዘኽእለካ ኣገባብ ዝያዳ ኣበርቲዕካ ስርሓሉ። 4. ኣብ ግዜ ፈተና፡ ንፈተና ዝኸውን ፍሉይ ምድላዋት ግበር። ኣብ ግዜ ፈተና ትቈጻጸሮን ዘይትቈጻጸሮን ወጥሪ ክኽሰት ይኽእል እዩ። ነዚ ዝለዓል ወጥሪ ዝውስኸሉ ጠንቅታት ኣሎ። ከይበላዕካ ምኻድ፡ ምስ ዘሎ ክሊማ ዝሰማማዕ ክዳን ዘይምልባስን ካልእ ከምኡ ዝኣመሰለን ጠንቅታት ባዕልኻ ክትውግኖ ስለ እትኽል፡ ባዕልኻ እለዮ። 5. ዝከኣል እንተ ኰይኑ ኣብ ገዛኻ ፍሉይ ናይ መጽንዒ ቦታ ፍለ። ኣብ ገዛ እንተ ዘይተኻኢሉ፡ ኣብ ቤት ንባብ ወይ ካልእ ከተጽንዓሉ እትኽእል ቦታ፡ ብዘይካ ንኸትጽንዕ ኣይትኺዶ። ጽቡቕ እናተሰመዓካ ከተጽንዕ ድማ ኪድ። 4. ኣብ ኣእምሮና ነናትና ናይ ምቕባል ኣገባብ ኣሎና። ምሳና ዝኸይድ ኣረዳድኣን ኣጸናንዓን ኣሎ። ኣብ ክፍሊ ካብ መግለጺ ሰሚዕካ ዲኻ እተድማዕ? ካብ ጥራዝካ ኣጽኒዕካ ዲኻ እተድምዕ? ብዙሕ ዕዮታት ሰሪሕካ ዲኻ እተድምዕ?... ብዝተፈላለየ መገዲ ንኣኻ ዝገጥመካ ኣገባብ ኣጸናንዓ ኣለሊ። እቲ ብቐሊሉ ክትርዳእን 2. ጽሕፈትካ ከተማሕይሾ ፈትን። ጥራውዝትኻ ብጽፈት ሓዞም። ካብ ሰሌዳ ክትጽሕፍ እንከለኻ ከየጕደልካ ጸሓፍ። ከተጽንዕ እንከለኻ እናተበርሃካ ከተጽንዕ ከኽእለካ እዩ። ካብቲ መምህርካ ዝህበካ ኖት ወጻኢ፡ መም. ስተላ መሓረና መም. ስተላ መሓረና", "char_count": 1306, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04140", "text": "ብፍላጥ ይዅን ብዘይ ፍላጥ፡ ግድላት ክንፈትሕ ኣብ እንፍትነሉ፡ እእምሮና ነዚ ሕቶታት ኣብ ካልኢት ዘይበጽሕ ግዜ ይበጽሖ እዩ። ኵሉ እንሓስቦን እንገብሮን ብንቕሓት፡ ኣእምሮና እንታይ ይግበር ኣሎ ብምርዳእ፡ ንኸዶ እንተ ኣለና ኣመና ውጽኢታውን ተዘካርን እዩ። ብተወሳኺ፤ ምልምማድ፡ ደጋጊምካ ምልምማድ፡ ቀዳማይ ስነ ምግባር ቍጽሪ እዩ። ኵሉ ብምልምማድ ናብ ምልኣት ይበጽሕ’ኳ እንተዀነ፡ ኣይከም ኣብ ቍጽሪ ንርኸቦ ምልኣትን። ኣብ ናይ መዓልታዊ መጽናዕትና እዋን፡ እዚ ሕቶታት ብተደጋጋሚ ክንለማመዶ የድልየና። ኣእምሮና ኣብቲ ምልምማድ ባዕሉ መሊኹ ሓደ ስሩዕ ናይ ኣፈታትሓ ኣገባብ ክቕርበልና እዩ። ብምስማር፡ ብሓጸርቲ ምሉእ ሓሳባት ብብሓደ ምፍላይ፡ … ዝሓሸ መረዳእታ ናይቲ ግድል ክህሉወና ይሕግዝ እዩ። ኣብቲ ግድል ዘሎ ሓበሬታ፡ በዚ ዝተጠቕሰ ኣገባብ ምጽማቝ፡ ኣብቲ ኣገዳሲ ሓበሬታ ንኸነተኵር ይሕግዝ። ብተወሳኺ፤ ኣእምሮና ብምኽፋት፡ ተዋሂቡና ዘሎ፡ ዝጐድል ዘሎ፡ ዝዛመድን ዘይዛመድን ኣነጺሩ ከርእየና ይኽእል።", "char_count": 576, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04141", "text": "ግድላት ብስእሊ ክንርእዮ ንፈትን። ንግድላት፡ ብሕንጻጻትን ስእልታትን ብምውካል፡ ነቲ ኣብቲ ግድል ተኻቲቱ ዘሎ ሓበሬታ ክንርድኦን ዝጐድሎ ዘሎ ወይ እንሕተቶ እንታይ ምዃኑ ንኽንፈጥን ሓጋዚ እዩ። ኣብዚ ቀዳማይ መድረኽ ዘገልግሉ ገለ ጥበባት ንመልከት፤", "char_count": 157, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04142", "text": "ምቕጃል፡ ኣብ ኣእምሮኻ ስእሊ ምፍጣር ማለት እዩ። ተወሂቡና ዘሎ ግዳላት፡ ኣብ እእምሮና ብምስኣል ክንርድኦ ንፈትን። ብፍላይ ብምሉእ ሓሳባት ዝወሃብ ናይ ቍጽሪ ግድላትን ንምርዳእ እዚ ጥበብ’ዚ ዝያዳ ሓጋዚ እዩ። ልክዕ ከምቲ ብቘልዑትና እንከለና፡ “ክልተ ኣራንሺ ነይረናኻ፣ እታ ሓንቲ ምስ በላዕካያ ክንደይ ይተርፋኻ?” ምስ ተባሃልና፡ ኣእእምሮና እንቕጅሎ ኣራንሺ’ዩ። 1- ብዓውታ ምንባብ ስርዓተ ትምህርትና ብቛንቋ እንግሊዘኛ ዘምህር ካብ ኮነ፡ ኣብ ቋንቋ እንግሊዘኛ ዘሎና ዓቕሚ ዝተደረተ እንተ ኰይኑ፡ ኣብ ቋንቋ እንግሊዘኛ ዘሎና ዓቕሚ ማዕረ ማዕረኡ ምዕባይ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ዝዀነ እዋን፡ ቋንቋ ንምምላኽ ወይ ምርዳእ ዓው ኢልካ ምንባብ ሓጋዚ ምዃኑ ይምከር እዩ። ግድላት ቍጽሪ ንምርዳእ ከኣ ልክዕ ከምኡ ብዓውታ ምንባብ ሓጋዚ እዩ። ብዓውታ ምንባብ፡ ድንግርግራት ብምጽራግ ዝሓሸ መረዳእታ እቲ ግድል ክህሉወና ይሕግዝ። ብዓውታ ምንባብ፡ ዝያዳ ኣድህቦኻ ናብቲ ተንብቦ ዘለኻ ስለ ዘማእዝን’ውን መረዳእታኻ ንምኽፋት ሓጋዚ እዩ። 5- ምልላይ ኣመታት ናይ ግድላት ሕቶታት ኵሉ ግዜ ኣመት ይህብ እዩ። እቲ ኣመታት ከኣ ብቓላት ይቐውም። ናይቲ ግድል ኣመት ዘግህድ ኣገደስቲ ቃላት ኣሎ። ነዚ ቃላት ምልላይ፡ መኣስን ነየናይ ተግባር ቍጽሪ ይውክልን ምፍላጥ’ውን ሓጋዚ እዩ። 2- ምጽማቝ ሓበሬታ ኣብቲ ቀሪቡ ዘሎ ግድል ዘሎ ሓበሬታ፡ ሕብሪ ብምልካይ፡", "char_count": 786, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 3}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04145", "text": "- Albert Einstein ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ሓዳስ ኤርትራ 1 ሕዳር 2025 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.53", "char_count": 138, "topic": "other", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 3, "page_end": 4}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04146", "text": "ሚኒስትሪ ሕርሻ ሚኒስትሪ ሕርሻ ጉድኣት ሳገምቲ ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ኣብ ሕርሻዊ እቶት ጉድኣት ሳገምቲ ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ኣብ ሕርሻዊ እቶት ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ስድራ ናይ ፕሎሲዴ (Plocedae)ዝተባህላ ደቀቕቲ ኣዕዋፍ እየን። ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ኣብ ኣስታታ 25 ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ሓውሲ ምድረ- በዳ፡ ናይ ሳዕሪ ቦታታትን ጀቕጀቕ ጫቃታታን ይርከባ። ካብ 300-900 ሚ.ሜ ዝርግሕ ዝናብ ኣብ ዘሎዎ ኢኮሎጂ ይመርጻ። ዝርግሐአን ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ክሳብ ደቡባዊ ሳሃራ ከምኡ’ውን ካብ ሶማልያ ክሳብ ሰኔጋል ይበጽሕ። ዕስለ ኴላ-ኴላ ልዑል ናይ ምብራር ክእለት ስለ ዝውንና፣ ካብ ሓደ ሃገር ናብ ካልእ እናሳገማ ኣብ ዘራእትን ሳዕርን ጉድኣት የውርዳ። ሕርሻዊ ንጥፈት፡ ሰብኣውን ንዋታውን ጸዓት ዝሓትት መዳይ እዩ። እቲ ሓያል ጻዕሪ ዝፈሶ ንጥፈት፣ ብቐጻሊ በብዓይነቱ ተፈጥሮኣዊ ብድሆታት የጋጥሞ። እንተዀነ፡ ነዚ ማሕንቖታት ብምስጋር፣ ምእኩት ምህርቲ ንምሕፋስ ብዙሕ ጻዕሪ ይሓትት። ሓደ ካብቶም ዘጋጥሙ ጸገማት፣ ብዝተፈላለዩ ለበዳዊ ባልዓት ኣብ ኣዝርእቲ ዝወርድ ወራራት እዩ። ኣብ ናይ ሎሚ ዓምዲ ፍረጻዕሪ’ውን፡ ብዛዕባ ለበዳ ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ (Red Billed Quelea Quelea) ተርእዮን ዝርገሐን ኣብ ሃገርና፣ ኣገባብ ምርባሕን ዘውርድኦ ጉድኣትን፣ ንምቍጽጻረን ዝካየድ ዳህሳስስን ምንጻግ ጸረ-ኣዕዋፍን ዝምልከት፣ ካብ ክፍሊ ሕርሻዊ ኤክስተንሽን ሓላፊ ኣሃዱ ቍጽጽር ሳገምቲ ባልዓት ኣቶ ቴድሮስ ስዩም ዝሃበና ሓበሬታ ቀሪቡ ኣሎ። እዋን ህላወ መግቢ ስለ ዘውሕሳ ኣዕዋፍ ብጻዕቂ ይረኣያ። ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ንጽል ጋማ ሓደ ምስ ሓንቲ መውስቦ የካይዱ። ንመጀመርያ እዋን ንኽራብሑ ካብ 9-12 ኣዋርሕ ዕድመ የድሊ። ኣብ ዓመት ድማ እንተ ወሓደ ሓደ ግዜ ይራብሑ። ኣብ እዝዩ ምቹእ ኩነታት፣ ክሳዕ ሰለስተ ግዜ ኣብ ዓመት ናይ ምርባሕ ዕድል ከም ዘሎዎም ይፍለጥ። ተባዕታይ ኴላ- ኴላ ንበይኑ ብምዃን ኣብ ውሽጢ 2-3 መዓልቲ ሰፈር የዳሉ። ድሕሪ ሰፈር ምስርሑ እዩ ድማ በታ ኣንስተይቲ ንመውስቦ ዝምረጽ። ካብ ሰብ የብሉ ካብ ጭሩ እዩ ነገሩ። ኣብ ሓደ ናይ ምርባሕ ግዜ፡ ካብ 3-4 ጽዕድው ዝበለ ሰማያዊ ሕብሪ ዘሎዎ እንቋቝሖ ይጸፍያ። ምሕቋፍ እንቋቝሖ ካብ 10-12 መዓልታት ብኽልቲኡ ጾታ ይዕየ። ጨቓዊት ምስ ነቝሑ ንቑሩብ መዓልታት ሓሳኹን ሸዊት ኣእካልን ብምሕዋስ ብወለዶም ይዕንገሉ። ድሕሪ 11- 13 መዓልታት፣ ጨቓዊት ካብ ሰፈረን ብምውጻእ ካብ ሓደ ጨንፈር ገረብ ናብ ካልእ ክነጥራ ይጅምራ። ድሕሪ ሓደ ሰሙን ድማ ጨቓዊት ነብሰን ክኢለን ክበራ ይጅምራ። ጭራኡን ብጫ ሕብሪ ይውንን። መትኮቡ ድማ ቀይሕ ወይ ሮዛ ሕብሪ ይህልዎ። ኣንስተይቲ ኴላ-ኴላ፡ ኣብ ርእሳ ሃሳስን ደሚቕን ሓመዳዊ ሕብሪ ኣለዋ። መንገብገባ፡ ጭራኣን ካልእ ታሕተዋይ ክፍሊ ኣካላታን ደብዛዝ ናብ ሓመዳውን ጻዕዳን ሕብሪ ዝቐረበ እዩ። ኣብ ማእከል ክንቲት ጸሊም ገፊሕ ሓመዳዊ ሕንጻጽ ኣለዋ። መትኮቢኣ ድማ ብጫ ሕብሪ ይውንን። ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት ንመጀመርታ እዋን ዝርግሐን ተርእዮን ኴላ-ኴላ፡ ኣብ 1998 ኣብ ንኡስ ዞባ ጎሊጅ እዩ ኣጋጢሙ። ኣብ ዝቐጸለ ዓመታት ማለት 2004፡ 2007፡ 2008፡ 2012 ጻዕቅን ስፍሓትን እቲ ወራር ብምስፋሕ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ተሰነይ፡ ጎሊጅ፡ ሃይኮታን ሻምብቆን ለበዳ ክርአ ጀሚሩ። ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ወቕቲ 2025 ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይን ሻምብቆን ሓድሽ ወራር ናይዘን ኣዕዋፍ ኣጋጢሙ ይርከብ። ናይ ንኡስ ዞባ ሻምብቆ ውሱን ብምንባሩ ብወፈራ ህዝብን ሰራዊትን ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ኣትዩ። ናይ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ድማ ዘድሊ ምቅርራባት ተዛዚሙ ኣብ መስርሕ ዳህሳስን ክትትልን ይርከብ። ዑደት ሂወት እዘን ኣዕዋፍ ካብ ምውላድ እንቋቝሖ ይጅምር። መጀምርታ ሰፈር እተን ኣዕዋፍ ኣብ ቆጥቋጥን ኣሻኹን ኣግራብ ይህነጽ። ኣብ ሓደ ገረብ ካብ 30 ክሳዕ 1000 ሰፈር ይበጽሕ። እቲ ኣሃዝ ኣብ ግዝፍን ንውሓት ናይቲ ተኽሊ ይምርኮስ። ምርባሕን ምብዛሕን ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ፣ ኣብ ህላወ ቀረብ እኹል መግቢ ዝተመርኮሰ እዩ። ምቹእ ዝናብ ኣብ ዝረኣየሉ እዋን፡ ድሕሪ 4 ክሳብ 9 ሰሙን ዝናብ ምጅማር ዘሎ ምስጋም ኴላ-ኴላ ሕልኽላኽ ዝመልኦ ኰይኑ ብህላወ መግቢ ኣእካል ዝያዳ ይጽሎ። መግቢ ንምምእራር ካብ ቅናት ምድሪ ናብ ሰሜንን ደቡብን መኣዝን ይበራ። ድሕሪ ዝናብ ሳዕሪ ክጭብጭብ ግድን ስለዝኾነ። ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ጥሜተን ንምዕንጋል ኣሰር-ኣሰር ናይ ዝናብ ኣንፈት ይጓዓዛ። ለበዳ ኣዐዋፍ ኴላ-ኴላ ኣብ ሕርሻዊ እቶት ኣብ ናይ ቋሕ ሰም እዋን ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ብባህሪአን ብተደጋጋሚ ዘርአን ዘራብሓን ግዝኣተን ዘስፍሓን እየን። ኣብ’ቲ ግዝኣት፣ ካብ ውሑዳት ኣሽሓት ክሳብ ሚልዮናት ዝቑጸራ ኴላ- ኴላ ይህልዋ። እተን ኣዕዋፍ ኣብ ሓደ ከባቢ ብተደጋጋሚ ስልቲ ኣነፋፍራ እንናቀያየራ ናይ ምዕግርጋርን ሰርከስ ናይ ምስራሕን ባህሪ ኣሎወን። ደጋዊ ትርኢት እኹል ተባዕታይ ኴላ- ኴላ፡ ጽዕድው ዝበለ ብጫ ኣኽሊል ኣሎዎ። ወተጉን ካልእ ክፍሊ ገጽ ጎረርኡን ጸሊም ሕብሪ ኰይኑ፣ ሕቖኡን መንገብገቡን ሃሳስ ወይ ደሚቕ ሓመዳዊ ሕብሪ እዩ። ኣብ ጥርዚ መንገብገቡን", "char_count": 2810, "topic": "economy", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04147", "text": "ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምትሕብባር ዝዳሎ ዓምዲ - ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/08371501- ቁ.ሳ.ፖ 1048 (ለይ-ኣውት- ፋጥማ እስማዒል/ ሶፍያ ፍቓዱ)", "char_count": 135, "topic": "health", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 4}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04148", "text": "ሰፈርረን ብግቡእ ምልላይ፡ ካብ ነበርቲ ሓረስቶትን ጓሶትን ሓብሬታ ምእካብን ኣብ ምቹእ ልሙዕ መዕረፊ ቦታታት ብተደጋጋሚ ፈተሻ ምክያድን የድሊ። ብሰንኪ ስፍሓት ቦታ ወይ ዘይምቹኡነት ቦታ ብኣጋርን መኪናን ዳህሳስ ንምክያድ ኣጸጋሚ ኲነት ምስ ዝኽሰት ድማ ብነፋሪት ምስልሳል ተመራጺ ይኸዉን። ኣዝዩ ከቢድ ዕንወት የኸትላ። ኴላ- ኴላ ናይ በረኻ ሳዕሪ፡ ሩዝ፡ ዳጉሻ፡ መሸላን ብልቱግን ከም ቀንዲ መግበን ይጥቀማሉ። ሓንቲ ንጽል ኴላ-ኴላ ካብ 3-5 ግራም እኽሊ ኣብ ሓደ መዓልቲ ትምገብ። ኣብ መስርሕ ምምጋብ ድማ ልዕሊ’ቲ እትምገቦ ግራም እኽሊ ተርግፍ። ብጠቕላላ፡ ኣብ ሓደ መዓልቲ ካብ 7-10 ግራም እኽሊ ንሓደጋ ይቃላዕ ወይ ይባኽን። ስለዚ፡ ኣሰታት ሓደ ሚልዮ ዝኣኽላ ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ካብ 7-10 ቶን ኣእካል መዓልታዊ ጉድኣት የውርዳ። ለበዳ ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ናብ ቆፎ ምእታው ንዝቐረበ ሕርሻዊ እቶት ሃስያ ስለ ዘውርዳ ካብ ካልኦት ሳገምቲ ባልዓት ንኣብነት ኣንበጣ ንላዕሊ ብሓሪስቶት ይፍርሓ። ኣብ እዋን ዳህሳስ ዝሓድራሉ ቦታ ምልላይ ኣዝዩ ኣሸጋሪ እዩ። ምኽንያቱ ዕስለ ኴላ-ኴላ፡ ኣብ እዋን ምርባሕ ምስ ዝህልዋ ካብ ቀንዲ ዝምገባሉ ናይ ሕርሻ ቦታ ክሳብ 11 ኪሎ ሜተር ርሒቐን ስለ ዝቕመጣ እዩ። ኣብ ካልእ እዋን ድማ ክሳብ ኣስታት 30 ኪሎ ሜተር ይዝርግሓ። ስለዚ ነዚ ዝተጠቕሰ ርሕቀት ብፍላይ ብኣጋርን መኪና ፈተሻ ንምግባር በዳሂ ይገብሮ። ኣብዚ ዝግበር ዳህሳስ ሓበሬታ ናይ ስካውት፡ ጓሶት፡ ሓረስቶትን ሰራዊትን ወሳኒ ተራ ይጻወት። ብተወሳኺ ካብ ምርባሕ ወጻኢ ዝርከባ ኣዕዋፍ ዝሓድራሉ ቦታ ወግሐ ጸብሐ ከም ኩነታቱ ናይ ምቅያር ባህሪ ስለ ዘለወን ነቲ ስራሕ ፈተሻ ኣዝዩ ዝተሓላለኽ ይገብሮ። እተን ኣብ ምርባሕ ዝጸንሓ ኣዕዋፍ’ውን እንተኾነ ድሕሪ ጨቃዊተን ምዕኳኸን ቀልጢፈን ክምርቀፋ ይረኣያ። ኣብቲ እዋን መጽናዕቲ ክሰፍሩ ዝግብኦም ሓበሬታ እዞም ዝስዕቡ እዮም፡- ዝተደኮነሉ ቦታ ምፍላጥ፡ ዓሌት ኣዕዋፍ ምጽናዕ፡ ስፍሓት፡ ጻዕቅን ዕድመን ዕስለ ምግንዛብ፡ ዓይነት ዝተዘርአ ኣእካል ምልላይ፡ ክወርድ ዝኽእል ጉድኣት ብዓይነት ምህርትን ስፍሓቱን ምግምጋም። ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ጉድኣት ከየውረዳን ዓቢ ለበዳ ከይተኸስተን ናይ ቅድመ መጠንቀቕታ ሓበሬታ ንዝምልከቶም ኣካላት ክወሃብን ቅድመ ምድላዋት ክካየደን ይግባእ። ኴላ-ኴላ ዶብ ሃገራት ስለ ዘይፈልጣ ብደረጃ ሃገር ክትትል ምክያድ ኣገዳሲ እዩ። ጎረባባቲ ሃገራት ብዛዕባ ኣብ ዶብ ዘንጸላለወ መጥቃዕቲ ኣዕዋፍ ሓብሬታ ክህልወን’ውን ይግባእ። ኣብዚ ዓውዲ ማሕበር ምክልኻል ኣንበጣ ምድረበዳ ምብራቅ ኣፍሪቃ DLCO- EA ዓቢ ተራ ይጻወት። እዚ ዝካየድ ምልውዋጥ ሓበሬታ፡ ምንጪ መራብሒ ቦታታት ንምፍላጥ፡ ዝሳግማሉ ኣቃውማ ንምልላይን ብምዕቡል ኣገባብ ምክልኻል ንምጥቃምን ሓባራዊ ጥቕሚ ክርከብ ይከኣል። ኣብ እዋን ውሱን ለበዳ፡ ሓረሰቶት ብኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ ዝስዕብ ዕንወት ንምንካይ ዝተፈላለዩ ባህላዊ መከላኸሊ ይጥቀሙ እዮም። ንኣብነት፡ ምብራስ ሰፈር ኣዕዋፍ፡ ኣብ እንቋቝሖን ጨቓዊትን ምጉዳል እንተ ዘይኮይኑ፣ ኣብ’ተን እኹላት ኣዕዋፍ ጽልዋ ኣየምጽእን። ኣብ እዋን ሰፊሕ ለበዳ እቲ እንኮ መቆጻጸሪ ኣማራጺ ለበዳ ኣዕዋፍ ኴላ-ኴላ፡ ዝሓድራሉ ቦታ መጽናዕቲ ብምክያድ ብነፋሪት ጸረ-ኣዕዋፍ ምንጻግ እዩ። እተን ኣዕዋፍ ዝሰፍርኦ ቦታ ጽዑቕ፡ ኣሻዂ ኣግራብን ጀቕጀቕ መሬትን ስለዝኾነ ዕውት መስርሕ ቍጽጽር፣ ብነፋሪት ጸረ-ኣዕዋፍ ብምንጻግ እዩ ዝካየድ። ዳህሳስ ብመኪና፡ ኣጋርን ነፋሪትን ክካየድ ይከኣል። ዳህሳስ ብመኪናን ኣጋርን ኣብ ዝካየደሉ ቦታታት፣ ባህላዊ ኣብዚ እዋን ኣብ ንኡሳን ዞባታት ጎልጅ፡ ተሰነይ፡ ሻምብቆን ሃይኮታን ቀጻሊ ክትትልን ዳህሳስን እዘን ኣዕዋፍ ይካየድ ኣሎ። ለበዳ ንምቍጽጻር መሕደሪ ቦታአን ምፍላጥ ስለ ዘገድስ፣ ሓረስቶት ኣብ ምርካብ መሕደሪ ቦታአንን ናብ ጥቓኦም ዘሎ ቤት ጽሕፈት ሕርሻ ምሕባርን ክተሓባበሩ ንላቦ። ሓዳስ ኤርትራ 1 ሕዳር 2025 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.53", "char_count": 2189, "topic": "economy", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 4, "page_end": 5}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04149", "text": "ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ሕቶ ሸባብ ሕቶ ሸባብ ደዋሊ፥ ሄለው፡ ምኽሪ ብተለፎን ድዩ? ኣማኻሪ፥ ጽቡቕ ኣለኻ፡ መን ክብል? ካበይከ ትድውል ኣለኻ? ደዋሊ፥ ኣዝመራ እብሃል፡ ካብ ጾሮና’የ ዝድውል ዘለኹ። ኣማኻሪ፥ ሕራይ ኣዝመራ፡ እንታይ ክሕግዘካ? ደዋሊ፥ ኣነ፡ ሓደ ካብ ዓማዊልኩም ኮይነ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ጕዳያት ተለፎን እናደወልኩ ምኽርኹም እሓትት፡ እሰምዕን አተግብርን’የ። ኣማኻሪ፥ ጽቡቕ ኣዝመራ፡ እሞ ኣብ ኣገልግሎት እንታይ ገምጋም ኣሎካ? ደዋሊ፥ ኣገልግሎትኩም’ሞ እንታይ ክወጽኦ! ንኣይ መወዳድርቲ ዘይብሉ’ዩ። ብቐንዱ ከኣ ብተለፎን ቀጥታ ዝወሃብ ብምዃኑ፡ ዝያዳ ሓጋዚ ይገብሮ። ሓሊፍካ’ውን ንላዕሊ በቲ ናቶም ቀጥታዊ መስመር እናደየብካ ዝህሉ መመሊሱ እናተጨናፈረ ዝኸይድ ሓረግ ወለዶ’ዩ። ስድራቤትን ኣባላታን ነቒሉ፡ ክሳዕ ሕብረተሰብን እንዳን ዝበጽሕ ዝርግሐ ዘለዎ’ዩ። ተፈጥሮ ወይ ትውልዲ ዘንቅሎ ዝምድና’ዩ። ደቂ ሰባት ካበይን ናበይን እናተዋለዱ ከም ዝመጽኡ ዘረድእ ሓረግ ወለዶ ዝሕብር’ዩ። ኣማኻሪ፥ የቐንየልና፡ ነመስግነካ። እሞ ኣዝመራ፡ ዕድመኻ፡ ስራሕካን ምኽንያት መደወሊኻንዶ ምሓበርካኒ? ደዋሊ፥ እዚ ናይ ስጋ ዝምድና ክሳብ ክንደይ ደረጃ ኣሎዎ? ኣማኻሪ፥ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ንዝህሉ ሕግታት ኣብ ግምት ኣእትዩ፡ ክፈላለ ዝኽእል ኮይኑ፡ ኣብ ሃገርና ክሳብ 7 ወለዶ ዝህሉ ዝምድና’ዩ ዝምድና ዝብሃል። ካብ 7 ወለዶ ምስ ዝሓልፍ ግና፡ ዝምድና ተባሂሉ ጽልዋ ኣይህልዎን። ደዋሊ፥ እዚ ባህርያዊ ዝምድና እንብሎ፡ ካበይ’ዩ ዝነቅል? ደዋሊ፥ ኣነ ወዲ 35 ዓመት ኮይነ፡ መምህር’የ። ከም ልምዲ፡ ኣብ ምጅማር ዓመተ ትምህርቲ፡ ብዓቕመይ ኣብ ስርሐይ ዝጽበዩኒ ተመሃሮ፡ ዝተቐረበ ኣርእስቲ ብዝተኻእለ መጠን ብዅሉ መኣዝናት ፍልጠት ንኽርድኡዎ ሓገዝቲ ዝበልኩዎም ምድላዋት እገብር’የ። ዳርጋ ነፍሲወከፍ ዓመት ከኣ እንተወሓደ ክልተ ሰለስተ ግዜ ናባኹም ደዊለ፡ ሓበሬታ እወስድ’የ። ከም ወትሩ እምበኣር፡ ሕጂ ዝምድና ደቂ ሰባት ዝብል ኣርእስቲ ብዝተፈላለዩ ዓውድታት ፍልጠት ብኸመይ ይርአ ገለ ሓበሬታ ንምርካብ ሓሲበ’የ ዝድውል ዘለኹ’ሞ፡ ዝምድና ብዓይኒ ሕጊ እንታይ ማለት ምዃኑ ክትገልጸለይዶ? ኣማኻሪ፥ ዝምድና ደቂ ሰባት ብዓይኒ ሕጊ ካብ ናይ ደም ወይ ትውልዲ ዝነቅል፡ ካብ መውስቦ ወይ መርዓ ዝነቅል፡ ወይ’ውን ካብ ርዕመት ወይ ወዲ ጡብነት ዝነቅል ብማለት ሰለስተ ምንጪ ዝምድናታት ከም ዘለዉ ክንገልጽ ንኽእል? ደዋሊ፥ ኣቈጻጽራ ናይዚ ዝምድና’ዚ ብኸመይ ይብጻሕ? ኣማኻሪ፥ መበገሲ ገንኢ ኮይኑ፡ ኣብ ቀጥታዊ ዝምድና ንታሕቲ ወይ ንላዕሊ መን ንመን ወለዶ እናበልካ ዝቝጸር ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ጎናዊ’ውን ብዙሕ ዝፍለ ኣይኮነን። ብኽልተ መስመር ናይቶም ዝምድናኦም ክቝጸር ዝተደልየ ሰባት፡ መን ንመን ወለዶ እናተባህለ፡ ሸውዓተ ወለዶ ይቝጸር። ደዋሊ፥ እቲ ናይ ደም ወይ ትውልዲ እንታይ ማለት ምዃኑዶ ክትገልጸለይ? ኣማኻሪ፥ ስሙ ከም ዝሕብሮ፡ መን ካብ መን ይውለድ ንዝብል ሕቶ ዝምልስ ኮይኑ፡ ወሎዶኻ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ እናቘጸርካ እትረኽቦ ሓረግ ወለዶ’ዩ። ቀጥታዊ ተባሂሉ ድማ ዝግለጽ’ዩ። ንጎኒ ዝቝጸር ሓረግ’ውን ኣሎ። ጎናዊ ዝምድና ወለዶ ተባሂሉ ከኣ ይስመ። ደዋሊ፥ እቲ ናይ መውስቦ ዝምድና ዝበልካዮኸ ከመይ እዩ? ደረጃኡኸ ክሳብ ክንደይ እዩ? ኣማኻሪ፥ ዝምድና ብዙሕ መልክዕን መንቀልን ክህልዎ ከም ዝኽእል፡ ንኣኻ መምህር ዝጠፍኣካ ኣይኮነን። ቦታ ዝፈጠሮ ዝምድና፡ ስራሕ ዝፈጠሮ ዝምድና፡ ዕላማ ዝፈጠሮ ዝምድና፡ ኣጋጣሚታት ዝፈጠሮ ዝምድና ክኸውን ይኽእል እዩ። ገለ ካብ መንቀሊ ዝምድና እዚ እንተ ኢልና፡ ካብዚ ተበጊስና፡ ዝምድና ርክባት፡ ምቅርራባትን ጥምረትን ጥርናፈን ሓድነትን ማለት ምዃኑ ይእንፍተልና። ኣብ መንጎ ደቂ ሰባት ይኹኑ ካልኦት ፍጡራት ከኣ ክፍጠር ዝከኣል’ዩ። ካብዞም ዝገለጽኩልካ ዝምድናታት ነየናይ ኢኻ ክትርዳእ ደሊኻ ዘለኻ? ደዋሊ፥ እዚ ቀጥታውን ጎናውን ዝምድና ዝበልካዮ ከመይ ማለት እዩ? ኣማኻሪ፥ ዝምድና ብመውስቦ፡ ስሙ ከም ዘረድኦ፡ ብመርዓ ኣብ መንጎ ተጻመድትን ኣዝማዶምን ዝፍጠር’ዩ። እዚ ማለት ከኣ፡ ሰብኣይ ምስ ኣዝማድ ብዓልቲቤቱ፡ ወይ’ውን ሰበይቲ ምስ እንዳ ሰብኣያ ዝህሉ ዝምድና’ዩ። ከነስተውዕለሉ ዘለና ግና፡ ኣብዚ’ውን ቀጥታውን ጎናውን ዝብሃል ዝምድና ምህላዉ’ዩ። እቲ ቀጥታዊ ዝብሃል ከምዚ ዝገለጽክዎ ኮይኑ፡ እቲ ጎናዊ ግና ምስቶም ናይ ስጋ ወይ ደም ጎናዊ ኣዝማድ መጻምድቲ ዝህሉ’ዩ። ብተወሳኺ፡ ድርብ መውስቦኣዊ ዝምድና ዝብሃል’ውን ኣሎ። ድርብ ዝምድና ማለት ድማ፡ ብቕልል ዝበለ መግለጺ፡ ሰብኣይ ምስ መጻምድቲ ኣዝማድ ብዓልቲቤቱ ወይ’ውን ሰበይቲ ምስ መጻምድቲ ኣዝማድ ብዓልቤታ ዝህሉ ዝምድና እዩ። ንደረጃ ዝምልከት ኣማኻሪ፥ ቀጥታዊ ክንብል ከለና፡ ሓንቲ መስመር ዝሓዘት ኮይና፡ ካብ ላዕሊ ኣባሓጎታትን እኖሓጎታትን ንታሕቲ ናብ ውሉዳት እናወረደ ዝኸይድ ዝምድና ወይ’ውን ብኣንጻሩ ካብ ታሕቲ ውሉድ ጀሚርካ ናብ ኣቦኻ፡ ኣባሓጎኻን ትኽ ኢሉ ንላዕሊ ንዝድይብ ዝምድና ዝውክል’ዩ። ወዲ ወይ ጓል መን ኢኻ/ኢኺ ብዝብል ሕቶ ጀሚርካ ከኣ ንላዕሊ ዝቝጸር’ዩ። እቲ ጎናዊ ዝብሃል ከኣ፡ ካብቲ ቀጥታዊ ሓረግ ወለዶ ንየማንን ጸጋምን እናተጨናፈረ ንዝህሉ ቅርበት ዝጥርፍ ኣምር’ዩ። ካባኻ ምስ እንነቅል፡ ብወገን ኣቦን ኣደን ዝመጽኡ ኣዝማድ ዝጥርንፍ’ዩ። ኣኮ ሓወቦ፡ ኣሞ ሓትኖን ካብኦም ዝውለዱ ውሉዳትን፡ ካብኡ ደዋሊ፥ ኣነ ኣብ መንጎ ደቂ ሰባት ዝህሉ ኮይኑ፡ ዘመደይ’ዩ፡ ዘመደይ’ያ እናተባህለ ንዝዝረበሉ ዝምድና’የ ክፈልጥ ደልየ ዘለኹ። ኣማኻሪ፥ መምህር፡ እዚ ዝገለጽካዮ ዝምድና፡ ባህርያዊ ዝምድና ተባሂሉ ዝግለጽ ኮይኑ፡ ካብታ ዝተሓተት ሰባት፡ ዝህልዎ ዝምድና እንታይ ይኸውን ማለት’ዩ? ኣማኻሪ፥ ስጋዊ ይኹን መውስቦኣዊ ዝምድና ተወዓዓልቲ ኣይትንከፍን’ዩ። ኵሉ እንተታት፡ ኣብ ቦታኡ’ዩ ዘሎ። ምናልባሽ፡ ኣብ ምርጫ ምስ ዝእቶ ግና፡ ውዕላዊ ዝምድና እዩ ዝስዕር። ከኣ፡ ናይ መውስቦ ዝምድና፡ ክሳዕ ሰለስተ ወለዶ ኮይኑ፡ ልዕሊ ሰለስተ ወለዶ ግና ኣየገልግልን እዩ። ደዋሊ፥ ካብዚኦም ወጻኢ ዝምድና ዝፍጠረሉኸ ኣሎዶ? ደዋሊ፥ ጽቡቕ፡ እስከ ኣገዳስነት ናይ ዝምድና ብዓይኒ ሕጊ እንታይ እዩ ትብል? ኣማኻሪ፥ ካብዞም ክልተ ዓይነታት ዝምድና፡ ብውዕል ዝፍጠር ዝምድና’ውን ኣሎ። ውዕላዊ ዝምድና፡ ርዕመት ወይ ወዲ ጡብነት ተባሂሉ’ዩ ዝጥቀስ። እዚ ከኣ፡ ብስጋ ወይ ብ ስነ ህይወት ዘይውለደካ ሰብ፡ ልክዕ ከም ናይ ስጋ ወይ ደም ዝምድና ዘትሕዝ’ዩ። ርዕመት፡ ብመሰረት ኣብ ሲቪላዊ ሕግና ሰፊሮም ዘለዉ ድንጋገታት፡ ተፈጺሙ ምስ ዝጸድቕ፡ ውጽኢቱ ናይ ስጋ ዝምድና’ዩ። ልክዕ ከምቲ ፍረ ብርክኻ ዝኾነ ውሉድ ተሓሲቡ ከኣ፡ ኣብ ዝምድናታት ጽልዋ የሕድር። ኣማኻሪ፥ ዝምድና ኣብ ሕጊ፡ ዓናቅጽ ሒዙ ክድንገግ ከሎ፡ ብዘይ ዝኾነ ሳዕቤን ወይ ዕላማ ኣይኮነን። ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ርክባትና ኣድላይነት ስለ ዘለዎ’ዩ። ገለ ካብቲ ኣገዳስነቱ ከኣ፡ ኣብ መርዓን ውርስን’ዩ ጎሊሑ ዝርአ። ኣብ መርዓ ኣብ ውሽጢ’ቲ ደረጃታት ዝምድና ዝፍቀድ ኣይኮነን። ክንዮ’ቲ ደረጃ ዝምድና ምስ ዘይከውን፡ መርዓ ፍሩስ’ዩ ዝኸውን። እዚ ማለት ድማ፡ መርዓ ኣብ ናይ ስጋ ዝምድና ክሳብ 7 ወለዶ ዝፍቀድ ኣይኮነን። ኣብ መውስቦ ድማ ክሳዕ ሰለስተ ወለዶ ዝፍቀድ ኣይኮነን። ሕጋዊ መርዓ ተገይሩ ክብሃል እንተ ኮይኑ፡ ኣብ ውሽጢ እዚ ክሊ’ዚ ክኸውን ይግባእ። ኣብ ውርሲ ድማ፡ እዚ ይሰርሕ’ዩ። በብደረጃኡ እናተቘጽረ፡ ኣዝማድ ወረስቲ ናይ መዋቲ ብምዃን’ዮም ዝጽውዑ። እቲ ቀዳማይ ደረጃ ውሉድ እንተ ኮይኑ፡ እዚ ምስ ዘይህሉ ድማ፡ ናብ ኣቦ ኣደ እናበለ ንላዕሊ ብምድያብ፡ ነቶም ናይ ቀጥታ ኣዝማድ ክወርሱ ይጽውዕ። ካብቶም ኣብ ነፍሲወከፍ ደረጃ ዘለዉ፡ ናይ ቀጥታ ኣዝማድ ምስ ዘይህልዉ ድማ፡ እቶም ናይ ጎኒ ኣዝማድ ዝብሃሉ፡ ነቲ ናይ ቀጥታ ዘመድ ተኪኦም ብተካእነት ክወርሱ ይጽውዑ። እዚ ኣብቲ ናይ ሕጊ ሳዕቤን ብምትኳር ዝወሃብ መልሲ እዩ እምበር፡ ካልእ ብስነ ሕብረተሰብ ይኹን ስነ ሰብ ክግለጹ ዝኽእሉ ኣገዳስነት ኣይዝንጋዕን’ዩ። ደዋሊ፥ እዛ ውዕላዊ ዝምድና ዝበልካያስ ከመይ’ያ? ኣስፍሕ ኣቢልካ እንተ ትገልጸልና። ኣማኻሪ፥ ውዕላዊ ዝምድና ኣብ መንጎ ረዓምን ተረዓምን ብዝእቶ ውዕል ዝፍጠር ኮይኑ፡ ሓደ ስድራ ካብ ካልእ ስድራቤት ዝውለድ ሰብ፡ ከም ዝኽትምና፡ ናይ ምዕባይ ቍጠባውን ማሕበራውን ጸገም ምስ ዝህሉ፡ ወዘተ ዝኣመሰሉ ምኽንያታት ብምጥቃም፡ ውላዶም ክገብርዎ ከለዉ’ዩ። እቲ ዝምድና ከኣ፡ ልክዕ ከም ናይ ስጋ ዝምድና ኮይኑ፡ ቀጥታውን ጎናውን ተባሂሉ ከኣ ይግለጽ። እቶም ኣዝማድ ተወዓዓልቲ ግና፡ ብፍቓዶም እንተ ዘይኮይኑ፡ ኣዝማድ ንኽኾኑ ኣይግደዱን’ዮም። ደዋሊ፥ ስለምንታይ ድኣ ዘይግደዱ? ኣማኻሪ፥ ከም ዝገለጽክዎ፡ እዚ ዝምድና’ዚ፡ ብውዕል ዝፍጠር’ዩ። ውዕል ከኣ ኣብ መንጎ ክልተ ወይ ካብ ክልተ ንላዕሊ ተወዓዓልቲ፡ ግዴታ ዝፈጥር’ዩ። ብሓጺሩ፡ ኣብ መንጎ’ቶም ተወዓዓልቲ ዝእቶ ውዕል፡ ንተወዓዓልቲ ጥራይ እዩ ዝቕይድ። ንሳልሳይ ኣካል ኣብቲ ውዕል ንዘይፈረመ ሰብ ከስገድድ ኣይክእልን’ዩ። እዚ ዝምድና ዝፈጥር ውዕል ከኣ ካብ ካልኦት ውዕላት ኣይፍለን’ዩ። ኣዝማድ ተወዓዓልቲ፡ ነቲ ዝምድና ክላበስዎ ነብሶም ከም ዝገለሉ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም፡ ምስ ዝእውጁ ጥራይ እዩ። እዚ ኣዋጅ’ዚ ከኣ ካብቲ ውዕል ዝተገብረሉ ዕለት፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ኣብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ከመዝግብዎ ይግባእ። ኣብ ውሽጢ እዚ ዝተገልጸ ግዜ ምስ ዘየመዝግብዎ ግና፡ ብግዜ ገደብ ትሩፍ ይኸውን። ደዋሊ፥ እዚ ሳዕቤን’ዚ ነተን ክልተ ዓይነት ዝምድና ጥራይ ዝተንከፈ ኮይኑ ተሰሚዑኒ፡ እቲ ውዕላዊ ዝምድናኸ ከምዚኦም ድዩ ወይስ ዝተፈልየ ሳቤን ኣሎዎ? ኣማኻሪ፥ ኣብ ሳዕቤን ሰለስተኦም ዓይነታት ዝምድና ተመሳሰልቲ’ዮም። ዝፈላልዮም ዳርጋ የለን። ደዋሊ፥ እሞ፡ ከም ቀደመይ፡ ዝደልዮ ሓበሬታ ረኺበ ኣለኹ። ንኣኻ ኣዝየ’የ ዘመስግነካ። እዚ ክትገልጸለይ ዝጸናሕካ ሓበሬታ ግና፡ ስነ ፍልጠታውን ንሕብረተሰብ ከኣ ጠቓምን ስለ ዝኾነ፡ ከም ወትሩ፡ ኣብ ጋዜጣ እንተ ዝሕተም ዝብል ርእይቶ ኣሎኒ። ብዝተረፈ ግና፡ ደጊመ የቐንየለይ። ደዋሊ፥ እቲ ዘመድ ንኽኸውን ውዕል ርዕመት ዝፈረመ ሰብ፡ ምስቶም ናይ ስጋዊ ዝምድና ዝጸንሖ ኣማኻሪ፥ ገንዘብካ ኣዝመራ። መደብኩም’ዩ፡ ደውሉ፡ ኣብ መስመር ኣለና። 1 ሕዳር 2025 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.53", "char_count": 5806, "topic": "society", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 5, "page_end": 6}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04154", "text": "General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Indefinite Period  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ራሄል ተኽለማርያም ተፋደ ምባል ተሪፉ፡ ሚካል ተኽለማርያም ተፋደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ ን26/11/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።", "char_count": 1233, "topic": "economy", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04155", "text": "ወ/ሮ ምልእተ ገብረእግዚኣብሄር ዓንደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣስፈሃ ተወልደ ንጉሰ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/11/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ዮርዳኖስ ተወልደ ተኽላይ፡ ተጸዋዒ መርሃዊ ሓጎስ ፍስሓጼን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/11/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ", "char_count": 334, "topic": "society", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04156", "text": "ኣመልካቲ ተኸስተ ኢያሱ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሰንበል ጎደና 835-19 ዝርከብ ገዛ ASP00036421 ASD00030839 ስፍሓት መሬት 120ት/ሜ ብዝሒ ክፍሊ ቀንዲ4 ተሓጋገዝቲ 2 ዘጠቓለለ ኣብ ቤት/ጽ ካዳስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1ARASM­ Mo19677 ብሽም ኣውራሲና ነ/ሄር ኢያሱ ገብረማርያም ዝተመዝገበ ገዛ፡ ናብ ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኖታዮ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ።", "char_count": 340, "topic": "society", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 6, "page_end": 6}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04159", "text": "Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the follow­ ing position; Laboratory Maintenance Technician Number required – (01) Type of contract – Indefinite Major Duties and responsibilities • The laboratory maintenance technician candidate is responsible for the maintenance and repair of laboratory equipment and instruments. TASK DESCRIPTION Expanded TO CORE PERFORMANCE AREAS SHEC • Promote safety, health & environmental awareness and involvement in order to prevent injuries and/or damage • Ensure appropriate action is taken to remove/manage hazards/risks identified in your work areas and activities • Fulfill responsibilities including reporting of incidents via the appropriate pro­ cesses • Maintain a safe, healthy & environmentally fair and friendly work environment • Ensure all daily technical group toolbox and safety meetings are attended • Ensure any faults or downtime is reported to the area supervisor Planning • Develop and implement a preventive maintenance schedule to minimize equip­ ment downtime. • Implementation • Perform routine maintenance and repairs on laboratory equipment and instru­ ments. • Troubleshoot equipment malfunctions and perform repairs as needed. • Collaborate with laboratory staff to identify and address maintenance needs. • Maintain accurate records of maintenance and repairs. • Order and maintain inventory of spare parts and supplies. • Ensure compliance with laboratory safety protocols and procedures. • Provide training and support to laboratory staff on equipment operation and maintenance. • Other duties assigned by the Laboratory Superintendent. • Quality • None • • Reporting • Summary of maintenance tasks performed, including routine checks, repairs, and calibrations. • Updates on equipment condition, including any issues, breakdowns, or sched­ uled maintenance. • Notification of low stock levels or need for replenishment of critical spare parts or consumables. • Management • None 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 26/11/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዮርዳኖስ ነጋሲ ትኩእ፡ ብዓል ቤተይ ተስፉ ግርማይ ተላ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/11/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኪዳኑ ኣንጎሶም ካሳ፡ ተጸዋዒ ዮውሃንስ ገብረመድህን መብራህቱ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/11/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ሮቤል ሰመረ ገብረእግዚኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ ኣሮን ሰመረ ገብረእግዚኣብሄር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/11/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ክብራ ክፍላይ ሓጎስ ምባል ተሪፉ፡ ኣዛሚት ክፍላይ ሓጎስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/11/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ፍረወይኒ ተወልደ ወልደማርያም፡ ብዓል-ቤተይ ሃይለ መዓሾ በራኺ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ኣብ ዞባ ማእክል ዞባ 3 ጎደና ዘርኣይ ያቆብ፡ ቁ. ገዛ 11 ብቁ. ምስክር ወረቐት 108826 መወከሲ ቁ 126576 ሎት116 ፓርቸላ A ብስም ዓባይና ነ/ሄሪት ስዕዲ ኣሕመድ እድሪስ ዝተመዝገበ ሊብሬቶ ናይ ገዛ ስለዝጠፈኣና፡ ረኺበዮ ወይ’ውን ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ብቁ. ቴሌ 07846601/07142808 ደዊሉ ይርከበኒ። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክወሃበኒ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ወረስቲ ነ/ሄርት ስዕዲ ኣሕመድ እድሪስ ወኪል ነስረዲን ኣሕመድ Profile: Qualifications and Experience Formal Educa­ tion, Certifica­ tions or Equiva­ lents • Diploma or degree in a relevant field (e.g., electrical or mechanical engineering). Working Experi­ ence – Nature & Length • At least 3 years of experience in laboratory equipment maintenance. • Experience working in a mining environment • Certification in equipment maintenance or a related field. Technical Skills • Strong knowledge of laboratory equipment and instru­ ments. • Ability to maintain accurate records and reports. • Familiarity with laboratory safety protocols and proce­ dures. • Oral and written English/Tigrinya is required • Computer literate (MS office) Behavioral Skills • Strong communication and interpersonal skills • Willingness to work in a fast-paced, dynamic environment • Ability to work independently and as part of a team • Excellent problem-solving and analytical skills. • Self-motivation • Very high sense of urgency • High level of personal integrity • Attention to detail General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Site  Type of contract: Indefinite Period  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper.  Address: Please mail your applications to; Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea  Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara  Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea", "char_count": 5084, "topic": "economy", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04160", "text": "መጽሓፍ ፊደላተይ፡ ንተመሃሮ ቅድመ ትምህርትን ቀዳማይ ክፍልን እተገልግል ናይ ቋንቋ ትግርኛ መጽሓፍ፡ ኣብ ዕዳጋ ተዘርጊሓትልኩም ኣላ። እዛ ቀዳሞት ፊደላት ትግርኛ (ግእዝ) ዝሓቘፈት መጽሓፍ፡ ንተማሃሮ ስእላዊ መግለጽን ቀለልቲ ኣብነትታት ዘሰነየት ኮይና፡ ተማሃሮ ብዝቐለለ መገዲ ቋንቋ ትግርኛ ክመሃሩ ተገልግል። መጽሓፍ ፊደላተይ፡ ኣብ ካሪክለም ኤርትራ ምርኵስ ብምግባር ዝተዳለወት መምሃሪት መጽሓፍ መምህራንውን ከም መምሃሪ ቋንቋ ክጥቀሙላ ይኽእሉ። ቋንቋ ትግርኛ፡ መፍትሕ ናይ ኵለን ዓይነታት ትምህርቲ ስለዝኾነ፡ ደቅኹም ኣብ ንኡስ ዕድሜኦም ትግርኛ ንኽመልኩ መጽሓፍ ፊደላተይ መጽሓፍ ፊደላተይ ወንንዋ። ደቅኹም፡ ኣብ ቋንቋ ብዘይ ገለ ጸገም ንኽግስግሱ፡ መጽሓፍ ፊደላተይ ምረጹ!! ኣብ ኵለን ኣብያተ መጻሕፍቲ (ስተሽነሪ) ክትረኽብዋ ትኽእሉ። ኣካፋፋሊ ሰቲት ስተሽነሪ ኣዳላዊ መጽሓፍ፡ መም. ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) 07190414", "char_count": 523, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 7, "page_end": 7}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04162", "text": "ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Street, No. 178, House No. 16 Gejeret, P.O. Box 10688 Tel. ++291-1-153986 Asmara, Eritrea", "char_count": 193, "topic": "economy", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 8}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04168", "text": "General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Definite Period (2 years)  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper.  Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea  Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara  Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea 1 ሕዳር 2025 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.53 ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ያቆብ መርሃዊ (ጃክ)", "char_count": 1193, "topic": "economy", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 8, "page_end": 9}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04169", "text": "ሰመረ፡ ገጹ ኣሲሩ ንሳይሞን ኣብቲ ኣብ ቅድሚኡ ዝነበረ መስትያት ረኣዮ። ሳይሞን ነቲ ኣብ መስትያት ዝነበረ ምስሊ ናይ ሰመረ እናጠመተ ፍሽኽ ብምባል፡ ናብቲ ኣብ መንደቕ ኣብ ቅድሚ ሰመረ ዝነበረ ፖስተር ኣመልኪቱ ብኣጻብዕቱ ቝጽሪ ክልተ ንኽቅምቀም ኣመልከተሉ። “ሓቅኻ ንኣኻ መስሓቕ እንድየ ኮይነልካ ዘለኹ። ደሓን እዚ’ውን ክሓልፍ እዩ።” “ሕጂ ሰብ ይመጽእ ኣሎ። ብሓደ ክንሰኣል ኢና፡” ሳይሞን ክስኣሉ ስለ ዝመደበ ሓበሮ። “ንምንታይ ክኸውን?” “እንድዒ እቲ ዝለኣኸኒ ምስ ተቐምቀመ ስኣሎ ኢሉኒ እዩ። ስለዚ፡ ክልቴና ብሓደ ንሰኣል፡” ሰመረ፡ ናብቲ ኣብ ቅድሚኡ ኣብ መንደቕ ዝነበረ ፖስተር ኣንቃዕሪሩ ጠመተ። ኣብ ቍጽሪ ክልተ ዝነበረ ስእሊ ዳርጋ ዝተላጸየ መንእሰይ ረኣየ። ገና ከይተዛረበ እንከሎ፡ “ካልእ ክገብር ከማን ተሳኢለ። ጸገም የለን እንጅነር ዓርከይ ጥራይ ጒዳየይ ይወድኣለይ እምበር ስእልስ ሓንቲ ኣይገብረንን እዩ፡” ሰመረ፡ ክሰኣል ፍቓደኛ ኮነ። “ዓመይ ከመይ እየ ክገብረልካ?” እቲ ቀምቃሚ፡ ነቲ ጨርቂ ነጊፉ ንሰመረ ካብ ክሳዱ ንታሕቲ ሸፈኖ። ሓደ መንእሰይ ኣብ ጥቕኦም በጽሐ። ሳይሞን፡ “ሰላም ዝሓወይ፡ ሓንሳብ እባ ሰኣለና፡” ብትሕትና ሓተተ። ሰመረ፡ ብሕርቃን ምስ ነብሱ እናተቓለሰ፡ “ታይሰን ግበረለይ፡” ህድእ ኢሉ ተዛረበ። “ኣብሽር እዚ ዓርከይ፡” ኢዱ ሰዲዱ ነታ", "char_count": 750, "topic": "culture", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04170", "text": "ሳይሞንን ሰመረን ተሓቛቝፎም ክሰኣሉ ድሉዋት ኮኑ። እቲ መንእሰይ፡ ‘ከምዚ በሉ ከምቲ ኣባ፡’ እናበለ ሓሙሽተ ስእሊ ሰኣለ፣ እተን ክልተ ምሉእ ስእሊ ክኾና ከለዋ፡ እተን ሰለስተ ድማ ካብ መዓንጣ ንላዕሊ ነበራ። ስኢሉ ምስ ወድአ ታብለት ንሳይሞን ኣቐቢሉ መገዱ ቀጸለ። ሳይሞንን ሰመረን ነዚ ዝሰኣሎም ብሓባር ኣመስጊኖም ናብ ገዛውቲ ሳይሞን መረሹ። ኣብ መገዲ ብዛዕባ ኵዕሶ ከዕልሉ ጀመሩ። ክልቲኦም ደገፍቲ ኣርሰናል ስለ ዝኾኑ ንተጻወትቲ ኣርሰናል እናወደሱ፡ ንተጻወትቲ ሊቨርፑል እናነቐፉ፡ ኣብ መንጎ እናተኻትዑ፡ ኣብ ጐደና እምሓጀር በጽሑ። ሳይሞን ቅድሚ ናብ ገዝኡ ምእታዉ፡ “እዚ ከመይ ዝኣመሰለ ጸጒርስ ታይሰን፡” ቀምቃሚ እናተዛረበ ማኪነታ ወልዐ። “ደሓን ዝዓርከይ ስቕ ኢልካ ጥራይ ኣስተኻኽለኒ፡” ኣዝዩ ስለ ዝሓረቐ ብዙሕ ክዛረብ ኣይደለየን። እንተተዛሪቡ ድማ ሕማቕ ከም ዝዛረብ ተረዲእዎ ነበረ። ቀምቃሚ፡ “ሕራይ ዓምና፡” ማኪነታ ኣስተኻኺሉ ብድሕሪት ርእሱ ክቕምቅም ጀመረ። “እሞ እንጅነር ዓርከይ እዛ ወረቐት ናባኻ እያ፡” ካብ ጅብኡ ዕጽውቲ ጶስጣ ኣውጺኡ ኣቐበሎ። ሳይሞን፡ ክምስ በለ። ሰመረ፡ ክምስታ ሳይሞን ኣብ መስትያት ረኣየ፡ ብሕርቃን ገጹ ጸወገ። “እምባእ! እዚ ዓርክኻ ኣይርብርብን ድዩ? ሕጂ’ኸ እንታይ ክብል’ዩ!” ሰመረ ሓረቐ። “ንኡ ምስ ረኸብካዮ ሕተቶ። ሕጂ ናይ መጽናዕቲ ግዜ ስለ ዝኣኸለ ክገድፈካ። እተን ዝተሰኣልናየን ስእሊ ንኡ ከርእዮ እየ። ዓርከይ ዘይሓሰብካዮ ጸጒሪ ርእስኻ ኣቐምቂሙ ኣጸቢቑካ ኣሎ። ከተመስግኖ እዩ ዝግብኣካ፡” ሳይሞን፡ ነቲ ዝተቐምቀመ ርእሲ ሰመረ ርእዩ ክምስ በለ። ቀምቃሚ፡ ኣብ ውሽጢ ዓሰርተ ደቓይቕ ጸጒሪ ርእሲ ሰመረ ኣስተኻኺሉ ወድአ። ድሕሪ ምውድኡ ኣብ ክሳድን ኣእዛንን ሰመረ ዝነበረ ጸጒሪ ነጊፉ፡ ኣመስጊኑ ኣፋነዎ። ሰመረ፡ ከይተዛረበ ካብቲ ኮፍ ኢልዎ ዝጸንሐ ተንሲኡ ካብቲ እንዳ ቀምቃማይ ወጸ። “ሓቂ ምዝራብ ብዙሕ ነገር እዩ ኣብ ህይወተይ ጠቒሙኒ ዘሎ። ኣመስግነለይ። ኣብ ህይወተይ ስሩዕ ክኸውን ሓጊዙኒ እዩ። ሳላኡ ኣብ ህይወተይ ዓቢ ለውጢ ገይረ ኣለኹ። ሎሚ ግን እሱር እዩ ኣምሲሉኒ በዚኣስ ኣይተሓጐስኩን። ብዝኾነ ቻው ክመጽእ እየ፡” እናሰሓቐ ተሰናቢትዎ ካብ ሳይሞን ተፈልየ። ሳይሞን፡ ሕሳብ ከፊሉ ናብ ሰመረ ሰዓበ። “እንጅነር ዓርከይ ኣዚኻ ሸኲርካ፡” ሳይሞን፡ ነቲ ሓድሽ ትርኢት ናይ ሰመረ ብምርኣይ ሰሓቐ። “ሓቅኻ። ባዕለይ ብዝገበርክዎ እባ መጻወቲ ቈልዑ ኮይነ። ስሓቕ፡ ኣነ ግን እበኪ ከም ዘለኹ ተረዳእ፡” ብየማናይ ኢዲ ርእሱ ደረዘ። ሰመረ፡ ገለ ዕስራ ሜትሮ ምስ ከደ፡ ኣብ ትሕቲ ሽባኻ ኮይኑ ነታ ዝተቐበላ ደብዳበ ከፊቱ ከንብባ ጀመረ፡ “እንጅነር ዓርከይ ጽቡቕ ኴንካ። ብዙሕ ከኣ ኣይተማርር፣ ከተመስግን እዩ ይግበኣካ። ሳላኡ ሰብ መሲልካ ኣለኻ፡” ሳይሞን፡ ኣብቲ ከባቢ ሰብ ፈተሸ።", "char_count": 1555, "topic": "culture", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04171", "text": "ቅድመኦም ኮይኑ መጽሓፍ ከንብብን ምስኦም ብሓባር ከዕልልን ምኽኣሉ፡ ዓቢ ጽልዋ ዘሕድረሎም ብምዃኑ እቲ ተበግሶ ክምጐስ ዝግብኦ እዩ። እቶም ተመሃሮ ድማ", "char_count": 95, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 9}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04172", "text": "ንባብ፡ ህይወት ሰብ ክልውጥ ዝኽእል ሓይሊ ኣለዎ። ተመሃሮ ኣብ ንኡስ ዕድመኦም ፍቕሪ ንባብ ክሓድሮም ይግባእ። ኣብ መንጎ ዘንብብን ዘየንብብን ተመሃራይ ዘሎ ፍልልይ ዓቢ እዩ። ዘንብብ ተመሃራይ ብዙሕ ፍልጠት ይምእርር። ጽግዕተኛ ናይ መምህሩ’ውን ኣይከውንን። ስለዚ’ዩ ድማ ብቐጻሊ ተመሃራይ ናይ ንባብ ልምዲ ከጥሪ ኣለዎ ዝበሃል። ብ23 ጥቅምቲ፡ ኣብ ኣስመራ ኣብ እትርከብ መባእታ ቤት ትምህርቲ ተኽሊ፡ ንኦሎምፒካዊ ተቐዳዳማይ ዕዉት ቀጠልያ ማልያ ቢንያም ግርማይ ብምዕዳም ናይ ንባብ መደብ ተኻይዱ። ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ቢንያም ግርማይ ንሓደ ሰዓት ዝኸውን ምስ ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ተኽሊ ናይ ንባብን ናይ ሕቶን መልስን መደብ ኣካይዱ። ነቲ መሳጢ መደብ ብሕጒስ መንፈስ’ዮም ተኻፊሎሞ። ቢንያም፡ “ንባብ ኣብ ህይወትኩም ኣማእዛኒ ስለዝኾነ ክተንብቡን ኣብ ትምህርትኹም ኣበርቲዕኩም ክትሰርሑን ኣለኩም፡” ብምባል ንተመሃሮ ምኽሩ ለጊሱ። ተመሃሮ እቲ ብዕዉት ስፖርተኛ ዝፈልጥዎ ቢንያም ግርማይ፡ ኣብ ቢንያም ግርማይ ዝወሰዶ ኣብነታዊ ስራሕ እናድነቕና ካልኦት ዕዉታት’ውን ኣብ ከምዚ ዓይነት ንተመሃሮ ኣብነት ዝኸውን ተመክሮ እጃሞም ከበርክቱ ንላቦ። ንቤት ትምህርቲ ተኽሊ፡ ከምኡ’ውን ንኣካየድቲ ክለብ ንባብ መምህር ራሄል ኣስገዶምን ዶክተር ሰላም ኪዳነን ስለ’ቲ ዝገብርዎ ዘለዉ ዕዮ ምስጋና ይግብኦም። ሓዳስ ኤርትራ 1 ሕዳር 2025 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.53", "char_count": 796, "topic": "education", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 9, "page_end": 10}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04173", "text": "ኣብ ዝተፈላለዩ ሕብረተሰባት፡ ዝዓበየ ውጽኢት መውስቦ ወይ መርዓ ውላድ ምርካብ እዩ። መጻምድቲ፡ ከከም’ቲ ዝውጥንዎ መደብ፡ ድሕሪ ዝተወሰነ ወይ ዝተናውሐ ግዜ ክወልዱ ይኽእሉ። ኣብ ከም ሕብረተሰብና ዝኣመሰለ፡ ኣብ መንጎ ብመውስቦ ዝምስረት ዝምድናታት ዝተኣሳሰረን ጥቡቕ ባህርያት ዘለዎን ድማ፡ ሕቶ ወሊድ ብወገን ናይ ክልተኦም ተጻመድቲ ከም ቀንዲን ኣገዳስን ኣምር ዝለዓል እዩ። ብልምዲ፡ ሕብረተሰብ ኣብ ዘይወሊድነት ወይ ጸገማት ፍርያምነት ብሓፈሻ ዘለዎ ኣረኣእያ፡ ብባህላዊ እምነታት፡ ማሕበራዊን ጥዕናዊን መዳይ ዝተጸልወን እዩ። ዘይወሊድነት፡ ንደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ዝጸሉ ሕክምናዊ ኩነታት ክኸውን ከሎ፡ ኣብ ብዙሓት ሕብረተሰባት ግን እቲ ማሕበራዊ ጾርን ተጽዕኖን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ይወድቕ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ድማ ከቢድ ስነ- ኣእምሮኣውን ማሕበራውን ሳዕቤናት የስዕብ። ክንዮ ባህላውን ማሕበራውን እምነታት ዝኸይድ፡ ሓደ ካብ’ቶም ግቡእ ሞያዊ ሓገዝ ዝደልዩ ጉዳያት እዩ። ብኣርባዕተ መዳያት ይግለጽ። እቲ ቀዳማይ፡ መጻምድቲ ብስሩዕን ብዘይ መከላኸሊ ጥንስን ርክብ ዝገብሩ ክንሶም እታ ጓል ኣንስተይቲ ግን ጥንሲ ክትሕዝ ምስ ዘይትኽእል እዩ። እቲ ካልኣይ ድማ፡ ኣቐዲሞም ዝወለዱ መጻምድቲ ኮይኖም፡ ድሕሪኡ ግን ዋላ እኳ ስሩዕ ጾታዊ ርክብ ዝፍጽሙ እንተኾኑ፡ እታ ጓል ኣንስተይቲ ግን ድቂ ክትሕዝ ዘይክኣለት እዩ። ብሳልሳይ ደረጃ ድማ፡ ብኽነት ጥንሲ ተባሂሉ ዝግለጽ ኮይኑ፡ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ጥንሲ ክትሕዝ እኳ እንተ ከኣለት፡ ብሰንኪ ዝተፈላለዩ ጥዕናዊ ጸጋማት ግን ሂወት ዘለዎ ዕሸል ክትወልድ ምስ ዘይትኽእል እዩ። ራብዓይ ከኣ፡ ክልተ መጻምድቲ ብሰንኪ ሓደኦም ወይ’ውን ክልተኦም ዘለዎም ትሑት ደረጃ ፍርያምነት፡ እታ ጓል ኣንስተይቲ ፈጺማ ጥንሲ ክትሕዝ ምስ ዘይትኽእል እዩ። እዚ ብዙሕ ጠንቅታት እኳ እንተለዎ፡ ገለ ካብቲ ብብዝሒ ዝርአ ጠንቅታት ምርኣይ ግን ይከኣል። መብዛሕትኡ ግዜ፡ ክልተ መጻምድቲ ብዘይመከላኸሊ ጥንሲ ብስሩዕ ጾታዊ ርክብ ምስ ዝገብሩ፡ እታ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ጥንሲ ናይ ምሓዝ ተኽእሎ ኣለዋ። 10% ግን ዋላ እኳ ኣብ ስሩዕ ርክብ እንተሃለዉ፡ ምድንጓይ ወሊድ ከጋጥሞም ይኽእል እዩ። ውላድ ወይ ጥንሲ ደንጉዩዎም ማለት ግን፡ ጠቕላላ ክወልዱ ኣይክእሉን እዮም ማለት ኣይኮነን። ምሉእ ሕክምናዊ ሓገዝ ድሕሪ ምርካብ፡ ደረጃ ናይቲ ጸገም ምፍላጥን ምፍዋስን ይከኣል። እዚ ጸገም መብዛሕትኡ ግዜ ምስቲ ንነብረሉ ሕብረተሰብን ስድራቤትን ምትእስሳር ስለ ዘለዎ፡ ብስቱር ክተሓዝ ይድለ እሞ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ሕክምናዊ ሓገዝ ካብ ምርካብ ክዓግት ይኽእል እዩ። እዚ ግን እኹል መረዳእታን ኣብ ግዚኡ ግቡእ ሞያዊ ሓገዝን ዘድልዮ እዩ። ኣብ ብዙሕ ባህልታት፡ መንነትን ዋጋን ጓል ኣንስተይቲ ምስ ናይ ምውላድ ዓቕማ ብቐረባ ክተኣሳሰር’ውን ንዕዘብ ኢና። ጓል ኣንስተይቲ ዘለዋ ኣኽብሮትን ማሕበራዊ ደረጃን፡ ምስቲ ከም ኣደ ዘለዋ ተራ ተኣሳሲሩ ይቐርብ እዩ። መጻምድቲ ክወልዱ ኣብ ዘይክእሉሉ እዋን ድማ ሕክምናዊ ጠንቂ ብዘየገድስ፡ ብዙሕ ግዜ እታ ጓል ኣንስተይቲ ተወቃሲት ትኸውን። ናይ ወሊድ ጸገም፡ ኣብ ምቕጻል ሓረግ ወለዶታት ከም ዓቢ ሓደጋ ስለ ዝውሰድ ድማ፡ ካብ ሕብረተሰብን ስድራቤትን ናይ ምግላልን ተነጽሎን ባህርያት ከስዕብ ይኽእል። ብዙሕ ግዜ’ውን ከም ቀንዲ ጠንቂ ፍትሕ፡ ዘቤታዊ ጎነጽ፡ ዘይርጉእ ሓዳር፡ ወዘተ. ይኸውን። ሓደ ካብ’ቶም ቀንዲ ጠንቅታት ዘይፍርያምነት ምድፋእ ናይ ዕድመ እዩ። ዕድመ ጓል ኣንስተይቲ ንፍርያምነታ ካብ ዝጸሉ እቲ ዝዓበየ ረቛሒ ኮይኑ፡ ጓል ኣንስተይቲ ውሱን ቁጽሪ እንቋቑሖ ሒዛ ስለ እትውለድ፡ ምስ ዕድመ፡ ማለት ካብ መፋርቕ ክሳብ መወዳእታ 30ታት፡ ብዝሕን ዓይነትን ናይ’ቶም ክፈርዩ ዝኽእሉ እንቋቑሖኣ ክጎድል ይኽእል። ኣብ ምድንጓይ ወሊድ ድማ ሓደ ካብቲ ተጠቃሲ ጠንቅታት ክኸውን ይኽእል። ጸገማት ዘይወሊድነት ወይ ምድንጓይ ጥንሲ ብወገን ክልተኦም ተጻመድቲ ከጋጥም ዝኽእል ተርእዮ እዩ። ሓደ ሲሶ ካብ ጠንቅታት ዘይወሊድነት፡ ብሰንኪ ኣብ ስርዓተ መፍረ ጓል ኣንስተይቲ ዘሎ ጸገማት ክኸውን ከሎ፡ ሓደ ሲሶ ድማ ብሰንኪ እቲ ወዲ ተባዕታይ ክኸውን ይኽእል እዩ። ዝተረፈ ሓደ ሲሶ ድማ ብሰንኪ ኣብ ክልተኦም ተጻመድቲ ዘሎ፡ ጠንቁ ዘይፍለጥ ጸገማት ናይ ምዃን ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ፡ ዘይወሊድነት ይኹን ምድንጓይ ጥንሲ፡ ናይ ጓል ኣንስተይቲ ጸገም ጥራይ ዘይኮነ ሓባራዊ ጸገም ምዃኑ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። ሕብረተሰብ ኣብ ጉዳይ ዘይወሊድነት ዘለዎ ኣረኣእያ ምስ ባህላዊ እምነታት’ውን ዝተሓዋወሰ እዩ። እዚ ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን ንምርካብ ከደናጉዮ ወይ ጠቕሊሉ ክኽልክሎ ይኽእል። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ገለ ደቂ ኣንስትዮ፡ ካብ ባህላውያን ፈወስቲ ወይ መንፈሳዊ ስርዓታት ሓገዝ ከም ዝደልያ ክገብር ይኽእል። እዚ ከኣ ብዙሕ ወጻኢታት ዝሓትትን ዘይውጽኢታዊ ክኸውንን ይኽእል። ምድንጓይ ወሊድ ወይ ጸገማት ፍርያምነት እምበኣር፡ ካልእ ከም ጠንቂ ዝርአ፡ ጸገማት ምውጻእ እንቋቑሖ ኮይኑ፣ እዚ ማለት ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ብስሩዕ ወይ ፈጺማ እንቋቑሖ ምስ ዘይተውጽእ ዘጋጥም ተርእዮ እዩ። እዚ ብፖሊሲስቲክ ኦቫሪ ሲንድሮም ዝፍለጥ ጥዕናዊ ኩነታት ኮይኑ፡ እቲ ዝበዝሐ ምስ ምውጻእ እንቋቑሖ ዝተኣሳሰር ጠንቂ ዘይወሊድነት’ዩ። ዘይስሩዕን ከቢድ ቃንዛ ዘለዎን ወርሓዊ ጽግያት ብምስዓብ፡ እንቋቑሖ ጓል ኣንስተይቲ ብግቡእ ንኸይጸፊ ክዓግት ዝኽእል ናይ ሆርሞን ጸገም እዩ። ብመሰረት ውድብ ጥዕና ዓለም ዘውጸኦ መግለጺታት፡ ዘይወሊድነት ካልእ ጠንቂ፡ ዘይምዕሩይነት ናይ ኣብ ኣካላትና ዘለዉ ሆርሞናት እዩ። ከም ታይሮይድ፡ ልዑል መጠን ሆርሞን ፕሮላክቲንን ካልእ ሆርሞናዊ ጸገማትን፡ ንዑደት ወርሓዊ ጽግያት ክዘርግዎን ንምውጻእ እንቋቑሖ ድማ ክዓግትዎን ይኽእሉ። ኣብ ኣካላት መፍረ ጓል ኣንስተይቲ ዘጋጥም፡ ንምድንጓይ ወሊድ ጠንቂ ክኸውን ዝኽእል ካልእ ጸገም’ውን ኩነታት ሻምብቆ ማህጸን እዩ። ዝተዓጽወ ወይ በሰላ ዘለዎ ሻምብቆ ማህጸን፡ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ናብ እንቋቑሖ ከይበጽሕ ወይ ድማ ዝፈረየ እንቋቑሖ ናብ ማህጸን ከይበጽሕ ክኽልክሎ ይኽእል። ብምኻድ ግቡእ ሞያዊ ሓገዝ ክረኽቡን ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ጸገም ድማ ክፈልጡን ኣለዎም። እቲ ጸገም ኣብ መኖም ከም ዘሎ ድሕሪ ምልላይ ድማ፡ ክፍወስ ዝኽእል ጸገማት ፍርያምነት ግቡእ ሕክምናዊ መርመራታት ክግበረሉ፡ ክፍወስ ምስ ዘይክእል ድማ ጥዑይ ኩነተ ኣእምሮ ክህልዎም ዘኽእል ሞያዊ ሓገዝ ክረኽቡ ይግባእ። ካልእ ብብዝሒ ካብ ዝርኣዩ ጠንቅታት ድማ፡ ዘይንቡር ማህጸን እዩ። ንቡር ዘይኮነ ዕብየት ማህጸን፡ ንሻምብቆ ማህጸን ክዓግት ወይ ድማ ዝወረደ እንቋቑሖ ኣብ መንደቕ ማህጸን ናይ ምትካል ተኽእሎኡ ክሰናኸል ይኽእል። ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚታት፡ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ካብ እትውለድ ኣትሒዛ ዘይንቡር ቅርጺ ዘለዎ ማህጸን ክህልዋ ይኽእል እዩ። ክትወልድ ኣብ ዝደለየትሉ እዋን ድማ ሓደ ካብቲ ጠንቂ ዘይወሊድነት ክኸውን ይኽእል። ብተወሳኺ፡ ምድንጓይ ወሊድን ዘይወሊድነትን ናይ ሓባር እምበር ናይ ደቂ ኣንስትዮ ብድሆ ጥራይ ከምዘይኮነ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። ስለዚ፡ ነዚ ጸገም ንምብዳህ መጻምድቲ ናይ ሓባር መረዳእታ ክፈጥሩን ጸገማቶም ብሓንሳብ ናይ ምብዳህ መንፈስ ከማዕብሉን ኣለዎም። ጸገማት ፍርያምነት ብዓለም ደረጃ ንብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ዝጸሉ ሕክምናዊ ኩነታት ኮይኑ፡ ጽልዋኡ ግን ክንዮ ኣካላዊ ሳዕቤናት ዝኸይድ እዩ። ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብቲ ጥንሲ ንምሓዝ ዝገብራኦ ጻዕሪን ጉዕዞን፡ ተስፋ ናይ ምቑራጽን ምጭናቕን ባህርያት ከርእያ ይኽእላ እየን። እዚ ግን ነቲ ኩነታት ዘብእስ እምበር ዘቃልል ወይ ፍታሕ ዘምጽእ ኣይኮነን። ንፍርያምነት ብኣሉታ ዝጸልዉ ቅዲ ኣነባብራን ኣከባብያዊ ረቛሒታትን እውን፡ ካልእ ካብ ጠንቅታት ዘይወሊድነት እዮም። ምትካኽ ሽጋራን ኣልኮላዊ መስተን ከኣ ከም ኣብነት ምጥቃስ ይከኣል። ምትካኽ ሽጋራ ንስርዓተ መፍረ እንቋቑሖ ብኣሉታ ክጸልዎን ከጉድሎን ይኽእል። ካብ መጠን ንላዕሊ ኣልኮላዊ መስተ ምውሳድ ድማ፡ ንሚዛን ሆርሞናት ክዘርግን ዘይስሩዕ ወርሓዊ ጽግያት ከስዕብን ይኽእል። ጸቕጢ ወይ ምሒር ጭንቀት’ውን፡ ዋላ እኳ ቀጥታዊ ምትእስሳሩ ኣካታዒ እንተኾነ፡ ንምውጻእ እንቋቑሖ ዝዕንቅፍ ለውጢ ሆርሞናት ከስዕብ ከም ዝኽእል ይፍለጥ። ውጽኢት ጉዕዞ ፍርያምነት ክትቆጻጸሮ ዝከኣል እኳ እንተ ዘይኮነ፡ ንሱ ዝፈጥሮ ስምዒታዊ ብድሆታት ግን ብግቡእ ምምሕዳሩን ምቁጽጻሩን ዝከኣል እዩ። ስለዚ፡ መጻምድቲ ጸገማቶም ብምቕባል ርጉእ ሂወት ኣብ ምምራሕ ክሰርሑ ኣገዳሲ እዩ። ውጽኢት ናይቲ እንገብሮ ሕክምናዊ ወይ ሞያዊ ሓገዝ’ውን፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ተግባራዊ ዘይክኸውን ስለ ዝኽእል፡ ዓቕሊ ዝሓትት መስርሕ ምዃኑ ምግንዛብ ኣድላዪ እዩ። ድሕሪ ዝግበር ሕክምናዊ መርመራታት፡ ጥንሲ ምሓዝ ወይ ምውላድ ጠቕሊሉ ዝከኣል ከም ዘይኮነ ምስ እንሕበር’ውን፡ እቲ ጸገም ናይ ሓባር ምዃኑ ብምእማን፡ ብቐንዱ’ውን ደሊና እነምጽኦ ጸገማት ከም ዘይኮነ ብምርዳእ ሂወትና ክንመርሕ የድሊ። መጻምድቲ ድማ፡ ሓደ ንሓደ ብዘይምውቕቓስ፡ ሓድሕድ ተኸባቢሮምን ተቐባቢሎምን ክነብሩ ዘኽእሎም ስነ ኣእምሮኣዊ ድሉውነት የድልዮም። ሕቶ ወሊድ ብቐንዱ ንመጻምድቲ ብቐጥታ ዝጸሉ ከም ምዃኑ መጠን፡ ኣብ መንጎኦም ዝፍጠር ውህደትን ቅኑዕ መረዳእታን ነቲ ጸገም ኣብ ምግጣሙ ዓቢ ተራ ስለ ዘለዎ፡ ኣብዚ መዳይ መረዳእታና ከነስፍሕ ኣዝዩ ሓጋዚ እዩ። ኣብ ደቂ ተባዕትዮ’ውን ብተመሳሳሊ፡ ናብ ብርቱዕ ጸርጊ (radiation) ምቅላዕ ኣብ ፍርያምነት ኣሉታዊ ሳዕቤን ካብ ዘለዎም ጠንቅታት እዩ። ብሰንኪ ናይ ስራሕ ኩነታት፡ ናብ ብዝሒ ጨረርታ ምቅላዕ፡ ንደረጃ ፍርያምነት ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ብኣሉታ ዝጸሉን ኣብ ምድንጓይ ወሊድ ድማ ሓደ ጠንቅን እዩ። ብርቱዕ ረስኒ’ውን ካልእ ጠንቂ ምድንጓይ ወሊድ እዩ። ሓደ ወዲ ተባዕታይ ንብዙሕ ግዜ ናብ ልዑል ዋዒ ዘለዎ ቦታ ዝተቓልዐ ምስ ዝኸውን፡ ንግዚኡ ፍረ ነፍሱ ግቡእ ዋህዮታት ዘርኢ ተባዕታይ ከም ዘይሰርሕ ስለ ዝገብሮ፡ ፍርያምነት ክንኪ ይኽእል። ውላድ ዝደንጎዮም መጻምድቲ እምበኣር፡ ክልተኦም ናብ ሕክምና ሓዳስ ኤርትራ 1 ሕዳር 2025 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.53", "char_count": 5564, "topic": "health", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 10, "page_end": 11}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04174", "text": "ሃገራዊ ፈደረሽን ኣትለቲክስ ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምትሕብባር፡ ንስርዓተ ኣመጋግባን ዓይነታት መኣዛዊ መግብታትን ዝትንትን ኣስተምህሮ፡ ብክኢላ መኣዛዊ መግብታት ኣቶ ሕሩይ በረኸት ካብ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ንኣትለታትን ኣሰልጠንትን ኣብ ኣዳራሽ ሃገራዊ ኮሚተ ኦሎምፒክ ኤርትራ ኣስተምህሮ ሂቡ። እቲ ኣስተምህሮ ኣብ ምልላይ ዓይነታት መኣዛዊ መግቢ ንኣትለታት ዘለዎም ዝተፈላለየ ጥቕሚታት፡ ሓደ ኣትለት ቅድምን ድሕርን ውድድራትን ኣብ ግዜ ጽዑቕ ልምምድን ክወስዶ ዘለዎ መኣዛታትን፡ ከምኡ’ውን ሓፈሻዊ ዕሙቕ ዝበለ ሓቅታት ኣመጋግባን ኣተኩሮ ዝገበረ ነይሩ። ሰሙን ብዛዕባ ጸረ-ወሃብቲ ሓይሊ መድሃኒታት ዝተዋህበ ኣስተምህሮ ኮይኑ፡ ኣትለታት ካብዚ ግጉይ መንገዲ ብምርሓቕ ኣብ ብቕዓትን ቀጻልነትን ውሑስ ናይ ስፖርት ኩሉንትናዊ ጉዕዞ ሂወቶም ዓወት ንምምዝጋብ ዝዓለመ’ዩ", "char_count": 478, "topic": "sport", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04175", "text": "ኣሰልጠንቲ፡ ኣትለታቶም ኣብ ዝህልዎም ኣመጋግባ ብስነ-ፍልጠት ዝተደገፈ፡ ነቲ ዘለዉዎ ዓይነታት ልምምድን ውድድርን ንምድላው ኣዝዩ ጠቓሚ ኣስተምህሮ ምዃኑ እዚ ከም መቐጸልታ ናይቲ ዝሓለፈ", "char_count": 117, "topic": "sport", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04176", "text": "ኣርጀንቲናዊ ኣጥቃዓይ ክለብ ቸልሲ ኣሌሃንድሮ ጋሪናቾ ኣብ ንእስነቱ ዝጸንከረ ኩነት የሕልፍ ኣሎ። ኣብ ዝሓለፈ ክራማት ካብ ማን.ዩናይትድ ናብ ቸልሲ ድሕሪ ምግዓዙ፡ ዝበለጸ ቅዲ ኣጸዋውታኡ ዳግማይ ከመስክር ተተስፍዩ እዩ ነዛ ዓመተ ጸወታ ፈሊምዋ። ይኹን እምበር ኣብተን ፈላሞት ኣዋርሕ፡ ኩነታት ካብ ትጽቢቱ ወጻኢ ኮይኑ። ብዝሒ ነቐፌታታት ኣብ እንግሊዝን ኣርጀንቲናን ኣብ ልዕሊ ጋሪናቾ እናበርከተ ይመጽእ ኣሎ። ድማ፡ ሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ። ክምለስ ሰብ ክሕግዞ ኣለዎ። ከምቲ ኣብ ፈለማ እዋን ዝነበረ ትሕትና ዝነበሮ ቈልዓ እንተኾይኑ፡ ክብሩ ዝምንጥሎ የለን። ምኽንያቱ ኣብ ሜዳ ፍሉይ ሰብ እዩ። ኣተሓሳስባኡ እንተዘይቀይሩ ግና፡ ካብ ዋንጫ ዓለም 2026’ውን ክተርፍ ተኽእሎ ኣሎ” ኢሉ። ጋሪናቾ፡ ነቲ ቸልሲ ዘውጸኣትሉ 40 ሚልዮን ፓውንድ ዝምጥን ብቕዓት ከንጸባርቕ ኣይተራእየን። ዝበኣሰ ድማ፡ ካብ ሜዳ ወጻኢ ዘለዎ ምንቅስቓስን ርድኢትን ልዕልና ዝዓብለሎ ምዃኑ’ዩ። እዚ ናይ መኣዝን ኣጥቃዓይ፡ ኣብ ማን.ዩናይትድ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ምስ ብሩኖ ፈርናንደዝ፡ ካሰሚሮን ሃሪ ማጓየርን ዝኣመሰሉ ብጾቱ ተጋጭዩ ነይሩ። ኣብታ ጋንታ ውፉይ ብዘይምዃኑን፡ ብነብሰ-ልዕልና ዝምራሕ ኣተሓሳስባ ዘለዎ ብምዃኑን’ዮም ንሳቶም ዝነቕፍዎ። ብዘይካ’ዚ ኣብ መቐየሪ ክዳን ብዝፈጥሮ እምባጋሮ፡ ኣሰልጣኒኡ ሩበን ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ኣርጀንቲና ሊዮነል ስካሎኒ ካብ ሕዳር 2024 ጀሚሩ ዛጊት ኣይጸወዖን። ኣሰልጣኒ ቸልሲ ዝነበረ ሮበርቶ ዲ ማቴዮ’ውን ትዕግስቲ ክገብር መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ፥ “ዓቢ ዓቕሚ ኣለዎ፡ እንተኾነ ብቕልጡፍ ክመሃር ኣለዎ። ንዕብየቱ ትሕግዝ ዓባይ ክለብ’ያ ወኒናቶ ዘላ፡ ነዚ ክጥቀመሉ ይግባእ።” ኢሉ። ጋሪናቾ ናብ ቸልሲ ካብ ዝመጽእ ንደሓር ኣብ ሸውዓተ ጸወታታት 331 ደቓይቕ ጥራይ’ዩ ተጻዊቱ። ብሳንደርላንድ ኣብ ዝተሰዓሩሉ ግጥም ኣሞሪም ካብታ ክፍሊ ክቕይሮ ተገዲዱ’ዩ። ቴክኒካዊ ዓቕሚ ጋሪናቾ ዘጠራጥር ኣይኮነን። እንተኾነ፡ ብሰንኪ ውልቃዊ ምርጫታትን ክውገድ ዝኽእል ጌጋታትን ሞያኡ ዝተዓንቀፈ ይመስል። ንወሳኒ ግጥም ፕሪመር ሊግ ኣንጻር ቶተንሃም ትዳሎ ዘላ ብኤንዞ ማሬስካ እትምራሕ ቸልሲ፡ እዚ ወዲ 21 ዓመት ተጻዋታይ ዳግም ተሓዲሱ፡ ቦታ ክትረኽበሉ ተኽእሎ ኣሎ። ኣርጀንቲናዊ ተዓዋቲ ዋንጫ ዓለም 1986 ኦስካር ሩገሪ ብዛዕባ ኩነታት ናይ’ዚ ተጻዋታይ ምስ ተሓተተ፡ “ብዘይትሕትና፡ ተውህቦ ጥራይ ንበይኑ እኹል ኣይኮነን። ካብ ዝኾነ ሰብ ኣይበልጽን’ዩ። ዝበለጽኩ ተጻዋታይ’የ ከይበለ ድማ ይስራሕ። ናብ ውኖኡ", "char_count": 1404, "topic": "sport", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04177", "text": "ስድራቤት ፎደን፡ ናብ ናይ ሕጊ ትካልን ጉጅለ ክኢላታት ሕግን ብምቕራብ፡ ነቲ ብኽፋእ ዝተሃንደሰ ናይ ሓሶት ትሕዝቶ ካብ ኩሉ ማሕበራዊ መራኸቢታት ክእለን፡ ብቀንዱ ድማ ንሰለስተ ህጻናት ደቆም ንምክልኻልን ንምውጋድ እዚ ጉዳይ ህዝባዊ መግለጺ ክወጽእን ጠሊቦም ኣለዉ። መሲሉ ብምቕራቡ፡ ብዙሓት ሰዓብቱ ክኣምኑ ምኽንያት ኮይኑ’ዩ። ኣከፋፋሊ ማን.ሲቲ ፊል ፎደን ምስ ስድራኡ፡ ግዳይ ብሰብ-ሰርሖ ብልሒ (ኣርተፊሻል ኢንተሊጀንስ) ዝተፈነወ ናይ ሓሶት ዜና ኮይኑ። ቴክኖሎጂ ኣብ ካልኢታት ዘእምን ሓሶት ክፈጥር ኣብ ዝኽእለሉ ደረጃ በጺሑሉ ዘሎ ዘመን፡ ኣብ መንጎ ሓቅን ልቢ-ወለድን ዘሎ ፍልልይ ከተለልዮ ኣጸጋሚ እናኾነ’ዩ ዝመጽእ ዘሎ። ስዒቡ ዝመጽእ ዲጂታላዊ መጥቃዕቲ ድማ፡ ንዝኾነ ሰብ ዒላማ ክገብር ይኽእል’ዩ። እቲ ብሰብ-ሰርሖ ብልሒ ዝተፈነወ ዜና፡ ሞትን ሕማምን ደቂ ፎደን ዘርድእ እዩ። እቲ ከም ተራ ወረ ኮይኑ ኣብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝተፈነወ ዜና፡ ንፊል ፎደንን ብዓልቲ ቤቱን ብኡ ንብኡ እዩ ኣብ ጭንቀት ሸሚምዎም። እቲ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ፡ ሓያሎ መሳርሒታት ብምጥቃም፡ ሓደ ካብ ደቂ ፎደን ከም ዝሞተ፡ እቲ ሓደ ድማ ብሕማም መንሽሮ ይሳቐ ከምዘሎ ዝገልጽ ናይ ሓሶት ዜና እዩ ፈንዩ። ስዒቡ ድማ፡ ፎደን ምስ ብዓልቲቤቱ እናበኸዩ ዘርእዩ ብሰብሰርሖ ብልሒ ዝተሰርሑ ምስልታትን ጽሑፋትን፡ ኣብ ከም ፌይስቡክን ትዊተርን ዝኣመሰሉ መራኸቢታት ተፈንዮም። እቲ ናይ ሓሶት ዜና፡ ክዉንነታዊ ኣትለቲክስ ንዝገብሮ ዘሎ ጻዕርታት ኣመስጊኖም። ሃገራዊ ፈደረሽን ኣትለቲክስ ኤርትራ ኣብ ምንቃሕ ኣትለታትን ኣሰልጠንቲን ዓቲቡ ሒዝዎ ዘሎ ገስጋስ ብተሳትፎ ኣትለታትን ኣሰልጠንቲን ተደጊፉ ምህላዉን ዕዉት ተበግሶ ኮይኑ ከም ዘሎን፡ ኣብ ቀጻሊ ድማ ብዝተፈላልየ ብቕዓትን ትምህርትን ዘለዎም ኣብ ዝተፈላለዩ ኣካላት መንግስቲ ዝነጥፉ ሞያውያን ተመሳሳሊ ኣስተምህሮ ከምዘካይድ፡ ህዝባዊ ርክባት ሃ/ፈ/ኣ/ኤ ሓቢሩ። ድሕሪ ብምግላጽ፡ ሃገራዊ ፈደረሽን ኣትለቲክስ ኤርትራ ኣብ ኣፍልጦ", "char_count": 1114, "topic": "sport", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04178", "text": "ተሰሊፉ ተጻዊቱ’ዩ። ሩኒ ኣብት ዘካየዶ መደብ፡ ምስ መን ክጻወት ከምዝፈቱዎ ምስ ተሓተተ፡ “ካርሎስ ቴቨዝ፡ ምስ ካርሎስ ምጽዋት ብጣዕሚ ደስ’ዩ ዝብለኒ። ምስ ኩሎም ምጽዋት ደስ ይብለኒ ነይሩ፡ ምሳና ክፍርም ከሎ፡ ክልተ ሓደ ስለዝኮና ብሓደ ክንጻወት ኣይንኽእልን ኢና ይብል ነይረ። ሓይልን ጎነጽን ዝዓብለሎ ጸወታ ኢና ንጻወት ነይርና፡ ውህደት ነይርና’ዩ። ሓደ ካባና ቁጽሪ ትሽዓተ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ቁጽሪ 10 ማልያ ወዲና ንጻወት ነይርና፡ ፍሉይ ዝገብሮ ግን ንሜዳ ተካይርና ኢና ንኣቱ ነይርና። ብፍሉይ ንሱ’ዩ ዝፈትዎ ብጻየይ ነበር።”ኢሉ። ናይ ኩሉ ግዜ ብሉጽ ኣመዝጋቢ ሸቶ ማን.ዩናይተድ ዝኾነ ዋይን ሩኒ፡ ሸቶታት ምምዝጋብ ዝፈትዎ ክፋል ስርሑ ከምዘይነበረ ገሊጹ። ሩኒ፡ ኣጥቃዓይ ማን.ዩናይትድ ኮይኑ፡ ኣብ ሓደ ዓመተ ጸወታ 34 ሸቶታት ከመዝግብ ብምኽኣሉ፡ “ሰልችዩኒ” ክብል ገሊጹ።።", "char_count": 499, "topic": "sport", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04179", "text": "ሩኒ ን13 ዓመታት ኣብ ሜዳ ኦልድትራፎርድ ድሕሪ ምጽዋት፡ ኣብ 559 ጸወታታት 253 ሸቶታት ብምምዝጋብ፡ ኣብ ታሪኽ እታ ክለብ ናይ ኩሉ ግዜ መሪሕ ኣመዝጋቢ ሸቶ ተሰምዩ። ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ ፕሪመር ሊግ ክሪስታል ፓላስ - ብረንትፎርድ 6:00 ድ.ቀ ኖቲንግሃም - ማን.ዩናይትድ ምስ ማ.ዩናይተድ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ሩኒ፡ ካብ 2007-2009 ኣከታቲላ ሰለስተ ጽዋእ ፕሪመርሊግ ዝወሰደቶ ደሚርካ ሓሙሽተ ዋናጩ ፕሪመርሊግ፡ ኣብ 2008 ጽዋእ ሻምፕዮንስሊግን 2017 ድማ ጽዋእ ሊግ ኤውሮፓን ከዕትራ ኽኢሉ’ዩ። 6:00 ድ.ቀ በርንለይ - ኣርሰናል 6:00 ድ.ቀ ብራይተን - ሊድስ ዩናይትድ 6:00 ድ.ቀ. ፉልሃም - ዎልቭስ 6:00 ድ.ቀ ቶተንሃም - ቸልሲ 8:30 ድ.ቀ ሊቨርፑል - ኣስቶን ቪላ 11:00 ድ.ቀ ሩኒ ኣብ ዝተፈላለየ መኣዝናት ተጻወቲ ትሰሊፉ ተጻዊቱ’ዩ፡ ብፍሉይ ከም ኣጥቃዓይ ኣብ ዝተሰለፈሉ ግን፡ ኣብ ክልተ ዓመተ ጸወታታት ዝተካየደ ግጥም 34 ሸቶታት ኣመዝጊቡ’ዩ። ይኹን እምበር ሩኒ፡ ካብ ኣብ ቦታ ኣጥቃዓይ ምግዳም ጥራይ፡ ኣብ ሜዳ ምውንጫፍ ከምዝፈቱ ዝነበረ ተኣሚኑ። ላሊጋ ላሊጋ ቪላርያል - ራዮ ቫልካኖ 4:00 ድ.ቀ ኣትለቲኮ ማድሪድ - ሰቪያ 6:15 ድ.ቀ ሪያል ሶሲዳድ - ኣትለቲኮ ቢልባኦ 8:30 ድ.ቀ ሪያል ማድሪድ - ቫለንስያ ካብ ቃላቱ፡ “ቁጽሪ ትሽዓተ ማልያ ወድየ ንክልተ ዓመተ ጸወታ ተሳቲፈ። ኣብ ክልቲኡ ዓመታት ድማ 34 ሸቶታት ኣመዝጊበ፡ እንተኾነ ግን ኣሰልቺዩኒ’ዩ ነይሩ ንዓይ። ሸቶታት የመዝግብ ነይረ፡ ግን ኣየስተማቕሮን’የ ነይረ። ከም ውጽኢቱ ንዕወት ነይርና ኢና። እንተኾነ ግን ኣብቲ ጸወታ ክሳተፍ ደልየ ነይረ። ብርግጽ ሸቶታት ምምዝጋብ እፈቱ’የ፡ ዝያዳ ክጻወት ግን እደሊ’የ ነይረ።” ክብል ኣብ ናይ ውልቁ ናይ ተለቪዥን መደብ ገሊጹ።", "char_count": 1004, "topic": "sport", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 11}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04180", "text": "ሰንበት ሰንበት ፕሪመር ሊግ ፕሪመር ሊግ ዌስትሃም - ኒውካስል 5:00 ድ.ቀ ማን.ሲቲ - ቦርንማውዝ 7:30 ድ.ቀ ሳንደርላንድ - ኤቨርተን 11:00 ድ.ቀ ላሊጋ ሰልታ ቪጎ - ለቫንተ 4:00 ድ.ቀ ኣላቨስ - እስጳኞል 6:15 ድ.ቀ ባርሴሎና - ኢልች 8:30 ድ.ቀ ርያል ቢትስ - ማሎርካ 11:00 ድ.ቀ ሩኒ ኣብ ዩናይትድ ምስ ብዙሓት ናይ ምጥቃዕ ተውህቦታት ዘለዎም ተጻወቲ ከም ክርስትያኖ ሮናልዶን ዲሚታር በርባቶቭን ሰኑይ ሰኑይ ኦሳሱና - ኦቪዶ 11:00 ድ.ቀ 1 ሕዳር 2025 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.53", "char_count": 330, "topic": "sport", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 11, "page_end": 12}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04181", "text": "ፈደረሽን ሩስያ፡ ኣመሪካ ነቲ ኣብ 1996 ዝኸተመትሉ ‘ግዜያዊ ስምምዕ ምቁራጽ ንዩክሌሳዊ ፈተነ’ እንተ ደኣ ጥሒሳቶ፡ ዝመጣጠኖ ግብረ መልሲ ክትህበሉ ክትግደድ ምዃና፡ ኣፈኛ ክረምሊን ዲሚትሪ ፔስኮቭ ሓቢሩ። ኣመሪካ ፈተነ ንዩክሌሳዊ ኣጽዋር ከተካይድ እንተ ደኣ ወሲና፡ ሃገሩ’ውን ተመሳሳሊ ስጕምቲ ክትወስድ ምዃና ኣነጺሩ ኣሎ። ዝሓለፈ ሓሙስ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ሃገሩ ብመዳይ ምዕባለ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ምስ ከም ፈደረሽን ሩስያን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን ዝኣመሰላ ሃገራት መታን ክትወዳደር፡ ክፍሊ ውግእ ሃገሩ ነቲ ተቛሪጹ ዝጸንሐ ፈተነ ንዩክሌሳዊ ኣጽዋር ከም እንደገና ብቕልጡፍ ክጅምሮ ምጽውዑ ይዝከር። ንሱ ወሲኹ፡ ብፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ሃገሩን ካልኦት ሃገራትን ዝቐረበ፡ “ንዩክሌሳዊ ፈተነ የካይዳ ኣለዋ” ዝብል ክሲ ሓቅነት ከም ዘይብሉ ብምንጻር፡ እተን ሃገራት ንዩክሌሳዊ ፈተነ ዘይኮነ ኣፈኛ ክረምሊን ዲሚትሪ ፔስኮቭ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡", "char_count": 559, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04182", "text": "ህንዲን ኣመሪካን፡ ኣብ ዝቕጽሉ 10 ዓመታት ኣብ ምክልኻል ዘለወን ምትሕብባር ንምስፋሕ ዘኽእለን ስምምዕ ከም ዝኸተማ ተሓቢሩ። ክልተአን ሃገራት ኣብ ምክልኻል ዘለወን ዝምድና ብቐጻሊ የዕብያኦ ከም ዘለዋ እዮም ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ ዝሕብሩ።", "char_count": 150, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04183", "text": "ጸሓፊ ክፍሊ ውግእ ፒት ሄግሰት ኣብ መርበብ ሓበሬታ ‘ኤክስ’ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ እቲ ስምምዕ፡ ኣብ መንጎ እተን ሃገራት ንዘሎ ምውህሃብ ሓበሬታን ቴክኖሎጂያዊ ምትሕግጋዝን ንምዕባይ፡ ከምኡ’ውን፡ ዞባዊ ምርግጋእ ንምፍጣር ዓሊሙ ከም ዝተኸተመ ገሊጹ። እቲ ስምምዕ፡ ብጸሓፊ ክፍሊ ውግእ ኣመሪካ ፒት ሄግሰትን ህንዳዊ መዘናኡ ራጅናዝ ሲንግን ኣብ ከተማ ኩዋላ ላምፑር - ማሌዥያ ከም ዝተኸተመ ዝሓለፈ ለካቲት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ናሬንድራ ሞዲ ናብ ኣመሪካ ብምኻድ ምስ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዘካየዶ ዝርርብ፡ ጉዳይ ‘ምክልኻል’ ዓቢ መዛረቢ ነጥቢ ኮይኑ ምንባሩ፡ ምንጭታት ይሕብሩ። እቲ ሕጂ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ዝሓለፈ ሓምለ ክኽተም ተወጢኑ’ኳ እንተ ነበረ፡ ህንዲ ምስ ፈደረሽን ሩስያ ብዘለዋ ጥቡቕ ዝምድና ግን ክናዋሕ ከም ዝተወሰነ እዩ ዝግለጽ። ኣብ ዝሓለፉ ቀረባ ኣዋርሕ፡ ህንዲ ካብ ኣመሪካ ንእትገብሮ ሸመተ ጸዓትን ወተሃደራዊ ኣጽዋርን ክብ ከተብሎ ከም እትኽእል ምትንባሃ ይዝከር።", "char_count": 568, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04184", "text": "ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ዓባስ ኣራግቺ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ናብ ክፍሊ ውግእ ሃገሩ ንዘመሓላለፎ ንዩክሌሳዊ ፈተነ ብቕልጡፍ ናይ ምጅማር ትእዛዝ፡ ዘይሓላፍነታዊ ክብል ኮኒኑዎ። ብንዩክሌሳዊ ጸዓት ዝሰርሕ ዝተራቐቐ ሮኬትን ክሩዝ ሚሳይላትን ኣብ ፈተነ ከም ዘውዓለ ምሕባሩ ሮይተርስ የመልክት። ክብላ እንከለዋ፡ ሩስያ ከኣ ካብቲ ሽዑ ተቐቢላ ዘጽደቐቶ ውዕል ኣብ 2023 ከም ዝሰሓበት፡ ምንጭታት ይሕብሩ።", "char_count": 265, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04185", "text": "ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና እውን፡ ዝሓለፈ መስከረም ኣብ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ሰልፊ፡ ኣዝዩ ዝተራቐቐ ንዩክሌሳዊ ሚሳይላት ንምርኢት ኣቕሪባ ምንባራ፡ ሮይተርስ ወሲኹ ይጠቅስ። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ‘ትሩዝ ሶሻል’ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ ክፍሊ ውግእ ሃገሩ ንዩክሌሳዊ ፈተነ ዳግማይ ብቕልጡፍ ንኽጅምር ትእዛዝ ከም ዘመሓላለፈ ምሕባሩ ይዝከር። ዩክሬን፡ ኣብ ዝቕጽል ኣርባዕተ ዓመታት ምስ ፈደረሽን ሩስያ ኣብ እተካይዶ ኲናት ንኽትሰርር፡ ኣስታት 400 ቢልዮን ዶላር ፋይናንሳዊ ድጋፍ ከም ዘድልያ፡ ‘ዘ ኢኮኖሚስት’ ዝተባህለት መጽሔት ኣሚታ። ኣብ 1996፡ ኣመሪካ፡ ቻይና፡ ኢራንን ሩስያን ንዩክሌሳዊ ፈተነ ደው ንኽብል ስምምዕ ምኽታመን፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ዘለዎ ክኢላ ጸጥታ ንዩክሌር ኣንኪት ፓንዳ ንኣልጀዚራ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ውሳነ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ምስቲ ኣብ ቀረባ እዋን ብፈደረሽን ሩስያን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን ዝተወስደ ስጉምቲ ዝተሓሓዝ ምዃኑ ኣረዲኡ። ብመሰረት እታ መጽሔት፡ ዝበዝሐ ወተሃደራዊ ወጻኢታት ኪየቭ ብምዕራባውያን ሃገራት ዝሽፈን ኮይኑ፡ ሕብረት ኤውሮጳን ብሪጣንያን ከኣ ንዝበዝሐ ሚእታዊት እቲ ክወሃብ ከም ዘለዎ ዝግለጽ ዘሎ ፋይናንሳዊ ሓገዝ ክሽፍና ክግደዳ እየን። ኣመሪካ፡ ቻይናን ኢራንን ነቲ ዝኸተማሉ ስምምዕ ከየጽደቓኦ ስቕ ዩክሬን ነቲ ተጠሊቡ ዘሎ መጠን ገንዘብ ክትረክብ እንተ ዘይክኢላ ግን፡ ከም ሃገር ክትዓኑ፡ ጥምረት ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ከኣ ክበታተን ከም ዝኽእል፡ እታ መጽሔት ኣጠንቂቓ። ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን፡ ሃገሩ፡ ኣብ ምጅማር ናይዛ ወርሒ፡ እታ መጽሔት ወሲኻ፡ ሃገራት ምዕራብ ነቲ ብውክልና ምስ ፈደረሽን ሩስያ ዘካይዳኦ ዘለዋ ኲናት ክቕጽላኦ ምስ ዝደልያ፡ ነቲ ኣብ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ 01/11/2025 120730 ዕለት ዕለት ፍርማሲ ሰንተራል ጎደና ናቕፋ ቁ.18-20፡ፊት ከረን ሆቲል ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ዘካይዳ ዘለዋ፡ ስርዓተ ምክልኻለን ኣብ ምምዕባል ተጸሚደን ከም ዝርከባ ኣረዲኡ። ትካል ምርምር ሰላም ስቶክሆልም ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ኣመሪካ 5,177፡ ፈደረሽን ሩስያ ከኣ 5,459 ንዩክሌሳዊ ሚሳይል ኣለወን። ፈደረሽን ሩስያ፡ ኣብ 1990 ንመወዳእታ ግዜ ንዩክልየሳዊ ፈተነ ከተካይድ ከላ፡ ኣመሪካ ከኣ ኣብ 1992 ንመጠረሽታ ግዜ ተመሳሳሊ ፈተነ ምክያዳ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ከኣ፡ ክሳብ 2035 ዓ.ም ኣብ ዘሎ እዋን፡ 1,500 ዝበጽሕ ንዩክሌሳዊ ሚሳይል ክህልዋ ትጽቢት ይግበር። ብመሰረት ኣብዚ ቀረባ እዋን ብኣህጉራዊ", "char_count": 1495, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04186", "text": "ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ምክልኻል ህንድን ፈደረሽን ሩስያን፡ ሓደስቲ መዳያት ወተሃደራዊ ምትሕብባር ንምድህሳስ፡ ከምኡ’ውን ናይ ነዊሕ እዋን ወተሃደራዊ ምሕዝነቶም ንምጥንኻርን ዝዓለመ ርክብ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ኒውደልሂ ከም ዘካየዱ ተሓቢሩ። ህንዲ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ፡ ካብ ፈደረሽን ሩስያ ዝተራቐቑ ወተሃደራዊ መሳርሒታት ክትሽምት ከም ዝጸንሐት፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ዝሓለፈ መጋቢት፡ ህንዲ ምስ ኣብ ምስናዕ ኣጽዋር ዝነጥፍ ሩስያዊ ኩባንያ ‘ሮሶቦሮንኤክስፖርት’ ናይ 248 ሚልዮን ዶላር ውዕል ክትክትም ከላ፡ ዝሓለፈ ነሓሰ’ውን ምስ ፈደረሽን ሩስያ ናይ ኣስታት 7.6 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ውዕላት ምክልኻል ከም ዝተፈራረመት እዩ ዝሕበር። ሰበ ስልጣን ክልተአን ሃገራት፡ ኣብ መስርሕ ዝርከቡ ናይ ሓባር ፕሮጀክትታት ክግምግሙ ከለዉ፡ ኣብ ምፍራይ ወተሃደራዊ መሳርሒታትን ቴክኖሎጂን ዘለወን ምትሕብባር ንምስፋሕ ከኣ ዘትዮም። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ፈለማ ናይዛ ሒዝናያ ዘለና ወርሒ፡ ክልተአን ሃገራት ኣብ መንጎ ሰራዊተን ዘሎ ምውህሃድ ንምሕያል ዝዓለመ፡ ንመበል 14 ግዜ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ምክያደን ይዝከር። ርክብ ናይ’ቶም ላዕለዎት ሰበ ስልጣን፡ ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን፡ ዝመጽእ ታሕሳስ ናብ ህንዲ ምብጻሕ ከካይድ ትጽቢት ኣብ ዝግበረሉ ዘሎ እዋን’ዩ ዝካየድ ዘሎ።", "char_count": 752, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}
{"id": "89db85e02dacbc69929f75fce687b2a9944498221694eeb4af9bfcec9b836466:04187", "text": "ቤልጂዩም ደስኪሉ ዝርከብ ገንዘብ ፈደረሽን ሩስያ ካብ ምጥቃም ዝሓልፍ ካልእ ኣማራጺ ከም ዘይብለን ገሊጻ። ሩስያ ብመልክዕ ልቓሕ ንዩክሬን ክወሃብ ምስ ዝውሰን፡ ነቲ ዝስዕብ መዘዝ ኩለን ኣባላት ናይቲ ሕብረት ሓላፍነት ክወስዳሉ ከም ዝግባእ ምትሕስሳቡ ዝዝከር እዩ። ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኣባላት ሕብረት ኤውሮጳ ንምወላ ኲናት ዩክሬን ኣመልኪተን ኣብ ዘካየዳኦ ኣኼባ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ቤልጅዩም ባርት ደ ዌቨር፡ እቲ ኣብ ሃገሩ ደስኪሉ ዝርከብ ንብረት (ገንዘብ) ፈደረሽን ድሕሪ መግለጺ ቀዳማይ ሚኒስተር ባርት ደ ዌቨር፡ ዝበዝሓ ኣባላት ናይቲ ሕብረት ምስምማዕ ከም ዝሰኣና’ዮም ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ ዝገልጹ።", "char_count": 378, "topic": "politics", "issue_date": "2025-11-01", "source_pdf": "haddas_eritra_01112025.pdf", "page_start": 12, "page_end": 12}