ምኽሪ ክወስዱን ይግባእ። በረኸት ሞሳዝጊ መጽናዕቲ ክፍሊ ሃብቲ ማይ ክፍሊ ሃብቲ ማይ - ሚ/መ/ማ/ኣ ወይ ዘተኣታትዉዎ ሜላ ወይ ትካላት ወይ ቦታታት ዝወጽእ ረሳሕ ግዜ ከይመልኡ ተባሂሉ ብኳና እምኒ ሚ/መ/ማ/ኣከባብን ከምዝሕብሮ መንገድታት ዝምልከት መጽናዕታዊ ማይ ወይ ፈሳሲ ብዘይቅጥዒ፡ ይስርሑ ነይሮምን ኣለዉን። ኣብዚ እተን ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን ኣብ ማይ ከም ኣገዳሲ ባእታ ሰነድ ኣዳልዩ ከቕርብ ኣለዎ፣ ብፍኑውን ኣገባብን ብዘይ ኣፈላላይ ከም ኣብነት እንተርኢናዮ ኣብ ቀጽረን ዒላታት ዘለወን ስድራቤታት ንሂወታውያን ፍጥረታት ብሓደ ፍቓድ መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ (ዓይነት/ትሕዝቶ ብቕዓት ረሳሕ ከተማ ኣስመራ ካብ ቅድሚ ነዊሕ ይኹና ትካላት፡ ካብተን ቀንዲ ግዳይ ወገን፡ ከም ቁጠባዊ ኣቕሓ በቲ ማይ ወይ ፈሳሲ ከም ካልኦት ንማይ ማይ/ፈሳሲ ብዘየገድስ) ናብ መስመር ዓመታት ጀሚሮም ትሑት ብቕዓት ብከላ ዘይውሑስ ጎዳጉዲ ዓይኒ ካልእ ወገን፡ ኣብ ማሕበረ-ቁጠባዊ ዝምልከቱ ፍቓዳት ውሱን ደረት ግዜ ረሳሕ ፈሳሲ፡ ክፉት ኣከባብን ዘለዎም ብዃና ዝተሃንጹ ጐዳጉዲ ምድሪ ምዃነን ዝተኻየደ መጽናዕቲ ምዕባለ ሕብረተሰብ ዝጻወቶ ተራ ዘለዎ ኮይኑ፡ ፍቓድ ደረት ግዚኡ ብዘይገደብ ኣብ ዝተፈላለዩ መዓላ ዓይኒ ምድሪ፡ ነቲ ፈሳሲ ናብ ታሕቲ ኣነጺሩዎ ኣሎ። ዓቢ እዩ። እንተኾነ፡ ኣብ ምቕርሐኡን እንተኣኺሉ ውዱቕ ይኸውን። ክውዕልን ወይ ክጎሓፍን ጸኒሑን ስለ ዘዝሩቕዎ፣ ንጥዕና ሰባትን ከባብን ኣብ መደምደምታ ኣብ ዘይብቑዕ ኣጠቓቕምኡን ግቡእ ምሕደራ ስለ’ዚ ዳግማይ ኣብ ኣገልግሎት ኣሎን። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ጸጋታት ሓደገኛ ትሕዝቶ ዘለዎ ማይ ረሳሕ ጉድጓድ ዝተኸዘነ ረሳሕ ፈሳሲ ኣብቲ እንተዘይተገይሩሉ ግን ኣብ ማሕበረ- ንክውዕል ክሕደስ ኣለዎ። ዕምሪ ማይ ማለት ኣብ ትሕዝቶን ብቕዓት ፈሳሲ ናብ ትሕተ ባይታዊ ማይ ኣገዳሲ ዝኾነ ባህርያዊ ጸጋ ማይ ቁጠባዊ ምዕባለ ህዝብን ኣከባብን ከቢድ ፍቓድ ክንድ’ቲ ኣብ ሰነድ ፍቓድ ጽፍሓውን ትሕተ ባይታዊ ማይን ዓቢ ብምዝራቝ ልዑል ናይ ናይትሬት፡ ዘስዕቦ ብከላ ነቲ ብኸቢድ ወጻኢታት ኣሉታዊ ሳዕቤን ክህልዎ ይኽእል። ዝተገልጸ እዋን ወይ ግዜ ጥራይ ኢኮሎጂካዊ ኣገዳስነት ዘለዎም ማያዊ ጨዋምነትን ሕፍሰትን ካልኦት ዓይነት ዝሃነጽናዮ ዒላን መሳለጥያኡን ካብ ማይ ንዝተፈላለዩ መዓላታት ማለት ኮይኑ፡ ኣብ’ቲ ሰነድ ፍቓድ ዝተዘርዘሩ ኣካላትን ከቢድ ኣሉታዊ ሳዕቤን ብከላ ከም ዘስዓበ መጽናዕትታት ጥቕሚ ወጻኢ ይገብር። ነቲ ብቐረባን ዘቤታዊ፡ ሕርሻዊ፡ ኢንዱስትሪያውን ግዴታታት ወይ ግቡኣት ብበዓል ክወርድ ጸኒሑን ኣሎን። ግብራውነት ክፍሊ ሃብቲ ማይ ሚ/መ/ማ/ኣከባብ ብዝቐለለን እንረኽቦ ዝነበርና ጸጋ ካልኦት ጥቕምታትን ክውዕል እንከሎ፡ ፍቓድ ክሳብ ዝተማልኡ ተግባራዊ ፍቓድ ምጉሓፍ ረሳሕ ማይ/ፈሳሲ ይሕብሩ። ማይ የስእነናን ኣብ ጥዕናን፡ ጥዕና ዝተፈላለዩ ደረጀታት ብቕዓት/ ይኸውን። ፍቓድ ካብ ዝተዋህበሉ ኣብ ምፍዋስ ናይዚ ሽግር ዝፈጥሮ ኣብ’ዚ ዘይውሑስ መኽዘን ረሳሕ ኣከባቢን ሳዕቤኑ ይኸብድ። ኣብ ትሕዝቶ ዘለዎ ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ ግዜ ኣብ ውሽጢ ዝተወሰነ ግዜ ድርኺት መሰረታዊ እዩ። ኣብ’ዚ ግዜ ፈሳሲ ዓይኒ ምድሪ ከም ቀንዲ ጠንቂ ዘይብቑዕ ዝተኸዘነ ረሳሕ ፈሳሲ ይፍጠር። ብዘይዝኾነ ፍቓድ ወይ ግብራዊ እንተዘይኮይኑ ዝተዋህበ ኣብ ዓበይቲ ትካላት ዕደና ዝካየደለን እኳ እንተተገልጸ፡ ተወሰኽቲ ጠንቂ ኣብ ጉድጓድ ምህላዉ ጥራይ ዝተወሰነ ደረጃ ብቕዓት ከይሓዘ ዝኾነ ፍቓድ መሰል ረሳሕ ፈሳሲ ይስረዝ ዘሎ ዝጎሓፍ ፈሳሲ መባእታዊ ፍወሳ ብከላ ትሕተ ባይታኣዊ ማይ ክኾኑ ከም ውሑስ ክንወስዶ ዘይኮነ ኣብ ረሳሕ ፈሳሲ ኩሉ ግዜ ብቐጥታ ናብ ሕጋውነት እውን የብሉን። ተኻዪዱሉ ኣብ መስርሕ ኣገባብ ዝኸኣሉ ንጥፈታት እውን ኣለዉ። ጉድጓድ ኮይኑ ዝሰርሖ ጉድ እውን ኣከባቢ ክጎሓፉ ስለዘይከኣል፡ ምሕደራ ከምዘሎ ክንፈልጥ ኣለና። ረሳሕ ማይ/ፈሳሲ ኣገዳሲ ኮይኑ ኣብዚ ግዜ እዚ ኣብ ሃገርና እቲ ንረኽቦ። ሓደ ካብቲ ኣካል ምሕደራ ቀንዲ ምንጪ ዝስተ ማይ ትሕተ ወይ መሳርሒ ምሕደራ ረሳሕ ማይ/ ባይታኣዊ ማይ ኮይኑ ኣብ ዘለወሉ ፈሳሲ ድማ ፍቓድ መሰል ምጉሓፍ እዋን፡ ነዚ ዘለና ቀንዲ ምንጪ ማይ ረሳሕ ማይ/ፈሳሲ እዩ። ብሰንኪ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ሃገርና ፍቓድ መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ ዝስርሑ ዘለዉ ዘይብቑዓት ጎዳጉዲ ፈሳሲ ነቲ ካብ ዝተፈላለዩ ተጠቐምቲ ፈጢሮሞ ዘለዉን ክፈጥርዎ ዝኽእሉ ማይ ዝወጽእ ረሳሕ ፈሳሲ ወይ ማይ ስግኣትን ንምውጋድ ብዕቱብ ዘድሊ ብቕዓት ወይ ደረጃ ኣማሊኡ ክስረሓሉ የድሊ። ናብ መስመር ረሳሕ ፈሳሲ ንክጽንበር፡ ካብ’ዚ ሳዕቤን ንምድሓን ጉድጓድ ዝተወሰነ ደረጃ ፍወሳ ተገይሩሉ መኸዘኒ ረሳሕ ፈሳሲ ግቡእ ቅየሳ ኣብ ውሱን ሕርሻዊ መዓላ፡ ኣብ ተኻይድሉ ብውሽጡ ብስሚንቶ ምህብታም ትሕተ ባይታዊ ማይ፡ ወይ ካልእ ፈሳሲ ብምልሳን፡ ካብ ኣብ ምፍዋስ ኢኮሎጂካዊ ኣገዳስነት መኸዘኒ ረሳሕ ፈሳሲ ናብ ዓይኒ ማይ ዘለዎም ዓዘቕቲ፡ ጀቕጀቕን ካልኦት ከምዘየዝሩቕ ኮይኑ ክስራሕ ወይ ማያዊ ኣካላትን ወይ ብሓፈሻ ናብ እውን እቲ ዝህነጽ ጉድጓድ ምስ ውሑስ ኣከባቢ ንክእለ፡ ዝካየድ ወይ ዓይኒ ማይ ምትሕሓዝ ከምዘይብሉ ክማላእ ዝግብኦ ሕጋዊ መስርሕ እዩ። ኣረጋጊጽና ክንሰርሖ ይግባእ። ከም’ቲ ኣብ ሕጊ ማይ ብሓፈሻ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ዝደረቑ/ዝነቐጹ ዓንቀጻት መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ ማይ ዒላታት ናብ ካልእ መዓላ ማለት ከም ወይ ፈሳሲ ከኣ ብፍላይ ብንጹር መኸዘኒ ረሳሕ ፈሳሲ ወይ ጉድጓድ ተጠቒሱ ከምዘሎ፡ ዝኾነ ውልቀ ሰብ፡ ዓይኒ ምድሪ ናይ ምጥቃም ግጉያት ኮም ወይ ትካል ሕግን ፓሊስን ማይ ኣብ ዝኾነ እዋን ኣድላዪ ኾይኑ ዳግመ ምጥቃም ብምትእትታው ገለ ንምጥቃስ ኣብ ደገ ሽንቲ ማይን ልምድታት ይረአዩ እዮም። እዞም ዝጠልቦም ግቡኣት ብምምላእ ፍቓድ እንተተረኺቡ እውን ፍቓድ፡ ዋላ ጎሓፍ ረሳሕ ፈሳሲ ኣብ ምጉዳል ዓቢ ቀልቀልን ምውጻእ፡ ኣብ ሕርሻ ዝደረቑ ዒላታት ምስ ዓይኒ ማይ ምጉሓፍ ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ እውን ደረት ግዜኡ ከይኣኸለን ኣበርክቶ ይገብራ ኣለዋ። ነቲ ናይ ንጥቀመሎም መድሃኒት ጸረ-ጻህያይን ቀጥታዊ ምትእስሳር ስለ ዘለዎም ክወሃቦ ይኽእል እዩ ዝብል። ነዚ ክድስክልን ክእገድን ይኽእል እዩ። መወዳእታ ጎሓፍ ፈሳሲ ድማ ኣብ ባልዕን፡ ዘይምሕዱር ሰብ ሰርሖን ንኸባቢኦም ዘሎ ትሕተ-ባይታዊ ፍቓድ ንምርካብ ግን እዞም ዝስዕቡ ብዓል ፍቓድ ኣብ ኣተሓሕዛን ውሑስ ዝኾነ መጉሓፊ ኣዋዲደን ተፈጥራዊ ድኹዒ፣ ካብ ትካላት ማይ ጥራይ ዘይኮነ ንነዊሕ ተጓዒዞም ግቡኣት ከማልእ ኣለዎ፡- ምእላይን ረሳሕ ፈሳሲ ዝድለ ለውጢ ይጉሕፍኦ ምህላወን ከም ጽቡቕ ዝወጽእ ጎሓፍን ወዘተ ኣብ ግዜ እውን ክብክሉ ስለዝኽእሉ ብፍጹም 1. ቅጥዒ መሕተቲ ፍቓድ ከመልእ ክግበር ዘገድድ ኩነታት ምስዝፍጠር፡ ተመኩሮ ዝግለጽ ግን ከኣ ቀጻሊ ዝናብ ብማይ ተሓጺቡ ኣብ ጎዳጉዲ ናብ ከም’ዚ ዓይነት መዓላ ክውዕሉ ኣለዎ፡ ኣድላዪ ስጉምቲ ክወስድን ኣብ ምምሕያሽ ዘድልዮ ስራሕ እዩ። ብምዝራቝ ጠንቂ ብከላ ይኾኑ ከም የብሎምን። ንመኸዘኒ ረሳሕ ፈሳሲ ትሕዝቶን ኩነታትን ፍቓድ ንዝግበር ዘለዉ እቲ መጽናዕቲ ይሕብር። ክንጥቀመሎም እንተዄንና ግን ማይ ጉድጓድ ዘምጽኦ ጉድ! መኽዘን 2. ብዛዕባ ምንጪ ማይን ለውጢ ምእዙዝ ክኸውንን ይግደድ። ኣብ’ዚ ክትኮረሉ ዘለዎ ዛዕባ ግን፡ ከምዘየዝርቑ ኮይኖም ክንደቑ ወይ ረሳሕ ፈሳሲ መሳለጥያታት ቀረብ ማይን፡ ጠለብ ከምኡ’ውን ኣብ ምሕደራ ረሳሕ ዝኾነ እንሰርሖ ጉድጓድ ዓይኒ ምድሪ ክልሰኑ ኣለዎም። ማይ፡ መዓላ ማይ፡ ዓይነት ናይቲ ማይ/ፈሳሲ ዘገልግል ዝሓሸን ዝበለጸን ኣብ’ዚ ምስ ፍቓድ ምጉሓፍ ረሳሕ ብፍቓድ ዝምልከቶ ኣካልን ዘድሊ እቲ ኣቐዲሙ ቀሪቡ ዘሎ ፍቓድ ማይ ዝጠልብ ወይ ምስ ማይ ኣገባባትን ተክኖሎጂን ከተኣታቱ፡ ፈሳሲ ዝኸይድ መኽዘን ረሳሕ ፈሳሲ መምርሒ ኣማሊኡን እቲ ስራሕ መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ ፈሳሲ ነቲ ዝተኣሳሰር ንጥፈታት፡ ዓይነትን ፍቓድ መሰል ምጉሓፍ ረሳሕ እውን ኣሎ። እዚ ረሳሕ ፈሳሲ ይኹን ብሞያውያን ክምራሕ ይግባእ። ኣብ ደረጅኡ ዝሓለወ መሳለጥያ ብቕዓትን ዝጥቀምሉ ተክኖሎጂ፡ ፈሳሲ ዘገድዶ ግቡኣት እዮም። ነዚ ሓውሲ ድሩቕ ፈሳሲ እነጠራቕመሉ እዚ ብፍላይ፣ ኣብቶም ብቀጥታ መጠራቐሚ ረሳሕ ፈሳሲ እምበር ነቲ ደረጃ፡ ብቕዓትን መጠንን ዝወጽእ ተግባራዊ ንምግባር ግን ዝምልከቶ መኸዘኒ ወይ ጉድጓድ (septic tank) ኣገልግሎት ዝስተ ማይ ካብ ናብ ትሕተ ባይታ እናዘረቘ ተኸዊሉ ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ ከምኡ’ውን ኣካል መንግስቲ ብሕጋዊ ምልክታ ነቲ ዝተዋደደሉ መዓላ ብቑዕ ኮይኑ፣ ቀጽሪ ወይ ከባቢኦም ዘሎ ትሕተ ጉድ ዝሰርሕ ከምዘይኮነ ክንፈልጥን ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ ንምእላይ፡ ንህዝብን ንብዓል ፍቓድን ከፍልጥ ጎድናዊ ሳዕቤን ዘይብሉ ክኸውን ባይታኣዊ ማይ ዝጥቀሙ ዜጋታት ክንጥንቀቕን ይግባኣና። ንምውጋንን ንምንካይን ዝኽተልዎ ግዴታ ኣለዎ። ይግባእ። እዚ ማለት እቲ እንጉሕፈሉ ሳዕቤኑ ቀልጢፉ ስለዝረአ፣ ኩሎም ኩሉ ምምሕዳራዊ ኣካል ድማ ነቶም ወይ ዘተኣታትዉዎ ሜላ ወይ ክሳብ ሕጂ ፍቓድ ምጉሓፍ ረሳሕ ጉድጓድ ይኹን መጠራቐሚ፣ ዝኾነ ተጠቀምቲ ወይ ወነንቲ ዒላታት፣ ኣብ ከባቢና ዘለዉን ኣብ ምኹዓት መንገድታት፡ ዝምልከት ዝርዝራዊ ማይ ወይ ፈሳሲ ብኸምቲ ዝድለ ፈሳሲ ዘየዝሩቕን ካብ ብከላ ንትሕተ- ማዮም ቅድሚ ኣብ ኣገልግሎት ዝርከቡ ጎዳጉዲን ክንቆጻጸሮምን ሰነድ ከቕርብ ኣለዎ፡ ከምኡ’ውን፣ ኣገባብ ክስራሓሉ ኣይጸነሐን። ከም ባይታዊ ማይን ሓመድን ከም ምውዓሉ ኣብ ዝምልከቶ ኣካል ኣብ ምስ ዝምልከቶም ኣካላትን ትካላትን 3. ናይ ሓጺርን ነዊሕን መደብ ዝፍለጥ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝከላኸልን ኮይኑ ክስራሕ ኣለዎ። ላባራቶሪ ብቕዓት ማይ ክፍሊ ሃብቲ ብምምኽኻር ድማ ዝመሓደሩሉ ረሳሕ ማይ ወይ ፈሳሲ ንምእላይ፡ ሃገርና፡ ካብ ዝተፈላለዩ ማሕበረ- ኣብ ሃገርና ብልምዲ ዝስርሑ ዘለዉ ማይ ከመርምሩን፣ እቲ ማይ ኣብ ኣገባብ ክነተኣታቱን በዚ ኣጋጣሚ ንምውጋንን ንምንካይን ዝኽተልዎ ቁጠባዊ ንጥፈታት ዝካየደሎም ናይ ሽቓቕ ጎዳጉዲ፣ ኣብ ሓጺር ምንታይ መዓላ ከምዘውዕልዎ ሞያዊ ነተሓሳስብ።


ዝመጽእ ዘሎ መጋቢት 2027 መበል እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ 50 ዓመት ምሕራር ከተማ ናቕፋ ካብ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ርእሲ-ርእሲ ደርዲሮም ኣዳልዮም። ጀነረይተር ኮነ፡ ክፍሊ ሕክምና ህዝባዊ ግንባር ድማ፡ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ ስለ ዘይነበረ ኸኣ፡ ክልተ ላምፓዲና ቀሪቦም። ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ መስከረም 2026 እቲ መጽሓፍትን መጽሔታትን፡ ቃለ ኣብ ልዕሊ ኣርባዕተኡ ኣእጋር ናይቲ ዓንገሬብ ፈላማይ ኣደናቒ ዕዉት መጥባሕቲ ዝገበሩሉ መጠይቓት፡ ከምኡ’ውን ካብ ኣርካይቭ ባሬላ ኣቐሚጦም ድማ፡ ንመጥባሕቲ ስለ ዝኾነ፡ ክፍሊ ሕክምና ህ.ግ. ኣውራ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ድሉው ገይሮም። እዚ ንተበላሓትነትን ድማ ዶክተር ተኸስተን ብጾቱን ከምኡ’ውን ስእልታትን ሰነዳትን ምርኩስ ብምግባር ጥበብን ዶክተር ተኸስተን ብጸይቱ ዶክተር እቲ ዕዉት መጥባሕቲ ዝተገብረሉ ውጉእ ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ነዘኻኽር። ብርሃና ሃይለን ዘጒልሕ ነይሩ። ኣብቲ እዋን ተኸስተ መስፍን፡ ምስ ዝኽሪ ናይቲ ክቡር እቲ፡ ነዚ ዝኸውን ፍርናሽን መተርኣስን’ሞ በዓል፡ ነቲ ብዘይ ምዕቡል መሳርሒ ኣብ ካልኣይ ክፋል ዘይሕሰብ’ዩ። ኮቦርታ እዩ ነይሩ። ኮቦርታ’ውን ስንጭሮ ጠናስ (ጠብራ) ዝገበሩዎ ዕዉት እንቋዕ ተረኽበ። ንሱ’ውን ነቶም ውጹዓት ስራሕ ብኣኽብሮት ክዝክሩዎ ይግባእ። ተኸስተ መስፍን ብዛዕባ’ቲ ኣብታ ዝበሃሉ ጥራይ እዩ ደገፍ ዝግበረሎም ዝነበረ። ተኸስተ መስፍን (2026) ይቕጽል. ቀዳመይቲ ዕለት መጥቃዕቲ ናቕፋ ‘ብዘለካ ዝከኣለካ ግበር’ ሳላ ዝበሃሉ ድማ ዘጋጠሞ ብርቱዕ መውጋእቲ ክገልጽ እዮም፡ ነዚ ኹሉ ክገብሩ ተዳልዮም።” ይብል ካብ ቅርስታት ሰውራና ተኸስተ መስፍን (1975 ብሌቃት) ከሎ ከምዚ ይብል፦ ናይ ሽዑ ውጉእ ናይ ሎሚ ኣባል ሚኒስትሪ ኣድካሚ’ዩ። 24 ሰዓታት ተጓዒዞም ኩባያ ዜና ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን። ካብ ቅርስታት ደጀን ሰውራ እንታይ ትፈልጡ፧ “ሽዑ ዶክተር ተኸስተ ምስ ረኣየኒ ሻሂ ሰትዮም ማይን መግብን ከይለኸፉ ሓቂ’ዩ እቲ ብብርቱዕ ዝተወግአ ተኸስተ ብቕልጡፍ እዩ ናብ መጥባሕቲ ከእትወኒ ብድኻምን ጥሜትን ዘግ ኢሎም ከለዉ’ዮም መስፍን ናብ ሕክምና ምስ ተወስደ፡ ዶክተር ተጓይዩ። ምኽንያቱ ጥይት ፋክረስ ኣብ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ንዜናዊ ዕማማትና ዝምልከት ኣብ እንገብሮ ወፍሪታት፡ እቲ ኣብ ተጓዒዞም። ተኸስተ ከም ዘዘንትዎ፡ ዶክተር ብርሃና ኣፍልበይ ኣትያ ንመዓንጣይ ኣብ ሓሙሽተ ግዜ ገድሊ ዝነበረ ደጀናት ህ.ግ. ገዲፉዎ ዘሎ ኣሰር እንተ ረኣና፡ ኣብ 2019 ክሳብ’ቲ ዓቢ ዶክተር ተኸስተን ብጾቱን ካብ ሰበር-ቀጠ ምድላዋታ ምስ ወደአት፡ ኣብ ጥቓ’ታ ቦታ በሲዓ (ቆሪጻ) ብዓንዲ ሕቖይ ስለ ዝወጸት፡ ደጀን ዓሬርብ ዝበጻሕናሉ እዋን’ዩ። ኣብኡ ዝነበረ ማእከላይ ሕክምና፡ ፋብሪታት፡ ጋራጃት፡ ናብ ናቕፋ ምስ ኣተዉ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ህድሞ ናብ ዝነበረ ፓኪስታን ዝብሉዋ እቲ መውጋእቲ ዘሰንብድ’ዩ ነይሩ። በዚ ማዕከናት ዜናን ካልእን ዝምልከት ብዓቕምና ዝሰነድናዮ ስእልታት ናይቲ ዝነበረ ደጀን ንውጉኣትን ንመጥባሕትን ዝኸውን ቦታ ዝነበሩ ንመጥባሕቲ ዝተዳለወት ቴንዳ ምኽንያት’ዚ እዩ ድማ፡ ዶክተር ተኸስተ ናብ ተዓዚብና ነይርና። ተዳልዩ ስለዘይነበረ፡ ኣብቲ ቅድመ ግንባር እዮም ወሲዶሞ። ከብዱ ምስ ከፈቱዎ መጥባሕቲ ዝተጓየየ፣ ተሓጋገዚቱ ዝነበረት ኣብ ንኣብነት ኣብ’ቲ ሕክምና ዝነበሮ ሩባ ዓሬርብ ምስ በጻሕና ነቲ ሽዑ ዝነበረ ሕሙማትን ንዝነበረ ናይ ሕክምና ቦታ ንኸዳልዉ እዮም ድማ፡ መዓናጡኡ ሓሙሽተ ብሳዓት ሞያ መጥባሕቲ ጽቡቕ ተመኵሮ ዝነበራን ውጉኣትን ዝሕከሙሉን ዝዕቀቡሉን ኣብ ትሕቲ መሬት ዝተሰርሐ ገዛውቲ፡ ውጉኣት ተበጊሶም። ኣብ ጠናስ ከባቢ ናቕፋ ኣብ ጸኒሑዎ። ኣስታት ክልተን ፈረቓን ሊትሮ ኣብቲ እዋን’ቲ ነርስ ዝነበረትን ብርሃና ሃይለ ኣብ እዋን መግቢ ኮፍ ዝብሉሉ ካብ ጸፋሕቲ ኣእማን ዝተኣከበ ሳሎን መሰል፡ ውጉኣት ዝነበረ መኽዘን ቦጦሎኒ 607 ህድሞን ሓንቲ ካብ መዓናጡኡ ዝወጸ ፈሳሲን ደምን ድማ ዘድሊ ምቅርራብ ክትገብር ዝነበራ። ካብቲ ዝደቀሱሉ ጋንታታት ናብ ቦታ ኤክስረይ ወይ መጥባሕቲ ከምኡ’ውን፡ ነቶም ኣብ ቤት ጽሕፈት ናይቲ ቦጦሎኒ ዝነበረት ቴንዳን ኣልዮምን ሓጺቦምን ነቲ ብሳዓት ቆራሪጾምን ድሮ ሃለዋተይ እፈልጥ ስለ ዘይነበርኩ ኣብቲ ሕክምና ምስ በጽሑ ዝተሰውኡ ሓርበኛታት ናብ መቓብር ተብጽሕ ዝነበረት መኪና፡ (ፓኪስታን) ተዋሂቦም ድማ፡ ንስራሕ ድሉው ኣላጊቦምን ከብዱ ሰፍዮም፡ መጥባሕቶም ሽዑ ንቐዳማይ ረድኤት ናይቲ ግንባር ኣብ ኣብቲ ቦታ’ቲ ተደርብያ ምስ ረኣናያ ጒሂና። ገይሮሞ። ደሮና ምእንቲ ከይኣቱ ኸኣ ብዓወት ወዲኦም። ነዚ ኹሉ ክገብሩ ዝተዳለወት ህድሞ ከእትዉኒ ኣይተረደኣንን። ምኽንያቱ እታ ከም ኣምቡላንስ ኮይና ሕክምናዊ ኣገልግሎት ትህብ ዝነበረት መኪና ሓደ ምድረቤት ናይቲ ንመጥባሕቲ ዝኸውን ቦታ ሰለስተ ሰዓታት ወሲዱሎም። ወዲ መስፍን ናብታ ክፍሊ መጥባሕቲ (O.R.) ተባሂላ ካብቲ ህያው ቅርስታት ሰውራ ስለ ዝኾነት፡ ክንዲ ኣብ ዓሬርብ ተደርብያ ትተረፍ፡ ኣብ (ቴንዳ) ብጭቃ ለቢጦም፡ ንኣፍደገ (ማዕጾ) ግን፡ እዚ ኹሉ ኣብ ኣካላቱ ናይ ምቑራጽ፡ ዝተዳለወት ቴንዳ (ፓኪስታን) ኣእትዮም ናቕፋ ወይ ኣስመራ እንተ ትመጽእን ኣብ ቤተ መዘክር ገድሊ እንተ ትሰፍርን፡ ጭልፋ ካብ ምስፋይን ምጥባሕን መስርሕ ከካይዱ ከለዉ ቅርስታት ባሕሪ ሰውራ ኰይና ታሪኽ ሰውራና ንሓድሽ ወለዶ ምነገረት ነይራ። - ኣይረኣዮን ኣይሰምዖን። ብሰንኪ’ቲ ብርቱዕ መውጋእቲ ዳርጋ ሃለዋቱ ኣጥፊኡ ነይሩ። እቲ ውጉእ፡ ኣብ መንጎ-መንጎ ናይቲ ዝካየድ ዝነበረ መጥባሕቲ ግን፡ ናይ ምብርባር ምልክት የርኢ ስለ ዝነበረ፡ መደንዘዚ እናሃቡ እዮም መጥባሕቶም ብዓወት ዛዚሞም። ጸላም ከብድን ካልኦት ተነቀፍቲ ኣካላቱን ዘይምትንካፎም፡ እቶም ሓካይም ኣዝዮም እዮም ተሓጕሶም። ንፉዓትን ውፉያትን’ዮም። ሽዑ እዋን ንመጥባሕቲ ዝኾኑ መሳርሒታት ዘይምንባሮምን እታ ኣብ ዓሬርብ ተደርብያ ዘላ ማኪና ኢንፍዩዥን ትበቀሉ ኣብ ዝነበረሉ ግዜን ዶክተር ተኸስተን ብጾቱን ብምዃኑ ድማ፡ ድርብ ዓወት እዩ ነይሩ። ኣብቲ እኹል መድሃኒት፡ ናውቲ ሕክምናን እኹላት ዓበይቲ ሓካይምን ዘይነበረሉ እዋን፡ ሰዓታት ዝወሰደ መጥባሕቲ ገይሮምለይ ናይቲ ቴንዳ ብገመድ ኣሲሮም ኣዳልዮሞ። ኣብ ሓሙሽተ ቦታ ዝተቖርጸ መዓንጣ ምስ ተበራበርኩ ድማ፡ “እዚኣቶም ሰብ ብጭቃ ዝለበጡሉ ምኽንያት፡ ደሮናን በቲ ካብ ሓመድ ኣልዒልካ፡ ኣብ ራሕባ (ሸሓኒ) ድዮም ወይስ መላእኽቲ” ኢለ ብውሽጠይ፡ ኣፍደገ ሰብ ሃንደፍ ኢሉን ንውሽጢ ምእንቲ ብማይ ሓጺብካ፡ ለጊብካ-ለጋጊብካ ሓኪምካ ክልተ ግዜ ዝተፈጠርኩ ኮይኑ ተሰሚዑኒ። ከይኣቱ እዩ ነይሩ። ከተድሕኖ ብቐሊሉ ዝከኣል ኣይኮነን። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ብጾት ክትከስር ቀሊል ኣብቲ ቦታ ንመጥባሕቲ ዝኸውን ዓራት እዚ ኣብኡ ንዘይወዓለ ሰብ ጽውጽዋይ በሰላ ዝገድፍ ኣይኮነን። ሕጂ ንድሕሪት ስለ ዘይነበረ፡ ኣብቲ ከባቢ ብዝነበሩ ገባር፡ እዩ ዝመስሎ። እቶም ዝነበሩ ከይተረፈ ኣስታት 50 ዓመት ተመሊሰ ክርእዮ ከለኹ፡ ብዝተጸርበ ዕንጸይቲን ምራንን ዝስራሕ ክኣምኑዎን ክቕበሉዎን ከቢድ’ዩ። እዚ ኣብ ግንባር ናቕፋ ዝነበረ ኵነታት ሕክምና ሳሎን ውጉኣት ዓንገሬብ ዝተባህለ ባህላዊ ዓራት ቀሪቦም፡ ፍጻመ’ዚ ንላዕለዎት ሓለፍቲ ናይቲ ግንባር ኣዝዩ’ዩ ዝገርመኒ። ሓጺን ዲና ወይስ ስጋ ብጸፋሕቲ ኣእማን ነዲቖም ክብ ኣቢሎሞ። ከይተረፈ ዘገረመ ነይሩ። ክሳብ ሕጂ ድማ፡ ኢና ለቢስና ነይርና ኢለ ድማ እጠራጠር። ብዘይካ’ዚ ንመቐመጢ ናውቲ መጥባሕቲ “ቀዳማይ ናይ ሰውራ ኤርትራ ዕዉት ኣብ ሎሚ ኮይነ እቲ ሕሉፍ ገድላዊ ህይወት ሕቶታት ካብ ታሪኽ ሰውራና ዝኸውን፡ ናይ ኣጽዋር ዝነበረ ሰናዱቕ ኣብ መጥባሕቲ” እናተባህለ ይጥቀስ ኣሎ። መስተንክር ከም ዝነበረ ብዓሚቚ ትዝታ እዝክሮ። ንዶክተር ተኸስተ፡ ኩሎም’ቶም ዘድሓኖምን ህይወት ዝሰዅዓሎምን ሰባት 1. ህዝባዊ ግንባር ኣብ 1ይ ውድባዊ ጉባኤኡ ካብ ዘልዓሎም ጭርሖታት 2 ጥቐስ፧ ክዝክሩዎ ይኽእሉ ይዀኑ። እቶም ዳግማይ ህይወት ዘርኣየና ንኣበርክቶኡን ሞያኡን 2. 2ይ ወራር 1978 ዝተኻየደሉ ቦታታት ኣየናይ ነይሩ፧ ኣይንርስዖን ኢና። ሀ/ ዓዲ ያቆብ ለ/ዔላበርዕድ ሐ/እምዓሚደ መ/ኩሉ መልሲ ዶክተር ተኸስተን ብጾቱን ካብ ሰሜናዊ 3. ኣብ ጎድኒ ጥልያን ተሰሊፎም ዝነበሩ ኤርትራውያን ኣብ ውግእ ዓድዋ ብስርዓት ሃጸይ ምኒሊክ ሳሕል ናብ ናቕፋ ክኸዱ ከለዉ፡ ክልተ ባሬላን እግሮምን ኢዶምን ዝተቖርጹሉ መዓስ ነይሩ፧ መሳርሒታት መጥባሕትን ተሰኪሞም እዮም ሀ/ 1896 ለ/1888 ሐ/1935 ብድኻም ተሰኒፎም ናብ ናቕፋ ኣትዮም። ካብ ሰበር-ቀጠ ናብ ናቕፋ ብዙሕ ርሑቕ’ኳ 4. ካብተን 11 ክፍልታት ህዝባዊ ግንባር 4 ጥቐስ፧ እንተ ዘይኮነ ምስ ኣቀማምጣ ናይቲ እትኸዶ 5. ካብቶም 8 ወራራት ደርግ እቲ ብወፍሪ ባሕሪ ነጋሽ ዝፍለጥ ወራር መበል ክንደይ ዝነበረ’ዩ፧ ቦታታት ብፍላይ እትወጽኦን እትወርዶን ዓቐበ-ቁልቁለትን ሩባታትን ኩርባታትን መልሲ ኣብ ዝቕጽል ሕታም


ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ኤርትራውያን ዲያስፖራ ኣብ እዋን ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራሲን ፍትሕን ግዳም ኣብ ግብረ-ሽበራዊ ስርሓትን ሓርነታዊ ቃልሲ ዝነበሮም፡ ልዑል ዝሃንጾ ዘሎ ሓያልን ዘሐብንን ኤርትራዊ ጭውያ ስደተኛታት ስግረ-ዶብን ሃገራዊ ስምዒትን ውዳበን፡ ኣብ ምዕዋት መንነት፡ ኣብ መንጎ መንእሰይ ወለዶ፡ ዘዋፍር ዝነበረ ጀነራል እዩ) ንጉዳይ ሓርነታዊ ሰውራ ዝተጻወትዎ ግደ፡ ኣብዚ ሓጺር ዓመታት በጺሕዎ ዘሎ “ተቓወምቲ ውድባት” ዝመርሕን ከም ድሕረ ባሕታ ብሓጺሩ ተጠቒሱ፣ ግስጋሰን ኣመዝጊቡዎ ዘሎ ዓወታትን፡ ዝኣልን ዝነበረ ተኣልዩ፡ ኣብ ክንድኡ ድሕሪ ናጽነት ንዘሕለፍዎ ቃልሲ ድማ ዝኸዶ ዘሎ ናህርን ኣመልኪቱ፡ ነቶም ሓደ ዲፕሎማት፡ ምስኡ ድማ፡ ካብ ኣብ መድረኻት ተኸፋፊሉ ቀሪቡ ካልኦት “ተቓወምቲ” ኢሉ! ዝጣበቐሎም ዝተፈላለየ መሓውር ስለያ ናይቲ ስርዓት ነይሩ። መቐጸልታኡ ይስዕብ፥ (ብስርዓታት ኢትዮጵያ ዝዋፈሩ) እተዋጽኡ ክኢላታት ዝሓቖፈ ኣካል ስርሒት፥ ማለት ብምስጢርን ጥንቃቐን፡ ነዚ ሓቂ ዝጠልብ ዘሎ ህዝቢ፡ እዚ ኩሉ ብስም ኪዳን ዝፍለጡ ናይ መንእሰያት ከም እተተክአ ዝሕብር’ዩ። እቶም ካብ ምስ እተራቐቐ መራኸቢ መሳርሒታት ዝከኣሎ ለጋስ ኣላህ፡ ውዒሉ-ሓዲሩ እታ ማሕበራት፡ ኣብ ቅድሚ’ዚ ናይ ካዝና ኣህጉራውያን ዘይመንግስታውያን (3ይን መወዳእታን ክፋል) ዝሓዙ፡ ንኡ ዝኣልዩ ኣካላት ዝነበሩዎ ድልየቶም ክህቦም እዩ። ሃገርና፡ ንመሰላ መንእሰያት ህግደፍ ዳርጋ ከምዘየለውን “ሰብኣውያን” ማሕበራት ዝብሃላ ካብ እተፈላለዩ ነቑጣታት ተበጊሱ፡ ብዘይካ ናብኡ ናብ ካልእ ኣይተጸገዐትን ዋጋ ከምዘይብሎምን ጠቒሱ፡ መተካእታ ዝውሃብ ሓገዝ እናቋላመጹ፡ ካብ ቀጽሪ ኩሉ’ቲ ኣብዚ ዝሓለፈ ክፋላት ናይዚ ኣስመራ ከተማ ክራኸብ፡ ዝተወደበ ‘እንተኣዐዊትኩምኒ፡ ከዐውተኩም’የ… ንምፍጣር፡ መንግስቲ ኣመሪካን ካልኦት ኤምባሲ ኢትዮጵያ ሕልኽልኽ ዝብሉ ጽሑፍ’ዚ ዝቐረበ ዘሕብን ኣበርክቶ ጉጅለ፡ ካብ መዛግቡ ከይተበገሰ ዝፈሸለ ናባይ ተጸግዑ’ ዝብል ቃል መብጽዓኡ ዘይመንግስታውያን ትካላትን (NGOs) ተጋሩ ኣካል ናይዚ ተልእኾ’ዚ ኮይኖም ግንባር ወጻኢ፡ ምንጩ ፍቕሪ ሃገር ኮይኑ ስርሒት ሓደ ካብ ናይቲ እዋን’ቲ ከኣ ዓወት’ዩ። እቲ ቀንዲ ጉዳይና ከኣ፡ ዘለወን ገንዘባዊ ምወላ (Fund) ዝተሰልዐ ምጽንሖም ይፍለጥ። ኤርትራዊ ክብርታት ዘማእከሎ እዩ። ነዚ ውዲታት’ዩ ነይሩ። ክብረት ህዝብን ሃገርን’ዩ። ክብረት ባጀትን ኣብ ምሕያል ናይዚ ዕሱብ ግንባር ክልተ ወለዶታት ማለት እቲ ድምራዊ ውጽኢት ናይዚ ቀቢጸ- ናይቲ ምእንቲ መሰሉን ሓቅን ዝተዋደቐ ኣካል’ዚ፡ ከቕንዓ ይምሕጸን። ከም ተጻባእትና፡ ነዚ ክጥቀስ ዝጸንሐ መደባት ቀዳማይ ወለዶን፡ ንሱ ዝፈረዮ (ደቁ) ተስፋዊ ስጉምቲ፡ እቲ ኣብ ዓመተ 2023 ህዝቢ! ሓቂ (መሰል) ህዝቢ ኤርትራ ኣማራጺ ድማ፡ ነዚ ዓብላሊ የማናይ ንምትግባር፡ ብገዚፍ ወጻኢ ዝምወላ ካልኣይ ወለዶ መንእሰያትን፡ ዘተኣሳስሮም ዝተራኣየ ማለት፡ ንማእከላት ማሕበረ- ከኣ ናጽነትን ሓርነትን እዩ። እዘን ኢድ “መንግስቲ ኤርትራ” ዝኾነ ( መቑጸሪ ዘይብለን መርበባት ሓበሬታ፡ እንኮ ገመድ ድማ፡ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ኮማት ብሓዊ ምቕጻል፡ ምዕናው ንብረት ክልተ ቃላት’ዚአተን፡ ምትሃት (ተኣምር) ግንባር ወጻኢ)፡ ንኡ ተዋዳደርቲ ኮይነን ሬድዮ፡ ቲቪን መርበባት ፓል-ቶክን ይኹን ኩነታት - ይሕሰም፡ ይርሃው - ህዝብን መንግስትን (ኤምባሲታት) ኣብ ኣለወን። ደጋግምወን’ሞ …ወትሩ ከኣ ዝወጸሉ ባይታ ምንጻፍ ከምዘድሊ፡ ተሓጊዞም እዮም ኣበጊሰሞ። እቶም ነዘን ጾር ሃገር ተሰኪምካ፡ በቲ ሓደ ኢድካ ሽግ ዝተወስዱ ሽበራዊ ስርሓት፡ ረብሻን ኣብ ልቡኹም ኣንብርወን…ዘክርወን… ተበግሶታት ክውሰዱ ዝሕብር ሓደራ መሳለጥያታት ፕሮፓጋንዳ መዓልታዊ መኸተ በቲ ሓደ ኢድካ ድማ ሃርኮትኮት ዕግርግራትን፡ ንሰላማዊ ህዝባዊ ክሳብ ኣብ ደምኩም ዝሰርጻ! ሽዑ እየን ይርከቦ። ዝከታተሉ ዕሱባት ከኣ፡ መሪሕ ኮይኖም ንምዕባለ እዩ። ነቶም መንነትን ሃገርን ኣኼባታትን ፈስቲቫላትን ምዝራግን ንርሕቀትን፡ ስፍሓትን ህዋ (ኣድማስ) ዝኣልዩዎም ፍሉይ ትምህርቲን ፍልጠት ሃገራውነትንን ንከዳኽሙ ንከንቱ ዝጽዕቱ -ነቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት፡ ብጽዑቕ ምንባሩ ይፍለጥ። መሊአን ንሰማያት ሰንጢቐን ናብቲ ስነ-ኣእምሮኣዊ ኩናት ዝነበሮም፡ ሓገዝቲ ህውታትያታት ድማ፡ እዚ ተግባር እዚ ኣዳናጋሪ ፕሮፓጋንዳን ጎስጓሳት ዋና ፍትሒ ዝኾነ ኣላህ ዝበጽሓ! ኣላህ ብኣጠቓላሊ ክርአ እንከሎ፡ ዕላማ ምንባሮም ዘማትእ ኣይኮነን። ሕቖኦም ዝጎዘዘ ሞደሻ ኮይኑ ተሰኒዱ ወይጦታትን ደገፍቶምን ሰዲዖም፡ ሃገር ከኣ ንፍጥራቱ ኣይብድልን እዩ።” ትብል ናይዚ ክንዝርዝሮ ዝጸናሕና እከይ ኣሎ። ለቒቖም እተሰዱ መንእሰያት፡ ብሰረት ናይዚ መግለጺ ቀንዲ ተግባር፡ ቅጥዕን ሕጡብ፡ ሕጂ እውን ሃልሃልታኣ ይርአ ተግባራት፡ ንመንግስትን ህዝብን ኤርትራ፡ ውጥን፡ “ኣብ ጸግዒ እቶም ክብሪ ሃገር ዓቐንን ዘይብሉ ስነ-ኣእምሮኣዊ ወራር ኣሎ። እዚ፡ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ጉዕዞ ንከተምበርክኽ፡ ሓደ ዓቢ ሓይሊ ካብ ዘመራስሑ ዘለዉ ጋንታታት በጋሚዶ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ከም ማይ ኣይሂ “ዓበይቲ ዕማማት”፡ ከምቲ ዝሕለሞ ውሽጢ ሃገር እንተ ዘይተኻእለ ካብ ነቶም ኣብ’ቲ እዋን እቲ፡ ምስ ኣዲስ ኣበባ ዘይምጽንባሮም፡ ናብ ወጻኢ ክዘንም ጸኒሑን ኣሎን። እዚ ካልኣይ ልሙጽ ኣይነበረን። እቶም ሃገራዊ ግዳም ጠፍጢፍካ-ጠፋጢፍካ ምቛም፡ ሓይልታት ባዕዲ ዝመራስሑን ምስ ሰገሩ ድማ መስርሕ ዳግመ - ሃገራዊ ምዕራፍ ቃልሲ፡ ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ምንቅስቓሳትና ዘይብርሆም ኣካላት፡ ኣቐዲምካ ድማ ነቲ፡ ኣብ ግዳም ዝጎናብሑን ዝነበሩ ባእታት ዝገልጽ ከኣ ምጥያስ ኣጠናቒቖም ምስ ኣረጋገጹ፡ ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልሲ ዝፈልዮ፡ እዚ ዕረ ክጥዕሞም ናይ ግድን እዩ ነይሩ። ከይተሓለለ ክምክት ዝጸንሐ ግንባር ከም’ዚ ዝብል ጥቕሲ ንነብብ… ኣብተን ድሮ ተመስሪተን ዝጸንሓ ናይ ሶሻል ሚዲያ ምርግራግ፡ ዓቢ ክፋሉ ከም ውጽኢት እንጽርጽሮቶም ዝገበሩ ወጻኢ ንከተዳኽም፡ ብጻዕቂ ሓሶትን ማእከላት ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ምንባሩ እዩ። ኮይኑ ግን፡ ንኤርትራዊ “እቶም ልቦም ዝጸልመቶም ትርጉም እንተገበሩ፡ መደባቶም ኣይተዓወተን። ፕሮፓጋንዳን ኣጨኒቕካን ኣርዒድካን፡ እዮም ዝጽንበሩ” ይብል። እዚ ድማ ንቕሓት ዘንጸላሉ ንድልውነቱ ዝፈታትን፡ ናጽነት ስለዘይርኣዮም …. ልቦም ስለ ካልእ ዝሓሸ ኣማራጺ ከስተብህሉ ኣንጻር መንግስትን ህዝብን ከተተፋንኖም ክሳራታት ናይ’ቲ ዘካይድዎ ዘለውን ንፍቕሪ ሃገሩ ዘህስስ፡ ንጽንዓቱ ዘነቓንቕ፡ ዝዓወረ… ኣመለኻኽታኦም ክንዮ… ድማ ቅሩባት ኣይነበሩን። ሃገራዊ ኣፍንጫኦም ዘይሰግር ይኸውን’ሞ፡ ነቲ ገስጋስ ኤርትራውያን ንምቚጻይ ከኣ፡ ኣላህ ዝዓደሎም ጸጋ ናጽነት፡ ብሕሱር ናይ ዳግመ ስርርዕ መደባት ስኢሎም፡ ዋጋ ክሸጥዎ ንሕልናኦም ብምጽራር ፍሉይ ዝተራቐቐ ኣተሓሕዛን ውጥናትን ብህዉኽ ኣካይዳ መፍቶ ሕሶት ጸላእቲ ኣውጺኦም ክሕንሕኑ ምጽንሖምን ናጽነት ይኾኑ። ንሳቶም ቅድሚ ዝኾነ ብዓቢኡ ድማ ምፍሻሎምን፡ ካብ ሰነዳትን ካልእ፡ ንመብጽዓ ኣላህ’ዮም ረጊጾም፡ ዊኪ-ሊክስ ዝለሓዀ፡ ሓደ-ሓደ ን...ኣ… መሲሉዎም እምበር ግደ ሓቅስ፡ ንገዛእ ሽ…ቱ.. ነጥብታት፡ ቁንጣሮ ወሲድካ ርእሶም’ዮም ንባዕሎም ከዲዖምዋ! ጥራይ፡ እኹል መረጋገጺን ጭብጥን ስኒት’ውን የብሎምን።” ትረክብ። እታ ካልኣይቲ ሓያል ትሕዝቶ ነቲ ኣብዘን ዳሕረዎት ዓመታት፡ ዝሓቖፈቶ ጥቅሲ ምስ እነስተብህለላ ካብ 2006 ክሳብ’ዚ እንሓልፎ ዘለና ብሓቂ እዚ እንሓልፎ ዘለና ግዜ ከምኡ እዋን፡ ክገጥመና ዝጸንሐ ብድሆታት፡ እዩ ዘሎ። መበገሲኡን መንቀሊኡን ከመይን ምጽዓር እዩ።፡ እንታይን ምንባሩ፡ ከም መርኣያን ዝጸንሑን ጻዕርታት ምዃኑ እዩ ብቓልዕ ሓሶትን ምድንጋራትን፡ ከቶ ኣይተራእየን፡ ሳላ’ቲ ኩሉ ብመኸተ ዝሓለፈ መወከስን ክኸውን ገለ ካብኡ እንሆ፥ መርድእ ዘመሓላልፍ። ብዘይካ’ዚ ኣብ ውሽጢ ሃገር፡ ናዕብታት ብድሕሪ ሕጂ’ውን ኣይክርአን እዩ፡፡ መዋእልን እንጓዓዞ ዘለና መንገዲ ዝውድቡ ዋህዮታት ከተስሉኽን ጽንዓትን፡ ህላወ ኤርትራዊ ግንባር ወጻኢ -“መብዝሕትኦም ኤርትራውያን፡ ኣብ እቲ ናይ ዊኪ-ሊክስ ሓበሬታ - ንመዛዘሚ ጽሑፈይ ዝኾናኒ፡ ከተቕውምን እሞ፡ ከምቲ ኣብ ሃገራት (ህዝቢ) ንምልማስ እተኻየደ ኩሉ ዓይነት እተፈላለየ ኩርናዓት ሃገራት ዓለም ስርዓት ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ነቲ ንሱ ሕጡባት ጥቕሲ ናይ ኣቦና ሓርበኛ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ወራራት ሲዒርናዮ ኢና። ጸላእትና ዝርከቡ፡ ኣብ ልዑል ሞያዊ ስርሓት ዝዓሞ ብጽሒት ተልእኾ ከሐይሎ፡ ነቲ ሸኽ ዓብደልቃድር ከቢረ፡ ኣብ ናይ ዝተኸስተ ንህላወ ሃገራት ኣብ ሓደጋ ማለት ውሽጣውያን ዕሱባት ለኣኽቶምን ዝተዋፈሩ እዮም። ገሊኦም ሓካይምን ምንቅስቓስ ዘዋፍሩ ላዕለዎት ካድረታት 10 ሰነ 1948 መደረኦም ኣብ ከተማ ዘውደቕን ህዝብታት ዝበታትንን፡ ገና ኣይተማህርሉን። ነዚ ሕጂ ኣትዮሙዎ ነርስን ኮይኖም፡ ገሊኦም ኣብ ቱሪዝም ናብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ከዋፍር ኣስመራ ዝተወደበ ስሙር ሰልፊ ጠለብ “ዓረባዊ ጽድያዊ-ሰውራ” ዝመሳሰል ዘለዉ ናይ መወዳእታ ቀቢጻዊ ፈተነ ኢንዱስትሪን ታክሲን ይሰርሑ። ኣብ ይምሕጸን። ካብቶም ኣብ ውሽጢ ንሃገራዊ ናጽነት፡ ዝሃብዎ ትንቢታዊ ቅዲ፡ ውዳበታት ምቛም’ውን እዩ ነይሩ። ድማ፡ ካብዘን ብሓባር ዝተኸታተልናየን ውሽጢ ናይ ሰላሳ ዓመታት ሓርነታዊ ኢትዮጵያ ዝንቀሳቐሱ ኣካላት ዝፍኖ፡ ጽሑፍ፡ ቀዳመይቲ ሕጡብ፡ ነዚ ሕጂ እዚ ከኣ መዓልቱ በሊዑ ነበረያ ነበረ ክልተ ትንግርታዊ መልእኽትታት ኲናት ዝተሰደዱ ኮይኖም፡ ንሃገሮም ብስም “ሩባ ዓንሰባ” ዝፍለጥ መረበብ ኣብ መስመር ሃገራዊ ደንበ ደው ኢሉ ኮይኑ በኒኑ። ንላዕሊ መደምደምታ ክርከበሉ ገንዘብ ይልእኩን ንሃገራዊ ጉዳይ ሓበሬታ፡ ኣብ ዓምድታቱ ብመልክዕ ዜና ዘሎ ተቓላሳይ ህዝብና፡ ሒዙዎ ዘሎ ኣይከኣልን’ዩ። ንቀጻሊ’ውን እንተኾነ፡ ወፈያኦም የዕዝዙን” ዝብል ጽሑፍ ካብ ዘስፈሮ ናይ 9/19/201 ድማ ከምዚ ናይዚ፡ ጭቡጥ መርትዖ፡ ከምቲ ትስፉው መኣዝንን ዘይተርፍ ዓወታቱን፡ ነቲ መሰናኽል ብርእሰ-ምትእምማን ከም ከተማ ኣስመራ ናብቲ ኣብ ዋሽንግቶን ይብል፥ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተሓበረ፡ ካብ 6 እትንበ ኮይና ስለዝረኸብኩዋ፡ እታ ጥቅሲ እንሰግሮ ብዘይጥርጥር ኣጸቢቕና ንፈልጥ ዘሎ ምምሕዳር ዝተላእከ እዩ። ክሳብ 16 ናይ ወርሒ መስከረም 2011 እንሀት፥ ጀነራል መስፍን ኣማረ (ኣብ ከባቢ ኢና! ግንባር ወጻኢ ድማ ከም ወትሩ ኣምነስቲ ኢንተርናሺናል እተጣበቦ -ኣስዒቡ፡ ምንቅስቓስ መንእሰያት ሽረ፡ እንዳስላሰ ንዝተመልመሉ፡ ኣብ “እወ! ነዛ፡ መሰላ ትሓትት ዘላ ሃገር፡ ኣብ ዕርድታቱ! ዓወትን ሓፋሽ!


ውድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት እዚ ኣብቲ ካብ 27 ሚያዝያ ጀሚሩ ክሳዕ 4 ግንቦት ተወርዋሪ ሓይሊ ይቕጽል 2026 ዝካይድ ዙር በኒን እትሳተፍ ሃገራዊት ጋንታ ብሽክለታ ኤርትራ ልምምዳ ጀሚራ። ብዓርቢ 17 ሚያዝያ ስሩዕ ልምምድ ዝጀመረት ዝተፈላለየ ውድድራት ብምእንጋድ ዝካየድ ዘሎ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ሽዱሽተ ተቐዳደምቲ ሒዛ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ሜዳ መዓስከር ደንደን (ቦውሊግ) ብግጥማት ኵዕሶ ትርከብ። ሰኪዐት ቀጺሉ ውዒሉ። እዛ ብኣሰልጣኒ ዮናስ ዘካርያስ (ሓላባይ) እትእለ ኣብቲ ዕለት ፈለማ ንሜዳ ዝወረዳ ኣውገትን ቶከርን እየን ነይረን። ቶኮር ድማ፡ 56ብ46 ሃገራዊታ ጋንታ፡ ንተቐዳደምቲ ናታን መድሃኔ፡ ተዓዊታ። ኣብዛ ግጥም፡ ኣባል ጋንታ ቶኮር ዝዀነት ሶልያና መብራህቱ ምስ ደቂ-ተባዕትዮ ኬቨን ተኽለማርያም ክልተኦም ካብ ኣስቤኮ፡ ህያብ ተሰሊፋ ብምጽዋታ ኣድናቖት ረኺባ። ሶልያና፡ 16 ሸቶታት ብምምዝጋብ ንዓወት ጋንታኣ ሃብቶም ካብ ኤሪተል፡ ንፍታሌም ኤፍሬም ካብ ልዑል ኣበርክቶ ብምግባራ መጐስ ክትረክብ ክኢላ’ያ። ኣብዛ ግጥም ተጻዋታይ ቶኮር እዮቤል ደንደን፡ ሜሮን ምስግና ካብ ሰምበል ከምእ’ውን ክብሮም 21 ሽቶታት ብምምዝጋብ ጸብለል ኢሉ። ኣብ መሰልጠኒ ማሕበር ብሽክለታ ዓለም (UCI) ቀጺለን ጸወታአን ዘካየዳ ዓዲ ሮሶን አልጌንን እየን። እታ ክሳዕ ሕጂ ዘይተሳዕረት ዘላ ጋንታ ብምምልላስ ተመኵሮ ዝቐስም ዘሎ ተቐዳዳማይ ኣልጌን ድማ፡ ደጊማ ጸብለል ብምባል፡ ኣብ ልዕሊ ዓዲ ሮሶ ብገፊሕ ውጽኢት ናይ 56ብ14 ያፌት ሙሉጌታ ሒዛ፡ ፈረጅ መሓመድ ኑር ዓወት ክተመዝግብ ክኢላ። ኣብዛ ግጥም እዚኣ፡ እቲ ንጋንታኡ ሸቶ ብምምዝጋብ ልዑል ድማ፡ መካኒክ ሃገራዊት ጋንታ ብምዃን ምድላዋታ ኣስተዋጽኦ ዝገብር ዘሎ፡ ተጻዋታይ ኣልጌን ተካይድ ከም ዘላ፡ ህዝባዊ ርክባት ሃገራዊ ፈደረሽን ሴም መሓሪ፡ 26 ሸቶታት ኣመዝጊቡ። ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ኣብ ዝለኣኸልና ሓበሬታ ገሊጹ። ተጻዋታይ ዓዲ ሮሶ ኣቢጋል ሰለሙን፡ ጋንታኡ ዋላኳ እንተተሳዕረት ኣብ ንጽዋእ ፕሪመር ሊግ ዝውስን ግጥም ምክልኻል ዓቢ ተራ ክጻወት ተራእዩ’ዩ። ኣብቲ ዕለት ናይ መወዳእታ ጸወታ ዘካየዳ ስታድዩም ኢትሓድ፡ ሎሚ ሰንበት ወሳኒ ግጥማት፡ ኣብ ሰለስተ ተሳዒራ’ያ። መስመር ኣይኰነን። ግን ዕድል ኣሎና። ኩሎም ተጻወትቲ፡ ብድሆን ባርዕን እየን ነይረን። ባርዕ ድማ፡ ምዕራፍ ከአንግድ እዩ፡ ማንቸስተር ሲቲ ኣንጻር ምጥቃዓ’ውን ሰለስተ ሸቶ ጥራይ’ዩ ኣቚጺሩ። ደገፍትና፡ ጋንታና ብሓፈሻ ነዚ ናይ ሎሚ ግጥም 58ብ48 ኣሰኒፋ። ተጻዋታይ ባርዕ ኣብርሃም ኣርሰናል። እዚ ግጥም’ዚ፡ ዋንጫ ፕሪመር ሊግ ኣብዛ ወርሒ ድማ፡ 42.3% ናይ ዓወት ግዜ ክንዕወተሉ ተሃንጢና ኣሎና፡” ኢሉ። ኢሳቕ፡ 20 ሸቶታት ብምምዝጋብ ልዕሊ ንምልዓል ኣብ ዝግበር ቅልስ ደምዳሚ መልሲ’ኳ ብምሕላፍ፡ ካብ ኵለን ኣዋርሕ ዝሓመቐ ኣርቴታ ብወገኑ፡ ማዕረ ክወጽኡ ኢሎም ዅሎም ተሰምዩ። ዝህብ እንተዘይኰነ፡ ንጹር ምስሊ ግን ክፈጥር’ዩ። ውጽኢት ዝሓዘትላ ኽትከውን ክኢላ ኣላ። ከምዘይጻወቱ ብምግላጽ፡ “ንሓንቲ ኻልኢት ዋላ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ኣርሰናል፡ ቅድሚ ገለ ሳምንታት ንኣርባዕተ ይኹን እምበር፡ ኣብ ታሪኻ ንመጀመርታ ግዜ ትኹን ንማዕረ ሓሲብናሉ ኣይንፈልጥን ኢና። ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ካልኣይ ዙርያ ግጥማት ዋናጩ እትወዳደር ክለብ’ያ ነይራ። ሕልማ ግን ኣከታቲላ ትኬተ ፍርቂ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጸወታ ንኽንዕወት ኢና ንዳሎ፡ ኵዕሶ እግርን መርበብን ክጅምር’ዩ። ብማንቸስተር ሲቲን ሳውዝሃምፕተንን ቅሂሙ። ክትቈርጽ በቒዓ ኣላ። ” ኢሉ። ከምእ’ውን ጽባሕ ሰኑይ፡ ቶኮር ምስ ኣልጌን፡ ኣውገት ምስ ባርዕ፡ ዓዲ ሮሶ ምስ ኔብሮ ብዘካይደኦ ብኣንጻሩ፡ ማንቸስተር ሲቲ ንኣርሰናል ሓምሺሻ ናይ ሎሚ ጸወታ፡ ናይ መወዳእታ ፕሪመር ‘ስፖርት ሞል’ ንግምት እዚ ጸወታ ኣመልኪታ ግጥም ኵዕሶ ሰኪዐት ክቕጽል ምዃኑ ጐስጓስን ሓበሬታን ናይቲ እዚ ገሊጹ። ጽዋእ ካረቦኣ ካፕ ክተልዕል እንከላ፡ ንኤፍኤ ካፕ ሊግ ግጥም ከም ዘይኰነ፡ ኵሉ ነዚ ሊግ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ መስመር ምክልኻል ድማ ተማዕድዋ ኣላ። ሲቲ፡ ናይ ሞራል ልዕልና ዝከታተሎ ኣፍቃሪ ስፖርት ዝርደኦ’ዩ። ዓወት ኣርሰናል ብዙሕ ጉድለት ክፍጽም’ዩ። ኮቨንትሪ፡ ድሕሪ ርብዒ ዘመን ተመሊሳ ጨቢጣ፡ ነታ ብሽዱሽተ ነጥቢ ትመርሓ ዘላ ግን፡ ንዋንጫ ኣብ ዝግበር ቅልስ፡ ስነ-ልቦና ዘይምህላው ሳካን ኦዲጋርድን ድማ፡ ኣብ ኣርሰናል ትጽበያ ኣላ። ተጻወትቲ ንምብራኽ ኣገዳሲ ይገብሮ። ፈጠራውነት ክትግዳዕያ። ሰመንዮ፡ ቸርኪን ማንቸስተር ሲቲ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ንቸልሲ ኣርሰናል፡ ናብቲ ድሕሪ 2015 ዓመተ ዶኩን ከምቲ ኣብ ካራቦኣ ካፕ ዝገብርዎ ኮቨንትሪ ሲቲ፡ ዳግማይ ናብ ጸወታ ፕሪመር ሊግ ብምድያባ ናይ ዓመታት ቃንዛኣ መኸተምታ ምህረት ዓወት ዘየጽሓፈትሉ ሜዳ’ያ ንልዳት ኣርሰናል ክርብሽዎ’ዮም። ኣብዚ ግጥም ገይራትሉ። ኮቨንትሪ ሲቲ፡ ዓርቢ ምስ ብላክበርን ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ፡ 1ብ1 ወጺኣ። በዚ ኸኣ ትጒዓዝ ዘላ። ኣብቲ ግጥም ብኵራት ከኣ፡ ማንቸስተር ሲቲ ጸብላል ብምባል 2ብ0 ግጥማት ሻምፕዮንሺፕ ሰለስተ ጸወታ ተሪፍዎ እንከሎ፡ ድሕሪ 25 ዓመት ናብ ፕሪመር ሊግ ኦዲጋርድ፡ ቲምበር፡ ካሎፍዮሪ፡ ማዱከ፡ ክትዕወት’ያ ክትብል ገሚታ። ምሕላፍ ኣረጋጊጻ ትርከብ። ደገፍታ ድማ፡ ነዚ ዓወት ንዘብቀዖም ኣሰልጣኒ ፍራንክ ላምፓርድ፡ ሳካ ተወሲኽዎ ንዓወት ኣርሰናል ‘ኦፕታ ሱፐርኮምፒተር’፡ እዚ ጸወታ ንዋንጫ ‘ሱፐር ፍራንክ’ ኢሎም ጨዲረምሉ። የኽብዶ። ምምላስ ኢዘ ምስ ምህላው ፕሪመር ሊግ ንምልዓል ዝህልዎ ግደ ብምባል ላምፓርዳ፡ መበል 17 ተሰሪዓ ኣብ ዝነበረትሉ ግዜ፡ ኣብ ጋብሪኤል ማርቲነልን ወዲ 16 ዓመት ግማታ ሂባ ትርከብ። ኣብዛ ግጥም ኣርሰናል ሕዳር 2024 እዩ ንኮቨንትሪ ከሰልጥን ተረኪብዋ። ኣብ ማክስ ዶውማንን ግን፡ ኣብ ፈጠራውነት እንተተዓዊታ፡ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ንኽተልዕል ቀዳማይ መዓልቱ፡ ንዅሎም ኣባላት ብምእካብ፡ ልዕሊ ለውጢ ከተርእይ ትጽቢት ይግበረላ። 98% ዕድል ክህልዋ ኸሎ ንሲቲ ድማ፡ 2% እዚ ተርታ ምዃኖም ገሊጽሎም። ጽልውኡ ተጠቒሙ ብወገን ሲቲ፡ ሩበን ድያዝ፡ ስቶንስ፡ ኣለዋ። ብማዕረ እንተተዛዚሙ ኸኣ፡ ኣርሰናል ብርክት ዝበሉ ተጻወትቲ ናብታ ክለብ ከም ዝመጽኡ ጋቫርድዮላ ኣብዚ ጸወታ ዘይህልው 89% ዕድል ኣለዋ። ማን.ሲቲ እንተተዓዊታ ገይሩ። ድሕሪ ከባቢ ክልተ ዓመት ከኣ፡ ናብቲ ትምነዮ እዮም። ኒኮ ኦሪየሊ፡ ነዚ ግጥም ዘርክብ ድማ፡ ኣርሰናል 69% ዕድል ክህልዋ ኸሎ፡ ሊግ መሊስዋ። ብምዃኑ፡ ኣብ ሸቶ ልዑል ኣበርክቶ ሲቲ 31% ትሕዝ ኢላ። ግምት ኦፕታ፡ እዚ ኮቨንትሪ ሲቲ፡ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ሓንቲ ካብተን ብምርታዕ፡ ኣብ ኵሉ ግጥማት ሸቶ ከይተመዝጋባ ክህልዎ ይግመት። ጸወታ ዝዀነ ውጽኢት ይሃልዎ፡ ቅልስ ፕሪመር ዕውታት ጋንታታት እንግሊዝያ ነይራ። ኣብ 1987 ሳልሳይ ተኸታታሊ ዓወት ኣጽሒፋ። ሲቲ፡ ኣብ ጓርድዮላ ነዚ ግጥም ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ሊግ ብዓወት ኣርሰናል እዩ ዝዛዘም ዝብል’ዩ። ዋንጫ ኤፍኤ ካፕ ክተልዕል ከላ፡ ኣብ 1992 ከኣ፡ ካብተን ወርሒ ሚያዝያ 79.5% ዓወት ብምምዝጋብ፡ መግለጺ፡ “ሽዱሽተ ነጥቢ ጸቢብ ፍልልይ ኣንበብቲ ኸ እንታይ ትብሉ፧ ንፕሪመር ሊግ ዝመስረታ ክለባት ሓንቲ ብምዃን ታሪኽ ልዕሊ ዅለን ኣዋርሕ ዓወት ዘጽሓፈትላ ወርሒ መሲ፡ ክለብ ዓዲጉ ኣጽሒፋ። እንተዀነ ብቕዓታ እናንቈልቆለ ብምምጽኡ፡ ኣብ 2012 ካብ ፕሪመር ሊግ ተገሊፋ። ኮይና። ሲቲ፡ ኣብ ራብዓይቲ ወርሒ ናይዛ ኣብ 2017 ድማ፡ ካብ ሻምፕዮንሺፕ ወሪዳ። ዓመት ክትደምቕ እንከላ፡ ኣርሰናል ግን፡ ጸልማት ወርሒ’ያ የአንጊዳ። ማን.ሲቲ፡ ካብ ዘካየደቶ ልዮነል መሲ፡ ኣብ ሓሙሻይ ድቪዝዮን ዝሃበቶ መግለጺ፡ ኣብ ታሪኽ እዛ ክለብ ሓድሽ ኮቨንትሪ ሲቲ፡ ኣብ 2002 ካብ ፕሪመር ሊግ ክትሳናበት እንከላ፡ ደገፍታ ከሰል መሲሎም፡ 19 ዳሕረዎት ግጥማት፡ ኣብ ሓንቲ ጥራይ’ያ ስጳኛ ንእትጻወት ክለብ ኮነላ ከም ዝዓደጋ ምዕራፍ ከም ዝኸፍት ብምሕባር፡ ኣብ ተውህቦ “ክንምልሰ ኢና፡” ዝብል ፓነር ሒዞም ተራእዮም ነይሮም። ብቕድሚ ትማሊ ድማ፡ “ተመሊስና ተረቲዓ። ካብ ወርሒ ነሓሰ ኣትሒዛ ኸኣ፡ ተገሊጹ። ዘለዎ ተጻወትቲ ኣብ ትገብሮ ወፍሪ ሓይልን ኣለና፡” ዝብል ፓነር ዘርጊሖም ኣምስዮም። ኣብ ሜዳኣ ኣብ 14 ግጥማት ኣይተሳዕረትን። እዛ ኣብ ዞባ ካቶሎኛ ስጳኛ እትርከብ ክለብ፡ መሰረትን ከም ዝፈጥረላ ገሊጻ። “እንተ ተዓዊትኩም ሰሙናዊ ናይ ኣርሰናል፡ ካብ ዘካየደቶ ሓሙሽተ ዳሕረዎት ብመንገዲ ኣካዳሚኣ ንጀራር ኣልባ፡ ጀራርድ መሲ፡ እዛ ክለብ ኣብ ኤውሮጳ ቀዳመይቲ ማርቲን ከምእ’ውን ሓላዊ ልዳት ኣርሰናል ዝዓደጋ ኽትከውን እንከላ፡ ምስ ልዊስ ስዋረዝ መደብ ጸወታ ዘሎ ዳቪድ ራያ ዘፍረየት እያ። ተላፊኑ ድማ፡ ኣብ ኡራጓይ ንእትርከብ ክለብ ድራር ወጻኢታት ካባይ’ዩ፡” ደ ዘርቢ ሎሚ እዛ ክለብ ንምምጻእ መሲ ኣመልኪታ ኣብ ዲፖርቲቮ ይውንን። ዋንጫ ናጽነት ደቂ-ተባዕትዮ ረጋቢት ንሜዳ ኵዕሶ እግሪ ወሪረንኦ ቶተንሃም፡ ካብ ተርታ ተመለስቲ ንምውጻእ ኣብ ትገብሮ ዘላ ጻዕሪ፡ ኣሰልጣኒኣ መብጽዓ ኣትዩ። ኩባንያ ህንጻ ሰገን - ቀይሕ-ባሕሪ 1፡30 ኢጣልያዊ ኣሰልጣኒ ቶተንሃም ደ ዘርቢ፡ ሞራል ተጻወትቱ ክብ ንምባል፡ ክዕወቱ እንተጀሚሮም ድ.ቐ ሰሙናዊ ናይ ድራር ወጻኢታት ባዕሉ ክሽፍኖ ምዃኑ መብጽዓ ኣትዩሎም። ኣዱሊስ - ኣስመራ ቢራ 3፡30 ድ.ቐ ንግጥማት ኵዕሶ እግሪ ኣውስትራልያ ዝከታተል ሰብ፡ ረጋቢት ባሕሪ ንጸወታ ኵዕሶ እግሪ ከሰናኽልኦ ደ ዘርቢ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ቶተንሃም መሪሑ ኣብ ዘካየዶ በዂሪ ጸወታ፡ ብሳንደርላንድ 1ብ0 ፕፕሪሪመመርር ሊሊግግ ምርኣይ ሓድሽ ከም ዘይኰነዩ ዝሕብር። ናይ ትማሊ ዓርቢ ግን፡ ዋላ ብሓይሊ ካብ ሜዳ ኽወጽኣ ተሳዒሩ’ዩ። በዚ ውጽኢት ከኣ፡ ቶተንሃም ኣብ ውሽጢ 17 ዓመት ንፈለማ ግዜ ምስ ታሕተዎት ኖቲንግሃም - በርንለይ 4፡00 ድ.ቐ ብዘይምኽኣለን ፍሉይነት ነይርዎ። ሰለስተ ክለባት ክትስራዕ ተገዲዳ። ብድሕርዚ ስዕረት፡ ደ ዘርቢ፡ ሓድነት ተጻወትቲ ንምፍጣር ኣስቶን ቪላ - ሳንደርላንድ 4፡00 ድ.ቐ ኣብ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ኣውስትራልያ ወሳኒ ግጥም ዝዀነ መልቦርን ቪክቶሪን ኒውካስል ጀትን ናይ ድራር እንግዶት ኣካዩዱ። ኤቨርቶን - ሊቨርፑል 4፡00 ድ.ቐ ዘካይድኦ ዝነበረ ጸወታ፡ 91 ደቒቕ ምስ በጽሐ ሃንደበት ረጋቢት ባሕሪ ናብ ሜዳ ወረር ብምባል ነቲ ደ ዘርቢ፡ ወጻኢታት ድራር ተጻወትቱ ክሽፍን ሕጒስ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ደረጃ ናይታ ጋንታ ማን.ሲቲ - ኣርሰናል 6፡30 ድ.ቐ ግጥም ኣሰናኺለንኦ። እቲ ጸወታ 2ብ2 ብምንባሩ፡ ኢሊ ኣዳምስ ናይ መኣዝን ቅላዕ ክሃርም ምስ መጸአ፡ ብዘየገድስ ኣብ ተጻወትቱ እምነት ከም ዘለዎ ሓቢሩ። ሰሰኑኑይይ እተን ረጋቢት ከሸግርኦ ተራእየን። እዚ ትርኢት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ምስ ተዘርግሐ፡ ኣዛራቢ ቶተንሃም፡ (ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ሕትመት እንከላ)፡ ትማሊ ንብራይተን ዓዲማ ኣብ ክሪስታል ፓላስ - ዌስት ሃም 10፡00 ድ.ቐ ክኸውን ክኢሉ። ሓደ ደጋፊ ድማ፡ “ተስፋ እገብር ኵለን ትኬት ገዚኤን ክዀና፡” ክብል ተዋዝዩ። ፕሪመር ሊግ ንዝህላዋ ጻንሒት ወሳኒ ጸወታ ኣካዪዳ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ናጽነት 19/04/2026 ኣርባዕተ ኣስመራ ጎ ደ ጎ ና ደ ና 1 7 1 6 3 -3 1 -7 ቁ . ቁ 8፡ . ከ ገ ባ ዛ ቢ 2 ሚ ጥ / ቓ ሪ/ ት ቤ ም ተ ህ ክ ር ር ቲ ስትያን በዓለዝጊሄር 122035 ፋርማሲ ሩታ ጎደና ኣፍዓበት ቁ.105፡ ከባቢ 2ይ መደበር ፖሊስ (ካርሸሊ) 07158556 ቤት መሽጣ መድሃኒት ዓሰብ ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 123105


ኣብ ሕርሻታት ደቡባዊ ምዕራብ ኣጣልን ከምዘለውኦም ብምጥቃስ፡ ጋሽ-ባርካ፡ ምህርቲ ብዓይነትን መጠንን ምህርቲ ብርትዓዊ ዋጋ ናብ ኣሕደርቲ ብምዕባይ ጠለብ ውሽጣዊ ዕዳጋታት ኣብያተ-ትምህርቲ፡ መኮነን ጥዕና ንምምላእ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፡ ጽቡቕ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ማእከል ስልጠና ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ ተገሊጹ። ሓይልታት ምክልኻልን ካልኦት ኣብ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን ትካላትን ከምዝመቓራሕ ሓቢሩ። - ኣካያዲ ስራሕ ሕርሻታት ደቡባዊ ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ቀረብ ጸዓት ምዕራብ ኣቶ ሓይለዝጊ ሃብተ፡ ከባቢታት ንምምላእ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ክቀላጠፍ ገርሰት፡ ፋንኮ-ጽሙእ፡ ፋንኮ-ራዊ፡ ብምትሕስሳብ፡ ስፍሓት ዝለምዕ መሬት ዓሊግድር፡ ኣለቡ፡ ዓድ-ዑመር፡ ተሰነይ፡ ብምዕባይ ምህርቲ ንምስሳን ዝካየድ ዘሎ ከታይን ሰምበልን፡ ኣሕምልቲ፡ ፍረታት፡ ጻዕሪ ቀጻሊ ከምዝዀነ ገሊጹ። ጥረታትን ኣእካልን ብመስኖን ክረምታዊ ኣካያዲ ስራሕ ፕሮጀክት ሕርሻ ገርሰት ዝናብን ዝለምዓሉን ጥሪት ዝራብሓሉን ኣቶ ኣሚነ ተስፋሚካኤል ብወገኑ፡ ከባቢታት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ብዝድለብ ዝካየድ ዘሎ ልምዓት ኣሕምልትን ዘሎ ተመኩሮ፡ ስፍሓት ዝለምዕ መሬትን ፍረታትን ከምኡ’ውን ምርባሕ ጥሪትን ዓይነት ዝሕፈስ ምህርትን ብዝተዓጻጸፈ ክረምታዊ ሕርሻን ዕብየት የመዝግብ ይዓቢ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ከምዘሎ ጠቒሱ፡ ጉዳይ ጸዓት ነቲ ክብጻሕ ኣቶ ሓይለዝጊ ወሲኹ፡ ማንጉስ፡ ዝድለ ሸቶ ብኣሉታ ይጸልዎ ስለዘሎ 36 ሽሕ ኣግራብ ኣራንሺ፡ ለሚንን ቅልጡፍ ፍታሕ ክናደየሉ፣ ነበርቲ ድማ ግሬንን፡ 6,500 ኣባጊዕ፡ 1,200 ከብቲ፡ ተራሕዩሎም ንዘሎ ናይ ሽቕለት ባይታ ከምኡ’ውን ብርክት ዝበላ ኣግማልን ብግቡእ ክጥቀሙሉ ኣዘኻኺሩ። ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ንኣባላቱ ስልጠና ሂቡ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን፡ ካብ ሓሙሽተ ዞባታት ንዝመጽኡ 39 ኣባላቱ ዝወደቦ ኣብ ንጥፈታቶም ዝሕግዞም ስልጠና፡ ብ4 ሚያዝያ ኣብ ዓዲ-ጓዕዳድ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ተዛዚሙ። ሰልጠንቲ፡ 9 ካብ ዞባ ማእከል፡ 9 ካብ ዞባ ደቡብ፡ 7 ካብ ዞባ ዓንሰባ፡ 9 ካብ ዞባ ጋሽ ባርካ፡ 5 ድማ ካብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝመጽኡ’ዮም። ዳይረክተር ጨንፈር ድሕነት ቈልዑን ስድራቤትን ኣቶ ተስፉ ሰለሙን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ


ውጥንን መደባት ማሕበራዊ ድሕነት ንምዕዋት ደራኺ ከምዝዀነ ሓቢሩ። እቲ መደብ ንሰልጠንቲ ማእከል ዝገበረ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ ንምዕማቚ ንዘርኣይዎ ዕዙዝ ኣብ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ኣቶ እምሃ ፍልጠት ኣብ ባይታ ክሰርሑሉን ናብ ተመክሮታቶም ብኽትዕን ዘተን ተገዳስነት መጒሱ። ድሕነትን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ኪዳነ ድማ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ብጾቶም ከመሓላልፍዎን ተማሕጺኑ። ኣብ ንኡሳን ዞባታት ጎልጅ፡ ሞልቊ፡ ጎኜን ላዕላይ ጋሽን፡ ቅነ ተመሃሮ ተኻዪዱ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ - ንኡሳን ዞባታት ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ዝተሳተፍዎ ብዝብል ቴማ ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ ተመሃሮ ንዝቐሰምዎ ክልሰ-ሓሳባዊ ትምህርቲ ዝተሳተፍዎ ውዕዉዕ ጎልጅ፡ ሞልቊ፡ ጎኜን ላዕላይ-ጋሽን፡ መደባት ስፖርት፡ ባህሊ፡ ምህዞን ዝተኻየደ ተመሳሳሊ ትሕዝቶ ትምህርቲ ብግብራዊ ስራሕ መደባት ዝሓቘፈ ቅነ ከምእተኻየደ፡ “ወፍሪ ኣብ ትምህርቲ ንዘላቒ ሰንዓን ዘጠቓለለ ቅነ፡ ሓያል ናይ ዝነበሮ ቅነ ድማ፡ ዕቑር ዓቕሚን ዘርእዩሉ ባይታ ከምዝፈጠረ፡ ሓላፊ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ልምዓት” ብዝብል ቴማ፡ ስፖርታዊ፡ ውድድር መንፈስ ከምእተራእየ፡ ዝምባለታትን ዝተንጸባረቐሉ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ናይ’ቲ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ባህላውን ትምህርታውን መደባት ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን መድረኽ ከምዝነበረ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ንኡስ ዞባ መምህር ዓብደልቓድር ቃልኣብ በርሀን ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ዝሓቖፈ ቅነ ተመሃሮ ተኻዪዱ። ጥዕናን መምህር ሰለሙን ወልዳይ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ዓብደላ ኣብሪሁ። ስፖርትን ጥዕናን መምህር መርሃዊ ሓቢሩ። ሓበን ገብረመድህን ገሊጹ። ክብረኣብን ገሊጾም። ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ፡ ልዕሊ ሓደ ኣብ ንኡስ ዞባ ጎኜ ኣብ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ሽሕ ተመሃሮ 30 ናይ መባእታ፡ “ብትምህርቲ ብሉጻት፡ ብባህሊ ዝተኻየደ ተመሃሮ 8 ኣብያተ- ንኡስ ዞባ ላዕላይ-ጋሽ ልዕሊ ሓደ ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ሃብታማት፡ ብስፖርት ድማ ብቑዓት” ትምህርቲ ዝተሳተፍዎ ቅነ ድማ፡ ሽሕ ተመሃሮ ሸውዓተ ኣብያተ- ሽልማት ተዋሂቡ።


ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ፡ “ክልሰ- ዑመር፡ ዕዉታት ብደረጃ ዞባ ሓሳባዊ ትምህርትና ብግብሪ ነሰኒ” ኣብ ዝካየድ ውድድራት ክሳተፉ ብዝብል ቴማ ንኣስታት 6 ኣዋርሕ ስለዝዀኑ ከይተዛነዩ ንጥፈታቶም ክካየድ ዝጸንሐ ቅነ ኣብያተ- ከሐይሉ ጸዊዑ። ትምህርቲ፡ ብ5 ሚያዝያ ብውዕዉዕ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ መንፈስ ተዛዚሙ። ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ መምህር ሱሌማን እቲ ካብ ቅድመ-ትምህርቲ ክሳብ ማሕሙድ ብወገኑ፡ ኣብ’ቲ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ብመልክዕ ውድድር ዝተኻየደ ንዘለዉ ተመሃሮ ዘሳተፈ ቅነ፡ መደብ ንዝተራእየ ሓያል ውዳበን ባህላውን ስፖርታውን ውድድራት ምክትታልን ርእሰ-መምህራን፣ ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ልዑል ኣላይነትን ጻዕርን መምህራን፣ ዕላማ ናይ’ቲ ቅነ፡ ተመሃሮ ከምኡ’ውን ንድሌትን ህንጡነትን ብኣካልን ኣእምሮን ብሱላት ኮይኖም፡ ተመሃሮ መጒሱ። ክብርታትን ወግዕታትን ሕብረተሰቦም ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ መደብ - ተመሃሮ ብናይ ውድድር ክሳብ ደረጃ ምምሕዳራት ከባቢ ሽልማት ተዓዲሉ። ንምዕቃብን ንምስራጽን ከምዝዀነ ባሕሪ ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን መንፈስ ብቕዓቶም ንከበርኹን ክወርድ መደብ ከምዘሎ ሓቢሩ። ኣብ ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ፡ ካብ ቅድመዝሓበረ ሓላፊ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር መሓመድ ዓብደላ ሓድሕዳዊ ተሞኩሮ ንኽለዋወጡን ኣብ መወዳእታ፡ ብደረጃ ቤት- ትምህርቲ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ 36 ጥዕናን መምህር መሓመድ-ዓሊ ኣብ ዘስመዖ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ ባይታ ዝፈጥር ብምዃኑ፡ ኣብ መጻኢ ትምህርትን ውልቅን ንዝተዓወቱ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣለዋ። ሞልቊ - ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ዕብየት ኣመዝጊቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ዕብየት ከምዘመዝገበ፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ትምህርቲ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ኢብራሂም ያቆብ ሓቢሩ። ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ቅድመ-ትምህርትን መባእታን ዝምስገን እናሃለወ፡ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ግና ከንቈልቊል ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተኻየደ ዋዕላን ዝሓለፈ ውሳነታትን ልዑል ኣበርክቶ ብምግባሩ፡ እተን 287 ከምዝሓለፋ ኣነጺሩ። ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ብምንጽጻር መምህር ኢብራሂም ኣብ መወዳእታ፡ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ማእከላይ ምስ ሕብረተሰብ ብምውህሃድ ዝጸደቐ ደረጃ ብ25 ሚእታዊት፣ ኣብ ካልኣይ ውሽጣዊ ሕጋጋት፡ ኣብ ተሳታፍነት ተመዝጊቡ ዘሎ ለውጢ ኣተባባዒ’ኳ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ዝዕንቅፉ ተራ ዓበይቲ ዓድን ካልኦት ጸለውቲ ደረጃ ድማ ብልዕሊ 100 ሚእታዊት ደቂኣንስትዮ ጽቡቕ ውጽኢት እንተኾነ ከምዘየዛኒ ብምጥቃስ፡ ድሑራት ልምድታት ንምውጋድ፡ ኣካላትን ክዓዝዝ ተላብዩ። ከምዝዓበየ ኣረዲኡ። ስለዝተረኽቦ ብምልኣት ክትግበርን ደቡብ - ባህሊ ንባብ ንምዅስኳስን ንምስራጽን ይስራሕ ብቕዓትን ተወዳዳርነትን ብዕቱብ ክስራሓሉን ብምዝኽኻር፡ ደቂኣንስትዮ’ውን እናተመሓየሸ ጽበት መምሃሪ ክፍልታትን ካልኦት ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ብክፍሊ ባህልን ከዕቢ ኣተሓሳሲቦም። ኣብ ስድራቤተን ጸላዊ ተራ ክጻወታ ይመጽእ ከምዘሎ ዝጠቐሰ መምህር መሳለጥያታትን ንምቅላል ኮማዊ ስፖርትን ተማእኪሉ ዝካየድ ዘሎ “ልምዲ ንባብ ቀስ ብቐስ ዝጥረ’ዩ” ዘዘኻኸረት መንእሰይ ሄለን፡ ዋጋ ኢብራሂም፡ ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ተበግሶ ክድፋኣሉ ኣተሓሳሲቡ። መጽሓፍቲ ናይ ምልላይን ምምራቕን ዝበለት ምህርቲ ስነ-ልቦናን ደራሲትን መጽሓፍቲ ከቢሩ ኢልካ ከየመኽነኻ፡ ክፍሊ ዓመተ-ትምህርቲ 2024/2025 ተቖጻጻሪ ንጥፈታት ትምህርቲ መደባት፡ ባህሊ ንባብ ንምዅስኳስን መንእሰይ ሄለን መኸታ፡ ኣብ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ምጅማር ካብ ዝተሳተፋ 317 ደቂኣንስትዮ መምህር ምሕረትኣብ ሓድጉ ብወገኑ፡ ንምስራጽን ሓጋዚ ከምዝዀነ ተገሊጹ። ዝሓለፈ ዓመታት ዋሕድን ሕጽረትን ኣኻሊ ምዃኑ ኣነጺራ። ኤሪና ዝተወከሰቶም ወሃብቲ ርእይቶ፡ መጽሓፍቲ ከምዝነበረ፣ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ ዓለም፡ ፊንላንድ፡ ኖርወይ፡ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ነገራት ኣስተውዒልካን መሚኻን ግና መጽሓፍቲ ብዝሒ ይሕተም ኢስቶንያን ደቡብ ኮሪያን፡ ብልምዲ ንኽትርዳእን ንኽትፈልጥን ምንባብ እቲ ስለዘሎ፡ መመረቕታን ምልላይን ንባብ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዓ እንኮ ኣማራጺ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ መጽሓፍቲ፡ ንኸተንብብ፡ ንኽትጽሕፍን ሃገራት’የን። ዋና ኣሰናዳኢ ንባብ ስንቂ ኣእምሮ ስለዝዀነ፡ ጸሓፍቲ ንኽትዕድግን ድርኺት ከምዝፈጥር ብርሃነ ምሕረትኣብ ኣብ ምስናድን ምዝርጋሕን ክጸቕጡ፣ ሓቢራ። ሎሚ ኣብ ERI-TV ምክትል ኣሰናዳኢ ሕብረተሰብ ድማ ናይ ምንባብ ልምዱ ብፍላይ ደቂኣንስትዮ ኣደታት፡ ሰዓት መደብ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ተሰነይ - ብልዕሊ 3 ሚልዮን ናቕፋ፡ ትሕተ12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) 12፡02 መደብ ዕላል ተመክሮ ቅርጺ ትምህርቲ ተዋዲዱ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ቦርድ ምስንዳእ 12፡50 ዜና ስፖርት ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ብምትሕብባር ህዝቢ ብልዕሊ 3 ሚልዮን 20 ሽሕን ናቕፋ፡ 12፡5 መደብ ቡያ ዮሴፍ ሃይለማርያም ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ከምኡ’ውን ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ተወሰኽቲ ክፍልታት 13፡30 ዜና (ዓረብ) ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተሃኒጹ። 13፡40 ዕላል ጥበባት ተስፋኣለም የማነ ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ኣደም በሺር፡ ኮም ብዝገበሮ ደገፍ፡ 15፡10 ተክ ኢንሳይት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ብልዕሊ 2 ሚልዮን ናቕፋ 5 ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ተሰሪሐን 15፡50 ፓናሮማ ቍ.ስ 201820 (250) ኣገልግሎት ክህባ ከምዝጀመራ፣ ብጽበት ክፍልታት ክሽገራ ኣብ ዝጸንሓ ናይ መባእታን 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ማእከላይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ድማ ብ1.2 ሚልዮን ናቕፋ 9 ተወሰኽቲ 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ክፍልታት ከምእተሃነጸ ገሊጹ። 17፡15 ደርፊ ለይ-ኣውት ኣመሓዳሪት ምሕዳር ከባቢ መስከረም ወ/ሮ ልቺያ ገብረሂወትን ኣመሓዳሪ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ምሕዳር ከባቢ ሰውራ ኣቶ ብርሃነ የማነን ብወገኖም፡ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ምሕዳር 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ከባቢ ትካላት ቅድመ-ትምህርቲ ክህነጻ ዝወጸ መደብ ንምዕዋት፡ ህዝቢ ተወዲቡ 19፡20 ፊዮሪና ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ብምስታፉን ኣበርክቶ ብምግባሩን፡ እቲ ስራሕ ኣብ ሓጺር ግዜ ከምእተዛዘመ ኣብሪሆም። 20፡0 ዜና (ትግረ) ፋጥና ኣድም ኣብ’ቲ ስራሕ ካብ ዝተሳተፉ ኣባላት ኮሚተ ኣቶ ስራጅ በያን ኣቶ ዘርኡ በርሀን 20፡15 ፊልም ክብረት ብግደኦም፡ ኣብ ትምህርቲ ዘሎ ሕጽረታት ንምላእ ህዝቢ ንዝገብሮ ምትሕብባርን 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ምዝርጋሕ ጋዜጣ ደገፍን መጒሶም። 21፡25 ፊልም ፈንቅል ሓላፊ ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ መምህር ኣደም በሺር ኣብ መወዳእታ፡ ዝህነጻ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ቍ.ስ.1395-0758045 ዘለዋ ትካላት ትምህርቲ ዋንነት ህዝቢ ብምዃነን፡ ንመስርሕ ምሃርን ምስትምሃርን 2፡10 ዘዋሪት ካሜራ ምልክታ ዘድሊ ናውቲ ኣብ ምቕራብን ነተን ትካላት ኣብ ምክንኻን ብዝለዓለ ክስራሕ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣተሓሳሲቡ። 2፡40 እትመት


ቀዳማይ ክፋል መንግስቲ ዝነበራ ካልኣይቲ ዝገዘፈት ሃገር ግና ኣዝዩ ሸለል ከም ዝተባህለ ኣርእስቲ ንቑጠባዊ ርግኣታን ዕብየታን ወሰንቲ ንምስግጋር ዝግበር ዕማም ዓቢ ምዃኑ ኣብ ተግባር ውዒሉ’ዩ። ብስነቁጠባ ተሸላሚ ክቑጸር ይከኣል። ፍሉጥ ስነቑጠበኛ ዳኒ ንዝኾኑ ጽላታት ናይ ምክልኻል ዓቕማ ‘ውን ተኣሚኖም’ዮም። ብማሕበርነት እዚ ዝስዕብ ጽሑፍ፡ ብኢዛበላ ወበር ኖቤል ዝኾነ ጆሴፍ ስትግሊትዝ ድማ “ኣብ ሮድሪክ “ቻይና ኣብ ዘካየደቶ እረማ ወሳኒ ዓቂባ ከምዘተግበረቶ ዘመልክት’ዩ። ቻይና ኣብ ዝምራሕ ቁጠባ ንዝህሉ ብዝሒ ኣብ ዝተጻሕፈት ንምምላጥ ቻይና መንጎ ሩስያ ዝተኸተለቶ ፖሊሲታትን ተራ ናይ ዝተጻወተ ምዕራባዊ ስነቑጠበኛ ከመይ ካብ ፍወሳ ብነውጺ ከምዘምለጠት ብመንግስቲ ዝውነና ትካላት፡ ምስቲ ኣብ ካብቲ ኣብ ዋሽንግተን ብዝማእከለን ናይ ድኹም ቁጠባዊ ብቕዓታን ምትእስሳር” ስም ወይ’ውን መጽናዕታዊ ዕዮ” ክጠቅስ ንምትንታንን ንምርዳእን ምእንቲ ክጥዕም ዓባይ ብርጣንያ ዝተተግበረ ምስግጋር ፋይናንስን ልምዓትን ትካላት ዝሃንደስኦ ምህላዉ ይምስክር። ሩስያን ቻይናን ኣብ ዝኽእል ሰብ ኣሎዶ ንዝብል ባዕሉ ድማ ፈለማ ንመጎት ወይ ኣምራት ፍወሳ ዋንነት ናብ ብሕቲ ኣብ ዘነጻጸሩሉ ድማ ፍወሳ ብነውጽን ብሰሩ ንዝሰዓበ ቁጠባዊ ዓለምለኻዊ ቁጠባ ዝነበረን ቦታ ድማ ዘንቀሎ ሕቶ ባዕሉ ዘቕረቦ መልሲ ከም ብነውጺ ዘብርህ ሓጺር ጽማቝ ምቕራብ “ማርጌሪታ ታቸር፡ እታ ብደረጃ ዓለም ከም ዕብየትን ገስጋስን ተመልክት መጽሓፍ ካብታ ዝተፈላለየ ኣገባብ ምስግጋር ናብ ወካሊ መረዳእታ ናይ ዓውዲ ስነቁጠባ ኣድላዪ እዩ። መሪሕ ተጣባቒት ምስግጋር ዋንነት ናብ ከም መእተዊ ዝቐረበ’ዩ። ሰናይ ንባብ። ስርዓተ-ዕዳጋ ዝተኸተላላ እዋን ኣትሒዙ’ዩ ክውሰድ ዝከኣል’ዩ። ንሱ፡ “ቁጠባዊ ብሕቲ ትርአ” ኣብ 1980ታት ዘተግበረቶ ስነ-መጎት ፍወሳ ብነውጺ ናይ ሎሚ ቻይና ምስ ዓለምለኻዊ ተቐያይሩ። ብጽሒት ሩስያ ኣብ ጃምላ መጽናዕቲ ማለት እቲ ብተለምዶ ቅቡል ምስግጋር ዋንነት ካብ ሒደት ደርዘን ርእሰማልነት ዓሚቚ ምትእስሳር ዘለዋ’ያ። ዘቤታዊ ፍርያት (ጂዲፒ) ዓለም ምስ ዝበሃል ምዃኑ’ዩ ኣብ ናይ ቻይና እረማ ፍወሳ ብነውጺ፡ ሕመረት ናይቲ ዘይዛይድ ምዃኑ ይጠቕሱ። ነዚ መሰረት ተንጸባርቖ ዘላ ዕብየት ከኣ ዓይኒ ንምልከት ድማ ካብቲ ኣብ 1990 ዝነበሮ ወሳኒ ተራ ከምዘይተጻወተ” ይእምት። ብ“ስምምዕ ዋሽንግተን” ዝፍለጥ “ናይ ብምግባር ድማ “እቲ ዝዓበየ ግድል ዝደጒሕ’ዩ። እዚ ኣብ ቦታኡ እንከሎ ግና ናይ 3.7 ሚእታዊት ዓቐን ኣብ 2017 ምዕራባዊ መረዳእታን መደምደምታን ምስግጋር ሰረተ-እምነት’ዩ”። እቲ ከመይ ገይርካ ኣዝየን ብዙሓት ንዝኾና ትካላዊ ኣቃውማኣ ምሉእ ብምሉእ ናብ ናብ 2 ሚእታዊት ምውራዱ’ዩ። ናይ እዚ እንተኾይኑ ደኣ ናይ ቻይና ለውጢ ብትካላት ‘ብረተን ውድስ’ ማለት ዓለማዊ ዋኒናት ርትዓዊ፡ ቅልጡፍ፡ ፖለቲካዊ ትካላዊ ኣቃውማ ሓድሽ ሊበራላውነት ቻይና ብጽሒት ብኣንጻሩ ብሽዱሽተ ሰረቱ እንታይ እዩ? እዚ ከኣ ንድሕሪት፡ ባንክ፡ ዓለምለኻዊ ማዕከን ገንዘብን ክፍሊ ቅቡልነት ብዘለዎ ኣገባብን ኣድማዒ (ዕዳጋ ምሉእ ብምሉእ ናጻ ክኸውን ዕጽፊ ማለት ካብ 2.2 ሚእታዊት ናብ ናብ 1980 ብምምላስ ንቻይና ካብቲ ናይ ግምጃ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ትካላዊ ቁጽጽር ብዝፈጥር ቅርጽን ናብ ኣለዎ ዝብል) ኣይተሰጋገረን ወይ’ውን ኣስታት 12.5 ሚእታዊት ዓብዩ። ኣናዋጺ ፍወሳ ከተምልጥ ዘኽኣላ ናይ ዝምእዝን ሰረተ-እምነት ኣብ ምምዕባል ብሕቲ ተሰጋግር” ምዃኑ የመልክቱ። ናብኡ ገጹ ኣይተቓነየን። እዚ ከኣ ነቲ ብመዳይ ኢንዱስትሪ፡ ሩስያ ድራማቲካዊ ሊቅነት ባይታ እንታይ ምዃኑ ንምፍታሽ ንዝርከባ ሃገራት፡ ሃገራት ምብራቕን ንፈውሲ ሕሜት ድማ “ምስግጋር ድሕሪ ምብቃዕ ዝሑል ኵናት ዝነበረ ዋንነት ናብ ብሕቲ፡ ብዝተፈላለየ ኣገባባት ዝኾነ ምንቁልቋል ከተርኢ እንከላ ቻይና ዝቕስብ’ዩ። ቻይና፡ ዘካየደቶ እረማ ዕዳጋ ማእከላይን ኤውሮጳን ሩስያን ከም ትንበያ “ሕንከት ኣልቦ ዓወት ቁጠባውን ክትግበር ተኽእሎ ከምዘሎ” ከምኡ’ውን ግና ኣብነታዊት ዎርክሾፕ ዓለምለኻዊ ንድሕሪት ተመሊስካ ዳግም ምፍታሽ ድማ ፈውሲ ዝተዋህበ’ዩ። እቲ ኣጠቓላሊ ፖለቲካውን ሊበራላውነት” ኣብ መላእ “ትግባረኡ ድማ ቅልጡፍን ብዘይ ዓለም ዝብድህ’ዩ። ሰውራዊ መዋእል ኣብ 1989 ከምዘብቅዐ ይግለጽ’ዩ። እቲ ኩነት ግና ነቲ ን“ምዕራባዊ” ቁጠባዊ ሞዴል ኣድማሳዊ ምግባር ዝብል ድሌት ከጠጥዕ ኣይከኣለን። ቻይና ዝተኸተለቶ ደፋእታዊ ምትእትታው ዕዳጋ ድማ ምኽንያት ምቅልጣፍ ቁጠባዊ ብራኸኣ ኮነ። እዚ ከኣ ብድፉኑ ካብ ዝግበር ውህደት ክትዕቀብ ገበራ። ኣብ መንጎ ምብራኽ ቻይናን ከፊላዊ ውህደታን ዘሎ ምርጻም ድማ መግለጺ ናይዚ ዘለናዮ እዋን’ዩ። ምንጩ ከኣ ቻይና ኣብ ዝተኸተለቶ ኣገባብ እረማታት ዕዳጋ’ዩ። ቻይና ንዘካየደቶ እረማ (ሪፎርም) ኣተኩሮ ብምሃብ ዝተዳለወ ጽሑፍ ብዙሕን ዝፈላለን እዩ። ቻይና፡ ካብ ማሕበርነታዊ ሸለልትነትን ክኸውን” ይእምሙ። ኣብ መንግስቲ ንምስግጋር ዝረዓመቶ ቁጠባዊ ርእሰማልነት ክትከውን በቕዐት። ኣብ ክትብርኽ ንዘኽኣላ ስነቁጠባ ንምግላህን እማመ ብላዕሊ-ላዕሊ ክርአ እንከሎ ነቲ 1990 ዝተዳለወ ኣብ ቁጠባ ሕብረትሶቬት ፖሊሲታት ግና ተፈላጥነት ዘለዎን ግቡእ 2015፡ ገምጋም ሓቀኛ እቶት ናይ 99 ምንጪ ናይቲ ኣብ ቻይና ዝርአ ዝምድና ምእኩል ስርዓተ-ቁጠባ ብዕዳጋ ናብ ዘተኮረ ጸብጻብ’ውን እንተኾነ “ተዛመድቲ መጽናዕቲ ዝተገብረሉን እዩ። ኣዝዩ ዕሽሽ ሚእታዊት ህዝቢ ሩስያ ትሕቲ ናይቲ መንግስትን-ዕዳጋን ንምንጻርን ዝሕግዝ’ዩ። ዝምራሕ ስርዓተ-ቁጠባ ንምስግጋሩ ዋጋታት ኣብ ዘይተረጋግኡሉ እዋን” ዝተባህለ ጉዳይ እንተሃልዩ ድማ እቲ ኣብ 1991 ዝነበረ ኮነ። ኣብ ቻይና ድማ ብሓደ ወስታ ክትግበር ዝኽእል ዓማሚ ቻይና፡ ሚሳላዊ ካብ ዝኾነ ኣካይዳ ኣዝዩ ቅልጡፍ ምስግጋር ዋንነት ናብ ደፋእታውን ብኣልያ መንግስቲ ዝተገብረን ሓቀኛ እቶት ናይቲ 99 ሚእታዊት ፖሊሲታት ዝሓቘፈ’ዩ። ኣብቲ ኣጠቓላሊ ሓድሽ-ሊበራላውነት ክትርሕቕ ዘኽኣላ ብሕቲ ምክያድ ተመራጺ ከምዘይኮነ ምስግጋር ናብ ስርዓተ-ዕዳጋ እዩ። እዚ ከኣ ህዝቢ ብልዕሊ ኣርባዕተ ዕጽፊ ዕብየት እማመ ካብ ዝተሓቘፈ ፖሊሲታት ድማ ቀንዲ ምኽንያት ናይታ ሃገር ግዝፊ የጠንቅቕ። ብተመሳሳሊ፡ ብዓይኒ ደገፍቲ ነቲ ምስግጋር ከም ዝተረስዐ መደምደምታ ኣርኣየ፣ ኣብ እቶት ዝርአ ዘይምዕሩይነት (1) ብሓንቲ ሂምታ ንኹሉ ዋጋታት ዘይኮነስ ባህሪ ቁጠባዊ ምሕደራ’ዩ። ፍወሳ ብነውጺ ንግድ ናጻ ቅድሚ ምዃኑ ወይ’ውን ብፍሉይነት ቻይና ከምዝተወሰነ ኣብ ቦታኡ እንከሎ። ኣብ 2013 ድማ ናጻ ምግባር (2) ምስግጋር ዋንነት ዋኒን መንግስቲ ሓድሽ-ሊበራላውነት ንእሽቶ ዘቤታዊ ዋጋታት ናጻ ክኾኑ ኣድላዪን “ባህርያዊ” ምርጫ የቑጽሮ። መጠን ሓቀኛ እቶት ናይ ቻይና ነቲ ናይ ካብ መንግስቲ ናብ ብሕቲ (3) ንግድ ወይ’ውን ድኹም ኣይኮነን። እኳ ደኣ መሰረታውን እዩ። ስለዚ፡ ንዋጋታት ብዓቢ ብመሪሕነት ዶን ሾውፒን ኣብ ዝተኣልየ ሩስያ ሓሊፉዎ። ከም ውጽኢት ናይቲ ናጻ ከምዝኸውን ምግባር ከምኡ’ውን ሓያል። ቀንድን እንኮን ዕላማኡ፡ ድርዒ ሂምታ ናጻ ምግባር፡ ንምስግጋር ዋንነት ፈላሚ ናይ “እረማን ምርሓውን” ዕቑድ ሩስያ ዝተኸተለቶ ፍወሳ ብነውጺ ድማ (4) ገንዘባውን ፊስካላውን ፖሊሲታት ናጻ ዕዳጋ ምድልዳል’ዩ። ኣዝዩ መሰረታዊ ናብ ብሕቲ ከምኡ’ውን ንግድ ናጻ (1978-1988) ግና ቻይና ናብ ስርዓተ- ኣብ ዝኾነት ኢንዱስትርያዊት ሃገር ኣብ ከምዝጸንዕ ብምግባር ቁጠባዊ ምርግጋእ ብዝኾነ መልክዕ ክግለጽ እንከሎ ድማ ንምግባር ዘድሊ ቅድመ-ኩነት ብምዃኑ ዕዳጋ ትሰጋገረሉ ኣገባብ ብሓያል ክትዕ እዋን ሰላም ተራእዩ ዘይፈልጥ ዕብየት ኣብ ምፍጣር ዝብላ እየን። ነቲ ከም ቀንዲ ቁጠባዊ ስርዓት ዝርአ ነቲ “ነውጺ” ዝበሃል ናይቲ ፍወሳ ዝተቐርጸሉ እዋን ምዃኑ ይፍለጥ። እቶም መጠን ሞት ተመዝገበ። ናጻ ዝኾነ ዋጋታት ምክልኻል’ዩ። ቻይና ብደረጃ ክልሰ-ሓሳብ፡ እዘን ኣርባዕተ ዘቕውም ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። ምስ ፍወሳ ብነውጺ ዝመሳሰል ሊበራላዊ ቻይና ኣብቲ እረማ ዝጀመረትሉ እዋን ግና ብኣንጻሩ ንዕዳጋ ከም መሳርሒ ናይ ስጉምታት ፍወሳ ብነውጺ ብሓደ እዋን እቲ ከም ኣጠቓላልን ሰፊሕን ዝቐረበ ቅዲ ዝድግፉ ስነቁጠበኛታት ድማ ምስቶም ዝነበራ ደረጃ ምዕባለ ምስ ናይ ሩስያ ዝዓበየ ሸቶታት ልምዓታ እያ ትጥቀመሉ። ምስ ዝትግበራ ኣጠቓላሊ እማመ እየን ናይ እረማ እማመ ድማ ኣብ ሓደ መዳይ ደፋእታዊ ምስግጋር ዝሓርዩ ኣብ መጻኢ ክነጻጸር እንከሎ ትሑት’ዩ ነይሩ። እዚ እዚ ከኣ ካብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ክመጽእ ዘቕውማ። ብቕርበት ምስ ዝፍተሻ ግና ብዕዳጋ ናይ ዝምራሕ ስርዓተ-ቁጠባ ቻይና ኣተኲሮም ተኸራኸሩ። ቻይና ከኣ ከኣ ቻይና ነቲ ፍወሳ እንተ ተተግብሮ ንዝኽእል ነውጽታት ንምክልኻል ዘኽእላ ካብዘን ኣርባዕተ እማመታት ብሓንቲ ምሒር ዝዘንበለ ኮይኑ ተረኽበ፣ ብዕዳጋ ክልተ እዋን ነቲ ብ“ዓብዪ ሂምታ” ዝግለጽ ኣዝዩ ፍሉይ ዝኾነ ሰብኣዊ ስቅያት (ካብቲ ዝተወሰነ ቁጠባዊ ልኡላውነት ከምዝህልዋ ወስታ ክትግበራ ዝኽእላ ስጉምታት ቁጽሪ ኣብ ዝውሰን ዋጋታት ጥራይ። እቲ ናይ ዋጋታት እረማ ንምትግባር ዘድሊ ናይ ሩስያ ዝብእስ) ክስዕብ ተኽእሎ ዝገብር’ዩ። ካብቲ ኣብ 1997 ኣብ 1 ከምኡ’ውን ቁጽሪ 4 ማለት ብጥብቂ ምዝንባል ናብ ሓደ ወገን’ውን እንተኾነ ኩሉ ነበራ። ክልተ እዋን ድማ ነቲ እረማ ነይሩዎ ማለት’ዩ። እቲ ፍወሳ፡ ንመሰረት ኤስያ ከምኡ’ውን ኣብ 2008 ዘጋጠመ ኦስተሪቲ (ምንካይ ወጻኢታት መንግስቲ) ውጽኢት ናይ ተተግባርነት ኣይኮነን። ካብ ምትግባር ተዓቀበት። ቁጠባዊ ብራኸ ቻይና መዕነዎ ነይሩ ዋላ ዓለምለኻዊ ፋይናንሳዊ ቅልውላው ነብሳ ዝተሰነየ ዋጋታት ናጻ ጥራይ እየን። መሰረታዊ ምኽንያት ናይቲ ንዋጋታት ኣብ ጉዳይ እረማ ዕዳጋ ቻይና፡ ኣብ እንተዘይተባህለ ከምዝምህምን ግና ምገበሮ ክትከላኸል ዘኽኣላ ኩነት ድማ እዚ’ዩ። ሊፕቶንን ሳክስን ዝተባህሉ ስነቁጠበኛታት ናጻ ኣብ ምግባር ዘዘንበለ እማመ ኣብቲ ምልክት ሕቶ ወይ ክትዕ ዝኣቱ ዝነበረ ነይሩ። ቻይና፡ ሩስያ ንዝሓረየቶ መገዲ ነዚ “ቁጠባዊ መጎልበቢ” ምእላይ ድማ ኣብ ባይታ ምስግጋር ዋንነት ዋኒን ካብ ንዕዳጋ ዋጋታት ከምዝውስን ኣገባብ እንታይ ምዃኑ ንምግንዛብ ቁጠባዊ ተኸቲላ ነይራ እንተትኸውን ድማ እዚ ነዊሕ ዝገበረ ዕላማ ደገፍቲ ሓድሽ- መንግስቲ ናብ ብሕቲ ብቕልጡፍ ዝርኢ ኣምር ሓድሽ ክላሲካውነት ብራኸ ቻይናን ቁጠባዊ ውድቀት ሩስያን ሎሚ ዘሎ ዓለምለኻዊ ርእሰማልነት ከመይ ሊበራላውነት’ዩ። ሎሚ ዓብሊሉ ዘሎ ክትግበር ዘጸግም፡ ዝተሓላለኸ ዕማም ዝተማእከለ’ዩ። ብኣመለኻኽታ ደገፍቲ ምንጽጻር እኹል መረዳእታ ዝህብ ምዃኑ ምኾነ ነይሩ ኢልካ ንምግማቱ ዘጸግም ዓለማዊ ቁጠባዊ ስርዓት ድማ ከም ናይ ሓድሽ ሊበራላውነት፡ ንዝኾነ ቁጠባዊ ምዃኑ ምእማኖም ድማ ከም ግንዛበ ስነቑጠበኛ ፐተር ኖላን ይገልጽ። እቲ ምኾነ ነይሩ። ቻይና ዝበለ ኣንጻር ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ዝኾነ መጎታዊ ብዝኾነ ኣገባብ ናይ ምውዳብ ናይ ዝሰፍሑ ደገፍቲ ፍወሳ ብነውጺ ብሓድሽ-ሊበራላውነት ዝእዘዝን ከም ኣብ ቻይና፡ ንእረማ ዕዳጋኣ ኣተኲሩ ሃገራዊ መከላኸሊ ኣገባባት ከምዘብቅዕ ክውሰድ ዝከኣል’ዩ። ህዝባዊ ዋንነት ዓቕሚ ዘለዎ ዕዳጋ’ዩ። እዚ ከኣ ንዋጋታት ብሉጽ ፖሊሲ ዝቑጸረን ‘ፍወሳ ብነውጺ’ ዝተገብረ ክርክር ዝፈጠሮ ውጽኢት ኣዝዩ ንምግባር ዝተሃንደሰ’ዩ። ምምላጥ ቻይና ዓብላሊ ኣገባብ ዋንነት ዋኒን ኣብ ዝኾነሉ ናጻ ኣብ ምግባር ዝምርኮስ’ዩ። ድማ ኣብ ሩስያ፡ ኣብታ ማሕበርነታዊ ካብ ፍወሳ ብነውጺ ድማ እታ ሃገር ናብ ኣገዳሲ’ኳ እንተኾነ ብሓፈሻኡ ክርአ እንከሎ ስርዓተ-ቁጠባ፡ ነቲ ዋንነት ናብ ብሕቲ ይይቕቕጽጽልል ዓለምለኻዊ ርእሰማልነት ክትጽንበር እንከላ


ዥ ታ ር ፖ ሪ ግድን ብጽሓያ’ እናተባህሉ ብዘይ ዝደረቑ ብጾቶም ከምዝረኣዩ ዕርፍቲን ብምግዳድን ይሃጅሙና ይገልጹ። ዝናብ’ውን ናቱ ጸገም ስለዝነበሩ። እዚ ከኣ ንዓና ኣብ ከምዝነበሮን እቲ ጻዕቂ ዝነበሮ ሬሳ ጴጥሮስ ተፈሪ ቀጻሊ መውጋእቲን መስዋእቲን ማይ ምስ ሃረመ ስለዝሓሰኸ፡ ሓሳኹ ብምእታው ንዓቕሚ ሰብና ናብ’ቲ ተጋዳላይ ወረረር ኢሎም ቀዳም 28 መጋቢት፡ ኣባላት ማሕበር መመሊሱ የውሕዶን ስዉኣትና ናብ ኣሳእኑ ክኣትዉ ከምዝጀመሩን ምትሕግጋዝ ተጋደልቲ ክ/ሰ 61 ነበር ንኽንቀብርን ውጉኣትና ኣመና ኣፈንፋኒ ኩነት ምንባሩን ጨንፈር ደቀምሓረን ከባቢኣን፡ ኣብ ንኸነውጽእን የጸግመና ነበረ. . ። ይሕብሩ። ድፋዓት ግንባር ጊንዳዕን ልምዓታዊ ቦታ “. . ሓንቲ ከም’ዚ ዝኣመሰለት ሽዑ መራሒት መስርዕ ኰይና ከባቢ ጋሕቴላይን ዑደት ነበሮም። ኣባላት ዝዝክራ ፍጻመ ክነግረኩም። ዝተዋገአትን ዘዋገአትን ተጋዳሊት ጨንፈር ዜና ሓበሬታን ጐሳጓስን እዚ መዓሾ ትብሃል ብጸይቲ ነይራትና። ሃና ተስፋጋብር፣ ብዛዕባ ኣብ ማይ ማእከል፡ ምስኣቶም ክንጐዓዝ ስለዝተሓበረና፡ መዓሾ ተሃሪማ ኣብ መንጎናን ኣብ ጭቃ ብሰሪ ጭቃን ምስጋር ሬሳን ኣንጊህና ኣብ መበገሲ ቦታ በጻሕና። ሰዓት መንጎ ጸላኢን ትተርፍ። ኣመና ዝሰዓበ’ያ ኣዘንታያ። ንሳ “ጸላኢ ሸውዓተ ተጠርኒፍና ካብ ከተማ ደቀምሓረ ከምዝዓመምዎ ብምግላጽ ኣመስጊኑ። ትቕንዞ ነይራ። እቲ ተውጸኦ ዝነበረት ጥራይ ዘይኰነ ባህሪ’ውን ይዋጋኣና ክንበገስ እንኰለና ከኣ “ካላሽነይ” ትብል ብድሕሪዚ ስእሊ ድሕሪ ምውሳድ ናብቲ ከምዝተገብረ ይግለጽ። ድምጺ ክሳድካ’ዩ ዝሓንቀካ። ኵሉ እቲ ነይሩ’ዩ። ኣነ ዘቕርበልኩም ፍልይቲ ህብብቲ ደርፊ ተወለዐት’ሞ፡ ነፍሲ ወከፍ ዝጽበየና ዝነበረ ካልኣይ ዕማም ናብ ከተማ እቲ ዝተዘንተወ ፍጻመታት ብዙሕ’ዩ። ኣብ’ቲ ከባቢ ዝነበረ ተጋዳላይ ከኣ ይሰምዓ ፍጻመ፡ ጋንታና ብጀካ ወዲ ሰብዓን ተጐዓዚ ማዕረ ማዕረ ድምጻዊኣ “ካላሽነይ” ጊንዳዕን ግንባር ጊንዳዕን ተመለስና። ብኣጋጣሚ ዝነበርናላ ቦታ’ኳ ሓንቲ ካብ’ቶም ነይሩ። ከቢድዎ። እንተዀነ፡ ብኸመይ ራሻይዳን ዝብሃሉ ክልተ ብጾት፡ ብምሉኣ በለ። ግንባር ጊንዳዕ እቲ ጸላኢ ኣብ መወዳእታ ኣዘንተውቲ ምስ ካልኣይታ ጥይትን ቦምባን ትውጻእ ኰይኑ። ኣብ መወዳእታ ቃንዛ ኣእጋራ ቈሲሉ። ክሳዕ ንድፋዕ ክንወጽእ “ብካላሽነይ” ክሳዕ ክንድ’ዚ ምስቁርቋሮም ምንቁልቋሉ ዝጸዓቐ መጥቃዕትታት ካብ ዝተሰዉኡ ብጾተንን ካብ ጸላኢን መዓሾ ምጽዋሩ ኣይተኻእለን። ክትወጽእ እንተወጻእና ከኣ ናብ መውዓሊና ክንምለስ ኣየገረመናን። እቲ ምንታይ ንካላሽን ልዕሊ ዘካየደሉ’ዩ። ኣብ’ዚ ግንባር ኢዱ ዘይሓወሰ እናምጻኣ ዘሕደራኣ’ያ ነይራ፣ እቶም ዓንዲ ዘጸግም ኰይኑ። ዋላ ንእሽቶ ሳዕሪ ትንክፍ ውሉዳቶም ዝሓቘፉዋ፡ ክንዮ ውሉዳቶም ኣሃዱ ህዝባዊ ግንባር’ውን ኣይነበረን። ሕቖ ተጋዳላይ ዝነበሩ መጽዓኛ’ኳ ከም ኣቢላትካ ኢኻ ኡይ! ትብል። ምእላይ ዝሓንገርዋን ዝሓዘሉዋን ዘይሃስስ ዝኽራን ክ/ሰ 61 ከኣ ካብ’ቶም ዝነወሐ ኣብ’ቲ ሰብ በቲ ደብዳብ ኣብ ጸቕጢ ዝኣትዉሉን ጾር ጋንታ ከኣ ኣብ’ዞም ክልተ ብጾት ፍቕራን ዘለዎም ተጋደልቲ’ዮም። ንሳቶምን ግንባር ዝዓረዱ’ዩ። ዝዓረደሎምን ብዝምስጥ ዛንታ ዝተበጀዉሉን። ስጋኦምን ወዲቑ። ማይጨው እናውዓዩ ዝሓጽቡና ካላሽኖምን ሓቢሮም ዝሰገርዎ ገድሊ ቀሊል ዝተዋጋኣሎምን ድፋዓት ጭፈታ፡ ስጋ ተጋዳላይን ተሓዋዊሱ ዝተቐብረሉ። መግብና ሰሪሖም ዝምግቡና ማይ ዝወርዱ ኣይኰነን። እዚ ጉዕዞ’ኮ ናብ’ቲ ብካላሽን ምስ ማይ ጭቃ፡ ምውቃዕ ነጋሪት፡ እንዳ ጸላኢ ብግመ ተመሳሲሉ ዝሰለዀሉ’ሞ ኣብ ንሳቶም’ዮም። ዝዀነ ንጥፈት ኣብኣቶም ፋጎትን ሮኬትን ዝተሓናነቑሉን ጽንኩር ሓረስታይን 2001 ስግር ንሓመልማሎ ቋሕ ሰም ብትብዓት ዝረገፈሉ ወዘተ። ተሓጺሩ። ካብ ገለገለ መውጋእቲኳ ዝኸፍእ ግዜ ዘሕለፍሉን ድፋዓት’ዩ። በዚ ምኽንያት ኰይኖም ከባቢ ጋሕያትን ሓመልማሎን ኣባል ሓይሊታት ምክልኻል መንእሰይ ኣቑሳል’ዩ ነይሩና። እንተዀነ፡ ናብ ሕክምና ካላሽነይ ኢሎም እንተስቈንቈኑ፡ ኲናት ንዝነበረ ጸላኢ ብኩሊቱን ብመዓኰሩን ፊልሞን ኢዮብ፣ ሓደ ካብ’ቶም ዋርሳይ ቦጦሎኒ’ውን ትኹን ኣይከድናን። ምስ ዘይኰነ ዝገደፍዎም ብጾቶምን ድፋዓት ዝርእዮ ንጊንዳዕ ብሰሜናዊ ምዕራብ መንእሰያት’ዩ። ንሱ “ኣብ’ዚ ንነዊሕ እልቢ ቃንዛን ስቅያትን እናተቓለስና ሓለዋና ንእስነቶምን’ዩ ተራእዩዎም። ዝተጠወዩዋ’ዮም። ብሰብ ውዕሎ ተቐሚጥና ኢና። ሓቂ ይሓይሽ ነዚ ቦታ ንገብር። ኣማስያኡ ከኣ ብሳላ’ቶም ክልተ ንጋዴን፡ ማይሓባር፡ ለዓይተን ጣፍ ሓጋይ ዝተዘንተወ’ውን ኣብ’ዚ ድፋዓት ንስለ ምርኣይ ደኣ’ምበር ብኸም’ዚ ንርእዮ ዘይሕለሉ ብጾት ሓዊና። ምስ’ታ ምሕዋይና ከይተረፈ ዝረኣዮ ልሙዓት ጀራዲን ኰነ ዝተፈጸመ’ዩ። ኣይነበርናን። ታሪኹ፡ ዕምቈቱ፡ ማዕረ ጸላኢ ብጭፈታ ኲናት ስለዝኸፈተ ዓይንኻ ጸሓይ ጾመርባዓ ዘየሰነፎ እዋናዊ ልምዓት ድሕሪ ናይ ምሳሕን ዕርፍቲን ምስ ክንደይ መስዋእቲ ሓሊፍዎን ጅግንነት ኣለዋ ኣብ ምውጻኣ ክተርፍ ዝኽእል ሰብ ዘንቁረካ ኣብዘይትርእየሉ ግብ ዝበለ ጸላም ዝወለዶ ዛራ ማይ እናተዓዘብና ኢና መንእሰያት ተመሃሮ ተሓጋገዝቲ ነርስን ተሰሪሕዎን ማዕረ ክንደይ መስገደላት ይትረፍ ብምባል ነቲ በቒቕናዮ ዝነበርና ሰዓት ሰለስተ፡ በቲ ቈሲሉ ክሓልከና ዝቐነየ ሓሊፍናየን። ካብ ነፋሲት ክሳዕ ደንጎሎ ዝነበረ ኣባላት ሓበሬታን ጐስጓስን ናይ ሓንቲ ነይሩዎን ንፈልጥ ኣይነበርናን። ነዚ ዓቕሚ ሰብ ብግዳም፡ ተወፊኻ ከም ኣእጋርና እናጐየና ብጾትና ክንረድእ ጉዕዞ ከኣ፡ ግመን ዒፍዒፍታን ተጐልቢብና ክፍለሰራዊትን ጉዕዞ ናብ ድፋዕ ከባቢ እንዳ ከይፈለጥኩ ምጽነሐይ ኣመና ተሰሚዑኒ። ትወጽእ ተገይሩ። መዓሾ ሎሚ ሓንቲ ክኢልና። ሓሊፍና፡ ሰዓት 11፡00 ኣብ ስትራተጂካዊ ሓረስታይ’ዩ ኰይኑ። መቸም ሰብ ንህይወቱ እቲ ታሪኽ ክንገረካ እንከሎ ከም’ዚ ኣብ’ቲ እግራ ስኢና ብህይወት ኣላ” ክብል ድሕሪ እንተዀነ፡ ኣብ’ዚ ቦታ እቲ ሓደ ዲጋ ጋሕቴላይ በጺሕና። ቀቢጹ ዝዋጋኣሉ ንዝነብረ ተመሊሱ ክርእዮ እዋን ኰይንና ንሰምዖ ዘለና’ዩ ኰይኑና። ካብ ምግላጽ። ተጋዳላይ ንዋሕዱ ዝጸንከረ መከራ እንተሰገርካ ካልእ’ዩ ዝስዕቦ። ዲጋ ጋሕቴላይ ምስ በጻሕና፡ ኣቦ መንበር እንከሎ፡ ሞይቱ ብምትንሳእ ንመቓብሩ ከም ኣፎም ባዕሎም ከዕልሉኻ እንከለዉን ብዕላል እንተጸንከረ በቲ ክምህ ዘይብል ናይ ብድሕሪ እዚ’ውን ንኸስዐና ዝቐጸዐ ካልእ ማሕበር ካፒቴን ዘርኡ ኣጽባሃ፡ ዕላማ ዑደት ምርኣይ’ዩ። እዞም ጀጋኑ ክሳዕ ዝስውኡ ክትሰምዖ እንለለኻን በበይኑ’ዩ። ዝወዓለ ምግባር ዓቕሙ የባዝሖ ምንባሩ ናብ ልምዓታዊ ቦታታት ብፍላይ ናብ ንኸበርክቱ’ምበር ከምዝስውኡ ትሑዝ ብኣካል ተረኺቡ ከዘንትወልካ እንከሎ ኣዘንት’ዩ። ስትራተጂካዊ ዲጋ ጋሕቴላይ ምብጻሕን ገይሮሞ’ዮም ዝዋግኡ ነይሮም። እንተዀነ ብልጫ ኣለዎ። እንቋዕ ነዚ ከይሰማዕና እቲ ድፋዓት ብባህሪያዊ ካብ ብሱል ጥረ ኰይኖም ወጺኦም፡ ካብ’ዚ ቦታ ኣይረሓቕና። ድሕሪ ምባል ትዕድልቲ ሃብታም - ፍጹም እነሀዉ ናብቲ ህይወቶም ዝቐበጹሉ ዝነበረ ናይ ግዜ ሕጽረትን ሃታሃታን ኣብ ጫካ’ዩ ነይሩ። የግዳስ ዳሕራይ ተመሊሶም፡ ነቲ ዝተሓልፈ ናብ ቀጻሊ ብዝሓሸ ክውደብ ተላብዩ። ብሰሪ ደብዳባት ጸላኢ ከም ብዓል ምዝንታው በቒዖም። ቀጺላ ሓሳባ ዘካፈለትና ተመሃሪት ታባ ዙዕ ዝኣመሰላ ቦታታት እቲ ዝተዘንተወ ካብ ንሓድሕዱ ተሓጋጋዚ ነርስ ሊድያ እስክንድር’ያ። ዕርቃነን ተራእየን። ታባ ዙዕ ዝበላለጽን ብዙሕን’ዩ። እቶም ነቲ ሊድያ “ብዝሰማዕክዎ ኣመና’የ ተተንኪፈ። ብፍላይ ኣብ ብዓል ግራት ኣውሊዕ ታሪኽ ዝሰምዑ መንእሰያት ዝሃቡና ማዕረ ክንደይ ጀጋኑ ኣቦታትን ኣደታትን ኰይንካ ክትርእያ እንለለኻ፡ ርእይቶ’ውን ሓያሎ’ዩ። ከም’ቲ ከምዘለዉና ዝያዳ ካልእ እዋን ሎሚ ነቲ ሽዑ ዝተዋህባ ቅጽል-ስም እቶም ኣዘንተውቲ ንባዕሎም ቁንጫል ተረዲኡናን ማዕረ ክንደይ መከራ ተሓሊፉ ሰሚዕካ፡ ናይ ብሓቂ “ታባ ዙዕ” ናይ’ቲ ብዙሕ’ዩ እናበሉ ዘዕለሉና፣ ተሰቊሩናን ኣሎ” ድሕሪ ምባል፡ ኣስዒባ፡ ኢኻ ትብል፣ ተፋሓሒራ’ያ። ካብ’ቲ ጸገም ስዒቡ። መሬት ብዝሓሰኸ ሬሳ ንሕና’ውን ቁንጫል ናቲ ዘዕለልዎ “ኤርትራውያን ሃገርና ንፈቱን ነፍቅርን ከም’ቲ ዝኣመሰለ፡ ሰብ ይወጽእ’ዩ ክትብል ስለዝተጐበአ ብምሒር ጨና ዝኣክል ነቲ ኢና ከነቕርበልኩም። ፈለማ ውዕሎኡ ንሓልፈላን ኢና። እዚ ዝያዳ ንኽድራዕ የሸግረካ። እንታይ ዝበለ ኣይሂ ደብዳብ’ዩ ዝርካቡ መግቢ ምብላዕ ስኢንና። ድሓር ኣብ’ቲ ብቐረባ ድፋዓቶም ዝነበረ ድፋዓት ዘዘንተወ ተጋዳላይ ተኪኤ በረኸት (ወዲ ከኣ ከም’ዚ ዓይነት ብቐጻሊ ክኸውን እላቦ። ወዲቕዎ ትግረም። ሰብ ውዕሎ’ውን እቲ ግን ካብ ዱኳናት ባጽዕ ተዓዲጉ ጨና ግንባር ጊንዳዕ፡ ምስ መንእሰያት ምውርራስ በረኸት) እዩ። እዚ ከኣ ንዓናውን ብዘዘለናዮ ሞያ ከመይ ቦታ ፈለማ ክኣትዉዎ እንከለዉ፡ ብሰሪ ፈረንጂ መጺኡና። ነቲ ጨና ብጡጥ ኣብ ታሪኽ ንምግባርን ዝተወደበ ምዃኑ ድሕሪ ንሱ ባህሪያዊ ኣደዃኹና ናይቲ ቦታ ኢልና ኣድሚዕና ንወጽእ ዓቢ ትምህርቲ ጽዑቕ ኣግራብ ኣመና ኣሸጋሪ ምንባሩ ኣፍንጫና ብምስኳዕ ክንፈትሖ ፈቲንና” ምግላጽ፡ መድረኽ ነቲ ኣብኡ ዝተቐበለናን ንባዕሉ ነቲ ህይወት ካብ ዘጸንከሩ ምንባሩ’ዩ እዩ። ነተን ጀጋኑ ኣደታትና ከኣ ተወሳኺ የዘንትዉ። ድሓር ግን ብደብዳባት ጸላኢ ክትብል እንከላ፡ ካልእ ምስ’ዚ ዝመሳሰል፡ ነቲ ዲጋ ዝከታተልን ጆሜትራ ዳኒኤል ዝገልጽ። “ምስ ጐረባብትኻ ኣሃዱታት ባህርያዊ ጸጋማት ሰጊረን ከም’ዚ ዝበለ ተተጀልዒፉ ወዲቑን ተቓጺሉን ዳርጋ ኣብ ከም ብዓል ጭፈታ ዝነበሩ ተጋደልቲ፡ መብራህቱ ኣረከቦ። ክትተሓጋገዝኳ ዘኽእል ኣይነበረን። እሞ ኸኣ ታሪኽ ሰሪሐን ከዘንትዋልና ብምብቃዐን ጐልጐል ከምዝተቐየረ ብምሕባር፡ ፋጎት ሩጥባ ሓሚሞም ኣብራኾም ተታሒዞም። ጆሜትራ፡ ዲጋ ጋሕቴላይ ንርሑቕ ድፋዓትና ሬሳ ኣብ ርእሲ ሬሳ ዝደራረበሉ ኰሪዕና ኢና’ሞ፡ ዋላ’ኳ ክንዳኻትክን ከይተረፈ ናብ ሰብ ይትኰስ ምንባሩ ብሰሪ ጥሜትን ድኻምን ዛሕሊን ዝመጸአ’ዩ ዝጠመተን ንዓበይቲ ዕላማታት ማለት ዝነበረ ኣህላኺ ኲናት። ምኽንያቱ፡ ሓደ ክንከውን እንተዘይከኣልና ኣጆኽን ኣሰርክን ይገልጹ። ብዜካ’ቲ ብሞርታራት ዝተቓጸለ ኢልካ ስለዝተገመተ ለሚን ኣምጺእካ ንጽሩይ ዝስተማይን ንሕርሻዊ ንጥፈታትን ወተሃደር ኣብ’ታ ዝነበርናያ እንተበጺሑ፡ ክንክተል ኢና እብለን” ብምባል ዛዚማ። ጫካ፡ ብፋጎት ነዲዶም ከምዘለዉዎ ብማይሽኰር በጽቢጽካ ብምሃብ ከዝፍወሱ ዝዓለመን ምዃኑ ብምግላጽ፡ ዓሰርተ ሽሕ ነቲ ሓደ ‘ብጻይካ በጺሑዋ’ዩ ንስኻ ከኣ ኣብ መወዳእታ ከም’ቲ ኣብ ቤት ሄክታር ከልምዕ ዝኽእል ክሳዕ ሓምሳ ጽሕፈት ሃማመተኤ ን/ዞ ጊንዳዕ ምክትታል ሚልዮን ሜተርኲብ ማይ ክሕዝ ከምዝኽእል ውዳበታት መንእሰይ ሳልም መሓመድ፣ ተገይሩ ከምዝተሃንጸ ይሕብር። “ዘውጻእካ ዝገለጸልና፡ እቲ ናይ ምውርራስ ኣጋጣሚ እንተውጻእካሉ ዘይትጠዓሰሉ” ብምባል ኣብ ን/ዞባና ጊንዳዕ ሓድሽኳ እንተዘይኰነ፡ ከኣ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ክንድኡ ዝኣክል እቲ ናይ’ቲ ዕለት ፍሉይ ዝገብሮ፣ ብኣካል ዲጋ ንምስራሕ ትብዓትን ቈራጽነትን ኣብ’ቲ እቲ ታሪኽ ዝተሰርሓሉ ምዃኑን መንግስቲ ዝተራእየሉ ዲጋ ምዃኑ ካብ ኣፍ ፈጸምቱ ምስማዕን ብልጫ ኣለዎ። ብምግላጽ “ክገብረሎም እንተዘይከኣልኩስ ስለ’ዚ እቲ ምውርራስ ብኸምዚ ናይ’ቲ ክነግረሎም ኣለኒ” ብምባል ኣብ’ዚ ዲጋ ዕለት ክሰጋገር ክድፋኣሉ፡ እቲ ናብ ድፋዓት ቀንዲ ኣበርከትቲ ጉልበት ንዝነበሩ ኣባላት ዘብጽሕ መንገዲ ከኣ ኣብ ክንዲ ከምቲ ሓይሊታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ነቲ ዲጋ ናይ ሽዑ መሰናኽል ዝበዝሖ፡ ብዝምችእ ብስምዒት ዋናነት ብትግሃትን ተገዳስነትን ክዋደድ ንላቦ።


ጥምርቲ ስድራ ቤት፡ መሰረት ስልጡን ሕብረተሰብ ሓሳባት ስድራቤት ሓንቲ ካብ ጥንታውያን ቀንዲ ግዳያት ሓድነትን ጥምረት ኣማራጺታት መራኸቢ ብዙሃን፡ ትካላት ሕብረተሰብ’ያ። ካብ ዘመነ ዝጎደላ ወጥሪን ምትፍናንን ዝዓሰላ ማለት ሳተላይት ዲሽን ፊልምታትን ቅድመ ታሪኽ ጀሚራ፡ ስድራቤት ስድራ፡ እቶም ፍቕሪ፡ ሓልዮትን ኢንተርነትን፡ ብደገ ድማ ዘየናሕሲ ከም ቀንድን ኣገዳሲትን ውዳበ ውሕስነትን ከም ባህርያዊ መሰሎም ጽልዋ መዛኑ፡ ዘተኣማምን ዕብየት ሕብረተሰባት ኮይና ክትቅጽል ሃንቀው ዝብልዎ ህጻናት’ዮም። መንእሰያት ኣብ ምርግጋጽ ኣዋጣርን ጸኒሓን ኣላን። መብዛሕትኦም ባህርያዊ፡ ስነ ኣእሞሮኣዊ፡ ባህላውን ተሃዋሲን መዋእል እዩ ክበሃል ሰባት ካብ ስድራቤት ቦቒሎም መንፈሳዊን ርውየት፡ ኣብ ውሽጢ ይከኣል። ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኣብ ሕቕፎ ስድራቤት ዓብዮም፡ ስድራቤት ጥራይ ዝርከቡ፡ ብኻልእ ኩነታት ሚዛናዊ ምቁጽጻርን ተመርዕዮም፡ ሓዳር ወጺኦም፡ ትካል መናበዪ ህጻናት ክትክኡ ምክትታልን ሓለፍቲ ስድራ ማለት ስድራቤት መስሪቶም ይቕጽሉ። ኣብ ዘይክእሉ መሰል ቆልዑ ወይ ኣቦን ኣደን ንደቆም፡ ካብ ኣዛዝን መብዛሕትኡ ባህልታት ወለዶታት ህጻናት’ዮም። እዞም እተጠቕሱ ተኣዛዝን ናጻ ዝኾነ ምቅርራብን ብኸምዚ ኣገባብ እናተተኻኽኡ መሰረታውያን ድልየታት ዝጎደሎም ዕርክነታዊ ምብህሃል ኣብ መንጎ ቀጻልነት ሕብረተሰባት ይረጋገጽ። ቆልዑ፡ ስልጡን ሕ/ሰብ ንምህናጽ ሓለፍቲ ስድራን ደቆምን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝግበር ጻዕሪ፡ ሃጓፍ ክፈጥሩ ኣብ ጻዕሪን ኣፍራይነትን እተሞርኮሰ ስድራቤት ብመርዓ ይኹን ዘሎ ተኽእሎ ልዑል’ዩ። እኹል ስርዓተ መጎስን ሞሳን ምትእትታው ብኻልእ ኣገባብ ዝተጠምሩ፡ ኣቦ፡ ዝዓበየ ንእሽቶ መጋባእያ’ያ ክትበሃል ካብ ባህሊን ክብርታትን ልምዳዊት ክንክንን ናብዮትን ስድራቤት ብደረጃ ስድራቤት ክልመዱ ዘለዎም ኣደን ደቆምን ትውክል። ብጡብነት ትከኣል። ኣብ’ታ ንኣባላት ስድራ ስድራቤት እናወጸ ዝኸይድ ዘሎ ዝጎደሎም ቆልዑ፡ ፍርሒ፡ ሕርቃን፡ ረቛሒታት እዮም። ብዘይካ’ዚ ኣብ ይኹን ብኻልእ ኣገባብ ዝርዓሙ፡ ጠሚራ እትሓቁፍ ገዛ፡ ኣቦን ኣደን ናጽነት ጾታዊ ርክብ ኣብ መንእሰያት ብስጭት፡ ተስፋ ምቑራጽ፡ ተነጽሎ፡ ሓቅን ጭብጥን እተሞርኮሰ እወንታዊ ናይ ሓባር ገዛን ዝምድናን ዝውንኑ ንውሉዶም ባህሊን ልምድን እቲ ገለ ካብቶም ንኽብርታት ልምዳዊት ግዙኣት ሓደገኛ ልምድታት ዝኾኑ ባህርያት ንምስራጽ ዝሕግዝ፡ ጌጋታት ብጉጅለ ዝቖሙ ሰባት’ውን፡ ሕብረተሰብ ብዝጠልቦ መሰረት ስድራቤት ዝትክኡ ዘለዉ ቀንዲ መንእሰያት ዝህነጹላ ገዛ ትኸውን። ንምእራም ዝዕላምኡ መቕጻዕቲ ስድራቤት ከቑሙ ወይ ክውክሉ ከዕብይዎም ክናብዩዎምን ሓላፍነት መለለዪ ዘመናዊት ስድራቤት ድኽነትን ዘይርጉእ ኣከባብን ዘይኮነ ተግሳጽን መግናሕትን እውን፡ ይኽእሉ። ስድራቤት ብብዝሒ ኣለዎም። ኣብ ዝብጻሕ ዝበጽሑ ዝኾኑ ዘለዉ ረቛሒታት’ዮም። ከም ቀንዲ ጠንቂ ትሑት ክንክን ኣካል ግቡእ ምኹስኳስ ኮይኑ ኣባላታን ቅርጻን ክትፈላለ ትኽእል። ደቆም ድማ፡ ናቶም ሓላፍነት እዚ ብፍላይ ኣብ’ቲ ስልጡን ኣብ ቆልዑ’ኳ ክግለጽ ዝኽእል ክስትውዓለሉ ዘለዎ’ዩ። እታ ዝነኣሰት ስድራቤት ብኣቦን ወሲዶም ዝዕበይዎም ኣቦን ዝበሃል ምዕራባዊ ዓለም ዝቐውም እንተኾነ፡ ኣብ ርኹባት ስድራቤትን ኣደን ዝቖመት ክትከውን ከላ፡ እታ ብኣጠቓላሊ፡ ጥዕይቲ ስድራቤት ኣደን ብሓላፍነት ክጥውርዎምን ዘሎ ስድራቤት እምበኣር፡ ጠንቅን ሰላም ዝሰፈኖ ሃዋህውን እንተኾነ፡ ዝዓበየት ወይ ዝሰፍሐት ድማ፡ ኣቦ፡ ኣብ ድልዱል መሰረት ሓዳር’ያ ክኣልይዎምን ሓልፍነት ይቕበሉ። ውጽኢትን ናይ’ዞም እተጠቕሱ ቁጠባውን ውልቃውን ድልየታት ኣደ፡ ደቆምን ደቂ ደቆምን ብወለዶ ክትህነጽ እትኽእል። ሓዳር ሕብረት ውሕስነት ድሕነትን ናብዮትን ረቛሒታት’ዮም። ቀዳምነት ዝህብ ኣረኣእያ ሓላፍቲ ዝዛመዱ ኣባላትን ዝሓዘት፡ ዝበዝሑ ክልተ ኣንጻር ጾታ ከም ምዃኑ ኣባላት ዘለዋ ዓይነት ስድራቤት’ያ። ኣብ ሓንቲ ስድራቤት እምበኣር ብድፍኢት ዓውለማ እናስፋሕፈሐት ስድራ፡ ንቖልዑ ናብ ካልኣዊ ደረጃ መጠን፡ ኣብ ማዕርነት፡ ሓድነትን ተማላላእን ተደጋጋፍን’ዩ። እትኸይድ ዘላ ዘመናዊት ስድራቤት ኣውሪዱ ዘወግን ኣተሓሕዛ ኮይኑ ምትእምማንን፡ ኣካላዊን ስምዒታውን ስድራቤት ብዙሓት ዕማማት ስድራቤት መሰረታዊ ክእለታት ቀንዲ ተልኣኾኣ፡ ብሓድሕዳዊ ዝቕጽን ዘሎ’ዩ። ዕብየት ተጻመድቲ እተሰረተ ምስ እትዓሞም እኳ እንተኾነት፡ እዞም እትቐስመላ ቤት ትምህርቲ’ውን’ያ። ሓልዮትን ፍቕርን እተጠምረት ገዛ ስለዚ ሓድነታ ዝሓለወት ስድራ፡ ዝኸውን ብኹሉ መምዘኒታት፡ ዕማማት እዚኣቶም ካብ ባህሊ ናብ ዲሲፕሊን ኣብ’ታ ገዛ ይጅምር። ምህናጽ ምዃኑ ተሪፉ፡ ቆልዑ ጥራይ ብትምህርቲን ሞያን እተሃንጹ፡ ጥዕይቲ ስድራቤት ክትህነጽ ባህሊ ክፈላለዩ ይኽእሉ። ኣብ ካብ ወላዲ ናብ ዉሉድ ክመሓላለፍ ዝውለዱላ ንእሽቶ ፋብሪካ እናኾነት ሓያል ዲሲፕሊን ዝውንኑ፡ ኣብ ትኽእል። ስድራቤት ቀጻልነታ መብዛሕትኡ ሕብረተሰባት ግና ዝድለ ሞያ፡ ኣብ’ታ ገዛ ይወራረስ። ትኸይድ ኣላ። ቀዳምነቶም ኣብ ሓድሕድ ምክብባር፡ ምትእምማንን ንምውሓስ ኣብ እትገብሮ ጻዕሪ፡ ስድራቤት ቆልዑ ወሊዳ እተዕቢ ብሕድነት ምንባር ኣብ’ታ ገዛ ትምህርቲን ስራሕን ዝኾነ፡ ኩነታት ማዕርነትን ከምኡ’ውን ቅድሚ ደገፍን ምትብባዕን መንግስታውያንን ኣሃዱ ሕብረተሰብ’ያ። ቆልዓ ወሊድካ ይስርት … ወዘተ. ኩሎም እዞም ደቆም ብግቡእ ዘይከታትተሉ ኣቦን ውልቃዊ ረብሓታት፡ ረብሓ እኩብ ዘይመንግስታውያንን ትካላት ምዕባይ ኣቃሊልካ ዘይረአ፡ ዘየቋርጽ ባህርያት እዚኣቶም ኣብ ስልጣነ፡ ኣደን፡ ብዝሖም ካብ ግዜ ናብ ግዜ ጉጅለ ዘቐድሙ መንእሰያት ኣብ ኣገዳሲ ምኳኑ ምግንዛብ ኣገዳሲ’ዩ። ህንጸት ሕብረተሰብ ስለ ዝኾነ፡ ካብ ምርግጋእን ቀጻልነትን ሕ/ሰብ ልዑል እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። መሰረታዊ ምህናጽ ዘለዋ ኣበርክቶ ኣዝዩ ምኽንያቱ ስልጡን ሕብረተሰብ፡ ቀንዲ ተልእኾታት ስድራቤት’ዩ። እጃም ዘለዎ ኣብ ስድራቤት ዝርከቡ ተልእኮ ስድራቤት ከም ኣላይትን ሎዑል’ዩ። እዚ ዘለናዮ መዋእል፡ ብዘይ ጥምርቲ ስድራቤት ክቐውም ቆልዓ ወሊድካ ምዕባይ፡ ክንክን፡ ሓለፋታት እዮም። ኮስኳሲትን ቆልዑ፡ ብመዋእለ ብገዛ ንባህሊን ክብርታትን ሕ/ሰባት ስለ ዘይክእል። ሓልዮት፡ ፍቕሪ፡ ውሕስነት፡ ምስራጽ ካብ ዝሓለፉ ዘመናት፡ ብፍላይ’ኳ ህጻናት ክትካእ ምርኣይ ልሙድ ዝጻረር፡ ንቖልዑን መንእሰያትን መስረታዊ ስነምግባርን ባህልን መጽሔት መንእሰይ ቍ.84 ድሕሪ ምስፍሕፋሕ ኢንዱስትርያዊ ተርእዮ እናኾነ ዝመጽእ ዘሎ’ዩ። ናብ ዘይተደልየ ኣንፈት ዘማእዝን ሕብረተሰብ…. ወዘተ የጠቓልል። ሰውራ፡ ቅርጽን ሓላፍነትን ብግዜን ቦታን ዝድረት ዘሎ ርክብን እዚ ቀጻሊ ምክትታልን ምንባይን ስድራቤት፡ እናተቐያየረ ክመጽእ ምብህሃልን ኣብ መንጎ ኣባላት ዝሓትት ብዝኾነት ትካል መንግስታዊ ጸኒሑ። ስለዝኾነ ድማ፡ ስድራቤት ስድራቤት ኣብ መንጎ ኣባላታ 6 ሓጸርቲ ጽዋታት ይኹን ብሕታዊ ዘይትካእ ዕዮ’ዩ። ልምዳዊትን ዘመናዊትን ተባሂላ ምርሕሓቕ ክፈጥርን ንሓድነት ገዛ መብዛሕትኡ ስድራቤታዊ ክትምቀል ጀሚራ። እታ ልምዳዊት እታ ስድራቤት ክበታትን ይረአ [1] ሓደ እዋን ኣብ ሓደ ዓዲ ኵሎም ነበርቲ ናይታ ዓዲ፡ ዝናብ ስለ ንጥፈታት ዝካየደላ ማእከል ስሕበት ስድራቤት እዞም ኣብ ላዕሊ ኣሎ። ምርግጋጽ ቁጠባዊ ውሕስነት ዝኣበዮም ክምህለሉ ተኣከቡ። ካብ ኵሎም ሓደ ጥራይ ጽላል ሒዙ ኣባላት ስድራ’ያ። ገዛ ኣባላት እተጠቕሱ ዕማማትን ባህርያትን ቀዳምነት ብምሃብ ነገራዊን መጽአ። እዚ እምነት እዩ። ስድራቤት ማሕበራዊ ክብርታትን እትውንን ክትከውን እንከላ፡ እታ ገንዘባውን ሃብቲ ንምኽዕባት ሃነፍነፍ ክእለታትን ዝመሃሩላ፡ ሓድሕዳዊ ዘመናዊ እትባሃል ስድራቤት ድማ፡ ዝብሉ፡ ስምዒታዊ፡ መንፈሳውን [2] ንሓደ ህጻን ናብ ላዕሊ እናወርወርካ ከተሰራስሮ እንከለኻ፡ እቲ ፍቕሪ፡ ሓልዮት ምክብባርን ምስ በብመድረኹ ዝኽሰቱ ቁጠባዊ፡ ስነ ኣእሙሮኣውን ዕቤት ደቆም ህጻን ክትቆልቦ ምዃንካ እናፈለጠ ይስሕቀካ። እዚ’ውን እምነት እዩ። ምትሕግጋዝን ዝህነጸላ ኣገዳሲት ባህላውን ማሕበራውን ለውጥታት፡ ምክትታል ዕሽሽ ዝብልዎ ስድራ ቦታ’ያ። ብፍቕሪ ሓልዮትን ዕማማታን ሓላፍነታን እናተለዋወጠ ቤታት ቁጽሮም ውሑድ ኣይኮነን። [3] ነፍሲ-ወከፍ ምሸት ናብ ዓራትና ክንድይብ እንከለና፡ ንጽብሓይቱ ምክብባርን እትልለ ገዛ፡ ምንጪ እትመጽእ ዘላ ዓይነት ስድራቤት’ያ። ተኽእሎታት ናጻ ምንቅስቓሳትን ብህይወቱ ክንህሉ ዲና ኣይክንህሉን ብዘይ ዋላሓደ መረጋገጺ፡ ኣላርም ስምዒታዊ፡ ስነኣእሙሮኣዊ፡ ኣካላዊን ሓርነት ጾታዊ ርክብን ኣብ መንጎ መሊእና ንድቅስ። እዚ ተስፋ እዩ። ማዕርነት ዝሕመረቱ ኣተሓሳስባታት ማሕበራዊን ውሕስነት ትኸውን። ሰብ ሓዳር ዘይምትእምማን ኣብ መንጎ ደቂ ተባዕትዮን [4] ብዛዕባ ጽባሕ ንፈልጦ ዘይብልና፡ ንጽባሕ ዝኸውን መደብ’ውን ገዛ፡ ኣባላት ስድራቤት ምክፍፋል ብምፍጣር ንምርግጋእ ስድራቤት ደቂ ኣንስትዮን፡ ምስፍሕፋሕ ንሕንጽጽ ኢና። እዚ ርእሰምትእምማን እዩ። ዕዮ ዘካይዱላ፡ ፍልልይ ምስ ዝረአ ይፈታተን ኣሎ። እዚ ዘኸትሎ ሳዕቤን ዕድል ትምህርቲን ሞያታትን ፍልልያቶም ዘጽብቡላ፡ ነንሕድሕዶም ዝሙትን ፍትሕን እናስፋሕፈሐ፡ ንክልቲኡ ጾታ፡ ተኽእሎታት ናጻ [5] ናብራ ሓሽኪሩ ከም ዘሎን ፍትሕ ነጊሱ ከም ዘሎን እናፈለጥና፡ ዝበሃሃሉላን ዝመሃሃሩላን፡ ንጽቡቕን ርዝነት ቃልኪዳን እናፈኾሰ ይኸይድ ምንቅስቓስን ሓርነት ምርጫታትን፡ ንምርዖ። እዚ ፍቕሪ እዩ። ዝበለጸን ሓሊና እትኸይድ፡ ሕማቕ ምህላዉ ካብ ቀንዲ ምልክታት ንጽልዋ ምዕራባዊ ባህሊ ዝረዓመ ነገር ምስ ዘጋጥም ድማ፡ ክፉኣ ዘመናዊት ስድራቤት ኮይኖም ኣብ ውልቃውነትን ኣህላኽነትን [6] እዘን ሽዱሽተ ጽዋታት ምንባብና በረኸት እዩ። እዚ በረኸት ምስ ሰቲራ ጉዕዞኣ እትቕጽል፡ ተግባራታ ኣለዉ። እተሞርኮሰ ቁጠባዊ መነባብሮ፡ ካልኦት ከነዋግዓሉ ኢና። እዚ ሓልዮት እዩ።


1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ይቕረብ። ቤት ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ነጃት ሙሳ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣስመራ ተኸሰስቲ ሃብተኣብ ተድሮስ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ ን14/5/26 ከሳሲት ወ/ሮ ሂወት ፍትዊ ተኽለ፡ ወልደሚካኤልን ኣልማዝ ስብሃቱ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ኣብ ቤ/ት ፍርዲ ይቕረብ። ተኸሳሲ ኣቶ ረዘነ ፍስሃየ ሞጎስ፡ ተኽኣ ገብረመድህን ወልዱ፡ ብዓል ዑቕባጋብርን፡ ከሳሲ ባንክ ልምዓትን ቤተይ ተስፋጋብር ሃይለ ሓድጉ ማዕድን ልኡል የውሃንስ ምባል ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ቤት ፍርዲ-ሰንዓፈ ወፍርን፣ ንልቓሕ ዝምልከት ክሲ ተሪፉ፡ ኮኾብ ልኡል የውሃንስ ተባሂሉ ን14/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተ ስለዝዓረፈ፡ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ኣቕሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ታደሰ ኣለማየሁ ገብረየሱስ ምባል ይተኣረመለይ ስለዝበለ፣ ዝቃወም ዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን5/5/26 ኣብ ተሪፉ፡ ታደሰ ኣለማ ገብረየሱስ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክርአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቁ.41 ቅረቡ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ት/ዕድመ ኣይመን መሓመድ ዑመር፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤት ፍርዲ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ሞግዚት ነጃት ዮሱፍ ሱሌማን፡ ወ/ሮ ዘየለኹሙሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። ነጃት ዮሱፍ ሱሌማን ምባል ተሪፉ፡ ኣማኒኤል መሓሪ ተወልደ ምባል ተጸዋዕቲ 1.1 ፌቨን ንጉሰ 1.2 ሄለን ሰምሃር ሃብታይ ኣርኣያ፡ ኣቦና ሃብታይ ተሪፉ፡ ሄርሞን መሓሪ ተወልደ ጌትነት 6.ተኸስተ ወልደማርያም፣ ኣርኣያ ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ብስም ኑርያ ኑር ኣማን +4 ኣብ ምም/ ንኡስ ዞባ ኣኽርያ ጎደና 168ኣመልካቲ ተስፋይ ወልደማርያም፡ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ 3 ፕሎት 14 ፓርሰል N ዚፕ ኮድ 1A168 ቁጽሪ ገዛ 35 ዝፍለጥ፡ ኣብ ልዕሌኹም ንውህብቶ ምጽዳቕ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 150 ት/ሜ ብቁጽሪ ካዳስተር IBRASM019666 ተመዝጊቡ ዝርከብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝምልከት ክሲ ተመስሪቱ ስለዘሎ፡ እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ዘይንቀሳቐስ መንበሪ ገዛ ስለ ዝሽጥናዮ’ሞ ናብ ስም ዓደግቲ ከነመሓላልፎ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን28/4/26 መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ሰለማዊት መሓሪ ተወልደ ምባል ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ተሪፉ፡ ደሊና መሓሪ ተወልደ ተባሂሉ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ምሕረት ካሕሳይ በርሀ፡ ኣደይ ጉዖይ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ ስምረት ባይራይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ 1 ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን21/4/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ጓላ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ይቕረብ። ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን የቕርብ። እንተዘየቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ወ/ሮ ኣድሓነት ይትባረኽ ካሕሳይ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ኣዴና ውዳሰ ወልደገብሪኤል ገብረየሱስ ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ከሳሲ ኤፍሬም ኣብራሃም ወልደስላሴ፡ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይን ይቕረብ። መስዑድ ዓብዱልመሊክ ብወኪል ለኣከ ኣብራሃም፡ ተኸሳሲት 2 ተተካእትን ወረስቲ ምዃንና ወ/ሮ ኣርያም ግርማይ ወልደስላሴ፡ ገብሪኤላ ተኽለኣብ ኪዳነ፡ ብዓል ቤተይ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ገዛኢ ኣስፍሃ መንግስቱ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ዕዳጋ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/5/26 ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ ብስም ጽጌረዳ ተስፋይ ተወልደ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00044308 ዝኾነ፡ እኽሊ መጋባእያ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ 11 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና 192 ቁ.ገዛ 20 ዝርከብ ናይ ወ/ሮ ሰማይነሽ በየነ ገብረሚካኤል፡ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ድኳን ትካለይ፡ ንኣቶ መረስዕ ተወልደብርሃን ኣውዓሎም፡ ኣድራሻ ዞባ ብዓል ቤተይ ዮውሃንስ ተድላ ዘርኡ እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ነፍልጥ። ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና192-1ቁ.ገዛ 25 ካብ ዕለት 03/03/2026 ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ደረጃ 10 መጋባእያ ይቕረብ። ክሳብ ዕለት 28/02/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ከሳሲ ኣቶ ልኡል ሃይለ ተስፋይ፡ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ተኸሳሲት ወ/ሮ ቅሳነት ገብረኺዳን፡ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ናይ ሓዳስር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ጓዕዳድ ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ዕዳጋ እኽሊ መጋባእያ ነፍልጥ። ወ/ሮ ኣዜብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ይቕረብ። ብዓል ቤተይ ስዩም ወልደገብሪኤል ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ጽጌረዳ ተስፋይ ተወልደ ነጋሽ ርእሶም ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ነፍልጥ። ነጋሽ በረቐ ሃብተሚካኤል ተባሂሉ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ብስም ልኡል ኢሳቕ ኣርኣያ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00035776 ዝኾነ፡ ኣብ እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/5/26 ሃብተማርያም ተወልደ ኣብርሃም፡ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 4 ኣስመራ ጎደና ዓይገት ቁ.ገዛ 191 ዝርከብ ናይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስም ኣደይ ምላሹ ገፋው ምባል ቤት መስተን ቢላርዶን ትካለይ፡ ንኣቶ ተስፋልደት ተስፋስላሴ ገብረስላሴ፡ ኣቶ ኣማኑኤል ቴድሮስ፡ ኣቦሓጎ ወላዲና ሩታ ሙልጌታ ኣርኣያ ምባል ተሪፉ፡ ተሪፉ፡ ምላሹ ከፈላ ተስፋይ ተባሂሉ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና 113-1ቁ.ገዛ - ካብ ዕለት መኮነን ደባስ ክፍለን ኣዴና ወላዲትና ከንኣን ሙልጌታ ኣርኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም 01/03/2026 ክሳብ ዕለት 28/02/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ ሕርይቲ ወልደጽዮንን ስለዝዓረፉ፡ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ኣነ ተተካሊ ወዶም ምስ 1ሓፍተይ እንተሎ፡ ን12/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ይቕረብ። ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ወ/ሮ ነብያት ብርሃነ፡ ሓትነይ ሻሹ ከሳሲት ወ/ሮ ኣረጋሽ ንርኣዮ፡ ተኸሳሲ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ወርቅ በራኺ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ልኡል ኢሳቕ ኣርኣያ ኣቶ ዓወት ገብረ ወልደኣብ፡ ናይ ኣርባዕተ ኣሕዋተይን ምስ 4 ወረስቲ ካሕሳይ ዑቕባሚካኤል ተስፋይ፡ ገንዘብ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ሓትነይ ነ/ሄር ከበደሽ በራኺን፡ ምስ ብዓልቲ ቤተይ ጽገ ማህደረ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/5/26 ኣብ 3 ኣኮታተይን ወረስቲ ምዃንና ብስም ሳሙኤል ገብረኣብ ተድላ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00036613 ዝኾነ፡ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ሕሽመለ ቁ.ገዛ 42 ዝርከብ ናይ መስለይ ይተሓለወለይ፡ 1ጓልና ድማ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ ን8/5/26 ኣብ ቀዳማይ ደረጃ እንዳ ስጋ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ብስራት ዮሃንስ ገብረመስቀል፡ ኣድራሻ ዞባ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለዝበለ፣ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰረጀቓ ቤ/ት ፍርዲ ደቀምሓረ ይቕረብ። ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ኣፍላጥ ቁ.ገዛ 11፣ ካብ ዕለት 16/01/2025 ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ክሳብ ዕለት 15/7/2026 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እምባደርሆ 10ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሂወት ገብረዝጊ፡ ደቂ ሓወይ ነፍ/ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ከሳሲት ገነት ዮውሃንስ፡ ተኸሳሲ ሄር ተስፋይ ገብረዝጊ ሰለሙን፡ ደሃይ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ኣቶ በየነ ብርሃነ እምሃጽዮን፡ ኣደይ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ለተኺዳን መስፍን ፍሱሕ ስለዝዓረፈት፡ ግርማጼን ሕድሪት፡ ኣብ ልዕሌኻ ናይ ስለ ዘይብሎም፡ ጥፉኣት ተባሂሉ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን29/4/26 ኣብ እንተሎ፡ ን8/5/26 ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ሳሙኤል ገብረኣብ ተድላ እንተሎ፡ ን6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ቤ/ፍ ደቀምሓረ ይቕረብ።


1ይ ቤት-ፍርዲ መቐርካ ዝዓረፈት፡ ንሕና 3 ደቃ ወረስቲ ያፌት ገብረዮሃንስ ኪዳነ ወልደ ምባል ምዃንና ይረጋገጸላን ስለ ዝበሉ፣ ተሪፉ፡ ያፌት ገብረሃንስ ኪዳነ ወልደ ኣቶ ያፌት ሚኪኤል መስፍን፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ቤት ትምህርቲ ቀሺ ነገደ ተፈሪ፡ ወዲ ኣሞይ ኢንጅ/ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ምራሕ መኪና ንግዳዊ ትካሎ፡ ‘ማክሪና ቤት ትምህርቲ ምራሕ መለስ ወልደገርጊስ ዘርኣጽዮን፡ ጥፉእ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ መኪና’’ (MAKRINA DRIVING SCHOOL) ተባሂሉ ክስየመሎም ተባሂሉ ብቤ/ፍ ስለ ዝተኣወጀ፡ ኣነ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ 1ይ ቤት-ፍርዲ መንሱራ እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ ፋጥና ዓሊ ሼጋ ኣውሪን ምባል ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/4/26 ወልደ ጐሸር ባርማርያም ምባል ተሪፉ፡ ተሪፉ፡ ፈኪ ሼጋ ኣውሪን ተባሂሉ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወልዱ ክፍለማርያም ገብረማርያም ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ከሳሲት ጽንዓት ፍስሃ በላይ፡ ተኸሳሲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣቶ ፍስሃ በላይ፡ ንኣቦነት ዝምልከት ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ይቕረብ። ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፍትዊ ባርያሚካኤል ገብረኺዳን ብሕጋዊ ወኪል ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ ዝተበሃለ፡ ብስም ተጸዋዒ መሰረት ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ወ/ሮ ኣርሴማ ኢሰያስ ሃብተማርያም፡ ዝተፈቕደለን ናይ መሸጢ ችኮላታ፡ ኮንስትራክሽን ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ካረሜለን ብሽኮትን ንግዳዊ ትካለን፡ ‘‘ቤላ መሸጢ ካረሜለ፡ ችኮላታን ፈረጅ ማሕሙድ ኣድም ምባል ዮውሃንስ መልከ ሃብተ ዝተመዝገበት ብሽኮትን’ (BELLA CHOCOLATES SWEETS&BISCUITS 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላበርዕድ ተሪፉ፡ መሓመድ ማሕሙድ ኣድም መኪና ቶዮታ ስራሓት ጃፓን ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝኾነት፡ ቁ/ሰሌዳ ER3.09112 ቁ.ቻሲ ኣቶ ግርማልኡል ተኽለብርሃን ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ RN40,089483 ዝተሰርሓትሉ ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ክፍሊት፡ ብዓልቲ ቤተይ ትርሓስ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓመት 1981፣ ዋጋ 47,500 (ኣርባዓን መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ተኽለ ገብረስላሴ ስለዝዓረፈት፡ንዓይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ሸውዓተን ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን) 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ ሸይጡለይ፡ ስም ስለ ዘየመሓላለፈለይ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ 8 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እድሪስ መሓመድ ኢብራሂም ብሕጋዊ ወኪል ን26/4/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተሎ፡ ን3/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ እድሪስ ጅምዕ መ/ድ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ራሄል ደሴ ብርሃነ፡ ዝተፈቕደለን ናይ ቅድመ ትምህርቲ ንግዳዊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/4/26 ትካለን፡ ‘‘ተስፋ ቅድመ ትምህርቲ’ (TESFA KINDERGARTEN) ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ፎርቶ ሳዋ ዳኒኤል ደበሳይ ወልደየውሃንስ፡ ኣደይ ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ጻድቃን ገብረእግዚኣብሄር ሃይሉ፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ሃኒባል ኣብርሃለ ምባል ተሪፉ፡ ኣሃኒባል ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ብሂወት ከላ መንበሪ መሬት ምስ መሓሪ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ኣባይቲ ኣብ ከረን ምምሕዳር ከባቢ ደሊና ገብረመስቀል በርሀ ምባል ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። 02 ፍቓድ መሬት 182.4 ት/ሜ ተሪፉ፡ ዲያና ገብረመስቀል በርሀ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ኣብ ልዕሊኡ 2 ክፍሊ ገዛ ብቁ/ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ መወከሲ 303512 ዝተጻረየ ብህያብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ መልክዕ ስለ ዝሃበትኒ፡ ብተወሳኺ ናይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓድጉ ሕሳቡ መብራህቱ ምባል ትካል ቦታ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ 02 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ተሪፉ፡ ሓድጉ ጎመድ መብራህቱ ወ/ሮ ህድኣት ገብረማርያም ጋይም፡ ዝተፈቕደለን ናይ ምጥሓንን ዝርከብ ስፍሓቱ 177/63 ት/ሜተር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ምዕሻግን ጨው ንግዳዊ ትካለን፡ ‘‘ግርማይ መጥሓንን መዕሸግን ጨው’’ ኣብ ልዕሊኡ 3 ክፍሊ ክሽነን ሽቓቕን ከሳሲ ኣቶ ናስር ዓሊ በሽር፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ (GIRMAY SALT GRINDING & PACKING) ተባሂሉ ክስየመለን ዘሎዎ መወኪሲ ቁ.303513 ዝፍለጥ ኢብራሂም እድሪስ መሓመድ፡ ናይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ስለ ዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል ስለ ዝሃበትኒ፡ ዝቃወም እንተሎ፡ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ 2ይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣፍዓበት ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/5/26 ኣብ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ መጋባእያ ይቕረብ። ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ሳዕድያ መሓመድ ኣድም ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሳልሕ መሓመድዓሊ መሓመድ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ ስዒዳ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ ማሕሙድ ዓሊ መሓመድ ዓሊ ኢብራሂም ተባሂሉ ክብራ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ክብራ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ተኽልያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ እንተሎ፡ ን28/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ሓበሬታ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ይቕረብ። ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ከሳሲት መድህን ወልደትንሳኤ ባርካይ፡ ኤርትራ ተኸሳሲ ኤልያስ ረዳእ ሓይለሚካኤል፡ ብስም ዮውሃንስ ኪዳነ ገብረእግዚኣብሄር ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ናይ ፍትሕ ጉዳይ ቀሪቡልካ ስለ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ ASL00037998 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና 117ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ 5 ቁ.ገዛ - ዝርከብ ናይ ፒዘርያ ትካለይ፡ ንኣቶ ጴጥሮስ ረዘነ በላይ፡ ኣድራሻ ን20/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰምበል ጎደና ፈቲቪ ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2026 እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክሳብ ዕለት 31/12/2028 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:00 – ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል 12:00 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:00 – 6: 00 ድ.ቀትሪ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ብቁ.ስልኪ 110179 ደውሉ። ነፍልጥ። 1.ወ/ሮ ቁምሻት ተኽለ ክፍለማርያም ቁ.ሳ.ፖስጣ 5537: E-mail: bidhonational@gmail. 2.ወ/ሮ ኣስራር ተኽለ ክፍለማርያም ዮውሃንስ ኪዳነ ገብረእግዚኣብሄር com 3.ወ/ሮ ኣበባ ተኽለ ክፍለማርያም፡ ሕጋዊ ወኪል ቅሳነት ተፈሪ ክንፈ ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ኣዴና ቅድስቲ ዘርኡ ጀሃድ ስለ


1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ወ/ሮ ምልእተ ኣስፍሃን ስለዝዓረፉ፡ ዓብደላ መሓመድ ኣድም ምባል ማእከል ኣስመራ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ተሪፉ፡ ዓብደላ መሓመድኣድም ኣቶ መሓሪ ዓንደመድቀል ሰቛር (ወኪል)፣ ዝተፈቕደሎም ናይ መሸጢ እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ንብረት ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ናውቲ ህንጻን ሕርሻን ንግዳዊ ትካሎም፡ ‘‘ኣስማሪና ናውቲ ህንጻን ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ናጽነት በላይ ኣርዓዶም፡ ተጸዋዒት ሕርሻን ’’ (ASMARINA RETAIL CONSTRUCTION &OR ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። AGRICULTURAL MATERIALS) ተባሂሉ ክስየመሎም ስለዝሓተቱ፡ ሜሪ ጸሃየ ቀለታ፡ ንጉዳይ ውክልና ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ምስራዝ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኪ ስለ መሓመድጅምዕ መሓመድ ይቕረብ። ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ መሓመድጅምዕ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። መሓመድሓምድ መሓመድዓሊ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ኣብ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ወ/ሮ ንጽህቲ ረዘነ፡ ብዓል ቤተይ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣለምሰገድ ተወልደ ማሕሙድ ስለ ነፍልጥ። ዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ጎዳይፍ ጎደና ተጋደልቲ ቁ.ገዛ-- መለለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ገዛ ASD00048495 ከባቢ ዚፕ ኮድ ጎዳይፍ IA714 ስፍሓት መሬት ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዑመር ኖራይ ዑመር ምባል ወ/ሮ መኣዛ ተጠምቀ ተስፋጼን፡ ብግምት 44.ት/ሜ ብስም ሳሙኤል መሓሪ ገብረማርያም +5 ብቁጽሪ ብዓል ቤተይ ኣባዲ ግደ መንግስቱ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/5/26 ኣብ ተሪፉ፡ ዑመር ኑር እድሪስ ተባሂሉ መዝገብ 8524/25 ዝተመዝገበ፡ ንኣቶ መሓሪ ኤልያስ ሃይለማርያም ስለ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ዝሸጥናሉ’ሞ ናብ ስሙ ከነመሓላልፎ ስለ ዝኾንና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ውሽጢ 30 መዓልታት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወ/ሮ ኣማኒ ሙሳ መሓመድዓሊ፡ ይቕረብ። ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት/ጽ/ካዳስተር ቤት/ጽ/ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ኣቦይ ሙሳ መሓመድዓሊ ሱሌማን ኖታሪ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ብዘለና ኦርጅናል ደኩመንት ጉዳይና ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን28/4/26 ስለዝተሰወአ፡ ኣነ 1 ጓሉ ወራሲት 1ይ ቤት-ፍርዲ ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ቶኾምብያ ወኪል ፍዮሪ ንኣምን ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ሰናይት ኣብርሃም ሰመረ፡ ስም 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ይቕረብ። ኣደይ ጽሃይቱ ገሰሰው ኣብርሃ ምባል ረዘነ በረከት ሃብተገርግስ ምባል 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ተሪፉ፡ ትዕበ ክፍለ ጉልበት ተባሂሉ ኣነ ወራሲት ናይ ነፍ/ሪት ወላዲተይ ሚዛን ወልደጋብር ዘወልዲ ተሪፉ፡ ሃኒባል በረኸት ሃብተገርግስ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝኾንኩ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ፡ ዞባ 4 ምም 12 ቁ/ሎታ 15 ቁ/ፓርቸላ ተኽለሰንበት ፍስሃጼን ገብረስላሴ ተባሂሉ ይተረመለይ ስለ ዝበለ፣ እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። N ብግዝያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ከተማ ቁጽሪ ምስክር ወረቐት ምባል ተሪፉ፡ ተኽሉ ፍስሃጼን ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ 106872 ብመወከሲ ቁ/107770 ተመዝጊቡ ዝርከብ ዘይንቀሳቀስ ገብረስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንብረት ገዛ፡ ብውርሲ ካብ ወላዲተይ ዝረኸብኩዎ፡ ናብ ስመይ ናብ ስም ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ኣብ መርሃዊት ጸጋይ ወልደስላሴ ምባል ወራሲት ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተሪፉ፡ ሜላት ጸጋይ ወልደስላሴ ወ/ሮ ንግስቲ ገብረሂወት ኪዳነ፡ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኣቦይ ገብረሂወት ኪዳነ ገለን ኣደይ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ብመንገዲ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓልሓል ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/4/26 ኣብ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ለተሚካኤል ክፍለ ሃብቱን ስለዝዓረፉ፡ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ 4 ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ዓብደላ መሓመድ ጅምዕ ሁመድ ጉዳይና ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደላ መሓመድ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጅምዕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ወ/ሮ ኣምለሰት ይሕደጎ ተኽሉ ህብትዝጊ ወልደማርያም ተኽለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ምባል ተሪፉ፡ ህብትዝጊ ወልደማርያም 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተኽለገርግሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ፣ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ገጀረት ጎደና ኣቦ ቁ.ገዛ 15 ዝርከብ፡ ኣብ ሚ/ሪ/ ከሳሲት ወ/ሮ ሄቨን ዳንኤል ዑስማን መሓመድ ጅምዕ ምባል ስም ኣደይ ድማ እሰይ ተኽለወይኒ መ/ማ/ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ንብረት 1BRASM018771/0 ተሪፉ፡ ዑስማን መሓመድጅምዕ ይሕደጎ ምባል ተሪፉ፡ ኣመተልደት ገብረስላሴ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተስፋልደት ብዕለት 28/08/2023 ዝተመዝገበ ንብረት ገዛ ሸይጠዮ ስም ዋንነት ዑስማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ይሕደጎ ቀላቲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ለኣከ ተስፋይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ናብ ስም ዓዳጊ ከመሓላላፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/5/26 ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/4/26 ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ ብሕጋዊ ወኪል ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ መአገዲ ትእዛዝ ናብ ቤ/ጽ/ፓብሊክ ኖታርን ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ቅረብ። የቕርብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ስም ከመሓላልፍ ምዃነይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ኣነ ዘርኣይ ምሕጽንቱ ገብረሚካኤል፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ በሪኽ አረጋግጽ። ፕሎት 25 ፓርሰል A ዚፕ-ኮድ 1B1977 ዝርከብ፡ ጠቕላላ ስፍሓቱ ግደይ ትኩእ ገብረእግዚኣብሄር ከሳሲ ሕሳቡ ገብረስላሴ ተስፋይ፡ 500 ት/ሜ ዝኾነ፡ ኣብ ሚኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ተኸሳሲት ዮርዳኖስ ገብረሂወት ብቁጽሪ ምዝገባ ንብረት 1BRBRK010131 ብስመይ ተመዝጊቡ ዋንነቱ ገብረስላሴ፡ ናይ ሓዳር ክሲ እተረጋገጸለይ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛይ፡ ክፋሉ 250 ት/ሜ ብወገን ሰሜን ተመስሪቱልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ዝርከብ ንወ/ሮ ሃንሱ ሃይለ ዓሊ ስለ ዝሸጥክዎ’ሞ ስም ዋንነት ናብ ስም ብስም ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒ KEL00004984 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ቤት መሰተ ትካለይ፡ ንኣቶ ብሕጋዊ ወኪል ን13/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ዓዳጊት ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ግርማጽዮን ኪዳነ፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ እዚ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልታት፡ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውምኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይ ቀሪቡ ግን ምዝገባ ከም ዝፈጸመሉ ነፍልጥ። ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ዒላበርዕድ ሃማመተኤ ዞባ ዓንሰባ ኣቶ ዘርኣይ ምሕጽንቱ ገብረሚካኤል ወኪል ተስፋብርሃን ዓ/ብርሃን ወ/ሮ ጽገወይኒ ወልደማርያም፡ ወለደይ ወልደማርያም ታረቀን


ስድራቤት መዋቲ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዙሓት ስምምዕ ዕርቂ’ውን፡ ብሽማግለ ዕርቂ ኣቶ ኣጋጢሙዎም። ንስኻትኩም ከኣ፡ ኣምላኽ ኮይኑ፡ ብኸምዚ ካባና ምፍላዩ ተግባር ድማ፡ ንዘንትእለት መግለጺ መዳርግቲ ዘይብሎም ክብርታት ፍስሃየ ኪዳነ ተነቢቡ። ካብታ ብንያም ዝሞተላ ኣትሒዝኩም፡ ድማ ኣዚና ንሓዝን። ኣምላኽ ግን፡ ክብረትኩምን እምነትኩም ኮይኑ ኣለዉ። ሓደ ካብኦም፡ ድንገት ኣብ ኣብ’ቲ ናይ ዕርቂ ዕለት፡ ስድራቤት ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ካባና ከይተፈለኹም መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም ንወለዶታት ክዝንቶ’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ዘጋጥም ሞት ዝግበር ኣገባብ ምሕረትን ፈጻሚ ሓደጋ፡ ኣብ ቅድሚ ስድራቤት ብግቡእ ስለ ዝደበስኩምና የቐንየልና። ንብንያም ሓውና መንግስተ ሰማይ፡ ዕርቅን’ዩ። ልክዕ’ዩ ሓደጋ ወዝቢ’ዩ፣ ነፍ/ር ኣቶ ብንያም ሓድሽ’ዮም ቀሪቦም። ዘርኣኹምና ሕያውነትን ገጽን ንኩላትና ድማ ጽንዓት ይሃበና” ኢሉ። እቲ ጉዳይ ብሰላም፡ ዕርቂን ምሕረትን ነቲ ናይ ዕርቂ መደብ ብጸሎት ዝኸፈቱ ደቢሱና’ዩ። ካብዚ ዝገበርኩምዎ ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ክድቅስ ከሎ ድማ፡ ኣብ መንጎ መልኣከ ሂወት ቀሺ እያሱ ቀሺ ቅስሙ ዝዓቢ ደበስን ምጕያይን የለን። ገንዘብ ወልደሩፋኤል ወልደስላሴ ብወገኑ፡ ስድራቤታት መዋቲን ፈጻሚ ሓደጋን፡ ድማ፡ ተቛጺሮም ምርኻቦም ንፈጣሪ ዝገብረልካ የብሉን፣ ሕልናዊ ሩፍታን “ሂወት ልዕሊ ኩሉ ክብርቲ’ያ፣ ንሕልና ዘዕርፍ ፍቕርን ሕውነትን ድሕሪ ምምስጋን፡ ስድራቤት መዋቲ፡ ደበስን ከምጽኣልካ’ውን ኣይክእልን። በቲ ዘይተሓስበ ሓደጋ ግና ሂወት ይምስረት። ቀጺልና’ምበኣር፡ ብሰናይ ነታ ኣብ ምድሪ ኮነ ኣብ ሰማይ መለክዒ ካብ ገንዘብ ግን ፍቕሪን ምሕረትን ብንያም ሓውና ሓሊፋ፣ ኩልና ድሌትን ምርድዳእን ስድራቤት መዋቲ ዘይብላ ምሕረት ምምራጾም፡ መርኣያ ይዓቢ። ምሉእ ጽንዓት’ውን ይሃበና” ሰድራቤታት ድማ ኣዚና ጕሂና። ብምዕሩግ ኣገባብ ዕርቂን ምሕረትን እምነቶምን ብሃገር ደረጃ ዝግለጽ ክብሉ ተዛሪቦም። ኣምላኽ ግን ኣባኹም ኣብ ሕያዎት፡ ናይ ዝደቀሰ፡ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ኣብነታዊ ቅዱስ ተግባሮምን ምዃኑ ብዓልቲ ቤት መዋቲ፡ ወ/ሮ ፈቃራትን ምሕረት ዘቐድምን ነስዕበልኩም፦ ለምለም ሰለሙን በርሀ ድማ፡ ስድራቤት ስለዘውደቐና፡ ሩፍታ “ስድራቤት ወዲኦምዎ’ዮም። ተሰሚዑና። ኣፍኩም ክንመልእ ኣብ እቲ ናይ ሞት ሓደጋ ኣብ ኣስመራ ምሕረት መወዳድርቲ ስለዘይብላ፡ ዝተመላለስናሉ፡ ነቲ ከቢድ ሓዘን ኣቶ ብንያም ሓዲሽ (መዋቲ) ጎደና ተጋደልቲ ከባቢ ቱሪስት ሆቴል’ዩ ኣብ’ቲ ንሶም ዝበልዎ ዝውስኾ ወይ ተጻዊርኩም ብጽቡቕ መልሓስን ጽቡቕ ብ20 ጥሪ 2026 ፍርቂ መዓልቲ ዘጉድሎ የብለይን። ልክዕ’ዩ፡ ብዓል ግብርን ኢኹም ተቐቢልኩምና። ኣጋጢሙ። መራሒ ሞቶር ብሽክለታ ቤተይ ተፈልዩኒ’ዩ፣ ምስ ደቀይን እሞ ብጹኣን እዮም ስለ ዝበለና፡ ‘ካባኹም እንደልዮ ነገር የለን፣ (ሞቶ) ዝነበረ ናሆም ካሕሳይ ኮይኑ፡ ነቲ ስድራቤተይን ቤተሰበይን መሪር ነዚ ፍጻመ ብምሕረት ክንፍጽሞ እቲ ንደልዮ ፍቕሪን ሰላምን’ዩ’ ብብሽክለታ ናብ ቤቱ ይጉዓዝ ዝነበረ ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተዀነ፡ ምውሳንና፡ ሕቡናት ኢና” ኢለን። ኢልኩም፡ ነቲ ጕዳይ ብዕርቂን ምሉእ ኣቶ ብንያም ሓድሽ፡ ብሞቶ ሃሪሙ ሞት ንብድሕሪ ሕጂ ፍቕሪን ሓጐስን ኣብ ስደት ዝነብሩ መስፍን፡ እሰይ፡ ምሕረትን ምዝዛምኩም ከኣ፡ መርኣያ ዘብጽሐ ሓደጋ ኣውሪዱሉ። ብንያም ስለዝደለኹ፡ ደቀይ’ውን ወፊሮም ዘቢብን ሳምራዊትን ዝተባህሉ ኣሕዋቱ ክብረትኩምን ጭዋ ባህልናን ስለዝዀነ፡ ሓድሽ በቲ ዘጋጠሞ ከቢድ ማህረምቲ፡ ክኣትዉለይ ስለዝደሊ፡ ምስ ደቀይን እውን፡ ነቲ ስድራቤት ዝወሰድዎ ውሳነ ወትሩ እናተዘከርኩም ክትነብሩ ህጹጽ ሕክምናዊ ረዲኤት ንምርካብ ስድራቤተይን ምሕረት ኣዚዝና ኣለና” ብምድጋፍ፡ ምሉእ ምሕረት ከም ወ/ሮ ለምለም ሰለሙን ሆስፒታል ኦሮታ ኣትዩ’ኳ እንተ ነበረ፡ ክትብል ገሊጻ። ንመዋቲ በኹሪ ጓሉ ዝገበሩ ዝሕብር መልእኽቲ ክሰርር ግን ኣይከኣለን - ድሕሪ ሸሞንተ ብምግላጽ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሰብን ሶልያና ብንያም’ውን ከምዚ ብምባል’ያ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ ተነጊሩ። መዓልቲ ማለት ብ28 ጥሪ 2026፡ ኣብ ዘይሃስስ ረዚን ክብሪ ከም ዝፈጸሙ ንኣሕዋታ ብምውካል ንወላዲኣን ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ፡ ኣቦይ ሆስፒታል ኦሮታ ዓሪፉ። ብ29 ጥሪ መስኪሮም። ነቲ ዝተፈጸመ ዕርቅን ትገልጾ -“ባባ ሃይለ መሓሪ፡ ኣቶ ኣማኑኤል 2026 ድማ፡ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ቀጺሉ ነቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ክቕተል ናሆም ድማ ክቐትል ሃይለን ኣቶ ሕድራይ ብርሃነን ኣስመራ - ጸጸራት፡ ስድራቤቱ፡ ደቁ፡ ዕርቂ ኣመልኪቱ ቃሉ ዘስመዐ ካብ ኣይተራኸቡን፣ ዘይትስገር መዓልቲ እዮም ተዛሪቦም። ንሳቶም፡ ቤተሰቡን መሳርሕቱን ኣብ ዝተረኽብሉ ስድራቤት መዋቲ ኣቶ እስቲፋኖስ ግን ኣጋጢማቶም። በዚ ከኣ፡ ክቡር፡ ንብንያምን ናሆምን ዘይትስገር ብኽብ ዝበለ ስነ-ስርዓት ሓመድ ኣዳም ገብርኣብ’ዩ። ኣቶ እስቲፋኖስ፡ “በዚ ፈቃር፡ ለዋህ፡ ሕያዋይ ኣቦና፡ ብሓደጋ መዓልቲ ከም ዘራኸበቶም ለቢሱ። ዘጋጠመ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ብዙሕ ተፈልዩና። የግዳ፡ ብባባና ሕቡናትን ጠቒሶም፡ “ሰብ ኰይኑ ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። ምኽንያቱ፡ ፈቃር፡ ኵሩዓትን ስለ ዝኾንና፡ ንዘልኣለም ኣብ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ለዋህ፡ ትጉህ ሰራሕተኛ፡ መፍቀሪ ደቁን ልብና’ዩ ዘሎ። ሕጂ ከኣ፡ ምሕረት ምሕረት ምግባር፡ መርኣያ ሓዳሩን፡ መኽበሪ ስድራቤቱን ኣሕዋቱን ምግባር፡ ኣምላኽ ዝፈትዎ ሰናይ ልቦናን ፍቕሪን’ዩ፣ ምኽንያቱ ዝኾነ ሓው’ዩ ተፈልዩና። እንታይ’ሞ ተግባር ስለ ዝኾነ፡ ኵልና ስድራቤት ጽባሕ’ውን ንዓና እንታይ ኣቶ እስቲፋኖስ ገብርኣብ ይገበር፡ ክልተኦም በብቲ ዝወፈሩዎ ከምዘጋጥመና ስለ ዘይንፈልጥ። ክገብረኩም’ዩ” ኢሉ። ብሰላም ክምለሱ ሓሲቦም ካብ ስለዚ፡ ንዓና እቲ ዝዓበየ ፍቕሪ ስለ ዝኾነ፡ ኣባ እዮብ ገብረእየሱስን ኣቶ ሃብቶም ገዛኦም ወጺኦም፡ ዘይትስገር መዓልቲ ፍቕሪ ከነትርፍ ኢና መሪጽና። እዚ ሃብተን’ውን ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣጋጢማቶም። ሓውና ከኣ፡ ካብ መንጎና ከኣ፡ ንኣምላኽን ንሰብን ስለ ዘሐጕስ፣ ኮይኖም፡ ብዛዕባ’ቲ ፍጻመ ዕርቂ ተፈልዩና። ኣምላኽ ዝጸውዓ ሂወት መግለጺ ክቡር ባህልና ክብርታትናን ከምዚ ክብሉ ምስጋናኦም ኣቕሪቦም - ግን ኣይትምለስን’ያ። ሕጂ ከኣ፡ ሓውና ኮይኑ ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንኽሰጋገር “ብሰንኪ’ቲ ዘጋጠመ ሃንደበታዊ ሞት ብገንዘብ ስለዘይትመን፡ ንናሆም ካሕሳይ ክንደፍኣሉ ይግበኣና” ኢሎም ዘስዓበ ሓደጋ ኣዚና ኢና ሰንቢድናን ምሉእ ምሕረት ክንገብረሉ ወሲናን ቀጺሎም በቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ጉሂናን። የግዳ፡ ነቲ ጉዳይ ብዕርቅን ኣቶ ካሕሳይ ሓጎስ ኣለና” ኢሉ። ዕርቂን ምሕረትን ዝተሰምዖም ምሕረትን ክትዛዝምዎ ምውሳንኩም፡ ነዚ ዝተፈጸመ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ካብ ቤተሰብ መዋቲ ኣቶ ሰለሙን ሩፍታን ባህታን ቃሎም ዘስምዑ ንኹሉ ሰማዒ ዘሐብንን ሕልናዊ መዕለቢ ንምግባር ከኣ፡ ክልቲኦም በርሀን፡ ሓዊ መዋቲ ኣቶ ሰለሙን ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ’ዮም። ፈለማ ሩፍታ ዝፈጥርን ስለ ዝኾነ፡ ጻማኹም ስድራቤታት ብመንገዲ ካብ ክልቲኦም ሓዲሽን ብወገኖም፡ “ምሕረት ምግባር ኣቶ ካሕሳይ ሓጎስ ወላዲ ፈጻሚ ኣቶ ሰለሙን በርሀ ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ። ነቶም ተሪፎም ዝወጽአት ናይ ዕርቂ ኮሚቴ ዘድሊ ኣሽንኳይ ንፈጻሚ ገበን፡ ንሰማዒኡ ሓደጋ ኣብ ዘስመዖ ናይ ምስጋና ቃል፡ ዘለዉ ደቂ ብንያም ከኣ፡ ክንድ ሽሕ ምርድዳእ ምስ ተገብረ፡ ብዕለት፡ ብ28 ከይተረፈ’ዩ ባህታን ፍስሃን ዝፈጥር። ተላዚብና ፍቕሪን ምሕረትን ክንገብር “ሰብ ብገንዘብ ዘይኮነ ብሰላም፡ ብፍቕሪ፡ ይግበሮም” ኢሎም። መጋቢት 2026፡ ኣብ መንጎ’ዞም ኣምላኽ’ውን ምሕረት ክንገብርን ምውሳንና፡ ዘሐብነና’ዩ” ኢላ። ብምሕረት እዩ ዝትመን። ንስኻትኩም ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ገጀረት ኣቶ ሃይለ ክልተ ስድራቤታት፡ ካህናትን ክንዕረቕን እዩ ዝእዝዘና። ሕጂ ከኣ፡ ሓውቲ መዋቲ ወ/ሮ ፍረወይኒ ድማ ሓሲብኩምን መኺርኩምን፡ መለስ’ውን ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ ተረኺቡ ቤተሰብ ክልቲኡ ስድራቤትን ኣብ ብንያም ሓውና ክቕተል፡ ናሆም ካሕሳይ ሓድሽን ሓትኖኡ ወ/ሮ ለተስላሴ መርኣያ እምነትኩም ዝኾነ ምሕረት ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እዚ ብስድራቤት ዝተረኽብሉ፡ ወግዓዊ ናይ ዕርቂ ስነ- ድማ ክቐትል ኣይወፈሩን፣ ፍቓድ ወልዳይን ብግደአን፡ “ብንያም፡ ለዋህ፡ ምምራጽኩም፡ ጻማኹም ካብ ኣምላኽ ነፍ/ር ኣቶ ብንያም ሓዲሽ ተወሲዱ ስርዓት ተፈጺሙ። ነቲ ዕርቂ ዝምልከት ኣምላኽ ክስገር ስለዘይክእል፡ ሓደጋ ፈቃር ተቐባል ጋሻ’ዩ ነይሩ። ፍቓድ ርኸብዎ። ጌርኩምዎ ዘለኹም ቅዱስ ዘሎ ምሕረት፡ መርኣያ ክቡር ባህልናን ክብርታትናን ኰይኑ፡ ምሕረትን ፍቕሪን ካብ ኵሉ ነገር ዝዓቢ ምዃኑ ዘነጽርን ኵርዓትን ሕልናዊ ቅሳነትን ዝፈጥርን ከም ዝኾነ ጠቒሱ፡ ነዚ ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን ኣዘኻኺሩ። እቲ ናይ ዕርቂ ስነ ስርዓት ምስ ተፈጸመ፡ ክልቲኦም ስድራቤታት፡ ከም መግለጺ ፍቕሮምን ሕውነቶምን ንዝተዳለወ እኽለ ማይ ብሓባር ምስ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ስድራቤት መዋቲ ተቛደሱ፡ ተመሳጊኖም ተፈላልዮም።


ስእሊ-፡ ጨንፈር ስእሊ ጸባን ሓልሓለ’ውን ኣካፊሉ መዓልታዊ 8 ሓሰን በቲ ካብ ወዲ ዓርኩ ዝረኸቦ ሽሕ ሊትሮ ናብ ኣስመራ ይለኣኽ ነይሩ። ገንዘብ፡ መንግስቲ ካብ ዝቐረበን 10 ሓሰን ሑሴን፡ ካብ ቅድሚ 20 ዓመት ጀሚሩ ኣብታ ተወሊዱ ዝዓበየላ ዓዲ፡ ዓዲ ኣብ ዝቐጸለ ምስ ምዕባለ ጸባን ውጽኢት ሽሕ ጨቓዊት ገዚኡ ክብገስ ኣብ ድራር ዓይኒ ምምሕዳር ከባቢ ቅስሞ ደንጎሎ - ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ምርባሕ ናይ ጸባ ከብቲ፡ ጸባን ትካል ኣዜብ ከኣ፡ ንመንደፈራን ምድላው እንከሎ፡ ካብ ትጽቢቱ ደርሆን እንቋቚሖን ሓዊሱ ኣብ ንጡፍ ልምዓት መስኖ ወፊሩ ከባቢኡ ኣብ ምልዋጥ ከባቢኣን ኣዕጊቡ ዝተረፈ ጸባ፡ ብመንገዲ ወጻኢ ሚኒስትሪ ሕርሻ ምስ ዓርኩ ብተወፋይነት ዝንቀሳቐስ ዘሎ ሓረስታይ’ዩ። ካብ ሓረስቶት ዝተወለደ ሓረስታይ ሓሰን፡ ማሕበር ኣፍረይቲ ጸባ መንደፈራ ሓረስታይ ካሕሳይ ንኽልቲኦም ናብ ልምዓት መስኖ ቅድሚ ምቁማቱ ኣብ ምንታይ ዓውዲ ይነጥፍ ነይሩ፧ ናብ ልምዓት ብምሉኡ ናብ’ዚ ትካል ክቐንዕ ዝጀመረሉ 35 ሽሕ ጨቓዊት ከእትዉ’ዩ መስኖ ክወፍር ዝደረኾ ምኽንያት እንታይ ነይሩ፧ ኣብ ስራሕ ልምዓት፡ በብመድረኹ እዋን ነይሩ’ዩ። ኣብዚ እዋን ግን፡ ሕጽረት ፈቒዱሎም። “ዘይሓሰብካዮ ርኸብ ዘጋጠምዎ ብድሆታት እንታይ ይመስሉ ነበሩ፧ ጸገማቱ ንምፍታሕ ዝተጠቕመሎም መግቢ እንስሳ ዝጠንቁ፡ ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ዓያዪ ኣይመርገም፡ ኣይምርቓ፡” ከም ሜላታት፡ ዝኸበደ ገጢሙኒ ዝብሎ ብድሆ፡ ዘለዋኦ ከብቲን ደርሁን፡ ዝውንኖ ስፍሓት ጉልበትን ካልእን ተደሚርዎ ተዳኺሙ ዝበሃል፡ ካብተን ዝተፈቕዳሎም 35 መሬት መስኖ፡ ደረጃ ልምዓት መስኖኡ ኣብዚ እዋን ኣብ ከመይ ደረጃ ኣሎ፧ … ወዘተ ከም ቀደሙ ከም ዘየለ መግለጺ ሓረስታይ ሽሕ ጨቓዊት፡ ኣብ ዞባ መዕብዪ ምስኡ ቃለ መሕተት ኣካይድና ዘዳለናዮ ጽሑፍ ይስዕብ። ሓሰን የረድእ። ጨቓዊት እንከለዋ ገና ኣብ ኢዶም ኣብነታዊ ሓረስታይ ሓሰን ሑሴን ክብ ኢሉ ከምዝተጠቕሰ፡ ህይወት ስድራ ጠመተ መንግስቲ ናብ ልምዓት ማይ እቲ ኩነታት ብኸምዚ ዝተገልጸ ምስ ከይበጽሓ፡ 10 ሽሕ ጨቓዊት ስለ ሓሰን ኣብ ሕርሻ ገጠር ዝተመርኮሰ ስለ ዘድሃበ ወፍሪ ከካይድ ምስ ጀመረን፡ ናብ ኮነ፡ ሓሰን’ውን፡ ትካሉ ምድላው መግቢ ዝሞታኦም፡ ዝተረፋ ብማዕረ ድሕሪ ናብ ሓረስቶት ኣብ ዝዕድለሉ እዋን፡ እተን ዝነበረ፡ ሓሰን ጽልዋ ስራሕ ማሕረስ ክነብሮ ዓዱ ተመሊሱ ኣብ ልምዓት መስኖን እንስሳ ስራሑ ደው ምስ በለ፡ ቀለብ ጥሪቱ፡ ምምቓሎም ሐሰን ንስራሕ ተበጊሱ። ዝዕደላ ጨቓዊት ናይ ሓደ መዓልቲ ግድነት’ዩ። ሓሰን ኣብ ከምዚ ህይወት ምርባሕ ናይ ጸባ ከብትን ክነጥፍ’ዩ ሓሰር፡ ቃንጫን ሓምላይ መግቢ እንስሳን ሓሰን ካብዚ ንደሓር፡ ዝነበሮ ጸቕጢ ናይ ዕድመ ዘለወን ኮይነን ንሓንቲ ጫቚት እናነበረ እንከሎ፡ ሓዉ ዓቢ ገዛ፡ ካብ ዓዲ ኣንቂዱ። መሬት ሕርሻ ንዓዲ ሓቲቱ፣ ምስ ኮነ፡ ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ክቕጽል ዘይምስራሕ ክፈኹሰሉን በብቚሩብ ልቡ ብ42 ናቕፋ’ዩ ዝዕድል። እዚ ኩሉ ገይርካ ናብ ከተማ መንደፈራ ኣትዩ፡ ኣብ ንግዲ ዓዲ ብጽቡቕ ተቐቢሎም መሬት ሕርሻ ድሕሪ 6 ወርሒ’የን እንቋቚሖ ምውላድ ተዋፊሩ ድኳን ከፊቱ ጽቡቕ ክነጥፍ ኮንችስየነ ፈቒዶምሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዝጅምራ። ከምዚ ገይርካ ዝርከብ ረብሓ ጀሚሩ። ኣብ መንደፈራ ከይተሓጽረ፡ መበገሲ ንትልሚ ስርሑ ዝሕግዝን ጽቡቕ ብወገንና ገዚፍ ኣይኮነን። ኣብዚ መዳይ ናብ ኣስመራ’ውን ቀጺሉ። ሓሰን እግሪ ኣንፈት ሒዙ ክቕጽል ዘኽእል፡ ዒላ ኣብ ብዓል ሓሰን ከም ረብሓ ዝጥምትዎ ዓቢ ሓዉ ስዒቡ ናብ መንደፈራ ኣትዩ፣ ምፍሓርን ካልእ ንጥፈታትን ብወፈራ እቲ ዝረኽብዎ ረብሓ ዘይኮነ፡ ረብሓኦም ሳልሕ መሓመድ ብርሃን ምስ ዝበሃል ልዑል ደገፍ ብምግባር ኣበጊሶሞ። ዓዲ ፍርያቶም ኣብ ዕዳጋ ወሪዱ ተጠቃሚ ወዲ ኣሞኡ ተጸጊዑ ኣብ ስራሕ ንግዲ ከምዚ ገይራ ሰናይ ድሌታ ዝመጠወትሉ ብርትዓዊ ዋጋ ክረኽቦ እንከሎ’ዩ። ክነጥፍ ጀሚሩ። መንደፈራ ንሓሰን ተግባር፡ ወትሩ ካብ ዘይርስዖ ቅዱስ ተግባር ሓንቲ ደርሆ ኣብ መዓልቲ እንታይን ኣይሓሰመቶን። እኳ ደኣ መባልዕቱን ዓዲ ዓደይ ኢሉ ዝጠቕሶ’ዩ። ክንደይን ትምገብ ንጹር’ዩ። ካብዚ ዝብገስ፡ እንጌራኡን’ያ ኮይና። ኣብ ንግዲ ጽቡቕ’ዩ ዞባ ደቡብ ብኣቕርቦት ጸባን ዝኽተሎ ሓረስታይ ሓሰን ኣብዚ እዋን ዘለዋኦ ሰጒሙ። ምስ ግዜ ክልተ ፎርኖ ኣጥርዩ። ኣገባብ ምቕርሐ ናብ ተጠቀምቲን ኣስታት 20 ሽሕ ደርሁ፡ መዓልታዊ ከምኡ እናበለ፡ ጸጸር ኣብ ዝበሃል መንገዲ ዝተፈልጠ’ዩ። ሓሰን ካብዚ ብምብጋስ፡ ንመግበን 20 ኵንታል የህልኻ። እዚ ዓረዛ፡ ኣብ ዝርከብ ናይ ትካላት ቦታ፡ ሓይሉ ኣብ ምፍራይ ጸባ ገይሩ፡ ብጽቡቕ ብገንዘብ ክቕመር እንከሎ፡ 24000 ናቕፋ መዓልታዊ ሓደ ሽሕ ኵንታል እናፍረየ ተበጊሱን ንነዊሕ ዓመታት’ውን ቀጺሉ። ደርሁ ሓረስታይ ሓሰን ሑሴን ይግመት። እዚ ኩሉ ካብ ዕዳጋ እናገዛእካ’ዩ ናብ መላእ ሃገር ዝምግብ (ዝዝርግሕ) ገለ ካብአን ናይ ጸባ ዝርከባአን 105 ከብቲ ዝኽየድ ዘሎ። ኣብዚ ደው ከይበለ፡ ኣብ ዝነበረን ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ብሰሪ ኣቕርቦት ስለ ዝነበራኦ፡ ከከም ዝጥዕሞ ሓንሳብ ናብ ኣይከኣለን። ዝነበራኦ ከብቲ ክሸጠን ድማ ክረግኣሉን ጀሚሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ንተበግሶኡ ቀጻሊ ኣብ ደገ ተጫጪሐን ብመንገዲ ፍሩስካ፡ ፍሩስኬሎን ካልእን ካብ ስራሕ መንደፈራ፡ ገለ እዋን ድማ ናብ ዓዲ-ዃላ ግድነት ኮኖ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝሓገዞ ነይሩ። ንሱ ኸኣ፡ ኣብ መንጎ ነዊሕ ሚኒስትሪ ሕርሻ ናብ ሃገርና ዝኣትዋ በዂሩ ዘሎ ትካል ምድላው መግቢ መዓልታዊ ካብ 200 ክሳብ 300 ሊትሮ ጸባ ንማሕረስ ዝግልገለሎም ኣብዑርን ጸባአን ከይቀጸለ ግዳ ተቛሪጹ’ምበር፡ ንመተሓሓዚ ካብ 15 ሽሕ ክሳብ 20 ሽሕ ጨቓዊት እንስሳታት ደኲኑ። ንስድራ ጥራይ ዘገልግላ ከብቲን ጠቕላላ ንመግቢ ደርሁ ተባሂሉ ብቦርድ እኽሊ፡ ክጠልብ ድማ መደብ ኣለዎ። ደገፍ መሸላ፡ ብሚኒስትሪ ሕርሻ’ውን ትካል ምድላው መግቢ እንስሳ ሓሰን ሓረስታይ ሓሰን፡ ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከምኡ ተመሳሳሊ ጥረ-ነገራት፡ ብርትዓዊ ደው ክብል ካብ ዝድረኹ ረቛሒታት ካብ ንኡስ ዞባ ክሳብ ዞባን ልዕሊኡን ዋጋ ክቕረብ ጀሚሩ ብምንባሩ፡ ካብዚ ሓደ፡ ሕጽረት ፍሩስካ’ዩ። ካልኦት ጥረ- ዝዝርጋሕ ብጽቡቕ ዝግለጽ ውሁድ ንደሓር ሓሰን፡ ብሰሪ ስንፍናኡ ዝበኩር ነገር ነገራት ኣብ ምርካብ ጸገም ኣይነበሮን። ዝምድና’ዩ ዘለዎ። በዚ ከይተደረተ ምስ ከይርከብ ተጠንቂቑ’ዩ ንወፍሪ ምርባሕ ዝዓበየ ክፋሉ ናይቶም ዘድልዩ ጥረ-ነገራት ኩሎም ኣካላት ምምሕዳር’ውን ከምኡ ደርሁን መፍረ እንቋቚሖን ኣበጊስዎ። ብመንግስቲ፡ እኹል ኣብ ዘይኮነሎም ዝምድናኡ ጽቡቕ’ዩ። እታ ኣብዚ እዋን ሓሰን፡ ፈለማ ዘእተወን ደርሁ፡ ናይ እዋናት ድማ፡ ካብ ዕዳጋ ወሲኹ ከካውኖ ነዚ ሓረስታይ ዘይትስገር ጸገም ኮይና ወሊድ ግዜአን ስለ ዘብቅዐ፡ ኣውጺኡወን’ዩ። ይኽእል ነይሩ። ከምኡ ንኸይገብር ግን፡ ትቕጽል ዘላ፡ ምዕጻው ትካል ምድላው ስራሕ ምፍራይ እንቋቚሖ ክቕጽል ስለ ፍሩስካ ንምርካብ ኣይተኻእለን። ንዕኡ መግቢ እንስሳ’ያ። ከም ቀደሙ ስራሑ ዘለዎ ድማ፡ ኣብ ዝቕጸለ ግዜ፡ መንግስቲ ንምትካእ፡ ፍሩስኬሎን መሸላን ምጥቃም ንኸይቅጽል መሓንቖ ኮይኑ ዘሎ፡ መሸላ እንደገና ካብ ደገ ካብ ዘምጽአን 5 ሽሕ ምስ ኮነ፡ መሸላ ምርካብ’ውን ኣይተኻእለን። ሰሪ ዘይምርካብ’ዩ። ነዚ ንምፍታሕ ድማ ጨቓዊት ዓዲልዎ። ንዕአን 15 ሽሕ ካብ ጋሽ ባርካ ክአቱ ፍቓድ ምምሕዳር ከብቲ ኣብነታዊ ሓረስታይ ሓሰን ሑሴን ኣቓልቦ ዝምልከቶ ይደሊ ኣሎ። ጨቓዊት ገዚኡ ብምውሳኽ ከኣ፡ ናይ ስለ ዘድልዮ፡ ንምምጽኡ ተፈቲኑ’ውን ኩነታት ጥዕና ጥሪት ይዅን ኣትክልቲ፡ ኣይሰለጠን። ሓሰን ትካል ምድላው መግቢ የቕርብ ነይሩ። እቲ ኣብቲ እዋን ብኸም 13 ከብቲ ጥራይ ሒዙ ተሪፉ። ካብዚ ምርባሕን ምፍራይን ዕማሙ ደርሁን ካብ ንኡስ ዞባ ክሳብ ብደረጃ ሃገር ዝልካዕ እንስሳ ከንቀሳቕስ፡ ፍሩስካ ካብ ዘይተረኽበ፡ ብዓል ሓሰንን መሰልቱን ኣብ ማሕበር ንደሓር ካብ ምርባሕ ናይ ጸባ ከብቲ እንቋቚሖን ኣብ ምቕጻል ይርከብ። ሓሓሊፉ ምስ ዋሕዲ መድሃኒት ተኣሳሲሩ መሸላ ብቐሊሉ ዝርከበሉ ሜላ ክፍጠረሉ ኣፍረይቲ ጸባ መንደፈራ መዓልታዊ ወጻኢ፡ “ኣብ ምንታይ ምንጣፍ ይሓይሽ፧” ማዕረ-ማዕረ ናይዚ ስራሕ፡ መሬት ዝግለጽ ዘጋጥም ሕጽረታት እንተ ብተስፋ ኣብ ትጽቢት’ዩ ዘሎ። ዝእከብ ዝነበረ ምህርቲ ጸባ ድማ፡ ንህቢ ኣብ ዝብል፡ ዘዘው ዘዘው ምስ ኮነ፡ ኣብ ሕርሻኡ ኣብ ገለ እዋን ጣፍ፡ ዳጉሻ ከምኡ ዘይኮይኑ፡ ልዑል ደገፍ ሚኒስትሪ ሕርሻ ሓረስታይ ሓሰን፡ ኩነታት ከምዚ መንደፈራን ከባቢኣን ኣዕጊቡን ንትካል ምርባሕ ደርሁ ክነጥፍ ከምዘለዎ’ዩ ድማ ኣልፋ-ኣልፋ መግቢ እንስሳታት ከም ዘለዎ ዝገልጽ ሓረስታይ ሓሰን፡ ኣብ ዝተጠቕሰ ምስ ኮኖ፡ እሞ ድማ ምስ ግዜ ኣግሮ ኢንዳስትሪ ኣዜብ ጸባን ውጽኢት ሓሲቡ። ዕዳ መንግስቲ ስለ ዝነበሮን፡ እናዘርአ ንጥፈታቱ ኣብ ምስልሳል ገለ እዋን እትደልዮ ዓይነት መድሃኒት ዝነበሮ ገንዘብ ዝርካቡ ንመኽፈሊ ዕዳኡ ዝርከብ ሓረስታይ ሓሰን፡ መንግስቲ እንስሳ ኣብ ኣስመራ ትረኽቦ ምስ ስለ ዝተጠቕመሉን ግን፡ ዝጀመሮ ስራሕ ኣብዘን ዝሓለፋ 3 ዓመታት፡ ሰለስተ ግዜ ዝኸውን ግዳ፡ ንምርካቡ ብዙሕ መስርሓት ብኸምቲ ዝወጠኖ ክስጉም ኣይከኣለን። ምዕዳል ጨቓዊት ከም ዘካየደን፡ ሓሰን ክትሓልፍ ኰለልን ድኻምን ወሲኽካ ስለ ካብ ዝወደቖ ብኸመይ ይትንስእ ዝብል ድማ ተጠቃሚ ናይዚ ዝተጠቕሰ ዕድል ዝኾነ፡ ነዚ ንምቅላል ክሕሰበሉ፣ ብዘይካ’ዚ፡ ሓሳብ፡ ካብ ምሕሳብ ግን እፎይታ ምንባሩን ኣረዲኡ። ሓሰን፡ ድሒሩ ካብ ሓሰን ክጥቀስ ዘለዎ ዝበሎ፡ ሰኣን ቀረብ ኣይነበሮን። ዘእተወን 15 ሽሕ ጨቓዊት፡ እቶም 8 መድሃኒት ሓንቲ’ውን ትኹን ትመውት ሓረስታይ ሓሰን፡ ካብ ቅድሚ 2 ዓመት ሽሕ ተባዕትዮ ብምዃኖም፡ ኣብ ቀለብ እንስሳ ክትህሉ ስለ ዘይብላ፡ ስለዚ ነዚ ጀሚሩ፡ ብደገፍ ንዝነበሮ ሃጓፍ ዝተረድአን ሃስያ ከም ዘለዎ ይዛረብ። እዚ ምስቲ ንምውሓስ ምናልባት እቲ መድሃኒት ኣብ ኣብ ደገ ዝነብርን፡ ወላዲኡ ኣብ ከም ናይ መዓልታዊ ካብ ሽያጥ ምህርቲ እንቋቚሖን ውሽጢ ሃገር ዘይርከብ ምስ ዝኸውን፡ ሓሰን ዓውዲ ዝነጥፍ፡ ወዲ ሓረስታይ ዝረኽቦ ገንዘብ ብምንጽጻር፡ ክሳራኡ ከም ዝከኣል እንተ ደኣ ኮይኑ ሓረስቶት ካሕሳይ ዓርኩ፡ ነዚ ሓሰን ኣብዚ እዋን’ዚ ዝዛዪድን ሚኒስትሪ ሕርሻ ነዚ ተገንዚቡ፡ ባዕሎም ከእትዉ ክፍቀድ፡ ኣቓልቦ ብዕቱብ ዝነጥፈሉ ዘሎ ሕርሻ ልምዓት ኣብ መጻኢ ኣንስትዮ ጨቓዊት ክዕድሎ ዝምልከቶ ክወሃቦ’ዩ ዘተሓሳስብ። ምርባሕ ደርሁን መፍረ እንቋቚሖን ድማ’ዩ ለበዋኡ። ይቕጽል… ፍርያት እንቋቝሖ ሓሰን ሑሴን መበገሲ ዝኾኖ 3 ሚልዮን ናቕፋ ሓጊዝዎ። መንግስቲ ካብ ደገ ጨቓዊት ኣምጺኡ


ሊግ ዓንሰባ - ኣልሂላል ብገፊሕ ስዒራ ቅድድም ብሽክለታ ከተማ ከረን፡ ናይ ሊግ ዓንሰባ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ስታድዩም ከረን ኣብ ዝቐጸለሉ፡ ኣልሂላል 2026 ስሩዕ ውድድራቱ ሰንበት 05 ሚያዝያ ንመተሃላልኽታን ናይ ዝሓለፈ ዓመት ሻምፕዮን ናይዚ ውድድርን ንዝኾነት ዓንሰባ ንሳልሳይ ሰሙኑ ቀጺሉ። ብገፊሕ ስዒራታ። ኣብቲ ዕለት፡ ኣብ መንጎ ኣርባዕተ ኣብቲ ኣልሂላል ዓብላሊት ኮይና ዝወዓለትሉ ግጥም፡ ቅድሚ ዕረፍቲ ካብ ሚካኤል ጋንታታት - መጐዓዝያ፡ ሬድ ሲ፡ ሻሉኩን መሓሪን ዳኒኤል መልኣከን፡ ድሕሪ ዕረፍቲ ከኣ፡ ካብ ረዳእ ወልደሚካኤል ብዝረኸበተን ገዛ ባንዳን ናይ ዳ ኮርሶን ማውንቴንን ሸቶታት እያ፡ ነታ ኣብ መወዳእታ ደቓይቕ ሓደ ተጻዋታይ ብቀይሕ ካርድ ዝኸሰረት ብኽልተኡ ጾታ ውድድራት ተኻዪዱ። ዓንሰባ 3ብ0 ስዒራታ። 16 ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝተሳተፋኦ ኣቐዲመን ላሳለን ኣልጋሽን’ውን ተራኺበን ነይረን። ላሳለ ቅድሚ ዕረፍቲ ካብ ሄኖክ ውድድር፡ ንዝተወሃበን 18.9 ኪሎ ሜተር ዳኘው ብዝረኸበታ ሸቶ፡ ኣገዳሲ ናይ 1ብ0 ዓወት ኣመዝጊባ። ብገምጋም ኣብ ሰዓት 29.2 ኪሎሜተር ካልኣይ ዙርያ በጺሑ ንዘሎ ሊግ ዓንሰባ፡ ኣልነስር ብ28 ነጥቢ ትመርሖ ኣላ። ዓንሰባ፡ እናሃረማ፡ ብ38 ደቒቕን 50 ካልኢትን ብ23 ነጥቢ ካልአይቲ ኮይና ክትስዕባ እንከላ፡ ላሳለን ኣልሂላልን ብተመሳሳሊ 18 ነጥቢ ወዲአናኦ። ደሊና ዳዊት ካብ ጋንታ ሻሉኩ ብጸብለልታ ሸቶ ተፈላልየን ይኽተልአን ምህላወን፡ ካብ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ዓንሰባ ከኣ፡ ንጓል ጋንታኣ ሲልቫና ተስፋሚካኤልን ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት። ተቐዳደሚት ሬድ ሲ ሰሳይት ተስፋኣለምን ብዘይካ’ዚ፡ ሻምፕዮን ደቂ ኣንስትዮ ከተማ ከረን፡ ብቀዳም ክልተ ግጥማት ኣካይዱ። ኣኸቲላ ተዓዊታ። ምምሕዳር ከባቢ 01ን ከባቢ 03ን ኣብ ዝተራኸባሉ፡ ፍጹም ዓብሊላ ዝነበረት ምም ከባቢ ናይ ካልኣይ ምድብ ደቂ ተባዕትዮ 03 ብገፊሕ 7ብ0 ተዓዊታ። ሚካል ልብሰቃል ሰለሰተ ሸቶታት ብምምዝጋብ ሃትሪክ ማውንቴን ባይክ፡ 50.4 ኪሎሜተር ክትሰርሕ እንከላ፡ ኣፍራሕ ያሲን ክልተ ሸቶታት፡ ደሊና ሳሙኤልን ቤትልሄም ኪዳነን ተሰሪዑሎም። ብገምጋም ኣብ ሰዓት 34.9 ድማ ሓሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊበን። ኪሎሜተር እናተጓዕዙ ከኣ፡ ብ1 ሰዓት፡ 26 ግጥም ምምሕዳር ከባቢ 2ን ከባቢ 04ን ከኣ፡ ምም. ከባቢ 04 ናይ ዘይተሰዓርነት ደቒቕን 46 ካልኢትን ጸወታኦም ወዲኦም። ንኹሎም መወዳድርቱ ሓደ ድሕሪ ሓደ ደቂተባዕትዮ ኣሕዋተን ብሽክለታ ተጠቒመን ጉዕዞኣ ዘቐጸላ ናይ 1ብ0 ዓወት ኣመዝጊባ። ነታ ሸቶ ዳናይት ተሾመ ከምዘቝጸረታ፡ ኖህ ኣበራ ካብ ጋንታ ገዛ ባንዳ ቀዳማይ ክኣቱ ዙርያ እናእተወ ካብ ጸወታ ድሕሪ ምውጻኡ፡ ተሳታፍነተን ንኽዓቢ ዓቢ ስራሕ ዝሰርሓ ኣገልግሎት ዜና ዞባ ዓንሰባ ሓቢሩ። እንከሎ፡ ሓሰን ዓብደልሓሚድ - መጐዓዝያ፡ ብ2 ሰዓት፡ 32 ደቒቕን 58 ካልኢትን ተዘካሪ ዘለዋ ጋንታታት ሻሉኩ፡ መጐዓዝያ፡ ሬድ ሲን እሰይ ደሳለ - ገዛ ባንዳ ስዒቦሞ ኣትዮም። ዓወት ኣመዝጊቡ። ገዛ ባንዳን ክምስገና ዘለወን እየን። ቀዳማይ ምድብ ንዝተሰረዓሎም 60.9 እቲ ውድድር ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ብተመሳሳሊ ጋንታ ገዛ ባንዳ፡ ተካእቲ ኪሎሜተር፡ ኣብ ሰዓት ብገምጋም 34.9 ፒኤስጂ፡ ብውሳነ ሩዩዝ . . . ፍልይ ዘብሎ፡ ተሳታፍነት ደቀንስትዮ ምዕባዩ ህጻናት ትሕቲ ዕድመ 14 ተወዳደርቲ ኪሎሜተር እናተጓዕዙ፡ ብ1 ሰዓት፡ 39 እዩ። እዘን ካብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ጠርኒፋ ንዕብየት ናይዚ ዓውዲ ልዑል ደቒቕን 45 ካልኢትን ወዲኦሞ። ዳኒኤል ዝመጽኣን ኣብ ፈደረሽን ተጠርኒፈን ዘለዋን ተሳታፍነት ተካይድ ዘላ ጋንታ እያ። ፈረንሳዊት ክለብ ፒኤስጂ፡ ማንታይ ካብ መጐዓዝያ፡ ንፊንሃስ ሰመረን ተቐዳደምቲ፡ ነቲ ኣብቲ ዞባ ዝጸንሐ ትሑት ብሓፈሻ እዚ ዓውዲ - ጋንታታት፡ ኣካላት ብሰንኪ ናይ ብርኪ ኣማን ነጋሽን ካብ ኣኸቲሉ ቀዳማይ ኣትዩ። ተሳታፍነትን ተወዳዳርነትን ቀንጢጡ መንግስቲ፡ መሻርኽቲ፡ ሰብ ጸጋን ብዓቢኡ መጉዳእቲ ኣይጻወትን ተቐዳደምቲ ዳ ኮርሶ፡ 120 ኪሎሜተር ምህላዉ ተሓቢሩ። ድማ፡ ወለዲን ማሕበረሰብ ስፖርት ከተማ ብዝበለ ኣከፋፋሊኣ ፋቢያን ተሰሪዑሎም። ኣብ መንጎ ጸወታ ኣብ ዝነበረት ብዘይካ’ዚ፡ ደቂ ኣንስትዮ ንሕጽረታት ከረንን ብዘካይድዎ ዘለዉ ተሳታፍነት ይዓቢ ሪዩዝ ሕጉስቲ ከምዘየላ ቅጽበታዊት ውድድር (ኢንተርሚደይት)፡ መወዳደሪ ብሽክለታን ካልእ መሳለጥያታትን ምህላዉ ይግለጽ። ተገሊጹ። ብውልቁ ዝተጻወተ ዮናታን እድሪስ፡ ዮናታን በዲሀን ውድድራተን ንኽቕጽላን እዚ ውድድር፡ ሰንበት 11 ሚያዝያ’ውን እዛ ትማሊ ምሸት ገብረሂወት - ሬድ ሲ፡ ዮናታን ወልዳይ ካብ ተሳታፍነተን ንኽዓብን፡ ከምቲ ልሙድ ናይቲ ክቕጽል ምዃኑ፡ ካብ ፈደረሽን ቅድድም ጋዜጣ ኣብ ሕትመት ሻሉኩ ከሲቦምላ። ዞባን ከተማን ጋንታታት ዘካይድኦ ተወፋይነት ብሽክለታ ናይታ ከተማ ዝበጽሓና ሓበሬታ እንከላ ምስ ሊቨርፑል ኣብ ዮናታን እድሪስ፡ ክሳብ 96.6 ኪሎሜተር ኣዕዚዘን ኣብ ጋንታታት ተጠርኒፈን፡ ብናይ የነጽር። ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ዝገጠመት ውድር ባይታ ቴንስ ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ተዛዚሙ ክለብ፡ ብቕድሚ ትማሊ፡ ሩዩዝ ኣብታ ጸወታ ውድድር ባይታ ቴንስ ኣብያተ ትምህርቲ ከምዘይስለፍ ኣፍሊጣ እያ። ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ሰንበት ከም ዝተዛዘመ፡ እዛ ናይ ዓሚ ዕውትቲ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ፡ ሩዩዝ፡ ኣብ ናይ ውልቁ ልምምድ ክቕጽል ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ናይቲ ዞባ ምዃኑ’ውን ኣፍሊጣ። ሓቢሩ። እዚ ስጳኛዊ፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ ድሕሪ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ፡ ዛጊት ናብ ጸወታ ኣይተመልሰን እቲ ውድድር፡ ብክልተኡ ጾታ - ሽሕ’ኳ ፒኤስጂ መጉዳእቱ ፈኲስ ምዃኑ ትኣምን እንተኾነት። ንማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ትምህርቲ ብመሰረት ናይ ፈረንሳ ጋዜጣ ለ’ኢኩፐ ከኣ፡ ሰበ ስልጣን ናይዛ ጋንታ፡ ብርኪ ናይዚ ዘጠቓለለ ነይሩ። ተጻዋታይ ምሉእ ብምሉእ ሓውያ ምህላዋ እዮም ዝኣምኑ። ኣብቲ ዝሓለፈ ዓርቢ ንቶሉስ በዚ መሰረት፡ ኣብ ማእከላይ ደረጃ ዓዲሞም 3ብ1 ዝሰዓሩሉ ናይ ሊግ 1 ፈረንሳ ጸወታ ከኣ፡ ክስለፍ ትጽቢት ገይሮም ነይሮም። ደቂ ኣንስትዮ፡ ከንኣን ሙሴን ኣርያም ይዅን እምበር፡ ሩዩዝ፡ ኣብ ብርኩ ቃንዛ እናተሰምዖ ልምምድ ኮነ ጸወታ ከምዘየካይድ ተኽለሃይማኖትን ካብ ዳሉል፡ ዶሪስ ብምሕባር፡ ካብ ክልተኡ ተሓዪቡ ኣሎ - ብመሰረት ጸብጻባት። እዚ ከኣ፡ ነዛ ጋንታ ኣቖጢዑዋ እንድርያስ ካብ ደምበ-ሰምበል፣ ብደቂ ኣሎ። ተባዕትዮ ድማ፡ ኬብሮን ተሾመን ናሄር ብመንጽሩ፡ ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ሉዊስ ኢርኒከ፡ ነዚ ዝበሃል ዘሎ ብምንጻር፡ “ጸገም የለን ተኽለኣብን ካብ ዳሉል፡ ናትናኤል ጅራ ተጻዋታይ ክሳብ ዝሓዊ ክንጽበ ኣለና። ፋቢያን፡ ዛጊት ምሳና ልምምድ ኣይገበረን ዘሎ። ብዙሕ ካብ ግንቦት 24 ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ምዕባለ ግና የርኢ ኣሎ፣ በዚ ከኣ ሕጉሳት ኢና። እንተኾነ፡ ቁሩብ ግዜ ከድልዮ እዩ።” ክብል፡ ወጺኦም። ነዚ ወዲ 30 ዓመት ወዲ ሃገሩ ርእሰ ተኣማንነት ከዕቢ ክሕግዝዎ ከምዘለዎም፡ ቅድሚ’ዛ ናይ ኣብ ካልኣይ ደረጃ፡ ሮዳ እንድርያስ - ትማሊ ጸወታ ኣብ ዝገበሮ ጋዜጣዊ መግለጺ ተዛሪቡ። ደምበ ሰምበል)፡ ሳሌም ኣሚነ - እምባሃራ፡ ሩዩዝ፡ ሓደ ካብ ወሰንቲ ተጻወትቲ ፒኤስጂ ኮይኑ፡ ዓሚ እዛ ጋንታ ስሉሳዊ ዓወት (ዋንጫ ቅዱሳን ገብራይ - ኢሳቕ ተወልደመድህን፣ ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ከምኡ’ውን ናይ ሊግ 1 ሊግ ካልእ ናይ ውሽጢ ሃገራ ዋንጫ ኣልዒላ) ከምኡ’ውን ናትናኤል ታደሰ - ኢሳቕ ክትዕወት፡ መሪሕ ተራ ተጻዊቱ፣ ኣብ 61 ግጥማት ድማ ተሰሊፉ። ኣብዚ ወቕቲ’ውን፡ ክሳብ ተወልደመድህን፡ እፎይታ ግርማይ - ወርሒ ጥሪ ኣብ 24 ግጥማት ወኪሉዋ ነይሩ። ኣብ ማእከላይ ደረጃ ዕድመ 12ን 13ን 2ብ1፡ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ባርካ ንዲያእ እምባሃራ፡ ኤስሮም ኣንገሶም - ልምዓት ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣዱሊስ ንእምባጠቐራ ባና 2ብ0፡ ሰማእታት ንኢሳቕ ተወልደመድህን ተዓዊቶም። “ኣብ ሙኒክ ተዓዊትና፡ ናብ ዝቕጽል መድረኽ ንደቂ ተሽም ብተመሳሊ 1ብ0፣ ኣብ ናይ ብፍጹም ቅላዕ 3ብ2 ስዒረንአን። በዚ ድማ፡ ዳሉል ጐብለል ማእከላይ ደረጃ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ዳሉል ንቑሸት ጻዕዳእምባ ክትከውን እንከላ፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ክንሓልፍ ኢና” 3ብ1፡ ዳዕሮ ጳውሎስ ንባሕቲ መስከረም 2ብ0 ዓላሚ ሪያል ማድሪድ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ስዒረንአን። መደብ ጸወታ ጐብለል ተባሂላ፣ ናይ ዋንጫ፡ መዳልያ፡ ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ ራኬትን ዕጥቅን ድማ ተሸሊመን። ኣዱሊስ ንደቂተሽም 3ብ0፡ ሓድነት ንደምበ ሎሎሚሚ ኣሰልጣኒ ሪያል ማድሪድ - ኣልቫሮ ኣልበሎኣ፡ “ኣብ ከተማ ሙኒክ ከምእንዕወት ምሉእ ርእሰ ብዘይካ’ዚ፡ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ መባእታ ሰምበል 3ብ2 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ብወገን ደቂ ተኣማንነት ኣለኒ። ንተጻወትተይ ይኣምኖም እየ።” ክብል፡ ኣብ ካልኣይ እግሪ ርብዒ ፍጻመ ደቂ ኣንስትዮ ዕድመ 10ን 1ን፡ ሰምበል ቀዳማይ እግሪ ርብዒ ፍጻመ ሊግ ተባዕትዮ ዓዲ ጓዕዳድ ንሚናበዘርኣይ፡ ሰምበል ሻምፕዮስን ሊግ ኤውሮጳ፡ ኣብ ሜዳ ባየር ሙኒክ ተዓዊቶም ናብ ፍርቂ ፍጻመ ከምዝሓልፉ ንመርሓኖ ብፍጹም ቅላዕ 3ብ1፡ ዓዲ ተኽላይ ኤኤውውሮሮጳጳ ንደቕሰብ ብተመሳሳሊ 3ብ0 ስዒረንአን። ገሊጹ። ንማይተመናይ 2ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኣብ ፍራይቡርግ - ሰልታ ቪጎ 10፡0 ድ.ቀ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ካልኣይ ደረጃ ዕድመ ሙኒክ፡ ሰሉስ ምሸት ኣብ ሜዳኣ ማድሪድ 2ብ1 ከምዝተዓወተት ይዝከር። ካልኣይን ናይ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ጸዳዱ ንዓዲ ጓዕዳድ፡ ቦሎኛ - ኣስቶ ቪላ 10፡0 ድ.ቀ 15 ትሕቲኡን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣስመራ ወሳኒትን እግሪ ከኣ፡ ዝመጽእ ረቡዕ ኣብ ሜዳ ሙኒክ ክሰላስላኣ እየን። ኣርባዕተ ኣስመራ ንማይ ወላኹ ብተመሳሊ ፖርቶ - ኖቲንግሃም 10፡0 ድ.ቀ ሓፈሻዊ ንርእሲ ዓዲ 1ብ0፡ ደንደን ንዲያእ 1ብ 0 ስዒረንአን።


ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ሰሜን ኮርያ፡ ባለስቲካዊ ሚሳይላት ወንጪፋ ደው ከም ዘበለት ድሕሪ ምግላጻ፡ ድሕሪ ሒደት ሰዓታት ክልተ ሰባት ዝቖሰሉሉ መጥቃዕቲ ኢራን ከም ዘጋጠማ ሓቢሩ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁ፡ እቲ ኣብ ስምምዕ ተበጺሑ ዘሎ ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሐ ምቊራጽ ተዅሲ፡ ሃገሩ ኣብ ሊባኖስ ንእተካይዶ ዘላ ወተሃደራዊ ስርሒታት ከም ዘይምልከት ኣፍሊጡ። ናታንያሁ ትማሊ ረቡዕ ብመርበብ ሓበሬታ ‘ኤክስ’ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እስራኤል ነቲ ፕረዚደንት ዶናልድ ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ኣብ ኩዌት ብወገና፡ መ ከላኸሊ ኣየራ ካ ብ ትራምፕ፡ ኢራን ድሕሪ ደጊም ንኣመሪካ፡ ልዕሊአን ክፍጸም ዝጸንሐ መጥቃዕቲ ኢራን ንዝተበገሳ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ እስራኤል፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ኢራን ይዓግት ከም ዘሎ ኣረዲኣ። ዓለምን ኑክለስያዊን ሚሳይላዊን ራዕዲ ይቕጽል ከም ዘሎ ሓቢረን። ሚ ኒስትሪ ምክልኻል ኩዌት፡ ገ ለ ንኸይትፈጥር ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ከም እተን ሃገራት ነዚ ዝሓበራ፡ ድሕሪ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኢራን ንኣገደስቲ እትድግፎ ገሊጹ። ሰሜን ኮርያ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣብ እትገብሮ ጽኑዕ ወተሃደራዊ ሒደት ሰዓታት ናይ’ቲ ኣብ መንጎ መ ሳለጥያታት ነዳዲ፡ መ ደበራት ሓይሊ ንሱ ወሲኹ፡ “ይኹን’ምበር፡ እዚ መዓልታት ንኻልኣይ ግዜ ኣብ ምሕዝነት፡ ካብ ሰሜን ኮርያ ክመጽእ ኢራንን ኣመሪካን ዝተበጽሐ ንኽልተ ኤሌክትሪክን መ ጻረዪ ጨዋም ማይን ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሐ ምቊራጽ ዝገበረቶ ፈተነ ሚሳይል፡ ሓያሎ ናይ ዝኽእል ዝኾነ ምትዅታኽ ንምብዳህ ሰሙን ዝጸንሕ ምቊራጽ ተዅሲን፡ ዒላማ ብምግባር፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺ ተዅሲ ንሊባኖስ ዘጠቓልል ኣይኮነን፡” ሓጺር ርሕቀት ባሊስቲካዊ ሚሳይላት ድልውቲ ምዃና ገሊጻ። ኢራን ንግዳውያን መራኽብ ብመጻብቦ ከቢድ ዕንወት ከም ዘስዓባ ገሊጹ። ኢሉ። ናብ ባሕሪ ከም ዝተኮሰት፡ ሚኒስትሪ ሰሜን ኮርያ ነዚ ተኸታታሊ ሆርሙዝ ክሓልፋ ድሕሪ ምፍቃዳን እዩ። እቲ ሚኒስትሪ ወሲኹ፡ ስርዓታት ናታንያሁ ነዚ መግለጺ ዝሃበ፡ ቀዳማይ ምክልኻል ደቡብ ኮርያ ሓቢሩ። ምውንጫፍ ሚሳይላት ዘካየደት፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ትማሊ ረቡዕ ምክልኻል ኣየር ሃገሩ ንጽዑቕ መጥቃዕቲ ሚኒስተር ፓኪስታን ሸህባዝ ሸሪፍ፡ ወተሃደራውያን ሓለፍቲ ደቡብ ደቡብ ኮርያ ምስ ሰሜን ኮርያ ዝጸንሓ ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ፡ መከላኸሊ ኣየራ ኢራን ምላሽ ከም ዝሃበን፡ ብድምር 28 “ኣመሪካን ኢራንን ኣብ ኩሉ ቦታታት፡ ኮርያ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዝሃብዎ ዘይምቅዳው ናብ ንቡር ንምምላስ ካብ ኢራን ንዝብገሱ ዘለዉ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከም ዘዕነወን ኣብሪሁ። እንተላይ ኣብ ሊባኖስ ብቕልጡፍ መግለጺ፡ ሓያሎ ሚሳይላት ካብ ተስፋ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጻ እዩ። ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ንምብርዓን ኣብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ባሕሬን ተዅሲ ደው ክብል ተሰማሚዖም ኣለዉ፡ ምብራቓዊ ገማግም ባሕሪ ሰሜን በዚ ድማ፡ ሰሜን ኮርያ ዘካየደቶ ጽዑቕ ስራሕ ተጸሚዱ ምህላዉ ሓቢራ። እውን፡ ኣመሪካ ምስ ኢራን ተዅሲ ” ክብል ድሕሪ ምግላጹ እዩ። ኮርያ ተበጊሶም ኣስታት 240 ኪሎ ተኸታታሊ ፈተነታት ባለስቲካዊ ሜተር ብምጒዓዝ ኣብ ምብራቓዊ ሚሳይላት፡ ምስ ደቡብ ኮርያ ፈረንሳ፡ ባጀት ምክልኻል ትውስኽ ማያት ሰሜን ኮርያ ከም ዝወደቑ ዝምድናኣ ንምምሕያሽ ዕላማ ከም ኣረዲኦም። ዘይብላ ብንጹር ዘርኢ ምዃኑ እዮም ጸጥታዊ ስግኣታት እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ብዘይካ’ዚ፡ ደቡብ ኮርያ ምስ ኣመሪካ ተንተንቲ ፖሊቲካ ዝገልጹ ዘለዉ። ዘሎን፡ ኣመሪካ ንኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) እትገብሮ ዝነበረት ፊናንስያዊ ደገፋት ግሪኽ፡ ተጠቃምነት ማሕበራዊ ኣብ ግዜ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣጠራጣሪ ናብ ዝኾነሉ ኩነታት ወሪዱ መራኸቢ ገደብ ትገብረሉ ኣብ ዘለወሉን እዋን እዩ። በዚ ድማ፡ ዓመታዊ ባጀት ምክልኻል ፈረንሳ ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ ግዜ 76.3 ቢልዮን ዩሮ ክበጽሕ እዩ። እዚ ከኣ ዳርጋ ዕጽፊ ናይ’ቲ ኣብ 2017 ዝነበረ መጠን ባጀት ምዃኑ ጸብጻባት የመልክቱ። ሚኒስተር ምክልኻል ፈረንሳ ካትሪን ቫውትሪን፡ ነቲ ትማሊ ረቡዕ ዝወጸ እማመ ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ “ኣብ ፈረንሳ፡ ካብ 2026 ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ ዘለዋ ሓቢራ። ሚዛን ኣህጉራዊ ጂኦፖለቲካ ዝረአ ዘሎ ግዜ፡ ንምክልኻል እትስልዖ መጠን ባጀት እዚ ወሰኽ ባጀት፡ ካብ ግጭታት ዩክሬንን ለውጢ ብቕልጡፍ ክንስጒም የገድደና ብ36 ቢልዮን ዩሮ ከተዕብዮ መደብ ከም ማእከላይ ምብራቕን ዝመጽእ ዘሎ ኣሎ፡” ኢላ። ማዳጋስካር - ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ተመሓላሊፉ መንግስቲ ማዳጋስካር፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ንቡር ንምምላስ፡ ቀጻልነት ኣገደስቲ ኣብ ህዝባዊ ስርዓት፡ ጸጥታን ትካላዊ ንሃገሩ ብኸቢድ ጸልዩዋ ዘሎ ቅልውላው ኣገልግሎታት ንምርግጋጽ፡ ከምኡ ምርግጋእን እውን ጽልዋ ከም ዘሕድር ግሪኽ፡ ካብ 1 ጥሪ 2027 ጀሚራ፡ ዓለም’ያ፡” ዝበለ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ቀረብ ጸዓት ንምፍታሕ፡ ኣብ መላእ’ታ ድማ ግቡእ ኣሰራርሓ ሃገራዊ ቁጠባ እቲ መግለጺ ወሲኹ ሓቢሩ። ትሕቲ 15 ዓመት ኣብ ዝዕድመኦም ሕብረት ኤውሮጳ’ውን ተመሳሳሊ ሃገር ን15 መዓልታት ዝጸንሕ ኣዋጅ ንምዕቃብ ዘኽእል ምዃኑ፡ እቲ መግለጺ መንግስቲ ማዳጋስካር፡ ነዚ ቅልውላው ዜጋታታ ተጠቃምነት ማሕበራዊ ስጒምቲ ንኽወስድ ጸቕጢ ክገብር ህጹጽ እዋን ከም ዘመሓላለፈ ተሓቢሩ። ኣመልኪቱ። ንምብዳህን ኣብ መዓልታዊ ህይወት መራኸቢታት ክትእግድ ምዃና፡ ምዃኑ ኣፍሊጡ። ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ናይ’ታ እቲ ዝቕጽል ዘሎ ቅልውላው ጸዓት፡ ህዝቢ ዘስዕቦ ጽልዋ ንምድራትን ኩሉ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ’ታ ሃገር ምትሶታኪስ ኣብ መግለጺኡ ወሲኹ፡ ሃገር ዝወጸ መግለጺ፡ እቲ ዘድሊ ጸጋታት ክጥቀም ምዃኑ ቃል ኪርያኮስ ምትሶታኪስ ገሊጹ። “ዕላማ ናይ’ቲ ስጉምቲ ንህጻናት ኩነታት ብፍላይ ምስ’ቲ ኣብ ኣትዩ ኣሎ። ንሱ ኣብ’ቲ ብቲክቶክ ዝዘርገሖ ናይ ካብ ቴክኖሎጂ ንምርሓቕ ዘይኮነስ፡ ማእከላይ ምብራቕ ተፈጢሩ ብመሰረት ማዕከናት ዜና ማዳጋስካር፡ ቪድዮ መግለጺ፡ “ኣጸጋሚ ግን ከኣ ንንጽህናኦምን ናጽነቶምን ዝጎድእ ካብ መፋርቕ መጋቢት ጀሚሩ፡ ዘሎ ግጭት ዝተሓሓዝ ኣድላዪ ስጉምቲ ክንወስድ ወሲንና ወልፊ ናይ ዝተወሰኑ መተግበሪታት ኣብታ ሃገር ዝርከባ ነቝጣታት ነዳዲ ኮይኑ፡ ኣብ ቀረብ ጸዓትን ኣለና፣ እዚ ማለት፡ ትሕቲ 15 ዓመት ንምምካት እዩ፡” ኢሉ። ግዝያዊ ሕጽረት ናይ ምኽዛን ዓቕሚ ህዝባዊ ኣገልግሎታትን ዝዕድመኦም ህጻናት ካብ ማሕበራዊ ኣውስትራልያ፡ ትሕቲ 16 ዓመት ኣጋጢምወን ኣሎ። ከቢድ ቅልውላው ኣኸቲሉ ቀረብ ጸዓት ማዳጋስካር፡ ካብ ደገ መራኸቢታት ክእገዱ እዮም፡” ክብል ዝዕድመኦም ዜጋታት ኣብ ቲክቶክ፡ ከም ዘሎ ኣረዲኡ። ተሸሚቱ ኣብ ዝኣቱ ዝተጻረየ ነዳዲ ሓቢሩ። ዩቱብ፡ ስናፕቻትን ካልኦት መርበባት እዚ ኣዋጅ ህጹጽ ብፍላይ ድማ ካብ ዖማን ኣብ ዝኣቱ “ግሪኽ ካብ’ተን ከም’ዚ ዓይነት ሓበሬታን ሕሳብ ከየውጽኡ ዝኸልከለት እዋን፡ ቀረብ ጸዓት ናብ ነዳዲ ከም ዝምርኮስ ይፍለጥ። ስጉምቲ ዝወሰዳ ቀዳሞት ሃገራት ቀዳመይቲ ሃገር ምዃና ይፍለጥ። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ፋርማሲ ኪዳነ-ምሕረት 09/04/2026 ጎደና ስሓርቲ-835 ቁ.115፡ ከባቢ ቤ/ትምህርቲ ሰምበል 07113046 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


ብሓላፊ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ሓጐስ ገብረሂወትን ሚኒስተር ንግድን ኢንዳስትሪን ኣቶ ነስረዲን ሳልሕን ዝቘመ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ ሪፓብሊክ ግብጺ ዝገብሮ ዘሎ ርክባት ብምቕጻል፡ ትማሊ 15 ሚያዝያ፡ ምስ ሚኒስተር መጐዓዝያ ሌተናል ጀነራል ካምል ኣልወዚር፡ ሚኒስተር ኤለክትሪሲቲን ተሃዳሲ ጸዓትን ማሕሙድ ዕስመት፡ ሚኒስተር ሕርሻን መሬትን ዓላእ ፋሩቕ፡ ከምኡ’ውን ኣካየድቲ ብዓል-መዚ መድሃኒትን ዝተፈላለያ ኩባንያታትን ኣብ ምዕዛዝ ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ ዘትዩ። ኣብ’ቲ ርክባት፡ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ክካየድ ብዛዕባ ዝኽእል መጐዓዝያ ባሕሪ፣ ምውሓስ ቀረብ ኣገልግሎት ኤለክትሪሲቲን ተመኩሮ ተሓዳሲ ጸዓትን፣ ኣብ መዳይ ምኽዕባትን ምምስራሕን ሕርሻዊ ምህርቲ ክግበር ብዛዕባ ዝከኣል ምትሕግጋዝ፣ ከምኡ’ውን ንግዳዊ ዝምድናታት ንምዕዛዝ ብስፍሓትን ዕምቈትን ተዘትዩ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዶ/ር በድር ዝምድናታት ምዝታዩ ዝዝከር’ዩ። ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ግብጽን ወጻእን ዓበይቲ ሕርሻዊ፡ ከምኡ’ውን ኣመሓደርቲ ማእከላይ ዓብደልዓጢን ሚኒስተር ወፍሪን ናይ ብዘይካ’ዚ፡ ምስ ሓለፍቲ ፍርያት ኣቐዲሙ’ውን፡ ብ14 ሚያዝያ ኢንዳስትሪያውን ልምዓታውን ባንክን ሃገራዊ ባንክን ግብጺ በብጽላቱ ወጻኢ ንግድን ዶ/ር መሓመድ ፈሪድ ግብጺ ዘላሊን ንሰደድ ዘተባብዕን ትካል ምስ ሚኒስተር ኢንዳስትሪ ኻልድ ንጥፈታት ዘሰላስል መንግስታዊ ኣብ ዝገበሮ ምይይጥ፡ ኣብ ናይ ሓባር ሳልሕን፡ ኣብ ምድንፋዕ ቊጠባዊ ንግዳዊ ኣገልግሎት፣ ኣብ ውሽጢ ሃሽም፣ ብ13 ሚያዝያ ድማ ምስ ትካል ‘ብዓል-መዚ መጻኢ ግብጺ’፡ መረዳእታ ተበጺሑ’ሎ።


ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ሃብቲ ድኹዒ ንምዝርጋሕ ይሰርሕ ባሕሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣቶ ብርሃነ ተኽለ፡ ከምዘሎ፣ ሓረስቶት ኣብ ግራውቶም ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ተሳታፍነት ዘካየድዎ ፈተነ ድማ ኣድማዒ ሕብረተሰብ ኣብ ተጠቃምነት ምዃኑ ከምእተረጋገጸ ብምሕባር፡ ጸጋታት ባሕሪ ንምብራኽ ዝዓለመ ተጠቃሚ እኹል ባህርያዊ ድኹዒ ሰሚናር ኣካዪዱ። ብቐረባ ዝረኽበሉ ባይታ ንምፍጣር፡ ኣካል ናይ’ቲ መደብ ከምዝዀነ ምስ ተቐማጦን ወነንቲ ትካላትን ኣብሪሁ። ኣብ ዘካየዶ ርክብ፡ ኣቶ ብርሃነ፡ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ፡ ንኣገዳስነት ብርክት ዝበለ ሂወታውን ኣዮዲን ዝተሓወሶ ጨው ኣብ ጥዕና ዘይሂወታውን ጸጋታት ከምዝርከቦ ዝምልከት መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ብምጥቃስ፡ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ህዝቢ ኣዮዲን ዘለዎ ጨው ክጥቀም መረዳእታ ህዝቢ ብምዕባይ ኣብ ኣተሓሳሲቡ። ረብሓ ሓፋሽ ዝውዕለሉ መዳያት ንምንዳይ ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ኣቶ ጸጋታት ባሕሪ ናብ ኩሉ ክፋል ስዩም ገብረእየሱስ ብወገኑ፡ ሚኒስትሪ ሕብረተሰብ ንኽባጻሕ ዝተፈላለየ ሃብቲ ባሕሪ ህዝቢ ጸጋታቱ ኣለልዩ ንጥፈታት ይካየድ ከምዘሎ ኣብ ጥቕሚ ንኸውዕሎ ንዝገብሮ ኣገባባት ንምፍጣር ጻዕሪታት ይካየድ ይነጥፍ ከምዘሎ ብምብራህ ድማ፡ ተጠቃምነት ከሚካላዊ ድኹዒ ብምሕባር ድማ፡ ዓሳ ምስ ዘለዎ ዘሎ ጻዕሪ ብምምስጋን፡ ብሞያውያን ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣብ ከባቢ ዲጋታት ዝነብሩ ዜጋታት ንምውጋድ፡ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ሃብታም መኣዛዊ ትሕዝቶ፡ ዝበዝሐ ዝወሃብ ሓበሬታ ብግቡእ ክስራሓሉ እቲ ጨንፈር፡ ኣብ ዲጋታት ዓሳ ተጠቀምቲ ናይ’ቲ ዕድል ኮይኖም ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምውህሃድ ክፋል ሕብረተሰብ ብቐረባ ዝረኽበሉ ኣዘኻኺሩ። ናይ ምርባሕ ሓላፍነት ወሲዱ ከምዘለዉ ሓቢሩ። ካብ ጻህያይ ባሕሪ ዝዳሎ ባህርያዊ


ኩባንያ ፍርያት ባሕሪ ኤርትራ፡ ቀረብ ዓሳ ኣብ ኩሉ ንምብጻሕ ይሰርሕ ኩባንያ ፍርያት ባሕሪ ኤርትራ ጨንፈር ኣስመራ፡ ውሑስ ቀረብ ዓሳ ንምርግጋጽ ይሰርሕ ከምዘሎ፡ ኣካያዲ ስራሕ ማይ’ቲ ጨንፈር ኣቶ ዮሴፍ ገብረማርያም ሓቢሩ። እቲ ቀንዲ ትካል ኣብ ኣስመራ ኰይኑ፡ ኣብ ባጽዕ’ውን ጨንፈር ዕድጊ ከምዘለዎ ብምጥቃስ፡ ህዝቢ ኣብ’ተን ንመሸጣ ተዋዲደን ዘለዋ ሕጋውያን ነቝጣታት፡ ውሕስነቱ ዝተረጋገጸ ዓሳ ብርትዓዊ ዋጋ ክዕድግ ብምዝኽኻር፡ ካብ’ተን ነቚጣታት ዓዲጎም ብክቡር ዋጋ ንዝሸጡ ዘይሓላፍነታውያን ሰባት ንምቊጽጻር፡ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምትሕብባር ከምዝስራሕ ገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ሃብቲ ባሕሪ ዞባ ማእከል ኣቶ ኤሳው ትኩእ ብወገኑ፡ ኣብ’ተን ሕጋውያን ነቝጣታት ዝቐርብ ዓሳ ውሕስነቱ ዘተኣማምንን ብዋጋ ርትዓውን ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ብግቡእ ክጥቀመሉ ተላብዩ። ኣብ ንኡስ ዞባ ዓሰብ፡ ብምኽንያት ትምህርቲ ተሳቲፈን። ርእሲ’ቲ ናይ ምዅስኳስ ፍቕሪን ስኒትን ኣቶ ኤሳው ወሲኹ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ካብ ዝርከባ ዓሳ ክዝራኣለን ዝኽእላ ቅነ ኣብያተ-ትምህርቲ ክካየድ ዝጸንሐ እቲ ኣስታት 4 ሽሕ ተመሃሮ ዘሳተፈ ብልጫኡ፡ ተመሃሮ ዝንበለታቶም ከለልዩን 85 ዲጋታት፡ ዛጊት ኣብ’ተን 68 ዓሳታት ከምእተዘርአን ዕዉት ከምዝዀነን ስፖርታውን ትምህርታውን ውድድራት፡ ውድድራት፡ ዝተፈላለየ ዓይነታት ስፖርት፡ ከማዕብሉን፣ ከምኡ’ውን ርእሰ-ምትእምማን ብምሕባር፡ መጠን ናይ’ቲ ኣብ 2025 ዝተረኽበ ምህርቲ ካብ’ቲ ናይ 2024 ብ11 ሚያዝያ ተዛዚሙ። ከምኡ’ውን መደረ፡ ክትዕ፡ ከምኡ’ውን ከጥርዩን ክብሪታት ሕብረተሰቦም ብ38 ሚእታዊት ከምዝዓቢ ኣነጺሩ። ኣብ’ዚ ካብ 7 መጋቢት ንልዕሊ ሓደ ሓፈሻዊ ፍልጠት ዘጠቓለለ ነይሩ። ክሰርጾምን ባይታ ከምዝፈጠረ ሓቢሩ። ኣባላት ናይ’ቲ ትካል ብወገኖም፡ ህዝቢ ፈቐዶ ጎደና ካብ ዝሽየጥ ክጥንቀቕ ወርሒ ዝቐጸለ ቅነ፡ ካብ መዋእለ-ህጻናት ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ን/ዞባ ዓሰብ ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ሽልማት ምዒዶም። ክሳብ 2ይ ደረጃ ዝተዘርግሓ 14 ኣብያተ- መምህር ካሕሰ ሞጎስ፡ እቲ ቅነ ኣብ ተዓዲሉ። ዓዲ ቐይሕ - ባህልን ክብርታትን ናብ ሓድሽ ድባርዋ - ኣብነታዊ ሓረስታይ ተመጒሱ ወለዶ ንምስራጽ ይስራሕ ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ - ምምሕዳር መሬት ዝተባሕጎጐ ከባቢታትን ኣብ ከባቢ ደምበ ጉዕፍ ዝነብር፡ መሬቱ ምምድማድ ከምዘሕልፎ ብምግላጽ፡ ብግቡእ ብምዝላይ ልዑል ምህርቲ ብጻዕሩ ትሕተ-ባይታዊ ማይ ናይ’ቲ ክሓፍስ ዝበቕዐ ኣብነታዊ ሓረስታይ ከባቢ ከምዝሃብተመ ኣብሪሆም። መልኣከ ተስፋእንድርያስ፡ ብዓድን ክኢላ ሕርሻ ኣቶ ሃብቶም ሰመረ ክኢላታት ሕርሻን ሞጎስ ረኺቡ። ድማ፡ ንተበግሶ ሓረስታይ መልኣከ ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ምምሕዳር ብምምጓስ፡ ክኢላዊ ምኽርን ደገፍ ከባቢ ኣቶ ተወልደ ገብረሚካኤልን ናውትን ክግበረሉ ምዃኑ ሓቢሩ። ኣነባባሪት ዝባን ሰጊ ወ/ሮ ግደይ ኣብነታዊ ሓረስታይ መልኣከ ገረንስኤን ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ተስፋእንድርያስ ብወገኑ፡ ኣብ ሓበሬታ፡ ሓረስታይ መልኣከ መደባት ህንጸትን ልምዓትን ኩሉ ግዜኡን ዓቕሙን ልዕሊ ሃገር ብዘጥረዮ ሞያ፡ መነባብሮኡ 5 ሄክታር ናይ ሕርሻ መሬቱ ንምቕያርን ከባቢኡ ንምጽላውን ኣብ ምዝላይ፡ ከምኡ’ውን ህዝቢ ይነጥፍ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ብዝለዓለ ዝንቀሳቐሰሉ መንገዲን ብፍግረ ከምዝቕጽሎ ሓቢሩ። ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ኣብ ን/ዞባ ዓዲ-ቐይሕ፡ ኣብ እናተወራረሰ ዝመጸ ምትሕግጋዝን ምንብባርን ከም ህዝቢ ዘቘመና ጭዋ ሃይማኖታውን ማሕበራውን ጽንብላት ምድግጋፍን ኣካል መንነትና ስለዝዀነ፡ ባህልን ክብሪታትን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ዋና ኣሰናዳኢ ንዝግበር ምድግጋፍ ብምዅስኳስ፡ ባህልን ብስድራ-ቤትን ኮምን ብዝለዓለ ደረጃ መመሊሱ ክጐልሕ ዘለዎ ምዃኑ ክብርታትን ናብ ሓደስቲ ወለዶታት ክድፋኣሉ ከምዝግባእ ኣገንዚቦም። ሓቢሮም። ብርሃነ ምሕረትኣብ ንምስራጽ ዝካየድ ጻዕሪ ብዝበለጸ ክስራሓሉ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ንኡስ ዞባ ኣብ መወዳእታ፡ እናተጋነነ ዝመጽእ ዘሎ ምክትል ኣሰናዳኢ ምዃኑ፡ ኣባላት ባይቶ ዞባ ደቡብ ገሊጾም። ዓዲቐይሕ ኣቶ ብርሃነ መለስን መንእሰይ ምግፋሕ ውራያት መግትኢ ክግበረሉ ንሳቶም ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ፡ ንዘመናት ናስር ኣሕመዲንን ብወገኖም፡ ምክብባርን ተላብዮም። ዓብደልቃድር ኣሕመድ ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ብሽኳ - ጽበት መምሃሪ ክፍልታት ንምቅላል ተበግሶ ተወሲዱ ቦርድ ምስንዳእ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ብሽኳ - ንኡስ ናውቲ ሓገዝ ብምምስጋን፡ 80 ሚእታዊት ራሕቂ ቦታን ጽበት መምሃሪ ክፍልታትን ዞባ ሻምብቆ፡ ሕጽረት መምሃሪ ክፍልታት ናይ’ቲ ስራሕ ከምእተዛዘመ ኣብሪሁ። ዘጋጥም ምስንኻላት ካብ መኣዲ ትምህርቲ ዮሴፍ ሃይለማርያም ንምቅላል፡ ገንዘቦምን ጉልበቶምን ንኣበርክቶ ኣባላት ሓይልታት ንምፍታሕ ዝተወስደ ስጉምቲ ምዃኑ ኣወሃሂዶም ብዝወሰድዎ ተበግሶ፡ 6 ምክልኻል ዝመጐሰ መምህር ዑስማን፡ ብምግላጽ፡ ንዕብየት ናይ’ታ ቤት-ትምህርቲ ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተወሳኺ ክፍልታት ይሰርሑ ኣለዉ። ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ ግርመ፡ ቢንቢናን ጻዕሮም ከምዘዛይዱ ኣረጋጊጾም። ተስፋኣለም የማነ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዓደባዓረን’ውን ተመሳሳሊ ተበግሶ ተወሲዱ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ብሽኳ፡ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዞባ መምህር ዑስማን እድሪስ፡ ንህንጸት ከምዘሎ ሓቢሩ። ኣቐዲሞም’ውን ኣርባዕተ መምሃሪ ቍ.ስ 201820 (250) ናይ’ቲ ክፍልታት ንዝተገብረሎም ናይ ኤሪና ዝተወከሰቶም ነበርቲ፡ ብሰንኪ ክፍልታት ሰሪሖም ምንባሮም ዝፍለጥ’ዩ። ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ፎሮ - ምውዳድ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ኣብ ምጥርናፍ ዓድታት ኣበርክቶ ይገብር ለይ-ኣውት ኣብ ንኡስ ዞባ ፎሮ በብእዋኑ ዝተዋደደ ዓድታት ከምዝደረኸ፣ ኣብ ምምሕያሽ ብምጥርናፎም፡ ደቆም ከምህሩ፡ ከምኡ’ውን ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ መሰረታዊ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት፡ ህይወት ዜጋታት’ውን ኣስተዋጽኦ ጥዕና ህዝቢ ብሓፈሻ ናይ ኣደን ዕሸልን ኣብ ምጥርናፍ ዜጋታት ዓቢ ኣበርክቶ ከምዝገበረ ኣረዲኦም። ድማ ብቐንዱ ከውሕሱ በቒዖም ምህላዎም ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ከምዝገበረ፡ ኣመሓደርትን ዓበይቲ ዓዲን ንሳቶም ኣስዒቦም፡ ብማእከል ዓዶም ብምሕባር፡ መስመር ማይ ላሓዜን ዘላቒ ፋጥና ኣድም ምምሕዳራት ከባቢ ላሓዜንን ኩምሆለን ዝሓልፍ ናይ ቅጥራን ጽርጊያ ባጽዕ - ፍታሕ ክግበረሉ፣ ቤት-ትምህርቲ መባእታን ገሊጾም። ፎሮ፡ ኣብ ማሕበረ-ቁጠባዊ ንጥፈታቶም ማእከላይን ደረጃ ላሓዜን ድማ ናብ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ንሳቶም ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ እወታዊ ጽልዋ ከምዝገበረ ብምጥቃስ፡ ካልኣይ ደረጃ ክትዓቢ ተላብዮም። ቍ.ስ.113395-07588045 ሓበሬታ፡ እናሰፍሐን እናማዕበለን ዝመጸ ሕጽረት ቀረብ ማይ ንምቅላል ኣብ ዝካየድ ላሓዜን ኣብ ቀንዲ መስመር ባጽዕ - ፎሮ ኣገልግሎታት ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ ማይን ጻዕሪ ኣበርክቶ ክገብሩ ዘለዎም ቅሩብነት ዝተደኰነት ኰይና፡ ካብ ወደባዊት ከተማ ምልክታ ተንቀሳቓሲ ቴለፎንን፡ ንጥርናፈ ናይ’ተን ኣረጋጊጾም። ባጽዕ ንሸነኽ ደቡብ ኣስታት 22 ኪሎቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ፋሕ ኢለን ዝነበራ ዓበይቲ ዓዲ ብግደኦም፡ ኣብ ማእከላይ ቦታ ሜተር ርሒቓ ትርከብ።


ካልኣይ ክፋል ይኽሰት ንዝነበረ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ ኣብ ኩለን እተን ንዝተወሰነ መዳይ ናይዚ ፋብሪካ ዝመሳሰል ኣወዳድባ እዩ ነይሩዎ። ብዕምቈት ዝዕዘብ ዝነበረ ኣዳም ስሚዝ፡ ነውጺ ዘተግበራ ማሕበርነታውያን ዝነበራ እቲ ክልተ ኣገባብ ዝኽተል ስርዓተ ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ናይዚ ጽሑፍ፡ ቻይና ናብ ዓለምለኻዊ ርእሰማልነት ብምጽንባራ እቲ “ንሓደ ነገር ብኻልእ ናይ ምልውዋጥ፡ ሃገራት ድማ ከቢድን ዝተናውሐን ቁጠባዊ ምውሳን ዋጋታት ድማ ነተን ማሕበርነታዊ ቁጠባዊ ዕብየት ከተረጋግጽ ከምዝኸኣለት ተመልኪቱ ነይሩ። እንተኾነ ቻይና ዘካየደቶ ብበደላ ናይ ምቅይያርን ምሽይያጥን ባህሪ ምንቁልቋል ተራእየ። ኪኖ’ቲ ብቑጠባዊ ኣገባብ ምፍራይ ዝኽተላ ዝነበራ ኣሃዱታት ምጽንባር ምሉእ ከምዘይኮነ ማለት ትካላዊ ኣቃውማኣ ናብ ትካላዊ ኣቃውማ ሓድሽ ደቂሰብ” ከም “መሰረታዊ መትከል ናይ መመልከቲታት ዝተሰነደ ዕንወት ከኣ ኣብ መኽሰብ ናብ ዘተኩራ ትካላት ሊበራላውነት (ፍጹም ናጻ ዝኾነ ዕዳጋ) ከምዘይተሰጋገረን እዚ ከኣ ነቲ ብእዉጅ ዕዮ ክፍፍል” እዩ ርእይዎ። እንተኾነ እዚ ኣብ ዝርገሕ ትምህርቲ፡ ምእላይ ድኽነትን ከምዝልወጣን ዝምድናታት ዕዳጋ ድማ ዝተገልጸ ዓወት ምዕራባዊ ቁጠባዊ ሊበራላውነት ዝበድሀ ምዃኑን ተመልኪቱ። ቀንዲ መትከል “ብመጠን ናይቲ ዕዳጋ ዝድረት” ህዝባዊ ጥዕናን ምንቁልቋል ተራእየ። ከምዝዕንብብን ገበረ። እዚ ምስእናይ ረቛሒ ናይዚ ኩነት ድማ ቻይና ካብ ፍወሳ ብነውጺ ከተምልጥን ደፋእታዊ ምስግጋር ምዃኑ ብኡ ንብኡ ኣጠንቀቐ። ብኣገላልጻ ማሕበራውን ኣከባብያውን ሳዕቤኑ ምዃኑ ክትገብርን ብምራጻ’ዩ። ነዚ፡ ምስቲ ሩስያ ዝተኸተለቶ ፍወሳ ብነውጽን ንሱ ዝፈጠሮ ክልተ ኣገባብ ዝኽተል ስርዓተ-ዋጋ ስሚዝ፡ ዕዳጋ፡ ኣብኡ ንዝካየድ ልውውጥ ክዝንጋዕ የብሉን። ነፍሲወከፍ ስጉሚ ውጽኢት ብምንጽጻርን ድማ ኣብ መንጎአን ዘሎ ቁጠባዊ ቈመና ዝወሰነ ምዃኑ ዘቀላጥፋ ትካላት ክምዕብላ እንከለዋ ቻይና ዝተኸተለቶ ፖሊሲታት እረማ ናይቲ ቁጠባዊ ምስግጋር ድማ ብመንግስቲ ተመልኪቱ። ንመጎት ወይ ኣምራት ፍወሳ ብነውጺ ዝምልከት ሓጺር መብርሂ’ውን ደፋእ እናበለ ከምዝዓቢ’ዩ። ተራ ናይቲ ዕዳጋ ብመንጽር ማክሮ-ቁጠባዊ ውጽኢቱ ዝቕለስ ነበረ። እቲ ብሓንቲ ሂምታ ቀሪቡ ነይሩ። እዚ ጽሑፍ ብኢዛበላ ወበር ኣብ ዝተጻሕፈት ‘ሃው ቻይና ኢስከይፕድ ዘይርአ ኢድ ከምኡ’ውን ስርዓተ ዋጋታት ክርአ እንከሎ ኣንጻር ናይቲ ኣብ ሩስያ ዋጋታት ናጻ ይገደፉ ዝብል ፍወሳ ብነውጺ ሾክ ተራፒ’ ዝብል ዝተመርኮሰ ኮይኑ መቐጸልታኡ ድማ ይስዕብ፡- ቀስብቐስ ዝገሃድ ከኣ ኣብዚ ጉዕዞ’ዩ። ዝተኸስተ’ዩ። መጠን ዝቕባበ ቻይና ብኣንጻሩ ነቲ ዝነበረ ናይ ምፍራይ ሰንሰለት ፍወሳ ብነውጺ ግና ብኣንጻሩ ሓንቲ ሃገር ትሑት ወይ’ውን ምጡን ክኸውን ብዝምድናታት ዕዳጋ ከይተተክአ ተበታቲኑ ብመረዳእታን ግንዛበን ሓደስቲ ብዝብል መረዳእታ ሓንጎፋይ ዝተባህለ “ብዕዳጋ ናብ ዝምራሕ ቁጠባ ክትዘልል” እንከሎ ኣብ መጠን ፍርያታ ግና ኣዝዩ ከምዝተርፍ ዝገበረ’ዩ። ኣብዚ ባዶሽ ድማ ሊበራላውያን፡ ንዝኾነ ቁጠባ ብመጎታዊ ነበረ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ እቲ ኣብ ሓፈሻዊ ትኽእል’ያ ኢልና ክንኣምን ይደልየና። ቅልጡፍ ዕብየት ተራእየ። ቻይና፡ ንዝነበራ እቲ ዝነበረ ምእኩል ቅርጺ ይኹን ዕዳጋ መገዲ ክውድብ ዝኽእል ዕዳጋ ጥራይ ዋጋታት ዝስዕብ ወሰኽ፡ ብውህለላ ናይ ስርዓተ ዋጋታትን ውጥንን ብምዕናው ብኣድማዕነት ክዓዪ ኣይከኣለን። ፍወሳ ብነውጺ ዝእዝዞ ዕንወት ኣብ እዩ። እዚ ንክኸውን ድማ ዋጋታት ናጻ ዝተቐመጠ ገንዘብ ክብሪ ብእኡ ኣቢሉ “ካብቲ ዕንወት” ከም ገለ ኢሉ ብዕዳጋ ኣብ መወዳእታ 1970ታት፡ ቻይና ቁጠባዊ ስርዓት ጥራይ ዝተደረተ ኣይኮነን። ክግደፉ ኣለዎም። “ንኹሉ ዋጋታት ድማ ነቲ ኣብ ቁጠባ ማሕበርነታውያን ዝምራሕ ቁጠባ ቦሎኽ ክብል ክንዲ ኣብ ናይ ማኦነት ዝነበራ ሰውራዊ ክማላእ ኣለዎ ዝብሎ ካልእ ኩነት’ውን ብሓንሳእ ናጻ ምግዳፍ” ተዛቢዑ ንዝጸንሐ ከም ሕዱር ሕማም ዝግለጽ ዝያዳ ምምዕዳው፡ ንትካላዊ ክዉንነታ ውሁብ ሃንቀውታታት ክትሓድጎ ጀሚራ ነበረት። ኣሎ፣ “ሰውራዊ ለውጢ ኣብ ትካላት”። ተዛማዲ ዋጋታት ዝእርም ስጉምቲ ምዃኑ ጠለብ ዝንኪ’ዩ ዝብል’ዩ። ዜጋታት ኣብ ብምውሳድ ኣብ ፈተነኣ ዝተመርኮሰ 1980ታት ድማ ከምቲ ብዙሕ እዋን ሊፕቶንን ሳክስን ድማ “ብዕዳጋ ናብ ስነ-መጎት ፍወሳ ብነውጺ የመልክት። እዋን ማሕበርነት ንዘዋህለልዎ ንእሽቶ ሓድሽ ቁጠባዊ ስርዓት ክትሃንጽ’ያ ዝስመ ኣብ መንጎ ዓቃባውያንን ደለይቲ ዝምራሕ ቁጠባ ኣብ ዝግበር ምስግጋር፡ ከም ኣብነት ዝተዛብዐ ዋጋታት ዝቐርብ ሃብቲ ምምንዛዕ ድማ ስለቲ መስርሕ/ ኣንቂዳ። ዕዳጋታት ከኣ ኣብ ደረት ናይቲ እረማን ብዝነበረ ክርክር ኣይኮነን ዝግለጽ። ምዕናው በይነ-ሰልፋዊ ስርዓት ዴስነት ድማ ብስታሊናዊ ውርሻ ዝግለጽ ትሑት ምስግጋር ክኽፈል ዘለዎ ኣድላዪ ዋጋ ዝነበረ/ዘገልገለ ስርዓት ዳግም ከምዝፍጠር መድረኻዊ ሕቶ ናይ 1980ታት ኣዝዩ ኣድላዪ ኩነት” ምዃኑ ኣነጺሮም ዋጋ ኣቑሑ ዓበይቲ ኢንዱስትሪታትን እዩ ተባህለ። ብውጽኢት ክርአ እንከሎ ገበረት። ቻይና ዘካየደቶ እረማ ደፋእታዊ’ዩ ምክያድ እረማ ኣይኮነን ነይሩ። እቲ ሕቶ ዘስፈርዎ’ዩ። ብተግባር ከኣ እቲ ሂምታ ኣብ ምፍራይ ዝሕግዝ ማሽነሪታትን ድማ ነቶም ገንዘብ ዘይኮነ (ዓይነታዊ) ዝበሃል ብኣሳጉማኡ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ እቲ እረማ ብኸመይ ይካየድ፡ ነቲ ዝነበረ ዝፈጠረ ስጉምቲ ብፕረዚደንት ቦሪስ መሳርሒታትን ከምኡ’ውን ኣዝዩ ጸጋ ዝነበሮም ጎይቶት (ኤሊት) ዘርብሕ ደረት ናይቲ ዝነበረ ኢንዱስትርያዊ ስርዓት ብምዕናው ዶ ወይስ ካብቲ ዝነበረ የልሲን ኣብ ጥሪ 1992 ቅድሚ ምትግባሩ ልዑል ዋጋታት ኣቑሑ ፈኮስቲ መሳንዕ፡ ዳግመ-ምቕርሐ ኮነ። ካብ ታሕቲ (ትሑት ስርዓት ውሽጢ ንምእታው ንዝተኻየደ ስርዓት ሓድሽ ስርዓት ከምዝውለድን ኣብ ታሕሳስ 1991 ምዕናው ሕብረት ኣገልግሎታትን ሃለኽቲ ኣቑሑን እዩ። ኣብ ዝዓብን ብምግባር ዝብል’ዩ ነይሩ። 1990፡ ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ፡ ዓለማዊ ብተምሳሌታዊ ኣገላልጻ ድማ፡ እማመ ባንክ፡ ውድብ ቁጠባዊ ምትሕግጋዝን ፍወሳ ብነውጺ ንሓደ ቤት ምሉእ ብምሉእ ልምዓትን ከምኡ’ውን ባንክ ኤውሮጳ ኣፍሪስካ ካብ ባዶ ሓድሽ ምህናጽ ዝብል ንዳግመ-ህንጻን ልምዓትን ብሓባር እንተኾይኑ ቻይና ዝተኸተለቶ እረማ ድማ ዘዳለውኦ ጸብጻብ ነዚ ዝስዕብ ይጠልብ፡ ንብምልእታ እታ ቤት ኣብ ሓደጋ ዘየእቱ ብዕዳጋ ናብ ዝምራሕ ቁጠባ ዝግበር ክፋላ ብምእላይን ተዓጻጺፍካ ዳግምስርርዕ ምስግጋር ዕዉት ንክኸውን ዝለዓለ ምክያድን ዝብል ነበረ። እታ ቤት ድማ ኣገዳስነት ዘለዎ ንዋጋታት ናጻ ብምግዳፍ በዚ ኣገባብ መሰረታዊ ለውጢ ከምትገብር ምቕርሐ ጸጋታት ከምዘማእዝን ምግባር’ዩ። ከይተዘንግዐ ምዃኑ’ዩ። ኣብ ዋጋታት ዘሎ ኣጠቓላሊ ቁጽጽር ቻይና፡ ኣብቲ ፈላሚ ናይ እረማ ዕቑድ ብእዋኑ ምእላይ ኣብ ማክሮቁጠባ ንዘሎ ሶቬትን በይነ-ሰልፋዊ ስርዓት ዴስነታን (1978-1988) ኣብ ገለ ወሰንቲ ዋጋታት እቶት ካብ ዘለዎም) ናብ ላዕሊ ዝግበር ምንቅስቓስ’ውን ብምጥቕላል’ዩ። እቲ ሕጽረትን ዘይምምዝዛንን ከምዘኽትም ጠሊቡ። ኣብ እዋን ሚካኤል ጉርቫቾቭ፡ ዝነበረ ቁጽጽር እዋኑ ከይኣኸለ ብምእላይ ዳግመ-ምቕርሐ ጸጋ ኣካል ናይ ፍወሳ ዘካየደቶ ደፋእታዊ ምስግጋር ናብ ዝገብርን ብእኡ ንዝፍጠር ቁጠባዊ ስቅያት ሱርበተኻዊ እረማ ዋጋታት ምክያድ ዝብል ናብ ዕንወት ዝመርሕ ስጉምቲ ዳርጋ ብነውጺ ካብ ዝኸውን ሓያለይ ዝገበረ’ዩ፣ ዕዳጋ፡ ዲናሚካዊ ዕብየት፡ ኢንዱስትርያዊ ዘወግድን’ዩ። ሓሳብ ካብ 1987 ኣትሒዙ እኳ እንተነበረ ኣተግቢራ ነይራ’ያ። እንተኾነ ብቕልጡፍ ኣብ ምዕራብ ጀርመን ድሕሪ ምብቃዕ ተሓድሶን ወሰንቲ መዳያት ቁጠባኣ ከምዚ ዝበለ ንዋጋታት ብኣልማማ ናጻ ውግእ ካብ ዝተገብረ እረማ ዋጋታትን ሶቬታውያን ብዘቕርብዎ ሓባራዊ መንግስቲ ከምዝቆጻጸር ብምግባርን ካብ ምትግባሩ ተዓቂባ። ቻይና ዝተኸተለቶ ዝገድፍ ስጉምቲ፡ ንሓፈሻዊ ኩነታት ዋጋ ባጤራን ጀሚሩ። ዝምድናታት ዕዳጋ ኣብ ጥርዓንን ምሁራት ብዘቕረብዎ ተኽእሎ ንፖለቲካዊ ቁጠባ ምሉእ ብምሉእ ናይ ምርካብ፡ ዳግመ-ኢንዱስትርያውነትን ንምቁጽጻር ብዘኽእል ናይ ምርግጋእ ልዕሊ ሕብረተሰብ ብሓደ ለይቲ ምስግዳድ ህዝባዊ ናዕብን ክትግበር ኣይተኻእለን። ከምዝልወጥ ገበረት። ቻይና ናይ ዘካየደቶ ዳግመ-ምጽንባር ምስ ዓለምለኻዊ (ስታብላይዜሽን) ፖሊሲ ክድገፍ ኣለዎ። ዝዓበየ ዘይምዕሩይነት ምስግዳድ ማለት’ዩ። ሽሕ’ኳ ፍረ ኣይረኸቦ ጉርቫቾቭ ከም ናይ እረማ ቀንዲ መለለዪ ድማ እቲ ክልተ- ርእሰማልነትን ድማ ነቲ ትጽቢት ደገፍቲ ብዝኾኑ ማክሮ-ስጉምታት ክሳዕ ቻይና ደፋእታዊ እረማ ንምክያድ ፈቲኑ ዝተገብረሉ ምጽንባር ትካላታ ምስ ትካላት ኣገባብ ዝኽተል ስርዓተ ዋጋታት’ዩ። እዚ ዝተሰነየ ንዋጋ ናጻ ምግዳፍ “ሓንሳእ እቶም ብነውጺ ዝፍውሱ፡ ብዙሕ ምንባሩ ድማ ይፍለጥ። ሓድሽ ሊበራላዊ ርእሰማልነት ዘይተዛዘመ ከኣ ኣንጻር ፍወሳ ብነውጺ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ኣድህቦ ዘይሃብዎ ጉዳይ እንተነይሩ ነቲ ዕዮ ከምዝኸውን ገይሩዎ ይርከብ። ናብ ዝርአ ወሰኽ ዋጋታት እንተዘይኮይኑ እቲ ሂምታዊ ኣገባብ፡ ኣብ ነዊሕ እዋን መንግስቲ ንኹሉ ዋጋታት ብሓንቲ ሂምታ ብዕዳጋ ዝምራሕ ሓድሽ ቁጠባ ዘቕውማ ቻይና፡ ቁጠባዊ ዕብየት ከተረጋግጽን ከፊላዊ ቀጻሊ ናብ ዝርአ ዝቕባበ ዝመርሕ ረብሓ ከምዝርከብ መብጽዓ ብምእታው ናጻ ስለዘይገበሮ። ንቑጠባ ቻይና ወሰንቲ ትካላት ዓይነትን ቅርጽን ከመይ ክኸውን ትካላዊ ምጽንባር ከተካይድን ዘኽኣላ ኣይኮነን” ይብሉ እቶም ብነውጺ ንረብሓ ሰራሕተኛታትን ትካላትን ዝተባህላ ኢንዱስትሪታት’ውን ብውጥን እዩ ዝብል’ዩ። እቲ ከም ሊፕቶን፡ ሳክስን ወሳኒ ረቛሒ ድማ ካብ ፍወሳ ብነውጺ ዝፍውሱ። ኣብ ቁጠባ ማሕበርነታውያን ከምኡ’ውን ኣካላት መንግስቲ ብቐጥታ ከምዝካየዳ ገበረት። ኣብ ምውሳን ዋጋታት ካልኦትን ከምኡ’ውን ኣብ ማሕበርነታዊ ስለዘምለጠት’ዩ። ሃገራት ናይ ዝተራእየ ቀጻሊ ዝቕባበ ዝጸሉ ናይ ሓጺር እዋን ቃንዛ ኣዘዘ። ድማ ኣገደስቲ ናይ ዝኾኑ ኣቑሑ ዋጋታት ደንበ ዝነበሩ ስነቑጠበኛታት ዘቕረብዎ ሓቀኛ መንቀሊታት ከኣ ብሰንኪ ሕጽረት ስነቑጠበኛታት ሓድሽ ክላሲካውነት፡ ንዋጋታት ብሱር-መሰረቱ ናጻ ምግባር ብውሳነ (መንግስቲ) ክንጸር እንከሎ ዝያዳ ጥቕሉል እማመ ድማ ናይ ዕዳጋ ቁጠባ ባጀት፡ ፈኲስ ገንዘባዊ ፖሊሲታት፡ ወሰኽ ንፍወሳ ብነውጺ ኣብ መንጎ ኣብ ምዕራብ ዝብል ኣምር ፖለቲካዊ ቅቡልነት ናይ ዝኾነ ምህርቲ ስዒቡ ድማ ኣገደስቲ “ክፈጥር” ኣይከኣለን። ነቲ ምእኩል ቁጠባ ደሞዝ ዝኣመሰሉ ዝሰዓበ ዝያዳ ጠለብ’ዩ። ዝርከቡ ስነቑጠበኛታትን ኣብ ምብራቕ ዝረኸበ ድማ እቲ ሕብረት ምስ ፈረሰ’ዩ። ናይ ዘይበሃሉ ኣቑሑ ዋጋታት ናጻ ምዕናው ጥራይ ብዕዳጋ ዝምራሕ ቁጠባ ብዓይኒ ፈወስቲ ብነውጺ፡ እዚ ብድሆታት ዝርከቡ ማሕበርነታውያን ደገፍቲ ዕዳጋን “ምውዳቕ በይነ-ሰልፋዊ ስርዓት ዴስነት” ገደፈቶ። ከም ውጽኢቱ ድማ ዋጋታት ከምዘጨብጭብ እዩ ነይሩ እቲ ትጽቢት። “ብርቱዕ ዓቐን ብዘለዎ ማክሮቁጠባዊ ዘራኽብ ናይ ሊቅነት ድንድል እዮም ንትግባረ ሂምታዊ ኣገባብ “ኣዝዩ ኣድላዪ ቀስብቐስ ብዕዳጋ ተወሰኑ። እቲ መምርሒ ናይ ምዕናው እምበር ናይ ኦስተሪቲ” እዩ ዝፍወስ። ምኽንያቱ ዝገልጽዎ። በቲ ኻልእ መዳይ ከኣ ብዛዕባ’ቲ ኩነት” ኮይኑ ተረኽበ። እቲ ሂምታዊ ባህሪ ናይዚ ብድሆታት ቅርጻዊ ዘይኮነስ ምህናጽ ኣይነበረን። እቲ ትጽቢት፡ እቲ ቻይና ዝተኸተለቶ ክልተ ዝመገዱ ቻይና ካብ ፍወሳ ብነውጺ ዘምለጠትሉ ኣገባብ ግና “ኣድማዒ መሰጋገሪ ገንዘባዊ እዩ ዝብል እምነት ስለዘለዎም። ብምእኩል ውጥን ዝምራሕ ቁጠባ ሓንሳእ ኣገባብ ከም ናይ ዋጋታት ፖሊሲ ጥራይ ስነቑጠባ፡ ደፋእታዊ ምስግጋር ናብ ዕዳጋ ብዕዳጋ ናብ ዝምራሕ ቁጠባ” ክኸውን “ብነውጺ ምስ ሞተ” እቲ “ዘይርአ ኢድ” ክርአ ኣይግባእን። ብትኽክል ንምዝራብ ንፈልጦ ውሑድ’ዩ። ኣብዛ መጽሓፍ ከኣ እቲ፡ ንዋጋታት ብኣልማማ ናጻ ብምግባር ዕዮኡ ክጅምርን ተኣምራታዊ ብዝኾነ ገለ ኣይከኣለን። ዋጋታት ከምቲ ትጽቢት ድማ ንጡፍ ተሳትፎ መንግስቲ ነቲ ክልተ ኣገባብ ዝኽተል ስርዓተ ዋጋታት ሓንሳእ ክኽሰት ትጽቢት ዝተገብረሉ መገዲ ከኣ ብዕዳጋ ዝምራሕ ቁጠባ ቦሎኽ ዝተገብረሉ ሓንሳእ ጥራይ ክንዲ ዝውስኽ፡ ዝተራእየሉ ዕዳጋ ናይ ምፍጣርን ናይ ዝምልከት ታሪኻውን ትንተናውን ትሕዝቶ ወሰኽ ናይ ዋጋታት ከኣ “ንዝጸንሐ ትርፊ ክብል’ዩ ዝብል ነበረ። ኣብ ሩስያ ንኣዝዩ ነዊሕ እዋን ኣዝዩ ልዑል ምቁጽጻርን መስርሕ’ዩ ነይሩ። ቅድሚ’ቲ ቀሪቡ ኣሎ። ገንዘብ (ሊኵዲቲ) ዝመጺ” ከምኡ’ውን መጠን ዝቕባበ፡ ምንቁልቋል ፍርያትን እረማ፡ ኢንዱስትርያዊ ቁጠባ ቻይና ምስ እዚ፡ ነዛ ፍልጥቲ ተምሳሌት ኣዳም ስሚዝ ነቲ ናይ ኦስተሪቲ መደብ ዝድርዕን እዩ ትሑት መጠን ዕብየትን ተራእየ። ዳርጋ ይይቕቕጽጽልል ናይ ሓንቲ ደገፍቲ ኣሃዱታት ዘለዋኣ ምጉዕጻጽ’ዩ። እቲ ኣብ ቅድሚ ኣዒንቱ


ዥ ታ ር ፖ ሪ ሜላታት፡ ንስነ-ምግባር፡ ስኒት፡ እምነትን ምንብባርን ህዝቢ ኤርትራ ዒላማ ብምግባር ክብርታቱ ገርጊስ ፍቓድ ድራር በሪዝካ ንምጥፍኡ ምንባሩ ገሊጹ። ዞባ ዓንሰባ ንሱ ኣስዒቡ፡ ብሓደ ወገን ብዓሌትን ሃይማኖትን ከፋፊልካ፡ ስእሊ - ሳልሕ ዓብደልቃድር ባህላውን ባህርያውን ውርሻታቱን በዓለ ፋሲካ 2026፡ ብደረጃ ሃገር ሓድግታቱን ኣብሪስካ ልኡም ኣብ ከተማ ከረን’ዩ ብ12 ሚያዝያ ግዙእ ንምግባሩ፡ ብካልእ ወገን ተጸንቢሉ። እቲ ካብ ሰዓት ሰለስተ ከኣ ኣረሜናዊ ጃምላዊ ህልቂት ድሕሪ ቀትሪ ጀሚሩ ካብ ሳሪና ብምፍጻም ንምጥፍኡ ዘውረድዎ ሆቴል ብቐጥታ ብቴለቪዥን ኣደራዕ ጸብጺብካ ዝውዳእ ከም ኤርትራ ዝተመሓላለፈ መደብ፡ ዘይኮነ ሓቢሩ። ቀጺሉ ኣቶ ስራጅ፡ ንስለ ናጽነት ዝተኻየደ ቃልስን ዝተረጋገጸ ዓወትን፡ ሓያል ባህሊ መኸተን ተወፋይነትን ከም ዝወለደ ጠቒሱ፡ ሳላ ንጹር ሃገራዊ መስመርን ራእይ መንግስቲ ኤርትራን ድማ፡ ከነብዕሎ ከለና ከኣ፡ ሓድነትና ነዊሕ ህዝብና ሓድነቱ ኣደልዲሉ ኣብ ሱር ዝሰደደን ብቐሊሉ ዘይብተኽን ሓንቲ ቅኒት ሰጢሙ ዘርኣዮን ወትሩ እናዓመቘ ዝኸይድን ምዃኑ ዘርእዮ ዘሎን ሃገራዊ ስኒትን ዘነጽር እዩ። ከም ውጽኢቱ ከኣ፡ ተወፋይነትን ኣብ መደባት ሃገራዊ ሰላሙን ህድኣቱን ኣውሒሱ፡ ብዘይ ልምዓት ጐሊሑ ይርአ ከም ዘሎ ዝኾነ ስክፍታን ስግኣትን ለይትን ኣብሪሁ። ቀትርን ብናጽነት ይንቀሳቐስ ቀሺ ወልደሩፋኤል ተስፋጽዮን ኣሎ።” ኢላ። ነቲ ጸሓይን ቁርን ነባሪ ምምሕዳር ከባቢ 02 እዮም። ኣቶ ስራጅ ሓጅ ከይበለ ሕድሩ ኣጽኒዑ፡ ድፋዓቱ ንሶም፡ በዓል ትንሳኤ ኣብ እምነት ኣውሒሱ ዘሎ ጅግና ሓይልታት ብምትሕብባር ምም/ዞባ ዓንሰባ፡ ክርስትና፡ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምክልኻል ኤርትራን ኣብ ውሽጥን ምም/ከተማ ከረንን ክፍሊ ባህልን ምእንቲ ድሕነት ዓለምን ደቂ ኣዳምን ደገን ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራን ስፖርትን ዞባ ዓንሰባን’ዩ ተኻዪዱ። ንሞት ስዒሩ ዝተንሰኣሉ ክቡር ከም ሼኽ ሱሌማን መሓመድ እድሪስ ዮሃናኣ ኣመሓላሊፋ። ቀሺ ወልደሩፋኤል ተስፋጽዮን ገዳይም ድምጻውያን ኣብርሃም ዝኾነ ጠቒሶም፡ “ክርስትያንናን ተቐማጢ ምምሕዳር ከባቢ እስቲፋኖስ (ዘማች)፡ መሓመድ ኣስላምናን ብኸምዚ ምዕሩግ ኣገባብ 03 ኣቶ ዑስማን ኣስበሪት ኣዛዚ ዑስማን፡ ሳራ ተኽለሰንበት፡ ብሓባር ኮይንና ክነብዕሎ ከለና ብግደኡ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ተመስገን ሚካኤሉን ካልኦት ክብርን ሓጐስን እስመዓኒ፣ ነዚ ፈጣሪኡ ዝኣምን፡ ተኸባቢሩ ብስኒት መንእሰያት ድምጻውያንን፡ ንዘብቀዓና ኣምላኽ ድማ አመስግን” ዝነብርን ስልጡን ሕብረተሰብ ብሙዚቀኛታት ጉጅለ ባህሊ ኣሰር ኢሎም። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣስላማይ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ኣብ ከባቢኡ ተሰንዮም ኣማዕሪጎምዎ። ክስታናይ ከይበለ፡ ብሓድነት ይኹን ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ኣብቲ ድሙቕ ጽንብል፡ ኣመሓዳሪ ተጋዲሉ ብሓድነት ተሰዊኡ ዓለም ህውከትን ዕርግርን እናሃለወ፡ ዞባ ዓንሰባ ኣምባሳደር ዓብደላ ሙሳ፡ ናጽነትን ሰላምን ዘውሓሰ ምዃኑ ደሴት ሰላም ኮይኑ ይቕጽል ከም ኣመሓዳሪ ከተማ ከረን ኣቶ ረዘነ ዝገለጹ ቀሺ ወልደሩፋኤል፡ ኣብ’ዚ ዘሎ ሓቢሩ። ኣቶ ዑስማን ኣስዒቡ፡ ኣርኣያ፡ ጸሓፊ ባይቶ ዞባ መምህር እዋን’ዚ ኤርትራ ብሰላማ እትፍለጥ ውህደትናን ስኒትናን ምክብባርናን፡ ስለማን መሓመድኑር፡ ሓለፍቲ ሃገር ኮይና ከም ዘላ ሓቢሮም። ኣብ ድልዱል መሰረት ወለዶታት ክፍልታት ዞባን ግንባርን፡ ኣዘዝቲ ሃይማኖታውን ሃገራውን በዓላትና ወ/ሮ ለምለም እስቲፋኖስ ዝተሃንጸ ከም ዝኾነ፣ እነስተማቕሮ መግለጺ ሓድነትናን ክብረትናን ተለንተ ፍረወይኒ ግርማይ ዘለና ሰላም ድማ፡ ክቡር ዋጋ ከፊልና ሓጎስ ስምዒት’ዩ ዝፈጥረልና። ነዚ ስለ ዝኾኑ፡ ብሕጂ’ውን ሓቢርና ብመስዋእቲ ብሉጻት ዘረጋገጽናዮ ከኣ፡ ናይ ገዛና ኣውደ-ኣመት ገዲፍና ይኹን ኣብ ግዜ ሰውራ፡ ብዙሕ ከነብዕሎምን ብዝግባእ ክንዕቅቦምን ክብሪ ብምዃኑ፡ ብቐጻሊ ክሕሎን ኢና ብኸምዚ እንርእዮ ዘለና ብዓጀባ ተጻዒሩሉን ዋጋ ተኸፊሉሉን እዩ። ተላብዮም። ክዕቀብን ኣዘኻኺሩ። ነብዕሎ ዘለና። እዚ ሓድነት’ዚ ካብ ሓርበኛታት ኣቦታትና ኣቦይ ሼኽ ሱሌማን መሓመድ እድሪስ ነባሪት ምምሕዳር ከባቢ 05 ወለድናን ንሕናን ብመሪር ቃልሲ ወልደኣብ ወልደማርያምን ሼኽ ብወገኖም፡ “ንሕና ኣምላኽ ዝኾነት ወ/ሮ ለምለም እስቲፋኖስ ሓሊፍናን ክቡር ዋጋ ከፊልናን ኢብራሂም ሱልጣንን ጀሚሩ ከኣ፡ ይመስገን፡ መከራናን ሕሰምናን ድማ፡ “ንበዓላትና፡ ኣስላምናን ዘሰሰንናዮ ስለዝኾነ፡ ኣብ ውሽጥን ስኒትናን ምክብባርናን፡ ከምኡ’ውን ሓሊፉ፡ ሰናይና መጺኡ ኣሎ። ክርስትያንናን፡ ንባህልናን ስኒትናን ወጻእን እንርከብ ህዝብና ንደቅና ሃገራዊ ፍቕርና እናሰወደ ክመጽእ ህዝብና ኣብ ሃገሩ ተረጋጊኡ ብሰላም ብዘንጸባርቕ መንገዲ ከምዚ ኢልና ብግቡእ ከነውርሶም ይግባእ” ክኢሉ። ንሃይማኖታውን ሃገራውን ደቂሱ ብሰላም ይበራበር ኣሎ። ብሓባር ከነብዕሎ ከሎና፡ ፍሉይ ናይ ክትብል ተላብያ። በዓላትና ከምዚ ኢልና ሓቢርና ሃይማኖታዊ በዓላትና፡ ብኸምዚ ናይ ሎሚ ኣገባብ ብሓባር ናይ ምብዓል ኣቶ ዑስማን ኣስበሪት መደብ፡ ብዝያዳ ክተባባዕን ክቕጽልን ሰራዊት፡ ሓለፍትን ወከልትን ኣለዎ። ህዝቢ ኤርትራ ድማ፡ ደቂ ህዝባውያን ሃገራውያን ማሕበራት፡ ሓንቲ ስድራን ሓንቲ መኣዲን ጨናፍር ሚኒስትሪታትን ወከልቲ ስለዝኾንና፡ ብሓባር ተቓሊስና፡ ህዝቢ ከረንን ተረኺቦም ነይሮም። ብሓባር ተሰዊእና፡ ብሓባር ድማ ኣብ መኽፈቲ ናይቲ መደብ ከኣ፡ ሃገርና ነልምዕ ኣለና’ሞ፡ ዝፈላልየና መራሕቲ ሃይማኖት ቀሽን ሼኽን የብልናን። ስለዚ፡ ዘለና ስኒት ናብ ብሓባር ሕምባሻ ቆሪሶም። ዝቕጽል ወለዶ ክሰጋገር ስለ ዘለዎ፡ ነቲ ዕለት ዘንጸባርቕ ቃል ዘስመዐ ክንዕቅቦ ይግባእ” ኢሎም። ሓላፊ ክ/ባ/ስፖርትን ዞባ ዓንሰባ ኣብ’ቲ በዓል ዝተሳተፈት ኣባል ኣቶ ስራጅ ሓጅ፡ ዘመናት ዘቚጸረ ወተሃደራዊ ሆስፒታል ግላስ፡ ምክትል ዘይሃስስን ዘይርሳዕን ኣደራዕ ተለንተ ፍረወይኒ ግርማጽዮን’ውን፡ ሰንሰለት ባዕዳውያን ገዛእቲ ብሓፈሻ፡ ነቲ ጽንብል ኣመልኪታ እዚ ገዛእቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ድማ ዝስዕብ ሓሳባት ኣካፊላትና ነይራ ብፍላይ፡ መግዛእቶም ንምርጋእ - “ሓድነትና ንምድልዳልን ካብ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ረቂቕ ንምጽናዕን፡ ካብ ቀደም ጀሚሩ