ኣብ’ቲ “ኣይረሳዕናዮን፡ ኣረሜንነት መግዛእቲ ኢትዮጵያ” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ኣምባሳደር ዓብደላ ሙሳ ኣብ መካነ-መቓብር ግዳያት ዖና ኣኽሊል ዕንባ ከንብር ከሎ፡ ኣስማትን ቁጽሪ ግዳያትን ናይተን 67 ግፍዒ ዝተኻየደለን ዓድታት ብዝተጻሕፎ ከምእተቐትሉ ሓቢሩ። ታቤላታትን ባንድ ምረሻ ሃማመተኤን ኣምባሳደር ዓብደላ ሙሳ ብግደኡ፡ ዝተመርሐ ናይ እግሪ ጉዕዞ፡ ክሳብ ንህዝቢ ኤርትራ ብምንብርካኽ ሓርነታዊ ስታድዩም ከረን ተኻዪዱ። ቃልሱ ንምድኻም፡ መግዛእታዊ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣረሜናዊ ግፍዕታት ኣቶ ስራጅ ሓጂ፡ ቅድሚ 5 ዓመታት ከምዝፈጸሙ ብምጥቃስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ባርባራዊ ግፍዒ ኣብ ዝተፈጸመለን ግን ቂም ሒዙ ሕነ ክፈዲ ከይበለ፡ ኣብ ብፍላይ ድማ ኣብ 67 ዝባደማ ዓድታት፡ ዛሚ ኲናት ንዝማረኾም ልዕሊ 130 እቲ ዝተፈጸመ ግፍዒ፡ ኣብ ታሪኽ ዓብደላ፡ ኣብ’ተን ህልቂት ዝተፈጸመለን ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ብውጻእ መዓት ክሳብ ሕጂ ዝቕጽል ዘሎ መጽናዕቲ ሽሕ ወተሃደራት፡ ብሰብኣዊ ርህራሀ ሒዙ ሓወልቲ ኮይኑ ንኽነብር፡ ኩሉ ዜጋ ዓድታት ዝርከብ ኣሰራትን መቓብራትን ምስክርነት ክወሃብ ከሎ፣ ስነ-ጥበባዊ ከምዘረጋግጾ፡ 3,107 ንጹሃን ኤርትራውያን ብሰላም ከምዘፋነዎም ገሊጹ። እጃሙ ከበርክት ዘኻኸረ ኣምባሳደር ብክንክን ክተሓዝ ተላብዩ። መሰናድኦታት ቀሪቡ። ማእከል - ሰሚናር ብዛዕባ ስርዓተ ሓበሬታ ምሕዳር ዞባ ማእከል ምስ ብሕታዊ ልሙዳት ሓደጋታትን ተቓላዕነትን፣ ትካል ‘ኮምፕዩተር ቴክ’ ብምውህሃድ ምትግባር ዓለምለኻዊ ተቐባልነት ዝወደቦ፡ ኣብ ቴክኖሎጂ ስርዓተ ሓበሬታ ዘለዎ ስርዓተ ሓበሬታ፣ ከምኡ’ውን ዘሎ ናይ ውሕስነት ስግኣታትን ኣገባብ ኣብ ውሽጢ ትካል ክዝውተር ዘለዎ ምክልኻሉን ዘተኰረ ሰሚናር፡ ብ3 መስርሕ ውሕስነት ዝብል ኣርእስትታት ታሕሳስ ንሓለፍቲ ክፍልታት፡ ጨናፍር፡ ዘጠቓለ ነይሩ። ኣሃዱታትን ክኢላታት ስርዓተ ሓበሬታን ንኣገዳስነናይ’ቲ ሰሚናር ዝጠቐሱ ወዲቡ። ተሳተፍቲ፡ ቴክኖሎጂ ሓበሬታ ኣብ ቀጻሊ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ስታትስቲክስን ምዕባለ ስለዝርከብ፡ ተመሳሊ ሰሚናራት ስርዓተ ጂኦግራፊያዊ ሓበሬታን ኣቶ ብቐጻሊ ክውደብ ተላብዮም። ቴድሮስ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ምሕዳር ዞባ እቲ ሰሚናር - ሓለፍቲ ኣብ ምራሕ ማእከል ኣቶ ዘርኢት ተወልደብርሃን ትካል ክገብርዎ ዘለዎም ጥንቃቐን ብወገኑ፡ ነቲ እዋናዊ ሰሚናር ንዝወደቡ ኣተሓሕዛን፣ ክኢላታት ስርዓተ ሓበሬታ ኣካላት ብምስጋን፡ ተሳተፍቲ ኣብ ድማ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሓደጋታትን ጽፉፍን ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ባይታ ክሰርሑሉን ከማዕብልዎን ኣገባብ ምክልኻሎምን ብምስትምሃር፡ ከምዝዀነ ሓቢሩ። ቴክ’ ኣቶ ሮቤል ወልደሚካኤል ዝተዋህበ ቴክኖሎጂን ናይ መጻኢ ኣንፈቱን፣ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታቶም ውሑስን እቲ ብኣካያዲ ስራሕ ትካል ‘ኮምፕዩተር ሰሚናር፡ ኣብ ምዕባይ ኣፍልጦ ገስጋስ ኣገዳስነት ድሕነት ሓበሬታ፣ ምልላይ ኣህጉራዊ መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ፡ ብደረጃ ሃገር ተዘኪራ 3 ታሕሳስ - ኣህጉራዊ መዓልቲ ምስ ከምዝጸንሖ ብምጥቃስ፡ እታ ዕለት - ህሉው ንምግታእ ብውህደት ንምስራሕ ከም ወኪል ማዕከን ህጻናት ሕቡራት ሃገራት መሓመድ ብግደኡ፡ ብዓለም ደረጃ - ስንክልና ዝነብሩ ወገናት፡ “ንኹሉንትናዊ ብድሆታት ስንክልና ብምግንዛብ ሳዕቤናቱ እተዘኻኽር ሓቢሩ። (ዩኒሴፍ) ኣብ ኤርትራ ኣቶ ዓብዱላሂ ስንኩላን መሃዝቲ፡ ኣፍረይትን ቀለስቲ ተሳትፎ ስንኩላን ኣብ ልምዓት” ብዝብል ለውጢን ክኾኑ፣ ስንኩላን ቈልዑ ድማ ቴማ፡ ብደረጃ ሃገር ንመበል 30 ግዜኣ ኣብ ብፍላይ ማዕረ ዕድላት ትምህርትን ክንክን ኣስመራ ተዘኪራ። ጥዕናን ንክረኽቡ ዝካየድ ቃልሲ ቀጻሊ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ዕዮን ከምዝዀነ ኣረጋጊጹ። ማሕበራዊ ድሕነትን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ኣቶ ዓብዱላሂ ወሲኹ፡ ኣብ ኤርትራ ማሕበራዊ ድሕነት ኣቶ ምሕረትኣብ ስንኩላን ማዕረ ዕድላት ክረኽቡ ዝካየድ ዘሎ ፍስሃየ፡ ሕብረተሰብ ኤርትራ - ዝኽሪ ኮም ዝሰረቱ መደባት ተሃድሶ ንምሕያል መዓልቲ ምስ ስንክልና ዝነብሩ ዜጋታት ንዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲታት መጒሱ። ቅድሚ ኣህጉራዊ መልክዕ ምሓዙ፡ ምዕሩይ ኣብ’ቲ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ብስንኩላን መሰላቶምን ሰብኣዊ ክብረቶምን ዝሕሉ ዝፈረየ ናይ ቅብኣ፡ ስርሓት ላኻን ማእለማን ናይ ነዊሕ ዓመታት ያታዊ ሕግታት ትሕዝቶ ንምርኢት ቀሪቡ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ኤርትራውያን ነበርቲ ስካንዲናቭያን ዓባይ-ብሪጣንያን፡ ንጥፈታቶም ንምድንፋዕ ይዝትዩ ቤት-ምኽሪ ኣወሃዲት ሽማግለ ዓመት ነቲ ጨንፈር እትመርሕ ኣካያዲት ሃገራዊ በዓላት ስካንዲናቪያ፡ ኣብ ኣካል ተመሪጻ። 2025 ንዝተቓንዐ መበል 27 ፈስቲቫል ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያን ኣየርላንድን ኣቶ ተወልደ ዝገምገመን ኣብ ናይ መጻኢ መደባት ዮውሃንስ ኣብ ዝሃቦ መዕጸዊ ቃል፡ ውዳበ ዝዘተየን ኣኼባ ኣካዪዱ። መንእሰያት ኣብ ኩሉ ዕማት ሃገርን ኣብ’ቲ ወከልቲ ማሕበረኮማት፡ ዞባታትን ማሕበረኮማትን መሪሕ ተርኡ ንኽቕጽል፡ ከተማታትን ዝተሳተፍዎ ገምጋም፡ ኣቦኣባላት ክብርታት ህዝባዊ ግንባር ተላቢሶም መንበር ኣወሃዲት ሽማግለ ሃገራዊ ክነጥፉ ኣዘኻኺሩ። በዓላት ኣብ ስካንዲናቪያ ኣቶ ኣለም እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊ ህዝባውን ተኽለገርግሽ፡ ንተመክሮ 26 ዓመታት ኮማውን ጉዳያት ኣቶ ተወልደ ዮውሃንስ፡ ጉዕዞ ፈስቲቫል ዝትርኽ ትንታነ ድሕሪ ካብ 16 ክሳብ 30 ሕዳር ኣብ ከተማታት ምቕራብ፡ ፈስቲቫል ካብ ቀንዲ መለዪን ሊቨርፑል፡ ኮቨንትሪን ኖቲንግሃምን ኣብ መግለጽን ባህልን መንነትን ስለዝዀነ፡ ህሉው ኩነታት ሃገርን ዞባናን ዘተኰረ መድረኽ ሓድነትን ድልድል ታሪኽን ህዝባዊ ሰሚናራት ኣካዪዱ። ኮይኑ ንኽቕጽል ብዝለዓለ ከምዝስራሕ ብተመሳሊ፡ ሃገራዊ ሽማግለ ዓባይኣረጋጊጹ። ብሪጣንያ ብ30 ሕዳር፡ ሓለፍቲ ውዳበታት፡ ጸሓፊት ኣወሃዲት ሽማግለ ወ/ሮ ብኻልእ ወገን፡ ውዳበ መንእሰያት በርሚንግሃም 4ይ ጉባኤ ኣቃኒዑ። ተጋባእቲ ኣብ ዝቐረበ ጸብጻብ ማሕበራትን ማሕበረኮማትን ከተማታት ጽገሬዳ በርሀ ብግደኣ፡ “ኤርትራውያን ጨንፈር ዓባይ-ብሪጣንያ፡ ወከልቲ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣቶ ክልተ ዓመት ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ በርሚንግሃም፡ ኮቨንትሪ፡ ሸፊልድ፡ ሊድስ፡ ማሕበረኮማት፡ ግምጃ ትውፊት ኤርትራን ጉጅለታት፡ ሓለፍቲ ኤምባሲ ኤርትራ ሳልሕ ዓብደላ ኣብ ዘስመዖ መኽፈቲ ቃል፡ ምስ ዕላማታትን ኣገባት ኣሰራርሓን ኒውካስል፡ ማንቸስተር፡ ኖቲንግሃምን ኤርትራውነትን’የን” ድሕሪ ምባል፡ ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያን ኣየርላንድን፡ ውዳበ መንእሰያት ዓባይ-ብሪጣንያ ኣብ ውዳበ መንእሰያት ዞባ ኤውሮጳ ዘላሊ፣ ለስተርን ኣብ ዝተረኽቡሉ፡ ኣብ ዝሰላሰል ድምቀት ፈስቲቫል ኣብ ምዅላዕን ሃገራዊ ወከልቲ ውዳበ መንእሰያት ዞባ ኤውሮጳ፡ ኩሉ ክካየድ ዝጸንሐ ማሕበረኮማውን ከምኡ’ውን ንኣገዳስነት ምብራኽ ንጥፈታት ሓባራዊ መረዳእታ ንምፍጣር፣ ጥምረት ኣብ ምድራዕን ብኣብነት ዝጥቀስ ከምኡ’ውን ወከልቲ ውዳበታት፡ ሃገራዊ ሃገራውን ዕማት ኣድማዒ ተሳትፎን ንቕሓትን ምሕያል ውዳበን ዘነጽር ከምኡ’ውን ሃገራዊ ፈስቲቫል ኣድማዕነቱ ተራ ከምዘለወን ብምጥቃስ፡ ቤት-ምኽሪ ሽማግለ፡ ማሕበራትን ካልኦትን ኣብ ኣበርክቶን ክገብር ምጽንሑ ብምሕባር፡ ኣስተምህሮ ብኣካየድቲ ኣካላት ቀሪቡ። ንምብራኽ ዝዓለመ ዓውደ-ዘተ፡ ኣብ ከተማ ሃናጺ ገምጋሙ ክልግሰለን ኣዘኻኺራ። ዝተረኽቡሉ፡ ብ29 ሕዳር ኣብ ከተማ ዕዉት ጉባኤ ተመንዩ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ንዝመጽእ ክልተ ኖቲንግሃም ወዲቡ። ዒላበርዕድ - ኣስተምህሮ ኣብ ረብሓታት ‘ምሩጽ ዘርኢ መሸላ’ ኣብ ምሕዳር ከባቢ ዓዲበርበረ - ንኡስ ብድሆታት ተዛትዮም ከምዝፈትሑ፣ ዞባ ዒላበርዕድ፡ ውጽኢት ምሩጽ ዘርኢ ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ድማ ምስ መሸላ ንምግምጋም ዝዓለመ ኣስተምህሮ፡ ክኢላታት ሕርሻ ተላዚቦም መፍትሒ ብ29 ሕዳር ተዋሂቡ። ከምዘናድዩ ንምግባር፡ ዓቢ ኣቓልቦ ተዋሂቡ ዝስራሓሉ ዘሎ ከምዝዀነ እቲ ገምጋም፡ ቅድሚ ሕጂ ብቤት- ገሊጹ። ትምህርቲ ግራት ሓረስቶት ናብ ዝተጠርነፉ 30 ሓረስቶት ዝተዘርግሐ ኣብ መወዳእታ፡ ሓረስቶት ‘ሰዓረ’ ዝተሰምየ ምሩጽ ዘርኢ መሸላ ንዝተጎናጸፍዎ ዓወት ንምትብባዕ፡ ናውቲ እቲ ዝድለ ውጽኢት ስለዘይተረኽቦ፡ ነቲ ሕርሻ ተዓዲልዎም። ጸገም ብምልላይ መፍትሒ ንምንዳይ ዝዓለመ’ዩ ነይሩ። ሓረስቶት ብወገኖም፡ እቲ ካብ ንሓድሕዶም ዝቐሰምዎ ትምህርትን ሓላፊ ኣሃዱ ስነ-ዘራእቲ ኣቶ ተስፋብርሃን ምስ ክኢላታት ዝገበርዎ ልምድን ኣብ ሓጎስ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ሓረስቶት እቶም ዝምስገን ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ ብጉጅለ ተጠርኒፎም ኣብ ሓደ ዓይነት ብምሕባር፡ ከም’ዚ ዓይነት ኣስተምህሮ ንጥፈት ኣተኩሮ ብምግባር፡ ንዘለዎም ቀጻልነት ክህልዎ ተላብዮም። ሞልቊ - ሃብቲ ገረብ ይስን ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ሎሚ ኣብ ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ፡ ሃብቲ ገረብን ኣብ ቁጽር ሃብቲ ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ERI-TV ዋና ኣሰናዳኢ እንስሳ ዘገዳምን ንምዕቃብን ንምስሳን ዝተዋፈሩ ኣባላት ውጽኢታዊ ስራሕ ክውሰድ ዝጸንሐ ስጉምቲታት ዘተባብዕ ይዓሙ ከምዘለዉ ዝሓበረ ኣቶ ጉዕሽ፡ እቲ ብርሃነ ምሕረትኣብ ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ፡ ወኪል ብዓል- ንኡስ ዞባ ጎቦታት ዝበዝሖ ብምዃኑ፡ ናይ ቀዳም 05/12/2025 ምክትል ኣሰናዳኢ ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ኣቶ መጐዓዝያ ሽግር ብድሆ ኮይኑዎም ከምዘሎ ሰዓት መደብ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ጉዕሽ ተወልደ ሓቢሩ። ኣፍሊጡ። 09፡0 ሃገራዊ መዝሙር ብውህደት መሻርኽቲ ኣካላት ብዝካየድ ኣብ ምሕዳር ከባቢ ፋውሊና ኣብ ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) 09፡05 ኤሮቢክስ ዘሎ ዕቱብ ቁጽራዊ ንጥፈታትን ንቕሓት ምቁጽጻር ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን 09፡35 ሃሎ ቈልዑ ሕብረተሰብ ንምብራኽ ብዝውደብ ዝተዋፈሩ ብወገኖም፡ ዝካየድ ውሁድ ቦርድ ምስንዳእ 10፡10 ዶክመንታሪ ዘሎ ኣስተምህሮታትን፡ ሓደጋ ምጽናት ጻዕሪ ውጽኢቱ እናጎልሐ ይመጽእ ከምዘሎ 10፡35 ፓኖራማ ዮሴፍ ሃይለማርያም ኣንጸላልይዎም ዝነበሩ ዓይነታት ኣግራብን ብምግላጽ፡ መገሃጫን ናይ ሕርሻ ቦታን 1፡0 ለሰ ስፖርት ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል እንስሳታትን ናብ ንቡር ይምለሱ ከምዘለዉ እንተዝፍለን ሕብረተሰብ ናይ ቁጽር 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ተስፋኣለም የማነ ብምጥቃስ፡ ኣብ ልዕሊ ኣግራብ ዘብርሱ መምርሒታት ብግቡእ እንተዝኽተልን፡ 12፡5 ጩራ ጥዕና ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ዝውሰድ ዘሎ ኣራሚ ስጉምቲ’ውን ዝበለጸ ውጽኢት ክርከብ ዘሎ ተኽእሎ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ቍ.ስ 201820 (250) ኣስተዋጽኦ ይገብር ከምዘሎ ገሊጹ። ልዑል ምዃኑ ኣብሪሆም። 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 14፡30 ናትራን 17፡0 መደብ መኣዝን


ምልክታ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዓይኒ ጋዜጣታት ሱዳን መሓመድኑር ያሕያ ዞባ ንምክልኻል እቲ እንኮ ኣማራጺ ምዃኑ ክግንዘባ ጀሚረን ምህላወን ዘርኢ እዩ። እቲ ብዙሓት ጋዜጣታት ሱዳን ነቲ ፕረዚደንት ዑደት ኣገዳሲ ሞራላውን ፖለቲካውን ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ29 ሕዳር 2025 ድርኺት ዝህብ፡ ኣብ ዝቕጽል መድረኽ ናብታ ግዝያዊት ምሕዳራዊት ርእሰ ንሰፊሕ ምትሕብባር በሪ ዝኸፍት፡ ኣብ’ቲ ዞባ ከተማ ፖርት ሱዳን ዝገበሮ ዑደትን ዘሎ ናይ ሓይሊ ምዕሪት ዳግማይ ይተዓራረ ብመንግስትን ህዝብን ሱዳን ዝተገብረሉ ከምዘሎ ዘረጋግጽ፡ ሱዳን ድማ ቀንዲን ድሙቕን ምዕሩግን ኣቀባብላን ሰፊሕ ሸፈነ ዘይትንጸልን ኣካል ናይዚ ምዕሪት’ዚ ምዃና ሂበናኦ። እቲ ብህዝብን መንግስትን ሱዳን ዘነጽር እዩ።” ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተገብረሉ ኣብ መደምደምታ፡ ከምቲ ብጋዜጣታትን ክብሪ ዝመልኦ ኣቀባብላ፡ መንቀሊኡ ካብ ጸሓፍትን ዝተገልጸ፡ ኣብዚ ሱዳን ብጽንኩር ሓልዮት ንህዝቢ ሱዳን ዝብገስ መርገጺን መድረኽ እትሓልፈሉ ዘላ እዋን፡ ዑደት ኣተሓሕዛን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዙሕ ሓድነትን መንነትን ሃገረ ሱዳን እዩ። ትርጉማት ዘለዎ እዩ። እቲ ዑደት ብግዜ ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ሱዳን ሓጺር እኳ እንተ ነበረ፡ ብዙሕ ጠቓሚ ሓንቲ ካብተን ፍሉጣት ሃገራትን መሰረታዊ ስርሓት ተዓሚሙ እዩ። ገለ ካብቲ ዓንዲ ሚዛን ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ብዙሕ ንምጥቃስ መኣዝን ኣብ ምውሳን፡ ምዃናን፡ ኣብ ምርግጋእ መላእ ዞባና ድማ መስመር ኣብ ምቕናዕ፡ ምስ ኩሉ ሽግራትን ዓቢ ኣበርክቶ ከም ዘለዋን መልእኽቲ ብድሆታትን ዝካየዱ ተጻብኦታትን፡ ጽኑዕን ዘመሓላለፈ እዩ ነይሩ። መትከላውን መርገጺ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ምስ አሕዋት ሱዳናውያን ዳግም እተን ጋዜጣታት፡ ዕዙዝ ኣገዳስነት ናይቲ ኣረጋጊጹ እዩ። ዑደት፡ ኣድላይነቱን ትርጉምን ዘመሓላልፎ ምርዳእ ብቕዓት ዘለዎም መራሕቲ እዩ። ዑደት እዩ ፈጺሙ። ፍጻመ ዘይኮነ፡ ኣብዚ ኣዝዩ ተኣፋፊ ህሞት መልእኽትን ንምግላጽ ዓምድታተን ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ካይሮ እቲ ካብ መጀመርታኡ ንኹሉ ዓይነት ኣብ ታሪኽ ዘመናዊት ሱዳን፡ ዓሚቝ ገጻተን ወፍየን እየን። “ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብጉዳይ ሱዳን ኣብ ዝዘተየ ዋዕላ ድሕሪ ሃጸያዊ ዕብለላ ዝተቓወመ መራሒ፡ ሕጂ ፖለቲካውን ጸጥታውን መልእኽትታት በዚ ራእይ’ዚ፡ ሓደ ካብቶም ውሑዳት ምስታፋ፡ ምስ ዝተረፋ ጎረባብቲ ሃገራት ጋዜጣ “ኣልዋን”፡”ኣልቡርሃን ኣፈወርቂን እውን ነቲ ብምግባት ወደባትን ናይ ዝሓዘ ስጉምቲ’ዩ። እዚ ዑደት’ዚ፡ መጻኢ ጂኦፖለቲካዊ ንቕሓት ናይቲ ዞባ ንምላስ፡ ሱዳን ብምትሕብባር፣ ናይ ደገ ምትእትታው ተራኺቦም” ብዝብል ኣርእስቲ ብዛዕባ ዕዙዝ ወርቂ ሃብቲን ምዋል ህውከትን ዝኣቱ ዕድል ናይ’ታ ሃገር ብኲናት ክውሰን ኣብ ካብ ማዕበል ምብትታን ንምክልኻል፡ ንምክልኻል ኣበርቲዓ ሰሪሓ እያ። ምኽንያቱ ኣገዳስነት ናይቲ ዑደት ሰፊሕ ጸብጻብ ዘሎ ሓድሽ ማዕበል መግዛእቲ ጸኒዑ ይገጥሞ ዝድለየሉ ዘሎ እዋን፡ ሱዳን ሕጂ’ውን ከምኡ’ውን ሱዳን ወሳኒ ተራ ዘለዋ ሃገር ኤርትራ ቀንዲ ድሌታ፡ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብቲ ኣዳልያ። እቲ ርክብ ንመስርሕ ምድልዳል ኣሎ። መርገጺ ኢሳይያስ፡ ንሃገራዊ ውሳነታት ነቲ ኩነታት ዝርድኡን ምርግጋእ ሱዳን፡ ብምዃና ብዘይካኣ እቲ ዞባ ርጉእ ክኸውን ብሓይልታት ክፍኣትን ተጻብኦን ዝውልዕዎ ስትራተጂያዊ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት ካብ ሃገራት እቲ ዞባ ንምንዛዕ ዝግበር መሰረት ምርግጋእ መላእ እቲ ዞባ ምዃኑ ከም ዘይክእል ብምግንዛብ፡ ሱዳን ምስ ኩሉ ኲናትን ግጭታትን ዘስዕቦ ዘሎ ቀጻሊ ጸገምን ከም ዝገምገመ እውን ጸብጺባ። ጋዜጣ ዝኾነ ይኹን ፈተነ፡ ግጭት ብምውላዕ ዝግንዘቡን ዞባዊ መሓዙት ከምዘለዉዋ ቁስላ ናብ ባህርያዊ ቦታኣ ንምላሳ ዝጽዕሩ መከራን ምግልጋል እዩ። እዚ ድማ ድሌት ‘’ኣልተያር’ ብወገና፡ ኣብ ቀዳማይ ገጻ፡ ኮነ፡ ስትራተጂያዊ ገማግም ባሕሪ ብናይ ዘጉልሐ’ዩ። ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናብ ዘለዉ ወገናት ሓደ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ።” ኩሎም እቶም ንጸጥታን ሰላምን ምርግጋእን “ፕረዚደንት ኣፈወርቂ ምስ ካምል እድሪስ ምቁጽጻር ህርፋን ዝቐርብ መተሃራረፊ፡ ፖርት ሱዳን ምእታዉን ዝረኸቦ ወግዓውን ናይዚ ዞባ ዝህንጠዩ እዩ። ኤርትራ ካብ ተዘራሪቡ” ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘ ዜና ብግልጺ ዝነጽግ እዩ። ጋዜጠኛ መሓመድ ዑስማን ኣልራዲ ህዝባውን ኣቀባብላን፡ ብኽልቲኡ ወገን ጽባሕ ናጽነት ጀሚራ ኣብዚ ዞባ ንጸጥታን ሒዛ ወጺኣ። “ኣል-ኒል ኢንተርናሽናል” ብወገኑ “ዑደት ፕረዚደንት ኤርትራ ኣብ ምውህሃድ ንምዕባይን ሓባራዊ ረብሓታት “ኣብ ታሪኽ ሱዳን ኣብ ኣዝዩ ተኣፋፊ ምርግጋእን መሰረት ንምንጻፍ ብቐጻሊ ዝተባህለት ጋዜጣ ከኣ፡ “ፕረዚደንት ሃገረ ሱዳን” ብዝብል ኣርእስቲ ከምዚ ዝስዕብ ንምሕያልን ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ጸጥታን ህሞት፡ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ምብትታን ሱዳን ክትጽዕር ጸኒሓን ኣላን። ብኢትዮጵያ ዝወረዳ ኤርትራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ፖርት ጽሒፉ፥ ዶባትን፡ ከምኡ’ውን ነቲ ሱዳን ሕጂ ካብ ኣብ መላእ ዞባ መዋቕራዊ ዘይምርግጋእ ህልቂት ዜጋታትን ምንዳድ ዓድታትን፡ ሱዳን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ዘድልያ ዘሎ ቁጠባዊ ጸብጻብ ኣቕሪባ። “ጋዜጣ ኣል-ካራማ” ከም ዘስዕብ ብምግንዛብ፡ ሓደ ካብቶም “ፕረዚደንት ኤርትራ፡ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ምትሕብባር መገዲ ዝኸፍት እዩ። ምፍጻም ዓበይቲ ገበናት ኲናትን ዝኣመሰለ ብወገና፡ ብድሙቕ ኣርእስቲ “ኣልቡርሃን ሓድነትን ስምረትን ሃገረ ሱዳን ንምዕቃብ እቲ ኲናት ምስ ተወልዐ፡ ብኡ ንብኡ መዝገብ ታሪኽ ዓጽያ፡ ንረብሓ ህዝብታት ኣፈወርቂን ኣብ ህሉው ምዕባለታት ሱዳን ብግልጺ ዝተቓለሱ ውሑዳት መራሕቲ ንጹርን ህዝባውን መርገጺኡ ዝኣወጀ እንኮ “ኤርትራ፡ ምስቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናይ’ዚ ዞባ ምእንቲ ክሰርሕ ኣካይዳ ዞባዊ ይዛተዩ፡ ክልተኣዊ ዝምድናታት የሐይሉ፡ እዩ። ነቲ ቅልውላው ወገን ብምሓዝ ፕረዚደንት ኮይኑ፡ ሕጂ’ውን ብዘይ ደረትን ዘለዋ ስትራተጂያዊ ኣቀማምጣን ፖለቲካዊ ውድብ ኢጋድ ከተስተኻኽል ጻዕሪ ኣካይዳ ኣብ ናይ ሓባር ረብሓ ዘለዎም ዞባዊ ኣይርእዮን እዩ። ኣብ ሱዳን ህውከት እንተ ኣብ ኩሉ ዓውድታትን፡ ብዘይ ምጥርጣር ርዝነትን፡ ብሃውሪ ኣይትሰርሕን እያ። እያ። ጉዳያት ሓሳብ ይለዋወጡ” ኣብ ትሕቲ ኣስፋሕፊሑ ሃልሃልታኡ ኣብ ውሽጢ ብግልጺ ዝርአ ንሱዳን ዝድግፍ ጽኑዕ እዚ ዑደት’ዚ ንመንግስቲ ሱዳን ዝድግፍ ኤርትራ፡ ዋላ ድሕሪ’ቲ ኣብ 198 ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ነቲ ዑደት ሰፊሕ ጸብጻብ ዶባት ከም ዘይሕጽር ብዝኣምን መርገጺ መርገጺኡ ዓቂቡ ይርከብ። እዚ ዑደት’ዚ ቀጥታዊ መልእኽቲ ኮይኑ፡ እቲ ዞባዊ ማዕጾ ልዕሊኣ ዝተፈጸመ ቅሉዕ ወራር ኢትዮጵያን ጽሒፋትሉ። እዩ ዝጥምቶ። እቲ ዞባ ናብ ግጭትን ተራ ዑደት ኮይኑ ዝሓልፍ ዝመስሎ እንተሎ ከምቲ ገሊኦም ዝሓስብዎ ከምዘይተዓጽወ ክሳብ 2018 ዝቐጸለ ተጻብኦታትን ከይተረፈ፡ ሕንፍሽፍሽን ከይሽመም፡ ሱዳን ኣብ ንኸይደናገር እቲ ሓቂ ምዝራብ የድሊ። ዘረጋግጽ እዩ። ብተወሳኺ እዚ ዑደት ኣብ ርእሲኣ ዝተፈጸመ ገበናት እናሃለወ፡ ኩለን እዘን ጋዜጣታት ንምብጻሕ ምርግጋእ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ዓቢ ተራ ከም ዞባውን ኣህጉራውን ሚዛን ሓይሊ ዝልውጥ እዚ፡ ኣብቲ ዞባ ሓድሽ ፖለቲካዊ ኣሰላልፋ ኣብ ወርሓት ሓምለን መስከረምን ናይ’ቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ሱዳን፡ ዘለዋ መጠን፡ ኩነታ ናብ ንቡር ዝመልስ እንኮ ዑደት እዩ። ዝበዝሕ እዋን ርክባት ምጅማሩ ዘመልክት ኮይኑ፡ ነቲ ኣብ ዓመት’ቲ ምስ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ምስ እዋናውነቱን ትርጉሙን ዕዙዝ ምዃኑ ፍታሕ ንምርካብ ዘካይዶ ዘሎ ጻዕሪ ድማ መራሕቲ ብምስጢር ዝትሓዝን ብቕሉዕ ቅልውላው ሱዳን ጽልዋ ከሕድር ዝህቅን ሶማል ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ንሰላምን ብምጥቃስ፣ ምስ ሰበስልጣን ሱዳን ዘካየዶ ጉሉሕ እዩ። ዝንገርን ዛዕባታት ዘለዎ ብምዃኑ፡ ዝፍለጥ ኣህጉራውን ዞባውን ምትእትታዋት ኣብ ምትሕብባርን ንምስራሕ ኣኽናፋ ዘርጊሓ ዘተ ብዜና መልክዕ ካብ ምግላጽ ሓሊፈን ኩሉ ይንገር ማለት ኣይኮነን። ፕረዚደንት ጥዑይ ሓዲዱ ዝመልስ እዩ። ብተወሳኺ “ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብዚ እያ። ብዘይካ’ዚ፡ ኤርትራ ኣብዚ ቀረባ እዋን ብዛዕባ’ቲ ዑደትን ክልቲኦም መራሕቲ ኤርትራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንህዝቢ ሱዳን ክልቲኦም ወገናት ዋላ’ኳ እቲ ኲናት ቀረባ እዋን ዘካየዶ ዑደትን ምስ መሪሕነት ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ካይሮ፡ ቅድሚኡ’ውን ዝተዘራረቡሉ ዛዕባታትን ተንቲነን እየን። ገለ ሓቀኛ ፍቕሪ ኣብ ምልጋስን ተወፋይነት እንተሃለወ፡ ኣብ ውሽጢ ሱዳን ገለ ኣገደስቲ ሱዳን ዘካየዶ ርክብን፡ ናይ ፕሮቶኮል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝተገብረ ስምዕ ጸሓፍቲ ከኣ ብዛዕባ እቲ ምብጻሕ፡ ኣገዳስነቱ፡ ኣብ ምርኣይን ብተግባር ዝሰርሐን ዝሰርሕ ጽላታት ንምብርባር ክሕግዙ ዝኽእሉ ናይ ምብጻሕ ጥራይ ኣይኮነን። እቲ ጉዕዞ ኣስመራ፡ ንፕረዚደንታት ዓረባዊት ሪፓብሊክ ግዜኡ፡ ዕላማታቱን ኣብ ውጽኢቱ ዘለዎም ዘሎን እዩ። ጸኒሕ ምስላ ከም ዝብሎ “ሓቀኛ ቁጠባን ንግዳውን ምትሕብባር መገድታት ሓባራዊ ምዃኑን፡ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ ግብጺን (ምስሪ) ፈደራላዊት ደሞክራስያዊት ትጽቢታትን ጽሒፎም። ዓርኪ ኣብ ግዜ ሽግርካ ዝሕግዝ እዩ!” ክኸፍቱ ተሰማሚዖም ኣለዉ። ብኻልእ እኩይ ምትእትታው ናጻ ዝኾነ ናይ ጸጥታ ሪፓብሊክ ሶማልን ሃገረ ኤርትራን ኣብ ኣዘራርባ፡ እቲ ዑደት ፖለቲካዊ ደገፍ ጋዜጠኛ ራሻን ኦሺ፡ “ኢሳይያስ ሃዋህው ፈጢረን ዳግማይ ክህነጻ ከምዘለወን ኣብ ዩኒቨርስቲ ዓብደልለጢፍ ኣልሐመድ ሓደ ዘራኸበ ተራ ተጻዊታ’ያ። ነዚ ከምዚ ንምሃብን ምሕዝነት ንምሕያልን ዝዓለመ ኣፈወርቂ. ጂኦግራፊ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዓይኒ ጽኑዕ እምነት ዝተንጸባረቐሉ እዩ። ኢሳይያስ፡ ዝምህር መምህር ኑርኣዲን ዓሊ ብወገኑ፡ ዝኣመሰለ ጻዕርታት ንምዕንቃፍ ብዙሕ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ሱዳን ኣብ ቃልሳ በይና ታሪኽ ዘንብ መራሒ እዩ” ኣብ ትሕቲ ልኡላውነት ብግዝያዊ ቁጠባዊ ሓለፋታት ንዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣመልኪቱ እኩይ ተግባራት ዝካየድ እኳ እንተኾነ፡ ከምዘይኮነት ዘነጽር መልእኽቲ’ውን ዘለዎ ዝብል ኣርእስቲ ከምዚ ዝስዕብ ጽሒፋ፥ ክቕየር ከምዘይክእል፡ መጻኢ ምብራቕ ኣብ ዝጸሓፎ ዓንቀጽ ከምዚ ክብል ገሊጹ፥ ኤርትራውያን ከም ሃገርን ህዝብን ተስፋ እዩ። ከምኡ’ውን እዚ ዑደት’ዚ ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ብናጻ ድሌት ህዝብታት ኣይንቘርጽን ኢና። ኣብዚ ዞባ ሰላምን “ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ናይ’ቲ ዞባ ምንዋሕ ኲናት ንዝኾነ ወገን ጥራይ ክምእዘን ከምዘለዎ ንምርግጋጽ፡ እቲ “ዑደት ፕረዚደንት ኤርትራ ኢሳይያስ ምርግጋእን ንምርግጋጽ ብትግሃት ክንሰርሕ ኣፈወርቂ ሓደ ካብቶም ዝተሓላለኸ ብእወታ ከም ዘየገልግል፡ ምስ መንግስቲ ሰፊሕ ተመኩሮኡ ምስክር ምዃኑ ዘረጋገጸ ኣፈወርቂ ኣብ ሱዳን፡ ግዝያዊ ዲፕሎማስያዊ ኢና። ዓወት ድማ ወትሩ ምሳና እዩ።


ዳይናሚክስ ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ሱዳን ደው ምባል ንርግኣትን ምብትታን ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ሱራፌል ተስፋብሩኽ ስነ-ፍልጠት * ህላወ ካርቦን-ዳይ-ኦክሳይድ ብኸመይ ኣብ ገዛና ንፈልጥ?


ውሽጣዊ ፍልጠትካ ገዛና ጽባሕ ክልቕለቕ (ሕብሪ ስምዓዮ “ሜሪ?” በለት ማ፣ “ሜሪ ክልከ) እዩ። እቲ ዝልቕልቖ ናይ 20 ክፍለ ዘመን ብሉጽ ስነ ጓለይ! ሓይልን ምቘትን ካብ ፍልጠተኛ ኣልበርት ኣይነስታይን፡


ሰብኣይ ኣብ ቍራጽ ፊስቶ ኖራ ምንታይ ንረክብ?” ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ከሎ፡ ናይ ክኣልኽ ጸኒሑና። ሎሚ ባሕቲ “ካብ መግቢ።” ምሃር ጸገም ኣሎዎ ተባሂሉ (ግእዝ) ብምዃኑ ኣብ ገዛና ጥቖን “እቲ ምቘትከ ብኸመይ ካብ ቤት ትምህርቲ ተባሪሩ። ሽምዓን ዘይፍለያ፡ ፍልይቲ ቡን ይመጽእ?” ቤተሰቡ፡ ነዚ ዝተባህሎም ክቕበሉ እያ ትቝሎ። ኣብ ገበላና (ብራንዳ) ስለ ዘጸገሞም ብዝሉጽ ትምህርቲ ኴንና ቡን እናሰተና፡ እቲ ሰብኣይ “እቲ መግቢ ምስ ተቓጸለ።” ናብ ዝረኽበሉ ቦታ ንኽወስዱዎ ከኣ ኖራ ይኣልኽ ነይሩ። “ብምንታይ ድዩ’ሞ ዝቃጸል?” ተገዲዶም ነይሮም። “ኖራ ክእለኽ እንከሎ እንታይ “ኣሃ! ኦ…ክ…ሲ…ጀ…ን!” ብተመሳሊ፡ ዶር. ኣልበርት ከም ዝኸውን ርኣዩዎ። ሃፋ ክጅምር በለት ሜሪ እናዘለት።


ሽወዘር፡ ዓቕሚ ትምህርቲ ስለ እንከሎ ርሕቕ በሉ፡ ብኢድኩም ኦክሲጀን ክንስሕብ እንከለና ዘይብሉ፡ ኣብ ስርሓት ምስናዕ ጫማ ድማ ኣይትሓዙዎ፡” በለት ማ። ናበይ ይኸይድ ተረዲኡዋ ኣሎ ንኽዋፈርን ኣዝዩ ኣተኣማመኒ ኣታዊ ንሕና ከኣ ተጠንቂቕና ቀረብና። መስለኒ። ናብ ባ ተመለስና። እታ ክረክብ ከም ዝኽእልን ዝተነግሮም ክንርኢ ኢና፡” በለና። ቅድሚ ገለ ሽምዓ ኣብቲ ገፊሕ ሸሓኒ ደው “ኣብ ዝሑል ማይ ኣትዩ ክነሱ ዝግ ክትብል ዝሓደግናያ ጥርሙዝ ወለዱ፡ ዕድል ምቕጻል ትምህርቲ እዋን ብዛዕባ ኣየር ማ ገሊጻትልና ኣበላ። ነታ ሸሓኒ ድማ ማይ ከመይ ገይሩ ከምዛ ዝፈለሐ ስብቆ ናይ ኣረቂ ኣርኣየና። ኣብ ታሕቲ ከፊቶምሉስ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ነይራ። ንኦክሲጀን ሕልፊ ኵሎም መልኣ። ነቲ ሽምዓ ዝውሕጥ ግን ይቕየር ኣሎ?” ኢልና ሓሲብና። ኖራ ዝግ ኢሉ፡ እቲ ጸንበለል ዝበለ ክበጽሕ ክኢሉ። ባእታት ዳርጋ ክሰርዖ ተደናዲነ ኣይኰነን። ነታ ሽምዓ በቲ ናይ ንዅላትና ገሪማትና ናብ ኮፍ ማይ ከኣ ቍሩብ ጽዕድው ኢሉ እየ። ንኽንነብር ዘድልየና መሰረታዊ ማልማላታ ጥርሙዝ ገይሩ ክዓብጣ ንሱን ኣይነስታይን ኣብ ዕድመ መበሊና ተመለስና። ማ ብዛዕባኡ ነበረ። ነታ ናይ ማልማላታ ማይ ጠለብ ወዲ ሰብ ስለዝዀነ ጥራይ እንከሎ፡ ኣፍ ናይታ ጥርሙዝ ኣብቲ ዕስራታት ከለው’ዮም ማዕርግ ክትገልጸልና’ያ ኢለ እሓስብ ነይረ። ገበረላ’ሞ፡ ካብታ ናይ ኣረቂ ከኣ ኣይኰንኩን። ኣብ ሓንቲ ታኒካ ማይ ተዋሕጠ። እዛ ሽምዓ ተዓቢጣ ድኵትርና ክረኽቡን ኣብ ታሪኽ ግን ባ፡ ጥርሑ ናይ ኣረቅን ናይ ቍሩብ ኣንቈርቈረ። ሓንሳእ ሓቝኑ ቍሩብ ማይ ጌርና ሓንቲ ጭላፍ እንከላ ትበርህ ነይራ። ከይደንጐየት መበል 20 ክ.ዘ. ብኽብሪ ክሰፍሩ ማልማላታን ጥርሙዝ፡ ከምኡ’ውን ክንርእያ ሃበና። ጻዕድዩ ነይሩ። ንእሽተይ ሓጺን ብምእታው ንገለ ግን ገብ… ገብ… ገብገብ ክትብል ዝበቕዑ። ግፍሕ ዝበለ ሸሓኒ ከምጽእ “ኣብዚሕና እንተ ንሕውሰሉ ጸባ መዓልታት ከነቐምጣ ሓቲታትና ጸኒሓ፡ ግብ በለት። “ርኢኹማዶ?” ለኣኸኒ። ካብቲ ኖራ ከኣ ቍሩብ ምመሰለ። ከምዛ ሽምዓ፡ ዝዀነ ነገር ኣብ ስራሓት ቢዝነስ ዝተዋፈሩ ነይራ። ቅንይ ኢልና መጺእና በለ ባ። ባዕሉ ኣምጽአ። ክቃጸል እንከሎ፡ ነቲ ኣብ ኣየር ሰባት ንዘጋጥሞም ጸገም ትምህርቲ እቲ ኖራ ናብታ ጥርሙዝ ናይ ርኢናያ። እቲ ማይ ጸፊፉ፡ ካብቲ “እዛ ሽምዓ ንውሑድ ግዜ ዘሎ ኦክሲጀን’ዩ ዝጥቀመሉ። ከም ኣመልኪቱ መጽሔት ፎርቹን ኣብ ኣረቂ ገምጠሎ። ጸኒሑ ማይ ዝነበሮ ንላዕሊ ብውሳኽ ሕላገት ጥራይ እያ በሪሃ። እኹል ኣየር ውጽኢቱ ከኣ ካርቦን-ዳይ-ኦክሳይድ ዘውጽኦ መጽናዕቲ፡ ኣብ ፎርቹን መልኦ። እቲ ኣብታ ጥርሙዝ ዘሎ ገዲፉ፡ እታ ታኒካን እቲ ሓጺን እንተ ዘይረኺባ ነዊሕ ክትቅጽል ጋዝ ይፍጠር። እዚ ጋዝ’ዚ፡ ነዚ ናይ ዝተመዝገባ 50 ኮርፖረሽናት ማይ ኵሉ ሓደ ሕብሪ ክሳዕ ዝሕዝ መሪቶም ጸኒሖሙና። እዚ ኵሉ ኣይትኽእልን እያ። ከምቲ ለንቅነ ማይ ጻዕዳ ገይሩዎ ይርከብ። ኣብ ብዙሓት መራሕትን ኣፈጸምቲ ሓቘኖ። ዝገበረ መን’ዩ? ኦክሲጀን። “ናይ ኦክሲጀን ንሓጺን ከመርቶ ዝዀነ ግዜ እዚ ጋዝ ኣብ ከባቢና ስራሕን፡ ኣብ እዋን ኣካዳምያዊ ኦክሲጀን ተኣምራት እዚ ጥራይ ዝርኣኹሞ፡ ንሽምዓ ክትበርህ ምህላው’ውን ክንፈልጥ ንኽእል ትምህርቶም በላሕትን ንፉዓትን “ሕጂ ንገለ ደቓይቕ ክሳዕ ዝግ ኣይኰነን፡” ኢላትና ነይራ ማ። ዝሕግዛ ከኣ ኦክሲጀን እዩ። እኹል ኢና።” ከም ዘይነበሩ ገሊጹ። ይኹን’ምበር፡ ዝብል ክንጽበዮ ኢና። ክሳብ ሽዑ ባ ከኣ ነዛ ተወሊዓ ዝነበረት ኦክሲጀን እንተ ዘይረኺባ ክትበርህ ብውልቃዊ ጻዕሮም ኣብ ዝተዋፈሩሉ ግን ሓንቲ ናይ ኣየር ግብራዊ ፈተነ “ሕጂ ኣብ ኣየር ካርቦን-ዳይኣይትኽእል እያ። ኵሉ ዝቃጸልን ዓውዲ ልዑል ውጽኢት ከመዝግቡ ኦክሳይድ ኣሎዶ?” ሓተት ሜሪ። ዝምርትን ዘበለ ብኦክሲጀን እዩ ክኢሎም። “እወ። ኵሉ ግዜ ውሑድ ዓቐን ልሙዳት ስሕተታት ኣብ እንግሊዝኛ ከምኡ ክኸውን ዝከኣሎ። ሕጂ እታ ቶማስ ኤዲሰን ንባዕሉ፡ ሻድሻይ ካርቦን-ዳይ-ኦክሳይድ ኣሎ። ኣብ ጥርሙዝ ኣቐብሉኒ። ከይትዝረግ COMON MISTAKES IN ENGLISH ብያቲ ቍሩብ ካብቲ ናይ ኖራ ክፍሊ ከሎ’ዩ ካብ ቤት ትምህርቲ ቀስ ጌርካ ኣቐብለኒ፡” በለኒ ባ። ተባሪሩ። እቲ ቈልዓ በሊሕን ዓቕሚ MISUSED FORMS ማይ ክንገድፍ ኢና። ጸኒሑ ናብ እናቐበልኩዎ እንከለኹ፥ ዘሎዎን ስለ ዘይኮነ፡ ቤተሰቡ ንእኡ THE USE OF A WRONG TENSE ጸባ ክልወጥ እዩ።” ኵሉ ሰብ ንምሃር ክብሉ ገንዘብ እንተ ብዙሕ ዕንጨይቲ፡ ፈሓም፡ ወዘተ. Using the past tense with a recent action, instead of the present ሓሳብ ፈለማ ዘየባኸኑ ከም ዝሕሾም ብመምህራኑ ከንድ እናወዓለ ከመይ ኢሉ perfect. ተሓቢሩዎም። ይኹን’ምበር ብውሑድ ዓቐን ክህሉ ይኽእል Don’t say: The clock struck. …ቀዳመይቲ ብሶላ ኣይተዋሕጠለይን። ንባ ከምኡ ኤዲሰን ኣብ ዘመናዊት ዓለም ካብ ዝነበሩ ውሩያት መሃዝቲ ሓደ Say: The clock has struck. ተጓዓዝቲ ባሕሪ ብዘይ ብሶላ ምስ በልኩዎ፡ “ጽቡቕ ኣለኻ። ግን ክኸውን ክኢሉ’ዩ። ከምዚ ዓይነት ኣብቲ ቋሕ ኢልካ ሰማይ ቋሕ ኢልካ እዛ ቢያቲ ኣብ ልዳት መስኰትና If we are speaking of an action just finished, we must use ታሪኽ ብዙሕ ግዜ ብምድግጋም ባሕሪ ጥራይ እትርእየሉ ዉቅያኖስ ክንገብራ እንዲና፡ ጽባሕ ንግሆ the present perfect instead of the past tense. For instance, ተገሊጹ’ዩ። ክጓዓዙ ክንዲ ምንታይ ክኸብድ ክንርእያ ኢና። ሽዑ መልስኻ imediately after the clock strikes, we should not say “The እዩ። ቀዳሞት ሰባት ብከዋኽብቲ ክትረክብ ኢኻ፡” በለኒ። ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ብዘጓነፈ ነገር clock stuck,” but “The clock has struck.” ይምርሑ ነበሩ። መዓስን ብኸመይን ወይ ብዝተዋህበ ርእይቶ ጥራይ፡ ባ ኣብ ሳይነስ ክንዲኡ ወሓለ ብሶላ ከም ዝጀመረ ዝፈልጥ የለን። ኣብ ነብሰ ደረት ንኽትኣቱ ክትግደድ Using the simple present instead of the present perfect. ይመስለኒ ኣይነበረን። ድላይ እዚ ከም ዝግለጽ ግን ኣብ መወዳእታ ትኽእል ኢኻ። ብዙሓት ሰባት Don’t say: I am in this schol two years. ኵሉ ግዜ ትም ኢሉ’ዩ ውዒሉ። 1 ክፍለ ዘመን ሓባራዊ መዋእል ኣብ ዘይተጸበዩዎ ዓውዲ ልዑል “ሳይነስ’ባ ድሓን ኢኹም?” በሎ። Say: I have ben in this schol two years. (ድ.ል.ክ.) ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ናይ ውጽኢት ኣመዝጊቦም ንነብሶም ቻይናውያን ብሶላ ከም ዝጥቀሙ “እንታይ ከም ትደሊ ክሳዕ ከይተረፉ ዘገርሙ ከም ዘለው * ዝነበሩ ዝሕብር ጽሑፍ ተረኽበ። ዘይነጸረልካ ኣብ ኵሉ ንፉዕ ምዃን ታሪኽ ኣርእዩና እዩ። ከምዚ ዓይነት ምንጪ፣ ካብ መጽሓፍ ‘COMON MISTAKES IN ENGLISH’ ኤውሮጳውያን ብ1345 እዮም ኣይጽላእን እዩ። ኣብ ከምዚ ግዜ ነገር ኣጋጢሙካ ይኸውን’ዩ። ብሶላ ክጥቀሙ ዝጀመሩ። ልብኻ ዝፈልጥኩዎ እዩ፡” በለና። ኣይፈልጦን’የ እትብሎ ኣብ ዝነበርካ ዳእላ ተመሃሮ ኣውዲቕካ እትጓዓዘላ ብሶላ ኣብ 19 ዓውዲ ዝገበርካዮ ነብሰ ደረት፡ * ክፍለ ዘመን እያ ተሰሪሓ። መሰረት ከም ዘይነበሮ ሃንደበት ATeacher : if you want to make your character ከተረጋግጽ ትኽእል ኢኻ። god, then say al woman ‘Mother’. Student: wel that wil make my character god, ጥቕሲ “እቲ ዘይቍጥብ፡ ጐሃዪ እዩ።” * but what about my Father? ምንጪ፤ ብኢሰይያስ ዑቕባይ


እ ዚ * - Confucius ኣርኣያ ካብ እተርጐመ መጽሓፍ፡ ሰሙን ሜሪ ማና “ኩን- ከምቲ እትደልዮ”፣ ካብ ገጽ 46-47 እተወስደ።


ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ሸባብ ሃማመተኤ ሓሳባት ሞባይል፡ ተዘናግዓናዶ ተዘንግዓና፧ ንህቢ ብጥንቃቐ እንተ ዘይሒዙዎ ንግዳሰን ውጽኢታውነትን ተመሃሮ መሓሪ ዑቕባሚካኤል (ጠዊል) ግዳይ ሕንዚ ክኸውን ምዃኑ ብልዑል መጠን ብኣሉታ ከም ኩባንያ ሞቶረላ ብመንገዲ መሃዚ ይፈልጥ። ንህቢ መዓርን ሕንዝን ዝጸለዎ የረድእ። ኣብ ዝተፈላለየ ማርቲን ኩፐር ኣቢሉ ክሳብ ክልተ ኣለዎ። ሞባይል እውን ጽቡቕን ኣዕኑድ ናይቲ ሕብረተሰብ ንዝርከቡ ኪሎ ኣቢላ እትምዘን ተንቀሳቓሲት ሕማቕን ኣለዋ። ንፈልጥ ዲኹም ንጥፈታት ኣድማዕነቶም ብልዕሊ ስልኪ ብ1973 ከም ዝመሃዘ ዝበልኩም፧ ኣነ እውን ከም ትፈልጡ 17% ከም ዝጐድል ገይሩ። ይንገር። ዕላማ ናይቲ ምህዞ፡ ነቲ እፈልጥ እየ። እቲ ቀሊል ሕቶን ክብርታት እቶም ሕብረተሰባት ኩባንያታት ኣብ ምድርን ባሕርን ከቢድ መልስን እውን ኣብዚ እዩ ብርቀት ብዝተሰርሑ ሳሙናን ማይን ዘካይዳኦ ዝነበራ ንግድን ምሳኡ ዝጅምር። ክንደይ ካብ መንእሰያት እናተሓጽቡ ካብ ኣእዳው ዝውንዎም ዝተሓዝ ዘይዝረቦ ስርሒታትን እዮም ሞባይል ከምቲ እትጠቕሞም፡ ሕብረተሰባት ብውሕጅ ተወሲዶም። ንምስላጥ ነበረ። ብድሕሪ’ዚ ሓደ ኣብ ብዙሓት ዘይጠቕሙ ነገራት ሓደ ካብቶም ነቲ ድህሰሳ ዘካየዱ ‘DynaTAC 80X’ ዝተባህለ እውን ከም እትጸምዶም ኣጸቢቖም ቶም ብረይል ዝተባህለ እንግሊዛዊ፡ ትካል ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታት ዝፈልጡን ነቲ ኵነታት ናብ ብፍላይ ሕብረተሰባትን ብባህሎምን ወዲሰብ ዘገልግላ ናይ ኢድ ረብሓኦም ንምቕያር ዝሰርሑን፧ ህዝብታቶምን ዝግደሱ መራሕትን ሞባይላት ካብ 1983 ኣትሒዙ ናብ ክንደይ ካብ መንእሰያት እዮም ድማ ብቐንዱ፡ እቲ ወትሩ ብርቀት እዩ። ወዲ 41 ዓመት ናይጀርያዊ ምሁር ዕዳጋ ኣውረደ። ከማይን ከምዚ ሞባይል ከምቲ ትህበካ ትወስደልካ ዝካየድ ምብራዝ ባህልን ምዝመዛ ስነ ሕብረተሰብ፡ ኣብ 9 ኣብቲ ከማኹምን ድማ ጣምጣም ክብለን እውን ምዃና ዘስተውዕሉ፧ ሞባይል ኣደታት ዝደርፋኦ ኣፋዊ ግጥሚ ጸጋታትን ደው ዝበለ ክመስሎም ሃገር ካብ ዝርከባ ዩኒቨርሲታት እዚ ጀመረ። እዚ ትካል ንተጠላብነት ከምቲ እተራኽበካ ኣጸቢቓ እውን ከምጽእ እሞ እዚ ኣርእስቲ ዝያዳ ከም ዘይብሉ ይምሕጸን። እኳ ድኣ፡ ዝስዕብ ውጽኢት ረኸበ። ኣብተን ፍርያቱ ብምስትብሃል ክሳዕ 2014 ትፈላልየካ ምዃና ኣየናይ መንእሰይ መብርሂ እንተ ረኸበ። እቲ ደርፊ እዚ ብዘይ ድፋዕን ዓረርን ዝካየድ ዩኒቨርሲታት ካብ ዝነበሩ 280 ኣብ ዝነበረ ግዜ ሸውዓተ ቢልዮን ኣዕሚቑ ይሓስበሉ ይኸውን፧ ሞባይል ምስ ሞባይል ዝተሓዝ ስለዝዀነ’የ። ዘሎ ወራር ተክኖሎጂ፡ እቲ ዝሰረመን ተመሃሮ፡ ኣብ ክልተ ዓመት 13 ሞባይላት ኣብ ኢድ ነብሲ ወከፍ ዘይቅቡላት ልምድታት (ንኣብነት ኣደታት ደቀን ኣብ ደገ ኰይኖም ኣመና ሰላሕታውን ኲናት ምዃኑ ተመሃሮ ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ነባሪ እዛ ዓለም ከብጽሕ መደብ ሓሶት፡ ምትላል፡ ምኽኒት፡ ወዘተ) ይምርዓዉ ኣለዉ ምስ ሰምዓ፥ ይገልጽ። ሓለፈ። ካብቶም 13 ተመሃሮ ኣውጽአ። እቲ ምስ ትካላት ጸጥታ ተኣታቱ ከም ዘላ ዘስተብህል ሃቡኒ ትሞባይለ እቶም 6 ኣብ ግዜ ሓደጋ ኣብ ከለል(ሓያል) ላም ክትሓልቡ ናይ ኣሜሪካ ምቅርራብ ነይሩዎ መንእሰይ ክሳብ ክንደይ ይኸውን፧ ርሑስ ጋማ ኽብለ። ክልተ ኣእዛኖም ምስ ሞባይሎም ጥቓ ቐርኒ ኣይትቕረቡ እናተባህለ፡ ክሳዕ እዚ ግዜ ዝሕመ ልክዕ’ዩ እቲ ጸገም ናይ ኣጠቓቕማን ብዘይ ገመድ ዝተሓዝ (ቡሉቱዝ ዘሎ መፍረ ኣቑሑት ኤለክትሮኒክስ፡ ግንዛበን ሽግር ድኣ’ምበር ሞባይል ሞባይለ ሞባይለ ይብሃል። ጓሳ ንላም ዝሕልዋን ዲኹም ትብሉዎ) መስምዒ ዝሰዂዑ ፍርያቱ ናብ መላእ ዓለም ንምብጻሕ ባዕላ እተምጽኦ ኣሉታዊ ተርእዮ ዝቕልባን ካብኣ ንኽጥቀም ተሓጕሸ ኽብል ኢለ። ነበሩ። ብዙሓት ተመሃሮ ካብ ክላስ ዋጋአን ብልዕሊ ፍርቂ ኣጕደሎ። ኣይኰነን ዝብል ኣንባቢ ብቐንዱ ድማ እዩ። እንኽሓልባ ካብ ቀርናን ዘብኩሩሉ ካብ ዝነበሩ ምኽንያት ነተን በብግዜኡ ዘማዕብለን ዝነበረ መንእሰይ ምህላዉ ነጋሪ ኣየድልን። ኢለን ደረፋ። ደቀን ኣብ ርግሒታን ክጥንቀቕ ግና ኣገዳሲ ሓደ እውን ብሰንኪ ሞባይል ምዃኑ ሞባይላት ድማ ኣብ ርእሲ እቲ እቲ ሞባይልን ካልእ ተክኖሎጅን ደምበአን ዳሰን ጥራይ ክምርዓዉ እዩ። ዝሓለኻን ዝቐለብካን ክፈልጥ ከኣለ። “መምህር ክምህር ልሙድን ዘናግዕን ኣገልግሎተን፡ ዝኽተሉዎ ጥበብ ድማ ካብዚ ሓሳብ ስለ ዘይክኣሉ፡ ካብቲ ወግዕን ሓጐስን ሰብ ኢኻ ኢላ ካብ ምውጋእ ዓዲ እንከሎ ሪከርድ ግበሮ ወይ ቅድሓዮ” ንሰባት ዘንግዕ መተግበሪታት እውን እዩ ዝጅምር። ሞባይል ብግቡእ ክፍለያ ኣይደለያን። ነቲ ክንደይ ኣይትውዕልን። እተን ሰልድና ብዝብል ምኽንያት። ማኬና፡ ቅድሚ ወሳሰኸለን። ብፍላይ ካብ 2016 ይጥቀመላ ኣለኹ እናበለ ከይተረድኦ ተጓዒዝካን ዘይቊጸር ከፊልካን ሂብና ዝገዛእናየን ሞባይላት እውን ሰዓት 10 ናይ ንግሆ ኣብ ዝርከብ ወድሓር “ስማርት ፎን” ዝብሃላ ኣብ ዘይጠቕሙ መተግበሪታትን ዝብጻሕ ናይ ደገ መርዓ፡ ኣብ ሰሪ ብግቡእ ዘይምጥቃም፡ ቀርነን ናይ ግዜ ሰሌዳ ዝኣትዉ ተመሃሮ፡ ንኢድን ጁባን ዝሰማምዓ ሞባይላት ትሕዝቶታትን ሞባይል ዝእለ ግና ምድሪ ቤተን ውሻጠአን ኰይነን ኣውጺአን ከይወግኣና ብጥበብ ድኻም ዝርኣዮምን ትዅረት ምስ ማዕበላ፡ ሓደ ሰብ ሓንቲ ልብን ማእለያ የብሉን። ነዚ ሓሳብ በቲ ሳላ ሞባይል ተሳቲፈናኦ። ነቲ ኣብ ንሕለበን። ዝውሕዶም ምዃኖምን ክፈልጥ ሓንቲ ሞባይልን ክሕዝ ግድን መርዓ ብኣካል እንተ ሃለኻ እትብሎ ካብ ዕምበባ ተኽሊ ዕረ እውን መዓር ከኣለ። ተመሃሮ ልዕሊ እቲ ንምህሮ ኰነ። ሞባይላት ኪንዮ እቲ ዝህባኦ ቀንዲ መልእኽቲ፡ ብመገዲ ሞባይል ይስራሕ እዩ ዝብል ሓሳብ ከራጕዶ። ዝህቡዎ ግዜ፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ኣገልግሎት ጕዳይ ተጠቃምነተን ኢለናኦ። ሓጐስን ሰናይ ምንዮትን ጥቕሲታት ምንቕቓሕ ዝበዝሕ ክፋል ተኽሊ ዕረ፡ ዕረ ተሰጢሖም ከም ዝውዕሉ ክርዳእ ዓለማዊ ጽልዋአን ኣርእስቲ ምግላጽ። ኣብ ደርፊ ኣደታት ዝጥዕም እንተ ኰይኑ፡ ኣብ ዕምበባኡ


ከኣለ። እዚ ኵሉ ብሰንኪ እተን ክኸውን ጀመረ። ኣነን ክጽሕፍ ብሞባይል፥ ግና ሽኮራዊ ትሕዝቶ ኣይሰኣን። ኣብ ኣእዳዎም ዘለዋ ሞባይላትን “እቲ ዝዓበየ ቍምነገር፡ ንስኻትኩም እውን ንኽትነቡስ በዚ እቲ ንሞባይለይ ብዝግባእ እየ እዛ ሰይቲ ወድና ካልኦት መሰልቲ መሳርሒታትን ፍጹም ዘይምውዳቕ ዘይኰነ፡ ኣርእስቲ እንዳኣልና ተራኺብና። ዝጥቀመላ ዝብል ሰብ እውን፡ እንታይ ዓይነት ተኸዲና ምዃኑ ኣብቲ ብ2023 ዝዘርግሖ ድሕሪ ምውዳቕካ ክንደይ ግዜ እምበር ኣብ ሕሩስዶ ኣብ ቃድራ ናብቲ ግቡእ ኣጠቓቕማኡ ሰሊኾም “Technology In Africa” ዝብል ተዋጢጥና ነይርና። ዝኣትዉ ዘይጠቕሙዎ ትሕዝቶታት ዝብል ግጥሚ ኣይርከብን። ተንሲእካ’ዩ።’ መጽሓፉ ጽሒፉዎ ኣሎ። ካልእ ነዚ ጽሑፍ ብጥበብ ሰንካላይ ከም ዘለዉ ክርዳእ ጽቡቕ እዩ። እዚ አረ ንኣይ እውን ከመይ ኢሉ ጉድ እንተ ደሊኹም ነቲ መጽሓፍ - Vise Lombardi ከራጕዶ ደልየ። ሰንካላይ፡ ካብ ንህቢ ግና ምስ ሞባይል ዘይምጥቃም እዩ መጺኡለይ። ኣደታት ኣብቲ ብምልኣት ንበቡዎ። ነቲ መጽሓፍ መዓር ዝብርብር ክኢላ እዩ። ንባዕሉን ዝሓይሽ ዝብል ሓሳብ ክተሓዝ ብምኽንያት መርዓ ዝግበር ደወል፡ ዝነበብክሙዎ ግና ኣውሒድካዮ “ዓወት ክብሃል ከሎ እትገብሮ ንጨወ በርበረኡን ዝኸውን መዓር። የብሉን። ከምኡ ዝብል ምጕት ዘሎዎ ኣብ ዓደን ተመርዕዮም ዝተፋትሑ ወይ ንምባሉ ተሰኪፍካ ትብሉ ምፍታዉ፡ ብኸመይ ትገብሮ ንህቢ ንመዓር ንባዕሉ ኢሉ’ዩ ቅጫ ነባቢ እንተ ሃልዩ ከኣ ብኣጋኡ ርቱዕ መንእሰያት ከም ዘለዉ ኣይነግራን። ምህላውኩም ይርደኣኒ። ስኩፍ ገይሩ እቲ ካብ ደገ ዝድውል ወይ ምፍታውን ገዛእ ርእስኻ ሰፍዩ ምጸምጸ ዝሸነሉ። ወይለይ ፈጢሩኒ ደቀይ! ትድውል ቅድሚ ምድዋሉ፡ ኣብቲ እቲ ቃል ከኣ ባህ ኣይብለኩምን ምፍታውን እዩ።’ ዓዲ ንሓደ ኣድጊ ዝብኢ ጐይዎ ክፍሊ ትምህርትን ባህልን ይኸውን። ግዳ ከምኡ እዩ ዝብሃል። ከም ዝነበረ ኣይነግራን። ኣብ ወርሒ መራኸቢታትን ውድብ ሕቡራት - Maya Angelou እቲ ንህቢ ዝሽኖ ዝብሃል መዓር ጥሪ ኣብ ቅንያት መርዓን ደርዓን፡ ሃገራት (UNESCO) ንጽልዋ እዩ። መዓር ወለላ። እቲ ጥበብ ድማ “ናባይ ገጸይ እጥምት ኣለኹ ዝናብ ደንጕዩና ኣይብላን። ሞባይል ተክኖሎጂ፡ ብፍላይ ድማ ሞባይላትን ካብዚ እዩ ዝጅምር። መዓር ብንህብን ከይፈለጥኩ፡ ከመይ ኣቢለ እተዘንግዐን ኣደታት ውሑዳት እየን ኣይፖዳትን፡ ብቐንዱ ኣብ ዘይማዕበላ ንህብን ተባሂሉ ከም ዝስራሕ ክብሃል ይከኣል። ካብዚ ብምንቃል ሃገራት ኣመልኪቱ ብ2021 ዝዘርግሖ ንቕድሚት እኸይድ።’ ምፍላጥ። ሰንካላይ ንህቢ ክብርብር ከሎ መኣስን ብኸመይን፡ ቀጻሊ ድማ’የን “ይኣኽለካ ዝወደይ፣ ሓበሬታ፡ ተክኖሎጂ ብሓፈሻ እዘን - John Lenon ገንዘብካ ይውዳእ ኣሎ፡ ይኣኽለኪ ዝተጠቕሳን መሰልተን ፍርያት መዓር ንምርካብ ንህቢ እንታይ እዛ ጓለይ ካልእ መዓልቲ ኸኣ ድማ ብኣውራኡ፡ “ሰላሕታውያን “መጽሓፍ ኣብ ጁባኻ ዝተሓዝ ክገብረሉ ከም ዘለዎ፡ እቲ ዝበርበሮ ልትድውሊ፡” ወዘተ ዝብላ። ወረርቲ” ብምባል ገሊጹወን መዓር ክሳዕ ካልእ ግዜ ዝብርብር ጀርዲን እዩ።’ ይርከብ። ብፍላይ ኣብ ኣፍሪቃን ብኸመይ የማሕድሮ፡ ወዘተ ንዝብሉ ኢዎብ ማኬና ዝተባህለ “ጽልዋ ደቡብ ኣሜሪካን ውጽኢት ተክኖሎጂ - China proverb ነጥብታት ኣቐዲሙ ይልብመሉ። ተክኖሎጂ ኣብ መንእሰያት” ዘጽንዕ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ title


ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣስመራ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ከረን ከባቢ 03(5) ዞን 2 ዚፕ ኮድ 6K-1381 ፕሎት ብስም ሳምራዊት ሃይለ ተወልደብርሃን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL043512 104 ፕርሰል POP104 ብመለዪ ቁ/ንብረት 6BRKRN015/0 ዝተመዝገበ ናትናኤል የማነ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእክል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና ዓዲ ሽሩም ቁ.ገዛ 10 ዝርከብ ናይ ስፍሓት መሬት 167.16 ት/ሜተር ኣብ ልዕሊኡ 3 ቀንዲ ክፍልታት፡3 ተሓጋገዝቲ የማነ ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ቡቲክ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ኣልጋነሽ ክብርኣብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል (3 ክፍሊ፡1ክሽነ/ሞጎ፡ 1ዓይኒ ምድሪ፡ 1መኽዘን ዘለዎ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ናይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ን/ዞባ 4 ኣስመራ ጎደና ገዛ ከኒሻ ቁ.ገዛ 6 ካብ ዕለት 01/1/2025 ክሳብ ዕለት መንበሪ ገዛ) ብውህብቶ ካብ ብዓልቤተይ ኣቶ በርሀ ዮውሃንስ ርስቶም ዝተወሃበኒ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። 01/1/2031 ከካአዮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሄርሞላ ኣማኑኤል ሃብተኣብ ምባል ተሪፉ፡ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲክ ስልጣን ንዘለዎም ቤት ፍርዲ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ ሄርሜላ ኣማኑአል ሃብትኣብ ተባሂሉ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑክ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ይቕረብ። ሳምራዊት ሃይለ ተወልደብርሃን ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ሊድያ የማነ ዮውሃንስ፡ ተጸዋዒ ቶማስ ሃይለሚካኤል መብራህቱ ናይ ሞግዚት ኣብ ኣስመራ ከባቢ/ዚፕ ኮድ ማይ ተመናይ 1A149 ቁ.ፓርሰል/ዞን ወ/ሮ ሸውሃት ፍስሃየ ገብረሚካኤል ጉዳይ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ASP015982 ፓርሰል B ናይ ዝርከብ ኣብ ቤ/ጽ/ካዳስተር ብመለዪ ቁ.ንብረት ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ 9ይ 1፡04038 ብስም ኢሳቕ ምናሴ ኣድሓኖም ዝተመዝገበ ኦርጂናል ምስክር ዋንነት መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ገዛ (ሊብሬቶ) ስለዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸቦ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሃልዩ፡ ኣብ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 071752 ክሕብረኒ፣ እንተዘይ ኮይኑ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ከተማ ኣስመራ ዞባ 8 ምሕዳር 02 ጎደና - ቁ.ገዛ - ቁ.ሎታ ዮውሃንስ ኣርኣያ ቢተው፡ ወለድና ኣርኣያ መተካእታኡ ክሕእት ምዃነይ እሕብር። 8 ቁ. ፓርሰል ዲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኮምሽን ኣባይቲ ብግዝያዊ ምስክር ዋንነት ቢተወን ኣዴና ለገሳ ኣብርሃ ዑቕበ ኣባይቲ ከተማ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 19024 መወከሲ ቁጽሪ 102676 ንስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ኣቶ ኢሳቕ ምናሴ ኣድሓኖም ብስም ኣቶ ፈረጃ ኣልሚን ሕመድ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ)፡ ብዕለት ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም 12/1/2025 ዓ.ም ወረስቲ ነ/ፍ ፈረጃ ኣልኣሚን ሑመድ፡ ኣብ ቅድሚ ቤት እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ 9ይ መጋባእያ ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ማእከል ቀሪቦም እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ገዛ ዋንነተይ ምዃኑ ይቕረብ። ወ/ሮ ትርሓስ ሽሻይ ፍረ፡ ዝተፈቕደለን ናይ መውዓሊ ህጻናት ንግዳዊ ትካለን፡ ኣረጋጊጾም፣ በዚ መሰረት ስም ዋንነት ናይዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ገዛ ናብ ስመይ “ካንታሪ መውዓሊ ህጻናት” (KANTARI KINDERGARTEN) ተባሂሉ ከመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ሕጊ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ዝስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ናብ ዓንሰባ ከረን እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። ቤት ጽሕፈት ኖታሪ ዞባ ማእክልን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነጃት መሓመድ ሑሴን፡ ስም ወላዲተይ ነፍልጥ። ወ/ሮ ራሕማ ፈረጅ ኣልኣሚን ፋጥና ዑስማን መሓመድዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ፋጥና ዑስማን ኖረዲን ተባሂሉ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ብሽም ኣቦና ኣቶ ሃይለማርያም ዮሴፍ መድሃኔ፡ ብኮምሽን ኣባይቲ ብቑጽሪ እንተሎ፡ ን14/1/2026 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምስክር ወረቐት 10242 መወከሲ ቁጽሪ 124164/124165 ዝተመዝገበ፡ ከሳሲት ነብያት ሃብተጼን ምስግና፡ ተኸሳሲ ኣቶ መብራህቶም ዑቕባይ ገብረሚካኤል ዝተበሃልኩ፡ ኣብ ም/ን/ዞባ ገጀረት ኦርጂናል ሰነድ ስለዝጥፈኣና፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ዮናስ ደበሳይ ምካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ዝርከብ ብስም ኣልፎርማዮ ጋራጅ ዝፍለጥ ኣብ ውሽጢ ትካለይ ኣልፎርማዮ ቴሌፎን 0715174 ደዊሉ ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ ግን መተካእታኡ ክሓት ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ እንዳ ሰራሕኩ ከለኹ ዘረከብኩምኒ መካይን፡ ዘለወን ዕዳ ከፊልኩም ንብረትኩም ምዃነይ እሕብር። ወኪልካ ን24/12/25 እንተዘይ ቀሪብካ፡ ክትርከቡ እሕብር። እዚ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝተቓላሓሉ ኣብ ውሽጢ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ 1ወርሒ ንብረትኩም ኣልዒልኩም ምስ ዘይ ትወስዱ፡ ኣነ ኣመልካቲ ተሓታቲ ከም ኣቶ ኣፈወርቂ ሃይሉ ዮሴፍ ነፍልጥ። ዘይኮንኩ አፍልጥ ኣለኹ።


ጨረታ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ኣቶ መብራህቶም ዑቕባይ ገብረሚካኤል ቀይሕ ምሕዳር ዞባ ማእከል፡ ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ ኣሃዱ ማሕበራዊ ተሃድሶ (ማይ ተመናይ ብእንዳ ሰዓል ዝፍለጥ) ዝርከብ ንጥፈታት ክካየደሉ ዝጸነሐ ቦታ ሕርሻ፡ ሓደ ሄክታር ሰሚራ ይተባረኽ መድሃኔ ምባል ተሪፉ፡ ብስም ፋጥማ ኢርበ መሓመድ +2 ዝተመዝገበ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ኣስመራ 7 ስፍሓት ዘለዎ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ማይ ድሪል ዒላ (Bore hole) ምስ 2.2kw ሳምሩ ይተባረኽ መድሃኔ ተባሂሉ ምሕዳር 09 ኣብ ግዝያዊ ምስክር ዋንነት ኣባይቲ ከተማ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት ግራንድፋስ ሳብመርሲል ፓምፕ ዘለዎ ከካርዮ ስለ ዝደለየ፣ ግዱሳት ተጫረትቲ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 17954 ከምኡ’ውን ብመወከሲ ቁጽሪ 14589 ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ይዕድም፦ እንተሎ፡ ን24/12/25 ይቕረብ። ብውርሲ ዝረኸብክዎ ገዛ፡ ካብ ስም ኣውራሲተይ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃውም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ 1.ተወዳደርቲ ሃገራዊ ግቡእ ዘማልአ/ት ወይ ዘይምልከቶ/ታ ክኸውን ይግባእ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝወጸሉ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ 2. ተወዳደርቲ ኣብ ተመሳሊ ስራሕ ሕርሻ ተሞክሮን ብቕዓትን ዘለዎም ምዃኖም ጎልጅ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት መረጋገጺ ከቕርቡ ተደላዪ እዩ። ጽሕፈት ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳትና 3. ተጫረትቲ መኽበሪ ጨረታ ናቕፋ 5.0.0 (ሓሙሽተ ሽሕ) ብቸክ ወይ ወ/ሮ ሰማይነሽ ሃብትኣብ፡ ስም ትሕቲ ኣቕሪብና ጉዳይና ክንፍጽም ምዃንና ንሕብር። C.P.O የትሕዙ። ዕድመ ጓለይ ሆላንዲስ ተክሊት ኣብርሃም 4. ተጫረትቲ ሰነድ ዝርዝር መጫረቲ ወረቐት፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ምሕዳር ዞባ ምባል ተሪፉ፡ ሶልያና ተክሊት ኣብርሃም ኣቶ እስማዒል ኢብራሂም ያሲን ማእከል ካብ ኣሃዱ ዕድጊ ቁ.36 ዘይምለስ 50.0 (ሓምሳ) ናቕፋ ኣብ ሰዓታት ስራሕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ከፊሎም ክወስዱ ይከኣል። ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5. ተወሳኺ ሓበሬታ ወይ መብርሂ ወይ ብኣካል ነቲ ቦታ ንምርኣይ፡ ኣብዚ ይቕረብ። ዝተጠቕሰ ቤት ጽሕፈት ምውካስን ኣብቲ ቦታ ብምኻድን ክረአ ይከኣል። ንሕና ሰልማ ዓውድ ሳሊም +7 ዋንነትና ዝኾነ ገዛ ብሽምና ዝተመዝገበ፡ ኣብ 6. ተዓዋቲ፡ ንውሕስነት ንብረት ዝኸውን 50.0.0 (ሓምሳ ሽሕ) የትሕዝ። ኣስመራ ን/ዞባ/ማእክል ከተማ፡ ጎደና፡17-15 ቁ.ገዛ 2A ቁ.ፕሎት 63 ፓርሰል ኣቤል ተክሊት ኣብርሃም ምባል ተሪፉ፡ 7. ተወዳደርቲ ዓመታዊ መጠን ክራይ መሬት ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ኣሃዱ ዕድጊ ASP039795 መለዪ ገዛ ASD03578 ስፍሓት 15 ት/ሜተር ቁ. ናኦድ ተክሊት ኣብርሃም ተባሂሉ ክፍሊ ቁጽሪ 36 ኣብ ሳጹን ጨረታ የእትዉ። ምዝገባ ንብረት፡ 1፡0421/2 (ካዳስተር) ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ክንሸጦ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም 8. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝውጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 መዓልታት ስራሕ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸትሉ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ዘሎ መዓልቲ ስራሕ ልክዕ ሰዓት 9፡45 ቅ.ቀ ሳንዱቕ ጨረታ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምከልቶ ይዕጾ። ኣብታ መዓልቲ ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ኣብ ዝተረኽቡሉ ሳንዱቕ ጨረታ ኣብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ምሕዳርን እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ፋይናንስን ይኽፈት። ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ኬቨን ሹመንዲ ገብረኪዳን ምባል ተሪፉ፡ ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ናኦድ ሹመንዲ ገብረኪዳን ተባሂሉ ምሕዳር ዞባ ማእከል፡ ነዚ ቀሪቡ ዘሎ ጨረታ ብምሉእ ወይ ብከፊል ናይ ምስራዝ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።


ሰልማ ዓውድ ሳሊም +7 እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምሕዳር ዞባ ማእከል ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ 6ይ ደቅና ድማ ኣብ ቀዋምን ተንቀሳቓስን ኣድም እድሪስ ስለዝተሰወአ፡ ሓዳር ኣስመራ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ መጋባእያ ይቕረብ። ንብረት ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ይኹን ውላድ ስለ ዘይብሉ፡ ኣብ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ቀዋምን ተንቀሳቓስን ንብረት ወረሲት ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ 7ይ ዳናይት ሃብቶም ሓጎስ፡ ስም ኣደይ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ብርኽቲ ኣማኒኤል መብራህቱ ምባል መጋባእያ ይቕረብ። እዝጊሃርያ ዑቅባካድር ሓጎስ ምባል ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ተሪፉ፡ ብርኽቲ ኣይምኖን መብራህቱ ተሪፉ፡ ኬርያ ዑቅባካድር ሓጎስ ተባሂሉ ወ/ሮ ዓሻ ኣድም እድሪስ፡ ወደይ ዓሊ ይቕረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ሰናይት ዳዊት ካሕሳይ፡ ወለድና ዳዊት ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ 9ይ ካሕሳይ ዓንዶምን ሓዳስ ዑቕባጼን እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ 9ይ መጋባእያ ኣብ ዞባ ማእከል ንዞባ 1ምሕዳር 05 ጎዳና ዳግማዊት ኤሳቤጥ ብቁ.ምስክር ወረቐት መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ገብረስላሴን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ ቁ.32 ይቕረብ። 14315 መወከሲ ቁ.126526 ብሎክ 10 ፓርሰል A ስፍሓት መሬት 54.03ት/ሜ 1ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና 2 ቀንዲ ክፍሊ 1 ተሓጋዚ ክፍሊ ዝተደኮኖ፡ ብስም ደጃ.ተስፋሚካኤል ወርቀን 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወን እንተሎ፡ ን23/12/25 ነፍ/ሄር ሓረጉ ገብረሂወትን ዝተመዝገበ፡ ወ/ሮ ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ምስ 1 እኽሊ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። መንደፈራ ኣሕዋት ብጽሒት ናይ ነፍ/ሄር ሓረጉ ገብረሂወት ናብ ስም ወረስቲ ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተስፋኣለም ሰመረ ዑቕባስላሴ፡ ወላዲትና ሶፍያ የማነ ወልደሚካኤል፡ ብዓል-ቤተይ ሞጎስ ተወልደ ብርሃነ ዑቕቡ፡ ብወለድና ተባሂሉ እንተነይሩ ውሳነ ሑዙ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ትዕበ ሓደራ ገብረትንሳኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣማኒኤል ገብረስላሴ መኮነን ስለዝዓረፈ፡ ሻምበል ተወልደ ብርሃነ ዑቕቡን ኣረጋሽ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለና ሰነዳት ጉዳይ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወይ፡ በርሀ ተላን ዝተወሃበ ለበዋ ክጸድቀልና ስለ ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/12/25 ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 10/12/25 ኣብ ን29/12/25 ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ኣብ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። 2ይ መጋባእያ ይቕረብ። የማነ ተስፋሚካኤል ወርቀ ኣብ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ያስሚን ሳልሕ ኣድም ምባል ተሪፉ፡ ከሳሲ ሚኪኤል ዓንዶም መረስዕ፡ ያስሚን መሓመድሳልሕ መሓመድ ሰረጀቓ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ኣኽርያ ጎደና 168-9 ቁ.ገዛ 79፣ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ተኸሳሲት ጽገረዳ ሕድሩ ረድኢ፡ ንገንዘብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኤርትራ ብቁ/ም/ወ 10372መ/ቁ 14254 ብቁ/ምዝገባ ንብረት ካዳስተር ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ 5ይ ዘርእዝጊ በየነ ተኽለገርግሽ ምባል ተሪፉ፡ 1BRASM016852 ተመዝጊቡ ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ብውርሲ ናብ ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን24/12/25 ኣብ መጋባእያ ይቕረብ። ዘርኢት በየነ ተኽለገርግሽ ተባሂሉ ስምና ከነመሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ 8ይ መጋባእያ ቅረቢ። ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ ሮዳስ ተኽልኣብ ዑቕባሚካኤል ምባል እንተሎ፡ ን14/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መሰረት፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍርዲ ናይ መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ገነት ተኽለ ህብትዝጊ፡ ብዓል-ቤተይ ተሪፉ፡ ዮርዳኖስ ተኽልኣብ ዑቕባሚካኤል ናብ ቤ/ጽ ኖታሪ ቤ/ጽ ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይ ቀሪቡ ዓንደብርሃን ግርማጼን መብራህቱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ግን ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ምዃንና ነረጋግጽ። ጊንዳዕ ኣቶ ኒያት ታደሰ ሃይለ፡ ዝተፈቕደሎም ናይ ኤለትሮኒክስ ንግዳዊ ትካሎም፡ ወረ/ነፍ/ ሓጎስ ገብረመድህን እማን “መዓረይ ኤለትሮኒክስ” (MEAREY ELECTRONICS) ተባሂሉ ነብያት ጠዓመ ኣርኣያ፡ ብዓል-ቤተይ ክስየመሎም ስለ ዝሓተቱ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ሽሻይ ባህታ ገብረ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወይ፡ 5 ደቅና ኣነ ኣቶ ዮሴፍ ካሕሳይ ክፍሉ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ም/ን/ዞባ 4 ኣስመራ ከባቢ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ዚፕ-ኮድ ገዛ-ከንሻ 1A137 ፕሎት 8 ፓርሰል ASP01206 Q ዝርከብ፡ ኣብ ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሚኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባቢን ቤ/ጽ ካዳስተር ብመለይ ቁጽሪ ንብረት 29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1፡02848 ብስም ወላዲተይ ነፍ/ሄር ኣሰፋሽ ይሕደጎ ኣረይ ተመዝጊቡ ዋንነቱ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ዝተረጋገጸ ኦርጅናል ዋንነት ሰነድ ስለዝጠፈኣኒ፡ መተካእታ ቅዳሕ ከወጽእ ስለ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝደለኹ፣ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ሃይኮታ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07149439 ክሕብረኒ፣ እንተዘይ ኮይኑ ድማ ካብ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ቅዳሕ ከውጽእ ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ሱዓድ ነጋሽ ወንዴ፡ ብዓል-ቤተይ ያሲን ዓሊ ጅምዕ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ኣቶ ዮሴፍ ካሕሳይ ክፍሉ ናይ መጻምዲ መሰለይ ተሓለወለይ፡ 2 ሀ. ዘለውና ሞያዊ ስልጠናታት (Courses) ➢ Computer aplication ➢ Computer maintenance, upgrading and troubleshoting ➢ Enginering Graphics ➢ Electronics Level-1 • Graphics Level-1 Electronics Level-2 • Graphics Level-2 Electronics Level-3 ➢ Video/film shoting & ➢ Editing (Pinacle, Adobe Photography (ምስኣል ብደረቕን premiere pro after-efect) ንኹሎም ተማሃሮን ሰራሕተኛታትን ተንቀሳቓሲ ካሜራ) ኣብ ዘዝጥዕሞም ጊዜን ሰዓትን ➢ Principle of Acounting, ➢ Mobile software and


Taly and Peachtre ኣብዞም ዝስዕቡ ሞያዊ ስልጠናታት hardware maintenance software ስልጠንኡ ቀጺሉን ንሓደስቲ ➢ Solar Instalation ➢ Management training ሰልጠንቲ ምዝገባ ጀሚሩ ከምዘሎን • Busines management


ብሓጎስ ይሕብር። ➢ Electrical line • Ofice management instalation ኣድራሻና፥ ኣብ ማእከል ከተማ • Project management ድሕሪ ካርቱም ሆቴል ➢ Printer and Photocopier • Customers service ጎድኒ Red Sea Corporation maintenance management (09) ፊት ዶር. ማሕሙድ ሕክምና ➢ Software maintenance • Tour, travel and


ስኒ’ዩ and programing with ticketing management ብ ተወሳኺ’ውን ብቁ. ቴሌፎናትና Python 0720451/07218432/124 ንኹሎም ሰልጠንቲ ምትካል ድሽ ብነጻ ንምህር ክትረኽቡና ትኽእሉ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ምልክታ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ብስም ብርሃነ ክፍለማርያም ገብረታትዮስ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL05438 ማእከል ኣስመራ ኣመልካቲት ወ/ሮ ዑቕባ ገብረሂወት ዓስቡ፡ ኣብ ምሕዳር ድባርዋ 03 ብስም ነፍ/ ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰምበል ጎደና ሰሓርቲ ቁ.ገዛ 71 ዝርከብ ናይ ዱኳን ቀሺ ተኽለሚካኤል ዑቕባዝጊ ዑቕባሚካኤል ዝተመዝገበ፡ ኣብ ዞን 2 ፕሎት Ma ኣቶ ሃይለሚካኤል ዑቕቡ ፍስሃየ፡ ኣቦይ እንዳ ስጋን ትካለይ፡ ንኣቶ ቢንያም በርሀ ገብረ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ሰምበል (ኤም ኤይ) ፓርሰል 3 ዝርከብ ስፍሓት መሬት 276 ት/ሜ ዝኾነ ሰነድ ውዕል ዑቕቡ ፍስሃየ ወልደገብሪኤል፡ ብዕለት ጎደና 831-10 ቁ.ገዛ 16 ካብ ዕለት 01/10/2025 ክሳብ ዕለት 30/09/2023 ኣጠቓቕማ ክራይ መሬት (ውዕል 50 ዓመት) ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ 10/05/2013 ነቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከባቢ ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ሒዘዮ ዝብል እንተልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁጽሪ ቴሌፎን 0714623 ካምቦሎ ጎደና ተጋደልቲ -178 ቁጽሪ 19 ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። ክሕብረኒ፣ እንተዘይኮይኑ ኣብ ዝምልከቶ መተካእታ ክሓት ምዃነይ እሕብር። ዝርከብ ሳትረብ ትካል ስነ ጥበብ፡ ብቁጽሪ እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ወ/ሮ ዑቕባ ገብረሂወት ዓስቡ ፍቓድ ንግዲ ASL03460 ቁጽሪ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ።


መዝገብ ASR03184 ዝተመዝገበ ብርሃነ ክፍለማርያም ገብረታትዮስ ዋንነቱ ዝኾነ፡ ኣብ ቅድሚ ኣርባዕተ መሰኻኽር ረጂስትራር ቤት ፍርድን ወ/ሮ ጀሚላ ኢብራሂም መሓመድ፡ ዝተፈቕደለን ናይ ቤት መስተ ንግዳዊ ትካለን፡ ብውዕል ውህብቶ ስለ ዝሃበኒ፡ ስም ዋንነት “ባር ባጽዕ” BAR BATSE) ተባሂሉ ክስየመለን ስለዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ናይ ንግዳዊ ትካል ካብ ኣቦይ ወሃቢ ህያብ ቅድሚ ምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ፡ ጎደና 1-6 ቁ.ገዛ 01 ብቁ/ፍቓድ ናይ ስም ተቐባሊ ህያብ ኣመልካቲ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ዋኒን ASL03620 ናይ መከፋፈሊ ኣልኮላዊ መስተ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ስምረት ክሰጋገረለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ኣስመሮም ኪዳነ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣኽርያ ጎደና ግራት ቁ.ገዛ 197 ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ብዕለት 24-7-2025 ቁ.መዝ176/2025 ብውህብቶ ስለ ዝሃብኩዋ፡ ብስም ወሃቢ ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ ቁ/32 ይቕረብ። ዝኽፈሎ ዕዳ ኣለኒ ወይ ይግባኣኒ እዩ ዝብል ኣካል እንተደኣ ሃልዩ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ክሳብ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ከሳሲ ይሕደጎ ቀለታ ተወልደ፡ ተኸሳሲ ምልክታ ጨረታ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ ናብ ስም ጀማል በሺር ፍትዊ፡ ናይ ገንዘብ ክሲ ተቐባሊ ውህብቶ ከምዝመሓላለፍ አፍልጥ። ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ሚኒስትሪ ቱሪዝም፡ ምሕዳር ሆቴላት መንግስቲ፡ ኣብ ቅንያት ሓድሽ ዓመት ወኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ/39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ኤርምያስ ዘርኣይ ተስፋጽዮን 2026 ከምኡ’ውን መበል 36 ዓመት ጽምብል ዝኽሪ ስርሒት ፈንቅልን፡ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ገርግሱም ቢች ሆቴል ባጽዕ ኣብ ዘሎ ክፉት ቦታ (Open Area) ብክራይ ናይ ምዝንጋዕ መደባት ከዳልዉ ንዝደልዩ ግዱሳት ይዕድም። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ብስም ሰለማዊት ተኸስተ ተወልደ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL035342 ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ረቛሒታት ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና 198-7 ቁ.ገዛ 45 ዝርከብ ናይ ባር * ተጫረትቲ ናይ 2024 ዝተሓደሰ ናይ ለይታዊ ትልሂትን ተዛማዲ ንጥፈትን ኣኽሊሉ ተኽለሃይማኖት ሃብተማርያም ትካለይ፡ ንወ/ሮ ጸጋ ጉርጃ ኣርኣያ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጸራት ጎደና ፍቓድ ዋኒን ዘለዎም፡ ምባል ተሪፉ፡ ሃብተማርያም ሰለሙን 127-1 ቁ.ገዛ 1 ካብ ዕለት 01/7/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2025 ኣካርየዮ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ናይ 2024 ካብ ዕዳ ነጻ ምዃኖም ዝገልጽ ሰነድ ካብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር እንተሎ፡ ን25/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ሰልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። የቕርቡ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ *መኽበሪ ጨረታ ዝምለስ ናቕፋ 50,0.0 (ሓምሳ ሽሕ ናቕፋ) ብCPO ፍትሓዊ ኣብርሃለይ ሃብቶም ምባል ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። የትሕዙ። ተሪፉ፡ ፊልሞን ኣብርሃለ ሃብቶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ሰለማዊት ተኸስተ ተወልደ *ምልክታ ጨረታ ካብ ዝወጸሉ ግዜ ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ሰነድ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጨረታ (መግለጽን ዝምላእ ቅጥዕን) ኣብ ኣስመራ፡ ኣብ ደንበ ሰምበል (እንዳ ኮርያ) ዝርከብ ህንጻ ሚኒስትሪ ቱሪዝም ቤ/ጽ ም/ሆ/መንግስቲ፡ ኣብ ናይ ስራሕ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰዓታት ዘይምለስ ናቕፋ 50.0 (ሓምሳ ናቕፋ) ብምኽፋል ክውሰድ ይከኣል። ዓዲ ዃላ ኣቶ ኪዳነ ቦኽረድንግል ገብራት ዝተበሃልኩ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ከተማ ደቀምሓረ *ጨረታ ድሕሪ ምዕጻው ቀጺላ ኣብ ዘላ ናይ ስራሕ መዓልቲ፡ ሰዓት 10.0 ቅ/ቀ ብቁ/ንግዲ ፍቓድ SEL027 ብቁ/ንግዲ መዝገብ DER0273 ኣምለሰት ርእሳት ዓንደጼን ምባል ተሳተፍቲ ኣብ ዝተረኽብሉ ይኽፈት፡ ዝተመዝገበ ንግዲ ፍቓድ ናይ ጽገና ሞተር (ሞተሪስታ) ትካለይ፡ ካብ ዕለት ተሪፉ፡ ሃኒት ርእሳት ዓንደጼን ተባሂሉ 09/10/2014 ዓ/ም ጀሚሩ ንግዲ ፍቓደይ ኣሰሪዘ ትካለይ ዓጽየዮ ምዃነይ * ሚኒስትሪ ቱሪዝም ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ብምሉእ ይኹን ብኸፊል ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እሕብር። ይኹን እምበር ኣብዚ ትካለይ ክዕረያን ክጽገናን ኢልኩም ሞተረታት ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይኹና ገለ ክፋል ናይ ሞተረታት ዘእተኹም ውልቀ ሰባት ንኣስታት 1 ዓመት ብዛዕባ ንብረትኩም ዝኾነ ሕቶ ስለ ዘየቕረብኩም፡ እቲ ንብረት ድማ ኣብ መኽዘን ሚኒስትሪ ቱሪዝም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣትዩ ቦታ ሒዙለይ ስለዘሎ፡ ዝኾነ ንብረት ኣሎኒ ዝብል ዓሚል ክሳብ 31/12/2025 ም/ሆ/መንግስቲ ሓጋዝ ኣብ ዘሎ ግዜ ንብረቱ ክወስድ እናሓበርኩ፡ ካብዚ ዝተጠቕሰ ግዜ ንደሓር ግን እቲ ንብረት ክውግኖ ስለ ዝኾንኩ፡ ድሕሪ እዚ ንዝመጽእ ሕቶ ከም ዘይቅበል፡ በዚ ሃናእ ኣሕመድ ኣልጃምዕ ምባል ምልክታ እዚ አፍልጥ ኣለኹ። ተሪፉ፡ ሃናእ ኣሕመድ ዓሊጃምዕ ተባሂሉ በርከለሳብ ሕርሻ ሓ.ዝ.ብ.ማ በዞም ዝስዕቡ ኣባላት ተመስሪቱ ከምዘሎ ንህዝቢ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣቶ ኪዳነ ቦኽረድንግል የፍልጥ። ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣስማት ኣባላት ኣድራሻ ብርኪ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ 1. ኣቶ ኣቡበከር ከራር ኣደም ዓሊበኪት 30 ባረንቱ ንሕና ሸየጥቲ ኣቶ ኣርኣያ ኪዳነማርያም ለባሲን ወ/ሮ ግደይ ሃብተማርያም 2 ኣቶ ዑመር መሓመድኑር ፈረጅ ኣቑርደት 30 ወልደስላሴን ሰብ ሓዳር፡ ምስ ዓዳጊት ወ/ሮ ኣዜብ ፋሲል ወልደስላሴ ኣብ መንጎና ድምር 60 ወ/ሮ ማርገሬታ ኣውካ ጋሲን፡ ወለደይ ብዝገበርናዮ መተኣማመኒ ሰነድ፡ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ማእከል ከተማ ከባቢ ኣብ ቀንዲ ቤ/ጽሕፈት ኣብ ዓዲ-ኢብርሂም (ከባቢ ኣቑርደት) ኮይኑ፡ ጨናፍር ኣብ ኣውካ ጋሲን ዓወት ገላይን ስለዝዓረፉ፡ መንጎና ብዝገበርናዮ መተኣማመኒ ሰነድ፡ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ማእከል ከተማ ከባቢ ኤርትራን ወጻእን ክምስረት ይከኣል። ርእሰ-ማል ማሕበር ናቕፋ 60,0 እዩ። ኣብ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃና ሜዳ ኤርትራ ጎደና 176-5 ቁ/ገዛ 18 ፕሎት 49 ፓርሰል 5Z ዚፕ ኮድ 1A176 1,0 ብርክታት ዝተመቕለ ብጥረ-ገንዘብን ብዓይነትን ዝተኸፍለን ዝተመዝገበን ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ዝርከብ ኣብ ሚኒስትሪ መሬት ማይን ኣከባብን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተር ርእሰ-ማል ኣለዎ። ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብመለዪ ቁ/ንብረት 1BRASM015639/0 ናይ ዕለት 05/08/2019 ዝተመዝገበ ዕላማ ናይዚ ማሕበር ምክያድ ንጥፈታት፦ ዋንነትና ዝኾነ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ) ብመሸጣ ከነተሓላልፍ ስለ ዝደለና፣ ሄለን ርእሶም፡ ስም ት/ዕድመ ወደይ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ 1. ዝተፈላለዩ ፍረታትን ኣሕምልትን ከም በና-ለሚን-ዘይቱን-ኮሚደረ-ሽጉርቲብርሃነ ጸጋዝጊ ዑቕባይ ምባል ተሪፉ፡ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ ባምያ ወዘተ ምፍራይን ሜላሄር ጸጋዝጊ ዑቕባይ ተባሂሉ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ ኣንተኾይኑ) ሒዙ፡ ምዝርጋሕን ምሻጥን ይተኣረመሉ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። 2. ምርባሕን ምስባሕን ምሻጥን ከብትን ጤለ-በጊዕን እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦሪጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም 3. ምሻጥን ምዝርጋሕን ስጋን ውጽኢት ጸባን ወዘተ እዩ። ወ/ሮ ኣደምደሚ ፋሉ መርመ፡ ኣደይ ምንዃና ንሕብር። ኣካየዲ ስራሕ ኣቶ ዑመር መሓመድኑር ፈረጅ እዩ። ከዲጃ ሎንጊ ኣዋታ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣቶ ኣርኣያ ኪዳነማርያም ለባሲ እዚ ማሕበር ንዘይተወሰነ ጊዜ ተመስሪቱ ኣሎ። ሓደ ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ወ/ሮ ግደይ ሃብተማርያም ወልደስላሴ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 በርከለሳብ ሕርሻ ሓ.ዝ.ብ.ማ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 ፍረ ጻዕሪ ሕርሻን መግብን ሚኒስትሪ ሕርሻ ክሳዕ ሕጂ ኣብ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ሓመድ ንምክያድ ተሳታፍነት እተፈላለዩ ‘ጥዑይ ሓመድ ንጥዑይ ሕብረተሰብ’ ምርምር ሓልሓለ ልዕሊ 15 ሽሕ ክኢላታት ኣገዳሲ ስለ ዝዀነ። ምኽንያቱ ቅምሶታት ሓመድ ምርመራ ተኻይድሎም፡ ሓበሬታ ሓመድ ንኹሉ ኣካል ስለ ዘድሊ። ንዝምልከቶም ኣካላት ድማ እኹል ሓበሬታ * ንሓረስቶት ዝምልከትከ? ተዋሂብዎም ይርከብ። ብተወሳኺ ምርመራ ማይ፡ ኣትክልቲ፡ ድዅዒ’ውን ከም ኣብ ሃ/ት/ሕ/ምርምር - ሓልሓለ ብምጻእ ኣገዳስነቱ ይካየድ እዩ። ብደረጃ ሃገር፡ ምርመራ ሓመዶምን ማዮምን ብስማዊ ኩነታት ሓመድ ንፍላጥ ድማ ኣብ ከባቢ ክፍሊት ክገብሩ ይኽእሉ፡ ዘድሊ ሓበሬታን ዲጋታት ንዝለምዕ ቦታት መጽናዕቲ ለበዋን ድማ ይረኽቡ። ኩነታት ሓመዶም ብምክያድ፡ እቲ ዘድሊ ሓበሬታ ከምዝዋሃብ ብምፍላጥ፡ እንታይ ዓይነት ዘራእቲ ተገይሩ እዩ። ብሓፈሻ ኣብ ልዕሊ 40 ሽሕ ክተኽሉ ከምዘለዎም፡ ክንደይ ዝኣክል ሄ/ር መጽናዕቲ ተገይሩ። ብዝልዓለ ብደረጃ ድዅዒ ክጥቀሙን ኣማቲ እቶትን ክንክን ሃገር፡ ማለት ብዞባ፡ ንኡስ ዞባን ዓድን ከዘውትሩ ከምዘለዎምን ድማ ሓበሬታ ንምክያድ ግን ብምእኩል ደረጃ ዝካየድ ክወስዱ ይኽእሉ። ስለ ዝዀነ፡ ሓገዝ ናይ ኩለን መሻርኽቲ ኣገዳሲ ይገብሮ። ንመጻኢ በዚ ኣገባብ * የቐንየልና ኣቶ ደርማስ። ምስ ዝካየድ ድማ እቲ ስራሕ ውጽኢታዊ ክኸውን ይሕግዝ። ምኽንያቱ መጽናዕቲ ብርሃነ ዓንደመስቀል ሕቶ ፍረ ጻዕሪ ሓመድ ንዝተፈላለየ ኣገልግሎት * ዓይነታት ሓመድ ብኸመይ ይግለጽ? ዘራእቲ፡ ምቑጣብ ተጠቃምነት ካብ መጠን ሓመድ ብኸመይ ነመርምሮ፧ ስለዝውዕል ነናቱ መግለጺ ኣሎዎ። ንላዕሊ ቀመማዊ ድዅዒ፡ ምሕላው ብሓፈሻ ኣብ ዓለም 32 ዓይነታት ሓመድ ብሕርሻዊ መዳይ ምስ ዝግለጽ ግን ምጸተ-ምረት ሓመድ ካብ 6.5 ክሳዕ 7.5 1. ኣብ ቤት-ፈተነ ኣለዉ። ኣብ ሃገርና ድማ 12 ካብዚኦም ንዕብየትን ፍርያትን ኣትክልቲ ዘገድሱ (ነዚ ንምትግባር ኖራ ወይ ድማ ሳልፈር ምርመራ ሓመድ ኣብ ቤት-ፈተነ ንዝተፈላለዩ ጠባያትን ባህርያትን ትሕዝቶን ሓመድ ክንረክብ ንኽእል። እቶም ዝያዳ ሸፈነ ማዕድናትን ማይን ሓቚፉ፡ ኣብ ላዕለዋይ ምጥቃም)፡ ምሕያሽ ጨዋምነት ሓመድን ንምግምጋም ተባሂሉ ዝካየድ ኮይኑ ኣብ ምሕደራ መሬትን ሕርሻዊ ንጥፈታትን ዘለዎም ግና 6 እዮም። ንሳቶም ድማ ቀጸላ ናይ መሬት ዝርከብ ድሕሪ ማይ ስርዓተ መስኖን፡ ብዝተፈላለዩ ኣገባት እኹል ሓበሬታ ንምሃብ የገልግል። እዞም ዝስዕቡ ኣብ መርመራ ሓመድ ላቦራቶሪ ለፕቶሶል (50%)፡ ካምቢሶል (20%)፡ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ዝስራዕ ባህርያዊ ሃብቲ ምክልኻል ፍግረ-መሬት (ምዕቃብ ሓመድን ኣገደስቲ ዝኾኑ ኣገባትን መስርሓትን እዮም፡ ፍሉቪሶልስ (10%)፡ ቨርቲሶልስ (10%)፡ እዩ። ክቡራት ኣንበብቲ ዓምዲ ፍረ-ጻዕሪ፡ ማይን፡ ብዝሒ ምትካል ኣግራብ)፡ ዕቁብ ሶሎንቻንክስን( 0.5-1%) ረጎሶልስን (3%) • ምውሳድ ቅምሶ ሓመድ ኣብ ናይ ሎሚ ዓምድና፡ ብምኽንያት 5 ሕርሻ ምዝውታር (ምንካይ ማሕረስ)፡ እዮም። ብሓፈሻ ሓረስቶትና ዋላኻ፡ ዱኻ፡ • ፊዚካዊ ምርመራ ሓመድ ታሕሳስ ዓለምለኻዊ መዓልቲ ፍርያምነት ኣግራብን ኣትክልትን ብሓባር ምትካል፡ ሑጻ ኢሎም ይኸፍልዎ፣ ወይ ድማ ልዑል፡ • ኬሚካዊ ምርመራ ሓመድ ሓመድ፡ ንሓፈሻዊ ሓበሬታ ሓመድ፡ ተኽሊ ኣብ ግዚኡ ምትካል ከምኡ’ውን ማእከላይ፡ ትሑት ኢሎም ብደረጃ ብቕዓቱ • ስነ-ህይወታዊ/ባዮሎጂካዊ ምርመራ ሓመድ ዝምልከት ምስ ኣቶ ደርማስ ሱልጣን፡ ኣብ ብመስመር ምዝራእን ጻህያይ ምክትታልን፡ ይኸፋፍልዎ እዮም። እቲ ዘገድስ ግና ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ምሃርን ንቕሓት ሕብረተሰብ ምዕባይን። እዚ ምርመራ ከም ምርመራ ማይክሮብያዊ ንጥፈታት፡ እንስሳታት ሓመድ፡ ምርመራ ኩነታት፡ ባህርያቱን ትሕዝትኡን ኣለሊኻ ምርምር፡ ላዕለዋይ ክኢላ ምርምር ሓመድ በከልቲ ነገራት፡ እዚ ምርመራ’ዚ ብፍሉይ ኣገባብ ንከበድቲ ሓጺናትን ጸረ-ባልዓትን ኣገባብ ምሕደርኡ ብግቡእ ምትግባር እዩ። • ስለምንታይ ክንክን ሓመድ ኣገዳሲ ዘካየድናዮ ሓጺር ቃለ መሕት ይስዕብ። ካልኦት በከልቲ ባእታትን ምርማር ማለት ኢዩ፣ ምኽንያቱ እዞም ባእታት ኣብ ሃገርና ንትሕዝትኡ ዝምልከት ፡ ትሑት ይኸውን? እዚኣቶም ኣትክልቲ ምስ ዝወስድዎም ኣብ ጥዕና ዓቢ ሃስያ ከውርዱልና ይኽእሉ። * ኣቃውማ ሓመድ ብኸመይ ይግለጽ? ባህርያዊ ትሕዝቶ ደረጃ ናይትሮጅን፡ ኣብ - ሓመድ፡ ካብቶም ዳግም ዝሕደሱ፡ ሃብቲ ገለ ቦታት ድማ ፖታስየም፡ ማእከላይ ወይ ጸጋ እዩ። እንተዀነ ተባሕጒጉ ብመጀምርያ ሓመድ ካብ ኣኻውሕ እዩ 2. ኣብ ግራት ዝካየድ ምርመራ ሓመድ ደረጃ ፎስፈረስ፡ ልዑል ምጸተ-ምረት፡ ክጠፍእ ከሎ ኣብ ደቓይቕ፡ ዳግማይ ዝምስረት፡ ናይ ማዕድናት ትሕዝቶኦም ትሑት ደረጃ ኤልክትሪካዊ ምትሕልላፍ ናብ ንቡር ተመስሪሑ ክቐውም ድማ ኣብ ግራት ዝግበር ምርመራ ሓመድ ኣብ ቦታኡ ኩነታት ሓመድ ንምግምጋምን፡ ድማ ዝተፈላለየ እዩ። ስለዚ ጠባያት (ጨዋምነት)፡ ኣብ ገለ ቦታት ድማ ዓመታት ይወስደሉ። ንኣብነት 1 ሰ.ሜ ጥዕንኡን ፍርያምነቱን ንምፍላጥ ተባሂሉ ዝካየድ ኢዩ። እዚ ንቕልጡፍ ሓበሬታ ሓመድ ካብዚኦም ኣኻውሕ ዝብገስ ምዃኑ ኣዝዩ ልዑል፡ ልዑል ትሕዝቶ ካልስዩምን ሓመድ ንኽምስራሕ ልዕሊ 10 ዓመት ሓመድካ ንምፍላጥ ዝሕግዝ ኰይኑ ንምሕደርኡ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኢዩ። ኣብ ክንፈልጥ ኣለና። ብድሕሪኡ ኩነታት ማግነዝዩምን ይርከብ እዩ። እዚ ምርመራ ይወስደሉ። ነዚ ንውሓት ግዜ ኣብ ግምት ግራት ዝግበር ምርመራ ሓመድ ነዞም ዝስዕቡ ሜላታትን ምጥቃም ይከኣል፤ ክሊማ ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ፡ ኣብ ብዝሒ ብምክያድ ክፍለጥ ይኽእል እዩ። ዘድሊ ብምእታው ድማ ምስ ክትክኡ ዘይክእሉ ዝናብን ረስን ዝርከብ ጠባያት ናይ ምሕደራ ንምክያድ ድማ ይሕግዝ። ባህርያውያን ሃብትና ክምደብ ይኽእል። • ትዕዝብታዊ ግምገማ ሓመድ ምክያድ ሓመድ ካብቶም ኣብ በረድ ዝበዝሖ ዘለዉ • ቅኑዕ ቅምሶ ሓመድ ምውሳድ ዓይነታት ሓመድን ምስቶም ኣብ ትሑት * ፍርያምነት ሓመድ እንታይ ማለት እዩ? • ኣገዳስነት ምርመራ ሓመድን ዝተገብሩ • መሰረታዊ ፈተነታት ኣብ ግራት ምትግባር ዝናብ ዝረኽቡን ዝተፈላለዩ እዮም። ስለዚ ንምሕደርኡ ዝምልከት’ከ? ንጥፈታትንከ ከመይ ይመስሉ? • ገምጋም ብቕዓት ዘራእቲ፡ ጥዕና ዘራእቲ ክሊማ ኣብ ስረተ ባህርያት ሓመድ ዓቢ ፍርያምነት ሓመድ ክንብል ከለና ምስ ኣገዳስነት ምርመራ ሓመድ፡ ዓቕሚ • ሓበሬታ ስነ-ህይወታውያን ግደ ኣለዎ። ኩነታት ባህርያውያን ነገራት፡ ትሕዝቶን ባህርያትን ሓመድ ዝተኣሳሰር መሬትካ ንምግምጋምን ተኽእሎ ኣብ • ሰነድ፡ በብግዚኡ ዝተዓዘብካዮን ዝመርመርካዮን ብመልክዕ ሰነድ ክተሓዝ ኣለዎ ቀላጥ ቦታ፡ ጫካ ዝኾነ ቦታ፡ እዚኣቶም ኰይኑ ኣብ ፊዚካዊ፡ ከሚካውን ሕርሻዊ መዓላን ወይውን ንኻልኦት • ምስ ምርመራ ቤት-ፈተነ ምውህሃድ ድማ ኣብ ምቕያር ጠባያት ሓመድ ናቶም ባዮሎጂካውን ትሕዝትኡ ድማ ብዝያዳ ኣገልግሎታት ንኽውዕል ውሳነ ንምሃብ፡ ምንጪ መወከሲ መጽሓፍ ተራ ይጻወቱ። ቅርጺ መሬት፡ ኣብ ጸዳፍ ይግለጽ። እዚ ኣብ እቶት ዘራእቲ ብዝያዳ መምርሒታትን መወከሲታትን ኣገባብ ምርመራ ሓመድን ስሕርሻዊ ኣገዳስነቱን ቦታ ዝተመስረተ ሓመድ ካብቲ ኣብ ጎላጉል ክትግምግሞ ትኽእል። ምኽንያቱ ፍርያቱ ኣጠቓቕማ ድዅዒ ብመንጽር ድሌታት ዘሎ ዝተፈለየ ጠባይን ትሕዝቶን ኣለዎ፡ ከየጉደለ፡ ንኣትክልቲ ዘድሊ መኣዛ ወይ ዘራእቲ ንምድላው (እዚ ዝንቕ ኣብ ህላወ ስለዚ እዚ’ውን ኣብ ኣቃውማ ሓመድ መግቢ ክቕርብ ዝኽእል፡ ማይ ክዕቅብ ማዕድናት ሓመድ ከምዝህሉ ይገብር)፡ ዓቢ ጽልዋ ኣሎዎ ክንብል ንኽእል። ዝኽእል፡ ሃብታም ዝኾነ ታህዋስያን ጸገማት ሓመድ ንምልላይን ንምቕማርን እኹል ግዜ ወሲዱ ዝተመስረሐ ሓመድ ምስዝሓቁፍን እኹል ዝኾነ ባህርያዊ ከምኡ’ውን ዘድሊ ናይ ምእራም ስጉምቲ ኣብ ኣቃውምኡ ፍልይ ኣለዎ፡ ዋላ’ውን ነገራት ዝሓዘ ምስዝኸውን ፍርያም ንምውሳድ፡ ክትል ኣብ ፍርያምነት እቶም ቀጸላታት ሓደ ብሓደ ከይተሸገርካ ሓመድ ክንብሎ ንኽእል። ሓመድ ንምትግባር፡ ድኽመት ዘራእቲ ከተለልዮም ትኽእል ኢኻ፡ ኣብ ባህርያትን ንምልላይን ዘድሊ ስጉምቲ ንምውሳድን፡ ንምሕደርኡ ዝምልከት ድማ ብሓፈሻ ትሕዝቶን ድማ ግድን ፍልይ የምጽእ።


እኹል ሓፈሻዊ መረዳእታን ሓበሬታን ኣገባብ ውሁድ ምሕደራ ፍርያምነት ንጥፈታት ደቂ-ሰባት’ውን ኣብ መስርሕ ብዛዕባ ሓመድካ ንምፍላጥ፡ ምስ ግዜ ሓመድ ምትግባር ኣገዳሲ ይኸውን። ገለ ኣቃውማ ሓመድ፡ ባህርያቱን ትሕዝትኡን ምሕያሽ ሓመድካ ንምክትታልን ኣገባት ምስ እንጠቅስ፡ ምውሳኽ ባህርያዊ ኣብ ምልዋጥ ናቶም ዝዀነ ግደ ኣሎዎም። ይሕግዝ። ድዅዒ፡ ዑደት ዘራእቲ፡ ምጥቃም ሽፋን ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንኹሉ፣ ኣብ ኩሉ! ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምትሕብባር ዝዳሎ ዓምዲ - ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 1825/08371501- ቁ.ሳ.ፖ 1048 (ለይ-ኣውት- ፋጥማ እስማዒል/ ሶፍያ ፍቓዱ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ደቂ ኣንስትዮ ሃ ማ ደ ኤ “ካብ ኣለም በቃኝ ከፍትሖም፡ ነቲ ሓላፊ ‘ሕራይ’ ኣቢለዮ ነይረ” ት ት ጓል ሻምበል ሕ መ ቃለኣይሸረፈትን” ምስ በሎ፡ ኣቦይ ድማ፡ “ኣንታ ጀነራል ተፈቲነ ምስ ሓለፍኩ፡ ናይ ካልኣይ ብዓልቲ ሞያ ስነ ኣመጋግባ ኮይነ ኣብ ክትስሕቕ ኣይኰነትን ክትሕረድ እያ…. ደረጃ ትምህርተይ ቀጺለ። 9ይ ክፍሊ ፈለማ 1969 እየ ኣብቲ ሆስፒታል ስራሕ ዋጋ ጥራሕ ንገረኒ!” ኢሉ ይምልሰሉ’ሞ፡ ኣብ ልኡል መኮን (ናይ ሎሚ ኣስመራ ጀሚረ። በዚ ሞያ’ዚ ን8 ዓመታት ምስ ሚርያም ዮሴፍ ሽዑ ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ሰባት ክሳብ ዝቖስሉ ሓፈሻዊ) ምስ ተማሃርኩ፡ ኣብ ሆስፒታል ሰራሕኩ ግን፡ ምስቲ 12 ክፍሊ ዝበጻሕኩዎ፡ ስሒቖም። ኣቦይ፡ ፈጺሙ ኣፍካ ዘየኽድን መካነ ህይወት (ናይ ሎሚ ሆስፒታል ካብ ክሽነ ወጺአ ናብ ክፍሊ ፋይናንስ ናይቲ ለምለም መን’ያ ዝብል ሕቶ ዶ ከቐድም? ኣዝዩ ተዋዛያይ እውን’ዩ ነይሩ። ኦሮታ ማለት’ዩ) ኣብ ዝነበረ ተሓጋገዝቲ ሆስፒታል ተቐይረ። ምክትል ሓላፊ ናይቲ ሕራይ ጽቡቕ፣ ኣነ ለምለም ግርማጽዮን ነርሳት ዘፍሪ ቤት ትምህርቲ ጥዕና ንሓደ ክፍሊ ሃብቶም ኣብርሃ ኮይነ ድማ ክሰርሕ እበሃል። ዝበዝሕ ሰብ ግን ብ ጓል ሻምበል ትምህርቲ ኣለኪ ድዩ? ዓመት ዝኣክል ብዛዕባ ስነ ኣመጋግባ ጀሚረ። እዩ ዝፈልጠኒ። ኣብ ግንቦት 1945 ድማ ኣብ ዝምልከት ትምህርቲ ቀሲመ። ብድሕሪ’ዚ ኣስመራ ተወሊደ። ዓቕመይ ኣለኒ። ኣቦይ ፖሊስ ናይ እንግሊዝ ናይ ስነ ኣመጋግባ ብዓልቲ ሞያ (dietitian) ብዛዕባ’ቲ ኣብ እዋን ዕግርግር ኣስመራ ስለ ዝነበረ፡ ብስራሕ ምኽንያት ካብ ኣስመራ ስለ ዝኾንኩ፡ ምስኡ ከኣ ልዑል ጽባቐ ዝነበረ ግፍዒታት ተዘክሮ ይህልወኪ ዶ ሕጂ ጓል 80 ዓመት ኮይንኪ ኣለኺ ማለት ናብ ደቀምሓረ ምስ ተቐየረ፡ ኣነ’ውን ቈልዓ ጽሕፈትን ምስ ሰባት ጽቡቕ ዝምድናን ይኸውን? ድዩ? እንከለኹ ምስ ስድራይ ናብ ደቀምሓረ ስለ ዝነበረኒ፡ ሓላፊት ክሽነ ናይቲ ሆስፒታል ግዒዘ። ኣቦይ ፈታዊ ትምህርቲ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ኣብ 1975፡ ብዙሓት ኤርትራውያን እወ ኣይተጋገኻን፣ ዝሓለፈ ግንቦት ልክዕ ኮይነ ክሰርሕ (ንሕሙማት መምስ ኩነታት ደቀምሓረ ቀልጢፉ ትምህርቲ ኣመዝጊቡኒ። ብግፍዓዊ ኣገባብ ክቕተሉን ሬሳኦም 80 ዓመተይ መሊአ። ጥዕናኦም ዝሳነ ዓይነታት መግቢ ኣብ እንብሎም ተጋደልቲ ጀብሃ እዝክር። ካብ ኣዚለ ክሳብ 2ይ ክፍሊ’ውን ኣብኡ ከም ዝሞተ ከልቢ ክድርበን ብዓይነይ ምድላው ብሓላፍነት ክዓዪ) ብሓለፍቲ ሓደ ግዜ ድማ፡ ነብያት ዝተባህለት ምሳና ተማሂረ፣ ኣብዚ ሕጂ ዕርዲ ዓወት ዝበሃል ዘሎ ተዓዚበ እየ። ብፍላይ ኮሎኔል ብሹ ዝበሃል እንታይ ደኣሉ’ሞ ገጽክን ዕድመኽን ናይቲ ሆስፒታል ስለ ዝተሓተትኩ፡ ኣባል ሓፋሽ ውድባት ዝነበረት፡ ብዓልቲ ቤቱ ቤት ትምህርቲ ማለት’ዩ። ኣቦይ መሊሱ ናብ ምኩሕ ወተሃደራዊ ብዓል ስልጣን ደርግ ፈጺሙ ዘይሳነ? ናይ’ዘን ደቂ ግዜ ዘመናዊ ሕራይ ኢለ ስራሕ ጀሚረ። ነቲ ሓካይም ንኮሎኔል ተኽለ ዓንደለ (ኣብ ኣጂብ ዝሰርሕ ኣስመራ ምስ ተቐየረ ድማ፡ ኩላትና ኣባላት ኣብ ማእከል ኣስመራ ብኣባላት ፈዳኢን ኩሕለ ምሕሊ (ኮስመቲክስ) ትጥቀሚ ዲኺ? ንሕሙማቶም ብዛዕባ ዘድልዮም መኣዛታት ዝነበረ) ማለት’ዩ፡ ኣብርሃም ዝተባህለ ወዳ ስድራ ተጠርኒፍና ናብ ኣስመራ ተመሊስና። ምስ ተቐትለ፡ “ተዝካር ብሹ፡ ኣብ ክንዲ ተውሳኸይ፣ ክልተ ጸጕሪ ኣብቊለ፡ ደቀይን ኣነ ከኣ ኣብዚ ሕጂ ቤት ትምህርቲ ኣዱሊስ ኣመልኪቶም በብእዋኑ ዝልእኩለይ ጸብጻብ ብዕራይ፡ ሰባት ብምሕራድ ኢና ከነሕልፎ!” ተጋዳላይ ኮይኑ ብስራሕ ምኽንያት ኣስመራ ደቂ ደቀይን ዝረኣኹ እኖሓጎ ኮይነ ደኣ ዝበሃል ዘሎ (ሽዑ ቤት ትምህርቲ ኣዋልድ እዩ (report) መሰረት ገይረ ከኣ፡ ንነፍሲ ወከፍ ክብሉ ወተሃደራት ደርግ ሓንሒኖም ስለ ምስ ኣተወ፡ ኣብ ዕዳጋ ሓሙስ ወተሃደራት ከመይ ገይረ ሕጂ ኮስመቲክስ ክጥቀም። ዝበሃል ነይሩ) ኣትየ ትምህርተይ ቀጺለዮ። ናይ ሕሙም እንታይ ዓይነት መኣዛዊ መግቢ ዝነበሩ፡ እቲ ዝቕጽል ኩነታት ‘እዝግዮ ደርግ ተኲሶም ይወግኡዎ። ከም ተራ ሰብ ግና ብዙሕ ሰብ’ዩ ከምዚ ዝበልካዮ ዝብለኒ። 5ይ ክፍሊ ትምህርተይ ከይወዳእኩ ከለኹ ክዳለወሉ ኣለዎ ነተን ከሸንቲ እናሓበርኩ፡ መሓረና’ ዘብል ከም ዝኸውን ርዱእ’ዩ ርእዮም እዮም’ምበር፡ ተጋዳላይ ምዃኑ ስለ ከዕልለካሲ፡ ቢንያም ግርማይ ኣብ ቱር ዲ ግን፡ ዘይሓሰብኩዎ ኩነታት ኣጋጢሙኒ። ገና መምስ ኩነታት ሕማሞም ዝኸይድ መግቢ ነይሩ። ከምቲ ህዝቢ ኣስመራ ዝፈርሆ ዝፈለጡ ኣይኮኑን ወጊኦሞ። ተወጊኡ ምስ ፍራንስ ተዓዊቱ ምስ ተመልሰ፡ ጽብቕቲ ጓል 14 ዓመት እንከለኹ፡ ወለደይ ደጊም ከም ዝቕረበሎምን ቀልጢፎም ሓውዮም ከኣ፡ እቶም ወተሃደራት ናብ ዝተፈላለየ ወደቐ፡ ኣልዒሎም ናብ ስራሕና የምጽኡዎ’ሞ፡ ግጥሚ ገጢመሉ። ብሬድዮ ክትንበለይ ኣኺላ እያ ኢሎም ንመርዓ ኣሕጽዮምኒ። ኣብ ናብ ቤቶም ከም ዝፋነዉን ንገብር ነይርና። ቦታት ኣስመራ እናተንቀሳቐሱ ንብዙሓት ክሕከም እንከሎ ወዲ ኮሎኔል ተኽለ ዓንደለ ኢለ ድማ ሒዘያ ናብ እንዳ ዜና (ፎርቶ) 15 ዓመት ዕድመይ ከኣ፡ ምስቲ ኣብ 1965 ናይ ቀትሪ ኣብኡ እናሰራሕኩ ከኣ፡ ምሸታዊ ንጹሃን ኤርትራውያን ብዘይ ዝዀነ ሕቶ ምዃኑ ንፈልጥ። ሽዑ፡ “እሞ ብኸመይ ደኣ ብምድያብ፡ ምስ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሻምፕዮን ኤርትራ ዘበለ ውሩይ ተቐዳማይ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርተይ ኣብ ቤት ብዓረር ጥይት ቆሊቦሞም እዮም። ኣብዛ ጸላኢ ከይፈለጦ እንከሎ ካብዚ ኣምሊቝና ሬድዮ ኣቶ ግርማይ በርሀ (ዓሲምባ) ተራኺበ። ብሽክለታ ወልዳይ ወልደሰማእቲ ተመርዕየ። ትምህርቲ ልኡል መኮን ክሳብ 12 ክፍሊ ሕጂ ቦቾፊላ ቅድሚ ምብጻሕካ ዘላ ስየ ከነውጽኦ ኢና?” ዝብል ሕቶ ምስ ተላዕለ፡ ሽዑ ዓሲምባ ቀው ኢሉ ይጥምተኒ’ሞ፡ “ጓል ቀጺለዮ። ግና፡ ናይ 12 ክፍሊ ባጀላ ክሕዝ (ጂራፍዮሪ) ጥራሕ፡ ሬሳ ኣብ ዝተፈላለየ መሳርሕትና ሲስተር ትእከል ተኸስተ (ሕጂ ክንደይ ዓመት ኢኺ ለምለም?” ኢሉ ስለዚ ናይ ትምህርቲ ጉዕዞኺ ብምኽንያት ኣይከኣልኩን። ቦታት ብተመልከተለይ ናይ ዝቐተሉዎም ኣብ ሆስፒታል ኢናኤል ንዝሰርሕ ዘሎ ወዲ ይሓተኒ። “ሕጂ ደኣ ጓል 79 ዓመት ኮይነ መርዓ ኣብ 5ይ ክፍሊ ተቖጽዩ ማለት’ዩ? 45 ኤርትራውያን ከም ዕንጸይቲ ተጸፍጺፉ ሀይስ ብዓልቲ ቤቱ ዝነበረት እያ) ተጣቢባ ኣለኹ፡” ምስ በልኩዎ፡ ገሪሙዎ። “ፈጺመ ስለ ምንታይ ክትሕዚ ዘይክኣልኪ? ብዓይነይ ርእየ እየ። ኣውጺኣቶ። ምስ ኣውጽኣቶ፡ ጸላኢ ብሃሱሳቱ ኖ፡ ቀጺለዮ’ምበር። ኣማኑኤልን (ስዉእ ኣይኣምን እየ፡” ኢሉ፡ ንኹሎም መሳርሕቱ እቶም ናይ ቀትሪ ተመሃሮ፡ ዓመት ምሉእ ሽዑ ኣነ ኣብ ሆስፒታል መካነ ህይወት ኣቢሉ ከይፈልጣ’ሞ ከይርሽና ስለ ዝሰግአት፡ እዩ) ጽገረዳን ዝበሃሉ ወድን ጓልን ምስ ጸዊዑ፡ “እዛ ሰበይቲ ክንደይ ዓመት ዝገበረት (9 ወርሒ) ተማሂሮም እዮም ባጀላ ዝሕዙ ይሰርሕ ስለ ዝነበርኩ፡ ሬሳ ናይ’ቶም ኣብ ሽዓኣ ብእግራ ናብ ሱዳን፡ ካብኡ ድማ ናብ ወለድና፡ እቲ ምስ ብዓል ገ/ሄር ወልደታትዮስ፡ ትመስል?” ይብሎም። ንሳቶም ድማ ነይሮም። እቶም ምሸታዊ እንመሃር ግን፡ ፈቐዶኡ ዝቕተሉ ዝነበሩ ኤርትራውያን ኣመሪካ ምስ ከደት፡ ክሳብ ሕጂ ኣብኡ ትነብር ኣብርሃ ገብረታትዮስ፡ ኣልኣዛር ክፍሉን ካብ ጽፍሪ እግረይ ክሳብ ጸጕሪ ርእሰይ ኣብ ትምህርቲ ማዕረኦም ክንስጉም ስለ ኣብ ስራሕና’ውን ይርእዮ ነይረ እየ። ኩላትና ኣላ። ካልኦት ተቐዳደምትን ኮይኑ ዝወዳደር ዝነበረ እናጠመቱ፡ 60፡ 63፡ 65፡ 68፡ 70፡ 72 ክብሉ ዘይንኽእል ዝነበርና፡ ማለት ነቲ ንሳቶም ሰራሕተኛታት ናይቲ ሆስፒታል፡ ኩሉ ግዜ ብድሕሪ’ዚ ፍጻመ’ዚ፡ ወተሃደራት ደርግ ብዓል ቤተይ ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ብሓደጋ በብወገኖም ግምታቶም ሃቡ። 79 ዓመት ከም ኣብ 9 ወርሒ ዝወድኡዎ ትምህርቲ ንሕና ንግሆ ስራሕ እትው ምስ በልና፡ “ሕጂ ኸ ንሓደ ካብ’ቶም ቀንዲ ሓካይም ናይቲ ስለ ዝሞተ (ሽዑ ኣነ ጓል 19 ዓመት እየ ነይረ)፡ ዝገበርኩ ምስ ነገሮም፡ ንሳቶም’ውን ክኣምኑ ብ9 ወርሒ ክንሽፍኖ ስለ ዘይንኽእል፡ ኣብ ብዓል መን ኮን ተቐቲሎም ሓዲሮም ይኾኑ?” ሆስፒታል ዝነበረ ዶ/ር ኢሳቕ፡ “ንደልየካ ደቀይ ሒዘ ምስ ስድራይ ክቕመጥ ጀሚረ። ኣይከኣሉን። ስለዚ፡ ሓቅኻ ኢኻ ገጸይ ካብ 12 ክፍሊ ዓመትን መንፈቕን ክንመሃር እናበልና ከብድና ሓቚፍና ንቕድም ናብቲ ኣሎና” ኢሎም ወሲዶም ረሺኖሞ። እንደገና ሽዑ ነቦይ፡ “ኣብ ትምህርቲ ካብ መሓዙተይን ዕድመይ ንእስ ዝበለ እዩ ዝመስል። ቁሩብ ተወሲኑ። ገና ነቲ ትምህርቲ ከይዛዘምናዮ እንዳ ሬሳ ኢና ንኸይድ ነይርና። ሽዑ ንኽልተ ሓለፍቲ ፋርማሲ (ፈለማ ንመስፍን መተዓብይተይን ኣትሪፍካ ኣብ ንእስነተይ እዛ ማህረምቲ ናይ እግረይ ደኣ ደልዓስዓስ ከለና ከኣ፡ እዋኑ 1975 ስለ ዝነበረ፡ ዕግርግር ኣፍንጫና ብማስክ ሸፊንና በብሓደ ንርእዮም ባርያጋብር፡ ብድሕሪኡ ከኣ ንታፈሪ ስለ ዘመርዓኻኒ፡ ሕጂ ትምህርተይ ክቕጽሎን ከም ዝብል ገይራትኒ እምበር፡ ውሽጣዊ ናይ ኣስመራ ኣርኪቡ ቶግ ቶግ ኮይኑ፣ ኣነ እሞ፡ ቤተ ሰብና፡ ጐረባብትና ወይ ብቐረባ ኣስመሮም) ብምውሳድ፡ ኣሲሮምን ኣሳቕዮምን ተማሂረ ክሰርሕን ከተፍቅደለይ ኣለካ፡” መንፈሰይ እውን ከም ገጸይ ገና’ዩ ዘሎ - ከኣ በዚ ምኽንያት ነቲ ትምህርቲ ኣቋሪጸዮ ንፈልጦም ሰባት ኰይኖም ክጸንሑና ረሺኖሞም። ቀጺሎም፡ ንሲስተር ሰማይነሽ እብሎ። ንሱ ከኣ፡ “ወሸለ ተማሂርክን ሰሪሕክን፡ ሕልናይ ኣየዕረብኩን ዘለኹ። ማለት’ዩ። ከለዉ፡ ጓሂና ንውሽጢ ዓቢጥና ንቤተ ሰቦም ዝተባህለት ድረሰር ወሲዶም ረሺኖማ። ኣብቲ ጥራሕ ምስ ቈልዑ ምዕባይ ዝጥዕመኪ ቀጽሪ ኣትክልትን ዕምባታትን ዝከናኸን ዝነበረ ንነግረሎም። ከምኡ’ውን ኣብ ኣስመራ ይኹን’ምበር…” ኢሉ ኣተባቢዑኒ። በዚ ከኣ እቲ ምስጢር ካብ ምንታይ ይኸውን? ካብ ኣብ ሆስፒታል መካነ ህይወት ንኽንደይ ክፍጽሙዎ ዝሓሰቡ ስርሒት ምስ ፈሸሎም ፍስሃየ ዝበሃል’ውን ተረሺኑ። ከምኡ’ውን ምስኦም እናተቐመጥኩ ክሳብ 8ይ ክፍሊ ኣብ ኣመጋግባኺ? ዓመታት ኢኺ ሰሪሕኪ? ኣብ ኢድ ጸላኢ ኣትዮም ዝተቐትሉ’ሞ፡ ተኽለሃይማኖት ዝተባህለ ዋርድያ ናይ ቤት ትምህርቲ ኣግኣዝያን ተማሂረ። ክፍሊ መወለዳን (እንዳ ሓራሳት)፡ ሓደ ሬሳኦም ናባና ዝተላእከ ‘ጨጓር ዳንጋ’ ኣይመስለን፣ ምናልባት ግን፡ ኣነ ኣብ ወተሃደር መጺኡ፡ “ሰበይተይ ክትሓርስ ናብዚ ህይወተይ ብዘጋጥመኒ ዝዀነ ይኹን ክፍሊ ኣትያ ኣላ’ሞ ደድሕሪኣ ክኣቱ እየ፡” መኻልፍ ብዙሕ ስለ ዘይጕህን ዘይጭነቕን፡ ይብሎ። እቲ ኤርትራዊ ዋርድያ ከኣ፡ “ናብዚ ንሱ ተራ ክህሉዎ ይኽእል’ዩ ዝብል እምነት እንዳ ሓራሳት ብዘይካ እታ ትሓርስ ሰብ፡ ዝኾነ ኣሎኒ። እምበር ኣብ ኣመጋግባስ ከም ኣሰናዪ ክኣቱ ፍቑድ ስለ ዘይኮነ፡ ኣየእትወካን ሰበይ እየ፣ ፓስታ፡ ሽሮ፡ ዓደስ፡ ወዘተ. እየ እየ፡” ኢሉ ይኽልክሎ’ሞ፡ እቲ ወተሃደር ኣዘውቲረ ዝምገብ። እንተ ረኺበ ከኣ ኩሉ ከኣ በዚኣ ተቖጢዑ፡ ብረቱ ኣቀባቢሉ ኣብኣ ዓይነት መግቢ ክምገብ ኣይጸልእን እየ። ምስ ብደዉ ከሎ ይርሽኖ። ሬሳኡ ድማ ናብ ቤት ስጋ ግን ሕልፍ ዝበለ ፍቕሪ’ዩ ዘለኒ። ስጋ ገርግሽ ወሲዶም ጉሒፎሞ። እንተ ረኺበ፡ ናብ ዝብኢ ክቕየር ቁሩብ’ዩ ብዘይካ’ዚ፡ ከም ብዓል ዶ/ር ይትባርኽ፡ ዝተርፈኒ። ዶ/ር ዓብደልቃድርን ፋርማሲስት ሰናይ ድሓር ከኣ ኣቦይ - ኣቦይ ሻምበል ብቐጻሊ ክፍለየሱስን ዝኣመሰሉ ንወተሃደራት ደርግ በጊዕ ይሓርደልና ስለ ዝነበረ፡ እቲ ፍቕሪ ምስ ክሕክሙ ዕረፍቲ ዘይነበሮም ካልኦት ሓያለ ስጋ ካብኡ’ዩ ዝብገስ። ቀዳም ቀዳም እዩ ካብ ሰብ ሞያ ጥዕና ግደ ማእሰርቲ፡ ምቕጥቃጥን ዕዳጋ በጊዕ ዝዕድገልና ነይሩ። ይዝከረኒ፡ ሓደ ምስርጣይን ክኾኑ ከለዉ፡ ዶ/ር ተኸስተ ቀዳም በጊዕ ክዕድግ ኢሉ ናብ ዕዳጋ ምስ ፍቓዱ፡ ዶ/ር ንርኣዮ ተኽለሃይማኖት፡ ዶ/ር ከደ፡ ሓደ ጽብቕቲ በጊዕ ዝሓዘ ሰብኣይ፡ ሚካኤል ገ/ሂወት፡ ዶ/ር ኣለሙ፡ ፋርማሲስት “ኣቦይ ሻምበል፡ ኣቦይ ሻምበል…” ክብሉዎ ሰናይ፡ ብዓል ሞያ ኤክስረይ ባዩ፡ ሲስተር ምስ ሰምዐ፡ “ኣቦይ ሻምበል፡ እዛ ናተይ ነጪ ባህታን ሲስተር የሻረግ መንግስተኣብን በጊዕ ከኣ ጽብቕቲ እያ ርኣዩዋ” ይብሎም። ዝርከቡዎም ካልኦት ብዙሓት ሰብ ሞያ ብኢዳ ሓፍ ኣቢሉ’ውን፡ “ኣቦይ ሻምበል፡ ናይቲ ሆስፒታል ከኣ፡ ምስርጣይን ማእሰርትን ርኣዩዋ ዋላ፡ ዝወጻ የብላን” ኢሉ ከምእኖ ምስ በዝሖም ስርሖም ጠንጢኖም ናብ ሜዳ ይፍትን። ኣቦይ ከኣ፡ “ኣንታ ርኤያ ኣለኹ ተሰሊፎም። ዋጋ ጥራይ ተዛረብ፡” ይብሎ። “ንቕድም ለምለም፡ ብምኽንያት ዝኽሪ ብዓል ቤታ ዝተዳለወ ዋንጫን ገንዘባዊ ሓገዝን እናተበርከተላ እንከሎ (ነጸላ ተጐልቢባ ዘላ) እሞ ርኣዩዋ….” ኢሉ ኣፋ ከፊቱ፡ “ርኣዩዋ ይቕጽል… ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ስፖርት ሊድያ በረኸት ዞባ ማእከል - መደባት ኵዕሶ እግሪን እታ ዘይትኣርግ ‘ኣረጊት ወይዘሮ’ መን እያ? ቅድም ብሽክለታን ተሰጋጊሩ ዘርእማርያም ከሰተ ናይ ሓድሽ ዓመተ-ውድር ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል፡ ሰንበት 7 ታሕሳስ ብግጥም ኣብ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ኢጣልያ፡ ክንድ’ዛ ናይ ዋንጫ ጸወታ ሱፐር ካፕ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ደንደን ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ፡ ‘ወይዘሮ’ ዝተፈተወት፡ ማዕረ ማዕሪኡ ድማ ደንደን ምስ ኢንሹራንስ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ክፍልም ተመዲቡ ነይሩ። እንተኾነ ዝተጸልአት ክለብ የላን። መልክዓ ግርማ ንዘይተወሰነ ግዜ ተሰጋጊሩ ምህላዉ፡ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል ሓቢሩ። ዝመልኦ፣ ታሪኻ ነዊሕ፣ መንፈሳ ድማ ካብ ናይ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ተመሳሊ ዕለት መዳለዊ ሻምፕዮን ቅድም ብሽክለታ ዞባ ማእከል መንእሰይ ዝተረ እዩ። ንሳ ዕድመኣ ልዕሊ 2025 ክሰላሰል ተሓሲቡ ነይሩ እዩ። እዚ ውድር’ውን፡ ብተክኒካዊ ጉዳይ ምስራዙ፡ ክፍለ-ዘመን እዩ፣ ግን ድማ ኣይትኣርግን እያ። ወትሩ ተሓዲሳን ተመላሊኣን፡ ኣብ’ቲ ፈደረሽን ቅድም ብሽክለታ ናይ’ዚ ዞባ ሓቢሩ። ዝለዓለ መድረኽ ናይ ክብሪ ቦታ ትነብር ኣላ። ንሳ ኣብ’ታ ናይ ኢንዱስትሪ ከተማ እያ ተወሊዳ። ክዳና ፍሉይ እዩ፤ ጸሊምን ጻዕዳን፡ መጅብሪ፡ ንኣርባዕተ ግጥማት ተኣጊዱ እቲ ጸሊም ነቲ ዘሕለፈቶ መሪር እዋናት፣ እቲ ጻዕዳ ድማ ነቲ ብሩህ ዓወታት ዝውክል እዩ። ብዙሓት ‘ናይ ኢጣልያ መርዓት’ ኣከፋሊ በርንሊ ሃኒባል መጅብሪ፡ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ልዕሊ ደገፍቲ ሊድስ ኢሎም እዮም ዝጽውዕዋ። ገሊኦም ድማ፡ ዩናይትድ ንዕቀት ዘርኢ ምልክት ብምርኣዩ፡ ንኣርባዕተ ጸወታት ክእገድን 15 ሽሕ ብቅንኢ ‘መላኺት’ ይብልዋ። ንሳ ግን ፓውንድ ክቕጻዕን ተወሲኑሉ። ንኹሉ ተጻዊራ፡ ወዲቓ ትንስእ፣ ተደፊኣ ወዲ 2 ዓመት መጅብሪ፡ ካብ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ንዝቐረበሉ ክሲ ዘይእሩም ተግባራት ድማ ተንሲኣ ትኽ ኢላ ትኸይድ። ንሳ መን ተኣሚኑ ኣሎ። ብመሰረት ዝተዋህበ ውሳነ ድማ፡ ክሳብ 30 ታሕሳስ ክለቡ ኣብ ሜዳኣ ምስ ምዃና ፈሊጥኩም’ዶ? ንሳ እታ ‘ላ ቬክያ ኒውካስል ኣብ እተካይዶ ናይ ፕሪመር ሊግ ግጥም ኣይክሳተፍን’ዩ። ሲኞራ’ (La Vechia Signora) ወይ ድማ ሃኒባል መጅብሪ፡ ኣብቲ በርንለይ ብ18 ጥቅምቲ ንሊድስ 2ብ0 ዝሰዓረትሉ ግጥም’ዩ፡ ኣብ እታ ዘይትኣርግ ወይዘሮ ኢጣልያዊት ዓባይ ማእከል ሜዳ ናብ ደገፍቲ ሊድስ እናኣመልከተ ዓኽታ ብምትፍኡ እዩ ተቐጺዑ። ክለብ ጁቬንቱስ እያ! ሕብሩ ይብለል ስለ ዝነበረ፡ ሓደ ካብቶም ደጊማ ዝተመልሰት ጁቬንቱስ፡ ካብ 201ኣብ ዓለም ኵዕሶ እግሪ፡ ከም ጁቬንቱስ ተጻወትቲ ዝነበረ እንግሊዛዊ ጆን ሳቫጅ ካብ 12 ክሳብ 2019-20 ንትሽዓተ ተኸታሊ ንእገዳ መጅብሪ ኣመልኪቱ ማሕበር ኵዕሶ እግሪ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “እቲ ተጻዋታይ ገዚፍ ታሪኽ ዘለወን ጋንታት ውሑዳት ዓዱ ዘይብለል ማልያ ክሰደሎም ንሓደ ዓርኩ ዓመታት ዋንጫ ሰሪ’ኣ ብምልዓል ቀጸለቶ። ኣብ መበል 67 ደቒቕ ኣብ ልዕሊ ደገፍቲ ሊድስ ዩናይትድ ዘይስነ-ምግባራዊ ተግባር’ዩ እየን። እዛ ኣብ ሰሜናዊ ኢጣልያ ከተማ ቱሪን ሓተቶ። ኣብ ክራማት 2018 ድማ፡ ኮኾብ ተጻዋታይ ተደኲና ትርከብ ክለብ፡ ኣብ’ዚ ሎሚ ኮይንካ ዓርኩ ድማ፡ ብጌጋ ይኹን ብኣጋጣሚ፡ ዓለም ክርስቲያኖ ሮናልዶ ናብዛ ጋንታ ድሕሪ ነቲ ታሪኽ ምስ እትዕዘቦ ዘደንቕ ዓወት ኢልካ ናይ’ታ ኣብ ዓዱ ንሱ ዝድግፋ ዝነበረት ኖትስ ምጽኡ፡ ንግስነታ ዝያዳ ኣድመቖ። ትገልጾ። ታሪኽ ኣመሰራርታኣ ግና፡ ዘገርምን ካውንቲ ዝተባህለት ጋንታ እትለብሶ ዝነበረት ታሪኽ ጁቬንቱስ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ካብ ካልኦት ዝተፈልየን እዩ። ጸሊምን ጻዕዳን ማልያ ሰደሎም። ጁቬንቱስ ጥራይ ኣይኮነን። ታሪኽ ምውዳቕን ታሪኽ ጁቬንቱስ ዝጅምር፡ ብሃብታማት መማረጺ ስለዘይነበራ ነቲ ማልያ ለበሰቶ፣ ከም ምትንሳእን፣ ታሪኽ እምነትን ጽንዓትን እዩ። ወይ ብዓበይቲ ሰባት ዘይኮነስ፡ ብተመሃሮ እዩ። ቅጽበት ከኣ፡ ዓወታ ክዛሪ ጀመረ። ካብ ሽዑ ነዛ ኣረጊት’ ክትፈትዋ ወይ ክትጸልኣ ትኽእል ብ1 ሕዳር 1897፡ ኣብ ከተማ ቱሪን ዝርከብ ጀሚሩ ድማ ጸሊምን ጻዕዳን ከም ምልክት ኢኻ፡ ታሪኻን ዕብየታን ግን ክትክሕዶ ‘ማሲሞ ዳዜልዮ’ ዝበሃል ቤት ትምህርቲ መንነታ ኮይኑ ቀረበ። ኣይትኽእልን! ዝመሃሩ መንእሰያት፡ ድሕሪ ትምህርቲ ኣብ ጁቬንቱስ ዝብል ስም ትርጉሙ ንኡስነት እምበኣር፡ እታ ኣብ መናብር ተመሃሮ ሓንቲ መናፈሻ ብምእካብ እዮም ነዛ ጋንታ ክነሱ፡ ስለምንታይ ዓለም ‘እታ ኣረጊት ዝተጠነሰት ጋንታ፡ ሎሚ ካብ ዓበይቲ ክለባት መስሪቶማ። እቲ ዘገርም፡ ኩሎም ካብ 14 ወይዘሮ’ ኢላ ትጽውዓ? እዚ ፍሉይ ቅጽል ኵዕሶ እግሪ ዓለም ኮይና፡ ታሪኽን ዝናን ክሳብ 17 ዝዕድመኦም መንእሰያት እዮም ኣብ 1930ታት እዩ መጺኡ። ‘ኣረጊት’ ተሓንጊጣ፡ ንሚልዮናት ደገፍታን ኣድነቕታን ነይሮም። ዕላማኦም ድማ፡ ንምዝንጋዕ ኣብ ዝተባህለሉ ምኽንያት፡ እታ ጋንታ ነዊሕ እናኣዘናግዐት ትኸይድ ዘላ ታሪኻዊት ክለብ ነንሕድሕዶም ኵዕሶ ክጻወቱ ምድላይ ጥራይ ዕድመ ዘለዋን ኣብ ታሪኽ ኢጣልያ እያ። ተጠቒሙ። ሃኒባል መጅብሪ ነቲ ክሲ ተኣሚኑሉ እዩ፡ ብተቘጻሪ ኮሚሽን ድማ ኣርባዕተ እዩ ነይሩ። ቀዳመይቲ ዝተመስረተት ስለዝኾነትን ጸወታት እገዳን 15 ሽሕ ፓውንድ መቕጻዕትን ተበይኑሉ” ኢሉ። እዞም ተመሃሮ ነታ ጋንታ ስም ከውጽኡላ ንምኽባራ ዝውክል እዩ። ‘ወይዘሮ’ ድማ፡ መጅብሪ ምስ በርንለይ ኣብ ዝተሳተፈን 50 ጸወታት ሓንቲ ሸቶ ጥራይ’ዩ ኣመዝጊቡ። ክመያየጡ ከለዉ፡ ብዙሕ ምርጫታት ነታ ጋንታ ከም ክብርቲ ኣደን ንግስትን ስለ መደብ ጸወታ እዚ ቱኒዝያዊ ተጻዋታይ፡ ኣብ ነሓሰ 2024 ካብ ማን.ዩናይትድ ናብ ክላሬትስ ብ9.4 ቀሪቡ ነይሩ። ኣብ መወዳእታ ግና፡ ኩሎም ዝርእዩዋ፡ ብፍቕሪ ዝወጸላ ስም እዩ። ሚልዮን ፓውንድ ምጽንባሩ ይፍለጥ። መንእሰያት ብምዃኖምን ኣብ ቤት ጉዕዞ ጁቬንቱስ ኩሉ ግዜ ዓወት ጥራይ ብመሰረት ዝተበየነሉ መቕጻዕቲ፡ ጋንታኡ ምስ ኒውካስል፡ ፉልሃም፡ ቦርንማውዝን ትምህርቶም ቋንቋ ላቲን ይምሃሩ ስለዝነበሩን፡ ኣይነበረን። ኣብ 206 ምስ ደያኑ ብዝነበራ ሎሚ ኤቨርተን ንእተካይዶ ኣርባዕተ ግጥማት ሊግ ክኸስረን’ዩ። ጁቬንቱስ ዝብል ስም መረጹ። እዚ ቃል እዚ ሕቡእ ርክብ ‘ካልቾፖሊ’ ብዝበሃል ክሲ ገበነኛ ፕሪመር ሊግ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ፕሪመር ሊግ ዝደየበት በርንለይ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ጸወታት ብላቲን ንእስነት (Youth) ማለት እዩ። እታ ኮይና ስለ ዝተረከበት፡ ናብ ካልኣይ ዲቪዝዮን ኣስቶን ቪላ - ኣርሰናል 3:30 ድ.ቀ. ስለ ዝተሳዕረት፡ ኣብ መበል 19 ደረጃ ትርከብ። ብስም ንእስነት ዝተመስረተት ጋንታ፡ ሎሚ ክትወርድ ተፈረደት። ናይ 204-05 ናይ ኒውካስል - በርንለይ 6:0 ድ.ቀ. ብዕድመ ዝዓበየት፡ ዝበልጸገትን ዝሓየለትን ሰሪ’ኣ ዓወታ’ውን ተሰረዘ። ብዙሓት ከም ማን.ሲቲ - ሳንደርላንድ 6:0 ድ.ቀ. ንወርሒ ጥሪ ዘማዕዱ ዘሎ ኣርቴታ ጋንታ ኮይና ትቕጽል ኣላ። ብዓል ዝላታን ኢብራሂሞቪች ክገድፉዋ ቶተንሃም - ብረንትፎርድ 6:0 ድ.ቀ. ብዙሓት ሰባት ጁቬንቱስ ካብ ጥንቲ እንከለዉ፡ እቶም ጀጋኑ ዝተጸውዑ ከም ብዓል ኤቨርተን - ኖቲንግሃም 6:0 ድ.ቀ. ኣትሒዛ ጸሊምን ጻዕዳን ማልያ ትለብስ ጂ ቡፎን፡ ዴሊ ፒሮ፡ ነድቨድን ትረዘገን ግና፡ ቦርንማውዝ - ቸልሲ 6:0 ድ.ቀ. ዝነበረት ይመስሎም ይኸውን እዩ። እቲ ሓቂ ካብ ጁቬንቱስ ኣይንፍለየን ኢሎም ታሪኽ ላሊጋ ግና፡ ዝተፈልየ እዩ። ካብ 1897 ክሳብ 1903 ሰርሑ። እዚ ድማ ንመንፈስ እታ ጋንታ ኣዝዩ ቪላርያል - ገታፈ 4:0 ድ.ቀ. ሮዛ ሕብሪ ዘለዎ ማልያ እያ ትለብስ ነይራ። ኣበርትዖ። ኣላቨስ - ርያል ሶሲዳድ 6:15 ድ.ቀ. ይኹን እምበር፡ እቲ ማልያ ምስ ተሓጽበ ካብ ካልኣይ ዲቪዥን ሻምፕዮን ኮይና ርያል ቤትስ - ባርሴሎና 8:30 ድ.ቀ. ኣትለቲኮ ቢልባኦ - ኣትለቲኮ ማድሪድ ምህላዋ ይፍለጥ። እዚ ድማ፡ ነዚ ብጽቡቕ 1:0 ድ.ቀ. ሊግ ንምዕታር ኣብ ትገብሮ ዘላ ጻዕሪ ዛጊት ዝጀመረቶ ዓመተ-ጸወታ፡ ከይትኸስሮ ዘስግእ ሰንበት ብዓወት ትግስግስ ኣላ። ምዃኑ ይግለጽ። ኣርቴታ ግን ኣብ ወርሒ ፕሪመር ሊግ ቅድሚ ሰለስተ መዓልቲ ኣንጻር ብሬንትፎርድ ጥሪ ወሰንቲ ተጻወትቲ ብምዕዳግ ነታ ጋንታ ብራይተን - ዌስትሃም 5:0 ድ.ቀ. ኣብ ዝተጻወተትሉ፡ ጽቡቕ ምንቅስቓስ ከደልድላ ይሓስብ ከምዘሎ’ዩ ዝሕብር። ፉልሃም - ክሪስታል ፓላስ 7:30 ድ.ቀ. ኣርእያ ተዓዊታ። ሎሚ ከኣ ኣንጻር ኣስቶን ኣርቴታ፡ “ኩሉ ግዜ ድሉዋት ክንከውን ላሊጋ ዓ ላሚ ኣርሰናል ሚካኤል ኣርቴታ፡ እናበኣሰ ሳሊባን ጋብሪኤል ማጋልሃስን ተጸንቢሩ ኣብ ቪላ ክትገጥም’ያ። ይኹን እምበር ኣርቴታ ኣለና። ነታ ጋንታ ንምሕያሽ ወይ ድማ ጂሮና - ኢልች 4:0 ድ.ቀ. ንዝመጽእ ዘሎ ብዝሒ መስበርቲ ተጻወትቱ ሕክምናዊ ክንክን ይርከብ። ተጻወትቱ ብግቡእ ንኽሓውዩ ግዜ ንምርካብ ነታ ጋንታ ንምክልኻል ኣማራጺ ንደልየሉ ቫለንስያ - ሰቪላ 6:15 ድ.ቀ. ንምፍታሕ፡ ናብ ዕዳጋ ምስግጋር ተጻወትቲ ካልእ ተሰይሩ ዝርከብ ደክላን ራይስ’ውን መደብ ጸወታት ክፈናተት ከምዝምነ ኣብ ዘለናሉ ህሞት፡ ክመጽኣና ዝኽእል ብድሆ ኢስፓንዮል - ቫልካኖ 8:30 ድ.ቀ. ወርሒ ጥሪ የቋምት ከምዘሎ ገሊጹ። ብተመሳሊ ኣብቲ ምስ ኣስቶን ቪላ ዝካየድ ኣረዲኡ’ሎ። ኣይንፈልጥን ኢና። ብዝግባእ ክንዳሎ ይግባእ” ርያል ማድሪድ - ሰልታ ቪጎ 1:0 ድ.ቀ. ኣብ መፋርቕ ናይዚ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ግጥም ክበኩር ይኽእል እዩ። ንሱ፡ “እቲ እንኮ ክብሎ ዝደሊ፡ ብዝተኻእለ ኢሉ። ሰኑይ ብሬንትፎርድ 2ብ0 ዝተዓወተትሉ ግጥም፡ ኣርሰናል ኣብ ዝሓለፈ ክራማት ንከም ቪክቶር መጠን ነዞም ተጻወትቲ ልዑል ብቕዓቶም ጅዮከረስ፡ ማርቲን ኦደጋርድን ማዱኤከን ፕሪመርሊግ ክሪስቲያን ሞስኩራ ተሰይሩ ካብ ጸወታ ክወጽእ ጂዮከረስ፡ ማርቲን ዙቢመንዲ፡ ኖኒ ማዱኤከን ንምንጽብራቕ ተወሳኺ መዓልቲ ወይ ድማ ማህረምቲ ኣጋጢምዎም እኳ እንተነበረ፡ ሕጂ ማን.ዩናይትድ - ዎልቭስ 1:0 ድ.ቀ. ተገዲዱ። ንሱ፡ ንኣርሰናል ብሓሙሽተ ነጥቢ ኤበረቺ ኤዘን ዝኣመሰሉ ተጻወትቲ ብገዚፍ ሰዓታት ክወሃቦም ምተገብአ። ይኹን እምበር ግን ናብ ጸወታ ተመሊሶም ኣለዉ፡ ኣርሰናል ላሊጋ ኣብ ቀዳማይ ተርታ ፕሪመር ሊግ ክትስራዕ ፋይናንስያዊ ወጻኢታት እኳ እንተኣምጽአቶም፡ ንዝመጽእ ጸወታ ብርግጽ ድሉዋት ኢና” ድሕሪ 204 ንፈለማ እዋን ዋንጫ ፕሪመር ኦሳሱና - ለቫንተ 1:0 ድ.ቀ. ዘኽኣለ ኮይኑ፡ ምስ ተኸላኸልቲ ዊልያም ብሰንኪ መስበርቲ ሓያሎ ተጻወትቲ ከሲራ ኢሉ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.83 6 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 12 ዜና ዓለም ዜና ዓለም ዮርዳኖስ ጸጋይ ው/ሕ/ሃገራት፡ እስራኤል ኣብ ሊባኖስ መራሕቲ ሩስያን ህንድን ኣብ ጉዳይ ንግድን ሰላምን ዘትዮም


ንዘካየደቶ መጥቃዕቲ ኮኒኑ ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ኣብ ሊባኖስ ዝርከብ ግዝያዊ ሓይሊ ሕቡራት ሃገራት (ዩኒፊል)፡ እስራኤል ናሬንድራ ሞዲን፡ ኣብ ጉዳይ ንግድን ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ወተሃደራት ዓቃብ ሰላም ንዝፈጸመቶ ሰላምን ኣተኲሮም ከም ዝዘተዩ ተሓቢሩ። መጥቃዕቲ ብትሪ ኮኒንዎ። ፕረዚደንት ፑቲን፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመታት ንመጀመርያ እቶም ኣባላት ዓቃብ ሰላም፡ ኣብተን ስርሒት ዘካይዱለን ብርክት ዝበላ ዓድታት እዋን ናብ ህንዲ ምብጻሕ ከም ዘካየደ እዩ ተደጋሚ መጥቃዕትታት እስራኤል ከም ዝተዓዘቡ እዮም ዝገልጹ። ዝግለጽ ዘሎ። ዩኒፊል፡ ሰበ ስልጣን ሊባኖስ፡ ንድሕነት ናይ’ቶም ወተሃደራት ዓቃብ ሰላም ፕረዚደንት ፑቲን፡ እቲ ምብጻሕ፡ ሃገሩ ክሰርሑን ነቲ ዘጋጠመ መጥቃዕትታት ከኣ ብቕልጡፍ ክምርምሩን ጸዊዑ። ምስታ ኣብ መዳይ ዕድጊ ኣጽዋርን ነዳድን ዝዓበየት መሻርኽታ ዝኾነት ህንዲ ዘለዋ ንግዳዊ ምትሕብባር ንምዕባይ ዝዓለመ ምዃኑ ኣረዲኡ። ናይ’ተን ሃገራት እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ትጽቢት ከም ዘሎ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ። ናረንድራ ሞዲ ኣብቲ ምስ ሩስያዊ ዘሎ እዋን፡ ናይ ምትሕብባር ዕድላተን ሚኒስተር ምክልኻል ሩስያ ኣንድሬይ መዘናኡ ዘካየዶ ዝርብ፡ ሃገሩ ኣብ እውን ብኡ መጠን እናሰፍሐ ይኸይድ ቤሉሶቭ ከኣ፡ ህንዲ ኣብ ጽላት ምክልኻል ኲናት ዩክሬን - ሩስያ ጸግዒ ከም ምህላዉ ኣረዲኡ። ርእሳ ክኢላ ንኽትወጽእ፡ ኢንዱስትሪ ዘይሓዘትን ጸግዓ ምስ ሰላም ጥራሕ ብተወሳኺ፡ እቶም ክልተ መራሕቲ ምክልኻል ሃገሩ ሓገዙ ከበርክት ድሉው ምዃኑን ኣፍሊጡ። ኣብ ጉዳይ ሰራሕተኛታትን ሲቪላዊ ምህላዉ ከም ዘነጸረ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል ፕረዚደንት ፑቲን ብወገኑ፡ ቁጠባ ንዩክለሳዊ ጸዓትን ኣመልኪቶም ክዘራረቡ ህንዲ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ። ዲ.ሪ.ኮንጎን ሩዋንዳን ስምዕ ሰላም ከቲመን መራሕቲ ርዋንዳን ዲሞክራስያዊት እቲ ስምዕ ሰላም፡ ነቲ ብርዋንዳ ከም ዝፍጽሙዎ መጥቃዕቲታት ሓገዛ ከተበርክት ሪፓብሊክ ኮንጎን፡ ነቲ ኣብ መንጎ ሃገራቶም ዝድገፍ ዝንገረሉ ዕጡቕ ጉጅለ ኤም-23 ኣብ እያ። ዘሎ ግጭት ንምዕራፍ ዘኽእሎም ስምዕ ምብራቓዊ ክፋል ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ብተወሳኺ፡ ክልተአን ሃገራት፡ ሓድሕዳዊ ሰላም፡ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ኮንጎ ዘካይዶ ዘሎ ኣሰቃቒ መጥቃዕትታት ግዝኣታዊ ሓድነተን ክከባበራ ከም ግሪኽ ዝተራቐ ኣጽዋር ትሽምት ከም ዝኸተሙ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ናብ ውግእ ከይማዕበለ እንከሎ ደው ከብሎ ዝተሰማምዓ እውን ተሓቢሩ ኣሎ። ትራምፕ ኣፍሊጡ። ልዑል ተስፋ ከም ዘሎ፡ ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ፕረዚደንት ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኣብ መንጎ እተን ሃገራት ዘሎ ግጭት ዘለዎም ወገናት ሓቢሮም። ኮንጎ - ትሺሰከዲ፡ እቲ ስምዕ ኣብ ሞንጎ ኣባላት ባይቶ ግሪኽ፡ ሃገሮም ዋጋ ንምሕዳስ ኣስታት 32.6 ቢልዮን ገና ዘየብቅዐ’ኳ እንተኾነ፡ እቲ ብመንጎኛነት ብመሰረት እቲ ስምዕ፡ ርዋንዳ ንዕጡቕ ሃገሩን ርዋንዳን ሓድሽ ናይ ምሕዝነት፡ 757.84 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ፓልስ ዶላር ባጀት ክትስልዕ ምዃና ኣፍሊጣ ኣመሪካ ኣብ ወረቐት ተኸቲሙ ዘሎ ስምዕ ጉጅለ ኤም-23 እትህቦ ደገፍ ከብቅዕ፡ ምትሕብባርን ብልጽግናን መድረኽ ከም ዝተባህለ ብሓደ ግዜ ሓያለ ሮኬታት ኣላ። ሰላም ግን፡ ኣብቲ ዞባ ሓዲሽ ምዕራፍ ክኸፍት ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ከኣ ኣብ ዝኸፍት ገሊጹ። ዝውንጭፍ ዝተራቐ ወተሃደራዊ ግሪኽን እስራኤልን ሓያል ቁጠባውን ትጽቢት ተነቢሩሉ ከም ዘሎ፡ ፕረዚደንት ምካን እቲ ብ‘ዲሞክራስያዊ ሓይልታት ፕረዚደንት ርዋንዳ ፖል ካጋመ ብወገኑ፡ መሳርሒታት ካብ እስራኤል ክትዕድግ ዲፕሎማስያውን ርክብ ዘለወን ኮይነን፡ ትራምፕ ወሲኹ ኣረዲኡ። ንሓርነት ርዋንዳ’ ዝፍለጡ ሚሊሻታት ሁቱ እቲ ስምዕ ተግባራዊ ክኸውን እንተደኣ ከም ዝወሰኑ፡ ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ካብ ዝሓለፈ ዓመታት ጀሚረን ሓያሎ ኮይኑ፡ ኣብ ቀጻሊ ጻዕርን ተወፋይነትን ዘለዎም ወገናት ሓቢሮም። ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምዳት ከካይዳ ናይ’ተን ሃገራት ከም ዝምርኮስ ኣነጺሩ። ግሪኽ፡ ካብቲ ካብ 209 ክሳብ 2018 ምጽንሐን ጸብጻባት የመልክቱ። ፕረዚደንት ትራምፕ ድማ፡ ሃገሩ ካብ ኣትያቶ ዝነበረት ቅልውላው ናይ ብተወሳኺ፡ ግሪኽ፡ ዋጋ 3.4 ቢልዮን ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎን ርዋንዳን ዕዳ ወጺኣ ምስ ታሪኻዊት መጻርታ ዶላር ዝግመት ጸረ ነፈርትን መከላኸሊ ብርቂ ማዕድናት ንምሽማት፡ ምስ’ተን ሃገራት ዝኾነት ቱርኪ ኣብ እትወዳደረሉ ዘላ ሚሳይልን ንምዕባል ምስ እስራኤል ክልተኣዊ ስምዓት ክትክትም ምዃና እዋን፡ ክሳብ 2036 ንጽላት ምክልኻላ ዝርብ ተካይድ ከም ዘላ ተሓቢሩ። ኣፍሊጡ ኣሎ። ንሱ ወሲኹ፡ ኣብ ዝሓጸረ እዋን፡ ኣብ ምዕዳን ብርቂ ማዕድናት ዝነጥፋ ዓበይቲ ኩባንያታት ኣመሪካ ናብ ክልተአን ሃገራት ክልእኽ ምዃኑ ሓቢሩ ኣሎ።


እስራኤል፡ ንዩክሬናውያን ከም እትጥርዝ ኣፍሊጣ እስራኤል፡ ነቶም ኣብ መሬታ ተዓቚቦም ዝርከቡ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዩክሬናውያን ስደተኛታት፡ ካብ ዝመጽእ ወርሒ ጀሚራ ናብ ሃገሮም ክትጥርዞም ከም እትኽእል፡ ‘ሃረትዝ’ ዝተባህለት ጋዜጣ ናይ’ታ ዝሓጸረ እዋን መንግስቲ ውሳነ ክህበሉ ድሕነት ክፍሊት፡ ካብ 2026 ጀሚራ ሃገር ሓቢራ። ምዃኑ ኣፍሊጣ። ደው ከተብሎ ምዃና ኣፍሊጡ ኣሎ። እቲ ን25 ሽሕ ዩክሬናውያን ክጸሉ ዝበዝሑ ዩክሬናውያን ከም ዘአንግዳ ድሕሪ ምጅማር ኲናት ዩክሬን - ከም ዝኽእል ዝግለጽ ዘሎ ሓድሽ ዝንገረለን ጀርመን ፖላንድን እውን፡ ሩስያ፡ ዜጋታት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ውሳነ፡ መንግስቲ እስራኤል ኣብታ ንዩክሬናውያን ስደተኛታት ክህባኦ ኣብ ልዕሊ ዩክሬናውያን ስደተኛታት ሃገር ንዝጸንሑሉ ግዜ ከናውሖ ዝጸንሓ ሓለፋታት ብኸፊሉ የጉድላኦ ዝነበሮም ኣረኣእያ ኣሉታዊ ብዘይምኽኣሉ ዝሰዓበ ምዃኑ፡ እታ ከም ዘለዋ፡ ምስቲ ዛዕባ ቅርበት ዘለዎም እናኾነ ብምጽኡ፡ መንግስታቶም ጋዜጣ ወሲኻ ገሊጻ። ወገናት ይሕብሩ። ንዩክሬናውያን ዝገብሩዎ ሓለፋታት ብዓል መዚ ህዝብን ኢሚግሬሽን ፕረዚደንት ፖላንድ ካሮል ናውሮኪ፡ ከቋርጽዎ ብተደጋሚ ይጠልቡ እስራኤል ንጉዳይ ናይቶም ሃገሩ ንዩክሬናውያን ስደተኛታት ምህላዎም እዮም ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ ዩክሬናውያን ስደተኛታት ይግምግሞ ክትህቦ ዝጸንሐት ናይ ማሕበራዊ ዝገልጹ። ከም ዘሎ ዝገለጸት እታ ጋዜጣ፡ ኣብ ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት ብርሃን 06/12/2025 ጎደና ሓርነት ቁ.121፡ ከባቢ ሲነማ ኢምፔሮ 120253


መበል 35 ዓመት ቁ.84 ሰንበት 7 ታሕሳስ 2025 ገጻት 8 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 7 ኣበየናይ ቦታ ኢኻ ኣገዳሲ ዕድላትን ብድሆታትን ጕዕዞ . “ንዝቐሰምናዮ ስልጠና፡ ብግብሪ .


እቲ ዜና ኻልእ ገድሊ ንናጽነት ማእከል - ልዕሊ 90 ሰራሕተኛታት ጽሬት ሰልጢኖም ምሕዳር ዞባ ማእከል፡ ምስ ጨንፈር ሓላፊ ኣሃዱ ምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ሚኒስትሪ ጥዕና ብምትሕብባር ብምሕደራ ኣቶ በረኸት ታደሰ ብወገኑ፡ እቲ ስልጠና ደረቕን ፈሳስን ጎሓፍ ኣብ ትሽዓተ እብረ ዓቕምን ፍልጠትን ሰራሕተኛታት ጽሬት ዘሰልጠኖም ልዕሊ 90 ሰራሕተኛታት ኣብ ምሕደራ ጎሓፍ ክብ ኣቢልካ፡ ብግቡእ ጽሬት፡ ብ4 ታሕሳስ ኣመሪቑ። ዝእከበሉን ዝውገደሉን ኣገባብ ብምፍጣር፡ እቲ ስልጠና - ኣብ ዘቤታዊ፡ ጽሩይን ጽፉፍን ከባቢ ብምውሓስ ጥዕና


ኢንዱስትርያውን ሕክምናውን ጎሓፍ፣ ሕብረተሰብ ንምርግጋጽ ዝዓለመ ምዃኑ ከሚካላትን ኣብ ማይ፡ ሓመድን ኣየርን ሓቢሩ። ዘስዕብዎ ብከላን፣ ንጽህና መግቢ፣ ወኪል ሰልጠንቲ ብወገና፡ እቲ ስልጠና - ምፍልላይ ጎሓፍ፣ ውልቃዊ ጽሬት፣ ነቲ ብተመኩሮ ጥራይ ክሰርሑሉ ዝጸንሑ ምክልኻል ሓሸራት፣ ከምኡ’ውን ጽሬት ኣተኣላልያ ጎሓፍ፡ ብስነ-ፍልጠታዊ መንገዲ ትካላት ዝብልን ተዛማድን ኣርእስትታት ከምዝደርዖ ብምጥቃስ፡ እናተሓደሰን ዝሸፈነ ነይሩ። እናሰፍሐን ክውደብ ተላብያ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ምሕዳርን ጽሬት፡ ምስ ሂወትን ጥዕናን ሕብረተሰብ ፋይናንስን ኣቶ ተኪኤ ቀለታ ኣብ ስለዝተኣሳሰር ናይ ቀዳምነታት ቀዳምነት ዘስመዖ ቃል፡ ጽሬት ከባቢናን ከተማናን ናይ ምርግጋጽን ምዕቃብን ዕማም ከምዝዀነ ዝገለጸ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ንሰራሕተኛታት ጽሬት ጥራይ ዝግደፍ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኮሎኔል ገብረሃንስ ስለዘይኰነ፡ ኩሉ ኣካል መንግስትን ሕብረተ- ወልደገርግሽ ድማ፡ ሰልጠንቲ ብንቕሓት ሰብን እጃሙ ከበርክት ኣተሓሳሲቡ። ክዋስኡ ኣዘኻኺሩ። ባጽዕ - ኣብ ዳህሳስን ስነዳን ጥንታዊ ህንጻታት ዘተ ተኻዪዱ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ምስ ክፍሊ ኣምርን ጥበብ ስነ-ህንጻ ደቂ-ሰብ፣ ምሕደራ ክድህስዎን ክጥቀሙሉን ብምኽእሎም፡ ገሊጹ። ተክኖሎጂን ዝተፈላለዩ ክኢላታትን ዝተሰነየ ባህልን ስፖትን ዞባ ሰ/ቀ/ባሕሪ ብምውህሃድ፡ ባህላዊ ውርሻ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ኩነታት ዓቢ ድርኺት ከምዝገበረ ኣገንዚቡ። ካብ ቅድሚ 130 ዓመታት ሰብ ክሰፍራ ግብራዊ ስራሕ፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ዓውደኣብ ዳህሳስን ስነዳን ጥንታዊ ህንጻታት ምንቅጥቃጥ መሬት ኣብ ዞባታት ሓላፊ ኣሃዱ ዕቃበ ቅርስታትን ታሪኻዊ ዝጀመረ ባጽዕ፡ ዞባውን ኣህጉራውን ዘተ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ነቲ ህንጻታት ከተማ ባጽዕ ዘተኰረ፣ ብምልውዋጥ ሰሜናውን ደቡባውን ቀይሕ ባሕሪን ቦታትን ኣቶ ትዕግስቲ ብኢዱ ድማ፡ ካብ ኣገዳስነት ዘለዋ ወደብ ኰይና ከምዝዓበየት ንምስናድን ብዕምቈት ንምፍላጥን ሓጋዚ ተመኵሮን ግብራዊ ትምህርትን ዝተሰነየ ተዛማዲ ዛዕባታትን ዘተኰረ 9 መጽናዕታዊ 2015 ኣትሒዙ፡ ብዓይኒ ታሪኻዊ ኣገዳስነቱ ዝገለጸ ካብ ቤተ-መዘክር ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ምንባሩ ኣረዲኡ። ዓውደ-ዘተ፡ ካብ 20 ሕዳር ክሳብ 3 ወረቓቕቲ ቀሪቡ። ተራእዩ ናይ ዕቃበን ስነዳን ስራሓት ባሕሪ መንእሰይ ዮታም ገዛኢ፡ ምስ ግዜ ኣብ ካብ ቤት-ጽሕፈት ውርሻ ኣስመራ ታሕሳስ ወዲቡ። ካብ ኣመሪካ ዝመጸ ‘ኣርክቴክት’ ክካየድ ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ እዚ ሕጂ ህንጻታ ዝተራእየ ምቅይያራት ስለዘሎ፡ መሃንድስ በሪሁ ተኽለኣብ ድማ፡ ከም ኣመሓዳሪት ዞባ ወ/ሮ ኣስመረት ኣብርሃ ተስፋይ በራኺ፡ ንዳህሳዊ መጽናዕትን ብምዕቡል ቴክኖሎጂ ተሰንዩ ዝሰላሰል ዘሎ ውህሉል ስርዓተ ሓበሬታ ከምዝዳሎ ኣካል ናይ’ቲ መጽናዕታዊ ስራሓት፡ ካብ እትርከቦም ሰብ-መዚ ኣብ ዝተሳተፍዎ መስርሕ ዕቃበን ከተማ ባጽዕ ኣመልኪቱ መጽናዕትታት፡ ክኽተልዎ ኣብ ዝጸንሑ ምግባር፡ ንምጽጋኖም ንዝወጽእ ውጥን 1938 ኣትሒዙ ኣብ ምሕዳር ከተማ ዓውደ-ዘተ፡ ኣብ ሓፈሻዊ ድሕረ-ባይታን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ብምዕቡል ኣገባት ስራሕ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ ሓጋዚ ምዃኑ፡ ብተወሳኺ ኣረዲኡ። ባጽዕ ተዓቂቡ ንዝጸንሐ ሃብታም ሰነዳት ዓለምለኻዊ መዓልቲ ፍርያምነት ሓመድ ተዘኪራ ዓለምለኻዊ መዓልቲ ፍርያምነት ሓመድ፡ ምቅይያራትን ብዝተኣሳሰረ፡ ኣብ ጸጋታት “ጥዑይ ሓመድ ንጥዑይ ሕብረተሰብ” ሓመድን ማይን እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ብዝብል ቴማ ብደረጃ ሃገር ን2ይ ግዜ ብ5 ጸቕጢ ቀሊል ከምዘይኮነ ብምጥቃስ፡ ህዝባዊ ታሕሳስ ኣብ ሓልሓለ ተዘኪራ። ንቕሓት ብምብራኽ ብዘላቕነት ክስራሓሉ ኣብ’ቲ ሓለፍቲ ክፍልታት ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ኣዘኻኺራ። ወኪል ውድብ መግብን ሕርሻን ሕቡራት ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ተራ ባህርያዊ ድዂዒ ሃገራት፡ ወከልቲ መሻርኽቲ ሚኒስትሪታትን (ኮምፖስት) ኣብ ጥዕና ሓመድ፣ ኣገዳስነት ካብ ዞባታት ዝመጹ ክኢላታት ሚኒስትሪ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ኣብ ምድንፋዕ ሕርሻን ዝተረኽቡሉ መደብ፡ ሓላፊ ሃገራዊ እቶታውነት ዘራእቲ፣ ጽልዋ ሕርሻዊ ቀመማት ትካል ሕርሻዊ ምርምር ኣቶ ጸጋይ ብርሃነ ኣብ ጥዕና ሓመድ፣ ከምኡ’ውን ጽልዋ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ሓመድና ጠቐምትን ተጻባእትን ታህዋስያን ኣብ ጥዕና ብክሊማዊ ለውጢ፡ ምድካይ መሬት፡ ብከላን ብቝልን ሓመድን ኣብ ዝብሉ ኣርእስታት፡ ንጥፈታት ደቂ-ሰብን ሓደጋ ኣንጸላልዩ ብክኢላታት ወረቓቕቲ ቀሪቡን ተዘትዩሉን። ከምዝርከብ ብምጥቃስ፡ ሓመድ ሓንሳብ ብዘይካ’ዚ ኣብ ዝተላዕለ ዛዕባታት ሓባራዊ እንተጠፊኡ ንምትክኡ ዘመናት ስለዝወስድ፡ ዘተ ክካየድ ከሎ፣ ንዓለምለኻዊ መዓልቲ ኣረኣእያናን ርድኢትናን ክነስፍሕ ከምዝግባእ ፍርያምነት ሓመድ ዝገልጽ ሓጸርቲ ኣገንዚቡ። ቪድዮታት፣ ካብ ባህርያዊ ሕርሻ ዝፈረየ ወኪል ውድብ መግብን ሕርሻን ኣብ መኣዛዊ ትሕዝቶ ዘሎዎ መግቢታት፣ ኤርትራ ሚስ ኣርየላ ግሊኒ ብወገና፡ ኣብ ከምኡ’ውን ንምርምራዊ ስርሓት ኣብ ኤርትራ ምስ ምስፍሕፋሕ ከተማታት፡ ሓመድን ምድላው ኮምፖስትን ውጽኢቱን ለውጥታት ኣብ ኣጠቓቕማ መሬትን ክሊማዊ ዝምልከት ምርኢት ቀሪቡ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 2 ማእከል - ስልጠና ሙዚቃ፡ ትልሂትን ድራማን ተዋሂቡ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ከም ወከልቲ ንጥፈታት ባህሊ ንዝሰርሑ መምህራን፡ ኣብ ሙዚቃ፡ ትልሂትን ድራማን ዘተኰረ ስልጠና ወዲቡ። እቲ ካብ 1 ክሳብ 4 ታሕሳስ ንኣስታት 30 መምህራን፡ ሱፐርቫይዘራትን ሓለፍቲ ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባታትን


ዝተዋሃበ ስልጠና፡ መሰረታዊ ኣምር ሙዚቃን ኣጠቓቕማ ባህላውን ዘመናውን መሳርሒታት ሙዚቃን፣ ትልሂት ትሽዓተ ብሄራት ኤርትራ፣ ከምኡ’ውን ኣጸሓሕፋን ኣወሳስኣን ናይ መድረኽ ድራማ ዘጠቓለ ነይሩ። ምዂስኳስ ሃገራውነት ልዑል ግደ ስለዘለዎ፡ ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ማእከል ሓላፊ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብዕቱብ ይሰርሓሉ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ከምዘሎ ገሊጹ። እስቲፋኖስ ገብረሃዋርያት ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ መምህር በላይ ንተመሃሮ ጎኒ-ጎኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቶም ሃብተጋብር ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ዝወሃቦም ተወሳኺ ንጥፈታት ባህሊ፡ ኣብ መባእታዊ ፍልጠት ብጻዕሮም ከዕምቕዎ ምስራጽ ባህልን ክብሪታትን ከምኡ’ውን ድሕሪ ምልባው፡ ሕጽረታት መሳርሒታት ደቡብ - ተጠቃምነት ምሩጽ ኣዝርእቲ እናዓበየ ይመጽእ ባህሊ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ከም ቀዳምነቱ ንምፍታሕ ይስራሕ ከምዘሎ ኣረጋጊጹ። ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ተጠቃምነት ምሩጻት ልምዳዊ ንጥፈታት ሕርሻ ናብ ሓረስቶት ዝዀነ ንዘርኢ ዝጥቀሙሉ ሓረስቶት ዝርግሑ ከምዘለዉ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመተ-ትምህርቲ፡ ንኣስታት ኣዝርእቲ እናዓበየ ምጽኡ፡ ኣብ ጨንፈር ዘመናዊ ንምቕያር፡ ምሩጻት ኣዝርእቲ እኽሊ ንበይኑን ብዝግባእን ክዕቅቡ ዝተላበወ ምሩጻት ኣዝርእቲ መሸላ፡ ዕፉን፡ ስገምን 30 መምህራን ተመሳሊ ስልጠና ተዋሂቡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ክኢላታት’ቲ ዓውዲ ብምትእትታውን ካልእ መደባት ኣቶ ክፍለማርያም፡ ኣብ’ዚ እዋን ዝስራሓሉ ስርናይን ብሓረስቶት ልዑል ተቐባልነት ምንባሩ ይዝከር። ሓቢሮም። ብምትግባርን ይስራሓሉ ከምዘሎ ጠቒሱ ዘሎ ዝተዳቐለ ዕፉን ንሓደ ግዜ ጥራይ ከምዝረኸቡ ሓቢሩ። መደብ ቴለቪዥን ሓላፊ ኣሃዱ ልምዓት ብቚሊ ኣቶ ድማ፡ ምሩጻት ኣዝርእቲ ምስቶም ብርኩት ምህርቲ ዝህብ፣ ምስ ዝድገም ዝዀነ ዘርኢ ዝተፈላለየ መስርሓት ሓሊፉ ክፍለማርያም ዓንደብርሃን ኣብ ዝሃቦ መበቈላውያን ብምንጽጻር ተዓጻፊ እቶት ድማ እቶታውነቱ ዝጎድል ከምዝዀነ፡ ናብ ደረጃ ምሩጽ ዘርኢ ከምዝሓልፍ ሰዓት መደብ ሓበሬታ፡ ካብ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ከምዝህቡ ኣፍሊጡ። ሓረስቶት ብዝግባኣ ክርድኡ ኣዘኻኺሩ። ብምንጻር፡ ሓረስቶት ነዚ ብምርዳእን ዝህቦ 09፡0 ሃገራዊ መዝሙር ምርምር ሓልሓለ ዝርከቡ ምሩጻት ከም ኣብነት፡ ስርናይ ካብ ሄክታር 8 ኣብ’ቲ ጨንፈር ክኢላ ልምዓት ዘራእቲ ብርኩት ምህርቲ ኣብ ግምት ብምእታውን 09፡05 ኤሮቢክስ ኣዝርእቲ፡ ንከባቢ ብዝግባእ ዝተለማመዱ፡ ኩንታል እቶት ዝርከብ ዝነበረ፡ ምሩጻት ኣቶ ብርሃነ ፍረዝጊ ብወገኑ፡ ካብ 2017 ብዕቱብ ክሰርሑሉ፣ ከምኡ’ውን ክኢላታት 09፡35 ፊዮሪና ከምኡ’ውን ባልዓትን ሕማትን ተጻዊሮም ኣዝርእቲ ብምጥቃም ካብ 30 ክሳብ 60 ኣትሒዞም ብስሩዕ ኣብ ዞባ ደቡብ ዝፈርዩ፡ ንዝህብዎም መምርሒታት ክኽተሉ 10፡20 ፓኖራማ ብርኩት እቶት ዝህቡ ምዃኖም ገሊጹ። ኩንታል ክሕፈስ ከምዝከኣል ኣነጺሩ። ከምኡ’ውን ብሓረስቶት ተባዚሖም ናብ ተላብዩ። 1፡0 ማእገር 1፡0 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ ተሰነይ - ኣስታት 74 ሽሕ ጥሪት ተኸቲበን 1፡40 ቀስተ ድሕነት ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ኣብ ንኡስ ዞባ ዕቡድ ከልቢ ከምእተኸትቡ ገሊጹ። 14፡0 ሞዛይክ ተሰነይ፡ ሕማት ብምክልኻል ጥዕና ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ኣስታት 13 17፡0 እንዳ ዝማም ጥሪት ንምውሓስ፡ ምስ ኣሃዱ ሃብቲ እንስሳ ሽሕ ጥሪት ዝተፈላለየ ሕክምናዊ ኣገልግሎት 17፡05 ፍረ ጻዕሪ ብምውህሃድ ንኣስታት 74 ሽሕ ጥሪት ከምዝረኸባ ዝሓበረ ኣቶ ኤልያስ፡ ንምትሕብባር 17፡30 ፈንቅል ክታበት ሂቡ። ጓሶትን ወነንቲ ጥሪትን መጒሱ። 18፡15 መደብ ዋልታ ሓላፊ ኣሃዱ ሃብቲ እንስሳ ኣቶ ኤልያስ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ብጠቕላ 350 ሽሕ 18፡50 ህርመት ምናሰ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ንክልተ ሰሙን ጥሪት ከምዘለዋ ብምጥቃስ ድማ፡ እኹል 20፡0 ዜና (ትግረ) ዝቐጸለ ወፍሪ ክታበት፡ ጥሪት ኣብ ዝርከባሉ መግብን ማይን ብቐረባ ስለዝረኽባ፡ ጽቡቕ 20፡15 ፊልም እትመት ቦታ መጓሰን ደምበታትን ከምእተዋህበ ይስና ከምዘለዋ ሓቢሩ። 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ብምግላጽ፡ 69,70 ጤለ-በጊዕ ጸረ-ጉልሓይ ሓኪም እንስሳ ኣቶ ጊላሚካኤል 21፡25 መደብ ቡያ መሰል፡ 2,80 ከብቲ ጸረ-ፍሮማይ፡ ዑቕባሚካኤል ብወገኑ፡ ጥሪት ጥዕናአን 2፡0 ዜና (ዓረብ) ከምኡ’ውን ልዕሊ 40 ኣኽላባት ጸረ ሕማም ተሓልዩ ጽቡቕ ምህርቲ ንኽህባን ንኽስናን፡


ሰኑይ ሚኒስትሪ ሕርሻ እኹል መድሃኒት ምናሰ ኣብ መወዳእታ፡ ብሰንኪ ሸለልትነት ዋና ኣሰናዳኢ ብምቕራብ ነጻ ኣገልግሎት ከምዝህብ ጠቒሱ፡ ኣብ መጋሃጫታት ተደጋሚ ባርዕ የጋጥም ብርሃነ ምሕረትኣብ ሰዓት መደብ ወነንቲ ኣኽላባት ብግቡእ ከኽትብዎምን ኣብ ከምዘሎ፣ እዚ ድማ ኣብ ጥሪትን ኣከባብን 12፡0 ሃገራዊ መዝሙር ምክትል ኣሰናዳኢ ገዛ እኹል ምክትታል ክገብሩሎምን ጸዊዑ። ኣሉታዊ ሳዕቤን ስለዘለዎ፡ ጓሶትን ወነንቲ 12፡02 ዘዋሪት ካሜራ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ሕርሻ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ጥሪትን ኣብ በረኻታት ዝተጠቕሙሉ ሓዊ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ሓላፊ ኣሃዱ ሃብቲ እንስሳ ኣቶ ኤልያስ ብግቡእ ከጥፍኡ ኣተሓሳሲቡ። ቍ.ስ 1626 / 201820 (256) 12፡50 ዜና ስፖርት ኣብ ኮ/ሆስፒታል ጎዳይፍ፡ ሓድሽ 12፡5 ዕላል ጥበባት ቦርድ ምስንዳእ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ዮሴፍ ሃይለማርያም ክፍሊ መወልዳን ተዋዲዱ 13፡45 ሄሎ ደባይዋ ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል 15፡30 ዶክመንት ተስፋኣለም የማነ ኣብ ኮማዊ ሆስፒታል ጎዳይፍ ዝተዋደ ሓድሽ ክፍሊ መወልዳን፡ ዘድሊ መሳርሒታት 17፡0 ዜና (ትግርኛ) ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ተማሊኡሉ ንኣገልግሎት ድልው ኮይኑ ከምዘሎ፡ ሓላፊ ምሕዳር’ቲ ሆስፒታል ኣቶ 17፡15 ፍኖተ ህይወት ቍ.ስ 201820 (250) ተስፋልደት ገብረኣምላኽ ሓቢሩ።


ብዘይካ’ዚ፡ ኣገልግሎት ክህብ ዝጸንሐ ኣርባዕተ ክፍልታት ምስ መሻርኽቲ ብምትሕብባር 19፡10 ሳይዳ ለይ-ኣውት ምሉእ ጽገና ከምእተገብረሉ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ክፍሊ ሓድሽ ዓይኒ-ምድሪ 20፡0 ዜና (ትግረ) ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ከምእተሃንጸ ኣብሪሁ።


20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ስፖርት ፋጥና ኣድም ሓላፊ ክፍሊ መወልዳን ነርስ ገብረሂወት ኣርኣያ ብወገኑ፡ ኣቐዲሞም ኣገልግሎታት ክትል 21፡0 ዜና (ትግርኛ) ቅድመ-ሕርሲ፡ ከምኡ’ውን መርመራ ማህጸን ካንሰርን ይህቡ ከምዝነበሩ፡ ምስ ምውዳድ ናይ’ዚ 21፡25 ድሃይ ሕትመት ምዝርጋሕ ጋዜጣ ሓድሽ ክፍልታት ድማ ኣገልግሎት ሕርሲ ንምሃብ ምድላዋቶም ኣጻፊፎም ከምዘለዉ ገሊጹ።


2፡0 ዜና (ዓረብ) ቍ.ስ.1395-0758045 2፡10 መደብ ጥበብ ምልክታ ኮማዊ ሆስፒታል ጎዳይፍ፡ ንነበርቲ ንኡስ ዞባታት ጎዳይፍ፡ ገጀረት፡ ሰምበልን ጋላ-ነፍሒን ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣገልግሎት ይህብ። 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 መዛነዪ መዛነዪ መርሃዊ ገብረሚካኤል ኣበየናይ ቦታ ኢኻ ኣገዳሲ ዝነግር መልእኽቲ ሰደሎም። ነዚ ዝተዓዘቡ ዋናታት ናይታ መርከብ፡ እቲ ክኢላ መካኒክ ዘቕርቦ መጠን ገንዘብ ኣብ ዓለም ንኸንቱ ዝፍጠር ሰብ የለን። መርከብ ዝነበሩ ብዙሓት ክኢላታት ከንጸርጽሩ ተሰምዑ። ብኣካል ረኾቦም ድማ ሰብ ብምዃኑ ጥራይ ክቡር ፍጡር ምዃኑ ከዐርዩዋ’ኳ እንተ ፈተኑ፡ ጸገማ ኣበየናይ ብዛዕባ’ቲ ዝገበሮ ኣበርክቶ እናመስገኑ፡ “ነዛ እኹል እዩ። ነንፍሲ ወከፍ ሰብ ድማ ኣብ ምዃኑ ብንጹር ከለይዎን ከዐርዩዋን መርከብ ብልክዕ ኣዐሪኻያ ኢኻ። እንተ ኾነ ታሪኽ እዛ ዓለም ኣብ ዝተፈልየ ዓውዲ ኣይከኣሉን። ካፒተን ናይታ መርከብ ነዛ ኣብ ሓንቲ ፍልይቲ ቦታ ዝሃረምካያ ኣገዳሲ ምዕራፍ ወይ ቦታ ኣለዎ። እዚ ብዝገበሮ ሓያል ጻዕሪ ግን፡ እታ መርከብ ቦታ ክንድ’ዚ መጠን ገንዘብ ክትሓተና ይኹን እምበር፡ እቲ ቐንዲ ኣዛራቢን ናብታ ደሴት ከም ትጽጋዕ ብምግባር፡ ግቡእ ኣይኮነን”። ንምዃኑ እንታይ ፍሉይ ኣካታዕን ነገር ግን፡ ኣበየናይ ቦታን ኩነታትን ተሳፈርቲ ኣብታ ደሴት ከም ዝጸንሑ ዝገበርካዮ ነገር ስለ ዘሎ ኢኻ ክንድዚ ኢኻ ኣገዳሲ ምፍላጥ ልቦና ምዃኑ ተገብረ። ተሳፈርቲን መራሕቲን ናይ’ታ ሓቲትካ?” ክብሉ’ውን ተወከሱዎ። ንሱ ዘይምርሳዕ። መርከብ ኣብታ ደሴት ክልተ መዓልቲ ምስ ድማ፡ “ክልተ ዶላር ናይቲ ዝሰራሕክዎ፡ ሓንቲ ዓባይ መርከብ ኣብ ማእከል ገበሩ ግን ዓቕሎም ከጽብቡን ከዕገርግሩን እቲ መካኒክ ነታ መርከብ ብዙርያ ብድሕሪ’ዚ እታ መርከብን ተሳፈርትን እቲ 98 ዶላር ድማ ናይቲ ኣበየናይ ባሕሪ እናተጓዕዘት እንከላ ኣብ ጥቓ ሓንቲ ተሰምዑ። በዚ መሰረት ናብ ሓደ ኣብ ድሕሪ ምርኣይ ዝተበላሸወ ቦታ ክረኽቦ ናብቲ ዝደልይዎ ቦታ በጽሑ። ኣብ ዝቐጸለ ቦታ ከም ዝተበላሸወትን ከም ዝህረምን ደሴት ምስ በጽሐት ሃንደበት ተበላሸወት። ርሑቕ ከተማ ዝነብር ክኢላ መካኒክ ኣየጸገሞን። ሓንቲ ምሳር ከቐብልዎ መዓልታት እቲ ክኢላ መካኒክ ናይ 10 ዝፈለጥክዎ” ክብል መለሰሎም ይበሃል። በዚ ምኽንያት ድማ ናብ ዝኾነ ኣንፈት ብምድዋል ብቕልጡፍ ከም ዝመጾም ጥራይ ብምሕታት ድማ፡ ኣብ ውሱን ቦታ ሽሕ ቸክ ወረቐት ብምጽሓፍ ንዋናታት በዚ መሰረት ድማ እቲ ዝተሓቱዎ ዋጋ ክትንቀሳቐስ ኣኻእሎ ሰኣነት። ኣብታ ገበሩ። ሓሙሽተ ግዜ ብምህራም ከም ትዕረ ገበረ። ናይ’ታ መርከብ ክኸፍልዎ ከም ዘለዎም ክኸፍሉ ተገደዱ። መርዓ ትሕቲ ዕድመን ኣሉታዊ ሳዕቤናቱን መርዓ ትሕቲ ዕድመ ኣብ ብዙሕ ትኸውን። ሕብረተሰብ ይካየድ እዩ። መርዓ • ጎሎኣ ብግቡእ ስለ ዘይዓበየ፡ ትሕቲ ዕድመ ክንብል ከለና። ንኣብነት ይኽእል። ኣብ እዋን ሕርሲ ካብ ኣብ ግዜ ሕርሲ ዕሸል ንታሕቲ ገጹ ህብቲ እንግሊዛዊ ደራፊት ሞደልስት ዘጋጥሙ ጸገማት ሓደ ብሰንኪ ክሓልፍ ኣይክእልን - ዕጉት ሕርሲ ማንዲ ስሚዝ ጓል 13 እንከላ እያ ብግቡእ ዘይዓበየ ጎሎ ዘጋጥም ጽበት ድማ ከጋጥማ ይኽእል። ዕጉት ሕርሲ ኰይኑ፡ ዕሸል ነቲ መስርሕ ሓልዩ ተመርዕያ። ዋላ’ኳ ሳዕቤኑ ዝያዳ ንደቂ ሓደ ካብቶም ቀንዲ ጠንቂ ሞት ብጽቡቕ ናብ መትረብ ክወርድ ስለ ኣንስትዮ ዝሃሲ እንተዀነ፡ ዳርጋ ኩሉ ኣደታት እዩ። ዘይክእል ከይወረደ ንብዙሕ ሰዓታት ቅድሚ 18 ዓመት ዝግበር መርዓ • ኣብ ግዜ ጥንሲ ንዘጋጥማ ባህርያዊ ወይ መዓልታት ይጸንሕ። ከም ሳዕቤኑ፡ ንኽልቲኡ ጾታት ዝምልከት ሃስያ ለውጥታት ክትጻወሮ ዓቕሚ የብላን። ሕርሲ ብንቡር ክውዳእ ኣይክእልን። ከምዘለዎን እቲ ሓዳር ናይ ምቕጻል • ኣብ ሓዳር እውን ግቡእ ሓላፍነት ኣብ ዕሸልን ኣደን ክሳብ ናብ ሞት ተኽእሎኡ ዝወሓደን ምዃኑ’ዮም ወሲዳ ንደቃ ክትከናኸን ዓቕሚን ዝበጽሕ ሓደጋ ክወርድ ይኽእል። ሞያውያን ዝገልጹ። ጥበብን ይውሕዳ። • ናይ መፍረ ኣካላታ ብግቡእ ሓንቲ ጓልኣንስተይቲ ቅድሚ እዚ ይኹን እምበር፡ ኣብ ብዙሕ ስለ ዘይዓበየን ዘይተዳለወን ኣብ ግዜ 18 ዓመት ክትምርዖ ኣይግባእን። ሕብረተሰባት መርዓ ትሕቲ ዕድመ ጾታዊ ርክብ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ምኽንያቱ፡ ደቂኣንስትዮ ኣብ ይረአ እዩ። ብፍላይ ኣብተን ዘይማዕበላ ማህሰይቲ ክወርድ ይኽእል። ከም ማእከላይን መወዳእታን ደረጃታት ሃገራት ብዝሒ ክረአ እንከሎ፡ ኣብተን ፌስቱላን ካልእን ሕማት እውን ግርዝውና ኣብ ሞንጎ 14ን 18ን ንምዃን ዘብቅዐን ኣካላውን ስነ- ድልውቲ ክትከውን ትኽእል። ምዕቡላትን ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ክስዕብ ይኽእል። ዓመት ብኣካልን ብኣእምሮን እኹላት ኣእምሮኣውን ዕብየት ክሳብ ዘኻዕብታ ሳዕቤናት መርዓ ትሕቲ ዕድመ ኣብ ከም ዝጣበቓ ዝገልጻ ሃገራት’ውን • ጎሎኣ ኣብቲ ዝድለ ምዕባለን ኣይኮናን። ኣብዚ ዕድመ’ዚ፡ ኣዝዩ ግዜ ክወሃበን የድሊ። ድሕሪ 17 ዓመት ደቀንስትዮ ከይተረፈ፡ እዚ ተርእዮ’ዚ ብዝሒ ዕብየትን ስለዘይበጽሐ ነቲ ዘጋጥም ቅልጡፍ ዕቤትን ምዕባለን ስለ ዘርእያ፡ ዝርአ ናይ መወዳእታ ደረጃ ግርዝውና • ጸገማት ሕርሲ የጋጥም። ሓንቲ ጥንሲ ክጻወሮ ኣይክእልን። ከም ዘሎ እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ቅድሚ ኣደታት ምዃነን፡ ኣደታት ምስ ሓለፈት ኢያ ንመርዓን ውላድን ትሕቲ ዕድመ ጓለንስተይቲ፡ ኣካላታ • ብሰንኪ ጥንስን ሕርስን ከጋጥማ የነጽር። ኣብ ኣመሪካ ጥራይ ኣብ ብግቡእ ስለዘይዓብን ዘይዳሎን ኣብ ዝሓለፈ 15 ዓመታት ልዕሊ 20 ሽሕ ናይ ዝኽእል ሳዕቤናት ግዳይ ግ ሕ ግዜ ሕርሲ ብዙሕ ጸገማት ከጋጥም ትሕቲ ዕድመ መርዓ ከም ዝተራእየ ዜን ነን ሰነዳት ናይ’ታ ሃገር የነጽሩ። ግዳስ ካብ ብሱል ጥረ ስለ ዘይሰኣን፡ መሲሉ ክርአ ስለ ዝኽእል። ስለዚ ምናልባት ክርከብ’ውን ተኽእሎ ኣሎ። ኣብ ህይወት ዘጋጠመ የጋጥም ንግዜ ሕነ ውጽኢት ሕማቕ ኣተሓሳስባን ካብ ዝኸፍአ ናብ ዝበኣሰ ኣንፈት መልሲ ናይ ዝሓለፈ ግድል ሱዶኩ ብመሰረት ክኢላታት ናይ’ዚ ዓውዲ፡ ክንገድፎ ይሓይሽ። ግዚያዊ ስምዒትን እዩ ዝብሉ ንኸምርሑ እምበር ዝፈጥሮ ውሽጣዊ ዝተበደለ ሰብ መርኣያ ሓያልን ብሱልን ግዜ ይርሓቕ ይቕረብ ሕነ ናይቲ ወገናት ኣለዉ። ሰባት ኣብ ልዕሊ ሰላም ኮነ ንዋታዊ ረብሓ የብሉን። ኣተሓሳስባኡ ክልተ ነገራት ጥራይ እዩ ዝበደልካዮ ይኹን ዝተበደልካዮ ሕማቕ ንዝገበርዎም ሰባት ሕነ ናይ ሓደ ሰብ ክብደል ወይ ክብድል ዝመሃር። “ንጸላእትኻ ይቕረ በለሎም፡ ከየርኣየካ ኣይተርፍን እዩ። ከመይሲ፡ ምፍዳይ ስጉምትታት ከካይዱ’ውን ኣጋጣሚ ዝፈጠሮ ኩነት እንተ ዘይኮይኑ፡ በደሎም ግን ኣይትረስዕ” ክብሉ ድማ ሓንቲ ዑፍ ብህይወት እንከላ ንጻጸ ይረኣዩ እዮም። እንተ ኾነ ውጽኢት ኮነ ኢሉ ንከምኡ ዓይነት ንጥፈት ይስምዑ። ትርጉም ናይቲ ዘረባ ግን ትበልዖ እያ። እታ ዑፍ ምስ ሞተት ሕነ ምፍዳይ ነገራትን ኩነታትን ዝብገስ መቸም ክንደየናይ ከይርከብ። ኣብ ልብኻ ንበደሎም እናኳማሳዕካ ድማ ጻጸ ነታ ዑፍ’ዩ ዝበልዓ። ክትነብር’ዩ ዝዕድም። እዚ ብመሰረቱ ስለዚ ግዜን ኩነታትን ኣብ ዝኾነ እዋን ቅቡል ኣይኮነን። ምኽንያቱ ንበዳሊኻ፡ ክቕየር ይኽእል እዩ። ኣብ ህይወት ይቕረ ኢልካሉ ክንስኻ ብዛዕባ ዝሓለፈ ንዝኾነ ሰብ ክብሩ ኣይተጉድሎ፡ በደል ምዝካር ንምንታይ የድልየካ? ኣይትጉድኣዮ፡ ኣይትበድሎ። ሎሚ ብኻልእ ኣበሃህላ’ውን ኣብ ዝጥዕመካ ሓያል ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ግዜን ኩነታትን ሕነ ናይ ምፍዳይ ግዜ ግን ካባኻ ንላዕሊ ሓያል ምዃኑ ስጉምቲ ክትወስድ ዝደፋፍእ ብሂል ኣይትረስዕ። ንፍሽኽታ ሮበርት ሙጋበ ሓደ ካብቶም ብተረካቢ ዘረባኦም ዓለም ዘዛረበ ክኢላን በሊሕን መራሒ እዩ ነይሩ። ኣብ ሓደ እዋን ብዛዕባ ግዜ ደሞዝን መነባብሮ ደቂ ሰብን ኣመልኪቱ ካብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ሓንቲ ፈይ ክነብል። “ሰባት ወርሒ ምሉእ ምስ ሰርሑን ደሞዝ ምስ ተቐበሉን ከም መርኣያ ጻዕሮም ደርሆ እዮም ዝበልዑ። ሰሙን ምስ ሓለፈ ድማ ደሞዝ ክጓደላ ስለ ዝጅምራ፡ ናብ ፍርያት ደርሆ ዝኾነ እንቋቝሖ ይወርዱ። ኣብ ሳልሳይ ሰሙን እተን ዝረኸቡወን ደሞዝ መሊሰን ስለ ዘንቆልቁላ ድማ፡ ናብ ደርሆ እትምገቦ ጥረ ምረ ክወድቁ ይግደዱ። ኣብ መወዳእታ ራብዐይቲ ሰሙን ድማ ኣብ ኢዶም ዝነበራ ገንዘብ ፍጹም ስለ ዝጽንቀቓ ናይ’ታ ትስዕብ ወርሒ ደሞዝ ክሳብ ተርክበሎም ከም ደርሆ ዝረኸብዎ ክበልዑ ካብን ናብን ክብሉ ይጅምሩ” ይብል። ዋዛ ሮበትር ሙጋበ ሓቂ ዶ ትብልዎ? ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 4 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዕድላትን ብድሆታትን ጕዕዞ 30 ዓመት ኣህጉራዊ ውዕል መርሓ መኸተ ክሊማዊ ለውጢ ኢን. ጠዓመ ተኽለኣብ ስምዕ ፕሮቶኮል ክዮቶ፡ እዚ’ውን ክዕወት ኣይከኣለን። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ክፍሊ ኣከባቢ - ሚ/መ/ማይን ኣከባብን ትፋእ በከልቲ ጋዛት ብ14 ሚእታዊት ካልኣይ ክፋል ክዛይድ’ዩ ተራእዩ። ካብዚ እንመሃሮ ወይ እነስተውዕሎ ነገር እንተሎ፡ እዚ ሃብታማት ኣብ 197 ኣብ ጃፓን ከተማ ክዮቶ ሃገራት ዝኽተለኦ ዘለዋ መስመር፡ ካብ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ (COP3)፡ ቀዳማይ ኣብ ጽሑፍ ዝሰፍር ስምዕ ዝሓልፍ ስጕምቲ ኣብ ምጉዳል ትፋእ በከልቲ ከምዘይኮነ ዘርኢ ሓቂ’ዩ። ሳዕቤኑ ድማ ኣብ ጋዛት ዘተኰረ ፕሮቶኮል ክዮቶ እዩ መንጎ ሃብታማትን ኣብ ምዕባል ዝርከባ ጸዲቑ። ፕሮቶኮል ክዮቶ፡ ብኢንዱስትሪ ሃገራትን ፍልያት ፈጢሩ፡ “ተግባር’ምበር፡ ዝበልጸጋ ሃገራት ትፋእ በከልቲ ጋዛት፡ ሰናይ መብጸዓን ድልየትን ኣየድልየናን፡ ካብቲ 190 ዝነበሮ ደረጃ ብ5 ሚእታዊት ” ዝብል ድምጺ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ክንክያ ዝተሰማዓሉ ዝዓበየ መብጽዓ እዩ። ከምኡ ድማ ኣብ ትሑት ደረጃ ምዕባለ እቶም ብነውጺ ክሊማ ዝያዳ ዝጽለዉ ዝርከባ ሃገራትን ሃገራት ጉጅለ-7ን ተሪር ሰባት እቶም ኣብ ምብኣስ ክሊማዊ ተቓውሞ ክልዓል ጀሚሩ። ለውጢ ዝወሓደ ኣበርክቶ ዝገበሩ እዮም። ብሰንኪ ቊጠባዊ ውድርን ኣብ ምእንቲ ሰብኣውነትን ሰላምን ድሕነትን መንጎ ሃገራት ዘሎ ዘይምትእምማን (COP13)፡ ንኹሎም ወገናት ዘሳትፍ ናይ ለውጢ ኩነታት ኣየር ዘስዓቦ ከቢድ ብራዚል ተኻይዱ። ዓለም፡ እዞም ርህራሀ ዘይብሎም ተግባራት እቲ ዝተኣተወ መብጽዓ’ኳ እንተ ክልተ ዓመት ዘተ መርሓ ጎደና ኣውጺኡ። ሳዕቤናት ክሊማዊ ነውጺ ኣብ ግምት ኣባላት ሃገራት ኣብ ስምዕ ፓሪስ ናይ ብቕጽበት ደው ክብሉ፡ ዓበይቲ ሓይልታት፡ ዘይተዓወተ፡ ናብ ተሓዳሲ ጸዓት ኣብ ነዚ እትከታተል ግዝያዊት ጉጅለ ስራሕ ብምእታው፡ ምዕቡላት ሃገራት ናብ ኣከባቢ ገዛእ ርእሰን ሃገራዊ ውጥን ምካት ክሊማዊ ስለ’ቲ ብሰላምን ናጽነትን ናይ ምንባር ምስግጋር፡ ዘላቒ ልምዓት፡ ምርምርን ኣጣይሱ። ዝትፋእ ጋዛት ንምንካይ ዘለዎም ስነ- ለውጢ ዝሓዘ ጥሙሕ ሰነድ ከዳልዋ ቃል መሰል ዝተነፍጎ ዝበዝሕ ሕብረተ-ሰብ ምህዞን ኣብ ምስጓምን ግን በሪ ከፊቱ ብወገን ስምዕ ኮፐንሃገን (COP15)፡ ምግባራዊ ሓላፍነት ንምሽፋን ዝጥቀማሉ ኣትየን። ምጉዳል ትፋእ በከልቲ ጋዛት ዓለም ፍትሓዊ ስጉምቲ ክወስዱ ግዴታ እዩ። ፕሮቶኮል ክዮቶ ብዘይካ’ዚ፡ ብሕጋዊ ሓድሽ ሕጋዊ ቀያዲ ውዕል ክህሉ ቊጠባውን ቴክኖሎጅያዊን ምኽንያታትን ዝዓለመ ስምዕ ፓሪስ ንምዕዋትን፡ መጠን ኣለዎም። ጠንቂ ዝለዓለ ትፋእ ጋዝ መንገዲ ቀያዲ ሸቶታት ምንካይ ልቀት ትጽቢት ዝተገበረሉ እኳ እንተነበረ፡ ብሰንኪ መርትዖታትን ተቐባልነት ከምዘይብሉ፡ ተጻዋርነት ጽልዋ ክሊማዊ ለውጢ ምዕባይ ሓምላይ ገዛ (GHG) ኣብ ኣየር፡ ካብተን ብምቕማጥ፡ ንመትከል (CBDR) ኣብ ፖለቲካዊ ድራማ ወግዓዊ ውሳነታት እተን ሃገራት ዝኣተውኦ መብጽዓ ብህጹጽ ዘኽእል ኣገባብ ምትእትታውን ዝሓዘ ሰነድ ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ዝመጽእ ግብሪ ኣውዒልዎን ንሃብታማት ሃገራት ሃገራዊ ስትራተጂ እዩ። ምድላው NDC ስለዝኾነ፡ ቀዳማይ ናይ ምፍዋስ ስጕምቲ ንጹርን ግልጽን ዕላማ ዋላ’ኳ እንተለዎ፡ ድማ ብእአን ክጅምር ፍትሓዊ’ዩ ነይሩ። ኣብ ዋዕላ ክሊማ ዱባይ (COP28)፡ 2023 ኩሉ ዕማትን ውሳነታትን ፕሮቶኮል ዝተኻየደ ዓለማዊ ገምጋም ትግባረ ከም ክዮቶ፡ ኣብ ትሕቲ ድንጋገታት ሓባራዊ ዝሕብሮ ግን፡ ብኣባላት ሃገራት ተታሒዞም መትከል ውዕል መርሓ ሕቡራት ሃገራት ዘለዉ ስትራተጂ ስምዕ ፓሪስ ዘዐውቱ ኣብ ክሊማዊ ለውጢ (UNFC) ከም ዘይኮኑ ግልጺ ገይሩ እዩ። ክተሓዝ ኣድማዒ ክኸውን ስለ ዘይክእል፡ ብመሰረት እቲ ዝቐረበ ገምጋም፡ ሕጋዊ ቀይድታትን ዕላማታትን ዘለዎ ሃገራት ንዝለዓለ ጥሙሕ ሓድሽ ሳልሳይ ፕሮቶኮል ንምዕዋትን ገስጋስ ናይ’ቲ ወለዶ ሃገራዊ ውጥን ምካት ክሊማዊ ስምዕ ንምግምጋምን ኣድላዪ ምስ ለውጢ (NDC3.0) ከዳልዋ ኣብ ስምዕ ዝኸውን ድማ፡ ንምኽላስን ተወሳኺ በጺሐን። ኣብ ምጅማር ዋዕላ ክሊማ መምርሒታት ንምውጻእን፡ ኣኼባ ኣባላት በለም (COP30) 13 ሓድሽ ናይ ሳልሳይ ናይ’ቲ ፕሮቶኮል ምስ ዓመታዊ ጉባኤ ወለዶ ሃገራዊ ውጥን ምካት ክሊማዊ ኣባል ሃገራት (COP) ተታሓሒዙ ብቐጻሊ ለውጢ (NDC3.0) ከም ዘመልክቶ ክካየድ ተወሲኑ። ሎም ዓመት ናይ መበል ድማ፡ ዋላ’ኳ ገለ ምዕባለታት እንተራእየ፡ 20 ግዜ ኣኼባ ኣባል ሃገራት ፕሮቶኮል ኣብዚ እዋን’ዚ ክሳብ 2030 ዝተኣትዉ ክዮቶ (CMP20) ተኻይዱ። ብተወሳኺ፡ መብጽዓታት ምንካይ ትፋእ በከልቲ ኣብ ፕሮቶኮል ክዮቶ ዝተኣተወ መብጽዓ ክሓልፉ ኣይከኣሉን። ይኹን’ምበር፡ ንኣሽቱ ከተግብራ ጥራይ ከምዘለወን ድማ ኣብ ጋዛት፡ ነቲ ኣብ ስምዕ ፓሪስ ዝተቐመጠ ስለዘይተዓወተ፡ ኣባል ሃገራት ኣብ ዶሓ ሓላፍነት ኣሰኪሙን እዩ። ብተወሳኺ፡ ጉጅለ መራሕቲ ንውዕል ኮፐንሃገን ኣፍርዩ ዝተፈላለየ ዋዕላ ክሊማ ተሪር ነቐፌታ ሸቶታት ምንካይ ሙቐት ንምላእ እኹል (COP18) ብኢንዱስትሪ ዝበልጸጋ ሃገራት፡ ምስ ኩሉ ሕጽረታቱ ኣብ ኣህጉራዊ እዩ። ውጽኢቱ ፖለቲካዊ’ምበር፡ ሕጋዊ ክወርደን ጸኒሑን ኣሎን። ከምዘይኮነ ይሕብር። ካልኣይ መብጽዓ ኣብ ምጉዳል ትፋእ ንግዲ ትፋእ ካርቦን፡ ሃገራት ንገለ ክፋል ስምዕ ኣይነበረን። እንተኾነ፡ መጠን ስምዕ ፓሪስ (COP21) 2015፡ እንተኾነ ሓደጋታት ክሊማዊ ነውጺ በከልቲ ጋዛት ቃል ኣትየን። ኣብዚ ካልኣይ ናይቲ ዝተመደበለን ትፋእ ካርቦን ክነግዳ ምውሳኽ ሙቐት ዓለም፡ ልዕሊ’ቲ ቅድሚ ሃገራት ተስፋ ዘንበራሉ ታሪኻውን ትርጉም ብሰንኪ ወሰኽ ዓለማዊ ሙቐት እናበኣሰ መአረምታ (Second Amendment) ከምኡ’ውን፡ ሃብታማትን ኣብ ምዕባል ኢንዱስትሪያዊ ሰውራ ዝነበረ ደረጃ ናብ ዘለዎን ስምዕ ክሊማ ተባሂሉ ካብ ዝጥቀስ ይኸይድ ምህላዉ መጽናዕትታት የረድኡ። ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ዝተኣተወ ንዝርከባ ሃገራትን ትፋእ ካርቦን ዘጉድል 2 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ንምድራት ዝዓለመ ሓደ እዩ። ዕላማ ናይዚ ዋዕላ፡ ምውሳኽ ኣብዚ ሃገራት ዕቱብን ዘየዳግምን ስጉምቲ መብጽዓ ካብ 2013 ክሳብ 2020 ኣብ ፕሮጀክትታት ኣብ ምሕጋዝን ምትግባርን ሳይንሳዊ መረዳእታት ኣቕሪቡን ማእከላይ ሙቐት ዓለም ካብቲ ቅድሚ እንተ ዘይወሲደን፡ እቲ ከጋጥም ዝኽእል ዘሎ ግዜ፡ ትፋእ በከልቲ ጋዛት ካብ’ቲ መንገዲ ከፊቱ’ዩ። ድሩትነት ፕሮቶኮል ኣፍልጦ ሂቡን። ማዕከን ገንዘብ ክሊማ ኢንዱስትሪያዊ ሰውራ ዝነበረ ደረጃ ኣብ ጥፍኣትን ዕንወትን ካብ ዝኸፍአ ናብ ዝበኣሰ 190 ዝነበሮ ደረጃ፡ ብ18 ሚእታዊት ክዮቶን፡ ህጹጽነት ቅልውላው ክሊማን፡ ብግደኡ፡ ኣብ ዓመት 10 ቢልዮን ዶላር ትሕቲ 2 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ክድረት እንተ ተሰጋጊሩ ሳዕቤኑ ከቢድ ከምዝኸውን ምንካይ ዝብል ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ ከምቲ ንኹሉ ዝሓቍፍ ስምዕ ክግበር ሓድሽ ካብ ሃብታማት ሃገራት ናብ ኣብ ምዕባል ተኻኢሉ ድማ መጠን ወሰኽ ሙቐት እቶም መጽናዕትታት ወሲኾም የጠንቅቑ። ቀዲሙ ከይተዓወተ ዝተረፈ ቀዳማይ ዘተ ከፊቱ። እቲ ዘተ፡ ኣብ ስምዕ ባሊ ዝርከባ ሃገራት ዝበጽሕ ናብ 1.5 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ንምድራት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ነቲ ግዜኡ ኣብ 2020 ደገፍ (ሓገዝ) ጻዕርታት ምክያድን ዝብል እዩ። መበገሲ ዝሓለፎን ዘይስሉጥን ብረስኒ ዝሰርሕ ጸዓት ክግበር ቃል ተኣትዩ ነይሩ። ናይዚ ዋዕላ፡ ህዝቢ ዓለም ይኹን ህይወታዊ ዝትክኡ መሳለጥያታት ምትካልን ምዕባይ እንተኾነ፡ ዝተኣተወ መብጽዓ ብዙሕነት ብሰንኪ’ቲ ኣብቲ እዋን በጺሑ ተሓዳሲ ጸዓትን ከምኡ’ውን ነዚ ሓድሽ ሓገዝ ኣብቲ ዝተለመሉ ዝነበረ ወሰኽ ሙቖት ዓለም ዘስዕቦ ዝነበረ ስርዓታት ጸዓት ናብ ኩሉ ከምዝባጻሕ ግዜ ናብ ዝተመደበለን ጥፍኣትን ዕንወትን ነውጺ ክሊማ ምርኩስ ንምግባር፡ ካብዚ ዝብገስ ዓቢ ወፍሪ ሃገራት ኣይበጽሐን። ከም ብምግባር፡ ንወሰኽ ልዕሊ 1.5 ዲግሪ ክግበር መጸዋዕታ ክቐርብ ጸኒሑን ኣሎን። ውጽኢቱ፡ ዝዓበየ ክፋሉ ሰንቲግሬድ ክጻወር ዝኽእል ዓቕሚ ብዘይካ’ዚ በቲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበኣሰ ብልቓሕን ፖለቲካዊ ከምዘይብሉ ብምርዳእ እዩ። ስምዕ ዝኸይድ ዘሎ ዓለማዊ ቅልውላው ክሊማ፡ ተልእኾ ብዘለዎ በይናዊ ፓሪስ፡ ልክዕ ከም ፕሮቶኮል ክዮቶ ድሕሪ ምእንቲ ድሕነት ብቢልዮናት ዝቚጸሩ ምትሕግጋዝን ብምዃኑ፡ ምጽዳቑ፡ ዓመታዊ ኣኼባ ኣባል ሃገራት ህዝቢ ዓለም፡ ናብ ቅልጡፍ ምቁራጽ ኣብ ገለ ውሑዳት ሃገራት ናይቲ ስምዕ ምስ ጉባኤ ኣባላት ሃገራት ክብጻሕ መሰረታዊ መዋጽኦ ክግበረሉ ተወሳኺ ዕዳ ከምዘስዓበን (COP) ኣብ ክሊማዊ ለውጢ ተታሓሒዙ ለበዋታት ክወሃብ ጸኒሑ‘ዩ። ጸቕጢ ከምዝፈጠረለን ኣብ ብቐጻሊ ይካየድ ኣሎ። ሎሚ ዓመት ድማ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት መበል 7ይ ኣኼባ ወኪል ኣባላት ሃገራት ይቕጽል… ክግለጽ ጸኒሑ። ኣህጉራዊ ኣብ ስምዕ ፓሪስ (CMA7) ኣብ በለም ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ካብ ታሪኽ ሰውራና መሓመድ እድሪስ ቀያሕቲ ዕንባ ንድሕሪት ምስ ተጐዓዙ፡ እቲ ኻልእ ገድሊ ንናጽነት ኣብያተ ትምህርቲ እናኣማዕበሉን ኣብቲ ዝተኣጒደ ሓዊ ርኣዩ። ኣብ ከቢድ ወጥሪ ሕብረተሰብ ዘይሃስ ባህላዊ ቅርሲ ኣትዮም ከለዉ ድማ፡ ናብታ ሓዊ ከዱ። ኣመሓላሊፎም። ጉጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ካብ ዓሬርብ ክሳብ ካርቱም ሓደ ብኸብቲ ዝተኸበ ጓሳ ድማ ረኸቡ። እቶም ኣብ ማእከላይ ጉጅለ ባህልን እቲ ጓሳ ካብኦም ፈሪሑ። ንሳቶም እውን ጉጅለታት ባህሊ ክፍላተ ሰራዊትን እወ፡ ሰውራዊ ባህሊ ኣብ ነጋሽ ዝፍለጥ 8ይ ወራር ድማ፡ ኣባላታ ናብ ካብኡ ፈሪሖም። እቲ ከባቢ ዘፍርህ ድሕሪ ዝተመደቡ ድማ፡ ኣብቲ ዝያዳ ሞያኦም ዘመነ ሓርነታዊ ገድሊ፡ ግንባራት፡ ናብ ማእከላይ ጕጅለ ባህሊ፡ ናብ መስመር ጸላኢ ስለ ዝዀነ። እንተዀነ እቲ ዝዀነ ንጥፈታት ባህሊ ብሙዚቃን እቲ ኻልእ ገጽ ናይቲ ዘመተ ምጥፋእ መሃይምነት ተመደቡ። ብዓል ከብቲን እቶም ቀያሕቲ ዕንባን ኣብ ደርፍን ዓቢ ተራ ተጻዊቶም። ክሳብ ናጽነት ቃልሲ ነይሩ። ንኣብነት እታ ንዓመታት ከም ሓንቲ ጥርንፍቲ ጥርጣረ ኣትዮም ከለዉ፡ መንገዲ መሪሖም ድማ፡ ኩሎም ኣብ ዝተመደቡዎ ቦታት ሓደ ኣቦ ኣብ ብዓል ቆረሞ፡ ስድራ ዝነበረት ጕጅለ ባህሊ ድማ፡ ዓቢ ዘማችን ቀያሕቲ ዕንባን ልክዕ መንገዲ ከም ብትግሃትን ተወፋይነትን ሰሪሖም። ቀያሕቲ “ካብ እዞም ክፍሊ ህዝቢ ታሪኽ ሰሪሓ፡ ካልእ ተወሳኺ ታሪኽ ዘትሓዞም ምስ ኣረጋገጹ፡ ነቲ ገባር ኣመት ንኽንደይ ዓመት ቦሎቲካ ጅግንነትን መስዋእትን ክትሳተፍ፡ ናብቲ ዕንባ ኣብ ግንባርን ደጀን ንሃገራዊ ጥሪቱ ምእንቲ ክገብር ክምለስ ፈቐዱሉ። ካልእ ገጽ ናይቲ ገድሊ ተጸንበረት። ናጽነት ከይተሓለሉ ሰርሑ። ከም መርኣያ ክምህሩና ዓንገረር ዝበልዋስ ድሕሪ’ዚ ኣብቲ ዘይውዳእ ምዕራባዊ እንተኾነ ኣባላት ጕጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ናይዚ ድማ ካብቲ ብዕለት 03/09/1984 እዚ ትማል ለይቲ ዝረኣናዮ ጎላጉል ጀጋሕ ክብሉ መሬት ወጊሑ። ዕንባ ብውድባዊ ኣድላይነት ፋሕፋሕ ዝተሰወአ ፈላሚ ስዉእ ኣባል ጉጅለ ባህሊ ምርኢት ክንደይ ጸሓይ ኣብ ልዕሊኦም ተሰቕለት። ብርቱዕ እንተበሉ፡ ኩሎም ኣብቲ ዝተመደቡሉ ቀያሕቲ ዕንባ ጊደዎን ኢያሱ፡ ክሳብ ምሂሩና” ዝበልዎ፡ ምርኢት ሙቐት ኣቃጸሎም። ማይ ክጸምኡ ጀመሩ። ኣሃዱታት ዝሰርሑዎ ቅያን መስዋእትን ናጽነት ግንቦት 191 ኣስታት ሓደ ሲሶ ባህሊ እናኣዘናግዐ ናብ የግዳስ ማይ ኣይነበሮምን። ማይ ንምድላይ ዝርሳዕ ኣይኰነን። እቶም ኣብ ግንባራት ኣባላት ናይታ 3 ዝኣባላታ ጉጅለ ባህሊ ሓንጎል ዝሰርጽ መልእኽቲ ኣብቲ ከባቢ ጠው-መጠው ክብሉ ዝተመደቡ ኣብ ውግእ ጀጋኑ፡ እቶም ከም ቀያሕቲ ዕንባ፡ ንናጽነትን ሓርነትን ህዝቦም ዘሕልፍ ሓያል መሳርሒ ኣይደለዩን። ጸላኢ ሓበሬታ እንተ ረኺቡ፡ መምህራን ኰይኖም ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ ክብርቲ ህይወቶም ኣወፍዮም’ዮም። ንናጽነት ነይሩ። ጕጅለ ገና ብቐሊሉ ክስዕቦም ኣብ ዝኽእለሉ ቦታ ዝተመደቡ’ውን ነቶም ዝምህሩዎም ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ካብ መወከሲ፦ ታሪኽን ፍርያትን እስቲፋኖስ እዮም ነይሮም። ብኸምዚ ድማ፡ ኣብ መንጎ ተመሃሮ፡ እናመሃሩን ከም ተወሳኺ እቲ ተሰነይ ሳዋ ኣተወት። ኣብ ኣብርሃም(ዘማች) ጸላኢን ባህርን ተቐርቂሮም’ዮም ንቕድሚት ንዓመታት ዝላደዩሉ ዜማታት ናብቶም ሳዋ ቁሩብ ልምድ ድሕሪ ዝምርሹ ዝነበሩ። መንገዲ ነዊሑዎም። ተመሃሮ እናስረጹን፡ ጉጅለታ ባህሊ ብግርማይ ተኽለ(ጓዕዳድ) ምግባር ከም እንደገና


ብመንጽሩ ጸሓይ መታሕት’ውን ንሕስያ ናብ ሳሕል ነቐለት። ናይ ኣይገበረትሎምን። ካብ መጠን ንላዕሊ ካብ ቅርስታት ገድሊ ድሕሪ መስመር ዑደታ ኣቃጸለቶም። መንገዲ ክውድኡዎ ዝነበሩ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ኤርትራውያን፡ ዛዚማ፡ ኣብ መወዳእታ 1984 ናብ ሳሕል ኣይከኣሉን - ነዊሕዎም። ነዊሕ ምስ ንምጻእ እታ ጕጅለ ባህሊ ብሃንቀውታ ተመልሰት። ብኡንብኡ ኣብ ሱዳን ንዝርከቡ እቶም ኣብ ሓደ ውግእ ዝተሰውኡ፡ 3 ኣርካናት ቤት ትምህርቲ ሰውራ ተጐዓዙ ጽምኢ ማይ ኣሰኒፍዎም። ገለ ይጽበይዎ ነይሮም። ምርኢቶም ብዓዲ ኤርትራውያን ምርኢት ክተቕርብ መደብ ካብቶም ቈልዑ ብጽምኢ ማይ ተሰኒፎም ጸር ጀሚሮም፡ ኣብ ዓዲ ሃገራይ፡ ዓዲ ተዋህባ። ምስ ምስራት ቤት ትምህርቲ ሰውራ እቶም ካብ ደገን ውሽጢ ሃገርን ካብ ደጀን ክወድቁ ጀመሩ። ተኽላይ፡ ሽራሮ፡ ዓዲ ነብሪ ብኢድን ቀያሕቲ ዕንባ ካብ ዓሬርብ ነቒሎም ግንባርን ዝመጽኡ ኣለይትን መምህራን ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ነቶም ካብ ዝተፈላለየ ዘማች ዓቕሉ ምስ ጸበቦ ገለ ካብቶም ደሓን ካልእን ኣብ ዘቕረቡዎ ሽዱሽተ ምርኢታት ሱዳን ኣተዉ። ዘገርም’ዩ ክልተ ገጽ ናይቲ ቦታት ናብታ ቤት ትምህርቲ ዝውሕዙ ዝነበሩ ተመሃሮ ከም ኣቦታትን ኣደታትን፡ ከም ዝነበሩ ቈልዑ ማይ ከናድዩ ለኣኸ። እቶም ልዕሊ 25 ሽሕ ህዝቢ ተዓዚቡዎ። ነዚ ኣብ ድሕሪ መስመር ጸላእን ውሽጢ መምህራን ኣለይትን ኰይኖም’ዮም ንዓመታት ብኽንክን ሰውራዊ ስነ-ምግባር ከም ማይ ክደልዩ ዝተለኣኹ ሰለስተ ፊተውራሪ ባህላዊ ምርኢታት’ዚ ተዓዚቡ ናብ ሰውራ መሬት ሱዳን ዝተገብረ ዑደት። እቲ ዝዅስኰሱ ዝገብሩ ዝነበሩ። ንባዕሎም ኣይከኣሉን። ኣብ መንገዲ ዝተጸንበረ መንእሰይ ውሑድ ኣይኰነን። ኣብ ውሽጢ መስመር ጸላኢ ዝነበረ ምስ ወደቑ። እቶም ቀያሕቲ ዕንባ ዓቕሎም ዜማታት ቀያሕቲ ዕንባ ድማ፡ ንብዙሓት ጸላኢ እናተቖራቘስካን ነፍስኻ ኣብ ሓደጋ እምበኣር ካብዞም ብዙሓት መምህራን ኣለይትን ምስ ጸበቦም፡ ገሊኦም ዘይቲ ገሊኦም ድማ መንእሰያት፡ ናጽነት ንምጻእ ኣጋዲሉ’ዩ።” ኣእቲኻ ነዊሕ ጕዕዞ ብእግርን መጽዓኛን ንሰለስተ ሰማእታት ክንዝክር። ተኸስተ ጎይትኦም ኢንፍዩዥን ክሰትዩ ተራእዩ። ኣብ ከምዚ ጉጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ብሓፈሻ፡ ካብ ነፈርትን ዓይኒ ሓሳዳት ንምድሓን (ትሪሎ) ሓደ ካብቶም ብዕድመ ዝደፍኡ ቀደም ከለዉ ድማ’ዮም፡ ሃይለ መብራህቱ ዝተባህለ እቲ ካብ ወርሒ ጥቅምቲ 1983 ክሳብ ድማ ጕዕዞ ብለይቲ ዝነበረሉ እዋን ሓሊፉ፡ ኣብ ኣስመራ ተጻወታይ ኩዕሶ እግሪ ዝነበረ፡ ከም ተጋዳላይ ነቲ ኵነታት ምስ ሰምዐ ክልተ መወዳእታ 1984 ጥራይ ኣብ ድሕሪ እታ ጉጅለ ባህሊ ናብ መሬት ሱዳን ኣላይን መምህር ስፖርትን ኰይኑ ዝተመደበን፡ ጀሪካን ማይ ኣብ ኣድጊ ጽዒኑ ዝረድኦም። መስመር ምስ ተጻብኦታት ጸላኢ ምስ ኣተወት፡ ኣብቲ ምቹእ ኮፍ መበሊ ፍቱው መስሓቕ ተጻወታይ ኣቦ ተመሃሮ ቤት ድሕሪ’ዚ፡ ቀያሕቲ ዕንባ ቁሩብ ኣዕሪፎም እናተቖራቖሰት ናብ ህዝቢ ዘቕረበቶ ልዕሊ ዘለዎ መካይን ተሰቒላ፡ ኩርባን ሩባን ትምህርቲ ሰውራ ነይሩ። ኣብ 9ይ ዙርያ ካድር ጕዕዞኦም ቀጸሉ። እንደገና ብእግሪ ነዊሕ 65 ምርኢታት ቀሊል ኣይነበረን። ቀያሕቲ ከይበለት ኣብቲ ሰጣሕ ለጥ ዝበለ ኣማኢት ናብ ቤት ትምህርቲ ካድር ምስ ከደ ምስቲ ዘጋጠመ ስዉእ ተኸስተ ጎይትኦም (ትሪሎ) ተጐዓዙ። ኣብ መወዳእታ መካይን ኣብ ዕንባ ምርኢቶም ኣብ ህዝቢ ከቕርቡ ካብ ኪሎሚተራት ዝርጋሕ ሰጣሕ ጎላጉል ብርቱዕ ኲናት ባጽዕ ከቲቱ ኣብ 1978 ብጅግንነት ዝርከበሉ ቦታ ከባቢ መረብ በጽሑ። ድሕሪ ዝጅምሩ፡ ኣብ ጎቦታት ደምበላስ እትርከብ ሱዳን ነቲ ካትራመ ዝተለበጠ ጽርግያታት እናተዋግአ ንሃገሩን ህዝቡን በጃ ዝሓለፈ ኣስታት ዓመት ዝኸውን ግዜ ድማ፡ ንፈለማ ደምበ ክሳድ ክሳብ ርሑቕ መሬት እናኣማረጸት ነቲ ኣብ ውሽጢ ሱዳን ዝነብር ጅግና’ዩ። እዋን መኪና ተዋሂበቶም ብሽላሎ ገይሮም ደንካልያ፡ ባዳን ኢንገልን ንተቐማጦ ስደተኛ ኤርትራዊ ምርኢት ከተቐርብ ናብ ተሰነይ ኣምርሑ። እቲ ግዜ ኣብ 1984 ደሴታት ሓሬና ኣብ ገልዓሎ፡ ባና ኣስመራ እስማዒል መሓመድ (ወዲ መሓመድ) ኣብ እዩ። ተሰነይ ሓራ ወጺኣ ኣብ ትሕቲ 1974 ካብ ኣፍዓበት ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ቍጽር ህ.ግ. ነበረት። ዘማች ካብ በቕሊ ዝተጸንበረን ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ድማ፡ ከም ወሪዱ ኣብ መኪና ምስ ተሰቕለ ሩፍታ ኣላዪ ወይ ኣቦ ናይቶም ብፊተውራሪ ዝፍለጡ ተሰመዖ። እቲ ብበቕሊ ዝኸዶ ኣዝዩ ነዊሕ ዓበይቲ ተመሃሮ ዝነበረ’ዩ። ወዲ መሓመድ ጕዕዞ ኣድኪሙዎ እዩ። ንበቕሉ ቻው ኢሉ ብኹሎም ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣፋነዋ። ፍቱውን ምስጉን ነበረ። ካብ ቀንዲ ባህርያቱ ስዉእ እስማዒል መሓመድ ቶምቦሳ ኣስመላሽ ሓደ ካብ ጕጅለ ምስቶም ዝመርሖም ፊተውራሪ ኰይኑ፡ ምጽዋት (ወዲ መሓመድ) ቀያሕቲ ዕንባ’ዩ። ኣብታ ብኣጋጣሚ ጓይላ፡ ዎሶሚያ፡ ቢብ ወዘተ’ዩ። መሰታ ናይቶም ብሩራዊ ኢዮቤል ምስራት ቤት ዓበይቲ ፊተውራሪ ስለ ዝነበረ ድማ፡ ነቶም ፊተውራሪ ትምህርቲ ሰውራ 201 ዝተገብረ በዓል ብዙሕ ኣይከብዶምን’ዩ። ኣብ 1978 ናብ 9ይ ዙርያ ዝወጸት መጽሔት ፊተውራሪ ካብ ዘስፈሮ፡ ካድር ምስ ከደ ምስቲ ኣብ ባጽዕ ዝካየድ ዝነበረ ርሱን እቲ ኣብ ድሕሪ መስመር ዝተገብረ ኲናት ከቲቱ ኣብ ባጽዕ ተሰዊኡ። ዑደት ናይታ ጕጅለ ባህልን ዘጋጠመ ሙዚቀኛታት ጉጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ መሰናኽላትን ገሊጹዎ ኣሎ። ቶምቦሳ ይብል ራህዋ ገብረሚካኤል፡ ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት “እታ ጉጅለ ባህሊ ኣብ ድሕሪ መስመር እናደጕሖም ካብ ኣፍንጫ ጸላኢ ኣብ ከላ፡ ኣብዚ’ውን ክንደይ መናእሰያት ዝተሰለፈት፡ ምስ ምቛም ቤት ትምህርቲ ሰውራ ድማ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ኣብ መሬት ኤርትራ ናይ ሒደት ኪሎሜተራት ርሕቀት በቲ ሰውራዊ ባህሊ ተጸልዮም ናብ ሜዳ ከም ኣላዪት ቈልዑ ኮይና፡ ናይ ኣደን መምህርን ጥራይ ዘይኰነ፡ ኣብ ውሽጢ መሬት ምርኢት ዘቕረቡላ ኣድግና፡ ኣብ ዶብ ዘይውጽኡ። ሓላፍነት ተሰኪማ፡ ነቶም ሕቚፊ ኣደኦም ከይጸገቡ ትግራይ ዝነበረ ኤርትራዊ’ውን ምርኢት ሱዳን ክሳብ ዓሊግድርን ታለታዓሸርን፡ ኣብ እምበርኣር ጕጅለ ባህሊ ቀያሕቲ ዕንባ ብሰንኪ መግዛእቲ ኣብታ ቤት ትምህርቲ ዝኣተዉ ኣቕሪባ’ያ። እዚ’ውን ምስቲ ምስ ወያኔ ማእከል ሱዳን ክሳብ ካርቱም፡ ፖርትሱዳን፡ ናይ ሱዳን ዑደታ ዛዚማ ናብ ሜዳ ምስ ህጻናት ብርህራሀ ትሕብሕብ ዝነበረት እያ። ራህዋ’ውን ስውእቲ ራህዋ ገ/ሚካኤል ዝነበረ ሓርፋፍ ዝምድና ሓደገኛ ነይሩ። መዓስከራት ስደኛታት ሱኪ ፈታሕ ተመልሰት፡ ነቲ ሃንቀው ትብሎ ዝነበረት ምስ ብዓል ትሪሎን ወዲ መሓመድን ናብ 9ይ ዙርያ ግን ንህዝብኻ ክትብል ንኹሉ ዘጋጥም ኣርሕማን ካልእን ተንቀሳቒሶም ናብ ህዝቢ ናብ ግንባራት ናይ ምውዛዕ ባህጋ ሰመረላ። ካድር ድሕሪ ምስታፍ ኣብ ውግእ ሰምሃር 1978 ኣብ ባጽዕ ብጅግንነት እናተዋግኣት መሰናኽል ጥሒሳ ኣብ ውሽጢ መሬት ዘቕረብዎ ምርኢታት እቲ ኻልእ ገድሊ ኣብ ድሮ ናይቲ ናይ መወዳእታ ብባሕሪ ዝተሰወኣት ሓርበኛ’ያ። ትግራይ ኣብ ዓድታት ታሕታይ ኣድያቦ ንናጽነት ምዃኑ’ዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 6 ምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላክ - ሳምራዊት መለስ 1. Position: HME Boilermaker VACANCY ANOUNCEMENT Department: Mining Bisha Mining Share Company is inviting aplicants for Number required: One (01) the folowing position for Bisha site project. Primary Purpose Position: Acountant • To execute al general “Boilermaker / Welding / Fabrication” work/repairs on HME within Department: FITS/Finance BMSC safe work policies at aceptable quality. Number Required: One (01) Esential functions: Primary Purpose • HME boilermaker fundamental duties include general inspections and repairing structural isues on various HME such as dump trucks, excavators, loaders etc. • Asisting Senior acountant and Analysts in • Responsible for welding, cuting, and shaping metal parts to ensure the machinery operates daily, wekly and monthly acounting activities eficiently and safely. as required. • Performs regular inspections, preventive maintenance, and emergency repairs to Esential Function minimize downtime and ensure compliance with safety standards. This role demands a • Asisting Senior Acountants and Analysts dep understanding of mining equipment, welding techniques, and the ability to work in chalenging environments. • Asist in preparing Reports • Responsible for selecting the corect grade of metal and welding wires for the corect • Maintain aset and project register aplication. • Asist in preparing GL acount reconciliations • • Drafting of various reports. Qualifications TASK DESCRIPTION EXPANDED TO CORE PERFORMANCE AREAS • Planing Degre or Diploma in Acounting / Finance • Implementation of the Plan Knowledge and Experience: • Report Writing & Data control Two Years or more experience in an acounting • Manage the operations teams environment. Unique requirements/other information • Candidate must be physicaly and medicaly fit. Knowledge of acounting principles and Acounting Qualifications: Knowledge and Experience Software is desirable. Technical Skils Behavioural Skils o Formal Trade Certificate for Boilermaker / o Minimum 5 years’ experience in Heavy Computer Literacy (MS Comunication welding Mining Equipment (HME) welding Ofice – Intermediate) (English and local Technical Schol Certificate maintenance with heavy metals. Mathematical Ability & language) Must be a holder of a drivers license o Experience in Line Boring machines and analytical skil Asertivenes & auto welder wil be advantageous. Atention to detail & confidentiality o Minimum 5 years’ experience on open pit Acounting Principles Interpersonal Relations mine sites. Problem solving skil & Ability to work towards o GET Aplications and management wil Financial Acumen strict deadlines be advantageous. Understanding of GAP, High level of acuracy Technical Skils Behavioral Skils IFRS & IAS Discretion & Integrity Mining HME Boilermaker & Welding Comunication (English) o o Compliance to acounting Experienced Integrity standards o Proficiency in various welding techniques o Prioritizing skils & multi-skiling (MIG, TIG, stick welding) Ability to work towards strict General Information and other requirements: o Competent in heavy metal welding procedures deadlines (Preheating etc.) High level of acuracy Salary: As per Company salary Proficiency in various cuting methods (oxy- o Self-motivation scale. acetylene, plasma cuting, Air Carbon) o Type of Contract: Indefinite Line boring experience is compulsory o Must be a team player Place of work: Bisha Competent in the reading of construction o Must be able to share knowledge and drawings skils with the national workforce. Aditional requirements for Nationals: Computer Literacy (MS Ofice – Having fulfiled his/her National Service obligation Intermediate) and provided evidence of release paper from the Problem solving skil Ministry of Defense. Atention to detail Present clearance paper from curent/last employer. General Information and other requirements: Testimonial documents to be atached (CV, work • Place of Work: Bisha. experience credentials, a copy of your National • Salary: As per Company salary scale. Identity Card etc.). • Type of Contract: Indefinite Only shortlisted aplicants wil be considered as Aditional requirements for Nationals: potential candidates for an interview. • Having fulfiled his/her National Service obligation and provide evidence of Aplication documents wil not be returned to the release paper from the Ministry of Defense. sender. • Present clearance paper from curent/last employer. Al aplications should be sent through the post • Testimonial documents to be atached (CV, work experience credentials, a copy ofice. of your National Identity Card etc.). • Only shortlisted aplicants wil be considered as potential candidates for an Deadline for aplication: 10 days from the day of interview. publication in the Newspaper. • Aplication documents wil not be returned to sender. Adres: Please mail your aplications to. • Al aplications should be sent through the post ofice. Bisha Mining Share Company, • Deadline for aplication: 10 days from the day of publication in the Newspaper. P. O. Box 4276 Adres: Please mail your aplications to:- Asmara, Eritrea Bisha Mining Share Company, Note to Eritrean aplicants: P. O. Box 4276 Asmara, Eritrea Please send a copy of your aplication to Note to Eritrean aplicants: 1.Aliens Employment permits Afairs, Please send a copy of your aplication to: P. O. Box 7940 1. Aliens Employment permits Afairs, Asmara, Eritrea. P. O. Box 7940 2.Mineral Resources Management Asmara, Eritrea. P. O. Box 272 2. Mineral Resources Management Asmara, Eritrea P. O. Box 272 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 “ዝቐሰምናዮ ስልጠና ብግብሪ ክንዓይየሉ ኢና” ወኪል ሰልጠንቲ ዳህላክ ነጋሲ ለውጢ ከምጽእ ዝኽእል ትምህርቲ ከም ከምኡ’ውን፡ ወጻኢታት ብምጉዳል ዝሓቘፈ ገሊጹ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እቶም ቊጽሪ ሰራሕተኛታት ንምቕናስ ስእሊ- የውሃንስ መብራህቱ ሰልጠንቲ ዝደለብዎ ፍልጠት ብዝያዳ ዝሕግዝ እዩ። ካልእ፡ እቲ ዘድሊ ንብረት ኣብ ባይታ እናሰርሑሉ ምስ ዝመጹ፡ ብዓይነትን ብዝሕን ምፍላጥ ወይ ምፍላይ ኣብ መፈጸምታ እቲ ድምር ውጽኢት እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ኣብቲ ስነ-ስርዓተ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ፡ ብምሕደራ ኣብ ሃገራዊ ዕማም ቀሊል ኣበርክቶ ከም መረቕታ ካብ ዝተላዕሉ ኣርእስታት ንብረት ዘሰልጠኖም ኣብ እተፈላለያ ዘይህልዎ ልዑል እምነት ከም ዘለዎም ድማ፡ ሜላታት ወይ ቴክኒክ ግቡእ ትካላት መንግስቲ ዝዓይዩ ሰራሕተኛታት ሓቢሩ። ወሲኹ፡ ንዝቐሰምዎ ስልጠና፡ ኣቀማምጣ መኽዘን እዩ። ኣብ መኽዘን ብሰሉስ 2 ታሕሳስ ኣመሪቑ። እቲ ብተግባር ከም ዝዓዩሉ ኣረጋጊጹ። ዝቕመጥ ንብረት ብዓቐን ወይ ቅርጺ፡ ብመለክዒ ኩባንያታት ኣፍረይቲ ምንቅስቓስ ብዝጥዕም ኣገባብ፡ ብክብደት ተሽከርከርቲ ዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ ስነኣቶ ግርማይ ኣብረሀ ካብኡ ብምቕጻል፡ ሰልጠንቲ ብዛዕባ ናይቲ ኣቕሓ፡ ብማእከላይ ቁመት ፍልጠታዊ ምሕደራ ንብረትን መቀያየሪ ዝቐሰምዎ ምህሮ በብተራ መግለጺ ሰራሕተኛታትን ካልእ መለክዒታትን ኣቝሑን ዘተኰረ ነይሩ። እቲ ስልጠና ኢንጅነር ታደሰ ሞሳዝጊ ኤርትራ፡ ኣስቤኮ፡ ቤት-ዕዮ ምህንድስና ኣቕሪቦም። ንገለ ውሑድ ካብቲ ዝቐረበ ክቕመጥ ከም ዘለዎ ተገሊጹ። ስለዚ፡ ብኽልሰ-ሓሳብን ግብርን ዝተሰነየ ቤት-ገርግሽ፡ ምሕዳር ዞባ ማእከልን ኣርእስታት ብኸፊሉ ምስ እንድህስ፡ መኽዘን ወይ ሸልፍ ምቕማጥ እዩ። ግቡእ ኣቀማምጣ መኽዘን ንብረት ኰይኑ፡ ካብ ሸውዓተ ትካላት መንግስቲ ኤሪ-ተልን ዝተዋጽኡ ኣስታት 19 ደቂ- TPM - ማለት ካብቲ ዝለዓለ ሓላፊ ነቶም ዘየድልዩና ንብረት ምጉሓፍ ካብን ናብን ንኽንቀሳቐስ ከም ዝሕግዝ ዝተዋጽኡ ሰልጠንቲ ተሳቲፎሞ። ኣንስትዮ ዝርከቦኦም 50 ሰራሕተኛታት ወይ ምውጋድ ማለት እዩ። ካልኣይ፡ ከምኡ’ውን፡ ብዙሕ ባጀት ካብ ከም ዝተሳተፍዎ ወሲኹ ጠቒሱ። እቶም እንጥቀመሎም ብግቡእ ከም ምብኻን ዘገላግል፡ ድሕነትን ውሕስነት ጋራጅ ዓንበርበብ፡ ኣብ እዋን ብረታዊ ኣድላይነቶም ኣብ ቅድሚት ምስራዕ ሰራሕተኛታት ዘረጋግጽ ከም ዝዀነ ቃልሲ ብ1984 ‘ዓንበርበብ’ ኣብ እቲ ዝተዋህበ ስልጠናታት ኣብ እዩ። ሳልሳይ፡ ንብረት፡ መሳርሒታትን ተሓቢሩ። ዝበሃል ቦታ’ዩ ተመስሪቱ። ድሕሪ ሸሞንተ ንኡስ ኣርእስታት ዘተኰረ ከባብን ብጽሬት ከምኡ ድማ፡ ብጽፈት ኣካያዲ ስራሕ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ናጽነት ኣብ 192 ዳግም ከም ትካል ኰይኑ፡ ንምሕዳራ ንብረት፡ Esential ወይ ኢንተርፕራዝ ከም ዝቘመ ሰነዳት ምሓዝ እዩ። ብተወሳኺ፡ ኣከዳድናን ኣቶ ግርማይ ኣብረሀ ብወገኑ፡ “ሰልጠንቲ for eficient parts management፡ ናይ’ቲ ትካል ይሕብሩ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ቁመናን ንስራሕ ዝውክል ክኸውን ኣብ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ረኺብኩሞ ካይዘን፡ ክፍልታት ቊጽር፡ part sup195 ዘድሊ ዓንቀጻት ብምንዳፍ ትካላዊ ይግባእ። ራብዓይ፡ ነቶም ልዒሎም ዘለኹም ስልጠና፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣብ ply logistics chain፡ ቍጽር ዝርዝራዊ ዝዀነ ኣሰራርሓ ብምውጣን፡ ደረጃኡ ዝተጠቕሱ ሰለስተ ነጥብታት ግድነት እትሰርሑሉ ትካል ዝጸናሕኩም ብሓደ ፍቕዲ (inventory control)፡ ፍልስፍና ዝሓለወ ብርካዊ ትካል ንምዃን በቒዑ። ብቐጻሊ ኣብ ቦታ ስራሕ ምትግባር ወገን፡ በቲ ኻልእ ከኣ ኣብ ልዕሊ 5sን TPMን ዘጠቓል ከም ዝነበረ ኣቶ በዚ ከኣ ወግዓዊ ስሙ ዓንበርበብ ሼር እዩ። ሓሙሻይ፡ እቲ ኣሰራርሓ ሕጋውን ዝጸንሓኩም ውልቃዊ ፍልጠት ካምፓኒ ተባሂሉ ክጽዋዕ ጀሚሩ። ካብዚ ሰሎሙን ኣስዒቡ ገሊጹ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኣቶ ሰሎሞን ነጋሽ ግድነታውን ምዃኑ ምግንዛብ ኰይኑ፡ መላእታ እዩ። ከም ዝፍለጥ፡ ውልቃዊ ካልእ እዋናት ካብ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ቀጺሉ’ውን፡ ኣብ 196 ምስ ዓርሞሽ ቀጻልነቶም ምርግጋጽ ዝብሉ ነጥብታት ፍልጠትን ክእለትን ኣብ መዓላ እንተ ትካል መፍረ መኪና ‘ቶዮታ’ ስምዕ ወጻኢ ዝተዋህበ ስልጠናታት Apropri- ክሳብ እቲ ዝተሓተ ኣባል ቤት-ዕዮ ዝሓቘፉ እዮም። ውዒሉ፡ ክልተ ረብሓታት ኣለዎ። እቲ ate Technology ማለት ተክኒክ ጥራይ ዝሳተፍዎ ናይ ዕቃበ ንብረት መሳርሒ ብምኽታም፡ ወግዓዊ ወኪል ኣብ ኤርትራ ቐዳማይ፡ ሃብቲ ሃገር ክኸውን እንከሎ፡ ክኸውን ክኢሉ። ብዘካይ’ዚ፡ ኣብ 198 ዘይኰነ እንተላይ ምሕደራ ንብረትን ቤት- ኰይኑ፡ ውጽኢታውነት ንምርግጋጽ ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ብዛዕባ ቍጽር ካልኣይ ከኣ ውልቃዊ ሃብቲ እዩ። ምስ ዓበይቲ ትካላት ኮማትሱን (KOM- ዕዮታትን ናብ ሕብረተ-ሰብ ንምትሕልላፍ ዘገልግል ኣሰራርሓ ምዃኑ ተገሊጹ። ዝርዝራዊ ፍቕዲ (inventory control) ክንዲ ዝዀነ፡ ሃብቲ ሃገር ማለት ኣብቲ ATSU) ያምሃን (YAMAHA) ስምዕ ተዋፊርኩምሉ ዘለኹም ዕዮ ምቕሉል ብምፍጻም ወግዓዊ ወኪል ኣብ ሃገርና ተራ ክህልዎ እንከሎ፡ ካልእ ናይ ክኸውን በቒዑ። እዚ ትካል ኣብ እዋን ውልቅኹም ትካል ምስ እትኸፍቱ ከኣ ሓርነታዊ ቃልሲ ኣብ ሓራ መሬት ኣኽሳቢ ትካል ክትውንኑ ትኽእሉ። ተመስሪቱ፡ ኣብ መዳይ መጐዓዝያ ድማ ዝለዓለ ኣበርክቶ ነይሩዎ። ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ፡ ብግስ ካብ ዝብል ኣትሒዙ ዝሓንጸጾን ዘተግብሮ ድሕሪ ናጽነት’ውን እንተዀነ፡ ምስ ዘሎን ተልእኾ Apropriate Technoloዓበይቲ ኣህጉራውያን ትካላት ውዕላት gy ንሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ንምትሕልላፍ ብምኽታም፡ ኣብ መሸጣ መካይን እዩ። Apropriate Technology ማለት ሞተር ሳይክልን፡ መሸጣ መቀያየሪ ተክኒክ ጥራይ ዘይኰነ እንተላይ ምሕዳራ ኣቝሑ፡ ጽገና መካይን ሞተር ሳይክልን ንብረትን ቤት-ዕዮታትን ዘጠቓለ እዩ። ይነጥፍ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ሞያዊ ዓቕሚ ካብዚ ብምብጋስ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ሰብ ንምብራኽ በብእዋኑ እተፈላለየ ብዙሕ ሰሪሑሉ እዩ። እዚ ሎሚ ዝካየድ ስልጠናታት ብምውዳብ፡ ብፍላይ ዘሎ ስነ-ስርዓት መረቕታ እውን ኣካሉ መንእሰያት ሞያዊ ብቕዓት ንኽዓጥቑ ወይ መቐጸልታኡ ኰይኑ፡ ብድሕሪ ብትግሃት ዝሰርሕ ዘሎ ትካል እዩ። ሕጂ’ውን ክቕጽል እዩ” ብምባል ክንዲ ዝዀነ ድማ’ዩ፡ ከም መቐጻልታ መግለጺኡ ዛዚሙ። ብቐጻሊ ዝሰርዖም ስልጠናታት፡ ነቶም ንኽልተ ሳምንቲ ብእተፈላለየ ዓውዲ ቀንዲ ተልእኾ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ፡ ዘሰልጠኖም ኣብ ነንበይኑ ትካላት ዝዓዩ ከም ወግዓዊ ወኪል ቶዮታ፡ ኮማትሱን ዓሊሙ ከም ዝተኻየደ ብምሕባር፡ እዚ ብዘይካ’ዚ፡ 5s ሓደ ኣሃዱ ናይ ካይዘን ዝገልጽ መግለጺ እውን፡ ብተመረቕቲ ሰራሕተኛታት ንምራቕ ዝበቐዐ። ያምሃን ከም ምዃኑ መጠን ኣብ ሃገርና ድማ ከም ሃገራዊ ኩባንያ ኣብ ህንጸት ኰይኑ፡ ንኣፍራይነት ይዅን ብሉጽነት ቀሪቡ ነይሩ። ኣብ መኽዘን ዝቕመጥ ዝተፈላለዩ ፍርያት ምጻእን ምሻጥን ሃገር እጃሙ ንምብርካት ኣተኲሩ ከም ኣገዳሲ ምዃኑ ብሰልጠንቲ ተሓቢሩ። ንብረት ብኸመይ ኣገባብ ክቕመጥ ኣብቲ ስነ-ስርዓት መረቕታ ሓላፊ እዩ። ካልእ፡ ውጽኢታዊ፡ ኣተኣማን ዝሰርሕ ኣብሪሁ። ቀጺሉ፡ ንሓይሊ ባሕሪ ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታት ይዅን ኣለዎ? ንዓማዊል ዘድልዩ ንብረት ክፍሊ መቀያየሪ ኣቝሑ ዓንበርበብ ሼር ኣዕጋብን ናይ ድሕረ መሸጣ ጽገና ትካል ኣብ ገደም፡ ንኩባንያ ህንጻ ሰገን ኣብ ህይወት ድማ ክዝውተር ዘለዎ ኣካይዳ ብኸመይ ኣብ እዋኖም ክርከቡ ኣለዎም? ካምፓኒ ኣቶ ሰሎሞን ነጋሽ ኣብ ዘስመዖ ቶዮታ፡ ኮማትሱን ያምሃን ምርግጋጽ ቤት-ገርግሽ ከምኡ’ውን ንሓይሊ ባሕሪ እዩ። ዝርዝራት 5s ምስ እንጠቅስ፡ ዝብሉ ካልኦት ነጥብታት ዘጠቓል እዩ። ናይ መኽፈቲ ቃል፡ ነቲ ብካሪክለም እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ንዝተፈላለያ ዝውክለን ኣብ ደንጎሎ ዝተፈላለየ ስልጠናታት ከም ቀዳማይ ዘድልየካን ዘየድልየካን ንብረት ብመንጽሩ፡ ብኸመይ ኣታዊታት ትካላት ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ዝውክለን ትካላት ኣገልግሎት ምሃብ እዩ። ማዕረዝተዋህበ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ውሽጢ ትካል ምማይ እዩ። ነቶም ኣብታ ግዜ ይዓቢ ምግንዛብ እዩ። ቀንዲ ዕላማ ናይ’ዚ፡ ኩባንያታት ዝተወደበ ስልጠና ክከታተሉ ማዕረ’ዚ፡ ራእይ ናይ’ቲ ካምፓኒ ድማ፡ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ’ውን ክወሃብ እንጥቀመሎም ምቕራብ ክኸውን ኣብ መኽዘን ንብረት ንምውሓድ ድሕሪ ምጽናሕ ንመረቕታ ዝበጽሑ ከም ሃገራዊ ትካል መጠን ኣፍራዪ፡ ከም ዝጸንሐ ኣብሪሁ። ንሱ ኣስዒቡ፡ እንከሎ፡ ነቶም ዘየድልዩና ከኣ ኣብ ሰልጠንቲ “እንቋዕ ሓጐሰኩም” ብምባል፡ ብቑዕን ብዓል-ሞያን ዝዀነ መንእሰይ “እዚ ካምፓኒ ነቲ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ዓንበርበብ ሼር ካምፓኒ ንኣባላት ዝውክለን ምልማል እዩ። ብተወሳኺ፡ ኣታዊታቱ ምዕባለ ኣብ ሃገርና ንዝርከባ ትካላት ኩባንያታት ከምኡ’ውን፡ ንዝተፈላለያ ንምዕባይ ኣብ ቀረባ እዋን ደረጅኡ ንምትሕልላፍ ወትሩ ማዕጾኡ ርሑው ትካላት በብግዜኡ ስልጠናታት ክህብ ዝሓለወ ሰፊሕ ትካል ንምስራት እዩ” ክብል ድልውነቱ ኣረጋጊጹ። ከም ዝጸንሐ ኣፍሊጡ። እቲ ክወሃብ መደብ ሓንጺጹ ይርከብ። ብዘይካ’ዚ፡ ዝቐነየ ስልጠና ብዓይነቱ ፍሉይ ዝዀነ ዝርገሐኡ ንምስፋሕ ኣብ ዞባ ማእከል ብድሕሪ’ዚ፡ ወኪል ተመረቕቲ ምሕደራ መቀያየሪ ኣቑሑት ጥራይ ጥራይ ተሓጺሩ ዝጸንሐ ኣገልግሎት፡ ኢንጅነር ታደሰ ሞሳዝጊ ብወገኑ ኣብ ዘይኰነ፡ እንተላይ ብዛዕባ ፍልስፍና ናብ ምሉእ ሃገር ብምስፋሕ ተወሰኽቲ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ስልጠና ኣብ ምሕደራ ካይዘን፡ 5S፡ TPM ኮታስ ብዛዕባ ሓፈሻዊ ጨንፈራት ንምስራት መደብ ኣለዎ። ንብረት፡ ዕድጊን ሓፈሻዊ ምቅይያር ምሕደራ ንብረት ከም ዘጠቓል ገሊጹ። ከምኡ’ውን፡ ምስ ዓውዲ ኣውቶሞቲቭ ንብረት መካይን ዘተኰረ ኰይኑ፡ እቲ ኣብቲ ስልጠና ካብ ህዝባዊ መጐዓዝያ ዝተኣሳሰሩ ኣፍረይቲ ትካላት ምህዞን ዝተዋህበ ትምህርቲ ኣብ ዝሰርሑሉ ከተማታት፡ ሳዋ ኩባንያ ህንጻ፡ ፖሊስ ሰንዓን ምስራት እዩ።


ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.84 7 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 ስፖርት ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሮናልዶን ካፉን ብዛዕባ ነይማር . . . ዕጫ ዋንጫ ዓለም 2026 ወዲቑ ዕጫ ዋንጫ ዓለም ደቂ ተባዕትዮ 2026፡ ወከፍ ሸሞንተ ምድባት ዝነበራ ጋንታት ሳልሳይ ደረጃ ዝሓዛ ሃገራት፡ እተን ዝለዓለ ናይ ቅድም ከዋኽብቲ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ዋና ከተማ ኣመሪካ - ንሓድሕደን ሰለስተ ግጥማት ድሕሪ ነጥቢ ዘለወን ሸሞንተ ሃገራት ናብ ዝቕጽል ተጻወትቲ ሃገራዊት ጋንታ ዋሺንግተን ዲሲ ወዲቑ። ምክያድ፡ ክልተ ቀዳሞት ናብ ዙር 16 መድረኽ ክሓልፋ እየን። ኣቐዲሙ ናይ ብራዚል ሮናልዶን ካፉን፡ እዚ ተበሃጊ ዓለምለኻዊ ውድር ኵዕሶ ይሓልፋ ምንባረን ይፍለጥ። ኣውዲቕኻ ምሕላፍ ዙር 16 ዝበሃል ብዛዕባ ህሉው ብቕዓት ወዲ እግሪ፡ ኣብቲ ናይ 96 ዓመታት ጉዕዞኡ፡ ኣብዚ ናይ 2026 መሰናድኦ ግና፡ ዝነበራ ከኣ 32 ክኸውን እዩ። ብምቕጻል፡ ሃገሮም - ነይማር ጁንየር ተሳተፍቲ ሃገራት ንፈለማ ግዜኡ ካብ 32 ምስ ምውሳኽ 16 ሃገራውያን ጋንታት፡ ብኣውዲቕካ ምሕላፍ ናብ ዙር 16፡ ርብዒ ዝተፈላለየ ሓሳብ ሂቦም። ሃገራት ናብ 48 ክብ ኢሉ ክሰላሰል እዩ። ፍልይ ዝበለ መስርሕ ክሓልፋን ሓንቲ ፍጻመን ፍርቂ ፍጻመን ሓሊፈን ከኣ፡ ኣብዚ እዋን ካብ ኤውሮጳ ብዘይካ’ዚ፡ ንፈለማ ግዜኡ እዩ ኣብ ሰለስተ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ተወሲኻን ክልተ ኣብ መዛዘሚ ክበጽሓ እየን። ወጺኡ ኣብ ናይ ሃገሩ ክለብ ሃገራት ክካየድ - ኣብ ሕቡራት መንግስታት ትርከብ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ምድብ፡ ኣቐዲመን ናብ ፍጻመ (እንተላይ ሳንቶስ ዝጻወት ዘሎ ነይማር፡ ኣመሪካ፡ ካናዳን መክሲኮን። ንሓድሕደን ሰለስተ ግጥማት ድሕሪ ንደረጃ) ዝበጽሓ ዝነበራ ክልተ ጋንታት፡ ሰሪ ተደጋሚ መጉዳእቲ ብዝሒ ሃገራውያን ጋንታት ናብ ምክያድ፡ ካብ ነፍሲ ወከፍ 12 ምድብ ብድምር ሸውዓተ ግጥማት ጥራይ እየን ብርክት ዝበሉ ግጥማት ክእለ 48 ክብ ብምባሉ ከኣ፡ እቲ ኣብ ሸሞንተ ክልተ ቀዳሞት ብቐጥታ ብምሕላፍ 24 ዘካዪዳ ነይረን። ሕጂ ግን ናብ ሸሞንተ ተቐሲቡ ይርከብ። መጻኢኡ ምድብ ዝነበረ፡ 12 ምድብ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ሃገራውያን ጋንታት ናብ ካልኣይ ዙር ግጥማት ክብ ኢሉ ኣሎ። ብሓፈሻ ብዝሒ ኣብታ ንዋንጫ ዓለም 2026 ውድር፡ ኣብ 198 ናብ 32 ሃገራውት ክሓልፋ እየን። እዚ ብዝሒ ንኣውዲቕኻ ግጥማት ከኣ፡ ካብ 64 ናብ 104 ክብ ኢሉ እትዳሎ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ ክብ ምስ በለ ክሳብ 202፡ ካብ ነፍሲ ምሕላፍ ስለዘይጥዕም ድማ፡ ካብተን 12 ኣሎ። ብራዚል’ውን፡ ኣዛረቢ ኮይኑ ፕረዚንደት ኵዕሶ እግሪ ዓለም ማለት ይርከብ። ሮናልዶን ካፉን፡ ኣብቲ ዋንጫ ዓለም 202 ዘልዓልሉ እዋን ምድብ 1 ምድብ 2 ምድብ 3 መክሲኮ ካናዳ ብራዚል ፊፋ ዝኾነ ጂያኒ ኢንፋንቲኖ፡ “እዚ እቲ ብተዳጋሚ መጉዳእቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ቀጠር ሞሮኮ ገሊጹ ኣሎ። ዝዓበየ ዋንጫ ዓለም ክኸውን እዩ፣ ዝዓበየ ዝሳቐ ነይማር፡ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ-ሰለስተ ደቡብ ኮርያ ስዊዘርላንድ ሀይቲ ካፉ፡ “ኣብ ዝሓለፉ 15 ዓመታት፡ ነይማር ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ስኮትላንድ ፍጻመ ግጥም ኵዕሶ እግሪ” ክብል ንዕብየቱ ግጥማት ክለቡ፡ ቁመናኡ ኣዝዩ ተመሓይሹ መዳርግቲ ዘይርከቦ ኮኾብ ብራዚል ኮይኑ’ዩ ገሊጽዎ። ምህላዉ ኣርእዩ እዩ። ብፍላይ ዝሓለፈ ሓሙስ ምድብ 4 ምድብ 5 ምድብ 6 ቀጺሉ። ዓቢ ሓላፍነትን ትጽቢትን ኣብ ኣመሪካ ጀርመን ሆላንድ በዚ ኮይኑ በቲ፡ ቅድሚ’ዚ ናይ ቅድሚ ንጁቨንቱደ ዝተባህለት ክለብ 3ብ0 ኣብ ፓራጓይ ኩራሳኦ ጃፓን ትማሊ ዕጫ፡ ምሕላፈን ዘረጋገጻ ሃገራውያን ዝሰዓርሉ ጸወታ ንኩለን ሸቶታት ብምዝጋብ እንግደዐኡ ከኣ ተሰኪሙ። እንተኾነ፡ ሓደ ኣውስትራልያ ኣይቮሪኮስት ቱኒዝያ ተጻዋታይ ንበይኑ ዋንጫ ዓለም ኣየዕትረካን ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ኤኻዶር ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ጋንታት 42 እየን። እቲ ተሪፉ ዘሎ ሃትሪክ ሰሪሑ፣ ንክለቡ ካብ ዝነበረቶ ናይ ሽዱሽተ ኮታ ከኣ፡ ዝመጽእ ወርሒ መጋቢት ምውራድ ሓደጋ ድማ ኣገላጊልዋ። እዩ። ኣብዚ እዋን’ውን እንተኾነ ኩሉ ተስፋና ምድብ 7 ምድብ 8 ምድብ 9 ኣብኡ ምግባር፡ ከቢድ እዩ፣ ምኽንያቱ፡ ናይ ክልተ እግሪ መጻረዪ ጸወታ (ፕለይ-ኦፍ) ነይማር፡ ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ዕቑድ፡ እቲ ቤልጁም ስጻኛ ፈረንሳ ግብጺ ኬብ ቨርደ ስፔጋል ዝተዓወታ ሃገራት ክመልአኦ እየን። እተን ዝያዳ ቆላሕታ ዝወሃቦን ኣዝያ ኣገዳሲን ንሰለስተ ግጥማት ብተኸታሊ እኳ ክጻወት ኢራን ሱዑዲ ዓረብ ኖርወይ ስለዘይከኣለ” ኢሉ። ንዋንጫ ዓለም ሓሊፈን ዘለዋ ሃገራት ከኣ፡ ተጻዋታይ ብራዚል እዩ። ኣብ ሃገሮም ኣብ ኒው ዚላንድ ኡራጎይ ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ብኣጋኡ መጋጥምተን ፈሊጠን ኣለዋ። ዝተኻየደ ዋንጫ ዓለም 2014፡ ኣብ ርብዒ ብኣንጻሩ፡ ኣብ ፍጻመ ጸወታ 202 ብራዚል ምድብ 10 ምድብ 1 ምድብ 12 ንጀርመን 2ብ0 ስዒራ፡ ዋንጫ ከተልዕል እዚ ንፈለማ ግዜ ኣብ ሰለስተ ሃገራት ፍጻመ ኣንጻር ኮሎምብያ ከቢድ ናይ ሕቖ ኣርጀንቲና ፖርቱጋል እንግሊዝ እንከላ፡ ንኽልተአን ዘመዝገበን ሮናልዶ፡ ኣልጀርያ ኡዘፕኪስታን ኩሮኤሽያ ዝካየድ ዋንጫ ዓለም 2026፡ 1 ሰነ ጀሚሩ መጉዳእቲ ገጢምዎ እምበር፡ ክሳብ’ቲ ዝለዓለ ኦስትሪያ ኮሎምቢያ ጋና ሕጂ’ውን እንተኾነ ኣብ ልዕሊ ነይማር ምሉእ 19 ሓምለ ክዛዘም መደብ ተታሒዙ ኣሎ። ደረጃ ከብጽሓ ዘኽእሎ ብሉጽ ዓቕሚ ጆርዳን ዕውትቲ መጻረዪ ጸወታ ፓናማ እምነት ከምዘለዎ ገሊጹ። “ነይማር፡ ኣዝዩ ነይርዎም እዩ። ኣብቲ እዋን ብማህረምቲ እዚ ኣገዳሲ ተጻዋታይ እዩ ንብራዚል - ክንዳኡ ፖጋቻ፡ ብሉጽ ተቐዳማይ ዓለም 2025 ተባሂሉ ተጻዋታይ ኣዝያ ዝተሃስየት ብራዚል፡ ኣብ ዝኸውን የለን።” ዝበለ ሮናልዶ፡ ነይማር ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ብጀርመን 7ብ1 ተሳዒራ፣ ኣብ ልክዕ መስመር ምህላዉ ከም ዝኣምን ገሊጹ። ናይ ደረጃ ከኣ፡ ብሆላንድ ተረቲዓ ራብዐይቲ ስሎቬንያዊ ተቐዳማይ ብሽክለታ - ኣልበርቶ ኮንታዶር እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ዓላሚ እዛ ምውደኣ ይዝከር። ነይማር፡ ኣብ ኦሎምፒካ ታደይ ፖጋቻ፡ ዓርቢ ምሸት፡ ንብሉጽ እዩ። ጋንታ ካርሎ ኣንቸሎቲ፡ ብዛዕባ ነይማር ኣብ 2016፡ ንሃገሩ መሪሑ ወርቂ መዳልያ ኣምጺኡ ወዲ ተባዕታይ ተቐዳማይ ዓለም 2025 ፖጋቻ፡ ኣብቲ ዝተሓተሉ፡ “ብራዚል ምስ ነይማር፡ ወይ እዩ። ብተኸታሊ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2018ን ዝዕደል ሽልማት ‘ቨሎ ዲ’ኦር’ ዓቲሩ። ምሸት ሽልማት ‘ኢዲ ብዘይ ነይማር ክንሓስብ ኣለና። ውድር ሰነ 202ን እዋን፡ እቲ መሪሕ ተጻዋታይ ንሱ እዩ ፖጋቻ፡ ኣብዛ ዓመት ንዙር ፈረንሳ መርክስ’ እውን እዩ፣ ገና ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ኢና ዘለና። ኣነ ነይሩ። ክዕወተሉ እንከሎ፡ ሻምፕዮን ኤውሮጳን ተዓዊቱ እዩ - ኣብ ከኣ፡ ኣብ ግንቦት እየ ክመርጽ። ስለዚ ነይማር ይዂን እምበር፡ ሓደ እዋን ካብቶም ዓለም’ውን ክኸውን በቒዑ። እዚ ናይ ሓደ መዓልቲ ጽቡቕ እንተሃሊዩን ዝግብኦ እንተኾይኑን ዝበለጹ ተጻወትቲ ዓለም ዝነበረ እዚ ወዲ 3 ወዲ 27 ዓመት ጐብለል ተቐዳማይ፡ ውድር ብዝነበሮ ክጻወት እዩ። እንተ ኣነ ንዝኾነ ሰብ ዕዳ የብለን፡ ዓመት ኣጣቃዓይ፡ ኣብዚ እዋን ብመጉዳእትን ንሰለስተ ናይ ሞኑመንት (ክላሲክ ኮይኖም ጸብለልታ። ” ኢሉ። እዚ ኢጣልያዊ፡ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ምኽንያትን፡ ቁመናኡ ብዕብየቶም ሓሙሽተ ንበይኖም ዝጽውዑ) ብዘይካ’ዚ፡ ንነይማርን ቪንስየስን ኣብዛ ጋንታ ክምረጹ ከምቲ ናይ ቀደሙ ከምዘየለ ይግለጽ። ብራዚል ውድራት ሎምባርዲያ፡ ሌዥ ባስቶን ኣብ ናይ ደቂ እንተኾይኖም 10 ሚእታዊት ኣብ ብቕዓት ዋንጫ ዓለም ኣብ 202 ከተልዕል እንከላ ሌዥን ስትራዳ ብያንክን ተዓዊቱሎም። ኣንስትዮ ፈረንሳዊት ክህልዉ ከም ዘድሊ ገሊጹ ነይሩ። ሓለቓኣ ዝነበረ ካፉ ብዛዕባ ነይማር ስክፍታኡ ብሓፈሻ ኣብዚ ዓመት 17 ናይ መድረኽ ተቐዳሚት ፓውሊን ዓወታት ኣመዝጊቡ። ፈራድ-ፕረቮት “ንጓርድዮል፡ ከም ተመን እምበር ከም እዚ ተቐዳማይ ዩ.ኤይ.ኢ ኢማራትስ፡ ‘ብልጽቲ’ ተሰምያ። ነዚ ዓሚ’ውን ዝተዓወተሉ ሽልማት ሰብ ኣይርእዮን እየ” ቶረ ወሲኽካ ንሳልሳይ ግዜኡ’ዩ ሽልማት “ቨሎ ፖቸቲኖ፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ዲኦር” ዓቲሩ። በዚ ከኣ፡ ምስ ክሪስቶፈር ኣይቮሪያዊ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማን ሲቲ ኣብ 2016፡ ጓርድዮላ ናብ ማን ሲቲ ድሕሪ ፍሩም ተመዓራሪዩ ኣሎ። ብኣርባዕተ - ያ ቶረ፡ ዓላሚኡ ንዝነበረ ፐፕ ጓርድዮላ ምጻኡ ከኣ፡ ቶረ ኣብታ ጋንታ ብምንባሩ ክምለስ ከም ዝደሊ ገሊጹ ዓወታት መራሒ ዘሎ ግን ስጳኛዊ ‘ተመን’ ክብል ገሊጽዎ። ደጊሞም ተራኺቦም። ኣብ ግንቦት 2018 ግና፡ ጓርድዮላ፡ ኣብ 208 መዝነት ምዕላም ወሳኒ ተጻዋታይ ሲቲ ዝነበረ ቶረ ካብታ ክለብ ናይ ቅድም ዓላሚ እንግሊዛዊት ክለብ ቶተንሃም - ማውሪሺዮ ፖቸቲኖ፡ ናብ ፕሪመር ሊግ ባርሴሎና ድሕሪ ምሓዙ፡ ኣብ 2010 ንሰርጂዮ ተፋንዩ። ወኪል ቶረ ዝነበረ ዲሚትሪ ሰሉክ፡ መደብ ጸወታ ክምለስ ከም ዝደሊ ገሊጹ። ቡስኬት ካብ ካልአይቲ ክለብ ባርሴሎና (ቢ) ዋላ’ኳ ድሒሩ ይቕሬታ እንተሓተሉ፡ ኣብ ፖቸቲኖ፡ ንቶተንሃም ሒዙ ኣብ 2019 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ኣብ ፍጻመ በጺሑ እኳ ኣምጺኡ፡ ምእንቲ ዕድል ክረክብ ኢሉ፡ ኣብ ኣተሓሕዛ እቲ ተጻዋታይ ንጓርድዮላ ዝነቅፍ እንተነበረ፡ ብሊቨርፑል ምስዓሩ ይዝከር። እዋኑ ጸላዊ ተጻዋታይ ንዝነበረ ያ ቶረ ከም ብቓልዕ ተዛሪቡ ነይሩ። ሎሚ ፖቸቲኖ፡ ወላ’ኳ ኣብዚ እዋን ንሃገራዊት ጋንታ ደቂ ተባዕትዮ ኣመሪካ ኣብ ምዕላም ዝሸጦ ይዝከር። ቶረ’ውን፡ ወላ’ኳ ኣብቲ ግዜ ቂም ሒዙ ፕሪመር ሊግ መበል 15 ሰሙን ሕጉስ ከምዘሎ እንተገለጸ፡ “ፕሪመር ሊግ፡ ዝበለጸ ኣብ ዓለም እዩ። ብልክዕ ይናፍቖ እየ። ሓደ ዝወጸ ኣይምሰል፡ ኣብዚ ብራይቶን - ዌስት ሃም 5፡0 ድ.ቀ መዓልቲ ክምለሶ ኩሉ ግዜ እዩ ዝሓስብ። ክምለስ ድማ እየ ዝደሊ፡” ኢሉ። እዋን’ዚ ግና፡ “ንጓርድዮላ፡ ፉልሃም - ክሪስታል ፓላስ 7፡30 ድ.ቀ ከም ተመን እምበር ላ’ሊጋ መበል 16 ሰሙን ብራዚልን ፈረንሳን ኣብ ናይ ምሕዝነት ጸወታ . . . ከም ሰብ ኣይርእዮን ሪያል ማድሪድ - ሰልታ ቪጎ 1፡0 ድ.ቀ እየ” ክብል፡ ብዙሕ ከም ሰሪ’ኣ መበል 14 ሰሙን ዘጉሃዮ ተዛሪቡ። በዓልቲ ናፖሊ - ጁቬንቱስ 10፡45 ድ.ቀ ዓበይቲን ዕዉታት ዋንጫ ዓለም ዝኾና ሃገራውያን ጋንታት ብራዚልን ፈረንሳን፡ ኣብ ቤት ቶረ’ውን ብግደኣ ሰኑይ ወርሒ መጋቢት ኣብ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ክራኸባ እየን። ነቲ ስጳኛዊ ዓላሚ ፕሪመር ሊግ መበል 15 ሰሙን በዚ ከኣ፡ ኣብ ሪያል ማድሪድ ደቂ ጋንታኡ ዝኾነ ብራዚላውያን ቪንስየስ፡ ሮድሪን ‘ተንኮለኛ’ዩ’ ክትብል ዎልቨስ - ማን ዩናይትድ 1፡0 ድ.ቀ ሚልታኦን፡ ኣንጻር ፈረንሳውያን ናይ ምባፐ፡ ካማቪንጋን ቾመኒን ክራኸቡ እዮም። ምግላጻ ይንገር። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ዓይገት ቁ.ገዛ 214 ከባቢ ፖስጣ ዕዳጋ ዓርቢ ፋርማሲ ኖቫ 07/12/2025 ጎደና ናቅፋ ቁ.18-20፡ ፊት ከረን ሆቴል 07120574 ፋርማሲ ሰንትራል ጎደና ዓዲ ኣበይቶ ቁ.315፡ ከባቢ ቤተ ክርስትያን ኣቡነ ኣረጋዊ 120730 ፋርማሲ ማይ ተመናይ ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 08370134


መበል 35 ዓመት ቁ.85 ሰሉስ 9 ታሕሳስ 2025 ገጻት 12 ዋጋ 2.0 ናቕፋ ገጽ 3 ገጽ 4 ገጽ 5 ገጽ 9 ገጽ 1 ናበይ ኢና? ጥዕና ኣእምሮና ብኸመይ ንዕቅቦ፧ ንነብስኻ ምሳል ኣትለቲክስ - ሻምፕዮን ክለባትን ልዕለት ንኡሳን ዞባታትን . . .