ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ናይዚ ዓምዲ፡ ኣብዚ እዋን ተክኖሎጂ ኣብ ምቕዳሕ ወይ’ውን ሕጋዊ ኣይኮነን ብዝበሃል ኣገባብ ኣብ ረብሓኣ ኣብ ምውዓል ትፍለጥን ትሕመን ሃገር ቻይና ምዃና ተመልኪቱ ነይሩ። እንተኾነ እዚ ባህሪ ቻይና ዝጀመረቶ ከምዘይኮነ መረዳእታ ንምፍጣር፡ እዘን ሎሚ ብተክኖሎጂ ጸብለልታ ዘለወን፡ ብቐንዱ ከኣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ እግሪ ኣብ ትተኽለሉ ዝነበረት እዋን ነቲ እንኮን ብሉጽን ናይ ማእለማ ተክኖሎጂ ካብ እንግሊዝ ንምቕዳሕን ንምውናንን ሕጋዊ ዘይኮነ ዝተፈላለየ ብልሓት ከምዝተጠቕመት ተገሊጹ ይርከብ። እዚ ታሪኻዊ ድሕረባይታ ተረሲዑ ድማ ቻይና ምቕዳሕ እንተዘይኮኑ ናይ ምምሃዝ ዓቕምን ግዳሰን ከምዘይብላ ዘመልክት መግለጺ ምዕራባውያን’ውን ተመልኪቱ ነይሩ። እቲ ክዉን ሓቂ ግና ከምኡ ድዩ? ዝተራእየ ዕብየት ግና ዝቐልጠፈን ዝተዓጻጸፈን እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ውሽጢ 10 ዓመት፡ ኣብ ቻይና ዝተዋህበ ናይ ሳልሳይ ዲግሪ ማዕርግ (ዶክትረይት) ብ 146 ሚእታዊት ዕብየት ከርኢ እንከሎ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ግና ናይ 55 ሚኢታዊት ዕብየት እዩ ኣርእዩ። ቻይና ብዝሒ ናይቲ ትህቦ ማዕርጋት ትምህርቲ ንምዕባይ ብዝሒ ዘለዎ ናይ ማህደረ-ትምህርቲ (ስኮላርሽፕ) ዕድላት ከምትህብ ይፍለጥ። ብፍላይ፡ ኣብ ፋርማሲቲካዊ ስነፍልጠት ዘተኩር ናይ ማህደረ-ትምህርቲ ዕድላት ቀጻሊ ዕብየት ከምዝህልዎ ዝገበረቶ ዓወዲ ምዃኑ ይፍለጥ። ሕቶ ካብ ምእታው ኣዕሪፎም ኣይፈልጡን። ንኣብነት፡ ዝበዝሐ ካብቲ ኣብ ቻይና ዝወሃብ ናይ ምህንድስና ዲግሪታት ምስ ናይ ኣመሪካ ዝወዳደር ደረጃ የብሉን ይብሉ። ገለ ካብቲ ዝሕተም ስነፍልጠታዊ ጽሑፋት ከኣ ንኣዳለውቱ ገንዘብ ብምኽፋል ከም ዝሕተም፡ ናይ ኣመሪካ ‘ጆርናላት’ ግና ከምኡ ኣይገብራን እየን ዝብል ‘ውን የስዕቡ። ዘይቅኑዕ ስነፍልጠታዊ ውጽኢት ዝሓዘ ብቻይናውያን ጸሓፍቲ ዝቐረበ ወረቓቕቲ ‘ውን ካልእ ነቲ ናይ ብቕዓት ምጉት ንምርጓድ ዝለዓል ነጥቢ’ዩ። ምስሳን ምህዞታት፡ ምምዕባል 5ይ ምስሳን ምህዞታት፡ ምምዕባል 5ይ ‘ጂ’ን ካልእን ‘ጂ’ን ካልእን እዚ ዝተገልጸ ነጥብታት ኣብ ቦታኡ እንከሎ ግና ካብ ቻይና ዝምንጩ ምህዞን ውጹእን ርኽበታት ይስስን ምህላው’ዩ። ኣብ ምፍራይ ናይ ኤለክትሪክ ተሽከርከርቲ ንኣብነት ኣብ ዝኾነ ክፍሊ ዓለም ንቻይና ትወዳደር ወይ ትዳረግ ሃገር የላን። ኣብ ናይ ባትሪ ተክኖሎጂ እንተተመልከትና ‘ውን ድሮ ናይ ዓለም መራሒት ኮይና ዘላ ሃገር ቻይና’ያ። ጋዜጣ ‘ፋይናንሻል ታይምስ’ ከኣ ካብዚ ብምንቃል’ያ፡ መጻኢ ናይ ኤለክትሪክ ተሽከርከርቲ ሰረቱ ኣብ ቻይና ኮይኑ ምህላው፡ ኩባንያ ተስላ ከኣ ባውዛ’ያ ናይቲ ተክኖሎጂ ጥራይ ሒዛ ከምዘላ ብምምልካት፡ እቲ ሓቀኛ ዛንታ ኣብ ካልእ ምህላው ዝገልጽን ስለምንታይ ከምኡ ከምዝኾነ ሕቶ ዘልዕልን ዓንቀጽ ኣብ 2018 ዘሕተመት። ኣብ መዳይ ህንጻ ‘ውን እንተኾነ ገስጋስን ዓወትን ቻይና ኣዝዩ ዘደንቕ’ዩ። ኣብዚ ዝሓለፈ ዕቑድ ንኣብነት፡ ቻይና ልዕሊ ዝኾነት ሃገር ንመንበርን ኣብያተ- ጽሕፈትን ዝኸውን ህንጻታት ከምዝሃንጸት ይፍለጥ። ኣብ ህንጻ ዘለዋ ብቕዓትን ደረጃን ተክኖሎጂ ድማ ኣብ ዓለም ቀዳማይ ተርታ ሂብዋ ይርከብ። ሓደ ካብኡ፡ እቲ ብ ‘ፕሪፋብሪኬሽን’ ዝፍለጥ ኣብ ህንጻ ዘተኣታተወቶ ተክኖሎጂ’ዩ። እዚ፡ ኣገባብ ንዝተፈላለየ ኣካላት (ኣስታት 80 ሚእታዊት) ናይ ዝህነጽ ርሻን ይኹን ምህዞ ክበሃል እንከሎ ሓድሽ ፍርያት (ኣቕሓን ኣገልግሎትን)፡ መስርሕ፡ ውዳበ- ዋኒን ከምኡ’ውን ዕዳጋ ምፍጣር’ዩ። ኣብ ዝጸንሐ ፍርያት፡ መስርሕ፡ ዕዳጋን ውዳበ-ዋኒንን ወሳኒ ለውጢ ወይ ምምሕያሽ ምትግባር’ውን ንገዛእርእሱ ምህዞ’ዩ። ሓድሽ ኣብ ምፍጣር ይኹን ወሳኒ ምሕየሻ ኣብ ምትግባር፡ ደረኽቲ ምዃኖም ካብ ዝእመነሎም ረቛሕቲ ድማ ዓቕሚ ሰብ’ዩ። እተን ኣብ መዳይ ምህዞ ጸብለል ኢለን ዝረኣያ ይኹና ንዝነበረን ተክኖሎጅያዊ ድሕረት ኣወጊደን ንቕድሚት ቦሎኽ ኢለን ዝወጻ ሃገራት ከኣ እተን ንዓቕሚ ሰበን ዘድሊ ፍልጠትን ክእለትን ኣዕጢቐን ዝተጠቕማሉ እየን። ሓደ ውጽኢት ናይዚ ዝተኻየደ ወፍሪ ከኣ ንማሕተም ዝበቕዐ ስነፍልጠታውን መጽናዕታውን ወረቓቕቲ ቻይና ግሉሕ ዕብየት ምርኣዩ እዩ። በዚ ዝተራእየ ዕብየት ድማ ቻይና ኣብ ዓለም መሪሕ ተራ ሒዛ ትርከብ። ኣብ 2016 ንኣብነት፡ ቻይና 426 ሽሕ ወረቓቕቲ ንማሕተም ከተብቅዕ እንከላ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ድማ 409 ሽሕ ኣሕቲማ። ብመሰረት ጸብጻብ ዓለማዊ ውድብ ንመሰል ዋንነት (WIPO)፡ ዓለምለኻዊ መሰል ዋንነት ንኽወሓሰሉ ካብ ዝቐረበ ምልክታ ንኣመሪካ ስዒባ ኣብ ካልኣይ ተርታ ትስራዕ ቻይና’ያ። ኣብ ዝተወሰነ ዓመታት ድማ ከም ዝዓበየት ምንጪ ናይቲ ብደረጃ ዓለም ዝምዝገብ መሰል ዋንነት ብምዃን ንሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከምትበልጻ ይግመት። ቻይና፡ ኣብ ዲጂታዊ መራኸቢታት ብዘለዋ መሰል ዋንነት ድሮ መራሒት ናይ ዓለም ኮይና ምህላዋ ይፍለጥ። ትምህርቲ፡ ፍልጠትን ክእለትን ኣብ ምዕጣቕ ዘገልግል ወሳኒ መንቊሒ ባይታ’ዩ። ዓንዲ-ማእከል ናይዚ ባይታ ድማ ስርዓተ-ትምህርቲ’ዩ። በዚ መንጽር ክርአ እንከሎ፡ እዘን ሃገራት ኣብ ስነፍልጠት፡ ተክኖሎጂ፡ ምህንድስናን ቁጽሪ (ሕሳብ) ን (STEM) ዘተኮረ ስርዓተ-ትምህርቲ ከምዝተኸተላ ይግለጽ። ብቐንዱ ከኣ መሰረት ተክኖሎጅን ምህንድስናን ኣብ ዝኾነ ስነፍልጠትን ቁጽርን ግዙፍ ትምህርታዊ ወፍሪ ምክያደን ይፍለጥ። ቁጽሪ ባዕሉ ይዛረብ’ዩ ከምዝበሃል፡ ነዚ ዝስዕብ ኣሃዛት ምምልካት ሓጋዚ’ዩ። ብዙሓት ሊቃውንቲ (ኣካዳሚሻንስ)፡ ነዚ ቻይና በጺሓቶ ዘላ ዓወት ብፍላይ ድማ ንተዛማዲ ብቕዓትን ስነፍልጠታዊ ዕምቈትን ናይቲ ብቻይና ዝሕተም ወረቓቕቲ ይኹን ዝወሃብ ማዕርጋት ትምህርቲ (ዲግሪታት) ኣብ ምልክት ኣብ 2014 ንኣብነት ቻይና 34 ሽሕ ናይ ሳልሳይ ዲግሪ (ዶክትረይት) ማዕርግ ክትህብ እንከላ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ድማ 40 ሽሕ ሂባ። ኣብ ዓውዲ ተፈጥሮኣዊ ስነፍልጠትን ምህንድስናን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተዋህበ ናይ ቀዳማይ ዲግሪ ማዕርግ 377 ሽሕ ክኸውን እንከሎ ኣብ ቻይና ግና 1.4 ሚልዮን ተዋሂቡ፣ እዚ ዳርጋ ኣርባዕተ-ዕጽፊ ናይቲ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተዋህበ ምዃኑ’ዩ። ብመንጽር ብዝሒ ክርአ እንከሎ ድማ ኣብ ክልቲአን ሃገራት ዝተዋህበ ዲግሪ ዕብየት’ኳ እንተኣርኣየ፡ እቲ ኣብ ቻይና ድንድል ከም ፋብሪካ ኣብ ዝቑጸር ቦታ ብምድላው ናብቲ ልክዕ ቦታኡ ብምጉዕዓዝ ነቲ ዝተረፈ (ኣስታት 20 ሚኢታዊት) ናይ ምግጥጣምን ምጽፋፍን ዕዮ ምስልሳል’ዩ። ኣብ 2010፡ በዚ ኣገባብ ተጠቒማ 15 ደርቢ ዘለዎ ሆቴል ሰሙን ኣብ ዘይመልእ ግዜ ክትሃንጽ ብምኽኣላ ከኣ ንዓለም ኣገሪማ’ያ። ኣብ ኣፍሪቃን ካልእ ከባቢን ዝርከባ ትሑት-እቶት ዘለወን ሃገራት ድማ ቀንዲ መዕረፊ ናይዚ ዕዳጋኡ ዘዕቢ ዘሎ ህንጻኣዊ ተክኖሎጅን ሰደድን ቻይና ኮይነን ይርከባ ኣለዋ። ከም ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንዝኣመሰላ ብተክኖሎጂ ዝገስገሳ ሃገራት ከተሰንብድን ክኢላ’ያ። መዘክር ኮሚተ ሃገራዊ ድሕነት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ድማ “ርግጽ’ዩ 5ይ ጂ ካብ 4ይ ጂ ዝቐልጠፈ’ዩ። ልዕሊኡ ግና እዚ ተክኖሎጅያዊ ምስግጋር ልክዕ ከምቲ ጉተንበርግ ኣብ ሕትመት ዘበርከቶ ምሃዞ’ዩ” ብምባል የመልክት። ከም ኣገላልጻ ፋይናንሻል ታይምስ ድማ 5ይ ጂ በቲ ግዙፍ ሓበሬታ ናይ ምሓዝ ዓቕሙ፡ ኣብ ቅልጣፈ ዝርአ ምሒር ምምሕያሽን ኣዝዩ ዝንኪ ምድንጓያትን ኪኖ ትሕተ-ቅርጺ ተንቀሳቓሲት ተለፎን ምዃን ኣብ ኩሉ መዳያት ናይ ፋብሪካታት፡ ተሽከርከርቲ፡ ዲጂታላዊ (ስማርት) ቤት፡ ሮቦትን ካልእን ከስፋሕፍ ትጽቢት ዝግበረሉ ምዃኑ ይጠቅስ። እዚ ኣብ ቀረባ እዋን ብቻይና ዝማዕበለ ‘ዲፕሲክ’ ዝተባህለ ናይ ሰሰብ ፍርያት ከኣ ነቲ ‘ቻት-ጂፒቲ’ ዝበሃል መሪሕነት ዝነበሮ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሰሰብ ዝበድሀ’ዩ። ፕረዚደንት ትራምፕ ድማ ነቲ ኩነት ‘ናይ ምንቕቓሕ ደወል’ ዝብል መግለጺ ከምዝሃቦ ይፍለጥ። ቻይና፡ ኣዝዩ ምዕቡልን ዝተራቐቐን ኣብ ዝበሃል ዓውዲ ‘ውን እንተኾነ ዘለዋ ገስጋስ ግሉሕ’ዩ። ኣብ ተህዋስ (ኦርጋኒዝም) ንዝርከቡ ጂን ንምእራም ዘኽእል ሓድሽ ተክኖሎጂ (CRISPR- Cas9) ከተማዕብል ምኽኣላ ካልእ ዘደንቕ ፍረ ናይቲ ዘካየደቶ ወፍርን ዘንጸባረቐቶ ኣድህቦን ምዃኑ ክኢላታት ፖሊሲ ይጠቕሱ። እዚ ተክኖሎጂ፡ ኣብ ምፍዋስ ሕማማት ከምኡ’ውን ኣቃውማ ህይወታውያን ኣብ ምምሕያሽ ዘይተኣደነ ተስፋ (ከምኡ’ውን ስግኣት) ዘለዎ’ዩ። ብመሰረቱ፡ እዚ ተክኖሎጂ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝማዕበለ’ኳ እንተኾነ ኣብዚ እዋን ግና ንዕኡ ተጠቒማ ዝበዝሐ ፈተነ ተካይድ ዘላ ሃገር ቻይና’ያ። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ድማ ነዚ ዓውዲ ቻይና ትቕርቦ ገዚፍ መጠን ዘለዎ መንግስታዊ ምወላን ሊበራላዊ ዝኾነ ስርዓተ- ቁጽጽርን ምዃኑ ሞያውያን ናይዚ ዓውዲ ይገልጹ። ኣብዚ ዓውዲ፡ ቀንዲ ተመራማሪ ኣባል ዩኒቨርስቲ ፐንስለቫንያ ዝኾነ ዶር ካርል ጁን፡ “ኣብ ኣካላዊ ፍወሳ (ባዮመዲስን) ዘለና መሪሕነት (ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ) ንቻይና ከነረክበሉ ኣብ ንኽእል ሓደገኛ ኣንፈት ኢና ዘለና” ይብል። ‘ኒው ዮርክ ታይምስ’ ዘቕረበቶ ጸብጻብ ድማ እቲ ጉዳይ ኪኖ’ዚ ዝኸይድ ምዃኑ ዘመልክት’ዩ። “ቻይና፡ ኣብ ምስጢራዊ ኣጸሓሕፋ ኳንተም (ዓውዲ ቅመራ) ንጹር መሪሕነት ኣለዋ። እዚ ከኣ ልክዕ ምስቲ ኣብ ካልእ ዝተራቐቐ ተክኖሎጂታት ንኣብነት ሰብ-ሰርሖ ብልሂ ዘርኣየቶ ተገዳስነትን ዝገበረቶ ወፍርን ዝመሳሰል ኣተሓሕዛ ከምዘለዋ ዘመልክት’ዩ። መንግስቲ ቻይና፡ ኣብ ዝተፈልየ ኣገባብ ቅመራ ንዘተኩር ምርምር ቀዳምነት ዝህብ መንግስቲ’ዩ።” ኣብዚ ተክኖሎጂ ዝረጋገጽ ዓወት ከኣ ውሕስነት ሓበሬታ ኣዝዩ ኣሰካፊ እናኾነ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ ዓለማዊ ኩነታት ወሳኒ ብልጫ ምዃኑ ዘየማትእ ሓቂ ኮይኑ ኣሎ። ኣብ መዳይ መስንዕ ተረጋጊጹ ዘሎ ተክኖሎጅያዊ ብቕዓትን ዓወትን ቻይና’ውን ከምኡ ኣደናቒ’ዩ። ቻይና፡ ልዑል ተክኖሎጂ ኣብ ዝውንን ዓውድታት መስንዕ ዓለማዊ መሪሕነት ሒዛ ትስጉም ዘላ ሃገር’ያ። እዚ፡ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ክምስከርን ክረጋገጽን ዝኽእል ሓቂ’ዩ። ‘ስማርትፎን’ ብዝብል ስያመ ኣብ ዝፍለጣ ተንቀሳቐስቲ ተለፎን ንዘሎ ናይ ምፍራይ ዓቕሚ እዘን ክልተ ሃገራት ምንጽጻር ንባዕሉ ገለ ኣመት ዝህብ’ዩ። ቅልል ብዝበለ ኣገላልጻ ከኣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ክንዲ’ቲ ቻይና ተፍርዮ መጠን ንምፍራይ ዘኽእላ ድልዊ ክእለትን ዓቕምን የብላን። ኣብ ዓውዲ መስንዕ ወይ ኣብ ምፍራይ’ውን እንተኾነ ደረጃ ተክኖሎጂ ናይቲ ፍርያት ተራኡ ኣገዳስንን ወሳንን እዩ። ምኽንያቱ እቲ ኣብ ልዑል ተክኖሎጂ ዝምርኮስ መስንዕ ምስቲ ተራ መስንዕ ክነጻጸር እንከሎ ዘመንጭዎ መኽሰብ ዝለዓለ ከምኡ’ውን ርእሱ ዝኸኣለ ናይ ምህዞ መድረኽ ምዃኑ እዩ ዝፍለጥ። ቻይና፡ ኣብ ሰብ-ሰርሖ ብልሂ (ሰሰብ) እውን እንተኾነ መሪሕ ተራ ንኽህልዋ ንጹር ዕላማ ሒዛ ትሰርሕ ዘላ ሃገር’ያ። ኣብ 2018 ዝቐረበ ጸብጻብ ሲ.ኤን.ቢ.ሲ. (CNBC)፡ ቻይና ሓደ ትሪልዮን ዝትመን ናይ ሰሰብ ኢንዱስትሪ ክህልዋ ከም ትህቅን የመልክት። ብመንጽር ኣብ ሰሰብ ዝግበር ወፍሪ ምስ ዝርአ’ውን፡ ካብ 2012 ክሳዕ 2015 ጥራይ፡ ኣብተን ካብ 200 ዘይውሕዳ ናይ ሰሰብ ኩባንያታት ቻይና ናይ 4.5 ቢልዮን ዶላር ኣመሪካ ዝግመት ተወሳኺ ወፍሪ ብኣውፈርቲ ከምዝተገብረ ይፍለጥ። ኒኮላስ ኮላስ ዝተባህለ ተመራመራ ናይዚ ዓውዲ ኣብ ዘውጸኦ ጽሑፍ ድማ “ሰብ-ሰርሖ ብልሂ፡ ብፍላይ ከኣ እቲ ንምርኣይ ዝድግፍ፡ ኣብ ኣዝዩ ብዙሕ ሓድሽ ፍርያት ወሳኒ ተክኖሎጂ ክኸውን’ዩ። ርግጽ’ዩ፡ ምዕራባውያን ኩባንያታት ናይ ገዛእርእሰን ብልጫ ኣለወን። እንተኾነ እዚ ቻይና ትኽተሎ፡ መንግስታዊ ምወላን ብሕታዊ ወፍርን ዘሳኒ ሞዴል ኣዝዩ ሓያል እናኾነ ይመጽእ ምህላዉ” የመልክት። ሓደ ካብ ርኡይ ውጽኢቱ ድማ ቻይና፡ ትሕተ-ቅርጺ ተንቀሳቐስቲ ተለፎን ኣብ ዝኾነ 5ይ ጂ መሪሕ ተራኣ ከተርኢን


ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት፡ ሓድሽ ማሕበራዊ ምሕደራን ቢሮክራስን ዝብል ኣምራት ምዕራባዊ ዓለም ትሕዝቶኡ ብዝርዝር ተመልኪትና። ብተወሳኺ ታሪኽ ኣመዓባብላ ቅዋማዊ ስርዓት ኣብ ሃገራት ምዕራብን ድኽመታቱን ተመልኪትና። “ካብ ምልኪ ናብ ደሞክራሲ” ዘርእስቱ፡ ሃገራት ካብ ምልኪ ብኣቋራጭ መገዲ ናብ ደሞክራሲ ብኸመይ መገዲ ክሰግራ ከምዝኽእላ ዘስተምህር መጽሓፍ ጁን ሻርፕ እውን ዳህሲስና። ደሞክራሲ ከነስፋሕፍሕ ተባሂሉ ኣብ ብዓል ቬትናም ዝተኻየደ ኲናትን ሳዕቤናቱን ኣንቢብና። ብዛዕባ ሊብያ ዘልዓልናዮ ኣርእስቲ፡ መቐጸልታኡ ይስዕብ፦ *** ኣብ 1999 ጋዳፊ እቲ ንሰላሳ ዓመታት ዝሰርሓሉን ፍረ ዘይሃበን “ምትሕብባር ሃገራት ዓረብ” ዳርጋ ጨሪሹ ገዲፉ ን“ምትሕብባር ሃገራት ኣፍሪቃ” ብዕቱብ ክሰርሕ ጀሚሩ። ዝምድና ሊብያ ምስ ሃገራት ምዕራብ ከኣ ክመሓየሽ ጀሚሩ። ኣብ 2009 እውን ኣቦ መንበር ኣፍሪቃዊ ሕብረት ብምዃን ንዓመት ኣገልጊሉ። ሰላማውያን ሰባት ዘህለቐን ንብረት ዘዕነወን ደብዳብ ኔቶ - 19 ሰነ 2011 ሰላማውያን ሰባት ዘህለቐን ንብረት ዘዕነወን ደብዳብ ኔቶ - 19 ሰነ 2011 በንጋዚ ኣብጽሓና። ካብኡ ንትሪፑሊ ተመሊስና። ኣብ ትሪፑሊ ደገፍቲ ገዳፊ ጎደናታት ተቖጻጺሮሞ ጸንሑና። ትሪፑሊ እትው ምስ በልና ጸሓፊትና ደዊላ ንሽዑ ምሸት ማለት 17 ለካቲት በታ ዝመጸናላ ነፋሪት ክንምለስ ቦታ ከም ዝረኸበትልና ሓቢራትኒ። ጋዳፊን ካልኦትን ዝቐረቦ ክሲታት ኮነ ኢልካ ዝተፈብረኸ እዩ ነይሩ (Cockb burn, Patrick (24 June 2011). “Amnesty Questions Claim That Gaddafi Ordered Rape as Weapon of War”. The Independent. Lond don. Archived from the original on 18 February 2017. Retrieved 26 June 2011.)። ክሳብ ዝመሲ መጻንሒ ዝኾነና ሆቴል ሒዝና ዜና ተኸታተልና። ኣብ በንጋዚ ወተሃደራት ኣብ ሰልፊ ሰላማውያን ተኵሲ ብምኽፋት ብዙሓት ሰልፈኛታት ከም ዝቐተሉ መራኸቢ ብዙሓን ምዕራብ ክዝርግሓ ጀሚረን። ንምሸቱ ዱባይ ተመሊስና። ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ከኣ እቲ ሰላማዊ ዝመስል ዝነበረ ተቓውሞ ኣብ ዲቕ ዝበለ ኲናት ተቐይሩ። ኣብ ውሽጢ 10 መዓልታት ከኣ፡ ብ26 ለካቲት ቤት-ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ልዕሊ ሊብያ እገዳ ኣሕሊፉ። ብኡ ንብኡ ከኣ ኣህጉራዊ ሕጊ ገበን (International Criminal Court (ICC))፡ ዋላ ሓንቲ መርትዖ ናይ ዝሞተ ሰብ ኣብ ዘይብሎም ምርመራ ገበን ክገብሩ ተነጊሩዎም። ኣብ 2011 እቲ ምዕራባውያን “ጽድያ ዓረብ - Arab Spring” ዝብሉዎ ህዝባዊ ናዕቢ ብቱንዚያ ጀሚሩ ኣብ ሊብያ ልሒሙ። ብ17 ለካቲት ኣብ በንጋዚን ካልእ ንኣሽቱ ከተማታት ምብራቕ ሊብያን ሰለማዊ ሰልፊ ጀሚሩ። ኣብ ወርሒ ሓምለ ገና መንግስቲ ዝሰፍሐ ክፋል ሊብያ እናተቖጻጸረ እንከሎ፡ እቲ ተቓዋሚ ሓይሊ ሓድሽ መሰጋገሪ መንግስቲ ኣዊጁ። ሃገራት ምዕራብ ብቕጽበት፡ ድሕሪ ወርሒ ከኣ ዓረብ ሊግ ከም ሕጋዊ መንግስቲ ፈሊጡዎ። ኣብቲ ስዒቡ ዝመጸ ክልተ ወርሒ ብጽዑቕ ደብዳብ ነፈርቲ ውግእ ኔቶ ሚዛን ሓይሊ ጨሪሹ ተቐይሩ። ብ20 ጥቅምቲ ጋዳፊን ናይ ቀረባ ሓለዋኡን ኣብ 14 መካይን ተወጢሖም ቦታ ክቕይሩ ክንቀሳቐሱ እንከለዉ ኔቶ ብነፈርቲ ደብዲቡዎም፡ ብዙሓት ተቐቲሎም። ካብ ሞት ዝደሓኑ ጋዳፊን ሒደት ሰዓብቱን ተሓቢኦም እንከለዉ ተቓወምቲ ሒዞሞም። ዝተረፈ ታሪኽ እዩ። “ኣብ ኣገዳሲ እዋን ንበር” ይብሉ ቻይናውያን፡ ወጋሕታ 14 ለካቲት ንኣኼባ ኣነን ሓደ መሳርሕተይን ትሪፑሊ ኣቲና። ንግሆ 16 ለካቲት ድማ ምስ መሳርሕተይ ንበንጋዚ በሪርና። ወካሊ ትካልና ተቐቢሉ ኣብ በንጋዚን ከባቢኣን ኣዛዊሩና። ድሕሪ ድራር ኣብ ኣል ዋሕት ሆቴል ኣብጺሑና “ደሓን ሕደሩ” ኢሉና ከይዱ። ድሕሪ ክልተ -ሰለስተ ሰዓታት ደዊሉ “ጽባሕ ወጋሕታ ሰዓት 4፡30 ክመጸኩም እየ ጠርኒፍኩም ጽንሑ፡ ንትሪፑሊ ትኸይድ ነፋሪት ክትወስዱ” በለኒ። እቶም ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ዕጥቅን ስንቅን ዝተዓጥቁ ተቓወምቲ፡ ኣብ ቅድሚ ወተሃደራዊ ሓይሊ መንግስቲ ሊብያ ክምክቱ ኣይከኣሉን። ኣብ መጋቢት ከኣ፡ ንሓይልታት መንግስቲ ሊብያ ንምድኻም ‘እገዳ ነፈርቲ ውግእ’፡ ብቤት-ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት መንግስታት ተኣዊጁ። እዚ እገዳ’ዚ’ውን ኣብ ባይታ ብዙሕ ለውጢ ኣየምጽአን። ድሕሪ’ዚ ኪዳን ሓይልታት ሰሜን ኣትላንቲክ (NATO) ብ30 ሚያዝያ ብነፈርቲ ውግእ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ሊብያ ደብዳብ ጀመረ። ሓደ ካብ ቀዳማይ ዒላማ ደብዳብ ነፈርቲ ኔቶ ጋዳፊ ብምንባሩ፡ ኣብቲ ቀዳማይ ደብዳብ ሓደ ወዱ ተቐቲሉ። ብዙሕ ንብረት ከኣ በሪሱ። ምስዚ ናይ ኔቶ መጥቃዕቲ ማዕረማዕረ፡ ኣብ ሰነ 2011 ኣህጉራዊ ሕጊ ገበን፡ ኣብ ልዕሊ ጋዳፊን ወዱ ሳልሕ ኣል- ኢስላምን ካልኦትን ናይ ማእሰርቲ ትእዛዝ ኣውጺኡ። ኣብቲ ውግእ ሰላማውያን ሰባት ብክልቲኡ ሸነኽ ይቕተሉ ከምዝነበሩ ኣየጠራጥርን። ብዙሓት ከም ዝምስክሩዎ ግን፡ እቲ ኣህጉራዊ ሕጊ ገበን ኣብ ልዕሊ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ንሳ ትመርሖ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ - ኔቶን ንጋዳፊ ብሓይልን ዓመጽን ኣብ ውሽጢ ኣዋርሕ ካብ ስልጣን ገሊፎሞ። ድሕሪኡ’ኸ ዝብል ሕቶ ግን፡ ከም ወትሩ ኣይተገደሱሉን - ኣብ ውጥኖም ኣይነበረን። ድሕሪ ጋዳፊ እቶም ተቓወምቲ ዝበሃሉ ሓቢሮም ክሰርሑ ኣይከኣሉን። ብርግጽ ድማ ብዘይ ዝኾነ ጠርናፊ ሓሳብን ውጥንን ዝተኣኻኸቡ ሓይልታት ክሓብሩ ኣይክእሉን እዮም። ሎሚ ሊብያ መጻወቲ ምዕራብን ምብራቕን ኮይና እቲ ኣብ ትሕቲ ‘ጨቋኒ ጋዳፊ’ ብደረጃ ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኮነስ ብደረጃ ዓለም ዝሓሸ መነባብሮ፡ ሓለዋ ጥዕና፡ ትምህርቲ ወዘተ. ዝነበሮ ህዝቢ ሊብያ ተመጽዋቲ ኮይኑ ኣሎ። ባዕላ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከም እትብሎ ኣስታት 200,000 ሊብያውያን ኣብ ገዛእ ሃገሮም ስደተኛታት፡ ኣስታት 1.3 ሚልዮን ከኣ ምጽወታ ተጸበይቲ “እቲ ናይ ጽባሕ ኣኼባታት’ከ፧” ሓተትኩዎ። “ንግሆ ተቐሪብኩም ጥራይ ጽንሑ፡ ሽዑ ንዛረብ” ኢሉ ተሌፎን ዓጽዩዋ። ኣብ ሃገራት ዓረብ እንታይ ይኸይድ ከም ዝነበረ ርኡይ ስለ ዝነበረ ምግማት ኣይጸገመንን። ነቲ መሳርሕተይ ኣብ መደቀሲኡ ከይደ ምስ ነገርኩዎ፡ ምስኪን ካናዳዊ፡ ብስንባደ ኣይምዉት ኣይጥዑይ ኮይኑ። ናብ ኣቡ ዳቢ ደዊለ ከኣ ጸሓፊት ስራሕና ትኬትና ክትቅይሮ፡ ኣብ ዝተረኽበት ነፋሪት ቦታ ክትሕዘልና ሓቢረያ። ወጋሕታ ከም ዝተበሃልናዮ ዘይተኸፍተ ባልጃና ሒዝና ንታሕቲ ምስ ወረድና፡ እታ ብድሮኡ ሰብ ዘይነበራ ሆቴል ቱታ ብዝለበሱን ጭርሖታት ብዝሓዙን ኣዕለቕሊቃ ጸንሓትና። ወኪል ስራሕና “ሰላሕ ኢልኩም ውጹ” ኢሉና። እናተወንጨፈ ድማ ኣብ ኤርፖርት ኣየወገዶን። እንተኾነ ግን፡ ስቓይ ናይ ግዳያት ኣቃሊሉ፡ ብዝበለጸ ፖለቲካዊ ደሞክራሲ፣ ውልቃዊ ሓርነትን ማሕበራዊ ፍትሕን ንዳግመ-ህንጸት ባብ ኣርሕዩ።” ይብል - ጁን ሻርፕ። ኣብ መወዳእታ 80ታት ኣብ ሃገራት ኤውሮጳን ሕብረት ሶቭየትን፡ ዝተራእየ ለውጢ ብሳላ ዘይጎነጻዊ ኣብያ ህዝቢ እዩ ኢልካ ምግላጹ ብዝወሓደ ቅድሚኡ ዝሓለፈ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ወተሃደራዊን ዲፕሎማስያዊን ታሪኽ ምዝንጋዕ እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ከኣ ተጠቒሰን ዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃ ይኹን መብዛሕትአን ሃገራት ላቲን ኣመሪካን እስያን፡ ናብ ደሞክራስያውነት ገስጊሰን ምባል ምስቲ ኣብ ባይታ ዝነበረን ዘሎን ኩነታት ጨሪሹ ዘይቃዶ እዩ። ጁን ሻርፕ መወከሲ ዝጥቀመሉ ኣብ ታሕቲ ዘቕረቦ ሰሌዳ ከኣ፡ እቲ ኣቐዲምና ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ብሰፊሑ ዝረኣናዮ ባጀላ ደሞክራሲ ‘ፍሪዶም ሃውስ’ እዩ።


ብዝተረፈ ከምቲ ጁን ሻርፕ ዝብሎ ውድቀት ምልካዊ ስርዓታት ንቀንዲ ጸገማት ህዝቢ መፍትሒ ኣየምጸአን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ብዝርዝር ኣብነት ሊብያ ዝረአናዮ ካብ ሕማቕ ናብ ዝኸፍአ እዩ ኣምሪሑወን። ጁን ሻርፕ ከም ኣብነት ዘቕርቦ ግፍዒታት ዴስነት ፖለቲካዊን ስነሓሳባዊን ዝንባለኡ ዘርኢ ምዃኑ ብዙሕ ኣብነት ምቕራብ ይከኣል እዩ። ኣብ ላዕሊ ዝቐረበ ሰለስተ ኣብነት ግፍዒታት ርእሰማላውያንን ደሞክራሲያውንን ሃገራት ምዕራብ ነዚ ነጥቢ ንምንጻር ግን እኹል እዩ። ብዝተረፈ ኣብ ታሪኽ ዓለምና ስግር ዶብ ከይድካ ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለዩ ህዝብታት ዝተፈጸሙ ግፍዒታትን ዓመጻትን፡ ብዴሳውያን ሃገራት ዘይኮነስ ብቐጥታ ወይ ብተዘዋዋሪ ብሃገራት ምዕራብ እዩ ነይሩ። ኣብዚ እቲ ቀንዲ ምግንዛብ ዘድልዮ ነጥቢ፡ ሃገራት ‘ደሞክራሲ ኣለና’ ስለ ዝበላ፡ ወይውን ብትካላት ምዕራብ ባጀላ ደሞክራሲ ስለ ዝተዋህበን መነባብሮ ህዝቢ ይመሓየሽ ማለት ኣይኮነን። መነባብሮ ህዝቢ ንምምሕያሽ እንታይ እዩ ዝሓሸ ኣማራጺ ምስ ተመኩሮ ኤርትራ ብምዝማድ ኣብ ቅጺ 3 ናይዚ መጽሓፍ’ዚ ክቐርብ እዩ። ኣብ ምዕራፍ ሓደ ጁን ሻርፕ ድሕሪ 80ታት ዝተራእየ ለውጢ ኣመልኪቱ፥ “ዘይተወደአ ጸገም “ዘይተወደአ ጸገም “ካብ 1980 ኣትሒዙ፡ ብሰሪ ዓብላሊ፡ ዘይጎነጻዊ ኣብያ፡ ኣብ ኢስቶንያ፣ ላትቪያን ሊትዌንያን፣ ፖላንድ፣ ምብራቕ ጀርመን፣ ቺኮዝሎቫክያን ስሎቬንያን፣ ማዳጋስካር፣ ማሊ፣ ቦሊቪያን ፊለፒንስን መለኽቲ ስርዓታት ወዲቖም እዮም። ዘይጎነጻዊ ተቓውሞ ኣብ ብዓል ኔፓል፣ ዛምብያ፣ ደቡብ ኮርያ፣ ቺለ፣ ኣርጀንቲና፣ ሃይቲ፣ ብራዚል፣ ዩራጓይ፣ ማላዊ፣ ታይላንድ፣ ቡልጋርያ፣ ሃንጋሪ፣ ዛየር፣ ናይጀርያን ኣብ ካልኦት ሓያሎይ ቦታታት ሕብረት ሶቭየት-ነበርን (ነቲ ናይ ነሓሰ 1991፡ ናይ ኣኽረርቲ ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ኣብ ምፍሻል ብዝተጻወቶ ተራ) ዘይጎነጻዊ ተቓውሞ ንመስርሕ ደሞክራስያውነት ናህሪ ወሲኹሉ እዩ። ኣብዚ ዝሓለፈ ዓሰርታት ዓመታት ኣብ ዓለም ናብ ደሞክራስያውነትን ሓርነትን ዝቐንዐ ጉዕዞታት ተራእዩ እዩ። ፍሪዶም ሃውስ (Freedom House) ዝተባህለ ብዛዕባ ፖለቲካዊ መሰላትን ሲቪላዊ ሓርነትን ዓመታዊ ኣህጉራዊ ጸብጻብ ዘቕርብ ትካል ብዝሕብሮ መሰረት፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ቁጽሪ ናይተን ብ“ሓራ” ዝፍለጣ ሃገራት ዓለም ኣዐርዩ ከም ዝወሰኸ ይፍለጥ። ብመሰረት እቲ ጸብጻብ፡ ኣብ 1983፡ ብዝሒ ሓራ ሃገራት 55፣ ሓውሲ ሓራ 76፣ ዘይሓራ 64 ነይሩ። ኣብ 193 ብዝሒ ሓራ ሃገራት 75፣ ሓውሲ ሓራ 73፣ ዘይሓራ 38 ኮይኑ። “ብዘይካ’ዚ፡ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ኣብያ ኣብ ቻይና፡ በርማን ቲበትን’ውን ኣብ’ዚ ቀረባ ዓመታት ተራእዩ እዩ። ዋላ’ኳ ነቶም ዘለዉ ምልካውያን ስርዓታት ወይ ጎቦጣታት መኸተምታ ክገብረሎም እንተ ዘይከኣለ፡ ህዝቢ ዓለም ባርባራውነት ናይቶም ጨቆንቲ ስርዓታት ንኽፈልጦ ግን ሓጊዙ እዩ። ነቲ ህዝቢ ድማ ውሕሉል ተመክሮ ኣስኒቑዎ። እዚ እወታዊ ቁጽሪ እዚ ግን ብብዝሒ ናይቶም ክሳብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ኩነታት ዝርከቡ ህዝቢ ከይተጸልወ ኣይተረፈን። ኣብ ጥሪ 1993፡ 31% ካብ 5.45 ቢልዮን ህዝቢ ዓለም ኣብቲ “ዘይሓራ” ዝበሃል ሃገራትን ግዝኣታትን ይነብር ነይሩ።” ይብል። ብዛዕባ ከምዚ ዓይነት ባጀላታት ደሞክራሲ ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ናይ ብዙሓት ትካላት ወሃብቲ ባጀላ ኣብነታት ብምቕራብ ብሰፊሑ ስለዝዳህሰስናዮ ምድጋሙ ኣየድልን። “ውድቀት ምልካውያን ስርዓታት ንካልኦት ጸገማት ናይተን ዝተጠቕሳ ሃገራት ከም ድኽነት፡ ገበን፡ ቢሮክራሲያዊ ዘይስሉጥነት፡ ከባብያዊ ዕንወትን ዝኣምሰሉዎም ሓድግታት ጭቆና ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 5


ፍቕሪ ዘይበቝለሉ ቦታን ግዜን የለን። ወቕቲ የብሉን። ልቢ መንእሰይ ፍቕሪ ዝበቝሎ ልስሉስ ግራት እዩ። ስምኦን ወልደሚካኤል ስምኦን ወልደሚካኤል ኣብ መንጎ ጓልን ወድን ዝምስረት ፍቕራዊ ዝምድና እንሓንሳብ ብዘምውቕ እንሓንሳብ ከኣ ብዘንድድ ሓዊ፡ ካብኡ ሓሊፍካ’ውን “ሓራዲ ጎማዲ፡” “ዘይጽገብ ጥዑም ሕልሚ፡” “ምቁር ቃንዛ፡” ወዘተ እናተባህለ ይግለጽ እዩ። ወዮ ደኣ ሎሚ ሳላ ክታበት ንፍዮ ዝሓምም ቆልዓ የለን እምበር ኣብቲ ዝነውሐ መዋእል ደቂ ሰብ፡ ንፍዮ ከይሓመመ ቁልዕነቱ ዝውድእ ሰብ ኣይነበረን። ንፍዮ ግድን ክትሓሞን ክትሓልፎን ዘለካ ሕማም እዩ ነይሩ። ከምቲ ብቑልዕነቱ ንንፍዮ ተጸቒጡ ዘሕልፋ ሰብ ዘየለ ንፍቕሪ ከኣ ተሰቒጡ ዘሕልፋ ኮተቴ ወይ መንእሰይ የለን። ከምቲ ንፍዮ ንዝሓመመ ቆልዓ ዕንበባ መሸላን ካረሜላን ትቕርበሉ፡ ብፍቕሪ ዝተለኽፈ ሰብ’ውን ጸጽብቑ እዩ ዝፈቱ። ገጽ ዘፍቅሮ ክርኢ፡ ሃንገፍታ ዘፍቅሮ ክሽትት፡ ድምጹ ክሰምዕ፡ ኣካሉ ክትንክፍ፡ ኣብ ጥቓኡ ክኸውን ይደሊ። ካልእ ፈውሲ የለን። እቲ ዘሕመመካ እዩ ፈውስኻ። የሐይል። ፈጠራዊ፡ ዘይትርብርብ፡ ዘይትሕለል፡ ዘይትደሃል፡ ዘይትስከፍ፡ ዘይትቕምስል ፍጥረት ይገብረካ። ኣፍቂሩ ግጥሚ ዘይጸሓፈ፡ ረብሪበ ከይበለ ዘይተመላለሰ፡ ከይተሓለለ ደጋጊሙ ዘይተማሕጸነ፡ ንስክፍታ ዓኹሊሉ ደርብዩ ዘይግበር ዘይገበረ መቸም የለን። ናብ ገዛ ጎረቤትካ ክትኣቱ ትስከፍ ዝነበርካ ናብ ገዛ ኣፍቃሪትካ ጠኒንካ ህርግዲም ክትብል ኣይዓጅበካን። ከምዚ ንምግባር ደፋር ምዃን ኣየድልየካን፡ ኣፍቃሪ ምዃንን ንፍቕሪ ምእዙዝ ምዃንን እምበር። ሕጊ ምእዙዝ ንምዃን እዩ። ብእኡ ኣቢልካ ግን ሽርብ ኣይበሃልን። ናብቲ ጎደና፡ ናብቲ ብርሃን፡ ናብቲ ዋዕዋዕ ትምለስ። ፍቕሪ ባህርያዊ ስለ ዝኾነ ብሕጊ ባህሪ እምበር ብማሕበራዊ ሕጊ ኣይቅየድን። እንተኾነ እቲ ፍቕሪ እምበር እቶም ፍቑራትሲ ሰባት ማሕበራውያን ፍጡራት ስለ ዝኾኑ ንማሕበራዊ ሕጊ ክምእዘዙ ግዱዳት እዮም። ሕጊ ዘይፈልጥ ኣብ ውሽጥኻ ቆጺርካ በቲ ሕጋዊ መገዲ ክትጓዕዝ ዝኽፈል መስዋእቲ ቃንዛኡ ዝጽወር ኣይኮነን። ንቓንዛ ፍቕሪ ካብ ዘምርሮ መሊሱ ከኣ ካብ ዘመቅሮ ተመኩሮ እውን እዚ ከይኮነ ኣይተርፍን። ነቲ ጎደና ገዲፍካ ናብ ሽርጓና፡ ነቲ ብርሃን ጸሊእካ ናብ ድነ፡ ነቲ ዋዕዋዕ ገዲፍካ ናብ ጽምዋ ዝሕረየሉ ምኽንያት፡ ንቐይዲ ማሕበራዊ ሕጊ በቲኽካ ንባህርያዊ ፍቕሪ ስምዒት’ዩ ጥራይ ተባሂሉ ዝግለጽ ኣይኮነን። ኪኖኡ እዩ። ዓለም እዩ እንተ በልናዮ እውን ንስፍሓቱ ዝምጥን ኣይኮነን። እቲ ተፍቅሮ ሰብ ዓለምካ ክኸውን ይኽእል እዩ። ፍቕሪ ግን ኣድማስ’ዩ። ጫፉ ዘይፍለጥ፡ ኣብኡ ተሓቚፎም ዘለዉ እውን ዘይፍለጡ ደረት ኣልቦ፡ ማዕከን ኩሉ ተኽእሎታት፡ መድረኽ ኩሉ ዓይነት ተዋስኦታት፡ ተፈጥሮን ፍጡራትን በብናቶም ሕግታት ዝዋስእሉ ሜዳ። መሬት ክትወግሕ እንከላ ትሰዶ መልእኽቲ ወይ ተፍልጦ ኣካል ከም ዘይብላ ሰብ ንኸምኡ ሰብ ከፍቅር እንከሎ ንዝሕብሮ ኣካል የብሉን። ኩሉ ብሰላሕታን ህድኣትን እዩ ዝካየድ። ጩራ ጸሓይ ፍቕርኻ ኣብ ነብሳ ዝዓለባ እሞ ምቘት ዝተሰምዓ ከይተፈለጣ ትቐርበካ። ምቕርራብ ግርም’ዩ። ይትረፍ ፍቑራት ኣብ ዕዳጋ ዝተራኸቡ ዓዳጋይን ሸማታይን’ኳ ቅረበኒ ክቐርበካ ዝበሃሃሉ። ሕማም ፍቕሪ “ጥዕና ሃበኒ” ኢልካ ዘማህልል ኣይኮነን። ይትረፍ ሓዊኻ ክትናገፍ ቁሩብ ክሕሸካ’ውን ኣይትደልን። እቲ ሕማም ዝጽላእ ካብ ዘይገብሮ ኣማሳኒ ስለ ዘይኮነ እዩ። እኳ ደኣ


ኣብ ኣሜሪካ ንዅነታት ኣየርን ምቘትካን ኣመዛዚኑ ዘመቻችእ መተርኣስ ተሰሪሑ ኣሎ። እዚ ብዋጋ ሰማይ ተሰቒሉ ዘሎ በሊሕ መተርኣስ፡ ንዓኻን ንኣብ ከባቢኻ ዘሎ ኵነታት ኣየርን ጥራይ ዘይኰነ፡ እቲ ክትድቅሰሉ ዝምችኣካ ልምዲ ወይ ኵነታት ኣጽኒዑ ኣጠዓዒሙ ከደቅሰካ ይኽእል። እዚ በሊሕ መተረኣስ ብዘይካ ምሳኻ ምስቶም ኣብ ገዛኻ ዘለዉ ልዑል ብልሒ ዘሎዎም ንብረትካ’ውን ከም ዝራኸብ ክትገብሮ ከም ዝከኣል ገይሮም ሰሪሖሞ። እዚ በሊሕ መተረኣስ ብመገዲ ብሉቱዝ ምስ ሞባይልካ፡ መብራህቲ ገዛን ካልእን ተወሃሂዱ ድቃስ ለይቲኻ ጥዑም ይገብሮ እዚ ዋጋ 1,496 ዶላር ኣሜሪካ በሊሕ መተርኣስ!። ዜገርም’ዩ፤ ድሕሪ ደጊም ‘ኣንሶላይ ገፊፍካኒ/ክኒ’ ኢሎም ዝቋየቑ ሰብ ሓዳር ኣይክህሉውን’ዮም። ፍቕሪ ቀጻሊ ወጋሕታ’ዩ፡ ዘይቀትር፡ ዘይመሲ ወጋሕታ። ክልተ ነብሳት ብሓንሳብ ዝበራበራሉ ወጋሕታ። ንኣፍቃሪትካ ‘ሂወት ምሳኺ’የ ዝጅምራ ዘለኹ’ ዝበሃል ንምግናን ጥራይ ኣይኮነን። ፍቕሪ ወጋሕታ ስለ ዝኾነ’ዩ። ወጋሕታ ማለት ከኣ ሓድሽ ምጅማር፡ ካብ ድቃስ ምብርባር ማለት እዩ። ኣብ ወጋሕታ ማእልያ ዘይብሉ ጽባቐ እዩ ዘሎ። ካብ ጥዑም ድምጺ ኣዕዋፍ ክሳብ ጸሓይ ንግሆ፡ ማይ ንግሆን ካልእን ዝዝርጋሕ ጽባቐ ማእለያ የብሉን። ንግሆ ጽባቐ ዝገሃደሉ፡ ሓድሽ ዝጅመረሉን ትነቕለሉን ግዜ’ዩ። ተፈጥሮ ንግሆ እያ ትስሕቕ።


ስሓቕ ኣፍካ ከፊትካ ኪርኪር ዝብል ድምጺ ምውጻእ ጥራይ ከም ዘይኮነ፡ ናይ ኣፍቃሪትካ ስሓቕ ምስ ሰማዕካን ረኣኻን እዩ ዝበርሃልካ። ስሓቕ ዓሚቝ’ዩ። ስሓቕ ኣፍቃሪትካ ወራር ወያነ (1998-2000) ካብ ተራ ናብ ሃገር ብሃገራ ትፈልጦም ታሪኻውያን ቦታታት ዝተቐየሩ ከኣ ኣለዉ። እቶም ኣብቲ ውግእ ዝወዓሉ ሓርበኛታት ብሂወት ክሳብ ዘለዉ ነቲ ቦታ፡ ነቲ ዕለት፡ ነቲ ሰዓት፡ ነቲ ህሞት ኣይርስዕዎን እዮም። ፍቑራት ኮፍ ዝበልሉ፡ ዝተዛወርሉ፡ ዝተራኸብሉ ቦታ፡ ግዜን ህሞትን ከኣ ንፍቑራት ተራ ኣይኮነን። ፍቕሪ ንተራ ነገር ናብ ፍሉይን ተዘካርን ነገር ናይ ምስግጋር ክእለት ኣለዎ። ንኣብነት፡ ምሸት ኣብ ትሕቲ ብወርሕን ከዋኽብትን ዝተሰለመ ቦታ ትዛወር እንተ’ለኻ፡ ጠፈራዊ ዑደት ተካይድ ዘለኻ ኮይኑ ይስምዓካ። ከምቲ መሬት ኣብ ዙርያ ጸሓይ ትዘውር ንስኻ ከኣ ኣብ ዙርያ ሓደ ዘይተፈልጠ ነገር ዑደት ተካይድ ዘለካ ኮይኑ ክስምዓካ ይኽእል። ወይ ከኣ እቶም ስርዒት ተፈጥሮ ኮይንዎም ኣብ ሰማይ ዝበርሁ ከዋኽብቲ ንዓኻን ንኣፍቃሪትካን ብጽቡቕ ትርኢት ንምሕጓስ ኢሉ ፈጣሪ ዝወልዖም ሃሳሳት ልቺ ኮይኖም ክስምዑኻ ይኽእሉ። ጸሓይ ምስ ዓረበት እንተ ተራኺብካ እውን ፈጣሪ ጸሓይ ከይኮኖም ኢሉ ዘጥፈኣ ኮይኑ ክሰምዓካ ይኽእል እዩ። ኣብ ፍቕሪ፡ ተራ ምሳሕ ወይ ድራር ድግስ እዩ። እዛ ቀላል ፍሽኽታ ንባዕላ ፍሉይ ትርጉም ኣለዋ። ዝተቓመመ ወይ ዝተወሃሃደ ሙዚቃዊ ህርመት’ዩ። ነቲ ህርመት ዝዕጅብ ምስ ቅኒቱ ዝሳነ ንኽናኸ ኣካላትን ናይ ገጽ ምሽምራርን ምፍታሕን ከኣ ኣካሉ’ዩ። ስሓቕ ዘይኣኸለ ቍሩብ ድፍእ እንተ ኣቢልካ ናብ ደረጃ ስሓቕ ክበጽሕ ዝኽእል ፍሽኽታ፡ ክምስታ፡ ፈገግታ እውን ናቶም ጽባቐ ኣለዎም። ፍሽኽታ ፍቑራት ከምዚ ኣብ ማይ ዝዓለበ ጩራ ጸሓይ ብሪቕሪቕ ዝብል ደስ ዘብል ትራኢት እዩ ዝፈጥር። እንተ ሰሓቑ ጽቡቓት፡ እንተ ኰረዩ ጽቡቓት። ተዃርዮም ስቕ እንተ በሉ ነተን ብዘይ ዘረባ ዝተረዳድኣ ልብታት ዝጎድለን የብሉን። ዘረባ ንዝተቓነያ ወይ ዝተጋጠማ ልብታት ረበሻ’ዩ። ፍቕሪ ዘይበቝለሉ ቦታን ግዜን የለን። ወቕቲ የብሉን። ልቢ መንእሰይ ፍቕሪ ዝበቝሎ ልስሉስ ግራት እዩ። ደቂ ከተማ - ደቂ ገጠር፡ ዝተማህሩ - ዘይተማህሩ፡ ሃብታማት ወ ደቂ ሃብታማት - ድኻታት ወይ ደቂ ድኻታት፡ ወዘተ ብማዕረ የፍቅሩን ይፍቀሩን። ኩሉ ብፍቕሪ ይሓምም፡ ንፍቕሪ ይልምን፡ ኣጽዋሩ ኣራጊፉ ይማረኽ። ፍቕሪ ንኹሉ ላጤፋታት ካብ ነብስኻ ቀንጢጡ ነቲ ሓቃዊ ባህርያዊ ሰብነትካ ጥራይ ኣትሪፉ ብድፍረት ‘ሰብ ኢኻ’ ዝብል ሓቀኛን ተባዕን ስምዒት እዩ። ነቲ ርእሱ ኣድኒኑ ዝነበረ የቕንዕ፡ ነቲ መንቃዕረሪ ከኣ የድንን። ትሕትና ይምህር፡ ትብዓት ከኣ ይፈጥር። ፍቕሪ ኣብ ኣፍቃሪትካ ዘሎ ጽባቐን ኣብ ውሽጥኻ ዝርከብ ዝበለጸ መዳይን ከተለሊ ዘኽእል ሓድሽ ዓይኒ ዘንቍሕ ጸጋ እዩ። ኣብ ፍቕሪ ተራ ነገር ዝበሃል የለን። ኣብቲ ካብ ትውለድ ዝተመላለስካሉ ልሙድ መገዲ ወይ በረኻ ዓድኻ ዘይርሳዕ ተዘካሪ ነገር ንኽትገብር የኽእለካ። ፍቑራት ንሓደ ቦታ ካብ ተራ ምዃን ሓሊፉ ፍሉይ ቦታ ይገብርዎ’ሞ ኣብ ምሉእ ሂወቶም፡ “ኣብዛ ቦታ እዚኣ…” እናበሉ እናዘከርዎ ይነብሩ። ንተራ ቦታ፡ ግዜ፡ ኩነት ፍሉይን ተዘካርን ኣብ ምግባር ንፍቑራትን ተዋጋእትን ዝዳረጎም የለን። ቅድሚ ሓርነታዊ ቃልሲ ብውሑዳት ጥራይ ዝፍለጡ ዝነበሩ ተራ ቦታታት ናብ ሃገር ብሃገራ ትፈልጦም ታሪኻውያን ቦታታት፡ ተራ ዝነበሩ ዕለታት ከኣ ናብ ሃገራውያን በዓላት ተቐዪሮም እዮም። ካብ ተራ ናብ ፍሉያት ክሰጋገሩ ዝኸኣሉ ታሪኽ ስለ ዝተፈጸመሎም እዮም። ርሃጽን ደምን ሓርበኛታት ዝዓለቦ ቦታ፡ ሓርበኛታት ዝደኸምሉ፡ ዝተዋግእሉን ዝወደቕሉን ቦታ ተራ ቦታ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ድሕሪ ፍቕሪ ነውሪ ኣይኮነን። ብበሎ-በሎ ስድራቤት ተሰናቢዱ ዝተዘርገ ፍቕሪ ውሑድ ኣይኮነን። ካብ ገጽ ወለድና ሓቢእና ንሕብሕቦ ፍቕሪ ሱሩ ክውሽጥ ስለ ዘይክእል፡ ንፍቕርና ገዛ ከነእትዎ፡ ወለዲ ከኣ ንፍቕሪ ደቅና ክንምርቕ ንኹሉ ዝሓይሽ ስለ ዝኾነ ክንገብሮ ኣለና። ንዝተቓነያ ልብታት ካብ ምዝራግ ዝኸፍእ ሓጥያት የለን። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 6


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ለምለም ተኽለሚካኤል ሃይለ ንጹር ኣድራሻኺ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኪ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል መብራህቱ ፍረዝጊ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።


ኣመልካቲት፡ ሓናን ዑመር ዓመር፡ ተጸዋዒ ጀማል መሓመድናስር፡ ናይ ሞግዚትነት ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ትርሓስ ገብረሂወት መሓሪዝጊ፡ ኣደይ ኣፎምያ ተስፋማርያም ካሕሳይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ


ኣቶ መሓሪ ጎደፋይ ገብረኣምላኽ፡ ኣቦሓጎይ ወልደማርያም ሃብተማርያም ከተማን ዓባየይ ወለሽ ኣስፍሃ ገብረኣምላኽን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ንኣደይ ወኪለ ምስ 2 ኣሕዋተይን 2 ሓትነታተይን ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሰናይት ዑቕባገብርኤል፡ ተጸዋዒ ኣቶ ዒድሳልሕ ዓውድ፡ ናይ ሞግዚት ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ለምለም ገብረእየሱስ ገብረሚካኤል፡ ሓፍተይ ዑቕበ ገብረእየሱስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ሚኪኤል ፍስሃጼን እንግዳ፡ ኣቦይ ፍስሃጼን እንግዳ ክፍለ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ኣቤሰሎም ለባሲ ገብረመድህንን ብፍ/በ/ ዕዳ ብርዛፍ ወልደሚካኤል ፎቶን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ብርዛፍ ወልደሚካኤል ፎቶ ንጹር ኣድራሻኺ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኪ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲ የማነ ተኽለኣብ ተዛረ፡ ተኸሳሲት ሳሌም ተስፋስላሴ ተስፋማርያም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ ኣበ መንጎ ብፍ/ሰብ/መሰል ወረ/ነፍ ኪዳነ ተስፋስላሴ ወ/ሮ ዙፋን ኣብርሃ ዓንደሚካኤልን ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ ነፍ ኪዳነ ተስፋስላሴ 1.ሩታ ኪዳነ ተስፋስላሴ +5ን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/ሰ/ዕዳ 1.ሩታ ኪዳነ ተስፋስላሴ 2.ፌቨን ኪዳነ ተስፋስላሴ 3.ሞራል ኪዳነ ተስፋስላሴ 4.ሚኪኤል ኪዳነ ተስፋስላሴ 5.ኣማን ኪዳነ ተስፋስላሴ 6.ማክዳ ኪዳነ ተስፋስላሴ፣ ንጹር ኣድራሻኹም ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ጸጋ ጸጋይ ሃይለ፡ ወለደይ ጸጋይ ሃይለን ለተስላሰ ወልዱን ስለዝዓረፉ፡ ካብ ኣቦይ ጸጋይ ሃይለ፡ ኣብ ቤት ፍርዲ ኣብ ቅድሚ ረጂስትራር ቀሪበ ብዕለት 17/11/2008 ብቁ.መ 102/2008 ከምኡ’ውን ካብ ኣደይ ነፍ/ ለተስላሰ ወልዱ ገብሩ ብዕለት 17/11/2008 ብቁ.መ 103/2008 ብለበዋ ዝተወሃበኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ልኡል ዳዊት ግደይ፡ ሉላ ዳዊት ግደይ ምባል ተሪፉ፡ ሉልያ ዳዊት ግደይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ኣርያም ገብራይ፡ ብፍ/በ/ ዕዳ ንኣምን ሚኪኤል፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ዓወት ተኽለማርያም ተወልደብርሃን፡ ኣደይ ገነት ፍረዝጊ በርሀ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 5 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰለማዊት ጠዓመ መብራህቱ፡ ኣቦይ ጠዓመ መብራህቱ ክፍለን ኣደይ ይሕደጋ ባህታ ሕመ ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ክብርኣብ ብርሃነ ምሕጹን፡ ኣቦና ብርሃነ ምሕጹን ቀሺ/ሰርጹን ኣዴና ህተገርግስ ሓጎስ ገብረቃልን ስለዝዓረፉ፡ ንሕና 8 ደቆምን ካብ ነፍ/ሄሪት ህድኣት ሃብተጽዮን 3 ውሉዳትን ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ከሳሲት ብስራት ተወልደ ተስፉ፡ ተኸሳሲ ባሕረጋሲ መብራህቶም፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ዘርኡ ዮውሃንስ ተስፋስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ኖህ ዮውሃንስ ተስፋስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ወ/ሮ ኤልሳ ጸሃየ በይን፡ ወለድና ጸሃየ በይን ግደን ለተብርሃን ኣባይ ከልብን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ህልዋት ኣሕዋተይ 1መዋቲት 8 ተተካእቲ ደቃን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ከሳሲት ልዋም ሚኪኤል፡ ተኸሳሲ ኣቶ ፍረዝጊ ኣለምንጉሰ ኣሰፋው፡ ካብ ሃገር ቅድሚ 5 ዓመት ምስ ወጸ ደሃይ ስለ ዘይብሉ፡ ብጋዜጣ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለት፣ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ኣብ መንጎ ኣመልካቲት ሲልቫና ተኽለሚካኤል ሃይለ፡ ተጸዋዒት ለምለም ተኽለሚካኤል ሃይለ ዘሎ ናይ ስም ምትሕልላፍ ጉዳይ፡ ተጸዋዒት ለተብርሃን ተስፉ ገብረሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ለተብርሃን ተስፉ ፍታው ነብያት ሃይለየሱስ እልፉ፡ ኣደይ ምላሹ ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ፍረወይኒ ፍስሃየ ሚኪኤል፡ ብዓል ቤተይ ተስፋይ ወልደማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምሕረት ምሕረትኣብ መድሕን፡ ሓፍተይ ነፍ/ሄር ወ/ሮ ለተእየሱስ ምሕረትኣብ መድሕን ብዕለት 20/11/26 ዓ/ም ብሂወት ከላ ብቁ// መዝገብ 406/2006 ኣብ ረጀስተራል ቤ/ፍ ዞባ ማእከል ቀሪባ ኣብ ሰገነይቲ ዝርከብ ገዛኣ ብምሉእ ድሌታ ኣብ ቅድሚ ናይ ሕጊ ብቕዓት ዘለዎም መሰኻኽር ቀሪባ ብህያብ ዝገደፈትለይ ውህብቶ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ለተዮሃንስ ተስፋይ ዮውሃንስ፡ ተኸሳሲ ብዓል ቤተይ ኣቶ ተወልደመድህን ተስፋልደት፡ 7 ዓመት ደሃይ ስለዘይብሉ፡ ኣድራሽኡ’ውን ስለዘይተፈልጠ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለት፣ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ከሳሲት ወ/ሮ ነብያት ተስፉ ገብረመስቀል፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዓብደልቃድር ኢብራሂም በሽር፡ ናይ ኣቦነት ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ን30/4/26 ብርዛፍ መንግስታኣብ ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ መንግስታኣብ ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብስም ገብረትንሳኤ ስብሃትልኣብ ገ/ሂወት፡ ኣብ ዓዲ/ከባቢ ወኪ ድባ ብመወከሲ ቁጽሪ 000035 ቁጽሪ ምስክር ወረቐት 001764 ፕሎት F ፓርሰል 2 ን መንበሪ መዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07362151 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ሓዳስ ኤርትራ 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት 159


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። እንተሎ፡ ን16/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባጽዕ ወ/ሮ ሸውሃት ዑቅባስላሴ ሑሴን ምባል ተሪፉ፡ ሸውሃት ዑቕባትንሳኤ ሑሴን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በረኸት ደበሳይ ገብረእግዚኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ በረኸት ደበሳይ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣልጋነሽ ርእሶም ካሕሳይ፡ ት/ዕድመ ወደይ ሚካኤል ተስፋጋብር ወልዳይ ምባል ተሪፉ፡ እሰይ ተስፋጋብር ወልዳይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ፋጥማ ዑመር ኣደም፡ ስም ኣደይ ዓማር መሓመድ ጉላይ ምባል ተሪፉ፡ ዓሻ እድሪስ ማሕሙድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሱዛና ጸጋይ መንግስትኣብ ምባል ተሪፉ፡ ፈቨን ጸጋይ መንግስትኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት ሐመድ መ/ድ ኢብራሂም ምባል ተሪፉ፡ ኣሕመድ ማሕሙድ ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መዓሾ ክፍሎም ምባል ተሪፉ፡ ዳዊት ክፍሎም ኣካሎም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ወ/ሮ ዓይኖም ዑቑባሚካኤል ዮውሃንስ ወርዕ፡ ወለድና ዑቑባሚካኤል ዮውሃንስ ወርዕን ትብለጽ ኣብርሀ ማሓሙድን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ቹቹ ቡኮ ማበሪ፡ ኣደይ ደሃንታ ኦሹ ሰሊም ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መዓርግ መርሃዊ ምባል ተሪፉ፡ ደሊና መርሃዊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣመልካቲ ወ/ነፍ/ ትርሓስ ገብሩ ኣብርሃ ኣቶ ሓበን ፍጹም ገብረእግዚኣብሄር፡ ተጸዋዕቲ ወ/ነፍ/ ትርሓስ ገብሩ ኣብርሃን ነ/ሄር ጉዕሽ ቀሺ ኣስመሮምን 1.ኣቶ ዳዊት ጉዕሽ 2. ኣቶ ስምኦን ጉዕሽ 3.ኣቶ ሃብቶም ጉዕሽ፣ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ምቅሊት ውርሻ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን21/04/26 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክርአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ኣቶ ተስፉ ሰለሙን መንደር፡ ወለድና ሰለሙን መንደር ተላን ለተዝጊ ኣርበሾ ደሪርን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ 30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ማእዚት ምክኤለ ግርማ፡ ስም ኣደይ ለተብርሃን ዘሙይ ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ኣዛሚት ሃብተገርግስ ገብረኪዳን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ወሊድ ፈረጅ ማሕሙድ፡ ተጸዋዒ ኣቦይ ፈረጅ ማሕሙድ መሓመድ፡ ኣስታት 19 ዓመት ደሃይ ስለዘይብሉ፡ ጥፉእ ተባሂሉ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/3/26ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሃይኮታ ዮናስ ገብረሚካኤል ገብረዝግኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ ዮናስ ገብረየሱስ ተስፋስላሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ከሳሲት ወይኒ ገብረ ተስፉ፡ ተኸሳሲ እዮብ ፍትዊ ግደይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ኣምና ዒሳ ሓምድ፡ ብዓል ቤተይ መሓመድ ሓጅ ሓምድ ስለዝተሰወአ፡ ውላድ ስለዘይብሉ፡ ኣነ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ምስጉን ተወልደ መንኣመኖ፡ ብዓልቲ ቤተይ ለተጋብር ግርማጽን ጸጋይ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 1 ጓልና ድማ ወራሲት ምዃና ይረጋገጸላ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቅሳነት ጸሃይኣለም ገብረስላሴ፡ ስም ት/ ዕድመ ጓለይ ይኣብ ገብረስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ይኣብ ብርሃነ ገብረየሱስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ይ/በሃሊ ኣቶ ጋብር ተምነዎ በራኺ፡ መ/ወሃቢ ኣቶ ስልጣን በራኺ ኣነቢ፡ ብይግባይ ደረጃ ዝቐረበ ክርክር ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን27/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ብርሃነ መብራህቱ፡ ኣደይ ትምኒት ወልዱ ዳምር ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቀሺ ረዳእ ኣርኣያ፡ ብዓልቲ ቤተይ ብርሃን ይትባረኽ ገብረ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 7 ደቅና ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ጀርጂና (ኣስገደት) ኢሳቕ የዕብዮ፡ ብመንገዲ ሕጋዊ ወኪላ ኣቢላ፡ ኣደይ ክብራ ዘርእዝጊ ክፍለጽዮን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ሰመረኣብ የዕብዮ ስዩም፡ ስም ስዉእ ኣቦይ የዕብዮ ዮሴፍ ስዩም ምባል ተሪፉ፡ ዮዕብዮ ስዩም ፍቕረይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ከሳሲት ብስራት ተስፋምካኤል ኣብርሃም፡ ተኸሳሲ ኤፍሬም ፍስሃየ ሃብተ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ዒም ሓሪይምል ሳልም ምባል ተሪፉ፡ ዒድ ሓሪይምል ሳልም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ምስግና ትንሳኤ ህያቡ ምባል ተሪፉ፡ ምስግና ትንሴኤው ህያቡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም


ፋብሪካ ክርቢትን ሽምዓን ኣፍሪቃ ክልተ ሰራሕተኛታት ማለት፦ 1. ጸሓፊ/ት (SECRETARY) ደ/ትምህርቲ ዲግሪ ብSECRETARY SCIENCE ልዕሊ ሓደ ዓመት ናይ ስራሕ ተመኩሮ ወይ ድማ ዲፕሎማ ልዕሊ 3 ዓመት ተመኩሮ ዘለዎ/ዋ 2. ዓቃብ ንብረት (STORE KEEPER) ደ/ት ዲፕሎማ ልዕሊ 3 ዓመት ናይ ስራሕ ተመኩሮ ዘለዎ/ዋ ኣወዳዲሩ ክቖጽር ስለ ዝደለየ፣ ካብ ዝወጻሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ኩሉ መረጋገጺታት (CV) ሒዙ/ዛ ክቐርቡ ንሕብር። ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ቲራቮሎ፡ ዚፕ ኮድ 1A187፡ ፕሎት 104 ፓርሰል፡ M ቁ.ገዛ 38 ኣብ 427.20 ት/ሜ ዝስፍሓት ቦታ 7 ቀንዲ ክፍልት 4 ተሓጋገዝቲ ክፍልታት ዝርከቦ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስትራል ብመለለይ ቁ.ንብረት 1፡012094/1 ብስም ወ/ሮ ቪታሊያኖ ካርላ የጀናሮ ዝተመዝገበ ኮይኑ፡ እዚ ዝተጠቕሰ ገዛ ንዮናታን ሃይለ ገብረማርያምን ፌቨን ሃይለ ገብረማርያምን ብውህብቶ ናብ ስሞም ከሰጋግረሎም ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታዮ ዞባ ማእከል ይቕረብ። ሕጋዊ ወኪል ለተብርሃን መዝገበ ገብረኣነንያ ኣብ ኣስመራ ከተማ ዞባ 6 ምም 02 ቁ.ገዛ 14 ጎደና ራእሲ በራኺ ዝርከብ ንብረት፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 109296 መወከሲ ቁጽሪ 128408 ብስም ወረስቲ ነፍ/መብራህቱ በርሀን ወ/ሮ ኣበባ ዑቕባጋብር ምስ 8 ደቆምን ዝተመዝገበ ንብረት ገዛ፡ እቲ ኦርጅናል ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07601187 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን ካብ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ኣማረ መብራህቱ ብርለ ኣብ ኣስመራ ከተማ ዞባ 6 ምም 07 ቁ.ገዛ 15 ጎደና ሳሕል ዝርከብ ንብረት፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 109298 መወከሲ ቁጽሪ 109705 ብስም ወረስቲ ነፍ/መብራህቱ በርሀን ወ/ሮ ኣበባ ዑቕባጋብር ምስ 8 ደቆምን ዝተመዝገበ ንብረት ገዛ፡ እቲ ኦርጅናል ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴሌፎን 07601187 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን ካብ ዝምልከቶ ኣካል መተካእታ ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ኣቶ ኣማረ መብራህቱ ብርለ ኣነ ኣመልካቲት ኣብርሃጼን ኪዳነ ገብረስላሴ፡ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ን/ዞባ ሰምበል፡ ከባቢ ልምዓት፡ ዚፕ ኮድ 1A835፡ ጎደና ሰሓርቲ ቁ.ገዛ 40 ፕሎት 8 ፓርሰል’’A’’ ዝርከብ፡ ኣብ ሚኒ/መሬት ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁ.ንብረት 1BRASM000243/1 ብዕለት 21/03/2018 ብስም ኣብርሀት ሃይለ ተስፉ ዝተመዝገበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ኣብ ስፍሓት መሬት 100 ት/ሜ ስፍሓት ህንጻ 65.46 ት/ሜ ዝተደኮነ 4 ቀንዲ ክፍልታት 2 ሓገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለለ፡ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቀሪባ ብቁ.15/2026 ብዕለት 15/01/2026 ብውህብቶ ስለ ዝሃበትኒ፡ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ካዳስተርን ይቕረብ። ኣብርሃጼን ኪዳነ ገብረስላሴ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 8


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣኽበረት ኣብርሃለም ምባል ተሪፉ፡ ኣኽበረት ኣብርሃም ሃብተ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ሓይሎም ከበደ ገብረየሱስ፡ ወለደይ ከበደ ገብረየሱስ ሃይለሚካኤልን ለተመንቆርዮስ ትካቦ መልከን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባኣያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ


ሂወት ንጉሰ ግደይ ምባል ተሪፉ፡ ደናይት ንጉሰ ግደይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ትምኒት ተኽለጼን ማና፡ ብዓል ቤተይ ሃይለ ወልደማርያም መሓሪ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሉልያና ኣብርሃም ዘርእዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሉልያና ኣብርሃለይ ዘርእዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ፌቨን ወልደምህረት ሃይለ፡ ተኸሳሲ ዳኒኤል ዮውሃንስ ገብረኣምላኽ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ለምለም በረኸትኣብ መሓሪ፡ ኣደይ ኣዜብ ዘርኣብሩኽ ተኪኤ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ህልዋት ኣሕዋተይ 1 መዋቲት 6 ተተካእቲ ደቃ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሰማይነሽ ኣብርሃ ፍስሓጽዮን፡ ብዓል ቤተይ ተስፋይ ሃብተስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መልመለት ተስፋሂወት ኣርኣያ ምባል ተሪፉ፡ሊያ ተስፋሂወት ኣርኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለምለም በረኸትኣብ መሓሪ፡ ኣቦይ በረኸትኣብ መሓሪ ዓንደ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 9 ህልዋት ኣሕዋተይ 2 መወትቲ 11 ተተካእቲ ደቆም ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ጎይትኦም ገብረትንሳኤ በኺት፡ ስም ኣደይ ለተኺዳን ተኽለ ተስፋሚካኤል ምባል ተሪፉ፡ ለተኺዳን ተኽለ ሃብቶም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። መብራህቲ ተስፋኣለም፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ተስፋጋብር በርሀ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ መሓመድ ኣብራር ዑስማን ምባል ተሪፉ፡ ኣብራር ዑስማን ኢብራሂም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ርግበ ዑቕባይ ወልደህየት፡ ተኸሰስቲ ወረስቲ 1.ነፍ/ሰለሙን ተወልደ ዑቕባገርግሽ 2.ነፍ/ምሕረት ኣስራት ገብረሚካኤል፣ ናይ ስም ዋንነት ዘይንቀሳቐስ ንብረት ምትሕልላፍ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.33 ቅረብ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሰናይት ሃይለ ጸጋይ፡ ኣደይ ኣብርሀት የውሃንስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ መብራህቱ ጸጋይ ደበሱ ምባል ተሪፉ፡ መብራህቶም ጸጋይ ደበሱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ድያና ተኸስተ ገብረኣብ፡ ተኸሳሲ ሚኪኤለ መዓሾ ተስፋይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሩፍታ ተኽለእዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሩፍታና ተኽለእዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ከሳሲት ዘቢብ በርሀ፡ ተኸሳሲ ተኽለወይኒ ዘኣማን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ኤልሳ የማነ በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ሳሮን የማነ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ትዕበ ጸጋይ ምስግና፡ ኣቦይ ጸጋይ ምስግና ሓጎስ ስለዝዓረፈ፡ ንኣደይ ወ/ሮ ኢትዮጵያ ተኽሉ ዘሞ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ድማ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/426 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ማይ ምነ ከሳሲ መንግስቱ ወልደሚካኤል፡ ተኸሳሲት ሳባ ወልደሚካኤል ገብረእግዚኣብሄር፡ ናይ ውርሲ ምክፍፋል ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ማጆር መናኑ በየነ ምባል ተሪፉ፡ ማጆር ዑቕባዝጊ በየነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ዛይድ ሃይለ ሕድሮም፡ ተኸሳሲ ሳምሶም ምላሽ ተስፋይ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ክርስቲና ቢንያም እምባየ ምባል ተሪፉ፡ ክርስቲና ቢንያም ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ቅዱሳን ወልዳይ ኣስፍሃ፡ ብዓል ቤተይ ኣብርሃም ወልደዮውሃንስ ገብረሚካኤል ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ወ/ሮ ሂወት እማሃጽዮን ይሕደጎ፡ ኣደይ ሓረጉ ኪዳነ ክፍለ ስለዝዓረፈት፡ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ቤተይ ሰለሙን ተስፋሚካኤል ኣብርሃ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓብዱ ኣድም ዑስማን፡ ስም ት/ዕድመ ደቀይ 1.ኣቡበከር ዓብዱራሕማን ኣደም 2. ሓዋ ዓብዱራሕማን ኣደም ምባል ተሪፉ፡ 1.ኣቡበከር ዓብዱ ኣድም ዑስማን 2. ሓዋ ዓብዱ ኣድም ዑስማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተስፋማርያም ናይነይ ሓንጣል ምባል ተሪፉ፡ ተስፋማርያም ሃይለ ሓንጣል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ጀምዕ መሓመድ እድሪስኖር ምባል ተሪፉ፡ ጀምዕ መሓመድ እድሪሳይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓሻ እድሪስ ዑስማን ምባል ተሪፉ፡ ኑሃ እድሪስ ዑስማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ሉላ በየነ ገብረዝጊ፡ ዓባየይ ግደይ ወልዱ ኣርኣያ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጓል ጓላ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሻምብቆ ወ/ሮ ራህዋ ተሸመ ብርሃነ፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ኣድሓኖም መሓሪ ግርማይ፡ ካብ ሃገር ምስ ወጸ 9 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይገበረለይ፡ ይጸወኦኣለይ ስለ ዝበለት፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ወ/ሮ ትርሓስ ተስፋሚካኤል ኣብርሃ፡ ኣቦይ ተስፋሚካኤል ኣብርሃ የውሃንስ ስለዝተሰወአ፡ ኣደይ ኣብርሃጼን ባህታ ስብሓት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ቶኾምብያ ከሳሲት ወ/ሮ ጽገወይኒ ከሰተ ተስፋመንቆርዮስ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ተወልደ ኒቀዲሞስ ክፍለ፡ ናይ ስቪል ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ወ/ሮ ዮርዳኖስ ረዘነ ሃብቶም፡ ብዓል ኣብ ዞባ ማእከል ኣስመራ ን/ዞባ ኣኽርያ ምም/ከባቢ ገዛ ዑበል ኣብ ዚፕ ኮድ 1-A-134 ጎደና 134-3 ኣብ ፕሎት 13 ፓርሰል L-1 ዝርከብ፡ ኣብ ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁጽሪ መለለይ ንብረት 1-BRASM-005975/1 ብስም ኣቶ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ጣህር ዝተመዝገበ ገዛ፡ ብዕለት 22-09- 2023 ዓ/ም ካብ ወነንቱ ስለ ዝዓደግኩዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ሒዙ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉ እንተኾይኑ ናብ ቤ/ጽ ፓፕሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ሰነዳት ኣቕሪበ ጉዳይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ፌቨን ገብረትንሳኤ ክፍለጽዮን


ኤርሚያስ ኣብርሃም (ወዲ ኢሞ) ሕነሽም ኣብዚ ረፋድ ዝሰምዖ ስማዕ ወላ ደኣ ባህ ዘብሎ ኣይንበር፡ ክምስ ክብልስ ገዲድዎ’ዩ። ብኣንጻር እዚ ዝናፈስ ዘሎ ወረ፡ ሕነሽም ኣብ እዋን ጉብዝናኡ ንዝሓለፎ ክዝክር ግዲ በሎ። ሕነሽም ካብ መሰትኡ ክንዲ ዝበልሐን ዝለበመን ገለ ዓበይቲ ዓዲ ግዳ ከጸልምዎ እዮም ተራእዮም። ኣብዛ ዓዲ ንሕነሽም እምብዛ እተጽውዮን ዓንተር ጽዋታት እትገብሮን ግዳ፡ ሒማኡ ማመት’ያ። “ኣይ፡ ኣይ ኣይ ግደፊ. . . ግደፊ ከይተባእስኒ።”፡ ሕነሽምን ማመትን እናሰሓቑ ናብ ገበላ ህድሞኦም ኣቢሎም ኣምርሑ። ኣብ ጥቓ ሹም ባዕላይ፡ ማይ ኣይሰተኹን ከይትብል ኣብ ጥቓ ቀላይ. . . ”፡ ህጻን ሽደን ንወለዱ እናበራረየ እናጠመተ፡ መለሰሎም። ሕነሽም ምስ ማመት ከም እተሓጽየ ዓዲ ኣብ ዋዕላኣ ብዕሊ’ያ ፈሊጣ። የግዳስ ንሕጽይቱ ዝበሃጉ ስድራታት በብኣንፎም የሕቀምቕሙ ነበሩ። ካብቶም በሃግቲ ሕጽይቲ ሕነሽም ሓደ እቲ መሰታኡ ዝነበረ ሃይለ’ዩ። ሕነሽም ኣብ ብርኩ ከም ዘስተንፍስን መንእሰይ መጠን፡ ‘ሕጽይተይ ጠሚትካለይ።’ ኢሉ ክጐራፈጥ ግን ኣይተራእየን። ንብዙሓት ዓበይቲ ዓዲ ብዘደንጸወ መልክዕ ርግእ ክብል’ዩ ተራእዩ። ሃይለ ብኣንጻሩ በቲ ሓደ ‘መን ከማይ?’ ኢሉ ክፍክርን ክጀሃርን፡ በቲ ካልእ ድማ ንሕነሽም ሓላዪ ከምስልን ኣይኣገሞን። ማመት ናብ ውሻጠ ምስ ኣተወት ሕነሽም ኣብቲ ኣጎዛ እተነጽፎ መደብ ኮፍ ኢሉ፡ ኣብ ዝንታ ኣተወ። “ስለምንታይ እዩ ከምኡ ተባሂሉ?”፡ ሕነሽም ገጹ ኣብሪሁ ሓተቶ። እዋኑ፡ ሕነሽም ነታ ብሃይለን ካልኦትን እተባህገትን እተሃርፈትን ማመት ወሲዱ፡ ኣብ ፍልሰት ኣብ ዝነበረሉ እዩ። ነቶም ፍረ ብርኮም ዝኾኑ ህጻናት ሽደንን ኣዘወትን ሒዞም በረኻ ሰፊሮም ኣብ ዝነበርሉ ዘመናት፡ ዓዲ ንሕጸኦም ብመርዓ ከተግህደሎም ይጋደሉ ነበሩ። ብዓቢኡ እቲ ናብ በረኻ ዘውጽኦም ምኽንያት ነታ ብሃይለ ተዘሪፋ ዝነበረት ማመት ኣብ ምምላሳ ሃይለ ግዳይ ሞት ኮይኑ ስለ ዝነበረ’ዩ። ስድራ ሃይለ ድማ በቲ ናይ ወዶም ሞት ኣሳቢቦም ንሕነሽም ከም ዓሎቐኛ ክጥቅንዎን ከሳድድዎን ጀሚሮምስ፡ ሕነሽም ከኣ በረኻ ክሰፍር ግዲ ኮይንዎ። “እ. . እ ሹም ባዕላይ ብዙሕ ብዙሕ ኣዝዩ ብዙ. . ሕ ኣሓን እኽልን ንህብን ስለ ዝነበሮ።” “ኣሰይ ’ዞም ደቀይ፡ ሕጂ ድማ እዛ ቅጫ ብስል ምስ በለት ገግናዕኩም ክህበኩም’የ።”፡ ማመት ንክልቲኦም ደቃ ኣራእሶም እናደረዘት ነገረቶም። ሕነሽም፡ ንማመትን ንክልቲኦም ህጻናትን ብቀውታ ይዕዘቦም ነበረ። “እዛ ናይ ሎምዕንቲ ዝንታኻ ናይ ነገር ደሓን ድያ?” ነቲ ኣብ ገደና ተዘሪኡ ኣብ ምጭሓሙ ዝበጽሐ ዓፋፉን እናኾለለ’ዩ ዝዝክር ዝነበረ፡ ሕነሽም። ኣዘወት ጓሉ ዝሓለፈቶ ዘበለ ዕዮ ኢንታ ዘይረኽበሉ’ኳ እንተኾነ፡ ብዕዮኣ ክድነቕ ግዳ ባህ’ዩ ዝብሎ። እንሀ’ኳ ሕጂ እዚ ግራት ዕፉን ገደናኡ ንረኣይኡ ዘጎምጁ ኮይኑ ተዓዘቦ። ሽደንን ኣዘወትን ከም ምዕባይን ምንኣስን ኣሕዋት ካብ ወለዶም ዝወረስዎ ብዙሕ’ኳ እንተሎ፡ ብፍጥረቶም’ውን ንኡዳት ደቂ’ዮም። ሕነሽም ካብ ዝገሾ መገሻ ሓሳብ ብሕቶ ናይ ማመት ተደሪኹ ናብ ውነኡ ተመልሰ። “ስምዒ’ባ ክሓተኪ. . ” “ህ?. . ንኽእሎ ይግበሮ. . ፡ ” ማመት ፍሽኽ እናበለት ኣብ ጎድኑ ብርካ ሰበረት። ካብተን ዕለታት ኣብታ ሓንቲ ዕለት ከኣ ማመት ቅጫ እናቀጭቀጨት እንከላ ሕነሽም ምስ ሽደንን ኣዘወትን ወጃዕ ይብል ነበረ። “ሃይለ ትዝክርዮ እንዲኺ?” “ሃይለ? መን ሃይለ’ዩ?” “መን ሃይለ’ኳ ነይወሓደ፡ ሃይለ. . ሃይለ ሓኔታ’ዶ ክብለኪ?” “ኣዘወት ጓለይ፡ እስኪ ወለዶ ኣቦሓጎታትኪ ክሳዕ ክንደይ ትፈልጢ ንገርኒ?” በላ’ሞ፡ ኣዘወት ድማ ህውኽ ኢላ ክትዝርዝረሉ ጀመረት። “ኣይይይ! ኣታ ሕነይ? ዝዝከር ተሳኢኑስ ንሃይለ ድማ ዘኪርካ?!” “እንዳ ብጽዓይ’ዶ ሰነፍ ክርከቦ ብቀድሙ።”፡ ሕነሽም ኣብ ወሰን ናይቲ ግራት ገደና ኮይኑ ንበይኑ ተዛረበ። “እ. . ኣዘወት ጓል ሕነሽም፡ ሕነሽም ወዲ ሓድገምበስ፡ ሓድገምበስ ወዲ ባህታ፡ ባህታ ወዲ ተሰማ. . . ” “ኣነ’ዶ ኢልክኒ፡ ዛንታ ሃይለን ሞት ሃይለን ዘይተዋሕጠሎም ኣዝማዱ ለለ ክብሉ ምጅማሮም እንደኣሉ ኣርሚሙኒ።” “ፋልክን፡ ፋልክን ንዒ ደኣ፡ ባህታ ወዲ ወለንክኤል፡ ወለንክኤል ኢልኪ ተሰማ፡ ተሰማ ኢልኪ ኣቤቶ. . . ”፡ ማመት ክትእርማ ጀመረት። “ሕነይ ደኣ ናይ ደሓን ዲኻ ንበይንኻ ትዛረብ?!” “እሞ ሕጂ’ዶ ንሃይለ ትንፋስ ክሰኹዕሉ ኮይኖም. . ቀደም ሞት ዝጸገበስ. . .” ሕነሽም በቲ ድምጺ ከም ስምብድ ኢሉ ንከባቢኡ ተዓዘበ። ማመት ኣብ ጥቓ እንዳ ደርሁ ድው ኢላን ኣብ ኢዳ እንቋቝሖ ሒዛን ክትርእዮ ተዓዘባ። “እወ እወ፡ ኣቤቶ ወዲ እያሱ፡ እያሱ ወዲ ካፍል፡ ካፍል ወዲ ደግለል፡ ደግለል ወዲ ተውለ፡ ሽዑ ሚናብ፡ ጎፋር፡ ብጽዓይ፡ ሽምዓንዳይ፡ ሽዑ ሌፋይ…።” “ሃይለ ይወኣዩ. . . ” “ናትካ ከኣ’ምበር ይገድድ! ሃይለ መን ተበልኩኻስ ሃይለ ሓኔታ ይበሃል’ዩ?!” “በየን ደኣ በሪቕኪ?” ፍሽኽ እናበለ ጠየቓ። “ኣንበሲት፡ ኣንበሲት ኢኺ፡ ዋዕሮ. . . ርኢኽያ’ዶ እዛ ዋዕሮ ጓለይ።”፡ ሕነሽም እናሰሓቐ ንማመት ጠመታ። “እዚ ድዩ’ሞ ሓዲሱኪ? ንሃይለ ከም ሓኔታ ክዝንተወሉ ኣይሰማዕክን ዲኺ?” “ኣነስ ኣብዚኣ’የ ጸኒሐ። ንስኻ ደኣ ሰላም ከየልካ ሕውስ ኢልካ’ምበር።” ፍሽኽታ ሕነሽም እተላብዓ ክትመስል፡ ገጻ ኣብሪሃ መለሰትሉ። “ንሳ ጥራሕ ድያ ዋዕሮ. . ሽደናይ ወደይ’ከ?”፡ ማመት ነቲ ዝተኽኽ ዝነበረ ሓዊ ኡፍ ኢላ እናናኸሰት ሓተተቶ። “ኣይ! ጉድ ዝረኸበ ኣንበሳ ጉድ ዝረኸበ ሽመት፡ በልስኪ ንሰራቒ ከም ሓኔታ ክሸሙስ ቅሩብ’ዶ ኣየሕፍሮምን?” “ኣቲ እዛ ሉባ ዝኾነት ቈልዓ እንድያ ኣዐዚማትኒ ፈዚዘ።” “እስከ ሽደን ወደይ ድማ ዛንታ ሹም ባዕላይ ንገረና።” “ምዉት ኣይክሰስን ኮይኑ’ዩ እምበር፡ ሃይለ እዚ ሃይለኦም ደኣ. . . ” “ኣይ፡ ብነብስኻ ደኣ ፈቲኻያ. . . እምበር ሽደን ዝበርበሮ መዓር’ከ ኣይመቀረካን ድዩ ኮይኑ?” “ስጋ ኣይበላዕኩን ከይትብል “ኣድጊ ተሓለመስ ጥሪኡ፡ ዶ ኣይተባህለን ግዳ ብቐደሙ።” “እህእ. . እምብአር’ከ ወደይ ብሃይለ ዝመውት ኣንበሳ ተረኺቡስ ሃይለ ሓኔታ ክሽየም?! መርመም’ዩ ብሓቂ።” “እወ ንሱስ. . ንሰብ ኣይትሕለም ኣይትድለ ኣይበሃልን እንድዩ፡ ግዳስ ...” “እሞ ዘዝደቀሰ ዘዝሓለመ ከምዚ ዘተክዘካ እንተኾይኑ ክትበኩር ኢኻ።” “ብዓንደርእሱ እዛ ዓድና መምስ ዝነፈሰ ቀልባዕ ቀልባዕ ምባላ’ዩ እጹብ ነገሩ። እምበር ዓድናስ ንሃይለ ዘይናቱ ዘቋምት ስሱዕ ምንባሩ ረሲዓ’ዶ መስለኪ?” “ኣበደን፡ ኣብ ካልኦም ደለዩ፡ ጥረኦም ቃሕ ተበሎም ጭራኦም ይሕለሙ፡ እንተ ብኣኺ ግዳ ፍጹም፡ ዕጫ ሃይለኦም ክወሃቡ ኣለዎም።” “ሕራይ ንሶምስ ደለዩ ይኹኑ፡ ዝወግአ ተረስዐስ፡ እቲ ዝተወግአን እቲ ዝቖሰለን ዘድመይዎን’ከ ኣይዝክርን’ዶ ኢለሞ ወደይ? ወይ ጉድ!!” “ኣየ ሕነይ፡ ንዓኻ ክሳዕ ዘይጠቀኑኻ ...” “ግደፊ’ንዶ ማመት፡ ኣሕዋትን ኣዝማድን ሃይለ ብማመት ክሓልሙን ከህተፍትፉን ኣይናቶምን እዩ፣ ነዚኣ ፈለጡ ማሕረ፡ ኣይፋልናን ተይሎም ከኣ ደሓን ኣብኣ ትደዮም።” “ማመት ኣሪግኪ ግዲ መስለኒ?” “እሂ ታይ መጺኒ’የ ዝኣረግኩ’ኸ?. . ” “ወይለይ፡ ወላ ንሳቶም ይውግኡኽስ፡ ንስኽስ ሕርሕራይ ጌርኪ ደሲቕክዮም ዘይኮንክን? እ?” ማመት ንሕነሽም እናጠመተት ብሰሓቕ ክትንኽነኽ ጀመረት። “ኣየ ንስኻ ድማ፡ ዳእላ መቸም ኣይምነወካን’ዩ፡ ንሶምስ ልኻይ ክለኽዩኒ’ዶ ወፊሮም ኢልካዮም። ሕጂ ግዳ ኣይተዘንግዓኒ. . . ዝሓትትኩኻ’ኳ ኣይመለስካለይን።” “ኣቲ ’ታይ ኢኺ ኮንኪ ’ስኺ ’ኸ?” ማመት ብሰሓቕ ትዋሕ ምባላ ሰጊርዎ፡ ንሱ’ውን ፍሽኽ ክብል ተራእየ። “ሕነይ ግዲ ቀኒእካ? እ?” “ወይለይ! ምቕንአይ ገሪሙኪ?” “ከይወስዱኒ ዲኻ ሰጊእካ?” “ምውሳድኪ እሞ ይትረፍ፡ ኣብ ርጋጽኪ ክረግጹ’ኳ ክደፍሩ የብሎምን።” “እንታይ ጠይቕክኒ ዲኺ?”፡ ሕነሽም ናብ ማመት ግልጽ ኢሉ እናጠመታ ሓተታ። “እንታይ’ዩ ዘተክዘካ ዝንሀ ዘየልኩኻን?” “ትካዘ’ዶ ኢልክዮ? ድንጽው ኢልኒ’ምበሪ።” ማመትን ሕነሽምን ተጠማሚቶም ፍሽኽታ ክለዋወጡ ተራእዩ። ጽንሕ ኢሎም ከኣ ብሓባር ትዋሕን ካዕካዕን እናበሉ ክስሕቁ ጀመሩ። “እንታይ’ዩ ንሕነይ ዘደንጹ ደኣ?” “እሂ? ኣይድንጾን ድየ ኣነ?” “ወሪዱካ፡ ንኻልኦት ደኣ ተደንጹ እምበሪ ንስኻ ትድንጾ?!” ማመት ብፍሽኽታ እናጠመተቶ መለሰትሉ። “ቀኒእካ ዲኺ ዝበልኪ?! ህም! ብሕቖ ኣሚነይ ዝዋዘለይ ክፈቱ ድማ ኣይኮንኩን እምበሪ! ኣብዛ ጽዋ’ዚኣ እሞ ዋዛ የለን።” በለ ሕነሽም፡ ካብ ዝጸንሖ ሰሓቕ ሰጊሩ ዕትብ እናበለ። “ከምኡ ደኣ ጥዑም ተዛረቢ ኢሉኪ. . . ዝብለኪ ደኣ. . ” “ህ? በለኒ’ስኪ በል።” “ኣበዋት ክምስሉስ … ዓሚ ዝመተ ምራኽ ድዮም ዝብሉ፡ እንዳ ሃይለ ዝሓኔታኦም ከኣ ሕጅስ. . . ፡” ማመት ንዘረባኡ ኩልፍ ኣቢላ፡


ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 ካብ ሰነዳት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ቡያ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ዕላል ጥበባት 15፡10 ተክ ኢንሳይት 15፡50 ፓናሮማ 16፡15 ናትራን (1ይ ክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ደርፊ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ናትራን (2ይ ክፋል) 19፡20 ፊዮሪና 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም ክብረት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም ፈንቅል 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ሌላ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እትመት “ሕነይ ገለ ወሪዱካ ብኡነት!” “ጽንሒ ደኣ፡ ጽንሕኒ. . . እቲ ንዓኺ ተዘይውሰድናያ ኢሉ ሃይለ ዝገበሮ ረሲዖምስ፡ እሞ ድማ ኣንቲ ማመት ሕጅስ ነዞም ኩሎም ደቅኺ ጥንጥን ቢልኪ ከም ሓዳስ መርዓት ክወስዱኺ ምህራሮም ኣይገርመክን?” “እብለካ’ኳ ለኹ፡ ሎሚ ብስሩ ኣይጠዓኻን።” “ፋሉን ፋሉን. . ስምዒ ደኣ፡ እቲ ክዝርፉኺ ከለዉ ገለ ደኣ ጌርክሎም ተኔርኪ እምበር?” “ጓል ባሕራይ’ከ! ኣታ ሕነይ ሎሚ ወላ ወላ ኣይጠዓኻን? ዎ!” “ኣብ ዘጥዒ እዋን እንደኣሉ ዝጥዓይ ማመት፡ እዚ ኩሉ ዘመናት ካብ ኣእዳዎም መንዚዕና ናብ ውሻጠኺ ከም ዘእተናክስ ገና ኣይተሰወጦምን ኣቲ?! እቲ ዝገደደ ድማ ክንመልሳ ኢና ኢሎም ምህንጣዮም’ዩ።” ሓዳስ ኤርትራ 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.159 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዝርግሐ ቅድመ ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ስእሊ- ጨንፈር ስእሊ በጺሐን ዝተመልሳን ኣለዋ። ብኸምዚ ዝተገለጸ ብሓያል ጻዕሪ ዝጀመረ ትምህርቲ ቅድመ ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ 4ን 5ን ዓመት ዝዕድመኦም ብምምሕዳር ከባቢታት ናይቲ ንኡስ ዞባ ዝተጸንዑ ኣስታት 3340 ህጻናት ነይሮም። እቲ ስራሕ ኣብ ባይታ ምስ መጽአ ምጅማር ምስ ኮነ ግን፡ 2780 ተመሃሮ ጥራይ’ዮም ናብ መኣዲ ቤት ትምህርቲ ተጸንቢሮም ትምህርቶም ኣብ ምክትታል ዝርከቡ። ዝርግሐ ቅድመ ትምህርቲ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ክርአ እንከሎ፡ ኣብ 56 ዓድታት ብስሩዕ ይወሃብ ኣሎ። ኣብተን ዝተረፋ ዓድታትከ እንታይ ይዅና ኣብ ዝብል ብዝተገበረ ኣፈናዊ መጽናዕቲ፡ ሓደ ቈልዓ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ኪሎ ሜተር እናተጓዕዘ ክመሃር ይኽእል’ዩ ብዝብል፡ ናብ ዝቐርቦ ነቚጣ ቤት ትምህርቲ መውዓሊ ህጻናት ዝተኸፍተላ ዓዲ እናተጓዕዘ ክመሃር ኣብ ዝብል ውሳነ ተበጺሑ። ኣብተን ኣብያተ ትምህርቲ ዝከታተሉ ተመሃሮ ካብ 600 ዝሓልፍ ኣይነበረን። እዚ ብደረጃ ንኡስ ዞባ ክርአ እንከሎ፡ ኣገልግሎት ቅድመ ትምህርቲ ነይሩ ካብ ምባል ኣይነበረን ምባል ይቐልል። ስለዚ እዚ መደብ ኣብ መስከረም ምስ መጽአ፡ እሞ ድማ ጒያ ጒያ ስለ ዝነበሮ፡ ኣብ ፈለማ መምህራን ኣብ ምእካብ፡ ጨንፈር ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ ኢድ’ውን ስለዘይነበሮ፡ ኣብቲ መስርሕ ዝሳተፋ መምህራን ካበይ ይምጽኣ ብድሆ ኮነ። ካብ 9ይ ክፍሊ ዛዚመን ቀዳማይ ሰመስተር ናይ 10ይ ክፍሊ ዝተማህራ ክሳብ ሳዋ በጺሐን ናይ 12 ክፍሊ ትምህርተን ዝዛዘማ ቀርቡ ምስተባህለ፡ በዚ ኮይኑ በቲ ክቕረባ ስለ ዝነበረን፡ ዓዲ-ዓዲ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ብመንገዲ ኣመሓደርቲ ኣከባቢ ተፍትሽን ዳህሳስን ተገይሩ። ዘድሊ ቊጽሪ 240፡ ዝተረኽባ ግን 146 በጺሐን። እዚአን ናብ ኮለጅ ተላኢኸን ከም ዝስልጠና ተገይሩ። ስልጠና ቀሲመን ተመሊሰን ምምዳብ ምስ ኮነ ግን፡ ናብ ስራሕ ቅድሚ ምውፋረን፡ ነቲ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ናይ 2025፡ ንጥፈታት ልምዓት፡ ሕርሻ፡ ትምህርቲን ካልእ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ንኡስ ዞባ ማይምነ ንምድህሳስ፡ ብስራሕ ናብ’ቲ ንኡስ ዞባ ተንቀሳቒስና ነይርና። ኩነታት ትምህርቲ ብሓፈሻ፡ ካብ ዝሐለፈ ዓመት ጀሚሩ መሓውራቱ ዘርጊሑ ኣብ ግብሪ ውዒሉ ዘሎ ዝርግሐ ቅድመ ትምህርቲ ኣብቲ ንኡስ ዞባ እንታይ ይመስል፧ ክንድህስሶ ካብ ዝተበገስናሉ ሓደ ካብ መደባትና ስለ ዝነበረ፡ ነዚ ኣመልኪትና ምስ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ መምህር ባህታ ወልዳይ፡ ዕላል ኣካይድና ዘዳለናዮ ጽሑፍ ይስዕብ። መምህር ባህታ፡ ኣብ ዓውዲ ስነ-ህይወት ናይ ቀዳማይ ዲግሪ መዓርግ ዘለዎ ኮይኑ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ካብ ዝተመደበሉ ክሳብ ሕጂ 15 ዓመት ኮይኑ ኣሎ። ካብዚአን እተን 13 ዓመት ፈለማ ከም ሓላፊ ስነ-ምምህርና፡ ቀጺሉ ርእሰ መምህር ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ማይምነ፡ ካብ ቅድሚ ክልተ ዓመት ጀሚሩ ድማ፡ ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ ብምዃን ዘገልግል ዘሎ’ዩ። ምጅማር መውዓሊ ህጻናት ኣብ መላእ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ እቲ መምርሒ ክትግበር ኣለዎ ምስተባህለ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ክካወን ሃታ ሃታ ኣይነበሮን ክበሃል ኣይከኣልን። ገልጠምጠም ከይበልካ ዓወት ክመጽእ ስለ ዘይክእል ግዳ፡ ነቲ ዘጋጠመ ከከም ኵነታቱ እናፈታሕካ ትግባረ ናይቲ መደብ ኣብ ባይታ ንምውዓል ተሰሪሑሉ። ኣብ መላእ ናይቲ ንኡስ ዞባ ኣብ ዝኽፈታ ቅድመ- ትምህርቲ ዝምህራ መምህራን ካበይ እየን ክመጽኣ፧ ኣብ ፈለማ ዝተኸስተ ዓቢ ብድሆ ነይሩ። ቅድሚ ዝኣገረ ግን ኣብ መላእ ናይቲ ንኡስ ዞባ ክንደይ ዝኣኽላ ዓድታት’የን ክኽፈተለን፧ ዝብል ክንጸር ስለ ዝነበሮ፡ ካብተን ኣብ 17 ምምሕዳር ከባቢ ተጠርኒፈን ዝመሓደራ 76 ዓድታት ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ 56 ዓድታት መውዓሊ ህጻናት ክኽፈተለን ተወሲኑ። ዝተረፋ ዓድታት ግን፡ ኣብያተ ትምህርቲ መውዓሊ ህጻናት ናብ ዝተኸፍተለን ዓድታት እቶም ተመሃሮ ክበጽሕዎ ይኽእሉ’ዮም ተባሂሉ ቅርበተን ተገምጊሙ፡ ኣብ ዝቐርቦም ክመሃሩ ተወሲኑ። ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ኣብ ምዱብ ትምህርቲ ህጻናት ንኡስ ዞባ ማይምነ ዝሳተፋ 240 መምህራን የድልያ ነይረን። ተመዲበን ኣብ ስራሕ ዘለዋ ግን፡ ፍርቂ ናይቲ ዝተገመተ ቊጽረን ኮይኑ፡ 121 መምህራን’የን። ኣብዚ ዋሕዲ መምህራን ናይ ቅድመ ትምህርቲ ምህላዉ ትርዳእ። ነቲ ዘሎ ሃጓፍ ንምምላእ ድማ፡ በተን ዘለዋ ተመጢጠን ብኽልተ እብረ እናወፈራ ከም ዝሽፍናኦ ይግበር ኣሎ። እቲ መደብ ኣብቲ ንኡስ ዞባ፡ መምሃሪ ህንጻ፡ መሳለጥያ ናውቲ ትምህርቲ (መጻወቲ፡ ምንጻፍ፡ ሰሌዳ፡ መጽሓፍቲ ወዘተ) ዝሓቍፍ ክፍትሑ ዝግብኦም ሕጽረታት ዝድለ ደረጃ ይበቕዓን ኣይበቕዓን ሰነዳት መረዳእታ ናይ ትምህርተን ምፍታሽ ኣድላይነት ስለ ዝነበሮ፡ ከምኡ ተገይሩ። ብቕዓተ ናይቲ ዝድለ ደረጃ ዘየማልኣ 8ይ ክፍሊ ደረጃ ዝጸንሐን ሰለስተ ሰባት ገዲፍካ ዝተረፋ ብኸምቲ ዝጥዕም መንገዲ ኣብ መላእ ናይቲ ንኡስ ዞባ ከም ዝምደባ ተገይሩ ትምህርቲ ተጀሚሩ። ኣቐዲመን ተጸኒዐን ሰልጢነን ክምህራ ዝግብአን ዝነበረን፡ ንዳህሳስ ዝኸውን እኹል ግዜ ብዘይምንባሩ፡ ድሒሩ ከምዝተረጋገጸ፡ ኣብቲ ስራሕ ክጽንበራ ባህጊ ዘለወን 10ይ ክፍሊን ክሳብ ሳዋ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ ቅድሚ ሕጂ ኮማዊ ይኹን ስሩዕ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ሒደት መውዓሊ ህጻናት ጥራይ’የን ነይረን። ቍጽሪ ናይ እቶም መሰረታውያን ነገራት’ኳ እንተለዎ፡ ኣብ ክፍሊ ንዘሎ ጸገም ንምፍታሕ፡ ኣብ ዳስ፡ ትሕቲ ጽላል ገረብን ኣብ ዝተረኽበሉ ድማ መንበሪ ገዛ ገባር እናገበርካ እቲ ትምህርቲ ይወሃብ ኣሎ። በዚ ድማ፡ እቲ መደብ ብኸምቲ ዝጀመሮ ጽቡቕ ይኸይድ ኣሎ። እዚ ከምዚ ክኸውን ዝገበራ ኣብቲ መደብ ዝሳተፋ ዘለዋ ነቲ ስራሕን መደብን ብትግሃት ተቐቢለን ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ተመሃሮ ኣብ ክፍሊ ብልዑል ተወፋይነት ዝቃለሳ ዘለዋ መምህራን ምዃነን ይግለጽ። ህዝቢ ብግደኡ፡ ደቁ ናይ መጻኢ ሰረቶም ንምጥጣሕ ኣብ ምሕብሓብ ዝርከባ ኣብ ዓዱ ዝተመደባ መምህራን ናይ ህጻናት ደቁ፡ ኣብ መንበሪ ብዓቢኡ ድማ ኣብ ዕለታዊ መነባብሮአን ከይሽገራ ከም ደቁ ዘድልየን ነገራት እኽሊ፡ ማይ፡ ዕንጸይቲን ካልእን መሰረታውያን ነገራት ኣብ ምምላእ ከም ግቡኡ ጠሚቱ ዝከኣሎ ኣብ ምግባር ይርከብ። ብወገን ጨንፈር ትምህርቲ ናይቲ ንኡስ ዞባ ድማ፡ ነቲ ዝኸይድ ዘሎ መደብ ንምክትታል፡ እቲ መደብ ካብ ዝጀመረሉ ኣብ ነፍሲ- ወከፍ ነቚጣ ከመይ ይኸይድ ኣሎ፧ ብዕቱብ ኣብ ምክትታሉ ይርከብ። እዚ እቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ’ዩ። ክብ ኢሎም ዝተጠቕሱ ካብ ህንጻ ጀሚርካ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዘገልግሉ ነገራት ብምልኣት ኣብ ዝፍትሑሉ ግዜ፡ ትምህርቲ ሃገርና ዓሚቚ ሰረት ከም ዝህልዎ ኣብ ምግባሩ ዕዙዝ ግደ ከም መም ባህታ ወልዳይ ሰፊሕ ዕማምን፡ ብገንዘብ ይዅን ብውጥን ድማ ብዙሕ ካብ ጸጋታት ሃገር ዝጠልብን’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ፡ ነባሪ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝርአ ዋሕዲ መምሃሪ ክፍሊታት ገንዘቡን ጉልበቱን ብምውህሃድ ኣብ ምምላእ ይርከብ። እዚ ድማ፡ ኣብ ስራሕ ብዙሕ ፍታሕ ከም ዝገብር ይእመነሉ። እዚ ዘርእየና፡ ህዝቢ እጃሙ ንኸበርክት ባይታ እንተ ደኣ ተጣጢሑሉ፡ ንመንግስቲን ካብ መንግስቲን ከይተጸበየ ንዘጋጥም ሕጽረታት ኣብ ምምላእ ድልዊ ምዃኑ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ፡ “ስራሕ ዝመርሕ ክኢላ፡ ባይታ ድማ ፍቐዱልና’ምበር፡ ዝወሓደ ክንምልእ፡ ዝፈረሰ ድማ ክንጽግን ካብ መንግስቲ ኣይንጽበን፡” ብምባል ዝሓትት ህዝቢ ናይቲ ንኡስ ዞባ ብዙሕ ምዃኑ መምህር ባህታ ገሊጹ። በዚ መሰረት፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ስሩዕ ትምህርቲ ኣብ ዝህባ ትካላት ትምህርቲ ኣተኲሩ ብህዝቢ ዝተኻየደ ስራሕ ብዙሕ’ዩ። ገለ ካብኡ ኣብነት ዝኾነና ንምጥቃስ፡ ኣብ ኣደጎልቦ ኣብ ዝተደኮነት ቤት ትምህርቲ፡ ኣብ ኣጋ ምዝዛም ዝበጽሐ 8 መምሃሪ ክፍሊታት፡ ኣብ ደብረማርያም ሓድሽ ዓዲ ኣብ ዝበሃል ዓዲ እትርከብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ፡ ዚንጎ ምኽዳን ጥራይ ዝተረፎ 5 ክፍሊታት፡ ኣብ ዓዲ ቐጢና ከምኡ 7 መምሃሪ ክፍሊታት ተሰሪሑ። እዚአን ከም ኣብነት ይጠቕሱ’ምበር፡ ብዙሓት ኣብያተ ትምህርቲ ብኸምዚ ዝተጠቕሰ፡ ዝነበረ ሽግር ዝተፈትሓለንን ሽግረን ክፍትሓለን ዝስርሓለን ዘለዋ ብዙሓት ምዃንን ተገሊጹ። መምህራን ብመነባብሮ ከይሽገሩ ተባሂሉ ደገፍ እኽሊን ዕንጸይቲን ከም ዝግበረሎም’ውን፡ እቲ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ።


ካብተን ኣብቲ ንኡስ ዞባ ዝተመደባ መምህራን መውዓሊ ህጻናት ውሑዳት ኣብ ዝተፈላለየ ትካላት መንግስቲ ክሰርሓ ዝጸንሓ ክኾና እንከለዋ፡ ዝተረፋ ካብ መንጎ ሕብረተሰብ ጸኒሐን ብመጽናዕቲ ዝተረኽባ እየን። ስለዚ ነቲ ሕብረተሰብ’ውን ብዓይኒ ዕድላት ስራሕ ኣዝዩ ዓቢይ ሩፍታ ፈጢሩ’ዩ። ኣብ መንጎ እዚአን “ኣበይ እሞ ቀደም ክኸውን ነይሩዎ፡” ዝብላ መምህራን ብዙሓት ምህላወን መግለጺ መምህር ባህታ የነጽር። ሕብረተሰብ ናይቲ ንኡስ ዞባ፡ ኣብ መደብ መዋእለ ህጻናት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ስራሕ ስሩዕ ትምህርቲ ዘጋጥሙ ሕጽረታት ዝምልእ’ውን ባዕሉ’ዩ። ቊጽሪ ተመሃራይ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን ኢና ዘለና። ኣብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ከም ኣብነት እንተደኣ ርኢና፡ መጠን ዓመታዊ ኣብ ስሩዕ ትምህርቲ ናይ ዝመሃሩ ተመሃሮ፡ ካብ 7 ክሳብ 10 ሚእታዊት ዕብየት ይምዝገብ። መንግስቲ ድማ ነዚ ዝበሃል ዘሎ ብደረጃ ሃገር ዝልካዕ መጠን ዕብየት ዝምጥን ኣብያተ ትምህርቲ ክሃንጽ፡ ኣብ ሓጺር እዋን ክካወን ዝኽእል ኣይኮነን። ኣብቲ ንጽባሕ ክኸውን ዝሕሰብ ህንጻ መምሃሪን መንበሪ መምህራንን መውዓሊ ህጻናት’ውን ብተመሳሳሊ፡ ካብዚ ብዘይፍለ፡ “እዚኣ’ያ እታ ባይታኹም ኣብዚኣ’ዩ ክስራሕ” ዝብል ጐድኒ ጐድኒ መንግስቲ ዘካይዶ ስራሕ ክደጋገፉ ድሉዋት ኣለዉ። ጨንፈር ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ማይምነ፡ ዋሕዲ መምህራን ከም ዘለውዎ ዝሕብር መምህር ባህታ ወልዳይ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ምሉእ ናይቲ ንኡስ ዞባ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ዝምህሩ 340 መምህራን ምህላዎም ሓቢሩ። መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 11


ኣብ ዙር ርዋንዳ 2026 ክትወዳደር ዝቐነየት ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ደቂ ተባዕትዮ ኤርትራ፡ ረቡዕ ወጋሕታ ተመሊሳ። ምንባራ ይፍለጥ። ኣብ ሻሙነይቲን መዛዘሚን መድረኽ፡ ብመገዲ ሄኖክ ምሉእብርሃን ናይ መድረኽ ዓወት ምምዝጋባን፡ ሄኖክ ንቐጠልያ ናይ ሽኳ ማልያ ሒዙ ምዛሙን’ውን ይፍለጥ። ብደረጃ ጋንታ ከኣ፡ ካልአይቲ ኮይና ዛዚማ። ኣፍሪቃውን ተቐዳዳማይ ዝወሃባ ንዝነበራ ማልያታት፡ ብመገዲ ሄኖክ ምሉእብርሃንን ያፌተ ሙልጌታን ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ለቢሳተን እያ። እዛ ብሳምሶን ሰለሙን እተመርሐት ጋንታ፡ ሓሙሽተ ተቐዳደምቲ - መርሃዊ ቅዱስ፡ ሄኖክ ምሉእብርሃን፡ ናሆም ዘርኣይ፡ ያፌት ሙልጌታን ናታን መድሃኔን ሓቚፋ ካብዞም ተቐዳደምቲ፡ ናሆም ብቀጥታ ናብ ጋንታኡ እዩ ከይዱ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ንብሉጽ ኣፍሪቃዊ መንእሰይን ብሉጽ ዝዓበየ ናይ ኣፍሪቃ ዙር ዝኾነ ዙር ርዋንዳ፡ ንመበል 18 ግዜኡ እዩ ተሰላሲሉ።


ስፖርታዊ ውድድር ኣብያተ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዞባ ማእከል፡ ዝሓለፈ ሰንበት ናብ ፍርቂ ፍጻመ ጸወታታት ኵዕሶ እግሪ፡ መርበብን ሰኪዐትን ብኽልቲኡ ጾታ ኣሰላሲሉ።


ዕዉታትን ዝተሳዕራን ከኣ፡ ተመሳሳሊ ጸወታ ይጽበየን። ኣብ ኵዕሶ መርበብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓርነት ንባርካ 3ብ2፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ንእምባሃራ 3ብ0 ብምስዓረን፡ ሓርነትን ኢሳቕ ተወልደመድህንን፡ ኣብ ፍጻመ ክራኸባ እየን። ዝተሳዕራ ኣብ ደረጃ ክፋለማ እየን። ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ባርካ ንደምበ ሰምበል ርእሲ ዓዲ ንሰምበል ብተመሳሳሊ 3ብ0 ተዓዊተናለን። ተመሳሳሊ መስርሕ ከኣ ይጽበየን። ጎድኒ ጎድኒ እዚ ውድድር፡ ኵዕሶ ኢድ ካልኣይ ደረጃ’ውን፡ ኣብ ሜዳ ቤት ትምህርቲ ቀይሕ ባሕሪ ፈሊሙ። ዝተረኽበ ውጽኢት ድማ፡ ኣብ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓላይ ንጻዕዳ ክርስትያን 4ብ0፡ ሓርነት ንኢሳቕ ተወልደመድህን ብፍጹም ቅላዕ 3ብ1 ስዒረንአን። ሓላይን ሓርነትን ኣብ ፍጻመ (ንዋንጫ)፡ ዝተሳዕራ ጻዕዳ ክሪስትያንን ኢሳቕ ተወልደመድህንን ከኣ፡ ንደረጃ ክጻወታ እየን። በዚ መሰረት’ ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ደምበ ሰንበል ንድያእ 5ብ4፡ ሓርነት ንኣስመራ ሓፈሻዊ 5ብ3 ክስዕረአን እንከለዋ፡ እምባሃራ ሓላይን 3ብ3 ተፈላልየን። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ፡ ቀይሕ ባሕሪ ንልምዓት 8ብ3፡ ሓርነት ንማይነፍሒ 7ብ1፡ ጻዕዳ ክርስትያን ንኢሳቕ ተወልደመድህን 10ብ3፡ ሰማእታት ንሰምበል 7ብ3፡ ኣስመራ ሓፈሻዊ ንድያእ 5ብ2 ክስዕረኣን እንከለዋ፡ ሰሓርቲን ሓላይን 4ብ4 ምፍልላየን፡ ካብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። ኣብ ኵዕሶ ሰኪዐት ደቂ ኣንስትዮ፡ እምባሃራ ንደምበ ሰምበል 49ብ28፡ ሰማእታት ንባርካ 36ብ22፡ ዝሰዓረአን ኮይነን፡ እምባሃራን ሰማእታትን፡ ኣብ ፍጻመ ክራኸባ እየን። ደምበ ሰምበልን ባርካን፡ ንደረጃ ክጋጠማ እየን። ብደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ደምበ ሰምበል ንቀይሕ ባሕሪ 46ብ41፡ ሰማእታት ንባርካ 53ብ34 ስዒረነአን። ብወገን ደቂ ተባዕትዮ፡ ደንደን ንሓላይ፡ ባርካ ንሰምበል ብተመሳሳሊ ፍጹም ቅላዕ 6ብ5 ከምኡ’ውን 5ብ4 ስዒረንአን። ብተመሳሳሊ፡ ዕዉታት ንዋንጫ፣ ዝተሳዕራ ንደረጃ ክጻወታ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ . . . ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ . . . ሓሙስ 26 ለካቲት ኣብ ባጽዕ ዝጀመረ ሃገራዊ ውድድር ኵዕሶ እግሪ ገማግም ባሕሪ ደቂ ተባዕትዮ፡ ብቕድሚ ትማሊ (ሰሉስ) ክልተ ናይ ምድብ ግጥማት ኣካይዱ። እዚ ንሽዱሽተአን ዞባታት ኣብ ክልተ ምድብ ከፊሉ ክሰላሰል ዝጸንሐ ውድድር፡ ናይ ክልተ ዙርያ ግጥማቱ ዛዚሙ፡ ኣብ ፍርቂ ፍጻመ በጺሑ ኣሎ። በዚ ድማ፡ ኣብ ምድብ ‘ሀ’፡ ማእከል ብሽዱሽተ ነጥቢን ሓንቲ ጸብለልታ ሸቶን ቀዳመይቲ ኮይና ክትሓልፍ እንከላ፡ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ብተመሳሳሊ ነጥቢ ብባዶ ጸብለልታ ሸቶ፡ ካልአይቲ ኮይና ሰጊራ። ኣብ ምድብ ‘ለ’፡ ደቡብ እያ፡ ብሸውዓተ ነጥቢ ቀዳመይቲ ኮይና ሓሊፋ፣ ጋሽ ባርካ፡ ብሽዱሽተ ነጥቢ እግሪ እግራ ስዒባ። ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ከኣ፡ ማእከል ምስ ጋሽ ባርካ፡ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ደቡብ ክገጥማ እየን። እዚ ግጥማት፡ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ክሰላሰል እዩ። በዚ ከኣ፡ ጋሽ ባርካ ንደቡብ፡ ከምኡ’ውን ደቡብ ቀይሕ ባሕሪ ንማእከል ብተመሳሳሊ 6ብ5 ስዒረንአን። ዜና ብሓጺሩ ዜና ብሓጺሩ * ጽባሕ ዓርቢ ኣንጻር ሰልታ ቪጎ ናይ ላ’ሊጋ ጸወታ ዝጽበያ ሪያል ማድሪድ፡ ክሳብ 10 ዝበጽሑ ተጻወትቲ ክትከስር ምዃና ይሕበር ኣሎ። * ጽባሕ ዓርቢ ኣንጻር ሰልታ ቪጎ ናይ ላ’ሊጋ ጸወታ ዝጽበያ ሪያል ማድሪድ፡ ክሳብ 10 ዝበጽሑ ተጻወትቲ ክትከስር ምዃና ይሕበር ኣሎ። ሮድሪጎ፡ ኣላባ፡ ኣሰንሲዮ፡ ምባፐ፡ በሊንግሃም፡ ሚሊታኦን ሰባሎን - ብመጉዳእቲ፣ ሁይሰን፡ ካሬራስን ማስታንቱኖን ድማ፡ ብመቕጻዕቲ ተኣልዮም ሮድሪጎ፡ ኣላባ፡ ኣሰንሲዮ፡ ምባፐ፡ በሊንግሃም፡ ሚሊታኦን ሰባሎን - ብመጉዳእቲ፣ ሁይሰን፡ ካሬራስን ማስታንቱኖን ድማ፡ ብመቕጻዕቲ ተኣልዮም ኣለዉ። ኣለዉ።


ሃገራዊ ፈደረሽን ኣትለቲክ ኤርትራ፡ ብምኽንያት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሰንበት 8 መጋቢት፡ ውድድር ሰሪዑ ምህላዉ ሓቢሩ። እዛ ጋንታ፡ ዝመጽእ ረቡዕ ኣብ ዙር 16 ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ፡ ንማን ሲቲ ዓዲማ ከቢድ ጸወታ ይጽበያ። ገለ ካብዞም ብመጉዳእቲ ተኣልዮም እዛ ጋንታ፡ ዝመጽእ ረቡዕ ኣብ ዙር 16 ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ፡ ንማን ሲቲ ዓዲማ ከቢድ ጸወታ ይጽበያ። ገለ ካብዞም ብመጉዳእቲ ተኣልዮም ዘለዉ ወሰንቲ ተጻወትቲ ክምለሱዋ ድማ፡ ትጽቢት ገይራ ትርከብ። ዘለዉ ወሰንቲ ተጻወትቲ ክምለሱዋ ድማ፡ ትጽቢት ገይራ ትርከብ። ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ውድድር፡ ካብ ከባቢ ኤክስፖ ተበጊሱ ኣብ ኣስመራ ስታድዩም ዝዛዘም ናይ ሓሙሽተ ኪሎሜተር፣ ከምኡ’ውን፡ ኣብ ውሽጢ ስታድዩም ናይ ዓይነ ስዉራን ናይ 100ን 200ን ሜተሮ ጉያ ተሰሪዑ ኣሎ። 7፡30 ቅ.ቀ ድማ ክጀምር እዩ። * ሰሉስ ምሸት ኣብ ሜዳኡ ንባርሴሎና ክገጥማ ተዳልዩ ዘሎ ዓላሚ ኒውካስል - ኤዲ ሃው፡ ጃኮብ ራምሲን ኒክ ቮልትማደን ዝርከብዎም ገለ ተጻወትቱ * ሰሉስ ምሸት ኣብ ሜዳኡ ንባርሴሎና ክገጥማ ተዳልዩ ዘሎ ዓላሚ ኒውካስል - ኤዲ ሃው፡ ጃኮብ ራምሲን ኒክ ቮልትማደን ዝርከብዎም ገለ ተጻወትቱ ብቫይረስ ተጠቒዖም ምህላዎም ሓቢሩ። ብቫይረስ ተጠቒዖም ምህላዎም ሓቢሩ። ብተወሳኺ፡ ካብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ቀይሕ ባሕሪ ተበጊሱ፡ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ዝዛዘም ሓባራዊ ጉያ፡ ኣካል ናይቲ ዕለት ምዃኑ ኣፍሊጡ። ባርሴሎና’ውን፡ ትማሊ ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ፡ ሰሉስ ምሸት ኣንጻር ኣትለቲኮ ማድሪድ ኣብ ዝነበራ ናይ ኮፓ ደል ረይ ጸወታ፡ ተኸላኸልታ ባርሴሎና’ውን፡ ትማሊ ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ፡ ሰሉስ ምሸት ኣንጻር ኣትለቲኮ ማድሪድ ኣብ ዝነበራ ናይ ኮፓ ደል ረይ ጸወታ፡ ተኸላኸልታ ጁልየስ ኮንዱን ኣሊሃንድሮ ባልደን፡ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎም ምህላዉ ኣፍሊጣ። ጁልየስ ኮንዱን ኣሊሃንድሮ ባልደን፡ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎም ምህላዉ ኣፍሊጣ። መጉዳእቲ ባልደ ንክሓዊ ኣርባዕተ ሳምንቲ ዝወስድ ብምዃኑ፡ ካብቲ ወሳኒ ግጥም ክበኵር እዩ። ኩንደ ግና፡ ከርክብ ትጽቢት ይግበረሉ። መጉዳእቲ ባልደ ንክሓዊ ኣርባዕተ ሳምንቲ ዝወስድ ብምዃኑ፡ ካብቲ ወሳኒ ግጥም ክበኵር እዩ። ኩንደ ግና፡ ከርክብ ትጽቢት ይግበረሉ።


ፖርቱጋላዊ ኣጥቃዓይ ኣል ነስር - ክሪስቲያኖ ሮናልዶ፡ ብሰንኪ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ፡ ካብ ፖርቱጋላዊ ኣጥቃዓይ ኣል ነስር - ክሪስቲያኖ ሮናልዶ፡ ብሰንኪ ናይ ጭዋዳ መጉዳእቲ፡ ካብ ጸወታ ክእለ ምዃኑ፡ ጋንታኡ ኣፍሊጣ። ጸወታ ክእለ ምዃኑ፡ ጋንታኡ ኣፍሊጣ። ሮናልዶ፡ ቀዳም ምሸት 3ብ1 ኣብ ዝተዓወቱሉ ናይ ስዑዲ ዓረብ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ኣብ ሮናልዶ፡ ቀዳም ምሸት 3ብ1 ኣብ ዝተዓወቱሉ ናይ ስዑዲ ዓረብ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ኣብ መበል 81 ደቒቕ ተቐይሩ ወጺኡ። ኣብዚ እዋን ናይ ሕውየት ግዜ ከምዝጀመረ ዝሓበረት መበል 81 ደቒቕ ተቐይሩ ወጺኡ። ኣብዚ እዋን ናይ ሕውየት ግዜ ከምዝጀመረ ዝሓበረት ክለቡ ከኣ፡ ዕለት ብዕለት ኣብ ትሕቲ ገምጋም ምህላዉ ኣፍሊጣ፣ ብልክዕ ክሳብ መዓስ ካብ ክለቡ ከኣ፡ ዕለት ብዕለት ኣብ ትሕቲ ገምጋም ምህላዉ ኣፍሊጣ፣ ብልክዕ ክሳብ መዓስ ካብ ጸወታ ከምዝእለ ግና ኣይሓበረትን። ጸወታ ከምዝእለ ግና ኣይሓበረትን። ድሒሩ ዝወጸ ሓበሬታ ከም ዘብርሆ ግና፡ ሮናልዶ፡ ክሳብ ኣርባዕተ ሳምንቲ ክእለ ይኽእል ድሒሩ ዝወጸ ሓበሬታ ከም ዘብርሆ ግና፡ ሮናልዶ፡ ክሳብ ኣርባዕተ ሳምንቲ ክእለ ይኽእል እዩ። በዚ ድማ፡ ሃገሩ እዩ። በዚ ድማ፡ ሃገሩ ፖርቱጋል፡ ቅድሚ ፖርቱጋል፡ ቅድሚ ናብ ዋንጫ ዓለም ናብ ዋንጫ ዓለም 2026 ምምርሓ 2026 ምምርሓ ኣብዛ ወርሒ 28ን 31ን ኣብዛ ወርሒ 28ን 31ን መጋቢት ምስ መጋቢት ምስ ሜክሲኮን ኣመሪካን ሜክሲኮን ኣመሪካን ኣብ እተካይዶ ኣብ እተካይዶ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ናይ ምሕዝነት ጸወታ ክበኵር ይግመት። ክበኵር ይግመት። ኣብዛ ወርሒ ዝካየዳ ኣብዛ ወርሒ ዝካየዳ ግጥማት፡ ነፍሲ ግጥማት፡ ነፍሲ ወከፍ ተጻዋታይ ኣብ ወከፍ ተጻዋታይ ኣብ ከመይ ደረጃ ከመይ ደረጃ ምህላዉ ዘነጽራ፡ ምህላዉ ዘነጽራ፡ ናይ መወዳእታ ናይ መወዳእታ ግጥማት ናይተን ናብ ግጥማት ናይተን ናብ ዋንጫ ዓለም ዋንጫ ዓለም ሓሊፈን ዘለዋ ሃገራት ሓሊፈን ዘለዋ ሃገራት እየን። እየን። ብዓቢኡ ከኣ፡ ንናይ መወዳእታኡ ዋንጫ ዓለም ንምስታፍ፡ ሓውዩ ክምለስን ብቑዕ ምህላዉ ብዓቢኡ ከኣ፡ ንናይ መወዳእታኡ ዋንጫ ዓለም ንምስታፍ፡ ሓውዩ ክምለስን ብቑዕ ምህላዉ ከርእን፡ ምስ ግዜ ክቀዳደም እዩ። ብሓፈሻ እዚ መጉዳእቲ፡ ንዕኡ፡ ንሊግ ትመርሖ ዘላ ጋንታኡን ከርእን፡ ምስ ግዜ ክቀዳደም እዩ። ብሓፈሻ እዚ መጉዳእቲ፡ ንዕኡ፡ ንሊግ ትመርሖ ዘላ ጋንታኡን ንዋንጫ ዓለም ኣብ ምድላው እትርከብ ሃገሩን ኣብ ወሳኒ እዋን ኣጋጢሙ ብምህላዉ፡ ጽልዋኡ ንዋንጫ ዓለም ኣብ ምድላው እትርከብ ሃገሩን ኣብ ወሳኒ እዋን ኣጋጢሙ ብምህላዉ፡ ጽልዋኡ ዓቢ ከይከውን ይስጋእ። ዓቢ ከይከውን ይስጋእ።


ሮናልዶ፡ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ፡ ንመበል 28 ግዜኡ እዩ መጉዳእቲ ዝገጥሞ ሮናልዶ፡ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ፡ ንመበል 28 ግዜኡ እዩ መጉዳእቲ ዝገጥሞ ዘሎ። ብሰንኩ ድማ፡ 434 ግጥማት ካብ ጸወታ ክእለ ተቐሲቡ፣ ሕጂ’ውን ተኣልዩ ብምህላዉ ዘሎ። ብሰንኩ ድማ፡ 434 ግጥማት ካብ ጸወታ ክእለ ተቐሲቡ፣ ሕጂ’ውን ተኣልዩ ብምህላዉ እዚ ኣሃዝ ክውስኽ እዩ። እዚ ኣሃዝ ክውስኽ እዩ። ኣል ነስር፡ ትማሊ 4 መጋቢት፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤሽያ ምስ ኣል ዋስል ዝተባህለት ናይ ኣል ነስር፡ ትማሊ 4 መጋቢት፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤሽያ ምስ ኣል ዋስል ዝተባህለት ናይ ኢማራት ዓረብ ክለብ፡ ግጥም ተሰሪዑላ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ብሰንኪ ኣብቲ ዞባ ኣጋጢሙ ኢማራት ዓረብ ክለብ፡ ግጥም ተሰሪዑላ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ብሰንኪ ኣብቲ ዞባ ኣጋጢሙ ዘሎ ወተሃደራዊ ወጥሪ ተሰጋጊሩ ኣሎ። ሰሪ’ዚ ጉዳይ ካብ ስዑዲ ዓረብ ከም ዝወጸ ዝተገልጸሉ ዘሎ ወተሃደራዊ ወጥሪ ተሰጋጊሩ ኣሎ። ሰሪ’ዚ ጉዳይ ካብ ስዑዲ ዓረብ ከም ዝወጸ ዝተገልጸሉ ሮናልዶ ከኣ፡ ገና ኣብታ ሃገር ምህላዉ ይሕበር። ሮናልዶ ከኣ፡ ገና ኣብታ ሃገር ምህላዉ ይሕበር።


ብራዚላዊ ተጻዋታይ ሪያል ማድሪድ - ሮድሪጎ፡ ብሰንኪ ዘጋጠሞ ናይ ብርኪ መጉዳእቲ፡ ካብ ሽዱሽተ ክሳብ ሸውዓተ ኣዋርሕ ካብ ጸወታ ክርሕቕ ምዃኑ ተሓቢሩ። እዚ ብራዚላዊ፡ ሰኑይ ምሸት ኣብ ሜዳኦም ብጌታፈ 1ብ0 ኣብ ዝተሳዕሩሉ ናይ ላ’ሊጋ ጸወታ እዩ፡ ሰሪ’ዚ መጉዳእቲ ድሕሪ ዕረፍቲ ተቐይሩ ክወጽእ ተቐሲቡ። ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ካብ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ ሓውዩ ዝተመልሰ ሮድሪጎ፡ ኣብዚ እዋን ግና፡ ኣብ የማነይቲ ብርኩ ከቢድ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎ ኣሎ - ብመሰረት ክለቡ ሪያል ማድሪድ ዘውጸኣቶ መግለጺ። እዚ ብእንግሊዝ ኤይ.ሲ.ኤል (ACL) ዝበሃል ኣብ ብርኪ ዝርከብ ኣገዳሲ ቲሹ ክህሰ እንከሎ ዘጋጥም መጉዳእቲ፡ ስፖርታውያን ንነዊሕ - ክሳብ ሓደ ወቕቲ ካብ ጸወታ ክእለዩ ዝቕስቦም እዩ። በዚ ድማ፡ ሓደ ካብ ወሰንቲ ተጻወትቲ ሪያል ማድሪድን ሃገሩ ብራዚልን ዝኾነ ሮድሪጎ፡ ሰሪ’ዚ መጉዳእቲ፡ ነቲ ኣብ ወርሓት ሰነን ነሓሰን ዝካየድ ዋንጫ ዓለም 2026 ከምዘየርክበሉ ተሓቢሩ። እዚ ከኣ፡ ንዕኡ፡ ንካልእ ወሳኒ ተጻዋታይ ከይላን ምባፐ ብመጉዳእቲ ከሲራቶም ዘላ ጋንታኡ ማድሪድ፡ ከምኡ’ውን ድሕሪ 2002 ጽዋእ ዓለም ንምልዓል ሓሊና ዘላ ሃገሩ ብራዚል ሕማቕ ዜና ኮይኑ ኣሎ። እዚ ወዲ 25 ዓመት ኣጥቃዓይ፡ ዝመጽእ ወቕቲ 2026-27 እዩ፡ ናብ ጸወታ ክምለስ ትጽቢት ዝግበረሉ - ምኽንያቱ፡ ድሒሩ ዝወጸ ዜና ከም ዝሕብሮ፡ ንክሓዊ ክሳብ 10 ኣዋርሕ ክወስደሉ ስለዝኽእል። በዚ ዜና ዝጎሃየ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ብራዚል ከምኡ’ውን ነይማርን ቪንስየስን ዝርከብዎም ደቂ ሃገሩ፡ ቅልጡፍ ሕውየት ተመንዮምሉ ኣለዉ። መበል 35 ዓመት ቁ.159 5 መጋቢት 2026 - ገጽ 12


ኣብ ገማግም ባሕሪ ስሪላንካ እትንቀሳቐስ ዝነበረት መርከብ ኢራን ካብ ሳብማሪን ድሕሪ ዝተፈነወላ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 101 ሰባት ደሃዮም ከም ዝጠፍአ፡ ምንጭታት ሓይሊ ባሕርን ሚኒስትሪ ምክልኻልን ስሪላንካ ንሮይተርስ ሓቢሮም። ዝተጎድኡ 32 ሰባት ብሓይሊ ባሕሪ ሃገሩ ከም ዝደሓኑን ኣብ ሆስፒታል ክንክን ይግበረሎም ምህላዉን ኣብሪሁ። ዝሃቦ መግለጺ፡ ሓይሊ ባሕሪ ሃገሩ ካብ’ታ መርከብ ብዝቐረበሉ ናይ ሓደጋ ጻውዒት ቅልጡፍ ምላሽ ንምሃብ ብኡ ንብኡ ስርሒታት ምድሓን ከም ዝጀመረ ገሊጹ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስሪላንካ ብወገኑ ኣቐዲሙ ንባይቶ ሃገሩ ኣብ ብዘይካ’ዚ፡ በቲ መጥቃዕቲ ሓደ ሰብ ክመውት እንከሎ፡ ካልኦት 78 ካልኦት ድማ ከም ዝቖሰሉ ተገሊጹ። እቲ መጥቃዕቲ ብመን ከም እተፈጸመ ንጹር እኳ እንተ ዘይኮነ፡ እታ መርከብ ግን ድሕሪ ምህራማ ከም ዝጠሓለት እቶም ምንጭታት ሓቢሮም። ይዅን’ምበር፡ ኣፈኛ ሓይሊ ባሕሪ ስሪላንካ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ 101 ሰባት ደሃዮም ከም ዝጠፍአ ዝገልጽ ጸብጻብ ሓቂ ከም ዘይኮነን፡ በቲ ፍጻመ


ኣብ ብሪጣንያ፡ ስምዒታት ጸረ ስደተኛታት እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ መንግስቲ ናይ’ታ ሃገር ንዜጋታት ኣፍጋኒስታን፡ ካሜሩን፡ ሚያንማርን ሱዳንን ዝወሃብ ዝነበረ ናይ ትምህርቲ ቪዛ ከም


ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ናይታ ሃገር ሻባና ማሕሙድ፡ “ብሪጣንያ ካብ ውግእን ስደትን ንዝሃድሙ ዜጋታት ወትሩ መዕቆቢ ክትህቦም እያ። እዚ ማለት ግን፡ ናይ ቪዛ ስርዓትና ኣብ ዘይግቡእ መዓላ ክውዕል ከም ዘይብሉ ምግንዛብ የድሊ፡” ኢላ። ብዘይካ’ዚ፡ ንኣፍጋናውያን ክወሃብ ዝጸንሐ ናይ ስራሕ ቪዛ’ውን ደው ከም ዝብል፡ መንግስቲ ብሪጣንያ ኣፍሊጡ ኣሎ። “ስለ’ዚ እየ ድማ ነቶም ልግስና ክምዝምዙ ዝደልዩ ዜጋታት ቪዛ ንምኽልካል ተራእዩ ዘይፈልጥ ውሳነ ዝወስድ ዘለኹ፡” ክትብል ድማ ወሲኻ ገሊጻ። ቤት ጽሕፈት ውሽጣዊ ጉዳያት ብሪጣንያ ድማ፡ ሻባና ኣብ’ዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ዶባት ናይታ ሃገር ስርዓትን ምቁጽጻርን ዳግማይ ናብ ቦታኡ ንምምላስ ሓድሽ ሕጊ ከም ዘተኣታቱ ገሊጹ ኣሎ።


ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ሃገሩ ምስ ስጳኛ ከተካይዶ ዝጸንሐት ኩሉ ዓይነት ንግዲ ከተቋርጾ ከም እትኽእል ትማሊ ሰሉስ ኣጠንቂቑ። ትራምፕ ምስ ቻንስለር ጀርመን ፍሪድሪክ መርዝ ኣብ ዋይት ሃውስ ድሕሪ ዝገበሮ ዝርርብ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ምስ ስጳኛ ዘለና ኩሉ ንግዳዊ ንጥፈታት ከነቋርጾ ኢና። ምስ ስጳኛ ዝኾነ ርክብ ክህልወና ኣይንደልን ኢና፡” ኢሉ። ትራምፕ፡ ስጳኛ፡ ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ንኽፍጽም ንወተሃደራዊ መደበራ ክጥቀመሉ ብዘይምፍቃዳ እዩ ነቲ መጠንቀቕታ ኣመሓላሊፉ ዘሎ። ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ልዕሊ ኢራን ሰፊሕ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ምስ ትራምፕ ብኣካል ዝተራኸበ ናይ ፈለማ መራሒ እዩ። ዓለም ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ዝነበረ ብዓል ስልጣን ኣልዒሉ። ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ኬር ስታመር ትማሊ ሰኑይ ንፓርላማ ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ብሪጣንያ ኣብ’ቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕቲ ከም ዘይትጽንበር ምግላጹ ኣይርሳዕን። ትራምፕ ወሲኹ፡ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ብብሪጣንያ እውን ሕጉስ ከም ዘይኮነ ገሊጹ። ክልተኦም መራሕቲ ኣብ ዕጹው ማዕጾ ኣብ ዝገብርዎ ርክብ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ወተሃደራዊ ስርሒት ዓቢ ኣርእስቲ ክኸውን ምዃኑ ገሊጾም ኣለዉ። “ብዓባይ ብሪጣንያ እውን ሕጉስ ኣይኮንኩን፣” ዝበለ ትራምፕ፡ “እዚ ንሕና ንገጥሞ ዘለና ዊንስተን ቸርችል ኣይኮነን፡ ” ክብል ነቲ ኣብ እዋን ካልኣይ ኲናት ቻንስለር መርዝ፡ ምምሕዳር ትራምፕ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ ፊት ሲነማ ኢምፔሮ 121480 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ኢምፔሮ 05/03/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


ወዱ ነቲ ብመጥቃዕቲ እስራኤልን ኣመሪካን ዝተቐትለ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ሞጅታባ ኻመኒ ብህይወት ከም ዘሎን፡ ተካኢ ኣቦኡ ኮይኑ ክቕልቀል ከም ዝኽእልን፡ ምንጭታት ኢራን ንሮይተርስ ሓቢሮም። ብመሰረት እቶም ስሞም ክግለጽ ዘይደለዩ ምንጭታት ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ 56 ዓመት ዝዕድመኡ ሞጅታባ፡ ኣብቲ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ነበር ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ፡ ብዓልቲ ቤቱን ካልእ ወዱን ዝተቐትልሉ መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ከተማ ጣህራን ምስኦም ኣይነበረን። እዩ፣ ናብ መደምደምታ ክንበጽሕ ቀሪብና ኣለና። ይኹን እምበር፡ ኢራን ኣብ ኲናት ምህላዋ ክንርስዕ የብልናን፡” ኢሉ። ንሱ ወሲኹ፡ እቶም ሕጹያት ድሮ መንነቶም ተለልዮም ከም ዘለዉ እኳ እንተ ሓበረ፡ ኣስማቶም ግን ኣይገለጸን ዘሎ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ እስራኤል ንዝኾነ ዝተመርጸ ሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ክትሃድኖ ምዃና ኣጠንቂቓ ኣላ። ኢራን፡ እቲ ንሓድሽ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ዝመርጽ ባይቶ ክኢላታት ውሳነኡ ኣብ ቀረባ እዋን ክእውጅ ምዃኑ ገሊጻ’ላ። ሚኒስተር ምክልኻል እስራኤል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ነፍሲ ወከፍ ንእስራኤል ንምጥፋእ ዝተጠጅአ ውጥን ንምቕጻልን ንምምራሕን፡ ንኣመሪካን ንሃገራት እቲ ዞባን ኣብ ሓደጋ ንምእታው፡ ከምኡ’ውን ንህዝቢ ኢራን ንምጭቋን ብሽበራዊ ስርዓት ኢራን ዝተመዘዘ መራሒ፡ ዘየማትእ ወተሃደራዊ ዒላማ ክኸውን’ዩ፡” ኢሉ። እዚ ድማ ድሕሪ ምምስራት እታ እስላማዊት ሪፓብሊክ ኣብ 1979 ንኻልኣይ ግዜኡ ዝካየድ ዘሎ ምርጫ ክኸውን ምዃኑ ጸብጻባት የረድኡ። ኣባል ባይቶ ዝኾነ ኣያቶላህ ኣሕመድ ካታሚ ንመንግስታዊ ቴለቪዥን ኢራን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣብ ቀረባ መጻኢ ክልለ


መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ትማሊ ረቡዕ ንሓሙሻይ መዓልቱ ቀጺሉ ኣብ ዝወዓለሉ፡ ዛጊት ልዕሊ 1,145 ሰባት በቲ መጥቃዕቲ ከም ዝተቐትሉ ተገሊጹ። ይኹን ተጻባኢ ተግባራት ግቡእ ምላሽ ናይ ምሃብ መሰላ ዝተሓለወ ምዃኑ እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ እኳ እንተ ሓበረ፡ ዝተፈላለያ ውድባት ናይ’ታ ሃገር ነቲ ግጭት ከጋድዱ ካብ ዝኽእሉ ስጉምትታት ክቑጠባ ከም ዘለወን ግን ኣገንዚቡ ኣሎ። እቲ ግጭት ናብ መላእ’ቲ ዞባ ኣብ ዘስፋሕፍሓሉ ዘሎ እዋን፡ ካብ ኢራን ዝተወንጨፈን ናብ ክሊ ኣየር ቱርኪ ዘምርሕ ዝነበረን ባሊስቲካዊ ሚሳይል፡ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ማእከላይ ባሕሪ ብስርዓታት ምክልኻል ኣየር ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ከም ዝበርዓነ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል ቱርኪ ኣፍሊጡ። ብዘይካ’ዚ፡ ሰራዊት እስራኤል ትማሊ ረቡዕ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ካልእ ማዕበላዊ መጥቃዕቲ ከካይድ ከም ዝወዓለ ተሓቢሩ። በዚ ድማ፡ ብሰንኪ’ቲ እስራኤል እተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ ዛጊት ልዕሊ 65 ሽሕ ሊባኖሳውያን ካብ መረበቶም ተመዛቢሎም ከም ዘለዉ፡ ሓደ ብዓል ስልጣን ሊባኖስ ንቴለቪዥን ኣልጀዚራ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ኣረዲኡ። እቲ ሚሳይል፡ ንክሊ ኣየር ዒራቕን ሶርያን ድሕሪ ምሕላፉ ክልለ ከም ዝኸኣለ ድማ፡ እቲ ሚኒስትሪ ገሊጹ። ቱርኪ ኣብ ልዕሊኣ ንዝፍጸም ዝኾነ


ኣብ ስዊዘርላንድ፡ ጀርመንን ስዑድያን ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ውዳበታቶም ብምድልዳል ሃገራዊ መደባት ንምዕዋት ዝዓለመ መደባት ኣሰላሲሎም። በዚ መሰረት፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዊዘርላንድን ቀዋሚ ልኡኽ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ኣህጉራውያን ትካላትን ኣብ ጀነቫ ኣቶ ሃብቶም ዘርኣይ፡ ኣብ ከተማ በርን ምስ ሓለፍቲ ኤርትራውያን ውዳበታት ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ኤርትራ ናጽነታን ልኡላውነታን ዓቂባ በጺሓቶ ንዘላ መድረኽ ብዝርዝር ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ከከባቢኦም ህዝቦም ብምንቃሕን ብምጉስጓስን ልምዓታዊ መደባት ንምድንፋዕ መሪሕ ተራ ክጻወቱ ጸዊዑ። ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣብ ስዊዘርላንድ ኣቶ እስማዒል መሓመድ-ኑር ብግደኡ፡ መንግስቲ ኤርትራ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስን ምዕሩይ ዝርግሐ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንምርግጋጽን ብውህደት ህዝብን ሰራዊትን ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ዜጋታት ንቕሓቶም ኣበሪኾም መሳርዖም ከስጥሙ፡ መድረኽ ዝሓቶ ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ብተመሳሳሊ፡ ንኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ ፍራንክፈርትን ከባቢኣን - ጀርመን፡ ሰ/ቀ/ባሕሪ - ጨንፈር ትምህርቲ ኣብ ግብራዊ ምርምር ዘተኰረ ዘተ ወዲቡ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ብቕዓት ትምህርቲ ንምምሕያሽ ኣብ ዝሕግዝ ግብራዊ ምርምር ዘተኰረ ዘተ፡ ምስ መምህራን፡ ሱፐርቫይዘራትን ኣብ ኵሉ ጽፍሕታት ትምህርቲ ዝርከቡ ሓለፍትን ንኡሳን ዞባታት ጊንዳዕን ባጽዕን ኣካዪዱ። ኣብ’ቲ ብ1ን 2ን መጋቢት ኣብ ባጽዕ ዝተኻየደ ዘተ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ክኢላ ምርምርን መጽናዕትን መምህር ብርሃነ ደሞዝ፡ ንዝበጋገስ ዘሎ ኣብ ግብራዊ ምርምር ዘተኰረ ንጥፈታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን “ንቑሕን ሓያልን ተሳትፎ ህዝቢ፡ ኣብ ምሕያል ውዳበ” ከምኡ’ውን ኣብ “ኣሰራርሓ ቈንስላዊ ኣገልግሎት ዘተኮረ ሰፊሕ ህዝባዊ ሰሚናር ተኻዪዱ። ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣቶ ጠዓመ ሃይለ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ምህናጽ ሃገር ቀጻሊ መስርሕ ስለዝዀነ፡ ንቑሕን ሓያልን ተሳትፎ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ከምዝሓትት ብምግላጽ፡ ሓያል ውዳበ ብቐጻሊ ስራሕ ስለዝህነጽ፡ ኣብ ዘጋጥሙ ብድሆታት ብዕምቈት ንምጽናዕን ስነ-ፍልጠታዊ መፍትሒ ሓሳባት ንምንዳይን ዓሊሙ ከምእተወደበ ጠቒሱ፡ ተሳተፍቲ ነቲ ዘተ ከም መበገሲ ወሲዶም ግብራዊ ምርምራት ከካይዱ ተላብዩ። ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ ባሕሪ ሓላፊ ኣሃዱ ምምዕባል ዓቕሚ- ሰብ መምህር ግርማይ ዘርኣያቆብ ብግደኡ፡ ግብራዊ ምርምር ኣብ ሞያኻ ንዘሎካ ፍልጠት ዝያዳ ዘዕምቚ ምዃኑ ብምሕባር፡ ኣብ ምርግጋጽ ብቕዓት ትምህርቲ ወሳኒ ተራ ንኸበርክት ዝበጋገስ ዘሎ ግብራዊ ምርምራት ንኽሰፍሕ፡ ፍራንክፈርት - ጀርመን ፍራንክፈርት - ጀርመን ስደት ዝነብር ህዝቢ ንጥፈታቱ ንኽዓዝዝ ምስራሕ፡ ናይ ኩሉ ዜጋ ሓላፍነት ከምዝዀነ ኣነጺሩ። ጠቕላሊ ቈንስል ኣቶ ክብረኣብ ተኸስተ ብወገኑ፡ ኣብ መስርሕ ኣገልግሎት ቈንስላዊ ስርሓትን ሓተትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ቅጥዕታትን ኣተኲሩ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። ዝምልከቶም ኣካላት እጃሞም ከበርክቱ ኣዘኻኺሩ። ተሳተፍቲ ኣብ ዝቐረቡ ዛዕባታት ድሕሪ ምዝታይ፡ ኣብ ምሕያል ግብራዊ ምርምር ዝሕግዝ ርእይቶታትን ለበዋታትን ኣቕሪቦም። ኣብ መወዳእታ፡ ሓላፊት ምምሕዳርን ፋይናንስን ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ሰ/ቀ/ ባሕሪ መምህር ኣምና ሳልሕ፡ ኣብ ኵሉ ትምህርታዊ ንጥፈታት ግብራዊ ብኻልእ ወገን፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ሪያድን ከባቢኣን ከምኡ’ውን ደማምን ከባቢኣን - ስዑዲ-ዓረብ፡ ብ5ን 13ን ለካቲት፡ ፈጻሚት ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ወ/ሮ ወይኒ ገረዝግሄር ኣብ ዝተረኽበትሉ፡ 8 መጋቢት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ጸንቢለን። ሃማደኤ ጨንፈር ሪያድን ከባቢኣን ስዑዲ-ዓረብ ኣብ ዘካየድኦ መደብ፡ ኣደ- ምርምራት ንምክያድ ልምምድ ከምዘድሊ ብምጥቃስ፡ ግብራዊ ምርምር መንበር ናይ‘ቲ ጨንፈር ወ/ሮ ኤልሳ ኪዳነ ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዘካየዶ ቃልሲ ንናጽነት፡ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝሰረቱ ወርቃዊ መትከላትን ክብርታትን ብምዅስኳስ፡ ኣብ ማዕርነት ዝተሰረተ ስኒትን ጥምረትን ኣብ ምንዳቕ ዓቢ ቈላሕታ ሂቡ ሳላ ዝሰርሐ፡ ኣብ ገዛእ ዓቕሙ ዝተኣማመን ሓያል ህዝብን ሃገርን ክፈጥር ከምዝበቕዐ ገሊጻ። ኤርትራውያን ነበርቲ ምብራቕ ስዑዲ- ዓረብ - ደማምን ከባቢኣን ኣብ ዘካየድኦ ተመሳሳሊ ጽንብል፡ ታሪኽ ኤርትራውያን ኣብ ባይታ ዘምጽኦ ተጨባጢ ውጽኢት ክግምገም ከምዝግባእ ገሊጻ። ደቂኣንስትዮ ብፊልም ንምቕራጽን ብመልክዕ መጽሓፍ ንምስናድን ዝወጸ ፕሮጀክት ንምዕዋት ገንዘባዊ ኣበርክቶ ንዝገበራ 73 ኣባላት፡ ወረቐት ምስክር ተዓዲሉ። እቲ ጽንብላት፡ ብባህላውን ስነ- ጥበባውን ምርኢት ደሚቑ ነይሩ።


ሱሌማን ኣሕመድ ሱሌማን ኣሕመድ ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ቫይረስ፡ ባክተርያ ወይ’ውን ዕሲ (fungus) ናብ ሳንቡእ ኣትዩ ቁጥዐ/ ነድሪ ምስ ዘስዕብ ረኽሲ ሳንቡእ ይፍጠር። ረኽሲ ሳንቡእ ብዓይነቱ ካብ ፈኲስ ክሳብ ኣዝዩ ከቢድ ተባሂሉ ይፈላለ። ልቢ፡ ሸቕሻቕን ወጋእን እዩ። እቲ ቃንዛ ብዕምቈት ኣብ እትስዕልን እተስተንፍስን እዋን ብፍላይ መሊሱ ዝበኣሰ ይኸውን። ሓደ ሓደ ግዜ፡ እቲ ቃንዛ ኣብ ላዕለዋይን ማእከላይን ሸነኽ ዓንዲ ሕቖ ክስመዓካ ይርአ እዩ። ምስ ዝጥቃዕ፡ ሕማም ‘ብሮንካይትስ’ (bronc chitis) ክትሓምም ትኽእል። ‘ብሮንካይትስ’ ብዙሕ ግዜ ካብ ብባክተርያ ብቫይረስ እዩ ዝስዕብ። ረኽሲ ሳንቡእ ኣብ ሓንቲ ወይ ኣብ ክልቲአን ክፍልታት ናይ’ታ ኣካል ከጋጥም ይኽእል። ሓደ ካብቲ ኣዝዩ ልሙድ ተባሂሉ ዝፍለጥ ረኽሲ ሳንቡእ ኒሞኒያ እዩ። ኒሞንያ ነቶም ነኣሽቱ ከረጺታት ኣየር ናይ ሳንቡእ እዩ ዘጥቅዕ። ብዙሕ ግዜ ብተላባዒ ባክተርያ ይስዕብ። ብቫይረስ ወይ ብዕሲ’ውን ክላባዕ ይኽእል እዩ። ሓደ ኒሞንያ ዝሓመመ ሰብ ኣብ ጥቓኻ ኮይኑ ብዘይ መሸፈኒ ኣፍ ምስ ዝስዕል ወይ ዝህንጥስ እቲ ሕማም ናባኻ ክላባዕ ይኽእል። ቫይረስ ንሳንቡእ ወይ ንሻምብቆታት ኣየር ናይ ሳንቡእ ከጥቅዕ ይኽእል እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ እቲ ሕማም ‘ብሮንኪዮሊቲስ’ (bronc chiolitis) ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ። እዚ ሕማም’ዚ ብዙሕ ግዜ ንዕሸላት እዩ ዘጥቅዕ።


ከም ኒሞንያ ዝኣመሰሉ ረኽሲ ሳንቡእ ኣዝዮም ሓደገኛታት እዮም። እቲ ግዳይ ድኹም ስርዓተ ምክልኻል ሕማም ወይ ብሕዱር ሕማም ዝተሳቐየ ኮይኑ ምስ ዝጸንሕ፡ ረኽሲ ሳንቡእ ኣብ ሓጺር እዋን ክሳብ ሞት ከብጽሕ ዝኽእል ከቢድ ጉድኣት የውርድ። ኣገዳስነት ሳንቡእ ኣገዳስነት ሳንቡእ ኩሎም ኣብ ሰብነትና ዘለዉ ዋህዮታት ብህይወት ክነብሩ ኦክስጅን የድልዮም። እቲ ናብ ውሽጥና ንስሕቦ ኣየር፡ ኦክስጅንን ካልኦት ዓይነት ጋዝን ዝሓዘ እዩ። ቀንዲ ዕማም ስርዓተ እስትንፋስ ሰብነትና፡ ንጹህ ኣየር ናብ ውሽጢ ሰብነትና ኣእትዩ፡ ዝተቓጸለ ጋዝ ካብ ሰብነትና ምጉሓፍ እዩ። ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ካብ ፈኲስ ክሳብ ኣዝዩ ከቢድ ተባሂሉ ይግለጽ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘርእዮ ምልክት፡ ብዕድመ፡ ብጥዕናዊ ኩነታት ናይቲ ግዳይ፡ ብጠንቂ ናይቲ ረኽስን ካልእን ረቛሒታት ይፈላለ። ሰብነትና ንዝኾነ ረኽሲ/ ሕማም ንምጥፋእ ክቃለስ እንከሎ ዘርእዮ ምልክት - ረስኒ እዩ። እቲ ልሙድ ሙቐት ሰብነትና 37 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (98.6 ዲግሪ ፋራናይትስ) እዩ። ብባክተርያ ብዝስዕብ ረኽሲ ሳንቡእ ተጠቒዕና ምስ እንህሉ ግና ሙቐት ሰብነትና ክሳብ 40.5 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (105 ዲግሪ ፋራናይት) ክበጽሕ ይኽእል። እዚ ኣዝዩ ሓደገኛ ሙቐት ሰብነት እዩ። ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ ምስ ምልክታት ጉንፋዕን ኢንፍልወንዛን ይመሳሰል እዩ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘርእዮ ምልክታት ግና ካብ ጉንፋዕን ኢንፍልወንዛን ነዊሕ እዋን ዝጸንሕ እዩ። ኦክስጅን ሓንሳብ ኣብ ሳንቡእና ምስ ኣተወ፡ ብሻምብቆታት ደም ኣቢሉ ናብ መላእ ሰብነትና ይባጻሕ። እቲ ዝተቓጸለ ኦክስጅን በቶም ሻምብቆታት ናብ ሳንቡእ ተመሊሱ፡ ብመንገዲ እስትንፋስ ናብ ደገ ይወጽእ። እዚ ብመንገዲ ስርዓተ እስትንፋስ ዝካየድ መስርሕ - ‘ምቅይያር ጋዝ’ (gas exchange) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘለዎ ሰብ ከርእዮም ዝኽእል ረኽሲ ሳንቡእ ዘለዎ ሰብ ከርእዮም ዝኽእል ምልክታት፦ ምልክታት፦ ዝኾነ ሰብ ሙቐት ሰብነቱ ልዕሊ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (102 ዲግሪ ፋራናይት) ምስ ዝበጽሕ ዝተፈላለዩ ካልኦት ምልክታት ከርኢ ይጅምር፦ ሓፊስ ዓኽታ ዘለዎ ተደጋጋሚ ሰዓል ሰዓል ብሰንኪ ቁጥዐ/ ነድሪ፡ ኣብ ሻምቆታት ወይ ከረጺት ኣየር ናይ ሳንቡእ ንዝእከቡ ዓኽታ ንደገ ንምውጻእ ዝሕግዝ መካኒዝም እዩ። እቲ ዓኽታ ደም ዝተሓወሶ’ውን ክኸውን ይኽእል እዩ። ብተወሳኺ፡ ስርዓተ እስትንፋስ ኣካላትና፡ ንእስትንፋስ ዘጠዓዕም ካልእ ዝተፈላየ ንጥፈታት የካይድ እዩ። • ምሒር ረሃጽ፡ • ቁሪ-ቁሩ ምባል፡ • ቃንዛ ጭዋዳ፡ • ንቕጸት ሰብነት፡ • ተደጋጋሚ ቃንዛ ርእሲ፡ • ድኻም ሰብነት ወዘተ። ስለዚ፡ ሙቐት ሰብነትና ልዕሊ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (102 ዲግሪ ፋራናይት) ምስ ዝበጽሕ ተቐላጢፍና ናብ ሕክምና ክንከይድ ይግባእ። • ናብ ውሽጢ ሰብነትና ኣየር ብምእታው፡ ሙቐትን ጠልን ሰብነትና ዝተመዓራረየ ከም ዝኸውን ይገብር። ‘ብሮንካይትስ’ ወይ ኒሞንያ ዘለዎ ሰብ ዘውጽኦ ዓኽታ ዝተፈላለየ ሕምሪ ዘለዎ ክኸውን ይኽእል፦ • ብምስዓል፡ ብምህንጣስ ወይ ብመስርሕ ምጽራይ፡ ሰብነትና ብተጓዳኢ ሳብስታንስ ከይጥቃዕ ይከላኸለልና። • ጽሩይ ዓኽታ፡ • ጻዕዳ ዓኽታ፡ • ቀጠልያ ዓኽታ ወይ፡ • ብጭው ዝበለ ዓኽታ። እቲ ምስዓል ክሳብ ካልኦት ምልክታት ናይቲ ሕማም ዝገሃዱ ንሰሙናት ክቕጽል ይኽእል። • ሰብነትና ንነገራት ብግቡእ ሸቲቱ ከለሊ’ውን ይሕግዘና። ረኽሲ ሳንቡእ እንታይ እዩ፧ ካብን ናብን ሳንቡእ ኣየር ዘቀባብል ሻምብቆ ጉርጉማ (bronchial tube) ሕማም ብዘስዕቡ ማለት ብታህዋስያን ባክተርያ፡ ቫይረስ ወይ ዕሲ ቃንዛ ሰብነት ቃንዛ ሰብነት ረኽሲ ሳንቡእ ምስ ዘጋጥመካ ጭዋዳታትካን ዓንዲ ሕቖኻን ከቐንዝወካ ንቡር እዩ። እዚ ቃንዛ’ዚ ‘ምያልጂያ’ (myalgia) ይበሃል። ብሰንኪ ረኽሲ ሳንቡእ ኣብ ጭዋዳታት ሰብነት ነድሪ ክፍጠር ይኽእል እዩ። እዚ ድማ፡ ቃንዛ ሰብነት የስዕብ። ዝወግእ ቃንዛ ኣፍ-ልቢ ዝወግእ ቃንዛ ኣፍ-ልቢ ብሰንኪ ረኽሲ ሳንቡእ ዝፍጠር ቃንዛ ኣፍ-


ጸረርታ ኣፍንጫ ረኽሲ ሳንቡእ ዘለዎ ሰብ ኣፍንጭኡ ቀጢን ንፋጥ ጸረር ካብ ምባል ኣየቋርጽን እዩ። ኣብ ዝስዕለሉን ዝህንጥሰሉን እዋን እቲ ጸረርታ መሊሱ ክበዝሕ እዩ ዝርአ። ብርሃነ ምሕረትኣብ ምክትል ኣሰናዳኢ


ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ሕጽረት እስትንፋስ ሕጽረት እስትንፋስ ሓደ ካብቲ ሓደገኛ ምልክት ረኽሲ ሳንቡእ ሕጽረት እስትንፋስ እዩ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘለዎ ሰብ ብኣግኡ ኣለልዩ ክፍወስ ምስ ዘይክእል ንሕጸረት እስትንፋስ እዩ ዝቃላዕ። ኣብዚ ደረጃ’ዚ ዝበጽሐ ግዳይ ብቕልጡፍ ናብ ሕክምና ክበጽሕ ይግባእ።


ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ምስልካይ ምስልካይ ሰብነትና ነቲ ረኽሲ ንምሕዋይ ኣብ ዝቃለሰሉ እዋን ቀጻሊ ድኻምን ምስልካይን ክፈጥረልና ንቡር ተርእዮ እዩ። ስለዚ፡ ኣብ ከምዚ ኩነታት እኹል ዕረፍቲ ክንረክብ ይግባእ። ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ጺጽ ምባል (Wheezing) ጺጽ ምባል (Wheezing) ብረኽሲ ሳንቡእ ዝተጠቕዐ ግዳይ ኣየር ንደገ ኣብ ዘውጸኣሉ እዋን፡ ‘ጺጽ’ ዝብል ድምጺ የውጽእ እዩ። እዚ ድማ ብሰንኪ ረኽሲ እቶም ኣየር ዘውጽኡ ሻምብቆ ስለ ዝጸቡ እዩ።


ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ከንፈርን ቆርበት ሰብነትን ሰማያዊ ሕብሪ ክሕዝ ምርኣይ ፍልልይ ምልክታት ናይ’ቲ ሕማም ብዕድመ • ትሕቲ 5 ዓመት ህጻናት ቅልጡፍ ዝኾነ ኣተነፋፍሳ የርእዩ። ረኽሲ ሳንቡእ ዘጋጠሞ ሰብ ሕጽረት እስትንፋስ ከርኢ ዘለዎ ተኽእሎ ዝለዓለ እዩ። ሰብነቱ እኹል ኦክስጅን ስለ ዘይረክብ ድማ ሕብሪ ቆርበት ሰብነቱ ወይ ከንፈሩ ሰማያዊ ሕብሪ ክሕዝ ይርአ። • ናጽላ/ ዕሸላት ተምላስ የርእዩ። ዝኾነ ክሰትዩ ወይ ክጠብዉ ብዙሕ ይሽገሩ። ሓይሊ ይሓጽሮም። ጣዕ-ጣዕ ዝብል ዘይንቡር ድምጺ ኣብ ሳንቡእ • ዓበይቲ ሰባት ካብቲ ንቡር ዝተሓተ ሙቐት ሰብነት የርእዩ። ሓደ ካብ ምልክታት ረኽሲ ሳንቡእ፡ ኣብታ ‘ብሮንካይትስ’ ሻምብቆ ጉርጉማ ምስ ዝንድር ዝርአ ሕማም እዩ - ብሮንካይትስ። እዚ ሻምብቆ’ዚ ናብ ሳንቡእ ኣየር የበጻጽሕ። ብሮንካይትስ ብዙሕ ግዜ ብቫይረስ እዩ ዝመጽእ። ናይ ኢንፍልወንዛ ቫይረስ ከም ኣብነት ይጥቀስ። ‘ማይኮፕላዝማ ኒሞንያ (Mycoplasma pneumonia)፡ ‘ክላምዲያ ኒሞንያ’ (Chlam mydia pneumonia) ወዘተ ብሮንካይትስ ከስዕቡ ዝኽእሉ ባክተርያ እዮም። ‘ብሮንካይሊቲስ’ እቲ ዝነኣሰ ናብ ሳንቡእ ኣየር ዘሕልፍ ሻምብቆ፡ ረኽሲ ምስ ዝጋጥሞ ዝመጽእ ረኽሲ ሳንቡእ ‘ብሮንካይሊትስ’ ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ፡ ክትስዕልን ክተስተንፍስን ከቢድ ዝገብር ሕማም እዩ። ኣካል ዘይንቡር ጣዕ-ጣዕ ዝብል ድምጺ ምስማዕ እዩ። እዚ ብሕክምናዊ ኣገላልጻ ‘ባይባሲላ’ (bibasilar) ይበሃል። ሓኪም ነዚ ድምጺ’ዚ ‘ስቴቶስኮፕ’ ተጠቂሙ እዩ ክሰምዖ ዝኽእል። መዓስ ናብ ዶክተር ንኸይድ? መዓስ ናብ ዶክተር ንኸይድ? ረኽሲ ሳንቡእ ብኣግኡ ክፍወስ ምስ ዘይክእል ሳዕቤኑ ከቢድ እዩ። ዝኾነ ሰብ ንሰለስተ ሰሙን ዝጸንሕ ከቢድ ሰዓል ምስ ዝርኢ ወይ ሕጽረት እስትንፋስ ምስ ዝገብረሉ ናብ ሕክምና ክኸይድ ኣለዎ። ጠንቂ ረኽሲ ሳንቡእ እቶም ልሙዳት ብቫይረስ ወይ ብባክተርያ ክስዕቡ ዝኽእሉ ረኽሲ ሳንቡእ • ኒሞንያ (pneumonia)፡ • ‘ብሮንካይትስ’ (bronchitis)፡ • ‘ብሮንኪዮሊቲስ’ (bronchiolitis) እዮም። ብዕሲ ክመጽእ ዝኽእል ረኽሲ ሳንቡእ ሳሕቲ እዩ። ሙቐት ኣካላት’ውን ሓደ ካብቲ ጥዕናና ንምሕባር ዘኽእል ምልክት እዩ። ዕሸላት ዕሸላት - ክሳብ 3 ወርሒ ዝዕድመኦም ዕሸላት ሙቐት ሰብነቶም ካብ 38 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ንላዕሊ፡ • ‘ኒሞሳይስቲስ ጂሮቨቺ’ (Pneumocystis jirovecii)፡ • ‘ስፐርጂሉስ’ (Aspergillus)፡ •‘ሂስቶፕላዝማ ካፕሱላቱም’ (Histoplasma capsulatum) ከም ኣብነት ይጥቀስ። - ካብ 3 ክሳብ 6 ወርሒ ዝዕድመኦም ዕሸላት ሙቐት ሰብነቶም ካብ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ንላዕሊ፡ ኒሞንያ ኒሞንያ ኒሞንያ፡ ኣብ ሓደ ወይ ኣብ ክልቲኡ ክፋል ናይ ሳንቡእ ብዝርአ ረኽሲ ዝፍጠር ሕማም እዩ። ነድሪ ሳንቡእ ተባሂሉ ይግለጽ። ብባክተርያ፡ ቫይረስ ወይ ዕስ (fungi) ክኽሰት ይኽእል። ብባክተርያ ዝፍጠር ሕማም ኒሞንያ ብፍላይ ኣብ ኣባጽሕ ብብዝሒ ዝርአ ዓይነት ናይቲ ሕማም እዩ። - ካብ 6 ክሳብ 24 ወርሒ ዘቑጸሩ ዕሸላት ሙቐት ሰብነቶም ን24 ሰዓታት ዝቐጸለ ልዕሊ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ምስ ዝኸውን ብቕልጡፍ ናብ ሕክምና ክኸዱ ይግባእ። ህጻናት ህጻናት እቲ ህጻን፡ • ልዕሊ 38.9 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ሙቐት ምስ ዝህልዎ፡ ኒሞንያ ኣብ ለቖታ ንፋስ/ ኣየር ናይ ሳንቡእ ማለት ኣልቪዮሊ (alveoli) ምቅጻል ይፈጥር። እቲ ለቖታ ኣልቪዮሊ (alveoli) ብፈሳሲ ወይ ምጒሊ (pus) ይመልእ። ንኽተስተንፍስ ድማ ከቢድ ጸገም ይፈጥር፡ • ቀጻሊ ምስ ዘምልስን ቀጨውጨው ምስ ዝብልን ከምኡ’ውን ርእሱ ምስ ዘሕምሞ፡ • እቲ ረስኒ ን3 መዓልታት ዝቐጸለ ምስ ዝኸውን ብቕልጡፍ ናብ ሕክምና ክኸይድ ይምከር። ዓልገት ወይ ዓኽታ ዝፈጥር ሰዓል፡ ረስኒ፡ ረሃጽ፡ ቁሪቁሪ ምባል፡ ሕጽረት ምስትንፋስ፡ ቃንዛ ኣፍልቢ ገለ ካብቶም ብቐዳምነት ዝጥቀሱ ምልክታት ሕማም ኒሞንያ ማለት ነድሪ-ሳንቡእ እዮም። ካልኦት ምልክታት ናይቲ ሕማም፡ ብመሰረት ጠንቅን እቲ ሕማም ዘውርዶ ክብደት ጉድኣትን ይፈላለ እዩ። ዕድመን ሓፈሻዊ ኩነታት ጥዕና ናይቲ ግዳይ’ውን ንኽብደትን ጠንቅታት ናይቲ ሕማምን ዝተፈላለየ ከም ዝኸውን ይገብሮ። ኣባጽሕ ኣባጽሕ - ልዕሊ 39.4 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ሙቐት ምስ ዝህልዎ፡ - ንልዕሊ 3 መዓልታት ዝቐጸለ ሙቐት ሰብነት ምስ ዘርኢ ረኽሲ ሳንቡእ ክህልዎ ስለ ዝኽእል ናብ ሕክምና ክኸይድ ኣለዎ። ኣገባብ ምክልኻል - ኣእዳውካ ብማይን ሳሙናን ብግቡእ ምሕጻብ ሕማም ዘስዕቡ ታህዋስያን (ጀርምታት) ንኸይላብዑ ዝገብር ዝበለጸ ኣገባብ እዩ። ፍልልይ ምልክታት ናይ’ቲ ሕማም ብጠንቁ • ብቫይረስ ዝተኸስተ ሕማም ኒሞንያ (ነድሪ-ሳንቡእ) ምልክታቱ ከም ናይ ጉንፋዕ እዩ ዝጅምር። ጺጽታ ዘለዎ ናይ ኣተነፋፍሳ ጸገማት ድማ የርኢ። እቲ ግዳይ ነዞም ምልክታት ምስ ኣርኣየ ካብ 12 ክሳብ 36 ሰዓታት ድሒሩ ልዑል ረስኒ ከርኢ ይጅምር። - ብግቡእ ኣእዳውካ ከይተሓጸብካ ገጽካ፡ ብፍላይ ድማ ኣፍካን ኣፍንጫኻን ዘይምሓዝ። - ናይ መመገቢ ኣቕሑ ብሓባር ምስ ካልኦት ሰባት ዘይምጥቃም። - ጻዕቂ ህዝቢ ናብ ዘለዎ ስፍራ ዘይምኻድ። - ምትካኽ ሽጋራ ምቍራጽ። ገለ ካብቶም ንምክልኻል ረኽሲ ሳንቡእ ዝጠቕሙ ኣገባባት እዮም። • ብባክተርያ ዝኽሰት ሕማም ኒሞንያ ብልዑል ሙቐት ሰብነት እዩ ዝጅምር። እቲ ሙቐት ልዕሊ 40.5 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ (105 ዲግሪ ፋራናይት) ይበጽሕ። ብዙሕ ከም እትርህጽ፣ ከንፈርካን ጽፍሪ ኣጻብዕትኻን ድማ ሰማያዊ ሕብሪ ከም ዝሕዝ ይገብር። ምንጪ፦ verywellhealth ምንጪ፦ verywellhealth ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 3


ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ መጠነ ሰፊሕ ወተሃደራዊ ወፍሪ ይካየድ ምህላዉ፡ ብመንገዲ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለም ክጋዋሕ ቀንዩ ኣሎ። እዚ ኣብ መንጎ ኢራንን ጥምረት ኣመሪካን እስራኤልን ተወሊዑ ዘሎ ኲናት፡ ዳርጋ ንመላእ ዓለም እዩ ኣናዊጹዋ ዝርከብ። እቲ ብዝሓየለ መልክዑ ዝቕጽል ዘሎ ሰፊሕ ወተሃደራዊ ወፍሪ፡ ንጎረባብቲ ኢራን ዝኾና ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ካልኦት ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝርከባ ሃገራትን’ውን ክምሕረን ኣይተራእየን ዘሎ። ንምእማቱ ኣየጸግምን ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ እታ ቀዳመይቲ ናይ መጥቃዕቲ ዕለት መዓስ ምዃና፡ ካብ ኣፍልጦ ማንም ሰብ ተኸዊላ እያ ጸኒሓ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ነቲ ‘ኤፒክ ፌሪ’ ዝብል ስያመ ዝተዋህቦ ወተሃደራዊ ስርሒት ንምክያድ ዝተጠቕምሉ ሜላ ምስጢራውን፡ ልዑል ምድላዋት ክካየደሉ ዝጸንሐን ምዃኑ’ዩ ድሒሩ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣረዲኡ። ድሕሪ’ዚ ኩሉ ምድላዋት እምበኣር፡ ዝሓለፈ ቀዳም ኣመሪካን እስራኤልን ንላዕለዎት መራሕቲ ኢራን፡ ንመሰረተ ልምዓትን ካልኦት ወተሃደራዊ ነቑጣታትን ዒላማ ዝገበረ ሰፊሕ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ኣበጊሶም። በቲ ዝተኻየደ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ድማ፡ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ ተቐቲሉ። ብዘይካ’ዚ፡ ካልኦት ብርክት ዝበሉ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ናይታ ሃገር ኣብታ መዓልቲ ተቐቲሎም። ብቕትለት ላዕለዋይ መራሒኣን ካልኦት ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊታን ዝተቖጥዐት ኢራን ድማ፡ ኣብ ልዕሊ’ተን ወተሃደራዊ መዓስክራት ኣመሪካ ተደኲኑለን ኣሎ ዝበለተን ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን እስራኤልን ሕነ ንምፍዳይ፡ ጽዑቕ ዝኾነ ናይ ባለስቲክ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን መጥቃዕትታት ከተካይድ ተራእያ። ንድሕሪት ምልስ ኢልና ምስ እንምልከት፡ ኣመሪካን እስራኤልን በቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰነ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካየድኦ፡ ብ’ኲናት 12’ መዓልታት ዝፍለጥ ሓያል መጥቃዕቲ ፍጹም ኣይዓገባን። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 8 ኣዋርሕ፡ መራሕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ጽዑቕ ርክባት ብምክያድ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ውዲት ክኣልሙ ጸኒሖም እዮም። ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ብኣካልን ብቴለፎንን ክካየድ ዝጸንሐ ዲፕሎማስያዊ ርክባት እምበኣር፡ ኢራን ኒኵለሳዊ ኣጽዋር ንኸይትውንን ክውሰድ ዘለዎ ተበግሶታት እንታይ ምዃኑ ንምምይያጥን ንምርድዳእን ምንባሩ’ዮም ሓያለ ተንተንቲ ፖለቲካ ዝገልጹ። ነዚ ዕላማ ተግባራዊ ንምግባር ከኣ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ምድላዋተን ከጻፍፋ እየን ጸኒሐን። ብኡ መሰረት ድማ፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ኣዋርሕ፡ ብወገን ኣመሪካን እስራኤልን፡ ንሰራዊት እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ንምድምሳስ ሰፊሕ ምድላዋት ይካየድ ኣሎ ዝብል ዜና፡ ኣብ መላእ ዓለም ክጋዋሕ ተሰሚዑ እዩ። ሓደስቲ ሚሳይላት ኢራን ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ ምዃኖም ገሊጹ። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 7 መዓልታት ጥራሕ፡ ኢራን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ልዕሊ 2000 መጥቃዕትታት ኣካይዳ ምህላዋ ድማ፡ ጸብጻባት ይሕብሩ። ማሕበረ ሰብ ዓለም፡ ነቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይድኦ ዘለዋ መጥቃዕትታት ብትሪ እዩ ዝኹንኖ ዘሎ። በቲ ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት ኢራን ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕትታት፡ ዛጊት ልዕሊ 1,045 ሰላማውያን ሰባት ህይወቶም ስኢኖም ምህላዎም፡ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት የመልክቱ። ኢራን፡ ዛጊት ኣብ ልዕሊ እስራኤልን ካልኦት ምስ ኣመሪካ ርክብ ኣለወን ዝበለተን ብርክት ዝበላ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ቆጵሮስ ኣብ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር ብሪጣንያን ኣብ ገማግም ባሕራ ንዝርከባ መራኽብ ሃገራት ምዕራብን ብባለስቲካዊ ሚሳይላትን ድሮናትን ሃሪማ ኣላ። ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ድማ ክሊ ኣየረን ብምዕጻዉ፡ ንመጥቃዕትታት ኢራን ክከላኸልኦ ይፍትና’ኳ እንተ ሃለዋ፡ ሚሳይላት ኢራን ግን ኣብ ስትራተጅያውያን ቦታታት፡ ኣብ’ተን ሃገራት ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከራትን ኤምባሲታትን ኣመሪካ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊ ካልኦት ህንጻታት ዕንወት የውርድ ከም ዘሎ እዩ ዝግለጽ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ድሒሩ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሚሳይላት ኢራን ምሉእ ብምሉእ ከም ዝድምሰስ ብምሕባር፡ ዕጡቓት ሓይልታት ኢራን ዕጥቆም ብቕልጡፍ ክፈትሑ ጸዊዑ። ላዕለዋይ ኣዛዚ ሓይልታት ምክልኻል ሓለዋ ሰውራ ኢራን ጀነራል ኢብራሂም ጃባሪ ብወገኑ፡ ዓለም ርእያቶ ዘይትፈልጥ ሚሳይላት ኣብ ልዕሊ ኣመሪካን እስራኤልን ከዝንብ ምዃኑ የጠንቅቕ ኣሎ። እቲ ጀነራል ወሲኹ፡ ኢራን ክሳብ ሕጂ ግብረ መልሲ ንምሃብ ክትውንጭፎም ዝጸንሐት ሚሳይላት ዝኣረጉን ዘይማዕበሉን ምዃኖም ድሕሪ ምጥቃስ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ግን ሃገሩ ነቶም “ምስጢራውያንን ዘመናውያንን” ዝበሎም ጸሓይ ዘይሃረሞም ሚሳይላት ኣብ ዝባን ጸላእቶም ከተዝንቦም ምዃና ፈኪሩ። “እቲ ናይ ብሓቂ ውግእ ገና ኣይተጀመረን ዘሎ” ዝበለ እቲ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት፡ እቶም ብራዳር ከም ዘይረኣዩ ዝገለጾም ከም ኣካል ናይቲ ምድላዋት፡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሒደት ሰሙናት፡ ኣመሪካ ክልተ ደርማሳት መራኽብ ኲናት ናብ ማእከላይ ምብራቕ ልኢኻ እያ። እስራኤል’ውን ስርዓተ ምክልኻል ኣየራ ዝያዳ ከተማዕብልን፡ ውሽጣዊ ናይ ምክልኻል ዓቕማ ከተደንፍዕን እያ ተራእያ። ብዘይካ’ዚ፡ ንህጹጽ ናይ ሓደጋ እዋን ዝሕብሩ ናይ መጠንቀቕታ ሳይራናትን ናይ ኤለክትሪክ ዓንዲታትን’ውን ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታታ ክትተክል እያ ጸኒሓ። ክልተአን ሃገራት ምጽፋፋተን ምስ ወድኣ ከኣ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሃንደበታዊ ወተሃደራዊ ስርሒት ንምክያድ ኣብ ተጠንቀቕ ጸኒሐን። ነዚ ኩሉ ዝግበር ዝነበረ ምድላዋት ርኢኻ እምበኣር፡ እቲ ኣብ መንጎ እዘን ሃገራት ክውላዕ ይኽእል እዩ ዝተባህለ ኲናት ፈጺሙ ዘይተርፍ ምዃኑ ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ወሽመጥ ዓረብ ተኸሲቱ ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው፡ ኣብቲ ዞባ ካብን ናብን ክካየድ ተሓሲቡ ዝነበረ ኣሽሓት በረራታት ነፈርቲ ተቛሪጹ ይርከብ። ክንድዚ ዝኣክል በረራታት ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ክቋረጽ፡ ድሕሪ ዓለማዊ ለብዒ ኮቪድ-19 ንመጀመርያ እዋን ምዃኑ ድማ ይንገር ኣሎ። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሒደት መዓልታት፡ መንገዲ ኣየር ኢማራት፡ ካብ ዱባይ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ከካይዶ ዝጸንሐ በረራታት ደው ከብሎ እንከሎ፡ መንገዲ ኣየር ብሪጣንያ ድማ ናብ እስራኤልን ባሕሬንን ካልኦት ተኣፈፍቲ ዝበለን ሃገራትን በረራታቱ ደው ኣቢልዎ ኣሎ። መንገዲ ኣየር ኩዌት እውን፡ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ከካይዶ ዝጸንሐ በረራታት ደው ኣቢልዎ’ዩ ዝርከብ። መንገዲ ኣየር ሉፍታንዛ፡ መንገዲ ኣየር ህንዲን ቱርኪን እውን፡ ኩሉ በረራታቶም ናብ ማእከላይ ምብራቕ ከም ዝሰረዙ ይግለጽ ኣሎ። ብሓፈሻ ክረአ እንከሎ፡ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየዱ ዝነበሩ ልዕሊ 5,000 በረራታት ኣብዚ እዋን ተሰሪዞም ኣለዉ። ጽልዋ ኣብ ጽላት ሕርሻ ጽልዋ ኣብ ጽላት ሕርሻ ናብ ሰፊሕ ከባቢታት ዓለምና ዝለኣኽ ኢንዱስትርያዊ ድኹዒ እውን፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ኣቢሉ እዩ ዝጐዓዝ። እዚ ብልዑል መጠን በዚ መጻብቦ ዝሓልፍ ድኹዒ፡ ኣሞንያ፡ ዩርያ፡ ሳልፈርን ፎስፈይትን ዝተሰምየ ዓይነታት ኮይኑ፡ እንተ ደኣ ተዓጊቱ፡ ብደረጃ ዓለም ኣብ ዋጋታት መግቢ ከስዕቦ ዝኽእል ጽልዋ ብቐሊሉ ክግመት ዝከኣል እዩ። ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተኸሲቱ ዘሎ ኲናት፡ ብደረጃ ዓለም ከስዕቦ ዝኽእል ቁጠባዊ ቅልውላው እንታይ ይመስል? ድስካለ ምንቅስቓስ ናይ ንግዲ ኣቕሑ ድስካለ ምንቅስቓስ ናይ ንግዲ ኣቕሑ ብተወሳኺ፡ እቲ ዞባ ጸጥታዊ ቅልውላው ጎኒፍዎ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ዝለኣኹ ናይ ንግዲ ኮንተይነራት’ውን ደው ክብሉ ክግደዱ እዮም። እዚ ማለት ድማ፡ ጽላት ንግዲ ዝተፈላለዩ ሃለኽቲ ነገራት ብኸቢድ ክጽሎ እዩ። ቱሪዝም፡ እቲ ቀዳማይ በዚ ኲናት ብኸቢድ ተጸልዩ ዘሎ ጽላት እዩ - ብመሰረት ጸብጻባት። እዚ ኣብ መንጎ እዘን ዝተጠቕሳ ሃገራት ተወሊዑ ዘሎ ኲናት፡ ብሕጂ ካብ 2 ክሳብ 3 ሰሙን እንተ ቐጺሉ ጥራሕ፡ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየድ በረራታት ነፈርቲ ብ11 ሚእታዊት ክጎድል ይኽእል እዩ - ብመሰረት ክኢላታት ናይቲ ዓውዲ። ብተወሳኺ፡ በቲ ምስንኻላት ልዕሊ 34 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ቁጠባዊ ክሳራታት’ውን ክወርድ ከም ዝኽእል ግምታት ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ካብቲ ኣብ መላእ ዓለም ዘሎ ናይ ትራንዚት መስመራት፡ እቲ 14 ሚእታዊት ኣብ ሃገራት ምብራቕ ምዃኑ እዩ ዝንገር። ማእከላይ ምብራቕ ብሰንኪ እቲ ዘናውጾ ዘሎ ኲናት፡ ክህቦ ዝጸንሐ ናይ ኣየር ኣግልግሎታት ደው ምስ ዘብል ድማ፡ ብዓለም ደረጃ ከቢድ ጽልዋ ከኸትል ይኽእል እዩ ይበሃል ኣሎ። ስለዚ፡ ኲናት ማእከላይ ምብራቕ ኣብ መላእ ዓለም ከስዕቦ ዝኽእል ኣሉታዊ ሳዕቤናት እምበኣር፡ ኣዝዩ ብዙሕ ምዃኑ ኢና ክንርዳእ ንኽእል።


12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መደብ መቓልሕ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ማህደር 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሄሎ ደባይዋ 15፡30 ዶክመንት 16፡04 ሞዛይክ(1ይክፋል) 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡20 ዘዋሪት ካሜራ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ሞዛይክ( 2ይክፋል) 19፡25 እትመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሄራር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ፊልም‘ሳዉነ’5 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ዓለም ስነ ጥበብ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 እንዳ ዝማም ክብሪ ኣብ ዋጋ ነዳዲ ክብሪ ኣብ ዋጋ ነዳዲ መጻብቦ ሆርሙዝ፡ ዓቢ ስትራትጂካዊ ረብሓ ዘለዎ ናይ ባሕሪ መስመር ኮይኑ፡ ካብ ወሽመጥ ፋርስ ናብ ዕዳጋታት ዓለም ብብዝሒ ዝለኣኽ ነዳዲን ባህርያዊ ጋዝን በዚ መስመር ኣቢሉ እዩ ዝሓልፍ። ብኣሃዝ ክረአ እንከሎ፡ ልዕሊ 20 ሚእታዊት ካብቲ ናብ መላእ ዓለም ብመልክዕ ፈሳሲ ዝጐዓዓዝ ባህርያዊ ጋዝ፡ በዚ መጻብቦ’ዚ ኣቢሉ እዩ ዝሓልፍ። ብሰንኪ እቲ ተወሊዑ ዘሎ ሓደገኛ ኲናት፡ በዚ ዓቢ ኣገዳስነት ዘለዎ መጻብቦ ዝሓልፋ ናይ ነዳዲ መራኽብ ምንቅስቓሳተን ደው እንተ ደኣ ኣቢለን፡ ብደረጃ ዓለም ቀረብ ነዳዲን ባህርያዊ ጋዝን ኣብ ሓደጋ ክኣቱን፡ ዋግኡ ብተዓጻጻፊ ኣሃዝ ክውስኽን ይኽእል እዩ - ብመሰረት ኣመታት ተንተንቲ ስነ ቁጠባ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 4


2ይን መወዳእታን ክፋል ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ) ክቡራት ኣንበብቲ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ኣብ ናይ 4 መጋቢት 2026 ሕታምና፡ “ዋና ኣለዎ’ቲ ባሕሪ” ብዝብል ኣርእስቲ ኣአንጊድናኩም ምንባርና ይዝከር። ንሎሚ ድማ፡ 2ይን መወዳእታን ክፋል ይስዕብ፡ ሰናይ ንባብ። ነዚ ዘልዓልናዮ ኣርእስቲ ዘሀንዙ፡ ኣብ መጥቃዕቲ ስርሒት ፈንቅል ስዉእ ጀነራል ገ/ሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ዝበሎ ወርቃዊ ቃል ዘኪረ። “ጸላኢ ዓሻ እዩ። እቲ ተደጋጋሚ ኲናት ዝመሃሮ ኣይመስለንን። ብሕጂ ክመሃር ከኣ ንጽበ፡ እንተ ዘይተማህረ ድማ ኣጸቢቕና ክንምህሮ ኢና” ዝብል እዩ። ሰብ ካብ ሕሉፍ ጌጋታቱን ውድቀታቱን ዘይመሃር እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ምዕባለን ለውጥን ኣየምጽእን። ነቲ ሕማቕ ታሪኽ እናደጋገመ ጥራሕ እዩ ክነብር ዝረአ። ኣይኰነን ምስ ኣብ ከባቢኡ ዝነብሩ ኣህዛብ፡ ምስ ነብሱ’ውን ፍቕሪ ከም ዘይብሉ’ዩ ዝዕየር። ፍቕሪ ነብሱ ዘለዎ ሰብ፡ ፍቕሪ ብጻዩን ከባቢኡን ኣለዎ። ፍቕሪ፡ ሰላምን ሓልዮትን ዘይብሉ ዕብየት የብሉን። ንባዕሉ ኣብ ጉዕዞ ምንባር ህይወት ተሪፉ፡ ዕብየት ካልኦት ሰባት ይደቍስ። ኣብ ዘይዓቕሙ ከም ደርሆ ነገራት እናጻሕተረ ይነብር። ብዛዕባ ደርሆ ካብ ኣልዓልና “ደርሆስ’ያ ብኣምዑት ደቃ ትጻወት” ይብሉ ዓበይቲ። እዚ ዘብርሃልና እንተ ደኣ’ሎ፡ ሓልዮት ናይ ህዝቡ ዘይብሉ ሰብ፡ ሓልዮት ናይ ጎደቦኡ ክህልዎ ኣይክእልን። ገዛእ ውሽጥኻ ዘይጸናዕካ ናብ ሰላማውያን ጐደቦኻ ቃላት እናተዀራረብካ ምኻድ ምስ ምንታይ ይቑጸር ይኸውን። ካብ ሕሉፍ ጌጋኦም ብምምሃር ንሰላምን ፍቕርን፡ ለውጥን ምዕባለን ብትሪ ዝብገሱ እዮም። ዘይጋገ የለን፡ ዘይመሃር ግን...። ረሳሕ ክዳን፡ ረሳሕ ልቢ ይኸፍእ። ሓደ ምስሉይ ሰብ፡ ‘ፍቕሪ ይስዕር፡ ዝሓለፈ’ኳ የጣዕሰና’ሎ በቃ ይኣኽለና” እናበለ ከም ዘይመጸ፡ ድምጺ ናይቶም ንሱ ‘ግጉያት እዮም’ ዝበሎም ሰባት፡ ብዝበኣሰ ደረጃ ክደግም ክትዕዘብ እንከለኻ፡ ‘እምበርዶ ጥዑይ’ዩ’ ዘየብል ኣይኰነን። እዞም ሰብ ሕልሚ፡ ገና ካብ ስራሕ ክድምናን፡ ኣጀንዳ መሳርሒ ካልኦትን ብዓብይኡ ከኣ፡ ከንቱ ሕልሚ ደግሲ ክገላገሉ ኣይከኣሉን። ጥዑይ በዚ ይዅን በቲ፡ ንታሪኻዊ ማህደር ጉዕዞና ዘነጽሩ ጽሩያት ጥንታውያን ሓቅታት ብዙሓት እዮም። እዚ ከኣ፡ ንሱር ታሪኻዊ ጭብጥታት ዘራጉድ እዩ። ቀይሕ ባሕሪ ካብ ዘመን እኒ-እኒ ግራት ኣቦታትና ደኣምበር፡ ናይ ማንም ዘዝመጸ ጕሒላ ኰይኑ ኣይፈልጥን፡ ክኸውን’ውን ኣይክእልን። ኤርትራ ካብ ቀደም ኣትሒዛ ነቲ ባሕራ ሓሊሙ ተሃንዲዱ ዝመጽአ ወራሪ ሓይሊ፡ ምስ ጋዕ ገልጠሙ ኣብ ትሕቲ መሬት ኣስፊራቶ እያ። ብዓል “ነገር ዘይጸገበስ፡ ጓል ዋጣ ይሕጸ” ግን፡ ከምኣ ኢሎም ምስ ደግሲ ሕማሞም ኣለዉ። “ልሂቃን ኢና” በሃልቲ ናይ’ታ ሃገር’ውን፡ ብኣላይኦም እናተመዘዙ፡ ኣብ መሳኹቲ መድያ እናወጹ ዝደረስዎ ስኑዕ ጽውጽዋያት ብልጓም ኣልቦ ክግዕሩ ክትርኢ እንከለኻ፡ በቲ “ኣለና” ዝብልዎ ፍልጠት ትግረምን ትሓዝነሎምን። “ትንፈር እምበር ጤል እያ” ዝብሉ ምሁራት፡ ነቲ ኣጥዕዮም ዝፈልጥዎ ሓቂ እናገላበጡን እናገማድሑን ንሓድሽ ወለዶ ከደናግሩ ክትርኢ እንከለኻ፡ ከመይ ዘይትሓዝነሎም። ሓቂ-ሓቂ እያ፡ ኣይትግልበጥ፡ ኣትሽየጥ። ብሚዛን ህይወት ክትዕይሮም እንከለኻ፡ ሚዛን ክንቲት’ውን ናታ ሚዛን ኣለዋ መስለኒ። በዚ ዘቕርብዎ ዘለዉ ጽውጽዋይ ግን ሚዛኖም ምስ ክንቲት ክነጻጸር’ውን ኣይክእልን። “ሓሶት፡ ድራር ሓደ ምሸት” ይብሉ ነበሩ ቀዳሞት። ኣብ ዓለም ካብ ኣእምሮ ክትውንን እንተዄንካ፡ ጥዑይ ኣተሓሳስባ ክህልወካ ኣለዎ። ነገሩ “ዘይሓዊ ሕሙምስ፡ ኣጒለ ሓጋይ ይረኣዮ” እዩ። “ደርሆ እንተሓለመትስ ጥረ-ምረ” እውን ዝንእሶም ኣይመስለንን። ከምዚታት ምስ ረኣየዶ ይኸውን ስነ-ጥበበኛ ስምኦን ንጉሰ፡ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት፡ ከም’ዚ፡ ቀደም ንዓበይቲ ኣቦታት፡ “ቈጸርቲ ቊጽርታት እስከ ቁጸሩ” ኢሎሞም ይበሃል’ሞ፡ ሓደ፡ ክልተ፡ ዓሰርተ፡ ሚእቲ፡ ኣማኢት፡ ሽሕ፡ ኣሽሓት፡ ሚልዮን ሚልዮናት፡ ቢልዮን፡ ትርልዮን፡ ሚእሊፊት ትእሊፊት....ምስ በሉ፡ እቶም ሓታቶ፡ “ድሕሪኡ’ኸ” ምስ በልዎም፡ ብኽልተ ኢዶም ኣፎም ብምዕባስ፡ ‘ብድሕሪዚ’ስ እንታይ ቊጽሪ’ሞ ክህሉ’ ብምባል፡ “ትም ሕትም” ኢሎም ይበሃል። እዚ ዘልዓልናዮ ህርፋን ባሕሪ ከኣ፡ ክንዮ ምስድማም፡ ዝበሃል ስለዘየለ ትም ክትብል እዩ ዝቐለካ። ኣይትብሃግዎ ባሕራ ኣይትመነይዎ ምድራ ኣይትመነይዎ ሽሻያ ከይትመጽኡኒ ብኣኣ... እናበለ ክገጥም ዝተራእየ። እንዳማትካ ጨርቂን ወርቅን ምጥማት፡ ማዕረ ክንደይ ንዋና ከም ዘቖጥዖ ፍሉጥ እዩ። ንዓኻ ድማ መሕሰሪኻ እዩ። ንስኻ ካብ ኣፍካ ከተውጽኦ እንከለኻ፡ ቀሊል ክኸውን ይኽእል እዩ። ንዋና ግና ናይ ሞትን ህየትን እዩ። እዚ ባህጊ’ዚ፡ “ብዘይ ዙርያኻ ወለል፡ ብዘይ ጠስምኻ ጸረር” ክትርጐም’ውን ይከኣል እዩ። ከም’ዚ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዝውንን ሰብ፡ ኣብ መወዳእታ ከምቲ ማይ ዝሃረሞ ገዛ ክረምቲ ዓነው ኢሉ እዩ ዝዕዘር። መላሲ ዘይብሉ ድማ ብሕማቕ ታሪኽ ይዓርብ። እዚ ካብ ታሪኽ ዓለም ዝተመሃርናዮን እንፈልጦን እዩ። እቶም ደጊሞም ዝበርቁ ግን፡ ሓመዶም ነጊፎም ብምትንሳእ፡ እዛ ግጥሚ፡ “ጨሪሽኩም ናብ ዘይ መሬትኩምን ዘይ ባሕርኹምን ኣይተቋምቱ፡ ጽንዓት ጅግንነት ቀደመይ ከይተላዕሉለይ” ዝብል ድልዱል ሸኸም ኣለዋ። ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ደም ኤርትራውያን “ናትና ኣይንህብን፡ ዘይናትና ኣይንደልን” ዝብል ጭዋ ብህሎ ኣሎ። ጽሩይን ሓቀኛን ቃል። እዚ ካብ እግሪ ተኽልና ካብ ኣቦታትናን ኣቦሓጐታትናን እናተመሃርናዮ ዝዓበና ቃል እዩ። ኣጥዕዮም ከም ዘይፈልጥዎ፡ ብቐትሩ ከህተፍትፉ ይውዕሉ ኣለዉ። ወዮ’ኳ ትማል ትማሊ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ እብረ ተቓሊስና ተዋዲቕና። ስለዚ፡ ከም ብዓል መሰንተር ዘርጊ፡ ጣቋ ዘይብሉ ዓሻ ዘረባ ምድርባይ ዘይኮነስ፡ ሓመድካ ነጊፍካ ካብ ጌጋኻ ምምሃር እዩ ለባም ዘብለካ። ደሓር ከኣ ኤርትራ፡ ምስ ኣብ ጐደቦኣን ከባቢኣን ዝርከባ ሃገራት ብዘለዋ ቅርዑይ ዝምድና እትልለ ሃገር እያ። እዚ ከኣ፡ ብሓያል ጻዕርን ብሳላ ጽኑዕን ርሑቕ ዝጥምትን መትከላ ዝተረጋገጸ እዩ። ሰላማዊ ጐደቦን ሓባራዊ ልምዓትን ምትሕግጋዝን ንምህናጽ እተካይዶ ዘላ ቅድሚ ምዝዛመይ መንእሰይ ድምጻዊ መልኣከ ኣብርሃም፡ ኣብ’ዚ ቀረባ ዓመታት ንታሪኽ ባሕርና ኣመልኪቱ ዝበሎ ዘይንደግመሎም። ኣንታ’ዛ ዓደየ፡ ኣንታ’ዛ ኤርትራ ዋና’ለዎ’ቲ ባሕራ፡ ዋና ኣለዎ’ቲ ዕዮ ድማ ብቐሊሉ ዝግለጽ ኣይኰነን። እዚ ከኣ ከም ሃገር፡ ዝያዳ ንኽትሕይልን ጸብለል ክትብልን ኣኽኢሉዋ እዩ። ዘለዋ ቅኑዕ መትከልን ናይ ምትሕግጋዝ መንፈስን ቅሩብነትን ድማ፡ ሰላማዊት ደሴት ከብላ ክኢሉ እዩ - ንኤርትራ ጓል ምድረ ባሕሪ። ምድራ ጅግና ዘየድፍራ.... ኢሉ ነይሩ። ኤርትራ፡ ወሰናስን ባሕራን ምድራን ብኣጣምታ ንስሪ ዝሕልዉ ኣሽሓት መላምል ጀጋኑ ኣለዉዋ። ኵርኒዒት ንዅርኒዒት ተወሃሂቦም፡ ከም ገዓት ሓራስ ኣኽቢቦም ይርከቡ። እንተኾነ፡ ነገር ናይቶም መሶብ እንዳማቶም ዘቋምቱ ደኣ ጋዶ ኰይኑ እምበር፡ ኤርትራ’ኮ ከም ዝዀነት ኣብ ዓለምና ዘለዋ ሃገራት፡ ባሕራን ምድራን ከምኡ’ውን ኣየራ ልኡላዊትን ብወግዒ ኣህጕራዊ ሕጊ ባሕሪ’ውን እንተዀነ፡ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብላ ሃገር፡ ባሕሪ ክትጥቀም ምስ እትደሊ፡ ምስታ ወናኒት ባሕሪ ብምስምማዕ እምበር ብሓይሊ ክትጥቀም ዘፍቅድ ኣይኮነን። እዞም ዓንዳሮ ዝገብርዎ ዘለዉ ዕንደራ ግን ምግሃስን ምድፋርን ልኡላውነት ሃገር እዩ፣ ንሓፈሻዊ መትከላትን ሕጋጋትን ኣህጉራዊ ሕጊ ዝጥሕስ ድማ እዩ። ዝተኸለለትን ሕፍርትን ክብርትን ሃገር እያ። እሞ ዘይናትካ ወደብን ባሕርን ምሕላም ደኣ እንታይ እዩ ቊንቊኛኡ? እቲ፡ ‘ብባሕሪ ባሕረኛ ነዚ ንሰምዖ ዘለና ደረት ኣልቦ ዓሻ ሕልሚ ደኣ ብኸመይ ክትከላኸሎ ትኽእል ንዝብል ሓሳብ ከኣ፡ ብንቕሓትን ስነ-ፍልጠትን ጥራሕ ክግጠም ከም ዝኽእል እኹል ዕጥቂ ብሉጽነት እዩ። ንቕሓት ሓይሊ ስለዝዀነ። እቲ ምስጢር፡ “ብዕራይ ናብ ዘበለ የብል ዕርፊ ጥራሕ ኣጽንዕ” እዩ። ንቕሓት ሓይሊ እንተ ደኣ ኰይኑ፡ ምድላብ ሓይሊ ከኣ ወሳኒ እዩ።


ብላዕሊ ኣየረኛ...’ እናበለ፡ ወትሩ ንጽንዓት ውዕሎኡ ከም ሃገራዊ መዝሙር ዝዝምር ባሕሪ ልቢ ዝውንን ሻዕብያ፡ ልቢ ኣዕብዩ ንስለ ፍቕርን ረብሓን ኣህዛብ ትም እንተበለ፡ ከምቲ ኣብ ባህላዊ ደርፍታት ሕብረተሰብና ዘሎ “ዝደቀሰ ኣንበሳ፡ ዝሞተ ይመስል” እዩ። ብዓል ኳና ልቢ ግን፡ ሓይሊ ስላዑ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 5


ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ሽሞንዲ ዑቕባሚካኤል ወራር ቀይሕ ኮኾብን ታኼላ ቀይሕ መስመርን መበል 17 ክፋል ኣብ ዓንቀጽ 16 ክፋል ናይ’ዚ ታሪኽ’ዚ፡ ንድሕረ-ባይታን ኣሰላልፋን ብርጌዳትን ሻለቃታትን ክፋል ካብ ኣብ ግንባር ሰሜናዊ ሳሕል ተሰሊፎም ዝነበሩ ኣሃዱታት ጸላኢ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ፈተነ መጥቃዕቲ ጸጋማይ ግንባር (ሰሜን) ድሕሪ ምፍሻሉ፡ ኣንፈት መጥቃዕቱ ናብ የማናይ ወይ ደቡባዊ ግንባር (ከባቢታት ደብዓትን ዓገትን) ከም ዝቐየረ፣ ብኡ ንዘሰለፎም ብርጌዳቱ ዝተዋህቦም ግብረ-መልስን ዝወረዶም ክሳራን’ውን ተገሊጹ። ማዕረ’ዚ ካብ ሃምቦከት ንሰሜን ኣብ ዝነበረ ግንባር ዝተሰለፉ ብርጌዳት ጸላኢ ዝገበሩዎ ናይ መጥቃዕቲ ፈተነታት ተመልኪትና ነይርና። መቐጸልታ ናቱ ነቕርበልኩም፤ ነ/ብ 881 ውግእ ቀጺሉ ውዒሉ። ኣብዚ ዝተጠቕሰ ውዕሎ፡ ዝበዝሕ ቦታታት ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ህ.ሰራዊት ክኣቱ ክኢሉ። በዚ ዕለት’ዚ ኣጋምሸት እዚ- ውቃው ነቲ ብወገን ደቡባዊ ጫፍ ናይ የማናይ ግንባር ዝግበር ዝነበረ ውግእ ደው ክብል ኣዚዙ። ህ.ሰራዊት ብወገኑ፡ ውቃው ውግእ ደው ምባሉ መዝሚዙ፡ ኣብ ዕለታት 19-20/4/82 ኣብ ልዕሊ ብርጌዳት 42፡ 40፡ 39፡ 93ን 41ን ጸረ- መጥቃዕቲ ብምፍናው ንኸባቢታት ነ/ብ 975፡ 883፡ 700፡ 410፡ 975ን 610ን ካብ ቍጽጽር ጸላኢ ናጻ ገይሩወን። ኣብዚ ናይ ምክልኻል ዕማም ተሳቲፈን ዝነበራ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት፡ በጦሎኒታት 4.1፡ 4.2፡ 23.3፡ ሓንቲ ቦጦሎኒ ካብ ብርጌድ 80፡ ብድምር ኣርባዕተ በጦሎኒታት ነይረን። እቲ ተታሒዙ ዝነበረ ቦታታት ኣዝዩ ገፊሕ ኮይኑ፡ ብፍላይ ኣብ መንጎ ነ/ብ 1465ን ነ/ብ 1091ን ዝነበረ ቦታ ንቝሩብ እዋናት ተቖጻጺሩዎ’ኳ እንተነበረ፡ ብዝተወስደሉ ቅልጡፍ ጸረ-መጥቃዕቲ ካብቲ በጺሑዎ ዝነበረ ክሳድ ተቐሊዑ ከም ዝወርድ ተገይሩ። ጸላኢ፡ ብዕለት 9/5/82 ንከባቢ ዓገት (ነ/ብ 1003) ብዘይ ገለ ተቓውሞ ተቖጻጺሩ ናብ ነ/ብ 931 ከጥቅዕ ጀሚሩ። ምስኡ ካብ ግንባር ናቕፋ ዝመጽኣ ታንክታት ናይ ታንከኛ ሻለቃ 36 ብዓገት ኣትየን ኣብቲ ውግእ ተሳቲፈን። ብተወሳኺ፡ እቲ ኣካል ክ/ ድሕሪ’ዚ ጸላኢ፡ ንኽልቲኡ ግንባራት ከተኣሳስርን ብወገን ደብዓት ምስ ግንባር ትክሰ ኣወሃሂዱ መጠነ ሰፊሕ መጥቃዕቲ ገይሩ ነቲ ኣብ ዓገት ዝነበረ ሓይሊ ህ.ሰ. ንምቝራጽ ብዝለዓለ ደረጃ ምድላዋት ይገብር ከም ዝነበረ ኣቐዲሙ ብዕለት 13/4/82 ህ.ሰ. ኣብ ልዕሊ’ቲ ክሳብ ነጥቢ ብራኸ 930፡ 680፡ በጺሑ ዝነበረ ኣሃዱ ናይ ብር/39 ጸረ-መጥቃዕቲ ኣካይዱ ናብ ነ/ብ 1005 ክደፍእ ከሎ፡ ነ/ብ 1091 ሒዙ ዝነበረ ኣሃዱ ናይ 6ይ ብርጌድ፡ ካብቲ ቦታ ጠቕሊሉ ከም ዝወርድ ተገይሩ። በዚ ዕለት’ዚ ተራራ ብርጌድ 42 ካብ ዝነበሮ ተሳሒቡ ንኸባቢ ዓገት መጺኡ። ንጽባሒቱ 14/4/82 እቲ ንነ/ብ 680 ንምሓዝ ዝተንቀሳቐሰ ኣሃዱ ተጸፊዑ ንድሕሪት ክምለስ ከሎ፡ ኣሃዱታት ህ.ሰራዊት ኣብ ልዕሊ ነ/ብ 1005 ዝነበረ ኣሃዱ ብርጌድ 39 ጸረ-መጥቃዕቲ ገይረን ካብቲ ቦታ ኣልቀቓኦ። በዚ ዕለት’ዚ ኣብ ነ/ብ 1001 ዝነበረ ኣሃዱ ብርጌድ- 8 ጸላኢ ንምውራድ ዝተገብረ ፈተነ ኣይተዓወተን። እቲ ጸረ-መጥቃዕቲ ለይቲ ቀጺሉ ሓዲሩ። ኤም.ኣይ. 24 ሄሊኮፕተራት ጦር-3 (3ኛ ክ/ጦር) ዝነበረ ብርጌድ- 10 ናብ ነ/ብ 1095ን ነ/ብ 1483ን ከጥቅዕ ፈቲኑ ተጸፊዑ ተመሊሱ። በዚ ዕለት’ዚ ክትስሊ ናብ ነ/ብ 1341 ዝወፈረት 30 ዝኣባላታ ጋንታ ናይ ብርጌድ-40 ጸላኢ፡ ብምሉኣ ተኸርዲና 18 ሞይቶም፡ 11 ተማሪኾማ። እቲ ጠርኒፉዋ ዝተንቀሳቐሰ መኮነን ምስቶም ምዉታት ስለ ዝነበረ፡ ካርታኡን ራድዮ ፒ.ኣር.ሲ 77ን ተሰሊበን። ካብኣቶም፡ ሓደ ውጉእ ወተሃደር ጥራይ ካብቲ ድብያ ኣምሊጡ ናብ ብጾቱ ተመሊሱ። ጸላኢ፡ ነዚ ዘምለጠ ወተሃደር ታሪኽ ናይታ ዝተደምሰሰት ጋንታ ሓበሬታ ክህብ ብላዕላይ ኣካል ተጸዊዑ። ሓለፍቲ ውቃው ከኣ ኵነታት ናይታ ጋንታ ብዙሕ ኣተሓሳሲቡዎምን ኣስደሚሙዎምን። ተፈልጠ። እዚ ምስ ተፈልጠ፡ እተን ኣብ ዘይምቹእ መከላኸሊ ቦታታት ዝነበራ ኣሃዱታት ህ.ሰ. ብምሉአን ንድሕሪት ተሳሒበን። ኣተሓሕዛአን ኣብ ነ/ብ 931፡ 1095፡ 1483፡ ከምኡ ኢሉ ምስ ኣርወ ከም ዝተኣሳሰር ተገይሩ። ዝቐጸለ መዓልታት ጸላኢ ስለያታት እናሰደደ ነቲ ኣሃዱታት ህ.ሰ. ዘንሰሓባሉ (ዝገደፎ) ቦታታት ሒዙዎ። ምድላዋት ወዲአ ኣብ ዝበለሉ ድማ፡ ብዕለት 9/5/82 ብዓገትን ደብዓትን መጥቃዕቲ ጀመረ። ብርጌድ-4 ጸላኢ ንነ/ብ 1465 (ኣርዐ)፡ ብርጌድ-6 ንነ/ብ 1091፡ ብርጌድ-8 ንነ/ብ 1001፡ ብርጌድ 42 ብሩባ ደብዓት ጽዑቕ ደብዳብ ነፈርትን ዝተፈላለየ ከቢድ ብረትን ተጠቒሙ፡ መጀመርያ ኣብ ነ/ብ 1001፡ 1091 ንምቍጽጻር ከቢድ ፈተነ ገይሩ። ድሕሪኡ ነተን ካልኦት ቦታታት ንምሓዝ ዝገበሮ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ’ውን ዝኾነ ኣሳልጦ ከይረኸበሉ ፈተነታቱ ፈሺሉ። ዕለት 16/4/82 ኵነታት ሃዲኡ ውዒሉ። ካብ ክልቲኦም ተጻረርቲ ሓይልታት ዝተንቀሳቐሰ ኣይነበረን። ጸላኢ ኣብ ቦታኡ ኮይኑ ጥራይ ደብዳብ ከቢድ ብረት ይገብር ነበረ። ብዕለት 17/4/82 ኣሃዱታት ህ.ሰ. ኣብ ልዕሊ ብርጌዳት 93፡ 41 ጸላኢ ጸረ-መጥቃዕቲ ብምግባር ንነ/ብ 886 ሓዛ። ንሰራዊት ብርጌድ 93 እናኾብኮባ እግሪ-እግሩ ብምስዓብ’ውን ከብት ኮርቦነ፡ ቂላንን ደብረ-ወህርን ተቖጻጸረን። ብርጌድ 41 እውን ካብ ነ/ብ 1069፡ ነ/ብ 1051፡ ነ/ብ 927 ተደፊኡ ተኣልየ። በዚ ዕለት’ዚ፡ እቲ ኣብ ከባቢ ነ/ብ 700 ተጠባባቒ ዝነበረ ሜካናይዝድ ብርጌድ 32፡ ንሓገዝ ናብ ብርጌድ 41 ተንቀሳቐሰ። ንጽባሒቱ (ዕለት 18/4/82) ኩነታት ምስ ብርጌዳት 42፡ 32፡ ኣብ ነ/ብ 927፡ ነ/ብ 610፡ ነ/ብ 805፡ ነ/ብ 642፡ ነ/ብ 565፡ ምስ ብርጌድ 93 ድማ ኣብ ኣሃዱታት ህ.ሰ. ብዕለት 11/5/82 ኣብ ልዕሊ ብርጌድ 41 ጸረ-መጥቃዕቲ ኣካይደን ከቢድ ክሳራ ኣውሪደናሉ። እዚ ሓጺር ግዜ ዝወሰደ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ብርጌድ 41 ዝወረደ ክሳራ፡ ምዉታት 108፡ ቍሱላት 119 ነይሮሞ። ንጽባሒቱ ብርጌድ-6 ንነ/ብ 1091፡ ብርጌድ 42 ብሩባ ደብዓት፡ ብርጌድ-8 ንነ/ብ 1001 ፈቲኖም ፈሺሎም። ዕለት 13/5/82 እውን እዚ ፈተነ ተደጊሙ፣ ለውጢ ግን ኣይነበሮን። ክሳብ ከባቢታት ዕለት 18/5/82 ዝተፈላለዩ ማእከላይን ፈኲስን ፈተነታት ክገብር ቀንዩ። ግን፡ ኣብ ኩሉ ክሳራታቱ ተሰኪሙ’ዩ ዝምለስ ነይሩ። ሓይሊ ጸላኢ ናህሩ እናወድአ፡ ዓቕሙ እናማህመነ፡ ሞራልን ተስፋን ሰራዊቱን ሓለፍቱን ባይታ እናዘበጠ መጺኡ። ኩሉ የማነ-ጸጋም ዝተገብረ ሚሳይላት ምስ ራዳር ቦምባታት ዕጥቂ ሚግ 21፡ 23 ፈተነታት ስለ ዝተጸንቀቐን ዝተበገሰሉ ዕላማ ሸቶኡ ስለ ዘይወቕዐን፡ ካብ ደረጃ ምጥቃዕ ናብ ምክልኻል እናወረደ ከይዱ።


ከምዚ ኢሉ እቲ ወራር እናተናውሐ ኣብ ዝኸደሉ ግዜ፡ ኣሃዱታት እዚ ውቃው እናተመናመና ስለ ዝኸዳ፡ እተን በርባዕተ ሻለቃ ዝቖማ ብርጌዳት ብሰለስተ ሻለቃታት፡ እተን ብሰለስተ ሻለቃታት ዝቖማ ከኣ ብክልተ ሻለቃ ክቖማ ተገደዳ። እዚ’ውን ንማለቱ ደኣ ብሻለቃታት ይጸውዓ’ምበር ዝነበረን ዓቕሚ ሰብ ካብ ናይ ሻምበል ንላዕሊ ዓቕሚ ኣይነበረንን። ከምዚ ኢሉ ድማ እቲ ሻድሻይ ወራር ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ናህሩ ብምጽንቃቕ ዝሒሉ ብዓወት ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ተዛዘመ። ጻዕቂ ፈንጂታት ኣጻዊዱ ዕርድታቱ ከደልድል ወጢኑ። ምስ’ዚ ናይ ምክልኻል መደቡ፡ ኣብ ኣተሓሕዛ ድፋዓት ክ/ጦር 19ን ሜካናይዝድ ብርጌድ 29 ካብዚ ግንባር ወጺአን ንግንባር ናቕፋ ተንቀሳቐሳ። ህ.ሰ.ሓ.ኤ. ነዚ ድኹም ሸነኻት ናይ ጸላኢ ድሕሪ ምግምጋም፡ ዝያዳ ንምድኻሙ ብዕለት 12/6/82 ካብ ከባቢ ሽግለት ክሳብ ዓላኬብ ንዝነበረ ጸላኢ ከጥቅዕን ክድምስስን መደብ ሒዙ ተበገሰ። ኣብዚ ዝተጠቕሰ ከባቢ ዝነበረ ዓቕሚ ጸላኢ ብርጌድ 121 እዩ። እዚ ብርጌድ’ዚ፡ ድሒሩ ናብዚ ግንባር ዝኣተወ፡ ካብ ሃረር ዝመጽአ ምሊሻ እዩ። ተመኩሮ ዘይነበሮ እኽብካብ ኮይኑ፡ ኣብ ፊት ቀጠርን ጉዋን ኣሲሩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ ምሉእ ሻድሻይ ወራር (ዘመቻ ቀይ ኮኮብ) ንእዚ ውቃው ዝገጠሞ ክሳራ፡ ዝሞቱ 4,255፡ ዝቖሰሉ 8,785፡ ዝተማረኹ 459፡ ዝኸድዑ፡ ናብ ህዝባዊ ግንባር ኢዶም ዝሃቡ 62 ነይሮም፣ ናብ ሱዳን ዝኸዱ ድማ 166 ነይሮም። መራሒ ሊብያ መዓመር ጋዳፊ’ውን ኣብ ጎድኒ ስርዓት ደርግ ንቦታ ብርጌድ 104 ተኪኡ ካብ ከባቢ ሽግለት ክሳብ ግራት ሒዙ ነይሩ። እዚ ብርጌድ፡ ኣብዚ ግንባር ካብ ዝኣቱ ገና ኢድ ህ.ግ. ኣይጠዓመን። ጠቕላላ ክሳራ ጸላኢ 13,727 ነይሩ። መኣረምታ፤ ኣብ ዓንቀጽ 12 ክፋል ናይ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ፡ እቲ ኣብ ተጋደልቲ’ምበር ኣብ ጸላኢ ዘይተዓጥቀ ክልተ ናይ 40 ሚ/ሜተር ብረት፡ “ካብ ተ.ሓ.ኤ. ዝተማረኸ እዩ” ምባል ጌጋ ኾይኑ፡ ብኻልእ መንገዲ ዝተረኽበ ኣጽዋር ናይቲ ውድብ ምዃኑ ንሕብር። ሓደ ካብ መድፍዓጂታት ብረት 40 ሚሊ ኮይኑ ዝተዋግአ፡ ተጋዳላይ ኣቤሰሎም ኣሚነ እውን መኣረምታ ልኢኹልና። ንተጋዳላይ ኣቤሰሎም ብስም ኣዳለውቲ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ-ትግርኛ ነመስግኖ። ካልእ፡ ኣብቲ እዋናት’ቲ ውቃው እዝ ኣብ ምጥርናፍ ክ/ጦራቱን ብርጌዳቱን ተጸሚዱሉ ዝነበረ ግዜ ኮይኑ፡ ክ/ጦር 15 ካብ ጸጋም ጠቕሊሉ ንየማን ከብል፣ ክ/ጦር 23 ድማ ብጸጋም ክኸውን ስለ ዝመደበ፡ ብርጌድ 32 ንብርጌድ 90 ንምቕያር ከባቢ ዓገት መጺኡ ነይሩ። እቲ ጸረ-መጥቃዕቲ ኸኣ፡ ቅድሚ’ዚ ምቅይያር’ዚ ብርጌድ 90 ኣብ ቦታኡ ኸሎን ብርጌድ 32 ክቕይር ምስ ከዶን ተፈጸመ። ስለ’ዚ እቲ ጸረ-መጥቃዕቲ ብድምር ኣብ ልዕሊ ሰለስተ ብርጌዳት’ዩ ተፈጺሙ። እቲ ናይ ጸረ-መጥቃዕቲ መደብ ከኣ ምሉእ ብምሉእ ተዓዊቱ። ጸላኢ ካብ ኩሉ ቦታታት ለቒቑ ከም ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ Total Eritrea Sh.Co.


ብሃንደበታዊ መስዋእቲ ብልቢ ነፍቅሮ ኣቦናን ሓውናን ተጋዳላይ ሳህለ ብርሃነ (ወዲ ብርሃነ) ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ዘቃበርኩምና፡ ገዛና መዓስከር ኣውገት ብምምልላስን፡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ብተሌፎንን ዘጸናናዕኩምና ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓልቲ ቤቱ ወይዘሮ ትምኒት ተኽለ (ኣኽበረት) ምስ ደቁን ምሉኣት ስድራ ቤቱን።


ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ወላዲትና ወ/ሮ ኣብረሀት በርሀ ገብረሄት፡ ብዓልቲ ቤቶም ንነፍ/ር መም/ ዘካርያስ ኣርኣያ ዕዋል፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ክሳብ ደቀምሓረ ደምበዛን ከይድኩም ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስ ዘጸናናዕኩምናን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብምድዋል ተኻፈልቲ ናይ ሓዘን ዝኾንኩምን፡ የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ደቃን መላእ ስድራቤትን


ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ኣዴናን ሓፍትናን ርግበ ኣስፍሃ ዘርኡ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ሬሳ ካብ ሽወደን ኣብ ምልኣኽ ኩልትናዊ ደገፍ ዝገበርኩምልና ቤ/ጽ/ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ሃገራት ስካንድናቭያን፡ ኤርትራውያን ተቐማጦ ዮቶቦርን ከባቢኣን፡ ኤረትራውያን ማሕበር ሽወደን (ኤማሽ)፡ ኤርትራዊ ማሕበር ኮምኒቲ ሰንተር ዮቶቦሪ፡ ኣብ ኣስመራ ሬሳ ኣብ ምቕባል ዝተሓባበርኩምና፡ ኣብ ዓዲ ሸለሙን ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምና፣ ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ከምዝዓጸና ንገልጽ። ደቃን ኣሕዋታን ምሉኣት ስድራቤትን ሓዳስ ኤርትራ 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.160


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ሸዊት ተኪኤ ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ምቾት ተኪኤ ብርሃነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን08/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሰለሙን ሃብቶም ወልደስላሴ፡ ወለድና ሃብቶም ወልደስላሴ ሰንጋልን ዑቕባ ኣውዓሎም ሓጎስም ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ።


ኣማኑኤል ገብረሃዋርያት ሓጎስ፡ ብዓልቲ ቤተይ ምንያ ዮሴፍ ቀላቲ ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ይቕረብ። ኣቶ ኖህ ፋሲል መሓመድኑር፡ ኣደይ ሰናይት ኣስጎዶም በርሀ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን01/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ይቕረብ።


መሓመድ ስዒድ ማሕሙድ መሓመድዓሊ፡ ምባል ተሪፉ፡ ስዒድ ማሐሙድ መሓመድዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ከሳሲት ወ/ሮ ልዋም ኤፍሬም፡ ተኸሳሲ ኣቶ ዓወት ፍስሃየ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን02/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቶኾምብያ ወ/ሮ ተበርህ ገብረሚካኤል መብራህቱ፡ ብዓል ቤተይ ሃብተ ተወልደ ዑቕባገርግስ ስለ ዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ራሄል መሓሪ በርሀ፡ ሓወይ ኢሳቕ መሓሪ በርሀ ስለዝተሰውአ፡ ኣነ ምስ 9 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/03/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ይቕረብ።


ዳዊት ክፍሉ ገብ/ሄር ምባል ተሪፉ፡ ሃኒባል ክፍሉ ገብረእግዚአብሄር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን08/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


1. ሃይለ ከበዶም ዘርእጊዮርጊስ 2. ኢትዮጵያ ጸጋይ ዓንደሚካኤል፡ ወድና ዳዊት ሃይለ ከበዶም ስለዝዓረፈ፡ ንሕና ወለዱ ጥራይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን02/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ይቕረብ። ዳዊት ገብረሂወት ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ኮኾብ ገብርሂወት ብርሃነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን07/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ገብረህይወት ገብረየሱስ መለስ፡ ስም ወላዲተይ ኣብርሃጽዮን ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ኣመተ ገብረኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ደበሰኣብ ገብረሂወት ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ደበሳይ ብረሂወት ብርሃነ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን07/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቅድስቲ ጊላዝጊ ትካቦ፡ ኣደይ ለምለም ኪዳነ ብርሃነ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/04/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕ/ እኽሊ ይቕረብ።


ሚዛን ሚኪኤል፡ ኣደይ ንጽሃ በራኺ ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲ መሓመድ ዮሱፍ ዓሊ፡ ተኸሳሲ ዓቭደልቃድር መሓመድ ሓሰን፡ ብዕለት 25/03/2013 ዓ/ም ማኪና ቁ/ሰሌዳ ERI.02191 ቁ/ቻሲ HI75 ሓድሽ ቁ/ ሰሌዳ ERI.C 5508 ተኸሳሲ ተመዝጊቡ፡ መኪና ሸይጡለይ፡ እንተኾነ ስም ዋንነት ስለ ዘየመሓላለፈለይ ይጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ፍትሓዊ ሰመረ ናይዝጊ ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊ ሰመረ ናይዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን08/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ማሕበር ወነንቲ ኣውቶቡሳት ዓወት፡ ንዕለት 09/03/2026 ሰዓት 8፡00 ቅ/ቀ ብዛዕባ ማሕበርና ኣገዳሲ ኣኼባ ስለዘለና፡ ኩሉኹም ኣባላት ማሕበር ኣብ ቀጽሪ ዕዳጋ ሓሙስ ዝርከብ ክለብ ማሕበር ክትርከቡ ብጥብቂ ንሕብር። ዝኾነ ኣባል ካብ ኣኼባ ምትራፍ ኣይፍቀድን፣ ንዝመሓላለፍ ውሳነ በቶም ዝተረኽቡ ይውሰን። ኣብዚ ኣኼባ ዘይተረኽበ ኣባል፡ ንዝመጽእ ሕቶ ሓላፍነት የብልናን። ቦርድ ማሕበር ዓወት


ምምሕዳር ዞባ ማእከል ዘለዎ ማእከል ስርዓተ ሓበሬታ ትሕተ ቅርጺ ናይ ሰርቨርን ኔትወርክን ስርዓታት (systems) ምጽጋንን ምምሕያሽን (Maintenance. Troubleshooting. Security. Updating and Upgrading) ኣገልግሎት ከምኡ’ውን ምንጋፍ፡ ምጽራይን ምጽጋንን ኮምፕዩተራት ንክልተ ዓመት ኣገልግሎት ክህቡ ዝኽእሉ ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ረቛሒታት፦ 1. ተጫረትቲ፡ ዝተሓደሰ ናይ ዓመተ 2025 ቅዳሕ ዋኒን የቕርቡ። 2. ተጫረትቲ መኽበሪ ጨረታ ናቕፋ 30,000.00 (ሰላሳ ሽሕ) ብC.P.O ወይ ብCheque የትሕዙ። 3. ተጫረትቲ፡ ቅጥዒ ሰነድ ዝምለኦ ዝርዝር ሓበሬታ 100.00 ናቕፋ ከፊሎም ካብ ቤ/ጽ ቁ.36 ይወስዱ። 4. ተጫረትቲ፡ ንትሕዝቶ ጨረታ ዝገልጽ ዝርዝር ሓበሬታ ዝሓዘ ሰነድ ካብ ቤ/ጽ ቁ/36 ይወስዱ። 5. ተጫረትቲ ክህቡዎ ንዝኽእሉ ኣገልግሎት፡ ብመሰረት ዝተዳለወ ቅጥዒ መቕረቢ ጨረታ ብኮምፕዩተር ዝተጻሕፈ ሓበሬታ ብዝርዝር የቕርቡ። 6. ተጫረትቲ፡ ብተወሳኺ፡ ነቲ ኣብ ቅጥዒ መወዳደሪ ጨረታ ዝተዘርዘረ ዝወሃብ ኣገልግሎት፡ ንኣተገባብራኡን ክዉንነቱን ምሉእ ስእሊ ብዝህቡ ኣገባብ ንበይኑ መብርሂታት ኣዳልዮም የቕርቡ። 7. ተጫረትቲ፡ ነቲ ተጠቒሱ ዘሎ ሞያ ዝሰርሑሉ ተመኩሮታት ዝገልጽ መረጋገጺ ብቕዓት ስራሕ ብጽሑፍ የቕርቡ። 8. ተጫረትቲ፡ ዝመልእዎ ሰነድ ጨረታ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ኣሃዱ ዕድጊ ክፍሊ ቁጽሪ 36 ኣብ ሳንዱቕ ጨረታ የእትዉ። 9. ተጫረትቲ፡ ንህልው ትሕተ ቅርጺ ክድርዕ ወይ ናብ ዝማዕበለ ከሰጋግር ዝኽእል ሓደስቲ ኣገልግሎታትን (New Features) ንድፍታትን (New Designs) ምልላይ/ምትእትታው ከቕርቡ ይኽእሉ። 10. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ን10 ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ኣብታ ትቕጽል ናይ ስራሕ መዓልቲ ሰዓት 09፡45 ቅ/ቀ ሳንዱቕ ጨረታ ይዕጾ። ኣብታ ዕለት ልክዕ ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ኣብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን ወከልቶም ኣብ ዝተረኽቡሉ ሳንዱቕ ጨረታ ይኽፈት። N.B ንህልው ማእከል ስርዓት ሓበሬታ ከጎልብት ወይ’ውን ካብ ዘለዎ ንላዕሊ ከማዕብል ዝኽእል ሓሳባት ምቕራብ፡ ኣካዳምማዊ ብቕዓት፡ ተመኩሮን ድሕረ-ባይታ ኣቕረብቱን፡ ግብራውነቱን ትካልና ዝያዳ ግምት ከምዝህቦ ንሕብር። ምምሕዳር ዞባ ማእከል ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ነዚ ጨረታ ብኸፊል ወይ ብምሉእ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ምምሕዳር ዞባ ማእከል ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዑ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን06/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ሮቤል ሃብቶም ብርሃነ ምባል ተሪፉ፡ ሃኒ ሃብቶም ብርሃነ፡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን06/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብስም ሃብቶም ፍስሓጼን ተወልደ ዝተመዝገበ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከባቢ/ዚፕኮድ ኣባሻውል 1A132 ቁ.ፓርሰል ASP 00049958 መለለይ ገዛ ASD 00044829 ኣብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ብንብረት ቁ.መዝገበ 5491/2017 ብዕለት 13/02/2017 ተመዝጊቡ ዝተረጋገጸ ገዛ፡ ስፍሓቱ 44.00 ት/ሜትር ቀንዲ ክፍሊ 2፤ 1 ክሽነ 1 ዓይኒ ምድሪ ዘለዎ ካብ ኣቶ ሃብቶም ፍስሓጼንን ወ/ሮ ሩታ መስፍንን ስለ ዝዓደግክዎ፡ ስም ዋንነት ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ ኣንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። ወ/ሮ ምጽላል ነጸረኣብ ካሕሱ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ኣብ ዞባ 01 ምም/01 ዞን 02 ፕሎት 09 ዝርከብ፡ ብስም ኣቶ ተኽለእዝጊ ዑቕባዝጊ ብርሃነ ናይ ዝተመዝገበ ገዛይ መረጋገጺ ናይ ዋንነት ሰነዳት/ሊዝ ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ብዕዳ ሒዘዮ ወይ ረኺበዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ቴለፎን 07165905 (ኣቶ መንግስትኣብ ገብረእግዝኣብሄር) ኢልኩም ክትሕብሩኒ፣ እንተዘይኮይኑ ግን ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት መተካእታ ክሓትት ምዃነይ አፍልጥ። ኣቶ ተኽልዝጊ ዑቕባዝጊ ብርሃነ ወኪል ኣቶ መንግስትኣብ ገብረእግዚኣብሄር ብስም ዮናስ ብርሃነ መኮነን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00038471 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገዛ ባንዳ ጎደና ኦምሓጀር ቁ.ገዛ 11 ዝርከብ ናይ ቤት ቁርሲ ትካለይ፡ ንኣቶ መርሃዊ ገብረዝጊ ይሕደጎ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና-ቁ/ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ዮናስ ብርሃነ መኮነን ሕጋዊ ወኪል ቴድሮስ ብርሃነ መኮነን ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ጎዳይፍ ፕሎት 100 587 ቁ.ፓርሰል ዞን ASP00021367 1A714 ጎደና ተጋደልቲ ዝርከብ ገዛ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታዮ ብንብረት ቁጽሪ ምዝገባ 8768/25 ካብ ኣዴና ነ/ሄሪት ኢላርያ በይን ገብረ +3 ብውርሲ ዝረኸብናዮ ገዛ፡ ብዝፈጸምናዮ ምቅሊት፡ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ፡ ናብ ቤት ጽሕፍት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጂናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና ንሕብር። ኣቶ ስዩም ተወልደብርሃን ደብረጽዮን +3 ብስም BSRAT P.L.C ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00041575 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ሓማሴን ቁ.ገዛ 29 ዝርከብ ናይ ቤት ቁርሲ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ሮዚና ንጉሰ ሚኒሊክ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ትራቨሎ ጎደና ሩባ ሓዳስ ቁ.ገዛ-- ካብ ዕለት 01/02/2026 ክሳብ 31/02/2031 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣካያዲ ስራሕ ዮናስ ተስፋገርግስ ሕጋዊ ወኪል ሃብቶም ሓይሎም ባሪኡ ብስም ምኪኤል ቁርባን ዓዋተ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን KEL00004693 ዝዀነ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ከረን ዝርከብ ናይ ሆቴል (JIO) ትካለይ፡ ንኣቶ/ወር/ ስምረት ካሕሳይ፡ ኣድራሻ ከረን ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልታት፡ ስልጣን ንዘለዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኰይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከም ዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ምኪኤል ቁርባን ዓዋተ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 8


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Street, No. 178, House No. 16 Gejeret, P.O. Box 10688


• Able to coach & mentor national workforce General Information and other requirements:  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: Indefinite Period  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea ሓዳስ ኤርትራ 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.160 ዋዲሎ - መግለጺ ጽባቐ ብሄረ ራሻይዳ ዋዲሎ - መግለጺ ጽባቐ ብሄረ ራሻይዳ ማርታ ክብሮም ኣንፈት ጉዕዞና፡ ንጽባቐን ባህላዊ ኣነባብራን ብሄራ ራሻይዳ ንምዕዛብ ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ንኡስ ዞባ ሽዕብ ናብ እትርከብ ምምሕዳር ከባቢ ዋዲሎ እዩ ነይሩ። ምቕሉል ኣቀባብላ ህዝቢ ናይቲ ምምሕዳር ሓደ ካብቲ ንኣቓልቦና ዝሰሓበ እዩ ነይሩ። ምኽንያት መምጽኢና ምስ ሓበርናዮም ድማ ዓበይቲ ዓዲ ዋዲሎ ንኹሉ እንሓቶ ንኽምልሱ ኣብ ዙርያና ኮፍ ብምባል ክብሪ ኣርእዮምና። ቅዲ ኣነባብራን ባህልን ብሄረ ራሻይዳ ሓደ ካብቲ ንጽባቐን ብዙሕነትን ብሄራትና ዝገልጽ እዩ። ብሄረ ራሻይዳ ቅድሚ ኣስታት 150 ዓመታት ካብ ዓዲ ዓረብ ናብ ኤርትራ ከም ዝመጽኡ እዮም ሰነዳት ታሪኽ ዝሕብሩ። መብዛሕትኦም እዞም ሕብረተሰብ፡ ኣብ ከተማታት፡ ዓድታታን ቊሽታትን ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት እናኣካየዱ መነባብሮኦም ይመርሑ። ብዛዕባ’ዚ ምስ ገለ ዓበይቲ ዓዲ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ዋዲሎ ዘካየድናዮ ዕላል ናባኹም ነብሎ ሰናይ ንባብ። ብዙሕ ጸወታታት እዩ ዝጽወት። ገለ ካብኡ፡ ዘሪብ - ብሴፍ ዝጽወት እዩ። ‘ሩፍሓን’ ዝበሃል ሳዕስዒት እውን ይስዕስዑ’ዮም። ‘መቅጡፍ’ ዝበሃል ካልእ መሳጢ ጸወታ’ውን ኣለዎም። ኣብ ባህሊ ራሻይዳ፡ ወዲ ይኹን ጓል፡ ህጻን ድሕሪ ምውላዱ፡ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእካ ወይ መጻእኪ ዝግበር ኣቀባብላ ኣሎ። ወዲ ተባዕታይ ኣብቲ ብሄር ሓላፍነት ዝስከም ምስ ተመርዓወ ጥራይ ኮይኑ፡ ካብዚ ንደሓር ሓላፍነት ሓዳሩ ተሰኪሙ ቤቱ ክኣሊ ይጅምር። ብዘይካ’ዚ ኣብ’ቲ ብሄር፡ ወዲ ንዝመረጻ ጓል ክምርዖ መሰል ኣለዎ። ጓል’ውን ብተመሳሳሊ ምስ ዘይመረጸቶ ወዲ ክትነብር ኣይትግደድን እያ። ኣብ ግዜ መርዓ፡ ስርዓተ ገዝሚ ስድራ እንዳ ወዲ’ዮም ንስድራ ጓል ዘግዝሙ። እቲ ዝወሃብ ገዝሚ ብመልክዕ ገንዘብ፡ ኣግማል ወይ ካልኦት ጥሪት ክኸውን ይኽእል። ቅድሚ ገለ ዓመታት፡ ቀንዲ ዝወሃብ ዝነበረ ገዝሚ - ገመል እኳ እንተ ነበረ፡ ሎሚ ግና ንሱ ተሪፉ ብዓይነት ገንዘብ እዩ ዝወሃብ። ፈለማ ዘዘራረብናዮ፡ ዓቢ ዓዲ፡ ዓግል ዓብደላ ዓግል እዩ። ኣቶ ዓግል፡ ናብዚ ሕጂ ዝነብሩሉ ዘለዉ ዋዲሎ ክመጽኡ ከለዉ፡ ጥራይ ኢዶም እዮም መጺኦም። ኣብዚ ዝተጠቕሰ ቦታ ክሰፍሩ ምስ ጀመሩ፡ ፈለማ ጥሪት ከፋርዩ ጀሚሮም። ኣግማልን ኣጣልን ድማ ብሄረ ራሻይዳ ዝውንኑወን ጥሪት’የን። ቀስ ብቐስ ምስ ግዜ ከኣ፡ ንንጥፈታት ጉስነት ንግድን ሕርሻን ወሲኾም ህይወቶም ይመርሑ ምህላዎም ኣረዲኡ። ብሄረ ራሻይዳ ቀንዲ ዝውንኑዎም ኣግማልን ኣጣልን ካብ ጥሪት፡ ካብ ዝዘርእዎም ብርጭቕ ካብ ፍሩታ፡ ብልቱግን መሸላን ድማ ካብ ኣእካል ክጥቀሱ ይኽእሉ። ኣብ ጽንብል መርዓ፡ ወዲ ብፍሉይ ዝኽደኖ ክዳን የለን። ጓል ግና ብዘይካ‘ቲ ትኽደኖ ንብሄራ ዘንጸባርቕ ባህላዊ ክዳውንቲ፡ ካብ ወርቂ ዝተሰርሐ ስልማት’ውን ትገብር። ሓንቲ ጓል ቅድሚ መርዓኣ ትገብሮን ድሕሪ ምምርዓዋ ትገብሮን መሸፈኒ ኣፍንጫ ዝተፈላለየ እዩ። ቅድሚ ምምርዓዋ ትገብሮ መሸፈኒ ‘መንገብ’ ዝበሃል ኮይኑ፡ ብዓቐን ቍሩብ ንእስ ዝበለ ወይ ንገለ ክፋል ገጻ ዘርኢ እዩ። ኣብ ግዜ መርዓኣን ድሕሪኡን ትገብሮ ድማ፡ ‘ልታም’ ይበሃል። ልታም፡ ብዓቐን ዕብይ ዝበለን ዘለል ዝብል ክሳብ ታሕቲ ዝወርድ እዩ። ነዚ ጸወታ ኣብ ዘካይዱሉ፡ በብ30 ሰባት ኣብ ክልተ ጒጅለ ብምዃን ዝተፈላለዩ ነቲ ጽንብል ዝገልጹ ደርፍታት እናደረፉ ይጻወቱን ይዘናግዑን። ደቂ ኣንስትዮ ግና ኣብ ግዜ ጽንብል ዝኾነ ጸወታ ኣይጻወታን እየን። ንመርዓት ህያባት ሒዘን ብምኻድ፡ ዝተፈለለዩ ዕላላት ብምልዓል ይዘናግዓ። ኣቶ ዓግል ኣብ ሓበሬታኡ፡ ናብ ንጥፈታት ንግዲ ክጽንበሩን ኣምር ንግዲ ክህልዎምን ኣብ ከባቢኦም ዝነብር ዝነበረ ካልእ ህዝቢ ዕዙዝ ግደ ከምዝነበሮ ድማ’ዩ ኣውጊዑና። ኣብ ውራይ መርዓ ብሄረ ራሻይዳ፡ ንሕሩድ ብዝምልከት፡ ኣጣል ብብዝሒ ይሕረዳ። ንዝስተ ዝምልከት ከኣ፡ እቲ ዝዳሎ ዓሲርን ቡንን እዩ። መርዓት፡ ኣብ ኣፍንጫ ዝስቆር፡ ‘ዝማም’ ዝበሃል ስልማት ወርቂ፡ ኣብ ክሳድ ዝንጥልጠል - መኽነጋ፡ ኣብ ኢድ ዝውደ - ክሳብ 10 ዝበጽሕ ቆሽ (በናጅር) ድማ ትገብር። ግዜ ሕጽኖት መርዓውቲ ብሄረ ራሻይዳ፡ ሸውዓተ መዓልቲ ጥራይ እየን። ኣብዚአን እውን እንተኾነ ብሕልፊ መርዓዊ፡ መርዓዊ ኮይኑ ኮፍ ኣይብልን እዩ። ዝኾነ ስራሕ ወይ ካልእ ንጥፈት ምስ ዝርከብ፡ ካብ መሐጸኒት ገዛኡ ወጺኡ ኣብቲ ዘጋጠመ ክሳተፍ ይኽእል። ሕጽኖት ኣብ ስድራ እንዳ ጓል እዩ ዝካየድ። ሕጽኖት ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ሰብኣይ ንሰበይቱ ብቐጥታ ናብ ቤቱ ኣይወስዳን። ኣብዚ ብሄር፡ ጓል ልዕሊ 20 ዓመት እያ ትምርዖ። ኣብዚ እቲ ዘኹርዓካ ነገር፡ ትሕቲ ዕድመ ክትምርዖ ልሙድ ኣይኮነን ብመሰረት ሓበሬታ ኣቶ ዓግል። ኣባጽሕ (እኹላት) ደቂ ኣንስትዮ ናይቲ ብሄር ዘይገብራኦ፡ ቈልዑ ደቂ ኣንስትዮ ናይቲ ብሄር ግና ዝገብርኦ፡ ‘ኸርሳን’ ዝበሃል ስልማት እዝኒ ኣሎ። ኣብ ግዜ ሕጽኖት ሓንቲ ገዛ ናይቲ ብሄር ኣብ ክልተ ትምቀል። ውሽጢ መደቀሲ ናይ መርዓውቲ ኣብ ግዜ መርዓ፡ ብደቂ ተባዕትዮ ኣቶ ዓጊል ዓብደላ ዓጊል ዝስራሕ ኮይኑ፡ ‘መጣራ’ ይበሃል። እዚ ቴንዳ ዘርጊሕካ ብዝሽከል ዕንጸይቲ ድማ ይግተር። ብውሽጡ ኸኣ ካብ ቊሪ ንምክልኻል ብሕብርታት ዘጌጸ መጋረጃታት ይግበረሉ። ኣብ መሬት ዝግበር ምንጻፍ፡ ‘በጣኒ’ ይበሃል። ንኩነታት ኣፈታትሓ ግርጭት ኣብቲ ብሄር ኣመልኪቶም ነበርቲ ዋዲሎ ከምዚ ብምባል ይገልጽዎ። ኣብ መንጎ ክልተ ሰባት ባእሲ ምስ ዘጋጥም፡ ስድራ በዳሊ ሓንቲ ሸምጋሊት ጒጅለ ብምቛም ናብ ስድራ ተበዳሊ ይኸዱ። እዚ መስርሕ፡ ‘ገጽ ሃበና’ ይበሃል። እዚ ድማ ንኹሉ እንብሎ ስምዑና ወይ ተቐበሉና ማለት እዩ። ድሕሪ’ዚ፡ ተበዳሊ ንኽሓስብ ካብ 6 ክሳብ 10 መዓልታት ዕድል ይወሃቦ። ክኸውን ከሎ፡ እቲ ሓደ ድማ መቐበሊ ኣጋይሽ ይኸውን። ንብረት መርዓውቲ ኩሉ - ድስቲ፡ ኣቚሑት ቡንን ካልእ ንብረትን ኣብ ውሽጣዊ ክፋል ናይታ ገዛ እዩ ዝቕመጥ። ገለ ካብ ጸወታታት ብሄረ ራሻይዳ ገለ ካብ ጸወታታት ብሄረ ራሻይዳ እታ ሽማግለ ዕርቂ ከኣ፡ ነቲ ጒዳይ ብምርኣይ፡ ብሰላማዊ መገዲ ከም ዝፍታሕ ናይ ምግባር ሓላፍነት ኣለዋ። ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ድሕሪ ምምርዓዋ ቀዳሞት ክልተ ቈልዑ ክሳብ ትወልድ ኣብ እንዳ ስድራኣ እያ ትጸንሕ። ድሕሪ’ዚ ግና ሓዳራ ትወጽእ። ሳልሳይ ቈልዓ ክትወልድ ነፍሰ ጾር ኣብ እትኾነሉ ግና ወላዲታ ናብ ገዛ ጓላ ብምኻድ፡ ንሓንቲ ሓራስ ዝግበር ክንክን ትገብረላን ተልዕላን። ኣብዚ ጒዳይ፡ ተበዳሊ ምናልባት ኣይዕረቕን ምስ ዝብል፡ መቕጻዕቲ 40 ሽሕ ናቕፋ ንበዳሊ ክኸፍል ይግደድ። እንተኾነ እቶም ኣቦታት ከምዚ ተርእዮ ብዙሕ ከም ዘየጋጥምን ካብ ኣቦታቶም ብዝወረስዎ ባህሊ፡ ጒዳዮም ብዕርቂን ሰላማዊ መገድን ናይ ምፍታሕ ልማድ ከም ዘለዎምን እዮም ገሊጾምልና። ባህላዊ ገዛ ራሻይዳ ካብ ጸምሪ ብዝስራሕ ቴንዳ ዝዳሎ፡ ‘ቤተ ሸዓር’ ዝበሃል እዩ ነይሩ። ሎሚ ግና እዚ እናተረፈ እዩ ከይዱ። ሎሚ ዝሰርሕዎ ገዛ ብቴንዳ መሳሊ ሓዳስ ኤርትራ 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.160 ሄለን መኸታ ሄለን መኸታ


ኣብ ሓደ ስድራቤት ተወሊዶም ዝዓበዩ ኣሕዋት፡ ካብ ዝፈላልዮም ጕዳይ ዘቀራርቦም ይበዝሕ፣ እንተኾነ ምሉእ ብምሉእ ሓደ ዓይነት ባህሪ ዘሎዎም ኣሕዋት ኣይንረክብን። እቶም ብደጋዊ ምስሊ ክትፈላልዮም ዘይትኽእል ሕደ ማንታ (ኣይደንቲካል ትዊን) ከይተረፉ ሓደ ዓይነት ባህሪ የብሎምን። “ኣብ ገዛ፡ ሓደ ካብ ብሱል ጥረ ኣይሰኣንን እዩ፡” “ማህጸን ኣደ ጕራምራ፡” ወዘተ፡ ዝብል ኣበሃህላ ኣብ መንጐ ኣሕዋት ዝተጋነነ ፍልልያት’ውን ክረአ ከም ዝኽእል ዘረድእ እዩ። ነዚ ፍልልያት ዝጸሉ ረቛሒታት ብድብድቡ፡ ኣተዓባብያ፡ ኣከባብያዊ ጽልዋ፡ ተወርሶን ካልእን እናበልና፡ ካብ ነብስና ከነርሕቖን ከነተዓባብዮን ነረአ ኢና። ምዕባለኣዊ ስነ ኣእምሮ እተጽንዕ ክርስቲን ኣዳምስ፡ ነዚ ፍልልያት ኣብ ሰለስተ ምድብ መቓቒላ ክትርእዮ ፈቲና ኣላ። እዚ ፍልልያት ዘበግስ ረቛሒታት ከኣ ዝያዳ ናብ ውልቀ ሰብ ወይ ወለዲ ከም ዝቐርብ ተረድእ። እዛ ምህርቲ ምዕባለኣዊ ስነ ኣእምሮ ዘቕረበቶ ነጥብታት፥ ኣብ ሓደ ስድራቤት ተወሊዶም ዝዓበዩ ኣሕዋት ባህሮም ስለምንታይ ኣብ ሓደ ስድራቤት ተወሊዶም ዝዓበዩ ኣሕዋት ባህሮም ስለምንታይ ዝተፈላለየ ይኸውን፧ ዝተፈላለየ ይኸውን፧ እቲ ፍልልይ እናዓበየ ክኸይድ ይኽእል። ወይ’ውን ተዓቢጡ ጸኒሑ ምስ ጎበዙ ክቕልቀል ይኽእል። ውሽጣውን ፍልልይ ከም ዘሎ ንፈልጥ ኢና። ኣብ ግዜ ሕርሲ ዝፍጠር ፍልልይ’ውን ኣሎ። እቶም ብንቡርን ኣብ ዝግባእ ግዜኦም ዝውለዱ ህጻናት ካብቶም ኣብ እዋን ጥንሲ፡ ሕርሲን ድሕሪ ሕርሲን ጥዕናዊ ብድሆታት ዘጓንፎም ህጻናት ዝትፈልየ ባህሪ ከማዕብሉ ይኽእሉ እዮም። ኣብዚ ዝተጠቕሰ እዋን’ዚ ዘጓንፍ ጥዕናዊ ብድሆ ዋላ ድኣ ብሕክናዊ ረድኤት ክመሓየሽ ይኽኣል፡ ነቲ ስነ ኣእምሮኣውን ባህርያውን ማህሰይቲ ግን ግቡእ ኣድህቦን ክንክንን ስለ ዘይግበረሉ 2- ብወለዲ ዝፍጠር ፍልልይ 2- ብወለዲ ዝፍጠር ፍልልይ ኣብ ባህልና ወላዲ ኣይክሰስን’ዩ ደኣ እምበር፡ ኣብ ደቆም ኣድልዎ፡ ምሽራውን ምዝራይን ዘርእዩ ወለድስ ኣለዉ። ዝበዝሑ ወለዲ፡ ነዚ ተግባር ከይተረድኦም ዝገብርዎ’ኳ እንተኾኑ ከስዕቦ ዝኽእል ሳዕቤን ተረዲኦም ኣብ ክንዲ ምእራም፡ ምኽኒት እናኣምጽኡ ይቕጽልዎ 1- ምስ ጥንስን ሕርሲን 1- ምስ ጥንስን ሕርሲን ዝፍጠር ፍልልይ ዝፍጠር ፍልልይ ምስ ህጻን ዝፍጠር፡ ማለት ብተወርሶ ዝሰጋገር፡ ደጋውን


እንውለድ እዩ። ባህሪ ግን ከምቲ ብተወርሶ ጥራይ ዝወሃበና ካልእ ትዕድልቲ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኣካባብያዊ ጽልዋ ብኸፊል ወይ ብምልኣት ክጸልዎ ስለ ዝኽእል እዩ። ተወርሶኣውን ኣባብያውን ጽልዋ ዘይብሉ ወይ ሓደኡ ጥራይ ዝምስርቶ ባህሪ ሰብ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣል። ኣከባያዊ ጽልዋ፡ ክነወገድ ክንብል፡ ንሓደ ዝተወልደ ህጻን ኣብ ሓደ ዕጽው ኣከባቢ እንተ ኣዕቢናዮ፡ እቲ ብተወርሶ ዝተዓደሎ ክእለት ካብ ምዕባይ ንድርቶ እምበር፡ እወታዊ ውጽኢት ኣይርከቦን እዩ። ንኣብነት፥ ሓደ ተመራማሪ ስነ ቋንቋ፡ ቈልዓ ካብ ካልእ ሰብ ተፈልዩ ምስ ዝዓቢ እንታይ ዓይነት ቋንቋ ከማዕብል ይኽእል ንምጽናዕ፡ ንጓሉ ክሳዕ ጓል ሽዱሽተ ዓመት ትኸውን ኣብ ሓደ ገዛ ንበይና ዓጽዩ ኣዕበያ። እታ ቈልዓ ግን ኣንጻር ትጽቢቱ፡ ዝኾነ ዘረባ ዘይትዛረብ ‘በሃብ’ ኮነት እምበር ናታ ቋንቋ ከተማዕብልስ ኣይከኣለትን። ስለዚ፡ ባህሪን ካልእ ተፈጥሮኣዊ ትዕድልትን ሰብ፡ ብዘይ ጽልዋ ኣከባቢ ክዓቢ ከም ዘይክእል ክንርዳእ ንኽእል። ባህሪ፡ እቲ ብተወርሶ ዝመሓላለፍ ጂንን ኣከባብያዊ ጽልዋን ዝምዕብል እንተ ኮይኑ ንምንታይ ደኣ ሕደ ማንታ (ኣደንቲካል ትዊን) ቈልዑ ተመሳሳሊ ባህሪ ዘይህልዎም፧ ሰባት ኣደንጽወቲ ፍጥረት ኢና። ዘደንቕ ውልቃውን ባህላውን ዝተወሳሰበ ስርዓት ክንሃንጽ እናኸኣልና፡ ኣብ ገለ እዋን ዘይርትዓዊ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ ኣፍንጫ ዘይርሕቕ ኣጠማምታ ዝዓብለሎ ውሳነ ብውሳን ንነብስናን ንኻልኦትን ክንሃሲ ንረአ። ፍቕሪ፡ እወታዊ ኣተሓሳስባ፡ ተስፋን ካልእ መንፈሳውን ስነ ኣእምሮኣውን ምልኣት ክፈጥር ዝኽእል ስምዒትን ናይ ኣተሓሳስባ ብቕዓትን ከነመንጩ እናኸኣልና ብጸቕጢ ኣእምሮ፡ ወጥርን ቅዛነትን ነብስና ኣብ ዘይውጻ ማሕዩር ንኸታ። ንመትከል፡ ክብሪ፡ መንነትን ባህልን ልዑል ሚዛን ብምሃብ ክንቃለሰሉ ጸኒሕና፡ ብውልቃዊ ስምዒትን ስሰዐን ዓዊርና ኣንጻር’ቲ እንኣምነሉ መገዲ ክንጓዓዝ ንጅምር። ጣቋ ዘይብሉን ደቂቕን ጕዳያት እናዘከርና፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ጕዳይ ግን ንርስዕ። እዚ ክልተ ዘይቀራረብ ባህርያት፡ መጠኑ ይበዝሕን ይውሕድን እምበር ኣብ ሓደ ሰብ ንረኽቦ እዩ። ንምዃኑ ባህሪ ሰብ ካበይ እዩ ዝፍጠር፧ ዘሎና ብባህርያት ብተወርሶ ድዩ ወይስ ብኣካብያዊ ጽልዋ’ዩ ዝፍጠር፧ ባህሪ ሰብ፡ ልክዕ ከምቲ ካልእ ብተወርሶ ዝሰጋገርን (ደጋዊ መልክዕ፡ ዓይነት ደም፡ ኣካላዊ መዛርዕ፡ ሕብሪ ዓይኒ፡ ዓይነት ጸጕሪ…) ምስ ተወለድና ሒዝናዮ ተማሃሪት መባእታ ደረጃ እንከለኹ፡ ብቤት ትምህርቲ ደረጃ ናይ ፊልም ምርኢት ከም ንሳተፍ ይግበር ነይሩ። ብርክት ዝበላ ፊልምታት፡ ኣብ ሲነማ ኢምፔሮ ኣቲና ክንዕዘብ ይዝከረኒ። ካብ ኩለን ዝተዓዘብኩወን ፊልምታት ግን እታ ናይ ክልተ ማናቱ ኣሕዋት እተዘንቱ “ቶምን ቶማስን” ዘርእስታ ፊልም ክሳዕ ሕጂ እዝክራ። እታ ፊልም፡ ብሰንኪ ማሕበረ ቁጠባዊ ጸገም ተፈላልዩም ክዓብዩ ዝተገደዱ ሕደ ማንታ (ኣይደንቲካል ትዊን) ዝኾኑ ኣሕዋት፡ እተዘንቱ እያ ነይራ። እቶም ሕደ ማንታ ካብ ህጻንነቶም ኣትሒዞም፡ ኣብ ዝተፈላለየ፤ ከተማ፡ ማሕበረ-ቁጠባዊ መነባብሮን ስድራቤትን እዮም ዓብዮም። እቲ ሓደ ኣብ እንዳ ዘኽታማት፡ እቲ ካልኣይ ከኣ ሃፍታማት ስድራ ክኣልይዎ ወሰድዎ። ክልተኦም ዝተፈላለየ ባህሪ ነይርዎም። እተኾነ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ እንከለዉ ዝስምዖም ሓደ ዓይነት ስምዒት ነይሩ፣ እቲ ሓደ እንተ ተጸፊዑ እቲ ካልእ ዘይተጸፍዐ ክነሱ የቐንዝዎ ነበረ። እቲ ሓደ እንተ ወዲቑ እቲ ሓደ’ውን ተመሳሳሊ ማህሰይቲ ይወርዶ ነበረ። ብሰንኪ እዛ ኣዝያ ኣዛናይት ናይ ቈልዑ ፊልም፡ ኣብ ማናቱን ባህርያቶምን ዝነበረኒ መረዳእታን ንምጽንዖም ዝነበረኒ ተምሳጥን ወሲኹ እዩ። ሓቀኛ ዛንታ ስለ 3- ብስድራቤት ደረጃ 3- ብስድራቤት ደረጃ ዝፍጠር ፍልልይ ዝፍጠር ፍልልይ ጽቡቕ ዕድል ኮይኑ ኣብ ሕብረትሰብና ቈልዓ ኣብ ውሽጢ ማሙቕ ወለዲ፡ ጎረባብቲ፡ መላእ ስድራቤትን ሕብረተሰብን’ዩ ዝዓቢ። እዚ ዕድል፡ ቈልዓ፡ ብሃብታም ባህልን ምሉእ ኣድህቦን ክዓቢ የኽእል። ይኹን እምበር፡ ንደቅና ካብ ሕማቕ ኣጋጣሚታት ምሉእ ብምሉእ ክንዕቅቦም ኣይንኽእል ኢና። እዚ ዓቢ መኣዲ ክብርታትን ልምድታትን ዝኾነ ስድራቤት’ውን ኣብ ገለ ግዜ ኣሉታዊ ጽልዋ ከስዕብ ይኽእል። ንኣብነት፥ ኣብ ውሽጢ ስድራቤት ዝፍጠር ምግርጫውን ፍሕፍሕን ኣብ ባህሪ ቈልዓ፡ ዓቢን ንምምእዛኑ ኣሸጋርን ዝኾነ ጽልዋ ከሕድር ይኽእል። ማሕበረ ቁጠባዊ ምቅይያር’ውን ነብሱ ዝኸኣለ ፍልልያት ኣብ ባህሪ ከስዕብ ይኽእል። ምዃኖም ግን የተሓሳስበካ እዩ። እዚ ናይ ኣተዓባብያ ፍልልይ፡ ካብ ውልቃዊ ሓሊፉ ሳዕቤኑ ኣብ መላእ ሕብረትሰብ ክረአ ይኽእል እዩ። ንኣብነት ኣብ ሕብረተሰብና ዘሎ ኣድልዎ ኣብ መንጎ ደቂ ኣንስትዮ ደቂ ተባዕትዮ፡ ካብ ኣተዓባብያ ወለዲ ዝብገስ እዩ። ብተወሳኺ፡ ወዲ ክወልዱ እናተጸበዩ ጓል እንተ ወሊዶም ወይ’ውን ብኣንጻሩ ጓል ክወልዱ እናተመነዩ ወዲ እንተ ወሊዶም ዝፍጠር ስምዒት፡ ነቲ ህጻን ክጸልዎ ይኽእል እዩ። መምስ ዝተወልደ ሓድሽ ቈልዓ ዝግበር ምሽራው’ውን ልሙድ ግን ሳዕቤኑ ዘይነስተብህለሉ ልሙድ ተርእዮ እዩ። ስለዚ “ማህጸን ኣደ፡” ዘይኮነ “ገጽ ኣደ” ጕራምራ ምስ ዝኸውን’ዩ ኣብ ባህሪ ቈልዑ ፍልልይን ኣሉታዊ ጽልዋን ዝፈጥር። ወለዲ፤ ቃላትና፡ ንጥፈታትና፡ ልምድና፡ ስምዒትና፡ ወዘተ፡ ናብቲ ህጻን፡ ካብ ዝውለድ ጀሚሩ ከም ዝሰጋገር ኣይርድኣና’ዩ። እቲ ህጻን ጐቢዙ፡ ዘረባ ምስ ጀመረ፡ ጥራይ ኢና ክነድህብን ባህሪኡ ክነመዓራሪን እንጓየን። ዘለናዮ እዋን፡ እዋን ተክኖሎጂን ሓበሬታን፡ እዋን ጽልዋ ባህርን ባህልን እንተ በልኖዮ ኣየኽፍእን እዩ። ባህሪ ሰብ ካብ ብወለዲ ዝጽለወሉ ብተክኖሎጂያዊ መሳርሒታትን ሜድያን ዝጽሎን ይበዝሕ። እንተኾነ ነዚ ምዕባለ፡ ወለዲ፡ ናብ ጥቕሞምን ጥቕሚ ደቆምን ከማእዝንዎ ይኽእሉ እዮም። ዲ.ኤን.ኤይ ዘለዎምን ኣብ ሓደ ስድራቤት ተወሊዶም ዝዓበዩን ሕደ ማንታ ንምንታይ ተመሳሳሊ ባህሪ ዘይብሎም ደኣ፧ ካብዞም ክልተ ረቑሒታት ንላዕሊ ንባህሪ ሰብ ዝጸሉ ኣሎ ድዩ፧ ሳልሳይን ዓቢ ጽልዋ ዘሎዎን ረቛሒ፡ እምበኣር ውልቃዊ ተመኵሮ እዩ። ሓንጐል ሰብ ንኣከባብያዊ ጽልዋ ብዝተፈላለየ ኣገባብ እዩ ዘስፍሮ። ብኡ መንጽር ከኣ ሓንጐልና ክምጠጥ፡ ክቀያየርን ክምዕብልን ይኽእል። ሕደ ማንታ ኮይኖም ኣብ ሓደ ገዛ ዓብዮም እንክነሶም፡ እቲ ሓደ ናይ ኣደኡ ልምዲ ንባብ ዝያዳ ክስሕቦ ይኽእል፡፡ እቲ ካልኣይ ማናታ ከኣ ናይ ኣቦኡ ፍቕሪ ስፖርት ክስሕቦ ይኽእል። በዚ መሰረት እቲ ሓደ ዝያዳ ናብ ንባብ፡ ጽሑፍን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ስነ ጥበባዊ ንጥፈታትን ክሰሓብን ብእኡ ባህርያቱ ክጽረብን ይኽእል። እቲ ምስ ኣቦኡ ናይ ስፖርት ምስትምቓር ዘዕበየ ቈልዓ ከኣ ናብ ስፖርት ኣድህቦ ክገብር፡ ክእለትን ባህርን ከዕቢ ይኽእል። ኣብ መዓልታዊ ህይወትና እንገብሮ ወይ እንነጥፎ ንጥፈት፡ ተደማሚሩ ንተመጣጥነት ሓንጐልን ባህርን ክጸሉ ይኽእል እዩ። በዚ ምኽንያት፡ ብተወርሶን ኣተኣዓብያን ተመሳሳሊ ድሕረ ባይታ ዘሎዎም ቈልዑ ዝተፈላለየ ባህሪ፡ ክእለት፡ ልምድን ስነ ምግባርን ዝህልዎም። ***


ዘይኮነ ከም መወከሲ ክጥቀመሉ ዋላ ኣይኽኣል፡ ሕደ ማንታ፡ ካብቶም ኣብ በበይኑ ግዜ ዝተወለዱ ኣሕዋትን ኣብ ሓደ ግዜ ዝተወልዱ ግን ዝተፈላለዩ ማንታ (ፍራተርናል ትዊን)ን ዝፈልዮም ተፈጥሮ ከም ዘሎዎም ክርዳእ ክኢለ እየ። ካብ ነንሕድሕድ ክትፈልዮም ዘጸግም ምምስሳል ደጋዊ ትርኢት ሕደ ማንታ፡ ሓደ ካብቲ ዝፈልዮም ረቛሒ እዩ። ሕደ ማንታ ዋላ ካብ ነንሕድሕዶም ክተፍልዮም ዘይትኽእል ሓደ ዓይነት ምስልን ኣካላዊ ኣሰራርዓን ይሃልዎም፡ ባህርያቶም ግን ኣይራኸብን እዩ፧ እዚ ከኣ ሓደ ካብቲ ብዛዕባ ተፈጥሮና ዝገርም ክፋል እዩ። ኣብ ዝበዝሐ ኣጋጣሚ፡ ሕደ ማንታ ብቐሊሉ ከተለልዮ እትኽእል ዝተፈላለየ ወይ ኣንጻራዊ ባህሪ ትረኽበሎም። እቲ ሓደ ውዑይ ባህሪ ክሕሉዎ ከሎ እቲ ሓደ ከኣ ህድእ ዝበለ ወይ ዝሑል እዩ፣ እታ ሓንቲ ሕውስቲ ፈታዊት ሰብ ክትከውን እንከላ እታ ሓንቲ ግን ብሕት ክትብል እትደልን ብዙሕ ሰብ ዘይትፈቱን ኮይና ትጸንሕ። ባህሪ ሰብ ብተወርሶ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ይሰጋገር፡ ዲ.ኤን. አይ ከኣ ነዚ ዕማም ይዓሞ። ኣከባቢ’ውን ካብ ተወርሶ ዘይሰንፍ ጽልዋ ኣብ ባህሪ ሰብ የኸትል እዩ። እዞም 100 ሚእታዊት ተመሳሳሊ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.160 6 መጋቢት 2026 - ገጽ 11


ብቕድሚ ትማሊ ምሸት ኒውካስል ንማንቸስተር ዩናይትድ ዓዲማ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም፡ 2ብ1 ተዓዊታ። ኣብ መበል 90 ደቒቕ ካልኣይትን መዐወቲትን ሸቶ ዘመዝገበ ተጻዋታይ ኒውካስል፡ ዊልያም ኣሱላህ እዩ። ደገፍቲ ማንቸስተር ዩናይትድ ድማ፡ እቲ ርእሶም ደፊኦም ከም ዝወጽኡ ዝገበሮም ዊልያም ኣሱላህ ምዃኑ ምስ ረኣዩ፡ 12 ዓመታት ንድሕሪት ተመሊሶም፡ “እዚ ደኣ ንፈልጦ እንድዩ፡” ክብሉ ይስምዑ ኣለዉ። ብምውጻእን’ዩ፡ ናብዛ ናይ ትማሊ ረቡዕ ሻሙነይቲ ጸወታኡ ተጓዒዙ። ናይ ዓወት ስነ-ልቦና ሰኒቑ ናብ ኒውካስል ዘቕነዐ ካሪክ፡ ኵነታት ከምቲ ዝሓሰቦ ኣይኰነሉን። በታ ብ10 ተጻወትቲ ዝገጠመቶ ኒውካስል፡ ፋልመይቲ ናይ ፕሪመር ሊግ ስዕረቱ ቀሚሱ። ክመዓራረ ክኢሉ። ጸወታ ናይዘን ክልተ ጋንታታት 90 ደቒቕ ምስ መልአ ግን፡ ወዲ 22 ዓመት ዊልያም ኣሱላህ ሸቶ ብምቝጻር ንሞራል ማንቸስተራውያን ሰይርዎ። ደገፍቲ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ንዊልያም ኣሱላህ ቅድሚ ናይ ትማሊ ረቡዕ ምሸት ግጥም’ዮም ዝፈልጥዎ። ኣብ 2014 ወዲ 11 ዓመት ዝነበረ ዊልያም ኣሱላህ፡ ኣብቲ ናይ ፍጻመ ‘ዓለማዊ ኵዕሶ እግሪ ኣብያተ ትምህርቲ ማንቸስተር ዩናይትድ’ ዝብሃል ውድድር፡ ተሸላሚ ክኸውን በቒዑ ነይሩ። ኣብቲ ናይ ካሪክ ዩናይትድ ድኹም ጸወታ ዘንጸባረቐትሉ ግጥም፡ ኣብ ተወሳኺ ሰዓት ናይ ቀዳማይ እብረ ጸወታ፡ እታ ብጐደሎ ተጻወትቲ ትገጥም ዝነበረት ኒውካስል፡ ካብ ኣንቶንዮ ጎርደን ሸቶ ብምርካባ መሪሕነት ሒዛ። ይዅን እምበር ድሕሪ ሒደት ደቓይቕ ካዚሜሮ ሸቶ ብምምዝጋቡ ጸወታ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ንኣሞሪም ኣባሪራ ንማይክል ካሪክ ብግዜያውነት ምስ መዘዘቶ፡ ተስፍኣን ውጽኢታን ብማዕረዩ ተበራቢሩ። ካሪክ፡ መንበር ምስልጣን ማንቸስተር ዩናይትድ ካብ ዝርከብ ሸሞንተ ጸወታ ኣካይዱ ኣሎ። ካብዚ ዘካየዶ ጸወታ ድማ፡ ኣብ ሽዱሽተ ብምዕዋትን ሓንቲ ማዕረ ኣብቲ ግዜ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ኣብ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ገጻታ፡ ነታ ዊልያም ኣሱላህ፡ ኣብ ኦልድትራፎርድ ካብ ገዳይም ተጻወትቲ ዩናይትድ ዝነበሩ ብራይን ሮብሶንን ጋርይ ፓሊስተርን ሽልማት እናወሰደ እተርእይ ስእሊ ገይራ፡ “ዮሃና፡ ካብ ዴንማርክ ብምምጻእ ዕዉት ናይ ፍጻመ ዓለማዊ ኵዕሶ እግሪ ኣብያተ ትምህርቲ ማንቸስተር ዩናይትድ ዝዀነ ወዲ 11 ዓመት ዊልያም ኦሳላህ፡” ክትብል ለጢፋታ።