ምድባት’ዩ ዝኽፈል። እቲ ምድባት ድማ ፍልመ-ዴሳዊ፡ ጊልያዊ፡ መስፍናዊ፡ ርእሰማላዊ፡ ዴሳዊ፡ ድሕረ-ዘመናዊ ወይ ድሕረ-ኢንዱስትርያዊ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣቦ ዘመናዊ ስነቑጠባ ተባሂሉ ዝጥቀስ ስኮትላንዳዊ ኣዳም ስሚዝ እዩ። እታ፡ ኣብ 176 ዘሕተማ “ዳህሳስ፡ ንባህርን መንቀሊታትን ሃብቲ ሃገራት” (ኣን ኢንኳየሪ ኢንቱ ዘ ኔቸር ኤንድ ከውዝስ ኦፍ ወልዝ ኦፍ ኔሽንስ) ዘርእስታ መጽሓፉ፡ ኣብ ዓውዲ ስነቑጠባ ፈላሚት መጽሓፍ ምዃና ብዙሓት ይሰማምዑ። ዶክተር ኣዳም ስሚዝ፡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ግላስጎው (ስኮትላንድ) ከም መምህር ሞራላዊ ፍልስፍና ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ’ዩ። እታ፡ ድሒራ “ሃብቲ ሃገራት” ዝብል ናይ ኣሕጽሮት ስያመ ዝተገብረላ ኣስታት ሓደ ሽሕ ገጽ ዘለዋ መጽሓፉ ድማ ኣብ ዘመናዊ ዓውዲ ስነቑጠባ እታ ኣዝያ ኣገዳሲት መጽሓፍን ኣቦ ዘመናዊ ስነቑጠባ ተባሂሉ ክጽዋዕ ዘኽኣለቶን እያ። ኣብዛ መጽሓፍ፡ ንርእሰማልነት ከም ስነሓሳብ መሰረት ዝገበሩ ብዙሓት ኣምራት ክሕቈፉ በቒዖም እዮም። ድሕሪ 70 ዓመት ምሕታም ናይዛ መጽሓፍ ከኣ ርእሰማልነት መሪሕ ቁጠባዊ ስነሓሳብ ብምዃን ኣብ ምዕራብ ኤውሮጳ ከስፋሕፍሕ ግዜ ኣይወሰደን። ዘመነ ምንቕቓሕ ዝወለዶ ሓሳባት ማለት መሰል ውልቀሰብ እምነ ኩርናዕ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራውን ቁጠባውን ስርዓት ናይ ሃገራት ክኸውን ኣለዎ ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብ ኣዳም ስሚዝ’ውን ጽልዋ ፈጢሩ’ዩ። እቲ፡ ኣብ ፈረንሳ ንዝነበረ መስፍናዊ ስርዓት ንምዕላው ኣብ 1789 ጀሚሩ ኣብ 179 ዝተዛዘመ ሰውራ ፈረንሳ ድማ ከም ሞንተስኲ፡ ሩሶ፡ ቮልታይር ዝኣመሰሉ ፈላስፋታት ዝጉስጉሱሎም ዝነበሩ ማዕርነት፡ ሓርነት፡ ፍትሒ ዝብሉ ኣምራት ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዝሃቀነ’ዩ።


ምፍልላይ መንግስትን ሃይማኖትን ኣብ ፖለቲካ፡ ምድራት ስልጣን መስፍናዊ ስርዓታትን ምስራት ንህዝቢ ዝውክል ፖለቲካዊ ስርዓት፡ ስነፍልጠታዊ ርትዒ፡ ወድዓውነትን ምኽባር መሰል ውልቀሰብን እዞም ፈላስፋታት ካብ ዘበገስዎም ሓሳባት እዮም። በዚ ኣተሓሳስባታት ዝተጸልወ ኣዳም ስሚዝ፡ ንርእሰማልነት ከም ቁጠባዊ ስነሓሳብ ከበግስ እንከሎ ሓቀኛ ለውጢ


ጽላት ኣገደስቲ ነገራት ምዃኖም’ዩ ኣስፊሩ። እቲ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝጀመረ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ ናብ ካልእ ክፍሊ ዓለም ብምልሓም ኣብ ጥርዚ ምስ ምብጽሑ ድማ ርእሰማልነት መተካእታ-ኣልቦ ቁጠባዊ ስነሓሳብ’ዩ ዝብል ኣመለኻኽታ ዓብላሊ እናኾነ መጺኡ’ዩ። ንኣዳም ስሚዝ ስዒቦም ዝመጹ ከም ዳቪድ ሪካርዶ፡ ፈረደሪክ ባቲስታት፡ ጂያን ባፕቲሰት ሳይ፡ ፍረደሪክ ቮን ሃየክ፡ ሚልቶን ፍሪድማን ዝኣመሰሉ ሊቃውንቲ ስነቁጠባ ድማ ነቲ ርእሰማልነት እንኮ ሓዲድ ምዕባለ’ዩ ዝብል ኣጠማምታ ዝድርዕ ምሁራዊ ጽሑፋትን ስነሓሳብን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጽሑ ዓቢ ተራ ምጽዋቶም ይግለጽ። ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ዝተጻሕፈ ብርክት ዝበለ ቁጠባዊ ጽሑፋት ድማ ነቲ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ፈረንሳ፡ በልጂዩም፡ ነዘርላንድስን ካልኦትን ዝተራእየ ቁጠባዊ ገስጋስ፡ ርእሰማልነትን ናጻ ዕዳጋን ዝወለዶ ቁጠባዊ ገስጋስ ምዃኑ ንምርኣይ ብምህቃን ዝተዳለወ’ዩ። ክንዲ ዝኾነ ድማ ኣብ ልምዓታዊ ገስጋስ ብርክት ዝበላ ሃገራት ምዕራብ ዓቢ ተራ ንዝነበሮ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲ ሃገራት ፈጺሙ ኣይጠቅስን። ናይዚ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ እቲ ቅኑዕ ሞደል ቁጠባዊ ምዕባለ ብኻልኦት ሃገራት ከይፍለጥ’ሞ ነቲ መገዲ ቁጠባዊ ገስጋስ ካልኦት ሃገራት ከይመሃራሉን ከይደግምኦን እዩ። ሃገራት ምዕራብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ዝተኸተልኦ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲታት፡ ብርክት ዝበለ ስትራተጂታት ዝሓቘፈ’ዩ። ገለ ካብቲ ኣብ ተግባር ዝወዓለ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ድማ ጸወንታዊ (ፕሮተክሺንስት) ንግዳዊ ፖሊሲታት፡ ዕቱብ ቁጽር ኣብ ፋይናንሳዊ ጽላት፡ ህንጸት ወሰንቲ ትሕተ-ቕርጺ ብመንግስቲ፡ ወፍሪ ኣብ ስነ-ፍልጠታዊ ምርምር፡ ድጎማ


ንሕርሻውን ኢንዱስትርያውን ፍርያት፡ ኣቕርቦት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ቀረጽ ኣልቦ እታው ንኣገደስቲ ተክኖሎጅያዊ ፍርያት ምጥቃስ ይከኣል። እዚ ዝተጠቕሰ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ ኲናት ዓለም፡ ዓቢ ቁጠባዊ ገስጋስ ብዘመዝገባ ሃገራት ርሑቕ ምብራቕ ኤስያ’ውን ኣብ ትግባረ ዝወዓለ’ዩ። ጃፓን ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ድሕሪ ዘጋጠማ ወተሃደራዊ ፍሽለት ኣብ ቁጠባዊ ዳግመ-ሕውየት ብምድሃብ ተኣምራታዊ ዝተባህለ ቁጠባዊ ዕብየት ዘመዝገበት ሃገር’ያ። ጃፓን፡ ኣብ ፈለማ 1950ታት ካብ ዝገጠማ ውድቀት ብምትንሳእ ዘመዝገበቶ ዕብየት ኣቓልቦ ብርክት ዝበሉ ምሁራት ክስሕብ ክኢሉ’ዩ። እቲ ብመሪሕነት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢክሀዳን ሊበራላዊ


ዲሞክራስያዊ ፓርትን ዘመዝገበቶ ኢንዱስትራዊ ገስጋስ ድማ መርኣያ ናይቲ ዝተኸተለቶ ንጡፍ ልምዓታዊ ፖሊሲታት እዩ። ንልምዓታዊ ገስጋስ ጃፓን ብዕቱብን ሰፊሕን ካብ ዝዳህሰሱ ሰባት ሓደ ኣመሪካዊ ምሁር ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት ቻልመርስ ጆንሰን ይጥቀስ። ቻልመርስ ጆንሰን ኣብታ ኣብ 1982 ዘሕተማ ‘ሚኒስትሪ ኣህጉራዊ ንግድን ኢንዱስትርን፡ ቁጠባዊ ተኣምር ጃፓን’ ዘርእስታ መጽሓፉ ንቕልጡፍ ቁጠባዊ ገስጋስ ጃፓን ካብ 1950ታት ክሳብ 1980ታት


ዳህሲስዎ ይርከብ። ቻልመርስ ጆንሰን፡ ነቲ ጃፓን ዝተጠቕመትሉ ፖሊሲታት “ልምዓታዊ መንግስቲ” ዝብል ስያመ ዝሃበ’ዩ። ነዚ ስያመ መሰረት ብምግባር ድማ ካብቲ እዋን ኣትሒዙ ኣብ ሃገራት ኤስያ ማለት ኣብ ደቡብ ኮርያ፡ ታይላንድ፡


ማሌዥያ፡ ሲንጋፖር፡ ቬትናምን ቻይናን ንዝተመዝገበ ማሕበረ-ቁጠባዊ ለውጥታት፡ ልምዓታውያን መንግስታት ዝፈጠርዎ ቁጠባዊ ገስጋስ ተባሂሉ ይጥቀስ። ምዕባይ ልምዓታዊ መንግስቲ ከም ስነሓሳብ፡ ነቲ ምትእትታው መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ዘይሃናጽን ዓንቃፍን እዩ ዝብል ንሓያለ ዓመታት ቅቡል ዝተወስደ ኣጠማምታ ኣብ ምልዋጥ ዓቢ ተራ ተጻዊቱ’ዩ። ቻልመርስ ጆንሰን ኣብ መጽሓፉ ኣስፊሩዎ ዘሎ መሰረታዊ ሓሳብ፡ ሚኒስትሪ ኣህጉራዊ ንግድን ኢንዱስትርን ጃፓን ኣብ ምእዛን ቁጠባዊ ዕብየት ናይቲ ሃገር ዓቢ ተራ ከምዝተጻወት ዘመልክት’ዩ።


ብዘይካ’ዚ ተኸታተልቲ መንግስታት ጃፓን ካብ ሕልኽላኻት ማሕበርነትን ርእሰማልነትን ናጻ ብምዃን ኣብ ክዉንነት ህዝቦምን ሃገሮምን ዝተሰረተ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ምኽታሎም’ውን ይሕብር። ምዕባል ስነሓሳብ ልምዓታዊ መንግስቲ ከም ቁጠባዊ ኣምር፡ ኣብ መንጎ ልምዓታዊ ፖሊሲታትን ቁጠባዊ ገስጋስን ንዘሎ


ምትእስሳር ንምርዳእ ዝሕግዝ’ዩ። ሃገራት ዘመዝግብኦ ቁጠባዊ ገስጋስ ንምርዳእ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታአን ኣገዳሲ ምዃኑ’ውን ቻልመርስ ጆንሰን የመልክት። ከም ኣሊስ ኣምስደን፡ ዳኒ ሮድሪክ፡ ፒተር ኢቫንስ፡ ሃ ጁን ቻንግ፡ ጆሴፍ ስቲግሊትዝ ዝኣመሰሉ ክኢላታት ቁጠባ’ውን ኣብ ምዕባለ እዚ ስነሓሳብ ወሳኒ ተራ ካብ ዝተጻወቱ ምዃኖም ይግለጽ።


ኣሌክሳንደር ጌርሺንክሮን ዝተባህለ ክኢላ ስነቁጠባ፡ ‘ቁጠባዊ ድሕረት ብመንጽር ታሪኻዊ ርእየት’ (ኢኮኖሚክ ባክዎርድነስ ኢን ሂስቶሪካል ፐርስፐክቲቨ) ኣብ ዘርእስታ መጽሓፉ ተቐያሪ ዓለማዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ስርዓት ኣብ ምዕባለ ሃገራት ዓቢ ተራ ከምዘለዎ የመልክት። ክንዲ ዝኾነ ድማ ኣህጉራዊ ፖለቲካዊ ስርዓት ኣብ ምዕባለ ሃገራት ዓቢ ድርኺት ዘለዎ’ዩ። ኣኪማትሱ ካናሚ ዝተባህለ ጃፓናዊ ክኢላ ቁጠባ ኣብቲ ሞዴል ኣናፍራ ዓ (ጊዝ) ዝብል ስነሓሳቡ፡ ኣብ ላዕሊ ንዝተጠቕሰ ሓሳብ ጌርሺንክሮን ዝሰማዕሉ ይኹን እምበር ኣብ ቁጠባዊ ምዕባለ ሃገር፡ ናብ ሰደድ ዝጠመተ ኢንዱስትርያዊ ፍርያት ኣገዳሲ ምዃኑ ይጠቅስ።


ዝጠቓለሉ ብርክት ዝበሉ ልምዓታዊ ፖሊሲታት ጠቒሶም ኣለዉ። ካብቲ ፖሊሲታት ብቐዳምነት ዝመጽእ ብመንግስቲ ዝምራሕ ማክሮ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ምዃኑ ድማ ይገልጹ። ከም ገንዘባዊ ፖሊሲ፡ ንግዳዊ ፖሊሲ፡ ፊስካላዊ ፖሊሲ ዝበሉ ዓበይቲ ኣዕኑድ ማክሮ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ብመንግስቲ ክምርሑ ከም ዘለዎም ከኣ ይጠቕሱ። ምህናጽ ብቑዕን ኣፍራይን ትካላት መንግስቲ፡ ውህደት ስራሕ ኣብ መንጎ ትካላት መንግስቲ፡ ሃናጺ ዝምድና ኣብ መንጎ ብሕታውን ህዝባውን ጽላት፡ ቁጽር ቀጥታዊ ግዳማዊ ወፍሪ፡ ጥቡቕ ዝምድና ኣብ መንጎ ማሕበራት ሰራሕተኛታትን መንግስትን ድማ ከም ተወሰኽቲ ካብ ዝረኣዩ ፖሊሲታት እዮም። ብዘይካ’ዚ ጠመተ ኣብ መስንዕን ሰደድን፡ ምጥቃም ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ፡ ምኽታል ኣብ ዜግነት መሰረት ዝገበረ ፖለቲካ’ውን ወሰንቲ ምዃኖም ይግለጽ።


ንልምዓታዊ ፖሊሲታት ክቃወሙ ዝጸንሑ ኣካላት ድማ መንቀሊት ልምዓታዊ መንግስቲ ተባሂላ ኣብ ትግለጽ ጃፓን፡ ካብ 190ታት ጀሚሩ ዘጋጠመ ቁጠባዊ ጸገማት ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ 197 ዝተኸስተ ፊናንሳዊ ቅልውላው ሃገራት ኤስያ ጠንቁ ስነሓሳብ ልምዓታዊ መንግስቲ’ዩ ብምባል ኢዶም ከወጣውጡ ተራእዩ። ብሕልፊ ከኣ ድሕሪ 191፡ ምስ ምስፍሕፋሕ ናጻ ዕዳጋ ኣብ መላእ ዓለም ልምዓታዊ ፖሊሲታት ከም ዘይኣድላይን ሃናጽን ስለ ዝተቖጽረ መንግስታት ዝተፈላለያ ሃገራት ካብ ምእዛን ቁጠባ ሃገራቶም ኢዶም ክሕይቡ ተነግሮም።


ታሪኽ” (ዘ ኢንድ ኦፍ ሂስትሪ) ዝተሰምየት ጽሑፍ ከም መወከሲ ብምውሳድ ድማ ማሕበርነት፡ ማሕበራዊ ደሞክራሲ፡ ካይነስያዊ ቁጠባ፡ ልምዓታዊ መንግስቲ ዝብል ኣምራት ከም ዘኽተመ ተኣወጀ። ናጻ ዕዳጋ መተካእታ ዘይብሉ ስነሓሳብ ምዃኑ፡ ሃገራት ድማ ንዕኡ ብምኽታል ጥራይ ቁጠባዊ ምዕባለ ከምዘረጋግጻ ዝገልጽ ብርክት ዝበለ መጻሕፍቲ ተሓትመ። ኣብ 190፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዝነበረ ጆርጅ ዳብሊዩ ቡሽ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ “ዓለም ናብ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ትሰጋገር ኣላ” ምስ በለ፡ “እዚ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ብኣመሪካ ዝምራሕ፡ ናጻ ዕዳጋን ሊበራላዊ ደሞክራሲን ከም ኣዕኑድ ዘቕውምዎ” ምዃኑ ገሊጹ። እቲ ካብ 1980 ዝጀመረ ብስምዕ ዋሺንግቶን ዝፍለጥ ኣተሓሳስባ ድማ ንጽላት ኣገልግሎት (ሰርቪስ) ቀዳምነት ብምሃብ መንግስታት ኣብ ምድራኽ ቁጠባዊ ዕብየት ዝነበሮም ንጡፍ ምትእትታው ብፍላይ ድማ ኣብ መስንዕ ክድርት ጀሚሩ። እንተኾነ እቲ ሓድሽ ዝተባህለ ዓለማዊ ስርዓት ነዊሕ ከይጸንሐ


ክፈራኸሽ ብምጅማሩ ኣድላይነት ልምዓታዊ ፖሊሲታት ካብ ቀዳማይ ዕቑድ ናይ 21 ዘመን ኣትሒዙ ክሕደስ ጀሚሩ ይርከብ። ሓደ ቁጠባዊ ስነሓሳብ ኣገዳስነቱ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ክዓዝ ወይ ክሃስ ይኽእል’ዩ። ኣብ ሓደ መድረኽ ኣገዳስነቱ ስለ ዝሃሰ ግን ንኹሉ ግዜ ኣብቂዑ ማለት ኣይኮነን። ልምዓታዊ መንግስቲ ከም ኣምር ሓቚፍዎ ዝርከብ ናይ ልምዓት ፖሊሲታት ብመንግስቲ ዝምእከል ንጡፍ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ክህሉ ዘተባብዕን ባይታ ዝፈጥርን እዩ። በዚ መሰረት፡ ዘይማዕበላ ሃገራት ነዚ ፖሊሲታት ከም ኣድላይነቱ ብምትግባር ቁጠባዊ ገስጋስ ከመዝግባ ከምዝኽእላ ዘየማትእ ሓቂ ኮይኑ ይርከብ።


መወከሲ፡ Developmental States ብ መወከሲ፡ Developmental States ብ Stefan Hagard Stefan Hagard Big 3 in Economics ብ Mark Big 3 in Economics ብ Mark


ምሕደራን ቢሮክራስን ዝብል ኣምራት ምዕራባዊ ዓለም ትሕዝቶኡ ብዝርዝር ተመልኪትና። ኤርትራ ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ ንማሕበራዊ ፍትሕን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ዓቢ ግምት ዝህብ ምሕደራ ዓደ ኣቦ ከምዝነበራ ጠቒስና ድማ፡ ከም ኣብነት ካብ ዝተፈላለየ ሕግታት እንዳባ ገለ ዓንቀጻትን ንኡሳን ዓንቀጻትን ኣቕሪብና ነይርና። ዕማት መንግስቲ ኣብዚ ዘመን’ዚ ከምኡ’ውን መትከል፡ ቅዋም፡ ደሞክራሲ፡ ህንጸት ሃገርን ሃገርነትን ዝብሉ ኣምራት እውን ብመጠኑ ተናኺፍና። መትከላት ፖለቲካዊ ስርዓትን ስርዓት ዋንነትን ኤርትራ ብመንጽር ጽሑፍ ክኢላ ስነ-ቁጠባ ፈረንሳዊ ቶማስ ፒከት


ቅዋማዊ ስርዓት ሃገራት ምዕራብ ኣብ ተግባር ምዕራብ ኣብ ተግባር ደሞክራሲ ካብ ቅዋማዊ ስርዓት ነጺልካ ምርኣዩ ብዙሕ ትርጉም ዝህብ ኣይኮነን። ከመይሲ፡ ቅዋም ምስ ልኡላውነት ህዝቢ ዝተሓዝን ንልኡላውነት ህዝቢ ዝገልጽን እዩ። ህዝቢ ግን ብእኩብ ባዕሉ ንባዕሉ ከመሓድር ግብራዊ ኣይኮነን። በዚ ድማ ብገዛእ ፍቓዱ ዝውክሎን ዘመሓድሮን መንግስቲ ይምዝ። መስርሕ ውክልና ስልጣን ካብ ህዝቢ ናብ ኣመሓደርቲ ድማ እዩ - ደሞክራሲ። ስለዚ ቅዋም ኣብ መንጎ ህዝብን መራሕትን (መንግስቲ) ዝእቶ ቃልኪዳን እዩ። መራሕቲ በቲ ቅዋም ዝሃቦም ስልጣን፡ ነቲ ዝመረጾም ክፋል ሕብረተሰብ ጥራይ ዘይኮነ ንረብሓ መላእ ህዝቢ ይሰርሑ። ናይ ግዜ ገደብ ምስ ኣኸለ ከኣ ምርጫ የካይዱ፡ እንተ ተሳዒሮም ብሰላም ስልጣን የሰጋግሩ ወዘተ.። እዚ መግለጺ’ዚ ብክልሰሓሳብ ደረጃ እዩ። ኣብ ተግባር ግን ክሳብ ክንድኡ ቀሊል ኣይኮነን። ኣብ ዝኾነ ሃገር ቅዋምን ደሞክራሲን በቲ ክልሰሓሳባዊ መግለጺኡ ኣይሰርሕን እዩ። ቅዋማዊ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ብዙሕ ሓላፍ ዘላፍ ዘለዎ፡ ምስ


ንቕሓት ህዝብን ተመክሮን ዝምዕብል እዩ። ናይ ኣማኢት ዓመታት ታሪኽ ቅዋማዊን ደሞክራሲያውን ስርዓት ዘለወን ሃገራት፡ ናብዚ ክልሰሓሳባዊ መግለጺ’ዚ ዝቐርብ ምዕባለ ከመዝግባ እንከለዋ፡ መብዛሕትአን ሃገራት ከኣ ገና ኣብ ጉዕዞ እየን ዘለዋ።


ብዛዕባ ድኻማት ቅዋማዊ ስርዓትን ደሞክራሲን ሃገራት ኣፍሪቃ ብዙሕ ተጻሒፉሉ እዩ። ብዙሕ ዘይጸሓፈሉ ድኻማት ቅዋማዊ ስርዓትን ደሞክራሲን ሃገራት ምዕራብ እዩ። ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ ብቕሉዕ ዝገልጹ ገለ መጽሓፍቲ ኣይተሳእኑን። ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ናይ ቶኒ ብራክስ “መፍትሒ ንደሞክራሲ” (Solvi ing for Democracy: Tony Bracks 2017) ክንውከስ ኢና።


ድኻማት ኣብ ተግባር ድኻማት ኣብ ተግባር ድኻማት ደሞክራሲ ንምግላጽ ዊንስቶን ቸርችል፡ “ደሞክራሲ እቲ ኣዝዩ ዝኸፍአ ዓይነት መንግስቲ እዩ ይበሃል፡ ካብቲ ካልእ ዝተፈተነ ኣማራጺታት ግን ዝሓሸ እዩ።” ይብል።


የወዳድር ከምዝነበረ፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ መስርሕ ደሞክራሲ ድዩ ወይስ ውጽኢት ደሞክራሲ ዝዛረብ ነይሩ ንጹር ኣይኮነን። ከም ዝፍለጥ ናይ ብሪጣንያ ቅዋምን ደሞክራሲን ካብ ናይ


ካልኦት ሃገራት ፍልይ ዝበለ እዩ። ገለ ኣብነታት ከነቕርብ፡- ኣብ ብሪጣንያ መንግስቲ ኣርባዕተ ኣካላት - ንጉሳዊ፡ ሓጋጊ (ክልተ ገዛ)፡ ፈጻሚ፡ ፈራዲ - ዝሓዘ ኮይኑ፡ ኣብ መብዛሕትአን ደሞክራሲያውያን ሃገራት ሰለስተ ኣካላት ጥራይ እዩ። ናይ ብሪጣንያ ላዕለዋይ ሓጋጊ ኣካል ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝሰጋገር ርስቲ ኮይኑ፡ ኣብ ዝበዝሕ ታሪኽ ብሪጣንያ ዓቢ ስልጣን ዝነበሮ እዩ። ድሕሪ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ዝበዝሕ ስልጣኑ ስለ ዝተመንጠለ ግን ክሳብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ብዙሕ ስልጣን ኣይነበሮን። ሎሚ ዳርጋ ኩሉ ስልጣን ሓጋጊ ኣካል ኣብ ታሕተዋይ ገዛ (ብህዝቢ ዝምረጹ) እዩ። ይኹን’ምበር፡ ላዕለዋይ ገዛ ዘይሰማዓሉ ውሳነ ክሳብ ዓመት ናይ ምድንጓይ ስልጣን ኣለዎ። ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኣብ ፓርላማ ንምውድዳር ሕጹያት ኣብቲ ዝወዳደሩሉ ከባቢ ንገለ ውሱን ግዜ ክነብሩ ዝግደዱ ኮይኖም (ንስሙ ኣድራሻ ዝገብሩ ከምዘለዉ ይፍለጥ) ኣብ ብሪጣንያ ግን ግድን ኣይኮነን። ገለ ሰባት’ውን ኣብ ሓደ ከባቢ እንተ ዘይሰለጦም ኣብ ዝስዕብ ምርጫ ኣብ ካልእ ከባቢ ይወዳደሩ። ኣብ ብሪጣንያ ከም መብዛሕትአን ሃገራት ኤውሮጳ፡ ሓሊፉ እንተ ዘይኮይኑ፡ መብዛሕትኦም ተወዳደርቲ ብፖለቲካዊ ሰልፊ እዮም ከም ሕጹያት ዝቐርቡ። ናይዚ ሳዕቤን ከኣ ፖለቲካዊ ሰልፊ (ኣብ ተግባር ውሑዳት ሓለፍቲ ሰልፊ) መን ይምረጽ ናይ ምውሳን ስልጣን ኣለዎም ማለት እዩ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ብተግባር ህዝቢ ሰልፊ እምበር ደስ ዝብሉዎ ሕጹያት ኣይኮነን ዝመርጽ። በዚ እዩ ከኣ፡ ገለ ስድራቤታት ብቐጻሊ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ኣባላት ፓርላማን መንግስቲን ዝኾኑ። ብኣንጻሩ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሰልፊ ሕጹያት ናይ ምራጽ ዘለዎ ስልጣን ውሱን ኮይኑ፡ ናይ ሰልፊ ሕጹያት ንምዃን’ውን ውሽጣዊ ውድር (primary election) ይካየድ እዩ። ብተዛማዲ ሰባት ሕጹያት ንምዃን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝሓሸ ዕድል ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ይኹን’ምበር፡ ጸኒሕና ከም እንርእዮ እዚ’ውን ድኻማት ኣለዎ። ምዕራባውያን ክኢላታት፡ ንደሞክራሲ ካብ ካልእ ዓይነት መንግስቲ ዝሓሸ ዘብሎ፡ ህዝቢ ባዕሉ ኣብ ናጻን ርትዓውን ምርጫ ወከልቱ ስለ ዝመርጽ እዩ ይብሉ። ካብኡ ሓሊፎም፡ ሓደ ካብቲ ቀንዲ ሕማቕ ናይ ማሕበርነታዊ ስርዓት፡ ንኣብነት ኣብ ቻይና፡ መን ንስልጣን ይሕጸን ይምረጽን ዝውስን እቲ ዴሳዊ ሰልፊ እዩ ይብሉ። ኣብ ላዕሊ ከም ዝረኣናዮ ግን ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኤውሮጳ ሕጹያት ብሰልፊ እዮም ዝምረጹ። ምናልባት እቲ ቀንዲ ፍልይ ኣብ መንጎ ቻይናን ሃገራት ኤውሮጳን፡ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ብዙሕነት ሰልፊታት ፍቑድ ኮይኑ፡ ኣብ ማሕበነታውያን ሃገራት ግን እንኮ ሰልፊ ጥራይ እያ ትፍቀድ። ብዛዕባ ብዙሕነት ሰልፊታት ጸኒሕና ክንምለሶ ኢና። ፈለማ ግን ብዛዕባ ምርጫ ቁሩብ ክንድህስ።


ዊንስቶን ቸርቺል ብዛዕባ ድምጺ ኣመልኪቱ፡ “ዝበለጸ መጎተ ኣንጻር ደሞክራሲ ሓሙሽተ-ደቒቕ ምይጥ ምስ ሓፈሻዊ ኣድማጺ እዩ።” ይብል።


ዊንስተን ቸርቺል ኣብ ብዙሕ ምርጫ ተወዳዲሩ ምስ ዓሰርተታት ኣሽሓት መረጽቲ ዝተዘራረበ፡ መረጽቲ ንምንታይ ድምጾም ይህቡ ኣዐርዩ ዝፈልጥ፡ ናይ ልዕሊ ፍርቂ ዘመን ተመክሮ ዘለዎ ምኩር ፖለቲከኛ’ዩ።


ዘለዎም መረዳእታ፣ ባጀላ ደሞክራሲ ዝህባ ናይ ምዕራብ ግብረሰናይ ትካላት፣ ደሞክራሲ ብኸመይ ይዕቅና፧ ርኢና ነይርና። ቸርቺል ብዛዕባ ኣድመጽቲ ዝብሎ ሓፈሻዊ ኮይኑ፡ ምስ መግለጺ ኣድመጽቲ በልጁም ዝሳነ እዩ። ብኣንጻሩ እተን ባጀላ ደሞክራሲ ዝህባ ገበረቲ ሰናይ ትካላት ኣብ ምርጫን ድምጺን ዘለወን መረዳእታ ምስ ርእይቶ ቸርቺል ይኹን ኣድመጽቲ በልጁም ዝሳነ ኣይኮነን። ድምጺ መረጽቲ ትርጉም የብሉን ንምባል ኣይኮነን። ድምጺ መረጽቲ ትርጉም ንኽህልዎ ግን ጻዕርን ዕቱብ ስራሕን ከም ዝሓት ንምንጻር ጥራይ እዩ። ቶኒ ብራክስ ንምርጫ ኣውስትራልያ ኒ ብራክስ ንምርጫ ኣውስትራልያ ኣመልኪቱ ኣብ ገጽ 70 ናይ መጽሓፉ


ዘይተገዳስነት መረጽቲ ዘይተገዳስነት መረጽቲ “ፖለቲካዊ ዘይተገዳስነት ተድላ ወይ ጸጋ ናይቶም ኣስጋኢ ኩነታት ዘይብሉ፡ ዝበዝሕ ድልየቱ ዝተማልኣሉ ሃብታም ሕብረተሰብ እዩ። ድላይካ


ምናልባት’ውን ርትዓዊ እዩ።” ኣስዒቡ ከኣ፡ “ልዕሊ ቅጥዒ-ኣልቦነትን ምልክን ንዘይተገዳስነት ምቅዋም ዝያዳ ኣገዳሲ እዩ። ከመይሲ ዘይተገዳስነት ብዘይጥርጥር ቅጥዒኣልቦነት ወይ ምልኪ ስለ ዘስዕብ።” እቲ ቀዳማይ ጥቕሲ ንሃገራት ምዕራብ ዝምልከት ይመስል። ይኹን’ምበር ፖለቲካዊ ዘይተገዳስነት ጸጋ ድዩ መርገም፡ ዳርጋ ንኹሉ ሕብረተሰብ ዝገልጽ እዩ። ኣብ ኩለን ሃገራት ሓፈሻዊ ዜጋ ኣብ ፖለቲካ ብዙሕ ኣይግደስን እዩ። እቲ ካልኣይ ጥቕሲ ብልቦና ክንበብ ዘለዎ እዩ። ናይ ምዕራብ ኣማኸርቲ ንኣፍሪቃውያን ኣብ ክንዲ ፖለቲካዊ ተገዳስነት ህዝቢ ክብ ብምባል ዘገምታዊ ለውጢ ኣምጽኡ ዝብሉዎም፡ ንምልኪ ተቓለሱን ቅጽበታዊ ለውጢ ኣምጽኡን ኢሎም እዮም ዝምዕዱ። ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ኣብ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ከም ዝተራእየ ድማ፡ ፖለቲካዊ ተገዳስነትን ንቕሓትን ኣብ ዘይብሉ ሕብረተሰብ፡ ንምልኪ ተቓለሱ ምባል ካልእ ምልኪ ወይ ዝኸፍአ ቅጥዒ-ኣልቦነት እዩ ዘስዕብ። ቶኒ ዘቕርቦ ኣብነት ናይ ኣውስትራልያ ኣሎ።


ጉዳይ 89 ድምጽታት ጉዳይ 89 ድምጽታት ኣብ ከተማ ሲድኒ፡ ቤነሎንግ ኣብ ዝበሃል ንቑጣ ምርጫ እዩ። ዳቪድ ለይንሆልም ዝበሃል ኣባል ሰልፊ ሓርነትን ደሞክራሲን (Liberty and Democrac cy Party: LDP) ኣብ 207 ንምርጫ ተወዳዲሩ ካብ 90,0 ኣድመጽቲ 89 ድምጺ ጥራይ ረኺቡ፡ ብገፊሕ ተሳዒሩ። ሰልፊ LDP ኣብቲ ናይ ነቑጣ ምርጫ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ መላእ ናይቲ ዞባ ምርጫ 72 ድምጺ ጥራይ ረኺባ። እዚ ከኣ 0.19% ካብ ጠቕላ ኣድመጽቲ ናይቲ ዞባ ኮይኑ፡ ትሕቲ 2 ድምጺ ካብ 10 ኣድመጽቲ ማለት እዩ። ብሓጺሩ LDP ደገፍ ኣድመጽቲ ኣይነበራን።


ኣዋርሕ ሰልፊ ሓርነትን ደሞክራሲን ስማ ናብ ሊበራል ደሞክራሲያዊ ሰልፊ (Liberal Democ cratic Party) ክትቅይር ንኮምሽን ምርጫ ፍቓድ ሓቲታ። እታ ብዙሓት


ሰልፊ ሊበራል (Liberal Party) ስም ምቕያር ንኣድመጽቲ ከደናግር እዩ ብምባል ተሪር ተቓውሞ ገይራ። ኮምሽን ምርጫ ግን ኣቤቱታ ሰልፊ ሊበራል ነጺጉዎ። “ህዝብና ንቑሕ እዩ፡ ኣብ መንጎ ሊበራል ደሞክራስያዊ ሰልፍን (LDP) ሊበራል ሰልፍን (LP) ዘሎ ፍልይ ይርድኦ እዩ” ኢሉ። ብድሕሪ’ዚ ውሳነ’ዚ፡ ህይወት ከም ቀደሙ ቀጺሉ። ክሳብ እቲ ስዒቡ ዝመጽእ ምርጫ። ኣብቲ ዝቐጸለ ምርጫ፡ እቲ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት 89 ድምጺ ዝረኸበ ዳቪድ ተዓዊቱ። LDP ከኣ ኣብ ናይ ዞባ ምርጫ 434,0 (9.5%) ድምጺ ረኺባ። ናይ 610% ዕብየት እዩ። ጉዳዩ ተጸኒዑ ብዙሓት ኣድመጽቲ ብናይ ሽም ጌጋ ከም ዝመረጹ ተረጋጊጹ። ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ብልምዲ ደሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝርዝር ኣስማት ሕጹያትን ሰልፊታትን ብዕጫ እዩ ዝዳሎ። ግዜ’ኺ እዩ ዝበላ ሰልፊ LDP ቀዳማይ ዕጫ ስለ ዝበጽሓ ኣስማት ሕጹያታ ኣብቲ ዝርዝር ኣብ ላዕሊ እዩ ነይሩ። ኣብ ኣፍሪቃ ከምዚ ዓይነት ነገር እንተ ዝፍጸም፡ ንምንታይ ዝብል ሕቶ’ውን ኣይምተላዕለን። እቶም ናይ ምርጫ መስከርቲ ብቐንዱ ምዕራባውያን ምጥፍፋእ እዩ ምበሉ። ኣብ ሓንቲ ናይ ኣማኢት ዓመታት ተመክሮ ምርጫ ዘለዋ ሃገር ግን መን ክደፍር፧ እቲ ናይ ብሓቂ ጸገም፡ ማለት ድኻማት ደሞክራሲያዊ ምርጫ ተቓሊዑ። ቶኒ ብራክስ፡ “እቲ ጸገም መረጽቲ ኣብ ግዜ ምድማጽ ውሑድ ግዜ ስለ ዘለዎም ጥራይ ኣይኮነን፣ ሕጹያትን ፖሊሲታትን ክግምግሙ እውን እኹል ግዜ የብሎምን።” ይብል።


ሕጹያት፡ ፖለቲከኛታት፡ ኣክትቪስት፡ ሰልፊታት ክሳብ ክንደይ ይግዓራ ብዘየገድስ ሓፈሻዊ ዜጋ ንኹሉ ዝተባህለ ክሰምዕን ክመምን ግዜ ይኹን ዓቕሚ የብሉን። መረጽቲ ድሩት ግዜን ፖለቲካዊ ኣፍልጦን እዩ ዘለዎም ምባል መሪር እዩ። ግን ሓቂ እዩ። ሓፈሻዊ ዜጋ መዓልታዊ ምስ ነብሱን ስድርኡን ዝተሓዝ ብድሆታት ኣለዎ። ኣብ ኩለን ሃገራት እቶም ብሓቂ ተገዲሶም ናይ ውሽጥን ግዳምን ፖሊሲታትን ትግባረኡን ዝከታተሉ ኣዝዮም ውሑዳት እዮም።


ዝተኻየዱ መጽናዕቲታት ከም ዘረጋገጽዎ፡ ኣብታ ናይ ልዕሊ 250 ዓመታት ደሞክራሲያዊ ስርዓት ኣሎኒ እትብል ሃገር ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ 50% ኣመሪካውያን ነፍሲ ወከፍ ስተይት ክልተ ኣባላት ሰኔት ከም ዘለዉዋ ኣይፈልጡን እዮም። 75% ከኣ ገደብ ግዜ ሰኔት ክንደይ ዓመታት እዩ እንዶ የብሎምን። ልዕሊ 50% ኣመሪካውያን ኣብ ኮንግረስ ወካሊኦም መን ምዃኑ ኣይፈልጡን እዮም። ከምኡ’ውን ልዕሊ 50% ኣመሪካውያን ኣብ ኮንግረስ ዝውክሎም ሰብ ኣባል ኣየነይቲ ሰልፊ ምዃኑ ኣይፈልጡን እዮም። ብሓጺሩ፡ ንቕሓትን ግዳሰን ህዝቢ እንተዘየሎ፡ ምርጫ ምክያድ፡ ድምጺ ምሃብ ትርጉም የብሉን። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 5 ናይ ኮለጅ ናይ ቀዳማይ ዓመት ትምህርቱ ምስ ዛዘመ፡ ንዕረፍቲ ናብ ገዝኡ ክኸይድ ኣይደለየን። ኣብቲ ኮለጅ ድሕሪ መማህርቱ ተረፈ። ኵሎም ነናብ ቤቶም ካብ ዝኸዱ ካልኣይ መዓልቲ ሓለፈ። ናይ ቀዳማይ ዓመት ውጽኢቱ ምስ ተዋህበ፡ ነታ ዓመት ክሰግራ ብምኽኣሉ፡ ኣዕሚቑ ድሕሪ ምስትንፋስ ኣመስገነ። ጸኒሑ ግን ሓደ ነገር ዘከረ። ብምሕላፉ ኣብ


እቲ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቱ ዛዚሙ፡ ኣብ ስራሕ ዓለም ስምን ዝናን ዘጥረየ ኣቦኡ፡ እቲ ውጽኢት ምስ ረኣየ እንታይ ከም ዝብሎ ኣብ ዓይነ-ሕልናኡ ቀረጾ።


‘ከመይ ነበረ ትምህርቲ?’ ‘ድሓን’ዩ ኣቦ።’ ‘ድሓን እንተ ኢልካ ጽቡቕ ኣይነበረን ማለት’ዩ፣ ጂ.ፒ.አ. እስከ ኣርእየኒ፡’ ክብሎ ክረኣዮን ትንፋስ ክሓጽሮን ሓደ ይኸውን ነበረ። እዝን ወዲ ኸምዝን እናሓሰበ ብጭንቀት ሱራፌል ተ. ሱራፌል ተ.


ብህይወት ክትህልወሉ ተመነየ፣ ንሳ እንተ ትህሉ፡ ጽቡቕ ውጽኢት ናይ ዘይምጽኡ ድርኺት ካልእ ትርጕም ኣይምሃለዎን። “ድሕሪኣሲ ዝከታተሎም ስኢኖም ዲኻ ከተብለኒ ደሊኻ፡” ክብል ድምጺ ኣቦኡ እናሻዕ ኣብ ኣእዛኑ የቃልሕ ነበረ። ነታ ዓመት ዘስግሮ ነጥቢ ኣመዝጊቡ’ዩ፣ ግና ውሑስ ከም ዘይኰነ ጽቡቕ ገይሩ ንዝፈልጥ ወላዲ ከዐሽዎ’ውን


ኣይክእልን። ኵሉ ተደማሚሩ ኸኣ ንስድራኡ፡ ኣውራ ኸኣ ንኣደኡ፡ ዝጠለመ፡ ዘሕነኸ፡ ዘንዓቐ ኰይኑ ልቦና ልቦና ተሰመዖ። ውሽጡ ተጐድአ። ኣብቲ ናይ ክራማት ዕረፍቲ፡ ከመይ ኢሉ ናብ ገዛኡ ከም ዝኸይድ ጨነቖ።


“ከመይ ነይሩ ትምህርቲ?” “ድሓን’ዩ ኣቦ።” “ድሓን’ዩ ካብ በልካ ደኣ.፡” ዘረባ ኣንጠልጢሉ ትም በለ ኣቦ። ወዲ ኣብ ብጫፍ መቐመጫኡ ኮፍ ኢሉ ነበረ። “ውጽኢትከ? ክንደይ ኮነልካ


ጂ.ፒ.አ.?” “2.24፡” ንሓደኣ ሰንደዋ። ኣቦ ንታሕቲ እናጠመተ ትም በለ። ንሱ ግን ድሮ ርሃጽ ብኽልተ መታልሑ ወረር የብል ነበረ። ድሕሪ ነዊሕ ስቕታ ኣዕሙቑ ኣስተንፈሰ ኣቦ። በለ ድማ፤ “ቀዳማይ ዓመት ካብዚ ዝበልጽ ውጽኢት ክህልወካ ጽቡቕ ነይሩ። ምኽንያቱ፡ ኣብዚ ዝተረፈ ዓመታት እንታይ ይገጥመካ ስለ ዘይትፈልጥ።


እዚ ዝመጽእ ዓመታት ዝያዳ ክብድሃክ ምዃኑ ፍለጥ። ብዓንደ-ርእሱ ግን እቲ ካብዚ እትመሃሮ ነገር፡ ምሕላፍ ወይ ምትራፍ ኣይኰነን። ሕቶ ‘ብቑዕ ምዃን’ እዩ። ህይወትካ


ይኽእል’ዩ። ህይወት ብቕድሜኻ ትቕርበልካ ኣይትፈልጦን ኢኻ። ግን ኵሉ ሳዕ ብቑዕ ንምዃን ትሰርሕን ትጽዕርን ሰብ እንተ ዄንካ ኣብ ዝኣተኻዮ ኣይክትወድቕን ኢኻ። ደጊም ከምቲ ካልኣይ ደረጃ ከለኻ ኣይኮንካን፣ ሎሚ ሰብኣይ ኢኻ። ብቑዕ ሰብኣይ ኴንካ ክትወጽእ ከኣ ናትካ ሓላፍነት እዩ። እቲ ካባይ ትደልዮ ኵሉ ክቕርበልካ እኽእል’የ፣ ብቑዕ ሰብ ክትከውን ግን ናትካ ጻዕርን ትግሃትን’ዩ ዘድልየካ። ኣጆኻ በርትዕ!” ኣብ ዝባኑ ጠብጢቡዎ ከደ። ሓትኖይ ሳራ፡ መሓዙተይ ሒዘ ቀዳም ድሕሪ ቀትሪ ክመጽእ ስለ ዝዓደመት፡ ሰዓት ዓሰርተ ሓደ ናብ ገዛኣ በጺሕና። ካንሸሎ ከፊታ ናብ መቐበል ኣጋይሽ ክንኣቱ ሓቢራ ናብ ክሽተ ተኸተት። ሓሙሽተ ደቒቕ ብዘይ ዘረባ ጸናሕና። ጽምዋ ዝቐንጽዓን ዓቕሊ ስቕታ ዝሰኣነትን ሚካል መሓዛይ፡ “ሓትኖኺ በጊዕ ድያ!” ሰሓቐት። ፍሉይ ጠባይ ዝተዓደለት ሓትኖይ ሳራ፡ ትኽ ብትኽ ናይ ምዝራብን ባህሪ ዝተዓደለት እያ። ‘ነገራት


ብልክዕን ብመስመሩን ክኸይድ ኣለዎ፡’ ዝብል እምነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ከም ጭርሖ’ውን እያ ትደጋግሞ። ዝዓደመቶ ዘይኮነ ሃንደበት ዝመጽእ ጋሻ ክትቅበል እያ ትሽገር።


“እንታይ ክትገብር መጺእካ?” ዝብል ሕቶኣ ንብዙሓት ኣዝማድና ዘሰንበደ ጠባይ እዩ። ንሳ ግን ሕብእብእን ኣምሰሉነትን ኣይትፈቱን እያ። “ጥዕና ሰብ፡ ብፕሮግራም ምንባር እዩ ዝፍጠር፡” ትብል። ዝተፈልየ ጠባያ ከም ፍጮ ስኒ ካብ ጎረባብታ ፈላልዩዋ። ድሕሪ ፍርቂ መዓልቲ፡ ኣብ ናይ ድቃስ ሰዓታ ካንሸሎኣ ዝዅሕኵሕ ሰብ፡ ፈጣሪ ዝጸልኣሉ ጋሻ እዩ ዝቕየር። ዘይስገር ሰብ እንተ ኮይኑ’ውን ካብ ኣፍደገ፡ ‘ኪድ ኣይትበሎ ከም ዝኸይድ ግበሮ’ “እንታይ ይብሉ? ናይ መዝገበ


ቃላት ለውጢ ገይሮም ድዮም?” እናመለሰት፡ እንተስ መለስለሲ ልሳን እንተስ መዕጸው ኣርእስቲ ቸኮላታ ዓደለትና። ሓትኖይ ድርቕ ዝበለ ቃላት ገዲፍካ ግን ጥዑም ዕላል ኣሎዋ። ልዕሊ ኵሉ ሓሶት እያ ትጸልእ። ባዕላ ትምህዞ ዝመስል ‘ዛንታ ሓሶት’ ካባይ ሓሊፉ ንመሓዙተይ ክስሕበን ጀሚሩ። ፈታዊት ዋዛ ዝኾነት ሚካል መሓዛይ፡ “ንእግረ መገድናዶ ንትኣትለ፡” ዝብል ቃላት ኣይትፈልን እያ። እዚ ናይ ሎሚ ምብጻሕ ግን ዕድመ ሓትኖይ ሳራ እዩ። “ሎሚ ምክታዕ ኣየድልይን እዩ። ሎሚ ስለምንታይ ንሓሶትን ፈጠርቲ ሓሶትን ከም ትጸልእ ክንፈልጥ ኣሎና፡ ” ሄለን ቅድመ ምድላው ክንገብር


ሃማ መተኤ ጸሊምን ክትብል ዘይትኽእል እንተ ኴንካ ንሰብ ትሃስዮ ኢኻ። ብሕልፊ ንሓሳዊ፡ ንሰራቒ፡ ንመዋቕዒ…፡” ኰለፈታ ሓትኖይ፡ ነታ ካብ ዝባና ዘይፈልያ ጀለብያ እናተዓራረየት።


ቈልዓ ብርሕሱ ቈርበት ብንእሱ፡ ገረብ ብፈልሱ ብልክዕ መልክዕ እንተ ዘይሒዙ፡ ድሓር ኣኺሉዎ እዩ፡” ምስላ ይፈልጥ እየ ብዘስምዕ ቃና መግለጺኣ ኣዛየደት ሓትኖይ ሳራ። “ሓቂ እዩ። ዝምድና’ውን ወሳኒ እዩ። ግን እቲ ዝሓሸ ልዙብ ቃላት እዩ። ሕሩይ ቃል ምጥቃም ንኣፍካ ወለላ ንሰማዒ ከኣ መዓር እዩ፡” ፌሩዝ ንሄለን ደገፈታ።


“ግን ስለምንታይ ‘ሓሳዊት’ ኢልክናአን?” ሚካል ናብቲ ቀንዲ ዛዕባ መለሰታ። “ሓሳዊ ኣዳራሽ ገዛ መዕነዊ ድዩ ዝበለ ደራፋይ። እዛ ጎረቤተይ ሰማዒ እዝኒ እንተ ድኣ ረኺባ ዓዲ ምልእቲ እያ ተናዕብ። ወልፈኛ!” ብሓሶታ ዘኸተለቶ ዕንወት ኣብ ኣእምሮኣ ከም ዝተቐርጸ፡ ስና ነኺሳ ስቕ በለት። “ሓሶትከ ይውለፍ ድዩ?” ሰማዒት ክቕየር ስለ ዘይደለኹን ንስቕታ ሓትኖይ ሳራ ክሰብርን ሓተትኩዋ። ከይመለሰትለይ፡ ናብ ክሽነ በጺሓ ባኮ ቸኮላታ ሒዛ ተመልሰት። ድሮ ጽማቚና ወዲእና ነበርና።


የዘናግዓካ እምበር ብዙሕ ኣይጐድኣካን እዩ። ምስ ግዜ ግን ተኣማንነት የጕድል። ክብሪ’ውን ኣይህብን እዩ። ሓሶት ግን ሓሶት እዩ። ሓሶት ሰንሰለት ቃል ኪዳን እዩ ዘብትኽ። ሓዳር ይበታትን። ዕዳጋ ይሕምስ። ዝምድናታት የብርስ። ሰላም ቅሳነትን ርግኣትን የጥፍእ። ሓሶት እኮ፡ ካብ ሕልና ክሳብ ኣካል እዩ ዝቐትል። ሓሶት’ኮ እቲ ካብ ውልቀ ሰብ ክሳብ ሃገር እዩ ናብ ኲናት ዘእቱ። ዛንታ ፈላሲት ዑና ጉዶ ክበሃል ሰሚዕክንዶ?” ናብ ያታን ባህልን ናይ ምፍላጥ ዓቕምና ፈተሸትና። ጽዋ ናይ ሓንቲ ናብ ክልተ ዓዲ ብምኻድ ዝብልኹም ዘለዉ እናበለት ዘጣፍአት ሰበይቲ ምዃኑ መለሰትላ ሄለን። ሓትኖይ ሳራ ብሓበን ኣኽመስመሰት።


ወረ ተቐቢላ ከየራብሐት እንተ ድኣ ውዒላ ርእሳ እያ ትሓም። ዓቕላ ተጽብ። ትፈዝን ትድንዝን። ወልፊ ካብኡ ሓሊፉ እንታይዶ ይገብረካ እዩ። ወልፊ ሓሶት እቲ ዝዓበየ ሕማም’ውን እዩ። ወልፈኛታት ሓሶት ክህደሱን ክሕጸቡን ከቢድ እዩ። ግን ከምዛ ናተይ፡ “ኣይፋል ከምኡ ኣይኮነን፣ ሓሲኻ እዚ ጻዕዳ ሓሶት፡” ኢልካ ግትር ኢልካ ወልፎም ትሰብረሎም፡” በለትና ሓትኖይ፡ ዝመጽኡዋ ኣጋይሽ ከም ዘለዉ ብምሕባር እናፈነወትና። ከይወዳእና ግን ሓትኖይ ሳራ፡ ካብ ገደናኣ ቀንጢባ ዝጸመቘቶ ከኩባያና ዘይትሁን ኣቐበለትና። ከም እንደገና ናብ ክሽነ ምስ ተመልሰት ሓድሕድ ተጠማመትና። ቅድሚ እቲ እዋን ብማይ ለሚን እያ ትቕበለና ነይራ።


“ሓሲበሉ እንድየ ብኣሞሆይ፡ ‘ሓሶት ኣይትበሊ ተጋጊኺ በሊ’ ዶ ኢልክኒ እዛ ጓለይ፡” ናብ ሄለን እናጠመተት ዕላል ከፈተት። ብርእሰ ተኣማንነት ስክፍታ ኣይነበረን። “እቲ ኣጠቓቕማ ቃላት እዩ። ቃላት ልቢ ይሰብሩ፡ ልቢ ይጽግኑ እዮም። ልዙብ ቃላት ኣብ ዝነድ ስምዒት ናይ መጥፋእቲ ሓዊ ዝኣክል ግደ ኣሎዎም። ምኽንያቱ፡ ንሓደ ሰብ ኣብ ቅድሚ ሰባት “ሓሳዊ” እንተ ድኣ ኢልካዮ፡ ተዋርዶን


ተሕስሮን ኢኻ። ኣብ ክብሩን ስብእናኡን ዝፈጥረሉ ነብሰ ምትሓት ቀሊል ኣይኮነን። ተጋጊኻ እንተ ኢልካዮ ግን፡ እቲ ስምዒት ልዝብ ይብል። መብርሂ ወይ መረጋገጺ እዩ ዝሓት። ንኣኻ’ውን ይኣመለካ። ካብ ዘየድሊ ኵራ፡ ቂምታን ጽልእን የድሕነካ።” ካብ መጽሓፍ እናርኣየ ብዓውታ ዘንብ ሸምዳዲ ተመሃራይ ተር ከም ዓተር እናመለሰት፡ ነታ ካብ ኢዳ ዘይትፈልያ ኣይፓድ ከፊታ፡ ኣነቓሕቲ ዛንታ ገንጸለት። “ጽቡቕ ኣለኺ እዛ ጓለይ ግን እዚ ቃላት ‘ናይ ማይ ማዮ’ እዩ ዝብሃል። ትብዓት ዘይብሎም ሰባት ዝጥቀምሉ መሳመሲ እዩ። ጻዕዳን ወልፊ ሓሶት ይፍወስዶ? ወልፊ ሓሶት ይፍወስዶ?


ንእስነት ኣዱሊስ ተስፋይ ኣዱሊስ ተስፋይ ብዝዓይነቱ ሜላ ትሰጎ። ካብኡ ንላዕሊ ግን ልዙብ ቋንቋ ኣይትጥቀምን እያ። ኣብ ዝሓለፈ ግዜ፡ “ኣንትን


ሄለን መሓዛይ፡ “ማ ሳራ፡ ካብ ሓሳዊት ምባል፡ ተጋጊኽንዶ ኣይሓይሽን፡” ኢላታ። “እንታይ ማለት እዩ ተጋጊኺ? ሓስያ እንድያ።” “እቲ ቃላት ልዝብ እንተ በለ ይሓይሽ ኢለ እየ።” “ኖእ ንሓሶት ሓሶት፡ ንሓቂ ሓቂ፡ ንቕኑዕ ቅኑዕ፡ ንጌጋ ጌጋ እዩ ዝብሃል እምበር…፡” ኣፍኲስ ኣቢላ ነቲ ጕዳይ ርኣየቶ። “ማ ሳራ፡ እቲ ሓቂ ንሱ እንድዩ መጽሓፍቲ ስነ ልቦና እንታይ ይመኽሩ…፡” ፌሩዝ ንምሽምጋልን ንምቅርራብን ኣፋ ከፈተት።


ኣስመራ ወ/ሮ ኣበባ ተስፋይ ተድላ፡ ሓፍትና ሰናይት ተስፋይ ተድላ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.32 ይቕረብ። ቁዱሳን ተኽሉ ገብረኣብ ምባል ተሪፉ፡ ቁዱሳን ተኽሉ ክብርኣብ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ።


ሳባ ዘሚካኤል፡ ስም ኣቦይ ዘሚኪኤል ዮውሃንስ ምባል ተሪፉ፡ ብርሃነ ገብረዮውሃንስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ኣቶ ሰርጂዮ ቶኒ ኣንቶንዮ፡ ኣቦይ ቶኒ ኣንቶንዮ ደሃይ ካብ ዘይገብር 70 ዓመት ስለ ዝገበረ፡ ናይ ጥፉእ ውሳነ ይወሃበኒ ስለ ዝበለ፣ ርእየዮ ወይ ብዛዕብኡ ሰሚዐ ዝብል እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ኣስቴር ኣማኑኤል፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሓጎስ ልኡላይ፡ ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ቁ.39 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኒምሮድ ሳሙኤል ማሞ ምባል ተሪፉ፡ ሰናይ ሳሙኤል ማሞ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ሪም ገብረመድህን ገብረሂወት፡ ኣደይ ገብርኤላ ጸጋይ ፍስሃየ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ዛይድ የማነ ደበሳይ፡ ኣቦይ የማነ ደበሳይ ኣስገዶም ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቁ.47 ይቕረብ። ከሳሲ ኣቶ ያሪድ በርሀ፡ ተኸሳሲ ብስራት ሚኪኤል፡ ንሲቪል ዝምልከት ክሲ ተኸፊቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ዳኒኤል ኣብርሃም ተስፋስላሴ፡ ኣዴና ኣበባ ገብረመስቀል ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ምስግነት ስዩም ኣድሓኖምን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ጀማል ኑርሑሴን መሓመድን ዘሎ ናይ ፈጽሚ ጉዳይ፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ጀማል ኑርሑሴን መሓመድ ንጹር ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።


1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ተጸዋዒት ወ/ሮ ክብራ እምባየ፡ ኣመልካቲት ለምለም እምባየ፡ ናይ ውህብቶ ምጽዳቕ ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን9/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።


ሃይለሚካኤል ጎይትኦም መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ስምረት ገብራይ ኣባይ፡ ብዓል ቤተይ ዮናስ ማትያስ ሓድጉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ


ወ/ሮ ሰናይት ኣብርሃ፡ ብዓል ቤተይ የውሃንስ ኣፈወርቂ ገብረማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ኣበሰሮም ዮናስ መንግስትኣብ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤሰሎም ዮናስ መንግስትኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ክፍለማርያም ጊለ ደባስ፡ ሓወቦይ ተስፋስላሴ ደባስ ዘርኢት ቅድሚ 70 ዓመት ስለዝዓረፈ፡ ዝኾነ ውላድ ወይ ድማ ሓዳር ስለ ዘይብሉ፡ ኣነ ምስ 12 መወትቲ 5 ተካእቲ ደቆም ምስ 15 ህሉዋት ሓወቦታተይን ኣሞታተይን ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ሰበነ ገብረየውሃንስ ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ፍስሃየ ቢልዎ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ሲስተር ኣብርሃት ፍስሃየ ገብረመስቀል፡ ብዓል ቤተይ ኣርኣያ ተስፋማርያም ገብረገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን8/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ


ግደይ ሓጎስ ገብረስላሴ፡ ብዓል ቤተይ ቀሺ ተስፋዝጊ ኢትባረኽ ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ወረ/ነፍ ኣብርሃም ተኽለማርያም ወ/ሮ ኣበባ ኣብርሃም፡ ተጸዋዕቲ ወረ/ ነፍ እዮብ ኣሕፈሮም ኣስገዶም፡ ናይ ፈጽሚ መዝገብ ተኸፊቱልኩም ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።


ምብራቕ ፍቓድ ዑቕባሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ሚካኤል ጎይትኦም ገብረገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ተኽኣ ኣብርሃ ሃይለማርያም፡ ብዓል ቤተይ ጸጋይ ሓድገምበስ ተሰማ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ኤልሳ እስጢፋኖስ፡ ሓፍተይ ሮዚና እስጢፋኖስ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይን 2 ተካእቲ ደቂ ሓወይን ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ብኣመልካቲት ፊልማዊት ኣብራሃም ገብረሂወት ናይ ሞግዚት ክሲ ተመስሪቱልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።


ወ/ሮ ዘውዲ ዘርአ ሃብተማርያም፡ ብዓል ቤተይ ኣቶ ገብረክርስቶስ ክንፍ ዘማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ተኪኤ ርእሶም ዘሞ፡ ኣደይ ኣረጋሽ ተኸስተ መረሳ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ጌታቸው ጸጋይ ሃብተ፡ ኣቦና ጸጋይ ሃብተ ተኪኤ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ሰለሙን ግደይ ሃይለሚካኤል፡ ኣቦሓጎይ


ሃይለሚካኤል ወልደሚካኤልን ዓባየይ ጀመር ዑቕባሚካኤልን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 4 ሓወቦታተይን ኣሞታተይን 4 ኣሕዋተይን ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ ደሃብ ተኽለሃይማኖት፡ ብዓል ቤተይ እምነቱ ሰረቐ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ኣሰፋሽ ሃይለ ወልደገሪማ፡ ብዓል ቤተይ ሓጎስ ገብረስላሴ ወልደማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ ፡10 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ሶፍያ የማነ ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣማኑኤል ገብረስላሴ መኮነን ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ተኽሎም መንግስትኣብ ገብረክርስቶስ፡ ኣቦና መንግስትኣብ ገብረክርስቶስ ተክለገርግሽ ስለዝዓረፈ፡ ንኣዴና ወ/ሮ ቅድስቲ ወልደእየሱስ ናይ መጻምዲ መሰላ ይተሓለወላ፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን7/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ ሳባ ወልደገርግሽ ወልዱ ምባል ተሪፉ፡ ሳባ ወልደገርግሽ ሃብተማርያም ተባሂሉ እልታ ፍስሃየ ዑቕበ ምባል ተሪፉ፡ ናርዶስ ፍስሃየ ዑቕበ ተባሂሉ ቤትኤል መብራህቱ ተኽላይ፡ ስም ኣደይ ሰናይት ገብራይ መስመር ምባል ተሪፉ፡ ሰናይት ገብረ መስመር ተባሂሉ ናእሚ ተኽሎም በርሀ፡ ኣደይ ግደይ ጎይትኦም ፍስሃየ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ወ/ት ናሄር በየነ ወልደየሱስ፡ ኣቦይ በየነ ወልደየሱስ ሃይለማርያም ኣብ ዕዳጋ ዓርቢ ክነብር ድሕሪ ምጽናሕ፡ ለበዋ ኮነ ኑዛዜ ከይገደፈ ስለዝዓረፈ፡


ክርስትያን ራሄል ነጋሽ ጐይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ማሙቕ ነጋሽ ጎይትኦም ተባሂሉ እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ብርሃና ደሳለኝ ኣስገዶም ምባል ተሪፉ፡ ብርሃነ ደሳለኝ ትካቦ ተባሂሉ


ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ምሕረት በርሀ ካሕሳይ፡ ወለደይ በርሀ ካሕሳይ ብሩን ጽጋይ ዘርኡ ቀሺ ተስፉን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ህሉዋት


ኣሕዋተይ 3 መወትቲ ተካእቲ ደቆምን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 7 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ጓዕዳድ ኣቶ በረኸት ሓድጉ ካሕሳይ፡ ኣደይ የሹ ወልዳይ ኣድከመ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና


ወለድና ተከስተ ተስፋሚካኤልን መዘንግዕ ገብራትን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኢሰያስ ስዩም፡ ጓልና ሂወት ኢሰያስ ስለዝዓረፈት፡ ምስ ብዓልቲ ቤተይ


ርሻን ገብረእየሱስ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኤፍሬም ሳምኤል ተስፋማርያም ምባል ተሪፉ፡ ፋኑኤል ሳምኤል ተስፋማርያም ዓዚዝ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደላ ዓዚዝ ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ሃንሱ ዑቕበ ምሕጽንቱ ምባል ተሪፉ፡ ሃንሱ ዑቕባይ ምሕጽንቱ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን27/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣዜብ ዘሙይ ገብረዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሰምሃር ዘሚኪኤል ገብረዝጊ ተባሂሉ


እንተሎ፡ ን20/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ተበርህ ሳህለ ገብረሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣፍወርቂ ገብረእግዚኣብሄር ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/26


ክፍለማርያም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ሮማ ገ/ስላሴ ክፍለ፡ ነፍ/ሄሪት ለተንጉስ ኪዳነ ግደይ ብለበዋ ዝሃባኒ ኣብ ደቀምሓረ ብስመን ዘሎ መሸጢ እንዳ ኮንጎ ምስ ባንኩ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ኣቶ ሳልሕ ዑስማን መሓመድ፡ ስም ኣቦይ ዑስማን መሓመድ ምባል ተሪፉ፡


መሓመድዑስማን መሓመድዓሊ ዝቃወም እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ መም/ ኣኽበረት ዮሃንስ ማዕሩፍ፡ ብዓል ቤተይ መም/ ሰሎምን ጸጋይ ዘርኡ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃኖም


እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣቶ ተስፋዮውሃንስ ክፍሎም ነጋ፡ ጓለይ ፍርቱና ተስፋዮውሃንስ ክፍሎም ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ብዓልቲ ቤተይ ብርጭቆ ኣብራሃ ሃልኪ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት


ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ጸሮና ወ/ሮ ባህርነሽ ኣበ መስገን፡ ብዓል ቤተይ መድሃኔ ፍስሃየ ወልደኪዳን ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ


ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ኣረጋዊት መለስ ስብሃቱ፡ ብዓል ቤተይ ኪዳነ ገብረስላሴ ደስታ ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዛይድ ኪዳነ ገብረወልድ፡ ብዓል ቤተይ ገብረመድህን ገ/የሱስ መዓሾ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ደቅና ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣


ት/ዕድመ መብርሂት ገ/ዝግሄር ምባል ተሪፉ፡ ወሓዚት ገ/ዝግሄር ተባሂሉ እንተሎ፡ ን24/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ኣምለሰት ገ/ጻድቕ መስገን፡ ኣደይ ሮማ ገብረስላሴ ወልደጋብር ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ኣብ ዝንቀሳቐስ


እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተኸሳሲ ጋይም በራኺ ተስፉ፡ ከሳሲት ብዓልቲ ቤትካ ኣብርሀት ምላሽ ገብረስላሴ፡ ንዓኻ ዝምልከት ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መብርሂት የማነ ነጋሽ ምባል ተሪፉ፡ ኤለም የማነ ነጋሽ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ቤ/ፍ መለስ ፍትዊ ገብረሃንስ፡ ስም ኣደይ ዳዊት ደመወዝ ገብረመስቀል ምባል ተሪፉ፡ ኣስገደሽ ገ/ሚካኤል ገብራይ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/12/25 ኣብ ጽገ ገ/ስላሴ ካሕሱ፡ ብዓል ቤተይ ገብረኪዳን ንጉሰ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 2 ደቅና ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን16/12/25 ኣብ ቤ/ፍ


ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ነብያት ጠዓመ ኣርኣያ፡ ብዓል ቤተይ ሽሻይ ባህታ ገብረ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 5 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ኣመተ ንጉሰ መረሳ፡ ብዓል ቤተይ ኣብርሃ ምሕረቱ ሃብተ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 2 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ


ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ግደይ ተኽሊት ግሻት ምባል ተሪፉ፡ ግደይ ተኽሊት ገሻት ተባሂሉ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ


1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ምቆት መዓሾ ክፍላይ ምባል ተሪፉ፡ ቴድሮስ መዓሾ ክፍላይ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ ኣቤል መድሃኔ ምባል ተሪፉ፡ ኣቤል ዓደለ ሃይለ ሚካኤል ተባሂሉ


እንተሎ፡ ን13/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ጎልጅ ኣቶ ምስግና ቦኽረጽዮን በየነ፡ ወደይ ኣቤል ምስግና ቦኽረጽዮን ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ኣዲኡ ወ/ሮ ሰናይት በርሀ ገብረስላሴ ወረስቲ


ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ሓበሬታ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኩሉ መዳያዊ ሓቅታት ኤች.ኣይ.ቪ / ኤይድስ ንምፍላጥ ናብ ሃገራዊ ማሕበር ብድሆ ኤርትራ ኣገልግሎት ምኽሪ ብቴለፎን ደውሉ ። ሰዓታት ስራሕ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ንግሆ ካብ 8:0 – 12:0 ቅ.ቀትሪ ምሸት ድማ ካብ 2:0 – 6: 0 ድ.ቀትሪ ብቁ.ስልኪ 10179 ደውሉ። ቁ.ሳ.ፖስጣ 537: E-mail: bidhonational@gmail. com ስቅታ ጎዳኢ ስለዝኾነ ብዛዕባ ኤች.ኣይ.ቪ ብግልጺ ንዘራረብ ! ብስም ኣዳነሽ ሃብተ ክፍላይ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL043546 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ፈንጋ ቁ.ገዛ 2 ዝርከብ ናይ ብሽክለታ መዓረይን መሸጥን (ቺክሊስታ) ትካለይ፡ ንኣቶ ጸጋይ ተስፋገርግሽ ኣባይ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ፓራዲዞ ጎደና 582-46 ቁ.ገዛ - ካብ ዕለት 01/10/2025 ክሳብ ዕለት 30/09/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ።


4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 8 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ቢንያም ሃይለ እምባየ፡ ኣቦይ ሃይለ እምባየ ረዳ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን31/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ሳልሕ ዓማር ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ሳልሕ ዕማሮ ስዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ይቕረብ። ያዲኣል ደሳለ ሃብተ ምባል ተሪፉ፡ ያዲኤል ደሱ ተኪኤ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።


ኣፍራሕ ኢብራሂም ዑመር ምባል ተሪፉ፡ሊድያ ኢብራሂም ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ።


1ይ ቤት-ፍርዲ ዕዳጋ እኽሊ ሰላማዊት ኣብርሃ ሰጊድ፡ ኢንጅ ኣብርሃም ሰጊድ ዘርእዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ ሓደ ወደይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን23/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ ፍረወይኒ ጸጋይ ጊላሚካኤል፡ ኣደይ ዛይድ ምስግና ኢማን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና


ገብረእግዚኣብሄር ብርሃነ ተስፉ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ።


ገነት ወልደስላሴ የሲዲቅ፡ ብዓል ቤተይ ገብረስላሴ ገብረኪዳን መብራህቱ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/1/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ይቕረብ። ሳባ ሰለሙን፡ ሓትነይ ህድኣት ፍስሃጽዮን ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይን ሓፍታ ንመዋቲትን ስዉእ ሓዋ ንመዋቲትን ምስ ተካኢቱ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/1/26 ኣብ ቤ/ፍ


5ይ መጋባእያ ይቕረብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ጸጋይ ፍስሃጽዮን በርሀ ምባል ተሪፉ፡ ጸጋይ ፍስሃ በርሀ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/26 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ


ገብረእግዚኣብሄር ሃብቶም መንገሻ ስለዝተሰወአት፡ ኣነ ምስ ኣዲኣ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ብርሃነ ሃብተ ነጋሽ፡ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ንግስቲ የማነ ወልደገብሪኤል ስለዝዓረፈት፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ቐይሕ ወ/ሮ ንግስቲ በርሀ፡ ስም ት/ዕድመ ጓለይ ትርሓስ ተስፋዝጊ ብሩ ምባል ተሪፉ፡ ርሕስቲ ተስፋዝጊ ብሩ ተባሂሉ እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ ግምጃ ስልጣን ገብረኪዳን፡ ብዓል ቤተይ ሓለቓ 10 ነጋሽ ተስፋይ ሓጎስ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 10 ደቅና ድማ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ከሳሲት ወ/ሮ ሰዊት ሃብተ ነጋሽ፡ ተኸሳሲ ኣቶ በርሀ በይን ተመልሶ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ውኪል ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲት ትርሓስ ተወልደ፡ ተኸሳሲ መንግስትኣብ ካሳ ነጋሽ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ውኪል ን25/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ምልክታ ጨረታ ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ናይ ተመሃሮ ተረፍ መረፍ መግቢ (ማኛ) ዝወስዱ ከጫርት ስለ ዝመደበ፡ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ነዚ ዝስዕብ ረቛሒታት ዘማልኡ ሕጋውያን ነጋዶ ክጫረቱ ይዕድም። 1. ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን፡ ናይ 2024 ግብሪ ከም ዝኸፈሉ መረጋገጺ ካብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገርን ወረቐት መንነትን ቅዳሕን። 2. ብቑዓት ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። 3. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ምስ ዘይከውን ድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ መዓልቲ ይኽፈት) ደንጉዩ ዝቐርብ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን ስነ- ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ Conference Rom ቁ.109 ሰዓት 10፡0 ቅ፡ቀ ብግልጺ ይኽፈት። 4. መኽበሪ ጨረታ 15,0 (ዓሰርተ ሓሙሽተ ሽሕ) ናቕፋ cpo የትሕዙ። 5. ንዝርዝር መግለጽን ሓበሬታን ካብ ቤት ጽሕፈት ምሕዳርን ፋይናንስን ኮለጅ ሕክምናን ስነ -ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ክፍሊ ዕድጊ ምውካስ ይከኣል። መወከሲ ቁ.ቴሊፎን 163834/163467 6. ቤት ጽሕፈትና ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ንኻልኣይ ግዜ ዝወጸአ ምልክታ ጨረታ ኮለጅ ሕክምናን ስነ -ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ኣብ ውሽጢ ኮለጅ ዝርከብ እንዳ ሻሂ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ንተመሃሮን ሰራሕተኛታትን ኣገልግሎት ዝውዕል ኣጫሪቱ ከካርዮ ስለ ዝደለየ፡ ምስ’ዚ ቀሪቡ ዘሎ ጨረታ ንግዲ ፍቓድ ዘለዎም ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም፦ 1.ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን ቅዳሕ መንነትን ከምኡ’ውን ዓመታዊ ግብሪ ናይ 2024 ዓ.ም ዝኸፈሉ ሰነድ የቕርቡ። 2.ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። 3. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ክፍሊ ዕድጊ 163467/163834 ናይ ጨረታ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 4. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ምስ ዘይከውን ድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ መዓልቲ ይኽፈት) ደንጉዩ ዝቐርብ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን ስነ- ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ Conference Rom ቁ.109 ሰዓት 10፡0 ቅ፡ ቀ ብግልጺ ይኽፈት። 5. መኽበሪ ጨረታ 25,0 (ዒስራን ሓሙሽተን ሽሕ) cpo የትሕዙ። 6. ጨረታ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረት መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 7. ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮ ብምሉእ ወይ ብከፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።


ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ ኣስመራ ኤርትራ ቁ.163834 1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ጀማል ኢብራሂም ዓሊ፡ ስም ኣደይ ስቲ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ስዒዳ ዑመር ናስር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ኢንጅ ኣብያን ፍስሃየ ወልደዮውሃንስ፡ ወለደይ መም/ ፍስሃየ ወልደዮውሃንስን ኤልሳ ሃይለ ተስፋማርያምን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን29/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ወ/ሮ መድህን ስልሰለ ኣረይ፡ ኣቦና ስልሰለ ኣረይ ገብራይ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና እንተሎ፡ ን10/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ


ንኣቦና መጻምዲ መሰሉ ይተሓለወሉ፡ ኣነ ምስ 1 ሓፍተይ ድማ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ተስፋኣለም እዮብ ሃብተማርያም፡ ስም ኣደይ ሰንበቱ ግርማጼን ተስፋዝጊ ምባል ተሪፉ፡ ሃነጻ ወልደማርያም ገብረክርስቶስ


ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/12/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ቶኾምብያ ወ/ሮ ሓረጉ ታድዮስ ገብረማርያም፡ ኣደይ ጽገረዳ ሃብተስላሴ ስብሃቱ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/32 ይቕረብ።


ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/12/25 ኣብ ክብል ቃሉ ኣስሚዑ። ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ደበሳይ ወልዱ ብግደኡ፡ “ምሕረት ምግባር ኣሽንኳይ ንፈጻሚ ገበን፡ ንሰማዒኡ ከይተረፈ’ዩ ባህታን ፍስሃን ዝፈጥር።


ኣምላኽና’ውን ‘መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ፡ ብጹኣን እዮም’ እናበለ፡ ንዝበደሉና ምሕረት ክንገብርን ምስኦም ክንዕረቕን ስለዝእዝዘና፡ ፍቓድ ኣምላኽ ብምፍጻምኩም ሕቡናት ኢና። ሂብኩምና ዘለኹም ምሕረት ድማ፡ ብምድሪን ሰማይን ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ።


ወሲድኩምዎ ዘለኹም ስጕምቲ፡ ንሃገርናን ንህዝብናን ጽቡቕ ኣብነት ብምዃኑ ድማ፡ ኵሉ ዜጋ ክኽተሎ ዘለዎ ረዚን ኤርትራዊ ባህሊ’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ንነ/ ሄር መንግስ ተኸስተ መንግስተ ሰማይ፡ ንብዓልቲ ቤቱን ቤተሰቡን ምሉእ ጽንዓት፡ ንደቁ ድማ ኣምላኽ ዕድመን ጥዕናን ሂቡ ተካእቱ ይግበሮም” ኢሉ። ብስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ እኹል ናይ ምስጋና ቃል ምስ ቀረበ፡ ካብ ስድራቤት መዋቲ ቀሺ ሚኪኤል ገ/ክርስቶስ’ዩ ተዛሪቡ። ቀሺ ሚኪኤል፡ “መንግስ ወድና ክቕተል ሰመረኣብ ድማ ክቐትል ኣይወፈሩን፣ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ስለዘይክእል ሓደጋ ኣጋጢሙዎም። ንስኻትኩም ከኣ፡ ካብታ ወድና ብመኪና ዝሞተላ ኣትሒዝኩም፡ ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ካባና ከይተፈለኹም ብግቡእ ስለ


ዝደበስኩምና የቐንየልና። ዘርኣኹምና ሕያውነትን ገጽን ደቢሱና’ዩ። ካብዚ ዝገበርኩምዎ ዝዓቢ ደበስን ምጕያይን የለን። ገንዘብ ዝገብረልካ የብሉን፣ ሕልናዊ ሩፍታን ደበስን ከምጽኣልካ’ውን ኣይክእልን። ካብ ገንዘብ ግን ፍቕሪን ምሕረትን ይዓቢ። ምሉእ ጽንዓት’ውን ይሃበና” ክብል ተዛሪቡ። ኣኮ መዋቲ ኣቶ የማነ ገብረንጉስ ድማ፡ “ብሰንኪ’ቲ ዘጋጠመ ሃንደበታዊ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ኣዚና ኢና ሓዚንና። ይኹን’ምበር፡ እቲ ፍጻመ ምስ ኣጋጠመ፡ ተኣኪብናን መኺርናን፡ ነቲ ጉዳይ ብዕርቅን ምሕረትን ክንዛዝሞ ምብቃዕና፡ ኣዝዩ ዝድነቕ’ዩ። ዕርቅን ምሕረትን ድማ፡ ንሰብ መለዪኡን ግርማኡን ስለ ዝኾና፡ እዚ ተወሲዱ ዘሎ ተግባር፡ ንኹሉ ኣብነት’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ መንግስ ወድና ብገንዘብ ስለ ዘይትመን፡ ንዓና እቲ ዝዓበየ፡ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ ምሕረት መሪጽና ኣለና። ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር ከአ፡ መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን ብምዃኑ፡ ነዚ ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን በዚ ኣጋጣሚ አዘኻኽር” ኢሉ። ሓሙ መዋቲ ኣቶ ሰለሙን ባይሩ ብወገኑ፡ “መንግስ ወድና ብንእስነቱ ልግዐ ዕድመኡን፡ ንኣሽቱ ህጻናት ገዲፉ ብኸምዚ ኣገባብ ካብ መንጎና ምፍላዩ፡ ኣመና ኣሕዚኑና’ዩ። እንተ ኾነ፡ ኣምላኽ ዝሓሰቦ ኣይምለስን’ዩ። ሕጂ ከኣ፡ ሰመረኣብ ኮነ ኢሉ ንመንግስ ክቐትል ኣይመጸን፡ መንግስ’ውን ክቕተል ኣይከደን - ዘይትሰግር መዓልቲ’ያ ኣራኺባቶም። ኣብ መወዳእታ ግን፡ እቲ ጉዳይ፡ ሰብን እዝግን ብዝፈትዎ፡ ሕልና ብዘቕስን፡ ብዘኹርዕ እምነትን ባህልን ብዕርቂ ፈጺምናዮ ኣለና’ሞ፡ ንመንግስ መንግስተ ሰማይ፡ ንዓና ከኣ ጽንዓት ይሃበና” ክብል ተዛሪቡ። ኣቶ ተወልደ ስዩም፡ ኣቶ ተስፋጋብር ክፍለ፡ ኣቶ ሰለሙን ፍስሃጽዮን፡ ኣቶ ፍጹም ቀሺ ኣርኣያ ከምኡ’ውን ኣቶ ዳኒኤል ሃይለ ድማ፡ “ኩልና ከም እንፈልጦ፡ ሓደጋ ወዝቢ’ዩ፣ የግዳ ፍቓድ ኣምላኽ ክስገር ስለዘይክእል ክቡር ሓውናን ወድናን ብሓደጋ ተፈልዩና። ሕጂ ከኣ፡ እምነትናን ኣቦታትና ዘጽንሑልና ክቡር ባህልናን ምሕረት ስለዝኾነ፡ ፍቕሪን ምሕረትን


መንግስትናን ዝድግፎ፡ ብዓቢኡ’ውን ኣምላኽ ዝድግፎ ቅዱስ ተግባር ስለዝዀነ፡ ክንምሕር ሓይሊ ንዝሃበና ፈጣሪ ነመስግን፡” ክብሉ ነቲ ዝተገብረ ዕርቂ ዝድርዕ ሓሳባት ተዛሪቦም። ነፍ/ሄር መንግስ ተኸስተ፡ ኣቦ ሓሙሽተ ቈልዑ’ዩ ነይሩ። እታ ዝዓበየት ውላዱ ጓል 19 ዓመት ክትከውን ከላ፡ እታ ዝነኣሰት ድማ፡ ንሱ ኣብ መበል 20 መዓልታ ብሞት ዝተፈልያ፡ ሕጂ ጓል ሰማንያ መዓልታ ኮይና ተጠሚቓ ዘላ ጓሉ’ያ። ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ኮኾብ ሰለሙን ነቲ ዝተገብረ ምሕረት ኣመልኪታ ከምዚ ክትብል ገሊጻልትና - “መንግስ፡ ብሩኽ፡ ለዋህ፡ ፈታዊ ደቁን ሰብን እዩ ነይሩ። ሕጂ ከኣ፡ ስድራቤት ወዲኦምዎ’ዮም። ምሕረት መወዳድርቲ ስለዘይብላ፡ ኣብ’ቲ ንሶም ዝበልዎ ዝውስኾ ወይ ዘጉድሎ የብለይን። ልክዕ’ዩ፡ ብዓል ቤተይ ተፈልዩኒ’ዩ፣ ምስ ደቀይን ስድራቤተይን ቤተሰበይን መሪር ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተ ኾነ፡ ፍቕርን ስኒትን ስለ ንደሊ፡ ምስ ኩሎም ቤተሰብ ምሕረት ኣዚዝና ኣለና። ድሮ’ውን፡ ብዓልቲ ቤቱ ንሰመረኣብ ነጸርኣብ፡ ነዛ ህጻን ጓልና ብልግነት ሒዛታ ኣላ። ኣብ መጻኢ ከኣ፡ ብፍቕሪ ክንከይድ’የ ዝደሊ፡” ክትብል ገሊጻ። ወላዲቱ ንመንግስ ወ/ሮ ጽገ ገብረንጉስ ብግደአን፡ “መንግስ ወደይ፡ ኣባል 7ይ ዙርያ እዩ። ምስ ኩሎም ጀጋኑ ብጾቱ ብምዃን ከኣ፡ ልኡላውነት ሃገር ኣብ ምኽባር፡ ኩሉ ወራት ብተወፋይነት ዝተሳተፈ ጅግና’ዩ። እዚ፡ ሕያዋይ፡ ለዋህ፡ ቦቕባቕ፡ ፈቃር ውላደይ ከምዚ ኢሉ ብሞት ክፍለየና ከሎ፡ መሪር ሓዘን’ዩ ተሰሚዑና። እንተ ኾነ፡ ብወዝቢ ዝተፈጸመ ሓደጋ ስለ ዝኾነ፡ ነቲ ጉዳይ ብምሕረትን ዕርቅን ክንፍጽሞ ወሲንና ኣለና። ኣምላኽ ከኣ፡ መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም ስለ ዝበለና፡ ነዚ ፍጻመ ብምሕረት ክንፍጽሞ ምውሳንና፡ ሕብንቲ እየ። ንመንግስ ወደይ መንግስተ ሰማይ፡ ነቶም ብሂወት ዘለና ድማ ጽንዓት ይሃበና” ኢለን። ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ ድማ፡ ንዝተገብረሉ ምሕረት ከምዚ ክብል ገሊጹ -“ኣምላኽ ኣባኹም ኣብ’ዞም ጥዑማት ገዛ ስለዘውደቐኒ፡ ኣዝየ’የ ዘመስግኖ።


ምሕረት፡ የቐንየለይ፡ ሓጐሰይ መግለጺ የብሉን። ተጻዒኑኒ ዝነበረ ጭንቀትን ሓሳባትን ንእለቱ ካባይ ተቐንጢጡ ተኣልዩለይ ኣሎ፣ ኢድኩም ካብ ኣምላኽ ርኸብዎ” ኢሉ። ኣቶ ፍጹም ኣርኣያ ገ/ማርያም፡ ኣመሓዳሪ ም/ከባቢ ዳዕሮ ጳውሎስ ብወገኑ፡ “እዚ፡ ተወሲዱ ዘሎ ምሕረት፡ መርኣያ ክቡር ባህሊናን እምነትናን ኰይኑ፡ ምሕረትን ፍቕሪን ካብ ኵሉ ነገር ዝዓቢ ምዃኑ ዘነጽር’ዩ። በዚ ብስድራቤት ነፍ/ሄር ኣቶ መንግስ ተኸስተ ነማርያም ተፈጺሙ ዘሎ ንኣምላኽን ንሰብን ዘሐጕስ ሰናይ ተግባር ከኣ፡ ኵርዓትን ሕልናዊ ቅሳነትን ይስመዓና። ሰብ ኰይኑ ዘይብድል ስለዘየለ፡ ንዝበደለካ ምሕረት ምግባር ከአ፡ መርኣያ ልቦናን ፍቕሪን ብምዃኑ፡ ነዚ ክቡር ባህልና ክንዕቅቦን ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋሩ ክንደፍኣሉን አዘኻኽር። ከምኡ’ውን ንሓውና ነፍ/ሄር መንግስት ተኸስተ መንግስተ ሰማይ፡ ንዓና ጽንዓት ይሃበና” ክብል ገሊጹ። እቲ ናይ ዕርቂ ስነ ስርዓት ብምዕሩግ ኣገባብ ምስ ተፈጸመ፡ ክልቲኦም ስድራቤታት፡ ንዝተዳለወ እኽለ ማይ ብሓባር ተቛዲሶም። ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ፡ ወለዱ፡ ካህናትን ቤተሰቡን ኣምሪሑ’ዩ ኣብ ቅድሚ ስድራቤት ነፍሲሄር ኣቶ መንግስ ተኸስተ ቀሪቡ። ነቲ ናይ ዕርቂ መደብ ብጸሎት ዝኸፈትዎ ብጹእ ኣቡነ ጎርጎርዮስ ድማ፡ ተቛጺሮም ምርኻቦም ንፈጣሪ ድሕሪ ምስጋን፡ ብስድራቤት መዋቲ ንዝተገብረ ኵሉ መዳያዊ ኣቀባብላን ኣኽብሮትን ኣመስጊኖም። ስድራቤት መዋቲ፡ ነታ ኣብ ምድሪ ኰነ ኣብ ሰማይ መለክዒ ዘይብላ ምሕረት ምራጾም ድማ፡ መርኣያ እምነቶምን ብሃገር ደረጃ ዝግለጽ ኣብነታዊ ቅዱስ ተግባሮምን ምዃኑ ሓቢሮም። ቀጺሎም በቲ ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ዕርቂ ዝተሰምዖም ሩፍታን ባህታን ቃሎም ዘስምዑ ካብ ስድራቤት ፈጻሚ ሓደጋ ኮ/ል ኣይንኣለም ዘርአ’ዩ። ኮ/ል ኣይንኣለም፡ “ሰብ ብገንዘብ ዘይኮነ ብሰላም፡ ብፍቕሪ፡ ብምሕረት እዩ ዝትመን።


ቅዱስ ተግባር ድማ፡ ንዘንትእለት መግለጺ ክብረትኩምን እምነትኩምን ኮይኑ ንወለዶታት ክዝንቶ’ዩ” ኢሉ። ካብ ወገን ፈጻሚ ሓደጋ ኣቶ ተስፋይ ወልደሚካኤል ብወገኑ፡ “ሓደጋ ወዝቢ’ኳ እንተዀነ፡ በቲ ዘይተሓስበ ፍጻመ ኣዚና ኢና ጕሂና፣ ግን ዘይምለስ ኰይኑና። ኣምላኽ ግን ኣባኹም ኣብ ሕያዎት፡ ፈቃራትን ምሕረት ዘቐድሙን ስድራቤት ስለዘውደቐና፡ ሩፍታ ተሰሚዑና። ኣፍኩም ክንመልእ ኣብ ዝተመላለስናሉ፡ ነቲ ከቢድ ሓዘን ተጻዊርኩም ብጽቡቕ መልሓስን ጽቡቕ ግብርን ኢኹም ተቐቢልኩምና። ናይ ብሓቂ ከኣ ኣመስጊንና። ነዚ፡ ሕውነት ክንተኽለሉን ፍቕሪ ክንትክኣሉን እምነ።


ባህልናን ስለዝዀነ፡ ወትሩ እናተዘከርኩም ክትነብሩ ክገብረኩም’ዩ” 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 9 “ዘርኣኹምና ሕያውነትን ጭውነትን፡ ደቢሱና እዩ” ስድራቤት መዋቲ ጌጋ መናብርቲ ደቂ-ሰብ’ዩ። ኣብ ዕለታዊ ሂወትና ክንጋገን ክንብድልን ድማ ንቡር’ዩ። ስለ ዝኾነ፡ ኣብ መንጎና ፍቕሪን ምሕረትን ክህልወና ንግደድ። ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዙሓት መዳርግቲ ዘይብሎም ክብርታት ኣለዉ። እዞም ክብርታት ናብ ወለዶ ንምስግጋሮም ከኣ ሓላፍነት ናይ ኵሉ ይኸውን። ሓደ ካብ’ዞም ንጽባቐ ሕብረተሰብና ኣጕሊሖም ዘርእዩ ክብርታት፡ ድንገት ኣብ ዘጋጥም ሞት ዝግበር ኣገባብ ምሕረትን ዕርቅን’ዩ። ቀጺልና እምበኣር፡ ነቶም ነዚ ረዚን ባህሊ’ዚ ዘተግብርዎ መርኣያ ክብረቶምን ርዝነቶምን ስለዝዀነ ቀጽልዎ ንምባሎም፡ ብሰናይ ድሌትን ምርድዳእን ስድራቤት መዋቲ ብምዕሩግ ኣገባብ ዕርቂን ምሕረትን ናይ ዝደቀሰ፡ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ ነስዕበልኩም። እቲ ናይ ሞት ሓደጋ፡ ኣብ ኣስመራ - ም/ን/ዞ/ቲራቮሎ ከባቢ ጎደና ዋርሳይ’ዩ ብዕለት 20 ነሓሰ 2025 ከባቢ ሰዓት 6፡ 0 ድ.ቐ ኣጋጢሙ። መራሒ መኪና ዝነበረ ኣቶ ሰመረኣብ ነጸርኣብ መብራህቱ፡ ብሽክለታ ይጐዓዝ ንዝነበረ ኣቶ መንግስ ተኸስተ ነማርያም ብመኪና ሃሪሙ ሞት ዘብጽሐ ሓደጋ ኣውሪዱሉ። ኣቶ መንግስ ተኸስተ ድማ፡ ንጽባሕቱ ዕለት 21 ነሓሰ 2025፡ ኣብ መካነ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ - ጸራት ብኽብ ዝበለ ስነስርዓት ሓመድ ኣዳም ለቢሱ። ፈጻሚ ሓደጋ’ውን ብሳላ ምሕረት ስድራቤት መዋቲ፡ ኣብ ሳልስቱ ካብ ቤት ማእሰርቲ ብዋሕስ ከምዝወጽእ ተገይሩ። ነዚ ዝተፈጸመ ሞት ዘስዓበ ሓደጋ መዕለቢ ንምግባር፡ ክልቲኦም ስድራቤታት ብመንገዲ ካብ ክልቲኦም ዝወጽአት ናይ ዕርቂ ኮሚቴ ዘድሊ ምርድዳእ ምስ ተገብረ፡ ብዕለት፡ ብ2 ሕዳር 2025፡ ኣብ መንጎ’ዞም ክልተ ስድራቤታት ወግዓዊ ናይ ዕርቂ ስነ-ስርዓት ተፈጺሙ ኣሎ። ነቲ ዕርቂ ዝምልከት ስምዕ ዕርቂ’ውን ተነቢቡ።


4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 10 ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ) ዕብየት፡ ውጽኢት ሓያል ጻዕሪ ገረብ ቱፋሕ ኣብ ጀርዲን ኣቶ ዓንደመስቀል ገረብ ቱፋሕ ኣብ ጀርዲን ኣቶ ዓንደመስቀል መግቢ እንስሳ ኣብ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል መግቢ እንስሳ ኣብ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ኣቶ ምሕረቱ ኣርኣያ ሓላፊ


ሕርሻ ን/ዞባ ዓረዛ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ተቐማጢ ዓረዛ’ዩ። ካብ 194 ጀሚሩ ተወሊዱ ኣብ ዝዓበየላ ዝርቤን ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ኣብ ልምዓት ጀርዲን ዝነጥፍ ዘሎ ሃብሮም ሓረስታይ እዩ። ንሱ፡ ናብ ልምዓት መስኖ ቅድሚ ምቁማቱ፡ ነጋዳይ’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ግዜ ግን፡ ነቲ ነዊሕ ዓመት ዝጸዓረሉን ዘጓሕ ዝበለሉን ስራሕ ንግዲ ረጥሪጡ ኣብ ጀርዲን ወፍሪ ክገብር ኣንቂዱ። ካብ ቈልዕነቱ ዝንባለ ናይ ሕርሻ ከም ዝነበሮ ዝሕብር ሓረስታይ ዓንደመስቀል፡ “ዕብየት፡ ውጽኢት ሓያል ጻዕሪ፡” ምዃኑን፡ ይነጥፈሉ ኣብ ዘሎ ልምዓት ጀርዲን ዝተርፎ ፍልጠትን ክእለትን ድማ ካብ ሞያውያን ልምዓት መስኖ ብዝረኽቦ ደገፍ ተሓጊዙ ሓሳብ ልቡ ከምዘስምር ኣሚኑ እዩ ተበጊሱ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ልዕሊ 4 ሄክታር ዝስፍሓቱ መሬት ልምዓት መስኖኡ፡ ኣሕምልቲ ካውሎ፡ ሽጉርቲ፡ ድንሽ…፡ ዘይቱን ዝኣመሰሉ ካብ ፍረታት፡ ንመግቢ እንስሳታት ዘገልግሉ በብዓይነቶም መግቢ እንስሳ ሳዕሪ፡ ካብ ኣእካል ድማ ጣፍ፡ ዕፉን ወዘተ ንዓይኒ ብዝማርኽ ለሚዑ ይርአ። ሓረስታይ ዓንደመስቀል ብዘይካ’ዚ፡ ከም ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ ኣፍረይቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ ከምኡ’ውን ተሓዚ ገንዘብ ማሕበር ተራድኦ ኣፍረይቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ዞባ ደቡብ እዩ። ንሎም ነቲ ንኣስታት 30 ዓመት ተዋፊሩ ዝነጥፈሉ ዘሎ ልምዓት መስኖ ኣመልኪቱ ዝሃበና ሓበሬታ ቀዳማይ ክፋል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናባኹም ምባልና ይዝከር። ካልኣይን መወዳእታን ክፋሉ ይስዕብ፦ • ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ • ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ ዘሪእካ ዝተጠቀምካሉ ቦታ፡ ኣብ ክረምቲ ዘሪእካ ዝተጠቀምካሉ ቦታ፡ ኣብ ክረምቲ ዕፉን ከምእትዘርኦ ገሊጽካ። ነዚ ንኽትገብር ዕፉን ከምእትዘርኦ ገሊጽካ። ነዚ ንኽትገብር ዝድርኸካ እንታይ’ዩ? ውጽኢቱኸ ከመይ ዝድርኸካ እንታይ’ዩ? ውጽኢቱኸ ከመይ ትገልጾ? ትገልጾ? ዕፉን ክዘርኦ ዝድርኸኒ ምስ ውሕጅ ክረምቲ ተኣሳሲሩ ዝግለጽ ባህርያዊ ኣቀማምጣ ናይቲ ቦታ እዩ። ኣብ ክረምቲ ዘጋጥም ብማእከል ግራተይ ዝሓልፍ ውሕጅ ኣብ ምህዳእ ኮነ ፍግረ መሬት ኣብ ምክልኻልን ዝመጽእ ልሙዕ ሓመድ ኣብ መሬት ሕርሻይ ተኸቲሩ ኣብ ምትራፍን ልዑል ግደ ኣለዎ። እዚ ክብል እንከለኹ ንመከላኸሊ ውሕጅ ጥራይ ይጥቀመሉ ማለት ግን ኣይኮነን። ብዓቢኡ እቲ ዝዘርኦ ዕፉን ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝወሃበኒ ምሩጽ ዘርኢ ኮይኑ፡ ካብ ሄክታር 25 ኵንታልን ልዕሊኡን ምህርቲ ዝረኽበሉ’ዩ። ቃንጫኡ ድማ፡ ንመዓላ መግቢ እንስሳ የውዕሎ። ዕፉን ምስ ተኣከበ፡ ገለ ክፋል ናይቲ ዕፉን ዝተዘርኦ ቦታ ዓተር ዝተረፈ ከኣ ካልእ ይዘርኦ። • እዚ ከባቢ ውዑይ’ዩ። ኣብዚ ቦታ ዓተር • እዚ ከባቢ ውዑይ’ዩ። ኣብዚ ቦታ ዓተር ምዝራእ ውጽኢቱ ከመይ’ዩ? ምዝራእ ውጽኢቱ ከመይ’ዩ? ከምቲ ዝበልካዮ እዚ ከባቢ ውዑይ ስለዝዀነ ቀልጢፉ’ዩ ሸባዕታ ዘጋጥሞ። ዓተር ክዘርኦ ዝድርኹኒ ክልተ ምኽንያት እዮም። ንምህርቲን ፍርያምነት ሓመድ ንምስሳን። ከምዚ ገይረ፡ ካብ ሄክታር ብገምጋም ካብ 8 ክሳብ 10 ኵንታል ምህርቲን ዘይተኣደነ ቡቕቡቕ መግቢ እንስሳይን ድማ እረክብ። ኣብ ጀርዲን ካብ ኣሕምልቲን ፍረታትን ኣብ ጀርዲን ካብ ኣሕምልቲን ፍረታትን ወጻኢ ኣእካልን ካልእን ክዝራእ ብመምርሒ ወጻኢ ኣእካልን ካልእን ክዝራእ ብመምርሒ ሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ድዩ? ሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ድዩ? ብመሰረት መምርሒ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ፍቑድ ኣይኮነን። ኩነታት ከምቲ ትደልዮ ምዃን ምስ ኣበየካን፡ እቲ እትደልዮ ምስ ዘይትረኽቦን ግን ናብዚ ዝጠቕሰልካ ዘለኹ መንገዲ ከተላግስን ክትገብርን ትድረኽ። በዚ መሰረት፡ ድሕሪ ኣሕምልቲ፡ ጣፍ ንዘርኣሉ እዋን ኣሎ። ጣፍ ብዘይ ምኽንያት ኣይኮንኩን ኣብ ጀርዲነይ ዝዘርኦ። ንኽልተ ዕላማ ጠሚተ’የ ዝዘርኦ። ንመከላኸሊ ጸረባልዓትን፡ ትሕዝቶን ቅርጺን ፍርያምነት ሓመድ ንምህብታምን ንምቕያርን ክብል ሓሲበ’የ ዝዘርኦ። ጣፍ ምስ ሓፈስኩ ከኣ ድንሽ እዘርኦ። እዚ ብውልቂ ተመኲረ ዝጥቀመሉን የዐውተኒ ኢለ ዝኣመንኩሉን ኣገባብ ዑደት ዘርኢ’ዩ። • ኣብ ጀርዲንካ ጣፍ ምዝራእ ባልዓት • ኣብ ጀርዲንካ ጣፍ ምዝራእ ባልዓት ከምዝከላኸል፡


ከምዘሀብተም ግብራዊ ምርምር ኣካይድካ ከምእተዓወትካ ገሊጽካ። ከምኡ ገይርካ ከምእተዓወትካ ገሊጽካ። ከምኡ ገይርካ እትረኽቦ ምህርቲ ጣፍ ካብ ሄክታር ክንደይ እትረኽቦ ምህርቲ ጣፍ ካብ ሄክታር ክንደይ ይበጽሕ? ይበጽሕ? ጽቡቕ’ዩ ዝበቊል። ኣብ ደረጃ ፍረ ምስ በጽሐ ስለ ዝፈኵስ ግን፡ ከምቲ ትጽበዮ ኣይኹን’ምበር፡ ካብ ሄክታር ብገምጋም 6 ክሳብ 7 ኵንታል ይረኽበሉ’የ። እኽሊ ዘይኮነ ግን፡ እቲ ካብኡ ዝረኽቦ ንቐለብ ጥሪተይ ዝኾነኒ ሓሰር’የ ኣብሊጸ ዝርእዮ። • ኣብ ጀርዲንካ እትጥቀመሎም ዓይነት • ኣብ ጀርዲንካ እትጥቀመሎም ዓይነት ድዅዒ፡ ጸረ-ጻህያይን ጸረ-ባልዓትን? ድዅዒ፡ ጸረ-ጻህያይን ጸረ-ባልዓትን? ጸረ-ባልዕ ይዅን ጸረ-ጻህያይ ክንጥቀም ብሚኒስትሪ ሕርሻ ፍቑድ ኣይኮነን። ኣብ ከም ብዓል ካውሎ ዝኣመሰሉ ኣሕምልቲ ገና፡ ኣብ እግሪ ተኽሉ ከሎ ባልዓት ከጋጥሙና እንከለዉ፡ ብኣፍልጦ፡ ምኽርን ደገፍን ሞያውያን ሕርሻ መድሃኒት ዝጥቀመሎም


ዘለዎ ግደ፡ ኣቃሊልካ ዝርአ ስለ ዘይኮነ፡ ብኣገባብ’የ ዝጥቀመሉ። ጻህያይ ክብርትዓና ከሎ፡ ከም ተጻባኢ ዘይኮነ፡ ከም ጸጋ ንመሳገሊ ግዜ ቀለብ ንጥሪት ይጥቀመሉ። • ኣብ ምርባሕ ንህቢ’ውን ወፍሪ ንምክያድ • ኣብ ምርባሕ ንህቢ’ውን ወፍሪ ንምክያድ ተበጊስካ ኣለኻ። መዓስ ኢኻ ጀሚርካዮ፣ ተበጊስካ ኣለኻ። መዓስ ኢኻ ጀሚርካዮ፣ ናይ መጻኢ ውጥን ኣብዚ ዓውዲ ከመይ’ዩ ናይ መጻኢ ውጥን ኣብዚ ዓውዲ ከመይ’ዩ ክመስል? ክመስል? ሕርሻ ንህቢ ብዙሕ ዘየህልኽን ውጽኢታውን ወፍሪ’ዩ። ኣብዚ ቀረባ እዋን ብ5 ቆፎ ጀሚረዮ ኣለኹ። ዘለዉኒ ኣናህብ ንፉዓት’ዮም ዘተባብዕ ውጽኢት ከኣ ረኺበሎም ኣለኹ። ንህቢ መዓር ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብን ናብን ኣብ መስርሕ ወሲብ ምስግጋር ጽገ ኣትክልቲ ግደኡ ዕዙዝ’ዩ። ነዚ ኣብ ግምት ኣእትየ እየ፡ ማዕረ-ማዕረ ልምዓት መስኖይ ክነጥፈሉ ዘበገስክዎ። • ኣብ ምርባሕ ደርሁ ክትነጥፍ መደብ • ኣብ ምርባሕ ደርሁ ክትነጥፍ መደብ ከምዘለካ’ውን ሰሚዐ ኣለኹ። እዚ ከተበግሶ ከምዘለካ’ውን ሰሚዐ ኣለኹ። እዚ ከተበግሶ መዲብካዮ ዘለኻ ወፍሪ ኣብ ከመይ ደረጃ መዲብካዮ ዘለኻ ወፍሪ ኣብ ከመይ ደረጃ ኣብጺሕካዮ ኣለኻ? ኣብጺሕካዮ ኣለኻ? ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ኣብ ኣሕምልቲን ፍረታትን ጥራይ ከይተደረትና፡ እንተላይ ኣብ ናይ ጸባ ከብቲ፡ ደርሁ፡ ንህቢን ካልእን ወፍሪ ክንገብር’ዩ ዘተባብዕ። ካብዚ ተበጊሰ፡ ንዝወሃበኒ ምኽሪ ኣብ ባይታ ከተግብር ብምሕላን ኣብ መፍረ ደርሆ ወፍሪ ክገብር ኣንቂደን ቦታ ፈልየ ተበጊሰን ኣለኹ። ንዕአን ዝበቅዕ ስፍራን ካልእን ብምልኣት ኣብ ዘዋደድኩሉ ግዜ ድማ፡ ደርሁ ክወሃባኒ ሕቶ ናብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ከቕርብ ናብኡ ዘብጽሓኒ መንገዲ ኣብ ምጽራግ ይርከብ። • ኣብዚ ናይ ነዊሕ ዓመት • ኣብዚ ናይ ነዊሕ ዓመት ጉዕዞ ናይ ሕርሻ ቃልስኻ


መድሃኒት እንስሳታት፡ ፍሩስካ መግቢ እንስሳ ወዘተ ኣብዚ ጸገም ኣሎና። ብቐረባ ክፍታሕ ድማ ንዝምልከቶ ጻውዒተይ አቕርብ። • ንኽንደይ ዝኣኽሉ ዜጋታት ሽቕለት • ንኽንደይ ዝኣኽሉ ዜጋታት ሽቕለት ስራሕ ፈጢርካ ኣለኻ? ስራሕ ፈጢርካ ኣለኻ? “ነዃዕ ዝዓቕማ ትቚነን፡” ከም ዝበሃል፡ ኣብ ግዜ ምትካል ፈልሲ፡ ጻህያይን ምሕፋስ ምህርቲን ኵነታት ስራሕና ዝጠልቦ ብዙሕ ዓያዪ ጉልበት ነበርቲ ዓዲታት ናይ’ዚ ከባቢ ብምስታፍ ኢና ንዓምሞ። ኣብ ምእላይ ጀርዲን ከብቲን ዝነጥፉ ብቐዋምነት ዝሰርሑ 4 ደቂ-ተባዕትዮ ሰራሕተኛታት ኣለዉኒ። • ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ • ብዘይካ’ዚ፡ ኣቦ መንበር ማሕበር ተራድኦ ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ’ውን ኣሕምልቲን ፍረታትን ንኡስ ዞባ ዓረዛ’ውን ኢኻ። ነዚ ኣመልኪትካ ሓጺር መብርሂ ኢኻ። ነዚ ኣመልኪትካ ሓጺር መብርሂ ክትህበና? ክትህበና? ኣብ ንኡስ ዞባና፡ 175 ምዝጉባት ኣልማዕቲ ጀርዲን ሓረስቶትን 238.75 ሄክታር ዝለምዐ ቦታን ኣሎ። እዚኦም ኣልማዕቲ ገሊኦም ኣብ መለሳ መሬትን ኮንቸሴነን ተባሂሎም ደረጃታት ዘለዎም’ዮም። እቲ ኣብዚ ንኡስ ዞባ ዝፈሪ ኣሕምልቲን ፍረታትን ድማ፡ ጠለብ ዕዳጋታት ናይ’ዚ ንኡስ ዞባ ኣውሒሱ ንኻልእ ዕዳጋታት ከባቢና ኣብ ምርግጋእ ልዑል ግደ ኣለዎ። ክብ ኢለ ዝጠቐስክዎም ናይ ምሩጽ ዘርኢ፡ መድሃኒት እንስሳታት ወዘተ፡ ሕቶ ነፍሲ-ወከፍ ኣልማዕቲ ጀርዲን ኮይኑ ይቕጽል’ኳ እንተሎ፡ እዚ ኣብ ዝፍተሓሉ ፍርያት ኣልማዕቲ ጀርዲን ንኡስ ዞባና እንታይ ክመስል ከም ዝኽእል ይረኣየካ። ጠለብን ቀረብን ልምዓት መስኖ ብዙሕ ከባቢታት ከረጋግእ ዝኽእል ምህርቲ ክሕፈስ ከም ዝኽእል’የ ዝኣምን። ነዚ ንምብጽሑ ድማ፡ ነዞም ዝተጠቕሱ ኣልማዕቲ ቈላሕታን ደገፍን ዝምልከቶ ኣካል የድልዮም ኣሎ። • ኣብ መወዳእታ ተሕልፎ መልእኽቲ? • ኣብ መወዳእታ ተሕልፎ መልእኽቲ? ሓረስታይ ሃብቲ ሃገር እዩ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት፡ ብውልቁ ሰሪሑ ዝረኽቦ ምህርቲ ኣብ ጥቕሚ ሓፋሽ ስለዝውዕል። መንግስቲ ነዚ ተረዲኡ፡ ሓረስታይ ኣብ ክንዲ ብውልቁ ብመልክዕ ማሕበራት ተወዲቡ ቤት ጽሕፈት ሃልይዎ መበገሲ ዝኾኖ ሰኒቑ ክብገስ ሓደ ካብ ዕላማታቱ’ዩ። ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ብማሕበር ዝተወደቡ ሓረስቶት ኣልማዕቲ ጠለብን ቀረብን ዕዳጋ ኣብ ምርዋይ ዓቲቦም ክጽዕቱ፡ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ፡ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ዝድይብ ሞራላዊ ምትብባዕ ስለ ዘድልዮም፡ ከምቲ ደጋጊመ’ውን ዝጠቐስክዎ ኣብዚ መዳይ ቈላሕታን ደገፍን ዝምልከቶ ክዓዝ እምሕጸን። ኣብቲ ኣጋጣሚ ንሓላፊ ሕርሻ ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ኣቶ ምሕረቱ ኣርኣያ፡ ብዛዕባ ኣልማዒ ሓረስታይ ዓንደመስቀል ዘለዎ ትዕዝብትን ርእይቶን ቃል ምስክርነቱ ከካፍለና ተወኪስናዮ ነይርና። ዝሃበና መልሲ ድማ ይስዕብ። “ዓንደመስቀል፡ ካብ 194 ጀሚሩ ኣብ ልምዓት መስኖ ዝነጥፍ ዘሎን ቀረብን ቀለብን ኣሕምልቲ፡ ጸባን ፍረታትን ምሕዳራት ከባቢታት ዓደበዛ፡ ዓዲ ጒልቲ፡ ሓጺና፡ ዓረዛ፡ ማይድማን መንደፈራን ከማልእን ከረጋግእን ዝጽዕት ዘሎን ንፉዕ ሓረስታይ’ዩ። ብሕጽር ዝበለ፡ ሕርሻኡ ምሕዱር፡ ጽፉፍ፡ ዝተወሃደ፡ ወቕቱ ዝሓለወ ኣገባብ ዝኽተል፡ እቲ ካብ ሕርሻ ክርከብ ዝግብኦ መኣዛዊ መግቢ ኵሉ ኣብ ግራቱ ክትረኽቦ ዘይትጽገም ውሕሉል ሓረስታይ’ዩ። በዚ ድማ ንሱ መምህር፡ ሕርሻኡ ድማ ቤት ትምህርቲ ሓረስቶት ብምባል እገልጾ። “ቀንዲ ብልጫ ሓረስታይ ዓንደመስቀል፡ ፍርያቱ ንኸባቢኡ ቀዳምነት ሂቡ ዝሰርሕ ምዃኑ’ዩ። ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ናብ ጀርዲኑ ዘወር ምስ እትብል፡ ኣብ ማእከል ጀርዲኑ ጠለብን ቀረብን ፍርያቱ ከማልእ ዓማዊሉ ክሳሲ ላዕሊን ታሕቲን ክብል’ዩ ዝጸንሓካ። “ፍርያት ሓረስታይ ዓንደመስቀል ኩሉ ኦርጋኒክ እዩ። ዓቕሚ ባጀት ይሓጽር’ምበር፡ ንሓደ ሓረስታይ ካብ ኣብ ክፍሊ፡ ኣብ ቦታ ሕርሻ ከም ብዓል ሓረስታይ ዓንደመስቀል ግብራዊ ትምህርቲ ክትምህሮ ክሳብ ክንድምንታይ ኣኽሳቢ ምዃኑ ይረኣየካ። ሕርሻ ዓንደመስቀል ዝተደኮነሉ ቦታ ከውሊ ግን ከኣ፡ ምዕሩግ ጽባቐ ዘለዎ ከባቢ ኮይኑ፡ ሞሶብ ናይ’ቲ ከባቢ’ዩ ኢልካ ክግለጽ ይከኣል። “እዚ ይዅን’ምበር፡ እዚ ሓረስታይ’ዚ፡ ኣብ ክረምቲ ልምዓት ካብ ዝጅምር ክሳብ ሕጂ ዘይተፈትሐ ሓደ ዓቢ ግድሉ፡ ብማእከል ግራቱ ሓፊሱን ለሚሙን ዝሓልፍ ውሕጅ’ዩ። ዘለዎ ዓቕሚን ክእለትን ኣወሃሂዱ ነገራት ናብ ንቡር ንምላስ ዝሕለል’ኳ እንተ ዘይኮነ፡ ዓመታዊ ኣብ ልዕሊ ጀርዲኑን ዒላኡን ንዝወረደ ጕድኣት ንምሕዋይ፡ ብዙሕ ባጀት ክስልዕ ኢና ንዕዘብ። እዚ ሓደ ካብ ዓበይቲ ብድሆታቱ ኮይኑ ዝቕጽል ዘሎ’ዩ።” ብምባል፡ ኣቶ ምሕረቱ ንገዲም ኣልማዒ ጀርዲን ሓረስታይ ዓንደመስቀል ትካቦ ገሊጽዎ። ሓረስቶት ኣልማዕቲ ኣሕምልቲን ፍረታትን ክንደይ ወጻኢ ገይሮም? ክንደይ ይሸጡ? ካብ ማንም ዝኽወል ኣይኮነን። ዕገበቶም ዕግበት ሓፋሽ ምዃኑ ተረዲኦም፡ “ከሲርና ንሸይጥ ኣለና፡” ኢሎም ከማርሩ ኣይስምዑን፣ ኣብ ክንድኡ፡ ከም ብዓል ዓንደመስቀል ዝኣመሰሉ ሓኾተታት ሓረስቶት፡ ተገልጋሊ ዝደልዮ ፍርያት ቀሪብና ከመይ ነዕግቦን ነረጋግኦን ብዝብል ናይ ነዊሕ ትልሚ ሓንጺጾም ምህርቶም ንምኽዕባት ክነጥፉ ክትዕዘብ ከለኻ ዕግበት ይስመዓካ። በዚ ኣጋጣሚ ሕብረተሰብና እኹልን ውሑስን መኣዛዊ መግቢ ክምገብ፡ ከም ብዓል ዓንደመስቀል ክስኑልና ድማ እምነ!


ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ሻምፕዮን ኣትለቲክስ ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል፡ ጽባሕ ሓሙሽተ ታሕሳስ ኣብ ስታድዩም ኣሰመራ ክፍልም’ዩ። እዚ ሓደ ካብ ስሩዕ ውድራት ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል ዝዀነ ሻምፕዮን ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል፡ ብክልተኡ ጾታ ዝካየድ ኰይኑ፡ ካብ 10 ሜትሮ ክሳዕ 10 ሽሕ ናይ ትራክን ተግባራት ሜዳን ዘጠቓለ ውድር ተሰሪዑ ይርከብ። እዚ ውድር ኣብ መንጎ 16 ንኡሳን ዞባታት ማእከልን ሰለስተ ክለባት ዞባ ማእከልን ንሰለስተ መዓልታት ዝካየድ ኰይኑ፡ ኣትለታት ብዝዓትርዎ ብዝሒ መዳልያታት ጎብለል ዝዀነት ክለብ ወይ ንኡስ ዞባ ክትሽለም’ያ። ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ዝልኣኸልና ሓበሬታ፡ ንቀዳመይቲ 40 ሽሕ ናቕፋ፡ ንኻልኣይቲ 25 ሽሕ ናቕፋ፡ ንሳልሰይቲ ድማ፡ 12 ሽሕ ናቕፋ ሽልማት ኣዳልዩ ከም ዘሎ ሓቢሩ። እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ዝመጽእ ሰሙን’ውን ኣብ ጎደናታት ኣስመራ፡ ደቂ-ተባዕትዮ 25 ኪሎ ሜተር፡ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ 10 ኪሎ ሜተር ኣብ ጽርግያ ዘካይዱዎ ወድር ተሰሪዑሎም ከም ዘሎ ሓቢሩ። 4 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 1 ፊፋ፡ ስልጠና ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ኣካይዱ ፊፋ፡ ስልጠና ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ኣካይዱ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ኵዕሶ እግሪ ዓለም ፊፋ ምስ ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ብምውህሃድ ናይ ላዕለዎት ደያኑ ኵዕሶ እግሪ ስልጠና ካብ 26 ክሳዕ 30 ሕዳር 2025 ኣብ ኣስመራ ሂቡ። ኣብቲ ካብ መላእ ሃገር ዝተዋጽኡ ሓሙሽተ ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከብኦም 35 ደያኑን ኮሚሽነራትን ዝተሳተፍዎ መደብ ስልጠና፡


ኣትለቲክስ፡ ሻምፕዮን ክለባትን ንኡሳን ዞባታትን ማእከል ንኡሳን ዞባታትን ማእከል ካብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት ብ ገጻት ማሕበራዊ መራኸቢታት • ኣርሰናል፡ ኤኳዶራውያን መናቱ ክተፈርም • ኣርሰናል፡ ኤኳዶራውያን መናቱ ክተፈርም ሓደሽቲ ተጻወትቲ ናይ ምቝጻር ስትራተጂ ቀይራ ዘላ ኣርሰናል፡ ኣተኵሮኣ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ትስፉዋት ተጻወትቲ ኣቕኒዓ ትርከብ። በዚ ወጢናቶ ዘላ ኣገባብ ድማ፡ ደቂ 16 ዓመት ኤኳዶራውያን ተጻወትቲ ኤድዊን ሆልገርን ኣብ ኣርሰናል ፌርማኦም ንምንባር ኣብዛ ሰሙን ናብ ሎንደን ክጐዓዙ እዮም። እዞም ክልተ መናቱ ኣሕዋት፡ ካብ ነሓሰ 2027 ዓመት ዝጅምር ምስ ኣርሰናል ዘጽንሖም ናይ ሓሙሽተ ዓመት ውዕል ክፍርሙ እዮም። ብመሰረት ሕጊ ፊፋ፡ ኰተቴ ተጻወትቲ 18 ዓመት ከይመልኡ ኣህጒር ተሳጊሮም ክጻወቱ ስለ ዘይፈቅድ፡ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ክሳዕ


ግብራዊን ኣስተምህሮታት ተሰንዩ፡ ብኢንስትራክተራት ፊፋ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ሚስተር ካርሎስ ሄንሪኬዝን ማላዊ ሚስተር ማርክ ማዚንጎን’ዩ ተዋሂቡ። ኣብ መዛዘሚ’ቲ ናይ ስልጠና መደብ፡ ፕረሲደንት ሃገራዊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣቶ ጳውሎስ ወልደሃይማኖት፡ ነቲ


ስልጠና ዝመርሑ ኢንስትራክተራት ፊፋ ንዘለዎም ፍልጠትን ተመኵሮን ብግቡእ ንምትሕልላፍ ንዘርኣይዎ ትግሃትን ጻዕሪን ብምስጋን፡ ሰልጠንቲ ነቲ ዝቐሰምዎ ሞያ ብግብራዊ ስራሕ ብምዕባል ደረጃ ዕብየት ዳንነት ኵዕሶ እግሪ ሃገርና ክብ ንምባል ኣብ ዝካየድ ዕማም ተራኦም ክጻወቱን ተላብዩ። ፊፋ ኣቐዲሙ’ውን ንመንእሰያት ደያኑ ዝዓለመ ተመሳሊ ስልጠና ኣብ ኣስመራ ወዲቡ ምንባሩ ይዝከር።


ሃላንድ፡ እቲ ማሽን ሸቶታት ሃላንድ፡ እቲ ማሽን ሸቶታት ኤርሊንግ ሃላንድ፡ ኣብቲ ጋንትኡ ንፉልሃም 5ብ4 ዝሰዓረትሉ ናይ ሰሉስ ምሸት ግጥም ሸቶ ብምቚጻሩ፡ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ ቀልጢፉ 10 ሸቶታት ዝበጽሕ ኣጥቃዓይ ብምዃን፡ ናይ ኣላን ሽረር ክብረወሰን ኣመሓይሽዎ።


ሃላንድ፡ ኣብቲ ጋንትኡ ብኒውካስልን ባየር ለቨርኩሰን ዝተረትዓሉ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ድማ፡ ንሊድስ ዝሰዓረትሉ ግጥም፡ ዘይኣመሉ ኣብ ሰለስተኡ ተኸታሊ ግጥማት ካብ ሸቶ ርሒቑ’ዩ ናብ ግጥም ምስ ፉልሃም ኣምሪሑ። እንተ ዀነ ሰሉስ ምሸት፡ ኣብ መበል 17 ደቒቕ ካብ ጀረሚ ደኩ ዝመጽኣቶ ኵዕሶ ምስ ሰኪዐት ብምርኻቡ፡ ናይ ሸቶ ጽምኡ ብምርዋይ ክብረ-ወሰን ኣጽሒፉ። እዚ ኣብ 202 ካብ ቦርስያ ዶርቱሞንድ ናብ ሲቲ ዝተሰጋገረ ኣጥቃዓይ፡ እንግሊዛዊ ኣጥቃዓዊ ኣለን ሽረር፡ ኣብ 124 ግጥማት 10 ሸቶታት ብምዝጋቡ ንነዊሕ ዓመታት ሒዝዎ ዝጸንሐ ክብረ-ወሰን፡ ኣብ 1 ግጥማት ክበጽሖ ብምኽኣሉ እዩ ነዚ ክብሪ በቒዑ ዝርከብ። ማሸን ሸቶታት ዝዀነ ሃላንድ፡ በዚ ዝኸዶ ዘሎ ሸቶ ናይ ምቝጻር ዓቕሚ፡ ብዝሒ ሸቶታት ዘመዝገበ ዝብል ክብረ-ወሰን’ውን ኣብ ሓጺር ግዜ ክበጽሖ ትጽቢት ይግበረሉ። እዚ ሸቶ ምስ ኣቝጸረ ብናይ ‘ሮበት’ ምንቅስቓስ ጽንብል ዘካይድ ኣጥቃዓይ፡ ነዚ በጺሕዎ ዘሎ ክብሪ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ኣብ መሳርዕ 10 ሸቶታት ዘቝጸሩ ኣብ ሓጺር ግዜ ክትኣቱ፡ ዘዅርዕን ዘሐጒስን’ዩ። ከምቲ ደጋጊመ ዝበልኩዎ፡ ናይ ሲቲ ኣጥቃዓይ እንተ ዀይንካ ብዝሒ ሸቶታት ክተቝጽር ኣሎካ፡ ናተይ ስራሕ ድማ እዚ’ዩ፡ ሕማቕ’ውን ኣይኰንኩን፡” ኢሉ። ወዲ 25 ዓመት ሃላንድ፡ ሎሚ ዓመት ኣብ ኵሉ ግጥማት፡ ካብ ዘካየዶ 19 ጸወታት 20 ሸቶታት ኣቝጺሩ ይርከብ። ብኲራት ካሴዶ፡ ሕማም መርዘን ንቸልሲ ብኲራት ካሴዶ፡ ሕማም መርዘን ንቸልሲ ቸልሲ እታ መኽዘን ቀይሕ ካርድ ቸልሲ እታ መኽዘን ቀይሕ ካርድ ኣሰልጣኒ ቸልሲ ኤንዞ ማሬስካ፡ ኣገዳስነት ሞይሰስ ካሴዶ ኣዳዕዲዑ’ዩ ዝፈልጦ። ማሬስካ፡ ንቸልሲ መሪሑ ካብ ዘካየዶ 51 ግጥማት፡ ነዚ ኤኳዶርያዊ ኣከፋሊ ኣብ 50 ግጥማት ምስ ቀዳሞት ተሰለፍቲ ናብ ሜዳ ኣውሪድዎ ይርከብ። ሕጂ ግን፡ ኣብቲ ቸልሲ ምስ ኣርሰናል 1ብ1 ዝወጽኣትሉ ናይ ሰንበት ግጥም፡ ካሴዶ፡ ቀይሕ ካርድ ብምውሳዱ፡ ኣንጻር ሊድስ (ትማሊ)፡ ቦርንማውዝ ከምኡ’ውን ኤቨርተን እተካይዶ ሰለስተ ግጥማት ክበኵር’ዩ። ቸልሲ፡ ኣብዛ ዓመት ኣብ ኵሉ ግጥማት ዘካየደቶ 20 ግጥማት ሽዱሽተ ቀይሕ ካርድ ክትወስድ እንከላ፡ ካብዚ እቲ ኣርባዕተ ኣብ 13 ግጥማት ፕሪመር ሊግ ዝረኸበቶ’ዩ። ዝሓለፈ ሰንበት ካሴዶ፡ ቀይሕ ካርድ ብምውሳዱ ኸኣ ንቸልሲ፡ ‘መኽዘን ቀይሕ ካርድ’ ዝብል ስም ክውህባ ዝገደ’ዩ። ካሴዶ፡ ኣብዚ ዓመት ወሳኒ ተጻዋታይ ሰማያውያን ምዃኑ ኣመስኪሩ ብምህላዉ ድማ፡ ንቸልሲ ብዘይ እዚ ተጻዋታይ እተካይዶ ሰለስተ ግጥማት ሕማም መርዘን ክዀና ምዃኑ ተንተንቲ ስፖርት ይሰማምዕሉ። እዚ ብኣሰልጣኒ ቸልሲ፡ ምስ ናይ ማንቸስተር ሲቲ ተጻዋታይ ሮድሪ፡ ክልተ ዝበለጹ እናከፋፈሉ ዝከላኸሉ ተጻወትቲ ዝብል ስያመ ከውሃቦ ዝበቐዐ ካሴዶ፡ ዝሓለፈ ዓመት፡ ዝበለጸ ተጻዋታይ ክለብን ምርጫ ደገፍትን ናይ ቸልሲ ዝብል ሽልማት ክረክብ ዝኸኣለ’ዩ። ‘ኦፕታ’ ንኣገዳስነት ካሴዶ፡ ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ ፍርዲ ኸኣ፣ ካሴዶ፡ ኣብዚ ወቕቲ 28 ምንጣቕ (ታክል)፡ 18 ምዅላፍ ብምግባሩ ኣብ ሓሙሽተ ዝዓበየ ሊግ ኤውሮጳ ካብ ዝርከቦ ኣከፋፈልቲ እቲ ዝልዓለ’ዩ። እዚ 28 ምንጣቕ ከኣ፡ 23% ናይ ቸልሲ ዝሕዝ’ዩ። እዚ ውጽኢት ኦፕታ ምስናድ ተግባራት ተጻወትቲ ካብ ትጅምር ካልኣይ ደረጃ ዝሕዝ’ዩ። ካሴዶ፡ ብዝገበሮ ዝልዓለ ምንጣቕን ኣብ ቅልስ ምዕዋትን 59% ዝሕዝ ብምዃኑ፡ ኣብ ፕሪመር ሊግ ልዕሊ’ቶም ብሉጻት ኣከፋፈልቲ ዝብሃሉ ናይ ኣርሰናል ዴክላን ራይስን ናይ ሊቨርፑል ርያን ግራቨንበርች ዝሰርዖ’ዩ። ቸልሲ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ወሓለ ማእከል ሜዳ ንሰለስተ ግጥማት ትኸስር ብምህላዋ፡ ኣብቲ መሪሕነት ፕሪመር ሊግ ንምጭባጥ እትገብሮ ዘላ ጻዕሪ ዕንቅፋት ክፈጥረላ’ዩ። ኤንዞ ማሬስካ ድማ፡ ከም መተካእታ ካሴዶ ብቀዳማይ ደረጃ ንኣንድርይ ሳንቶስ ክጥቀመሉ ክውስን እንከሎ፡ ንኢንዞ ፈርናንደዝ፡ ማሎ ጉስቶ፡ ጆስ ኣቼፖንግ ከኣ ከም ኣማራጺ ክርእዮም ተገዲዱ ኣሎ።


ደል-ቫል፡ ትስፉዋት ተጻወትቲ ብምፍራይ ዝተመስገነ ኰይኑ፡ ፔሮ ሂንካፔ፡ ሞይሰስ ካሴዶ፡ ኬድሪ ፓኢዝ ካብዚ ኣካዳሚ ዝበቘሉ’ዮም።


እዞም ኣርሰናል ኣፈሪማቶም ዘላ ማናቱ፡ ኤድዊን፡ ኣብ የማናይ ክንፊ ዝጻወት ክኸውን እንከሎ፡ ሆልገርን ድማ፡ እናጥቀዐ ዘከፋፍል እዩ። • ክለባት ስዑድያ ንሳላሕ የቋምታ ክለባት ስዑድያ ንሳላሕ የቋምታ ክለባት ስዑድያ ንኣጥቃዓይ ሊቨርፑል መሓመድ ሳላሕ ንምፍራም፡ ንሊቨርፑል ክፍትናኣ ከም ዝወሰና ተገሊጹ። እዚ ግብጻዊ ኣጥቃዓይ፡ ኣብቲ ጋንታኡ ኣብ ልዕሊ ዌስት ሃም 2ብ0 ዝተዓወተትሉ ግጥም ናብ ሜዳ ብዘይምውራዱ፡ ምስዛ ክለብ ዘሎዎ መጻኢ ኣብ ሕቶ ምልክት ከም ዝኣቱ ገይርዎ ይርከብ። ነዚ ተጻወታይ ኣብ ራዳራ የእትያቶ ዝጸንሐት ኣል ሂላል፡ ዝመጽእ ክራማት ነዚ ተጻዋታይ ንምፍራም ክትብገስ እንከላ፡ ኣል ቃዲሳ እውን ንምስግጋሩ ተበግሶ ተርእይ ኣላ። ሳላሕ፡ ዝሓለፈ ዓመት ካብዘን ናይ ማእከላይ ምብራቕ ክለባት ናይ 50 ሚልዮን ፓውንድ ጠለብ ቀሪቡሉ ነይሩ’ዩ። ሳላሕ ግን ፍቓደኛ ኣይነበረን። ምስ ሊቨርፑል ናይ ሓደ ዓመት ውዕል ዝተረፎ ሳላሕ፡ ምስ ክለቡ ዘለዎ ዘይምስምዕ እንተ ቐጺሉ፡ ኣብ ክራማት ናብ ስዑድያ ምስጋሩ ዳርጋ ዘይተርፍ ይመስል። • ነይማር ምስ መሲ ክሓብር • ነይማር ምስ መሲ ክሓብር ኢንተር ሚያም፡ ኣብ ሓጋይ ዝካየድ መስኮት ምስግጋር ምስ ተኸፍተ፡ ንብራዚላዊ ኣጥቅዓይ ነይማር ናይ ምፍራም ተኽእሎ ከም ዘሎዋ ተገሊጹ። ብሰንኪ መጒዳእቲ ኣብ ኣል-ሂላል ሕማቕ እዋን ዘሕለፈ ነይማር፡ ምስታ ክለብ ሓባራዊ ስምዕ ምስራዝ ውዕል ብምግባር ተሰናቢቱ። ንሓጺር እዋን ብምባል ናብ ናይ ሃገሩ ክለብ ሳንቶስ እኳ እንተ ተጸንበረ፡ ተመሳሊ መጒዳእቲ ግን ኣይተጋደፎን ጸኒሑ። ኣብዚ ክለቡ፡ ‘ሰረ ኣ’ ብራዚል ህላወኣ ንምውሓስ፡ ነይማር ድማ ካብ መጒዳእቲ ንምሕዋይ ዝገብሩዎ ዘለዉ ቃልሲ ከኣ፡ ኢንተር ሚያሚ ኣብ ልዕሊ እዚ ተጻዋታይ ዘሎዋ ተገዳስነት ገሊጻ ትርከብ። ኢንተር ሚያም፡ ንነይማር ኣብ ሕቝፎኣ እንተ ኣእትያቶ ኸኣ፡ ደጊሙ ምስቲ ኣብ ባርሴሎና ወዲ ጋንትኡ ዝነበረ መሲ ሓቢሩ ናይ ምጽዋት ዕድል ክረክብ’ዩ። • 17 ቀይሕ ካርድ ዝተርኣየሉ ግጥም • 17 ቀይሕ ካርድ ዝተርኣየሉ ግጥም ዝሓለፈ ሰሙን ዓለም ‘ዕግርግር ኣብ ኵዕሶ እግሪ’ ክትብል ዝሰመየቶ ክስተት ኣብ ቦሊቭያ ኣጓኒፉ። ብሎሚንግን ርያል ኦሩሮን ዝተበሃላ ክለባት ቦሊቭያ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ጸወታ ፍርቂ ፍጻመ ናይ ኮፓ ቦሊቭያ የካይዳ ነበራ። እታ ኣብ ጸወታ ቀዳማይ እግሪ 2ብ1 ዝተዓወተት ርያል ኦሩሮ፡ ንናይ ካልኣይ እግሪ ጸወታ 2ብ2 ስለ ዝዛመቶ ናብ ዝቕጽል ጸወታ ምሕላፋ ክተረጋግጽ ክኢላ። እንተዀነ ዓወታ ኣብ ሜዳ ክትጽንብል ኣይተዓደለትን። ተጻወትቲ ክልተአን ጋንታት ብምጕርፋጦም እሞ፡ ክንዮ ናይ ቃላት ቈይቊ ናብ ኢድ ምውርዋር ብምእታዎም፡ ሜዳ ኵዕሶ እግሪ ናብ ማእከል ዕግርግር ቀይሮሞ። ነቲ ጸወታ ዝመርሕ ዝነበረ ዳኛ ኸኣ፡ ንኣርባዕተ ተጻወትቲ ኦሩሮን ንሸውዓተ ተጻወትቲ ብሎሚንግን ቀይሕ ካርድ ከርኢ እንከሎ፡ ንኣሰልጣኒ ርያል ኦሩሮ ሓዊስካ ንሽዱሽተ ሰራሕተኛታት ድማ ቀይሕ ካርድ ሂቡ።


ነዚ ዕግርግር፡ ፖሊስ ዘንብዕ ጋዝ ብምጥቃም ክህድእዎ እንከለዉ፡ ኣብዚ ባእሲ መንቃዕቲ ዓጽሚ ምዕጒርቲ ዘጋጠሞም ተጻወትቲ ሓዊስካ ብርክት ዝበሉ ሰባት ኣብ ሆስፒታል ተዓቚቦም ይርከቡ።


ዜና ዓለም ዜና ዓለም ሸዊት ተኽለ ሸዊት ተኽለ መስርሕ ድልያ ዝጠፍአት ነፋሪት ማለዥያ ዳግማይ ይጅምር መስርሕ ድልያ ናይ’ታ ቅድሚ 1 ዓመታት ዝጠፍአት ‘ቦይንግ 7’ ዝዓይነታ ነፋሪት ማሌዥያ፡ ኣብ መወዳእታ ናይ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ዳግማይ ክጅምር ምዃኑ፡ ሚኒስትሪ መጐዓዝያ ናይ’ታ ሃገር ኣፍሊጡ። እቲ ሓደ ካብ ዓበይቲ መስተንክር ፍጻመታት በረራ ዓለምና ኮይኑ ተመዝጊቡ ዝርከብ ሓደጋ፡ እታ ነፋሪት ብ8 መጋቢት 2014 ካብ ርእሰ ከተማ ማሌዥያ - ኩዋላ ላምፑር ተበጊሳ ናብ ቻይና ኣብ እትኸደሉ ዝነበረት እዋን ካብ ራዳር ድሕሪ ምስዋራ እዩ ኣጋጢሙ። መስርሕ ምድላይ ናይ’ታ 239 ሰባት ኣሳፊራ ከላ ዝጠፍአት ብቑጽሪ በረራ ‘MH370’ ተመዝጊባ ዝነበረት ነፋሪት፡ ኣብ ዝሓለፈ መጋቢት ዳግማይ ተጀሚሩ እኳ እንተ ነበረ፡ ነዊሕ ከይቀጸለ ግን ብሰንኪ ሕማቕ ኩነታት ኣየር ተቛሪጹ ምጽንሑ ዝከር እዩ። ሚኒስትሪ መጐዓዝያ ማለዥያ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “እቲ ናይ ምድላይ ንጥፈታት፡ እታ ነፋሪት ወዲቓትሉ ክትከውን ከም እትኽእል ኣብ ዝተገምገሙ ከባቢታት ዘተኮረ ክኸውን’ዩ፡ ” ክብል ሓቢሩ። “እዚ ሓድሽ ናይ ምድላይ ጻዕሪ መንግስቲ ማለዥያ፡ ነቶም በቲ ሓደጋ ዝተሃስዩ ስድራ ቤታት መልሲ ንምሃብ ዘለዎ ተወፋይነት ዘጉልሕ’ዩ፡” ክብል ድማ ኣገልግሎት ዜና ናይ’ታ ሃገር ኣመልኪቱ። ክልተ ሲሶ ካብ’ቶም ኣብታ ነፋሪት ዝነበሩ ተጐዓዝቲ ቻይናውያን ክኾኑ እንከለዉ፡ እቶም ካልኦት ዝተረፉ ድማ ካብ ማለዥያ፡ ኢንዶነዥያ፡ ኣውስትራልያን ካልኦት ሃገራትን ዝመጽኡ እዮም ነይሮም። ቅድሚ ሕጂ፡ ነታ ነፋሪት ንምድላይ ካብ 26 ሃገራት ዝመጽኣ 60 መራኽብን 50 ነፈርትን ዝተሳተፍኦ ንጥፈታት ኣብ 2017 ብዘይ ፍረ ከም እተዛዘመ ዝከር ኮይኑ፡ ኣብ 2018 ድማ ብተመሳሊ ‘ኦሽያን ኢንፊኒቲ’ ብዝተባህለ ኩባንያ ዝተገብረ ጻዕሪ ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ ብዘይ ፍረ ምዝዛሙ ይፍለጥ። ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ዝተኻየደ ዝርብ ዕዉት ከም ዘይነበረ ተገሊጹ ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ላዕለዋይ ልኡኽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን ንሓሙሽተ ሰዓታት ዝተኻየደ ዝርብ ሰላም ዩክሬን፡ ዕዉት ነይሩ ክበሃል ብዘይከኣል መንገዲ ከም እተዛዘመ ተሓቢሩ። ይዅን’ምበር፡ ፕረዚደንት ፑቲን ብኣመሪካ ንዝቐረበ ኣብ ዩክሬን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ከብቅዕ ንዝጠልብ ገለ እማመታት ከም ዝተቐበሎ፡ ቤት ጽሕፈት ክረምሊን ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ።


ዘይተሰማምዓሎም እማመታት ከም ዝነጸገን፡ ሩስያ ኣብ ስምዕ ንምብጻሕ ዝወሰደ ግዜ ይውሰድ ምስ ኣመሪካውያን ልኡኻት ክትራኸብ ድልውቲ ምዃና ድማ ከም ዝሓበረን ኣረዲኡ። ሰበ ስልጣን ሩስያ፡ እቲ ዝርብ ሃናጺ እኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ ገለ ንመሬታዊ ግዝኣታት ክልተአን ሃገራት ዝምልከት ወሰንቲ ነጥብታት ግና ኣብ ስምዕ ከም ዘይተበጽሐ ሓቢሮም። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓላፊት ሕብረት ኤውሮጳ ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን፡ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ 2027 እታው ባህርያዊ ጋዝ ሩስያ ንምቁራጽ ኣብ ግዝያዊ ስምዕ ከም ዝበጽሐ ገሊጻ። ኣቐዲሙ ፑቲን፡ መራሕቲ ኤውሮጳ ኲናት ዩክሬን ደው ንምባል ንዘቕረቡዎ ጠለባት “ቅቡል ኣይኮነን፡” ብምባል ድሕሪ ምንጻግ፡ “ምስ ኤውሮጳ ክንዋጋእ ኣይኮንናን፣ ኤውሮጳ ምሳና ክትዋጋእ እንተደልያ ግን፡ ንሕና’ውን ድሉዋት ኢና፡” ክብል ኣጠንቂቑ ምንባሩ ኣይርሳዕን።


እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ብመስመር ራፋሕ ክወጹ ተፍቅድ እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ኣብ ዝመጽእ ቀረባ መዓልታት ዳግማይ ክኽፈት ምዃኑ ብዝገለጸቶ መስመር ‘ራፋሕ’ ኣቢሎም ካብ ወሽመጥ ቓዛ ክወጹ ከተፍቅድ ምዃና ገሊጻ። ዋላ’ኳ ዕጡቕ ጉጅለ ሓማስ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ገለ ክፋል ኣካላት ናይ’ቶም ጅሆ ተታሒዞም ዝነበሩ እስራኤላውያን እንተ ኣረከበ፡ መንግስቲ እስራኤል ግና በቲ ብመንጎኛነት መንግስቲ ኣመሪካ ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ክቕየድ ምዃኑ እዩ ዝሕብር ዘሎ።


ጸብጻባት፡ እስራኤል ንመስመር ራፋሕ ፕረዚደንት ደ/ኮርያ፡ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ክሓት ከም ዝደሊ ሓቢሩ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ሊ ጄ ሚዩንግ፡ ቅድሚኡ ብዝነበረ ፕረዚደንት ናይ’ታ ሃገር ተፈጢሩ ብዝበሎ ስግረ ዶባዊ ምልዕዓል፡ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ክሓት ይሓስብ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ሊ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያ ነበር ዩን ሱክ-ዮል፡ ወጥሪ ንምልዕዓልን ፖለቲካዊ ደገፉ ንምዕባይን፡ ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ዝሓዛ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ክበራ ኣዚዙ ብዝብል ምጉት እዩ ንሰሜን ኮርያ ይቕረታ ምሕታት ስርዓት ዘለዎ ኮይኑ ከም ዝተሰምዖ ዝገለጸ። እቲ ፕረዚደንት ነዚ ርእይቶ ዘቕረበ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንደቡብ ኮርያ ኣብ ዓሚቝ ቅልውላው ከም ዘእተዋ ዝተገልጸ ብፕረዚደንት ነበር ዩን ዝተመሓላለፈ ወተሃደራዊ ሕጊ ኣብ ዝከረትሉ እዋን እዩ። ሊ ፕረዚደንት ኮይኑ ምስ ተሸመ ምስ ሰሜን ኮርያ ዝርብ ከካይድ ሓቲቱ’ኳ እንተ ነበረ፡ ዘቕረቦ ዕድመ ግና ብመራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ዕሽ ከም እተባህለ እዩ ዝሕብር። ሊ ኣብ ስዮል ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ “ይቕረታ ክሓት ዝግበኣኒ ኮይኑ ይስምዓኒ፣ ዓው ኢለ ክዛረብ ግን ኣይደፍርን፡” ኢሉ። ንሱ ወሲኹ፡ “ከምኡ እንተ ገይረ፡ ‘ስነ ሓሳባዊ ውግኣት ከለዓዕል ወይ’ውን ደጋፊ ሰሜን ኮርያ እዩ ዝብል ክሲ ክገጥመኒ ይኽእል እዩ’ ዝብል ስክፍታ ኣለኒ” ክብል ገሊጹ። ሰሜን ኮርያ፡ መንግስቲ ዩን ኣብ ጥቅምቲ 2024 ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ብምልኣኽ ኣብ ሰማያት ከተማ ፒዮንግያንግ ሰለስተ ግዜ ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ከም ዝደርበየ ከሲሳ ምንባራ ይፍለጥ። ብዘይካ’ዚ፡ ማዕከናት ዜና ደቡብ ኮርያ ኣብ ዝዘርግሓኦ ሓበሬታ፡ ዩን ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ናይ ፕሮፖጋንዳ ወረቓቕቲ ዝጸዓና ባሎናት ዶብ ሰጊረን የንሳፍፋ ምንባረን ተኣሚነን። ሰበ ስልጣን ኣፍጋኒስታን ፓኪስታን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ይራኸቡ ክትከፍቶ ቃል ብምእታዋ ግን፡ ንገለ ክፋል ናይ’ቲ ውጥን ንቕድሚት ተሰጉሞ ከም ዘላ ዘመልክት ምዃኑ ኣረዲኦም። ቀዳማይ ምዕራፍ ናይ’ቲ ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ምስ ምላስ ናይቶም ዝተረፉ ክልተ ጅሆታት ክዛዘም እዩ ዝግባእ ነይሩ። ይዅን’ምበር፡ ሓይልታት ፍልስጤም ነቲ ተረፍ ኣካላት ኣብ’ታ ብኲናት ዝተሃስየት ቓዛ ዘሎ ፍርስራስ ኣባይቲ ይደልይዎ ከም ዘለዉ እዮም ዝሕብሩ። ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ንዝሓሸ ሕክምናዊ ክንክን ካብ ቓዛ ክወጹ ዘለዎም ልዕሊ 16,50 ዝሓመሙን ዝተወግኡን ፍልስጤማውያን ከም ዘለዉ እዩ ዝገልጽ። ሰበ ስልጣን ጣሊባን ናይ ኣፍጋኒስታን ፓኪስታን፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ሓድሽ ዝርብ ሰላም ብምክያድ፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዝተበጽሐ ስምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ንምዕቃብ ከም እተሰማምዑ፡ ምንጪታት ክልተአን ሃገራት ሓቢሮም።


ኣብ ዝተኻየደ ዝርብ ዋላ’ኳ ክልተአን ሃገራት ኣብ ስምዕ ሰላም ክበጽሓ እንተ ዘይከኣላ፡ ተዅሲ ደው ከብላ ግና ከም እተረዳድኣ ዝከር እዩ። እቲ ሓድሽ ዝርብ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከም ዝተኻየደ፡ ኣፍጋናውያን ፓኪስታናውያን ሰበ ስልጣን ንሮይተርስ ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት እዩ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ይዅን’ምበር፡ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢን ሚኒስትሪ ምክልኻልን ፓኪስታን፡ ኣፈኛ ጣሊባን መንግስቲ ስዑዲ ዓረብን፡ ነቲ ርክብ ኣመልኪቱ ካብ ሮይተርስ ንዝቐረበሎም ሕቶ መልሲ ኣይሃቡሉን ዘለዉ። እቲ ዝርብ፡ ድሕሪ ተበግሶ ስዑዲ ዓረብ ዝተኻየደ ምዃኑ ዝሓበረ ሓደ ካብ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ጣሊባን፡ ምሕዳር ጣሊባን እወታዊ ውጽኢት ንምርኣይ ንዝያዳ ርክባት ድሉው ምዃኑ ኣብሪሁ። ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣብ መንጎ ወተሃደራት ፓኪስታን ኣፍጋኒስታን ዘጋጠመ ግጭት፡ ጣሊባን ኣብ 2021 ዳግማይ ናብ ስልጣን ካብ ዝምለስ ንደሓር ኣብ ዶባት ክልተአን ሃገራት ካብ ዘጋጠሙ ግርጭታት እቲ ዝኸፍአ ከም ዝኾነ ጸብጻባት የመልክቱ። ክልተኦም ወገናት ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣብ ዶሓ - ቐጠር ተራኺቦም ግጭት ደው ከብሉ እኳ እንተ ተሰማምዑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር ኣብ ኢስታንቡል - ቱርኪ ዝተኻየደ ካልኣይ ዙርያ ዝርብ ግን ብዘይ ዝኾነ ናይ ነዊሕ ግዜ ስምዕ ከም እተበተነ’ዩ ዝፍለጥ።


ንምንዳይ ዝካየድ ወፍሪ ሰዓታት ስራሕ ሰዓታት ስራሕ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ናይ ሪፓብሊክ ግብጺ ዑደቱ ዛዚሙ ተመሊሱ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብዕድመ ፕረዚደንት ዓብዱልፋታሕ ኣልሲ ኣብ ሪፓብሊክ ግብጺ ዝገበሮ ናይ ሓሙሽተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዛዚሙ፡ ትማሊ 4 ሕዳር ሰዓት 2፡0 ድሕሪ-ቐትሪ ተመሊሱ።


ዝገበርዎ ርክብ፡ ኣብ ምዕባል ክልተኣዊ ዝምድናታትን ምትሕግጋዝን፡ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ኣገዳስነት ኣብ ዘለዎም ዞባዊ ምዕባለታት ዘትዮም።


ዝተገብረ ምርድዳኣትን ገስጋሱን ብምግንዛብ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝግበር ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ ንምድንፋዕ ተሰማሚዖም። ኣብ ዞባዊ ጉዳያትን ምዕባለታትን ብሓፈሻ፡ ኣብ ኩነታት ሱዳን፡ ሶማልን ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪን ድማ ብፍላይ ኣተኲሮም ኣብ ዝገበርዎ ዘተ ድማ፡ ዘሎ ዓቕሚታት ብምውህሃድ፡ ኣብ ክብረት ግዝኣታዊ ሓድነት፡ ከምኡ’ውን ርግኣትን ሰላምን ናይ’ተን ሃገራት ዘሎ ሓባራዊ ራኢ ንምስማር ብዕቱብ ክስራሕ ተረዳዲኦም።


ብዘይካ’ዚ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ1 ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ፡ 39 መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ዝርከብዎም ወከልቲ 79 ሃገራት ኣብ ዝተሳተፍዎ መኽፈቲ ስነ-ስርዓት ‘እቲ ዓቢ ቤተ-መዘክር ግብጺ’ ተሳቲፉ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንመደበር ቴለቪዥን ‘ካይሮ ኒውስ’ ኣብ ዝሃቦ ቃለመሕት፡ ኤርትራን ግብጽን በብእዋኑ እናማዕበለን እናዓመቘን ዝኸይድ


ከምዘለወን ብምጥቃስ፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ-ኣፍሪቃ ዝርአ ግዳማዊ ምትእትታው፡ ቀንዲ ጠንቂ ዘይርግኣት ስለዝዀነ፣ ሃገራት ናይ’ዚ ዞባ ሰላምን ጸጥታን ንኽወሓስ ብሓባር ክሰርሓን ጻዕሪታተን ከወሃህዳን ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ሓቢሩ ተጓዒዙ ነይሩ። ቤት-ትምህርቲ ኣቭየሽን ኤርትራ ዘሰልጠነቶም ኣባላት ተመሪቖም ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ፡ ንኣስታት ዓመት ኣብ ቤት-ትምህርቲ ኣቭየሽን ኤርትራ ብክልሰ-ሓሳብን ግብሪን ብሰለስተ ዓውድታት ዘሰልጠኖም 63 ኣባላቱ ኣመሪቑ። ሰልጠንቲ ኣብ ርእሲ’ቲ ብሓባር ዝቐሰምዎ ትምህርቲ ጸጥታዊ ንቕሓት፡ ድሕነታዊ ንቕሓትን ምሕደራ ስርዓት ጸጥታን፡ 15 ብሞያ ጽገና ሬድዮታትን ካልእ መሳርሒታትን፣ 2 ብምቁጽጻር በረራ ነፈርቲ፣ 26 ድማ ብሞያ ሜትዮሮሎጂ እዮም ሰልጢኖም። ርእሰ-መምህር ቤት-ትምህርቲ ኣቭየሽን ኤርትራ ኣቶ ስምኦን ኣርኣያ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ኢንዱስትሪ ኣቭየሽን ምዕባለ ሕጋትን ቴክኖሎጅን ቀጻሊ ስለዝኾነ፡ ስልጠና ኣዝዩ ኣገዳሲ ረቛሒ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ዓቕሚ ኣባላቱ ንምዕባልን ንምብራኽን፡ ብውሽጣዊ ዓቕሚ፡ ካብ ደገ ክኢላታት ብምጻእን ኣባላት ናብ ወጻኢ ብምልኣኽን ቀጻሊ ስልጠናታት ከምዘካይድ፣ ውጽኢቱ ኣብ ስራሕ ድማ ዝምስገን ከምዝዀነ ገሊጹ። ዋና ኣካያዲ ስራሕ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ኣቶ በረኸት ብርሃነ ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ቀሲሞ ዘለዉ ሞያዊ


ከምዝሓት ብምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ብቕዓት ምዝዛሞም ዮሃናኡ ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ ንሰልጠንቲ ብሓፈሻ ወረቐት ምስክር፣ ጸብለልታ ንዘርኣዩ ድማ ገንዘባዊ ሽልማት ተዓዲሉ። ኣብ ትሕቲ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ እትነጥፍ ቤት-ትምህርቲ ኣቭየሽን ኤርትራ፡ ዓለምለኻዊ መምዘኒታት ዘማልአት ብምዃና፡ ብውድብ ሲቪል ኣቭየሽን ዓለም ተፈላጥነት ከምዝረኸበት ዝፍለጥ’ዩ።


ፋጥና ኣድም ዜና ዓንሰባ - ብዛዕባ ምሕደራን ኣተሓሕዛ ሰነዳትን ስልጠና ተዋሂቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ኣብ ምሕደራን መሪሕነትን ከምኡ’ውን ኣተሓሕዛ ሕሳብን ሰነዳትን ዘተኰረ ስልጠና፡ ካብ 27 ክሳብ 29 ጥቅምቲ ን80 ሰራሕተኛታት ተዋሂቡ። እቲ ስልጠና፡ ምሕደራ ጸጋታት ዓቕሚሰብ፣ ኣተሓሕዛ ሰነዳት፣ መስርሕ ጨረታን ዕድግን፣ ኣተሓሕዛ ተንቀሳቓስን ቀዋምን ንብረት፣ ምቁጽጻርን ምክትታልን ዝተፈቕደ ባጀት፣ ምሕደራ ፋይናንስ፣ ዕቃበ ንብረት፣ ቸክን ኣጠቓቕምኡን፣ ከምኡ’ውን ናይ ስራሕ ስነ-ምግባርን ካልእን ዘጠቓለ ነይሩ። እቲ ብክኢላታት ዞባ ዓንሰባ ንኣመሓደርቲ ከባቢ፡ ኣካየድቲ ስራሕ፡ ኣባላት ምሕዳር ንኡስ ዞባን ምሕዳር ከተማን ዝተዋህበ ስልጠና፡ ዓቕሚን ብቕዓትን ኣባላት ብምብራኽ፡ ጽፈትን ስሉጥነትን ኣገልግሎት ንምርግጋጽ ዝዓለመ’ዩ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ምሕዳርን ፋይናንስን ዞባ ኮሎኔል ክብሮም ንርኣዮ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ንኣገዳስነት ናይ’ቲ ስልጠና ብምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ብፍላይ ጽፉፍን ስሉጥን ኣገልግሎት ከረጋግጹ ኣዘኻኺሩ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ኣቶ እድሪስ መሓመድ ሓምድ ብወገኑ፡ ሰልጠንቲ ኣብ’ቲ ግብሪ ጥሪትን መሬትን ከምኡ’ውን ኣታዊታት ልምዓት ማይ ብግቡእ ንምእካብ ዝካየድ ጻዕሪ ዝህልዎም ኣበርክቶ ቀሊል ከምዘይኰነ ኣገንዚቡ። ኣብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ዓንሰባ ተመሳሊ ስልጠና ክቕጽል ምዃኑ፡ እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።


እቲ ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝተዋህበ ስልጠና፡ ቴክኖሎጂ ኮምፕዩተር፡ ምዝርጋሕ መርበባት ኮምፕዩተር፡ ከምኡ’ውን ካልእ ሞያታት ዘጠቓለ ነይሩ።


ብምሕባር፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ሞያ ብተግባር ክሰርሑሉ ተላብዩ። ኣመሓዳሪ ዞባ ዓንሰባ ኣምባሳደር ዓብደላ ሙሳ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ሰልጠንቲ ጽፈትን ስሉጥነትን ስራሕ ብምርግጋጽ ዘዕግብ ኣገልግሎት ንምውሓስ ክነጥፉ ተላብዩ። ዓዲ-ዃላ - ንጽጉማት ወገናት ንምድጋፍ ተዘትዩ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ፡ ጽጉማት ወገናት ኣለሊኻ ኣድላዪ ደገፍ ንምግባር ንዝካየድ ዘሎ ንጥፈታት ዝግምግም ርክብ፡ ምስ ወከልቲ ተሃድሶ ዓዲን ኣመሓደርቲ ከባቢን ተኻዪዱ። ወኪል ቤት-ጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ረዘነ ፍስሃየ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ስድራ ስዉኣት፡ ስንኩላን፡


ኣረጋውያን ካልኦት ጽጉማት ወገናትን በብከባቢኦም ብመንገዲ ወከልቲ ተሃድሶ ዓዲን ኣመሓደርቲ ከባቢን ተለልዮም ክቐርቡ፣ ተጠቐማጦ ዓድታት ድማ በብዓቕሞም ክተሓጋገዙ ኣዘኻኺሩ። ወኪል ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣቶ ብኡዱ ወልደኣብዝጊ ብወገኑ፡ ጽጉማት ወገናት ኣብ ውሽጢ ሕብረተ-ሰብ ዘድሊ


ምክትታልን ናብዮትን ዝረኽቡሉ መንገዲ ምጥጣሕ፡ ሞራላውን ዓይነታውን ደገፍ ንክረኽቡ ስለዝሕግዝ ብዕቱብ ክስራሓሉ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ናይ ምጥያስን ልቓሕን መደባት ቅድሚ ትግባረ ብግቡእ ክጽንዑ፣ ኣብ ዝርከብ ዕድላት ስራሕ ንስንኩላን ቀዳምነት ክወሃብ፣ ንተኣለይቲ ስንኩላን ድማ መለዪ ካርድ ክዳለወሎም ዝብልን ካልእን ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ተሰነይ - ውጽኢት ተመሃሮ ንምዕባይ ስሉሳዊ ዝምድና ክሕይል ጻውዒት ቀሪቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ፡ ውጽኢት ተመሃሮ ኣብ ሃገራዊ መርመራታት ንምዕባይ፡ ተራን ምውህሃድን ተመሃሮ፡ መምህራን ወለድን ክዓዝ፡ ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ኣደም በሺር ኣዘኻኺሩ።


ውጽኢት ተመሃሮ ሃገራዊ መርመራታት በብዓመቱ ምሕያሽ የርኢ ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ቤት-ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ሳግም ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመት ኣብ ሃገራዊ መርመራ ብዘመዝገበቶ ውጽኢት፡ ብሃገር ደረጃ ካብ 10 ብሉጻት ኣብያተትምህርቲ ኰይና ትቕጽል ከምዘላ ሓቢሩ። ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2024/2025 ኣብ ሃገራዊ መርመራ 12 ክፍሊ ካብ ዝተፈተኑ 23 ተመሃሮ፡ 59 ናይ ዲግሪ፣ 3 ድማ ናይ ዲፕሎማ ነጥቢ ብምጻእ ናብ ኮለጃት ከምእተጸንበሩ፣ ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ ካብ ዝተፈተኑ 182 ተመሃሮ ድማ 52 ሚእታዊት ከምዝሓለፉ ዝገለጸ መምህር ኣደም፡ ውጽኢት 8ይ ክፍሊ ክብ ንምባል ብዙሕ ስራሕ ይጽበዮም ከምዘሎ ገሊጹ። ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ፡ ካብ ቤት-ትምህርቲ ሳግም ተመሃሪት ሳምራዊት መብራህቱ ኣብ 5 ዓውደ-ትምህርቲ 10 ብምጻእ፡ ብደረጃ ሃገር ምሉእ ነጥቢ ካብ ዘምጽኡ ከምዝዀነት ድማ ሓቢሩ። ተመሃሪት ሳምራዊት ብግደኣ፡ ምስጢር ዓወታ ራእን ግዜኻ ብግቡእ ምጥቃምን ምዃኑ ብምግላጽ፡ ዘመዝገበቶ ውጽኢት ሳላ ደገፍን ምክትታልን ወለዳን መምህራናን ምዃኑ ኣረዲኣ። ርእሰ-መምህር ቤት-ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ሳግም መምህር ተኪኤ መድሃነ ብወገኑ፡ ኣብ ውጽኢት ሃገራዊ መርመራታት ዝርአ ዘሎ ምሕያሽ ንምድንፋዕ፡ ብውህደት ምስራሕ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣዘኻኺሩ። ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት


ዓለማዊ ዛዕባ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ታደሰ ተኽለ ታደሰ ተኽለ 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 3 ዲፕሎማስያዊ ጸብለልታ ሞሮኮ ኣብ ምዕራብ ሰሃራ ኣብ መንጎ ፖሊሳርዮን ሞሮኮን ንኣስታት 50 ዓመታት ኣብ ጉዳይ ምዕራብ ሰሃራ ዝጸንሐ ምስሕሓብ፡ ብመሰል ርእሰ ምሕዳር ክፍታሕ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምእተሰማምዐ ተሓቢሩ። ነታ ግዝኣት ብባዕዳዊ መግዛእቲ እተመሓድር ዝነበረት ስጳንያ፡ ብዘይ ዝዀነ መሰጋሪ መንግስቲ ኣብ 1975 ራሕሪሓታ ምስ ወጸት፡ ብሞሪታንያን ሞሮኮን ክም እተጐብጠት ይዝከር። ነታ ግዝኣት ናጻ ንምውጻእ ብኣልጀርያ ዝድገፍ ውድብ “ፖሊሳርዮ” ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣካይዱ ንሞሪታንያ ጸራሪጉ ምስ ኣውጸአ እቲ ዝተረፈ ቦታ ብሞሮኮ ከም እተታሕዘ ይፍለጥ። ሞሮኮ ገና ስጳንያ ንምውጻእ እናተዳለወት እንከላ ኣስታት 30 ሽሕ ሓረስቶት ኣስፊራትሉ ከተብቅዕ፡ ፖሊሳርዮ ዘካይዶ ዕጥቃዊ ቃልሲ ንምዕጋት ድማ ኣስታት ¾ ናይታ ግዝኣት ብሓጹር ደጒላቶ ኣላ። እቲ ሓጹር ሰራዊት ፖሊሳርዮ ዝንቀሳቐሰሉ ቦታ ኣብ ርእሲ ምጽባቡ፡ ሞሮኮ ኣብቲ ዝሓዝኣቶ ሰፊሕ ቦታ ገዚፍ ናይ ልምዓት መደባት ከተካይደሉን ህዝቢ ከተስፍረሉን ኣኽኢሉዋ እዩ።


ሰሃራዊ ሪፖብሊክ ንምስራት ክጋደል ዝጸንሐ ፖሊሳርዮ ናይ ሓያሎ ሃገራት ዓለም ደገፍ እኳ እንተነበሮ ምስ ግዜ ምንዋሕ ኣብ ባይታ ዝዀነ ለውጢ ክፈጥር ዝኽእል መድረኽ ስለ ዝጠፍአ፡ ሞሮኮ ነቲ ሃጓፍ ዕቑዳት ክትከስበሉ ክኢላ እያ። ኣብቲ ብሞሮኮ ተሓዚኡ ዘሎ ቦታ ሃገራት ምዕራብ ዝሃርፈኦ ብዙሕ ዓይነት ማዕድናት ስለ ዘሎ፡ ኣውፈርቲ ብምዕዳምን ተሻረኽቲ ልምዓት ብምትብባዕን ተጠቀምቲ ክዀና ኣኽኢላተን እያ።


ሎምቅነ ባይቶ ጸጥታ ዝተሰማምዓሉ እማመ ብሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝቐረበ ጻውዒት ኰይኑ ፖሊሳርዮን መንግስቲ ሞሮኮን ብቕልጡፍ ክመያየጡ ይጽውዕ። እቲ ንድፊ ግና ሓድሽ ዘይኰነስ ኣብ 207 ሞሮኮ ኣቕሪባቶ ዝነበረት እማመ ከም ዝዀነ ይፍለጥ። እቲ እማመ ኣብ ዝቐረበሉ ግዜ ሩስያ፡ ቻይናን ፓኪስታን ዕቃበ ድምጺ ክገብራ እንከለዋ ኣልጀርያ ድማ ተቓዊማ። ዝተረፋ 1 ኣባላት ባይቶ ጸጥታ ግና ነቲ እማመ ዝድግፍ ድምጺ ሂበን። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣልጀርያ “ብዛዕባ መጻኢ ህዝቢ ምዕራብ ሰሃራ ናይ መወዳእታ ውሳነ ክህብ ዝኽእል ነቲ ህዝቢ ዝውክል ፖሊሳርዮ ከም ዝዀነን፡ ናይ ፖሊሳርዮ ድምጺ ኣብ ዘይተሰምዓሉ ዝወሃብ ውሳነ ቅቡል ከም ዘይኰነን” መደረ ኣስሚዑ። ብመሰረት እቲ እማመ፡ ምዕራብ ሰሃራ ኣብ ትሕቲ ዙፋናዊ ስርዓት ሞሮኮ ኰይና ውሽጣዊ ምሕዳር ባዕላ


ተካይድ። ምርጫታት ኣመሓደርቲ እውን ተሳልጥ። ሚኒስትሪ ምክልኻልን ጉዳያት ወጻኢን ጉዳያት ሃይማኖትን ግና ኣብ ትሕቲ ሞሮኮ ይኸውን። ባጤራን ባንዴራን እውን ናይ ሞሮኮ ይኸውን። ወኪል ፖሊሳርዮ “እቲ እማመ፡ ልኡላውነት ሞሮኮ ኣብ ልዕሊ ምዕራብ ሰሃራ ወይ ኣፍልጦ ዝህብ ኣይኰነን። ግና እቲ ውድብ ምስ ተመያየጠ ደምዳሚ መርገጽ ከም ዝግለጽ ኣፍሊጡ ኣሎ።


ኣመሪካ “ኣብራሃም ኣኮርድ” ዝተባህለ ሃገራት ማኣከላይ ምብራቕ ምስ እስራኤል ዘሳኒ ዲፕሎማስያዊ ጻዕርታት ኣብ 2020 ኣብ ዘካየደትሉ ግዜ፡ ሞሮኮ ንእስራኤል ከም ሃገር ኣፍልጦ ክትህባ ከላ፡ ኣመሪካ ድማ ምዕራብ ሰሃራ ከም ልኡላዊ ግዝኣት ሞሮኮ ኣፍልጦ ሂባ ጸኒሓ። ድሕሪኡ ወፍሪ ዕደና ዝሰሓበን ሓያሎ ከም ብሪጣኒያ ፈረንሳን ስጳንያን ዝኣመሰላ ሃገራት መርገጻት እናቐየራ እታ ግዝኣት ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ሞሮኮ “ብርእሰ ምሕዳር” ክትቅጽል ከም ዝድግፋ ክገልጻ ጸኒሐን። ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ከም ጋናን ኬንያን ዝኣመሰላ ሃገራት ነቲ ናይ ሞሮኮ መርገጽ ከም ዝድግፋ ይፍለጥ። ኣንጻር ሰራዊት ሞሮኮ ዝዋጋእ ዝነበረ ፖሊሳርዮ ኣብ 1976 ‘ዲሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ሰሃራዊ ዓረብ” ወይ ከኣ ‘ሳድር’ ዝበሃል መንግስቲ ኣዊጁ ነይሩ። ሓያሎ ሃገራት እውን ንመንግስቲ ሳድር ኣፍልጦ ሂበን ምስ ፖሊሳርዮ ብደረጃ ምሉእ እምባሳደር ርክብ ዘለወን ሃገራት ኣለዋ። ካብ ክልቲኡ ወገን ብዙሕ ሰብኣዊ ክሳራ የውርድ ዝነበረ ውግእ ንምህዳእ ድማ ኣብ 191 ብሽምግልና ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተጻብኦታት ክቋረጽን ረፈረንደም ተኻይዱ ውጽኢት ክሳብ ዝፍለጥን ሰራዊት ዓቃብ ሰላም ክኣቱ ተገይሩ። ብመሰረት እቲ ናይ ሰላም ንድፊ ነቲ ረፈረንደም ዘሳልጥ ካብ ክልቲኡ ወገን ዝተዋጽአ ኣካል ክቐውም ተሓሲቡ ነይሩ። ክልቲኦም ወገናት መን ከድምጽ ከም ዝግበኦ ኣብ ዝብል ሕቶ ምስሕሓብ ስለ ዝገበሩ እቲ ረፈረንደም ከይተኻየደ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናተሰጋገረ ኣስታት 30 ዓመታት ጸኒሑ። ብዝሒ ቈጸራ ዝተሰረዘ ረፈረንደም ምዕራብ ሰሃራ ፖሊሳርዮ፡ ድሕሪ ኣስታት ናይ 30 ዓመት ዕረፍቲ ውግእ ከም ዝጅምር እኳ እንተኣፍለጠ፡ እቲ ነዊሕ ዓመታት ሞሮኮ ብዙሕ ዲፕሎማስያዊ መኽሰባት ረኺባትሉ እያ። ንተጋደልቲ ፖሊሳርዮ


ክግልፍ ተባሂሉ ዝተሃንጸ ኣማኢት ኪሎሜተራት ዝነውሕ ደጎል እውን ኣሐይላ እያ። ረፈረንደም ከሳልጥ ዝኣተወ ዓቃብ ሰላም ሓይሊ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ብባይቶ ጸጥታ ፈቓድ እናተሓደሰሉ ክሳብ ሕጂ ኣብኡ ይርከብ። ክሳብ ዝሓለፈ 202 ንሳድር ከም መንግስቲ ኣፍልጦ ዝህባ 46 ሃገራት ነይረን። ሞሮኮ ኣብታ ግዝኣት ዘለዋ ናይ ልኡላውነት ጻውዒት ዘይቅበላ ሃገራት ማለት እዩ። ሞሮኮ እውን ብወገና ምስ ዝዀነት ሃገር ኣብ እትገብሮ ዝምድና ኣብ ጉዳይ ምራብ ሰሃራ ካብ ዘለወን ኣረኣእያ ዝነቐለ መለክዒ እያ ትጥቀም። ምስ ሞሮኮ ኣብ ናይ ወፍሪ ረብሓ ክሳተፋ ዝደልያ ሃገራት ኣብ ጉዳይ ምዕራብ ሰሃራ ሞሮኮ ዘለዋ መርገጽ ዝኣምና ክዀና ኣለወን። ኣብ 2024 ጥራይ ስጳንያን ፈረንሳን ዝርከበአን ሸውዓተ ሃገራት ንሞሮኮ ዘለወን ደገፋት ገሊጸን። ጫድ እውን ዳኽላ ኣብ እትበሃል ከተማ ቤት ጽሕፈት ቆንሱል ከፊታ ኣላ። ዳኽላ ሓንቲ ካብ ዓበይቲ ከተማታት ምዕራብ ሰሃራ ኰይና ሓያሎ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ሳሕል ከም ኣማራጺ ከም ዝብህገኣ ይፍለጥ። ዳኽላ ከም ወደብ ሃገራት ሳሕል ከተገልግል ዘሎ ተኽእሎ ግና ብሰንኪ ርሕቀትን ዘይምርግጋእ በረኻታት ሰሃራን ጸቢብ እዩ። ሞሮኮ ብቐጥታ ምስ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ እትራኸበሉ ዶባት ብኣልጀርያ ዝተሓቝፈ ስለ ዝዀነ፡ እቲ ዝቐረበ መንገዲ ንግዲ እውን ብምዕራብ ሰሃራ እዩ ክካየድ ዝኽእል። ኣብ ወፍሪ ክሳተፋ ዝደልያ ሃገራት ሳሕል ሰሃራ እውን እቲ ናይ ቀረባ ኣማራጺ ኣብ ምዕራብ ሰሃራ ኣብ ዝካየድ ዋኒናት እዩ። ሓያሎ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝርከበአን ኣስታት 30 ሃገራት እውን ኣብ ከተማ ዳኽላ ቤት ጽሕፈት ቆንሱል ከፊተን ኣለዋ። ሞሮኮ ኣብ ምዕራብ ሰሃራ እተካይዶ ናይ ልምዓት መደባት ድማ ክጥቀሙ ምስ ዝደልዩ ሃገራት ኣፍሪቃ ከም መበገሲ ዞባዊ ስምዓትን ምሕዝነትን ትጥቀመሉ ኣላ። ነዊሕ ዝተዘርገሐ ናይ ንግዲ መስመር እውን ተኸፊቱ ከምዘሎን ብውሑድ ሚልዮናት ዝጀመረ ኣብዚ እዋን ናብ ቢልዮናት ዶላራት ዝተሰጋገረ ናይ ንግዲ ርክባት ተዘርጊሑ ምህላዉን ጸብጻባት የረድኡ። ሞሮኮ ብዘይካ እቲ ኣብ ሃገራት ሳሕል ሰሃራ እተካይዶ ወፍርታት ዋኒን፡ ናይቲ ከባቢ ማእከል ርክባት ቴለኮሙኒኬሽን ናይ ምዃን መደባት እውን ኣለዋ። ኣብ ሞሮኮ ብዝሒ ዝፈሪ ሰሜንቶ ናብ ዕዳጋታት ኣፍሪቃ ከም ዝወርድ ይፍለጥ። ብዘለዋ ተሞኵሮ ተሓዳሲ ጸዓትን ዳህሳስ ማዕድናትን እውን ሓያል ቁጠባዊ እጃም ከተበርክት ትኽእል እያ። ሞሮኮ ኣብ 2023 “ተበግሶ ኣትላንቲክ” ኢላ እትጽውዖ ንሃገራት ሳሕል ሰሃራ ክስሕብ ከም ዝኽእል ዝተገመተ መደባት ኣበጋጊሳ ኣላ። ሃገራት ሳሕል ብምዕራብ ሰሃራ ኣቢለን ናብ ኣትላንቲክ ክራኸባ ዘተባብዕ ኰይኑ፡ ቁጠባ ናይቲ ዞባ ዘበራትዕ ምዕባል ትሕተ ቅርጺ፡ምትእትታው ዘበናዊ ሕርሻ፡ ምብርታዕ ዋኒናት ምትካል ጸሓያዊ ጸዓታት፡ ከም እውን ሞያዊ ስልጠናታትን ትምህርትን ናይ ምስፋሕ መደባት ይርከቦ። ተበግሶ ኣትላንቲክ ንሃገራት ቡርኪናፋሶ፡ ጫድ፡ ማሊን ኒጀርን ዝጠመተ ኰይኑ ሚኒስትራት ጉዳያት ወጻኢ ናይ’ተን ሃገራት ከም እተሰማምዑ ተፈሊጡ ኣሎ።


ብዘለዋ ምትህልላኽን ‘ተበግሶ ኣትላንቲክ’ ንናጽነት ምዕራብ ሰሃራ ዘዳኽም መጻወድያ ስለ ዝመስል ኣይትድግፎን እያ። ሞሪታንያ እውን ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝውድበኦ ማሕበራት ሻራ ስለ ዘይትሕዝ ኣብ ‘ተበግሶ ኣትላንቲክ’ ኣይትሳተፍን። እቲ ኣብ 191 ኣብ መንጎ ሞሮኮን ሰራዊት ፖሊሳርዮን ዝተገብረ ናብ ረፈረንደም ዝመርሕ ምቍራጽ ተዅሲ ካብ ፖሊሳርዮ ንላዕሊ ሞሮኮ ተጠቒማትሉ እያ። ሞሮኮ ብዘካየደቶ ጽዕጹዕ ቁጠባዊ ዲፕሎማሲ፡ ስፖርታዊ ተሳትፎ ብደረጃ


ዓለምን፡ ስትራተጂያዊ ወሳንነት ዘለዎ 270 ኪሎሜተር ዝንውሓቱ ንሰራዊት ፖሊሳርዮ ዝገለፈ ደጎል ምህናጻን ላዕለዋይ ኢድ ክትሕዝ ኣኽኢሉዋ እዩ። ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ሰሃራዊ ዓረብ (ሳድር) ከም መንግስቲ ካብ ዝእወጅ 49 ዓመታት እኳ እንተሓለፈ፡ ባይቶ ጸጥታ ኣብዚ ቕንያት ብዘሕለፎ እማመ ናብ ዝተሓተ ደረጃ “ርእሰ ምሕዳር” ኣውሪዱዎ ኣሎ። 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 4 ሽልማት ኣውራ፡ ኣውራታት ንምንዳይ ዝካየድ ወፍሪ ሪፖርታጅ ብኽፍሊ ባህልን ስፖርትን ዞባ ደቡብ እናተወደበ ዓመት መጸ ዝካየድ ውድራት ስነ-ጥበብ ሽልማት ኣውራ፡ ሎሚ ዓመት’ውን


ህዝቢ ን/ዞባ መንደፈራ፡ ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ተወዳደርቲ፡ . . . ኣብ ዝተረኽብሉ’ዩ ብ29 ጥቅምቲ 2025 ሰዓት 8፡30 ቅ/ቀ ኣብ ኣደራሽ ኩዶሕምባሻ ተኻይዱ። ብስነ-ግጥሚ ድማ፡ ኣሃዱ ኢሉ መጋረጃኡ ከፈተ። ኣብ’ዚ ውድር ዓዲ ወዓል፡ ኣስተንፍስ ሓፋሽ፡ ሕብረይ፡ ዓለምኪ ይሕሸኒ፡ መስከረም፡ ቈንጣሪ ቊንጣሮ፡ ኤርትራዊት’የ፡ ጸሓይ ኣብ ምላዳ፡ ዋሕኖ፡ ኣነ ሰብ ጸማም፡ ጽን በል. ዝብላ ግጥምታት ብተመኵሮ ዘለዎምን ሓደስትን መንእሰያት ገጠምቲ ካብ ኩለን ንኡሳን-ዞባታት ዞባ ደቡብ፡ ሓደ ድሕሪ ሓደ ንውድር ቀሪበን። ኣብ’ዚ ውድር ዝቐረበ ትሕዝቶታት ፍርያት ስነግጥሚ፡ ዳርጋ መብዛሕትኦም ንጽንዓትን ተወፋይነትን፡ መንነትን ባህልን፡ ጻዕርን ምክብባርን፡ ፍቕርን ጻዕርን፡ ስኒትን ሓድነትን፡ ምስሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝገልጹ እዮም ነይሮም። ኣብ’ዚ ውድር፡ ተወዳደርቲ ዘርኣይዎ ናይ ውድር መንፈስን ወኒን ክድነቑ ይግባእ። ብጠቕላ ካብ 124 ተጻርዮም ናብ ዞባ ዝሓለፉ ግጥምታት፡ 1 ግጥምታት እዮም ብቐጥታ ናብ ተዓዘብትን ውድርን ቀሪቦም። ስዒቡ ዝቐረበ ውድር፡ እቲ ሓያል ብቕዓት ዝሓት ንያታን ባህልን ክብርታትን ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ዝገልጽ ውድር ማሰን-መልቀስን እዩ። ተወዳደርቲ ኣብ’ቲ ዓውዲ ንነዊሕ እዋን ክነጥፉ ዝጸንሑ ኣውረስቲ ኣቦታትን ወረስቲ መንእሰያትን ኣብ ሓደ መድረኽ ንውድር ፊት ንፊት ቀሪቦም። ያታ ኣቦታቶም ኣጽኒዖም ብምሓዝ እናወረሱ ዝኸዱ ዘለዉ ተወዳደርቲ ተባህለ በሃልቲ ንዝሓዝዎ ናይ ውሩያት ማሰኛታትን መላቐስትን ሃገርና ማሰን መልቀስን ከቕርቡ እንከለዉ፡ እቶም ከም ብዓል ኣቦይ ገ/


ልዑል ሃይለማርያም፡ ቀሺ ምሕረትኣብ፡ ተወልደመድህን ገ/ሚካኤል፡ መብራህቱ ተኽለወይኒ፡ ሰለሙን ተኽለኣብ፡ ኣቦይ መሓሪ ገብራይ፡ ሃለቃ ሚኪኤል ገ/ስላሴ.ዝኣመሰሉ ገዳይም ማሰኛታትን መላቐስትን ድማ፡ ናቶምን ናይ ካልኦት ውሩያት ማሰኛታትን ትሕዝቶታት ኣቕሪቦም። ኣቕረብቲ ኣውሎን መልቀስን እቲ ዘቕረብዎ ትሕዝቶታት፡ መን ከም ዝበሎን መዓስን ኣበይን ንመን ከም ዝተባህለ. ብምላስ እዮም ነቲ ተዳልዮምሉ ዝመጽኡ ፍርያት ስነ-ጥበብ ከቕርቡ ተራእዮም። ኣብ ክልቲኡ ናይ ጥበብ ውድር ድማ፡ ብኸመይ ከም ዝበሃልን ከም ዝየምን ዝግበረሉ ኣወናዝፋን ኣተዓጥቓን ብግቡእ ከማልእዎ ተራእዮም። ብዘለዎም ዝተፈላለየ ዓቕሚ ድማ፡ ንሞያን ቍምነገርን፡ ዛንታን ታሪኽን፡ ልቦናን ጥበብን፡ ሓይሊን ጅግነትን መዋቲ ብዝግባእ ከንጸባርቕዎ ተራእዮም። ብፍላይ መንእሰያት ኣብ’ዚ ዓውዲ’ዚ ዘርኣይዎ ወኒን ድሌትን፡ ኣብ’ቲ ዝግበር ዘሎ ሸቶ ናይ ምውርራስ ዕማም፡ ማዕረ ክንደይ ባህሎም ይዕቅቡ ከም ዘለዉ ዘርኢ’ዩ ክበሃል ይከኣል። ካብ ተዓዘብቲ ድማ፡ ድሙቕ ጨብጨባ ተለጊሱሎም ካብ መድረኽ ተፋንዮም። ኣብቲ መድረኽ ብ16 ማሰኛታትን መላቐስትን 47 ትሕዝቶታት ንውድር ቀሪቡ። ቀጺሉ፡ ሰዓት 1፡35 ቅ/ቀ ምስ ኰነ፡ እቲ ተዓዘብቲ ብልዑል ሃንቀውታ ክጽበይዎ ዝጸንሑ ውድር ድግማ ደርፊ ሰዓቱ ኣኺሉ። ሙዚቀኛታት ዝተፈላለዩ ኣውታር መሳርሒታቶም ድሕሪ ምውህሃድ፡ ነዚ ውድር ልዑል ምድላዋት ክገብሩ ዝቐነዩ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ን/ዞባታት ድምጻውያን መንእሰያት ድማ፡ ተር ከም ዓተር ዝሓዝዎ ድግማ ደርፊ ኣቕረቡ።


ኣብ’ዚ ውድር ዝቐረቡ ሕመረት ትሕዝቶታት፡ ንልምዓትን ወፍርን፡ ንፍቕርን ሕውነትን፡ ጥምረትን ሓድነትን፡ ቅያን ጅግንነትን፡ ኣድናቖትን ጻዕርን፡ መኸተን ጽንዓትን ህዝቢ ኤርትራ ከምኡ’ውን፡ ንጽባቐ ፍቕርን ሓዳርን፡ ኣድናቖት፡ ልቦናን ቁንጅናን፡


ንናፍቖትን መተዓብይትን.ዘጉልሑ ናይ ስሙያት ድምጻውያን ሃገርና ደርፍታት መስርዖም ሓልዮም ደጊሞም። ተወዳደርቲ ድምጻውያን ዘርኣይዎ ቅዲን ጥበብን፡ ወኒን ስምዒትን፡ ርእሰ ምትእምማን፡ . . . ዘለዎ ኣደራርፋ ንብቕዓቶም ዘመስክር ነይሩ። ኣብ’ዚ ውድር 2 ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከበኦም 13 ድምጻውያን ናብ መድረኽ ቀሪቦም። ብድሕሪ’ዚ ሽልማት ኣውራ ዞባ ደቡብ፡ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ኣደራሽ ኩዶሕምባሻ፡ ነቲ ኣማኢት ተዓዘብቲ ብልዑል ባህጊን ሃረርታን ክጽበይዎ ዝጸንሑ ውድር ትልሂት እዩ ኣአንጊዱ። ጉጀለታት ተለሃይቲ ናይ ኩለን ን/ዞባታት፡ ነቲ ሓያል መጽናዕቲ ብምግባር ክዳለዉሉ ዝቐነዩ ትልሂታት እዮም ኣቕሪቦም። መድረኽ ድማ፡ ብን/ዞባ ደቀምሓረ ተፋወነ። ኣብ’ዚ ውድር’ዚ ተለሃይቲ ንኡሳን-ዞባታት መድረኽ ፉሕ-ፉሕ ከብላኦ ግዜ ኣይወሰደለን። ዓቢ ትርጕምን መልእኽታትን ዘለዎ ንምስልና ዝገልጽ ዕዮ ትልሂታት፡ ከቕርቡ ተራእዮም። እቲ ኣብቲ ውድር ዝቐረበ ትልሂታት ኣብ ዝተፈላለየ ወቕትታት ዝውተር ንባህላዊ ብዙሕነትና ዘንጸባርቕ፡ ናይ መርዓን ደርዓን፡ ወፈራን መኸተን፡ ማሕስን ጐልጓልን፡ ሃንሰ-መስቀለን ቀውዒን ንጥፈታቱ ብምቕራብ እዮም ንማእቶትን ምድግጋፍን፡ ናፍቖትን ፍቕርን፡ ጽንዓትን ጅግንነትን፡ ንሓበን ኵርዓትን፡ ብሓፈሻ ንያታን ልምድን፡ ወግዒን ክብርታትን፡ ባህልን መነባብሮን ብሄራትና ዘጉልሕ ዕዮ ጥበብ ኣቕሪቦም። ኣብዚ ውድር’ዚ ብፍላይ ናይ ገለ ንኡሳን ዞባታት ብዕድመ ኣዝዮም ንኣሽቱ ብምዃኖም፡ ዕላማ መደብ ኣውራ ዞባ ደቡብ፡ ኣብ ምስግጋር ባህላዊ ውርሻ ጥበባት ማዕረ ክንደይ ብተግባር ከም ዝጐልሐ ዘመስክር እዩ። ኣብ’ዚ ውድር ምህዞን ፈጠራን ዝተሓወሶ ብምንባሩ ከም ሶምያ፡ ወክስክስ፡ ኩዳ፡ ሸሊል፡ ሳሪጎብለ፡ ሶይራ፡ ተሓምበለ፡ ትንጒሊ፡ ምርግዲ፡ ኣስታሊለ. ዝኣመስለ 34 ዓይነታት ትልሂት ብ10 ተለሃይቲ መንእሰያት ብወኒን ልዑል ናይ ምውድዳር መንፈስን ንውድር ቀሪቡ። ኣብዚ፡ ህዝቢ ዝተገንዘቦ እንተ ደኣ ነይሩ፡ መንእሰያት ንባህላዊ ብዙሕነቶም ማዕረ ክንደይ ከም ዘፍቅርዎን ከም ዝከናኸንዎን ከም ዝከላኸሉን እዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ምኽንያቱ፡ ሕብረተ-ሰብ ባህሉ እንተ ደኣ ኣፍቂሩን ዓቂቡን ኣብ ዓለም እቲ ዝኸበረን ዝተፈትወን ህዝቢ እዩ። እዚ ኣብ ዞባ ደቡብ ባህሊ ንምዕቃብ ዝካየድ ዘሎ ወፍሪ እምበኣር፡ መርኣያ ናይ’ዚ ዝጠቐስኩዎ ክብርታት እዩ። እንደገና ሓሙስ ምሸት ድሕሪ ድራር ካብ ሰዓት 7፡0 ክሳብ ሰዓት 8፡30 ውድር ሻምብቆ እዩ ቀሪቡ። እዚ ውድር’ዚ ኣብ ስነ ጥበባት ሽልማት ኣውራ፡ ኣብ’ዚ ዓመት ዝተኣታተወ ኰይኑ፡ ን/ዞባታት ድማ ከዐውቱና ይኽእሉ እዮም ዝበላኦም 8 ተወዳደርቲ ኣብዚ ዓውዲ ጥበብ ናብ መድረኽ ኣቕሪበን። ተወዳደርቲ ንብቕዓቶም ዝፍትሽ ዝተፈላለዩ ንናፍቖት በረኻን ንእስነትን፡ ጥሪትን ጉስነትን፡ ንፍቕርን ጅግንነትን፡ ንጽምዋን ምፍልላይን፡ ባህጊን ትብዓትን.ዝገልጽ ገሊኡ ዘሐብን፡ ገሊኡ ድማ ዘናፍቕን ዘቓዝን ንማሕበራውን ፍቕራውን፡ ያታን ልምድን ሕብረተ-ሰብና ዝውክል ድንቂ ውቅዒታትን ህርመታትን ድማ ኣቕሪቦም። ካብ ተሳተፍቲ ከኣ፡ ገዚፍ ደገፍ ተፈነወሎም።


ብተወሳኺ፡ ኣብ ውድር ስነ-ጥበባት ኣውራ፡ ንመጀመርታ እዋን ዝተኣታተወ ውድር ቅብኣ’ውን ቀሪቡ። ቀባእቲ መንእሰያት ቅድሚ ሕጂ ብዝቐብእዎም ስነ-ጥበባዊ ስርሓትን ከምኡ’ውን፡ ኣብ ውድር ብቐጥታ ሓደ ዓይነት ስእሊ ንኽስእሉ ብዝተወሃቦም ዕድል’ዩ ክእለቶምን ብቕዓቶምን ኣብ’ዚ ዓውዲ ክምዘን ተኻኢሉ። ኣዝዮም ትስፉዋት መንእሰያት ቀባእቲ ከም ዘለዉ ድማ፡ ኣብ ሰዓቱ ተገምጊሙ። ብድሕሪ’ዚ ዓርቢ 31 ጥቅምቲ 2025 ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ፡ ኣብ’ቲ ቅድሚ ሓደ መዓልቲ ካብ ንጉሆ ክሳብ ምሸት ብዘይ ዕረፍቲ ዝተኻየደ ውድር ስነ-ጥበባት ኣውራ፡ ነቲ ዳንነት ዝመርሑ ምኩራትን ገዳይምን ስነ-ጥበኛታት ሃገርና


ተወዳደርቲ ዝነበሮም ብልጫታት ከምኡ’ውን ድኻማት፡ ኣብ ዝሓዝዎ ዓውዲ ኣብ መጻኢ ብኸመይ መንገዲ ክሕዝዎን ክምዕብሉን ከም ዝኽእሉ ብሉጽ ሓሳባትን መአረምታትን ሂቦም። ቀጺሉ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ እቲ ን2 መዓልታት ብውዕአኡዕ መንፈስ ኣብ’ታ ርእሰ ከተማ ዞባ ደቡብ ዝዀነት ከተማ መንደፈራ ዝተኻየደ ውድር ሽልማት ኣውራ ዝዛዘመሉ ሰዓት’ዩ ኣኺሉ። ሓለፍቲ ግንባርን መንግስትን፡ ኣካላት ክፍሊ ባህልን ስፖርትን፡ ኣመሓደርቲ ን/ዞባታት፡ ህዝቢ ን/ዞባ መንደፈራን ተወዳደርቲን ኣብ ዝተረኸቡሉ መኽፈቲ ቃል ዘስመዐ ሓላፊ ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ዞባ ደቡብ ኣቶ ኣብርሃም ዮሃንስ እዩ። ንሱ፡ ዕላማ መደብ ስነ-ጥበብ ሽልማት ኣውራ፡ ሓደ ካብቶም ዓበይትን ስሩዓትን ዓመታዊ መደባት ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ኰይኑ፡ ነቶም ድሮ ስምን ዝናን ዝረኸቡ ስነጥበኛታት ዘይኰነ፡ ነቶም ብሕጂ ዝዓብዩ ውልዶ ስነ-ጥበኛታት ኣብ ዓውድታቶም ዕድል ንምርካብን ምልማልን ምዃኑ ሓቢሩ። ንሱ ብምቕጻል፡ ተልእኾ ናይቲ መደብ፡ ንያታን ባህልን ሕብረተሰብና፡ ካብ መጥቃዕቲ ዘመናውነት ምክልኻልን መሃዝነት መንእሰያትና ኣዕቢኻ ነቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ዝነጥፉ ኣውራታት ንምልላይን ምዕባይን ምዃኑ ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ፡ እቲ መደብ ክንዮ’ቲ ዝተጠቕሰ ንመደባት ሃገራዊ በዓላት ከምኡ’ውን፡ ዞባውን ሃገራውን ፈስቲቫላትና ዝቐንዐ ስነጥበባዊ ትሕዝቶታት ምድላው ምዃኑ ድማ ደምዲሙ። ስዒቡ ቃል ዘስመዐ ኣቦ-መንበር ኣወሃዲ ውድራት ኣውራ መንእሰይ ግርማይ ገብሩ እዩ። ንሱ፡ ናይ ሎሚ ዓመት ሽልማት ስነ-ጥበብ ኣውራ ዞባ ደቡብ፡ ካብ ዝሓለፈ ዓመታት ዓቢ ተመኵሮ ከም ዝተቐስሞ ድሕሪ ምሕባር፡ ተወዳደርቲ መንእሰያት ዘርኣዩዎ ልዑል ወኒን መንፈስን፡ ብተራን ምውህሃድን ኣለይቶምን ከም ዝዀነ ኣስሚሩሉ። ውድር ስነ-ጥበባት ኣውራ ብቐንዱ ኣብቲ ዞባ ዘሎ ዕቑርን ብሉጽን ጸጋታት ባህሊ ንምብርባር ከምኡ’ውን፡ ዓቕሚ ስነ-ጥበኛታት ኣብ ምውርራስ ክብርታትን መንነትን ጸላዊ ዝገብር መደብ ምዃኑ ገሊጹ። ብሓፈሻ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዓይነታት ውድር ዝነበረ ብልጫታትን ድኻማትን ዝርዝራዊ ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ንድምቀትን መዓርግን እቲ መደብ፡ ካብ’ቲ ኣብ ውድር ዝቐረበ ሕሩይ ጣዕመ ዜማታት፡ ትልሂታት፡ ማሰን መልቀስን፡ ግጥምታት፡ ህርመት ሻምብቆ ቀሪቡ። ኣብ መዛዘሚ ድማ፡ ኩሎም ዕዉታት ብውልቅን ብደረጃ ን/ዞባታትን ካብ ዝምልከቶም ሓለፍቲ ሽልማቶም ተዓዲሎም። ን/ ዞባ ደቀምሓረ ድማ ጎብለል ውድራት ኣውራ ብምዃን፡ ዘዋሪት ሽልማት ካብታ ንኽልተ ዓመት ዝዓተረታ ን/ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ተረኪባታ። ኣብ መዛዘሚ ናይ’ቲ መደብ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኢንጅነር ሃብተኣብ ተስፋጽየን ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ባህላዊ ውርሻታትና ንምዕቃብን ናብ ዝበረኸ ደረጃ ንምስግጋሩን፡ ግቡእ መጽናዕቲ ብምክያድ መሳጢ ትሕዝቶታት ከም ዝቐረበ ድሕሪ ምሕባር፡ ንምኹስኳሱ ብዕቱብ ክስራሕ ከም ዘለዎ ተላብዩ። ሓላፊ ም/ፋይናንስን ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ሌ/ኮ ሳሚኤል ጸጋይ ብወገኑ፡ ውድራት ኣውራ ንምልእቲ ኤርትራ ኣብ ዞባ ደቡብ ዘንጸባረቐ ብምንባሩ፡ ዝካየድ ዘሎ ወፍርን ጻዕርታትን ቀሊል ስራሕ ከም ዘይኰነ ገሊጹ። ኮምሽን ዓቕሙ ዘፍቅዶ ክገብር ምዃኑ ሓቢሩ። እቲ መደብ ኣማስያኡ ብዝኽረ ሰማእታት ተዛዚሙ።


5 ሕዳር 2025 - ገጽ 5 ሰዓታት ስራሕ ህይወትና ክንመርሕ ይኹን መነባብሮና ከነካይድ፡ ሓደ ካብቲ ብተፈጥሮ ዝተዓደለና ህያብን ኣዝዩ ወሳኒን ኣገዳሲ ባእታን፡ ግዜ እዩ። ግዜኡ ብግቡእ ዝተጠቐመን ብመደብን ውጥን ዝኸደን ሰብ፡ ኩል ግዜ ኣብ ህይወቱ እወታዊ ለውጥን ምዕባለን ከምጽእ ጸገም ዝብሃል የብሉን። ብኣንጻሩ ግዜኡ ብውርጹጽን ቅርጡውን ኣገባብ ዘይተጠቐመ፡ ኣብ ስርሑ ይኹን ኣብ ህይወቱ ዘምጽኦ ፋይዳ ብዙሕ ኣይኮነን። ኣጠቓቕማን ምሕደራን ግዜ፡ መሰረት ዓወትን ውድቀትን ህይወት ደቂ-ሰብ ስለ ዝኾነ፡ ውሕሉልን ጥንቁቕን ኣተሓሕዛ ይሓት። ክንዲ ዝኾነ ንሕና ብወገንና ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ ኣጠቓቕማ ግዜ ከመይ ኣለና፧ ኢልና ክንሓትን ነብስና ክንፍትሽን፡ ካብኡ ብዝተረፈ ድማ ብቐጻሊ ክንግምግምን ምሕይያሽ ከነርእይን ይግባእ። ብፍላይ ድማ ኣቕሑ ንምፍራይ ይኹን ኣገልግሎት ንምሃብ፡ ኣብ እንገብሮ ኩሉ መዳያዊ ንጥፈታትን ስርሓትን። ሰዓታት ስራሕ፡ ቁጠባዊ ሕውየት ኣብ ምጻእ፡ ማሕበራዊ ዕብየት ኣብ ምርግጋጽ ከምኡ’ውን ኣፍራይነት ኣብ ምሕያሽ ዘለዎ ተራን ኣበርክቶን መዳርግቲ ከም ዘይብሉ ክኢላታት ናይዚ ዓውዲ ብቐጻሊ ዝዛረቡሉ ጉዳይ እዩ። ሰዓታት ስራሕ፡


ከምቲ ኩሉ ሰብ ዝፈልጦን ዝርድኦን ምስ እቶታውነት ትካልን ኣፍራይነት ስራሕተኛታትን ተኣሳሲሩ መግለጺታት ስለ ዝውሃቦ፡ ኣብ ዝምድና ሰራሕተኛታትን ኣስራሕን ቀጥታዊ ጽልዋ ኣለዎ። ኣብ መንጎ ኣስራሕን ስራሕተኛን ዘሎ ዝምድና ድማ ሰላማዊ ንምግባሩ፡ ኣጠቓቕማን ምሕደራን ሰዓታት ስራሕ ብንጹርን ግሉጽን ዝኾነ መንገዲ ክረጋገጽን፡ ኣካል ናይቲ መሰረታዊ ዝኾነ ውዕል ስራሕ ክኸውን ከም ዘለዎ፡ ኣዋጅ ዕዮ ኤርትራ ቁጽሪ 18/202 ዓንቀጻት 48 ክሳብ 50 ኣስፊርዎ ይርከብ። ኮይኑ ግን ኣብ ባይታ ክርአ ከሎ፡ ኣስራሕቲ ወይ ትካላት፡ ዝያዳ ኣብ ምህርትን እቶታትውነትን ኣድህቦ ንምግባር፡ ሰራሕተኛታት ድማ በቲ ካልእ ሸነኹ ካልእ ዘቤታውን ማሕበራዊ ህይወትን ዘለዎም ሃጓፋት ንምዕባስን ተወሳኺ


ስርሓት ንምላእን፡ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ብኣድማዕነትን ውጽኢታውነትን ዘይኮነ ኣገባብ ክጥቀምሉ ይርኣዩ። እዚ ተርእዮታት’ዚ ብፍጹም ክኽሰት ዘይብሉ ግህሰት ሕጊ እዩ። መብዛሕቲኡ ግዜ ጠንቂ ግህሰት ናይዚ ሕጊ፡ ካብ እኹል ኣፍልጦ ዘይምህላው፡ ህርፋን ናይ ስራሕ ድሌት፡ ተወሳኺ እቶት ንምርካብ ኣብ ዝግበር ጸደፍደፍ፡ ካልእ ኣመታት ኣብ ምግባርን ካልእን ዝመንጨወ ምዃኑ ይግለጽ።


ዝምልከቶም ኣካላትን፡ ኣብዚ መዳይ’ዚ ዘለዎም ኣፍልጦ ክዓቢ፡ ኣድላዪ ሓበሬታትን ምኽርታትን ክውሃቡ ዝሓሸ ኣማራጺ እዩ። ምኽንያቱ ንውሓትን ገደብን ሰዓታት ስራሕ ምስ ምውሓስ ድሕነትን ጥዕናን ሰራሕተኛታትን ቦታ ስራሕን ተኣሳሲሩ ክርአ ስለ ዘለዎ። ንውሓትን ገደብን ሰዓታት ስራሕ፡ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ድኻም ከምኡ’ውን ዘይርጉእ ማሕበራዊ ህይወትን ዝምድናታትን ከስዕብ ዘሎ ተኽእሎ ልዑል ስለ ዝኾነ፡ ንኹሉ ነገራት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ተዓጻፊን ውሑስን ዝኾነ ናይ ስራሕ ኩነታት ምፍጣር፡ ዝበለጸ ስጉምቲ ምዃኑ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ። ብመሰረት ኣዋጅ ዕዮ ኤርትራ ቁጽሪ 18/201፡ ዓንቀጽ 48፡ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ካብ 8 ሰዓታት ኣብ መዓልቲን 48 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ክዛይድ ከም ዘይብሉ ይጠልብ። ምናልባት፡ ኩነትን ባህሪን ናይቲ ስራሕ ከምኡ’ውን ዓይነት ቦታ ስራሕ፡ ምስ’ዚ ዝተጠቐሰ ሰዓታት ስራሕ ክሳነ እንተ ዘይተኻኢሉ ግን፡ ከም ኩነታቱን ባህሪኡን ተራእዩ ምቕራሕ ሰዓታት ስራሕ ክካየድ ይኽኣል እዩ። ምቕራሕ ሰዓታት ስራሕ፡ ዋላ’ኳ ከም ባህርይኡን ቦታ ስርሑን ተፈላልዩ ግብራውነት ዝለብስ ተግባር ይኹን፡ ኣብ’ዚ ክፍለጥ ዘለዎ ኣገዳሲ ነጥቢ ግን፡ ዝኾነ ዝትግበር ምቕራሕ ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ ሰሙናት ወይ ኣብ ውሽጢ ዝወሓደ ግዜ፡ ሰራሕተኛ ዝሰርሖም ሰዓታት ተጸብጺቦም ገምጋም ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ መዓልቲ ካብ 8 ሰዓታት፡ ኣብ ሰሙን ድማ ካብ 48 ሰዓታት ክዛይድ ኣይፍቅድን። ካብ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ንላዕሊ ዝስራሕ ሰዓታት ስራሕ፡ ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ ይብሃል። ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ ከኣ፡ ካብቲ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ዝተፈለየ ኣተሓሕዛን ኣካይዳን ይኽተል። ዓንቀጽ 52 ከም ዝገልጾ፡ ኣስራሒ ንሰራሕተኛ ካብ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ዝያዳ ከስርሖ ይኽእል እዩ። ይኹን’ምበር ፍቶት ሰራሕተኛ እንተ ዘየልዩ፡ ኣብ መዓልቲ ካብ 2 ሰዓታት ንላዕሊ ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ ከስርሖ ኣይፍቀደሉን። ኣብ’ዛ ሕጡበጽሑፍ፡ ፍቶት ወይ ድሌት ሰራሕተኛ ኣብ ግምት ኣእትያ ስለትርከብ፡ ኣድህቦ ምግባር የድሊ። እንተኾነ ግን ሓደጋ ወይ ስግኣት ሓደጋ ኣብ ዘጋጥመሉ፡ ህጹጽ ስራሕ ምስ ዝርከብ፡ ካብ ዓቕሚ ሰብ ንላዕሊ ዝኾነ ኩነታት ምስ ዘጓንፍ ከምኡ’ውን ብዘይምቁራጽ ብቐጻሊ ኣብ ዝስራሕ ስራሕ ተመዲቡ ዝሰርሕ ዝነበረ ሰራሕተኛ፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ካብ ስራሕ ምስ ዝበኩር’ሞ ምትክኡ ኣብ ዝድልየሉ ግዜን ኩነትን፡ ፍቶት ይኹን ድሌት ሰራሕተኛ ብዘየገድስ፡ ዝኾነ ይኹን ሰራሕተኛ ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ ክሰርሕ ይግደድ እዩ። ከም ውጽኢቱ፡ ዝኾነ ሕልፊ ሰዓታት ስራሕ


ዝሰርሐ ሰራሕተኛ፡ ብመንጽር ንውሓት ሰዓታት ስራሕን ግዜያትን ተራእዩን ተቐሚሩን፡ ምስ ደሞዝ ተደሚሩ ይኽፈሎ። ሓደ ሰራሕተኛ፡ ንሸሞንተ ሰዓታት ብዘይምቁራጽ ስርሑ ከካይድ ዝከኣል ኣይኮነን። ብፍላይ ድማ፡ እቲ ኩነታትን ባህርን ናይቲ ስራሕ፡ ሓያል ጉልበታዊ ጻዕሪ ከምኡ’ውን ጽዑቕ ኣእምሮኣዊ ሃልኪ ምስ ዝሓት። ከምኡ ኣብ ዝኾነሉ


ግዜን እዋን ድማ፡ ድሕነትን ጥዕናን ሰራሕተኛታት ዝፈታትን ኣጋጣሚ፡ ሓደጋ፡ ሕማም ወይ’ውን ፍጻመ ከስዕብ ዝለዓለ ተኽእሎ ኣሎ። ስለዚ ነዚ ተርእዮታት’ዚ ንምቕላል ወይ ንምፍዋስ፡ ኣዋጅ ዕዮ ኤርትራ ክልተ ኣማራጺታት ኣቐሚጡ ይርከብ። ንሳተን ድማ፡ ኣብ መንጎ ሰዓታት ስራሕ ዝህልው ንምዝናይ ዝኸውን ሓጺር ናይ ዕረፍቲ ግዜን፡ ሰራሕተኛ ብመንጽር ዘለዎ ናይ ባህርይን ቦታ ስራሕን ዝምገበሉ ናይ ዕረፍቲ ግዜ እዮም። ናይ መዛነዪ ዕረፍቲ ግዜ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ካብ 15 ክሳብ 20 ደቒቕ ንውሓት ሃልይዋ፡ ኣካል ናይ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ክትውሰድ ከላ፡ ናይ ምሳሕ (መግቢ) ዕረፍቲ ግዜ ግን ካብ 1 ክሳብ 2 ሰዓታት ንውሓት ሃልይዋ፡ ምስ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ኣይትጽብጸን እያ። እዞም ተግባራት እዚኣቶም ብዘይካ ሕጋዊ መዳያቶም፡ ኣብ ምዕባል ኣእምሮኣዊ ብቕዓት፡ ምሕያልን ምሕዳስን


ኣካላዊ ዓቕሚ፡ ምትዕርራይ ቅርጺን ኣቃውማን ሰብነት፡ ምዕባል ማሕበራዊ ዝምድናታትን ምሕያል ርክባትን ኣብ መንጎ ሰራሕተኛታትን ካልእን ኣዝዩ እወታዊ ውጽኢት ብምህላዉ፡ ብዕቱብ ክትግበር ከሎ፡ ኣብ ተዓጻፊን ውሑስን ናይ ስራሕ ኩነታት ኣብ ምፍጣር ኣብ ዝካየድ ጻዕሪታት፡ ተወሳኺ ድርኺት ዝፈጥር እዩ። ምዱብ ሰዓታት ስራሕ፡ ብመንጽር ድሕነትን ጥዕናን ሰራሕተኛታትን ቦታ ስራሕን ክርአ ከሎ፡ ሓደ ሰራሕተኛ


ኣብቲ ዝተመደቦ መደብ ስራሕ፡ ብምሉእ ዓቕሙን ክእለቱን ተወፍዩ ብኣድማዒ ክሰርሓላ ዝኽእል ምችእቲ ግዜ ከምኡ’ውን ጥጡሕን ኣተባዒን ናይ ስራሕ ኣከባቢ እትውን እዋን እያ። ሓደ ሓደ መደባት ስራሕ ግን


ንኣብነት፡ ስራሕ ዋርድያ፡ ኣብ ሕክምና ዝሰርሑ ስራሕተኛታት፡ ኣብ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ዝሳተፉ ሰራሕተኛታት፡ ን24 ሰዓታት ብዘይምቁራጽ ዝካየድ ስርሓት፡ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ዝሻመዉ መደባት ስራሕን (ኣብ ምድላው መግቢን ምቕባል ኣጋይሽን ሆቴላትን ዝሰርሑ ሰራሕተኛታትን) ካልኦትን ምጥቃስ ይከኣል እዩ። ካብ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ወጻኢ ዝስራሕ ሰዓታት ስራሕ፡ ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ፡ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ብግቡእ ንኽትጥቀም ዘየፍቅድ፡ ብዘይካ ኣብ ቀትሪ ኣብ ለይቲ’ውን ክሰርሕ ወይ’ውን በብእብረ ንኽትሰርሕ ዝጠልብ ግዜን እዋን ብምዃኑ፡ ዘይከም ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ዝተፈለየ ኣገባብ ኣተሓሕዛን ኣካይዳን ምጥቃም የድሊ። ልዕሊ ኩሉ ድማ፡ ምስታ ዝኾነ ሰራሕተኛ ኣብ መዓልቲ 8 ሰዓታት፡ ኣብ ሰሙን ድማ 48 ሰዓታት ንላዕሊ ክሰርሕ የብሉን ትብል ትሕዝቶን መንፈስን ኣዋጅ ዕዮ ኤርትራ ክትሳነ ክትክእል ኣለዋ።


ኣቃውማን ስነ-ህይወታዊ ኣካላት ከምኡ’ውን ማሕበራዊ ህይወት ርኡይ ምዝንባዕ እዩ ዘስዕብ። ክኢላታት ናይዚ ዓውዲ ከም ዝሕብርዎ፡ ኣብ ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ካብቶም ኣብ ምዱብ ሰዓታት ስራሕ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ብዝርገት ዑደትድቃስ (Slep disorder)፡ ምዝንባዕ ስርዓተ ከስዐ-መዓንጣ (Gastrointestinal disorder)፡ ሕማት መትነ-ልቢ (Car diovascular diseases)፡ ሕማት ኩነተቁስሊ እግሪ ከስዐ (Peptic Ulcer)ን ካልእን ናይ ምጥቃዕ ዘለዎ ተኽእሎ ዝለዓለ ምዃኑ ይገልጹ። ስለዚ፡ ኣብ ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ብዝተኻእለ መጠን፡ ኣብ ኣመራርጻን ኣቈጻጽራን ዕትበት ከነርእይ ተመራጺ እዩ። ብፍላይ ድማ ዕድመ ዝደፍኡ፡ ኣብ ኣድካሚ ዘቤታዊ ስርሓት ዝነጥፉ፡ ነዊሕን ኣህላኽን ጉዕዞ ኣካይዶም ናብ ስራሕ ዝመጽኡ፡ ኣብ ጥንሲን ሕርሲን ከምኡ’ውን ኣብ ምዕባይን ምጥባውን ቆልዑ ዘለዋ ኣዴታትን ካልእን ኣብ ግምት ክኣትዉ ይግባእ። ከም ፍታሕ


ኩነታት በዲሆም ዕዉታትን ኣፍረይቲን ንክኾኑ ዝሕግዞም እኹል ትምህርቲ፡ ኣድላዪ ሓበሬታን ምኽሪን ካልእን ክውሃቦም ኣለዎ። ብፍላይ ድማ ኣብ ስነ-ጥዕና ድቃስ (Slep Hygiene)፡ ኣጠቓቕማ ዕረፍቲ፡ ኣብ ሜላ ኣነባብራ፡ ኣጠቓቕማ ግዜ፡ ስርዓተ ኣመጋግባን ካልእን ዘተኮረ እንተ ኮይኑ፡ ኣዝዩ ሓጋዚ ምዃኑ ብዙሓት ክኢላታት ዝሰማምዕሉ


ምሳሕን ድራርን ምስራዕን ምፍጻምን ከምኡ’ውን እኹልን ብቑዕን ምንጪ ብርሃን ምውዳድን ብቐጻሊ ምሕያሽን ካልእን፡ ነቲ ብሰንኪ ኣብ ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ ምስራሕ ክመጽእ ዝኽእል ሳዕቤናት፡ ብዕጽፊ የጉድሎ እዩ። ዘይንቡር ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ ግዜ ቀትሪ ንቑሕነትን ተበራባርነትን፡ ኣብ ግዜ ለይቲ ድማ ድቃስን ዕረፍቲን፡ ዝተለማመደ ስነህይወታዊ ኣቃውማ ወዲ-ሰብ ዝፈታትን ክስተት ብምዃኑ፡ ብኸምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ኣገባት ጌርካ ምዕርራዩ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣወዳድባን ገደብን ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ ተመኩሮን ኩነታት ስራሕን ሓደ ሰራሕተኛ ዝህልዎ ተራን ኣበርክቶን ቀሊል ኣይኮነን። ሰዓታት ስራሕ፡ ኣብ ድሕነትን ኣፍራይነትን፡ ኣብ ማሕበራዊ ህይወትን ዘቤታዊ ንጥፈታትን፡


ኣብ ኮማውን ሕብረተሰባውን ተሳትፎ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ሰራሕተኛታትን ኣስራሕን ክህሉ ዝግባእ ዝምድናታትን ካልእን፡ ናይ ሓደ ሰራሕተኛ ቀጥታዊ ጽልዋ ስለዘለዎ፡ ኣብ ኣተሓሕዛኡን ኣከናውናኡን ሓያል ጥንቃቐ ምግባር የድሊ። ምናልባት ዝኾነ ለውጥታት ምስ ዝህሉ ድማ፡ ማሕበራዊ ዘተ ብምክያድ ክፍታሕ ክኽእል ኣለዎ።


2፡15 ደርፊ 2፡30 ዜና (እንግሊዝ) 2፡40 ፈንቅል ሓዳስ ኤርትራምልክታ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ


5 ሕዳር 2025 - ገጽ 6 ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ማእከል ኣስመራ ከሳሲት ሰሚራ ጀበለ ዒሳ፡ ተኸሳሲ ኣንዋር ኣሕመድ መሓመድ፡ ብዓልቲ ቤትካ ናይ ሸሪዓ ክሲ መስሪታትልካ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረኣ ምዃኑ ንሕብር።


1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣስመራ ከሳሲ ኣቶ ኣብርሃም ሰለሙን ተስፋይ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ኣልጋነሽ ተስፋይ ገብረመድህን፡ ናይ መኪና ስም ዋንነት ምትሕልላፍ ክሲ ተመስሪቱልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባኣያ ቁ/32 ቅረቢ። እንተዘቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ከሰስቲ ወ/ነ/ ሙሴ ዮውሃንስ መንግስቱ፡ ዮናታን ሙሴ ዮውሃንስ፡ ተኸስቲ ወ/ነ/ የውሃንስ መንግስቱ ወልድኣብ 1. ዳሃብ የውሃንስ መንግስቱ 2. ሰለሙን የውሃንስ መንግስቱ 3. ኤልሳ የውሃንስ መንግስቱ 4. ወረ/ነፍ/ ሙሴ የውሃንስ መንግስቱ 4.1 ኣሮን ሙሴ የውሃንስ 4.2 ስምረት ሙሴ የውሃንስ ወኪል ትርሓስ ኣስገዶም ኣምራ፣ ተኸሳሲ ቁ. 1. መጸዋዕታ ቤ/ፍ በጺሕዋ መልሲ ሒዛ ክትቀርብ ተቖጺሩ ነይሩ፡ መልሲ ኣቕሪባ ቅዳሕ ንከሳሲ ተዋሂቡ፡ ዝተረፉ ተኸሰስቲ ዝምልከት ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ጋዜጣ ሒዙ ክቐርብ ተቖጺሩ ነይሩ። ከሳሲ ትእዛዝ ን6/10/25 ተቐይሩ ይጽሓፍ። ኣመልካቲ ዮናታን ሙሴ የውሃንስ ተኸሰስቲ ቁ/2ን3 4,1 4.2 ንዓኹም ዝምልከት ናይ ምቅሊት ውርሻ ጉዳይ ስለ ዘለኩም፡ ን6/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/49 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።


ተኽለሃይማኖት ተኽለመድህን መዓሾ ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ መጋባእያ ቁ/47 ይቕረብ። ኣቶ ቴድሮስ ቀለታ ሂቡኒ፡ ወለደይ ቀለታ ሂቡኒ ሚካኤልን ወ/ሮ መድህን ዋሲ ሃይለን ብህይወት ከለዉ ነቲ ኣብ ኣስመራ ን/ዞባ ጎዳይፍ ዝርከብ ከባቢ ዚፕ ኮስ 1A714 ጎደና 714 -48 ፕሎት 10 ፓርሰል 147/2 ቁ/ ፓርሰል ዞባ ASP03641 መለዪ ገዛ ASD 04864 ዝርከብ ገዛ፡ ብዕለት 1/10/202 ዕለት 20/7/2023 ብዝገበሩለይ ህያብ፡ ኣቦይ ስለዝዓረፈ እዚ ንውሳነ ክጸድቀለይ ናብ ስመይ ክመሓላለፈለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ቪቭያና ዘርዛቶ ኤርስቶን ኤንሪኮ ዘርዛቶ ኤርነስቶን፡ ኣሴና ኣምለሰት ሰመረ ወልደገብርኤል ስለዝዓረፈት፡ ንሕና 1 ሓፍትና ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ።


ጣህር ሲዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/1/25 ዓዲ ጓዕዳድ 1. ሉልያ ገብረዝጊ ዓንደብሃን 2. ናኦድ ገብረዝጊ ዓንደብርሃን 3. ኤልዳና ገብረዝጊ ዓንደብርሃን 4. ባና ገብረዝጊ ዓንደብሃን፣ ስም ኣቦና ገብረዝጊ ምባል


ተሪፉ፡ ገብረእግዚኣብሄር ዓንደብርሃን ተባሂሉ ይተኣረመልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ፍረወይኒ ኣስፍሃ ኣርኣያ ምባል ተሪፉ፡ ዮና ኣስፍሃ ኣረኣያ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ወ/ሮ ምብራቕ ኢሳቕ ግርመ፡ ወደይ መልኣከ ጎይትኦም ሰጊድ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 6 ደቀይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ጻዕዳክርስትያን ተወልደብርሃን መሓሪ ግርማይ ምባል ተሪፉ፡ ዩኤል መሓሪ ግርማይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን20/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


መንደፈራ ከሳሲ ኣቶ ዳኒኤል ዓንደ ክፍለማርያም፡ ወኪል፡ ኣቶ ዓንደ ክፍለማርያም፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ሪም ዓንደብርሃን ጸጋይ፡ ኣድራሻኻ ስለ ዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ጋዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ን2/12/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።


ደቀምሓረ ኣንገሶም ጠዓመ ደስታ፡ ወለድና ጠዓመ ደስታ መሓሪን ብርነሽ ዘረፉ ገብሩን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ዓረዛ ሙሴ ዓይነታ ኪዳነ፡ ኣቦሓጎይ ነ/ሄር ኪዳነ ገብረሚካኤል፡ ወዱ ዓይነታ ኪዳነ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 7 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምጽላል ገብሩ ኢሰያስ ምባል ተሪፉ፡ ሙቆት ገብሩ ኢሰያስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ወ/ሮ መርዓትኣብ ገብረመስቀል መብራህቱ፡ ጓለይ ፊልማዊት መረሳዕ ኪዳነ ስለዝተሰውአት፡ ኣነን ኣቡኣን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ወ/ሮ መርሃዊት ኣብርሃለ እምባየ፡ ኣቦና ኣብርሃለ እምባየን ኣደና ኣንገሰት ፍስሃጽዮን ዳንጉልን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 8 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ወ/ሮ ጽገወይኒ ገብረሚካኣኤል ደስታ፡ ብዓል ቤተይ ቦኽራይ ብርሃነ ገብረእግዚኣብሄር ስለዝተሰውአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 9 ደቅና


ከኣ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን10/1/25 ድባርዋ የውሃንስ ገብረኣምላኽ ክንፈ ምባል ተሪፉ፡ ዮውሃንስ ገብረማርያም ክንፈ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ሰንዓፈ ዳኒኤል ኣዳል ኣየለ፡ ብዓልቲ ቤትካ ወ/ሮ ብርሃን ሃይለ ምስግና፡ ናይ ሓዳር ክሲ ኣቕሪባትልካ ስለዘላ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።


ዒላበርዕድ ኣቶ ሃብቲቶ ኣቶሹም ተስፉ ምባል ተሪፉ፡ ሃብቲት ኣቶሹም ተስፉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ኣቶ ጸጋይ ዘርኣይ ጎይትኦም፡ ኣደይ እሙና ማንቱይ ገብረሚካኤል ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረታ ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ


ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን19/1/25 ከረን ኣቶ መሓመድ ኢብራሂም ዓብደላ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም ዓብደላ ሓምድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ


ምስጋና ብዕረፍቲ ብዓል ቤተይ ጆሜትራ ክብረኣብ ዑ/ሚካኤል ወ/ሚካኤል፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምልላስ ዘጸናዕኩምናን ካብ ውሽጢ ሃገርን ካብ ወጻእን ቴሌፎን ብምድዋል ዘጸናዕኩምናን ኩሉኹም ኣሕዋትና ቤተሰብናን ፈተውትናን ሕሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ሓዘንና ከም ዝዓጸና ክንሕብር ንፈቱ።


ብዓልቲ-ቤቱ ኣዛሚት ኣለም ምስ ምሉኣት ስድራ-ቤት ምስጋና ብዕረፍቲ ክቡር ኣቦና ኣቶ ሃይለማርያም መንገሻ ሓልየስ፡ ዝተሰመዓና ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ መካነ መቓብር ጸራት ኣስመራ ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛና ዝተመላለስኩምን ቤተሰብ፡ ፈተውትን ኣዕሩኽትን፣ ካብ ውሽጥን ወጻእን ብቴለፎን ዘጸናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ልዑል ምስጋና ንገልጽ።


ብዓልቲ ቤቱ ነፍ/ለተብርሃን ገብረጻድቕ ምስ ደቁን ምሉኣት ስድራቤትን ምስጋና ብድንገታዊ ዕረፍቲ ኣዝየ ዝፈትዋ ሓፍተይ ወ/ሮ ለምለም ኣርኣያ ገ/መድህን፡ ዝተሰመዓኒ መሪር ሓዘን እናገለጽኩ፣ ስጋብ ዓዲ ኣዛየሔ ኬድኩም ዘቃበርኩምናን ዘጸናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ።


ሓፍታ ወ/ሮ ኤልሳ ኣርኣያ ምስ ምሉኣት ስድራቤት ምስጋና ብምኽንያት ዕረፍቲ እነፍቅሮ ክቡር በ/ቤተይ ኣቶ ሓድጉ ገዛኢ ተኽሉ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ምስ ዓረፈ ሬሳ ካብ ኣንጎላ ኣብ ምፍናውን ኣብ ምቕባልን ክሳብ ጻዕዳ እምባ ን/ዞ/ በሪኽ ብምኻድ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ቴለፎን ብምድዋልን ዘጸናዕኩምና የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ብዓልቲ ቤቱ ኣልማዝ መብራህቱ ኣሕዋቱ ዘካርያስ በይን፡ ተስፋኣለም በይን፡ ምስ ምሉእት ስራ ቤት


ምስጋና ብዕረፍቲ እነፍቅራ ክብርቲ ወላዲትና ወ/ሮ ፍርቱና ገብረእግዚኣብሄር ትኩእ፡ ብዓል ቤቶም ንነፍሲሄር ኣቶ ተስፋይ እምባየ ከንቲባ ደጀን፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ካብ ግዜ ሕማ ኣትሒዝኩም ዝተመላለስኩም፡ ድሕሪ ዕረፍታ ዘቃበርኩምናን ዘጸናዕኩምናን፡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ናይ ሓዘንና ተኻፈልቲ ዝኾንኩም ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ልባዊ ምስጋና ነቕርብ።


ደቃ ምስ ምሉኣት ስድራቤት 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 7 ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ዓዲ ቀይሕ ኣቶ በርሀ ሃይለ እማን፡ ኣደይ መድህን በሪህ ወልድጽዮን ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረት ኣነ ምስ 3 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን25/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ከረን ብፍ/በ/ዕዳ ወረ/ነፍ ኣድሕኖም ኣብርሃን 1. ሓበን ኣድሓኖም ኣብርሃን 2. ሰምሃር ኣድሓኖም ኣብርሃን 3. መርሃዊ ኣሓኖም ኣብርሃ 4. ሰገን ኣድሃኖም ኣብርሃ፣ ንዓኹም ዝምልከት ናይ ፈጽሚ ክሲ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን12/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። 1.መኮነን ካሕሳይ 2. ሓረጉ ካሕሳይ 3. ኣልማዝ ካሕሳይ 4. ሂወት ካሕሳይ 5. ኣበባ ካሕሳይ፣ ተጸዋዕቲ 1. ምሕረት ካሕሳይ 2. ኣዜብ ካሕሳይ፡ ናይ ፈጽሚ መጸዋዕታ ቀሪቡልክን ስለ ዘሎ፡ ን12/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረባ። ወ/ሮ ሰላማዊት ግርማይ ሃብቶም፡ ኣቶ ሚኪኤል ስምኦን ሓድጉ፡ ወድና ጴጥሮስ ሚኪኤል ስምኦን ስለዝተሰዋአ፡ ንሕና ወለዱ ጥራይ ወረስቱ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ኣካል ኣንተሎ፡ ን24/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ዓሻ ዑመር ኣሕመድ፡ ኣይና ዑመር ኣሕመድ ከምኡ’ውን ዓሻ ዑመር ኣሕመድ ምባል ተሪፉ፡ ዓእሻ ዑመር


ኣሕመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ትዝቃወም እንተሎ፡ ን18/1/25 ኣቶ ጀምዕ ከራር መሓመድኑር፡ ተጸዋዒ ዓብደልቃድር እድሪስ መሓመድ ሙሳ፡ ኣብ ከረን ከባቢ 02 ዝርከብ ብቁ. 6KRKRN0971/1 ዚፕ ኮድ 6-1371 ፕሎት 16t ፓርሰል pop 16t ዝፍለጥ ናይ ስም ምትሕልላፍ መጸዋዕታ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ን19/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ።


1ይ ደረጅ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ ጀሚዕ መንሱር መሓመዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ጀሚዕ ሓምድ መሓመድዓሊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/1/25 ኣብ ቤ/ፍ


ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ቶኾምብያ ኣቶ ክፍለስላሴ ወልደሃንስ ስእለ፡ ናይ ስዉእ ወድና፡ ሓዳር ይዅን ውላድ ስለ ዘይብሉ፣ ኣነ ምስ ወላዲቱ ወ/ሮ ብርጭቆ ምሕረትኣብ ክፍለ ወረስቱ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣመታይ እዝራ ምሳዝጊ፡ ኣደይ ሳምኤል ባህታ ዓንድንኬል ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ዝቃወም እንተሎ፡ ን26/1/25 ኣብ ቤ/ፍ 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ኣቶ መሐመድ እድሪስ ሓምድ ምባል ተሪፉ፡ መሐመድ እድሪስ ሓምድ ማሕመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣቶ መሐምድ ዓሊ ኣብረሂም ጸደዋ ምባል ተሪፉ፡ መሐመድዓሊ ኣብሪሂም መሐመድ ጸደዋ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ማርቲን ጎጀ ባህልቢ፡ ኣቦይ ስዉእ ጎጀ ባህልቢ ጎይትኦም ምባል ተሪፉ፡ ስዉእ ጎጀ ባህልቢ ኣመኖም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከራር ኣድሪስ መሐመድ ሰልማይ ምባል ተሪፉ፡ ከራር ኣድሪስ መሐመድ ሰልማን፡ ወላዲተይ ከደጃ ሓምደ እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ከደጃ እድሪስ ሓምደ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ


ብዕለት 01/03/2012 ዓ/ም ቶዮታ ሃይሉክስ ናይ ገዛ መኪና ቁ/ሴ ER-1B-7612 ቁ/ ቻሲ P7N14-202987 ዘለዋ ዓዲገሉ፡ ኮይኑ ግን ናብ ስመይ ከሰጋግረለይ ኣድራሽኡ ክረከብ ስለ ዘይተኽኣለ፡


ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዑ እንተዘይቀሪቡ ናብ ስመይ ከሰጋግራ ምዃነይ እሕብር። ን13/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ራህዋ ሐይለአብ ኢያሱ ምባል ተሪፉ፡ ራህዋ ሓየሎም ኢያሱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ገለብ ሓዱጉ ኢልሰ ነታባይ ምባል ተሪፉ፡ ሕድግ ኤሎስ ነታባይ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/1/25 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ንሳልሳይ ግዜ ዝወጸአ ምልክታ ጨረታ ዓይነት መግቢ፦ ኣሕምልትን ፍረታትን ስጋን፡ እንቋቝሖ ሆላንድ ፍሩይ፡ ዝተቓመ በርበረ፡ ጸባ ከብቲ፡ ኣሃዱ፦ ዞባዊ መወከሲ ሆ/መንደፈራ፡ ቤ/ት ተሓጋገዝቲ ነርስ መንደፈራ ኮማዊ ሆ/ድባርዋ ኮማዊ ሆ/ዓረዛ ሆስፒታል ዓዲ ዃላ ኮማዊ ሆ/ኣውሓ፡ ሆ/ደቀምሓረ ኮ/ሆ/ማይዓይኒ ኮ/ሆ/ሰገነይቲ ሆ/ዓዲ ቀይሕን ሆ/ሰንዓፈን ኣርእስቲ ውዕል፦ ዓመታዊ ቀረብ መግቢ ዓይነት ጨረታ፦ ሃገራዊ ክፉት ጨረታ ጨ/ሚ/ሪ ጥዕና ዞባ ደቡብ ንዓመተ 2026 ኣብ ትሕቲኡ ንዝርከባ ሆስፒታላትን ቤ/ት ተሓጋዚ ነርስን ንሕሙማትን ተመሃሮን ኣገልግሎት ዝውዕል ቀረብ መግቢ ከጫርት ስለ ዝደለየ፣ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ መግቢ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ነጥብታት 1.ጨ/ሚ/ሪ ጥዕና ዞባ ደቡብ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ ዋጋታት ቀረብ መግቢ (ኣሕምልትን ፍረታትን፡ ስጋ፡ እንቋቑሖ ሆላንድ ፍሩይ፡ ጉፍሮ በርበረ ምስ ቀመሙ፡ ጸባ ከብቲ፡ መሰንከቲ ባን መጥሓኒ እኽልን) ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም፡ (ጨረታ ኣሕምልትን ፍረታትን ንዞባዊ መወከሲ ሆ/መንደፈራን ቤ/ት ተሓጋገዝቲ ነርስ መንደፈራን ኣይምልከትን) 2.ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን ናይ ዓመተ 2024 ናጻ ካብ ዕዳ ናይ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር፡ ቅዳሕ መንነትን ቅብሊት ናይ ፕሮፎርማ ዝኸፈሉ የቕርቡ። 3.ብቑዓት ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 10.0 (ሚእቲ ናቕፋ) ከፊሎም ክወስዱ ይኽእሉ። 4.ጨረታ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ኣድራሻን ዕለትን ሰዓት 09፡45 ቅ.ቀ ክበጽሕ ይግባእ። ጨረታ ተጫረትን ሕጋውያን ወከልትን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ታሕቲ ተሓቢሩ ብዘሎ መሰረት ሰዓት 10፡0 ቅ.ቀ ጨረታ ብግልጺ ይኽፈት። 5. መኽበሪ ጨረታ ዝምለስ ንኣሕምልትን ፍረታትን ስጋን ነፍስወከፍ 50,0.0፡ ንእንቋቑሖ፡ ንጉፍሮ በርበረ ምስ ቀመሙ ጸባ ከብትን ነፍስወከፍ 20,0.0፡ ከምኡ’ውን ንመሰንከቲ ባን ንመጥሓኒ እኽልን ከኣ 1,0.0፡ ናቕፋ ብ (C.P.O) (ብተወሳኺ ቅዳሕ ስፒኦ) ሒዞም ክቐርቡ ይግባእ። 6.ተጫራቲ ነቲ ዝተዓወተሉ ዓይነት መግቢ ብናቱ መጐዓዝያ ናብ ዝተዓወተሉ ትካል ጥዕና የብጽሕ። 7.ጨ/ሚ/ሪ ጥዕና ዞባ ደቡብ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። 8. ጨረታ ዝካየደሉ ዕለታት፡ ደቀምሓረ 18/1/25፡ መንደፈራ 19/1/25፡ ዓዲ ቀይሕ 20/1/25፡ ሰንዓፈ 21/1/25 ተወሳኺ ሓበሬታ 1. መወዳደሪ ቅጥዒ ጨረታ (ፕሮፎርማ/Proforma) 2026 ካብ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታል መንደፈራ ቁ.20 ብተወሳኺ ካብ ሆ/ዓዲ ዃላ፡ ኮ/ሆ/ድባርዋ፡ ኮ/ሆ/ዓረዛ፡ ደቀምሓረ፡ ዓዲቀይሕን ሰንዓፈን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክወስዱ ይኽእሉ። 2. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፦ 2.1 ካብ ኣብ ቁጽሪ ሓደ ተጠቒሰን ዝርከባ ትካላት ጥዕናን ቤ/ጽ ጨ/ሚ/ሪ ጥዕና ዞባ ደቡብ ቁጽሪ 12 (6130) ክውከሱ ይኽእሉ። 2.2 ሓበሬታ ብኣካል ይኹን ብቴሌፎን ምውካስ ይከኣል። ንኻልኣይ ግዜ ዝወጽአ ምልክታ ጨረታ ዓይነት መግቢ (ኣሕምልትን ፍርተታትን ስጋ ጠለ በጊዕ ምስ ዓጽሙ ስጋ ከብቲ ስጡይ፡ እንቋቑሖ ሆላንድ ፍሩይ፡ ጉፍሮ በርበረ ምስ ቀመሙ ጸባ ከብሪ፡ መሰንከቲ ሕብስቲ (ባኒ) መጥሓኒ እኽሊ ኣሃዱ፡- ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ጋሽ ባርካ ኣርእስቲ ውዕል፦ ዓመታዊ ቀረብ መግቢ ዓይነት ጨረታ፦ ሃገራዊ ክፉት ጨረታ ጨንፈር ሚ/ጥ/ዞባ ጋሽ ባርካ ንዓመተ 2026 ካብ ወርሒ 1/1/2026 ክሳብ 31/12/2026 ዓ/ም ኣብ ትሕቲኡ ዝርከባ ሆስፒታላት ከምኡ’ውን ቤ/ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ነርሳት ባረንቱ፡ ሆስፒታል ባረንቱ፡ ሆስፒታል ኣቑርደት፡ ሆስፒታል ተሰነይ፡ ኮማዊ ሆስፒታል ጎልጅ፡ ንሕሙማትን ተመሃሮን ኣገልግሎት ዝውዕል ቀረብ መግቢ ከጫርት ስለ ዝደለየ፣ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ መግቢ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም ነጥብታት (ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ኣርባዕተ ሆስፒታላት ንሕሙማት ዝውዕል መግቢ፡ ንቤ/ት ተሓጋገዝቲ ነርሳት ባረንቱ ንተመሃሮ መግቢ) 1. ጨ/ሚ/ጥዕና ዞባ ጋሽ ባርካ ንሕጋውያን ኣቕረብቲ ዋጋታት ቀረብ መግቢ (ኣሕምልትን ፍረታትን ስብሒ ዘይብሉ ስጋ ከብቲ ስጋ ጠለበጊዕ እንቋቑሖ ናይ ሆላንድ ፍሩይ እንቋቑሖ፡ ዝተቓመ ጉፍሮ በርበረ መጥሓኒ እኽልን መሰንከቲ ሕብስትን (ባኒ) ጸባ ከብቲ ብዕሹግ ደብዳበ ከቕርቡ ይዕድም። 2. ጨረታ ንኹሎም ኣቕረብቲ ክፉት እዩ። 3. ተጫረትቲ ቅዳሕ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ዋኒን ናይ ዓመተ 2024 ክሊራንስ ናይ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር፡ መንነት ወረቐት የቕርቡ። 4. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ፡ ካብ ኣቶ ኢያሱ ሃብተ ብቁጽሪ ቴሌ 73139 (ሞባይል 07190264) ቤት ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ነርሳት ባረንቱ ጨረታ ሰነዳትን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 5. ብቑዓት ተጫረትቲ፡ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.0 (ሓምሳ ናቕፋ) ከፊሎም ቅብሊት ክወስዱ ይግባእ። 6. ጨረታ ኣብዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ኣድራሻ ንዕለት 17/10/2025 ሰዓት 9፡45 ቅ/ቀ ክበጽሕ ኣለዎ። ደንጉዩ ዝቐርብ ጨረታ ይንጸግ። ተጫረትቲ፡ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝድለ ሰብን ስነ-ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባት ዝተረኽብሉ፡ ኣብ ኣዳራሽ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ ይኣቱ። ዕለት 17/10/2025 ሰዓት 10፡0 ቅ/ቀ ዝኽፈተሉ ቦታ ኣዳራሽ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ። 7. መኽበሪ ጨረታ ዝምለስ ንኣሕምልትን፡ ፍረታትን፡ ንስጋ ከብሪ ነፍስ ወከፍ 20,0.0 ናቕፋ፡ ንእንቋቑሖ 20,0.0 ናቕፋ፡ ናይ ዝተቓመ ጉፍሮ በርበረን፡ መጥሓኒ እኽልን፡ መሰንከቲ ሕብስቲ፡ ጸባ ከብትን ነፍስ ወከፍ 20,0.0 ናቕፋ (ሲ.ፒ.ኦ) ክትሓዝ ይግባእ። 8.ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምሕዳር ንብረት መንግስቲን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 9. ተጫራቲ ነቲ ዝተዓወቱሉ መግቢ ብናቱ መጐዓዝያ ናብ ዝተዓወተሉ 4 ሆስፒታላት 1 ቤት ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ኣሶሰት ነርስ = ን5 ትካላት የቕርቡ። 10. ጨ/ሚ/ጥዕና ዞባ ጋሽ ባርካ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ።


ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ዕላማ ህይወት ንገዛእ ርእስኻ ኣብ ትሕቲ ዝዀነ ይዅን ኵነት ምጥንጣን ወይ ምርሕራሕ ከቶ ቅቡል ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ንገዛእ ርእስኻ ቀጻሊ ምንቃፍ ከዕንወካ እንተ ዘይኰይኑ፡ ከማዕብለካ ኣይክእልን እዩ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ጸገማት ከም ዘለዉዎ ክትግንዘብ ጽቡቕ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንዓኻ ጸገም ከጋጥመካ እንከሎ፡ ንስኻ ጥራይ ከም እትጽገም ገይርካ ክትሽቝረር ኣይግባእን። ንጸገምካ ንምፍታሕ እቲ ቐዳማይ ስጕምቲ ክትወስዶ ዘለካ፡ ገዛእ ርእስኻ ምፍቃርን ምስ ገዛእ ርእስኻ ብምድንጋጽን እዩ ክኸውን ዘለዎ። ከመይ ከም ዘለኻ ቀጻሊ ምስ ገዛእ ርእስኻ እሂን ምሂን ምብህሃል ተመራጺ እዩ። ምስ ካልኦት ሰባት እኳ እሂን ምሂን


ከይሓተትና ነፋንዎም ዲና? ኵነታትና ንምፍላጥ ምስ ገዛእ ርእስና እሂን ምሂን ምብህሃል ደኣ እሞ፡ እንታይ ነውሪ ኣለዎ? ገዛእ ርእስኻ እተፍቅረሉ መንገዲ ዝተፈላለየ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ገለ እዋን ንገዛእ ርእስኻ በቶም ጽቡቕ ከም ዝስማዓካ ዝገብሩኻ ሰባት ከም እትኽበብ ክትገብራ ትኽእል ኢኻ።


ካልእ መዓልቲ፡ ገዛኻ ዓጺኻ መብራህቲ 17 ክፋል “ንገዛእ ርእስኻ ክትከናኸን እንከለኻ፡ ንኻልኦት ሰባት ዝሓሽካ ትኸውን። ብዛዕባ ገዛእ ርእስኻ ጽቡቕ ክስማዓካ እንከሎ፡ ንኻልኦት ሰባት ብዝሓሸ ትሕዞም።” - ሶላንጅ ኖውልስ - ሶላንጅ ኖውልስ “ኣብ ገዛእ ርእስኻ ተኣማንነት እንተ ዘይብልካ፡ ኣብ ውድር ህይወት ክልተ ሻብ ትሰዓር።” - ማርከስ ጋርቪ - ማርከስ ጋርቪ ወሊዕካ መጽሓፍቲ ምንባብ ኣገዳሲ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ እትደኽመሉ እዋን፡ ነዊሕ ሰዓታት ምድቃስ እውን፡ ገዛእ ርእስኻ ኣብ ምፍቃር ሓጋዚ እዩ። ስራሕ ክጽዕቀካ እንከሎ፡ ኣብ ክንዲ ባዕልኻ መግብኻ ክትክሽን ምፍታን፡ ኣብ ቤት መግቢ ክትምገብ ወይ ንገዛኻ ድሉው መግቢ ምውሳድ ኣድላዪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ዝዀነ ይዅን እንወስዶ ስጕምቲ፡ ካብ ቅሬታ ሓራ ገይሩ፡ ንርእሰ ፍቕርና ክብ ዘብል ክኸውን ይምረጽ። በቲ እንወስዶ ስጕምቲ ቀዳሞት ተሓተትቲ ባዕልና ምዃንና ከቶ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ምስ ገዛእ ርእስና ዘለና ርክብ ቀጻሊ እንተ ገምገምናዮ ተመራጺ እዩ። “ሎሚ ከመይ ኣለኹ? ሎሚ ንዓይ ዘድልየኒ እንታይ እዩ? ኣብ እዛ ዕለት እዚኣ ንርእሰ ፍቕረይ ብኸመይ ክብ ከብሎ እኽእል? …” ንዝብሉ ሕቶታት ብርግኣት ክንምልሶም እንከለና፡ ማእዝንና ኣብ ምሕላው ኣገዳሲ እዩ። እናሓንሳእ ንበይንኻ ምስ ገዛእ ርእስኻ እናተላዘብካ እግሪ ጕዕዞ ምክያድ ጽቡቕ እዩ። ምስ ካብ ልብኻ እትኣምኖም ሰባት፡ ናይ ልብኻ ምዕላል እውን ተመራጺ እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ካብ ውሽጥኻ ብዙሕ ዝፈዅሰልካ ጽዕነት ኣሎ።


ኣብ መወዳእታ ካባኻ ዝድለ፡ ርእሰ ገምጋም (self-asesment) ምግባር ምዃኑ ኣይትዘንግዕ። እቲ ገምጋም ዕለታዊ ዋላ ንሓሙሽተ ደቓይቕ ዝቕጽል እንተ ዀነ ውጽኢታዊ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንዓኻ እንታይ ከም ዘድልየካ ንገዛእ ርእስኻ ብግልጺ ሕተታ። ሽዑ ብኸመይ ክትሕግዛ ከም እትኽእል፡ ንጹር መንገዲ ክረኣየካ ይኽእል እዩ። “ንዓይ ዝያዳ ዘድልየኒ እንታይ እዩ?” ኢልና ንገዛእ ርእስና ንሓትዶ? ብዝዀነ ነፍሲ ወከፍና ክንምልሳ ዘለና ሕቶ እያ። ክሳብ ክንዲ እዚ ከባድ እውን ኣይትመስልን እያ። ትኸብደና ኰይና እንተ ተሰሚዓትና፡ ንዓርከ መሓዙትና ከነማኽር ንኽእል ኢና። ካብኡ ሓሊፍና ኸኣ፡ ምስ ክኢላታት ስነ ልቦና ክንመያየጠሉ ዕድል ከም ዘለና ክንዝንግዕ ኣይግባእን። እንታይ ከም ዘድልየካ ምፍላጥ ጽቡቕ እዩ። ነቲ ዘለካ ምድላይ ከኣ፡ ካልእ ኣገዳሲ ነገር እዩ። ገሌና ነቲ ዘይብልና ጥራይ ከነቋምት፡ ነቲ ዘለና ንርስዖ ኰይኑ እዩ ዝስማዓኒ። ገለ ሰባት መንበሪ ገዛ ስለ ዘለዎም፡ ብዙሕ ኣየስተማቕርዎን እዮም። ንዕኡ ዕሽ ኢሎም፡ መዛወሪት ማኪና ስለ ዘይብሎም ምኒን ክብሉ ንህይወቶም ዘባኽኑ ኣለዉ። ብመንጽሩ ካልኦት ሰባት፡ መዛወሪት ማኪና ስለ ዘላቶም፡ ንዕኣ ሸለል ኢሎም፡ መንበሪ ገዛ ስለ ዘይብሎም ንህይወቶም ብምራር ዘሕልፍዎ ውሑዳት ኣይኰኑን። እንታይ ከም ዘለና ክንፈልጥ እንተ ደሊና፡ ነቶም ዘለዉና ኣብ ወረቐት ምስፋር ተመራጺ እዩ። ኣብ ስራሕና ጥራይ ኣይኰንናን ንዘለና ንብረት ብዝርዝር ኣብ ወረቐት (inventory) ከነስፍር ዘለና። ኣብ ውልቃዊ ህይወትና እውን፡ ተመሳሊ ኣገባብ ክንጥቀም ንኽእል ኢና። በቶም ዘለዉና ዝርዝራት ከነመስግን ምስ ጀመርና፡ ብእኡ ንብኡ ኢና ናብ ገዛእ ርእስና ምፍቃርን ንገዛእ ርእስና ሕያዋይ ምዃን እንሰግር። በቲ ዘለና ተመስገን ክንብል እንከለና፡ ነቶም ክንሰርሖም እንደሊ ንኽንዓም ኣእምሮና ናብ ዝበረኸ ደረጃ እዩ ዝሓኵር። ናይ ብሓቂ ክዕመሙ ዝኽእሉ ሸቶታት ክንሕንጽ ድማ ንኽእል። ኣብ ህይወትና ኩሉ ሻብ ኣብ ጽቡቕ ስምዒት ንህሉ ማለት ኣይኰነን። ህይወት ብዙሕ ገጻት ዘለዉዋ እያ። ዋላ ኣብ ሕማቕ እዋን ኣብ እንህልወሉ፡ ዋላ ህይወት ትጸንክረና፡ ንእሽቶ ስራሕ ወይ ኣበርክቶ ከይሰራሕና እነባኽና ዕለት ክትህልወና የብላን። ጽንክር ዝበለት ዕለት፡ ጽንክር ዝበለት ህሞት፡ ጽንክር ዝበለት ሰሙን፡ ጽንክር ዝበለት ወርሒ፡ ጽንክር ዝበለት ዓመት፡ … ተሕልፍ ክትህሉ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ዘለኻዮ ኵነታት ኣፍልጦ ክትህቦ ኣይጽላእን እዩ። የግዳስ ከም ናይ መወዳእታ ጽሕፍቶኻ ገይርካ ክትርዕመሉ የብልካን። ብመንጽሩ፡ ብኸመይ ኣብ ሓጺር ግዜ ናብ ዝሓሸ ኵነታት ክትሰጋገር ከም ዘለካ ኢኻ ኣበርቲዕካ ክትሰርሕ ዘለካ።


ንህዝባውን ሃይማኖታውን በዓላት ብዝግባእ ኣስተማቕሮም። ንበዓላት ከም ንዝሓሸ ጸዓት እተዋህልለሎም ዕድል ኢኻ ክትጥቀመሎም ዘለካ። ክንዲ ዝዀነ፡ ብዝግባእ ከተዕርፈሎምን ክትዛነየሎም ይግባእ። ገለ ሰባት ግዳ፡ ልዕሊ ዝዀነ እዋን ኣብ እዋን በዓላት እዮም፡ ንጸዓቶም ኣብ ዘየድሊ ቦታ ዝጽንቅቕዎ። ንኣብነት፡ ኣብ እዋን በዓላት ልዕሊ ዓቐን ኣልኮላዊ መስተ ትሰቲ ወይ ኣብ ለይታዊ ትልሂት እንተ ሓዲርካ፡ ንጽባሒቱ ምስ ምሉእ ሓይልኻ ኣብ ቦታ ስራሕካ ክትርከብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ንበዓላት ጥራይ ዘይኰነ፡ ንቐዳመ-ሰንበት እውን፡ ግቡእ ዕረፍቲ ክንወስደሎም ተመራጺ እዩ። ልክዕ ከም ንሞባይልካ ኤለትሪክ እትመልኣ (charge)፡ ኣካላትካን ኣእምሮኻን እውን፡ ሓድሽ ጸዓት ክምላእ ኣገዳሲ እዩ። ብፍላይ ብጽምዋ ትሳቐ እንተ ዄንካ፡ ንበዓላት ከም ምስ ሰባት እትራኸበሉ ኣጋጣሚ ክትጥቀመሎም ትኽእል ኢኻ። ምስ ሰባት ምርኻብ ንባዕሉ፡ ካብ ቅዛነት ናይ ምውጻእ ሓይሊ ኣለዎ። ብውጥን ምራሕ ህይወትካ ብውጥን ምራሕ ንገዛእ ርእስኻ ኣብ ምፍቃር ዝያዳ ሓጋዚ እዩ። ዋላ ንበዓላትን ናይ ዕረፍቲ መዓልታትን ብውጥን ኢኻ ክትጥቀመሎም ዘለካ። ምሉእ መዓልቲ ካብ ሓደ ናይ ዕለተ ልደት ዓርከ መሓዛኻ ምስ ኣሕለፍካ፡ መሊስካ ናብ ካልኦት ናይ ዝተመርዓዉሉ ዓመት (aniversary)፡ ካብኡ ናብ እንዳ ጥምቀት፡ መሊስካ ናብ ዝተፈላለዩ መርዓታት፡ … ኰለል ክትብል እንተ ደኣ ትደክም ኴንካ፡ ንጽባሒቱ ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ ክትኣቱ እንከለኻ፡ ጸዓትካ ጸንቂቕካ ኣካልካን ኣእምሮኻን ረሸሽ ክብሉኻ ይኽእሉ እዮም። ርእሰ ፍቕሪ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝተፈልየ እዩ። ክንሕጐስ እንከለና፡ ጠገለ ዘለዎ ሓጐስና እነውጽኣሉ ኣገባብ እንተ ተጠቐምና ጽቡቕ እዩ። ከም እቲ ሓጐስ መናብርትና ዝዀነ፡ ሓዘን ከኣ መናብርትና እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ልዕሊ ዓቐን ምሕዛን ንመጻኢ ህይወትና ከቐምስሎ ከም ዝኽእል ከቶ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ዝሞተ ሰብ ብኸቢድ ሓዘን ዝምለስ ኣይኰነን። ክንዲ ዝዀነ፡ እቲ ነፍሲሄር ዝቐስነሉ ብስሙ ገለ ሰናይ ስራሕ ምስ እነበርክት እዩ ዝሓይሽ። ዝዀነ ይዅን ስራሕ ክትሰርሕ ወስን ብዘየገድስ፡ እቲ መሰረታዊ ነገር ንዓኻ ጽቡቕ ከም ዝስመዓካን ክብሪ ዘውህበካን እንተዀነ ተመራጺ እዩ። ካብ ሻቕሎት ዘገላግለካ ስራሕ ክትዓም ይግባእ። ዘጨንቐካ ዝነበረ ጕዳይ ምስ ሓለፈልካ፡ ዕሽ ኢልካ ክትሓልፎ ኣይግባእን። እቲ ጕዳይ ክሳብ ክንደይ እዩ ንርእሰ ፍቕርኻ ተንኪፍዎ? ንገዛእ ርእስኻ ከይትሓሊ ጸልዩካ ድዩ? ነዚኦምን ካልኦት ሕቶታትን ኣውጺእካ ብዕምቈት ክትግምግሞም ይግባእ። እዚ ገምጋም እዚ፡ ካልእ ዘጨንቕ ጕዳይ ከጋጥመካ እንከሎ፡ ብኸመይ ብዝቐለ መንገዲ ከይሃሰየካ ክትሰግሮ ከም እትኽእል ይሕግዘካ እዩ። ኵነተ ኣእምሮኻ ንርእሰ ፍቕርኻ ብእወታ ይዅን ብኣሉታ ይጸልዎ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንዅነተ ኣእምሮኻ ምሕላው ማለት ንዅለንተናኻ ከም ምሕላው ምዃኑ ክንግንዘቦ ይግባእ። ንዅነተ ኣእምሮኻ ቀልጢፍካ እንተ ዘየመሓይሽካዮ፡ ናብ ዝበኣሰ እዩ ዘንቈልቍል። ብዛዕባ ገዛእ ርእስኻ ብዙሕ ሓበሬታ ምውህላልን ምህናጽ ርእሰ ንቕሓትን፡ ንዝዀነ ኣብ መጻኢ ጽቡቕ ይዅን ሕማቕ ከጋጥመካ ዝኽእል ድሉው ኴንካ ንኽትጸንሕ እዩ ዘኽእለካ። እዚ ተመሊሱ፡ ኣብ ጽቡቕን ኣጸጋምን እዋን፡ ንሸቶኻ ብቐሊሉ ንኽትበጽሖ ይሕግዘካ። ብዛዕባ እቲ ንስኻ እትደልዮ ምሕታት ከምኡ እውን፡ ካልኦት ሰባት ከኽብሩልካ ትጽቢት እትገብረሎም ሕጽረታትካ ምንጻር፡ ተግባር ርእሰ ፍቕሪ እዮም። ንስኻ ድምር ናይ ብልጫታትካን ድኽመታትካን ኢኻ። ዝዀነ ሰብ ካብ ድኽመታትካ ተበጊሱ ከቶ ከነኣእሰካ ወይ ከሻምሸካ ኣይግባእን። ርእሰ ክብርኻ ኣብ ጽቡቕ ደረጃ እንተ ደኣ ሃልዩ፡ ብናይ ካልኦት ሰባት ኣዕናዊ ነቐፌታ ብዙሕ ዘይክትህሰ ትኽእል ኢኻ። እቲ ምንታይሲ፡ ካባኻ ንላዕሊ ካልኦት ሰባት ብዛዕባኻ ከም ዘይፈልጡ ኣዳዕዲዕካ ስለ እትግንዘብ። እዚ እዩ ናይ ብሓቂ ርእሰ ፍቕሪ ዝበሃል። ርእሰ ፍቕሪ እንተ ሃልዩካ ድማ፡ ካልኦት ከየጥቅዑኻ ኣብ ዙርያኻ ጽኑዕ ደጎል ስለ እትሃንጽ፡ ካልኦት ሰባት ንኽብርታትካ ከኽብሩ ከም ዘለዎም ኣቐዲሞም እዮም ዝግንዘቡ። እቶም ልዑል ርእሰ ፍቕሪ ዘለዎም ሰባት፡ ኣብ ዘየዋጽኦም ዝምድና ኣትዮም ንገዛእ ርእሶም ኣየዋርዱን እዮም። ናብ


ዝዀነ ይዅን ዝምድና፡ ቀልጢፎም ጦብሎቕ ቅድሚ ምባሎም፡ ብዙሕ መጽናዕቲ እዮም ዘካይዱ። ከም ውጽኢቱ፡ እቲ ንሳቶም ዝምስርትዎ ዝምድና ነዊሕ ዕምሪ ዝህልዎ ዕድል ዝሰፍሐ ይኸውን። ገዛእ ርእስኻ ከተፍቅር እንከለኻ፡ ንዓኻ ዘፍቅሩን ዝሕግዙን ሰባት ከም ዝዓስሉኻ ከም ትሑዝ ክትወስዶ ትኽእል ኢኻ። እዚ ተመሊሱ ንዓኻ ልዑል ርእሰ ተኣማንነት ይፈጥረልካ። በዚ ኢልካ በቲ፡ ዳርጋ ኩሉ ነገር ተማላኢ እዩ። ርእሰ ፍቕሪ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ እዩ ዘድልዮ። ዝበዝሐ ነገር ሃልዩካ ከብቅዕ፡ ርእሰ ፍቕሪ እንተ ደኣ ጎዲሉካ፡ ህይወትካ ናብ እቲ ዝተሓተ ደረጃ ወሪዱ ክበላሸወካ ይኽእል እዩ። ርእሰ ፍቕሪ እንተ ጎዲሉካ፡ ርእሰ ክብሪ ከም ዝጎድለካ ርዱእ እዩ። ርእሰ ፍቕርን ርእሰ ክብርን ከይሓዝካ እትምስርቶ ዝምድና ድማ፡ ዕምሩ ምሒር ሓጺር እዩ ዝኸውን። ሊቃውንቲ ስነ ልቦና፡ “ገለ ሰባት ርእሰ ክብሪ ስለ ዘይብሎም እዮም፡ ንርእሰ ፍቕሪ ቦታ ዘይህብዎ። ካልኦት ሰባት ግዳ፡ ንርእሰ ፍቕሪ ከም መጋየጺ (luxu ury) ስለ ዝርድእዎ እዮም፡ እኹል ግዜ ዘይህብዎ።” በሃልቲ እዮም። ኣብ እዚ መዳይ ኣተኲሮም ዝተኻየዱ ምርምራት ከም ዘመልክትዎ፡ ርእሰ ሓልዮት ቀጥታዊ እወታዊ ጽልዋ ኣብ ኩለመዳያዊ ኣካላዊ ጥዕናን ጽቡቕ ህላወን ኣለዎ። ርእሰ ሓልዮት ብፍላይ ኣብ መንእሰያት ንኣካላዊ ጥዕናኦም ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። ኣብ 2023 ዝተኻየደ ሓደ መጽናዕቲ፡ “ልዑል ርእሰ ሓልዮት ምስ ትሑት ስነ ልቦናዊ ጸቕጢ ብቐጥታ እተኣሳሰረ እዩ። እዚ ናብ ኩለመዳያዊ ጥዕና ኣእምሮ ዘምርሕ እዩ። ጽቡቕ ጥዕና ኣእምሮ እንተ ሃልዩካ፡ ዝተሓተ ጸቕጢ፡ ዝተሓተ ሓደጋ ቅዛነት፡ ዝተሓተ ሓደጋ መንሽሮ፡ ዝተሓተ ሓደጋ ሕማም ልቢ፡ … ይህልወካ።” ብምባል እዩ ኣረጋጊጹ።


ፍቕሪ፡ ርእሰ ፍቕሪ እዩ።” - ክርስትያን - ክርስትያን ነስተል ነስተል 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 9 ሱራፌል ተስፋብሩኽ ሓደ ቀዳመ ሰንበት ኣብ ገዛ በይነይ ነበርኩ። ምስ ኣቦ በዅሪ ወደይ ተባኢሰ ስለ ዝነበርኩ ሕማቕ ተሰሚዑኒ ነበረ። ከም ምስኡ


ምቍያቝ ገይሩ ዘሕርቐኒ’ኳ የብለይን። ኣጋጣሚ ኰይኑ መሓዛይ ደዊላ፡ “በቃ ሎሚ ምሸት ንውጻእ፣ ነማሲ፡” ብምባል ዓደመትኒ። ናብ ክለብ ከይደ ክዘናጋዕ ኣብ ሓሳበይ ኣይነበረን። ግን ምስቲ ዝነበርኩዎ ኵነታተይ ተዘናጊዕካ ምጽእ ሓደ ዝሓሸ ነገር ገይረ ቈጸርኩዎ’ሞ ተሰማዕኩ።


ዝልወጥ ሰብ ኣይኰነን። ቅባጸተይ፡ ዓመቱ ኣሕሊፉ ነበረ። ዓመት መላእታ ቃልሲ ነብሰይ ካብ ቃልሲ ናብራይ ንላዕሊ በርቲዑኒ ጸኒሑ። በዚ ናይ መወዳእታ ርክብና ከም ብዓልቲ ሓድሽ ጕዳይ


ሰብ ክንወስኽ ከም ዘይብልና፡ ምስ ካልእ ምስ ሓደ’ኳ ከም ዘይንስዕስዕ ተረዳዲእና ነበርና። ኣብ ጥቓና ንጐድንና ቅድም ኢላ ኣብ ዝነበረት ጣውላ ክልተ ከማና ነበሩ። እቲ ቈማት ጭሓም ጽቡቕ ብርሃን ብገለ መጺኡ ክዅልዖ እንከሎ ነቒጸ እጥምቶ ነበርኩ።


አረ ጸኒሐ ምቓምጦይ ንኽርእዮ ኣጠዓዒመዮ እየ። ጽቡቕ ወዲ’ዩ፣ ካልእ’ኳ ኣብ ሽዑ ክትሓስቦ ኣጸጋሚ እንተ ነበረ፡ ምርኣዩ ግን ዝፍቶ’ዩ። ካብ ክስዕስዕ ዝያዳ ክዕዘብ ዝመርጽ፡ ካብ ክዛረብ ዝያዳ ክሰምዕ ዝደሊ ይመስል። ንክለብ በቲ ብሉጽ ናይ ምዝንጋዕ ሸነኹ ክጥቀመሉ ዝኽእል ዘሎ ኰይኑ ተሰምዓኒ። እቲ ካልኣዩ ግን ጸኒሑ ገዲፉዎ ይስዕስዕ፣ ኮፍ ክብል እንከሎ ከኣ ይዛረብን ይስሕቕን ነበረ። መሓዛይ ንጠመተይ ደንጕያ ኣስተብሂላትሉ። ፍሽኽታኣ መሊኣ ድማ ርእሳ ነቕነቐትለይ።


ዘለኹ’ውን ፈልያ ፈሊጣ’ያ። ነቲ ከፍቅር እንከለኹ ከፍቅር እንከለኹ ሰብ ከመይ ጌርካ’ዩ ዝፍቀር? ፍቕሪ በዚ መዓልትን ሰዓትን’ዩ ሒዙኒ ክብሃል ይኽእል ድዩ? መኣስን ብኸመይ ከም ዘፍቀርኩ ክምልስ ብዙሕ ግዜ ሓሲበ’የ። በቲ ኰይኑ በቲ ግን ኣፍቂረ ኣለኹ። “ፍቕሪ ስለምንታይ ኢሉ ኣይሓትን’ዩ፡” ክብሉ ሓቂ’ዩ።


ስለምንታይ ተፍቅር ክትምልስ ኣይትኽእል ኢኻ። “ስለምንታይ ነዚ ኣፍቂርኪዮ፡” ዝብለኒ ሰብ ዓሻ ጥራይ እዩ። ኣነ ከፍቅር እንከለኹ እንታይ’ዩ ሒዙኒ ክምልስ ጽቡቕ’ዩ ኢለ እሓስብ።


ኣከዳድናኡ፡ ምስ ሰብ ዘሎዎ ኣቀራርባ፡… ኰታ ኵሉ ነገሩ’ዩ ዝምስጠኒ። ኣዒንቱ ቍሊሕ ኢለን ክጥምታኻ እንከለዋ፡ ኣብ ልብኻ ዝኣቱ ገለ ዝንዛሕ ነገር ኣሎወን። ቃላቱ ረዚን’ዩ። ጥዑም ዕላሉ፡ ምስቲ ዝሕውሰሉ ዋዛ ንኣእምሮኻ ክገዝእ ዘየጸግም ሓይሊ ኣሎዎ።


ስሩዓት ኣስናኑ፡ ጽቡቓት ከናፍሩ ምስ ጋለሀን መስመስ ኣናበላ ዓይንኻ ይወግኣኻ። ኵሉ ተደማሚሩ ሃዋሃው ይመልሰልካ። ከይፈተኹ እናሻዕ ክርእዮ እደሊ። ጽፈት ኣከዳድናኣኡን ኣቀራርባኡን ዝያዳ ብዅሉ ክፍቶ የኽእሎ። “እዚ ጥራይ ድዩ ዘሎዎ?” ኣይትበልኒ።


ህዋሳተይ፡ ተመዚኑ ዝወጽኦ ኣበር ዘይብሉ። ነዚ ልበይ ወሲዱ ዘሎ ወዲ “ስለምታይ ኣፍቂርኪዮ?” ጌጋዶ ኣይኰነን። “ስለምታይ?” ክብሃል ኣይከኣልን’ዩ። እቲ ዝሕዘካ ክትፈልጥ ግን ዝከኣል ይመስለኒ።


ብኸባቢየይ ኣይግደስን፣ ሓሳብ ውሽጠይ፡ ጭንቀት ናብራይ ኵሉ ከም ትኪ ይበን፣ ኣፍካ ዘየኽድን ዋዛኡ ከኣ ልበይ ሓጐስ ይመልኣ። ልዕሊ እዚ’ሞ እንታይ ኣሎ’ዩ? ርግኣተይ፡ ሰላመይን ሓጐሰይን ምስኡ’ዩ። “እንታይ’ዩ ኣፍቂርኪዮ?” ዝብል ሕቶ መሊሱ’ዩ ፍቕሪ ዝውስኸለይ።


ሳዕሳዓይን ተዛራባይን ዓርኩ፡ ብሓደ ክስዕስዑ ብኢዳ ምልክት ብምግባር ዓደመቶ። ኣይተማተአን ብኢዳ ስሒቡ ናብ መድረኽ ሳዕስዒት ተሓወሰ። ክልተ ሓደ ኣብ ናይ ሳዕስዒት መድረኽ፡ ክልተ ሓደ


ብዝጋየሹ ዝቘማ ጕጀለታት ኰንና። ኣብ ፈለማ ቍሊሕ ኢሉ ጠመተኒ፣ ኣነ’ውን ጠመትኩዎ። ርእሱ ጥቕስ ብምባል ፍሽኽ በለ፣ ኣነ’ውን ዓጸፋ መለስኩ። ድሕሪኡ ግን ክጥምቶ


ኣይመረጽኩን። እቲኦም እታ ደርፊ ምስ ተወደአት ንኽልተአን ጣውላ ሓወሱወን። ጋግና ጸበ። ስምና ተለዋዊጥና። ጸኒሕና ሳዕሲዕና። ሓጸርቲ ሓጸርቲ ዕላት ድማ ኣዕሊልና። መወዳእታኡ ካብቲ ክለብ ብሓደ ወጻእና።


ኣይተዋሕጠሎምን፣ ከፋንዉና ነቐሉ። ምስ መሓዛይ ከምታ ኣብታ ክለብ ዝነበረት ጕጀለ ፈሊና፡ ቅድሚትን ድሕሪትን ኴንና ጕዕዞ ጀመርና።


እንከላ ሕያዎት ኢኹም ኢላ ከም ዝሓሰበት፡ መወዳእታኡ ከፋንውና ምንቃሎም ድማ ስለ ዝኣመንናዮም ምዃንና ተናዘዝኩሉ። ንሱ’ውን ብግደኡ ብዛዕባ ህይወቱ ኣዕለኒ። ወዲ 42 ዓመት ምዃኑ፡ ኣብ ከረን ከም ዝቕመጥ፡ በብግደኦም ምስ ዓርኩ ናብ ከረን ኣስመራን ከም


ዝበጻጽሑ፡ ካብ ቍልዕነቶም ዝዓበየ ዕርክነት ከም ዘሎዎም፡ ገና ከም ዘይተመርዓወን፡ ንጽብሓይቱ ናብ ከረን ክምለስ ምዃኑን ካልእ ናይ ህይወቱ ቀንጠመንጥን ነገረኒ። ኣብ ኣፍደገ ገዛና ምስ በጻሕና ተለፎን ተለዋዊጥና፣ ተመሳጊንና’ውን ተፈላለና። መሓዛይ ገዛ ክንኣቱን ከረው ኢላ ክትድቅስን ሓደ ነበረ።


ጀመርኩ፡ ሞባይለይ ናይ መልእኽቲ ድምጺ ኣስመዐት። እንተ ከፈትኩዋ ናይ ወዮ ወዲ መልኽቲ ጸንሓኒ። መሬት ወገግ ክሳዕ ዝብል ድማ ኣዕለልና። ዳሕራይ ምስ ረፈደ ናብ ከረን ምላሱ ከም ዘጻንሖ’ሞ ኣብታ ሰሙን ክንደይ ግዜ ከም ዝረኽቦ ሓተኒ። ኣነ ከኣ ኣብታ መጀመርታ - ድሕሪ ክለብ ዝነበረት - ርክብ ከም ዝምርኰስ ነገርኩዎ። ሰኑይ ምስ ተራኸብና፣ ክሳዕ ሰንበት መዓልታዊ ተራኺብና። ዕላሉን ቍምነገሩን ናይ ህይወት’ዩ ወዱ። ከረን ድሕሪ ምኻዱ ርክብና ኣየቋረጸን።


ጓል ኣምጺእና። ንወደይን ጓል ክልተናን ሒዝና እዚ ኣርባዕተ ዓመት ብሓጐስ ኣሕሊፍናዮ። እዚ ወዲ፡ ሽኮሪና ብዓልቤተይ ናተይ ክኸውንሲ፡ ኪንዮ ‘ጽሕፍቶ’ዩ’ ካልእ እንታይ ክብሎ!?


ከም እትመጽእ ኣይትፈልጥን ኢኻ። በቃ ሓንቲ ወጋሕታ ውልዕ ኢላስ ምጽእ! ከምቲ ንሱ ኵሉ ሳዕ ዝብሎ፡ “ኣብ ህይወት ዝመጽእ ጽቡቕ ኣጋጣሚታት መሊኡ’ዩ።


ትዕግስቲ በረኸትኣብ ተትሓንከለይከ ተትሓንከለይከ ቍርዲድሲ ዲት ገይርካ ዲኻ ሓው እንዲድካ ተጠፍኦ፡ ኵሉ ነገርካ ክመጹ ዝነብር ሰብከ እንታይ ትገብሮ? ከምኡ’ዩ ወሪዱኒ ዘሎ።


ቍርዲድሲ ወደይ ደምካ ጥራይ’ዩ ዝመጹ፣ እታ እዚኣ’ኳ ኣንጕዐይ’ያ በጺሓ። ጸንቂቓትኒ፣ ከም ፈውሲ ዓይኒ ከም ኮልጌት ሕጥ ኣቢላ ወዲኣትኒ። እንታይዶ ተሪፉኒ’ዩ፣ ንሽሙ ብዕድሉ ደው ዝበለ ጓንጓ’ኳ’የ ኰይነ ዘለኹ። ቀኒዐ ክኸይድ ዝርኣየኒ፡ “ብላዕ ኢሉዎ ደኣ ጽቡቕ ኣሎ፡” ይብለኒ ኣሎ።


ዝድሕድሑለይሲ ኣበይ ተሳኢኖም። ግና ውሽጡ ሕሩር፡ ዘለኹዎስ ባዕለይ ደኣ’የ ዝፈልጦ። ከምዚ ዝበለ ግፍዕን በደለን ኣብ ልዕለይ እናውረደት እንታይ ኰይነ ኢደይን እግረይን ኣኪበ፡ በይነይ ምስ ውሽጠይ ተራጊመ፡ በይነይ ኣብ ገዛይ ተዓጽየ ኣልቂሰ ዘይፋነዋ፣ እንታይ’የ ዝኸውን ዘለኹ። እናሻዕ እናቝሰለትንስ መሊሳ ከኣ ንሳ ትዀሪ። ኵሉ ሳዕ ኣነ’የ በዳሊ። ኣንታ’ዚ ፍቕሪ ክሳብ ክንድ’ዚ ድዩ ዝዕውነካ? ብህይወትካ ክንድ’ዚ ትጣላዕ!?


ብላዕ ኢሉዎ 27 27 ጥቅምቲ 2025 2025 2፡30 ድ.ቐ. 5 ሕዳር 2025 - ገጽ 10 ቆቛሕ፡ ኣብ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ዒራቕ፡ ሊባኖስ፡ ሶርያ፡ ስዑዲ ዓረብ. . .


ኣሜን ተስፋይ ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ተስፋጊዮርጊስ ብኢደማርያም (ቆቛሕ)፡ ኣብ ሰብዓታት ንዝነበሮም ብቕዓት ኵዕሶ እግሪን ብድሆታቱን ኣብ ቀዳማይ ክፋል ገሊጹልና ነይሩ። እዛ ዓንቀጽ ኣብ ምድላው እንከላ ድማ፡ ካብ ደገፍቱ ዝመጽኦ ርእይቶ ንኽጠቅስ ብተሌፎን ረኺቡኒ። “ቅድሚ ናብ’ቲ ናይ ግዳም ዛንታ ምስጋርካ፡ እዘን ዝስዕባ ኣቐድመለይ፡” ብምባል ድማ ተላብዩኒ። ቆቛሕ፡ ካብ 1962 ክሳብ 1965 ምስ ጋንታ ኣዱሊስ ከም ዝተጻወተን፡ ብቕዓቱ ንቕድሚት ክውርወር መንጠሪ ባይታ ኮይናቶ ዝነበረት ዓባይ ጋንታ’ውን እያ። ኣብ ስሳታትን ሰብዓታትን ዝካየዱ ዝነበሩ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ፡ ኣንፈቶም ካብ ስፖርት ናብ መጋበርያ ፖለቲካ ተቐይሩ ከም ዝነበረ፡ ስርዓት ሃይለስላሴ ድማ፡ ንኤርትራውያን ነንሓድሕዶም ብኣውራጃ ተፋኒኖም ንኽናቖቱ ብዙሕ ሽርሒ ከም ዝሰርሐ ኣቐዲሙ ተገሊጹ ነይሩ። ኣብ ከም’ዚ ኩነታት ሓያል፡ ንኹሉ ዘመዛዝን መራሒ ኣገዳሲ’ዩ። ቆቛሕ፡ ንኹሎም ጠርነፍቶም ብእወታ እኳ ዝገልጾም እንተኾነ፡ ንኣቦ መንበር ጋንታ ሓማሴን ዝነበሩ ነፍ/ ፊተውራሪ ገብረእግዚኣብሄር ገብረኪዳን ካብ ዘድንቖም ጠርነፍቶም ነይሩ፣ ፊተውራሪ ገብረእግዚኣብሄር፡ “ጋንታ ሓማሴን ኣንጻር ኣከለጉዛይን ሰራየን ብስፖርት እምበር፡ ድሕሪ ስፖርት ግን ኣሕዋት ኢኹም። ኩላትኩም ኤርትራውያን ኢኹም።


ኣውራጃዊ ስምዒታት ከይሕዘኩም፡” ብምባል ንኹሎም ናይ’ተን ዓበይቲ ጋንታት ተጻወትቲ ባይታ መራኸቢ ንኽረኽቡ ብማሕበር ጠርኒፎምዎም ከም ዝነበሩ ቆቛሕ ገሊጹ። ነፍ/ ፊተውራሪ ገብረእግዚኣብሄር፡ ወናኒ ሰባር ጉማን ኣብ እግሪ ፎርቶ ዝርከብ እንዳ ነዳዲን ዝነበሩ እዮም። ቆቛሕ፡ ወዲ ዓብደላ፡ ጀሚል ሓሰን፡ ኣሰፋው ተወልደን የማነ ዮሴፍን፡ ኣብ ናይ 1974 ዓስራይ ዋንጫ ኣፍሪቃ ንምስታፍ


ቆቛሕን እስማዒልን፡ ከም ጠርነፍቲ ናይ’ቲ ዝጽበዮም ዝነበረ ጒዕዞ ክኾኑ ተመሪጾም። እተን ኣብ ሜዳታት ኵዕሶ እግሪ ዝተሳሕላ ደናጉ፡ ኣብ ጒዕዞ ጎላጉል ባርካ ተፈቲነን። ኣብ ምዕራብ ባርካ መዓስከር ፍጹም ኣብ ዝበሃል ናይ ተ.ሓ.ኤ ቦታ ከም ዘዕረፉ ቆቛሕ ይዝክር፡ “ኣብ’ዚ ቦታ ብዘይ ዝኾነ ቊምነገር ንኣስታት ሓደ ዓመት ዝኣክል ጸኒሕና። ሓደ-ሓደ እዋን፡ ‘በብዘለኩም ሞያ ኣብ ሱዳን ነጢፍኩም ንውድብ ዝኸውን ኣታዊታት ከተኻዕብቱ ኢኹም’ ይብሉ ነይሮም። ዝተወስደ ስጉምቲ ግን ኣይነበረን። ኣብ መወዳእታ ግን ምስ ተ.ሓ.ኤ ዝደናገጹ ዒራቓውያን መጺኦም ነይሮም። እቶም ጠርነፍትና ምስኣቶም ተረዳዲኦም፡ ‘እዛ ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ብጥርንፍታ ኣብ ዒራቕ ክትጻወት ተረዳዲእና ስለ ዘለና ተበገሱ፡’ ተባሂልና። ኣብ ሱዳን - ካርቱም ንዝተወሰነ እዋን ጸኒሕና ናብ ዒራቕ ኬድና፡” ኢሉ። እቶም ተጻወትቲ፡ ልዕሊ ዓመት ኣብ ጒዕዞን መዓስከራትን’ዮም ኣሕሊፎምዎ። ዳግማይ ናብ ጸወታ ክምለሱ ሓያል ምድላው ከም ዘድልዮም ርዱእ እዩ። ኣብ ዒራቕ፡ ብዙሕ ልምድን ዘድሊ ሕክምናን ገይሮም። ናይ ዝበዝሑ ብቕዓት ናብ ንቡር ተመሊሱ። ናይ ነፍ/ ዓብዱራሕማን (ፓቸ)ን ጆኬርን ግን ብቕዓቶም ኣይተመልሰን። ብዓል ቆቛሕ ድማ፡ ሓደ ሓሳብ ሓሲቦም። ንፓቸ፡ ተሓጋዚ ኣሰልጣኒ ክኸውን ረቚሖምዎ። እታ ኤርትራዊት ጋንታ፡ ዝነኣድ ብቕዓት ሒዛ ድሉውነታ ኣረጋጊጻ። ኣብ ከተማ ባቕዳድ ምስ ዝነበራ ዒራቓውያን ጋንታት ገጢማ። ብኣንጸባራቒ ዓወት ድማ በዲሃተን። ዒራቓውያን፡ ብቕዓት ናይ’ታ ጋንታ ስለ ዝተደነቑ፡ ዳርጋ ናብ ኩለን ከተማታት ዒራቕ እናዘሩ ከም እትገጥም ገይሮም። ኣብ ኩለን ከተማታት ድማ ብገፊሕ ስዒሮም። ኣካየድቲ ስፖርት ዒራቕ፡ ነታ ሓያል ኤርትራዊት ጋንታ፡ ኣብ ዒራቕ ጥራይ ተሓጺራ ክትጻወት ኣይመረጹን። ናብ ሶርያ ሒዞምዋ ከይዶም። ፈለማ ምስ ሕርይቲ ወተሃደራዊት ጋንታ ሶርያ ከም እትገጥም ገይሮም። በዛ ዓርሞሸሽ ጋንታ ልዳቶም ኣየድፈሩን፣ ብገፊሕ ስዒሮምዋ። ሶርያውያን ኩነታ ምስ ረኣዩ፡ ብንጽል ጋንታ ክገጥምዋ ኣይደፈሩን። ንሕርይቲ ጋንታ ሶርያ ዝኣክል ምድላዋት ገይሮም፡ ምስ’ታ ኤርትራዊት ጋንታ ከም እትገጥም ገይሮም። ሶርያውያን ደገፍቲ ሆ. . . ክብሉ ንስታድዩም መሊኦምዎ። ደገፍቲ ዋላ ይጨድሩ፡ ካብ ዝፈርህዎ ግን ኣይወጹን። እታ ዝኾነ ደጋፊን ቀዋሚ ቦታን ዘይነበራ ኤርትራዊት ጋንታ 4ብ1 ስዒራቶም።


ዒራቓውያን፡ ነታ ጋንታ ካብን ናብን ከብልዋ ከለዉ ብዘይ ረብሓ ኣይነበረን። እንተኾነ እቶም ኤርትራውያን ድሒሮም’ዮም ፈሊጦም፡ “ናብ ሱዳን ክንምለስ ኢና” ምስ በልዎም፡ ዒራቓዊያን ነቲ ሕቶ ተገሪሆም ኣይተቐበልዎን። እንተኾነ ብዓል ቆቛሕ ንኽምለሱ ብትሪ ምስ ሓተትዎም ናብ ካርቱም ኣፋንዮምዎም። “ወከልቲ ተ.ሓ.ኤ፡ ኣብ ሱዳን ተቐቢሎምና። እንተኾነ፡ ነዛ ኣብ ኣህጉራዊ ጸወታት ተኣምር ዝሰርሐት ጋንታ ኣብ ምብታና ዓቢ ተራ ነይሩዎም። ኣብ ክንዲ ዝጥርንፉና ‘ነናብ ድላይኩም ኪዱ’ ኢሎሙና። ንሕና ብዙሕ ሕቶታት ነይሩና። ምኽንያቱ፡ እቶም ወከልቲ ብስምና ንውልቆም ካብ ዓራቓውያን ብርክት ዝበለ ገንዘብ ኣጠፋፊኦም’ዮም። ደም ዝረሃጽናሉ ገንዘብ ናብ ሜዳ ናብ ተጋደልቲ እንተዝኸይድ ሓንቲ ኣይምበልናን። ብዝኾነ፡ ምብታንና ዝሰምዓ ጋንታት ክቀዳደማልና ግዜ ኣይወሰዳን። ጋንታት ሱዳን ሓቲተን፡ ግን ዝመረጸን ተጻዋታይ ኣይነበረን። ኣነን ሰመረ ኪዳነን ናብ ስዑዲ ዓረብ ሽዑ እትምስረት ዝነበረት ጋንታ ኢትሓድ ኬድና። ገለ’ውን ናብ ኤውሮጳ ተሰዲዶም። ብዓል ኣሕመድ ዓብደላ፡ ፓቸ፡ መሓሪ፡ የማነን እስማዒልን ድማ ናብ ኢማራት ከይዶም። ስዉእ ተኸስተ ገብረመድህን (ኢለ) ዝርከቦም ሰለስተ ድማ፡ ናብ ሜዳ ወጺኦም። ካብ’ቶም ሓሙሽተ ናብ ኢማራት ዝኸዱ ወዲ ዓብደላ ምስ ጋንታት ክጻወት ስለ ዝበቕዐ’ዩ ‘ፕሮፈሽናል’ ክበሃል ዝኽኣለ። ብዓል ንሕና ግን . . .” ኢሉ ቆቛሕ ትም በለ። ከም’ቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዝገለጽናዮ፡ እታ ቆቛሕ ምስ ብጾቱ ዝተጸንበራ ጋንታ ኢትሓድ እትበሃል ስዑዳዊት፡ ሎሚ ንፈረንሳዊ ካሪም በንዘማ ጠርኒፋ ዘላ ጽቡቕ ከም ዘይፈደየቶም’ዩ ገሊጹ። ብፍላይ ንቆቛሕ ዓይኒ ኣውዲቓትሉ ስለ ዝነበረት፡ ናታ ክትገብሮ ወሲና። ቅድሚ ምፍራሙ ግና፡ ናብ መካ ከይዱ ክሕጅ ብኣካየድቲ ናይ’ታ ጋንታ ተሓቲቱ። ንሱ ፍቓደኛ ስለ ዘይነበረ፡ ካብ’ታ ጋንታ ምስ ብጻዩ ተሰናቢቱ። ካብ’ዚ ተበጊሱ’ዩ ድማ ኣብ 1978 ጫማኡ ክሰቅል ዝኸኣለ። ካብ’ቶም ኣብ ግዜኡ ምስኡ ዝጻወቱን ዘሰልጥንዎን ዝነበሩ ንብዓል መን ከም ዘድንቕ ተወኪሰዮ ነይረ። ካብ ተጻወትቲ፡ ናይ ቴለ ተጻዋታይ ንዝነበረ ተስፋይ (ቀጭኔ) ከም ዘድንቖ ብምግላጽ፡ ካብ ዓለምቱ ድማ፡ “ንጸሃየ ባህረ፡ ኣብ ሕርይቲ ጋንታ ኤርትራ ከለና፡ የሰልጥነና ነይሩ። ብጋንታ ደረጃ ድማ፡ ኣብ ግዜኡ ንጋንታት ቴለ፡ ሓማሴን እምባሶይራን ዘሰልጠነ ምኩር ኣሰልጣኒ እንእዶ።” ብምባል ሓቢሩ። ቆቛሕ፡ ኣብ ዒራቕ ንልዕሊ ዓመት ኣብ ዝጸንሓሉ፡ ጎድኒ ጎድኒ ስፖርት፡ ጽገና መዝሓሊ (ፍሪጅን) ኣየር ኮንድሽነርን ተማሂሩ ነይሩ። በቲ ሞያ ድማ ኣብ ሆቴል ተቖጺሩ ናብራኡ ድሕሪ ምራሕ፡ ናብ ጀርመን ተሰዲዱ። ቆቛሕ፡ ኣብ ጀርመን፡ ምስ’ቶም ኣብነታውያን ፈተውቲ ናጽነት ሃገሮም ዝኾኑ ዜጋታት ኮይኑ፡ ንውድብ ህዝባዊ ግንባር (ቅድሚ ናጽነት)፡ ታኒካ ሻሕ-ሻሕ እናበሉ ገንዘብ ይእክብ ከም ዝነበረ፡ ብድሕሪ ናጽነት’ውን፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ መኸተ መደባት ሓደ ካብ ወደብቲ ኮይኑ፡ ኣብ ብዙሓት ንጥፈታት ከም ዝዋሳእን ኣብ ዓመት ክልተ ግዜያት ናብ ሃገሩ ከም ዝመጽእን ገሊጹ።


ንታሪኽ’ዩ ዝነብር፡ ሓደራኹም እዞም ደቀይ ታሪኽ ስርሑ።” ብምባል ምዒዱ። ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ 1972 ንሕ/ጋ/ኢ ወኪሎም ኣንጻር ሩስያ ዝተጻወቱ ኤርትራውያን (ከቢብ ተገይሩሎም ዘሎ) ደው ካብ ዝበሉ ካብ ጸጋም፡ እስማኤል መሓመድ፡ የማነ ዮሴፍ፡ ጀሚል ሓሰን፡ ኮፍ ዝበለ ቆቛሕ ቆቛሕ ኣብዚ እዋን 2025 ቆቛሕ ኣብ ጀርመን ፍራንክፈርት ኣብ መኽፈቲ ጸወታ ዋንጫ ዓለም 1974፣ ምስኡ ዘሎ ቀለታ ኣስፍሃ ቆቛሕ ምስ ጋንታኡ ሓማሴን ኮይኑ ኣንጻር ጊዮርጊስ ኣብ ስታድዩም ኣዲስ ኣበባ 1973 እናተጻወተን ኵዕሶ ብኣፍልቡ እናተቐበለን ነፍ/ ፊተውራሪ ገብረእግዚኣብሄር ገብረኪዳን (ካብ የማን ካልኣይ)


5 ሕዳር 2025 - ገጽ 1 ሊድያ በረኸት ሊድያ በረኸት ፈደረሽን ሰደቓ ቴንስ ስልጠና ምሕደራ ውድር ሂቡ ሃገራዊ ፈደረሽን ሰደቓ ቴንስ ኤርትራ፡ ስልጠና ምሕደራ ውድር፡ ካብ 31 ጥቅምቲ ክሳብ 2 ሕዳር ኣብ ኣዳራሽ ሃገራዊ ኮሚቴ ኦሊምፒክ ኤርትራ ሂቡ። ኣብቲ ስልጠና፡ ሓሙሽተ ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከብኦም ብድምር 23 ሰልጠንቲ ካብ ሽዱሽቲአን ዞባታት ሃገርና፡ ማለት ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ፡ ስንኩላን (ፓራ)ን ማሕበር ጽሙማን ተሳቲፎም። እቲ ንሰለስተ መዓልታት ዝተዋህበ ስልጠና፡ ብክልሰ-ሓሳብን ልምድን ዝተሰነየ ኮይኑ፡ እዋናዊን ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዓለም ዝስራሓሉ ዘሎ ኣገባብ ዝተኸተለን’ዩ ነይሩ። ሰልጠንቲ ነቲ ዘወስድዎ ስልጠና ኣብ ዘዞባኦምን ሚኒስትሪታቶምን ኣብ ዝካየዱ ውድራት ግቡእ ዝኾነ ምሕደራ ውድር ንኽሰርዑን ዞባታትን ሚኒስትሪታትን ድማ፡ ኣብ ነንሕድሕደን ተመክሮ ንምልውዋጥን ዝዓለመ’ዩ ነይሩ።