ማላዊ ስርዓት፡ ውህሉል ጽልዋ ናይ’ዚ መሰላት ዝጐሲ ከምዝዀነ ኣነጺሩ። ስጒምቲታት’ዩ” ዝበለ ሚኒስተር ዑስማን፡ ሚኒስተር ዑስማን ኣብ መወዳእታ፡ ኣካል ግሎባዊ ቁጠባ ዝዀነት ኤርትራ፡ በይናዊ እገዳታት ዘነጻጸረን ግዝያውን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ብዝመጸ በይናዊ እገዳታት ዝግለጸሉ 2009 ክሳብ 2018 ዝጸንዐ ኣብ መርትዖ


ምዃኑ’ኳ ዝግለጽ እንተዀነ፡ ኣብ ሳልሕ፡ ብዛዕባ ኣሉታዊ ጽልዋታት በይናዊ መድረኽ ኰይኑ ከምዘሎ፣ እዚ ድማ ምስ ዘይብሉ ጠቐነ ዝተመስረተ እገዳ ባይቶ ንግዲን ልምዓትን ኣገዳሲ ተራ ኣብ ዘለዎ ክዉንነት ግና ሳዕቤናቱ ገዚፍ፡ ኣልማሚን እገዳታት፡ ኣብ ጀኔቫ - ስዊዘርላንድ መሰረታዊ መትከላት ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ንገስጋስ ሃገራዊ ስሩዕ ፋይናንስያዊ ትውጊታት ከይትሳተፍ ቀጻልን ብምዃን ንገስጋስ ልምዓት ንዝተጋብአ ዋዕላ መደረ ኣስሚዑ። ልኡላዊ ማዕርነት፡ ጣልቃ ዘይምእታው፡ ልምዓትና ዝዓንቀፈ ምንባሩ ብምብራህ፡ ቀጻሊ ድረታ ከጋጥማ ምጽንሑ ብሰፊሑ ዝገትእን ንዕለታዊ ህይወት ዜጋታት ከምኡ’ውን ቻርተር ውድብ ሕቡራት ዋላ’ኳ ድሒሩ እንተተላዕለ ስንብራቱ ኣብ’ቲ ትማሊ 9 ሚያዝያ ብማንዛ ዘቕረቦ ድሕሪ ምብራህ፡ እዚ ንኤርትራ ኣግሊሉ ዝጸሉን ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ኣህጉራዊ ሃገራት ዝጻረር ከምዝዀነ ገሊጹ። ግን ከምዝቐጸለን ብበይናዊ እገዳ ጸለውቲ መደረ፡ ሚኒስተር ዑስማን፡ እቲ ዋዕላ ኣብ ዘሎ ፋይናንሳዊ ስርዓት ከም ቀንዲ ማሕበረሰብ ንሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሓይልታት ከምእተተክአን ከምዝዓመቘን ኣዝዩ ኣገዳሲ መድረኽ ይቃናዕ ከምዘሎ ተመኩሮ ኤርትራ ምስ ስርዓት መሳርሒ ንምርግጋጽ ሰብኣዊ መሰላት ዘለዎ መብጽዓ ጽኑዕ እንተዀይኑ፡ ነዚ ኣገንዚቡ። ብምጥቃስ፡ ዓለማዊ ስርዓት እናሰፍሐ፡ እገዳታት ኣስታት 20 ዓመታት ኣቚጺሩ ዝግለጽ’ኳ እንተዀነ፡ እቲ ዝውሰድ ዘይተቓዳዊ ተግባራት ብግቡእ ክገጥሞን እናጸዓቐን ትካላዊ መልክዕ እናሓዘን ከምዘሎ ዝጠቐሰ ሚኒስተር ዑስማን፡ ካብ “ምግላል ኤርትራ ካብ ዓለማዊ ስጒምቲታት ግና ነቲ መሰረታዊ ክምክቶን ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። ልኡኽ ኤርትራ፡ ኣብ ዋዕላ መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ውድብ ኣፍሪቃ፡ ካሪብያንን ፓሲፊክን ተሳቲፉ ልኡኽ ኤርትራ፡ ካብ 27 ክሳብ 29 ኣፍሪቃ፡ ካሪብያንን ፓስፊክን፡ 79 ኣባል ኩነታት ሃገርና፡ ዞባናን ዓለምን ሰፊሕ ሃገራዊ ግቡኦም ከማልኡ ብምዝኽኻር ማሕበረኮሞም ከማዕብሉን ከሐይሉን መጋቢት ኣብ ማላቦ - ኢኳቶሪያል ጊኒ ሃገራት ኣለውኦ። መግለጺ ድሕሪ ምሃብ፡ ህዝቢ ንዘጋጥሞ ድማ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዘሎ መሰላትን መድረኻዊ ተልእኾ ከምዝዀነ ኣገንዚቡ። ኣብ ዝተቓንዐ መበል 11 ዋዕላ መራሕቲ ብድሆታት ስዒሩ ንኽወጽእ፡ ሓድነቱ ዕድላትን ብግቡእ ተረዲኦም ክጥቀሙሉ ብኻልእ ወገን፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኣኼበኛታት ብወገኖም፡ ተመሳሳሊ ሃገራትን መንግስታትን ውድብ ኣፍሪቃ፡ ኣትሪሩ ብንቕሓት ክምክትን ማሕበረኮሙ ተላብዩ። ኬንያ ኣቶ በየነ ርእሶም፡ ብ4 ሚያዝያ ርክባት ብዝለዓለ ክድፋኣሉ ብምዝኽኻር፡ ካሪብያንን ፓሲፊክን ተሳቲፉ። ከደልድልን ጸዊዑ። ንኤርትራውያን ተቐማጦ ኬንያ ህዝባዊ ኣቦ-መንበር ማሕበረኮም ኣቶ ዳዊት ማሕበረኮሞም ንምድልዳል ካብኦም ኣብ’ዚ “ዝተሓደሰ ውድብ ኣፍሪቃ፡ ሰሚናር ኣካዪዱ። ዜጋታት ኣብ ማሕበረኮም ተጠርኒፎምን ሓጎስ ብወገኑ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ዝሕተት ከምዘማልኡ ኣረጋጊጾም። ካሪብያንን ፓስፊክን ኣብ ተቐያያሪ ኣብ ሃገራውያን ማሕበራት ተወዲቦምን ኬንያ ብዝግባእ ተወዲቦምን ተጠርኒፎምን ንነበርቲ ናይሮቢን ከባቢኣን ኣብ ዝሃቦ ዓለማዊ ኩነታት” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ መግለጺ፡ ኣምባሳደር በየነ፡ ብዛዕባ ህሉው ዋዕላ፡ ቀዳማይ ጸሓፊ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ብራስለስ ኣቶ ሚካኤል ተስፋይን ካልኣይ ጸሓፊ ኣቶ ብርሃነ ረዘነን ተሳቲፎም። ወከልቲ ኣባል ሃገራት፡ ኣብ መዳያት ምሕዳስን ምሕያልን ውድብ፣ ፋይናንስያዊ ምሕደራን ቊጽጽርን፣ ምድጋፍ ኣባል ሃገራት፣ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ድምጺ ኣብ ብዙሓዊ ዝምድናታትን ዓለማዊ ምሕደራን ኣብ ዝብል ዛዕባታት ዘትዮም። ኣብ 1975 ዝተመስረተ ውድብ


ጸቕጥን ኮሌትሮልን ምትእስሳር ኣለዎዶ፧ እናወሰኸ’ዩ ዝኸይድ። ንዝብል ሕቶ፡ ክኢላታት ሕክምና ሆርሞን እዩ። እቲ ካልኣይ ሰብነትና ‘እወ’ ዝብል ሓጺር መልሲ እዮም ኣብ ደምና ልዑል መጠን ጎዳኢ ጸቕጢ ከጋጥሞ እንከሎ ዘንዝዖ ሆርሞን ዝህቡኻ። ነዚ ንምንጻር’ውን ሓያሎ ኮሌስትሮል ምስ ዝህሉ፡ ብሕማም ልብን ‘ኮርቲሶል’ (cortisol) ይበሃል። ‘ኮርቲሶል’ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ተኻዪዶም ወቕዕን ምዝባዕ ስርዓተ-ዑደት ደምን ናይ ኣገዳሲ ሆርሞን ኮይኑ፡ ንኹሉ ኣካላትን እዮም። ንነዊሕ እዋን ስምዒታት ጸቕጢ ምጥቃዕ ተኽእሎ ክብ ከብሎ ይረአ እዩ። ቲሹታትን ሰብነትና እዩ ዝጸሉ። ኣካላትና ምርኣይ ንተኽእሎታት ልዑል መጠን ኣብ ደም ዝርከብ ልዕሊ ዓቐን ንዘጋጥሞ ናይ ጸቕጢ መጠን ንምህዳእ፡ ኮሌስትሮል የዕብዮ እዩ። ብኡ ኣቢሉ ድማ ‘ኤል.ዲ.ኤል.’ ኮሌስትሮል ኣብ ሰብነትና ንዝጥቀመሉ ስብሒ፡ ፕሮቲንን ብሕማም ልቢ ክንጥቃዕ ይገብር። ሻምብቆታት ደም፡ ብፍላይ ኣብቶም ካርቦሃይድረይትን ይቆጻጸር ወዘተ። ንልብን ሓንጎልን ዝምግቡ ሰራውር ደም ልዑል መጠን ኮሌስትሮል፡ ብሕማት ስለዚ፡ ጸቕጢ ኣብ ዘጋጥመና እዋን ልቢ ተለጢፉ ይድራዕ’ሞ፡ ነቶም ሻምብቆታት ልብን ወቕዕን ክትጥቃዕ ንዘለካ ተኽእሎ ብቕልጡፍ ክትሃርም ትጅምር - እዚ ደም ተረርቲን ጸበብትን ከም ዝኾኑ የዛይዶ። ጸቕጢ እውን ከምኡ - ንመላእ ሰብነትና ዘነቓቕሕ ምልክት’ዩ። ይገብሮም። ከም ሳዕቤኑ ኸኣ ደም ካብን ብመጥቃዕቲ ልብን ወቕዕን ክምእትጥቃዕ እቲ ጸቕጢ ምስ ተኣልየ፡ እቶም ናብን ልቢ ብግቡእ ኣይመላለስን። ልቢ ይገብር እዩ። ካብዚ ተበጊሶም ክኢላታት ነቶም ዋህዮታት ብምክልኻል፡ ቅርጾም ኮሌስትሮል ኣብ ጥዕና ጉድኣት ሆርሞናት ክሃድኡ ይጅምሩ፣ ሰብነትና ድማ ነቲ ደም ክትጭንጉዕ ትጭነቕ። ሕክምና ኣብ መንጎ ኮሌስትሮልን ወጥርን ብምቅይያር ዝተፈላለየ ንጥረ ነገራት ከውርድ ዝኽእል፡ እቲ ኣብ ሰብነትና ናብ ንቡር ኩነታቱ ይምለስ። እቲ ናይ ምትእስሳር ከም ዘሎ ንምልካት ሓያሎ ከእትዉ፡ ከምኡ’ውን መጠን ሙቐቶም ዝህሉ መጠን ኮሌስትሮል ካብቲ ጸቕጢ ስምዒታት ብተደጋሚ ዝመጽእ ጠንቂ ልዑል መጠን ኮሌስትሮል መጽናዕትታት ኣካይዶም እዮም። ኣብ ክዕቅቡ ይሕግዞም። ኣብ ውሽጢ ሰብነት ንግልገለሉ ንላዕሊ ዓቐኑ ምስ ዝዛይድ’ሞ እንተኾይኑ ግና፡ እቶም ሆርሞናት ንልዑል መጠን ኮሌስትሮል ዘቃልዑ ሓያሎ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ሰፊሩ ዝርከብ ረቂቕ ቈርበት ዝመስል መሸፈኒ ንዝተፈላለዩ ጥዕናዊ ጸገማት ከም ድኻም ብቐጻሊ ከንዝዑ ስለ ዝረኣዩ ከም ምቅጻልን ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ኣለዉ። ገለ ከምዘሎ፡ ጸቕጢ ኣብ ልዕሊ መላእ ጥዕና (membrane) ብኮሌትሮል እዩ ዝስራሕ። ልብን ወቕዕን ዝኣመሰሉ ናይ ምቅላዕ ምውሳኽ ዓቐን ኮሌትሮል ኣብ ሰብነትናን ካብኣቶም ንምጥቃስ፦ ዕድመ፡ ስነ-ውርሻ ኣካላትና ኣሉታዊ ጽልዋ እዩ ዘለዎ። ካብ መጕዳእቲ ንምክልኻልን ካብ ረኽሲ ተኽእሎኡ ምስ ዝዓቢ እዩ። ጠቐምትን ዝኣመሰሉ ኣካላዊ ለውጢ ክፍጠር ግድን ወይ ጀነቲክስን ሕማም ሽኮርን ካብቶም ንተኽእሎታት ወቕዒ የዕቢ፣ ኣብ ስርዓተ ንምሕዋይን ልዑል ጥቕሚ ኣለዎ። ጎዳእትን ኮሌስትሮል ኣብ ዓይነቶም እዩ ይኸውን። ጠንቂታት’ዮም። ምሕቃቕ መግቢ ጸገም ይፈጥር፣ ቃንዛ ዝፈላለ። - ንሰብነትና ኣዝዮም ኣገደስቲ ዝኾኑ ኣካላትና ‘ኣድሬናሊን’ ከምኡ’ውን ርእሲ የጋድ፣ ብሓፈሽኡ ኣብ ስርዓተ- መብዛሕትኡ ግዜ ጠንቂ ልዑል መጠን ሆርሞናት ንምፍራይ ይጠቅም። ንኣብነት ዝተፈላለየ ዓይነት ኮሌስትሮል ‘ኮርቲሶል’ ዝተባህሉ ሆርሞናት ከንዝዕ መትን ልብን ከቢድ ጉድኣት የውርድ። ኮሌስትሮል ኮይኑ ብቐዳምነት ዝጥቀስ፡ ‘ኮርቲሶል’ (cortisol)፡ ‘ቴስተስትሮን’ (tes- እንከሎ፡ ብኡ መጠን ኣካላትና ዘፍርዮ ተደጋሚ እናዛየደ ዝኸይድ መጠን tosterone)፡ ‘ፕሮጀስትሮን’ (pro- gester- - ‘ኤል.ዲ.ኤል.’ ኮሌስትሮል (LDL)፦ ኮሌትስሮል ይውስኽ እዩ። ብተወሳኺ፡ ጥዕና ዘይብሉ ዘይስሩዕ ኣነባብራ ምኽታል ጸቕጢ፡ ልዑል መጠን ኮሌስትሮል one) ከምኡ’ውን ‘ኢስትሮጅን’ (estrogen) ኣብ ውሽጢ ደሞም እዚ ዓይነት ክልቲኦም ሆርሞናት ኣብ ኣካላትና እዩ። ብስብሒ ዝዘቕበቡ መግብታት ከም ክህልወካ ንዘሎ ተኽእሎ የዕቢ። ዝተባህሉ ሆርሞናት ንምድላው የገልግል። ኮሌስትሮል ዘለዎም ሰባት፡ ንድኻም ዝህሉ መጠን ግሉኮዝ (glucose) ከም ጠስሚ፡ ዘይቲ ስየን ኮናትን፡ ፎርማጆን ** ** ** ልቢ፡ ወቕዕን ካልኦት ምስ ልብን ደምን ዝዓቢ ይገብሩ እዮም። ምውሳኽ መጠን ስጋ ከብትን ዝኣመሰሉ መግብታት ጠንቂ ኮሌስትሮል እንታይ እዩ፧ - ጸላም ከብዲ ሓሞት ክተፍሪ ይሕግዛ። ተኣሳሲሮም ዝመጽኡ ዓይነት ሕማምን ግሉኮዝ ኣብ ኣካላትና፡ መጠን ናይ’ቶም ልዑል ኮሌስትሮል እዮም። ኮሌስትሮል ኣብ እንወስዶም ዓይነት ሓሞት ቅብኣት ዘለዎም መግብታት ዝተቓልዑ እዮም። ስለዚ እዚ ዓይነት ጠቐምትን ጎዳእትን ተባሂሎም ዝጽውዑ ውጽኢት ጸባ፡ ቸኮሌት፡ ዝተጠብሱ መግብታት ዝርከብ ስብሓዊ ውህደት ንምሕቃቕ ዘገልግል ፈሳሲ እዩ። ኮሌስትሮል ‘ጐዳኢ ኮሌስትሮል’ (Bad ዓይነታት ኮሌስትሮል ዘይስሩዕ ከም መግብታት ከምኡ’ውን ተመስሪሖም እዩ። ሰብነትና’ውን ባዕሉ ኮሌስትሮል የፍሪ cholesterol) ተባሂሉ ይፍለጥ። ዝኸውን ይገብር። እዚ ጠንቂ ምውሳኽ ዝተዓሸጉ መግብታት ልዑል ኮሌስትሮል እዩ። ዝበዝሕ ግዜ ሰብነትና ዘድልዮ ዓቐን - ነርቭታት ሰብነትና ብምሽፋን ግቡእ - ‘ኤች.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል’ (HDL)፦ ናይ ‘ትራይግሊሰራይድ’ (triglycerides) እዩ ዘለዎም። ብዘይካዚ፡ ሽጋራ ምትካኽ፡ ኮሌስትሮል ጸላም ከብዲ እያ ተፍርዮ። ንጥፈታቶም ከካይዱ የኽእል። ልዑል መጠን ‘ኤች.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል’ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዓይነት ኮሌስትሮል እዩ። ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዘይምዝውታርን ዘለዎም ሰባት በንጻሩ ናይ ልቢ ሕማምን እንወስዶም ከም ስጋ ደርሆ ወይ ስጋ ብዙሕ ሰዓታት ኮፍ ምባልን ንባዕሉ ጠንቂ ጸቕጢ፡ ኣመጋግባን ኮሌስትሮልን ከብቲ ከምኡ’ውን እንቋቚሖን ጸባን - ሰብነትና ቫይታሚን ‘ዲ’ ንምፍራይ ወቕዕን ክህልዎም ዘሎ ተኽእሎ ዝተሓተ ምውሳኽ ኮሌስትሮል ኣብ ኣካላትና ትሕዝቶ ኮሌስትሮል ኣለዎም። ይጥቀመሉ። ጸሓይ ብርሃን ኣብ ቆርበትና እዩ። እዚ ዓይነት ኮሌስትሮል ‘ጠቓሚ ደቂ ሰብ ብባህርያትና ጸቕጢ ኣብ እዮም። ክዓልብ እንከሎ ናብ ቫይታሚን ‘ዲ’ ኮሌስትሮል’ (Good cholesterol) ይበሃል። ዝህልወና እዋን፡ ኣብ ኣመጋግባና ብዙሕ ኮሌስትሮል ኣብ ጥዕና ዝተፈላለየ ዝቕይሮ ኮሌስትሮል እዩ። - ‘ኤች.ዲ.ኤል ዘይኮነ ኮሌስትሮል’ ኣይንገድስን ኢና። ኣብ ክንዲ ንጥዕና ምልክታት ልዑል መጠን ኮሌስትሮል ጥቕሚ እዩ ዘለዎ። ገለ ካብኡ፦ (Non-HDL cholesterol)፦ እዚ ካብ ዘገድሰና መግቢ ንመርጽ፡ ዝተረኽበ ምህላው ልዑል መጠን ኮሌስትሮል ኣብ - ንህዋሳትና ይሰርዕን ይሽፍንን። እዚ ድማ ኮሌስትሮል መዓስ እዩ ጉድኣት ዘውርድ፧ ጠቕላላ ኣብ ሰብነትና ዝርከብ ኮሌስትሮል ብብዝሒ ናይ ምምጋብ ልምዲ ኢና ሰብነትና፡ ዝዀነ ይኹን ምልክት የብሉን። ‘ ኤች.ዲ.ኤል ኮሌስትሮል’ ድሕሪ እነርኢ። ኣብ 2021 ዝተኻየደ መጽናዕቲ እቲ ክፍለጠሉ ዝኽእል እንኮ ኣገባብ ምጉዳልና ዝተርፍ ኮሌስትሮል እዩ። ከም ዘነጽሮ፡ ጸቕጢ ዘለዎም ሰባት ልዑል ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ መርመራ ደም ብምግባር ጥራሕ እዩ። - ‘ትራይግሊሰራይድ’ (Triglyceride)፦ ኮሌስትሮል ዘለዎም ዝተዓሸጉ መግብታት ኣብ ሓደ ደሲ ሊተር ክንደይ ዝኣክል ሚሊ እዚኦም ዓይነት ኮሌስትሮል ዓይነቶም ብብዝሒ ክምገቡ ከም ዝተራእዩ የነጽር። ግራም ኮሌስትሮል ከም ዘሎ ብመርመራ ዋና ኣሰናዳኢ ሓደ ዓይነት ዋላ ኣይኹኑ፡ ምስ ጎዳእቲ ተመስሪሖም ዝተዓሸጉ መግብታት ክፍለጥ ይከኣል እዩ። ብርሃነ ምሕረትኣብ ኮሌስትሮል ብምዃን ስለ ዝሰርሑ ኣብ ጠንቂ ምውሳኽ ‘ትራይግሊሰራይድ’ ኣብ ዓበይቲ ሰባት ትሕቲ 200 ሚሊ ምክትል ኣሰናዳኢ ጥዕናና ከቢድ ሃስያ እዮም ዘውርዱ። ዝተባህለ ኮሌስትሮል እዮም። ተመስሪሖም ግራም ኣብ ደሲ ሊትር ከም ንቡር መጠን ዝተዓሸጉ መግብታት ጠንቂ ምውሳኽ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ምትእስሳር ጸቕጢን ኮሌስትሮልን ይርአ። ካብ 20 ክሳብ 239 ሚሊ ግራም ክብደት ሰብነት፡ ሕማም ሽኮር፡ ሕማም ኣብ ደሲ ሊትር ኣብ ተጠንቀቕ፡ 240ን ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ዝኾነ ሰብ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ጸቕጢ ልብን ካልእ ጥዕናዊ ጸገማትን ኮይኖም’ውን ልዕሊኡን ሚሊ ግራም ኣብ ደሲ ሊትር ክስምዖ ንቡር እዩ። ጸቕጢ ኣብ ዘጋጥመና ይጥቀሱ እዮም። ቦርድ ምስንዳእ ግን ከም ልዑል መጠን ኮሌስትሮል እዋን፡ ሰብነትና ‘ኣድሬናሊን’ (adrena- ኣገዳስነት ምፍላጥ መጠን ኮሌስትሮል ይውሰድ። ዮሴፍ ሃይለማርያም line) ዝተባህለ ሆርሞን ከንዝዕ ይጅምር። ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል እዚ፡ ጸቕጢ ከጋጥመና እንከሎ ሰብነትና ኮለስትሮል ምስ ደም ተሓዊሱ ኣብ መላእ ተኣፈፍቲ መን እዮም፧ ተስፋኣለም የማነ ንኽቃለሶ ድሉውነቱ ንምርኣይ ዝነዝዕ ሰብነትና እዩ ዝዘውር። መጠን ኮሌስትሮል • ጥዕናዊ ጸገማት ልቢ ወይ ጸቕጢ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣብ ደም እናወሰኸ ምስ ዝኸይድ፡ ኣብ ዘለዎ ስድራቤት፡ ቍ.ስ 201820 (250) • ከስዓት፡ ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 • ግዳያት ሕማም ሽኮር፡ • ኣትከኽቲ ሽጋራ። ለይ-ኣውት ኩነታት ኣነባብራና’ውን ኣብ ምውሳኽ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ መጠን ኮሌስትሮል ኣካላትና ናይ ገዛእ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ርእሱ ግደ ኣለዎ። ስለዚ፡ ኣብ ሰብነትና ዘሎ ፋጥና ኣድም መጠን ኮሌስትሮል ንምቁጽጻር እቲ ቀንዲ ኣገባብ ጥዕና ዘለዎ ናይ ኣነባብራ ለውጢ ምዝርጋሕ ጋዜጣ ምግባር እዩ። ምቁጽጻር ክብደት ሰብነትን ቍ.ስ.1395-0758045 ስሩዕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምክያድን መጠን ምልክታ ኮሌስትሮል ንምንካይ ኣዝዩ ሓጋዚ እዩ። ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284


ኣመሪካን ኢራንን፡ ብሰላም ክዓርፍ ድሌት ናይ ኩሉ ማሕበረሰብ ዓለም ዝስዕብ ሕድገታት ክትገብር ምዃና እናኾነ እዩ ክመጽእ ጸኒሑ። ምኽንያቱ፡ ተፍልጥ፦ እቲ ኲናት ንኹለን ሃገራት ዓለም • ኢራን ነቲ ደስኪሉ ዘሎ ፊናንሲያዊ ብቐጥታ ይኹን ብኢደ ዙር ዘኸትሎ ሕሳባታ ንኽትጥቀመሉ ፍቓድ ክትህብ ኣሉታዊ ሳዕቤን እናዓበየ እዩ መጺኡ። እያ። በዚ ከኣ፡ ኣመሪካን ኢራንን ፍልልያተን • ኣብ ልዕሊኣ ጸኒዑ ዘሎ ኩሉ ኣጽቢበን ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርባ፡ እገዳታት ከተልዕለላ እያ። ጻውዒት ክቐርብ ጸኒሑ። • ኣብ ልዕሊኣ ጸኒዑ ዘሎ ብተደጋጋሚ እዋን ከም እተገልጸ፡ ፖለቲካዊ እገዳታት ብምልዓል፡ ኢራን ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ኲናት ከም ዝኾነት ሃገር ናብ ማሕበረ ሰብ ክትእውጅ እንከላ፡ ብዓወት ናታ ኣብ ዓለም ንኽትምለስ ፍቓድ ክትህብን ካልእ ሓጺር እዋን ክዛዘም ይኽእል እዩ ሕድገታት ክትገብረላን እያ። ዝብል ሓሳብ ኣቕሪባ እያ ተበጊሳ - እምበኣርከስ፡ ኣመሪካን ኢራንን ንዘለወን ብመሰረት ጸብጻባት። መንግስቲ ኢራን ህልኽን ምትፍናንን ደው ኣቢለን፡ ኣብዚ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒኡ ምስ ኣቐዲሙ ዝተዘርዘረ ነጥብታት ክሰማምዓ ተቐትለን፡ ካልኦት ላዕለዎት ሓለፍቱ ይኽእላ ድየን ዝብል ሕቶ፡ ብቐሊሉ ምስ ተቐንጸሉን፡ ኣብ ትሕተ ቅርጺን መልሲ ዝርከቦ ኣይኮነን። ኣመሪካ፡ ካልኦት ኣገደስቲ መሳለጥያታትን ኢራንን፡ ነናተን ንጹር ጠለባት ሒዘን መንጎ ኢራን፡ እስራኤልን ኣመሪካን 6. ብመሰረት እቲ ዝለዓል እገዳ፡ ኢራን ንመጻብቦ ሆርሙዝ ክትቆጻጸሮ ናይታ ሃገር ከቢድ ዕንወት ምስ ወረደን፡ እየን ክቐርባ ጸኒሐን። ኢራን ዳርጋ ጥራሕ ዝተሓጸረ ስምምዕ ዘይምክያድ ኣብ ባንክታት ምዕራብ ደስኪሉ ዘሎ ፍቓድ ክትህባ ድያ? ወይ’ውን ኢራን “ከይፈተወ ኢዱ ክህብ እዩ” ብምባል 10 ነጥብታት ዝሓቖፈ ጠለባት እያ እዩ። ኢራን ነዚ ነባሪ ስምምዕ ምቁራጽ ፊናንሲያዊ ሕሳባት ኢራን ክምለስ፡ እቲ ከዚናቶ ዘላ ኣማኢት ኪ.ግ ዝምዘን እየን ኣመሪካን እስራኤልን ኣብቲ ኣቕሪባ። ገለ ካብ’ቶም መሰረታውያን ተጻብኦ ትጠልበሉ ዘላ ምኽንያት፡ መንግስቲ ኢራን ጠለብ ኣቕሪቡ ኣሎ። ዝተጻረየ ዩራንዩም ንኣመሪካ ኣሕሊፋ ፈለማ ናይ ኲናት ጉዕዞአን ፈሊመን። ተባሂሎም ተገሊጾም ዘለዉ ነጥብታት እቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተወሊዑ ብወገን ኣመሪካ ምስ እንዕዘብ፡ እቲ ከተርክባ ፍቓደኛ ድያ? ዝብሉ ነጥብታት ይኹን’ምበር፡ ኩሉ ትምኒተን ክሰምር ምስ እንምልከት ድማ፡- ዝቐነየ ግጭት፡ ኣብ መንጎ እዘን ሰለስተ ጠለብ ኣብ ሰለስተ ገጻት እዩ ተኸፋፊሉ ዝያዳ ኣካታዕቲ ኮይኖም እዮም ዘለዉ። ኣይከኣለን። ወተሃደራዊ ዓቕሚ ኢራን፡ ሃገራት ጥራሕ ዝተሓጽረ ስለ ዘይነበረ ዘሎ። ብመሰረት እቲ ኣብ ቀዳማይ ገጽ 1. ኢራን፡ ነቲ ‘ግዝያዊ ስምምዕ በዚ ከኣ፡ ክልተአን ሃገራት ረብሓታተን ካብ ትጽቢተን ወጻኢ ኮይኑወን። ኢራን እዩ። እቲ ኲናት ካብ ሰለስተአን ሃገራት ናይቲ ስምምዕ ሰፊሩ ዘሎ ነጥብታት፡- ምቁራጽ ተዅሲ’ ዝብል ነጥቢ ከም ኣብ ሓደጋ ኣውዲቐን ነቲ ስምምዕ ነቲ ልዑል ስትራተጂያዊ ረብሓ ዘለዎ ሓሊፉ ዞባዊ መልክዕ እዩ ሒዙ ጸኒሑ። 1. ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ህጹጽ ዘይትሰማማዓሉ ኣፍሊጣ ኣላ። ኢራን፡ ክቕጽላኣ ከም ዘይክእላ፡ ብዙሓት መጻብቦ ሆርሙዝ ዓጽያ፡ ስና ነኺሳ መብዛሕትአን እተን ጎረባብቲ ኢራን ዝኾነ ግዝያዊ ምቁራጽ ተዅሲ ክካየድ፣ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት፣ ምስ ኣመሪካን ተንተንቲ ፖለቲካ ግምታቶም ይህቡሉ ትቕጽሎ ዝነበረት ናይ መኸተ ቃልሲ ዝኾና ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ብኢደ ብኡ መሰረት ድማ፡ መጻብቦ ሆርሙዝ እስራኤልን ዝገበረቶም ግዝያውያን ኣለዉ። ድማ፡ ናይ ግድን ናብ ስምምዕ ሰላም ዙር ኣካል ናይቲ ግጭት ኮይነን እየን። ብህጹጽ ክኽፈት እዩ። ስምምዓት ምቁራጽ ተዅሲ፡ ንጸላእታ ዓቢ ክበጽሓ ከም ዘለወን ንኽርድኣ ሓጊዙወን 3. ብወገን ኢራን ቀሪቡ ዘሎ ካልእ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ቀዳማይ ረብሓ ከም ዝነበሩ ብምጥቃስ፡ እዚ ናይ 2. ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ከተካይዶ እዩ - ብመሰረት ተንተንቲ ፖለቲካ። ኣገዳሲ ነጥቢ ድማ፡ ማያዊ መጻብቦ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ናታንያሁ፡ ሕጂ ግዝያዊ ስምምዕ’ውን ንኣመሪካን ዝጸንሐት መጥቃዕትታት ብቕጽበት በዚ መሰረት ከኣ፡ ኣብ 40 መዓልቲ ሆርሙዝ ናብቲ ዝነበሮ ናይ ቀደም ነቲ ዝተበጽሐ ግዝያዊ ስምምዕ ምቁራጽ እስራኤልን ዝያዳ ዘርብሕ ምዃኑ’ያ ደው ከተብሎ እያ። ናይቲ ውግእ፡ ክልተአን ሃገራት ግዝያዊ ኩነታቱ ክምለስ ከም ዘይክእል ዘመልክት ተዅሲ ከም ዘይቃወሞ’ኳ እንተ ትገልጽ። ጸላእታ፡ ንግዚያዊ ስምምዕ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ክገብራ እዩ። ብሰንኪ’ቲ ዝተኸሰተ ኲናት፡ 3. ነዚ ስዒቡ ድማ፡ ድሕሪ 15 - 20 ገለጸ፡ እቲ ስምምዕ ግን ነቲ ሃገሩ ኣብ ምቁራጽ ተዅሲ፡ ከም መዳለዊ ናይቲ ተፈራሪመን። ይኹን’ምበር፡ እዚ መጻብቦ ሆርሙዝ ሓደ ውሑስ ዝኾነ መዓልታት ኣብ ዘሎ ግዜ ካልኣይ እብረ ሊባኖስ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት ከካይድዎ ዝውጥኑዎ ካልኣይ ምዕራፍ ብክልቲኡ ወገን ልዕሊ 20 ነጥብታት ናይ መተሓላለፊ ፕሮቶኮል ክወጾ እዩ ናይቲ ስምምዕ ክቐርብ እዩ። ኣብቲ ኣብ ከም ዘየጠቓልሎ ኣፍሊጡ። በዚ ከኣ፡ ናይቲ ኲናት ከም ዝቖጽርዎ ድማ ሓቚፉ፡ ብመንጎኛነት ፓኪስታን - ብመሰረት ጠለባት መንግስቲ ኢራን። ካልኣይ ገጽ ተጠቒሱ ዘሎ ነጥብታት፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ እተካይዶ ተረድእ። ብኡ መሰረት ከኣ፡ ብዝበለጸ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ቀጻልነት ክህልዎ በቲ ዝወጽእ ሓድሽ ፕሮቶኮል መሰረት ኣመሪካ ምስ ኢራን ሓባራዊ ዝርርብ ዘላ መጥቃዕትታት ብዝሓየለ መልክዑ ተዳልዮም ብዝኸፍአ ደረጃ ንከዕንዉዋ፡ ይኽእል ድዩ? ዝብል ሕቶ ኣለዓዒሉ ድማ፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ’ቲ መጻብቦ ከተካይድ ከም እትኽእል ትገልጽ። እቲ ክትቅጽሎ ምዃና ኣጠንቂቑ ኣሎ። ኣዕሪፎም ከም እንደገና በርቲዖም ከም ይርከብ። ተግባራውነት ናይቲ ግዝያዊ ምሉእ ቁጽጽር ንኽህልዋ ፍቓድ ክወሃባ ዝካየድ ዝርርብ ኣብ ፍረ እንተ በጺሑ ዝመጽኡ ኢራን ትገልጽ። ድሌት ምቁራጽ ተዅሲ ርጉጽ ኮይኑ ኣብ እዩ። ድማ፡ ‘ስምምዕ ኢስላማባድ’ ተባሂሉ ኢራን ንጹር እዩ። ንሱ ከኣ፡ ሓደ ቀዋሚ ዘለወሉ እዋን፡ ክልተአን ሃገራት ንጹር ክስመ ትጠልብ። ሎሚ ኣብ ERI-TV ዝኾነ ስምምዕ ምቁራጽ ተዅሲ ምግባር 4. ሰራዊት ኣመሪካ ካብ ማእከላይ ዝኾነ ጠለባት ሒዘን እየን ቀሪበን ዘለዋ። ማለት እዩ። እዚ ግዝያዊ ዝበሃል ስምምዕ ምብራቕ ጠቕሊሉ ክወጽእ ዝብል 4. ኣብቲ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ኢራን ኣብ ውሽጢ ምቁራጽ ተዅሲ ግን፡ በዚ ኣቐዲሙ ነጥቢ’ውን፡ ሓደ ካብ ጠለባት ኢራን እዩ ገጽ ድማ፡ ኢራን ኣቶማዊ ኣጽዋር ሰዓት መደብ ዝተገደበ ግዜ ንመጻብቦ ሆርሞዝ ዝተጠቕሰ ምኽንያታት፡ ኢራን ፈጺማ ኮይኑ ዘሎ። ከምዘይተፍሪ ክትሰማማዕን፡ እቲ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር ምሉእ ብምሉእ ክትከፍቶ፡ እዚ ምስ ኣይትኣመነሉን እያ። ኣፍርያቶ ዘላ 450 ኪ.ግ ዝምዘን 12፡02 ድራማ 5. ኢራን ከም ሓደ ኣገዳሲን ቀንዲን ዘይተተግብሮ ግን፡ እታ ሃገር ናብ ‘ዘመነ ንመስርሒ ኒኲለሳዊ ኣጽዋር ዘገልግል 2. ኢራን ኣቕሪባቶ ዘላ ካልእ ኢላ ኣቕሪባቶ ዘላ ጠለብ፡ ኣብ ልዕሊኣ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) እምኒ’ ክትምለስ ምዃና እዩ ፕረዚደንት ‘ዩራንዩም’ ድማ ከተረክቦን ዝብል ነጥቢ ጠለብ፡ ሓደ ዞባዊ ዝኾነ ስምምዕ ሰላም ንነዊሕ ዓመታት ጸኒዑ ዘሎ እገዳ ክለዓል 12፡50 ዜና ስፖርት ትራምፕ ኣፈራሪሑ ነይሩ። ድሕሪ ገለ ኣለዎ። ኢራን ነዚ ኩሉ ጠለባት’ዚ ምስ ምኽታም ዝብል እዩ። እዚ ማለት፡ ኣብ ዝጽውዕ እዩ። 12፡55 ካብ ዞባታት ሰዓታት ድማ፡ እቲ መጻብቦ ብውሑስ እተማልእ ድማ፡ ኣመሪካ ኣምሳያኡ ነዚ 13፡30 ዜና (ዓረብ) ኣገባብ እንተ ደኣ ተኸፊቱ፡ ኣመሪካ 13፡45 ሄሎ ደባይዋ ኣብ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ክትበጽሕ 15፡30 ዶክመንታሪ ድልውቲ ምህላዋ ድሕሪ ምግላጽ፡ ካብ ኢራን 10 ነጥብታት ዝሓዘ እማመ ሰላም 16፡15 ሞዛይክ (1ይ ክፋል) ከም እተቐበለን፡ እቲ እማመ ክሰርሕ ከም 17፡00 ዜና (ትግርኛ) ዝኽእልን ኣረዲኡ። በዚ ድማ’ያ ኢራን 17፡15 ደርፊ ምስ ኣመሪካ ኣብ ስምምዕ ምቁራጽ 17፡30 ዜና (ዓረብ) ተጻብኦ ክትበጽሕ ዝኸኣለት። ኢራን 17፡45 ሞዛይክ (2ይ ክፋል) ዘቕረበቶ ጠለባት፡ ብወገን ፕረዚደንት 19፡20 እትመት ዶናልድ ትራምፕ ተቐባልነት ክህልዎ 20፡00 ዜና (ትግረ) ከም ዝኽእል ኣቐዲሙ ተኣሚቱ ነይሩ 20፡15 ህድግ እዩ። ብኡ መሰረት ከኣ፡ ኣብ መንጎ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ክልተአን ሃገራት ንኽልተ ሰሙን 21፡25 ፊልም ሳውን ዝጸንሐ ግዝያዊ ስምምዕ ምቁራጽ 2፡0 ዜና (ዓረብ) ተዅሲ ተኸቲሙ ኣሎ። 2፡10 ድራማ ብመሰረት እቲ ብመንጎኛነት ቀዳማይ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሚኒስተር ፓኪስታን ሻባዝ ሸሪፍ 22፡40 እንዳ ዝማም ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ፡ ኣመሪካን


ኣቶ ዑቕበ ቀሺ ሃብተ እንገብሮ ዝነበርና ቅጅል ኢሉ ይረኣየኒ። ኣቶ ዑቕበ ቀሺ ሃብተ ይበሃሉ። ወናም ደባላይ፡ ጨፋራይ፡ ሃራሚ ከበሮን ሕቶ - ንስኹም ውራየ ውራይ እምብልታን፡ ከራይን እዮም። ኣብ እናኸድኩም ብጨፈራ ‘ለ’ ክትብሉ 1941 ምስ ምጻእ መግዛእቲ እንግሊዝ፡ እንከለኹም ምስ’ቲ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ምውጻእ መንግስቲ ጥልያን ካብ ሃገርና፡ ድሕረ-ባይታ ስድራኹም፡ ወላዲኹም ኣብ ዓዶም ትኹል ን/ዞባ ደቀምሓረ ቀሺ ሃብተ እንታይ ይብሉኹም ነይሮም? ተወሊዶም። ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን 85 ወላዲየይ ኩሉ እቲ ዝገብሮ ዝነበርኩ ዓመት ደፊኖም ኣለዉ። ኣይፈትውዎን እዮም ነይሮም። ኣቶ ዕቑበ ከም ዝዀነ ሰብ፡ ኣብ ወለድናኮ ሰዓት 6፡00 እንተ ዀይና ናብ ጐላጉል ዓዶም ዝተፈላለየ ያታዊ መደቀሲኦምን ናብ ዳዊቶምን እዮም ጸወታታት እናተጻወቱ፡ ብመዛሙር ዝኸዱ ዝነበሩ። ንሕና ከኣ “ናይ እንዳ ቤተ-ክህነት እናተዀስኰሱ፡ ብምዉቕ መን ጓይላ ወይ ሕጽኖት ኣላ” ኢልና ፍቕርን ባህልን ስድራ-ቤትን ከምኡ ኣቦይ ዑቕበ ኣብ ማእከል ወራዶ መርዓ እናኸረሩ ፈቐዶኡ ከም ኣድጊ ጽድያ ፊዕ ንብል። ድማ፡ ብማሕረስ መሬት እናለስለሱን ባዕለይ ክምህረካ እየ ኢሎም ክምህሩኒ መገለ፡ ተሓምበለ. እናበሉ ኣብ ሕቶ - ብንእስነትኩም ክትሽቕሉ ናብ ስያትል ዘለዉ ቈልዑ ኣብ ዝተፈላለየ እናሓረሱን ዝዓበዩ እዮም። ጐቢዞም ጀሚሮም። ክሳብ ውዳሰ ማርያም ሰኣታት ውራያት ክኸሩ እንከለዉ፡ ከምኦም ኣዲስ ኣበባ ብስደት ምስ ኣምራሕኩም፡ ኣጋጣሚታት ዋልታን ሴፍን ሒዞም ምስ ተመርዓዉ፡ ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ድዩ ግብረ ድይቍና ድማ ብዙሕ ነገራት ክንከውን ኣዚና ኢና ንህንጠ ዝነበርና። ባህልና ንምዕቃብ ዝተጻወትኩሞ ተራ ይድብሉ እዮም። እናተመሃርዎ ይኸዱ ህዝቢ ኤርትራ ብምጽንባር’ውን ተማሂረ። ዘይናትካ እንተዀይኑ ግን ካብኦም ዝሰረቕናዮን ዝተለቃሕናዮን ከኣ እንታይ ይመስል ነይሩ? ኣለዉ። ብባህሎም ኣዝዮም ኩሩዓት ተቓሊሶም እዮም። ሞያ ናይ ፈለኛሞን ኣይናትካን’ዩ፡ ብሎሚ ጽባሕ ድይቍና ዕርፊ ባህሊ ኣጽኒዕና ቀጺልና ንብለካ። ኣብኡ እንድየ ደኣ ቀንዲ ዓቢ ተራ እዮም። እቲ ኣብ ደገ ዘሎ ህዝብና’ውን፡ ታክሲስታን ስለ ዝነበሮም፡ ብሞያኦም ክወስድ እናበልኩ እንከለኹ፡ ሕሱም ሕቶ - ኣብ ከመይ ኣጋጣሚታት ተጻዊተ። ኒሕ ሒዙኒ፡ ባህልናን ያታናን ደቅና ባህሎምን ስነ-ምግባሮምን ከየጥፍኡ እናሰርሑ ጥጡሕ ናብራ ንምንዳይ ናይ ደርቂ እዋን ዘመን ኣንበጣ ዝበሃል ኢኹም ትጭፍሩ ነይርኩም? ጠፊኡ ከይተርፍ ናብ ውሉድና ከኣ ጸቒጡ እዩ ዝሰርሓሉን ዝቃለሰሉን። ምስ ስድራ ቤቶም ብዙሕ ገልጠምጠም መጺኡና። ኩላ ሰብ ተሰዲዳ፡ ገሊኣ ናብ ኣብ መርዓታት፡ ድግሳት፡ ዓሱር፡ መታን ክሰጋገር ብዕቱብ ክሰርሓሉ ብናይ ሕብረ-ብሄራትና ኣልባሳት፡ ኣብ ዝበዝሖ ህይወት የሕሊፎም እዮም። ኣዲስ ኣበባ ገሊኣ ድማ ናብ ኣስመራ ከይዳ ቤት-ሕጽኖት፡ ወፈራታት....ወዘተ ኢና ጀሚረ። ኣዚና ጽዒርና ኢና። ጓይላኡን ናይ ሃገራዊ መድረኽን ናይ ምትእኽኻብ ብስደት ድማ፡ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ክትሰርሕ ጀሚራ። ዳርጋ ንሕናን ገለ ገለ ንጭፍር ዝነበርና። ኣብቲ እዋን ሓደ ጨፈራኡን፡ ወግዒታቱን ልምድታቱን ኣጋጣሚታትን ውራያትን የሳትፎም ማለት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን ላዕልን ታሕትን ከኣ ከማና ጥራሕ ኢና ኣብዚ ዓዲ ተሪፍና ጨፋራይ ዝበላ፡ ኩላ ኣብዛ ሓንጐለይ ከይጠፍእ ኣጸቢቕና ጽዒርናሉ። ባህልና እዩ። እቶም ቈልዑ ከኣ፡ ኣዝዮም ኵሩዓት ኢሎም። ኣብ መወዳእታ ኣብ ስያትል እምበር፡ እዛ ኩላ መንእሰይ ክትሽቅል እያ ኮፍ ትብል ዝነበረት። ሕሉፍ ተደብዩ ከይተርፍ ናብ ደቅና ከነውርስ እዮም። ኣመሪካ ዓሊቦም። ክሳብ ሎሚ ድማ፡ ከይዳ። እዛ ኩላ መዛኑና፡ ሸቂላ-ሸቂላ ገሊኣ ሓሊፎም ውራያት ዝገብሩ ዝነበሩ ተቓሊስና ኢና። ምኽንያቱ ዓዲ ጓና ሕቶ - ኣቦይ ዑቕበ፡ ኣብ ደገ ዘለዉ ምስ ስድራ ቤቶም ኣብኡ ይቕመጡ ሳርያን ገሊኣ ከኣ ከመይ ዝበለ ካኪ ተኸዲና ሰባት ኣቐዲሞም ነቶም ንፉዓት ዝበሉና ሒዙካ ስለዝጠፍእ። ምግናን ደኣ ኤርትራውያን ቈልዑትን መንእሰያትናን ኣለዉ። ኣቶ ዑቕበ ኣብ ዝኸድዎ ሃገር ምስ መጽአት ቀኒአ። ብድሕሪ’ዚ ምስ ገለ ውራይና ከተጸብቑልና ምሳና ኢኹም ከይከውን እምበር፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብባህላዊ ወራር ተዋሒጦም ንኸይተርፉ ወይ ቦታ ስድራ ቤቶምን ደቂ ሃገሮምን ኣዕሩኽተይ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣምሪሕና። ትውዕሉ ይብሉና ነይሮም። በቃ ኣብቲ ዝቕመጠሉ ዘለኹ ሃገረ ኣመሪካ ብባህሎም ንኽኵስኰሱ ዘካየድኩሞ ባህሎምን መንነቶምን ንኽዕቅቡን ምስ ዓቢ ሓወይ ሃለቃ ተስፋምህረት ድማ፡ ይቀዳደሙልና ነይሮም። ኣብቲ እዋን፡ ኣነ ዘይብሉ መርዓ ዳርጋ ኣይቍጸርን’ዩ ጻዕርታት ዓቢ እዩ’ሞ፡ ካብቲ ኣብኡ ዘሎ ንኸየጥፍኡን ብዙሕ ቃልሲታት ካብ ኣብኡ ተራኺብና። ኣነ ሓደ ካብቶም ውሩያት ጨፈርቲ ናይ ክብለካ’ውን እኽእል እየ። ንኹሎም ህዝብና ዝመጽኣኩም ግብረ መልሲ ዘካይዱ ኤርትራውያን ኣቦታት ሓደ ሕቶ - ኣቦይ ዑቕበ፡ ደሓር ናብ’ቲ ከባቢና ክኸውን በቒዐ እየ። ደቀይ ድማ፡ ጓሎምን ወዶምን ናብ’ቲ እንታይ ከም ዝመስል ከተዋግዑና? እዮም። ብመሰረት ሓበሬታ ተመራማሪ ኣብ ስደት ትገብርዎ ዝነበርኩም ነገራት ዝተዓደምኩሉ ውራያት ሒዘዮም ሕቶ - እቲ ዝያዳ ንዓኹም ብዘይካ ብኣጻብዕቲ ዝቑጸሩ ፍቕርን ባህልን ሕብረተ-ሰብን ኣቶ ሰሎሞን ክምለሰኩም እንድየ፡ ካብ ግዜ ኩትናኹም ይኸይድ’ሞ፡ ኩሉ ነቲ ኣብኡ ዝግበር ዝምስጠኩምን እተዘውትርዎን ባህልን ዓዶምን ነብሶምን ዘይብሎም ጸሃየ ናብ ቤቶም ትኹል ብምምራሕ ጀሚርኩም ኣብ ፈቐዶ ውራያትን ቤት ብተግባር ባህሎም ከም ዝመሃርዎን ከም ዝነበርኩም እንታይ እዩ? ማለት ከበሮ ሒደት ሰባት ገዲፍካ፡ ብምሉኡ ህዝብና ምስኦምን ምስ ገለ ኣባላት ስድራቤቶምን ሕጽኖትን ጐደቦታት ትኹል ትጭፍሩን ዝወርስዎን እገብር። ሕጂ ጓለይ ኣላ ምሉእ ምድሳቕ ድዩ፡ ወራዶ መርዓ ሒዝካ ስቦ ኣዝዩ’ዩ ዝዀርዕን ዝሕጐስን። ብዛዕባ ተገዳስነቶም ኣብ ዕቃበን ትድብሉን፡ ትኽርሩን ነይርኩም’ሞ፡ ንብረት ናይ መርዓ እተዳሉን እትሽልምን። ኢልካ ምእታው ድዩ ወይስ ጨፈራ? ምውርራስን ባህሊ ዘካየድናዮ ዕላል ሕቶ - ሰባት መርዓታት ክገብሩ እዚ ወኒን ዝንባለን ብሓፈሻ እቲ ጽልዋ እዚ ሓደ ካብ’ቲ ጽልዋ ባህሊ ንኸይጠፍእ መቸም ኩሉ እንድዩ ዝስሕበካ። ንዓይ ይስዕብ፣ ሰናይ ንባብ። እንከለዉ ይዕድሙኹም እዮም፡ ናበይብኸመይ እዩ ሓዲሩኩም? ዝገበርናዮ መስርሕ ቃልስን ምውርራስን ቀንዲ ወነይ ዝሰርቀኒ ዝነበረ ግን ጨፈራ ናበይ ኢኹም ትኸዱ? ክዕድሙኹም ከም’ዚ ልዕል ኢለ ዝጠቐስኩልካ፡ እዩ። ደቀይ ምሂረዮም እየ። ኣብ ባህሊ እዩ። ጨፈራ ነዊሕ ግጥሚን ተመጣጢ ሕቶ - መጀመርታ ክንላለየኩም እንከለዉ እንታይ ኢሎም እዮም 10 ወለዶይ ስድራ ካህናትን እምነትን ሃገሮም ዘለዎም ፍቕሪ ጉድ እዩ። ብፍላይ ዜማን ዝሓዘ መሳጢ ጸወታ እዩ። ጸወታ ብድሕረ ባይታኹም ክንጅምር ኣቦይ መልእኽቲ ዝሰዱልኩም ? እዮም። ኣብዚ ዓዲ ኣዝዮም ወናማት እቲ ዝነኣሰ ኣብ ኣመሪካ ተወሊዱ ዝዓበየ ዓርከ መሓዛ ስለ ዝዀነ ጸርፊን ናእዳን ዑቕበ፡ ኣበይ ኢኹም ዓቢኹም? (ሰሓቕ) ናብ ብዙሕ ቦታትን ሃገራትን ጨፈርትን ከረርትን ስለ ዝነበሩ፡ ብአኦም ወደይ ተደቢሩ ከበሮ ክሃርም እንከሎ ዝሓቖፈ ኣዝዩ መስሓቕን ኣዛናዪን ዝዀነ ኣብ ትኹል ተወሊደ ኣብኡ ድማ እየ ዝዕደም። ናብ ብዓል ጀርመን ተጸልየ እየ ናብ ህይወት ዓለም ድርግም ዘደንቕ እዩ። እዚ ከኣ፡ ናብ ደቀይ ጥራሕ ጥበብ እዩ። ምሉእ ለይቲ ድማ፡ እቶም ዓብየ። ንኣፍልጦ፡ ስድራይ ኩሎም ኢጣልያ፡ ሽወደን.... ብሓፈሻ ዳርጋ ዝበልኩ። ንሶም “ናብዘን መኣምንየ፡ ዘረባ ዘይኰነ፡ ናብ ደቂ ደቀይን ኤርትራውያን ክኢላታት እናተበራረኸን እናቐያየርካን እንዳ ኣቕሽሽቲ እዮም። ኣነ ዑቕበ ቀሺ ኣብ ኩለን ሃገራት ኤውሮጳን ከምኡ ግደፍ ልበይ ክኣምንየ፡ ዓለም ምናምንየ ቈልዑን ተሰጋጊሩ ይርከብ። ክትጭፍር ትሓድር። እቲ ኣብቲ ውራይ ሃብተ እበሃል። ኣቦሓጐይ ድማ ቀሺ ድማ፡ ኣብ ምሉእ ኣመሪካ ማለት ኣብ ሞት ግደፍዮ ክንተኣማመንየ” እናበሉ ወይ ቤት ሕጽኖት ዘሎ ከኣ ክስሕቕን ሕቶ - ኣቦይ ዕቑበ፡ እዚ ኹሉ ኣብ ምሉእ ክፍለማርያም ኣቦኡ ቀሺ ወለደመንቆርዮስ፡ ብዓል ካሊፎርኒያ፡ ሎስኣንጆለስ፡ ሚያሚ፡ ክጭፍሩ እንከለዉ፡ ብደቂቕ እየ ንወኖምን እናተዛናየ ንዓለም ብጸወታ ክሓልፋን ዕድመኹም ያታን ልምድን፡ ባህልን ቀሺ ድምጹ፡ ቀሺ መሓሪ፡ ቀሺ ሻውሽ... ሳንፍራቸስኮ፡ ዳላስ፡ ኣትላንታ፡ ፍሎሪዳ፡ ምንቅስቓሶምን ቃናኦምን ዝከታተሎም ይረአ። መንነትን ሃገር ንኸይጠፍእ ዘካየድኩሞ እናበለ ክሳብ 11 ወለዶ እዮም ዝኸዱ። ኒዮርክ... እየ ዝዕደም። ክዕድሙኒ ዝነበርኩ። ሕቶ - ሕጂ ንድሕሪት ተመሊስኩም ጻዕሪ፡ ኣብ ሃገራዊ ኣጋጣሚታትን በዓላትን፡ ዓዲ ኣደይ ሓሊቦ መረታ ሰበነ እዩ። ወ/ሮ እንከለዉ ከኣ፡ “ንስኻን ንዋትካን” ኢሎም ሕቶ - ትቐንኡ ነይርኩም ማለት እዩ? ንእስነትኩም ክትዝክርዎ እንከለኹም ውራያትን መርዓታትን ደቅኹምን ደቂፋና ቀሺ ደበሳይ ድማ ይበሃላ። ኣደይ 11 እዮም ዝዕድሙኒ። ምኽንያቱ ኣነ ከይደ (ሰሓቕ) ወይለይ! ንስኻ ከኣ፡ ምቕናእ እንታይ ይስመዓኩም? ደቅኹምን ኣብ ደገ ዝቕመጡ ህዝብና ከብደን እየን ወሊደን። እቶም ሓሙሽተ እቲ መሳርሒታት ባህሊ እንተ ደኣ ዘየለ፡ እንተበሉኻ’ኸ። ንሶም ስቦ-ለጋም ስቦ፡ ነቲ ህይወት ይናፍቖ፡ ኩሉ ብንእስነትና ተጸልዮም ዲኖን ጉራደን፡ ዋልታን ዓቢና። እቶም ዝተረፉ ሽዱሽተ ድማ ትርጕም የብሉን። ካብ ልዑል ክብርን ሴፍን ሒዞም ክድብሉ ክትርእይዎም ዓዲ ዝሄሮም ከይዶም። ምኽንያቱ ቀደም ፍቕሪ ባህልን ሃገርና ዝተበገሰ፡ “ዋላ ምጻእ እንከለኹም እንታይ ይስመዓኩም? ዘመን፡ ሓደ ሰብ ብሕማም ዓሶ ድዩ ንፍዮ ኣይትምጻእ፡ ትኬት ዋላ ይሕረር” ኢሎም ካልእ ነገራትን ብሞት ይፍለ ስለ ዝነበረ እንታይ’ሞ ክብለካ’የ፡ እሕጐስ። እታ እዮም ናይ ነፋሪት ትኬት ቈሪጾም ናብቲ እዩ። ኣዝዩ ኣሸጋሪ ዝነበረሉ እዋን’ዩ ዕላማይ’ውን ንሳ እያ ነይራ። ሰብ ብባህሉን ውራይ ንኽሳተፍ ዝሰዱለይ። ዝነበረ። እቶም ክልተ ማናቱ ኣሕዋተይ ክብርታቱን ስለ ዝዀርዕ፡ ባህልና ከነጽንዕን ሕቶ - እቲ ናብ’ቲ ትዕደሙሉ ውራያት ጽጉባት ድያቆናት እዮም ነይሮም። ኣነ ክንሕዝን እንከለና ካብ’ዚ ዝዓቢ እንታይ ሒዝኩሞ ትኸዱ ያታዊ መሳርሒታት ግን እንታይ ከም ዝዓሸረኒ ኣይፈልጥን፡ ኣሎ። ካብ’ዚ ዝተበገሰ ኣብ ደገ ዘለዉ ገለ ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ብዝሒ ይበጽሕ? ነቲ መንፈሳዊ ትምህርቲ ጥንጥን ኣቢለ ኤርትራውያን ቈልዑ ስድራኦም ክዳን ከከም ብዝሑ ይፈላለይ ደኣ’ዩ እምበር፡ ናብ ፈቐዶ ጓይላን ደበላን፡ ዝላን ጨፈራን ሓበሻን ዲኖን ከስፍዩሎም ይልምንዎም ብውሑድ ክነግረካ ግን፡ ክሳብ ክልተመርዓታትን ድግሳትን እየ ኣላጊሰ። ድሕሪ እዮም። እቶም ቈልዑት ንዓይ መጺኦም ሰለስተ ጉራዴ፡ ክልተ ዋልታ፡ ክልተ ከበሮ፡ ክንደይ ጭፍር ምስ ሓገኹ፡ መሳቶይን ይነግሩኒ’ሞ፡ ኣነ ድማ ንስድራኦም ክልተ ሴፍ፡ እንተ ወሓደ 6 ዝኸውን ዲኖ መተዓብይተይን ድያቆናት ምስ ኰኑ ግን ይነግረሎም። እቲ ኣብ ደገ ዘሎ ሕብረተሒዘስ ይኸይድ’የ። ቀኒአ። ሰብና በዚ ነገራት’ዚ ተጸልዩ ክብለካ’ውን - ሃየ! እኽእል እየ። ካብ’ዚ ዝተበገሰ’ውን ይቕጽል. ብድሕሪ’ዚ ኣቦይ፡ በል እንድሕር ደሊኻ ደቆም-ደቂ ደቆም ነቦይ ዑቕበ ኣብ መርዓ እናደበሉ ኣርትፍሻል ሴፍ ኣሎ፡ እዞም ኣብ


መበል 21 ክፋል ቦታ ብምንቅስቓስ ኣጥቂዓ ንኣጭፈረት ተቖጻጺራ። ጸላኢ ድማ 25 ምዉታት ብርጌዳት ኣንበሳ ክ/ጦር-3 ገጢሙ። ገዲፉ ካብ ኣጭፈረት ንጎላጕል ወሪዱ ኣብ ዓንቀጽ 20 ናይ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ ክሳብ’ተን ድሒረን ዝሰዓባ ኣሃዱታት ናቕፋ ነይሩ። ብዛዕባ ኣመሰራርታ ኣሃዱታት ናደው በቦትአን ሒዘን ኣብ ጎድኑ ዝግደማ ድማ፡ እዝን ዝነበረ ዓቕምታቶምን፡ ብተወሳኺ ንጸላኢ ዓጊቱዎ ጸንሐ። ሳላ’ዞም ቀዳሞት እዛ ኣጭፈረት ዝተባህለት ቦታ፡ ፍልይትን ውግእ 6ይ ወራር ኣብ ግንባር ናቕፋ ጸኒዖም ዝመከቱ ድማ ሓንቲ ሓይሊ ካብ ንጽልትን ኣብ ጎልጎል ናይ ደሴት ጠባይ ስለ ምስ ተጀመረ ድሒሮም ምስ ዝተደረቡ ብርጌድ 51፡ ሓንቲ ሓይሊ ካብ ብርጌድ ዝነበራ፡ ምስ ብዓል መሸታይን ጭሔታን ጠቕላላ ድምር ዓቕሚ ጸላኢ፣ 44 ቀልጢፈን ኣብቲ ቦታ በጺሐን። (ድፋዓት ወገን) ክትተኣሳሰር ትኽእል’ውን ከምኡ’ውን ኣንጻሩ ናይ ዝተሰለፈ ዓቕሚ ድሕሪአን’ውን ቦጦሎኒ 75 ብምልእታ፡ ካብ ስለ ዘይነበረት፡ ኣብዛ ቦታ’ዚኣ ከም ቀዋሚ ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር፣ ኣብ ሳልሳይ ክፍልታት ደጀን ሓደ ሓይሊ ዝኸውንን ይዅን ብግዝያውነት ምሓዛ ረብሓ ግንባር ብዛዕባ ዝተኻየደ ምርብራብ ከኣ፡ ቦጦሎኒ 73ን ወዘተ ቀስ እናበለ እቲ ዓቕሚ ኣይነበሮን። ስለ’ዚ፡ እታ ዘጥቅዐት ሓይሊ ነቲ ክ/ጦር 17 ብብርጌድ 92 እናተደገፈ ዓብዩ። ዝተጠቕሰ ስርሒት ምስ ፈጸመት ተጠርኒፋ ናቕፋ ንምሓዝ ኣብ ዘካየዶ ተደጋጋሚ ኣብ መጀመርታ ውግእ ሳልሳይ ግንባር፡ ንድሕሪት (ናብ መበገሲኣ) ተመሊሳ። ፈተነታት ስለ ዝፈሸለ፡ ክ/ጦር-3 ተጋዳላይ ዝተማልአ ዕጥቂ’ውን ኣይነበሮን። ምንቅስቓስ ጸላኢ ኣይተኣደበን፣ ዕለት ንመስመር ጽርግያ ናቕፋ ቀንዲ ምብጋሱ ኣብ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ስለ ዝዓጸወቶ፡ ብኹሉ ኩርናዓት (ብጸጋምን ማለት፡ ብፈኲስ ብረት ጥራይ እዩ ንጸላኢ 14/2/82 ንድፍዓት ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ደጀን ውድብ ናይ ምዕጻው መደቡ ሓንቲ ሓይሊ ካብ ብ.51፡ ሓንቲ ሓይሊ የማንን) ዝነበራ ሓይልታት ወገን፡ ነዊሕ መኪቱ። ሞርታራት ይዅኑ መዳፍዕ (መሸታይ ይዅን ጭሔታ) ንጸጋም ገዲፉ፡ ሰሪዙ፡ ምስ ክ/ጦር 17 ተወሃሂዱ ናቕፋ ካብ ብር.77፡ ካብ ቦጦሎኒ 73 ክልተ ሰዓታት ብዝኸደ ዝተወሃሃደ መጥቃዕቲ፡ ኣይነበሩዎን። ድሓር ግን እቲ ውግእ ብጎልጐል ናሮ ገይሩ ንከርፍ ተንቀሳቒሱ። ንምሓዝ ብዝገበሮ ከቢድ መጥቃዕቲ ጋንታ፡ ኣሃዱ ከቢድ ብረት ብርጌድ 76 ጸላኢ ተደፊኡ ንሩባ ትክሰ ገጹ ብምጽዳፍ መዓልታት ምስ በልዐ፡ ከቢድ ብረት ኣብ እግሪ ናይ ብዓል ኢትሓልበብ ንዝርከብ ንነጥቢ ብራኸ 1821 ክቆጻጸር ክኢሉ ካብቲ ታባታት ከልቅቓኦ ጸረ-መጥቃዕቲ ናብቲ ጎላጕል ወረደ። ክ/ጦር-3 ድማ ስብርባር መሬት ክሕዝ ምስ ጀመረ፡ ናብ ከም ዝነበረ፣ እንተኾነ ሰራዊት ህዝባዊ ኣካይደን። ከም መደበን ካብቲ ከባቢ ከም ከቢድ ክሳራ ከጋጥሞ። ካብ ኣሃዱ ከቢድ ግንባር ብዝፈነዎ በርቃዊ መጥቃዕቲ ዝወርድ ገይረንኦ’ኳ እንተነበራ፡ እንተኾነ፡ ብረቱ፡ ብዙሓት መራሕቲ ሞይቶሞ፣ እቲ ክ/ጦር ካብ ዝተቖጻጸሮ ብራኸ ጸላኢ ብዝሒ ስለ ዝነበሮ መጥቃዕቲ ገይሩ ኣዛዚ ናይቲ ክ/ጦር ብቐንዱ’ውን ኣብቲ ተጸሪጉ ታሕቲ ከም ዝወረደ ተሪኽና። ነቲ ዝተሓደጎ ቦታታት ክመልስ ስለ ዝኸኣለ፡ ምርብራብ ሞተ። ክ/ጦር-3 ብኸምዚ መቐጸልታ ናቱ እንሆ፥ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ናብ ቦታአን ምኽንያት ብዙሓት ካብ መራሕቱ ስለ ተመሊሰን። ዝሞቱዎ፡ ዳግም ንምውዳቡ ግዜ ወሲዱ። እተን ብዕለት 18/2/82 ንየማን ገጸን ንኻልኣይ ግዜ በዚ ከባቢ ጸረ-መጥቃዕቲ ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ውግኣት፡ ኣዛዚ ክ/ ተገዚዐን ዝነበራ ኣሃዱታት ሰራዊት ህዝባዊ ምፍታን ውጽኢት ከም ዘየምጽእ ስለ ጦርን መራሕቲ ብርጌዳትን ነቲ ዘጋጥሞም ግንባር ድማ፡ ብዕለት 19/2/82 ሓንቲ ጋንታ ዝተገምገመ ድማ፡ እተን ብወገን ሕዳቕ ዝነበረ ሽግር ቀረባት ስንቅን ዕጥቅን ፍታሕ ናይ ብር.51ን ሓንቲ ጋንታ ናይ ወያነን እናደፍኣ ዝመጽኣ ዝነበራ ኣሃዱታት፡ ንምርካብ ዝገብሩዎ ዝነበሩ ኣኼባታት ደሪበን ሓይለን ኣጠናኸራ። ይዅን’ምበር፡ ብእኡ፡ (ማለት ብሰሜን ክደፍኣ፡) እዘን ብዘይ ስምምዕ ይዕጾ ነበረ። ብፍላይ ሓለፍቲ ሕጂ’ውን ጸላኢ ብዕለት 20/2/82 ብመንጎ ዳሕረዎት ድማ በቲ ዝነበራኦ ቦታታት ብርጌዳት 9ን 10ን ነቲ ሽዑ መተካእታ እዘን ዝተጠቕሳ ኣሃዱታትን ብርጌድ 58 ጸቕጢ ብምግባር ንጸላኢ ንድሕሪት ዝነበሩዎ ቦታን (ንኣፖሎ ዘውጽእ ጨጓር ኣዛዚ ክ/ጦር ዝተመዘዘ ሓዲሽ ሓላፊኦም ግብረመልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ወራር ቀይሕ ኮኾብ ምምላሱ ዝብል ሓድሽ መደብ ብምውጻእ፡ ምእዛዝ ከም ዝኣበዩዎ ይፍለጥ። ታባታት) ወጺኡ ንብር.58 ብጸጋም ከጥቅዓ ክልተ ጋንታ ናይ ብርጌድ 51 ሓንቲ ክጥቀም ክኢሉ። ብሕጽረት ተተኮስቲ’ውን ብዓል ትክሰ የምርሕ ከም ዘሎ ስለ ዝኣመተ፡ ድሕሪ ውግእ ዕለት 25 ንሳልስቲ ጀመረ። እዘን ተገዚዐን ተሪፈን ዝነበራ ሓይሊ ናይ ብር.77 ናብተን ብወገን ሰሜን ከም ሕሱም ተሳቕዩ እዩ። እቲ ዝድለ ቦጦሎኒ 58.3 ኣብ ሕታተራ ክልተ ጋንታ፡ ዝጠቅም ውግእ ኣይተኻየደን። ኣብ 1 ኣሃዱታት ድማ ብድሕሪት ተጠውየን ዝነበራ ሓይልታት ከም ዝድረባ ተገብረ። ብዝሒ ጠያይትን ቦምባታትን ኣብቲ ሓንቲ ጋንታ ድማ ንናሮ ኣብ ትኣቱ ክሳድ፡ መጋቢት 1982 ኣሃዱታት ብር.51 ምስ ነቲ ኣብ መንጎ ኣትዩ ዝነበረ ጸላኢ 23 ለካቲት ኣጋምሸት ከኣ፡ እተን ብሰሜን ዝድለ ግዜን ቦታን ይበጽሕ ኣይነበረን። ሓንቲ መስርዕ ንኣርወ (ሳልፈር) ከም ዝሕዛ ክልተ ጋንታ ወያነን ክልተ ጋንታ ቦጦሎኒ ንምጥቃዕ ተንቀሳቐሳ። ምስ ብርጌድ 58 ዝነበራ ሓይልታት፡ ካብ ብርጌዳት 51ን ጸላኢ ካብቲ ከባቢ ንድሕሪት ክድፋእ ምስ ተገይሩ። 73ን ካብ ሩባ ትክሰ ንየማን ዘሎ ኮረቢት ብምትሕብባር ከኣ ካብ ከባቢ ሰዓት 15፡00 77ን ዓቕሚ ምስ ደረባ፡ ኣርባዕተ ጋንታታት ጀመረ ግን ካብቲ ዝተሰልበ ብምጥቃም እቲ ኣብ እግሪ’ቲ ነዋሕትን ዝተኣሳሰረን ክሳብ እግሪ ኣርወ፣ ሓይልታት ቦጦሎኒ ጀሚሩ ክሳብ ምሸት ብዝገበራኦ ዝተወሃሃደ ናይ ብርጌድ 51 ንኣርወ ከጥቅዓ፣ ሓይሊ ሽግር ይፍታሕ ነይሩ። ጎቦታት በጺሑ ዝነበረ ሓይሊ ጸላኢ 58.2ን ቦጦሎኒ 75ን ድማ ሩባ ትክሰ ተበግሶ፡ ነቲ ንብርጌድ 58 ብጸጋም ክወቕዓ ናይ ብርጌድ 44 ምስ ምልእቲ ቦጦሎኒ ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ኣብዚ ግንባር’ዚ ንወገን ኢትሓልበብ ከብል እንከሎ፡ እቲ ንጸጋም ንናሮ ዘውርድ መልሓስ ኣተዋ። ዝፈተነ ኣሃዱታት ክ/ጦር 17 ሃሪመን 75 ድማ ንግሆ ሰዓት 5፡00 ዘዝተመደበለን ዝተዳህከ ክ/ጦር-3፡ ዳግመ ምውዳብ ብሸነኽ ጎላጕል ገይሩ ዝመጽአ ሓይሊ ንቝሩብ ሰዓታት ድሕሪ ዝኸደ ውግእ ከኣ ንትክሰ ከም ዝወርድ ገበራኦ። ዕላማ ክ/ ቦታ በጽሓ። ጸላኢ ግን ነቲ ቦታታት ገዲፉ ክገብርን ሞራል ሰራዊቱ ከበራብርን ድማ ኣርወን ከባቢኣን ናብ ዘሎ ወሰንቲ ነቲ ቦታታት ብቐሊሉ ክሕዝኦ ክኢለን። ጦር 17 ንብርጌድ 58 ብጸጋም ናይ ጎኒ ብዘይተዅሲ ሓይሉ ኣብ ሓደ ዓቢ ጎቦ ዕረፍቲ ንምውሳድ ብ3 መጋቢት ጠቕሊሉ ቦታታት ገጹ ቀንዐ። ሓንቲ መስርዕ ኣብ ነቲ ከባቢ ተቖጻጺረን ንሰለስተ መዓልቲ መጥቃዕቲ ከፊቱ፡ ነቲ ኣብ ከባቢ ኣርወ ጠርነፎ። ኣሃዱታት ህ.ግ. ከኣ ብዘይ ውግእ ንኣፍዓበት ተመሊሱ። ክፍለ ጦራት 3ን ታባ ኢትሓልበብ ካብ ዝነበራ ኣሃዱታት ኣብ ዝጸንሓሉ፡ ጸላኢ፡ ሽዱሽተ ፈተነታት ዝነበረ ቦታታት ብምፍራስ ንናቕፋ ንምሓዝ ክሳድ ሓሹፍ በጽሓ። 17ን ተቖጻጺሮሞ ዝነበሩ ንናቕፋ ምሓዝ ቦጦሎኒ 58.3፡ ብፍላይ ብካሕሳይ እምባየ ኣካይዱ ዝኾነ ለውጢ ክገብር ኣይከኣለን። ዕላማ ብምግባር’ዩ ወፊሩ። ብየማን ወገን ዝነበራ ሓይልታት ሓጋዝን ገዛእትን ቦታታት ብሰራዊት ህዝባዊ ካብ ትምእከል ጋንታ ንምንቅስቓስ ጸላኢ ተጋዳላይ ነዚ ዓወታት’ዚ ንምምዝጋብ ብዕለት 21/2/82 ጸላኢ ናብተን ወገን ወገን’ውን፡ ምስ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ግንባር ስለ ዝተመንዝዐ፡ ነዚ ከባቢታት’ዚ ክትከታተል፡ ካብታ ጋንታ ብምፍላይ ከቢድ ናይ መነባብሮን ናይ ህይወትን የማን ጎልጎል ኣግራዕ ዝነበራ ሓይልታት መደብ ብምትሕሓዝ፡ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ንምምላስ ኣሃዱታት ክ/ጦር 18 ናብቲ ንኣንፈት ሰሜን ኣስታት 7-ኪሎሜተር መስዋእቲ ከፊሉ እዩ። ኣባላት ክፍሊ ህ.ግ. ገጹ ብምንቅስቓስ ኣብ ቅድሚአን ዝፈተንኦ ታባ ዳግም ክሃርማ መደብ ግንባር ኣተዋ። ተንቀሳቒሳ፡ ኣብ ጎቦ ትላልጥ (ሳልፈር) ታዕሊም፡ መጎዓዝያን ስንቅን ከቲቶም ዝነበረ ታባታት ሒዙ። ንጽባሒቱ (ዕለት ገይረን ነበራ። በዚ መደብ’ዚ መሰረት፡ ኣብ ክንፊ ሳልሳይ ግንባር፡ ነዚ ኣብ ላዕሊ ኣድበየት። እዛ ብወደብርሃ ዝተባህለ ናብቲ ውግእ ዝተጸንበሩ ታጋደልቲ፡ 22/2/82) ዓቕሙ ናብዚ ቦታታት ብዕለት 24/2/82 ሰዓት 13፡00 ንህጁም ዝተገልጸ ዝመስል ኵነታት እናተኻየደ ኸሎ፡ (ስዉእ’ዩ) ተጋዳላይ ትምእከል መስርዕ፡ ንኣስታት 17 ሰዓታት ብእግሪ ተጓዒዞም ክድርብ ድሕሪ ምውዓል፡ ንሱ ቅድሚ እናተዳለዋ እንከለዋ ሓደ ብርጌድ ኣብ ክንፊ ኣርወ፡ ትክሰን ገበይሕመዳይን መጠን ኣልቦ ብዝሒ ሰራዊት ክ/ጦር እዮም። ምስ ድኻሞምን ጥሜቶምን ሓይሊ ጸላኢ ብየማን ወገን ሰሊኹ እውን ካብ ድሮ ዕለት ምጅማር ሻድሻይ 17 ኣብ ቦታ ድብያ ምስ በጽሐ፡ ረፋድ ከየዕረፉ ምስተን ኣብቲ ባርዕ ዝኾነ ውግእ ኣትዩ ናብቲ ሓይልታት ህዝባዊ ወራር ጀሚሩ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ወተሃደራዊ ዕለት 15/2/82 ከባቢ ሰዓት 10፡00 ንውግእ ዝገጠማ ቦጦሎኒታት ተጸንቢሮም ኣንጻር ሰራዊት ዝነበራኦ ቦታ ክድይብ ምዕባለታት ይምዝገብ ነበረ። ቦጦሎኒታት ሻድሻይ ወራር ኣብ ግንባር ናቕፋ ጸላኢ ጥምጥም ጀሚሮም። እተን ካብ ፈቲኑ። ከምዚ ኵነታት ምስ 58.3፡ ናይ ብርጌድ 76ን ካልኦትን ምስ ፈለመቶ። ግን፡ ጸላኢ ልዕሊ ዓቕሚ ናይ’ታ ባርካ ናብቲ ግንባር ዝኣተዋ ኣሃዱታት’ውን ኣጋጠመ ኸኣ ነቲ ሒዘንኦ ዝነበራ ዓጢቐንኦ ዝነበራ ዓይነት ኣጽዋር ከቢድ መስርዕ ስለ ዝነበረ ረጋጊጹዋ ንቕድሚት ከምኡ። መደብ ኣቋሪጸን ነቲ ዝተንቀሳቐሰ ብረት ኣብ ቀዳማይን ዳሕረዋይን ድፋዓት ገስገሰ። መስርዕ ወደብርሃ ድማ ካብኡ ጸላኢ ንምዕጋትን ነቲ መጀመርታ ሓይልታት ህዝባዊ ግንባር፡ ቅድሚ መሸታይ፡ ጨሔታን ሮረትን ሒዘን ከም ኣንሳሒባ ናብ ደርማስ ጎቦ መንጉዳ (ብ/ነ ዝነበራኦ ቦታ ንምውሓስን ምስ ካብ ቀረባን ካብ ርሑቕን ናብቲ ግንባር ዝነበራ ኣብ ዓንቀጽ-19 ተገሊጹ ነይሩ። 1702) ገጻ ተንቀሳቐሰት። ጸላኢ ድማ፡ ጸላኢ ተቐዳዲመን። ጸላኢ ኣብቲ መጺአን ዓቕሚ ምድራበን፡ እቲ ግንባር ካብ ድፋዓት ቦጦሎኒ 58.3 ጸጋም፡ ክሳዕ ናብ ዕለት 17/2/82 ዘውግሐ ቦታ ከይበጽሐ’ውን ቀዲመንኦ። ሰፊሕን ዘይምቹእን ስለ ዝኾነ፡ ከምቲ ልዕል ጸላኢ ወራር ናይ ምጅማር ምንቅስቓሳት ለይቲ ማይማኦ ኣብ ዝተባህለ ናይ ብር.58 ካብቲ በጺሑዎ ዝነበረ ቦታ ኢሉ ዝተገልጸ ብውሑድ ዓቕሚ ሰብ ኣርኣየ። ብፍላይ ኣብ ዕለት 13/2/82 ምግብና ክበጽሕ ከኣለ። ንድሕሪት ደፊአን ክሳብ ወሰን ሩባ ይሕሎ ነበረ። ከምቲ ተጋደልቲ ዝብሉዎ ለይቲ ተንቀሳቒሱ ንኣጭፈረትን ኮከንን ሌ/ኮሎኔል በዅረጼን ገብረሚካኤል ኣብጺሐንኦ። “ሓባ ፊ ታባ” ኣብ ኣገዳሲ ታባታትን ሓርማዝን ሓዘን። እዘን ቦታታት’ዚኣተን፡ (ኢ.ፒ.ኣር.ፒ) ብዕለት 25/2/82 ከባቢ ሰዓት መሓንቖ መንገድታትን ሓሓሊፍካ እዩ ቅድሚኡ ሓንቲ ጋንታ ቦጠሎኒ 58.3 ተወሳኺ፡ ኣባል ቦጦ/58.3 ነበር ተጋ/ይ 10፡00 ኣቢሉ ቦጦሎኒ 58.2 ካብ ተታሒዙ ነይሩ። ኣብቲ መጀመርታ ሒዛተን ጸኒሓ ንድሕሪት ከም ትምለስ ወልደሚካኤል ተ/ሰንበት ባርካ መጺኣ ምስተን ብየማን ተጋዳላይ፡ ብኽልተ ሓይልን ክልተ ጋንታን ተገይሩ ነይሩ። ጸላኢ ድሕሪ ነዘን ቦታታት ስርዓት ደርግ፡ ንዂናት’ምበር ንህዝቢ ዝሰምዕ ሕልና ኣይነበሮን ዝነበራ ኣሃዱታት ኣሲራ ነቲ ቦታ ጥራይ፡ ብምትዕጽጻፍ ኣንጻር ሰለስተ ምሓዙ፡ ካብዛ ቦጦሎኒ ሓንቲ ሓይሊ ናብቲ ይይ ቕቕ ጽጽ ልል


1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ኣሌክሳንደር ግደይ ገብረሚካኤል ብቁጽሪ ንብረት 4BRADK00118/0 ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ፋጥና ኣሕመድ ኣለም፡ ስም ኣስመራ ምባል ተሪፉ፡ ኣቶ ኣሌክሳንደር ግደ ብስም ለተብርሃን ምስጉን ምስ 9 ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/04/26 ኣብ ወላዲተይ ፋጥና ሓምድ ኣድም ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ወረስቲ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ቤ/ፍ ይቕረብ። ምባል ተሪፉ፡ ሲዒደ ኣሕመድ ከሊጋ ወ/ሮ ወይኒ ዳዊት ገብረማርያም፡ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ዘይንቀሳቐስ ንብረት ተጸዋዕቲ 1. ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ወለድና ዳዊት ገብረማርያም ስምረትን ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። በላይነሽ ርእሶም 2. ምሕረት ርእሶም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ደሃብ ሃይለ ኣነንያን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ 3. ፍጹም ርእሶም ተኽለ 4. ትዕግስቲ ሃይኮታ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶብርሃን ግደይ ገብረሚካኤል ምባል ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ርእሶም ተኽለ 5. ነ/ሄርት ተመስገን ተሪፉ፡ ኣቶብርሃን ግደ ገብረሚካኤል ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ርእሶም ተኽለ ብተተካኢ ወዳ ዳኒኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ምስጋና እንተሎ፡ ን07/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ ኣድሜኣለም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ መጋባእያ ቁ/32 ይቕረብ። ወኪል ን14/05 /26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ብዕረፍቲ ክብርቲ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ቤ/ፍ ይቕረብ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ጽገ ፍስሃ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። እናገለጽና፣ ሬሳ ኣብ ምልኣኽን ምቕባልን ጓዕዳድ ቐይሕ ዝተሓባበርኩምና ከምኡ’ውን ኣብ ዓዲ1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ በጊዖ ዘቃበርኩምናን፡ ገዛና ብምምልላስን ቅሳነት ግርማይ ተስፋስላሰ ምባል ወ/ረ/ሄር ርእሶም ተኽለ ገብሩ፡ ምም/ መንደፈራ ካብ ውሽጥን ወጻኢን ብቴለፎንን ተሪፉ፡ ብስራት ግርማይ ተስፋስላሴ ከባቢ ሕሽመለ ዞን “01” ፕሎት “B” ዘጸናናዓኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ፓርሰል “E” ዝርከብ ብስም ወላዲትና ከሳሲት ወ/ሮ ዮሃና ሃብተገርግስ ገ/ እናበልና ነመስግን። ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/04/26 ኣብ ነ/ሄር፡ 270 ት/ሜተር ስፍሓት መሬት ሄር፡ ተኸሳሲ ከሰተ ሃይለ ሃብተገርግስ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብዓል ቤታ ሰለሙን ሚኪኤለ 3 ቀንዲ ክፍሊ ምስ 3 ሓገዝቲ ገ/ሄር፡ ናይ ሓዳር ክሲ ተመስሪቱልካ ምስ ምሉኣት ስድራ-ቤት ክፍልታት ስሩሕ ገዛውቲ ዘለዎ፡ ኣብ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ሚ/መ/ማ/ኣከባብን ቤ/ድ/ካዳስተር ወኪል ን13/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። ተከሌዛን እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብዘየለኻሉ ሓራጅ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ወ/ሮ ኣኽበረት ዘርኣያ ሃይለን ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ዮሴፍ ንኻልኣይ ግዜ ዝወጽእ ዘሎ ምልክታ ጨረታ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓብደላ መሓመድ ኑርን ብዝተፈጥረ ናይ ገንዘብ ክርክር፡ ብስም ብፍ/በ/ዕዳ ተሰነይ ተመዝጊቡ ዝርከብ ናይ ትካል ዋኒን ፍቓድ (ልቸንሳ) REG.N ASR 00032925 ምምሕዳር ዞባ ማእከል ዘለዎ ማእከል ስርዓተ ሓበሬታ ትሕተ ቅርጺ LIC ASL00034809 ዝልለ፡ ብሓራጅ ተሸይጡ መኽፈሊ ዕዳ ይኹን ክብል ናይ ሰርቨርን ኔትወርክን ስርዓታት (systems) ምጽጋንን ምምሕያሽን ወ/ሮ ይርጋኣለም ተስፋይ ቤት ፍርዲ ስለዝኣዘዘ፡ እዚ ዝተጠቕሰ ፍቓድ ዋኒን መበገሲ ዋጋ 100.00 (ሓደ (Maintenance,Troubleshooting, Security, Updating and Upgrading) ገብረክርስቶስ፡ ብዓል ቤተይ መልኣከ ሚእቲ ሽሕ) ናቕፋ ተገሚቱ ስለዘሎ፡ ክወዳደር ዝደሊ ካብ ዝቐረበ ግምት ዋጋ ኣገልግሎት ከምኡ’ውን ምንጋፍ፡ ምጽራይን ምጽጋንን ኮምፕዩተራት ንክልተ ወልደጽዮን ግርማይ ስለዝተሰውአ፡ ¼ ብስም ሕሳብ ፈ/ፍርዲ ስፒኦ ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ዓመት ኣገልግሎት ክህቡ ዝኽእሉ ተጫረትቲ ይዕድም። ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ረቛሒታት፦ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ከኣ ወረስቲ 1. ተጫረትቲ፡ ዝተሓደሰ ናይ ዓመተ 2025 ቅዳሕ ፍቓድ ዋኒን የቕርቡ። ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላ/ቤ/ፍርዲ ቤ/ጽ/ዋ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ 2. ተጫረትቲ፡ መኽበሪ ጨረታ ናቕፋ 30,000.00 (ሰላሳ ሽሕ) ብC.P.O የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/05/26 ኣብ ብCheque የትሕዙ። ጨረታ ደው ኣይብልን እዩ። ቤ/ፍ ይቕረብ። ዕለት ጨረታ፡ - 28/04/26 3. ተጫረትቲ፡ ቅጥዒ ሰነድ ዝምላእ ዝርዝር ሓበሬታ 100.00 ናቕፋ ከፊሎም ካብ ቤ/ጽ ተ.36 ይወስዱ። ፍትዊ ባርያሚካኤል ገብረኺዳን፡ ብስም ዕለት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ድ/ቀትሪ ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ቁ/27 4. ተጫረትቲ፡ ንትሕዝቶ ጨረታ ዝገልጽ ዝርዝር ሓበሬታ ዝሓዘ ሰነድ ካብ ተጸዋዒ መሰረት ኮንስትራክሽን ኣካያዲ ቤ/ጽ ቁ/36 ይወስዱ። ስራሕ ኣቶ ዮውሃንስ መልከ ሃብተ ቤ/ጽ/ዋ/ፈ/ፍርዲ 5. ተጫረትቲ፡ ክህቡዎ ንዝኽእሉ ኣገልግሎት፡ ብመሰረት ዝተዳለወ ቅጥዒ ዝተመዝገበት መኪና ቶዮታ ስራሓት መቕረቢ ጨረታ ብኮምፕዩተር ዝተጻሕፈ ሓበሬታ ብዝርዝር የቕርቡ። ጃፓን ዝኾነት፡ ቁ/ሰሌዳ ER3.09112 6. ተጫረትቲ፡ ብተወሳኺ ነቲ ኣብ ቅጥዒ መወዳደሪ ጨረታ ዝተዘርዘረ ቁ.ቻሲ RN40,089483 ዝተሰርሓትሉ ሓራጅ ዝወሃብ ኣገልግሎት፡ ንኣተገባብራኡን ክዉንነቱን ምሉእ ስእሊ ብዝህብ ኣገባብ ዓመት 1981፣ ዋጋ 47,500 (ኣርባዓን ኣብ መንጎ ብፍ/በ/መሰል ሑሴን ኣሕመድን ብፍ/በ/ዕዳ ወ/ሮ ኣበባ ጊላን (ብወኪል ንበይኑ መብርሂታት ኣዳልዮም የቕርቡ። ሸውዓተን ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን) ኣቶ ቢንያም ፍስሃየ) ብዝተፈጥረ ክርክር ንብረት፡ ብፍ/በ/ዕዳ ዝኾነ ብሓራጅ ተሸይጡ 7. ተጫረትቲ፡ ነቲ ተጠቒሱ ዘሎ ሞያ ዝሰርሑሉ ተመኩሮታት ዝገልጽ ሸይጡለይ፡ ስም ስለ ዘየመሓላለፈለይ መኽፈሊ ዕዳ ክኸውን ቤት ፍርዲ ስለዝኣዘዘ፡ እዚ ኣብ ታሕቲ ተጠቒሱ ዝርከብ መረጋገጺ ብቕዓት ስራሕ ብጽሑፍ የቕርቡ። ይጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ዝርዝር ንብረት ብክኢላ መበገሲ ዋጋ 91,300 (ቴስዓን ሓደን ሽሕን ስለስተ ሚእትን 8. ተጫረትቲ፡ ዝመልእዎ ሰነድ ጨረታ ብዝተዓሸገ ሰታሪት ኣብ ኣሃዱ ዕድጊ ብሕጋዊ ወኪል ን26/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ) ናቕፋ ስለ ዝተገመተ፡ ክወዳደር ዝደሊ፡ ካብ ዝቐረበ ግምት ¼ ብስም ፈ/ፍርዲ ክፍሊ ቁጽሪ 36 ኣብ ሳንዱቕ ጨረታ የእትዉ። ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ CPO ብምስራሕ ወይ ቡክ ሕሳብ ሒዙ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪሉ ብምቕራብ 9. ተጫረትቲ፡ ንህሉው ትሕተ ቅርጺ ክድርዕ ወይ ናብ ማዕበለ ከሰጋግር ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ክወዳደር ይኽእል። ተወዳዳሪ ቅድሚ ዕለት ጨረታ ዘሎ 5 ናይ ስራሕ መዓልታት፡ ዝኽእል ሓደስቲ ኣገልግሎትትን (NEW Features) ንድፈታት (NEW ክበጽሖ ዝደሊ መጠን ገንዘብ ብፊደልን ብኣሃዝን ኣብ ፖስታ ዓሺጉ ኣብ ላዕ/ቤ/ፍርዲ ካልቱም በኪት ኣይን፡ ስም ወላዲተይ Designs) ምልላይ/ምትእትታው ከቕርቡ ይኽእሉ። ቤ/ጽ/ፈ/ፍርዲ ቁ/62 ዘሎ ሳንዱቕ ጨረታ የእቱ። ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ኣልፍድችርፍን ምባል ተሪፉ፡ ኣልፍት ቤት ፍርዲ መኣገዲ እንተዘይኣምጺኡ ጨረታ ደው ኣይብልን እዩ። 10. ተጫረትቲ፡ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ን10 ሃሩን ኣደርሰ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ 1. ናይ ባር ማእከል ጣውላ+7=-ዋጋ 10,0 ናቕፋ ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ኣብታ ትቕጽል ናይ ስራሕ መዓልቲ ሰዓት ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን12/04/26 2. ሰድያ ሓጺን +12=21=56X300=----------ዋጋ 16,800 ናቕፋ 9፡45 ቅ/ቀ ሳንዱቕ ጨረታ ይዕጾ። ኣብታ ዕለት ልክዕ ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ኣብ 3.ፍርጅ 2 ተኸፋቲ ቬትሮ ምሉእ Super General--ዋጋ 15,000 ናቕፋ ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ምሕዳርን ፋይናንስን ተጫረትቲ ወይ ሕጋውያን 4. ባንክ ናይ ካሳ -ዋጋ 12,0 ናቕፋ ወከልቶም ኣብ ዝተረኽቡሉ ሳንዱቕ ጨረታ ይኽፈት። ወ/ሮ ለምለም በርሀ መንገሻ፡ ሓትነይ 5. Cash register-ዋጋ 10 ናቕፋ ኣሰፋሽ ሃይለማርያም እንግዳ 6. TV Sony Flat Sumsung-ዋጋ 50 ናቕፋ N.B ንህሉው ማእከል ስርዓት ሓበሬታ ከጎልብት ወይ’ውን ካብ 7. ፍርጅ ናይ pste-2,50 ናቕፋ ስለዝዓረፈት፡ ሓዳር ይኹን ውላድ ስለ ዘለዎ ንላዕሊ ከማዕብል ዝኽእል ሓሳባት ምቕራብ፡ ኣካዳምያዊ ብቕዓት፡ 8. ባንክ ናይ ባር ናይ ቅድሚት -ዋጋ 2.0 ናቕፋ ዘይብላ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲት ምዃነይ 9. ማሽን ሻሂ ጋጃ Automatic 2 ማንካ - ዋጋ 27.0 ናቕፋ ተመኩሮን ድሕረ-ባይታ ኣቕረብቱን፡ ግብራውነቱን ትካልና ዝያዳ ግምት ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም ዝርዝር ንብረት ክርኢ ዝደሊ ኣብ ባር በረኸት ከይዱ ክርኢ ይኽእል እዩ። ከምዝህቦ ንሕብር። እንተሎ፡ ን13/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ዕለት ጨረታ፦ 07/05/26 ምምሕዳር ዞባ ማእከል ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ፡ ነዚ ጨረታ ይቕረብ። ሰዓት ጨረታ፦ 3፡00-4፡00 ብኸፊል ወይ ብምሉእ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ቦታ ጨረታ፦ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ገበን መጋባእያ ኢብራሂም መሐመድ ስዒድ ምባል ምምሕዳር ዞባ ማእከል ተሪፉ፡ ኢብራሂም ስዒደ ዑመር ቤ/ጽዋ/ፈ/ፍርዲ


እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ሓሳባት ኣንበብቲ እተአንግደሉ ኮይኑ፡ ኣብዚ ዓምዲ’ዚ ዝወጽእ ጽሑፋት ናይ ጸሓፍቱ ብሕታዊ ርእይቶ ምዃኑ ንሕብር። ቴክኖሎጂ መሳርሒና እምበር ጐይታና ክኸውን የብሉን ኣብዚ ቀረባ ግዜ፡ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ “ፊልምታትና ኣብ መግዛእቲ፦ ሳሙኤል ገብረብርሃን ካብ ረብሓ YouTube ናብ ሃገራዊ ተልእኾ” ብዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ክፍሊ ኢሚግረሽንን ዜግነትን ጽሑፍ፡ ኣብ መንጎ ሰብ ሞያን ኣንበብቲን ሰፊሕ ክትዕ ፈጢሩ ቀንዩ። ሓደ ካብቶም ንቴክኖሎጂ ክንገዝኦ ዘኽእለና ናይ እውን እዩ። ቴክኖሎጂ ድማ ነዚ ምርምር ናይ ኩልና ድሌት እዩ። ፊልምታትና ካብ መድረኻት ክፈጥሩን፡ ንታሪኽን ክብርን ነዚ ዛዕባ እዚ ብዕምቈት ዝተዓዘብዎን “ምሕንባስ ጥበብ” ምምዕባል እዩ። እዚ ከቀላጥፎ ይኽእል። ሰብ ሞያና መግዛእቲ YouTube ናጻ ምስ ዝኾኑ፡ ሃገሮም ዘንጸባርቑ ፊልምታት ንምስራሕ ሃናጺ ርእይቶ ዝሃቡሉን ድማ ክቡር ሓደ ካብቲ ኣሕመድ ሱሌማን ብዛዕባ ዲጂታዊ መሰላትን ንግዲ ስነ- ታሪኽና ክዕንብብ፡ ባህልና ክደምቕ፡ ክተግሁን ኣዘኻኽር። ቴክኖሎጂ ንጥበብና ኣሕመድ ሱሌማን እዩ። ኣሕመድ ክሰምዖ ዝተጸበዮ መፍትሒ ሓሳባት፡ ጥበብን ዓሚቚ ግንዛበ ክህልዎም’ውን መንነትና ድማ ክጸንዕ እዩ። ቴክኖሎጂ ክውሕጦ ከነፍቅድ የብልናን፤ ብኣንጻሩ ሱሌማን፡ “ነዚ ሓድሽ ቴክኖሎጂ ፈሪሕና ብኸመይ ኢና ካብዚ ዘሎ ዘመናዊ የድሊ። ቴክኖሎጂ ብኸመይ ንረብሓና መሳርሒና እምበር ጐይታና ክኸውን ጥበብና ንቴክኖሎጂ ክመልኮ’ዩ ዘለዎ። ወይ ተጸዪንና ናበይ ከነብል ንኽእል? መዘርግሒ ቴክኖሎጂ ተረባሕቲ ኴንና ከም እነውዕሎ ክንመሃር ኣለና እምበር፡ የብሉን። ንመጻኢ ሃገርና ዝኸውን ብሉጽ ናጽነት ጥበብ ማለት፡ ንቴክኖሎጂ ንረብሓ ብግብሪ ክንሃድመሉን ክንርሕቀሉን ንጥበብና እነማዕብሎ ዝብል እዩ። እቲ ቴክኖሎጂ ንዓና ክጥቀመልና ክንፈቅድ ጥበብ ንምፍጣር ድማ፡ ንቴክኖሎጂ ባህልኻን መንነትካን ክትጥቀመሉ ንኽእል ዲና? ካብ ዘመናዊ መዘርግሒ ቀዳማይ ስጉምቲ፡ ዲጂታዊ ልኡላውነትና የብልናን። ንኣብነት፡ ሓደ ዳይረክተር ብልሓት ብዝመልኦ ኣገባብ ኣብኡ ኣቲና ምኽኣል ማለት እዩ። ካብ ቴክኖሎጂ ቴክኖሎጂ ርሒቕና ኣብቲ ናይ ቀደም ምርግጋጽ እዩ። ዩ-ቲዩብ ከም መላለዪን ስራሑ ኣብ ዩ-ቲዩብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ክንሕንብሰሉ ይግባእ። ምህዳም ዘይኮነስ፡ ንቴክኖሎጂ ብብቕዓት ተሓጺርና ምትራፍ የዋጽእዶ?” ዝብሉ መሳርሒን ተጠቒምና፡ ነቲ ቀንዲ ስርሓትና ዓለምለኻዊ ፈስቲቫላት ከቕርቦ እንተደልዩ፡ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ኩሎም ሰብ ምምራሕ እዩ እቲ እንኮ መገዲ። ጸሓይ ወሰንቲ ሕቶታት ብምልዓል፡ እቲ ጽሑፍ ግን ብገዛእ ርእስና ኣብ ዝመሓደሩ ስነ- እቲ ዩ-ቲዩብ ዝሓቶ ናይ ‘ብዝሒ ሞያ ፊልም ሃገርና፡ ካብዚ ዘሎ ጥበብና ኣብቲ ዘመናዊ ሰማይ ንኽትበርቕ ኣብ ኣሉታዊ ሸነኽ ቴክኖሎጂ ጥራይ ጥበባዊ ክብሪ ዘለዎም ናይ ኤርትራውያን ክፋላት’ (Eptisodes) ክገድፎ’ዩ ዝግባእ። ዲጂታዊ ምዝመዛ ወጺኦም፡ ብሓያልን ድማ፡ ቴክኖሎጂ ከም ‘ገዛኢና’ ዘይኰነስ ከም ዘተኮረ ገሊጹ ኣሎ። እዚ ርእይቶ መድረኻት (Local/National Streami- ቴክኖሎጂ ነቲ ስራሕ ንምስላጥ ክሕግዝ ዘየቋርጽን ደገፍ ትካላት መንግስቲን ከም መንኰርኰር ንጠቐመሉ እዩ እዚ ኣዝዩ ርትዓዊን እዋናዊን ብምዃኑ፡ ing Platformis) ክንሰግር ኣለና። እዚ ኣለዎ እምበር፡ ነቲ ስክሪፕት ክውስኖ ዓቕሚ ዘለዎምን ባዕሎም ዝውንኑዎም ሕመረት ርእይቶይ። ነቲ ዝተጀመረ ዘተ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ማለት ካብ ቴክኖሎጂ ምህዳም ዘይኮነስ፡ የብሉን። ንትሕዝቶ ስክሪፕት ዝውስን መፍትሒታት ንምስጋር ዝሕግዝ ንቴክኖሎጂ ብናጽነት ምውናን ማለት ቴክኖሎጂ ደኣ’ሞ መግዛእቲ’ዩ ካብ ምባል ተቓውሞ ህዝቢ ኢትዮጵያ ይሕይል ድልድል እመስለኒ። ስለዚ፡ ነዚ ብሱልን እዩ። ሓሊፍና ካልእ እንታይ ክንብሎ ንኽእል?! ሕውነታውን ርእይቶ’ዚ መሰረት ሎሚ ዓለም ናብቲ ‘Subscript- ኣሕመድ ሱሌማን ኣብ ርእይቶኡ፡ ብምግባር፡ ንስነ-ጥበብ ፊልም ሃገርና tion-based’ ዝበሃል ወርሓዊ ክፍሊት “መን’ዩኸ ምሳና ኣብኡ ተዓኒዱ EERR--MMEEDDIIAA ዝምጥን እዚ ዝስዕብ ተወሳኺ መብርሂ ዘለዎም መድረኻት ትሰጋገር ኣላ። ከም ዝተርፍ?” ዝብል ሕቶ እውን ኣልዒሉ ዝሓለፈ ሓሙስ - ኣብ መብዛሕትኡ ከባቢታት ክልል ኣምሓራ፡ ሰፋሕቲ ሰላማዊ አቕርብ። ብዓል ኔትፍሊክስ ዝኣመሰሉ፡ ግን ድማ ኣሎ። ብርግጽ፡ ንበይኑ ተዓኒዱ ዝተርፍ ሰልፍታት - ኣንጻር “ድራማ ምርጫ ብልጽግና” ከም እተኻየደ፡ ብኣሽሓት ህዝቢ ከምቲ ኣሕመድ ሱሌማን ብግቡእ ንኤርትራዊ ትሕዝቶ ቀዳምነት ዝህቡ ናይ የለን። ስለዚ ድማ’ዩ፡ እቲ መፍትሒ ኣብ ከም እተሳተፎ፡ ብዝተፈላለዩ መድረኻት መራኸቢ ብዙሃን ክቃላሕ ቀንዩ። ሓቀኛ ዝተዓዘቦ፡ ኣብዚ መበል 21 ክፍለ-ዘመን ገዛእ ርእስና መድረኻት ምህናጽ፡ ንሰብ ውሁድ ጻዕሪ ዝምርኮስ። መንግስቲ፡ ሰብ መግለጺ ናይቲ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ከኣ’ዩ። ትማሊ ቀዳም’ውን ካብ ቴክኖሎጂ ምህዳም ማለት ካብ ሞያና ካብ ባርነት ብዝሒ ተራእይነት ሞያን ተዓዛቢ ህዝቢን ብሓባር ክሰርሑ ክሳብ ሕጂ ብሚልዮናት ተኸታቲሎሞ ዝበሃል ዘሎ “ኲናት ደው ይበል! ሰላም ዓለም ምፍላይ ማለት እዩ። ቴክኖሎጂ (ቪው) ናጻ ኮይኖም፡ ንብቕዓት ስራሕ ኣለዎም። እዚ ጒዳይ’ዚ ብዝያዳ ዝምልከቶ ይስፈን! ይኣክል ንግፍዓዊ መንግስቲ!” ብዝብል ቴማ ሰፊሕ ጎስጓስ ፖለቲከኛታት ንባዕሉ ጸላኢ ኣይኮነን፤ ብኣንጻሩ ቀዳምነት ክህቡ ዕድል ዝፈጥሩ እዮም። ኣካል መንግስቲ መሰል ስነ-ጥበበኛታት ኢትዮጵያ ብማንዛ ተኻይዱ ነይሩ። ሓደ ካብ ተሳተፍቲ - ፕሮፈሰር ህዝቅኤል ጋቢሳ ንጥበብና ከበርኽ፡ ንመንነትና ንዓለም ኣብ ዩ-ቲዩብ ሓደ ስራሕ ‘ቪው’ ምስ ዝሕሉ ሕጊ ንብረት ኣእምሮኣዊ መሰል ካብ ዘቕረቦ መደረ - ብሓጺር ዝተወስደ ነቕርበልኩም፥ ከነላልይ፡ ንታሪኽና ድማ ብዘመናዊ ረኸበ ጥራይ እዩ ገንዘብ ዝኸፍል። እዚ (Coptyright Law) ብዝግባእ ተግባራዊ መልክዕ ክንቀርጽ ዘኽእል ዓቢ ዕድል ድማ ንደረስቲ ቊምነገር ዘይብሉ፡ ወሲባዊ ንምግባሩ ዝያዳ ክሰርሕን፡ ስትራተጂያዊ “ንሸሞንተ ዓመታት ኢትዮጵያ ኣብ ማዕበል ግጭት ትነብር ኣላ። ኩለን ክልላት እዩ። ዩ-ቲዩብ (YouTube) ኮነ ካልኦት ስምዒት ዘለዓዕል ወይ ድማ ላግጺ ዝመልኦ ሓገዛት ብምግባር ከኣ ንቴክኖሎጂ ኢትዮጵያ፡ ዓውደ ውግእ ኮይነን ኣለዋ። ብሚልዮናት ዝቑጸር ህዝባ ተመዛቢሉ፣ መዘርግሒታት፡ ፊልምታትና ብዘይ ዝኾነ ስነ-ጥበባዊ ስራሓት ንክሰርሑ ይድርኾም ንረብሓ ሃገር ከም ዝውዕል ኣብ ምግባር ማሕበራዊ ምትእስሳሩ ፈሪሱ ኣሎ። ኣብ መብዛሕትኡ ከባቢታት ኢትዮጵያ ህዝቢ - ዓቢ ወጻኢታት ናብ መላእ ዓለም ናብ ኣሎ። ናይ ገዛእ ርእስና መድረኻት ብቐዳምነት ክሰርዖ ይግባእ። ሰብ ሞያ ድማ ብዕንወት፡ ብህልቂት፡ ብውድቀት፡ ኣብ ዓዘቕቲ ድኽነት ተሸሚሙ እንከሎ፡ ሰራዊትን ዝርከቡ ኤርትራውያን ንክበጽሑ ኣኻእሎ እንተሃሊዮም ግን፡ ተዓዛቢ ብወርሓዊ ተውህቦኦም ምስ ዘመናዊ ኣጠቓቕማ ምእመናን ብልጽግናን ግን ንጉሳዊ ስርዓት ዳግም ንምትካል ላዕልን ታሕትን ይብሉ ምፍጣሮም፡ ሓደ ዓቢ በረኸት ዲጂታዊ ክፍሊት ይርኢ፡ እቲ ደራሲ ድማ ‘ቪው’ ቴክኖሎጂ ብምውህሃድ ብሉጽ ስራሕ ኣለዉ። እዚ ኣንፈት’ዚ ብቕጽበት እንተዘይተለዊጡ ሕማቕ መዘዝ ኣለዎ። ዘመን እዩ። ቴክኖሎጂ ንመሰናኽል ዶባት ንምርካብ ተባሂሉ ጥበቡ ከየቃለለ፡ ዓሚቚ ከቕርቡ ኣለዎም። ተዓዛቢ ህዝቢ ከኣ ሰይሩ፡ ድምጺ ጥበብና ኣብ ዝተረሓሓቑ ትሕዝቶ ዘለዎ ፊልም ክሰርሕ ናጽነት ብቕዓት ንዘለዎ ስራሕ ብምድጋፍ፡ ነተን “መኪና ፕሮፓጋንዳ ብልጽግና፡ ኢትዮጵያውያን ንምድንጋር ከቢድ ጻዕሪ እኳ ኩርናዓት ዓለም ከም ዝቃላሕ ገይሩ እዩ። ይረክብ። እዚ እዩ እቲ “ብኣድማዕነት ንጥበብ ብዓይኒ ንግዲ ጥራይ ዝርእያ የካይድ እንተሎ፡ ነቲ ክዉን ሓቂ ክሓብኦ ኣይከኣለን። ስለዚ፡ እቲ ጽሑፍ ቴክኖሎጂ ንምጽላእ ምሕንባስ” ማለት። ቴክኖሎጂ ተጠቒምና ቻነላት ክጽየን ይግባእ። - ዝኾነ ሃገር ኣብ ዖና መወዳእታ ዘይብሉ ኲናት፡ መጻኢኡ ክሃንጽ ኣይክእልን’ዩ። ዘይኮነስ፡ ንቴክኖሎጂ ብኸመይ ንጥቀመሉ ናይ ገዛእ ርእስና ዕዳጋ ምፍጣር እምበር፡ እቲ ኣብ ኣስመራ ዝተኻየደ 1ይ - ዝኾነ ሕብረተ ሰብ፡ ኣብ ህላወኣዊ ስግኣት እናነበረ፡ ክዕንብብን ክለምዕን ኣብ ዝብል መሰረታዊ ነጥቢ እዩ ዘተኩር። ኣብ ዕዳጋ ጓና ተጸጊዕና ጥበብና ክነቃልል ፈስቲቫል ፊልም፡ ነዚ ንዛረበሉ ዘለና ኣይክእልን’ዩ። እቲ ስክፍታ፡ YouTube ንባዕሉ የብልናን። ናጽነትን ምዕባለን መሰረት ዝተክል፡ - ዝኾነ መንግስቲ መሰል ዜጋታቱ ከየኽበረ ቅቡልነት ክረክብ ኣይክእልን’ዩ። ጸላኢ ስለ ዝኾነ ዘይኮነስ፡ ንሕና ካልእ ሓው ኣሕመድ ዘልዓሎ ንቴክኖሎጂ ብኣድማዕነት ተጠቒምና - ህዝቢ ኣብ ትሕቲ ኣፈ-ሙዘ ክመርጽ እናተገደደ፡ ብሕጊ ዝተመረጽኩ’የ ዝብል ንYouTube ከም እንኮ መሳርሒ ገይርና ነጥቢ፡ ካብዚ ዘሎ ዘመናዊ መዘርግሒ መንነትና እነቃልሓሉ ሓድሽ ምዕራፍ ዛንታ ምፍጣር፡ ንዳእላ’ውን ዝበቅዕ ኣይኮነን። ብምውሳድና፡ እቲ “ኣልጎሪዝም” (Algo- ቴክኖሎጂ ርሒቕና ናበይ ከነብል ንኽእል ዝኸፍት ክኸውን ትጽቢት ይግበረሉ “ድሕሪ ሕጂ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብጎነጽ፡ ጭኮናን ውግእን ዘስዕብ መከራ ዝስከም rithmi) ንስነ-ጥበባዊ ፈጠራና ከይዓብጦን ዝብል እዩ። ብርግጽ፡ ኣብቲ ናይ ቀደም እዩ። እዚ ፈስቲቫል እዚ፡ ንሰብ ሞያና እንግድዓ የብሉን። ኢትዮጵያ’ውን ግዳይ ፋስ ኣቡዳቢን ሰይፍ ኣህጉራዊ ማዕከን ንመንነትና ከየህስሶን እዩ። ኣሕመድ ቴክኖሎጂ ተሓጺርና ምትራፍ ኣየዋጽእን ካብቲ ዲጂታዊ መግዛእቲ ዩ-ቲዩብ ናጻ ገንዘብን (IMF) ኮይና ክትነብር ኣይትኽእልን’ያ። ናብ’ዚ ኩነታት’ዚ፡ ዘውድቐና ሱሌማን “ቴክኖሎጂ ክንሃድመሉ ድዩ እዩ። ንኣብነት ሎሚ ዘመናዊ ዲጂታዊ ዘውጽእ፡ ንታሪኽናን ባህልናን ዝምጥን ኲናት ብቕጽበት ደው ክብል ኣለዎ። ጽባሕ ዘይኮነ፡ ድሕሪ ካልእ ሓድሽ ኲናት ዘለና ወይስ ኣብኡ ኣቲና ብኣድማዕነት ካሜራታት ንስራሕና ቀሊል ስለ ዝገበሮ፡ ስርሓት ንምፍራይ ዘተባብዕ መድረኽ ዘይኮነ፡ ድሕሪ ካልእ ፖለቲካዊ ድራማ እውን ዘይኮነ፡ ሎሚ ደው ክብል ኣለዎ! ክንሕንብስ?” ኢሉ ንዘቕረቦ መሳጢ ዝበለጸ ስእላዊ ጽባቐ ክንረክብ ንኽእል ክኸውን ኣለዎ። ቴክኖሎጂ ክንሃድመሉ ምኽንያቱ ኲናት እንተተናዊሑ - ከም ቅድሚ ሕጂ፡ ብቢልዮናት ዝግመት ንብረት ሕቶ፡ መልሱ ሓደ ጥራይ እዩ፦ ኣብኡ ኢና። እዚ ዕድል እዚ ግን ንብዝሒ ኣይኮነን ዘለና፡ ቴክኖሎጂ ክንዕድጎን ንኣና ኣቲና ብኣድማዕነት ክንሕንብስ ኣለና። ደኣ እምበር ንብቕዓት ኣይሓገዘን። ብዘረብሕ መገዲ ክንጥቀመሉን እዩ ዘለና። ክዓኑ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኢትዮጵያ ፍቱዋት ደቃ፡ ሃገራዊ ክብራን፡ መጻኢ ህላወኣን እንተኾነ ግን፡ “ኣድማዕነት” ክንብል ፊልምታትና ህጹጽ መግቢ (Fast Food) ክቡር ሓው ኣሕመድ ሱሌማን፡ ክትስእን’ያ። ከለና፡ ቴክኖሎጂ ንጥበብና ክመርሖ ክኾኑ ዝገበሮም ቴክኖሎጂ ዘይኮነስ፡ እቲ ነቲ ጽሑፍ ብዓይኒ መፍትሒ ሓሳባት “ስለዚ ሰላም ብህጹጽ ክሰፍን ኣለዎ። ናይ ደገ ጸላኢ ኣይወረረናን፡ ናይዚ ኲናት’ዚ ዘይኮነስ፡ ጥበብና ንቴክኖሎጂ ክመርሖ ብቴክኖሎጂ ኣቢሉ ዝመጸ ናይ ስሰዐ ክርእዮ ስለ ዝደረኸኒ፡ ዳግማይ ክብ ጠጃእን ጸማቚን “ብልጽግና” እዩ። . . . መላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሰላም ጸሚኡዎ፡ ክኽእል እንከሎ እዩ። ቴክኖሎጂ ከም መንፈስ እዩ። ስለዚ፡ መፍትሒኡ ነቲ ዝበለ ምስጋናይ ኣቕርበሉ። እቲ ጽሑፍ ዝሞቱ ወተሃደራት ምቕባር ኣሰልክዩዎ፡ ናይ ህጹጽ ግዝያዊ ኣዋጅ ምምሕዳር ማዕበል ባሕሪ እዩ፤ ሓደ ንፉዕ ዋና ጃልባ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ተጠቒምና ስእላዊ ቴክኖሎጂ ምጥቃም “መግዛእቲ” እዩ ኣረብሪብዎ ኣሎ። ህዝቢ ኢትዮጵያ ሕልሚ-ጽባሑ ከግህድ ሰላም ይደሊ ኣሎ። ከም ነቲ ማዕበል ተጠቒሙ ናብ ዝደለዮ ሸቶ ጽባቐን ዓሚቚ ምርምርን ዘለዎም ክብል ከሎ፡ ነቲ ተገዲድና ብውሑድ ኢትዮጵያ ዝኣመሰለት ሕብረ ብሄራዊት ሃገር፡ ህዝቢ እናመቓቐልካን ቀፍዲድካ ይበጽሕ፡ እቲ ሜላ ዘይብሉ ግን ማዕበል ስርሓት ምፍራይ እዩ። ረብሓ ንመንነትና ዘቃልል ትሕዝቶታት ሒዝካን ይትረፍ ሰላም ምርግጋጽ - ሃገር ከም ሃገር ምቕጻል’ውን ኣይከኣልን’ዩ። ናብ ዝደለዮ ይወስዶ። እቲ ጽሑፍ ቴክኖሎጂ ንታሪኽና ብዘመናዊ ከነፍሪ እንቕሰበሉ ዘለና ኩነታት ንምግላጽ ብልጽግና ተኣልዩ፡ ሓድሽ መሰጋገሪ መንግስቲ ክቐውም ኣለዎ። “መግዛእቲ” ክብል ከሎ፡ እቲ ማዕበል መልክዕ ንዓለም ንምርኣይ ከም ድልድል ጥራይ እዩ። ሓቀኛ ናጽነት ቴክኖሎጂ ግን፡ ዩ-ቲዩብ ንጥበብና ብሰንኪ ስሰዐን ድሌት ክንጥቀመሉ ኣለና። እዚ ድማ ምስቲ ንቴክኖሎጂ ተጠቒምካ ሃገራዊ ተልእኾኻ “ጻውዒትና ኩነታት ዘገድዶ እዋናዊ ጻውዒት’ዩ። ናይ ወጻኢ ኣጀንዳ ኣይኮነን፣ ናይ ‘ቪው’ን ናብ ዘይኮነ ኣንፈት ይወስዶ ኣሕመድ ዝበሎ “ኣብኡ ኣቲኻ ምሕንባስ” ብሉጽ ጌርካ ምቕራብ እዩ። ጥበብና ካብ ሓደ ክልል ኣጀንዳ ኣይኮነን፣ ናይ ኩሎም ደለይቲ ሰላምን ፍትሕን ኢትዮጵያውያን ምህላዉ ንምምልካት እዩ። ስለዚ፡ እቲ ዝሰማማዕ እዩ። ፊልም ምውሳእ ጥራይ ድሕሪት ተጐቲቱ ዘይኮነስ፡ ንዘመናዊ ኣጀንዳ’ዩ። ስለዚ መንገዲ ሰላም ንምረጽ።” መፍትሒ ካብቲ ባሕሪ ምህዳም ዘይኮነስ፡ ዘይኮነስ፡ ፊልም ምሕሳብን ምርምርን ቴክኖሎጂ ተወጢሑ ክጋልብ ክንርእዮ


ስምዒት ክቱር ፍቕሪ፡ … ዝተላዕለ፡ ዝርከብ ከሚካላትን ሆርሞናትን ዘይሓሰብናዮ ነገር ክንገብር ርክብ ኣሎዎ። ብእኡ ኣቢሉ ምስ ተዓዘብና፡ “ብኻዶ ስምዒት ሰብ ብዘይ ስምዒት ከመይ ምኾነ፧ ከኣ ኣብ ኣካላትና ብርክት ዝበለ ዘይነበረና፡” ንብለሉ ግዜ ኣሎ። ለውጥታት ንኽኽሰት ይጸሉ እዩ። ዝህሉ (ጽቡቕ ይኹን ሕማቕ) ነቲ ኣስተምቅሮ ወይ ግንዛበ ክፋሉ ገለ ካብቲ ለውጥታት፡ ሓንጐልና ናብቲ ጕዳይ ኣድህቦ ንኸንገብር ጥራይ ብምግምጋም ንመሰረታዊ ብስሩዕ ዝነጥፎ፡ ንሕና ብውነና የዘኻኸር ወይ ይጽውዕ። ጽቡቕ ኣገዳስነት ‘ስምዒት’ ንስሕቶ ክንቈጻጸሮ ዘይንኽእል ለውጥታት ኣጋጣሚ ክንብል እንከልና፡ ዝኾነ ኢና። ኣብ መንጎ ስምዒትን ስለዝኾነ፡ ስምዒት ማዕረ ክንደይ እወታዊ ጽልዋ ዘሎዎ ኵነታት ኣስተምቅሮን (ኢሞሺንን ፊሊንግን) ሓይሊ ከም ዘሎዎ የብርሃልካ እዩ። ክኸውን ይኽእል። ንኣብነት፡ ዘሎ ፍልልይ’ውን ብዕምቈት ዝኾነ ሰብ ህርመት ልቡ ክቐልጥፍ ዕድላት ምስ ዝፍጠር ነቲ ዕድላት ኣይርድኣናን እዩ። ንሓደ ሰብ ወይ ከዝሕል ኣይክእልን እዩ። ክንጥቀመሉን ኣድህቦ ክንህቦን ክንፈትዎ ከለና ዝስምዓና ስምዒትን ናይ ፍርሒ ስምዒት ግን ልብና ስምዒትና ይቕስቅስና። ሕማቕ ምስ ኣሕረቐና ዝስምዓና ስምዒትን ክሳዕ ክትኮስ ትደሊ ህርመት ኣጋጣሚ ክንብል እንከለና ከኣ ሓደ ኣይኮነን፣ ንኽልተኡ ግን ልብና ሰማይ ክሰቅል ይኽእል። ከም ሓደጋ መሳሊ ኣብ ዘጓንፈሉ ስምዒት ብምባል ኢና እንገልጾ። እዚ ኣካላዊ ለውጢ’ዚ፡ ንኻልእ ግዜ፡ ስምዒትና ካብ ሓደጋ ክንእለ ዝበዛሕና ንኣስተምቅሮ ወይ ሰብ እንታይ ስምዒት ይስምዒትና ወይ ክንጥቀቕ፡ ኣድህቦ ክንገብር ግንዛቤኣዊ ክፋል ስምዒት ከም ዘሎ ሓበሬታ ብምሃብ፡ ይስርሕ። ጥራይ ኢና ንፈልጥ። ስምዒት ብኸመይ ምስና ርክብ የካይድ ናይ ሓንጐል ስራሕ ኮይኑ’ውን ባይሎጅያዊ ኵነት እዩ። መትናውን ዝኽረት ክብገስ ይኽእል እዩ። ከማእዝን’ውን ይኽእል እዩ። ለ- ግብረ መልሲ ክንህብ ኣይስምዓናን እዩ። ብቐጻሊ ዘይቃዶ ፊዥዮሎጂያውን ለውጥታት ኣብ ጸልማት ክንፈርሕ ንቡር እዩ። ንኣብነት፡ ሓሪቕና ምስ እንህሉ ይድርኽ ሓሳብ ዘምጽእ ሰብ፡ ብልምዲ፡ ከኣ ከስዕብ ይኽእል፣ ለውጥታት ኣብ ሓደ ጸልማት ከባቢ ሓደጋ ካልእ ሰብ ብቐሊሉ ክግምት “ርእሲ ዘይብሉ” ንብሎ፣ ናይ ኣብ ሓሳብ፡ ባህሪ፡ ግንዛበ ወይ ኣጋጢሙና እንተ ነይሩ፡ ድሕሪ ካልኣይ ኣገዳሲ ስራሕ ናይ ይኽእል እዩ። ነቲ እነንጸባርቖ ዘለና ርህራሄ ስምዒት ዘይብሉ ሰብ ከኣ፡ ኣስተምቅሮ፡ ኣካላዊ ግብረ ገለ ግዜ እቲ ከባቢ መብራህቲ ስምዒት፡ ኣብ ዝፍጠር ኵነታት ባህርን ምንቅስቓስን ብምስትብሃል፡ “ደም ዘይብሉ” ንብሎ። ፍቕራዊ መልሲ፡ ዓቐን ደስታ፡ ወዘተ። ደቂ ተገይሩሉ እንከሎ ፍርሒ ክስምዓና (ሕማቕ ወይ ጽቡቕ) ግብረ ብኸመይ ምሳና ይላዘብ ክውስን ስምዒት፡ ብቐይሕ ሕብርን ንልቢ ሰብ ስምዒት እንተ ዘይህሉወና ይኽእል እዩ። እቲ ቀዳማይ ፍርሒ መልሲ ንኽህብ ምድፍፋእ እዩ። የኽእሎ እዩ። ዝውክል ስእልን እዩ ክግለጽ መሰረታዊ ለውጢ ኣብ ህይወትና ካብ ሓደጋ ንምጥንቃቕ ዝምንጩ እዚ ግብረ መልሲ “ስምዒታዊ ስምዒት ናይ ሓንጐል ስራሕ ዝፍተን። ብዛዕባ ስምዒት ዘሎና ምተራእየ። ብህይወት ክንቅጽልን ፍርሒ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ድፍኢት” ብምባል ክንገልጾ ስለ ዝኾነ ብሓሳብ፡ ኣስተብህሎ፡ መረዳእታ ክድረት ካብ ዝገበረ ክጸንትን’ውን እቲ ኣብ መስርሕ ካልኣይ ግን ካብ ሕማቕ ዝኽሪ ንፍንት ኢና። ኩሉ ግዜ’ኳ እንተ ድርኺት፡ ወዘተ ይጽሎ እዩ። ሓደ ምኽንያት፡ ኣብዚ ዛዕባ’ዚ ፍልቀት ዝዓበየ ስምዒታት እዩ ዝብገስ እዩ። ዘይተባህለ ስምዒት ደፊኡና ኣብ ስምዒት ግን ሓሳብ ወይ ኣስተብህሎ ዝግበር መጽናዕትን ምርምር ወሳኒ ተራ ተጻዊቱ። እዚ ኣብ ገለ ግዜ ነቲ ኵነታት ዝመጣጠን ስምዒት ኪንዮ እቲ ዝርድኣና ኣይኮነን። ሓሳብ ንበይኑ ንነገራት ብዙሕ ዘይምህላዉ እዩ። ስምዒት ሕብረተሰብና ከም መግለጺ ድኻም ኣብ ዝበዝሐ ግዜ ከኣ ነቲ ኵነታት ወይ ዝፍለጠና ውሽጣዊ ለውጥታት ከነስተብህለሎምን ግብረ መልሲ ክዕቅን ዝኽእል መሳርሒ’ውን ገና እንጥቀመሉ ‘ፍርሒ’ ዝብሃል ዘይምጥን ግብረ መልሲ ንህብ ኢና። እዩ። ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ ክንህብን ኣይደፍእን እዩ። ሓሳብ፡ ክመሃዝ ኣይተኻእለን። ሓደ ሰብ ስምዒት እንተ ዘይህሉ፡ ህይወትና ስምዒትና ከነመሓድር ክእለት “ስምዒት፡ ንሰለስተ መሰራታውያን ኣስተብህሎ፡ ግንዛበ፡ ወዘተ ካብ ረስኒ ኣሎዎዶ የብሉን መዐቀኒ ካብ ሓደጋ እንድሕነሉ ክእለት እንተ ሃልዩና ከኣ ነቲ ስምዒታዊ ንጥፈታት ንምክያድ፡ ምስ ሓሳብ፡ ሓንጐል ሓሊፉ ካልእ ፊዝዮሎጂ ኣሎ፣ ማዕረ ክንደይ ጸሊኡና ከም ኣይመዕበናን። ዳርጋ ብምልኡ፡ ድፍኢት ተጻዊርና ግብረ መልሲ ግንዛበ፡ ድርኺት ከምኡ’ውን ግብረ ጽልዋ ኣየስዕብን’ዩ። ስምዒታዊ ዘሎ ዝዕቅን ግን የለን። ብስነ ስምዒት ንውሕስነትን ጥዕናን ካብ ምሃባ ንቝጠብ ኢና። እቲ መልሲ ኣካል ተወሃሂዱ ዝሰርሕ ኵነት፡ ንብልሕን ኣእምሮን ባህርን ፍልጠት ክዕቀን ዘይክእል ነገር ወይ ንማሕበራዊ ውሕስነትን ድፍኢት ግን ኣብ ውሽጣና ከም ስርዓት እዩ፡” ኢሎም ይገልጹዎ። ሰብ’ውን ይጽሎ እዩ። ስለዚ፡ ሰብ ከኣ ክተጽንዖን ክትገልጾን ኣሸጋሪ ቀጻልነትን ደቂ ሰብ እዩ ዘገልግል። ዘሎ ይፍለጥና እዩ። እዚ ስለስተ መሰረታዊ ንጥፈታት፤ ብዘይ ስምዒት፡ ሰብ ኣይምኾነን ኩሉ ዝስምዓና ስምዒት ምስ ኣብ ይገብሮ። ኢልና ክንድምድሞ ይሓይሽ። ከባቢና ዘሎ ወይ ክህሉ ዝኽእል ሐ- ነብስና ንግብረ መልሲ ሀ- ኣድህቦ ንኽንገብር ይቕስቅስ ስምዒት እንታይ እዩ፧ ስምዒት ሓደጋ ይተኣሳሰር’ዩ ክብሃል ግን ዝሕግዝ ኣካላዊ ለውጢ ክገብር * ምስ ስርዓተ መትኒ ዝተኣሳሰር ኣይክእልን። ገለ ስምዒት ካብ ስምዒት፡ ኣገዳሲ ጕዳይ ምስ ይይሰሰርርሕሕ ክልተ ስምዒት ዝተፈላለየ ምዃኑ ለውጢ ከምርሓና ይኽእል እዩ። ዝስሕቁ ሰባት ኣለዉ። ሰሓቕ ናይ መሰረታውያን ስምዒታት ሰብ ይገልጹ። ጣዕሳ ዝኾነ ሕማቕ ብግብርኻ ምሕፋር ግን ክንድ’ቲ ደስታ መግለጺ ስምዒት’ዩ፣ ነቲ ተግባር ምስ ገበርና ዝስምዓና ዝፈጥሮ ዕምቈት ናይ ግንዛበ፡ ዘሕዝን ኵነት ናይ ደስታ ስምዒት ዝስምዓና ስምዒት ብንጹር ገለ መወከሲታት ንረኽቦ ኢና። ስምዒት እዩ። ብግብርና ክንሓፍር ኣሉታዊ ጽልዋ ኣብ ባህርን ጥዕና ከተንጸባርቐሉ ዝድርኽ እንታይ ይይርርድድኣኣናናዶዶ፧፧ ብሓፈሻኡ ስምዒታት ክልተ ግን ብዛዕባ እቲ ዝገበርናዮ ስራሕ ኣእምሮን ሰብ ከኸትል ይኽእል። ምዃኑ ግን ብሩህ ኣይኮነን። መዳይ ኣሎዎ። ስምዒታት ብዘስዕቦ ዝዓሞቘ ግንዛበ ምስ ገበርና ዝፍጠር ኣብ ዘሕዝን ኵነታት ዝስሕቁ ብዛዕባ ስምዒት ኣሕፊሽና ካብ ስምዒት ብባህልን ልምድን ኣሉታዊ ወይ እወታዊ ተመኵሮ እዩ። ብግብርኻ ምሕፋር ካብ ሰባት ግን ብዙሓት እዮም። ስለዚ ምዝራብ ኣብ ክልተ መቒልና ሕብረተሰብን ይጽሎ እዩ። ብምግምጋም፡ ኣብ ክልተ መዳያት ጣዕሳ ዝሓየለን ዝዓሞቘን ስምዒት ምትሕውዋስ ናይ ስምዒት ንቡር ክንርእዮ ይምረጽ፣ ኣብ ገለ ኣብ ሕብረተሰብና ፈራሕ ይምደብ። ተምሳጥ፡ ሓጐስ፡ እዩ። ካብ ብግብርካ ምሕፋር እዩ ክንብሎ የድፍር። ግዜ እነንጸባርቖን ብተደጋጋሚ ምዃን ይጽየን እዩ። ዋላ ድኣ ህድኣት፡ ለውሃት፡ ወዘተ ስምዒታት ሓሊፉ ናብ “ሕማቕ ሰብ እየ፡” እነንጸባርቖን ስምዒት። ብዙሕ ተፈጥሮኣዊ ትዕድልቲ ይኹን ምሉእ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ኣብ ሓደ ኵርናዕ ይስርዑ። ሓዘን፡ ዝብል መደምደምታ ስለ ዘምርሕ፡ ሰብ፡ ዘሕርቖ ነገር ምስ ኣጓነፎ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ጥዕና ዝውንን ሰብ፡ ዳርጋ ፍርሒ፡ ምፍንፋን፡ ወዘተ ከኣ ኣብ ነብሰ ምትሓትን ምንጻልን ከኸትል ክሓርቕ ንርእዮ ኢና፣ ገለ ግን ዘንጸባርቕዎ ስምዒታት ሓደ ኩሉ ዓይነት ስምዒት ክስምዖ ካልእ ኵርናዕ ንስርዖም። ይኽእል እዩ። ግብረ መስሊ ናይ ብዝኾነ ነገር ክሓርቕ ንዕዘቦ። ኣይኮነን። እዚ ጽልዋታት ከኣ ወይ ከንጸባርቕ ይኽእል እዩ። ጣዕሳ፡ ነቲ ዘጣዕስ ነገር ዳግማይ ሓደ ዓይነት ስምዒት ብብዝሒ ኩሉ ዝስምዕና ስምዒት፡ በዚ ኣብ ብስለትን ምሕደራን ስምዒት ምጥፋእ ናይ ገለ ስምዒት፡ ምስ ከይንገብሮን ብኸፊሉ ንሳዕቤኑ ንዘንጸባርቑ ሰባት በቲ ዘንጸባርቕዎ ኣቕዲምና ዝዘርዘርናዮ መዳያትን ኣሉታዊ ጽልዋ ኣሎዎ። ገለ ጕድለት ጥዕና ኣእምሮ ክሕሰብ ከነዕርን ምፍታን ከጠቓልል ስምዒት ንገልጾም ኢና። እቲ ክንመቕሎን ብንጹር ክነለልዮን ግብረ መልሲ ብሕብረተሰብ ይከኣል። ምናልባት ክንሓርቕ ይኽእል። ግብረ መልሲ ናይ ዘንጽባርቕዎ ስምዒት ከም ክንገልጾን ቀሊል ስራሕ ኣይኮነን። ተቐባልነት እንተ ሃልይዎ፡ ካብ ነቲ ወይ ክንሕጐስ ዘይምኽኣልና ብግብርኻ ምሕፋር ግን ዝተፈልየ ገጸ ባህሮም ክንወስዶ ንጅምር ገለ ስምዒታት ኣደናጋርን ሕብረተሰብ ክትቅይር ስምዒትካ ኣሰካፊ ናይ ጥዕና ጸገም ኢልና እዩ። ኣብቲ ዝገበርዎ ‘ሕማቕ ማለት እዩ። “ሓራቕ፡” “ሕጉስ፡” ዝተሓዋወሰን ምልክታትን ክትሓብእ ትግደድ። ንኣብነት፡ ኣይንሓስቦን ንኸውን። እንተኾነ፡ ግብሪ’ ክቱር ኣድህቦ ስለ እንገብር፡ “ፈራሕ፡” … እናበልና ንገልጾም። መበገስን ኣሎዎ። ንኣብነት፡ ኣብ ሕብረተሰብና ፍቕራውን እቲ ንዝኾነ ሰብ ክስምዖ ዝግብኦ ካብ ሰብ ክንግለልን ኣብ ማሕበራዊ ኣብ ብርክት ዝበለ መወከሲታት፡ ብግብርኻ ምሕፋርን ጣዕሳን። እዚ ጾታውን ስምዒታት ብግልጺ ስምዒት ከነለልይዮ፡ ከነማዕብሎን ንጥፈታትን ዝምድናታትን ሽዱሽተ ዝተፈላለየ መሰረታውያን ክልተ ስምዒት ኣብ ተመሳሳሊ ምንጽብራቕ ቅቡል ኣይኮነን። ነዚ ክስምዕናን እንተ ዘይክኢሉ ክንድስክልን ንርአ። እዚ ክልተ ስምዒታት ከም ዘሎና ይንገር፣ ኵነት ዝፍጠር ስምዒት’ዩ ኢልና ዘይተማእዘዘ ኣባል ሕብረተሰብ ዝጐድለና ክፋል ኣካል ከም ዘሎ ዝመሳሰል ስምዒታት እምበር ናብ ሓጐስ፡ ሕርቃን፡ ሓዘን፡ ፍርሒ፡ ብምሕሳብ ሓደ ዓይነት ስምዒት ከኣ ኣደዳ ተነጽሎ እዩ ዝኸውን። ክንርዳእ ይግባእ። ሕክምናዊ ወይ ክልተ ዝተፈላለየ ዓይነት ኣድህቦን ተርባጽ ከምኡ’ውን ለውሃት። ክመስለና ይኽእል እዩ። ሕማቕ ገለ ገለ ስምዒት’ውን ንምንታይ ሞያዊ ርድኢት ክንረኽበሉ’ውን ግብረ መስልን ከምርሓና ይኽእል። ምፍንፋንን ምድናቕን’ውን ዝገበረ ሰብ ብግብሩ ይሓፍር ወይ ነንጸባርቖ መልሲ ኣይንረኽበሉን ይምከር። ጣዕሳ ብመጠኑ ናብ እወታዊ ከም መሰረታዊ ስምዒት ኣብ ከኣ ይጠዓስ። ተመራመርቲ ግን እዚ ኢና። ንኣብነት ሰብ እንተ ወዲቑ


ማእከል ተኻዪዱ ፈደረሽን ባድሜንቶን ዞባ-ማእከል፡ ንክልተ እንከሎ፡ እዮቤድ መድሃኔን ናኦድ ኣሮንን ቀዳመ-ሰናብቲ ከካይዶ ዝቐነየ ናይ ኣውዲቕካ ተኸቲሎሞ። ጨንፈር ሚንስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ኣብ 4ብ100 ሜትሮ ምቅብባል በትሪ፣ ምሕላፍ ውድድራት፡ ሰንበት 5 ሚያዝያ ኣብ ናይ ልዕሊ 19 ዓመት ደቂ-ኣንስትዮ፡ ንተመሃሮ፣ መባእታ፡ ማእከላይን ካልኣይን ደቡባዊ-ምብራቕ፡ ሰሜናዊ-ምዕራብ፡ ሰሜናዊኣብ ጅምናዝዮም ሃማመተኤ፡ ናይ ዋንጫ ዳናይቲ ብንያም፡ ሓያት ኢብራሂም፡ ኢለና ደረጃ ዘሳተፈ ውድድር ኣትለቲክስ ኣብ ምብራቕ ብደቂ-ተባዕትዮ፡ ደቡባዊ-ምብራቕ፡ ውድድር ብምክያድ ዛዚሙ። ከሰተ ካብ ቀዳማይ ክሳዕ ሳልሳይ ዘሎ ደረጃ ስታድዩም ኣስመራ ኣካዪዱ። ደቡባዊ-ምዕራብ፡ ጋላነፍሒ ድማ፡ ብደቂኣብዚ ብቕዓት ተወዳደርቲ ንምፍታሽ ሒዘንኦ። ኣብ ውድድራት 100 ሜትሮ፡ ሃናኤል ኣንስትዮ ካብ ቀዳማይ ክሳዕ ሳልሳይ ዘሎ ዓሊሙ ዝተኻየደ፡ ክፉት ናይ ውልቂ ውድድር፡ ኣብቲ ሓያል ምትህልላኽን መሳጢ ኢሳቕ ካብ ቤት-ትምህርቲ ኢራፋይለ፡ ሲነዶስ ደረጃ ሒዘን። ስፖርተኛታት ኣብ ሰለስተ ክሊ ዕድመ፡ ማለት ውድድርን ዝተርኣዮ ናይ ልዕሊ 19 ዓመት ፊልሞን ካብ ቤት-ትምህርቲ ዓዲ ኣቤቶ፡ ኣሜን ኣብ ናይ 800 ሜትሮ፣ መሓመድ ዓብዱ ትሕቲ 19 ዓመት ደቂ-ተባዕትዮ፡ ልዕሊ 19 ደቂ-ተባዕትዮ፡ ቅዱስ ዮናስ ንመጋጥምቱ ተኽለ ካብ ቤት-ትምህርቲ ተኽሊ ቀዳሞት ካብ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ፡ ሴም ብርሃነ ዓመት ደቂ-ኣንስትዮ ከምኡ’ውን ደቂ-ተባዕትዮ ስዒሩ ቀዳማይ ክወጽእ እንከሎ፡ እቲ ምስጉን ሰለስተ ዕዉታት ደቂ-ተባዕትዮ ክዀኑ ከለዉ፡ ካብ ቤት-ትምህርቲ ባና፡ ሄኖስ ቢንያም ካብ ተኸፋፊሎም ውድድራቶም ኣሰላሲሎም። ብቕዓት ዘንጸባረቐ ፋኑኤል ኣርዓዶም ከኣ፡ ቤት-ትምህርቲ ቁሸት ኣብ ናይ ትሕቲ 19 ዓመት ደቂ-ተባዕትዮ፡ ካልኣይ ወጺኡ። ራእይ ዮናስ ድማ፡ ሳልሳይ ብመሰረት ዓመታዊ መደባቱ፡ ንዅሉ ክሊ ጻዕዳ እምባ ዕዉታት ደቂንመወዳድርቶም ስዒሮም ናብ ፍጻመ ደረጃ ሒዙ። ዕድመ ዘሳተፈ ውድድር ከካይድ ምዃኑ ተባዕትዮ ክዀኑ ከለው፡ ዝበጽሑ ስፖርታውያን ኣብ ዘካየድዎ ግጥም፡ ፈደረሽን ባድሜንቶን ዞባ ማእከል፡ ድሕሪዚ ሓቢሩ። ሰሰን ሚኪኤል ካብ ቤትዓብደልቃድር ኣወልኬር ቀዳማይ ክወጽእ ንመፈተሺ ብቕዓት ዘካየዶ ውድድራት፡ ትምህርቲ ሓድነት፡ መረብ ኣማኑኤል ካብ ንኵባርሲ ዝተወሃበት ቀያሕ ካርድ ተዛርብ ቤት-ትምህርቲ ግንቦት 24፡ ሄርሜላ ሙሴ ካብ ቤትኣብ ግጥም ርብዒ ፍጻመ ሻምፕዮንስ ሊግ 11 ኣብዛ ግጥም፡ ኵባርሲ ብዝፈጸሞ በደል፡ ዳኛ ብጫ ” ኢሉ። ሄንሪ ወሲኹ፡ “እታ ኵዕሶ ኣብ ምሉእ ትምህርቲ ዳሉል ዕዉታት ተጻወትቲ ሒዛ ናብ ሜዳ ዝኣተወት ባርሴሎና፡ ኣብ ካርድ ክህቦ እንከሎ፡ ‘ቫር’ ምትእትታው ብምግባር ቊጽጽሩ ኣይነበረትን። እቲ መኣዝን’ውን ትኽክል ደቂ-ኣንስትዮ ኮይነን። ኣብ 43 ደቒቕ ግን፡ ኵባርሲ ቀይሕ ካርድ ብምውሳዱ ግን፡ ናብ ቀያሕ ተለዊጣ። እዛ ቀያሕ ካርድ ዕጫ ኣይነበረን። ካብ ልዳት’ውን ኣዝዩ ርሒቑ ነይሩ። ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ፡ ኣርሴማ ረዘነ 1000 ሜትሮ ኸኣ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ፣ ናብ 10 ተጻወትቲ ክትወርድ ተገዲዳ፣ ድሕሪ ባርሳ ዝሰበረት ብምዃና ብዙሕ ኣዛራቢት ኰይና ናብ ሸቶ ናይ ምቕያር ተኽእሎኣ ርግጸኛ ካብ ቤት-ትምህርቲ ዓዲ-ቆንጺ፡ ሃና ሚካኤል መሓመድ ዓብዱ ካብ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ፡ ሒደት ደቓይቕ ከኣ ሸቶ ተመዝጊቡዋ። ትርከብ። ናይ ቅድም ተጻዋታይ ባርሴሎና ዝነበረ ክንከውን ኣይንኽእልን ኢና፡” ብምባል ንውሳነ ካብ ቤት-ትምህርቲ ማይ-ተመናይ፡ ሩፍታ ሄብሮን እዮብ ካብ ቤት-ትምህርቲ ብድሆ፡ ኣብዛ ግጥም፡ ባርሴሎና ድሕሪ 2015 ምስ ቴሪ ሀንሪ፡ “ኣይትሓዙለይ፡ ንዓይ ቀያሕ ካርድ ዳኛ ተቓዊሙ። ኤፍሬም ካብ ቤት-ትምህርቲ ቤት-መኻእ ረያን ፈረጅ ካብ ቤት-ትምህርቲ ግንቦት 24 ጽዋእ ሻምፕዮንስ ሊግ መታን ክትራኸብ፡ ተውህብ ኣይነበረትን፡” ድሕሪ ምባል፡ “እቲ ሕጊ ፋብሪዝሞ ትማሊ ኣብ ገጻት ማሕበራዊ ተዓዊተን። ኣብ ናይ ማእከላይ ደረጃ፡ ተዓዊቶም። መረብ ኣማኑኤል ካብ ቤትመሰረት ክተንጽፈላ’ኳ እንተተበገሰት፡ ኣትለቲኮ ይርድኣኒ’ዩ፡ ናይ መወዳእታ ተጻዋታይ፡ ናብ ሸቶ መራኸቢታቱ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኸኣ፡ ዮሴፍ ቢንያም ካብ ቤት-ትምህርቲ ዓወት ትምህርቲ ግንቦት 24፡እልልታ ሚኪኤል ማድሪድ፡ 2ብ0 ብምስዓር ንሕልማ ሰንከልከል ከም ዝግስግስ ንዝነበረ ተጻዋታይ በደል እንተኣውሪዱ፡ ባርሴሎና ኣብቲ ብቕድሚ ትማሊ ንዝነበረ ግጥም ቀዳማይ ክውጽእ ከሎ፡ ኖህ ታደሰ ካብ ካብ ቤት-ትምህርቲ ጋላነፍሒ፡ ሃና ሃብቶም ዝብል ገይራቶ’ላ። ቀይሕ ይወሃበ’ዩ። እዚኣ ግን ከምኡ ኣይነበረትን፡ ዝተወሃበ ዳንነት፡ ዕግበት ከም ዘይብላ ብምግላጽ፡ ቤት-ትምህርቲ ፍረሰላም፡ ሙባረክ ኣሕመድ ካብ ቤት-ትምህርቲ ባና ድማ፡ ዕዉታት ደቂናብ ‘ዩኤፋ’ ወግዓዊ ጥርዓን ክተእቱ ከምዝወሰነት ካብ ቤት-ትምህርቲ ዓዲ-ጓዕዳድ ስዒቦሞ። ኣንስትዮ ኰይነን። ውድድር መሬት ዝላ ሓቢሩ። ብደቂ-ኣንስትዮ ድማ፡ ማሙቕ በረኸት ካብ ካብ ዘካየዱ ደቂ-ተባዕትዮ፣ ኬብሮን ያቆብ ቀያሕ ካርድ ብምውሳዱ ጋንታኡ ንስዕረት ቤት-ትምህርቲ ዓዲ-ጓዕዳድ፡ ሉልያ ተወልደ ካብ ቤት-ትምህርቲ ሓድነት፡ ተመስገን 2ብ0 ዘቃልዓ ኵባርሲ ብግዲኡ፡ “ሓንቲ ተግባር ካብ ቤት-ትምህርቲ ቤት-መኻእ፡ ኤልሳቤጥ ዑቕባይ ካብ ቤት-ትምህርቲ ሕምብርቲ፡ ንግጥምን ውጽኢትን ትጸልዎ’ያ። ኵዕሶ እግሪ ገዛኢ ካብ ቤት-ትምህርቲ ሓድነት ተዓዊተን። ዮናታን መድሕን ካብ ቤት-ትምህርቲ ባሕቲከምኡ’ዩ፡ ናይቲ ዘጋጠመ ሓላፍነት ዝስከም ድማ፡ ናይ 400 ሜትሮ ውድድር ዘካየዱ ተመሃሮ መስከረም ካብ ቀዳማይ ክሳዕ ሳልሳይ ዘሎ ኣነ’የ፡” ኢሉ። ማእከላይ ደረጃ፣ ብደቂ-ተባዕትዮ ዮናታን ደረጃ ዝሓዙ ክዀኑ ከለው፡ ኣብ ናይ ደቂባርሴሎና፡ ነዚ ኣብ ሜዳኣ ዘጋጠመ ስዕረት፡ ፊልሞን ካብ ቤት-ትምህርቲ ግንቦት 24፡ ኣንስትዮ ድማ፡ ማሙቕ በረኸት ካብ ቤት- “ብሰንኪ ብጐደሎ ተጻወትቲ ምጽዋትና ዝሰዓበ’ዩ፡ ሜሮን ሳሙኤል ካብ ቤት-ትምህርቲ ፍትሒ፡ ትምህርቲ ዓዲ ጓዕዳድ፡ ኢለን ኣኽሊሉ ካብ ” ብምባል፡ ኣብ ካልኣይ እግሪ ክትልውጦ ምዃና ንፍታሌም መብራህቱ ካብ ቤት-ትምህርቲ ቤት-ትምህርቲ ፍረሰላም፡ መርሃዊት ሚካኤል ብርእሰ ተኣማንነት ኣብ ምግላጽ ትርከብ። ዳዕሮ-ጳውሎስ ተዓዊቶም። ብደቂ-ኣንስትዮ ካብ ቤት-ትምህርቲ ዳዕሮ-ጳውሎስ ተዓዊተን። ኸኣ፡ ሰሰን ሚኪኤል ካብ ቤት-ትምህርቲ ብተወሳኺ፡ ኣብ መንጎ 22 ናይ ካልኣይ ኣርሰናል፡ በብሓደ ዋንጫ ወሓደ ሓድነት ቀዳመይቲ ክትወጽእ እንከላ፡ ፌቨን ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ’ውን ናይ 100፡200፡ ታሪኽ 2003-04 ትደግሞዶ ትኸውን፧ ኣብርሃም ካብ ቤት-ትምህርቲ ደምበ-ሰምበል፡ 400፡800፡1000፡ 1500ን 4ብ1000ን ሜትሮ ቤተልሄም ሕሩይ ካብ ቤት-ትምህርቲ ባና በትሪ ቅብብል ከም ዝተኻየደ ዝበጽሓና ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣርሰናል ኣርባዕተ ሊግ’ውን’ዩ። እቲ ሊግ ዝመጽእ ዓመት ኣብ ዓወትን 12 ናይ ማዕረ ውጽኢትን ብምምዝጋብ፡ ስዒበንኣ። ሓበሬታ ኣረዲኡ። ዋናጩ ብምዕታር ታሪኻዊ ዓወት ክተመዝግብያ ሻምፕዮንስ ሊግ ሓሙሽተ ክለባት ከሳትፍ ታሪኻዊ ናይ ‘ዘይተሰዓርነት’ ክብሪ ጨቢጣ ይበሃለላ ነይሩ። ምዃኑ ብዓወት ኣርሰናል ተረጋጊጹ። ነይራ። ኣርሰናል፡ ኣብዚ ቅድሚ 22 ዓመት ኣንደርሶን ናብ ማንቸስተር ሕጂ ግን፡ ኣርሰናል ነቲ ክውረየላ ዝጸንሐ ኣርሰናል፡ ጽባሕ ቀዳም ድማ፡ ናብቲ ብትሽዓተ ታሪኻዊ ዓወት ዘመዝገበትሉ ዓመት፡ ኣብ ኤፍ.ኤ ዕድላት ብምብኻን፡ ክልተ ዋናጩ ኣብ ነጥቢ ትመርሖ ዘላ ፕሪመር ሊግ ከተቕንዕያ። ካፕ፣ ኣብ ግጥም ፍርቂ-ፍጻመ ብማንቸስተር ኖቲንግሃም ፎረስት፡ ንኣከፋፋሊኣ ኤሊኣት ሰሊዓትሉ ትርከብ። ምምዕዳው ትርከብ። ኣሰልጣኒ ኣርሰናል፡ ትጽቢትን ክዉንነትን ዩናይትድ 1ብ0 ተረቲዓ ተገሊፋ፣ ሎሚ ዓመት ኣንደርሶን፡ ኣብ ክራማት ናብ ዓበይቲ ክለባት ክልተአን ክለባት፡ ኣንደርሶን ኣብ ዋንጫ ኣርሰናል፡ ሰሉስ ንስፖርቲንግ ብምስዓር ነቲ ክሳነየሉ ብዘይምኽኣሉ፡ ኣብ ጸቕጢ ከም ዘሎ ድማ፡ ኣብ ርብዒ-ፍጻመ ብሳውዝሃምፕተን 2ብ1 ከተማ ማንቸስተር ከተፋንዎ ምዃና ተገሊጹ። ዓለም 2026 ንእንግሊዝ ወኪሉ ብሉጽ ዓወት ኣልቦ ኮይኑ ዝቐነየ ጒዕዞኣ ቀይራቶ’ያ፣ ይጥቀስ’ዩ። ኣርቴታ፡ ድሕሪ’ታ ኣብ 2020 ተሳዒራ ተሰናቢታ። ኣብ 2003-04 ኣብ ካራቦኣ ወዲ 23 ዓመት ኣንደርሶን፡ ካብ ኒውካስል ብቕዓት እንተ ኣንጸባሪቑ፡ ዋጋኡ ክንህር እዚ ዓወት ንኣርሰናል ጥራይ ዘይኰነ ንፕሪመር ናብ ከብሑ ዝሰቐላ ዋንጫ ኤፍኤ ካፕ፡ ምስ ካፕ (ናይ ሽዑ ካርሊን ካፕ)፡ ብሚድልስብሮ ናብ ኖቲንግሃም ካብ ዝመጽእ፡ ሓደ ካብ ምዃኑ ተረዲአን ይርከባ። ኣንደርሶን፡ ዋንጫ ተራኺቡ ኣይፈልጥን’ዩ። ሕጂ ብድምር ውጽኢት 3ብ1 ስለዝተሳዕረት ካብ ወሰንቲ ተጻወትቲ ፕሪመር ሊግ ክኸውን ኣብ ናይ ኣሰልጣኒ ቱሸል ሃገራዊት ጋንታ ግን፡ ኣርሰናል ንመጀመርያ ግዜ ጽዋእ ፍርቂ-ፍጻመ ክትግለፍ እንከላ፡ ሎሚ ዓመት በቒዑ ዘሎ’ዩ። እንግሊዝ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም ወሳኒ ተጻዋታይ ሻምፕዮንስ ሊግ ከም ተልዕል ክገብራን ድማ፡ ኣብ ናይ ፍጻመ ጸወታ ተሳዒራ። ኣብ ኣንደርሶን፡ ንኖቲንግሃም ወኪሉ ኣብ ክኸውን ትጽቢት ይግበረሉ። በዚ ኸኣ እዘን ትጽቢት 22 ዓመት ናብ ምዕራፉ ናይ 2003-04 ሻምፕዮንስ ሊግ፡ ኣብ ሜዳ 41 ግጥማት ክስለፍ እንከሎ፡ ክልተ ሸቶ ክለባት ቅድሚ ዋንጫ ዓለም ምኽፋቱ፡ ከብጽሕን ሓላፍነት ተሰኪሙ ይርከብ። ቸልሲ 1ብ1 ብምዝዛም፡ ኣብ ሜዳኣ ሃይበሪ ኣመዝጊቡን ሰለስተ ቀረብ ንሸቶ ገይሩን ምስ ኖቲንግሃም ኣብ ሓደ ስምምዕ ክበጽሓ ‘ኦፕታ ሱፐር ኮምፕዩተር’ ብግዲኣ፡ 2ብ1 ስለዝተሳዕረት፡ ኣብ ሚያዝያ 2004 ካብዚ ይርከብ። ብዘንጸባርቖ ዘሎ ብቕዓት ድማ፡ ኣንቂደን ከም ዘለዋ ይግለጽ። ኣርሰናል፡ ፕሪመር ሊግ ናይ ምዕዋት ግጥም ተሰናቢታ። ሎሚ ኸኣ፡ ኣብ ቀዳማይ ቀልቢ ዓበይቲ ክለባት እንግሊዝ ስሒቡ’ሎ። ተኽእሎኣ 97% ክትብል እንከላ፡ እግሪ ንስፖርቲንግ 1ብ0 ብምስዓር፡ ካልኣይ ‘ስካይ ስፖርት’ ኣብ ዝዘርገሓቶ ሓበሬታ ኸኣ፡ መመደደብብ ጸጸወወታታ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ድማ፡ 36.69% እግሪ ኣብ ምቍማት ትርከብ። መስኰት ምስግጋር ተጻወትቲ ምስ ተኸፍተ፡ ሎሚ ብምሃብ ቀዳመይቲ ሰሪዓታ ትርከብ። ኣርሰናል፡ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ኣብ ከብሓ መዓልቦኡ ዩናይትድ ወይ ሲቲ ክትከውን’ያ ፕሪመር-ሊግ ታሪኽ ከ ነዚ ግምት ክምስክር ክትሰቅል፡ ሸውዓተ ግጥማት ተሪፉዋ ኣሎ። ክትብል ሓቢራ። ይበቅዕዶ ይኸውን፧ ታሪኽ 2003-04 ክትደግም ከኣ፡ ብውጽኢት ተገዳስነት ናይዘን ክለባት ዝተዓዘበት ዌስት-ሃም - ዎልቭስ 10፡00 ድ.ቐ ኣርሰናል፡ ኣብ 2003-04 ንጽዋእ ዝተሰነየ ጥንቁቕ ጸወታ ከተካይድ ትጽቢት ኖቲንግሃም ፎረስት፡ ነዚ ተጻዋታይ ካብ 100 ላሊጋ ፕሪመር ሊግ ክተልዕል እንከላ፡ 26 ይግበረላ። ክሳዕ 120 ፓውንድ ዝበጽሕ መሸጢ ዋጋ ርያል-ማድሪድ - ጂሮና 10፡00 ድ.ቐ


ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንመደብ ምህብታም ዩራንየም ኢራን ኩነታዊ ነጥብታት ነቲ ሰለስተ ብምጥሓሰን፡ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ኣብ መንጎ ክድርቶ ኣይክእልን እዩ፡” ብምባል፡ ሃገሩ ነቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ ኣብ ሓደጋ ከም ሃገሩን ኢራንን ምሉእ ብምሉእ ተግባራዊ መደብ ምምዕባል ኑክሌር ክትቅጽሎ ዘእተዋኦ ትወቅስ ኣላ። ክሳብ ዝኸውን፡ ሰራዊት ኣመሪካ ምስ ኩለን ምዃና ኣአንፊቱ። እንተኾነ፡ ኣመሪካን እስራኤልን፡ ሊባኖስ ወተሃደራውያን መራኽቡን ነፈርቱን ኣብ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኢራን ብመንገዲ ኣካል ናይቲ ስምምዕ ከም ዘይነበረት እየን ከባቢ ኢራን ክጸንሕ ምዃኑ ኣጠንቂቑ። ፓኪስታን ኣቢላ ዓሰርተ ነጥብታት ዝሓዘ ዝምጉታ። ፕረዚደንት ትራምፕ ወሲኹ፡ ኢራን እማመ ሰላም ድሕሪ ምቕራባ፡ ኣመሪካን እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ንጠለብ ኣመሪካ እንተ ዘይተቐቢላ፡ ካብ እስራኤልን ካብ ዝሓለፈ ሰሉስ ጀሚሩ ትራምፕ፡ ንኢራን ወተሃደራዊ ኣጽዋር ናይ ቅድሚ ሕጂ ዝኸፍአን ዝኸበደን ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሕ ተኹሲ ደው ብምሻጥ ንዝተሓባበራ ሃገራት፡ ኣብ መጥቃዕቲ ክወርዳ ምዃኑ ገሊጹ። ንምባል ከም ዝተሰማምዓ’ዩ ዝገልጽ። ልዕሊ’ቲ ናብ ኣመሪካ ዝልእካኦ ንግዳዊ ሓላፊ ውድብ ኣቶማዊ ጸዓት ኢራን ኢራን፡ ኣመሪካን እስራኤልን ኲናት ፍርያተን ናይ 50 ሚእታዊት ወሰኽ መሓመድ እስላሚ ብወገኑ፡ “ጸላኢ ንምቁራጽ ካብ ዘቕረበቶ ዓሰርተ ቅድመ ቀረጽ ከም ዝገብር ኣጠንቂቑ። ሊባኖስ - ብመጥቃዕቲ እስራኤል ልዕሊ 250 ሰባት ተቐቲሎም እስራኤል ኣብ ከተማ በይሩት - ሊባኖስ ብዘካየደቶ ሰፊሕን ጽዕጹዕን መጥቃዕቲ በይሩትን ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስን ዒላማ መንበሪታት ሲቪል ህዝቢ ብምህላዉ፡ ኣብ ነፈርቲ፡ ብውሕዱ 254 ሰባት ክቕተሉ ዝገበረ ምዃኑ’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ልዕሊ ንጹሃን ዜጋታት ዝወርድ ጉድኣት ከለዉ፡ ካልኦት ኣስታት 1,165 ሰባት ኣሎ። ንምቅላል ስጉምትታት ከም ዝወሰደ ድማ ከም ዝቖሰሉ፡ መርበብ ሓበሬታ ሚኒስተር ምክልኻል እስራኤል - ገሊጹ። ኣልጀዚራ ሓቢሩ። እስራኤል ካትዝ ብወገኑ፡ እቲ መጥቃዕቲ ቀይሕ መስቀል ሊባኖስ ብወገኑ፡ ኣስታት እቲ ፍጻመ፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ ንትሕተ ቅርጺ ህዝቦላህ ዒላማ ዝገበረ 100 ኣምቡላንሳቱ ንግዳያት መጥቃዕቲ ልዕሊ ኢራን ከካይድኦ ዝጸንሓ መጥቃዕቲ ምንባሩ ኣረዲኡ። ሓገዝ ንምሃብ ብንጥፈት ይዋስኣ ከም ደው ድሕሪ ምባለን ከም ዘጋጠመ’ውን፡ ንሱ ወሲኹ፡ “ሰራዊት እስራኤል ዘለዋ ኣፍሊጡ። እቲ መርበብ ወሲኹ ኣረዲኡ። ኣብ መላእ ሊባኖስ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ሚኒስተር ጥዕና ሊባኖስ ራካን ናሰረዲን፡ ልዕሊ 100 ትሕተ ቅርጺታት ሕዝቦላህ ናታናያሁ፡ እስራኤልን ኣመሪካን ኣብ እስራኤል ኣብ መላእ ሊባኖስ ልዕሊ100 ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ኣካይዱ። እዚ ድማ ልዕሊ ኢራን ዘካይድኦ መጥቃዕቲ መጥቃዕቲ ኣየር ድሕሪ ምፍጻማ፡ ሃገሩ ንሕዝቦላህ ዓቢ ወተሃደራዊ ጽፍዒት’ዩ፡” ንኽልተ ሰሙን ደው ከም ዘበላኦ’ኳ ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ከም ዘላ ገሊጹ። ኢሉ። እንተ ገለጸ፡ ሃገሩ ኣብ ልዕሊ ሕዝቡላህ ሰራዊት እስራኤል ብ2 መጋቢት ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ እዚ እቲ ዝዓበየ ዘሎ። ሰራዊት እስራኤል፡ መብዛሕትኡ እተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ ግና ደው ከም ኣብታ ሃገር ሓድሽ ወተሃደራዊ ስርሒት ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ እቲ መጥቃዕቲ፡ ንሓያለ ከባቢታት ትሕተ ቅርጺታት ሕዝቡላህ ኣብ ማእከል ዘይተብሎ’ዩ ዘጠንቅቕ ዘሎ። ህንዲ ምስ ቱርኪ ዝርርብ ጀሚራ ህንዲ፡ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመታት ምስ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ህንዲ ኣብ ንዲፕሎማስያዊ ዝምድናታተን ዝያዳ ኣብ ቱርኪ ብደረጃ ላዕለዋይ ልኡኽ ዝርርብ መግለጺኡ፡ ኣብ 2022 እውን፡ ኣብ ዘደልድላሉ ግዜ በጺሐን ኣለዋ፡” ክብል ዳግማይ ጀሚራ ምህላዋ፡ ሚኒስትሪ ምምዕባል ክልተኣዊ ጽላት ንግድን ኣረዲኡ። ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ኣፍሊጡ። ወፍርን፡ ቱሪዝም፡ ቴክኖሎጂን ምህዞን፡ ቱርኪ፡ ምስ ግብጺ፡ ስዑዲ ዓረብን በዚ መሰረት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ጸዓት፡ ትምህርታውን ባህላውን ፓኪስታንን ብምዃን ንግጭት ኣመሪካን ናሬንድራ ሞዲ ዝሓለፈ ረቡዕ ንፕረዚደንት ዓውድታት፡ ዝምድና ክልተኡ ህዝብታት፡ ኢራንን ደው ንምባል መንጎኛ ኮይና ቱርኪ ረሲፕ ጣይብ ኤርዶጋን ናብ ከተማ ከምኡ’ውን ኣብ ምክልኻል ስግረ ዶባዊ ክትሰርሕ ከም ዝጸንሐት ይፍለጥ። ኒው ደልሂ ድሕሪ ምዕዳሙ፡ ክልተኦም ግብረ ሽበራን ካልኦት ጉዳያትን ዘተኮረ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን’ዚ፡ መራሕቲ ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝርርብ ምስ ቱርኪ ተኻይዱ ከም ዝነበረ ህንዲ ምስ ኣዘርባጃን ዘለዋ ዝምድና ዝምድናታት፡ ከምኡ’ውን ህሉው ዞባውን ገሊጹ። ንምድልዳል ዝዓለመ ዝርርብ ከም ዓለማዊውን ምዕባለታት ኣተኲሮም ኣምባሳደር ቱርኪ ኣብ ህንዲ ዓሊ ዘካየደት’ውን፡ መርበብ ሓበሬታ ‘ራሻ ከም ዝተዘራረቡ ተገሊጹ። ሙራት ኤርሶይ ብወገኑ፡ “ቱርኪን ህንድን ቱደይ’ ኣመልኪቱ። ሩስያን ዩክሬንን ሬሳ ወተሃደራተን ፕረዚደንት ቬትናም፡ ናብ ቻይና ክበጽሕ መዲቡ ተለዋዊጠን ፕረዚደንት ቬትናም ቶ ላም፡ ኣብ ቻይና ምስ ቬትናም ዘለዋ ኩለመዳያዊ ንግድን ወፍርን ዓንዲ ሕቖ ክልተኣዊ ሩስያን ዩክሬንን ሬሳ ኣብ ኲናት ናይ መጋቢት’ውን ብመንገዲ ኮሚተ ዝመጽእ ሰሙን፡ ካብ 14 ክሳብ 17 ስትራተጂያዊ ሽርክነት ንምዕማቝ ዝምድና ናይተን ሃገራት ብምዃኑ፡ ኣብዚ ዝወደቑ ወተሃደራተን ምልውዋጥ ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል ኣቢለን ሚያዝያ ዝጸንሕ ዑደት ኣብ ቻይና ልዑል ድሌት ከም ዘለዋ ኣረዲኡ። ዝቕጽል ዑደት ፕረዚደንት ቬትናም፡ ኣብ ዝቕጽላሉ ዘለዋ እዋን፡ ትማሊ ነፍሲ ወከፈን 300 ምሩኻት ክለዋወጣ ከካይድ ምዃኑ፡ ኣገልግሎት ዜና ቻይና ዝምድና ክልተአን ሃገራት ኣብ ኣብ ትሕተ ቅርጺ መራኸቢታትን ሓሙስ’ውን 1000 ሬሳታት ንዩክሬን ክኢለን ከም ዝነበራ ይዝከር። ‘ሺንሁዋ’ ትማሊ ሓሙስ ኣፍሊጡ። ጽቡቕ ደረጃ ከም ዝርከብ ዝገለጸ ካልኦት ዓውድታትን ሓድሽ ስምምዓት ክርከብ ከሎ፡ ሩስያ ድማ 41 ሬሳ ዩክሬን፡ ኣብ ዓውደ ውግእ ዘጋጠማ ላም ፕረዚደንት ቬትናም ኮይኑ ሮይተርስ፡ ኣብ ብዙሕ ቁጠባዊ መዳያት ክፈራረማ ከም ዝኽእላ እዮም ሰብ ወተሃደራታ ካብ ዩክሬን ከም ክሳራታት ብልክዕ ንምፍላጥ፡ ሬሳ ናይ ድሕሪ ምምራጹ ንፈለማ እዋን ናብ ክተሓጋገዛ ከም ዝጸንሓ ሓቢሩ። መዚ ክልተአን ሃገራት ዝገልጹ። እተቐበለት፡ መርበብ ሓበሬታ ‘ራሻ ዝወደቑ ወተሃደራታ ክትእክብ ከም ቻይና ኣብ ዝገብሮ ዑደት፡ ምስ ቱደይ’ ሓቢሩ። እትግደድ እያ ትገልጽ። ቻይናዊ መዘናኡ ፕረዚደንት ቻይና ሺ ክልተአን ሃገራት፡ ኣብ ዝሓለፈ እንተኾነ፡ እዚ ብህዝቢ ዩክሬን ጂንፒንግ ክራኸብ ምዃኑ ምንጭታት ዘይቅቡል ተግባራት ሓቢሮም። ምዃኑ’ዩ ዝሕበር። ፕረዚደንት ላም ናይ መጀመርታ ሕጽረት ዓቕሚ ተዋጋኢ ዑ ደቱ ኣብ ቻይና ከካይዶ ምምራጹ፡ ሓይሊ ሰብ የጋጥማ ዝምድና ክልተአን ሃገራት ንምምዕባል ከም ዘሎ እትገልጽ ዘለዎ ልዑል ተገዳስነት ዘርኢ ምዃኑ ዩክሬን፡ ብኣሽሓትት ድማ፡ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ዝቑጸሩ ወተሃደራታ ካብ ገሊጹ። ተዋጋኢ ሰራዊት እናወጹ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ይኹብልሉ ከም ዘለዉ ቻይና ማኦ ኒንግ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እዩ ዝንገር። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ከባቢ ፊያትታሌሮ ፊት ቶታል መዕደሊ ነዳዲ ፋርማሲ በራኪ 10-04-2026 07147264 ጎደና ኣፍዓበት ቁ.209፡ ፊት ሆስፒታል ዕዳጋ ሓሙስ ቤት መሸጣ መድሃኒት ገነት 125154 ጎደና ሓርነት ቁ.158፡ፊት ሲነማ ኢምፔሮ ፋርማሲ ኢምፔሮ 121480 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ ዓርቢ 10 ሚያዝያ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ-ቐትሪ ኣብ መቐበሊ ኣጋይሽ ደንደን፡ ንፍሉይ ልኡኽ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ - ኣምባሳደር ሁ ቻንግቹን (Hu Changcchun) ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኤርትራ ምስ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ብንጡፍ ጽምዶ ክትሰርሕ ዘለዋ ቅሩብነት ብምርግጋጽ፡ ተራ ቻይና ኣብ ዝተፈላለየ ዓለማውን ዞባውን ጉዳያት ክዓዝዝ ኣዘኻኺሩ። ኣብ’ዚ ርእሰ-ሓያላን ዝበሃላ ሃገራት ከም ድላየን ዝዕንድራሉ ዘለዋ ዓለም፡ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ግቡእ ተራኣ ክትጻወት ከምዘለዋ ድማ ኣገንዚቡ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ፡ ኣፍሪቃ ብተፈጥሮኣውን ሰብኣውን ጸጋታት ሃብታም ኣህጉር ብምዃና፡ ቻይና ነዚ ዓቕምታት’ዚ ኣብ ምምዕባልን ምድንፋዕን ኣበርክቶ ክትገብር ትጽቢት ከምዝግበረላ ገሊጹ። ፍሉይ ልኡኽ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ - ኣምባሳደር ካልኦት ሃገራት ናይ’ዚ ዞባን ንምሕያል፣ ኣምባሳደር ሁ ብተወሳኺ፡ ምስ ምርግጋእን ዓሚቚን ሕውነታውን ክልቲኡ ህዝብታት ብዘገልግል ንምዕዛዙ ሁ ቻንግቹን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ከምኡ’ውን ሓባራዊ ኣገዳስነት ኣብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ምዕባለታት ዘተ ከምዘካየደ ብምጥቃስ፡ ህዝባዊት ኣበርቲዓ ከምእትሰርሕ ኣረጋጊጹ። ቀንዲ ዕላማ ዑደቱ - ምትሕብባርን ዘለዎ ጉዳያት እወታዊ ተራኣ ክትጻወት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ውሁድ ሪፓብሊክ ቻይና ምስ ኤርትራ ዘለዋ ኣብቲ ርክብ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ውህደትን ቻይና ምስ ኤርትራን ከምዝዀነ ሓቢሩ። ሓባራዊ ስትራተጂ ንምስፋን ሰላምን ስትራተጂካዊ ዝምድና ንረብሓ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ተረኺቡ ነይሩ። ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ናውቲ ሕክምና ብሓገዝ ረኺቡ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ 200 ሕክምናዊ ከምዝቕጽሎ ኣብሪሃ። ዓራውቲ ዘጠቓልል ንዋታዊ ሓገዝ፡ ካብ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ግዝያዊ ዋና ውድብ ጥዕና ዓለም ተረኪቡ። ዳይረክተር ክፍሊ ህዝባዊ ጥዕና ዶ/ር ብ8 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ዓንደብርሃን ተስፍጽዮን ብወገኑ፡ እቲ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት፡ ሓላፊት ቤት- ሓገዝ ኣብ ምምዕባል ኣገልግሎት ጽሕፈት ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ጥዕና ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ከምዝህልዎ ኤርትራ ዶ/ር ሜሪ ስቲፈን ኣብ ብምሕባር፡ ንቤት-ጽሕፈት ውድብ ዘስመዓቶ ቃል፡ እቲ ሓገዝ ነቲ ድሕነትን ጥዕና ዓለም ኣብ ኤርትራ ኣመስጊኑ። ውሕስነትን ዜጋታት ንምርግጋጽ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ተመሳሳሊ ብሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ ዝካየድ ዕለት ብኤምባሲ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ጻዕሪ ንምድጋፍ፣ ከምኡ’ውን ንሰብ ቻይና ኣብ ኤርትራ ዝተበርከተ ሞያ ጥዕና ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታቶም ሕክምናዊ ደገፍ፡ ንሚኒስትሪ ጥዕና ንምሕጋዝ ዝዓለመ ምዃኑ ሓቢራ። ተረኪቡ። ዶ/ር ሜሪ ኣስዒባ፡ ቤት-ጽሕፈቶም ኣብ’ቲ ስነ-ስርዓት፡ ሚኒስተር ጥዕና በዚ ከይተሓጽረ፡ ኣብ መጻኢ ኣብ ኣሚና ኑርሕሴንን ፈጻሚ ጉዳያት ምምሕያሽ ተበጻሕነት ኣገልግሎት ኤምባሲ ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ጥዕና ምስ መንግስቲ ኤርትራ ክገብሮ ኣብ ኤርትራን ተረኺቦም ነይሮም። ንዝጸንሐ ምትሕግጋዝ ብዝለዓለ


ምቅላዕን ከምኡ’ውን መርመራዊ ስርሓት ኣብ ምስላጥ ክሕግዝ ስለዝኽእል፡ ኣባላት ፖሊስ ነዚ ቴክኖሎጂ’ዚ ብግቡእ ከምዝፈልጥዎ ምግባር መሰረታዊ ምዃኑ ኣነጺሩ። ናይ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ መተግበሪታት (ኣፕሊኬሽናት) ኣብ ሞባይላት ብብዝሒ ይጽዓን ብምህላዉ ንተመሃሮ ብኣሉታ ከይጸሉ ስግኣቱ ዝገለጸ ዶ/ር መድሃኔ፡ ተመሃሮ ኣብ ክንዲ ተመራመርትን ኣንበብትን ዝኾኑ፣ ጽግዕተኛታት ናይ’ቲ ቴክኖሎጂ ከይኮኑ ምክትታል ወለድን ማለት ‘ኣርተፊሻል ኢንተልጀንስ’ መምህራንን ከምዘድሊ ኣስሚሩሉ። ተመስሪሖም ዝዝርግሑ ዘለዉ ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ቪድዮታት፡ ስእልታትን ድምጽታትን ጸጋይ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ ሰብ-ሰርሖ ብደረጃ ዓለም ኣስፋሕፊሖም ከምዘለዉ ብልሒ ንዘይክዉንነታዊ ፍጻመ ከም ብምሕባር፡ ንተገልገልቲ ብዝምስጥ ኣገባብ ሓቀኛ ፍጻመ ኣምሲሉ ዘቕርብ ውጽኢት ስለዝዳለዉ ኣቓልቦ ከምዝስሕቡ፡ ዶ/ር ቴክኖሎጂ ስለዝኾነ፡ ኣባላት ፖሊስ መድሃኔ ኣብሪሁ። ኣብ ኣስመራ፡ ንሰብ-ሰርሖ ብልሕን ጽሕፈትን ከምእተዋህበ፡ ህዝባዊ ርክባት መኮንናትን ተራ ኣባላትን ዝተሳተፍዎ ንዝተዋህበ ሓበሬታ ብግቡእ ተገንዚቦምን ሰብ-ሰርሖ ብልሒ፡ ቅልጡፍን ጽፉፍን ኣመዓባብላኡን፣ ከምኡ’ውን ዘለዎ ፖሊስ ኤርትራ ሓቢሩ። ኣስተምህሮ፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣፍልጦኦም ኣስፊሖምን፡ ንዘጋጥሙ ኣገልግሎታት ኣብ ምሃብን ሃልክታት ተግባራት ብግቡእ ኣብ ምምማይ እወታውን ኣሉታውን መዳያት እቲ ሓለፍቲ ጨናፍርን ስታፋትን፡ ኣመሪካ ብዝመጸ ክኢላ ቴክኖሎጂ ዶ/ር ኣብ ምውጋድን ሓጋዚ’ኳ እንተኾነ፡ ክጥቀሙሉን ሕብረተ-ሰብ ኣብ ምምሃር ዝምልከት ሰሚናር፡ ብ8 ሚያዝያ ንኣባላት ኣዘዝቲ ዞባታትን መደበራትን፡ ሓለፍቲ መድሃኔ ማሪቆስ’ዩ ተዋሂቡ። ሳዕቤኑ’ውን ኣቃሊልካ ዝርአ ከምዘይኰነ ክዋስኡን ኣዘኻኺሩ። ፖሊስ ዞባ ማእከልን ማእከላይ ቤት- ምክልኻልን መርመራን ገበን፡ ላዕለዎት ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ብሰብ-ሰርሖ ብልሒ ብምጥቃስ ድማ፡ ገበናት ኣብ ምክልኻልን ቤት-ትምህርቲ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ፡ ንዋታዊ ሓገዝ ረኺባ ኣብ ዞባ ማእከል - ንኡስ ዞባ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ መምህር ጎዳይፍ እትርከብ ቤት-ትምህርቲ ገብረእግዚኣብሄር ገብረእየሱስ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ፡ ካብ ብግደኡ፡ ስለ’ቲ ዝተገብረ ሓገዝ፡ መዋእለ-ህጻናት ‘ታቢላ’ ንዋታዊ ንተመሃሮን መምህራንን መዋእለ ሓገዝ ረኺባ። ህጻናት ‘ታቢላ’ ኣመስጊኑ። ብ8 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ ኣቦ-መንበር ኮሚተ ወለዲ ኣቶ ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት፡ ርእሰ- ዳኒኤል ኣብርሃ ብግደኡ፡ ምሕብሓብ መምህር ናይ’ታ ኣብ ንኡስ ዞባ ስንኩላን ንመንግስቲ ጥራይ ዝግደፍ ገጀረት እትርከብ መዋእለ-ህጻናት ዕማም ከምዘይኮነ ብምዝኽኻር፡ ‘ታቢላ’ - መምህር ኢክራም ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ሰናይ ተግባር ኑርሕሴን ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ዕላማ ምስታፎም ሓበን ከምእተሰመዖ ናይ’ቲ መደብ ኣካል ክብሪታት ገሊጹ። ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝዀነ ናይ ኣብ’ቲ ዕለት፡ ተመሃሮ መዋእለምትሕግጋዝ ባህሊ፡ ኣብ’ቶም ቈልዑ ህጻናት ‘ታቢላ’ ምስ መዛኑኦም ንምስራጽ ከምዝዀነ ገሊጻ። ተመሃሮ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ ርእሰ-መምህር ቤት-ትምህርቲ ተዘናጊዖም። ዓዲዃላ - ያታዊ ስፖርት ንምብርባር ይስራሕ ብዘይካ ሰኑይ መዓልታዊ እትሕተም ጋዜጣ ኣብ ዓዲ-ክንዝናብ - ንኡስ ዞባ ዓዲ- ተኻዪዱሉ ብመልክዕ ውድድር ምምሕዳር ከባቢ ዳምባምጭ ኮይና፡ ካብ ዃላ፡ ያታዊ ስፖርት ብፍላይ ድማ ቃርሳ ዝስራዓሉ ባይታ ንምፍጣር ክስራሓሉ ዓዲዃላ ንሸነኽ ምብራቕ 8 ኪሎሜተር ዋና ኣሰናዳኢ ንምብርባር ይስራሕ ከምዘሎ ተገሊጹ። ምዃኑ ገሊጹ። ርሒቓ ትርከብ። ብ5 ሚያዝያ ኣብ ዝተኻየደ መደብ፡ ብርሃነ ምሕረትኣብ ዋና ዳይሬክተር ክፍሊ ባህልን እቲ ጸወታ ሓድነትን ፍቕርን ዘደልድልን ሎሚ ኣብ ERI-TV ስፖርትን ኣቶ ኣብርሃም ዮውሃንስ ምክትል ኣሰናዳኢ ዘንጸባርቕን ምዃኑ ዝገለጹ ነበርቲ፡ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ መደብ ሰዓት መደብ ዓብደልቃድር ኣሕመድ ንምብርባሩ ንዝተወስደ ተበግሶ መጒሶም። ንነፍሲ-ወከፍ ተሳታፊ ዕዮ ገዛ ዘሰክም 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ዳምባ-ምጭ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እዚ ያታዊ ጸወታ ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) 09፡05 ሃሎ ቈልዑ ኣቶ ተስፉ በርሀን ኣካያዲ ስራሕ ናይ‘ቲ ንኽቕጽልን ንኽምዕብልን ብመልክዕ 09፡45 ፓኖራማ ቦርድ ምስንዳእ ምምሕዳር ከባቢ ኣቶ ተስፋገብርኤል ፈስቲቫል ክካየድ ዝቐረበ ሕቶ ክጽናዕ 10፡25 ጉዳይ ኣብ ዘተ ሃብተን ብወገኖም፡ መዛዘሚ ናይ’ቲ ምዃኑ ኣረዲኡ። 1፡0 ለሰ ስፖርት ዮሴፍ ሃይለማርያም ንልዕሊ ክልተ ሰሙን ዝቕጽል መደብ፡ ቃርሳ፡ ካብ ጠጣዓለ፡ ክሊዓው፡ ወይባን 12፡30 ዜና (ትግርኛ) ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ብመልክዕ ፈስቲቫል ዝካየደሉ ባይታ ዓንቋን ብዝዳሎ ኣባትር ኣብ መንጎ ክልተ 12፡55 ሰነዳዊት ፊልም - ሓቅን ተስፋኣለም የማነ ክጣጣሕ ኣተሓሳሲቦም። ጋንታታት ዝጽወት ኰይኑ፡ ካብ ወለዶ ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 5ይ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ፕረዚደንት ፈደረሽን ያታዊ ስፖርት ናብ ወለዶ ክሰጋገር ዝጸንሐ ያታዊ ክፋል (ድግማ) ቍ.ስ 201820 (250) ዞባ ደቡብ መምህር ተኸስተ እያሱ ጸወታ’ዩ። 13፡30 ዜና (ዓረብ) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ድማ፡ ያታዊ ስፖርት ግቡእ መጽናዕቲ 13፡50 መልሲ ኣብ መስመር ዓዲ-ክንዝናብ ሓንቲ ካብ ዓድታት 14፡30 ናትራን ለይ-ኣውት 16፡00 መደብ ኣከባቢ 18፡0 ሳይዳ ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ 18፡40 ደረት ቃና ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ 20፡00 ዜና (ትግረ) ፋጥና ኣድም 20፡13 ፊልም ዳምር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) ምዝርጋሕ ጋዜጣ 21፡25 ተክ-ኢንሳይት ቍ.ስ.1395-0758045 2፡0 ዜና (ዓረብ) ምልክታ 22፡10 ድራማ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 22፡30 ዜና (እንግሊዝ)


66ይ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ንኤዲሰን ኣቕሒሩዎ እዩ። ነነዊሕ ርሕቀት ክኸደሉ ኣይከኣለን። “ስነ ፍልጠታዊ ፈጣሪ” ዘብሎ ምኽንያታት እቲ ኣብ ዲናሞኡ ዝፍጠር ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ፡ ናብ “ሰባት ከም ገጣምን ነቢን ንኽስእሉኒ ጸላእተይ ምስ ጸዓሩ ክዕወቱ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ክኢሎም እዮም…፡” ይብል ተስላ፣ “ኣብ ዕዳጋ ዝወርድ ነገር ቀልጢፈ ክቕይሮ’ውን ተቓሊሱ። ኤለክትሪክ ክገብር ከም ዘሎኒ ተርዲአ።” ብ1909 ማርኮኒ ኣብ ሬድዮ ብዝገብሮ ብሓደ መገዲ ጥራይ ከም ዝውሕዝ ምዕባለ ሽልማት ኖበል ረኺቡ። ካብዚ ተበጊሱ ሬድዮ ውጽኢት ብዙሓት ንኽገብሮ ክኢሉ’ኳ እንተ ነበረ፡ ክነሳ ብምህዞ ማርኮኒ ክሳዕ ሎሚ ትፍለጥ። ኣብቲ ግዜ ማርኮኒ ሃብታም እኹል ፍሕፍሐ ስለ ዘይረኸበ ግን ሰብኣይ ክኸውን እንከሎ፡ ተስላ በተኽ ነበረ። ነዚን ካልእን ምስ ርኣየ እዩ ብተደጋጋሚ ምቅይያር ዘድልዮ ከኣ፡ “ኣብ ዕዳጋ ዝወርድ ነገር ቀልጢፈ ክገብር ኣሎኒ፡” ዝበለ። ኰነ። ኤዲሰን ንዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ከም ሓደ ሰለማዊ ናብ ባሕሪ ናይ ተስላ ጀነረተር ግን ክንድኡ ዝውሕዝ ማይ፡ ተቐያያሪ ዋሕዝ ኤለክትሪክ ከኣ ብናህሪ እናኣዕለበጠ፡ ስልኪ ኣልቦ መተሓላለፊ ኤለክትሪክ፡ ተስላ ብተግባር እናኣርኣየ ዝተሓላለኸት ኣይነበረትን። ንነዊሕ እናተገማጠለ፡ ኣብ ቅድሜኡ ዝጸንሖ እናኣዕነወ ዝውሕዝ ውሑጅ ምዃኑ ርሕቀት ኣብ ዝጓዓዘሉ፡ ክብገስ ይገልጽ ነይሩ። ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ንኣኻልብን ዝኣረጉ ኣፍራስን ብናይ እናተሰርሐት እነከላ፡ ናይ ማርኮኒ እዚ ክገብር ብዙሕ መስዋእቲ እንከሎ ኣበርቲዑ ዘምሓላልፍ ተስላ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪን እናትሓዘ ብምቕታል፡ ተቐያያሪ ዋሕዚ ፈነወ ሬድዮ ተቓለሐ። ማርኮኒ እዩ ዝኸፈለ። ንህቡብነቱ፡ ዕድሉን መስርሕ (step up)፡ ኣብ ቦታኡ ኤለክትሪክ ሓደገኛ ምዃኑ ከእምን ፈቲኑ። ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ንኣገዳሲ ግዜ ተስላ መንጢሉዎ ልቦናኡን ክኸፍሎ ተገዲዱ እዩ። ክበጽሕ እንከሎ ከኣ ናብ ንቡር ሓደገኛ፡ ሳዕቤኑ ከኣ ሞት ጥራይ ምዃኑ ንሰብ ብምእማን ከጠራጥሮም ክብሃል ይከኣል። ነቲ ናይ ተስላ ነታ ንዓለም ምሉእ ብመገዲ ዝመልስ መስርሕ (step down) ከኣለ። ታወር ዝመወለ ፐይርፖንት መሬት ጸዓት ከምሓላልፈላ ዝሰርሓ ዘሎዎ እዩ። ንገዛውቲ፡ ንትካላትን ሞርጋን፡ ድሕሪ ናይ ማርኮኒ ዝነበረ ታወር ድሕሪ ምትራፋ፡ መበል 400 ዝኽሪ ንኣሜሪካ ዝዳህሰሰ ኮሎምቦስ ኣብ ዝተዳለወ ‘ኤክስፖ ከኣ ነናቱ ደረጃ ዘሎዎ እዩ። ስራሕ፡ እቲ ናጻ ንዓለም ዝዕደል ብፍሽለቱ ብዙሕ ተሳቕዩ እዩ። ኮሎምቦኣውያን’ ንምብራህ ንኽልተኦም ዓበይቲ መሃንድሳት ናይዛ ዓለም ኤለክትሪክሲቲ ከተሓሳስቦ ጀመረ። “ሕልሚ ኣይኰነን ነይሩ…፡” ንተክኖሎጂ ሞተረ ዝመርሐ እማመ ከቕርቡ ተዓደሙ። ንኽልተ ኣገባባት በብወገኖም ዘማዕበሉ ህንጻ ተስላ ታወር ከይተወደአ ይብል ተስላ፣ “ሓደ ቀሊሊ ስነ በልጁማዊ መሃንድስ ዘኖበ እዩ። ኤዲሰንን ተስላን፡ ንዘይተቐያያርን ተቐያያርን ዋሕዚ ኤለክትሪክ ሒዞም እነከሎ ከኣ ኣንሳሓበ። ተስላ፡ እዚ ፍልጠታዊ ምህንድስና ኤለክትሪክ ኤዲሰንን ካልኦትን ነዛ ናይ ዘኖበ ቀረቡ። ኣካየድቲ ናይቲ ኤክስፖ ንእማመኦም ድሕሪ ምርኣይ፡ ንተስላ ዓቢ ሓሳቡ ኣብ ፍረ ክበጽሕ እዩ። ጸገሙ፡ ንዝዀነ ሰብ ክሰኣሎ ሞተር፡ ምስ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ዝለዓለ ኢድ ሃቡዎ። 1 ግንቦት 1893 መኽፈቲ መዓልቲ ናይቱ ኤክስፖ ኣይከኣለን። ብ1917 እዚ ታወር ዘይክእል፡ ብዙሕ ሕቶታት ዘልዕል፡ ኤለክትሪክ ሞተር ክሕውሱዋ እዩ ዝነበረ። ብምልኡ እቲ ኤክስፖ ምስ ኤለክትሪክሲቲ ዝተሓሓዝ ብዙሕ ብመንግስቲ ፈረሰ። እቲ ካልኣይ ልቢ ዘንጠልጥልን ክቡርን ብምዃኑ ጽዒሮም ነበሩ። ግን ኣይኰነሎምን። ምርኢታት ነበሮ። ኣብታ መኽፈቲት መዓልቲ፡ ፕረዝደንት ክለቨላንድ ቤት ምርምር ተስላ’ቲ፡ ተስላ ጥራይ እዩ።” ተስላ ግን ሰውራዊ ለውጢ ስዊች ምስ ጠወቐ፡ ብተስላ ዝተዳለወ ብተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ታወር፡ ብ2012 ማቲው ኢማን ብምግባር፡ ሓድሽ ተወሳኺ ዝሰርሕ ኣምፑላት ደሚቑ ተወልዐ። ‘ከተማ መብራህቲ’ ክብሉ ከኣ ስም ዝተባህለ ናይ መርበብ ካርቱኒስት ሰርኲዩት ብምልጋብ፡ ነቲ ካብ ሃቡዋ። ካብታ መዓልቲ ጀሚሩ ዕብለላ ኤዲሰን እናኣንቈልቈለ ከደ። እኹል ገንዘብ ብምውጻእ፡ ነቲ 10. ንዓለም ናብ ኤለክትሪክ መስመር ዝወጽእ ዝነበረ ዋሕዚ መሬት ዓደጎ። ቤት መዘክር ክገብሮ ክቕይራ ምኽኣሉ ኤለክትሪክ ተቐያሪ ከም ዝኸውን 8. ክልተ ቃላት፡ ምስጢራዊ ድላይ ከም ዝነበሮ’ውን ይንገር። ናይ ተሳል መስርሕ ተቐያሪ ገበሮ። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝመደቦ ቤት ምርምር ዋሕዚ ኤለክትሪክ፡ ሞተረን ከኣ ኰነሉ። ትራንስፎርመርን ንዓለም ዝሓሸ፡ ትራንስፎርመር፡ ከምኡ’ውን ተስላ ስነ ፍልጠታዊ ፈጣሪ ካብ 9. ብዙሕ መስዋእቲ ዝቐልጠፈ፡ ዝሓየለን ዝሓሰረን ጀነረተር፡ ብማይክል ፈራዳይ እየን ዝበሉዎ ምኽንያታት ሓደ፡ ቤት ዓወት ናይ በላሕቲ ሰባት ምስ ሓይሊ ኤለክትሪክ ክህባ ክኢሉ። ተማሂዘን። ክልተኡ ምህዞታት ምርምሩ ምስጢራዊ ምንባሩ እዩ። ሰማዕና ኣዚና ንድነቐሉ እዋን ሎሚ ንገዛውቲ ዘብርህ፡ ንዝተፈላለየ ክሳብ ተስላ መጺኡ ዝኸፍቶ፡ ፈጣሪ፡ ምስጢራውን ክምርመር ብዙሕ እዩ። ብዓወቶም ጥራይ ኤለክትሪክያውን ኤለክትሮኒካውን ኣብ ዕጹው ገዛ’ዩ ነይሩ ክብሃል ዘይክኣል ምዃኑን ይገለጽ እዩ። ዘይኰንና በቲ ቃልሶም’ውን መሳርሒታት ዘስርሕ ዘሎ፡ ይከኣል። ብሓገዝ ክልተኡ ተስላ’ውን ብተመሳሳሊ ውዱእ ክንሓስብን ክንድነቕን ይግባእ። ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ምህዞታት ኤለክትሪክሲቲ ንናይ ስርሑ ሑዙ’ዩ ዝቃላዕ ነይሩ። መንፈዓት ዋጋ ከይከፈልካሉ ከም እዩ። ኤዲሰን ዝሰርሓሉ ዝነበረ ዓለም ስራሕ ክሰላስል ኣኽኢሉዎ። ተስላ ካብ ኤዲሰን ምስ ተፈልየ ዘይመጽእ’ውን ንግንዘብ። ተስላ፡ ዘይተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ፡ ናቱ ቤት ምርምር እዩ ዝገበረ። እቲ ስደተኛ፡ ምስ ልዕሊኡ ሚዛን ጆርጅ ወስቲንሃውስ ዝተባህለ ብዓል ህላወ ቀዋሚ ምድራዊ ማዕበል ከም ዘሎዎም ሃብታማትን ኣብ ቢዝነስ መመሃሃዝዝቲቲ ሬሬድድዮዮ ኢንዱስትሪ፡ ንምህዞ ተስላ ምስ ዘሎ ፈለጠ። ከይደንጐየ ካልአይቲ ናይቲ ግዜ ጸለውትን ዝነበሩ ሰብ ሰምዐ፡ ሓደ ጠለብ ሒዙ ናብ ተስላ ቤት ምርምር ሰርሐ። እቲ ቤት ገጢሙ። ኤዲሰን ንድሕሪ ምህዞ ጉግሌልሞ ማርኮኒ ንዘመናት ኣቦ ሬድዮ ምዃኑ ክግለጽ ከም ዝጸንሐ ከደ። ነቲ ተስላ ዝፈጠሮ ተቐያያሪ ምርምር 45,000 ኪሎግራም፡ ተቐያያሪ ዋሕዚ ኤለክትሪክ ምሉእ ይፍለጥ እዩ። ኢጣልያዊ ማርኮኒ፡ ምስ እንግላውያን ልዑላን ኤዲሰን ዋሕዚ ኤለክትሪክ ብ60,000 ዶላር 57 ሜትሮ ብራኸ፡ 91.4 ሜትሮ ብምሉእ ክጻረሮ ጀመረ። ማርኮኒ፡ ዓቢ ምትእስሳር ዝነበሮ መሃዚ፡ ኣብ ዓውዲ ፈነወ ሬድዮ ዓቢ ኣገዳሲ ክገዝኦ። ካብዚ ተስላ 5,000 ብጥረ ንውሽጢ መሬት ዝኣተው 16 ናይ ብገዛእ ምህዞ ተስላ፡ ንዕዳጋ ኣበርክቶ ዘሎዎ እዩ። ንሱ ሬድዮ ክሰርሕ ምኽኣሉ ኣብዚ ቢዝነስ ገንዘብ ክረኽቦ እንከሎ፡ ዝተረፈ ከኣ ሓጺን ቱቦ ዘሎዎ ዋላ (ታወር) ቀዲሙ ብምእታው ክሳብ ሽልማት ዓቢ ዓወት ተጐናጺፉ እዩ። ብ1904 ንስም ዋንነት ምህዞ ብስሙ ኣብቲ ኢንዱስትሪ ብርኪ ኣተወሉ። እዩ። ካብቲ ቤት ምርምር፡ ተስላ፡ ኖቨል ክቕበል በቒዑ። ጆርጅ ክኸውን ከእምን’ኳ እንተ ፈተነ፡ ናይ ተስላ ዝዓበየ ኢድ ምዃኑ ካብ ነፍሲወከፍ ንሓደ ገዛ ዝተሸጠ ብመገዲ እዛ ፕላኔትና ገይሩ ሓይሊ ወስቲንሃውስ፡ ናይ መጀመርታ ዝገልጽ ተቓውሞ ገጠሞ። ሃልኪ ኤለክትሪክ ከኣ 2.5 ዶላር ኤለክትሪክ ከምሓላልፍ መደበ። መዋሊ ተስላ፡ ካብ ውዕሎም ወጻኢ ብ1943፡ ሽዱሽተ ወርሒ ድሕሪ ዕረፍቲ ተስላ፡ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክወሃቦ ተሰማምዐ። እቲ ብጥረ ብመገዲ እቶም ንውሽጢ መሬት ብምህዞታት ተስላ ዓቢ ግዝኣት ኣሜሪካ ሬድዮ ብስም ዋንነት ተስላ ቍጽሪ 645,576, ብምጽዳቑ ምስ ዝረኸቦ ገንዘብ ከኣ ኣብ ምምዕባል ዝኣትው ናይ ሓጺን ቱቦታት ኤለክትሪክ ሃኒጹ። ማርኮኒ ካምፓኒ ኣብ ቍርቍስ ኣተወ። ማርኮኒ ከኣ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ቤት ምርምሩ ተጠቕመሉ። ምስ መሬት ክተሓሓዝ’ሞ፡ ዓለም ተስላ፡ መጀመርታ ኣብ ንስነ ናይ ፍለማ ሬድዮ ዝሰርሐ ተባሂሉ ብ1896 ናይ ዋንነት ስም ክረክብ ምሉእ ብዘይ መተሓላለፊ ገመድ ብ1899 ኣብ ኮሎራዶ ስቱር ፍልጠትን ምዕባለን ዝነበሮ ፍቕሪ ክኢሉ’ዩ። ኣብ ኣሜሪካ ግን ተቐባልነት ኣይረኸበን ነበረ። ቅድሚ 43 ኤለክትሪክሲቲ ክትጥቀም ዘኽእል ምስጢራዊ ቤት ምርምር ብምስራሕ ኣብ ቅንዕና ዝተመርኰሰ ነበረ። ዓመታት ናይዚ ኣጋጣሚ፡ ማርኮኒ ኣብ ፊዚክስ ብዝገበሮ ኣበርኵቶ ሓሳብ’ዩ። ንልዑል ድግምጋም (ፍሪኴንሲ) ነቲ ዝገብሮ ዝነበረ ምርምራት ሽልማት ኖብል ክቕበል ከኣለ። ይፍትኖ ነበረ። ኣብዚ ቤት ምርምር ንሓሳብ ተስላ እተስርሕ ታወር ከኣ ብፍቕሪ ይገብሮ ነበረ። ተስላ ዳእላ ተመሃሮ ጥቕሲ ““ንዘይፈተኻዮ ነገር ወይ ኵነታት ቀይሮ፣ ክትቅይቶ ዘይትኽእል Q: What did one math book say to the other? እእዚዚ እንተ ዄንካ ኣረኣእያኻ ቀይር እምበር ኣይተማርር።” A: Don’t bother me I’ve got my own problems! ሰሙን - Maya Angelou ሜሪ ማና ንትምህርቲ፡ ምህዞ፡ ርኽበትን ሓፈሻዊ ህይወትን ዝገልጽ ጥቕሲ


ሕርሻን መግብን ሚኒስትሪ ሕርሻ ብሳልሳይ ደረጃ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ምጉስጓስ ይርከብ። ዛጊት መብዛሕትኦም ምስ ኩነታት ኣየር ሃገርና ዝሰማምዑን መጋሃጫታት ሃገርና፡ ብሳዕሪ ዝተሸፈኑ ልምዓት ሓምላይ መግቢ እንስሳ ዝያዳ ምህርቲ ክህቡን ዝኽእሉ ዓሌታት ምዃኖም ይፍለጥ። እዞም ዓሌታት ሳዕሪ ቀጠልያ መግቢ እንስሳ ንምልላይ ድማ ዝበዝሐ ትሕዝቶኦም ጸዓት ዝህብ እተፈላለዩ ምርምራዊ መጽናዕትታት ካርቦሃይድሬት ስለዝኾነ፡ ኣብ መጻኢ ንምኽዕባት ምህርቲ ጸባ ከካይድ ጸኒሑ እዩ። ልዑል ትሕዝቶ ፕሮቲን ዘሎዎም፡ ከም ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ሉፒን ዝኣመሰሉ ዓሌታት ኣቑጽልቲ ኣብ ርእሲ ልምዓት ሓምላይ መግቢ ብሰፊሑ ንምትእትታዎም መደብ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል፡ ኣቶ መድሃኔ ተስፋይ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ሓላፊ ኣሃዱ ልምዓት ጸባ ኣብ ዘዳለዎ እንስሳ፡ ቀረብ ውሁድ መግቢ ንምውሓስ፡ ተታሒዙ ኣሎ። ኣስተምህሮ፡ ኣብ ድሕረባይታ ልምዓት ጸባ፡ መባእታዊ ኣመጋግባ ብመንጽር ስርዓተ ምሕቃቕ መግብን ዓይነታት እቲ ብቑዕ ዝብሃል ውሁድ መግቢ ኣብ መወዳእታ እምበኣር፡ ኩሎም ናይ ጸባ እተፈላለያ ጥሪትን ኣቕሪቡልና ነይሩ። ንሎሚ ድማ ኣብ ልምዓት ሓምላይ መግቢ እንስሳ ኣብ ጀራዲንን ንምፍራይ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ንልምዓት ጸባ ከብቲ ዝውንኑ ሓረስቶት፡ ቀጻልነትን ብጫ ዕፉን፡ ሶያ-ቢንን ካልኦት ጥረታትን መግሃጫታትን ዝምልከት ካልኣይን ናይ መወዳእታን ክፋሉ ይስዕብ፦ ሰናይ ንባብ። ዕብየትን ሕርሻኦም ንምድንፋዕ፡ ልዑል ትኹረት ብምሃብ ግብራዊ ንልምዓት ቀጠልያ መግቢ ቀዳምነት ሂቦም ተበግሶታት ኣብ ምውሳድ ይርከብ። መግብን ኣመጋግባን ኣብ ምህርቲ ጸባ ኸኣ ዝያዳ ተቐባልነት ዘሎዎም ግን ከም ክሰርሑሉ ይግባእ። ኩሎም ዝምልከቶም ጽልዋ ካብ ሃለዎ፡ ምስ ናይ ጸባ ከብቲ ኣልፋኣልፋ፡ ሓርማዞ (ሳዕሪ ሓርማዝ)፡ ክኢላታት ሕርሻ ድማ ነዚ ልዒሉ ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ነተን ብፍኑው ኣገባብ ኣዛሚድና ምርኣይ ኣገዳሲ እዩ። ከምቲ ሳዕሪ-ሱዳን፡ ዕፉንን እዮም። ካልኦት ከም ዝተገለጸ መደባት ኣብ ግብሪ ንምውዓል፡ ዝጓሰያ ጥሪት፡ ቀረብ መግቢ ንምውሓስ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል እተገልጸ፡ ግቡእ ምቁር ድንሽ፡ ላብላብ፡ ሉፒን ካልኦትን ልዑል ኣበርክቶ ክገብሩ ይግባእ። ካብቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ ጸቒጡ ዝሰርሓሉ ስርዓተ ምሕቃቕ ክህሉ እንተኾይኑ፡ ከኣ ኣብዚ እዋን ንምስፍሖም ልዑል ብፍላይ፡ እቲ ካብ ፍኑው መጓሰ ዝፈሪ ዘሎ መደባት፡ ምስፋሕን ምህብታምን ሓንቲ ላም ካብቲ መዓልታዊ እትምገቦ ጻዕርታት ይካየድ ኣሎ። ምህርቲ ጸባን ስጋን ብዝግባእ ተገምጊሙ መጋሃጫታት እዩ። ልምዓት መጋሃጫታት፡ ዓቐን መግቢ፡ እቲ ኣስታት 90 ንክቐርብ፡ ቅምሶታት እናወሰዱ፡ ቀጻሊ ከም ኣካል ሕርሻዊ ንጥፈት ተወሲዱ፡ ሚእታዊት፡ ኣብ ልክዕ ግዚኡ ዝተዓጽደ ካብዚ ኣብ ላዕሊ እተገልጸ ሓቂ ዳህሳስ ብምግባር፡ ጽጹይ ገምጋሞም ናብ መጋሃጫታት ግቡእ ምዕቃብ ሓመድን እተፈላለየ ዓይነት ጥሉል ሓምላይ ብምብጋስ’ዩ እምበኣር፡ ኣብዚ እዋን ሚኒስትሪ ሕርሻ ከቕርቡ የድሊ። ማይን ተኻዪድሎም ንኽለምዑ ኣብ መግቢ፡ እቲ ትሕቲ 10 ሚእታዊት ድማ ምፍራይ ሓምላይ መግቢ ልዑል ኣተኩሮ **** ውሁድ መግቢ ከም፦ ፍሩስካ፡ ፍሩስኬሎ ዝወሃበሉ ዘሎ። ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ዝኣመሰለ ክኸውን ይግባእ። እኹልን ሓምላይ መግቢ እንስሳ ንምድንፋዕ ኣቶ መድሃኔ ተስፋይ ብሉጽን ሓምላይ መግቢ እንተሃልዩ እተፈላለዩ ንጥፈታት ወጢኑ ክሰርሕ መኣዛ ፍረ-ጻዕሪ ግን ምሉእ ብምሉእ ኣብኡ ክንምርኰስ ጸኒሑን ኣሎን። ፈልሲ ቀጠልያ መግቢ ክምስርታ ዝያዳ ተመራጺ ይኸውን። እዚ ውሁድ ይግባእ። ነዚ መደብ ንምዕዋት፡ ሚኒስትሪ ባህላዊ መግቢ ሕሾ መግቢ እንብሎ፡ ልዑል ትሕዝቶ ጸዓት/ እቲ ቀዳማይ፡ ምምስራትን ምሕያልን ሕርሻ ዘርኢ ቀጠልያ መግቢ ንኣብነት ፕሮቲን ዘሎዎ እዩ። በዚ ሜላ ኣመጋግባ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዝተደኰኑ መደበራት ኣልፋ-ኣልፋ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብእኹል ብኣስመረት ዳምር ርቡሕን ብሉጽን (ሓፊስ) ጸባ ክርከብ ፈልስን ነቝጣታት መርኣያን መባዝሕን ዓቐን ንኽባዝሕ ሰፊሕ ውጥን ሒዙ ዘድልዩ ጥረ ነገራትን ዓቐን ይከኣል። ከም ተወሳኺ፡ ውሁድ መግቢ ቀጠልያ መግቢ እዩ። እዘን ዛጊት ይሰርሓሉ ኣሎ። ዘድልየሉ ግዜ ብዝያዳ ንሓራስ ላም ኣብ ሃገርና ዘለዋ ነቑጣታት፡ ብቑጽሪ • 1 ኺሎ ቀይሕ ጣፍ ወይ ዳጉሻ • 1 ማንካ ጣውላ በርበረ ኮይኑ፡ ነቲ ኣብ ግዜ ሕርሲ ዘውጽኣቶ ውሑዳትን ከምቲ ዝድለ ንሓረስቶት እቲ ኻልኣይ ድማ ምስፋሕ ብቐጠልያ • 5 ማንካ ጣውላ እንጣጢዕ • ማይ ንመቘምጥዒ ዝኣክል ልዑል ጸዓትን ድሕሪ ሕርሳ እትሕለቦ ኣገልግሎት ክህባን ዘይጸንሓን እየን። መግቢ እንስሳ ዝለምዕ መሬት እዩ። ብዙሕ ጸባን ብቕልጡፍ ንምትካእ ኣብ መጻኢ ግና ሓረስቶት ዘድልዮም ኣልማዕቲ ኣሕምልትን ፍረታትን ዝኾኑ ኣገባብ ኣሰራርሓ መግቢ ሓጋዚ ስለዝኸውን እዩ። ካብዚ ወጻኢ መባዝሒ ፈልሲ ካብ ቀረባኦም ንክረኽቡን ሓረስቶት፡ ካብቲ ዝለምዕ መሬቶም ግን ሓምላይ መግቢ እንተ ተዋሒሱ፡ ግብራዊ ትምህርቲ ድማ ክቐስሙን ስለ (ጀርዲኖም) 10 ሚእታዊት ሓምላይ መጀመርታ፡ ሓርጭና ብማይ ኣቘምጢዕና ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ ዝረሰነ ሞጎጎ ምሉእ ብምሉእ ኣብኡ ክንምርኰስ ዝሕግዝ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዞባን ንኡስ መግቢ (ሓደ ኣፍ ወይ ሓደ ሚእታዊት ካሲስና ንኸድኖ። ሽሉቕ ምስ በለ፡ ንግልብጦ’ሞ፡ ኣብ ልዕሊኡ ቁሩብ እንጣጢዕ ይምረጽ። ምኽንያቱ፡ ኣብቲ ልክዕ ናይ ዞባን (እንተ ተኻኢሉ’ውን ኣብ ደረጃ ካብኡ ንምቁር ድንሽ ዝውዕል) ከም ነስኒስና ንኽርህጽ ንኸድኖ። ብድሕር’ዚ፡ ጽንሕ ኢልና ኣውጺእና፡ ብውዑዩ ምዕጻድ ግዜ እንተ ተዓጺዶም፡ እተፈላለዩ ምምሕዳር ከባቢ) ካብ 3-5 ሄክታር ዘልምዑ ምግባር እዩ። እዚ ኸኣ ሸፈነ ኣብ ሸሓኒ ንድህጾ። እንጣጢዕን በርበረን እናነስነስና ንሓስዮ ወይ ንሕሽዎ። ኣትክልቲ ናይ ሓምላይ መግቢ፡ ልዑል ዝስፍሓተን መደበራት መርኣያ መባዝሒ ብሓምላይ መግቢ ዝለምዕ መሬት ጽቡቕ ገይሩ ምስ ተወሃሃደልና፡ ብጉምቦ ኢድና እናዓቀንና፡ ጨቢጥና ቅርጺ መኣዛዊ ትሕዝቶ ስለ ዘሎዎም፡ ኣብ ዘርኢ/ መደበራት ፈልሲ ሓምላይ መግቢ ዘዐብይን፡ እኹል ቀረብ ሓምላይ መግቢ ብምውጻእ ንመግቢ ድሉው ንገብሮ። ምህርቲ ጸባ ድማ ልዑል ኣስተዋጽኦ እንስሳ ንኽምስረታ ብዕቱብ ይስርሓሉ ንምውሓስ ዝሕግዝን ስለዝኾነ፡ ኩሎም ይገብሩ። ዓሌታት ሓምላይ መግቢ ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ’ውን ነፍሲ ወከፍ ሓረስቶት ከተግብርዎን ዝምልከቶም ዝውንኖ መኣዛዊ ትሕዝቶ ኣዝዮም ብዙሓት’ኳ እንተኾኑ፡ እቶም ንኡስ ዞባ፡ እንተ ተኻኢሉ’ውን ብደረጃ ሓለፍትን ክኢላታትን ድማ ብዝለዓለ ኣብ ሃገርና ዝውቱራትን ብሓረስቶትና ምምሕዳር ከባቢ ናይ ባዕለን መደበራት ክደፍእሉን ይግባእ። ባህላዊ መግቢ ሕሾ፡ ብጸዓት ዝመልአ ምዃኑ፡ ነቶም ኣብ ዓውዲ/ መኼዳ እኽሊ ዝሰርሑ ሰባት፡ እኹል ዝኾነ መጠን ሓይሊ ይህቦም። እንጣጢዕ ብምህላዉ ድማ ነቲ ንኣእምሮ ወዲ ሰብ ንምህናጽ ዘኽእል ኦሜጋ 3ን ኦሜጋ 6ን ዝበሃሉ ዓይነት ቅብኢ ካብዚ መግቢ ክንረኽቦም ንኽእል ኢና። እዚ መግቢ ከግምገም ከሎ፡ ዋሕዲ ፕሮቲንን ቪታሚንን ኣሎዎ። እዚ ድማ ኣብቲ ዝተረፈ ናይ መዓልትና መግቢ፡ ኣሕምልትን ፍረታትን ክንምገብ’ሞ ዘድልየና መኣዛታት ናይ ቪታሚን ክንረክብ ንኽእል። ብተወሳኺ ድማ ጥረታት ወይ ድማ ጸባን ውጽኢት ጸባን ብምምጋብ፡ ነቲ ጎዲሉ ዝጸንሐ ትሕዝቶ ናይ ፕሮቲን ምሉእ ይገብሮ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት፡ እቲ ክሰርሕን ክደክምን ዝጸንሐ ጭዋዳታት፡ ዓቕሚ ንምድላብ የኽእሎ። ውሑስን መኣዛውን መግቢ ንዅሉ፣ ኣብ ኵሉ! ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝዳሎ ዓምዲ - ለይ-ኣውት፦ ሶፊያ ፍቓዱ ንሕቶን ርእይቶን በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ተወከሱ ጨ/ህዝባዊ ርክባት፦ ቁ.ስልኪ 182225/ 07415048 - ቁ.ሳ.ፖ 1048


ሕቶ ሸባብ ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ. ምኽሪ ብተሌፎን ካብ ዝጅምር፡ ብዙሓት መንእሰያት ተጠቐምቲ ናይ’ዚ ኣገልግሎት ኮይኖም ኣለዉ። ንኡስ ዓምዲ “ሕቶ ሸባብ” እምበኣር ንገለ ካብ’ቲ ብቑጽሪ ስልኪ 124256 ወይ ብቑ.ሳ.ጶስጣ 1042 ናብ “ሆት ላይን” ዝቐርብ ሕቶታት እያ እትምልስ። ደዋሊት፥ ሄሎው ምኽሪ ብተለፎን ግድን ድዩ ውጽኣት ክሓም፧ ዝኣመሰለ ምስ ዝነክስ ወይ ኣስናኑ ድዩ፧ ምስ ዝፍሕፍሖ ነቲ ሳሓ ዘፍ ከብለሉ ይኽእል’ዩ። ኣካል መግቢ ስለዝኾነ ኣማኻሪት፥ ኣይተጋገኽን ጽቡቕ ኣለኺ፡ ናብ ሃማመተኤ ኣገልግሎት “ጻዕዳ ሽጕርቲ ገይርኪ ግርጻኑ ፋሕፍሕዮ፡” ዝብላኻ’ውን ኣለዋ። ድማ ከይሓምም ዘሰክፍ ኣይኮነን። ስለዚ፡ ብኸምዚ ኣገባብ ነቲ ስኒ ናይ ምኽሪ ብተለፎን ኢኺ ደዊልኪ። ሄዋን እብሃል፣ መን ክብል፧ የእቱዶ፧ ምብቋል እዋን ክንሓልፎ ንኽእል። ብተወሳኺ’ውን ኣብ ልዕሊ እቲ ሰብ ደዋሊት፥ ራሄል እብሃል ካብ ደዋሊት፥ ኣሃ! እወ ኣሎ እወ፣ ዋላ ሞያ ዝህቡና ሓገዛዊ መድሃኒት፡ ኣብ ደቀምሓረ’የ ዝድውል ዘለኹ። ኢደይ ሒዙ ናብ ኣፉ እዩ ከእቱዎ ቤትና ክንገብሮ እንኽእል፡ ከም ማይ ዝደሊ። ኣማኻሪት፥ ሕራይ ራሄል ሩዝ ዝኣመሰለ ነቲ ውጽኣት ደው ኣገልግሎትና ደሊኺ ብምድዋልኪ ኣማኻሪት፥ ርኢኺ ራሄል እዚ ኣብ ምባል ልዑል ተራ ኣሎዎ። ኣቐዲመ ከመስግነኪ እፈቱ። እንታይ ንባዕሉ ሓደ ሓበሬታ እዩ ዝህበኪ እምበር ብዙሓት ቈልዑ ብኸምዚ ክሕግዘኪ፧ ዘሎ። ከምቲ ኣቐዲመ ዝሓበርኩኺ ክንዛረበሉ ዝጸናሕና ክሽገሩ ትርኢ ዝኾነ ቈልዓ ስኒ ከውጽእ ከሎ ደዋሊት፥ ወዲ 8 ወርሒ ህጻን ኣሎኒ፡ ኢኻ። ኣለኺዶ ራሄል፧ ግርጻኑ ስለ ዘሳሕዮ፡ ዝሓዞ ነገር ናብ ውጽኣት እናተመላለሶ ኣሸጊሩኒ። ደዋሊት፥ ኣለኹ። ዘየስተብሃልኩሉ ኣፉ ብምእታው ክነኽሶ ወይ ግርጻኑ ሽሕ’ኳ ኣብ ዝሓመሉ እዋን ናብ ነገራት እንዲኺ ተዘኻኽርኒ ዘለኺ። ክፍሕፍሕ’ዩ ዝደሊ። እዚ መስርሕ ትካል ጥዕና ይወስዶ እንተ ኮንኩ፡ ግርም ገይይረ እምበር እሰምዓኪ ክሳብ ስኒ ኣውጺኡ ዝውድእ ፈጺሙ ክገድፎ ግና ኣይከኣለን። ኣለኹ። ክቕጽል ይኽእል’ዩ። ስለዚ፡ ናብ ቈልዓ እንተ ሓሚሙኒ እዛ ልበይ ኣፉ ዘእቱዎ ነገር ዘይጽሩይ ምስ ኣማኻሪት፥ እዚ ማለት ግና ራሄል ጥውይ እያ ትብል። መጀመርታይ ግዲ ኮይኑ ከኣ ዝሕዞን ዝጭብጦን’ዩ ታህዋስያን ከሕምሞም ይኽእል። ኣብዚ ግዜ’ዚ ከም ጽዕድው ዝበለ ዝኸውን፡ ተደጋጋሚ ውጽኣት ኵሉ ውጽኣት ብኸምዚ ክንዘራረበሉ ዝጠፍኣኒ። ቈልዓ ኣይሕመምካ ከምኡ’ውን ኣብ ደገ ጸኒሕና ምስ ኣብ ግርጻኖም ክንዕዘብ ንኽእል ክገብረሉ ይኽእል። ኣብዚ ክንርድኦ ዝጸናሕና ይመጽእ ማለት ኣይኮነን። ወደይ፣ ዓቢ ሰብሲ’ኳ ኣብዚኣተይ ረሃጽና ጡብና ከይሓጸብና ንህቦም። ኢና፡ እቲ ስኒ ኣብ ትሕቲ ግርጻን ዝግበኣና ግና ስኒ ከውጽእ ናይ ግድን ዝኾነ ቈልዓ ምስ ዝሓምም፡ ናብ ይብለካ፡ ናይ ቈልዓ ግና ከቢድ’ዩ ከም ዝፍለጥ፡ እተጥቡ ኣደ ጸባ ክርአ ከሎ ምዃኑ እዩ። ኣብዚ ግዜ ውጽኣት ክሓምም ኣሎዎ ማለት ትካል ጥዕና ብምኻድ፡ ካብ ሰብ ሞያ በጃኺ። ጡባ ክፈስስ ይኽእል እዩ። እንተ ኣዝዩ ሳሓ ስለ ዝገብረሎም ዝሓዙዎ ኣይኮነን። ምኽንያቱ፡ ዘሕምሞም ምኽርን ማዕዳን ክንውከስ ይግባእ። ዘይተሓጺቡ ምስ ረሃጽ ተሓዋዊሱ ናብ ኣፎም ከእትዉን ክነኽሱዎን እቲ ዘይጽሩይ ነገራት ናብ ኣፎም ብተወሳኺ፡ ኵሉ ዝወሃበና ሓበሬታ ኣማኻሪት፥ እዚ ቈልዓ ድዩ ናይ ተህዋስያን ይፈጥር’ሞ ጠንቂ ናይ ይርኣዩ’ዮም። ኣብዚ ግዜ’ዚ ድማ ዝኣቱ ደኣ’ምበር እቲ ስኒ ምውጻእ ከነተግብር ድማ ሓላፍነት ኵሉና’ዩ። መጀመርታኺ ወይሲ ሕጂ’ዩ ውጽኣት ክኸውን ይኽእል። ስለዚ፡ እዩ ዝያዳ ክትትልን ጽሬትን ኣይኮነን። ደዋሊት፥ በሊ እዚ ዝበልክኒ ሓበሬታ ንመጀመርታኡ ሓሚሙ፧ ቀጻሊ ዋላ ኣይኹን ከምዚ ዓይነት ዘድልዮም። ስለዚ፡ ወዲኺ ናይ ስኒ ደዋሊት፥ እዋይ፡ እንታይ ትብሊ ከተግብር ክፍትን’የ። ተስፋ እገብር ደዋሊት፥ ናይ መጀመርታ ኣጋጣሚታት ክህሉ ስለ ዝኽእል፡ ምልክት ጀሚሩዶ፧ እንታይ ዓይነት ጓለይ፧ እዚ ደኣ ዘየስተውዓልኩሉ ድማ ለውጢ ክርእየሉ። ንዝሃብክኒ ውላደይ’ዩ። ኣብ እነጥብወሉ እዋን ግቡእ ጽሬት ተርእዮታት ተዓዚብኪ፧ ነይረ። ወደይ ደኣ ሓቁ እንድዩ ሓበሬታ ግና ኣዝየ’የ ዘመስግን። ኣማኻሪት፥ እሞ ናብ ትካል ጥዕና ኣእዳውን ጡብን ምሕላው ክንርስዖ ደዋሊት፥ ኣብተን ናይ ቅድሚት ክሽገር፡ እሞ ሕጂ እንታይ እንተ እትህቡዎ ኣገልግሎት ድማ ሓጋዚ ኣብ ዝወሰድክዮ እዋን እንታይ ዘይግባእ’ዩ። ብተወሳኺ ኣብዚ ግርጻኑ ኣይወጽኣን እምበር ጽዕድው ገበርኩ ደኣ ይሓይሽ፧ ስለዝኾነ ኣብ ስራሕኩም ዓወትን ኢሎምኺ፧ ከነስተብህለሉ ዝግባኣና ከኣ ጽሬት ኢለን ክቕልቀላ ደልየን ኣለዋ። ኣማኻሪት፥ ከምቲ ኣቐዲመ ኣሳልጦን እምነየልኩም። ብሩኽ ደዋሊት፥ ቀልቀል መርመራ ክብሃል እንከሎ፡ ንደጋዊ ጽሬት ኣማኻሪት፥ ካልእከ እንታይ ዝሓበርኩኺ እዚ መስርሕ ክሳብ መዓልቲ! ይገብሩሉ’ኳ እንተኾኑ፡ ዝተራእዮም ጥራይ ዘይምዃኑ እዩ። ክዳውንቶም ተዓዚብኪ፧ ስኒ ኣውጺኡ ዝውድእ ክቕጽል ኣማኻሪት፥ ንሕና’ውን ምኽሪ ውጽኢት ግና የለን። ውጽኢት ስለ ዘጽረኻ ጥራይ ግቡእ ጽሬት ተኽእሎ ኣሎ። እቲ ቈልዓ ድማ ደሊኹም ምድዋልኩም ብፍሕሹው ደዋሊት፥ ዋእ! ካልእሲ እንድዒ መርመራ ደሓን ከም ዝኾነን ኣብ ይኽተል’የ ከብለና ኣይክእልን። ክሽገር ስለ ዘይብሉ፡ ትርር ዝበለ ከም ገጽ ከም እንቕበሎ ከነረጋግጸልኩም ዘየስተብሃልኩ ከኣ ግዲ ኮይነ፡ ጽሬቱ ጥራይ ከተኵር ከም ዘሎኒን እኳ ደኣ ቀንድን ኣገዳስን ኣብዞም ሌጣ ቅጫ፡ ካሮቲ ሕጽብ ኣቢልኪ ንፈቱ። ንዘሎኩም ሕቶታት ናጻ ዝተዓዘብኩዎ የለን። ተሓቢረ። ከምኡ’ውን ነቲ ዝወጽአ ብዓይንና ክንርእዮም ዘይንኽእል ክትህብዮ ትኽእሊ ኢኺ። ኣስናኑ ኴንኩም ክትድውሉ ድማ ንምሕጸን። ፈሳሲ ንኽትክኣሉ ኦ.ኣር.ኤስ. ኢና ክንጥንቀቕን ከነኵኩርን ኣማኻሪት፥ ዝሓዞ ነገር ናብ ኣፉ ኣብ ዘሳሕዮ እዋን ድማ ከምዚ ብሩኽ መዓልቲ! (ORS) ሂቦም ጸባ ጡብ ድማ ዝግባእ። ደጋጊመ ከጥብዎ ከም ዘሎኒ ሓቢሮም ደዋሊት፥ ንሱ ደኣ እወ ሓቅኺ። “በብግዜኡ ዝምስረት ፍቕራዊ ኣፋንዮምኒ። ብኸምዚ ኣገባብ ጽቡቕ ከምቲ ዝበልክዮ ኣየጋጥምን’ዩ ለውጢ የምጽእ’ሞ፡ ቅንይ ኢሉ ከኣ ክብል ኣይደፍርን’የ። እቲ ውጽኣቱ ዝምድና፡ምስ ተመሳሊ ባህሪ ናብታ ዝነበራ ይምለስ። ዋእ! ኣነ ስለ ዝተደጋገሞ ግና ኣሰኪፉኒ። ከኣ ነብሳ ባዕላ ንኢዳ ደኣ ኣይትበልኒ ዘሎዎም መጻምዲ ይግበር” ኣደታትና ከኣ “ኣይትሸገሪ ናይ ስኒ እምበር፡ ብዛዕባ ጽሬትሲ ዝጐድለኒ እዩ፡ ባዕሉ ክገድፎ’ዩ፡” ኢለናኒ። - ተመራመርቲ ዘሎ ኮይኑ ኣይስምዓንን። “ስኒ ባርካይ ዝብሃል ከምኡ’ዩ ኣማኻሪት፥ ብርእሰ ተኣማንነት ከምኡ ዝገብሮም፡” ይብላኻ። ‘ኣነ ኣፍልጦ “ኮኾበይ ረኺበ” ኢልና ኣብ ፍቕሪ ፈረቓና ዝዀነ ይስምዖም። ምባልኪ ጽቡቕ’ዩ። ምስትውዓል ስለ ዘይብለይ ድዩ፡’ ብምባል ድማ ከም ዝረኸብና ንገልጽ ኢና። ክልተ ተፋቐርቲ፡ “ናተይ “እንተዀነ፡” ይብል ዋና መጽናዕቲ፣ “እቲ ድሒሮም ዘድሊ ግና ንህጻናት ኣብ እትህቦኦም እደናገር። ገለ ኣደታትሲ ወረግ፡ ታይፕ” እናተብሃሃሉ ልክዖም ከም ዝረኸቡ ይነገሩ። ዝመርጹዎ መጻምዲ፡ ምስቲ ዝቐደመ መጻምዲ መግቢ ይኹን ኣብ ምዕቃብ ጥዕናኦም “ጻዕዳ ሽጕርቲ ገይርኪ ግርጻኑ እዚ ሓደ ሰብ ናቱ “ታይፕ” ከም ዝደሊ ብመጽናዕቲ ዘመሳስል ብዙሕ’ዩ ዝጸንሖ።” እዚ መጽናዕቲ ካብ ልዑል ተራ ትጻወታ ኣደታት’ኳ ፋሕፍሕዮ፡” እየን ዝብላኻ። ሽሕ’ኳ እተረጋገጸ እዩ። እዚ ከም ንቡር ክውሰድ ይከኣል 2008 ጀሚሩ ኣብ ጀርመን፡ ብዩኒቨርሲቲ ቶሮንቶ እንተ ኮክን፡ ኣብ ገለ እንሰርሖ ተግባራውነት ናይቲ ዝብላኻ እንተ ይኸውን፣ ፍቑራት በብምኽንያቶም ድሕሪ ምፍልላዮም ናይ ካናዳ እተኻየደ እዩ። ሓደ ሰብ ናብ ሓድሽ ንጥፈታት ተሃዊኽና ወይ ብዘይ ዘይፈልጥካ፡ ዓቕልኻ ምስ ጸበበካስ ዝፈጥሩዋ ካልእ ዝምድና፡ ብዝበዝሐ ሸነኹ ምስቲ ዝምድና ምስ ኣተወ፡ እቲ ኣብ ዝቐደመ ዝምድና ምስትብሃል ክንጋገ ንኽእል ኢና። ፈትኖ እዩ ዝመጽኣካ። ዝቐደመ ኣፍቃሪ/ት ዝመሳሳል ከም ዝመርጹ ዘረጋገጸ ዝነበረ ባህሩ ክንጽባረቕ ይጅምር። ብ2017 ን332 ንኣብነት፡ ኣብ ገለ እዋናት ስራሕ ሓድሽ መጽናዕቲ ንሕትመት በቒዑ ኣሎ። ኣማኻሪት፥ ጽቡቕ ኣለኺ ራሄል፣ ሰብ ኣብ እተገብረ ናይ ሰብኣዊ መንነት መጽናዕቲ፡ ነዚ ገዛ ክንሰርሕ ጸኒሕና ሃንደበት ቈልዓ ኣብ ባህልና ብልምዲ ኣደታት ብቐረባ እንከታተሎም’ሞ ባህሮም ዘይቅይሩ ሰብ፡ ዘረጋግጽ ኰይኑ ከም እተረኽበ እዞም ተመራመርቲ ጫጭ ኢሉ ምስ ዝበኪ፡ ብስንባደ ህጻናት ስኒ ኣብ ዘውጽኡሉ ግዜ፡ ምስ ከመይ ዝበለ መጻምዲ ክቐንዖም ከም ዝኽእል ይገልጹ። እዚ ኣብ ሰብኣዊ መንነት ዝግበር መጽናዕቲ፡ ስራሕና ገዲፍና ናብ ውሉዳትና ስኒ ባርካይ ኢለን ክሰምያ ሰሚዕናን ክንግምት ይከኣል እዩ። ክልተ ሰብ ምስ ተፋቐሩ (ምስ ንመጻኢ ምስ ከመይ ዝበለ ሰብ ክትቋረን ከም እትኽልን ንጐዪ ኢና። ከም ውጽኢቱ ድማ ተዓዚብናን ኣለና። ሓደ ህጻን ስኒ ተዓራረኹ)፡ ድሕሪ ግዜ ክፈላለዩ ይኽእሉ። ድሕሪ እንታይ ዓይነት ባህሪ ሒዝካ ከም እትጓዓዝን ክእምት ብዛዕባ ጽሬት ኣእዳውና ከይዘከርና ከውጽእ ግዜኡ ምስ ኣኸለ ብሓደ ምፍልላዮም፡ እቲ ዝሓለፈ ፍቕራዊ ተመኵሮኦም ዝኽእል እዩ። ክንእብዶም ብምባል ከነጥብዎም መዓልቲ በቚሉ ዝሓድር ዘይኮነ፡ ግዜ ብዙሕ ፍልጠት ከም ዝሃቦምን ድሒሮም ንዝፈጥሩዎ ንጅምር። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ኣእዳውና /ኣብ ጆርናል PNAS እተሓትመ/ ዝወስድን ሳሓ ግርጻን ዘኸትልን’ዩ። ዝምድና ከኣ ብዓሚቝ ግንዛበ ከም ዝርድኡዎን ኰይኑ ዝጸንሐ ብዓይንና ዘይንርእዮም


1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ብፍ/በ/መሰል ናቕፋ ኮርፖረሽን፡ ብፍ/በ/ ብዓል-ቤተይ ዑቕባማርያም ተኽለ ምስጋና ኣስመራ ዕዳ ሄለን ታደሰ፡ ንዓኺ ዝምልከት ናይ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ፈጽሚ ጉዳይ ስለዘሎ፡ ን23/4/26 ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ብፍ/ሰ/ዕዳ ወረ/ነፍ/ሄር መንግስትኣብ ኣብ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ቅረቢ። ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ብዕረፍቲ ኣዚና እነፍቅሮን እነኽብሮን ወላዲና ኣቶ ሕሩይ መንግስ፡ ብፍ/በ/መሰል ይስሓቅ እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ታደሰ ዑ/ሚካኤል ወንደፍራሽ፡ ዝተሰመዓና ሓዘን የማነ ገብረመስቀል፡ ንፈጽሚ ዝምልከት ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይቕረብ። እናገለጽና፣ ካብ ግዜ ሕማሙ ኣብ ገዛን ሆስፒታልን ምልክታ ቀሪቡልኩም ስለዘሎ፡ መልሲ ብምምልላስ፡ ምስ ዓረፈ ኣብ ሕርዋ-ገደና ብምኻድ ሒዝኩም ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን ቀሺ ተስፋሚካኤል ክፍለን ወ/ሮ ፍዮሪ ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛ ብምምልላስን ካብ ወጻኢን ን/6/5/2026 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይ ነጸረኣብ ክፍለዮሱስን፡ ስም ትሕቲ ዕድመ ውሽጢ ሃገርን ብምድዋልን ዘጸናናዕኩምና ቀሪብኩም፡ ገዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ከሳሲት ሄለን ዳዊት ተስፋጼን፡ ተኸሳሲ ደቅና ምናሴ ምሕረተኣብ ክፍለን ሴት መቕርብን ፈተውትናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መስፍን ተስፋይ በርሀ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ምሕረተኣብ ክፍለን ምባል ተሪፉ፡ ምናሴ ልባዊ ምስጋናና ነቕርብ። ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ን4/5/2026 ኣብ 2ይ ተስፋሚካኤል ክፍለ፡ ሴት ተስፋሚካኤል ይግባይ በሃልቲ መሓሪ ወልደማርያም፡ መጋባእያ ቤ/ፍ ቅረብ። ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመሎም ስለ ዝበሉ፣ ምሉኣት ስድራቤት ወሃብቲ መልሲ ወረስቲ ምሕረተኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/5/26 ኣብ 2ይ ገብረእግዚኣብሄር 1. ኣበባ ዑቕባሚካኤል ዓብደልቃድር መሓመድእድሪስ ዓሊ መጋባእያ ይቕረብ። 2. ሰምሃር ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር ምባል ተሪፉ፡ ዓብደልቃድር መሓመድ 3. ሜሮን ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ዚፕ ኮድ 1A132 ብመለለዪ ቁ.ASD00028316 4. ሚካኤል ምሕረተኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ሃይኮታ ፓርሰል ASP00032305 መዝገብ ቁ. 3397/2013 ብስም ዘርኣይ ገብረዮውሃንስ ገብረእግዚኣብሄር 5. ልያ ምሕረተኣብ 2ይ መጋባእያ ይቕረብ። ዑቕባገርግሽ ዝተመዝገበ ልብሬቶ ናይ ገዛ ረኺበዮ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል ገብረእግዚኣብሄር 6. ዳናይት እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት ብቁ.ቴለ 07330422/07176313 ደዊሉ ጸገዘኣብ ጉዕሽ ሃይለ ምባል ተሪፉ፡ ጸጋይ ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር 7. 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ይርከበኒ። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክወሃበኒ ክሕእትት ምዃነይ ጉዕሽ ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ይርካቤት ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር መንደፈራ እሕብር። ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ 8. ገነት ምሕረተኣብ ገብረእግዚኣብሄር፡ ቤ/ፍ ይቕረብ። ን29/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። ሰናይት ኢሳቕ ገብረሚካኤል፡ ወ/ሮ ይርገኣለም ኣስካለ ገብረስላሴ ሮዳስ ኪዳነ ገብረመድህን፡ ብዓልኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 4ተ ኣስመራ ምም/ከባቢ ገዛ ከንሻ ጎደና መንገዲ ቁ.29 ቤተይ መትከል የማነ ሃብተማርያም ቁ12 ስፍሓት መሬት177.5 ት/ሜ ብቁ. ምስከር ወረቐት 111794 ብመወከሲ ቁ ኣመልካቲት ሶፍያ እድሪስ፡ ኣብ ኣስመራ ንኡስ ዞባ ማእከል ከተማ ጎደና 176/21 ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ 124571 ብስም ወረስቲ ነ/ሄ ተደላ ስብሃቱ ነ/ሄሪት ግምጃ ተኽለን ተጋ/ ኣፈወርቂ ዝርከብ ገዛ ASP00028135 ASD00046266 ስፍሓት መሬት ኣብ 418ት/ሜ መሰለይ ይተሓለወለይ ን 1ወድና ድማ ወራሲ ምዃኑ ይረጋገጸሉ ስለ ዝበለት፣ ተድላን ምስ 7 ኣሕዋቱ ዝተመዝገበ ልብሬቶ ናይ ገዛ ስለዝጠፈኣና፡ ረኺበዮ ዝተደኮነ፡ ቀንዲ ክፍሊ 5 ተሓጋገዝቲ 1 ብሽም ነ/ሄር ጣሃ ኢድሪስ ዑመር ኣብ ዝቃወም እንተሎ፡ ን 28/4/26 ኣብ 6ይ ወይ’ውን ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ፡ ብቁ. ቴለ ቤት/ጽ ካድስተር ብቑጽሪ መዝገብ 1BRASM016421016421 ዝተመዝገበ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። 07154645 ደዊሉ ይርከበና። እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ዝምልከቶ መተካእታ ክወሃበና ብውርሲን ምቅሊትን ንዓይን ንፌርዶስ እድሪስ ዑመርን ዝብጽሓና ናብ ሽምና ክንሓትት ምዃንና ንሕብር። ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ሕጊ ግደይ ዕቑባዝጊ ዑቕባእንድርያስ፡ ብዝእዝዞ መሰረት መአገዲ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ብዓል-ቤተይ ገብራይ ኣብርሃም ኣመልካቲ ሌ/ኮ ኣፈወርቂ ተድላ ስብሃቱ +7 ነታዮ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ይቕረብ። ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቁ ድማ ወረስቲ ሶፍያ እድሪስ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣኽርያ ከባቢ/ዚፕ ኮድ 01-1/1A135 ቁ.ፓርሰል ዝቃወም እንተሎ፡ ን 5/5/26 ኣብ 10ይ ASP01281ጎደና 135-3 ቁ. ገዛ 38 ብመለዪ ቁ. ASD02435 መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብውርሲ ዝረኸብናዮ፡ ብስም ዘምዘም ሓሰን መሓመድሓጎስ +5 ተመዝጊቡ ንሳልሳይ ግዜ ዝወጽአ ምልክታ ጨረታ ዘሎ፡ ሓንቲ ካብ ወረስቲ ብጽሒታ ስለዝወሰደት፡ ዝተረፍና ዘምዘም ሓሰን ዘውዲ ግርማጼን ገብረኪዳን፡ ብዓልመሓመድሓጎስ +4 ክምዝገበልና ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሃልዩ ኣብ ውሽጢ ቤተይ ሃብተስሉስ ገብረእግዚኣብሄር ሚኒስትሪ ቱሪዝም ምምሕዳር ሆቴላት መንግስቲ፦ 30 መዓልቲ፡ ኣብ ዝምልከቶ ቤት ድርዲ ወይ’ወን ይግባይ ተባሂሉ እንተነይሩ ወልደስላሴ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ካዳስትራልን ቤት ጽሕፈት ኖታሪን ይቕረብ። መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ቀረብ እንቋቑሖ ንኣስመራን ባጽዕን ዝርከባ ሆቴላት መንግስቲ ንዓመት 2026 እንተ ዘይቀሪቡ ሰነዳትና ሒዝና ጉዳይና ክንውድእ ምዃንና ንሕብር። ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ከቕርቡ ንዝኽእሉ ሕጋውያን ነጋዶ ንሳልሳይ ግዜ ጨረታ ይዕድም። ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/5/26 ዘምዘም ሓሰን መሓመድሓጎስ +4 ኣብ 5ይ መጋባእያ ቤ/ፍ ይቕረብ። ተጫረትቲ ከማልእዎም ዘለዎም ዓቢ ብስራት ንተመሃሮ - ናይ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን ናይ 2024 መረጋገጺ ካብ ዕዳ ናጻ። - መኽበሪ ጨረታ 10.000.00 (ዓሰርተ ሽሕ) ናቕፋ ብ CPO የትሕዙ። - ምልክታ ጨረታ ካብ ዝወጸሉ ግዜ ጀሚሩ ንሓሙሽተ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ቅድሚ ሕጂ፡ እታ መጽሓፍ፡ ሓልዮት 1,2,3,4፡ ሰነድ ጨረታ (መግለጺ ዝምላእ ቅጥዕን) ኣብ ኣስመራ ኣብ ደንበ ሰንበል (እንዳ ቢኒ ኽረኽቦ’የ፡ ፊደላተይ፡ ዝብላ ካብ ኣንበብቲ ኮርያ) ዝርከብ ህንጻ ሚኒስትሪ ቱሪዙም ቤ/ጽ ምም/ሆ/መንግስቲ፡ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ዘይምለስ ናቕፋ 50.00 (ሓምሳ) ብምኽፋል ክውሰድ ይከኣል። ዓቢ ተቐባልነት ኣድንቘትን ዝረኸባ መበቆላውያን - ጨረታ ድሕሪ ምዕጻው ቀጺላ ኣብ ዘላ ናይ ስራሕ ሰዓታት፡ ሰዓት 10.00 ቅ.ቀ መጻሕፍቲ ዝደረሰ፡ ሕጂ’ውን ጽምኣት ኣንበብቲ ተሳተፍቲ ወይ ወኪል (ውሉድ፡ ውላዲ፡ ብዓልቲ ቤት) ኣብ ዝተርኸቡሉ ኣብ ህንጻ ንምርዋይ፡ “ሓልዮት 5” ጆባእ ይብለኩም። ሚኒስትሪ ቱሪዙም ቤ/ጽ ምም/ሆ/መንግስቲ ይኽፈት። - ሚኒስትሪ ቱሪዝም ዝሓሸ ኣማራጺ እንተረኺቡ ብምሉእ ይኹን ብኸፊል ጨረታ ትሕዝቶ መጽሓፍ ሓልዮት 5፡ ናይ ምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ዛንታታትን ጽውጽዋያትን ብቛንቋታት ትግርኛን እንግሊዝን ዝተጻሕፉ፡ ንቛንቋ ትግርኛን እንግሊዝን ሚኒስትሪ ቱሪዝም ኣብ ምምላኽ ዝሕግዙ፡- እተመሳቐለ ቃላት፡ ግድል ቊጽሪ፡ ቃላት ድለዩ፡ cross word: word search፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ምም 03 ዚፕ 1A132 ጎደና 132-1 ስፍሓት መሬት 28.8 ት/ሜ ሓደ ቀንዲ 2 ተሓጋጋዚ ክፍሊ ዝተደኮኖ፡ ብስም ክፍለ ዝብሉ ትሕዝቶታት ንፍቱዋት ተመሃሮ ኣዳልዩ ኣሎ። ወልደኣብዝጊ ሃይሉ ዝተመዝገበ፡ ብመሸጣ ናብ ዓዳጊ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ደራሲ፡ መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ኣንብብዋ ብዙሕ ቁም ነገር ኣለዋ! ዘንብብ ይዕንብብ! ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ወይ’ውን ሞባይል፡ 07190414 ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኖታሪ ይቕረብ። እንተዘይ ቀሪቡ ሰነዳተይ ሒዘ ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። ኣካፋፋሊ፡ ሰቲት ስተሽነሪ 07222010 ኣብ ኵለን ኣብያተ መጻሕፍቲ ተዛርጊሓ ኣላ። ኣመልካቲ ክፍለ ወልደኣብዝጊ ሃይሉ


ኣውደኣመት ኵባያ ጸባ እንተ ዘይተገዚኡልኩም ሕማቕ ኣውደኣመት ከተሕልፉ ጽቡቕ ኣይኮነን። ወለድኹም ስለ ናይ ምክፋል ግዜ.... ዘይብሎም እምበር ኩሉ ክገብሩልኩም መኣስ “ሶፍት ሶፍት… ጋዜጣ፡ ማስቲካ ዛንታ ዝጸልኡ ኮይኖም። እንተ ኾነ ሳእንኻ ማዕረ ኣሎኩም ብኽልተ ናቕፋ…፡” ሓደ ቀጢን፡ ፍቱዋት ተመሃሮ ኣብ ግዜ ኣውደኣመት እግርኻ ስለ ዝኾነ ኩልኹም ከም ቤትኩም ኣተኲራ እናጠመተቶ ሓተተት። ኣብ ነብሱ ዝለገበት፡ ጥቢቆን ብመርፍእ እንታይ ትገብሩ? እንታይከ ደስ ይብለኩም? ክትነብሩ እዩ ግርማ ዘለዎ። ኣውደኣመት ናይ “ሃብቶም እየ ዝበሃል፡ ከም ስምኪ ኵሉ ዝተሰፍየ ስረን ዝወደየ ኮተቴ፡ ገዛ-ገዛ ጽቡቕ፡ ኣብ ግዜ ኣውደኣመት ደስ ዝብለና ሓጐስ መዓልቲ እምበር፡ ናይ ብልዕን ክዳንን እዩ ዝርከበኪ። ካብ ልበይ እየ ዘመስግነኪ። እናዞረ ብሓውሲ ለመና ዝመስል ቃና፡ ነገራት ክህሉ ግድን እዩ። ስድራኹም ኩሉ መዓልቲ ስለ ዘይኮነ፡ ኣውደኣመትኩም ብብልዕን ኣብ ካሕሳኺ የውዕለኒ፡” ኢሉዋ ናይ ሸቐጥ “ግዝኡለይ’ባ” ዝዓይነቱ ቃላት የስምዕ ግዜ ኣብ ኣውደኣመት ዝገብረልኩም ደስ ብኽዳንን ክትዕቅንዎ ኣይግባእን። ንብረቱ ጠርኒፉ ብሕጒስ መንፈስ ናብ ነበረ። ከምዝብለኩም ርዱእ እዩ። እንተኾነ ኣውደኣመት ፍቱዋት ተመሃሮ፡ ኣውደኣመት እቲ ዝዓበየ ሃብቶም፡ ነተን ክሸጠን ኣብ ኢዱ ሸቐጡ ከደ። ከመይ እዩ ክሓልፍ ዘለዎ? እንታይ ክፋሉ ናይ ምክፋል ግዜ እዩ። እቲ ሃብቶም፡ ካብቲ ገዛ ክእለ ከሎ ኣካላቱ እንተገበርናኸ ይሓይሽ? በሉ ሒዙወን ዝንቀሳቐስ ዝነበረ ቍሳቝስ ዘሎዎ ነቲ ዘይብሉ ዘካፍለሉ ጥራይ ኣይኮነን ሓይሊ ረኺቡ፣ ኣብ ፈጣርን ንሎሚ ኣብ ግዜ ኣውደኣመት መመሊሱ ተዓዘበን። ሓንቲ ካብኣተን እኳ ግዜ እዩ። ምሃብ ድማ ካብ ሰብን ዝነበሮ እምነት’ውን ኣዝዩ ወሲኹ ክትገብርዎም ዘለኩም ክሸይጥ ኣይከኣለን። ብተስፋ ምቝራጽ ንእስነትኩም ክትላመድዎ ነበረ እሞ፡ ‘ምስ ዓበኹ ብዘይ ክፍሊት ነገራት ኣዳሊና ኣለና’ሞ ከኣ፡ “ሎሚስ እንታይ ዓይነት መዓልቲ ስለ ዘለኩም ካብዛ ሰናይ ንባብ! ንሰባት ክሕግዝ የብቅዓኒ ፈጣሪ፡’ እናበለ እያ፧” ብምባል ኣጕረምረመ። ቀጺሉ፡ ዓው ኣውደኣመት ምክፋል ብምባል ነተን ሒዙወን ዝነበራ ዝሽየጣ ንሰማይ ኣንቃዕረረ። ኣብቲ ደመና ሒዙ ቀዳማይ ነገር ጀምሩ። ካብቲ ኣብ ንብረቱ ኣወዓውዐን። ሕጂ’ውን እንተኾነ ዝነበረ ሰማይ ከኣ ብሩህ ተስፋ ተዓዘበ። ኣውደኣመት ብዓቕሚ ቤትኩም ዘሎ ሽሻይ ነቶም ዝገዝኣሉ ኣይረኸበን። ዓመታት ሓለፈ፣ ሓንቲ መንእሰይ ስድራኹም ዝሓልፍ ዘይብሎም ኣካፍልዎም። ኣዝያ ስለ ዝሓመመት፡ ናብቲ ኣብ ከባቢኣ ምዃኑ ክትግንዘቡ ምስ ሃብኩም ድማ ሓጐስ ሃብቶም፡ ነዊሕ ኮለል ምስ በለ ጥምየት ዝነበረ ሕክምና ተወስደት። ብዛዕባ ሕማማ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት ክስመዓኩም እዩ፣ ምስ ተሰመዖ። ነተን ኣብ ጁባኡ ዝነበራ ሰናቲም ኣብ መነባብሮ ኩልኻትኩም ሃብኩም ሰላም ክህልወኩም እዩ። ደገፍ ንኽህብ ዶክተር ሃብቶም ተደወለሉ። ቈጸረን። ሓንቲ ባኒ ከግዝኣኦ ኣይክእላን ዝተፈላለየ ዓቕሚ ከምዘለኩም ርዱእ ነበራ። ናብታ ኣብ ፊቱ ዝነበረት ገዛ ዶክተር ሃብቶም፡ ስም ናይታ ግዳይ ምስ ብዛዕባ እዝን ካልእን ምስ ወለድኹም እዩ። ስለ ዝኾነ ሰብ ከም ገዝኡ እምበር ሰምዐ ኣዝዩ ሰምበደ እሞ፡ ናብቲ እታ ተዘራረቡ። ኣውደኣመት ናይ ሕውነት ግዜ ብምምዕዳው፡ “እሞ ናብዛ ገዛ ኳሕኲሐ ከም ጐረቤቱ ኣይከውንን እዩ። ወለድኹም ዝሓመመት ሰብ ዝነበረቶ ሓውሲ ከተማ እዩ። ኣውደኣመት ናይ ምሃብ ግዜ እዩ። እንጀራዶ ሃባኒ ክብለን፧” ብምባል ምስ ዓቕሞም ፈሊጦም በታ ዘላቶም ኣውደኣመት ብመኪንኡ ከደ። ተቐላጢፉ ናይ ሕክምና ኣውደኣመት ናይ ፍቕሪ ግዜ እዩ። ስለዚ፡ ነዚ ነብሱ ተዛረበ። ናብተን ህንጻታት ከሕልፉ እንከለዉ ብሕጒስ መንፈስ ክትቅበልዎ ክዳኑ ብምልባስ ከኣ ናብ ኣብ ግምት ኣእቲኹም ሕጒስ ኣውደኣመት ገጹ ከኣ ኣምርሐ። ናብ ኣለኩም። እንተ ዘይኮይኑ ጐረቤትኩም በጊዕ ስለ ኣሕልፉ። ክፍሊ ናይታ ተሓካሚት ሓንቲ ካብተን ካንሸሎ ቀሪቡ ዝሓረዱ በጊዕ እንተ ዘይተሓረዱልና ብምባል ድማ ኳሕኵሐ፣ ብሃንደበት ከደ። ነታ ተሓካሚት ክትኵርዩ ይኹን ሕማቕ ክስምዓኩም የብሉን። ርሑስ ኣውደኣመት ንኹልኻትኩም ተመሃሮ! ከለልያ ኣይተጸገመን። ውነኡ ክስሕትን ሓንቲ ብዝከኣሎ መጠን ምጭውቲ ጓል ማዕጾ ናይቲ ንኽትሓዊ ጸዓረላ። ካርቱን፡ ዕላል ክልተ መዛኑ ካንሸሎ ክትከፍቶን ሓደ ኮነ። እታ ቈልዓ፡ ብስንባደ ድሕሪ ክንደይ ቃልሲ፡ ደጊፋ ኣብ ጽላል ምስ እታ ተሓካሚት ሓወየት። 1 2 ኣዕረፈቶ፡ ናብ ውነኡ ካብቲ ሕክምና፡ ኣብ እትወጸላ ኣብ ኣውደኣመት ኣቦታት፡ ‘ሳእንኻ ማዕረ እግርኻ’ ተመልሰ። ዕለት ዶክተር ሃብቶም ናብቲ ምምሕዳርን ደኣ እንታይ ክትሓርዱ ድዮም ዝብሉ፧ ‘ገዚፍ ድንሽ’ ፋይናንስን ናይቲ ሕክምና ብምኻድ፡ ነታ ኢኹም፧ እታ ጽብቕቲ ጓል፡ “እንታይ ከምጸኣልካ፧” ክንሓርድ ኢና። ናይ ክፍሊት ወረቐት ናይታ ጐርዞ ንኽህቦ ብምባል ሓተተቶ። ብትሕትና ሓተቶ። ንዅሉ ወጻኢታት ሃብቶም፡ “ማይ እባ ኣስትይኒ እዛ ናይታ ተሓካሚት ከኣ ከፈሎ። ኣብ ድሕሪ ሓፍተይ፡” በላ ብድኹም ድምጺ። ናይታ ክፍሊት ወረቐት፡ ገለ ጽሑፍ ድሕሪ እታ ጓል፡ እቲ ቈልዓ ጠምዩ ከም ዘሎ ስለ ምጽሓፍ ናብ ክፍሊ ናይታ ተሓካሚት ዝተረደኣ፡ ኵባያ ጸባ ሒዛትሉ መጽአት። ሰደላ። ሃብቶም፡ ነቲ ዘምጽኣትሉ ጸባ፡ ኤደን፡ ነታ ናይ ክፍሊት ወረቐት ከፊታ ብህርፍርፎት፡ “ጎርዳዕ ጎርዳዕ!” ብምባል ንኽትርእያ ፈረሐት። ምኽንያቱ፡ ኣማራጺ እተን ኣብ ኵባያ ዝነበራ ጸባ ክሳዕ ዝጽንቀቓ ስኢና እያ እምበር፡ ዋጋ ናይቲ ክትእለየሉ ሰተየን። ርሑ ከኣ ናብ ንቡር ተመልሰ። ካብ ዝቐነየት ዘመናዊ ሕክምና፡ ንኽትከፍሎ ኮፍ መበሊኡ እናተንስአ ድማ፡ “ሓብተይ፡ ልዕሊ ዓቕማ ምዃኑ ኣጸቢቓ ትፈልጥ እያ። ናይዚ ዘስተኽኒ ጸባ ክንደይ ትእውድኒ ብፍርሂ ነብሳ ግንብንብ እናበላ ቀስ ኢላ ትኾኒ፧” በላ ኣተኲሩ እናጠመታ። ከፈተታ። ነታ ወረቐት ድሕሪ ምኽፋታ እታ ሓላል ጓል፡ ካብ ገጻ ክምስታ መልሲ ግድል ቍጽሪ ዋጋ ናይ መሐከሚኣ ረኣየቶ። እቲ ክፍሊት ከይፈለየት፡ “እዋይ ተመስገን! ሰንቢደ ልዕሊ ዓቕማ ምዃኑ ተረዲኡዋ ስለ ዝነበረ፡ እንድየ ጸኒሐ። እንቋዕ ደሓን ኮንካ። 80 3 × 3 = 9 340 ብተስፋ ምቚራጽ ነታ ወረቐት ክትዓጽፋ ኣነ ዝእውደካ የብለይን፡ ኣይትሰከፍ፡” + × + - ክትብል፡ ብድሕሪት ናይቲ ቅብሊት ደገመትሉ ብፈገግታ እናረኣየቶ። 60 ÷ 6 = 10 171 + 28 = 199 ጽሑፍ ርእያ ከተንብብ ጀመረት። እታ ሃብቶም፡ “ስለምንታይ፧” ሓተታ፡ = = = = ጽሕፍቲ ከምዚ እያ ትብል፡ “ኵሉ ዕዳ ናይ ብግርህነታን ብሓልዮታን እናተገረመ። 140 30 × 6 = 180 141 መሐከሚኺ ብዅባያ ጸባ ተኸፊሉ እዩ፡” እታ ቀይሕ ሕብሪ እትውንን፡ ካብኡ ትብል ነበረት። እቲ ዘገርም ግና፡ ናይታ 12 + 28 = 40 128 ብውሕዱ ብኽልተ ዓመት እትንእስ ጓል፡ ኵባያ ጸባ ሓልዮታ ድሮ ረሲዓቶ ምንባራ ሕጂ እውን ክምስታ ከይፈለየት፡ “ምኽንያቱ፡ + = - እዩ። ኣደይ ኵሉ ግዜ እንታይ ትብለና መስለካ፧ 48 46 + 22 = 68 ‘ሰናይ ግበር፡ ንመን ንማንም’ ዝበሃል ‘ንርህራሀ ክፍሊት ኣይትቀበሉሉ፡’ ኢላ እያ 12 × 8 = 96 = ከምዚ እዩ። እትገብሮ ሰናይ መኣስ ምሂራትኒ፡” በለቶ። የገልግለካ ኣይፍለጥን እዩ። ስለዚ፡ ወትሩ + 60 78 + 60 = 138 ንሱ ከኣ ብልቦናኣን ሓልዮታን ሰናይ ንግበር! 38 - ÷ እናተደነቐ፡ “የቐንየለይ! መን ኢኺ እሞ = 128 - 69 = 59 3 ስምኪ፧” ሓተታ። ምንጪ፡ English Stories 50 × 3 = 150 = = ትርጉም፡ መም/ ዕቝባይ ተስፋዝጊ 9 46 “ኤደን እብሃል። ንስኻኸ መን ስምካ፧”


ሓንቲ ካብ’ተን ኣብ ስነ ጽሑፍ ቋንቋ ትግርኛ እንንየተለን፡ ንኻልኦት ሰማይ እዩ ክንብል ከለና፡ ንስለ ምግናን ዛንታ” ዘርእስታ ብኣባ ገብረእየሱስ ተጻሒፈን ክሕተማ እንከለዋ፡ ኣብ 1968 ስነ ጽሑፍ ተሳታፍነተን ብመንጽር ደቂ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ጸሓፍቲ ድማ ወይ ንስለ ሞራል ኢልና ዘይኮንናስ፡ ምቹእ ሃይሉ ዝተጻሕፈት መጽሓፍ ስዒበን። ከኣ፡ “ዋይ ኣነ ደቀይ፡ ሰኣን ምምልካትዶ” ተባዕትዮ ኣዝዩ ድሩት ወይ ስማዊ እዩ ኣርኣያ ኮይነን ኣለዋ ኢልና እንኣምነለን ባይታ እንተ ተጣጢሑልና ወይ ምዕሩይ ብኸምዚ ከኣ፡ ልብ-ወለዳዊ፡ ሓቀኛ ዛንታን ዘርእስታ ብ ኣበባ ዝተጻሕፈት ሳልሰይቲ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ድሕሪ ናጽነት ግን፡ ጸሓፍቲ ዝኾነት ገዲም ተጋዳሊትን ዕድላት እንተ ተፈጢሩልና፡ ሰሪሕና ትምህርታዊ ኣስተምህሮታትን ዝሓዘ መጽሓፍ ስዒባ። ብድሕሪ’ዚ፡ ያይንሸት እቲ ጾታዊ ማዕርነት ዝፈጠረለን ሰፊሕ ደራሲትን ሲስተር ገነት ስዩም (ሽጎም)፡ ሓደ ተኣምር ክንፈጥር ከም እንኽእል ብግብሪ ዓለማዊ መጽሓፍቲ ናይ ትግርኛ፡ ካብ ገብረእግዚኣብሔር ኣብ 1970 - “ታሪኽ ዕድላትን ኣግእዞን፡ ኣብ ስነ ጽሑፍ ሃገርና እዋን ምስ መርበብ ሓበሬታ “ሻባይት” ዘረጋገጽና ምዃንና ንምግላጽ እዩ። እዋን ድሮ መግዛእቲ ጥልያን ጀሚሩ ኢትዮጵያ ምስ ሕጽር ዝበለ ዛንታ ኣበርክቶአን ከዕዝዛ ጀሚረን። ሎሚ፡ ንቑጽሪ ኣብ ዝገበረቶ ቃለ መሕትት ከምዚ ኢላ ከምቲ ደራሲት ሽጎም ዝበለቶ፡ ንሕና ቁጽሩ ብዘገምታ እናሰሰነ ክመጽእ ክኢሉ። ዓለም”፡ ሃና ገብረእግዚኣብሔር ኣብ ናይ’ተን ብትግርኛን ካልኦት ቋንቋታት ነይራ፦ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ’ውን፡ ኣብ ድርሰት 1976 - “መኣዛታት መግቢ ኣብ ጥዑይ ሃገርናን ባዕድን እናጸሓፋ ንሽውሃት “ንሕና ከም ኤርትራውያን ደቂ ታሪኽ፡ ባህልን ካልእን መሰረት ዝገበረ፡ መጽሓፍቲ ትግርኛ ስመን ከመዝግባ ኣእምሮ”፡ ጸዳል በራኺ ኣብ 1986 - ኣንበብቲ ከርውያ ዝጽዕራ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ መጠን ውልቃዊ ዛንታታትና፡ ተበርቢሩ ዘይጽንቀቕ ሃብታም ዛንታታትን ኣንስትዮ ደረስቲ እንተ ተመልኪትና፡ ተራ ታሪኽናን ተመኩሮታትናን ንምጽዋይ ተመኩሮታትን ስለ ዘለና፡ ክንጸውየሉን ደቂ ኣንስትዮና ኣብ ዕብየት ስነ ጽሑፍ ክንጽሕፍ እንተ ዘይክኢልና፡ መን ደኣ’ሉ ናብ ወለዶታትና ከነሰጋግሮን እንተ ደኣ ሃገርና ደንፊዑ ምህላዉ ኢና ክንርዳእ እሞ ኣብ ክንዳና ኮይኑ ክጸውየልና? ንሕና ኮይንና፡ እተን ቍሩብ ናይ ስነ ጽሑፍ እንኽእል። ይኹን’ምበር፡ ሱታፌና ኣብዚ ደቂ ኣንስትዮ ኣዝዩ ብዙሕ ዘይተበርበረ ኣፋፍኖት ዘለና ናይ ግድን ክንጽሕፍ ከም ዓውዲ’ዚ ናብቲ ዝድለ ደረጃ ክዓቢ እንተ ወይ ዝተረስዐ ኣደናቒ ዛንታታት ስለ ዘሎና ለበዋ ዘድልዮ ኣይኮነን። ንሕጂ ግን፡ ደኣ ኮይኑ፡ ብሕጂ ብዙሕ ስራሕ ከድልየና ዘለና፡ ነዚ በርቢረን ዝጸውያልና ብዙሓት እስከ ታሪኽ ድርሰት ኤርትራውያን ደቂ ምዃኑ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ደቂ ኣንስትዮ ጋዜጠኛታትን ጸሓፍትን ኣንስትዮ እንታይ ይመስል? ኣብዚ እዋን ሓቂ’ዩ፡ ጸሓፋይ ዝስዕቦ ኣንባባይ እንተ ከድልያና እየን። ኣነ ግን ንነፍሲ ወከፍ ክንደይ ካብ ደቂ ኣንስትዮና እየን ብርዐን ዘይረኺቡ፡ ወይ ናይ ማሕተም ወጻኢታቱ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ከረጋግጸላ ኣልዒለን ዝጽሕፋ ዘለዋ? ኣብ ከብሒ ካብ ኣታዊታቱ ዝዛይድ እንተ ኾይኑ፡ ዝደሊ፡ ገደብ ናይ ምግባር ዓቕማ ሰማይ ኣብያተ ንባብና ዝርከቡ ብደቂ ኣንስትዮና ምስ ተሃኑ እንከሎ ብርዑ ደርብዩ ምስ ስነ ስለ ዝኾነ፡ እንተ ሰሪሓ ኣገዳሲት ፍጥረትን ዝተደርሱ መጽሓፍቲ ኸ ብሓቂ ይስስኑ ጽሑፍ ክፋታሕ ወይ ክኳረ ይኽእል እዩ። ኩሉ ነገርን ክትከውን ትኽእል እያ።” ዶ ኣለዉ? ወዘተ. ዝብሉ ሕቶታት እንተኾነ፡ ነዚ ተግባር’ዚ፡ እቶም ሰነፋት ሽጎም፡ ኣበሃህላኣ ደስ ስለ ዝበለኒ እየ ከም ንመልከት። ጸሓፍቲ ጥራሕ ዝውዕሉዎ ምዃኖም መእተዊ ጽሑፈይ ክጥቀመሉ መሪጸ። ታሪኽ ድርሰትን ሕትመትን ናይ ዝጀመራሉ ግዜ - ኣብ እዋን መግዛእቲ “መግብን ኣመጋግባኡን”፡ ኣለሚቱ ኢብሳ ምፍላጥ ከኣ ኣገዳሲ እዩ። ከመይሲ፡ ለባም ከምቲ ዝበለቶ፡ ንሕና ኤርትራውያን ትግርኛ መጽሓፍቲ (እቲ ሃይማኖታዊ ንጉሳዊ ስርዓት ሃይለስላሰ እዩ። ኣብ ኣብ 1972 (ግእዝ) – “ወላዳት ዘድልየን ጸሓፋይ፡ ኣንባባይ ንድርሰታቱ ክስዕቦን ደቂ ኣንስትዮ፡ ዘለና ናይ ምግባር ዓቕሚ ትሕዝቶ ዘለዎን ካብ ቋንቋታት ባዕዲ ታሪኽ ተሰኒዱ ከም እንረኽቦ፡ ኣበባ ጥንቃቐ”፡ ገነት ስዩም ድማ ኣብ 1987 ካብ ድርሰታቱ ክሃድምን ዝገብር ምስጢር ደረት ኣልቦ ስለ ዝኾነ፡ ንስራሕ እንተ ናብ ትግርኛ እናተተርጎመ ኣብ እዋን ተስፋጊዮርጊስ፡ ዛፈወርቅ ፍስሓ፡ – “ሽጎም” ዘርእስተን መጽሓፍቲ ምስ ኣብ ኢዱ ምዃኑ ኣዳዕዲዑ ስለ ዝፈልጥ፡ ተበጊስና ዝደለናዮ ክንከውንን ኣብ ሚስዮናውያን ክሕተም ዝጀመረን ያይንሸት ገብረእግዚኣብሔር፡ ሃና ኣንበብቲ ኣላልየን። ብፍላይ እተን ኣብ ኩሉ ግዜ ብሕጽረት (ዋሕዲ) ኣንበብቲ ዝሓሰብናዮ ደረጃ ክንበጽሕን ንኽእል መጽሓፍቲ ኣብ ግምት ከየእተኻ ገብረእግዚኣብሔር፡ ጸዳል በራኺ፡ ገነት 1960ታትን 1970ታትን ዝተሓትማ፡ ከየማረረ ንዕብየት ሞያኡ ተወፍዩ እዩ ኢና። ነዚ ሓቂ’ዚ ዘረጋግጸልና ብዙሕ ማለት’ዩ)፡ ቅድሚ ምእታው መግዛእቲ ስዩም (ሽጎም)፡ ጉዕመሽ ይስሓቕ፡ ሩት “ንመን’የ ዝነግሮ?” ከምኡ ድማ “ዋይ ኣነ ዝሰርሕ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ኣንበብቲ መርትዖታት’ውን ክቐርብ ይከኣል ኢጣልያ ናብ ኤርትራ ከም ዝጅምር’ዩ ስምኦንን ካልኦትን፡ ካብ’ተን ንድርሰት ደቀይ፡ ሰኣን ምምልካትዶ” ዘርእሰትን ኣበይ ኣለኻ እናበሉ ባዕሎም ክደልዩዎ እዩ። ሓደ ካብኡ፡ ኣብ ጽላት ትምህርቲ፡ ዝንገር። “ጦብያ ንኢጣልያ መንገዲ መጽሓፍቲ ዝፈወናኦ ወይ ድማ፡ ኣብ ክልተ ልብ-ወለዳውያን መጽሓፍቲ፡ ይጅምሩ። ስለዚ፡ እዘን ኣብ ድርሰት ደቂ ኣንስትዮና ካብ ድሕሪት ተበጊሰን ምስ ጦብላሕታቱን” ዘርእስታ ብፍስሓ ግዜ መግዛእቲ ምስ ድርሰት መጽሓፍቲ ብዝያዳ ንመንእሰያት ዝምልከት መሳጢ መጽሓፍቲ ገለና ታተ ንብል፡ ገለና ድማ ብሱታፈአንን መንፍዓተንን ምስ ደቂ ጊዮርጊስ ተጻሒፋ ብ1887 ኣብ ሮማ ዝተላለያ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ትሕዝቶ ስለ ዝነበረን፡ ኣብቲ እዋን ዳርጋ ንስጉም ዘለና ደቂ ኣንስትዮ’ውን፡ ኣሰር ተባዕትዮ ኣሕዋተን ዝመዓራረያሉ፡ አረ ኣብ ዝተሓትመት መጽሓፍ ከኣ፡ ቦኽሪ ልብ- ብቐዳምነት ዝጥቀሳ ገዳይም ደረስቲ ኣብ ኢድ ኩሎም መንእሰያት በጺሐን ናይ’ዞም ለባማት ጸሓፍቲ ብምስዓብ ገሊኡ ደረጃታት ትምህርትስ ዝዕብልላሉ ወልዳዊት መጽሓፍቲ ትግርኛ ምዃና እየን። በዚ መሰረት፡ ኣብ 1966፡ “ንመን’የ ነይረን ክበሃል ይከኣል። ንሞያና ነፍቅሮ፡ ነኽብሮ፡ ግዜ ንሃቦ፡ ኩነታት ተፈጢሩ ምህላዉ፡ ነዚ ንብሎ ይንገረላ። ብድሕሪኡ ኣብ 1896 “ፊደል ዝነግሮ?” ከምኡ ድማ፡ “መዓዛታት ቅድሚ ናጽነት፡ ኤርትራውያን ደቂ ዋጋ ከኣ ንኽፈለሉ - መታን ተመሊሱ ዘለና ዘረጋግጽ ዶ ኣይኮነን? እምበኣርከስ፡ ትግርኛ” ዘርእስታ ብደብተራ ፋኑኤል መግብን ኣተዓባብያ ሕጻንን” ዘርእስተን ኣንስትዮ ጭቆና፡ ኣድልዎን ካልእ ክኽሕሰናን ከም መሳልል ኮይኑ ናብቲ ንሕና ደቂ ኣንስትዮ ደረት ዓቕምና ዝተደርሰት፡ ኣብ 1927 ድማ “ሓደ ክልተ መጽሓፍቲ ብ ኣበባን ዛፈወርቅን ዝተፈላለየ ወጽዓታትን ስለ ዝነበረን፡ ኣብ ንምነዮ ዝበረኸ ደረጃ ዕብየት ከደይበናን! ካብ ሃበርም ደረስቲ ደቂ ኣንስትዮ ዓለም ኣብዚ እዋን ጓል 61 ዓመት ኮይና እንግሊዛዊት ካትሊን ሊንድሰይ፡ እኩባት ሓጸርቲ ዛንታታት ዝሓዙን መጽሓፍታ ከኣ፡ ኣብ ዕዳጋ ዓለም እንግሊዛዊት ኢኑድ ብለይተን ልዕሊ ዘላን በተን ‘ሃሪ ፖተር’ ዘርእስተን ብድርሰት መጽሓፍቲ ካብ ደቂ ተነበብቲ መጽሓፍቲ’ያ ንሕትመት ብድምር ልዕሊ 2 ቢልዮን ቅዳሕ 600 ቅዳሕ፡ እንግሊዛዊት ጀይ.ከይ. ተኸታተልትን ኣደነቕትን ልብ-ወለዳዊ ኣንስትዮ ዓለም መወዳድርቲ ዘይረኸበት ኣብቂዓ። እቶም ድሒሮም ናብ 44 ተሸይጦም። ብዘይካ’ዚ፡ ኣመሪካዊት ሮውሊን ልዕሊ 600 ቅዳሕ፡ ከምኡ መጽሓፍታ ብዝያዳ እትልለን ጀይ.ከይ ዘላ ደራሲት እያ። ንሳ፡ ኣብ’ተን ኣብዛ ዓበይቲ ቋንቋታት ዓለምና ዝተተርጎሙ ደንየል ስቲል ልዕሊ 800 ቅዳሕ፡ ድማ እንግሊዛዊት ባርባራ ካርትላድን ሮውሊን ድማ፡ ኣብ ዓለም እታ ዝበዝሐ ዓለም ብህይወት ዝጸንሓትለን 70 ልዕሊ 500 ቅዳሕ ዝተሸጡ ብሉጻት ቅዳሕ ዝተሸጠት ብርቂ መጽሓፍ ዓመታት ብድምር 904 ዝተፈላለዩ መጽሓፍቲ ነዛ ዓለም ከበርክታላ ክኢለን ዝደረሰት ብዓልቲ ፍሉይ ተውህቦ ናይ ፍቕሪ ልብ-ወለዳዊ መጽሓፍቲ እየን። ብፍላይ ዳኔለ ስቲል፡ ካብ’ተን ደራሲት እያ። እዛ እንግሊዛዊት ጸሓፊት፡ ብምድራስ እያ ስማ ከተድምቕ ክኢላ ብህይወት ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ ደረስቲ ነታ “Harry Potter and the Sorዘላ። ጓል ዓዳ ዝኾነት ባርባራ ካርትላንድ ዝበዝሐ መጽሓፍቲ ዝሸጠት ስለ cerer’s Stone” ዘርእስታ ናይ ፋንታዚ ድማ፡ 728 መጽሓፍቲ ብምድራሳ፡ ዝኾነት፡ ዝናኣ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም (ሕልሚ) መጽሓፋ፡ ኣብ 1997 ኣብ ካልኣይቲ ዝበዝሐ መጽሓፍቲ ዝጸሓፈት መዳርግቲ የብሉን። ኣመሪካ ኣሕቲማ ምስ ኣንበብቲ ድሕሪ ደራሲት ብምዃን ንካትሊን ሊንድሰይ ጃይን ኣስትን ዝተባህለት ካልእ ምልላያ፡ ክሳብ ሕጂ ልዕሊ 120 ትስዕባ። ባርባራ፡ ኣብ ዓመት ክሳብ ኣንግሊዛዊት ደራሲት ድማ፡ ክሳብ ሕጂ ሚልዮን ቅዳሕ ተሸይጣ ኣላ። እታ 23 መጽሓፍቲ ትደርስ ከም ዝነበረት’ዩ ብደቂ ኣንስትዮ ደረስቲ ካብ ዝተጻሕፋ “Harry Potter and the Half-Blood ዝንገረላ። ሚልዮናት መጻሕፍቲ እታ ዝበለጸት Prince” ዘርእስታ ኣቐዲማ ዘሕተመታ ኣጋታ ክሪስቲ እውን እንግሊዛዊት መጽሓፍ ዝጸሓፈት ተባሂላ ብዝበዝሑ ካልእ መጽሓፋ ድማ፡ ናብ ኣንበብቲ ምስ ደራሲት እያ። እዛ ውርይቲ ደራሲት፡ ኣንበብትን ሃየስትን ዝተረቝሐት እያ። ተዘርግሐት ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ኣብ ድርሰት ካብ ዝነጥፋ ደቂ ኣንስትዮ ንሳ፡ ነታ ብቛንቋ እንግሊዝ ዝተጻሕፈት ጥራሕ 6.9 ሚልዮን ቅዳሕ ክትሽየጥ ዓለም ዝበዝሐ ቅዳሕ መጽሓፍቲ “Pride and Prejudice” ዘርእስታ ብምኽኣላ፡ ነቲ ብኻልኦት መጽሓፍቲ ክትሸይጥ ብምኽኣላ፡ ስማ ኣብ መዝገብ ፍቕራዊት ልብ-ወለዳዊት መጽሓፋ፡ ተታሒዙ ዝነበረ ክብረ ወሰን ክትሰብሮ ታሪኽ ብፍሉይ ሰፊሩ ይርከብ። እዛ ኣብ 1813 ዓ.ም እያ ኣሕቲማ ምስ ክኢላ’ያ። ‘ንግስቲ ገበን’ ብዝብል ቅጽል ስም ኣንበብቲ ኣላልያታ። ክትደርሳ እንከላ እትፍለጥ ደራሲት፡ ኣብ ዕምራ ምሉእ ድማ፡ ጓል 20 – 21 ዓመት መንእሰይ ከድጃ ኢብራሂም 66 ገበናዊ ትሕዝቶ ዘለዎምን 14 ምንባራ ይንገረላ።


ስዑዲ ዓረብ ሌላን ጉሌላን ይግበር ከምዘሎ ትመርጽ። ኣብዚ እንታይ ይጸሉ ኣሎ ብምሕባር፡ ዓቢን ኣዛራብን ዛዕባ ከፊቱ። ንጹር’ዩ። ተሓጋጋዚት ቪድዮ ዳንነት (ቫር) ኣል ኣህሊ፡ ረቡዕ ምሸት ምስ ኣል ፋይሃ እንከላ፡ ዳኛ ኣብ ዝተፈልየ ውድድር ኣተኵሩ 1ብ1 ኣብ ዝተፈላለየትሉ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ምባሉ፡ ይገርም እዩ።” ክብል ጽሒፉ። ፍጹም ቅላዕ ከምዝተኸልአት እዩ ዝገልጽ - ጋለኖ ዝተባህለ ወዲ ጋንታኡ ንቶኒ’ውን፡ ቶኒ። “ነታ ዋንጫ ሃብዎም፣ ንሱ ኢኹም በዚ ውጽኢት ከኣ፡ 28 ግጥማት ደሊኹም። ንዓና ብዝተኻእለ ከውድቑና ኣሰላሲላ ሳልሳይ ደረጃ ሒዛ ኣል ኣህሊ፡ እዩ ድሌቶም። ነታ ዋንጫ ከኣ፡ ንሓደ ካብ መራሒት ናይቲ ሊግ ዘላ ብክሪስቲያኖ ሰብ ክህብዎ እዩ ባህጎም። ንክለባት ክብረት ሮናልዶ እትቕለስ ኣል ነስር፡ ብኣርባዕተ ነጥቢ ዝኸልእ እዩ።” ክብል ጽሒፉ። ነቲ ሓደ ድሒራ ኣላ። ኣል ነስር፡ ንጎደሎ ጸወታኣ ሰብ ዝበሎ ከኣ፡ ንሮናልዶ ምዃኑ ይግለጽ። ሎሚ ምስ እትዕወተላ፡ ፍልልይ ናብ እንተላይ ኣል ኣህሊ፡ ነዚ ጉዳይ ሸውዓተ ነጥቢ ክዓርግ እዩ። ዘይፍትሓዊን ዘይቅቡልን ክትብል፡ ብጌጋታት ቶኒ፡ ኣብቲ ማዕረ ዝተፈላለዩሉ ግጥም፡ ዳንነት ዘይዕጉብነታ ገሊጻ። ንሱን ደቂ ጋንታኡን ምስ ማእከላይ ዳኛ ኣብ ካብ 27 ግጥማት 70 ነጥቢ ኣኪባ ዘላ ዝተዘራረቡሉ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ሊግ ስዑዲ ኣል ነስር፡ ንካልአይቲ ዘላን 28ን ግጥማት ዓረብ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤሽያ ከተኵሩ ኣሰላሲላ ትርከብን ኣል ሂላል፡ ብክልተ ነጥቢ ከምዘለዎም ከም ዝሓበሮም ገሊጹ። በሊጻታ ኣላ። ሎሚ ምስ እትዕወት፡ ፍልልይ “ከም ዝመስለኒ፡ እቲ ዝዓበየ ኣዛራቢ ናብ ሓሙሽተ ክብ ክብል እዩ። ኩለን ክለባት ጉዳይ ናይተን ክልተ ክወሃባና ዝግበአን ከኣ፡ ሸሽዱሽተ ግጥማት ይተርፈን። ኣል ፍጹም ቅላዕ እዩ። ምሉእ ወቕቲ ንጹር ነስር፡ ሻምፕዮን ምስ ትኸውን ከኣ፡ ኣብ ፍጹም ቅላዕ ይወሃብ ነይሩ፣ ኣብዚ እዋን ብዘይካ’ዚ፡ እዚ እንግሊዛዊ፡ ካብተን ንፈልጥ ኢና፣ እቲ ንሕና ንስዕቦ ዘለና።” ጸኒሑ’ውን፡ ብመገዲ ማሕበራዊ ኣርባዕተ ወቕቲታት ንፈለማ ግዜ ናይ ሊግ ግና፡ ጽንኩር ኩነታት ኣቲና - ተቐይሩ።” ዘይተወሃቡወን ፍጹም ቅላዕ መን ክብል፡ ብተዘዋዋሪ መገዲ ሮናልዶ ይረብሕ መራኸቢኡ ኣቢሉ፡ “ኣብ ከምዚ ዝበለ ስዑዲ ዓረብ ዋንጫ ከልዕል እዩ - ሓለቓኣ ክብል፡ ኣማሪሩ። ከምዝረብሕ ኣብ ዝተሓተተሉ፡ “መን ምዃኑ ምህላዉ ኣአንፊቱ። ኣገዳሲ ጉዳይ ከመይ ኢልካ ነዚ ፍጹም ቅላዕ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ። ማከኒ፡ ኣብ ልዕሊ ሮናልዶ ዘለዎ ዳናይት ተስፋዝጊ ቸልሲ - ማን ሲቲ ኣድናቖት ገሊጹ ብኣህጉራዊን ካልእ ናይ ውሽጣዊ ዘንበርከኸትሉ እዩ። ናይ ቀረባ ዝበዝሐ ሱቶን፡ ንኣተሓሕዛ ኣሰልጣኒ ቸልሲ ሊያም ግጥማትን ኣዕሪፉ ዝቐነየ ፕሪመር ሊግ ሸቶታት ዝተዝመገቦ ጸወታአን ከኣ፡ ኣብ ሮዜነር ኣብ ልዕሊ ኣከፋፋሊኡ ኢንዞ ኣከፋፋሊ ጁቬንቱስ - ወስቶን ማከኒ፡ ኣብ ዝድነቕ እዩ። ምስ ረኸብክዎ፡ ብዛዕባ’ቲ እንግሊዝ፡ ኣብዚ ሰሙን ሰሪዕዎም ካብ ዘሎ ሕዳር 2023 - 4ብ4 ዝተፈላለያሉ ናይ ፈርናንደዝ ተቓዊሙ። ልዕሊ ናይ ቅድም ወዲ ጋንታኡ ክሪስቲያኖ ፕሮፈሽናሊዝም ዝበሃል ዝነበረ ምሉእ ጸወታታት፡ እቲ ዝዓበየ ኣቓልቦ ረኺቡ ዘሎ ሊግ ግጥም እዩ። ኢንዞ፡ ዝሓለፈ ሰሙን መጻኢኡ ኣብዛ ሮናልዶ ዘለዎ ኣድናቖት ገሊጹ። ብምሉእ ሓቂ ኮይኑ ረኺበዮ። ካብ ጸወታ ግጥም፡ ጽባሕ ሰንበት ቸልሲን ማንቸስተር ሻዱሻይ ደረጃ ሒዛ ዘላ ቸልሲ፡ ጋንታ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእቱ ዘረባን ኣብ ሮናልዶ፡ ኣብ 2018 ካብ ሪያል ማድሪድ ምስ ተመለስና፡ ንሱ ኣብ ክንዲ ንገዛኡ፡ ናብ ሲቲን ዝራኸባሉ ግጥም እዩ። ሳልሳይ ተኸታታሊ ናይ ሊግ ስዕረት ከተማ ማድሪድ ክነብር ከምዝደሊን ድሕሪ ወጺኡ ናብ ጁቬንቱስ ምጽምባሩን ንሰለስተ በረድ ዘለዎ መሕጸቢ ነብሲ ይኸይድ። ድሕሪ እዘን ጋንታታት፡ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ንኸይተመዝግብ ተጠንቂቓ እትኣትዎን ምዝራቡ፡ ብዓላሚኡ ንክልተ ግጥማት ወቕቲታት ምጽዋቱን ይዝከር። ኣብ ዓመተ ከቢድ ጸወታ፡ ኣብ ጂምናዝዮም ልምምድ 181 ግጥማት ተራኺበን፣ ቸልሲ ኣብ 71 ንቦታ ሻምፕዮንስ ሊግ ከተውሕሰሉ ተቐጺዑ ኣሎ። ዝሓለፈ ሰሙን ቸልሲ ስፖርት 2020-21 ከኣ፡ ማኪኒ፡ ምስዚ ኣብ የካይድ። እዚ ድማ’ዩ፡ ብዓይነይ ርእየ ክኣምን ክትዕወት እንከላ፡ ሲቲ ኣብ 67 ጸወታታት እትኽእል መንገዲ ንምንዳይን እዩ ንፖርት ቫለ 7ብ0 ኣብ ዝሰዓረትሉ ናይ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ሓደ ካብ ዝበለጹ ተጻወትቲ ድልየተይ ዝነበረ።” ክብል ነቲ ብዙሓት ስዒራታ። ኣብ ዝተረፈ 43 ግጥማት ማዕረ ክኸውን። እንተተሳዒራ ከኣ፡ ድሕሪ 2023 ኤፍ ኤ ካፕ ጸወታ ክበኵር እንከሎ፡ ዝጽዋዕ ፖርቱጋላዊ ክጻወት በቒዑ ነይሩ። ሰባት ብዛዕባ ሮናልዶ ዝብልዎ ብዓይኑ ርእዩ ተፈላልየን። ንመጀመሪያ ግዜ ንተኸታታሊ ግዜኣ ኣብ ጽባሕ’ውን ኣይክጻወትን እዩ። እዚ ኣከፋፋሊ፡ “ምስ ሮናልዶ ምጽዋት ከምዝኣመነ ገሊጹ። ይዅን እምበር፡ ቸልሲ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ፕሪመር ሊግ ዝተሳዕረትሉ ግዜ ክትዝከር ኢንዞ፡ ንዝብህጋ ክለብ ክስለፈላ ምጥቃሱ 29 ግንቦት 2021 ኣብ ፍጻመ ጸወታ እያ። መሰሉ ምዃኑ ዝገለጸ ስቶን፡ ኣብ ወርሒ ሻምፕዮንስ ሊግ ንማን ሲቲ ስዒራ ዋንጫ ካልአይቲ ዘላ ሲቲ ከኣ፡ ኣብ ቅልስ ጥሪ ኣንጻር ሲቲ ሸቶ ዘመዝገበን ሓደ ካብ ምልዓላ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ኩሉ ንሻምፕዮን ፕሪመር ሊግ ምስ መራሒት ብሉጻት እዛ ጋንታን ዝኾነ ኣርጀንቲናዊ ውድድራት ኣብ 10 ግጥማት ክትስዕራ ዘላ ኣርሰናል ዘለዋ ፍልልይ ናይ ካብ ጸወታ ምእላዩ፡ ንውሳነ ሮዚነር ሕማቕ ተጸጊማ ትርከብ። በዚ ድማ፡ ጽባሕ ኣብ ትሽዓተ ነጥቢ ፍልልይ (ኣርሰናል ሎሚ ክብል ነቒፉዎ። ኢንዞን ንውሳነ ቸልሲ ሜዳኣ እተካይዶ ናይዚ ወቕቲ ኣገዳሲ ንቦርንማውዝ እንተስዒራታ፡ ፍልልይ ናብ “ዘይፍትሓዊ” ክብል ዝነቐፎ ወኪሉ ጃቬር ርክብ፡ ክትዕወት ምሒር ዘገድሳ ኮይኑ 12 ክብ ክብል እዩ) ንምጽባብ ክትስርሕ ፓስቶረን፡ ድሒሮም ይቕረታ ሓቲቶም ኣሎ። እያ። መበል 31 ግጥማት እተካይድ ሲቲ፡ እዮም። እዘን ዓበይቲ ክለባት ኣብ ዝተራኸባሉ ሓንቲ ጎደሎ ጸወታ’ውን ኣለዋ። ንቸልሲ፡ ሱቶን ብተወሳኺ፡ ንሲቲ፡ ኣብ ልዕሊ ጸወታ ንሓድሕደን 6ብ0 ዝተሰዓዓራሉ፡ መበል 32 ግጥም እያ። ኣርሰናልን ሊቨርፑልን ብዘመዝገበቶ ዓወት እቲ ዝገፍሐ ውጸኢተን እዩ። ቸልሲ፡ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ንኹሉ 380 ኣብ ጽቡቕ ቁመና ከም ዘላ ብምጥቃስ፡ ነዚ ኣብ ፕሪመር ሊግ 2007-08፡ ሲቲ ድማ፡ ጸወታታት ፕሪመር ሊግ ግምታቱ ዝህበሉ ናይ ጽባሕ ጸወታ 2ብ1 ክትዕወተሉ ግምቱ ኣብቲ ሰርጆ ኣጕዌሮ ሃትሪክ ዝሰርሓሉ ናይ ቅድም ተጻዋታይን ኣሰልጣኒን ናይ ሂቡ ኣሎ። ሮናልዶ ማከኒ ናይ 2018/19 ዓመተ ውድድር ንቸልሲ ሕጂ ተንታኒ ስፖርት እንግሊዛዊ ክሪስ ሮበርትሰን፡ ካብ ሊቨርፑል ክወጽእ እዩ ናይ ጸጋም ክንፊ ተኸላኻሊ - ኣንዲ ስለዘይከኣለት፡ እቲ መስርሕ ክቋረጽ ወሲና። ሮበርትሰን፡ ምስ ምዝዛም’ዚ ወቕቲ ምስ ኣብዚ ወቕቲ ምስ ምፍራም ሚሎስ ክለቡ ሊቨርፑል ዘለዎ ውዕል ወዲኡ ክፋኖ ፓውንድ ዝተጸምበረ ሮበርትሰን፡ እቲ ዝበለጸ ዝርከብዎም ሽዱሽተ ዋናጩ ድማ ዓቲሩ። ገይሩ። ከርከዝ ናይ ምስላፍ ዕድሉ ዝሰሓወ ምዃኑ ኣፍሊጡ። ትሽዓተ ዓመታት ናይ ጸወታ ግዜኡ ኣብዛ እዚ ወዲ 32 ዓመት ስኮትላንዳዊ፡ “ከም ሮበርትሰን፡ ኣብ ዝሓለፈት ወርሒ ጥሪ ሮበርትሰን፡ ዛጊት ኣብ 373 ግጥማት ማልያ ኣብ 2017 ካብ ሃል ሲቲ ናብዛ ዓባይ ጋንታ ኣሕሊፍዎ። ክልተ ናይ ፕሪመር ዝመስለኒ፡ ናይ ምፍናው ግዜ ሕጂ እዩ። ኣብ ዕላማ ቶተንሃም ኣትዩ ነይሩ። እንተኾነ፡ ሊቨርፑል ወድዩ ይርከብ። እንግሊዛዊት ክለብ ብሸሞንተ ሚልዮን ሊግን ሓንቲ ናይ ሻምፕዮንስ ሊግን ዝሓለፈ ትሽዓተ ዓመታት ተመሊሰ ክርእዮ ሊቨርፑል፡ ኣብ ተመሳሳሊ ቦታ ንዝስለፍ እንከለኹ፡ ሓጎስ እዩ ዝስመዓኒ።” ክብል ተጻዋታይ ኮስታስ ሲሚካስ ብልቓሕ ግምታት ክሪስ ስቶን ኮምፕዩተርን ብመገዲ ማሕበራዊ መራኸቢኡ ወግዓዊ ካብ ዝሰደቶ ክለብ ሮማ ክትመልሶ መደብ ጸወታ ሎሚ ኣብ መበል 32 ሰሙን ፕሪመር ሊግ መበል 32 ሰሙን ኣርሰናል - ቦርንማውዝ 2፡30 ድ.ቀ ብሬንትፎርድ - ኤቨርተን 5፡0 ድ.ቀ ኣርሰናል - ቦርንማውዝ ብሬንትፎርድ - ኤቨርተን በርንለይ - ብራይተን በርንለይ - ብራይተን 5፡0 ድ.ቀ ስቶን፡ 2 - 0 1 - 1 0 - 1 ሊቨርፑል - ፉልሃም 7፡30 ድ.ቀ ኮምፕዩተር፡ 1 - 0 1 - 1 1 - 2 ላ’ሊጋ መበል 31 ሰሙን ሊቨርፑል - ፉልሃም ፓላስ - ኒውካስል ኖቲንግሃም - ኣስቶን ቪላ ባርሴሎና - እስጳኞል 7፡30 ድ.ቀ ስቶን፡ 2 - 2 1 - 1 1 - 1 ሰቪያ - ኣትለቲኮ ማድሪድ 10፡0 ድ.ቀ ኮምፕዩተር፡ 2 - 1 0 - 0 1 - 2 ሰሪ’ኣ መበል 32 ሰሙን ሳንደርላንድ - ቶተምንሃም ቸልሲ - ማን ሲቲ ማን ዩናይትድ - ሊድስ ኤሲ ሚላን - ኡዲነዘ 7፡0 ድ.ቀ ስቶን፡ 1 - 0 1 - 2 2 - 1 ኣታላንታ - ጁቬንቱስ 9፡45 ድ.ቀ ኮምፕዩተር፡ 1 - 3 1 - 2 3 - 1


ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ቭላድሚር ክጸንሕ ምዃኑ ኣነጺሩ። ፕረዚደንት ዘለንስኪ ብወገኑ፡ ድሕሪ ፑቲን፡ ብምኽንያት በዓል ፋሲካ፡ ኣብ ብመሰረት እቲ መግለጺ፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ በዓል ፋሲካ፡ ፈደረሽን ሩስያ ናብ መንጎ ሃገሩን ዩክሬንን ዝካየድ ዘሎ ተጠቒሱ ዘሎ ግዜ፡ ሰራዊት ሩስያ መጥቃዕቲ ንኸይትምለስ ዕድል ከም ምልውዋጥ ናይ ተኹሲ፡ ን32 ሰዓታት ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዝኾነ ወተሃደራዊ ዘለዋ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ። ደው ክብል ምዃኑ ኣፍሊጡ። ስርሒታት ከየካይድ መምርሒ ዝተዋህቦ ዝሓለፈ ዓመት እውን፡ ብተመሳሳሊ ድሕሪ እቲ መግለጺ፡ ፕረዚደንት ኮይኑ፡ ብወገን ዩክሬን ነቲ ስምምዕ ምኽንያት ኣብ መንጎ ሞስኮን ኪየቭን ዩክሬን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ኣብ ዝሃቦ ዝጥሕስ ዝኾነ ምንቅስቓስ ምስ ዝዕዘብ ዝተወስደ ተኹሲ ናይ ምቁራጽ ስጉምቲ፡ ሓበሬታ፡ ሃገሩ ነቲ ብፈደረሽን ሩስያ ግን፡ ግብረ መልሲ ክህብ ምዃኑ ድሕሪ ዝተወሰነ ሰዓታት ብጥሕሰት ከም ዝተወሰደ ተኹሲ ናይ ምቁራጽ ስጉምቲ ተፈሊጡ ኣሎ። እተቛረጸ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ብእወታ ከም እተቐበለቶ ኣረጋጊጹ። ክረምሊን ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ እቲ ሩስያ፡ ንእገዳ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ተኹሲ ናይ ምቁራጽ ስጉምቲ፡ ቀዳም ጀሚሩ ክሳብ ሰንበት ፍርቂ ለይቲ ኲባ ትኹንን ትራምፕ፡ ኢራን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንዝሓልፋ መራኽብ ከይተኽፍል ጸዊዑ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ምንጭታት ዝገልጹ። ጋዜጣ ‘ፋይናንሻል ታይምስ’ ኢራን ነተን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፋ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ ንኣፈኛ ሕብረት ሰደድቲ ነዳዲ፡ ጋዝን ንግዳውያን መራኽብ፡ ክፍሊት ከተኽፍለን መራኸቢ ‘ትሩዝ ሶሻል’ ኣብ ዝዘርገሖ ፔትሮኬሚካልን ኢራን ሓሚድ ሑሴኒ ከም ዘይብላ ኣተሓሳሲቡ። ሓበሬታ፡ ኢራን ነተን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ብምጥቃስ ኣብ ዘውጸኦ ሓበሬታ፡ ኢራን ብሰንኪ ኣብ መንጎ ኣመሪካ፡ እስራኤልን ዝሓልፋ ናይ ጽዕነት መራኽብ ተኽፍለን ብመሰረት እቲ ምስ ኣመሪካ በጺሓቶ ዘላ ኢራንን ዝተኻየደ ኲናት፡ እቲ 20 ከም ዘላ ዝገልጽ ጸብጻባት ከም ዘሎ ድሕሪ ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሕ ተኹሲ ደው ናይ ሚእታዊት ካብ ነዳዲ ዓለምና ዝሓልፈሉ ምጥቃስ፡ እቲ ጸብጻባት ሓቂ እንተ ኾይኑ፡ ምባል ስምምዕ፡ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ መጻብቦ ሆርሙዝ ድሕሪ ምዕጻዉ፡ ኣብ እታ ሃገር ነቲ ናይ ምኽፋል ስጉምቲ ዘለዋ ቁጽጽር ንምዕቃብ፡ ነተን ብእኡ ፈደረሽን ሩስያ፡ ነቲ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ብመሰረት እቲ መግለጺ፡ ሩስያ ንኲባ ታሪኽ ዓለም እቲ ዝኸፍአ ምዝንባዕ ብቕልጡፍ ከተቋርጾ ዝሓሸ ምዃኑ ዝሓልፋ መራኽብ ክፍሊት ክትሓተን ኲባ ኣጽዲቓቶ ዘላ ናይ ጸዓት እገዳ ኣድላዪ ሓገዝ ንኸተቕርበላ፡ ከምኡ’ውን ናይ ቀረብ ጸዓት ከም ዘጋጠመ እዮም ኣጠንቂቑ። ምዃና ሓቢራ። ብምኹናን፡ ነታ ደሴታዊት ሃገር ዘለዋ ኣብ ዝተፈላለዩ መዳያት ዝካየድ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ደገፍ ደጊማ ከም ዘረጋገጸት፡ ሚኒስትሪ ክልተኣዊ ዝርርብ ንምሕያል ዘለዋ ዘካየድኦ ልፍንታዊ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ፡ ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ኣፍሊጡ። ድሉውነት ደጊማ ኣረጋጊጻ’ላ። ከምኡ’ውን እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ኣብቲ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ ሃቫና - ብተወሳኺ፡ ክልተአን ሃገራት፡ ኣብቲ ብእትቕጽሎ ዘላ መጥቃዕትታት፡ ኣሽሓት ኲባ ዝተኻየደ ፖለቲካዊ ምምኽኻር፡ ብሓደ ወገን ዝካየድ ናይ ምግዳድ ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፡ ካልኦት ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስጉምቲ፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ሚልዮናት ከኣ ተመዛቢሎም ከም ዘለዉ ሩስያ ሰርጌይ ርያብኮቭ፡ ኣመሪካ ኣብ ልኡላውያን ሃገራት ምትእትታውን ይሕበር። ልዕሊ ኲባ ኣጽኒዓቶ ዘላ ናይ ቁጠባ፡ ብሓያላት ሃገራት “ዘይተደልዩ” ዝሓለፈ ሰሉስ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ንግዲ፡ ገንዘብን ጸዓትን እገዳ ብትሪ ከም መንግስታት ንምእላይ ሓይሊ ሃገሩን ኢራንን ተኹሲ ንምቁራጽ ኣብ ዝኹነኖ፡ እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ዘውጸኦ ምጥቃምን ዘለወን ተቓውሞ ኣተኲረን ስምምዕ ከም ዝበጽሓ ምሕባሩ ይዝከር። መግለጺ ሓቢሩ። ከም ዝተዛተያ’ውን ተገሊጹ። ሰሜን ኮርያ፡ ፈተነ ዝተራቐቑ ኣጽዋር ኣካዪዳ ንሰሜን ኮርያ ካብ ሽበራን መጥቃዕቲ ኣመሪካን ከድሕና ዝኽእል እንኮ ሰሜን ኮርያ፡ ሓያሎ ፈተነታት ሲክ፡ ኤለክትሮማግነቲካዊ ኣጽዋርን መንገዲ ምዃኑ ኣተሓሳሲቡ ነይሩ። ዝተራቐቑ ኣጽዋር ከም ዘካየደት፡ ቦምባታት ግራፋይትን፡ ንዓቕሚ ቦምባታት ግራፋይትን ማዕከናት ዜና ናይታ ሃገር ሓቢረን። ምክልኻል ሃገሩ ብፍሉይ ዘጐልብቱ ኤለክትሮማግነታዊ ኣጽዋርን፡ ከም እቲ ፈተነ ንተኸታታሊ ሰለስተ ምዃኖም ኣረዲኡ። ኣብ ስርዓተ ራዳርን ነፈርቲ ኲናትን መዓልታት ዝተኻየደ ኮይኑ፡ እንተላይ እቲ ፈተነታት፡ ወጥሪ ሓውሲ ደሴት ዝኣመሰሉ ወተሃደራዊ መሳርሒታት ባለስቲካዊ ሚሳይል ዘጠቓለለ ምንባሩ ኮርያ እናኸረረ ይመጽእ ኣብ ዘለወሉ ንዝርከብ ኤሌክትሮኒካዊ ዋሕዚ ተፈሊጡ ኣሎ። እዋን እዩ ዝካየድ ዘሎ። ንምስንኻል ዘገልግሉ ዝተራቐቑ ነቲ ፈተነታት ዝተዓዘበ ሓደ ዝሓለፈ ወርሒ፡ መራሒ ናይታ ሃገር መሳርያታት እዮም - ብመሰረት ካብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ሰ/ ኪም ጆንግ ኡን፡ ንኣመሪካ ከርዕድ ጸብጻባት። ኮርያ ዝኾነ ጀነራል ኪም ጆንግ- ዝኽእል ዓቐን ኣጽዋር ምውናን፡ ኣውስትራልያን ሲንጋፖርን፡ ኣብ ጸዓት ምትሕብባረን የሐይላ ትማሊ ዓርቢ፡ ቀዳማይ ሚኒስትር ዝኾነት ሲንጋፖር፡ ንኣውስትራልያ ተገሊጹ። ኣውስትራልያ ኣንቶኒ ኣልባነዝ ምስ ዝዓበየት ኣቕራቢት ዝተጻረየ ነዳዲ ብመሰረት ጸብጻባት፡ ኣውስትራልያ፡ ሲንጋፖራዊ መዘናኡ ሎረንስ ዎንግ ምዃና’ዩ ዝንገረላ። ንኣስታት ሓደ ሲሶ ናይቲ ሲንጋፖር ኣብ ሲንጋፖር ኣብ ዘካየዶ ዘተ፡ እቶም መራሕቲ፡ ውሕስነት ጸዓት ካብ ደገ ሸሚታ እተእትዎ ፈሳሲ ውሕስነት ጸዓት ናይ ክልተአን ሃገራት ንምዕባይ፡ ዋሕዚ ከም ናፍታን ባህርያዊ ጋዝ ክትቅርብ እንከላ፡ ንምርግጋጽ ዘለዎም ምትሕብባር ተፈጥሮኣዊ ፈሳሲ ጋዝን ዝኣመሰሉ ብኣንጻሩ ከኣ 26 ሚእታዊት ከሐይሉ ከም ዝተሰማምዑ ተሓቢሩ። ኣገደስቲ ቀረባት ጸዓት ንምርግጋጽ ዝተጻረየ ነዳዲ ካብታ ንእሽቶ ሃገር ኣብ ኤስያ ማእከል ንግዲ ነዳዲ ጻዕርታት ከካይዱ ከም ዝተሰማምዑ ትቕበል። ተረኛ ፋርማሲ ዕለት ጎደና ቁ.ስልኪ ቤት መሸጣ መድሃኒት ዓዲ ኣበይቶ 11/04/2026 መጨረሽታ ፌርማታ ኣውቶቡስ ዓዲ ኣበይቶ 07114040 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565


ንምእመናን ህዝበ ክርስትያን ብሓፈሻ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ንዝነብሩ ኤርትራውያንን ጀጋኑ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻልን ድማ ብፍላይ “እንቋዕ ናብ በዓለ ትንሳኤ ኣብጸሓኩም ኣብጸሓና” ዝበሉ ኣቡነ ባስልዮስ፡ ንመንፈሳዊ ትርጉሙን ማሕበራዊ መልእኽቱን ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ሰፊሕ መብርሂ፡ “ንእምነት ብግብሪ ኣሰኒና ክንመላለስ” ከምዝግባእ ገሊጾም። ኣቡነ ባስልዮስ ኣስዒቦም፡ እዚ ክቡር በዓል ትርጉም ክህልዎ፡ እንታይ ክንበልዕ፡ ክንሰትን ክንክደንን ካብ ዝብል ስጋዊ ድሌት ነጻ ኴንና፡ ንሓድሕድና ብፍቕርን ለውሃትን ክንጸንዕን እናተሓጋገዝና ብሓባር ክነሕልፎን ብምዝኽኻር፡ ንዝሓመሙ ምሕረት፣ ንዝሓዘኑ ከኣ ምጽንናዕ ተመንዮም።


ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ደ/ቀ/ ባሕሪ፡ ንወከልቲ ጥዕና ዓዲ ኣብ ስርሖም ዝሕግዞም ኣስተምህሮ፡ ካብ 6 ክሳብ 9 ሚያዝያ ኣብ ከተማ ዓሰብ ኣካዪዱ። እቲ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ጠንቅታት፡ ሳዕቤናት፡ ኣገባባት ምትሕልላፍን ምክልኻልን ሕማም ቲቢ፡ ሕማም ዓሶ፡ ምክትታል ጥንስን ሕርስን፡ ከምኡ’ውን ምክትታልን ምቁጽጻርን ኮም ዝመርሖ ሓባራዊ ጽሬት ዘተኰረ ምንባሩ፡ ሓላፊ’ቲ ጨንፈር ዶ/ር ዓሊ ሓሎ ገሊጹ። ዕላማ’ቲ ኣስተምህሮ፡ ንቕሓትን ኣፍልጦን ወከልቲ ጥዕና ዓዲ ኣብ ምክትታልን ምቁጽጻርን ሕማማት ብምብራኽ፡ ኣብ ከባቢኦም ዝርኣዩ ሕማት ንምልላይን ቅኑዕ ሓበሬታ ናብ ዝምልከቶም ኣካላት ንምትሕልላፍን ከምዝዀነ ሓቢሩ። ኣመሓዳሪ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ ዞባ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዝዳወብ ብምዃኑ፡ ስግረ-ዶባዊ ሕማማት ንምክትታልን ንምቁጽጻርን፡ ተራን ኣበርክቶን ወከልቲ ጥዕና ዓዲ ወሳኒ ከምዝዀነ ኣገንዚቡ። ኣስማጥ - ትምህርታዊ ደገፍ ውጽኢት ተረኺብዎ ተመሃሮ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣስማጥ፡ ዝግበረሎም ትምህርታዊ ሓገዛትን ግቡእ ምክትታልን፡ ኣብ ትምህርቶም ድፍኢት ከምዝፈጠረ ገሊጾም። ንሳቶም ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ኣብ’ታ ቤት-ትምህርቲ ብመምህራኖም ብዝግበረሎም ናብዮት በቲ ሓደ፣ ኣብ ትምህርቶም ለውጢ ንምምጻእ ዝካየድ ጻዕሪ ድማ በቲ ካልእ፡ ኣብ ትምህርቶም ምሕያሽ ንኸምጽኡ ከምዝሓገዞም ሓቢሮም። ርእሰ-መምህር’ታ ኣሕዳሪት ቤትትምህርቲ መምህር ኣሕመድ ዑስማን፡ ተመሃሮ ኣብ ዝድለ ብቕዓት ንምብጻሕ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ብሓፈሻ፡ ኣብ 8ይን 11ን ክፍልታት ድማ ብፍላይ ናይ ኩሉ ዓይነት ትምህርቲ ደገፍ ብምግባር፡ ውጽኢት ሃገራዊ መርመራታት ክብ ንምባል ይስራሕ ከምዘሎ ኣፍሊጡ። ብመንገዲ ምሕዳራት ከባቢ ምስ ወለዲ ቀጻሊ ርክባት ብምግባር፡ ደቀምሓረ - ዕዉት መጥባሕቲ ሓበላን ዓጽሚ ዓይኒን ተኻዪዱ ኣብ ሆስፒታል ደቀምሓረ፡ ናይ ምርኣይ ጸገማት ንዝነበሮም 49 ዜጋታት፡ ብክኢላታት መጥባሕቲ ዓይኒ ሆስፒታል ዞባ ደቡብ ዕዉት መጥባሕቲ ሓበላን ዓጽሚ ዓይኒን ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ ንሰሙን ዝቐጸለ ወፍሪ፡ ልዕሊ 650 ዜጋታት መርመራ ዓይኒ ከምእተኻየደሎም፡ ሜዲካል ዳረክተር ሆስፒታል ደቀምሓረ ዶ/ር ዮሴፍ የማነ ሓቢሩ። እቲ መደብ፡ ተገልገልቲ ካብ ኣብ ኣገዳስነት ትምህርትን ምዕባይ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮን ብዝለዓለ ይስራሕ ምህላዉ’ውን፡ መምህር ኣሕመድ ወሲኹ ገሊጹ። ኣብ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣስማጥ፡ ኣብ ኣካዳሚያዊ ዓመት 2025/2026 ካብ መላእ ንኡስ ዞባ ኣስማጥ፡ ገለ ክፋል ንኡስ ዞባ ሓልሓልን ካልእ ከባቢታትን ዝመጹ፡ ልዕሊ 1,200 ተመሃሮ ስሩዕ ትምህርቶም ይከታተሉ ኣለዉ። ከባቢኦም ከይረሓቑ ዝሕከሙሉ ዕድላት ንምፍጣር ዝዓለመ ከምዝኾነ ብምግላጽ ድማ፡ መጥባሕቲ ዝተገብረሎም ዘድሊ ኣፋውስ ከምእተዓደሎም ኣብሪሁ። ኣብ መወዳእታ ዶ/ር ዮሴፍ፡ ዓይኒ ተኣፋፊት ህዋስ ስለዝኾነት፡ ንሕማማት ዓይኒ ከቃልዑና ካብ ዝኽእሉ ተርእዮታት ንምክልኻል፡ ዓይንና ብጽሬት ክንሕዝ፡ ካብ ደሮናን ጸሓይን ንምክልኻል ድማ ቆቢዕን መነጽር ዓይኒን ክነዘውትር መኺሩ። ዳህላክ - ተሳትፎ ኮም ኣብ መደባት ልምዓት ክዓዝዝ መዘኻኸሪ ቀሪቡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዳህላክ ኣቶ ኣሕመድ ዓሊ ቡካልያ፡ ብ3 ሚያዝያ ምስ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ኖራ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ብዛዕባ መደባት ልምዓትን ተሳትፎ ኮምን መግለጺ ሂቡ። ቀረብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንምስፋሕ ክካየድ ብዛዕባ ዝጸንሐ ጻዕሪን ገስጋሱን መብርሂ ዝሃበ ኣቶ ኣሕመድ፡ ጸገም ዝስተ ጽሩይ ማይ ንምቅላል ይስራሕ ከምዘሎ ኣብሪሁ። ነበርቲ ተዋዲዱ ንዘሎ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ብግቡእ ክጥቀሙሉን ክከናኸንዎን ብምዝኽኻር ድማ፡ ትካላት ጥዕናን ትምህርትን ንምጽጋን ኣብ ዝግበር ዕማም ብንጥፈት ክዋስኡ ኣተሓሳሲቡ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ኖራ ኣካያዲ ስራሕ ንምትካእ ምርጫ ከምእተኻየደ፡ ካብ’ቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። ካብ ከተማ ባጽዕ ንሸነኽ ሰሜናዊ ምብራቕ ኣስታት 60 ኪሎ-ሜተር ርሒቓ እትርከብ ንኡስ ዞባ ዳህላክ፡ ብምግፋፍ ዓሳ፡ ንግድን መጓሰን ህይወተን ዝመርሓ ልዕሊ 600 ስድራቤታት ይነብራኣ። ምሕደራ ምሕደራ መዛግብቲ መዛግብቲ