በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ንኽገልጽ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ሕጂ ግና ኣቱም ቀደም ርኁቓት ዝነበርኩም ንስኻትኩም ብኢየሱስ ክርስቶስ ብደም ክርስቶስ ቀረብኩም ንሱ ነዞም ክልተ ሓደ ዝገበረ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ዝነበረ ከልካሊ መንደቕ’ውን ዘፍረሰ ሰላምና እዩ ንኣኻትኩም ነቶም ርኁቓን ዝነበርኩም መጺኡ ሰላም ኣብሠረኩም” ይብል። (ኤፌ.፪፥፲፫-፲፭ / 2፥13-15) ሰብ ከምዚተፈጸመ ዘመልክት እዩ። ስለዚ እዩ ኸኣ ኣብ ዘመነ ትንሣኤ፡ ነቲ ቕዱስ ያሬድ ኣብ ድጓ መወድስ ንትንሣኤ ኣመልኪቱ ዝተናገሮ፡ ብዜማን ብድጋምን ከምዚ ዚስዕብ እናበልና፡ ካህናትን ሕዝብን እንቀባበሎ (እንጭርሖ) ዘሎና። ቅዱስ አሐዱ አምላክ! ቅዱስ አሐዱ አምላክ! “አነ ውእቱ ትንሣኤ ወሕይወት፡ ዘየአምን ብየ እመኒ ሞተ የሐዩ፡ ትንሣኤን ሕይወትን ኣነ እየ፡ እቲ ብኣይ ዝኣምንሲ እንተ ሞተ እኳ ብሕይወት ክነብር እዩ’’ (ዮሐ. ፲፩፥፳፭ / 11፥25) “ክርስቶስ ተንሥአ እሙታን፡ በዐቢይ ኀይል ወሥልጣን፡ አሰሮ ለሰይጣን፡ አግዐዞ ለአዳም፡ ሰላም፡ እምይእዜሰ፡ ይኩን፡ ፍሥሓ ወሰላም፤ ብምጥቕላል ክትርጐም ከሎ፦ ኻብ ሎሚ ንደኃር ፍጹም ሓጐስ ምእንቲ ኺኸውን፡ ክርስቶስ፡ ንሰይጣን ኣሲሩ፡ ንኣዳም ነጻ ኣውፂኡ፡ ብዓቢይ ኃይልን ሥልጣንን ተንሥአ። ክቡራንን ክቡራትን ምእመናን ሕዝበ ክርስቲያን፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን እትነብሩ ኵልኹም ኤርትራውያን እንቋዕ ናብ በዓለ ትንሣኤ ጐይታናንን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብደሓነ ሰላም ኣብጽሓኩም ኣብጸሓና። ዝኽረ በዓለ ትንሣኤ ነቲ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ሙስና መቓብር ኣጥፊኡ፡ መቓብር ክፈቱለይ መግነዝ ፍትሑለይ፡ ከይበለ፡ ብሕቱም መቓብር ተንሢኡ፡ በዅሪ ትንሣኤና ዝኾነሉ ዕለት እዩ። ማቴ፦ 28፡ 1, ዮሓ፦ 20፡1። ቅዱስ ዳዊት ብመንፈሰ ትንቢት ኣብ መዝሙሩ ምዕረፍ ፷፯ ቍጽሪ ፩ ኣቐዲሙ ንትንሣኤ ክርስቶስ ክገልጽ ከሎ “ይትነሣእ እግዚአብሔር ወይዘረዉ ጸሩ፡ ማለት እግዚአብሔር ይትንሥእ ጸላእቱ ከኣ ይብተኑ” ይብል። ቅዱስ ዳዊት እዚ ትንቢት ቅድሚ ሽሕ ዓመት ልደት ጐይታ ዝተናገሮ ኮይኑ፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ዓለም ብሥጋ ተገሊጹ፡ ጸዋትወ መከራ ተቐቢሉ፡ ምስ በደለኛታት ተቘጺሩ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ሸፋቱ ኣብ ቀራንዮ ኣብ ዕፀ መስቀል ተሰቒሉ ነቶም ርኂቕና ዝነበርና ናብኡ ኣቕሪቡ ወገናቱ ምእንቲ ክገብረና በጃ ብዙኃን ሞተ። ነዚ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ብማኅሌትን መዝሙርን ጸሎትን ዓወት ትንሣኤ ትሰብኽ። ምኽንያቱ እቲ ዅሉ ብነቢያት ኪንገር ዚጸንሐ ተስፋ ድኅነትና፡ ብትንሣኤ ክርስቶስ እዩ ተረጋጊጹ። ጐይታና ኣብዚ ምድሪ ሠላሳን ሠለስተ ዓመትን ሠለስተ ወርኅን፡ ኣብ ዝጸንሓሉ ጊዜታት፡ ዘካወኖም ግብርታት ምድኃን፡ ዝያዳ ኸኣ እቶም ኣብ ዝሓለፈ ሰሙነ-ሕማማት ዚተቐበሎም መከራን ሥቓይን ኣኽሊሎም ትንሣኤ እዩ፤ “ሞት ብዓወት ተዋሕጠ” ሲኦል ተበርበረ፡ ዲያብሎስ ተሳዕረ፡ ኣዳም ነጻ ወፅአ” ዚብሉ፡ ብሥራታት ዓወት ናብ ዓለም ዚተኣወጁ፡ ብትንሣኤ ክርስቶስ ነቲ ንኣና ብነፍስን ሥጋን ኣሢርና ዝነበረ ሞት፡ ባርነት ዲያብሎስ ንዘለዓለም ዝሰዓረሉ ዕለት እዩ። ብሓፈሻ ትንሣኤ ክርስቶስ ድኅነት ሰብ ዝተፈጸመሉ፡ ኣዳም ነጻ ዝወፅኣሉን፡ ፍጹም ሓጐስ ዝተጐናጸፈሉን፤ እቲ ንዘለዓለም ዘይነጽፍ ዘለዓለማዊ ፈልፋሊ መንፈሳዊ ሕይወት ሰላም ዝተኣወጀሉ፤ ሲኦል ጥራሓ ተሪፋ ዓው ኢላ ዘእወየትሉ። ገነት ዝተኸፍተሉ፡ ገነት መንበሪ ቅዱሳን ዝኾነሉ፡ ጥሜት ነፍሲ ዘብቕዓሉ ዕለት እዩ። 1ይ ቆሮ፦ 15፡1-ፍጻሜ, 1ይ ጴጥ፦ 3፡18-19። እዚ ዅሉ ድኅነት


ኣብ ደምበዛውል፡ ብሃኮሰኤ ተማእኪሉ ብሰራሕተኛታት ካብ ዝተተኽለ ኣግራብ እቲ ልዕሊ 37 ሽሕ ጸዲቑ ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ከምዝበጽሐ ተገሊጹ። ብዝሰፍሐ መገዲ ንምቕጻሉ ዝሕግዝ ስጒምቲ ንምውሳድ’ዩ። እቶም ኣካየድቲ፡ ድሕሪ ዑደቶም ኣብ ኣዳራሽ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ሃኮሰኤ ኣብ ዝገበርዎ ርክብ፡ ኣብ መጻኢ ክግበር ብዛዕባ ዘለዎ ምድላዋት ዘትዮም። እዚ ዝተሓበረ፡ ኣካየድትን ወከልትን 20 ትካላት ዞባ ማእከል፡ ኩነታት’ዚ ኣግራብ ንምክትታል ብ8 ሚያዝያ ዑደት ኣብ ዝገበሩሉ ኣጋጣሚ’ዩ። እዚ ኣብ ደምበዛውል ዝቕጽል ዘሎ መደብ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ከባቢ ማይ ሑጻ ዝተኻየደ ዕዉት ናይ ምግራብ ንጥፈታት፡ ከም ካልኣይ ዕላማ’ቲ ዑደት፡ ነቲ ልምዓታዊ መደባት ብምዕዛብ፡ ኣብ መጻኢ


ገጽ ዝዕመም ዘሎ’ዩ። ዘሎ ናይ ምግራብ ንጥፈታት፡ ሰራሕተኛታት ናይ’ተን ኣብ ትሕቲ ሃኮሰኤ ዝተጠርነፋ መሰረታውያን ማሕበራት ይሳተፋ ኣለዋ። ጋሽ-ባርካ - ኣብ መደባት ልምዓትን ምምሕዳራዊ


ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ኣገልግሎትን ተዘትዩ ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ ብ7 ሚያዝያ ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፡ ኣብ ገስጋስ ልምዓታዊ መደባትን ምምሕዳራዊ ንጥፈትን ቀዳማይ ርብዒ ዓመት 2026 ዘትዩ።


ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ኣብ’ቲ ጸብጻባት ትግባረ ናይ’ቲ መደባት ዝቐረበሉ ገምጋም፡ ዝበዝሑ ካብ’ቶም ኣብ ቀዳማይ ርብዒ ዓመት ክትግበሩ ዝተወጠኑ መደባት ጽቡቕ ይስጉሙ’ኳ እንተለዉ፡ ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን፡ ነቕሊ፡ ካዳስተራዊ ምዝገባን ሕርሻዊ ቅድመ-ምድላዋትን ዓጸፋ ስራሕ ከምዘድሊ ተገሊጹ።


ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ህንጸትን ጽገናን ትሕተ-ቅርጺ ትምህርቲ፡ ትካላት ጥዕናን ቀረብ ማይን፡ ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 እዩ፤ ክርስቶስ እንተ ዘይትንሥእ ነይሩ፡ ሕማሙን ሞቱን ትርጒም ኣይምሃለዎምን። ስለዚ “ሞት ዚተሳዕረሉ፡ ትንሣኤና ዚተበሠረ፡ ብምትንሣእ ክርስቶስ እዩ” 1ይ ቆሮ፦ 15፡54። ሕይወት ዝህበናን ስለዝኾነ፡ ኵሉ ሳዕ ንዝገበረልና ኸነመስግን፡ ካብ ኵሉ ባርነት ኃጢኣት ነፃ ወፂእና ብሓጐስን ፍሥሓን፡ ስድስቱ ቃላተ ወንጌል ማለት ንዝሓመሙ ብጾትና እግዚኣብሔር ምሕረት የውርደልኩም፡ ንዝተኣስሩ እግዚኣብሔር የፍትሕኹም እናበልና፡ ነቶም ዘይብሎም ነዳያን ድማ ዓቕምና ብዝፈቐዶ እናተሓጋገዝና ብኃባር ከነኅልፎ ከለና እዩ፡ ብሓቂ ትንሣኤ ትርጕም ዝህልዎ። ከምኡ`ውን ካብዚ ሎሚ ዓለም ብዝተፈላለዩ ነገራት እትናወጸሉ ዘላ ኩነታት፡ ልዑል እግዚኣብሔር ብምሕረቱ ሓልዩ፡ ንሃገርና ኤርትራ “ክልልቲ ብግርማ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ድማ ሕጽርቲ” ክገብረልና ንዓለምና ድማ ሰላምን ርግኣትን ምሕረትን ፍቕርን ኣውሪዱ በዓልና ናይ በረኸትን ሓጐስን ክኾነልና ቕዱስ ፍቓዱ ይኹነልና። ክቡራንን ክቡራትን ሕዝበ እግዚአብሔር ክቡራንን ክቡራትን ሕዝበ እግዚአብሔር ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ኣነ ትንሣኤን ሕይወትን እየ፡ እቲ ብኣይ ዝኣምንሲ እንተ ሞተ እኳ ብሕይወት ኪነብር እዩ።” ብዝሃቦ ኣምላካዊ ቃል ብምርዳእ። ንክብሪ ትንሣኤ ክንበቅዕ ኣብዚ ምድሪ ብንስሓ ተሓጺብና፡ ንእምነት ብግብሪ ኣሰኒና ብመንፈሳዊ ሕይወት ክንመላለስ ይግባኣና። ነዚ ክቡር በዓል ከነብዕል ከሎና፡ እንታይ ክንበልዕን ክንሰትን ክንክደን ካብ ዚብል ካብ ሥጋዊ ድሌት ነጻ ኴንና ንሓድሕድና ብፍቕርን ለውሃትን ጸኒዕና በረኸት ሥጋን በረኸት ነፍስን እንረኽበሉ ክኸውን ይግባእ። ክርስቶስ ተንሥአ እሙታን፣ በዓቢይ ኃይል ወሥልጣን፣ አሠሮ ለሰይጣን፡ አግዓዞ ለአዳም፣ ሰላም እምይእዜሰ ይኩን ፍሥሐ ወሰላም። በዓለ ትንሣኤ ብኸመይ ከነብዕሎ ይግባእ በዓለ ትንሣኤ ብኸመይ ከነብዕሎ ይግባእ ልዑል እግዚአብሔር ሃገርና ይባርኽ!!! ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ባስልዮስ ቀዳማዊ፡ 6ይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ!!! ኣብ ቅድስቲ ቤተ ክርስቲያን ዝፍጸም ሥርዓት ሰማያዊ ኽብርን ዘለዓለማዊ በረኸትን ዘውህብ ብምዃኑ ኽንሳተፎ ግቡእና እዩ፤ በዓለ ትንሣኤ ኻብ መግዛእቲ ዲያብሎስ ነፃ ዘውፅኣናን ዘለዓለማዊ ፳፻፲ወ፰ ዓ.ም. (2026 ፈረንጂ) ፳፻፲ወ፰ ዓ.ም. (2026 ፈረንጂ) ሰራሕተኛታት 2026 ከምኡ’ውን ኣብ ክራማት ብዝካየድ ማእቶታዊ ንጥፈታት ክዛዘም ትጽቢት ይግበር። ኣብ’ዚ ኣብ ደምበዛውል ዝካየድ ከምኡ’ውን ህንጸት ዓበይትን ንኣሽቱን ቢንቶታት፡ ናይ ሓመድ ጽርግያታትን ከዘንቲ ማይን ጽቡቕ ገስጋስ ከምእተመዝገበ ተሓቢሩ። ውህደትን ጸዓትን ክዕየ ኣዘኻኺሩ። ኣምባሳደር ማሕሙድ ኣብ መወዳእታ፡ ምድንፋዕ ሕርሻዊ እቶትን እቶታውነትን ካብ ቀዳምነታት ምምሕዳር ዞባ ስለዝዀነ፡ ኩሎም ሕርሻዊ ንጥፈታት ዘደንፍዑን ንሓረስቶት ዘተባብዑን ሜላታት ብዕቱብ ክትግበሩ ምዃኖም ኣረጋጊጹ። ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ብመሰረት ዝቐረበ ጸብጻባት፡ ብምውህሃድ ኣካላት መንግስቲ፡ እዚ ምዕራብ፡ መሓውራት ምምሕዳርን ኮምን ዝተሰላሰለ ልምዓታዊ መደባትን ምምሕዳራዊ ንጥፈታትን፡ ንተኽእሎ ትግባረ ናይቶም ኣብ 2026 ክትግበሩ ተወጢኖም ዘለዉ መደባት ዘመልክት ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ብፍላይ ኣብ ሕርሻዊ ቅድመ-ምድላዋትን ንጥፈታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ብዝለዓለ ተሳተፍቲ ድማ፡ ጥሕሰት ሕግታት ትራፊክ፡ ብርሰት ኣግራብን መዓላ መሬትን ቁጽጽር ክግበረሉ፣ ጉዳይ ነባርነትን ምቕያር ዓድን ብዕቱብ ክተሓዝ፣ መደባት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ክድፋኣሉን ብግቡእ ክስነድን፣ ከምኡ’ውን ምቕርሐ ናይ ነቕሊ ትራክተራት ክሕሰበሉ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ሓዳስ ኤርትራ 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.192


ማርታ ክብሮም ማርታ ክብሮም እቲ ገፋፍ ዓሳን ነጋዳይን እቲ ገፋፍ ዓሳን ነጋዳይን ሓደ እዋን ሓደ ነጋዳይ ናብ ሓንቲ ካብ ንእሽቶ ገጠራት ኢጣልያ ብምኻድ ኣብ ገምገም ባሕሪ ኮፍ ኢሉ ይዘናጋዕ ነበረ። ኣብ ማዕዶኡ ድማ፡ ሓደ ተቐማጢ ናይታ ገጠር ተዛንዩ ዓሳ ይገፍፍ ነበረ። ብቐሊል ኣገባብ ከኣ ብዙሓት ዓሳታት ይሕዝ ነበረ።


ሕቶኡ ገና ዝቕጽል ዝነበረ ነጋዳይ፡ “እሞ ኣብ ሓጺር ግዜ ብዙሕ ዓሳታት ካብ ገፈፍካ ደኣ፡ እቲ ዝተረፈ ሰዓታት ናይታ መዓልቲ ኣብ ምንታይ ተሕልፎ፧” ሓተተ ነጋዳይ። ብኣሰራርሓ ናይቲ ገፋፍ ዓሳ ኣዝዩ ዝተመሰጠ ነጋዳይ፡ ናብኡ ብምቕራብ፡ “ክንዲ’ዚ ዝኣክል ዓሳታት ክትገፍፍ ክንደይ ግዜ ይወስደልካ፧” ኢሉ ሓተቶ። ገፋፍ ዓሳ፡ “ንግሆ ካብ ባሕሪ ምስ ተመለስኩ፡ ንገዛይ ብምኻድ ምስ ብዓልቲ ቤተይን ደቀይን እዘናጋዕ። ቀትሪ ቍሩብ ኣዕሪፈ፡ መጽሓፍ አንብብ። ኣብ ሰዓታት ናይ ምሸት ከኣ ምስ ኣዕሩኽተይ እዘናጋዕ፣ ጊታር እጻወትን እደርፍን፡” ደጊሙ መለሰ። “ብዙሕ ግዜ ኣይኮነን፡” መለሰ ነጋዳይ። ብኩነታት ናይቲ ገፋፍ ዓሳ ዝተገረመ ነጋዳይ፡ “ኣብ ሓጺር ግዜ ክንዲ’ዚ ዓሳታት ክትገፍፍ ካብ ከኣልካስ፡ ስለምንታይ ተወሳኺ ብዙሕ ዓሳታት ዘይትገፍፍ፧” በሎ። ካብ ሎሚ ኣብ ባሕሪ ብዙሕ ግዜ ክትገብር ኣለካ፣ ሽዑ ብዙሕ ዓሳታት ትገፍፍ። ንዓኦም ሸይጥካ ብዙሕ ገንዘብ ምስ ኣከብካ፡ ዓባይ ጃልባ ትገዝእ። ዓባይ ጃልባ እንተ ሃልያትካ ኣዝዩ ብዙሕ ዓሳታት ኣብ ምግፋፍ ኣይክትሽገርን ኢኻ። ቀጺልካ ድማ ብዙሓት ንመግፈፊ ዝኾናኻ ጀላቡ ሕጂ’ውን ብኹነታት ህይወት ናይቲ ገፋፍ ዓሳ ኣዝዩ ዝተደነቐ ነጋዳይ፡ ምኽሪ ክህቦ ጀመረ፡ “ኣነ ብንግዲ መዓርግ ዶክተረይት ኣለኒ። ካብዚ ዘለኻዮ ንላዕሊ ዕዉት ንኽትከውን ክሕግዘካ እኽእል’የ። “ብዙሕ ኣየድልየንን እዩ፣ ምኽንያቱ እዚ ገፊፈዮ ዘለኹ ንዓይን ንስድራይን እኹል እዩ። ተረፍ’ውን ንጎረባብተይ ክህቦም እየ”


ነፋሪት ብመልክዕ ህያብ ተቐበለት። ንዝተዋህበታ ነፋሪት ድማ ኣብ መበል 30 ዓመት መዓልቲ ስንኩላን ኣመሪካ ንምጽንባል ተጠቐመትላ። ጀሲካ ኮክስ ኣብ 1983 ኣብ ኣመሪካ ዝተወልደት ድንቂ ጓል ኣንስተይቲ እያ። ንሳ ዋላ’ኳ ክልተ መሓውር ኣእዳው እንተ ዘይሃለዋ፡ ቀዳመይቲ እግራ ተጠቒማ ነፋሪት ከተብርር ዝበቕዐትን ኣብነታዊት ስፖርተኛን እያ። ዓይና ለንስ ክትገብር ፈጺሙ ዘይጽግማ ኣደናቒት ጓል ኣንስተይቲ እያ። ኣብ 2004 ኣብ ቤት ትምህርቲ ምብራር ነፋሪት ድሕሪ ምምዝጋባ፡ ብውልቃ ንጽል ሞተረ ዘለዋ ነፋሪት ከተብርር በቒዓ። ኣብ 2008 ከኣ ፍቓድ መብረሪ ክትቅበል በቒዓ። እታ ዘብረረታ ነፋሪት ፍሉይ ኣሰራርሓ ዘለዋ ኮይና፡ ጀሲካ ብእግራ ንኽትዝውራ ከምትኽእል ኮይና እተሰርሐት እያ ነይራ። ኣብ 2019 ኮክስ ሓንቲ ጀሲካ ኣብ 2005 ካብ ዩኒቨርሲቲ ኣሪዞና ብዓውዲ ፊስዮሎጂ ብዲግሪ ክትምረቕ ጀሲካ ብሰንኪ ኣብ ውሑዳት ሰባት ዝርአ ጸገም እያ ብዘይ ኣእዳው ተወሊዳ። እንተ ኾነ ስንክልናኣ ከይዓገታ ንኹሉ እትገብሮ ንጥፈታት ከም ብእግርኻ ምጽሓፍ፡ ኩሉ ዘቤታዊ ንጥፈታት ገዛን መኪና ምዝዋርን ብእግራ ገይራ ክትሰርሖም ኣይጽግማን። ኣብ ኮምፕዩተር ኣብ ሓደ ደቒቕ ክሳብ 25 ቃላት ብእግራ ክትጽሕፍ ትኽእል። ከምኡ’ውን ብእግራ ገይራ ኣብ ውሽጢ


ናይጀርያ፦ እዛ ሃገር ብዝተፈላለዩ ቀቢላታት፡ ቋንቋታትን ባህልታትን ዝተመልአት እያ። ኣብዛ ሃገር ዝካየድ ባህላዊ መርዓ ‘ዮሩባ’ ተባሂሉ ይጽዋዕ። መርዓውቲ ኣብ በብያቶም ኣርባዕተ ነገራት ማለት ኣቸቶ፡ ለሚን፡ በርበረን ሽኮርን ይቕረበሎም። እዚ ጽንብል፡ መርዓውቲ ኣብ መላእ ህይወቶም ንዝካፈልዎም ሕማቕን ጽቡቕን ነገራት ብሓንሳብ ክካፈልዎም ከም ዘለዎም ንምምልካት ተባሂሉ ዝግበር እዩ። ኣብ ጽንብል መርዓ ዮሩባ፡ ኣሶ-ኢቢ ወይ ‘ናይ ስድራ ክዳን’ ዝበሃል ንኡስ ጽንብል ኣሎ። እዚ መርዓትን መርዓውትን፡ ስድራ መርዓውትን መሓዙትን ኣብ መዓልቲ መርዓ ዝኽደንዎ ክዳን መሪጾም ዘስፍዩሉ መዓልቲ እዩ።


ጽንብል ላስ ኣራስ ድማ 13 ናይ ወርቂ ሰናቲም ኣብ መዓልቲ መርዓ ንመርዓዊ ዝወሃባ እየን። መርዓዊ ነተን ኣዋርቕ ብኣእዳዉ ብምሕዋስ ንመርዓቱ ይህባ። ንሳ ድማ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ከምኡ ብምግባር ትመልሰሉ። እዚ ምልውዋጥ ብዙሕ ትርጉም እዩ ዘለዎ። እዘን 13 ኣዋርቕ ሰናቲም ድማ ንሃብትን ብልጽግናን ከምዝውክላ ይገልጹ። ግሪኽ፦ መርዓውቲ ብዕምባባታት ዝተሰርሐ ኣኽሊል ኣብ ርእሶም ይገብሩ። ካህኖም ቃል ኪዳን ምስ ኣእስሮም፡ ሪቫን ቆሪጾም ምስ ስድራቤቶምን ፈተውቶምን ብምዃን ነቲ ዝተዳለወ ሽሻይ ይቋደስዎ። ድሕሪ ጽንብል መርዓ፡ ነፍሲ ወከፍ ተሳታፊ ጽንብል መርዓ ሰማያዊ፡ ጻዕዳ ወይ ሮዛ ሕብሪ ሪቫን ዘለዋ ንእሽተይ ካርድ ኣየርላንድ፦ ደቀባት ኣየርላንድ ሓደ ካብቶም ጥንታዊ ኤውሮጳዊ መርዓ ዘተኣታተዉ ህዝቢ እዮም። ኣብ መዓልቲ መርዓ ድማ ንኽልቲኦም መርዓውቲ ኣብ መዓጥቖኦም ብሕብራዊ ሪቫን ይኣስርዎም። እዚ ድማ ምልክት ዘልኣለማዊ ሕብረት እዩ። ይዕደል። እዘን ንኣሽቱ ካርድታት ህያብ ዘይኮና፡ እዞም ተሳተፍቲ፡ መርዓውቲ ሃይማኖታዊ ቡራኬ ከምዝወሰዱ መሰኻኽር ከምዝኾኑ ንምግላጽ እዩ። መክሲኮ፦ ጽንብል መርዓ መክሲኮ ሕውስዋስ ናይ መክሲካውያን ደቀባትን ባህሊ ስጳኛን እዩ። ኢል ላዞን ላስ ኣራስን ዝበሃሉ ጽንብላት የካይዱ። ኢል ላዞ፡ ካብ ዕንቊ ባሕሪ ሓደ ገመድ ብምስራሕ ብቑጽሪ ሸሞንተ ቅርጺ ብምትሓዝ መርዓውቲ ቃል ኪዳን ኣብ ዝኣስሩሉ ግዜ ኣብ ዙርያኦም ይገብርዎ። እዚ ዘልኣለማዊ ሕብረት ናይ ምህላው እንግሊዝ፦ መርዓት ኣብ ግዜ መርዓኣ ጻዕዳ ክዳን ምኽዳን ኣብ ግዜ ንግስቲ ቪክቶርያ እዩ ጀሚሩ። ጻዕዳ ቬሎ ንድንግልና ዘይኮነ ንንጽህና ከም ዘመልክት ይግለጽ። ኣብ ሃገራት ምዕራብ፡ ዝበዝሕ ግዜ እቲ መርዓ ብናይ ቁርሲ መደብ ዝዛዘም ኮይኑ ቀጺሎም እቶም መርዓውቲ ብሓንሳብ ቶርታ ከምዝቘርሱ ይግበር። ኣብ መወዳእታ ድማ እቶም መርዓውቲ ብሓንሳብ ኮይኖም ይስዕስዑ። እታ መርዓት ነታ ኣብ ኢዳ ዘላ ዕምባባ ናብተን ዘይተመርዓዋ መሓዙታ ኢኻ፣ ናትካ ትካል ክትውንን ኢኻ፡ ኣዚኻ ሃብታም ሰብ ድማ ክትከውን ኢኻ፡” እቲ ገፋፍ ዓሳ ኣብ መወዳእታ ዝብሎ እናሓሰበ፡ “ድሕሪኡኸ፧” በሎ። ነጋዳይ፡ “ድሕሪኡ ደኣ ጥሮተኛ ኮይንካ፡ ንግሆ ተንሲእካ እናተዘናጋዕካ ዓሳ ትገፍፍ፡ ካብኡ መጺእካ ምስ ደቅኻን ሰበይትኻን ትዘናጋዕ፡ ኣዕሪፍካ ድማ ምሸት ምስ ኣዕሩኽትኻ ትዘናጋዕን ጊታር ትጻወትን፡” እቲ ገፋፍ ዓሳ ፍሽኽ እናበለ፡ “እዚ ደኣ እሞ ሕጂስ እገብሮ ‘ዶ ኣይኮንኩን ዘለኹ፣ በዚ ዝነብሮ ዘለኹ ህይወት’ውን ሕጉስ’የ ዘለኹ፡” በሎ። ብምግዛእ ናትካ ዓቢ ትካል ክትውንን ኢኻ። ኣብ ዓድኻን ሃገርካን ድማ ፍሉጥ ሃብታም ሰብ ክትከውን ኢኻ።” ሎሚ ብዘሎናን ብእንግብሮ ነገራትን ሕጉሳትን ዕጉባትን ክንከውን፡ እቲ ዝበለጸ እዩ። ብዙሓት ሰባት ስለ ዝሃብተምና ናብ መንገዲ ሓጐስ ኣዚና ዝቐረብና ዝመስለና ኣለና። ኣብቲ ብቐሊል ኣገባብ እንነብሮ ናብራ’ውን ሓጐስን ሰላምን ይርከብ እዩ። ንኹሉ ብዓቕሊ ክሰምዕ ዝጸንሐ ገፋፍ ዓሳ፡ “ብድሕሪኡ ኸ . . .፧” ሓተተ። ነጋዳይ ሰሓቑ እናተቘጻጸረ፡ “ድሕሪኡ ደኣ ልክዕ ከም ናብራ ንጉስ ክትነብር ክኢላ እያ። ብዘይካ’ዚ ኣብ ናይ ውሽጢ ባሕሪ ጥልቀት ፍሉይ ክእለት ኣለዋ። ንምንጋር ኣብ 26 ሃገራት ብምንቅስቓስ መደረታት ክትህብ ክኢላ እያ። ጀሲካ ኮክስ ኣብ መበል 10 ዓመታ ኣብቲ ትመሃረሉ ዝነበረት ናይ መባእታ ቤት ትምህርቲ ካራተ ክትስልጥን ጀመረት። ኣብ መበል 14 ዓመታ፡ ቀዳማይ ጸሊም ቁልፊ ክትወሃብ በቕዐት። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣሪዞና ምስ ኣተወት’ውን ነዚ ሞያ ኣየቋረጸቶን። እቲ ቤት ትምህርቲ ከኣ መሓውር ኣእዳው ንዘይብሎም ተመሃሮ ንምሕጋዝ ብእግሪ ጥራይ ክጽወት ዝኽእል ካራተ ንምምሃር ሓድሽ ካሪክለም ኣተኣታተወ። ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ ከኣ ካልኣይን ሳልሳይን ጸሊም ቁልፊ ክትሕዝ በቕዐት። ኣብ መወዳእታ 2019 ከኣ ራብዓይ ጸሊም ቁልፊ ሓዘት። ጀሲካ ኣብ 2012 ምስቲ ኣብራሪ ነፋሪትን ናይ ካራተ መምህራን ዝነበረ ፓትሪክ ቻምበርሌይን ተመርዓወት። ጀሲካ ንስንኩላን ህጻናት ንኽትሕግዝ ድሌት ስለዝነበራ ኣብ 2017 ሓደ ዘይመኽሰባዊ ዓለምለኻዊ ማሕበር ከፈተት። ቀዳማይ ዕማም ናይቲ ማሕበር፡ ሓደ ናይ ዩትዩብ ቻነል ብምኽፋት “ህይወት ምስ መሓውር” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሓጸርቲ ኣተባባዕቲ ቪድዮታት ከዳሉ ጀመረ። ቀዳማይ ክፋል ናይቲ ቪድዮ ጀሲካን ብጸይታን ብዘይ ኣእዳው ንህይወት ከመይ ከም ዝምክትኦ ዘርኢ ኮይኑ ልዕሊ 750 ሽሕ ሰባት ተኸታተልቲ ዝረኸበ እዩ። ጀሲካ ታሪኽ ህይወታ ንብዙሓት ሰባት ትድርብያ፣ ቀዲማ ዝቘለበታ ድማ ቀጺላ መርዓት ከም ትኸውን ይኣምኑ። እቲ ናይ ቁርሲ መደብ ሓንሳብ ዝግበር ኮይኑ፡ ኣብቲ መርዓ ዝኾነ ተራ ዝነበሮ ድማ ይሳተፍ። ካልእ ንግስቲ ቪክቶርያ ዘተኣታተወቶ ድማ፡ መርዓት ኣብ ሓንቲ ጫማኣ ሳንቲም ክትገብር ዝብል ነበረ። እዚ ሃብቲ ከም ዘምጽእ ይእመን ነበረ።


ክኢላታት ብዘካየድዎ መጽናዕቲ፡ ኣብ መንጎ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን፡ እዚ ዝስዕብ ፍልልያት ከም ዝረኸቡ ይገልጹ፦ • ዝለዓለ ብልሒ ሓንጎል ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ቀልጢፈን ጾታዊ ዝምድና ኣይምስርታን እየን። • ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ደቂ ተባዕትዮ መሓዙት ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ፡ ሕጉሳትን ነዊሕ ዕድመ ከምዝገብራን ይግለጽ። • ደቂ ተባዕትዮ ሕፍረት እንተ ተሰሚዑዎም ንላዕሊ ወይ ድማ ንጎድኒ ይጥምቱ። ደቂ ኣንስትዮ ድማ ርእሰን የድንና ከምኡ’ውን ምስ ጸጉረን የዕልላ። • “ይቕረታ፡ ተጋግየ” ዝብላ ቃላት ልዕሊ ደቂ ተባዕትዮ ደቂ ኣንስትዮ ይጥቀማለን። ናይዚ ምኽንያት ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዘረባአን ወይ ጉዕዞአን ዝተጋገያ ኮይኑ ስለዝስምዐን እዩ። • ምስ ደቂ ተባዕትዮ ብምንጽጻር፡ ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ ስምዒታውያን እየን። • ደቂ ኣንስትዮ ንኽውስና ብዙሕ ግዜ ይወስደለን። ሓንሳብ ምስ ወሰና ግና ካብኣ ምንቕ ኣይብላን እየን። • ደቂ ኣንስትዮ ጸቕጢ ምስ ዝስምዐን ካብኡ ንምህዳም ምስ ሰባት ክሕወሳን ከዕልላን ይደልያ፣ ደቂ ተባዕትዮ ድማ ብኣንጻሩ ካብ ሰባት ብምርሓቕ ንበይኖም ክኾኑ ይደልዩ። • ደቂ ኣንስትዮ ልዕሊ ደቂ ተባዕትዮ ሓሳባትን ሓበሬታን የሰላስላ። • ደቂ ኣንስትዮ ብሓደ ነገር ምስ ዝጉህያ ወይ ምስ ዝሓዝና፡ ንቐረባአን ዘሎ ሰብ የዕልላ። እቲ ሰብ ጽን ኢሉ ምስ ዝሰምዐን ድማ እቲ ዝጸንሐን ሕማቕ ስምዒት ይጎድል። • ደቂ ኣንስትዮ ንሓድሕደን ከይተዘራረባ ብናይ ገጽ ምልክት ጥራይ ክረዳደኣ ይኽእላ። ሓዳስ ኤርትራ 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.192


ምዕቃቦም ንምርግጋጽ ዕቱብ ክትትልን ቁጽጽርን መዝገብ ኣታዊ፡ መዝገብ ወጻኢ ምግባር ኣድላይ እዩ። - ናይ ጾታ፡ ዓሌት፡ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ዕድመ፡ ሃገር ወዘተ ኣፈላላይ ብዘይምግባር ብማዕረ ምግልጋል


ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ተሓዝቲ መዝገብ፡ ተራ መዝገብትን ዓቀብትን መዝገብ ቀሊል ኣይኮነን። ተሓዝቲ መዝገብ፡ በቲ ዓውዲ ዝማዕበሉን ዝሰልጠኑን ክኾኑ ኣለዎም። ተሓዝቲ መዝገብ፡ እዞም ዝስዕቡ ሓላፍነታት ኣለዎም፦ - ኣብ ስራሕ ቅኑዓትን እሙናትን፡ ምስጢራውያን፡ ንሕግን ድስፕሊን ስራሕን ምእዙዛት፡ ግዱሳት ወዘተ ዝባህሪኦም ክኾኑ ኣለዎም። 4. ኣሰራርዓን ስርዓተ- ምምሕዳርን መዛግብቲ/ሰነዳት ኣርካይቭ ካብ ቤተ-መዛግብቲ ዝፍለየሉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ንታሪኻዊ ወይ ምርምራዊ ኣገዳስነት ዘለዎም መዛግብቲ ስለ ዝዕቅብ እዩ። ብኣንጻሩ ኣብ ቤት መዝገብ፡ ሕጋዊ፡ ምምሕዳራዊ ወይ ፋይናንስያዊ ኣገዳስነት ዘለዎም ንጡፋትን ዘይንጡፋትን መዛግብቲ ይተሓዙ። እቶም ሕጋዊ፡ ምምሕዳራዊ ወዘተ ኣገዳስነት ዘይብሎም ሰነዳት ከም ዝዓንዉ ክግበር ይግባእ። እንተኾነ፡ ዛጊት ንኣርካይቭ ዝምልከት ዝወጸ ሕጊ የልቦን። 5. ዲጂታላዊ ምሕደራ


- ካብ’ቶም በብእዋኑ ዝተኣከቡ መዛግብቲ፡ ኣብ ንጡፍ ስራሕ ዘለዉን ካብቶም ንነዊሕ ዝዕቀቡን ኣገደስትን ፈሊኻ ናብ ኣርካይቭ ምስግጋር። ዘበንና፡ ዘበን ተክኖሎጂ ስለ ዝኾነ፡ ኣተዓቓቕባን ምሕደራን መዛግብቲ ምስ ምዕባለ ክስጉም ስለ ዘለዎ፡ ናብ ዲጂታላዊ ምሕደራ መዛግብቲ ምስግጋር ግድነት እዩ። ኣተሓሕዛ መዛግብትና (ሰነዳትና) ካብ ናይ ወረቐት ስራሕ ከይወጸ እዩ ጸኒሑ። ብዝሒ ዘለዎ ናይ ወረቐት መዛግብቲ ክትዕቅብ ዘኸትሎ ጽበት መዐቀቢ ቦታ ቀሊል ኣይኮነን። ውሕስነት ናይ ብወረቐት ዝተዓቀበ መዛግብቲ ንምርግጋጽን ስሉጥ ኣገልግሎት ንዓማዊል ንምሃብን፡ ሰነዳት ናብ ዲጂታል ሓበሬታ ምቕያር እዋን ዝጠልቦ እዩ። ከም’ቲ ዝተባህለ ዘበንና፡ ዘበነ ተክኖሎጂ ብምዃኑ መዛግብቲ ናብ ምኽያነ (ዲጂታል ሓበሬታ) ክሰጋገሩ ኣለዎም። ምስግጋር ካብ ወረቓቕቲ ናብ ዲጂታል ሓበሬታ (‘ኮምፕዩትራዘሽን’) ዕቱብ መጽናዕቲ ዝሓትት ኣዩ። እቲ ስራሕ ክብደት ኣለዎ። ኣየኖት ቀንዲ ሰነዳት ስካን ተገይሮም ናብ ዲጂታል ሓበሬታ ይቕየሩን ምስ ዳታ-በይዝ ይተኣሳሰሩን ክጽንዑን ክልለዩን ኣለዎም። ድሮ ልዕሊ 12,000 ዘይንቀሳቐሱ ንብረት ተለልዮም ስካን ብምግባር ናብ ዲጂታል ሓበሬታ ተቐይሮም ኣለዉ። ከም’ቲ ነዊሕ ጉዕዞ ብሓደ ስጉምቲ ዝጅመር፡ እዚ’ውን ተጀሚሩ ኣሎ፡ ኣብ’ዚ 4-5 ዓመታት ንኽውዳእ ትጽቢት ይግበር። - ኣብ ምሕደራ መዛግብቲ፡ ዕድመ ምሉእ ዝከናኸኑን ዘማሕድሩን ስለ ዝኾኑ ንተጠቀምቲ ብኣገባብ ምዕዳልን ክምለስ ዘለዎ ብስሉጥ ኣብ ግዜኡ ምምላስን ኣብ ቦትኡ ምዕቃብን ዕለታዊ ስራሖም ምዃኑ ክርድኡ ይግባእ። ሰነዳት ብከመይ ይስርዑ ምግላጽ የድሊ። ኣሰራርዓ ሰነዳት፡ ከከም ባህርያቶም ብኣስማት፡ ኣርእስቲ፡ ቦታ፡ ኣሃዝ (ቁጽሪ)፡ ዕለት፡ ወይ ብጉዳይ ክስርዑ ይኽእሉ። ዝኾነ ቅጥዒ ተጠቐም፡ ኣገባብ ዝሓለወን ትኽክልን፡ ከምኡ’ውን ሓደ ዓይነት (ዘይቀያየር) ክኸውን የድሊ። ደረጃኡ ዝሓለወ ሓደ ዓይነት ኣገባብ ምኽታል፡ ዕቱብ ቁጽጽር ንምርግጋጽ፡ ቅዳሓት ንምውሓድን ቁጠባ ናይ ቦታን መሳርሒታትን ንምውሓስ፡ ብውሑድ ሰራሕተኛ ብቑዕ ኣገልግሎት ንምሃብን ምሕደራ መዛግብቲ ንምብራኽን ረብሓታት ስለ ዘለዎ፡ ብደረጃ ሃገር ሓደ ማእከላይ ቤት መዝገብ ካዳስተር ክህሉ የድሊ። - ስራሓት ኣብ ዝግምግሙሉን ኣገዳሲ ውሳነታት ኣብ ዝህቡሉን ዓቢ ተራ ከም ዘለዎም ምግንዛብ። - ንትካሎም ተመክሮታት ኣብ ምውራስን ከም መወከሲን፡ ንብምሉኡ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ዘገድስ መጽናዕቲ ድማ ዓቢ እጃም ከም ዘለዎም ዘይምዝንጋዕ። ተሓዝቲ መዝገብ፡ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተገልጹ ሓላፍነታት ስለ ዝስከሙ፡ ነዞም ኣብ ታሕቲ ዝግለጹ ነጥብታት ኣብ ግምት ከእትዉ ይሕተቱ፦ - ጽፉፍ ኣተሓሕዛ ምዝውታር፡ ብርትዓዊ ዋጋ ኣገልግሎት ከም ዝወሃብ ምግባር። - ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሓደጋታት ከም ምዕናው፡ ምጥፋእ፡ ብቀሊሉ ዘይምርካብ ወዘተ ኣብ ግምት ኣእትዮም ክከላኸሉ። መዛግብቲ ብከመይ ከም ተማሕድር (ወይ ትሰርዕ) ክበርህ የድሊ። ኣገዳስነት ስርዓተ- ምምሕዳር መዛግብቲ (filing system) ዕዙዝ እዩ። ዝኾነ ትካል ካብ ውሽጢ ይኹን ካብ ግዳም ናይ ጽሑፍ ርክባት-ብመልክዕ ደብዳበ፡ ደቓይቕ ኣኼባታት፡ መምርሒታት፡ ካልኦት ሰነዳት ወዘተ ኣለዎ። ምስ ምስፋሕን ምዕባለን ስራሕ ከኣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበዝሐ ይኸይድ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ኣተኣላልያ መዛግብቲ (ሰነዳት) ጥንቃቐ ዘድልዮም፡ ከም ሰነዳት ካብ ሓደጋ ምክልኻል፡ ንስራሕ ኣብ ዘድልዩሉ ብስሉጥ ዘይምርካብ፡ ሓደስቲ ጽሑፋት ብዝቐለለን ዝቐልጠፈን ኣብ ቦትኦም ንምቕማጥ ዘኽእል ጽፈት፡ ዋጋን ጉልበትን ከይባኽን ምክልኻልን ምክንኻንን ሰነዳት ወዘተ ከጋጥሙ ይኽእሉ። - መዝገብ፡ መወከሲ ናይ ሕሉፍ ብምዃኑ፡ ቅድሚ ምዕቃቡ መዐቀቢ ቦታ ዘተኣማምንን ብቑዕን ምዃኑ ምርግጋጽ የድሊ። ተሓዝቲ መዝገብ፡ ዕማማቶም ኣብ ምፍጻም፡ ነዞም ዝስዕቡ ስነ-ምግባር (ethics) ክኽተሉ ይግባእ፦ 6. መረጋገጺ ዓይነት (quali - ንሕብረተ-ሰብ ናይ ምግልጋል ሓላፍነት


ትካላት፡ ሰራሕተኛታት መዝገብ ብስሩዕ ከሰልጥኑን መሐደሲ ስልጠና ክውድቡን ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ምሕደራ መዛግብትን ዓይነት ሓበሬታን - ብምሉእ ዓቕሞም ኣብ ስራሖም ውፉያት - ንዘይ ጽፉፍ ኣተሓሕዛ ተሓተትቲ ምዃኖም ምርዳእ ነዞም ሽግራት ንምውጋድ እቲ ዝሰማማዕ ኣገባብ ምምሕዳር ሰነዳት ክንጥቀም ንኽእል። እቶም ኣገባባት ብኸመይ ኣብ ግብሪ ንጥቀመሎምን ንቆጻጸሮምን ቅድሚ ምዝርዛርና ግን እንታይ ጥቕምን ጉድኣትን ከምዘለዎም ክንርዳእ ይግባእ። ድሕሪ ብቑዕ መረዳእታ ምምራጽ ኣገባብ ኣድላይ እዩ። ምኽንያቱ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣገባብ ነናቱ ብልጫን ድኽመትን ስለ ዘለዎ። ቅድሚ ምውሳንና፡ ብዝሕን ዓይነትን ሰነዳትና ምፍላጥ፡ ኣጠቓቕማ ሰነዳት ከመይ’ዩ፡ ብከመይ ክንዕቅቦ ንደሊ፡ ንውሓት ዝዕቀቡሉ ግዜ ኣብ ግምት ከነእቱ የድሊ። መዛግብቲ፡ ብግቡእ ትካላት፡ ሰራሕተኛታት ብቑዕ ስልጠናን መረዳእታን ንምፍጣር ብዛዕባ መዝገብ፡ ኣጠቓቕማ፡ ዕቃበ፡ ብቑዕ መረዳእታ ከም ዘለዎም ከረጋግጻ ኣብዞም ዝስዕቡ ጸቒጠን ከስተምህራ ኣለወን፦ ሓበሬታ እዩ። ትካላት፡ ኣርቺቭ ንነዊሕ ዝጠመተ ውሕስነት ክህልዎ ብዕቱብ ክሕዝኦ ኣለወን። ምሕደራ ኣርቺቭ፡ ሞያዊ ተግባር ምቕሳም፡ ምምሕዳር፡ ትኽክል ምዃን፡ ምዕቃቡን ነቶም ጭብጢታት ናይ ትካል ወይ ውልቀ-ህይወትን ስራሕን ኣብ ጥቕሚ ከም ዝውዕሉ ምግባር። እቶም ጭብጢታት ንክልቲኡ፡ ኣብ ወረቐትን ኤለክትሮኒክን ዝተመርኮሰ መዛግብቲ ከገልግሉ ይኽእሉ። - እንታይ ክምዝግቡን ብከመይ ክምዝገብ ከም ዘለዎን - ስለምንታይ ይምዝግብዎ ከም ዘለዉ - ክዉንነት (ሓቂ) ካብ ርእይቶ ክፈልዩን ብከመይ ንሓበሬታ ዝድግፍ ርእይቶ የቕርቡን ምሕደራ ኣርቺቭ ንትካላት ዓቢ ብድሆ እዩ። ንሽግራት ስዒርካ ብከመይ ኣርቺቭ ትዕቅብን ብሉጽ ተግባራት ትኽተልን ወሳኒ እዩ። ሸውዓተ ብሉጻት ሕላገታት ኣርቺቭ ኣለዉ። ንሳቶም ከኣ፦ - ብቑዕ ሓበሬታ (መወከሲ) ዘለዎ ይዕቅቡ ከም ዘለዉ ምርግጋጽ - ጌጋታት ምስ ዘጋጥሙ ብከመይ ተለልዮምን ትእርሞምን፡ ብከመይ ጸብጻብ ጌጋታት ከም ዘቕርቡን 1. ምርዓም ብቑዕ ቅርጺ ዘለዎ ስርዓተ ኣርቺቭ፡ መሰረት ናይ ብቑዕ ዝተኸዘነ ሓበሬታ ስለ ዝኾነ። - ኣብ መዝገብ ዝርከብ ሓበሬታ ንምንታይ ከም ዝጠቅም ክርድኡ፡ ከምኡ’ውን 2. ዘየድልዩ ዳታ ምኽዛን ምውሓድ፡ ኣብ ሰርቨር ዝኽዘን ዳታ ክውሕድ ኣለዎ። ዘየድልዩ ቅዳሓት ምውጋድ። - ሓበሬታ ብከመይ እዋናዊ ትገብሮን ካብ ካልእ ምንጪ ትውስኸሉን ግንዛበ ከሕድሩ። 3. ፍታሕ ኣብ ኣከፋፍላ-ፋይላት ምህላው፡ እዚ ብፍላይ ብዝሒ ዓማዊል ተጠቀምቲ ኣብ ዝህልዉሉ፡ ስሉጥን ዘተኣማምንን ኣከፋፍላ ሰነዳት ኣድላዪ እዩ። 7. ምሕደራን ብሉጻት ተግባራት ምሕደራን ኣርቺቭ


ምሕደራ ኣርቺቭ ኣገዳሲ ክፋል ናይ ሓደ ውድብ ወይ ትካል ስርዓተ 4. ኣገባብ ስርዓተ-ቁጽጽር፡ ሰባት ንኣርቺቭ ኣብ ዝጥቀሙሉ፡ ካልእ ኣገዳሲ ክጥቀምሉ ዘድሊ ሰነድ ክዕቀብ ወይ ክትካእ ዘድልዮ ሰነድ ንምትካእ ክሕብሩ የድሊ። 5. ውሑስ ኣርቺቭ፡ ክዕቀብ ዝተደልየ ሓበሬታን ዳታን ከም ዝተዓቀበ እተረጋግጸሉ ኣገባብ ምህላው። 6. ወቕታዊ ቁጽጽር ሰርቨር፡ ብስሩዕ፡ ብዘይ ዝኾነ መሰናኽል ስራሕ ንምቕጻል ስሩዕ ቁጽጽርን ምግምጋምን ሰርቨርን ዳታን ይሓትት። 7. ዓሚቚ ፍልጠት ኣብ ዕቃበ ዲጂታል ሓበሬታ፡ እቲ ዝበለጸ መገዲ ምምሃር ብዛዕባ ጥበባት ኣርቺቭ ካብ መጻሕፍቲ፡ ዝወሃብ ስልጠና፡ ምንባብን ተመክሮ ምልውዋጥን እዩ። በዚ ዓቕምኻን ኣበርክቶኻን ከም ዝዓቢ ትገብር። 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.192


እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽሓፍትን መጽሔታትን፡ ቃለ መጠይቓት፡ ከምኡ’ውን ካብ ኣርካይቭስ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ስእልታትን ሰነዳትን ምርኩስ ብምግባር ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ናይ ፈለማ እግሪ ተጋዳላይ ዝተቖርጸሉ ነይሩ። ሽዑ ዓሊሹም እግሩ ምስ ተቖርጸት፡ “ክፋል እግረይ ዝተቐብረትሉ ቦታ ኣለልዩለይ” በሎም። ድሕሪ’ዚ ዓሊሹም ናብ ሱዳን ከይዱ። ካብ ሱዳን ድማ፡ ናብ ሶርያ ቀጺሉ። በዚ ድማ፡ ዓሊሹም ናይ ሰውራ ኤርትራ ፈላማይ እግሩ ዝተቖርጸ ተጋዳላይ’ዩ። ነዚ፡ ንሱን ግርማይን ብቓለ መጠይቕ፡ ኣብ መጽሔታት ሓበን ቁጽሪ 4/1996ን ቍጽሪ 6/1997 ገሊጾሞ ኣለዉ።


‘ናቕፋ ኣብ መበል 49 ዓመተ ልደታ’ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ኣብ ዝሓለፈ 29 መጋቢት 2026 ዝወጸት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ እቲ ናይ መጀመርታ ምስ ምጅማር መጥቃዕቲ ናቕፋ፡ 17 መስከረም 1976 ብኸቢድ ከብዱ ዝተሃርመን መዓናጡኡ ዝተቖራረጸን ድሕሪ መውጋእቱ ድማ፡ ኣብ ስንጭሮ ጠናስ ዕዉት መጥባሕቲ ዝተኻየደሉን ክሳብ ሎሚ ብህይወት ዘሎን፡ ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን ከምዝበሃል ጠቒስና ነይርና። ዕዉት መጥባሕቲ ዝገበሩሉ ድማ ዶክተር ተኸስተ ፍቓዱን ብርሃና ሃይለን እዮም። ነዚ ዝምልከት ምስ ተጋዳላይ ተኸሰተ መስፍን ሓጺር ዕላል ገይርና ኣሎና፡ ቅድሚኡ ግን ናብ ታሪኽ ሓካይምን ተሓከምትን ሰውራ ኤርትራ ንድሕሪት ክንመልሰኩም። ተኸስተ መስፍን ኣብ ክፍሊ ታዕሊም ብሌቓት (28-2-1975) ካልእ ኣብ ሚያዝያ 1975 ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታትን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ብሓባር መስመር ኤለክትሪክ ኣስመራ ንምብታኽ ኣብ ዝካየዱዎ ስርሒት፡ ብርሃነ ፍስሃየ ዝተባህለ ኣባል ተሓኤ እግሩ ተሃሪሙ። ክሕከም ናብ ክፍሊ ሕክምና ህዝባዊ ሓይልታት ባቆስ መጸ። ደንጒዩ ስለ ዝመጸን እግሩ ጋንግሪን ብምግባራን ክትቁረጽ ነይሩዋ። ስለ ዘይተኣማመነ ፍቓደኛ ክኸውን ተደናጐየ። ጋንግሪን እናሰፍሐ፡ ዝቝረጸሉ ቦታ ድማ፡ እናለዓለ ኸደ። ሽዑ ዶክተር ብእምነት ኣሕመድ ብዝመርሖ ብዘይ ሕክምናዊ ካራታት ልዕሊ 5 ሰዓት ዝወሰደ ምሕርሓር ኣብ ብረታዊ ቃልስና፡ እግሮም ዝተቘርጹ ሰለስተ ቀዳሞት ተጋደልቲ ከም ኣብነት እንተ ረኣና፡ ኣብ 1969 ዓሊሹም ዑመር፡ ኣባል ስሉሳዊ ሓድነት ኣብ ከባቢ ግምሆት ራብዓይ ርእሱ ምስ ተወግአ፡ ናይ ሽዑ ኣጋር ሓኪም፡ ግርማይ ከፈላን ክልተ ካልኦት ተጋደልትን ብገመል ጽዒኖም ናብ ቅሮራ ክወስድዎም ተመዘዙ። ናይ ዓሊሹም እግሪ ትበላሾን ሽታ ትገብርን ስለ ዝነበረት፣ ብዘይ ዕረፍቲ ከኣ ብቃንዛ ምስ ተሳቐየ፡ ግርማይ “ህይወትካ ክትድሕን፡ እግርኻ ክትቁረጽ ኣለዋ” ብዛዕባ እቶም ቀዳሞት ኣብ ሱሳታት ዝተወግኡን ኣእጋሮም ዝተቖርጸን ተጋደልቲ ምስቲ ደሓር ዝሰዓበን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናማዕበለ ዝኸይድ ዝነበረ ሕክምናን ሓካይምናን ከነነጻጽሮ ከለና፡ ብሓቂ እቲ ፍልልይ ሰማይን ምድርን እንተተባህለ’ውን፡ ምግናን ኣይኮነን። ነዚ ዝምልከት ድማ፡ ካብቲ ኣብ መጽሔታት ሓበን 1996/1997 ዝወጸ ዓንቀጻት ከም መወከሲ ምስ እንርኢ፡ ኣብቲ መድረኽ’ቲ ምዕባለ ሕክምናን ሓካይምን ተሓከምትን ሰውራ ኣብ ከመይ ኵነታት ከም ዝነበረ ክንፈልጥ ኣይንሽገርን። ካብ ጸጋም ናብ የማን ካልኣይ ዶክተር ተኸስተ፡ ስዉእ ዓሊ ሰይድ፡ ስዉእ ፍስሃየ ወልደገብረኤልን ካልኦትን ቅድሚ ከምዚ ናይ ወዲ መስፍን ናይ መዓናጡን ከብድን መጥባሕቲ ምርኣይና፡ ብዛዕባ መቝረጽቲ እግሪ ኣብ ሱሳታትን መጀመርታ ሰብዓታትን ምርኣይ ኣገዳሲ’ዩ። ምኽንያቱ መቝረጽቲ እግሪ ወይ ኢድ ካብቲ ኣብቲ ተነቃፊ ኣካላት ወዲ ሰብ ዝኾነ ከብድን መዓናጡን ዝግበር ካልእ መጥባሕትታት ዝቐለለ ክኸውን ይኽእል። ዝቐለለ ዝገብሮ ድማ፡ እቲ ክፍወስ ወይ ክሕከም ዝድለ ኣካል ቆሪጽካ’ውን ክትኣልዮ ትኽእል ኢኻ። ዓጽሚ ዕዉት ኮይኑ። ኢልዎ። ዓሊሹም፡ ፈለማ ነዚ ርእይቶ’ዚ ኣይተቐበሎን። እግሪ ብርሃነ’ውን፡ ከም እግሪ ዓሊሹም ተቖርጸት። ብርሃነ ድሒኑ ናብ ወጻኢ ሃገር’ውን ከይዱ። ኣብ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ድማ፡ ኣበድ ተስፋይ ናይ መጀመርያ ዝተቖርጸ እዩ። ንሱ ኣብ መጋቢት 1976፡ ኣብ ውግእ ጎደይቲ ብኸቢድ ተወጊኡ። ኣብቲ ኣብ ከባቢ ዓላ ዝነበረ ሕክምና ብማዕጺድ እናተሓርሓረ ተቖሪጹ። ድሕሪ ገለ መዓልታት ግን፡ እቲ ስቓይ እናብኣሰ ስለ ዝኸደ ዓሊሹም ከይፈተወ እግሩ ክትቁረጽ ፍቓደኛ ኮይኑ። ግርማይ ድማ ናይ ኣጣል ካራሩ ክሳብ ጓህሪ ዝመስል ኣርሲኑ፡ ነታ እግሪ ቆረጻ። ብዝረሰነ ላማ ድማ ነቲ ጠልጠል ዝበለ ስጋን ቲፍቲፍ ዝብል ደምን ሓጻጸቦ። ነቲ ቆርበት ብፈትሊ ክዳን ገይሩ ሰፈዮ። እቲ መጥባሕቲ ኣብ ጸምጸም በረኻ ዝተገብረ እቲ ኣብ መስከረም 1976 ኣብ ከበባ ውግእ ናቕፋ ብርቱዕ መውጋእቲ ከብዲ ዘጋጠሞ ኣባል ቦጦሎኒ 500 ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን’ውን፡ ሓደ ካብቶም ፈላሚ ዕዉት መጥባሕቲ ከብዲ ዝተኻየደሎም ከም ዝነበረ ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ተገሊጹ ነይሩ። ተኸስተ መስፍን ግን መን እዩ? ተኸስተ መስፍን ሓደ ካብቶም ኣብ 1975 ናብ ሰውራ ዝተሰለፉ መንእሰያት ሰብዓታት’ዩ። ካብ ኣስመራ ምስ ንዕኡ ዝመስሉ መንእሰያት፡ ምእንቲ ናጽነት ክብጆ ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፉ። ድሕሪ ነዊሕ ጕዕዞ እግሪ ድማ፡ ሰሜናዊ ሳሕል ስንቅን ዕጥቅን ተጋዳላይ ዘመላልሳ ዝነበራ ኣግማል ስንቅን ዕጥቅን ተጋዳላይ ዘመላልሳ ዝነበራ ኣግማል ዝነበራ ተኸስተ መስፍን ኣብ ሎሚ ኮይኑ ይዝክር። ድሕሪ ታዕሊም፡ ተኸስተ ናብተን ኣብ ከባቢ ናቕፋ ብፍላይ ድማ፡ 500 እትፍለጥ ቦጦሎኒ ከቢድ ብረት ተመዲቡ። ሽዑ ካብቶም ኣብ ናቕፋ ዝነበሩ ኣዘዝቲ ናይቲ ውግእ ስዉእ ዓሊ ሰይድ ዓብደላ፡ ሓላፊ ክፍሊ ሕክምና ድማ ፍስሃየ ወልደገብረኤል ነይሩ። ኣብታ ቀዳመይቲ ዕለት ንምሕራር ከተማ ናቕፋ ኣብ ዝተገብረ ውግእ ድማ ብብርቱዕ ተወጊኡ። ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን ብዕለት 17 መስከረም 1976 ካብ መስዋእቲ ንዋራ ወጺኡ። ኣብ ታሪኽ ኣሃዱ መጥባሕቲ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ፡ ቀዳማይ ዕዉት መጥባሕቲ ዝተኻየደሉ ኮይኑ። ኣብ ዝመጽእ ዕለት 17 መስከረም 2026 መበል 50 ዓመት መውጋእቱ ክዝክር’ዩ። ተኸስተ ንድሕሪት ተመሊሱ ብዛዕባ’ቲ ዘጋጠሞ መውጋእትን ዝተገብረሉ ሕክምናን ከዕልል ከሎ ከምዚ ይብል፥ ተጋዳላይ ተኸስተ መስፍን (2026) በጽሐ። ኣብ ብሌቓት ምስ በጽሑ ብዕለት 28/2/1975 ስእሎምን ታሪኽ ህይወቶምን ተመዝጊቡን ተሰኒዱን። ድሕሪ’ዚ ታዕሊምን ፖለቲካዊ ትምህርቲን ጀመሩ። ኵነታት ክፍሊ ታዕሊም ኣብቲ እዋን’ቲ ሕማቕ ነይሩ። መካይን ዝበሃል ኣይነበረን። ኩሉ ስንቆም ብቃፍላያት ኣግማል ካብ ሱዳን ይመጽኦም ነይሩ። ሰማንያ ዝኾና ኣግማል ከኣ ተጻዒነን ናብ ብሌቓት ይመጽኣ ነይረን። ኣብ መጀመርያ እዋን ክፍሊ ስንቂ ኣብ ብሌቓት እኳ እንተነበረ፡ ድሓር ግን ናብ እማህሚመ ግዒዙ። እቲ ብኣግማል ገይርካ ናብ ብሌቓት ዝካየድ ዝነበረ ስንቂ ናይ ምጒዕዓዝ መስርሕ ድማ፡ ብሎሪ ዝዓይነተን መካይን ሱዳን ክካየድ ጀሚሩ። እተን ሎሪ ከኣ፡ ካብ ከባቢ ቅሮራ ተበጊሰን ብመብኣን መጣግሕን ሓሊፈን ናብ እማህሚመ ይኣትዋ ከም “ዶክተር ተኸስተ ናይ ሽዑ ሓኪም ግንባር ናቕፋ፡ መዓንጣይ ንደገ ወጺኡ ምስ ረኣየ ሸበድበድ እዩ ኢሉ። ዶክተር ብርሃና ሃይለ እውን ከምኡ። ንብርሃና፡ ኩሉ ዘድሊ መጠባብሒ ቀልጢፋ ክትቀራርብ ሓቢሩዋ። መውጋእተይ ብርቱዕ ስለ ዝነበረ፡ ሰብ ክኸውን’የ ወይ ድማ ዳግማይ ህይወት ክህልወኒ እዩ ዝብል እምነት ኣይነበረንን። መስዋእተይ ርጉጽ’የ ገይረዮ ነይረ።”


ናኹራ ካብተን ብዙሓት ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘለዋ ደሴታት ሓንቲ’ኳ ትዅን እምበር ብስማስ ንኹለን ዓብሊላ ጸብለል ዝበለት’ያ። እዚ ከኣ ምኽንያት ኣለዎ። ገዛእቲ ኢጣልያንውያን ናይ ሓርበኛነት መንፈስ ንዝነበሮም ተቓለስቲ ኤርትራውያን ስምዒት ተቓውሞኦም ናብ መላእ ህዝቢ ከይልሕም ምእንቲ፡ ኣብቲ ብኹሉ ሸነኻታ ብዓሚቝ ማይ ባሕሪ ዝተሓጽረት ደሴት ናኹራ ወሲዶም ይሕይርዎም ነበሩ። እቲ ቤት-ማእሰርቲን መቓብርን ናይ’ቶም ሓርበኛታት ክሳብ ሎሚ ህያው ኣሎ። ስለዚ፡ እዚ ስም’ዚ ካብ ደሴታት ቀይሕ ባሕሪ ናብ ግንባር ናቕፋ ዝተሰጋገረሉ ሓደ መተኣሳሰሪ ነጥቢ ክህሉ ግድን’ዩ። ናኹራ ነቲ ኣብ ሓሬናን ጓል ደንደንን ዝህሉ ሓይሊ ጸላኢ፡ ብዓቢኡ ነቶም ኣብ እግራ ሕልኽልኽ ዝብሉ ከኣ፡ ብዝያዳ ኣዝያ ቀረባን ብመንበስበስተኣ ዝርእዩዋን ስለ ዝኾነት ኣብኣ ዝዓርድ ሰራዊት ወገን፡ ኩሉ ምንቅስቓሱ ብጸላም ከደኖ ክኸውን ይግደድ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ብቐትሪ ክትሸይን’ውን ስለ ዘይትኽእል ኣብታ ብጸላም ዝተሸጐጥካላ ዕርዲ ተሓይርካ ትውዕል። በዚ ኸኣ፡ ተጋደልቲ ናኹራ ዝብል ስም ሂቦማ። ቅድሚ ምእታውካ ኩሉ ዘድልየካ እንተ ዘይኣማሊእካ - ክትሸይን፡ ክትመጣላዕን ንፋስ ክትወስድን ኣይትኽእልን ኢኻ። ርእሲ ሰብን ጥይትን ክሳብ ጸሓይ ዘላ ክተሓላለዋ’የን ዝውዕላ ነይረን።


1.102 ኣየር ወለድ ክ/ጦር (ብጽምእን ውግእን ተሰኒፉ ኣዛዚኡ ተመስገን ገመቹ ድማ ተቐቲሉ።) 2. ሐ/ ውግእ እግሪ-መኸል 16 መጋቢት 1999 3. ሓርነት ኣፍዓበት 06/04/1977 4. ሀ/ ሚያዝያ (27/04/1984) 5. ባጽዕ፡ ዓዲ-ቀይሕን ባረንቱን 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.192


Asmara Mining Share Company is inviting applicants for the following position. Senior Trainer Fixed- Plant Electrical and Instrumenta tion Training Officer Number required – (01) Type of contract –definite (02 Years) Major Duties and responsibilities • To develop, coordinate and monitor training in process mainte nance for both experienced fixed plant electrical personnel and electrical trainees. • Close supervision and on the job guidance and monitoring of skills development of trainees to develop sufficient skills to main tain independently. TASK DESCRIPTION Expanded TO CORE PERFORMANCE AREAS Health and Safety • Maintain all necessary processes and procedures as outlined in the Training Management System. • Model and promote expected behaviors, with emphasis on de sired values, safe work practice, punctuality, efficiency and quality of work. Accreditations • Impart required process electrical and instrumentation skills and knowledge in accordance with prescribed curriculum, programs and standards. • Conduct training needs analysis and develop training plans for process maintenance electrical and instrumentation personnel and contribute towards production of teaching schedules and other training associated administration • Conduct assessment and testing as required and maintain accu rate records of all training and assessment activities Training and Assessment • Coordinate training in process electrical and instrumentation maintenance for both experienced plant electricians and trainees. • Develop and modify process training and assessment material where directed. • Contribute towards production of teaching schedules and other training associated administration. • Conduct assessment and testing as detailed in curriculum. • Maintain accurate records of all training and assessment activi ties. • Engage with departments to ascertain their needs. • Develop training content, research, pull together material and seek approval on said content from the coordinator. Staff Leadership • Supervise and provide on-the-job guidance to the trainees. • Conduct assessments to establish current competencies and re port on same in areas where competency gaps are identified. • Monitor progress of process trainees and provide coaching and instruction as required. • Apply vocational guidance and counselling as needed Profile: Qualifications and Experience • Formal Education, Certifications or Equiva lents • Bachelor’s degree in electrical engineer ing. • Workplace Trainer and Assessor IV • Working Experi ence – Nature & Length • Minimum of 5 years’ gener alized experience in Process Plant mainte nance, with previous facilitation experience, of which 2 years should be in a supervisory capacity. • Previous training experience in the mining industry is essential. • Extensive theoretical and practical experience, knowledge and under standing of fixed plant electrical & instru mentation • Excellent teaching and facilitation skills. • Possess a knowledge of competen cy-based curriculum. • Effective interpersonal and commu nication skills. • English language ability (spoken and written). • Advanced computer skills. • Experience preferred in Gold Pro cessing environment • Extensive experience in High Volt age, PLC, Instrumentation • Valid Driver’s License • Behavioral Skills • Approachable | Assertive | Continuous Learning | Dedicated | Goal Oriented | Influential | Initiative | Leader ship | Pro-Active | Reliable | Results Driven | Safety Conscious | Technically Inclined | Organized • Technical Skills UNIQUE REQUIREMENTS / OTHER INFORMATION Strong ability to train, mentor and build a competent electrical mainte nance team. • General Information and other requirements: • Place of Work: AMSC Site • Type of contract: definite Period • Salary: As per the Company salary scale • Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience cre dentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential can didates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. • Address: Please mail your applications to. • Asmara Mining Share Company, • P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea • Applicants shall be required to send a copy to: • Mineral Resources Management • P.O. Box – 272 • Asmara • Note to Eritrean applicants:  Please send a copy of your application to  Aliens Employment Permit Affairs,  P. O. Box 7940 Asmara, Eritre ሓዳስ ኤርትራ 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.192 ደቂ ሰውራ ኤርትራ


ደቂ ሓንቲ መስርዕ፡ ምስ ኣለይቶም፡ ብሓባር ይበልዑን ይድቅሱን [ደቂ ዓባይ ድስቲ]። ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ኣኼባ የካይዱ፣ ኩሉ ጸገማት ከኣ ምስ ኣለይቶምን መምህራኖምን ብኽፉት ይዝትይሉ። ካብ ኣመጋግባ ክሳብ ስርዓተ-ትምህርቲ (curricula) ኣብቲ ኣኼባ ይዝተየሉ። ርእይቶታትን ሕቶታትን ሓባራዊ መረዳእታ ወይ መፍትሒ ክሳብ ዝርከበሎም ኣኼባ ኣይዕጾን። ሓደ-ሓደ ግዜ፡ ህጻናት ዘልዕሉዎም ሕቶታትን ርእይቶታትን ምስ ክውንነት ዝዛመዱ ስለዘይኮኑ፡ ኣለይቲ ኣይቅበልዎምን፣ ብሰሩ ከኣ ርሱን ክትዕ ይግንፍል። ኣብ ሓደ ካብ ኣኼባታት፡ እቶም ተመሃሮ እንግሊዘኛ ምምሃር ክቋረጽ ኣትሪሮም ተማጒቶም። መጎተኦም፡ “እንግሊዝኛ፡ ሃጸያዊ ቋንቋ ምዃኑ ከይኣኽሎ፣ ቃላቱ ስለ ዝመሳሰል እውን ንምምሃሩ ኣዝዩ ኣሸጋሪ እዩ። ስለዚ ስለምንታይ ክንመሃሮ ንግደድ” ዝብል ነበረ። ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ፡ ኩሉ ካልእ ትምህርቲ ተሪፉ፡ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ጥራይ ክመሃሩ ጠሊቦም። ህጻናት ሰውራ፡ ንነብሶም ከም ተጋደልቲ’ዮም ዝርእዩዋ። ብሉጻት ተጋደልቲ ንምዃን ከኣ፡ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ጥራይ እኹል እዩ ኢሎም ይኣምኑ። ኣለይቲ፡ መምህራንን ሓለፍቲን ህግሓኤ፡ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ሕቶታት ናይዞም ህጻናት ብዝግባእ ክምልሱ ወትሩ ምስ ጸዓሩ’ዮም። ብዓቢኡ፡ ኩሎም ኣባላት ህግሓኤ፡ ነዞም ህጻናት ከም መምህራን፡ ወለድን ብጾትን ኮይኖም’ዮም ዝኣልዩዎም። ናይ ምንባር ስትራተጂን ብዝግባእ ይፈልጡ’ዮም። ሓደስቲ ህጻናት ኣብ መጀመርታ ምስ ናብራ ናይቲ ቤት ትምህርቲ ክላማመዱ ይጽገሙ እዮም። ህጻን ኴንካ፡ ካብ ስድራቤትካን ከባቢኻን ርሒቕካ ክትነብር ቀሊል ብድሆ ኣይኮነን። ብዙሓት ህጻናት፡ ብዘይ መዕቆቢ ቤትን ወለዲን፡ ምሉእ መዓልቲ ኣብ ግዳምን ክፉት ኣየርን ምውዓል ምልማዱ ይኸብዶም’ዩ። መንፈስን ሞራልን ህጻናት ንምሕላው፡ ኣብ ወርሒ ሓንሳብ ሓፈሻዊ ኣኼባ ይካየድ’ዩ። ድሕሪ’ዚ ሓፈሻዊ ኣኼባ’ዚ ከኣ ህጻናት፡ ኣብ መጋርያ ከቢቦም ይዘናግዑ፤ ይዝምሩ፡ እንዳ ተቐባበሉ ከበሮ [ናይ ጀሪካን] ይሃርሙን ብሓባር ይስዕስዑን። ብዙሓት ካብቶም ደርፍታት ባዕሎም


ሓደ ጉጅለ ጀርመናውያን ኣብ ሓምለ 1978 ኣብ ገለ ካብቶም ኣብቲ ግዜ’ቲ ካብ ጎበጣ ኢትዮጵያ ሓራ ዝወጹ ከባቢታት ኤርትራ ዑደት ገይሩ ነይሩ። እቶም ጀርመናውያን ናብ ሃገሮም ምስ ተመልሱ ከኣ፡ ኣብቲ ሽዑ ኣብ ጀርመን ዝሕተም ዝነበረ “Arbeiterkampf” (ቃልሲ ሰራሕተኛታት) ዝተሰምየ ጋዜጣ፡ “ደቂ ሰውራ ኤርትራ” ብዝብል ኣርእስቲ ሓደ ዓንቀጽ ጽሒፎም። ብልዑል ደረጃ ንቕሓት “ህጻናት ሰውራ” ከም እተመሰጡ ድማ ይገልጹ። እዚ ዝስዕብ ካብቲ ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝተጻሕፈ ዓንቀጽ ተቖንጪሉ ዝተወስደ እዩ። ቤት ትምህርቲ ሰውራ ብ1976’ዩ ተመስሪቱ [ኣብ ዜሮ ዝበሃል ቦታ]። ክምስረት እንከሎ ብ300 ህጻናት’ዩ ጀሚሩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ [እቲ ዓንቀጽ ኣብ ዝተጻሕፈሉ 1978] ከኣ 1100 ህጻናት ምስ 50 መምህራንን 50 ኣለይቲን ኣለዉዎ። [ኣብቲ ዓንቀጽ፡ 50 teachers and 50 student teachers እዩ ዝብል።] ብጸይቲ ናስራ ናብ መጀመርታ ብጸይቲ ናስራ ናብ መጀመርታ ዕስራታት ትገማገም ሓንቲ ካብ ዕስራታት ትገማገም ሓንቲ ካብ ኣለይቲ’ያ። ንኣወዳድባ ቤት ኣለይቲ’ያ። ንኣወዳድባ ቤት ትምህርቲ ከኣ ብኸምዚ ዝስዕብ ትምህርቲ ከኣ ብኸምዚ ዝስዕብ ትገልጾ፥ ትገልጾ፥ እቶም ህጻናት ዝደረሱዎም ኮይኖም፣ ብዛዕባ መዓልታዊ ህይወቶም፡ ጅግንነት ኤርትራውያንን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነትን ዝገልጹ’ዮም። “እዚ ቤት ትምህርቲን ተመሃሮን፡ ከም ሓንቲ ጥርንፍቲ ቁሸት ወይ ዓዲ ክግለጽ ይከኣል። ህጻናት ከከም ዕድሚኦም ኣብ ጋንታታት ይምደቡ። እዘን ጋንታታት ከኣ ኣብ መሳርዕ ይኽፈላ። ነፍሲ ወከፍ መስርዕ ካብ 20 ክሳብ 30 ህጻናት ዝሓዘት እያ። ሓደ ኣላዪ ወይ መምህር ከኣ ንሓንቲ መስርዕ ይከታተል።” ብዙሓት ካብዞም ህጻናት፡ ንዕድመኦም ዘይምጥን ከቢድን ዘስካሕክሕን ተሞክሮታት ዘሕለፉ’ዮም። ስለዚ፡ ተርእዮታት ጸቕጢ በሰላ ኲናት እቲ ቤት ትምህርቲ ሓደ ዓቢ ቤተ-መጽሓፍቲ ኣሎዎ። ዝበዝሑ መጽሓፍቲ፡ ብእንግሊዘኛ፡ ትግርኛን ትግረን [ትግራይት] ዝተጻሕፉ’ዮም። እቶም ህጻናት ካብ ኣለይቶምን መምህራኖምን እዂል ፍቕርን ክንክንን ይረኽቡ። ኩነታት ኣብ ዝጽንክረሉ [ኵናት ኣብ ዝብርትዓሉ]፡ ኣለይቲ በጃ’ዞም ህጻናት ንምሕላፍ ድልዋት ይኾኑ፣ ከይስንብዱን ከይደሃሉን ከኣ የማእዝኑዎምን ይመርሑዎምን። ኣለይቲ፡ ስነ- ሓሳባዊ ዓቕሚ’ዞም ህጻናት ንምዕባይን ባህሊ ምትሕግጋዝ ንምትብባዕን ይረባረቡ። ቀንዲ ኣተኵሮ ኣለይቲ፡ ኣብ መንጎ’ዞም ህጻናት ሓድነትን ፍቕሪን ምዂስኳስ’ዩ። ውጽኢት ናቱ ከይኮነ ኣይተርፍን፡ ኣብ መንጎ’ዞም ህጻናት ዝርአ ባእሲን ግጭትን ዳርጋ የለን ክበሃል ይከኣል። ዘይተርፍ’ዩ። ስነኣእምሮኣዊ ጸቕጢ ህጻናት ንምቅላል፡ ብዛዕባ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ባህሪ ኲናትን ብቐጻሊ ኣስተምህሮን ምኽሪን ይወሃቦም’ዩ። ብዙሓት ካብዞም ህጻናት፡ መልክዓት ኲናትን፡ ኣብ ኲነተ ኲናት ዝግበር ብዙሓት ካብቶም ብህግሓኤ ዝተተርጐሙ ጽሑፋት ሌኒንን ማኦን እውን ኣብዚ ቤተ-መጽሓፍቲ ተሰሪዖም ይርከቡ። ተመሃሮን መምህራንን ድማ ክሳብ መሬት ዓይኒ ዝሕዝ ኣብዚ ቤተ-መጻሕፍቲ’ዚ ከንብቡ ይርኣዩ። እዞም ጀርመናውያን በጻሕቲ ኣብ ሓንቲ ናይ ክሊ ዕድመ 10-11 ክፍሊ ብምእታው ንኩነታት’ቶም ተመሃሮን ንመስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ብቐረባ ተዓዚቦም። ብልዑል ፖለቲካዊ ንቕሓት ናይዞም ህጻናት ከኣ ኣመና ተመሲጦምን ተገሪሞምን። ‘ህጻናት ሰውራ’፡ ኣዝዮም ሓተትቲ እዮም። ነቶም ጀርመናውያን ከኣ፡ ምስ ኩነታት ምዕራብ ጀርመን፡ ኩነታት ሰረሕተኛታትን ህጻናትን ኣብ ጀርመን፡ ከምኡ’ውን ጀርመናውያን ንቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎም ደገፍን ዝኣመሰለ ዝተፈላለየ ሕቶታት ኣቕሪቦሙሎም። እዞም ህጻናት፡ ብዛዕባ ቤት ትምህርቶም ዝፈትዉዎ ነገር ክጠቕሱ ምስ ተሓተቱ፡ “ትምህርቲና፡ ዝነብሩ ስድራቤታት ዝመጹ እዮም። ብዙሓት ካብኣቶም ዘኽታማት ክኾኑ ከለዉ፡ ኣስታት ሓደ ሲሶ ድማ ደቂ ተጋደልቲ’ዮም። ካብዚኦም እቶም ኣስታት 10%፡ ሰበኽ ሳግማዊ ህይወት ካብ ዘለወን ስድራቤታት ዝመጹ’ዮም። ዝበዝሑ ሰበኽ ሳግማዊ ህይወት ዘለዎም ዜጋታት፡ ደቆም ናብ ቤት ትምህርቲ ካብ ምኻድ፡ ጥሪት ክሕልዉ ስለዝደልዩዎም፡ ናብ ቤት ትምህርቲ ክሰዱዎም ኣይደልዩን እዮም። ህዝባዊ ግንባር፡ ሰበኽ ሳግም ኣብ ሓደ ከባቢ ክጥርነፉን [ቀዋሚ ናብራ ንኽመርሑ] እንተወሓደ ሓደ ቆልዓ ናብ ቤት ትምህርቲ ክሰዱን ብዙሕ ጻዕሪ ይገብር ኣሎ። ኣቐዲሙ ዝነበረ ስርዓተ ትምህርቲ ኤርትራ፡ ብኤርትራውያን ዝተዳለወ ስለዘይኮነ፣ ንክውንነትን ድሌታትን ኤርትራ ዘንጸባርቕ ኣይነበረን። እቲ ናይ ቅድም ስርዓተ ትምህርቲ፡ ብኣመሪካውያን ዝተዳለወ ስለዝኾነ፣ ብዛዕባ ታሪኽን ጂኦግራፊን ኣመሪካን ኤውሮጳን’ዩ ዘስተምህር። ንኤርትራ ዝምልከት ትሕዝቶ ፈጺሙ ስለዘይእንገድ ከኣ፡ ህጻናት ብዛዕባ ኤርትራ ዝኾነ ይዂን ትሕዝቶ ኣይመሃሩን’ዮም። እቲ ዝገደደ ከኣ፡ መብዛሕትኡ ትምህርቲ ብቋንቋ ኣምሓርኛ’ዩ ዝወሃብ። ንኹሉ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ጠቓሚ እዩ”፣ “ቀደም ሃብታማት ጥራይ’ዮም ከመሃሩ ዝኽእሉ ነይሮም፣ ሕጂ ግን ድኻታት’ውን ክመሃሩ ዕድል ኣለዎም” ዝብሉን ካልእ ዝተፈላለየ መልሲታትን ሂቦም። ህዝባዊ ግንባር፡ ዓበይቲን ንኣሽቱን ክመሃሩሎም ዝኽእሉ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብቲ ዝቆጻጸሮ ከባቢታት [ሓራ መሬት] ከፊቱ ኣሎ። መሰረታት ውዳበ ናይቲ ውድብ ከኣ ብዛዕባ ኣገዳስነት ትምህርቲ ንሓፋሽ ከንቅሑ ይጽዕሩ። ኣብኡ ከይተሓጽሩ ግን፡ መነባብሮ ህዝቢ ንምምሕያሽ ልዑል ጻዕሪ ይገብሩ። ምኽንያቱ፡ ቊጠባዊ ደረጃኡ ዘይተመሓየሸ ህዝቢ፡ ደቁ ናብ ቤት ትምህርቲ ክልእኽ ብዙሕ ኣይተባባዕን’ዩ። ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ዝወሃብ ትምህርቲ ‘መሃይምነት’ ንምጥፋእ’ዩ። ምስ ካልኦት ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ብምውድዳር፡ ኤርትራ ዝሓሸ ክኢላዊ ዓቕሚ-ሰብ እኳ እንተሃለዋ፣ እዚ ኣንጻር ኢትዮጵያ ዘካይድ ዘሎ ኲናት ግን፡ ሞያዊ ስልጠና ብቐጻሊ ክወሃብ ዘገድድ’ዩ። ህዝባዊ ግንባር ነዚ ፍጹም ቀይሩዎ’ዩ። ህጻናት፡ ቋንቋ፡ ሳይንስ፡ ስነ-ጥበብን ስፖርትን ዝርከቡዎም ዝተፈላለዩ ዓይነታት ትምህርቲ [ብኤርትራዊ ቋንቋታት] ይመሃሩ ኣለዉ። ህጻናት ፍትወት ስራሕን ግብራውነትን ክሓድሮም፡ መግቦም ባዕሎም የዳልዉን [እቶም ንኣሽቱ ይተሓጋገዙ] ጀራዲኖም ባዕሎም የልምዑን ይዂስኲሱን። ስፖርት፡ ምስ መባእታ ወተሃደራዊ ስነ- ፍልጠት ዝተዛመደ’ዩ። ህጻናት፡ ብዛዕባ መሰረታውያን ተግባራት ምንቅስቓስ፡ ርእሰ ምክልኻል ኣብ ወተሃደራዊ ኩነታት፡ ጥንቃቐታትን ኣገባብ ምክልኻልን ካብ ደብዳብ ነፈርቲ፡ ከምኡ’ውን ቀዳማይ ረድኤት ይምሃሩ። ዝተፈላለዩ ስፖርታዊ ምንቅስቓሳት [ኣክሮባት] ስለዘዘውትሩ ከኣ፡ ድልዱላትን ጥንኲራትን’ዮም። ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣርኣያ (model) ናይቲ ህዝባዊ ግንባር ክሃንጾ ዝደሊ ስርዓተ ትምህርቲ’ያ። ሓድሽ ስርዓተ ትምህርቲ ንመጀመርያ ግዜ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ’ዩ ዝፍተን። ውጽኢቱ ምስ ተራእየ ከኣ፡ ኣብ ካልኦት ከባቢታት ከም ዝዝርጋሕን ዝትግበርን ይግበር። መምህራን ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ሓደስቲ መጽሓፍቲ ኣብ ምድላውን ምርታዕን ምስ ተጸምዱ’ዮም። ክሊ ዕድመ ናይዞም 1100 ዝብዝሖም ተመሃሮ ካብ 3 ክሳብ 15 ዓመት ኮይኑ፣ 40% ካብኦም ከኣ ደቀንስትዮ’የን። ልዕሊ ፍርቂ ካብዞም ህጻናት ኣብ ሱዳን ኣብ ዝርከቡ መዓስከራት ስደተኛታት ካብ መምህራን ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ናይ ነፍሲ ወከፍ ህጻን ክእለትን ዝንባለን ንምዕባይ ይጽዕሩ። ድኹማት ተመሃሮ ፍሉይ ቆላሕታን፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን ከኣ፡ ተወሳኺ ትምህርቲን [ሓገዝ] ይወሃቦም። ሓደ መምህር ከም ዝበሎ፡ “ጻዕርና፡ ህጻናት መሃዝነቶም ንኸዕብዩ ምትብባዕ’ዩ፣ ስለዝኾነ ከኣ፡ ሃካይ ኮነ ሰነፍ ተመሃራይ የብልናን።” 12 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.192


ባርዕ ንብድሆ 1ብ0፡ ዓላ ድማ ንዓዲ-ሮሶ 2ብ1 ረቲዐንአን። ብተመሳሳሊ ስፖርታዊ ግጥማት፡ ውድድራተን ኣብ ዘሰላሰላ ናይ ደቂ-ተባዕትዮ ጋንታታት ድማ፡ ነብሮ ኣብ ልዕሊ ኣውገት ናይ 4ብ1 ዓወት ከተመዝግብ እንከላ፡ ባርዕ ንቶኮር 3ብ1፡ ተውለ ንብድሆ፡ ኣልጌን ንኣውገት ብተመሳሳሊ ውጽኢት 1ብ0፡ ቶኮር ንነብሮ 2ብ1፡ ዓዲ-ሮሶ ንብድሆ 1ብ0፡ ቶኮር ንኣልጌን 2ብ1 ክረትዐአን እንከለዋ፡ ተውለ ምስ ባርዕ 1ብ1፡ ከምእ’ውን ዓዲ-ሮሶ ምስ ዓላ 0ብ0 ብምውጻእ ነጥቢ ተማቒለን። ብርክት ዝበሉ ስፖርታዊ ውድድራት ኣብ ምስልሳል ዝርከብ፡ ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ብግጥማት ኵዕሶ እግሪን መርበብን ቀጺሉ ቐንዩ። 4ብ0፡ ኣልጌን ንዓላ 2ብ0፡ ኔብሮ ንብድሆ 1ብ0፡ ተውለ ንኣውገት 5ብ0፡ ቶኮር ንዓዲ- ሮሶ 1ብ0፡ ባርዕ ንዓላ 2ብ1 ረቲዐንአን። ቀጺለን ውድድራት ኣብ ዘካየዳ ጋንታታት ድማ፣ብድሆ ምስ ኣልጌን ብዘይ ሸቶ ክፈላለያ ኸለዋ፡ ተውለ ምስ ቶኮር 1ብ1 ወጺኤን። ኔብሮ ንኣውገት 7ብ0፡ ኣልጌን ንተወለ 3ብ0፡ ስፖርታዊ ግጥማት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ኣብ ዝመጽእ ሰሙናት ውድድራት ኵዕሶ ሰኪዐት ብምትእትታው ክቕጽል ምዃኑ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ። ንግጥማት ኵዕሶ እግሪ ኣመልኪቱ ጐስጓስን ሓበሬታ ናይቲ እዚ ኣብ ዝለኣኸልና ሓበሬታ፡ ኣብ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ዓዲ-ሮሶ ንኣውገት


ርያል ማድሪድ፡ “ቅኑዕ ኣብ ዘይኰነ ውድድር ኣይንሳተፍን፡” ብምባል ኣብ ልዕሊ ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ስጳኛ ዘለዋ ተቓውሞ ገሊጻ። ማድሪድ ኣብቲ 1ብ1 ብምዝዛም ክልተ ነጥቢ ዝኸሰረትሉ ግጥም፡ ናይቲ ዕለት ዳኛ፡ እኹል ናይ ቪድዮ መርትዖ እንከለዎ፡ ኣብ ልዕሊ ምባፐ ዝተፈጸመ ክልተ በደል፡ ዝተፈላለየ ኣተሓሕዛ ብምኽታል፡ ወገንነት ኣርእዩ ክትብል ወቒሳ። ርያል ማድሪድ፡ “ዘይፍትሓውን ትኽክል ዘይኰነ ናይ ዳንነት ስርዓትን፡” ዝብል ክሲ ኣብ ልዕሊ ምምሕዳር ፈደረሽን ኵዕሶ እግሪ ስጳኛ ብምቕራብ፡ ምስቲ ፈደረሽን ዝነበራ ኵሉ ትካላዊ ርክብ ከም ዘደስከለቶ ሓቢራ። ብመሰረት ጋዜጣታት ስጳኛ ዝዘርግሐኦ ሓበሬታ፡ ሓደ ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ርያል ማድሪድ ዝዀነ ሆዜ ኣንጀል ሳንቸዝ፡ ኣብቲ ሓድሽ ስርዓት ዳንነት ንምጽዳቕ ዝተገብረ ኣኼባ ድሕሪ ምስታፉ፡ ማድሪድ ነዚ ስምምዕ ከም ዘይከተመትሉ ብምምልካት ኣብ ናይ መወዳእታ ደቒቕ ነቲ ኣኼባ ረጊጹ ወጺኡ። ተቓውሞ፡ “ንሕና ፍትሒ እምበር ሓለፋ ኣይኰናን ንሓትት ዘለና፡ ኣብ ልዕለና ዝግበር ዘሎ ዘይፍታሕውን ዘይጽወርን’ዩ፡” ብምባል ተቓውምኦም የስምዑ ኣሎዉ። ማድሪድ ነዚ ዘጋጠማ ኩነታት፡ “ቅኑዕ ዘይኮነ ዳንነት፡” ብምባል፡ እቲ ፈደረሽን ክሳዕ ምሉእ ብምሉእ ናይ ዳንነት ምምሕያሽ ዝገብር፡ ምስቲ ፈደረሽን ዘለዋ ርክብ ከም ዘይተሐድሶ ትገልጽ። ርያል ማድሪድ፡ ነጥባ ብሰንኪ ዘይቅኑዕ ዘበለቶ መስርሕ ዳንነት ይጐድላ ከም ዘሎ ብምሕባር፡ ናይ ዳንነት ስርዓት ስጳኛ ክሳብ ዝመሓየሽ፡ ኣብ መርገጺኣ ጸኒዓ ክትቕጽል ምዃና ሓቢራ። ማድሪድ ናብዚ ውሳነ ክትበጽሕ ናይ መወዳእታ ድርኺት ዝዀና፡ እቲ ብቕድሚ ትማሊ ምስ ጂሮና ዘካየደቶ ግጥም’ዩ። ሓለፍቲ እታ ክለብ፡ ነዚ ኣቕሪቦሞ ዘለው


ወዲ 19 ዓመት ኣጥቃዓይ ቦርንማውዝ ጁንየር ክሩፒ፡ ትማሊ ሸቶ ብምቊጻሩ፡ ድሕሪ 2000 ዓ/ም፡ 10 ሸቶ ዘመዝገበ ናይ ፈለማ ትሕቲ 20 ዓመት ተጻዋታይ ኰይኑ። እግሩ፡ ካብ ሳጹን ወጻኢ ብዘመዝግቦ ሸቶታትን ተጠማቲ ኣጥቃዓይ ክኸውን በቂዑ ዘሎ’ዩ። ካብ ሎሬንተ ናብ ቦርንማውዝ ዝመጸአ ጁንየር ክሩፒ፡ ንኣርሰናልን ማንቸስተር ዩናይትድን ሓዊስካ ኣብ ልዕሊ ዓበይቲ ክለባት ሸቶ ብምቝጻር ስሙ ክኹልዕ እንከሎ፡ ዝነኣሰ ኣመዝጋቢ ሸቶ ቦርንማውዝ ብምዃን’ውን ክብረ-ወሰን እታ ክለብ ክሕዝ ክኢሉ ኣሎ። ክሩፒ፡ ትማሊ ኣብ መበል 17 ደቒቕ ኣብ ልዕሊ ኣርሰናል ሸቶ ብምምዝጋቡ’ዩ፡ ነዚ ኽብሪ ድሕሪ 26 ዓመት ክሕዞ በቂዑ ዘሎ። ክሩፒ፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወቕቲ፡ ኣብ መንበር ተቐየርቲ’ኳ ኮፍ ይብል እንተነበረ፡ ድሒሩ ግን ወሳኒ ተጻወታይ ቦርንማውዝ ክኸውን ክኢሉ ይርከብ። እዚ ተጻዋታይ፡ ብርእሱ፡ ብጸጋማይ ኣብ ታሪኽ ፕሪመር ሊግ፡ ሮቢ ኪን ኣብ ዓመተ 1999-2000፡ 12 ሸቶታት ብምቝጻር ነዚ ክብረ-ወሰን ሒዝዎ ዝጸንሐ ተጻዋታይ እዩ። ጎርደን፡ ኣብ ኒውካስል ብዘርእዮ ዘየቋርጽ ጻዕሩን ዘበርክቶ ሸቶን ብደገፍቲ እታ ክለብ ፍትው’ዩ። ይዅን እምበር ዋንጫ ናይ ምዕታርን ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ናይ ምስታፍን ብዘለዎ ባህጊ፡ ንጻውዒት ኣርሰናል ሓንጎፋይ ኢሉ ኽቅበሎ ትጽቢት ይግበረሉ። “ኣነ ካብ ፍራንክ ወይ ቱዶር ኣይበልጽን’የ፡” ደ ዘርቢ ሓሙሽት ናይ ሊግ ግጥማት ሓንቲ ነጥቢ ዝኣከበ ኢጎር ቱዶር ተኪኡ፡ ንሓሙሽተ ዓመት ምስ ቶተንሃም ክጸንሕ ዝኸተመ ኣሰልጣኒ’ዩ። ትጽቢት ደገፍቲ ቶተንሃም ኣብ ግምት ዘእተው እዚ ኢጣልያዊ ኣሰልጣኒ፡ “ኣነ ካብ ቶማስ ፍራንክ ወይ ኢጎር ቱዶር ዝበለጽኩ ኣይኰንኩን። ንዕኦም ከም ብሉጻት ኣሰልጠንቲ እየ ዝርእዮም። ይዅን እምበር ናተይ ቅዲ፡ ባህርን ባህግን ሒዘ ብምምጻእ ተጻወትተይ ዝበለጸ ብቕዓቶም ከምዘንጻብርቑ ክገብር’የ፡” ኢሉ። ናይ ቅድም ኣሰልጣኒ ማርሴ ዝነበረ ደ ዘርቢ፡ ዌስት ሃም ነታ ኣብ ዳሕረዋይ ደረጃ ዘላ ዎልቭስ 4ብ0 ብምርትዓ፡ ንቶተንሃም ኣብ ተርታ ተመለስቲ ጋንታታት ሰሪዓትሉ ኣብ ዘላ ግዜ’ዩ ጸወታኡ ኸካይድ። ኣብዚ ወቕቲ ስፖርት ሳልሳይ ኣሰልጣኒ ቶተንሃም ኰይኑ ዘሎ ደ ዘርቢ፡ ሎሚ ሰንበት ንቶተንሃም መሪሑ ፈላሚ ግጥሙ ኣንጻር ሳንደርላድ ከካይድ’ዩ። ቶተንሃም ኣንጻር ሳንደራልንድ ካብ ዘካየደቶ 15 ናይ ፕሪመር ሊግ ግጥማት፡ ኣብ ዓሰርተ ብምዕዋት፡ ኣብ ሓሙሽተ ማዕረ ብምውጻእ፡ ስዕረት ከይወሰደት ኣሰላሲላቶ። ሎሚኸ፧ ምስ ሓድሽ ኣሰልጣኒኣ ትስዕር ዶ ዋላስ ናይ ምንቊልቋል ጒዕዛኣ ትቕጽል፧ ሰዓት 4 ድ.ቐ ዝምለስ ሕቶ ክኸውን’ዩ። ደ ዘርቢ፡ ንሰለስተ ክለባት ማለት ንሳሱሎ፡ ሻክታር ዶነስክን ማርሴን መሪሑ ኣብ ዘካየዶ ፈላሚ ግጥም ዓወት ከምዝግብ ዝኸኣለ’ዩ። ሎሚ ኸኣ ነታ ዓወት ተሓሪምዋ ሰንከልከል ትብል ዘላ ቶተንሃም፡ ጽዋእ ዓወት ከቕምሳ ናብ ሳንደርላንድ ክጒዓዝ’ዩ። ደ ዘርቢ ነዚ ቀዳማይ ጸወታኡ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ካብቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ኣሰልጠንቲ ቶተንሃም ዝበለጸ ከም ዘይኰነ ገሊጹ። ደ ዘርቢ፡ ዝሓለፈ ወርሒ ነቲ ካብ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሓርነት ቁ. 93-95፡ ጥቓ መገዲ ኣየር ኤርትራ ጎደና ኪልዓውታ ቁ.57 ኣኽርያ ከባቢ እንዳ ዓሊ በኪት ጎደና ዶጎሊ 171-65 ከባቢ ኣልፈርማዮ ጥቓ እንዳ ኦርሲ ጋራጅ


ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ፕሪመር ሊግ፡ ብፍላይ ነታ መራሒት ዘላ ኣርሰናልን ትስዕባ ዘላ ማንቸስተር ሲቲን ሒዝናያ ዘለና ወርሒ ሚያዝያ ወሳኒት ወርሒ እያ። ናይ ሚኪኤል ኣርቴታ ኣርሰናል፡ ድሕሪ 2004 ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ናብ ከብሓ ንምእታው ኣብ እትቃለሰሉ ዘላ እዋን፡ ኣብ ልዕሊ ማንቸስተር ሲቲ ናይ ትሽዓተ ነጥቢ ጸብለልታ ጨቢጣያ ትማሊ ግጥማ ኣሰላሲላ። ኣርሰናል፡ ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ንምዕታር ኵሉ ተኽእሎታት ኣብ ኢዳ ሒዛ’ያ፡ ነታ ኣብ መሳልል ፕሪመር ሊግ መበል 13 ደረጃ ዝነበረት ቦርንማውዝ ናብ ሜዳኣ ዝዓደመታ። ኣርሰናል፡ ሲቲ ነቲ ሎሚ ምስ ቸልሲ ዘለዋ ጸወታ ቅድሚ ምክያዳ፡ ናይ ነጥቢ ፍልልይ ናብ 12 ንምድያብ እያ ተበጊሳ። ኣርሰናል፡ ኣብ ክልተ ዘቤታዊ ግጥም ተረቲዓ፡ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዓወት ብምምዝጋባ ግን፡ ነዚ ንኽውዳእ ሒደት ግጥማት ተሪፍዎ ዘሎ ፕሪመር ሊግ ምስ ሞራላ’ያ ኣትያቶ። እንተዀነ ኣብ ገዛእ ሜዳኣ ክልተ ሸቶ ስለዝተቘጸራ፡ ብቦርንማውዝ ናይ 2ብ1 ኣዕናዊ ስዕረት ክትውሕጦ ተገዲዳ። ሚካኤል ኣርቴታ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 44% ዓወት ጥራይ እዩ ዘለዎ። ኣብ መወዳእታ ካብ ዘካየዶ ኣርባዕተ ግጥማት ከኣ፡ ኣብ ሰለስተ ግጥማት ተሳዒሩ። በዚ ድማ፡ ነዛ ወርሒ ብኣሰንባዲ ውጽኢት መዊስዋ ይርከብ። ኣርቴታ፡ ነዚ ብቦርንማውዝ ዝወረዶ ስዕረት፡ “ከቢድ ጽፍዒት” ክብል’ዩ ድሕሪ ጸወታ ገሊጹዎ። ቦርንማውዝ፡ ኣብዚ ናይ ትማሊ ግጥም ካብ ምጅማር ጸወታ ንዓወት ዝመጸት ጋንታ መሲላ’ያ ቐሪባ። ኣብ መበል 17 ደቒቕ ከኣ፡ ካብ ጁንየር ክሩፒ ሸቶ ብምርካባ መሪሕነት ሒዛ። ኣብ መበል 35 ደቒቕ ግን ክርስቲ ኣብ ክሊ ልዳቱ ንኵዕሶ ብኢዱ ብምትንካፉ፡ ኣርሰናል ፍጹም ቅላዕ ረኺባ። ጆኮሬሽ ናብ ሸቶ ብምልዋጡ ንጸወታ ከመዓራሪ ክኢሉ። ኣርሰናል፡ ድኹም ብቕዓት ቀዳማይ እብረ ፈዊሳ ኽትምለስ ትጽቢት’ኳ እንተተገበረላ፡ ቦርንማውዝያ በሊጻ ተራእያ። ኣብ መበል 74 ደቒቕ ካብ ኣሌክስ ስኮት ሸቶ ብምውሳኻ፡ 2ብ1 ክትዕወት ክኢላ። ቦርንማውዝ ኣብ 12 ግጥማት ከይተሳዕረት ብምቕጻል ከኣ፡ ንፉልሃም ብሓንቲ ነጥቢ በሊጻ ታሽዓይ ደረጃ ሒዛ፣(ፉልሃም ጋዜጣና ኣብ ሕትመት ከላ ጸወታኣ ትማሊ ኣካዪዳ’ያ)። ኣርሰናል፡ ግዲ ካልኣይ ምውጻእ ዘይተመነዋ ኮይኑ፡ ንሲቲ ኣርኪብኪ ሕለፍኒ ትብላ ዘላ ክትመስል፡ ዕድላ ክትሕሽሾ ትረአ’ላ። ሲቲ፡ ሓንቲ ጐደሎ ጸወታ ሒዛ ሎሚ ኣንጻር ቸልሲ ክትገጥም’ያ። ነዚ ጸወታ ተተዓዊታትሉ ከኣ፡ ፍልልየን ናብ ሽዱሽተ ነጥቢ ብምውራድ፡ ዝመጽእ ሰሙን ንኣርሰናል ክትዕድማ’ያ። እዚ ናይ ትማሊ ስዕረት፡ ነታ ድሕሪ 22 ዓመት ጽዋእ ፕሪመር ሊግ ንምዕታር እተቋምት ዘላ ኣርሰናል፡ ሓያል ጽፍዒት’ዩ። ተንተንቲ ስፖርት’ውን ንብቕዓት ኣርሰናል ብስክፍታ’ዮም ዝገልጽዎ ዘለው። ኣርቴታ ግን፡ ኣብ ጽቡቕ ኣቃውማ ምህላዎም ብምግላጽ፡ ንተጻወትቱ ኣብ ኵሉ ተሪፍዎም ዘሎ ግጥማት ንቃልሲ ክዳለው ኣዘኻኺሩ ኣሎ። ድሕሪ ስዕረት ኣርሰናል ኵለን ኣዒንቲ፡ ናብ ናይ ሎሚ ግጥም፡ ናብ ስታንፎርድ ብሪጅ የቋምታ ኣለዋ።


ኣርሰናል፡ ዝመጽእ ወቕቲ ስፖርት መስመር ምጥቅዓ ንምድልዳል፡ ንናይ ንኒውካስል ኣጥቃዓይ ኣንቶንዮ ጎርደን ከም ኣማራጺ ተማዕድዎ ኸም ዘላ ተገሊጹ። ጎርደን፡ ብዘለዎ ተዓጻጻፊ ብቕዓትን ዘርእዮ ሓያል ጻዕርን ካብ ነዊሕ ግዜ ኣብ ዓይኒ ኣርቴታን ኣባላት ኣርሰናልን ኣትዩ ኸምዝጸንሐ ምንጭታት ኣርሰናል ይገልጹ። ኣርሰናል፡ ኣብ ጸጋማይ ክንፊ፡ ኣብ መንጎ ማርቲነልን ትሮሳርድን ንዘሎ ውድድር ሓይሊ ንኽትውስኸሉ ካብ ዘለዋ ድላይ፡ ንጎርደን ከም ኣማራጺ ወሲዳቶ ትርከብ። ብተወሳኺ ዝመጽእ ዓመት ኣብ ውድድራት ፕሪመር ሊግን ሻምፕዮንስ ሊግን ንዝህልዋ ቅልስ ድርዒ ንምፍጣር፡ ከም ጎርደን ዝኣመሰሉ ተጻወትቲ ኸም ዘገድስዋ’ያ ትገልጽ።


ሎሚ ሎሚ ፕሪመር ሊግ ክሪስታል ፓላስ - ኒውካስል 4፡00 ድ.ቐ ሳንደርላንድ - ቶተንሃም 4፡00 ድ.ቐ ኖቲንግሃም ፎረሰት - ኣስቶን ቪላ 4፡00 ድ.ቐ ቸልሲ - ማን.ሲቲ 6፡30 ድ.ቐ ሰኑይ ሰኑይ ማን.ዮናይትድ - ሊድስ 10፡00 ድ.ቐ 120491 07157709 127188


መበል 25 ዓመት ምጅማር ፈነወ ቋንቋ ብዳውየት ኣብ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ፡ ብ17ን 18ን ሚያዝያ ኣብ ኣደርሰር - ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ብዝተፈላለዩ መሰናድኦታት ተኸቢሩ። ብምኽንያት’ቲ ናይ ዝኽሪ መደብ ድማ፡ ኣብ ባህላዊ ትንሳኤ ብዳውየት፡ ኣገዳስነት ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ፡ ምውጋድ ድሑር ልምድታት፡ ከምኡ’ውን ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ትምህርትን ሬድዮ ብዳውየትን ዘተኰረ ዋዕላ ተኻዪዱ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ- ባርካን ኣዛዚ ምክትታል እዚ ሰሜን ምዕራብ ዶባት ኮሎኔል ዮናስ ብጹእኣምላኽን ዝርከብዎም ሓለፍቲ፡ ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ዓበይቲ ዓድን ዕድመ ዝተገብረሎም ኣሕዋት ሱዳናውያንን ተረኺቦም ነይሮም። ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሬድዮ ኣቶ ግርማይ በርሀ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ መንግስቲ ኤርትራ ንኣገዳስነት መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ዕለታዊ መነባብሮ ሕብረተሰብን ህንጸት ሃገርን ተገንዚቡ፡ ድሕሪ ናጽነት ፈነወ ሬድዮ ብኩለን ቋንቋታት ከምዝጅመር ምግባሩ ኣገዳሲ ውሳነ ከምዝነበረ፣ ፈነወ ሬድዮ ቋንቋ ብዳውየት ድማ ውጽኢት ናይቲ ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ክካየድ ዝጸንሐ ስራሕ ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ብውሑድ ቁጽሪ ኣባላት ዝካየድ ዘሎ ፈነወ ንምስፋሕ፡ ኣካላት መንግስትን ኣባላት ብሄረ ብዳውየትን ተካእቲ ኣብ ምፍራይ ጸቒጦም ክሰርሑ ኣተሓሳሲቡ። ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣምባሳደር ማሕሙድ ዓሊ ሕሩይ ብወገኑ፡ ፈነወ ሬድዮ ብዳውየት ንምምዕባልን ኣብ ትምህርቲ ዝርአ ትሑት ተሳታፍነት ኣባላት ናይ‘ቲ ብሄር ንምምሕያሽን፡ ኩሎም ንማሕበረ-ቁጠባውን ባህላውን መዳያት ናይ’ቲ ሕብረተሰብ ብኣሉታ ዝጸልዉ ተርእዮታት ንምውጋድ ብውህደት ክስራሕ ኣዘኻኺሩ። ሓላፊ ጨንፈር ሬድዮ ብዳውየት ኣቶ በኺት ሳልሕ ድማ፡ ኣብ’ቲ ፈነወን ትሕዝቶ መደባትን ንዝተራእየ ዕብየት ድሕሪ ምጥቃስ፡ ዓቕሚ-ሰብ ብቐንዱ ድማ ናይ ደቂኣንስትዮ፡ ዛጊት መሊኡ ዘይተፈትሐ ዝዓበየ ብድሆ ከምዝዀነ ገሊጹ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ብዳውየት ብላቲን፣ ምዕቃብ ብሉጽ ባህልን ምውጋድ ጎዳእቲ ልምድታትን፣ ምዕባለ ስነ-ጥበብን ብድሆታቱን፣ ከምኡ’ውን ተራን ተሳታፍነትን ደቂኣንስትዮ ዝድህስስ ኣርባዕተ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ቀሪቡ።


ኣብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ፡ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ሶይራ ብ20 ሚያዝያ ብዝወሰድዎ ተበግሶ፡ ትሕዝቶ ሃገራዊ ባንክ ደም ንምምስሳ 160 ከረጺት ደም ለጊሶም። ደም ምልጋስ ረብሓ እምበር ሳዕቤን ከምዘይበሉ ብምጥቃስ ድማ፡ ኣብ ልግሲ ደም ንዝጸንሐ ግጉይ ኣመለኻኽታ ተኣሪሙ፡ ሂወት ውጹዓት ንምድሓን ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ብንቕሓት ክሳተፍ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ሕብረተሰብ ከም ባህሊ ንኽሰርጽ ብዝለዓለ ክስራሕ ተላብዩ። ደም ዝለገሱ ተመሃሮ ብወገኖም፡ ዝወስድዎ ተበግሶ ናይ ሕልና ዕግበት ስለዝፈጥር፡ ኣብ መጻኢ ከምዝቕጽልዎ ኣረጋጊጾም።


ኣቦ-መንበር ማሕበር ወለንታውያን ለገስቲ ደም ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር ብርሃነ ዮውሃንስ፡ ንዝተወስደ ተበግሶ ድሕሪ ምምስጋን፡ ኣብ ተመሃሮ ጥራይ ተሓጺሩ ዝጸንሐ ንጥፈታት ልግሲ ደም፡ ናብ ሰራሕተኛታት መንግስትን ካልኦት ኣካላት ሕብረተሰብን ንምትእትታዉ ጻዕሪታት ይካየድ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ኣብ ሃገራዊ ባንክ ደም ኤርትራ ኣወሃሃዲ ልግሲ ደም ኣቶ ዑቕባይ ዮውሃንስ ብወገኑ፡ ሓደጋን ሕማምን ወዝቢ ስለዝዀነ፡ ኣብ ምድሓን ህይወት ዝውዕል ደም ዓቂብካ ምጽናሕ፡ ጠንቂ ሞት ኣብ ምንካይ ልዑል ግደ ከምዘለዎ ብምሕባር፡ ምልጋስ ደም ኣብ ዞባ ዓንሰባ ዝርከቡ ዝጭበጡን ዘይጭበጡን ባህላዊ ወርሻታት፡ መግለጺ መንነትና ስለዝዀኑ ግቡእ ክንክንን ዕቃበን ክግበረሎም ለበዋ ቀሪቡ። ካብ ክፍሊ ባህልን ስፖርትን - ምህርቲ ስነ-ሰብን ስነ-ጥንትን ወ/ሮ መርየም ዓብደላ ንኤሪና ኣብ ዝሃበቶ ሓበሬታ፡ እቲ ዞባ ብዝተዳህሰሱን ዘይተዳህሰሱን ቅርስታት፡ ከምኡ’ውን ብባህላውን ታሪኻውን ውርሻታት ሃብታም ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ብባህሪ፡ ብዘይኣፍልጦን ሸለልትነትን ከይዓንዉ፡ ንቑሕ ተሳትፎ ሕብረተሰብ ኣገዳሲ ምዃኑ ሓቢራ። ቅርስታት ተንቀሳቐስትን ዘይንቀሳቐሱን ተባሂሎም ኣብ ክልተ ከምዝኽፈሉ ብምሕባር፡ ከም ሰናቲም፡ ስርሓት ካይላን ካልኦትን ንዝምታን ዕንወትን ዝተቓልዑ ስለዝዀኑ፡ ዕቱብ ጥንቃቐን ንቕሓትን ከምዝሓትት ኣብሪሃ። ቅድመ-ታሪኻውያን ስፍራታት ደብር- በዓት ኣብ ኣስማጥ፣ ዓራቱኽ ኣብ ሓልሓል፣ ጥንታውያን ገዳማት ደብረሲናን ጻዕዳ- እምባን፣ ካልኣይ ኲናት ዓለም ዝተዛዘመሉ ጥንቁልሓስ፣ ከምኡ’ውን ገድላዊ ኣሰራት ከም ድፋዓት ሓልሓል፡ ሮራ መንሳዕን ገንፈሎምን፡ እቲ ዞባ ሓቚፍዎም ካብ ዝርከቡ ኣገደስቲ ቅርስታት ከምዝዀኑ ድማ ገሊጻ። ክፍሊ ባህልን ስፖርትን፡ ምስ ኩሎም ናይ ስራሕ መሻርኽቱ ብምዃን፡ ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ንምዕባይ በብእዋኑ ዝተፈላለየ መደባት ከምዝውድብ ብምሕባር ድማ፡ ምሉእነት ክህልዎ - ቀጻልን ስሩዕን ጎስጓሳት ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣስሚራትሉ። ወ/ሮ መርየም ኣብ መወዳእታ፡ ምዕቃብን ምክንኻንን ቅርስታት ንሓደ ኣካል ጥራይ ዝግደፍ ዕማም ከምዘይኮነ ብምብራህ፡ ኩሎም ዝምልከቶም ብሓፈሻ፡ ሕብረተሰብ ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ንዝረኽቦም ቅርስታት፡ ቅድሚ ምልዓሉ ንዝምልከቶ ክሕብር ተላብያ።


ብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን፡ ኣብ ገልዓሎ፡ ኣብ ኣገባባት ዕቃበን ምስሳንን መበቈላዊ ኣግራብ፣ ካብ ብርሰት ንምክልኻል ዝሕግዝ ሜላታት፣ ከምኡ’ውን ኣብ ትዕዝብትን ምክትታልን እንስሳ ዘገዳምን ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ዘገልግል ናውቲ ቴክኖሎጅን ዘተኰረ ስልጠና ወዲቡ። ኣብ መዛዘሚ ናይ’ቲ ካብ 11 ክሳብ 15 ሚያዝያ ዝተኻየደ ስልጠና፡ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ኰሎኔል ክንፈ ሃብቶም ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ስልጠና ብግብራዊ ስራሕ ኣሰንዮምን ምስ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ብምውሃሃድን ክሰርሑሉ ብምልባው፡ ተመሳሳሊ ስልጠናታት ኣብ መጻኢ’ውን ክወሃብ ምዃኑ ገሊጹ። ማእቶታዊ ንጥፈታት ተሰላሲሉ። ሓላፊ ብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ካፒተን ሰለሙን ሃይለ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምዕቃብ እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ዓሳ-ዔላ - ምምሕዳር ከባቢ ገልዓሎ ብብዓል-መዚ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ዝተወደበ ኣብ ምስሳን ተፈጥሮኣዊ ጸጋታት ዘተኰረ


ኣብ መስመር ዓዲ-ዃላ - መንደፈራ፡ ብ16 ሚያዝያ ኣብ ሰዓታት ምሸት ብዘጋጠመ ሓደጋ መኪና፡ ሓደ ሰብ ሞይቱ። ፖሊስ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ መርማሪ ሓደጋ ትራፊክ ምኽትል ተለንተ ኣማረ ገዝሀይ ሓቢሩ። በቲ ሓደጋ ወዲ 52 ዓመት ኣቦ ክመውት ከሎ፡ ኣርባዕተ ከቢድ፣ ሓደ ድማ ፈኲስ ማህሰይቲ ከምዝወረዶም ዝሓበረ ምኽትል ተለንተ ኣማረ፡ ዛጊት ተገይሩ ብዘሎ መርመራ፡ እቲ ጠንቂ ሓደገኛ ኣመራርሓ ከምዝነበረ ኣፍሊጡ። እታ ሰሌዳ ቊጽሪ ER-3A-7501 ዝሰቐለት ‘ቸንቶ ደሺ’ ዝዓይነታ ናይ ጽዕነት መኪና፡ ካብ ዓዲዃላ ተበጊሳ ናብ ዓዲ-ንጋንኣ እናተጓዕዘት ኣብ ቁልቁለት ሰሞሞ ከምእተገምጠለት፡ ኣብ መደበር


ኣብ ንኡስ ዞባ ሞልቊ፡ ካብ 27 መጋቢት ክሳብ መፋርቕ ሚያዝያ፡ ብሰንኪ ሕማም ትራኮማ ክስዕብ ዝኽእል ዑረት ንምክልኻል ዝዓለመ ዕዉት ወፍሪ መጥባሕቲ ቅርኒብ ዓይኒ ከምእተኻየደ፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ጥዕና ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ነርስ መብራህቱ የማነ ሓቢሩ። ጥንቃቐታት ኣስተምህሮ ከምእተዋህበ ኣብሪሁ። ክኢላ መጥባሕቲ ዓይኒ ነርስ ዮናስ ገብረታትዮስ ብወገኑ፡ ኣብ’ቲ ወፍሪ 28 ሰብ ሞያ ጥዕና ከምእተሳተፉን እቲ መደብ ዕዉት ምንባሩን ብምጥቃስ፡ ትራኮማ ብኣግኡ እንተዘይተፈዊሱ ክሳብ ዑረት ከብጽሕ ዝኽእል ሓደገኛ ስለዝዀነ፡ ክሳብ ርሑቕ ከባቢታት ዝንቀሳቐሳ ጉጀለታት ክኢላታት ብምቛም ውጽኢታዊ ስራሕ ከምእተዓመ ኣረዲኡ። ሃኮሰኤ ጨንፈር ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ብምኽንያት ባሕቲ ግንቦት - ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፡ “ውዳበ ሰራሕተኛታት ደራኺ ንልምዓት” ብዝብል ቴማ፡ ካብ 17 ክሳብ 19 ሚያዝያ ዝተፈላለየ መደባት ኣካዪዱ። በቲ 9 መመርመሪ ነቝጣታትን 3 ናይ መጥባሕቲ ጉጅለታትን ብምቛም ዝተዓመ ስራሕ፡ ብጠቕላላ 122 ሰባት መጥባሕቲ ከምእተኻየደሎም ዝገለጸ ነርስ መብራህቱ፡ ክግበር ብዛዕባ ዝግብኦ እቲ ኣስተምህሮታት፡ ቅድድም ብሽክለታ፡ ከምኡ’ውን ውድድራት ሓፈሻውን ታሪኻውን ፍልጠት ዘጠቓልል መደባት፡ ኣብ ባረንቱ፡ ኣቑርደት፡ ተሰነይን ቢሻን ከምእተኻየደ፡ ኣብ’ቲ ጨንፈር ሓላፊ ምክትታል ፕሮጀክትታት ኣቶ


ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ተመሃሮ ኣሕደርቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ስነ-ኪነት ዊና ናቕፋን ሓጋዝን፡ ምስ ቤት-ጽሕፈት ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ናቕፋ ብምትሕብባር፡ ናብ ታሪኻዊ ቦታታት የማናይ ግንባር ናቕፋን ጅግንነት ዝተፈጸመሉ ካልእ ከባቢታትን፡ መደብ ትረኻን ዋርሳን ዘጠቓለለ ዑደት ወዲቦም።


ዮሴፍ ሃይለማርያም ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ቍ.ስ 201820 (250) ፋክስ. 127749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ናቕፋ ኣቶ ኣሕመድ ዒሳ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ተመሃሮ ታሪኾም ከምዝፈልጡ ምግባር ካብ ቀንዲ ተልእኾታት ማሕበር ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ታሪኽ ናብ ዝተፈጸመሎም ቦታታት ብኣካል ምብጻሕ፡ ታሪኽካ ብቐረባ ክትፈልጥ ከምዝሕግዝ ኣብሪሁ። ለይ-ኣውት ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ


ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ኣዛዚ መደበር ፖሊስ ንኡስ ዞባ ናቕፋ ገዲም ተጋዳላይ ካፒተን መብራህቱ የማነ ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ኣብ ምዕቃብ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ዘተኰረ ማእቶታዊ ንጥፈታት ክድፋኣሉ ተላብዮም። ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ብዘይተሳታፍነት ኮም ኣድማዕነት ክህልዎ ከምዘይክእል ብምጥቃስ፡ ቀጻሊ ጐስጓሳት ኣብ ህዝቢ ምክያድ ኣገዳሲ ከምዝዀነ ኣስሚሩሉ።


ቅዱስ ምስጉን ሓቢሩ። ኣብ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ሓላፊ ኣሃዱ ዕዮ ኣቶ መብራህቱ ገዛኢ ብወገኑ፡ ውሑስን ኣዕጋብን ሃዋህው ስራሕ ብምፍጣር ኩሉ መዳያዊ ሽቕለት ንምዕዛዝ፣ ድሕነቱን መሰላቱን ዝተሓለወ ሰራሕተኛ ንምፍጣር፣ ከምኡ’ውን ግንዛበ ኣስራሒ ኣብ ግቡኣትን መሰላትን ሰራሕተኛታት ክብ ንምባል ኣተባባዒ ስራሕ ከምእተዓመ ብምጥቃስ፡ ኣፍራይነት ንምዕባይን ጥዑይ ዝምድናታት ዕዮ ንኽህሉን ጥቡቕ ምክትታል ከምዝግበር ሓላፊ ጨንፈር ሃኮሰኤ ኣቶ ዓብዱ ሳልሕ ኣብ መወዳእታ፡ ሰራሕተኛታት ውዳበታቶም ብምሕያል ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ፣ ከምኡ’ውን ኣፍራይነት ንምብራኽ ብዕቱብ ክስራሕ ተላብዩ።


12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 ድራማ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክ ኢንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 መደብ ሄራር 14፡20 ቀስተ ድሕነት 14፡40 ፍረ ጻዕሪ 15፡10 ህርመት 16፡30 ማህደር 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ቆላሕታ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ማእገር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 7ይ ክፋል (ድግማ) 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 ፈንቅል ብወገኑ፡ ንተሳተፍቲ ብዛዕባ’ቲ ከባብን ኣብኡ ዝተፈጸመ ቅያታትን ብሓፈሻ፣ ከምኡ’ውን ንሓፈሻዊ ኣተሓሕዛን ኣቃውማን ግንባር ናቕፋ፡ ዝተገብረ ምርብራባትን ዝተኸፍለ መስዋእትን ኣመልኪቱ ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ካፒተን መብራህቱ ኣስዒቡ፡ ብከቢድ መስዋእቲ ዝተረጋገጸትን ዝተዋሕሰትን ናጽነት ንዘልኣለም ተዓቂባ ንኽትነብር፡ መንእሰያት ተመሃሮ ታሪኽን ክብሪታትን ሕብረተሰቦም ብግቡእ ክፈልጡ፣ ተወዲቦም ኣብ ታሪኻዊ ቦታታት ዑደት ከካይዱ፣ ከምኡ’ውን ንዝተሓልፈ ከቢድ መድረኻት ክግንዘቡ ተማሕጺኑ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ከም’ዚ ዝኣመሰለ መደባት ንኩሉ ዜጋ ብሓፈሻ ንመንእሰያት ተመሃሮ ድማ ብፍላይ ኣገዳስነቱ ልዑል ስለዝኾነ፡ ብስሩዕ ክካየድ ተላብዮም። ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዚያ 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.200


ንእሽቶ ድሕረ-ባይታ ምቕራብ ኣድላዪ ይመስለኒ። ኣብ 1991 ኤርትራ ናጻ ምስ ኰነት፡ ግዜያዊ መንግስቲ ኤርትራ፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ባዕሉ ንኽውስን፡ ኣብ 7 ሚያዝያ 1992፡ ኣዋጅ ረፈረንደም ከምዘውጽአ ይፍለጥ (ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ https://www. refworld.org/docid/3df4be300.html) ናጽነት ንምእዋጅ ከይተሃወኸ ድማ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ እንታይ ከምዝዀነ ህዝቢ ዓለም ክፈልጦን አፍልጦ ክህቦን ምእንቲ፡ ረፈረንደም ካብ 23-25 ሚያዝያ 1993 ክካየድ ወሲኑ። ኮሚሽን ረፈረንደም፡ ካብ 600 ንላዕሊ ኣህጉራውያንን ዓለምለኻውያንን ተዓዘብቲ ብምዕዳም ሃገራውን ዓለማውን መዐቀኒታት ዘማልአ መስርሕ ብምኽታል’ዩ ነቲ ታሪኻዊ መስርሕ ምሃብ ድምጺ ኣካይዱዎ። እቶም መምዘኒታት እንታይ ይመስሉ ከምዝነበሩ፡ ነዞም ዝስዕቡ ክልተ መግለጺታት ረፈረንደም ምጥቃስ ጥራይ፡ ንጹር ስእሊ ንምሓዝ ይሕግዝ’ዩ። ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ ትርጒም ረፈረንደም እንታይ ከምዝመስል ክገልጽ ከሎ ከምዚ ዝስዕብ ይብል፦ መጐተ ብዘይ ገለ ሕቶ ከምዝተቐበሉዎን ድሕሪ ምምልካት፡ እቲ መርገጺ ጸላዊ ስለዝነበረ፡ ካብኡ ዝፍለ ዝዀነ ንእሽቶ ርእይቶ እንተቐሪቡ፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ዝነበሩ ፍሉጣት ጸሓፍቲ ስንባደ ይፈጥር ከምዝነበረ ይገልጽ። ቀጺሉ ባይሩ ከምዚ ዝስዕብ ይውስኽ፥ እዚ መጽናዕታዊ ጽሑፍ’ዚ፡ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተሓቲሙ ዝወጸ ኮይኑ፣ ኣብቲ ጽሑፍ ቀሪቡ ዘሎ ሓበሬታን ኣሃዛዊ ጭብጢታትን ዕዙዝ ኣገዳስነቱ ኣብ ግምት ብምእታው፣ ብምኽንያት መበል 33 ዓመት ዝኽሪ ረፈረንዱም ደጊሙ ዝቐርብ ዘሎ ምዃኑ ንኣንበብትና ንሕብር። “ነቲ ኤርትራ ዘይትንጸል ኣካል ናታቶም ግዝኣት ነይራ ዝብል እማመ ናብ ጠረጴዛ ዘቕረበ መንግስቲ ኢትዮጵያ እንተነይሩ፡ ዓቐን ናይቲ እማመ ክንፋሕን ኣብ ጽሑፍ ክስረትን ዝገበሩ ድማ እቶም ጸሓፍቲ’ዮም ዝነበሩ።” ኣብ ዝሓለፈ መዋእል፡ ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ታሪኽ እናጠምዘዙን ልቢ ወለድ ታሪኽ እናፈጠሩን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ሃገር ኣልቦ ክገብሩዎ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ኣታሊሎም ናብ መጋርያ ኲናት ክጠብስዎ ብዙሕ’ዮም ሃሊኾም። እዚ ጥምዘዛ ታሪኽን ናይ ሓሶት ድርሳናትን ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ እውን ኣየብቅዐን። ነቲ ኤርትራዊ ናጻ ህዝብን ሃገርን ከምዝነበረን ከምዝዀነን ብቓልሱን መስዋእቱን ደጊሙ ዘረጋገጾ ሓቂ፡ ብመገዲ ጽሑፋቶም ኣቢሎም ክብርዝዎ ዝከኣሎም ይጽዕሩ ኣለዉ። ብሓጺሩ ሃገርን ታሪኽን ዘይብሉ ሕብረተሰብ ገይሮም ክቐርጹዎ ህርዲግ ምባል ኣይገደፉን። እቲ ቅድም፡ ብገዚፍ ወተሃደራዊ ዓቕሚን ናይ ሓሶት ድርሳናትን ዘይሰመረ ዕላማ ጥምዘዛ ታሪኽ፡ ሕጂ ድሕሪ ስዕረት ብመገዲ ብርዕታቶም ኣቢሎም ክቕጽልዎ ንዕዘብ ኣለና። ሓሶት እንተ ተደጋጊሙ፡ ኣብ ልዕሊ ሓፋሽ ህዝቢ ጥራሕ ዘይኰነ ኣብ ልዕሊ ምሁር’ውን ዘሕድሮ ጽልዋ ቀሊል ከምዘይኰነን ጸሓፍቲ ንሓደ ነገር መጢጦም መጣጢጦም ነባሪ ክገብሩዎ ዘሎ ተኽእሎ ዓቢ ምዃኑን ካብ ጽሑፍ ባይሩ ምርዳእ ይከኣል። ኩሉ ዝምስክሮ ሓቂ፡ ህዝቢ ኤርትራ ተወዲቡ ህይወት ዝጠልብ ፖለቲካውን ዕጥቃውን ቃልሲ ብምክያድ፡ ሃገርን ታሪኽን ምውሓስ ከምዝከኣል ኣመስኪሩ’ዩ። ሕጂ’ውን ነቲ ዝሰርሖ ታሪኽ፡ ንመጻኢ ወለዶ ክስንዶ ምእንቲ፡ ካልእ ዝከኣል ግን ከኣ ከቢድ ቃልሲ ይጽበዮ ኣሎ። ስለዚ ነቲ ዝግበር ዘሎ ወፍሪ፡ ብውሑዱ መልሲ ክህበሉ ዝግባእ እዩ። ንዘዝተባህለን ዘዝተጻሕፈን መልሲ ጥራሕ ኣብ ክንዲ ምሃብ ግን፡ ንሕና’ውን ባዕልና ቀለስቲ ናይቲ ጉዳይ ኮይንና፡ ታሪኽና ህዝቢ ዓለም፡ ብፍላይ ኢትዮጵያውያን፡ ብልክዑ ክርድእዎ ከይሰልከና እቲ ሓቂ ክንነግሮም ይግባእ’ዩ። እዚ ዕማም’ዚ እንተተኻኢሉ ኩሎም እቶም ክፈልጡዎ ዘለዎም ወገናት ብዝርድኡዎ ቋንቋ ከነሰላስሎ ተመራጺ እዩ። እዛ ጽሕፍቲ በዚ ዕላማ’ዚ ዝጸሓፍኩዋ ኮይና ናይታ ኣቐድም ኣቢለ ብቋንቋ ኣምሓርኛ ዘዳለኹዋ ዘይተሓትመት ዓንቀጽ ትርጒም እያ። ረፈረንደም ህዝቢ ብዛዕባ መጻኢ ዕድል ረፈረንደም ህዝቢ ብዛዕባ መጻኢ ዕድል ሃገሩ ንምውሳን፡ ብዘይገለ ምትእትታዋትን ሃገሩ ንምውሳን፡ ብዘይገለ ምትእትታዋትን ተጽዕኖን ብቐጥታ ዝሳተፈሉ ኣገባብ እዩ። ተጽዕኖን ብቐጥታ ዝሳተፈሉ ኣገባብ እዩ። ስለዝዀነ ድማ ረፈረንደም፡ ናይ ብዙሓት ስለዝዀነ ድማ ረፈረንደም፡ ናይ ብዙሓት ድሌት ዝሓቁፍ ምስ ደሞክራሲያዊ ሕቶ ድሌት ዝሓቁፍ ምስ ደሞክራሲያዊ ሕቶ ዝተኣሳሰረ ክብ ዝበለ ዲሞክራሲያዊ ተግባር ዝተኣሳሰረ ክብ ዝበለ ዲሞክራሲያዊ ተግባር እዩ። ንረፈረንደም ልዑል ዝገብሮ፡ እቲ ጉዳይ እዩ። ንረፈረንደም ልዑል ዝገብሮ፡ እቲ ጉዳይ ውሳነን ቈላሕታ ዘድልዮን ምስ ዝኸውንን ውሳነን ቈላሕታ ዘድልዮን ምስ ዝኸውንን ሕጋዊነቱ ድማ ዝዓዘዘ ምስ ዝኸውንን እዩ። ሕጋዊነቱ ድማ ዝዓዘዘ ምስ ዝኸውንን እዩ። (ገጽ 3-4) (ገጽ 3-4) ኣብዚ ወፍሪ ጥምዘዛ ታሪኽ’ዚ፡ ዓቢ ግደ ክጻወቱ ዝጸንሑን ዘለዉን ኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲን ምሁራትን ኣለዉ። እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ገለ ኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲ ወይ ፖለቲከኛታት ንታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ዘይመልክዑ ብምሃብ ዘካይዱዎ ዘለዉ ቃልሲ ቅየራ ታሪኽ፡ ብሓፈሻ ናብ ህዝቢ ኢትዮጵያ (ብፍላይ ድማ ናብቲ ሓዲሽ ኢትዮጵያዊ ወለዶ) ዝቐንዐ እዩ። እቲ ወፍሪ፡ መቐጸልታ ናይቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣእምሮኡ ብዘይ ሕቶ ክኽዝኖ ንነዊሕ ዓመታት ዝተኻየደሉ ወፍሪ ስርጸተ ግጉይ ታሪኽ እዩ። ‘የማርክሲዝም ሌኒኒዝም መዝገበ ቃላት’ ዝብል ማህደረ-ቃላት ‘ረፈረንደም’ ንዝብል ቃል፡ ‘ሕዝባዊ ውሳነ’ ኢሉ ተርጒሙዎ ይርከብ። ኣስዒቡ’ውን ከምዚ ይብል፡- ኣብ ሓደ ሃገር ዕብይ ንዝበሉ ጉዳያት፣ ኣብ ሓደ ሃገር ዕብይ ንዝበሉ ጉዳያት፣ ቅዋም፡ ሕግን ካልኦት ፍርይ ፍርይ ንዝበሉ ቅዋም፡ ሕግን ካልኦት ፍርይ ፍርይ ንዝበሉ ሃገራውያንን ኣህጒራውያንን ጉዳያት ሃገራውያንን ኣህጒራውያንን ጉዳያት ማእከል ዝገበረ ፖሊሲ ወይ ድማ መትከል ማእከል ዝገበረ ፖሊሲ ወይ ድማ መትከል እንክርከብ፡ ብድምጺ ህዝቢ ናይ መወዳእታ እንክርከብ፡ ብድምጺ ህዝቢ ናይ መወዳእታ ውሳነ ዝረኽበሉ ኣሰራርሓ እዩ። ብዛዕባ ውሳነ ዝረኽበሉ ኣሰራርሓ እዩ። ብዛዕባ ኣፈጻጽማ ውሳነ ረፈረንደም ብደረጃ ዓለም ኣፈጻጽማ ውሳነ ረፈረንደም ብደረጃ ዓለም ናይ ሓባር መርገጽታትን ኣረኣእያታትን ናይ ሓባር መርገጽታትን ኣረኣእያታትን እኳ እንተለዉ፡ ዝካየደሉ ኵነታትን ኣብ እኳ እንተለዉ፡ ዝካየደሉ ኵነታትን ኣብ ኣፈጻጽምኡ ክኽተሎም ብዛዕባ ዝግባእ ኣፈጻጽምኡ ክኽተሎም ብዛዕባ ዝግባእ መስርሕን ብመሰረት ናይ ነፍሲ ወከፍ ሃገር መስርሕን ብመሰረት ናይ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ሕጊ ይውሰን። (ገጽ 21) ሕጊ ይውሰን። (ገጽ 21) ገለ ገለ ካብቶም ኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲ፡ ምሁራት፡ ወይ ፖለቲከኛታት ዘይመልክዖም እናሃቡ ክጽሕፉሎም ወይ ክዛረቡሎም ዝረኣዩ ጉዳያት ነዞም ዝስዕቡ ምጥቃስ ይከኣል፥ ፈደረሽንን ኣፈራርሳኡን፣ ውድቀት ሰራዊት ደርግ፣ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ዝተፈጸሙ ግፍዕታት፣ ህላወ ሓባራዊ ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት፣ ውዕለት ስርዓታት ኢትዮጵያ ንኤርትራውያን፣ ጉዳይ ረፈረንደም. . . ወዘተ። እዚ ብኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲ ደይ መደይ ኢልካ ብቐጻሊ ዝካየድ ምትሕልላኽን ምጥምዛዝን ታሪኽ’ዚ፡ ብወገን ኤርትራውያን ከምቲ ዝድለ ዝግበኦ መልሲ ኣይወሃቦን እዩ። ልክዕ’ዩ፡ ስቕታ ወይ ርዝነት ኣብ ገለ እዋናት መልሲ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ይኹን’ምበር ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ብውህደት ዝግበር ወፍሪ ምህሳስን ምብራዝን ታሪኽ፡ መልሰ- ግብሪ ዘይምርኣይ ሳዕቤኑ ቀሊል ከይከውን ይኽእል እዩ። ገለ ጠምዘዝቲ ታሪኽ ኢትዮጵያውያን ምሁራት ብግጉይ መገዲ ክዛረቡሉ ካብ ዝጸንሑ ጉዳያት ሓደ፡ ንመስርሕ ረፈረንደም ኤርትራ 1993 ዝምልከት እዩ። ረፈረንደም ኤርትራ 1993 እምበኣር፡ ነዞም ተገሊጾም ዘለዉ ቅቡላት መግለጺታት ረፈረንደም ተኸቲሉን ኣኽቢሩን ዝተኻየደ ምንባሩ፡ ቀጺሎም ብዝቐርቡ ጭብጥታት ተረጋጊጹን ተመስኪሩሉን እዩ። እቲ ናይ ሽዑ ረፈረንደም፡ መቐጸልታን መፈጸምታን ናይቲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኣብ እዋን ቃልሲ ንናጽነት ብ22/11/1980 ኣውጺኡዎ ዝነበረ ብዓል ሸውዓተ ነጥቢ እማመ ረፈረንደም እዩ ነይሩ። ነዚ ኣመልኪቱ ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ ከምዚ ዝስዕብ አስፊሩ ይርከብ፡-[] ድሕሪ ስዕረት ኢጣልያ ኣብ 1940ታት፡ መጻኢ ዕድል እተን ኣብ ትሕቲ ኢጣልያ ዝነበራ ሃገራት ንኽውሰን ክርክር ኣብ ዝተላዕለሉ እዋን ስርዓት ሃይለስላሰ ‘ኤርትራ ብታሪኽ ዘይትንጸል ኣካል ኢትዮጵያ እያ’ ዝብል መጐተ እዩ ኣቕሪቡ ነይሩ። እዚ መጐተ’ዚ፡ ኣብ ልዕሊ ጸሓፍቲ ዓቢ ጽልዋ ከምዝነበሮ ባይሩ ታፍላ (Bairu Tafla. Int terdependence through Independence: The Challenges of Eritrean Historio ography. 1994.) ይገልጽ። ባይሩ ኣብ ጽሑፉ፡ እቲ ኢትዮጵያ ዝሓዘቶ መርገጺ፡ ኣብ ልዕሊ ጸሓፍትን ጋዜጠኛታትን ነባሪ ጽልዋ ከምዘሕደረን ዝበዝሑ ድማ ነቲ ሕመረት መልእኽቲ ናይቲ እዞም ጸሓፍቲ ዘቕርቡዎ ዝንቡዕ ታሪኽ፡ ‘ረፈረንደም ኤርትራ ግቡእ ወይ ሕጋዊ መስርሕ ዝተኸተለ አይነበረን’ ዝብል እዩ። ሓደ ካብቲ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ንምድንጋር ዘቕርብዎ ምህሙን ምጉት ድማ፡ ኣብ እዋን ረፈረንደም ንህዝቢ ኤርትራ ዝቐረበሉ ሕቶ “ናጽነትዶ ይሕሸካ ወይስ ባርነት? ዝብል’ዩ ነይሩ” ዝብል እዩ። ኣብዚ ሓድሽ ናይ ዓወትን ነጻነትን ኵነታት ኣብዚ ሓድሽ ናይ ዓወትን ነጻነትን ኵነታት ኤርትራ፣ ኣገዳስነት መስርሕ ረፈረንደም ኣብ ኤርትራ፣ ኣገዳስነት መስርሕ ረፈረንደም ኣብ ክልተ መሰረት ይቐውም፣ እቲ ቀዳማይ ክልተ መሰረት ይቐውም፣ እቲ ቀዳማይ ቅድሚ 12 ዓመት ዕቱብ መትከል እማመ ቅድሚ 12 ዓመት ዕቱብ መትከል እማመ ረፈረንደም ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ረፈረንደም ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ነቶም ንሓቀኛ ታሪኽ ጐስዮም ብዘይሕንከት ግጉይ ታሪኽ ዝጽሕፉ ወይ ዝጽሓፉ መልሲ ቅድሚ ምሃበይ፡ ንረፈረንደም ኤርትራ 1993 ዝምልከት


ሃገራት ዓረብ ሻራ ዘይብለን ሃገራት ናይ ዜጋታት ተቘጻጻሪት ጒጅለ ውድባት ረዲኤትን ልምዓትን ብዝሒ 123 18 133 100 3 3 230 610 ጸብጻቡ ግን፡ ናብ 123 ደይቡ ንረኽቦ። ብተወሳኺ ኣብቲ ቡለቲን 90 ጋዜጠኛታት ነይሮም ዝበሎም፡ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ጸብጻቡ ግን፡ 133 ኣስፊሩ ንረኽቦ። (ልዕሊ ኣርብዓ ሓደስቲ መጺኦም ማለት’ዩ)። እዚ ሓቂ’ዚ፡ እቲ ጠለባት ናይ ተዓዘብቲ ማዕረ ክንደይ ብዝሒ ከምዝነበሮን ብኡ ምኽንያት ድማ፡ እቲ ስራሕ ክሳብ ክንደይ ኣድካሚ ምንባሩን ዘርኢ እዩ። ዘረጋግጽን፣ እቲ ካልኣይ ድማ ጉዳይ ኤርትራ ዘረጋግጽን፣ እቲ ካልኣይ ድማ ጉዳይ ኤርትራ ብወተሃደራዊ መልክዕ ዕልባት’ኳ እንተረኸበ፡ ብወተሃደራዊ መልክዕ ዕልባት’ኳ እንተረኸበ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብመሰሉ ተጠቒሙ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ብመሰሉ ተጠቒሙ ነቲ ዝተጐናጸፎ ዓወት ሕጋዊ መልክዕ ዘልብሰሉ ዝተጐናጸፎ ዓወት ሕጋዊ መልክዕ ዘልብሰሉ እዩ። (ገጽ 5) እዩ። (ገጽ 5) ረፈረንደም ኤርትራ፡ ኣዝዩ ብዙሕ ቊጽርን ዓይነትን ዝነበሮም ተዓዘብቲ ኣብ ዝነበሩሉ እዩ ተኻይዱ። ነቲ ኣፍሪቃውያን፡ ምርጫታት ንምዕዛብ ትጉሃት ኣይኮኑን ዝብል ርድኢት ንምምካት፡ ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ እቲ ነቲ ዝርዝር ምስ እንምልከት፡ እቲ ስእሊ ቊ. ቊ. ስም ሃገር ስም ሃገር ቊ. ቊ. ስም ሃገር 1 ህንዲ 22 ኢጣልያ 2 ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ 23 ኣውስትረልያ 3 ሕቡራት ኢማራት ዓረብ 24 ኣይቮሪኮስት 4 ሕብረት ሶቬት 25 ዓዲ እንግሊዝ 5 ሊባኖስ 26 ዖማን 6 ሊብያ 27 ኦስትሪያ 7 ምስሪ 28 ካናዳ 8 ምዕራብ ኣፍሪቃ 29 ኬንያ 9 ስዑዲ ዓረብ 30 ኩወይት 10 ሱዳን 31 ዚምባብወ 11 ስዊዘርላንድ 32 ዛምቢያ 12 ሶርያ 33 የመን 13 ሽወደን 34 ዩጋንዳ 14 ቐጠር 35 ዴንማርክ 15 በልጅየም 36 ጀርመን 16 ባሕረይን 37 ጂቡቲ 17 ታንዛንያ 38 ጆርዳን 18 ኔዘርላንድስ 39 ግሪኽ 19 ኖርወይ 40 ፈረንሳይ 20 ኢራቕ 41 ፊንላንድ 21 ኢትዮጵያ ክካየድ ተወጢኑ ዝነበረ ረፈረንደም፡ ብዓይነቱ ፍልይ ዝበለ ንምግባሩ ከምዝተበገሰ ይገልጽ’ሞ ከምዚ የስዕብ፦ ነዚ ዝስዕብ ይመስል፦ (ምንጪ 1. ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ ቡለቲን ረፈረንደም፡ (20 ሚያዝያ 1993)፡ ኣጋይሽ ኤርትራ ኣትዮም፡ ቊ 7፡ ገጽ 2-3። 2. ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ (1993)፣ ረፈረንደም‘93፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ይውስን።) . . . ከም ሳዕቤን ናይዚ ከኣ፡ ረፈረንደም ከም ሳዕቤን ናይዚ ከኣ፡ ረፈረንደም ኤርትራ ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም ዝለዓለ ኤርትራ ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም ዝለዓለ ትዕዝብቲ ዝረኸቡ ረፈረንደማት ንምግባሩ ትዕዝብቲ ዝረኸቡ ረፈረንደማት ንምግባሩ ወሰነ። ስለዚ ከኣ፡ መንግስታት፡ ዞባውያን ወሰነ። ስለዚ ከኣ፡ መንግስታት፡ ዞባውያን ውድባት፡ ዘይመንግስታውያን ውድባት ውድባት፡ ዘይመንግስታውያን ውድባት (ብቐንዱ ውድባት ሰብኣዊ መሰላትን (ብቐንዱ ውድባት ሰብኣዊ መሰላትን ሰብኣውያን ማሕበራትን ዘጠቓልል)፡ ምሁራት፡ ሰብኣውያን ማሕበራትን ዘጠቓልል)፡ ምሁራት፡ ውሩያት ውልቀሰባትን ኣህጒራዊ መራኸቢ ውሩያት ውልቀሰባትን ኣህጒራዊ መራኸቢ ብዙሓንን ናብ ዝርከቡዎ ብዙሕ ዝዓይነቶም ብዙሓንን ናብ ዝርከቡዎ ብዙሕ ዝዓይነቶም ተዓዘብቲ ዳርጋ 600 ዕድመታት ተሰዲዱ። ተዓዘብቲ ዳርጋ 600 ዕድመታት ተሰዲዱ። ብዘይካ’ዚ ኮሚሽን ረፈረንደም ወግዓዊ ዕድመ ብዘይካ’ዚ ኮሚሽን ረፈረንደም ወግዓዊ ዕድመ ካብ ዘይለኣኸሎም ውልቀሰባትን ውድባትን ካብ ዘይለኣኸሎም ውልቀሰባትን ውድባትን ዝቐርብ ምልክታ ከይተረፈ መርሓባ እናበለ ዝቐርብ ምልክታ ከይተረፈ መርሓባ እናበለ ይቕበል ነይሩ። ዝዀነ ከምዚ ዝበለ መመልከቲ ይቕበል ነይሩ። ዝዀነ ከምዚ ዝበለ መመልከቲ ኣይነጸገን። ብሓቂ’ኳ ድኣ፡ ኮሚሽን ረፈረንደም፡ ኣይነጸገን። ብሓቂ’ኳ ድኣ፡ ኮሚሽን ረፈረንደም፡ ካልእ ይትረፍ ነቶም ሓደ ወይ ክልተ መዓልቲ ካልእ ይትረፍ ነቶም ሓደ ወይ ክልተ መዓልቲ ቅድሚ ምጅማር ምድማጽ ከየፍለጡ ቅድሚ ምጅማር ምድማጽ ከየፍለጡ ብሃንደበት ዝመጽኡ በጻሕቲ’ውን ይቕበልን ብሃንደበት ዝመጽኡ በጻሕቲ’ውን ይቕበልን መዓርፎ ይረኽበሎምን ነይሩ እዩ። 547 መዓርፎ ይረኽበሎምን ነይሩ እዩ። 547 ተዓዘብትን 137 ኣባላት ኣህጒራዊ መራኸቢ ተዓዘብትን 137 ኣባላት ኣህጒራዊ መራኸቢ ብዙሓንን ዕድመታት ኮሚሽን ረፈረንደም ብዙሓንን ዕድመታት ኮሚሽን ረፈረንደም ተቐቢሎም። (ገጽ 48-49) ተቐቢሎም። (ገጽ 48-49) ስለዚ፡ ረፈረንደም ኤርትራ 1993 ብዘአንገዶም ዓይነትን ብዝሕን ተዓዘብቲ ዝድነቕ እዩ ነይሩ። ብዘይካ’ቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተገብረ ምሃብ ድምጺ፡ ኣብ 41 ሃገራት ዓለም’ውን ተኻዪዱ ነይሩ። እተን ኤርትራውያን ዝነብሩለን ዝነበሩ’ሞ ረፈረንደም ኤርትራ ዝተኻየደለን 41 ሃገራት፡ እዘን ዝስዕባ’የን ነይረን፦ ሓንቲ ካብኣተን ረፈረንደም ኤርትራ ዘአንገዳ ሃገራት ኢትዮጵያ ባዕላ እያ ነይራ። ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበራ መውሃቢ ድምጺ ነቚጣታት 11 ክዀና ከለዋ፡ ኣብ አዲስ አበባ፡ ጎጃምን ሃረርን ሰሰለስተ፡ ኣብ ናዝሬት ድማ ክልተ ነቚጣታት ነበራ (ጸብጻብ ኮሚሽነር ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ)። ከምኡ’ውን፡ ረፈረንደም ኤርትራ እሱራት’ውን ዝተሳተፉዎ መስርሕ ከምዝነበረ ይፍለጥ (ከማሁ)። መስርሕ ምሃብ ድምጺ ክልተ ወይ ሓደ መዓልቲ ክሳዕ ዝተርፎ፡ ሃንደበት ንዝመጽኡ ተዓዘብቲ ጠለባቶም ከማልኣሎም ምኽኣሉ፡ ኮሚሽን ረፈረንደም ኤርትራ፡ ክሳዕ ክንደይ ነቲ ስራሕ ብዕቱብ ሒዙዎ ከምዝነበረ ዘነጽር እዩ። ንኣብነት፡ ኣብዚ ቀሪቡ ዘሎ ሰንጠረዥ ከምእንዕዘቦ፡ እቲ ኮሚሽን ቅድሚ ነሓሰ 1993 ኣብ ዘውጸኦ ቡለቲን (20 ሚያዝያ) ቊጽሪ ተዓዘብቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት 121 ዝነበረ፡ ኣብቲ ናይ ነሓሰ ናይ መወዳእታ ስለዚ ረፈረንደም ኤርትራ ነዚኣቶም ዝኣመሰሉ ሃገራውን ዓለምለኻውን መለክዒታት ብዘማልአ ኵነታት እዩ ተኻዪዱ። ክንዲ ዝዀነ ማሕበረሰብ ዓለም ዝፈቐዶን ንቕኑዕነት ኣፈጻጽምኡ ምስክርነቱ ዝሃበሉን ጥራይ ዘይኮነ ልዑል ናእዳ ዝረኸበ ኣደናቒ መስርሕ ኮይኑ’ዩ ኣብ ታሪኽ ዓለምና ተመዝጊቡ ዝርከብ።


ማሕበራዊ ፍትሒ ኣብ ምንጋስ ዝግበር ዘሎ ቀጻሊን ዘይሕለልን ጻዕሪታት፡ ከም መቐጸልታኡ መሰረታዊ ሰብኣዊ ክብረት ስንኩላን ዝሕሉ፡ ማሕበረ-ቊጠባዊ ዓቕምታቶምን ብቕዓቶምን ዘማዕብል ከምኡ’ውን ኩሉ-መዳያዊ ንጡፍ ተሳትፎ ዘሐይል ፖሊሲታት ተሓንጺጾም፡ ግብራውነቶም ንምርግጋጽ ዕቱብ ኣተኩሮን ክትትልን ይግበረሎም ኣሎ። እዚ ድማ ትሕዝቶ ሰነዳት ፖሊሲ መንግስቲ ኤርትራ ብንጹር ዝገለጾ ኮይኑ፡ ንኣብነት፡ ኣብ 1994 ዝጸደቐ ቻርተር ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን፣ ማክሮ-ፖሊሲ 1994፡ ኣብ 2011 ዝወጸ ፖሊሲ ትምህርቲ፣ ፖሊሲ ትምህርቲ ንዓበይቲ 2005ን ካልእን፡ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ትምህርቲ ምዕሩይ ተበጻሕነትን ብቑዕ ትምህርቲን ንኽረክብ ከም ዘለዎ ዘገንዝቡ’ዮም። ስንኩላን ልክዕ ከም ጥዑያት ዜጋታት፡ ዘለዎም ፍሉይ ድሌታት ኣማሊአን፡ ብዘይ ዝኾነ ክፍሊት ትምህርቶም ብምክትታል ዘድልዮም እኹልን ብቑዕን ፍልጠት ከምኡ’ውን ክእለት ንኸጥርዩ ዝሕግዛኦም፡ ኣሕደርቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ተመስሪተን እየን። ኣብዚ መዳይ ዓይነ-ስዉራን’ውን፡ ተጠቐምቲ ናይዚ ዝተገለጸ ዕድላት ኮይኖም፡ ነብሶም ንክኽእሉ ኣብ ዝግበር ጻዕሪታት እወታዊ ውጽኢት ኣምጺኡሎም እዩ። ኣብ 2006 ዓ.ም፡ ብሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝተኻየደ ዳህሳሳዊ መጽናዕቲ ከምዘነጽሮ፡ ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ዘጋጠሞም ሕማማትን ዝወረዶም ዝተፈላለዩ ሓደጋታትን ኣስታት 47 ሽሕ ዓይነ-ስዉራን ኣለዉ። እዚ ዝኣክል ዓቕሚ ሰብ፡ ኣፍራዪን ኣብ ሃገራዊ ልምዓት ኣድማዒን ንምግባር፡ ናይ ግድን ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ከተሳተፎም’ዩ ዘለካ። ክንዲ ዝኾነ ኸኣ፡ ንዘጋጠሞም ናይ ምርኣይ ጸገም በዲሆም ተጠቐምቲ ንክኾኑ፡ ርሁው ዕድላት ተኸፊቱሎምን ዝኣክል ቀረባት ተዋዲዱሎምን እዩ። ከም ውጽኢቱ ድማ ካብ መባእታ ክሳብ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ተኸታቲሎም ዕዉታት ክኾኑ ክኢሎም ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዝተፈላለየ ዓውዲታት ተመሪቖም፡ ነብሶም ክኢሎም መነባብሮኦም ከካይዱ ኣይጽገሙን። እዚ ኸኣ መንግስቲ ኤርትራ፡ ነቲ ኣብ ምምዕባል ዓቕሚ ዜጋታቱ ዝገብሮ ዘሎ ዘይሕለልን ዘየቋርጽን ጻዕሪታት ህያው ኣብነት እዩ። ስለዝካየድ ድማ፡ ተመሃሮ ዘጋጥሞም ጸገም የብሎምን። ዓይነ-ስዉራን ህጻናት፡ ብዘይካ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ፡ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጥንካረ ከሕድሩ ዝሕግዞም ስርሓት ብንጥፈት ከምዝዋስኡ ይግበር። ንኣብነት፡ ኣካላዊ ጥዕናኦም ንምህናጽ ኣብ ዝግበር ስርሓት፡ ከም ኩዕሶ እግሪ፡ ኣትለቲክስ፡ ብፍሉይ ዓይነ-ስዉራን ብዳርባ ኢድ ዝጻወትዎ፡ “ጎል-ቦል” ዝብሃል ዓይነት ጸወታ ኩዕሶ፡ ውድድር ሚዛን ክብደትን ካልእት ስፖርታዊ ንጥፈታትን ይሳተፉ።፡ እዞም ወገናት ኣብዚ ከይተሓጽሩ ናይ ሙዚቃን ባህሊን ክእለቶም ዘማዕብል ንጥፈታት ክመሃሩ’ውን ወትሩ ዕድላት ምስ ተፈጥረሎም’ዩ። ስትራተጂያዊ ውጥን ትምህርቲ ካብ 2018 ክሳብ 2022፡ ሓደ ካብ ስትራተጅያዊ ቀዳምነታት ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኣብቶም ፍሉይ ኣድህቦ ዝጠልቡ ክፋል ሕብረተሰብ ማለት ስንኩላን ህጻናት፡ ህጻናት ደቀንስትዮ፡ ኣብ ዝተወጽዐ ክፍሊ ሕብረተሰብ ዝርከቡ ህጻናት ብምትኳር፡ ብቑዕ ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃ ትምህርቲ ከምዝረኽቡ ዝገብር እዩ። ማሕበራዊ ፍትሒ፡ ማሕበራዊ ጸገማት ዘጋጠሞም ኣካላት ሕብረተሰብ ዝተጣጣሓሎም ባይታን ዝተኸፍተሎም ዕድላትን ንምርካብ ዘጓነፎም ብድሆታት ተኣልዩ ርትዕን ማዕርነትን ንኽረጋገጽ ይሕልን። ሓቛፍነት ድማ ከም ክፋል ማሕበራዊ ፍትሒ መጠን፡ ነፍስ-ወከፍ ዜጋ ምዕሩይ ምቕረሐ ጸጋታት፡ ዕድላት ከምኡ’ውን ውሳነታት ከም ዝህልዎ ይገብር። ትምህርቲ ከኣ፡ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ክረኽቦ ዝግባእ መሰል ኮይኑ፡ ብመንጽር ዝተዳለዉ ስርዓተ-ትምህርቲ ሃገርና፡ ኣካውና ኣገባብ ኣመሃህራ፡ ባህላዊ ድሕረ- ባይታን ካልእን ተመርኲሱ ከምዝረጋገጽ ይኸውን። እዚ ድማ ሃገራውን ባህላውን ኵነት ዘንጸባርቑ መጽሓፍቲን ናውቲ ትምህርቲን ምድላው ከምኡ’ውን ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝሕግዙ፡ ዜጋታት ብመንጽር ዘለዎም ኣካላውን ኣእምሮኣውን ዓቕሚታትን ብቕዓትን፡ መሳለጥያታት ምውዳድን ካልእን ክግለጽ ይኽኣል። ስንኩላን ምስ ሕብረተሰብ ተጸንቢሮም ክመሃሩ ምግባር፡ ማሕበራዊ ረብሓታትን ጠቐሜታን ስለዘለዎ፡ ዓይነ-ስዉራን ናይ መባእታ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ቤት- ትምህርቲ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ ድሕሪ ምክትታል፡ ምስ ስድራቤቶም እናተቐመጡ ከምዝምሃሩ ይግበር። እዚ’ውን ሓደ ካብ መትከላት ሚኒስትሪ ትምህርቲ እዩ። ይኹን’ምበር፡ ዝበዝሑ ዓይነ- ስዉራን ካብ ርሑቕ ገጠራትን ትሑት ደረጃ መነባብሮ ዘሎዎም ስድራቤታት ዝመጽኡ ብምዃኖም፡ ናብ ርሑቕ ገጠራት ከይዶም ብናጻ እናተንቀሳቐሱ ክመሃሩ፡ ይጽገሙ ነይሮም። ኣብ ከምዚ ኩነታት ትምህርቶም ከቋርጹ ዝግደዱ ዓይነ-ስዉራን’ውን ነይሮም እዮም። መንግስቲ ነዚ ዕንቅፋት’ዚ ንምእላይ፡ ክሳብ 2012 ኣብ ዝነበራ ዓመታት ናይ ቀለብን ክራይ ገዛን ወጻኢታት እናሸፈነ፡ ምስ ኣዒንቶም ዝርእዩ ተጸንቢሮም ኣብ ዝተፈላለያ ኣብያተ ትምህርቲ ከም ዝምሃሩ ገይሩ። ካብ 2013 ኣትሒዙ ኸኣ፡ ኣብተን ብሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝመሓደራ ኣሕደርቲ ኣብያተ ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ምስ ኣዒንቶም ዝርእዩ ብጾቶም ተመሃሮ ተጸንቢሮም ከምዝምሃሩ ገይሩ። ከም ኣምሳያ ናይዚ ኣብ ኣስመራ እትርከብ ኣሕዳሪት መባእታ ቤት-ትምህርቲ ዓይነ-ስዉራን ኣብርሃ ባህታ፡ ፍሉይ ድሌታት ዓይነ- ስዉራን እተማልእ እንኮ ቤት-ትምህርቲ እያ። ካብ ኩለን ዞባታት ሃገርና ንዝመጹ ናይ ምርኣይ ጸገም ዘለዎም ዜጋታት ተቐቢላ ድማ፡ ኣካዳምያውን ዝተፈላለየ ክእለታዊ ትምህርትን ተቕስም። እዛ ቤት ትምህርቲ፡ ብኤርትራዊ ዓይነ ስዉር ብመምህር ስዩም ወልደማርያም፡ ብፍቓድ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ 1967 ዓ.ም ተመስሪታ። ቀንዲ ተልእኾኣ ድማ፡ ዓይነ- ስዉራን ናይ ብሬል ትምህርቲ ከም ዝቐስሙ ምግባር፡ ሞያዊ ክእለት ከጥርዩ ምሕጋዝን ህጻናት ዓይነ-ስዉራን መዓልታዊ ዘቤታዊ ንጥፈታቶም ባዕሎም ከምዝሰርሑ ምእላይን ምክትታልን፡ ኣብ መወዳእታ ኸኣ ኣፍረይቲ ኣካል ሕብረተሰብ ከምዝኾኑ ምግባር እዩ። ዝሓለፈ ሰለስተ ዕቚድ መንግስቲ ኤርትራ፡ ነዞም መትከላት ማእከል ገይሩ፡ ኩሎም ዜጋታት ምዕሩይ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንኽረክቡ እኹል ዕድላት ኣብ ምፍጣር ኣበርቲዑ ክሰርሕ ጸኒሑን ኣሎን። ከም መርኣያ ትግባረ ናይዞም መትከላት ድማ፡ ስንኩላን ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ዘለዎም ተሳትፎ ንኽዓዝዝ ኣድላዪ ዘበለ ዕድላት ክኸፍት ክኢሉ እዩ። ዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ፡ ኣብዛ ኣሕዳሪት ቤት ትምህርቲ ኩለን እተን ናይ ምርኣይ ጸገም ዘይብሎም ዝምሃሩወን ዓይነታት ትምህርቲ’ዮም ዝምህሩወን። መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ብብሬል ኸኣ፡ ዓይነ-ስዉራን ብዘይ ዝኾነ ጸቕጢ እፎይ ኢሎም ትምህርቶም ክከታተሉ ክኢሎም ኣለዉ። ኣብ ኣሕደርቲ ኣብያተ ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ጎኘ፡ ኣቑርደትን ደቀምሓረን ምስቶም ካብ ዝተፈላለያ ዞባታት ሃገርና ዝመጽኡ ዝርእዩ ብጾቶም ተሓቚፎም ይምሃሩ ኣለዉ። ዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ ከም ኩሎም ዝርእዩ ብጾቶም ተመሃሮ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ድሕሪ ምዝዛሞም፡ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርቶም ንምቕጻል ተመሃሮ ብዙሕ መጽሓፍቲ ከንብቡን ዝተፈላለየ መወከሲ ክረኽቡን ዝሓትት ዓውደ ትምህርቲ እዩ። ትምህርቲ ኮለጅ ንስንኩላን ብፍላይ ድማ ንዓይነ-ስዉራን ዝያዳ በዳሂ ምዃኑ ይፍለጥ። ዘድልዮም መጽሓፍትን መወከሲታትን ብብሬል ወይ’ውን ኮምፕምዩተር ክረኽቡ እንተ ዘይክኢሎም ድማ ተወዳደርቲ ክኾኑ ኣይክእሉን’ዮም። ኣብ ፈለማ ዓመታት ናጽነት፡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ እኹል መሳለጥያ ብዘይምንባሩ፡ ዝወሃቦም ጽዑቕ መምሃሪ ወረቐትን መጽሓፍትን ኣብ ቴፕ ብምቕዳሕ፡ ሓገዝቲ ተመሃሮ ከምዘንብቡሎም ብምግባርን ካልእ ዝተፈላለየ ጻዕርታት ብምክያድን እዮም ዝምሃሩ ነይሮም። መንግስቲ ነዚ ጸገም ብምርዳእ፡ ኣብ 1996 ዋጋ ኣስታት 50 ሽሕ ዶላር ናውቲ ብሬልን ብሬል ዝሓትማ ማሽናትን ብምትእትታው፡ ነቲ ጸገም ከቃልሎ ክኢሉ’ዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ብፍላይ ኮለጅ ዓዲ-ቐይሕ ጒዳይ ስንኩላን ብዕቱብ ብምሓዝ፡ ንጒዳይ ስንኩላን ዝከታተል ፍሉይ ቤት-ጽሕፈት ብምቛም፡ ድሌታት ስንኩላን ዝምልስ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት የካይድ ኣሎ። እዚ ቤት ጽሕፈት ዓይነ-ስዉራን’ዚ ዝግልገለሉ ፍሉይ ናይ ኮምፕዩተር ቤተ-ሙከራ፡ ኣማኢት መጽሓፍቲ ብሬል ዝሓዘ ቤት ንባብ ብምኽፋት፡ ትምህርታዊ ድሌታቶም ብመልክዕ ናይ ብሬል ጽሑፍ፡ ናይ ድምጺ መጽሓፍትን፡ ብሶፍት ኮፕን ንኽጥቀሙ ብቐጻሊ ይሰርሕ። ብዘይካ’ዚ፡ ብልዑል ናይ ወጻኢ ሸርፊ ዝተዓደጋ ብሬል ዲስፕለይ ተባሂለን ዝፍለጣ ሓደስቲ መንበብን መጽሓፍን ቴክኖሎጅያዊ ናውቲ ብምትእትታው’ውን ንተጠቀምቲ ፍሉይ ስልጠናታት ይህብን ከምዝጥቀሙለን ይገብርን ኣሎ። ኣብ ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ-ሳዋ ይከታተሉ። ከምቲ ንፈልጦ ሳዋ ክንዮ ክፍሊ-ታዕሊም፡ ቤት-ትምህርቲ ማሕበራዊ ህይወት’ውን እያ። ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ኣድልዎ ዘይብላ፡ ስንኩላን ትምህርቶም ብናጻ ብዘይገለ ጸቕጢ ዝከታተሉላ፡ ጠለባቶም እትምልስ ምችእቲ ቤት-ትምህርቲ እያ። ዓይነ-ስዉራን ድማ ንዕኦም ኣብ ዝምችእ ብሎክ’ዮም ዝቕመጡ። ዝመርሕዎም ሓገዝቲ ተመሃሮ ይግበረሎም። ዘድልዮም ኣካዳምያዊ መሳለጥያ ብዝግባእ ይረኽቡ። ከም ነፍሲ- ወከፍ ተሳተፋይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ኣካዳምያውን ስነ-ጥበባውን ንጥፈታት ይዋስኡ። ምስ ተመሃሮ ብዝፈጥርዎ ጥቡቕ ዝምድና ዘማዕብልዎ ሓድሕዳዊ ሓልዮት፡ ፍቕሪ፡ ሕውነት፡ ስኒት፡ ምትሕግጋዝ፡ ክንዮ ስድራቤት ካልእ ዓባይ ቤት ከምዘላቶም ይርድኡ። ትምህርቲ፡ እቲ ንዓይነ-ስዉራን ናብ ዕዉት ህይወትን ዕብየትን ዘሰጋግሮም እንኮ ዝበለጸ ድልድል እዩ። ቤት-ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ዓይነ-ስዉራን ተማሂሮም ካብ ተጸባይነት ናጻ ኮይኖም ናብ ትካላት ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝሰጋገሩላ መንገዲ ዓወት እያ። መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፋ 10ታት ዓመታት፡ ፍሉይ ትምህርታዊ ድሌታት ስንኩላን ንምምላእ ብዘካየዶ ልዑል ወፍሪ፡ ብኣማኢት ዝቚጸሩ ስንኩላን ብፍላይ ድማ ዓይነ-ስዉራን ዝተፈላለየ ትምህርታዊ ዕድላት ብምቕሳም፡ ነብሶም ክኢሎም ኣፍረይቲ ዜጋታት ክኾኑ በቒዖም እዮም። ብዝተፈጥረሎም ጥጡሕ ናይ ስራሕ ዕድላት’ውን ኣብ ዝተፈላለያ መንግስታውያን ትካላት ተመዲቦም በኣድማዕነት ይሰርሑ ኣለዉ። ካብ ምምህርና ክሳብ ጋዜጠኛነት፡ ካብ ዳንነት ክሳብ ማሕበራዊ ድሕነት፡ ኮታስ ዓይነ- ስዉራን ዳርጋ ኣብ ኩሉ ኣብያተ ጽሕፈት ምርኣይ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ተሳትፎ ዓይነ-ስዉራን ኣብ ላዕለዎት ደረጃ ብብዝሕን ዓይነትን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ክኸይድ ጸኒሑን ኣሎን። ከም ውጽኢት ናይዚ ኣብ ናይ 12 ክፍሊ መልቀቒ ፈተና ዘመዝግብዎ ዘለዉ ዘተባብዕ ውጽኢት ድማ ጭቡጥ ኣብነት ናይ’ዚ እዩ። ካብ ቀረባ ዓመታት ጀሚርና ምሉእ ነጥቢ ዘመዝግቡ ብሉጻት ዓይነ- ስዉራን ንርኢ ኣሎና። ንኣብነት ኣብ ናይ 2025 መልቀቒ ፈተና ካብ ዝተሳተፉ 12 ዓይነ-ስዉራን ተመሃሮ 2 ተመሃሮ ምሉእ ነጥቢ ከመዝግቡ ከለዉ፡ ዝተረፉ 10 ተመሃሮ ድማ ብደረጃ ዲግሪ ከምህሮም ዝኽእል ናይ ኮለጅ ነጥቢ ረኺቦም። እዚ ውጽኢት’ዚ፡ ናይቲ መንግስቲ፡ ሞያውን ኣካዳምያውን ዓቕሚ ስንኩላን ብምዕባይ፡ ኣፍረይትን ተወዳደርትን ዜጋታት ንምግባሮም ዝገብሮ ዘሎ ዘይሕለል ጻዕሪ እዩ። መንግስቲ ነቶም ናብ ኮለጃት ናይ መእተዊ ነጥቢ ከምጽኡ ዘይከኣሉ ዓይነ- ስዉራን’ውን እንተኾነ ኣብ ገዝኦም ኮፍ ኢሎም ተጸበይቲ ክኾኑ ኣይሓደጎምን። ከም ካልኦት ዜጋታት፡ ብዝውሃቦም ስልጠና ከድምዑሉ ኣብ ዝኽእሉ ብፍላይ ኣብ ሞያ ምምህርና ተዋፊሮም ነብሶም ክኢሎም መነባብሮኦም ይመርሑ ኣለዉ። ካብቶም ኣብ ዝተፈላለያ ትካላት መንግስቲ ተመዲቦም ዝሰርሑ፡ ብማዕርግ ማስተርስ ከምኡ ድማ ዶክትረይት ተመሪቖም ዓቕሞም ዘዕበዩ ዓይነ- ስዉራን’ውን ኣለዉ። ሎሚ ኣብ ሃገርና ዝተማህረ ስራሕ ኣልቦ ዓይነ-ስዉር ክትረክብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ብኻልእ ኣዘራርባ ብምኽንያት ኣብ እዋን ሽምግልና ዘጋጥም ናይ ምርኣይ ጸገም እንተ ዘይኮይኑ፡ ኣብ ገዝኡ ኮፍ ኢሉ ምጽወታ ዝጽበ ዓይነ- ስዉር ኣይትረክብን። ካብዚ ዝዓቢ መግለጺ ሰብኣውነት እንታይ ክህሉ ይኽእል፧ እዚ ድማ ሕፍንቲ ካብቲ መንግስቲ ብዘለዎ ውሱን ጸጋታትን ዓበይቲ ቀዳምነታትን መሰል ስንኩላን ኣብ ምርግጋጽ ዘካይዶ ዘሎ ጻዕርታት እዩ። ኣብ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝበጽሑ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.200 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 5


“ህዝቢን ሃገርን ኤርትራ ድሌቶም ብሕጋዊን ሰላማዊን መገዲ ከይገልጹ ንነዊሕ ዓመታት ተሓሪምዎም ጸኒሑ እዩ። በዚ ከኣ ከቢድ ዕንወት ዘስዓበ ነዊሕ ኲናት ተኻይዱ። እዚ ረፈረንዱም’ዚ እምበኣር፡ ኣብ ክንዲ ድሌት ህዝብታት ንምዕምጻጽ ሓይሊ ምጥቃም፡ ጉዳያት ብፖለቲካዊን ሰላማዊን መገዲ ምፍታሕ ስልጡን ኣገባብ ምዃኑ ንኹሉ ትምህርቲ ዝህብ’ዩ።”


ሓደ ካብ ዓበይቲ ታሪኻዊ ፍጻመታት ሚያዝያ፡ እቲ ካብ 23-25 ሚያዝያ 1993 ዝተኻየደ ህዝባዊ ረፈረንዱም እዩ። ኣብዚ ፍስሃ ወ ሰላም ዝዓሰሎ ታሪኻዊ ቅንያት፡ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢን ወጻኢን፡ ነቲ መሪር ቃልሲ ኣሕሊፉ፡ ረዚን መስዋእቲ ከፊሉ፡ ብኣንጸባራቒ ወተሃደራዊ ዓወት ዘረጋገጾ ዘይግሃስ ሰብኣዊን ሃገራዊን መሰሉ፡ ኣብ ቅድሚ ኣህጉራውያን ተዓዘብቲ፡ ረፈረንዱም ብምክያድ፡ ናጽነቱን ልኡላውነቱን ከም ህዝቢን ሃገርን ብዕሊ ኣረጋጊጹ። ብረት) ክብል ብኣድናቖት ገሊጹዎ። ብርግጽ ድማ፡ ዘይከም ኣብ ካልእ ከባቢታት ዓለምና፡ ዓድታት ኤርትራ፡ ኣብ ቅድመ መግዛእታዊ ታሪኸን፡ ጠበንጃ ይኹን ፖሊስን ኣኽበርቲ ጸጥታን ከየድልየን፡ ህዝበን ብሕግታት እንዳባ እናተዳነየን ንፍትሒ እናተማእዘዘን ብስልጡን ኣገባብ፡ ኮማዊ ህይወትን መሬታዊ ጸጋታትን ዝመሓደራ ዝነበራ፡ ንናይ ግዳም ተዓዛቢ እምብዛ ዘገርማ፡ መስከብ ስልጡን ህዝቢ እየን ነይረን። ነዊሕ ዘይዘሎ - ሓጺር ዘይሰልኰ፡ መነባብሪ ስርዓት ብምቛም፡ ንዘመናት ኣብ ትሕቲ ጽላል ሕጊ ዝተመሓደረ፡ ወናኒ ስልጡን ባህሊ ኮይኑ፡ ንሕጊ ተገዛኢ ምዃን፡ መለለዪ ባህርያቱ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ታሪኹ ተወሪሩ እምበር ወሪሩ ዝብል ጽያፍ ታሪኽ ኣይርከቦን። ብቃላት ክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ “ዘይናትና ኣይንደልን - ናትና ኣይንህብን” ሓደ ካብ ፍሉጥ ክብርታቱ እዩ። ናጽነት ኤርትራ ብዘይ ረፈረንዱም እውን ሕጋዊ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ኤርትራ ከም ኩለን ግዙኣት ሃገራት ናጽነታ ክትወስድ ማለት ካብ መግዛእቲ ሓራ ናይ ምውጻእ መሰል (decolonization) ይግብኣ ነይሩ’ዩ። እንተኾነ ንግሎባዊ ስትራተጂ ርእሰ ሓያል ኣመሪካ ተባሂሉ ብዓመጽ፡ ኣንጻር ድሌት ህዝባ፡ ብውሳነ ሕቡራት ሃገራት (390 AV) ምስ ኢትዮጵያ ብፈደረሽን ክትቊረን ተወሲኑ። እዚ ውሳነ’ዚ ኣብ ዝሓለፈሉ ታሕሳስ 1952 ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ዝነበረ ጆን ፎስተር ዳላስ ዝተዛረቦ ቃላት ነዚ ሓቂ’ዚ ብዘየሻሙ መገዲ ዝምስክሮ እዩ፥ ሕማቕ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኮይኑ ግን፡ እዚ ዘይናቱ ዘይደሊ፡ ዓመጽን ጎነጽን ዘይፈቱ፡ ብሕጊን ስርዓትን ምንብባር ዝልማዱ ስልጡን ህዝቢ፡ ኣብ ታሪኹ፡ ግዝኣተ ጫካ ብዝእምነቶም ተጻባእቲ፡ ፍጹም ኣንጻር ባህርያቱ ዝኾነ ዓመጽን ርግጸት ሕጊን እዩ ገጢምዎ። ሓደ ካብ ደረኽቲ ረቛሒታት ናይቲ ካብ ነዊሕ ኣትሒዙ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክፍጸም ዝጸንሐ ተደጋጋሚ ዓመጻት፡ ካብ ርሑቕን ቀረባን ዓይኒ ገበትቲ ዝስሕብ ጂኦግራፊያዊ ኣቀማምጣን ጸጋታትን ኤርትራ እዩ። ናይ ርሑቕ ታሪኽ ገዲፍና ናይ ዝሓለፈ 80 ዓመታት ታሪኽ ምስ እንምልከት፡ ኤርትራ ዝነውሐ ገምጋም ናይቲ ቀንዲ ኣህጉራዊ ንግዳዊ መስመር ዝኾነ ቀይሕ ባሕሪ ስለ እትውንን፡ ጉዳይ ልኡላውነታ ብቐጻሊ መዋገዪ ረብሓታት ናይቶም ነዚ ወሰናስን’ዚ ክቈጻጸሩ ዝደልዩ ርእሰ ሓያላን ኮይኑ ጸኒሑ እዩ። ብፍላይ ካብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ንድሓር፡ ፖሊሲ ዝምድናታት ወጻኢ ርእሰ ሓያል ኣመሪካን መሻርኽታን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ካብ መስመር ርትዒን ፍትሒን ርሒቑ፡ ብዋጋ ምርግጋእ ናይ’ዚ ዞባ ብሓፈሻ፡ ብዋጋ ኤርትራን ህዝባን ድማ ብፍላይ ናብ ኢትዮጵያ ዘድለወ ኮይኑ ምጽንሑ፡ እቲ ዝዓበየ ጠንቂ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተፈጸመን ገና ክሳብ ሕጂ ንርግኣትን ሰላምን ዞባና ብኡሉታ ዝጸሉ ዘሎ በደልን ዓሎቕን እዩ። ዳዕሮ - ሕላገት ግዝኣተ ሕጊ “ብዓይኒ ፍትሒ፣ ርእይቶ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ክኣቱ ይግባእ ነይሩ። እንተኾነ ግን፤ ስትራተጂያዊ ረብሓና ኣብ ቀይሕ ባሕሪን ማእከላይ ምብራቕን ከምኡ’ውን ዓለማዊ ሰላምን ጸጥታን፣ እታ ሃገር ምስታ መሓዛና ዝኾነት ኢትዮጵያ ክትቊረን ግድን ገይሩዎ ኣሎ……” ኮንቲ ሮሲኒ፡ ሓደ ኣብነት ከቕርብ እንከሎ ከምዚ ይብል፡- “ወዲ 10 ዓመት ንእሽቶ ጓሳ፡ ከብቱ ኣብ መሬት ጎዶቦ ዓዲ ኣትየን ዘራዓይ ምስ ዘሕድጎ፡ ከም ቆልዓ እናበኸየ ኣይኮነን ንቤቱ ዝምለስ። እንታይ ድኣ ደድሕሪ’ቲ ዘራዓይ ስዒቡ፡ ናብታ ዓዲ ይኣቱ’ሞ፡ ኣብታ ዓዲ ንእትርከብ ኣሞኡ ወይ ካልኦት ኣዝማዱ ‘ከብቲ ተዘሪዐናኒ’ሞ ተዋሓሱኒ’ ይብሎም። ዋሕስ ተኺሉ ድማ ከብቱ ሒዙ ዓዱ ይኣቱ። ምሸት ኣብ ዙርያ መጋርያ ሓዊ፡ ውዕሎኡ ንኣቦኡ የዕልሎ። “ሎሚ ዓዲ እከለ ከብትና ዘሪዖመን ነይሮም፣ ዘመድና እከለ ተዋሒሱኒ ስለዘሎ፡ ንግሆ ኬድካ ዋሕስ ኣውርድ” ኢሉ ድማ ይሕብሮ። ኣቦኡ፡ ኣንጊሁ እተን ዝኽፈላ እኽሊ ቋጺሩ ናብታ ዓዲ ብምኻድ ዋሕስ የውርድ።” በዚ ግሎባዊ ስትራተጂ’ዚ፡ መሰል ህዝቢ ኤርትራ ጓዕጺጽካ ዝሓለፈ ውሳነ ሕቡራት ሃገራት እውን እንተኾነ ኣይተኸብረን። ሃጸይ ሃይለስላሰ፡ ብምኽሪ ኣመሪካ ንውሳነ ሕቡራት ሃገራት ብምጥሓስ፡ ፈደረሽን ኣፍሪሱ ንኤርትራ ሓንቲ ካብ 14 ክፍለ- ሃገራት ኢትዮጵያ ከምእትኸውን ብምግባር ጎቢጡዋ። ህዝቢ ኤርትራ እምበኣር፡ ነዚ ዓመጽ’ዚ ብምቅዋም’ዩ መሰሉ ብቅልጽሙ ከረጋግጽ ብረት ኣልዒሉ። በዚ ምኽንያት’ዚ፡ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ፍትሓዊ፡ ብረታዊ ቃልሱ ርትዓዊ፡ ናጽነቱ ድማ ብኹሉ መለክዒታት ሕጋዊ’ዩ ነይሩ። የግዳስ፡ ነዚ ሕጋውነት’ዚ ብድምጺ ህዝቢ ደጊምካ ምኹላዕ እውን፡ ፖለቲካዊ ረብሓኡ ቀሊል ኣይነበረን። ረፈረንዱም 1993 እምበኣር፡ ናጽነት ኤርትራ ሕጋውነቱ ደጊሙ ዝዀልዐን ዝደርዐን ዓቢ ታሪኻዊ ፍጻመ እዩ። እዚ ስርዓት’ዚ ኣብ ሕግታት እንዳባ ዝሰፈረ ኮይኑ፡ ኣብቲ ህዝቢ እንተላይ ኣብቶም ንኣሽቱ ቆልዑ ከም ባህሊ ዝሰረጸ መሰረት ናይቲ ብሕጊ ተማእዚዝካ ናይ ምኻድ ስልጡን ኣነባብራ እዩ። ሕብረተሰብ ኤርትራ እምበኣር፡ ንኸም ዓመጽን ጎነጽን ዝኣመሰለ ድሑር እንስሳዊ ባህርያት ወጊድ ኢሉ፡ ንሓይልን ስነ-ሞጎት ሓይልን ብንቕሓት ጸብለል ኢሉ፡ ኣመጻጽኣ ሃገርን ሃገራውነትን ኣመጻጽኣ ሃገርን ሃገራውነትን


እዘን ናይ ሕጂ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ኤውሮጳውያን ገዛኣቲ ብ1884-1885 ኣብ በርሊን ተጋቢኦም፡ ንመሬት ኣፍሪቃ ድሕሪ ኣብ ባህሊ፡ ስርዓተ ኣነባብራን ያታዊ ሕግታትን ህዝቢ ኤርትራ ዓሚቚ ምርምር ዘካየደ ናይ 19 ክፍለዘመን ኢጣልያዊ ተመራማሪ ስነሕብረተሰብ፡ ኮንቲ ሮሲኒ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሕጊ ዘለዎ ጽኑዕ እምነትን ምእዙዝነትን ከምኡ’ውን ኣብ ዓድታት ኤርትራ ዝጸንሖ ሕጊ ዝማእገሩ ስልጡን ናይ ምንብባር ስርዓት ብዕምቈት ድሕሪ ምዕዛብ፦ ንያታዊ ሕጊታት ህዝቢ ኤርትራ “Guardia senza armi“ (ዋርድያ ብዘይ ምጉዝዛዮም ዝተመስረታ እየን። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ኢጣልያ ንኤርትራን ኢጣልያዊ ሶማልን፥ ፈረንሳ ንጅቡቲ፥ ብሪጣንያ ንሶማሊ ላንድ ክሕዛ እንከለዋ፥ ንጉስ ሽዋ ሃጸይ ምነሊክ፡ ንወራር ኢጣልያ ድሕሪ ምዕጋት፡ ምስ ሓይልታት መግዛእቲ ሽርክነት ብምፍጣር፡ ኣብ ከባቢኡ ንዝነበሩ ህዝብታት እናወረረ ግዝኣቱ ብምስፋሕ፡ ነዛ ናይ ሕጂ ኢትዮጵያ እትብሃል ሃገር ኣቚሙ። ታሕተዋይ ጽፍሒታት ንኡ እሙናት ዝኾኑ ኤርትራውያን እናሾመ፡ ነቲ ዝነበረ እንዳዊን ቀቢላዊን ምምሕዳራት ምስ ዕላማ መግዛእቲ ብዝሳነ መልክዕ ቀየሮ። ከም ውጽኢት ናይዚ ገዚፍ ወፍሪን ጂኦግራፍያዊን ምምሕዳራዊን ውህደት’ዚ፡ ኣብ ኤርትራ ቅልጡፍ ቁጠባዊን ማሕበራዊን ለውጢ መጺኡ፡ ሓደስቲ ማሕበራውያን ሓይልታት ተፈጢሮም፡ ኣቋውማ ሕብረተሰብ ኤርትራ መስፍነ-ርእሰማላዊ መልክዕ ሓዘ። በዚ ድማ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ክፋላት ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝነበረ ኣተሓሳስባ ክቕየርን ሓደ ማሕበረ-ስነኣእምሮኣዊ ስምዒት ክፍጠርን ሃገርነትን ኤርትራዊ ሃገራዊ ስምዒትን ክዅስኰስን ጀመረ። ዕላማ ኢጣልያ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ምሉኡ ምድሪ ሶማልን (ጅቡቲ፡ ኦጋዴን፡ ሰሜንን ደቡብን ሶማል) ዘጠቓለለ ሰፊሕ ግዝኣት ምምስራት እዩ ዝነበረ። በዚ ምኽንያት’ዚ ድማ፡ ኢጣልያ ብምኽንያት ስትራተጂያዊ ኣቀማምጣ፡ ንመሬትን ባሕርን ኤርትራ ከም ተሪር መንጠሪ ባይታ (ስፕሪንግ ቦርድ) ንምግባት ዝሰፍሐ ግዝኣት ወሲዳ፡ ኣብ ኤርትራ ገዚፍ ርእስማል’ያ ኣፍሲሳ። ክንዲ ዝኾነ ህንጸት ሃገር ኣብ ኤርትራ፡ ካብ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተፈልየ ፍጥነት ነበሮ። መንግስቲ ኢጣልያ ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ፡ ዓበይቲ ወደባትን ንኣሽቱ ማርሳታትን ሃኒጹ፥ መዕርፎ ነፈርቲ ጸሪጉ፥ ጽርግያታት፡ መገዲ ባቡርን ቴለፈሪካን ዘርጊሑ፥ መጐዓዝያ ምድሪ፡ ባሕርን ኣየርን ኣጣጥሐ። ናይ ጸዓት መደበራት መስሪቱ፥ ናይ ስልክን ቴለግራፍን መራኸቢታት ዘርግሐ። ዓበይቲ ኢንዱስትሪታት፡ መመስርሒ መግቢን መስተን ካልኦት ሃለኽቲን ፋብሪካታት ተኸለ፥ ዝተፈላለዩ መጸገኒ ትካላት ኣቘመ። ሰፊሕ ዳህሳስ ማዕድናት ኣካይዱ፡ ኣብ ሓያሎ ቦታታት ኩዕታ ጀመረ። ሃብቲ ዓሳን ጨውን ዝምዝምዝ ትካላት መስሪቱ፡ ብዘመናዊ ኣገባብ ዓበይቲ ሕርሻታት ኣልሚዑ፡ ምዕቡል ስርዓተ ቁጠባ ኣተኣታተወ። እዚ ይኹን’ምበር፡ መግዛእቲ ኢጣልያ፡ ጸዓዱን ጸለምቲን ሰባት ዝንቀሳቐሱሉ ከባቢታት ዝፈሊ ዓሌታዊ ሕግታት ብምትእትታው፡ ልሙዕ መሬት ካብ ደቀባት ብምምንዛዕ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ግፍዒታት ይፍጸም ብምንባሩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ዝነበረ ዓሌታዊ ኣድልዎ፡ ጭቆና፡ ምዝመዛን ግዱድ ዕስክርናን ኣበርቲዑ ይቃወሞ ነበረ። ብዙሓት ኤርትራውያን፡ ንመግዛእቲ ኢጣልያ ብምቅዋም ናብታ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዘይኣተወት ኢትዮጵያ ክስደዱ ከለዉ፡ ብዙሓት ከኣ ኣብ ናዂራን ካልእ ኣብያተ ማሕቡስን እናተዳጐኑ፡ ተገፊዖምን ሓቒቖምን እዮም። እዚ መግዛእታዊ ግፍዒን ጭቆናን’ዚ ብግደኡ ሃገራዊ ስምዒት ኣብ ምዕባይ ናቱ ኣበርክቶ ነበሮ። መግዛእቲ ኢጣልያ፡ ኣብ ፈለማ 1930ታት ንካልኣይ ውግእ ዓለም ኣብ ዝቀራረበሉ ዝነበረ እዋን፡ ንኢትዮጵያ ብምውራር፡ ንምሉእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክቈጻጸር ስለዝወጠነ፡ ኣብ ገዚፍ ወተሃደራዊ ምድላዋት ኣተወ። በዚ ድማ ኣብ ኤርትራ ዘድሊ ትሕተ-ቅርጺ ንምንጻፍ ብቢልዮናት ሊረ ዝግመት ተወሳኺ ርእሰማል ኣፍሰሰ። በቲ ንኤርትራውያን ኣዐስኪሩ ዝሃነጾ ገዚፍ ወተሃደራዊ ሓይሊ ከኣ፡ ኣብ 1935 ንኢትዮጵያ ወሪሩ ክቈጻጸራ ግዜ ኣይወሰደሉን። ድሕሪ’ዚ ንኤርትራ ኢትዮጵያን ናይ ሽዑ ሶማል ኢጣልያን ዘጠቓለለ፡ ኢጣልያዊ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝተሰምየ ብደረጃ እቶም ገዛእቲ ሓይልታት ወግዓዊ ተቐባልነት ዘይረኸበ ሰፊሕ ግዝኣት ኣቘመ። እቲ ኲናት ግን ኣብዚ ከባቢ’ዚ ጥራይ ዝተወሰነ ኣይነበረን። ኣካል 2ይ ኲናት ዓለም እዩ ዝነበረ። ነዊሕ ከይጸንሐ ማለት ኣብ 1945 ድማ፡ እቲ ኲናት ብስዕረት ኢጣልያን ሰብ ኪዳናን ተዛዚሙ። ብሪጣንያ ንሰራዊት ኢጣልያ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሶማልን ድሕሪ ምስዓር፡ ንኤርትራን ሶማልን ብግዝያውነት ኣብ ትሕቲ ምምሕዳራ ከተእትወን እንከላ፡ ንመራሕቲ ኢትዮጵያ ድማ ሃገሮም ኣረከበቶም። ብዘይካ’ዚ መንግስቲ ኢጣልያ፡ መግዛእታዊ ሰራዊቱ ንምዕባይ፡ ግዱድ ክታበት ኣተኣታትዩ፡ ንኣስታት 150 ሽሕ ኤርትራውያን ሓረስቶትን ጓሶትን ናብ ወተሃደራት ቀይሮም። ኣብ ምምሕዳርን ዝተፈላለየ ኣገልግሎታትን ዝነጥፉ ሰባት ንምምልማል ድማ ካብ 4ይ ክፍሊ ዘይሓልፍ፡ ቋንቋ ጣልያን፡ ታሪኽ ኢጣልያን ኣርባዕተ ተግባራት ቁጽሪን ጽሬትን ዘጠቓለለ መደብ ትምህርቲ ብምትእትታው፡ ባህላዊ ጽልዋታቱ ከስፍሕ ጸዓረ። ንኤርትራ ኣብ ኣውራጃታትን ወረዳታትን ከፋፊሉ፡ ኣብ ይቕጽል. . . ይቕጽል. . . 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 6 መበል 35 ዓመት ቁ.200


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ቤት-ፍርዲ ሸሪዓ ዞባ ን5/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለ፣ ዝቃውም እንተሎ፡ ን23/6/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ድባሩዋ ወ/ሮ ለተሚካኤል ልብሰ ቃል ፍስሃጽዮን፡ ብዓል ቤተይ በየነ ተስፋይ ኣውዓሎም ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ከኣ ወረስቲ ምዃኖም 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከሳሲት ኣፍራሕ ዑስማን ኣድም፡ ተኸሳሲ ሰዳም መሓመድ ኢማም፡ ጉዳይ ኣብ ቤ/ፍ ሸሪዓ ይርአ ስለ ዘሎ፡ ን20/03/26 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር።


ማሐመድ ሓምድ ስፋፍ፡ ምባል ተሪፉ፡ ማሓሙድ ሓምድ ሰፈፍ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ


ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ 2 ምም/09 ጎደና ፊተውራሪ ኣለማዮ ጌሹ ቁ/ገዛ 25 ብቁ/ ምስክር ወረቐት 106995 መወከሲ ቁጽሪ 108305 እዝባር 133152 ብስም ሱሌማን ማሓሙድን ወ/ሮ ሮብለ ማሓሙድን ዝተመዝገበ ስለ ዝገዛእክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤ/ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሉሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤ/ጽ ፓብሊክን ኖታሪ ቤ/ጽ ካድስትራልን ይቕረብ። እንተዘይቀሪቡ፡ ብዘለኒ ሰነዳት ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ምዃነይ ይሕብር። ከሰስቲ ወኪል ኣማኑኤል ተኽለ ገብረስላሰ +6፣ ተኸሰስቲ 1.4 መብራህቱ ሓደራ 3.7 መብራህቱ ገብረሂወት 6.1 ተስፋልደት ንጉሰ፣ ኣብ ልዕለኹም ናይ ውዕል ምፍራስ ክሲ ተመስሪቱ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን26/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕ/እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ኣስመረት መኮነን ብወኪላ ብርሃነ መኮነን ከሰስቲ፡ ሓዳስ ተኽልያ ደበሳይ፡ ወራ/ ነፍ/ተኽልያ ደበሳይ፡ ተኸሰስቲ ኣቶ ናሆም እስክንድር፡ ሄርሞን እስክንድር፡ ግብጺ መንግስ፡ ዛይድ ተኽልያ፡ ኣሮን ተኽልያ፡ ምስሪ ተኽልያ፡ ኣማኑኤል ተኽልያ፣ ንዓኹም ዝምልከት ክርክር ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን13/05/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ/35 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ብስም ቴድሮስ ተስፋይ ነጋሲ ዝተመዝገበ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ፤ ምም/ከባቢ/ ዚፕ ኮድ ኣባሻውል 1A132 ጎደና ቁ.ገዛ 70 ቁጽሪ ፓርሰል ASP 00033666 ቁ.ፕሎት 94 ቁ.ፓርሰላ 36Z ዝርከብ፡ ስፍሓት መሬት 162.83 ት/ሜ ቀንዲ ክፍልታት 4፤ ሓገዝቲ ክፍልታት 1 ተሰሪሑዎ ዝርከብ፡ ኣብ ቤ/ጽ ፓብሊክ ኖታሪ ብንብረት ቁጽሪ መዝገብ 3653/2013 ብዕለት 23/12/2013 ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ገዛ ስለ ዝዓደግክዎ’ሞ ናብ ስመይ ከመሓላልፎ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባህሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታርን ቤ/ጽ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ክፍጽም ምዃነይ እሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ወ/ሮ ለምለም ገብረሚካኤል ባህሩ


ከሳሲ ረዘነ ፍስሃየ ዘርእዝጊ፡ ተኸሳሲት ብዓልቲ ቤተይ ጸሃይነሽ ወልደጼን ኢሳቕ፡ ን15 ዓመት ደሃይ ስለ ዘይብለይ፡ ቃል ኪዳን ከውርድ ስለ ዝደለኹ ትጸወዓለይ ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን13/05/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ።


ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ኣብ ውሽጢ ኮለጅ ዝርከብ እንዳ ሻሂ ንክልተ ዓመት ዝጸንሕ ንተመሃሮን ሰራሕተኛታትን ኣገልግሎት ዝውዕል ኣጫሪቱ ከካርዮ ስለ ዝደለየ፣ ምስ’ዚ ቀሪቡ ዘሎ ጨረታ ንግዲ ፍቓድ ዘለዎም ተጫረትቲ ይዕድም። ተጫረትቲ ከማልእዎ ዘለዎም፦ 1. ተጫረትቲ ቅዳሕ ናይ ዓመተ 2024 ዝተሓደሰ ፍቓድ ንግድን፡ ቅዳሕ መንነትን ከምኡ’ውን ዓመታዊ ግብሪ ናይ 2024 ዝኸፈሉሉ ሰነድ የቕርቡ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


2. ተጫረትቲ ሰነድ ጨረታ ንምውሳድ ዘይምለስ ጥረ ገንዘብ 50.00 ናቕፋ ብምኽፋል ክወስዱ ይኽእሉ። ስቲ ሓጅቃስም ብሽራ ቀስምለኒ፡ ምባል ተሪፉ፡ ስቲ ቃእም ብሽራ ቃለጥላሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 6/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። 3. ተጫረትቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዝደልዩ ካብ ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ክፍሊ ዕድጊ 163467/163834 ናይ ጨረታ ሰነድን ሓበሬታን ኣብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ክረኽቡ ይኽእሉ። 4. ምልክታ ጨረታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ን10 ናይ ስራሕ መዓልታት ክፉት ኮይኑ፡ ንጽባሒቱ ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ይኽፈት። (ጨረታ ዝኽፈተሉ ግዜ ናይ ስራሕ መዓልታት ምስ ዘይከውን ንድሕሪ መበል 10 መዓልታት ዘላ ናይ ስራሕ መዓልቲ ይኽፈት) ደንጉዪ ዝቐረብ ጨረታ ይንጸግ። ጨረታ፡ ተጫረትቲ፡ ሕጋውያን ወከልትን ክሳተፍ ዝደሊ ሰብን፡ ስነ-ስርዓት ወይ ኣከፋፍታ ጨረታ ክዕዘቡ ዝመጽኡ ሰባትን ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣብ conference Room ቁ.109 ሰዓት 10፡00 ቅ/ቀ ብግልጺ ይኽፈት። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ደመስ ኣብርሃ ገብረ፡ ብስም ወለደይ ነፍ/ሄር ኣብርሃ ገብረ ወልደገብርኤልን ነ/ፍሄሪት ግምጃ ገብረማርያም ተስፋይን ዝተመዝገበ፡ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ሎታ 6 ፓርሰል ‘ጂ’ ዝርከብ ኣብ 381.00 ት/ሜ ዝተደኮነ ብሆቴል ኣከለጉዛይ ዝፍለጥ፡ ብመወከሲ ቁጽሪ 530386 ብምስክር ወረቐት ቁጽሪ 530755 ዝተመዝገበ፡ ምስ ናይ ንግዲ ፍቓዱ ብህያብ ዝሃቡኒ ገዛ ናብ ስመይ ክሰጋገረለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል 5. ጨረታ ብመኽበሪ ጨረታ 25,000 (ዕስራን ሓሙሽተን ሽሕ) CPO የትሕዝ። 6. ጨረታ፡ መምርሒ ዕድግን ምምሕዳር ንብረትን መንግስትን ብዝእዝዞ መሰረት ይካየድ። 7. ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡ ብምሏ ወይ ብከፊል ጨረታ ንምስራዝ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። ኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ኦሮታ፡


ብዕረፍቲ ክብርቲ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ጽገ ፍስሃ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ሬሳ ኣብ ምልኣኽን ምቕባልን ዝተሓባበርኩምና ከምኡ’ውን ኣብ ዓዲ- በጊዖ ዘቃበርኩምና፡ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻኢን ብቴለፎንን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ነመስግን። ብዓል ቤታ ሰለሙን ገብረሚካኤል ምስ ምሉኣት ስድራ-ቤት ብስም ሃብተማርያም ገብረመስቀል ዘርኡ፡ ኣብ ዓዲ/ከባቢ ዳ/ጳውሎስ ብመወከሲ ቁጽሪ 000221 ቁጽሪ ምስክር ወረቐት 000265 ፕሎት 35 ፓርሰል C ንመንበሪ መዓላ ዝተዓደልክዎ ምስክር ወረቐት ስለ ዝጠፈኣኒ፡ ዝረኸበ ወይ ብዕዳ ሒዘዮ ዝብል እንተሎ፡ ብቁጽሪ ስልኪ 07207842 ክሕብረኒ። እንተዘይኮይኑ ግን መተካእትኡ ንዝምልከቶ ኣካል ክሓትት ምዃነይ እሕብር። ሃብተማርያም ገብረመስቀል ዘርኡ ኣብ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ሰንዓፈ ምም/ከባቢ መጠራ ፕሎት 33 L ስፍሓት መሬት 250 ት/ሜ 4 ቀንዲ ክፍሊ 3 ቀንዲ ክፍሊ 3 ተሓጋግዚ ክፍሊ ዝተደኮኖ፡ ብስም ወ/ሮ ኣበባ መሓሪ ሓጎስ ዝተመዝገበ ብህያብ ዝረኸብኩዎ፡ ናብ ስመይ ከሰጋግሮ ስለ ዝኾንኩ፡ ዝቃወም እንተሃልዩ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ወይ’ውን ይግባይ ተባሂሊሉ እንተነይሩ ውሳነ ሒዙ ናብ ክፍሊ ቴክኒክ ዞባ ደቡብ ን/ዞባ ሰንዓፈ ይቕረብ። እንተዘይኮይኑ፡ ብዘለኒ ሰነዳት ጉዳየይ ክውድእ ምዃነይ እሕብር። ረዘነ ጥዑም ክርቢት ወ/ሮ ለምለም ዓንዶም ኣብርሃም፡ ዝተፈቕደለን ናይ መሸጢ መጋየጺ ኣቕሑን መጻውቲ ቆልዑን ንግዳዊ ትካለን፡ ናቲ ኮስመቲክስ” (NATI COSMETICS) ተባሂሉ ክስየመለን ስለ ዝሓተታ፡ እዚ ናይ ንግዲ ስም ቅድሚ ምምዝጋብና ዝቃወም ኣካል እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ መአገዲ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እዚ ናይ ንግዲ ስም ከምንምዝግቦ ነፍልጥ። ክፍሊ ውሽጣዊ ንግዲ


Notice is hereby given to the public that the members of Brhan Media Services P.L.C. have resolved the following 1- The Share of late Yemanebrhan Girmatzion has been transferred to his spouse Muse Kibreab Gebremariam and his 4 children. 1- Emnet Yemanebrhan 2- Girmay Yemanebrhan 3- Temesgen Yemanebrhan 4- Huruy Yemanebrhan The new share members shall be as follows Member Shares Value of Share 1 Muse Kibreab Gebremariam 64 96,000 nakfa 2 Emnet Yemanbrhan Girmatzion 9 13,500 nakfa 3 Girmay Yemanbrhan Girmatzion 9 13,500 nakfa 4 Temesgen Yemanbrhan Girmatzion 9 13,500 nakfa 5 Huruy Yemanbrhan Girmatzion 9 13,500 nakfa 2- Muse Kibreab Gebremariam is the appointed manager of the company Brhan Media Services P.L.C. for unlimited time. ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.200


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ASMARA MINING SHARE COMPANY Abo Street, No. 178, House No. 16 Gejeret, P.O. Box 10688 Tel. ++291-1-153986 Asmara, Eritrea


• Ensure documentation and adherence of all SOP’s • Tailor documentation of all dewatering requirements (OP/UG) to ensure that all end users are informed of outcome. • Report dewatering project findings conclusions and recommendations to end users. • Ensure that all dewatering technical study project documentation is added to the technical library. • Develop and maintain the ground water management plan. (GWMP) Human Resource Management • Manage the work performance of employees by reporting directly into this position. • Ensure that all team members are appropriately trained and assessed so that they can safely perform. • Manage people’s expectations so that they are in-line with the companies’ goals. • Provide mentoring and coaching to the Eritrean workforce in resource estimation related topics. Administration • Lead and manage a dewatering team, set performance targets, and ensure tasks are completed safely and efficiently. • Assist in the management of duty rosters in line company duty calendar Profile: Qualifications and Experience CONTINUED ON PAGE 8 ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.200


ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሓበን ገብረኣምላኽ-ሳምራዊት መለስ CONTINUED FROM PAGE 7 Formal Education, Certifications or Equivalents • Bachelor of Science Degree in Geoscience/ Hydrogeology/ Environmental e • MSC Degree in Hydrogeology/environmental Engineering is an added advantage. • Minimum of 8 years for BSc holders with demonstrated capability to manage projects and lead teams. of which at least 3 years’ experience should be in a supervisory capacity. • Underground mining experience is highly desirable. • Design and oversee field programs (drilling, monitoring wells, aquifer tests) and conceptual/numerical modeling. • Provide hydrological input for design of pit dewatering infrastructure including expected inflows of groundwater and rainfall runoff. • Experience in managing, designing, and executing complex hydrogeological field investigations, such as drilling, logging, and aquifer testing. • Provide expert advice, review designs, manage projects, mentor junior staff, and ensure quality/safety. Technical Skills • MS Office (Excel, Access, Word & PowerPoint). • Strong technical skills in groundwater modeling, data analysis field hydrogeology, combined with project management and environmental impact assessments on dewatering projects • Software Proficiency: Familiarity with software for modeling and data analysis, such as ArcGIS, MODFLOW, or Leapfrog. • Aquifer testing, data interpretation, conceptual model development. • Analyzing and interpreting geological, hydrological, and hydrogeological data to support mine water management planning • Must have working knowledge in structural Geology and mapping. • Must be able to manage hydrogeological drilling programmers and depressurization strategies. • Ability to visualize geology and conceptualize groundwater flow in three dimensions • Knowledge of construction operations and specialized dewatering techniques. • Must be a self-starter with the ability to work with others in a team environment Other Skills and Abilities • Good written and verbal English communication skills. • Analytical skills. • Interpersonal relation skills. • Attention to detail. • Management skill. • Ability to train and mentor team members. • Commitment to maintaining safety standards. • Understands the cultural sensibilities of Eritreans. General Information and other requirements: Working Experience – Nature & Length  Place of Work: AMSC Sites  Type of contract: definite two years  Salary: As per the Company salary scale Additional requirements for Nationals: • Having fulfilled his/her National Service obligation and provide evidence of release paper from the Ministry of Defense. • Present clearance paper from current/last employer. • Testimonial documents to be attached (CV, work experience credentials, a copy of your National Identity Card, etc.). • Only shortlisted applicants would be considered as potential candidates for an interview. • Application documents will not be returned to the sender. • All applications should be sent through the post office. • Deadline for application: 7 days from the day of publication in the Newspaper. Address: Please mail your applications to: Asmara Mining Share Company, P. O. Box 10688 Asmara, Eritrea Applicants shall be required to send a copy to: Mineral Resources Management P.O. Box – 272 Asmara Note to Eritrean applicants: Please send a copy of your application to Aliens Employment Permit Affairs, P. O. Box 7940 Asmara, Eritrea 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ወ/ሮ ዓወት ገብረየውሃንስ ኣስፍሃ፡ ወደይ ሄርሞን ሳሚኤል ማሓሪ ስለዝተሰውአ፡ ስድራ ቤቱ ወ/ሮ ዓወት ገብረየውሃንስ ኣስፍሃን ኣቶ ሳሚኤል ማሓሪ ገብረክርስቶስን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ወ/ሮ ወይኒ ዓንደብርሃን፡ ተኸሳሲ ኣቶ ጸገዛኣብ ወልደንኪኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ የሴፍ ጠዓመ ዘውደ፡ ኣደይ ኣኽበረት ሃይሉ ደስታ ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ንብረታ ኣነ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ንግስቲ ተስፋሚካኤል፡ ኣደይ ዓዚዝ ገብረመድህን ሓጎስ፡ ብዕለት 12/07/2022 ስለዝዓረፈት፡ ኣብ ዓድና ድብድብ ምም/ከባቢ ምራራ ዝርከብ ክልተ ክፍሊ ገዛ ምስ ባይትኡ ወራሲት ኣነ ጥራይ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙሉእብርሃን ሃይለ ኣብርሃም ምባል ተሪፉ፡ ሙሉእ ሃይለ ኣብርሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃውም እንተሎ፡ ን7/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ሰገነይቲ ሃሮን ሓምደመሐመደ ሓሲበ ምባል ተሪፉ፡ ሃሮን ሓምዶ መሐመደ ሓሲበ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 15/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ነጃት ሕምድ ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ ነጃት መሓመድ ሓምድ ሲዒድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ኣሻ መሓመድ ዓሊ ምባል ተሪፉ፡ ዓሻ መሓመድ ኣድም ሱሌማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዕሻ መሓመድ ኣድም ሱሌማን ምባል ተሪፉ፡ ዓሻ መሓመድ ኣድም ሱሌማን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ 21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቦኽረጼን በርሀ ኣስፍሃን ግደይ ርእሶም ወልደስላሴን፡ ወድና ሄኖስ ቦኽረጼን በርሀ ስለዝዓረፈ፡ ኣብ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ንብረቱ ናይ ኢንሹራንስ ገንዘብ ንሕና ወለዱ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበሉ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ከረን መሓመድ ኢብራሂም ዑመር ምባል ተሪፉ፡ መሓመድኢብራሂም ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ን27/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 3ይ መጋባእያ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ ሙባረክ መሓመድ ሓሰን ምባል ተሪፉ፡ ሃይሰም መሓመድ ሃሰን፡ ስም ወላዲተይ ሓዋ ባብክር ናፍዕ ምባል ተሪፉ፡ ጅምዕያ ባብክር ናፍዕ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ 14/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 9 መበል 35 ዓመት ቁ.200 ልቦናን ፍልስፍናን ልቦናን ፍልስፍናን


“ተወፋይነት መሰረት ዓበይቲ ዓወታት እዩ።” - ሀይዲ ሪደር - ሀይዲ ሪደር “ኣብ ጽልዋኻ እቶም ክልተ ደረትካ - ስእለ ኣእምሮኻን ተወፋይነትካን ጥራይ እዮም።” - ቶኒ ሮቢንስ - ቶኒ ሮቢንስ ኣብ ዓለምና ኣብ ኩሉ ዓውዲታት ቀጻሊ ሓደስቲ ዕዉታት ሰባት ይቀላቐሉ ኣለዉ። ኣብ ምህዞ፡ ፍታሕ ኣብ ምእላሽ፡ ሓደስቲ ፍርያት ከምኡ እውን፡ ኣብ ጽፈት ኣድሂቦም ብምስራሕ፡ ንህይወቶምን ህይወት ህዝቢ ዓለምን ብእወታ ኣብ ምልዋጥ ይርከቡ። ዝረግጹ። ኣብ ሓደ ትካል ኣካያዲ ስራሕ ዓወት እተሰበሎ እንተ ዀይኑ፡ ንኣባላቱ ጽቡቕ ገይሩ ከበራብሮም ይኽእል እዩ። ንሕልሚ ኣባላቱ ዘበራብርን ዘተባብዕን ሓላፊ፡ ዘደንቕ ውጽኢት ካብ ምምዝጋብ ከቶ ዝዓግቶ ምድራዊ ሓይሊ የለን። ዝርከቡ ሰባትን ጽቡቕ ገይርካ ኣጽንዓዮ። ኣብ ስ’ባለ ክትሽመም ከቶ ከም ጌጋ ክትወስዶ የብልካን። ንስ’ባለ ከም ሸቶኻ ውሰዶ። ንሸቶኻ ድማ፡ ብተግባር ኣሰንዮ። ገለ ሰብ ነቲ ናትካ ስ’ባለ (obsession) ኣብ ክንዲ ምድናቕ፡ ናብ ምፍራድካ እዩ ዝጓየይ። ንፍርዲ ወይ ርእይቶ ሰባት ዘይምግዳስ ጽቡቕ ኣይኰነን። ግዜ እንተ’ልዩካ ነቲ ዝቐርበልካ ርእይቶ ምምማዩ ኣይጽላእን እዩ። ነቲ እወታዊ መዳዩ ተቐቢልካ፡ ነቲ ኣሉታዊ ሸነኹ ዕሽሽ ኢልካዮ እንተ ሓለፍካ፡ ትኸስብ እምበር ኣይትኸስርን ኢኻ። መብዛሕትኡ ዝመጽኣካ ርእይቶ ካብ ስ’ባለኻን ተወፋይነትካን ዘጐናድበካ እንተ ደኣ ዀይኑ፡ ከቶ ክትደሃለሉ ኣይግባእን። ንህይወትካ ካባኻ ንላዕሊ ዝሓልየላን ዝፈልጣን ከም ዘየለ ቀጻሊ ንገዛእ ርእስኻ ኣዘኻኽራ። ሸቶኻ ንእሽቶ እንተ ዀይኑ፡ እኹል ጸዓት ንኸተዋህልል ኣይድርኸካን እዩ። ሓያልን ስሉጥን ስጕምቲ ንኽትወስድ እውን፡ ኣይትደፋፋእን ኢኻ። እቲ ምንታይሲ፡ ነታ ንእሽቶ ሸቶኻ ብሒደት ጻዕርን ወፍርን ክትበጽሓ ትኽእል ኢኻ። ዓወት ንሒደት ሰባት ጥራይ እተሓዝአ ነገር ኣይኰነን። ንኹላትና ብማዕረ እዩ ዝምልከተና። ብማዕረ ስለ ዘይንሰርሓሉ ግዳ፡ ንሒደት ሰባት ጥራይ ዝምልከት ይመስል ኣሎ። ንዝተጐናጸፍካዮ ዓወት ምእንቲ ከይቅህም ቀጻሊ ከተንበድብዶ ይግባእ። ካብ ንዓወትካ ዝጅልሑ ስጕሚትታት ምሕያብ ኣገዳሲ እዩ። ንባህግኻ ኣብ ምድራት ተራ ካብ ዘለዎም ኣተሓሳስባታት ክትርሕቕ ኣለካ። ብመንጽሩ፡ ንውዕዉዕ ስምዒትካ ቀጻሊ ክብ ከተብሎ ይግባእ። ኣብ ስራሕካ ዘይተጸበኻዮ ሓያል ተቓውሞ፡ ውድድር ወይ ምልውዋጥ ኵነታት ከጋጥመካ ይኽእል ይኸውን። በዚ ክትሰናበድ የብልካን። እዚ ተመሊሱ እዩ ከሐይለካ ዘለዎ። ነቲ ኣብ ውሽጥኻ ዘሎ ስ’ባለ፡ ንነፍሲ ወከፍ ዕማም፡ ብደሆን መሰናኽላትን ክገጥም ድሉው ግበሮ። ሓንቲ ስድራ በቶም ንዓወት ስ’ባለ ዘለዎም ወለዲ ትእለ እንተ ዀይና፡ ንሳ እተዕብዮም ቈልዑ ቀልጢፎም ኣብ መንገዲ ዓወት ኣደልዲሎም እዮም ንስ’ባለ ገዛእ ርእስኻን ኣብ ከባቢኻ ምሉእ ብምሉእ ውፉይ


ኩላትና ካብ ግዜ ህጻንነትና ኣትሒዝና ብዛዕባ ጽውጽዋይ ጎብየን ማንቲለን ሰሚዕና ንኸውን ኢና። ካብ እቲ ጽውጽዋይ እንማሃሮ ቍምነገር እንተ’ልዩ፡ እቲ ጎብየ ክዕወት ዝኸኣለሉ ምኽንያት ገፈፍ እናበለ ንግዜኡ ብተወፋይነት ስለ ዝተጠቐመሉ እዩ። ወያ ማንቲለ ግዳ፡ ልባ ክሳብ ክትትኰስ እትደሊ ብጕያ ተሓንቢባ። ከም ሳዕቤኑ፡ ብድኻም ተሰኒፋ ክትድቅስ ተቐሲባ። በዚ ድማ፡ ነቲ ሰፊሕ ናይ ምዕዋት ዕድላ ንኸንቱ ኣባኺናቶ። ኣብ ምዕዛዝ፡ … ሸውሃትካ ከቶ ክንኪ ኣይግባእን። ንሓደ ኵነታት ወይ ፍጻመ ፍልይ ብዝበለ ኵርናዕ ምጥማቱ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ውልቃዊ ህይወትካን ስራሕካን ንምዕዋት ምስ ዕዉታት ሰባት ምልላይ፡ ሓድሽ ሜላ ምጥቃም ወይ ዘይምሕላል እውን ኣርባሒ እዩ።


ንዝዀነ ሕብረተሰብ ዓለም እንተ ኣጽኒዕካ ወይ መርሚርካ፡ ሕብረተሰብ ንኣባላቱ ቅድም ቀዳድም ብዛዕባ ውሕስነት ከም ዝምህርን ዝምዕድን ኢኻ እትግንዘብ። ከም ሳዕቤኑ፡ ዝበዝሐ ሰብ ንዕድሉ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ምጥቃም ትብዓት ይውሕዶ። ቅድሚ ዕድል፡ ገደል ዝረኣዮ ሰብ ውሑድ ኣይኰነን። ብስግኣትን ሽቝረራን ክትንቀሳቐስ እንከለኻ፡ እናሓንሳእ ባዕልኻ ኢኻ ሓደጋ እትዕድም። ኣብ ህይወትካ ወትሩ ካልእ መዓልትን ካልእ ዕድልን ከም ዘለዋ ዘክር። ሎሚ ከሲርካ ወይ ኣይተዓወትካን ማለት ጽባሕ ተመሳሳሊ ዕጫ ከም ዝበጽሓካ ገይርካ ንገዛእ ርእስኻ ኣይተዳኽማ። ‘ጽባሕ ካልእ መዓልቲ’ እያ ዝብል ጽኑዕ እምንቶ ክህልወካ ይግባእ። እወ ንነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ብሓድሽ መንፈስ ትቕበላ እንተ ዄንካ፡ ቀጻልነት ዓወትካ ካብ ምርግጋጽ ዝዓግተካ ምድራዊ ሓይሊ ኣይህሉን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ መዓልታዊ ኢኻ ሓድሽ ቀረብ ጸዓት፡ ፈጠራውነትን ዘይምሕላልን ነዛ ጽውጽዋይ ዝፈልጥ ሰብ፡ ንኣካይዳ ጎብየ እምበር ንኣጓዪያ ማንቲለ ኣይኰነን ዘድንቕ። ብትዕግስትን ብተወፋይነትን ናብ ሸቶና ክንበጽሕ ንኽእል ኢና። ካልእ ዝበለጸ ኣማራጺ ከም ዘለና እውን፡ ከቶ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ንሱ ድማ፡ ናይ ጎብየ ጽንዓትን ናይ ማንቲለ ቅልጣፈን እንተ ደኣ ኣጥሪኻ፡ ዝለዓለ ዓወት ከተመዝግብ ከም እትኽእል ኣይትጠራጠር። ዕዉታት ሰብ ትካላት ዓማዊሎም ንዘይምኽሳር ብተወፋይነት እዮም ዝሰርሑ። ነታ ‘ዓሚል ንጉስ እዩ’ እትብል ጭርሖ፡ ብዝግባእ የጕልሑዋ። ‘ክቡር የኽብረካ መጠን ነብሱ’ እትብል ብልጽቲ ምስላ ኣላትና። ንዓሚልካ ከተኽብር እንከለኻ፡ ብቐጥታ ክሳብ ክንደይ ግዜ ወዲቕካ፡ ክንደይ ግዜ ክትትንስእ ከም ዘለካ ደረት የብሉን። ክሳብ ዘየቋረጽካ፡ ፍሽለት ከም ዘየለ ክትርድኦ ጽቡቕ እዩ። ንኹሉ ጸዓትካ ይዅን ፈጠራውነትካ ብዝግባእ ስለ ዝተጠቐምካሉ፡ ንሓዋሩ ነጺፉ ኣይተርፍን እዩ። ብዙሕ ስለ ዝሓሰብካ እውን፡ ሓሳባት ይውደኣካ ማለት ኣይኰነን። ክንደይ ክቡር ምዃንካ ኢኻ እትገልጽ ዘለኻ። ከም ውጽኢቱ፡ ሓደስቲ ዓማዊል ኣብ ሓጺር ግዜ እንተ ዓሰሉኻ ከቶ ዘገርም ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ዘይድሩት ጸጋታት ከም ዘለዉኻ ትፈልጥ እንተ ዄንካ፡ ንዓቕምኻ ሓደስቲ ሓሳባት ኣብ ምፍልፋል፡ ዝያዳ ጸዓት ኣብ ምውህላል፡ ፈጠራዊ ኣተሓሳስባ ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ምሉእብርሃን ሃብተገብሪኤል ከም እዚ ዓይነት ኣእምሮኣዊ ዝንባለ ከተጥሪ እንከለኻ፡ ንስኻ እውን ነቲ ኣቐዲሙ ዝተመዝገበ ዓወት ክትደግሞ ወይ ኣርኪብካ ክትሓልፎ ከም እትኽእል ልዑል እምንቶ ኢኻ እተጥሪ። ዓወት ናይ ውሑዳት ኣይኰነትን። ዓወት ንኹላትና ብማዕረ እትብጽሓና ምዃና፡ ቀጻሊ ምዝኽኻር ኣገዳሲ እዩ። (all in) ንምዃን፡ እጅገኻ ሰብሲብካ ተለዓል። ንነፍሲ ወከፍ ዘጋጥመካ ዕድል ከኣ፡ ጸንቂቕካ ተጠቐመሉ። ንጻዕርኻ፡ ፈጠራውነትካ፡ ጸዓትካ፡ ሓሳባትካን ዘይምሕላልካን ከቶ ክትንክዮም ኣይግባእን። ንተወፋይነትካ ከቶ ከተዝሕሎ የብልካን። እቲ ምንታይሲ፡ ዋላ ኣሸበሸብ እንተ ፈሸልካ፡ ተመሊስካ ናብ መንገዲ ዓወት ክትረግጽ ኣይትጽገምን ኢኻ። እቲ ሓይሊ ኣብ ውሽጥኻ ስለ ዘሎ፡ ክሳብ ዝከኣለካ ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ። ገለ ሰባት ንኣዝዮም ውፉያት ሰባት ኣብ ክንዲ ዘተባብዕዎም፡ ንድሕሪት ክጐትትዎም ኢኻ እትርእዮም። ውፉያት ሰባት ኰንደዀናዊ ስጕምቲ ኣብ ምውሳድ ዓይኖም ኣይሓስዩን እዮም። መብዛሕትኡ ሰብ ግዳ፡ ውሑስነት ዘለዎ ስራሕ ክሰርሕ እዩ ዝደሊ። በዚ እዮም እምበኣር፡ ውፉያት ሰባት ብናይ ቀረባ ሰቦም ብዙሕ ምትብባዕ ዘይግበረሎም። ንጸዓትካ፡ ፈጠራውነትካን ጻዕርኻን ድሩታትን ዘይትክኡን ገይርካ ኣይትቝጸሮም። ኣብ ህይወት ገለ ነገራት ደረት ከም ዘለዎም ርዱእ እዩ። ንኹሉ ነገር ደረት ከም ዘለዎ ገይርካ ምቝጻር ግዳ፡ ግጉይ ኣተሓሳስባ ጥራይ ዘይኰነ፡ የልምሰካ እውን እዩ። ንስኻ ኣብ ስጕምቲ ምውሳድ ስሉጥ ክትከውን ይግባእ። እቶም ንስኻ እትወስዶም ስጕምቲታት ናብ ዓወት ወይ ፍሽለት ከምርሑኻ ከም ዝኽእሉ ኣቐዲምካ ኣብ ርእስኻ ሓዞ። ከም ውጽኢቱ፡ ዓወት ከጋጥመካ እንከሎ ብቐሊሉ ኣይትሰክርን ኢኻ። ፍሽለት ከጋጥመካ እንከሎ ድማ፡ ብእኡ ንብኡ ኣይትርኹመሽን ኢኻ። ከመይሲ፡ ብድሕሪ ፍሽለት ዓወት ከም ዝመጽእ ኣይጠፍኣካን እዩ። ሓቂ እዩ፡ ኰንደዀናዊ ስጕምቲ ክትወስድ እንከለኻ፡ ዘይተጸበኻዮ ክሳራ ከጋጥመካ ይኽእል እዩ። ናይ ብሓቂ ዕዉት ክትበሃል እንተ ዄንካ ግዳ፡ ንኽሳራኻ ኣሕዊኻ ናብ መኽሰብ ገጽካ ክትውንጨፍ ይግባእ። ገዛእ ርእስኻ ዲስፕሊን ኣብ ምትሓዝ ካባኻ ንላዕሊ ዝምልከቶ ካልእ ሰብ ወይ ኣካል ክህሉ ኣይግባእን። ዲስፕሊን ዘለዎ ሰብ ኣብ ስራሑ ወይ ትምህርቱ ብልዑል ተወፋይነት ኣብ ምንጣፍ ኣይጽገምን እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ዲስፕሊን ገዛእ ርእስኻ ኣብ ምፍላጥን ምምእዛዝን ኣዝዩ ሓጋዚ ስለ ዝዀነ። ኣብ ዓለምና ዝተመዝገበ ዓወት ብልሙጽ መንገዲ ዝተሓልፈ ኣይኰነን። ድሕሪ ብዙሕ ሓርጐጽጐጽ ኢኻ ንመስመር ዓወት ክትረግጽ እትኽእል። ታሪኽ ተጠመትቲ ሰባት ከነንብብ እንከለና፡ ነዚ ሓቂ እዩ ዘረጋግጸልና። ይዅን ትካልካ ቀጻሊ ከተስፍሖም ትኽእል ኢኻ። ነዚ ሓቂ እዚ፡ ብዙሓት ሰባት ቅድሜኻ ኣተግቢሮምዎ እዮም። ንስኻ እውን፡ ብተወፋይነት እንተ ሰሪሕካ ነቲ ቕያ ኣብ ምድጋም ኣይእግመካን እዩ። ቃልካ ምኽባር ትርጕም ኣልቦ ጥራይ ዘይኰነ፡ ሓደገኛ እውን እዩ። እቲ ንስኻ ብተወፋይነት እትሰርሖ እዩ፡ ንህይወትካ ቅርጺ ዘትሕዞ። ክንዲ ዝዀነ፡ ኣብ ስራሕካ ከቶ ክትሕለል ኣይግባእን። በዚ እዩ እቲ ናይ ብሓቂ እወታዊ ለውጢ ክምዝገብ ዝኽእል። ብዙሓት ትካላት ዝገብርኦን ዘይገብርኦን ንዓማዊለን ቃል ዝኣትዋ ኣለዋ። ኣብ ህይወትካ ነቲ ክትገብሮ ዘይትኽእል ቃል ኣይትእተወሉ። ንዓሚልካ ድሕሪ ሓደ ሰሙን ንብረቱ ከተረክቦ ዓቕሚ እንተ’ልዩካ፡ ድሕሪ ሳልስቲ ኣብ ኢዱ ከም እተረክቦ ቃል ዘእቱ ምኽንያት የብልካን። ንዓማዊልካ ንምሕጓስ ዝያዳ ተወፊኻ ብዝሰራሕካዮ መጠን፡ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ኢኻ እትሓኵር። ናብ ዝለዓለ ደረጃ ክትሓኵር እንከለኻ፡ ብሓንሳእ ንገዛእ ርእስኻን ንዓማዊልካን ቃል ዝኣተኻሎም ኢኻ እተስምር። ኣብ ስራሕካ፡ ዓማዊልካ ወይ ስድራ ቤትካ - ዝያዳ ጸዓት ብዘወፈኻዮ መጠን፡ ዝያዳ ቃልካ እናስመርካ ኢኻ ንቕድሚት እትምርሽ። እቲ ንጸዓቱ፡ ጸጋታቱ፡ ፈጠራውነቱን ዘይምሕላሉን ብሻላ-ማላ ዘይርኢ ሰብ፡ ካልእ ሰብ እውን፡ ንዕኡ ብሻላ-ማላ ኣይጥምቶን እዩ። ንሓደ ካብ ዓማዊልካ ዝኣተኻሉ ቃል እንተ ዓጺፍካ፡ ከቢድ ክሳራ ከስዕበልካ ከም ዝኽእል ኣብ ግምት ከተእትዎ ጽቡቕ እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ ወረ ከም ንፋስ ተላባዒ ምዃኑ ከቶ ክጠፍኣና የብሉን። ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ይዅን ማሕበራዊ መራኸቢታት እትገብሮ መወዓውዒ እውን፡ ሚዛኑ ዝሓለወ እንተዀነ ተመራጺ እዩ። “ኣብ ዘይገብራ ይነግራ!” ክብሉኻ የብሎምን ዓማዊልካ። “ብዙሓት ሰባት ዝፈሽሉ፡ ዋሕዲ ባህጊ ስለ ዘለዎም ዘይኰኑ፡ ዋሕዲ ተወፋይነት ስለ ዘለዎም እዮም።” - - ቪንስ ሎምባርዲ ቪንስ ሎምባርዲ ሓደ ካብ ረብሓ ተወፋይነት እምበኣር፡ ቃልካ ኣብ ምኽባር ስለ ዝሕግዘካ እዩ። ኣብርሃም ሊንከን፡ “ተወፋይነት እቲ ንመብጽዓ ናብ ክዉንነት ዝልውጥ እዩ።” ዝበሎ ቀሊል ትርጕም ዘለዎ ኣይኰነን። “ተወፋይነት እንተ ደኣ ዘይሃልዩ - መብጽዓታትን ተስፋታትን ጥራይ ይህልዉ። ውጥን ግዳ ኣይህሉን እዩ።” - ፒተር ድራከር - ፒተር ድራከር


ኣነስ መዓስ’ዩ ጓለይ ከም ድላየይ ዝዀነለይ፧ ዝጀመርኩዎ ህይወት ብሰንኪ’ዞም ገዛ ምዃን ኣብዩኒ። ሎሚ ምስ ፍቕረይ ቈጸራ ስለ ዝነበረኒ ኣንጊሀ ተሲአ ስርሐይ ወዲአ። ቈጸራና ሰዓት ኣርባዕተ ናይ ምሸት’ዩ ነይሩ። ኣብዚ ሰዓት እንተ ዘይወጺአ፡ ምሸት ዓይኖም ኣይገብረሎምን እዩ። ክሳዕ እታ ዝወጽኣላ ሰዓት ድልውቲ እንተ ዘይጸኒሐ፡ ክተሓጻጸብ ምስ ጀመርኩ’ያ ስራሕ ትፍጠረለይ። ሎሚ ንግሆ ብኣጋኡ ስርሐይ ወዳዲአ፡ ነብሰይ ተሓጺበ፡ ክዳውንተይ ቀይረ። ከምኣ ኢለ እንተ ዘይውዒለ ዳሕራይ ኣብ ምውጻአይ ክቐያይር ኣይክእልን’የ። ናብ መሓዛይ ኢለ ከይወጽእ፡ ትኽየድ መሓዛ የብለይን። እተን ዝርካበን ማዕዶ ሰፊረን። ስራሕ ገዛ ተወዲኡ ጸኒሑዋ። ” ኢለያ። ክትጥሕረኒ ደልያ። “ራህዋ ጓላይ፡ ምሳሕ ሰሪሕኪ ዲኺ፧” ኢላትኒ። ምሳሕ ኣይኰነን ንድራር’ውን ተሰሪሑ’ዩ። “እዋይ! ባዕለይ’የ ዘይነግረኪ ዝነበርኩ፡” እናበለት ናብ ክሽነ ኣትያ። ናይ ምሸት ኣጋይሽ ክመጽኡና ምዃኖም፡ ንእኦም ዝኸውን ክንሰርሕ ከም ዘሎና ነጊራትኒ። እዞም ኣጋይሽ ንኣይ ዝሕዙ ከይኰኑ እናተሰከፍኩ መን ምዃኖም ሓቲተያ፣ ምንጋር ኣብያትኒ። ድሕሪ ምሳሕ ክዳነይ ክቐያይር፡ ጽብቕብቕ ክብል ኣዚዛትኒ። እዛ ትእዛዝ ቅድሚ ሕጂ ስለ ዝፈልጣ እዞም ኣጋይሽ ንኣይ ዝደለዩ ምዃኖም ፈሊጠ። ቀልጢፎም መጺኦም እንተ ከዱ ካብ ምጽላይ ሓሊፈ ዝገብሮ ኣይነበረንን። እቲ ተኸዲነዮ ክኸይድ ዝሓሰብኩ ክዳን ቀይረ፡ ኣብ ምጽባይ ኣትየ። ድሓን ኣይእተው ደንጕዮም። ፍቕረይ ምድንጓየይ ከም ዘሻቕሎ እፈልጥ’የ። ካልኦት ብሑጓ ክወስዱኒ ይኣትው ምህላዎም ኣይፈለጠን ዘሎ። ሎሚ፡ ቀዳማይ ዓመት ፍቕርና እዩ። ቅድሚ ክልተ ቅነ ኣትሒዙ “ኣብታ ሓንቲ ሰንበት ንውሕ ዝበለ ግዜ ብሓደ ከነሕልፍ ኢና። ኣቐዲምኪ መደብ ኣይትሓዚ፡ ” ኢሉኒ እዩ። ኣነ ከኣ ከምዛ ዘይዘከርኩዎ፡ “ናይ ደሓን ደኣ ኣቐዲምካ ክንዲ’ዚ ትቋጸር፡ ” ኢለዮ። ከም ቀደሙ ብወለላ ቋንቋኡ ገይሩ ይምልሰለይ። ኣነ ከኣ “ድገመለይ፡” እብሎ። ማማ ካብ ቤተ ክርስትያን ክትመጽእ እንከላ፡ ድሮ ሰዓት ቈጸራና ኣኺሉ። እዋይ’ዚ ዕድለይ! ቅድሚ ሕጂ ብሰንኪ ስድራይ ካብ ብዙሕ ነገር ተሪፈ’የ። ሕጂ ከኣ ኣብታ እንታይ ሒዛትለይ ምህላዋ ዘይፈልጥኩዋ መዓልቲ፡ ብዙሕ ሃሪፈያ ቀንየ። ሕጂ “ተምርዓዊ!” - “ኣይምርዖን!” ክንደይ እምባጋሮ ክህሉ’ዩ። ዝገርመኒ ዘሎ ናይዞም ኣወዳት’ዩ። ቅድም ንኣይ ረኺቦም ዘየዘራርቡኒ። በዚ ሎሚስ በሊ “ሕጂ ቀያይረ እንታይ ትርጉም ኣሎዎ። ስለ ዝፈለጡኒ መጺኦም ኣለው። ናተይ ምህላው ንምንታይ የድልዮም። ደሓር ከኣ ሰዓት ሰለስተ መደብ ኣሎኒ ክወጽእ እየ፡ ሳላ ኣብ ግዜኣ ዝተመለስኩ ሳላ ኣብ ግዜኣ ዝተመለስኩ ቀዳም - 03 03 ጥሪ 2026 2026


ግን እታ ሰበይቲ፡ “ድሓን መድሃኒት ባዕለይ ክገዝእ’የ ኪዲ ገዛ፡” እያ ትብላ ነይራ ነታ ከተሰንያ ከም ዝመጽአት ድሓር ዝተረድኣኒ ሰበይቲ። ጕዳይ ኣፍ ግን ገለ ሓሚማ ኣላ ኢለ ሓሲበ። ኣይጸንሐትን ኩርምታ ስለ ዘስደደት ሪጋ ከሕፉፍዋ ንቕድሚት መጺኣ። ሰብ ሪጋ ጸገማ ተረዲኡዎም ኩርምቲያ ኣስዲዳ እናበሉ ነቶም ሪጋ ቀዳሞት ዝነበሩ ክነግሩዎም ምስ ሰማዕኩ በሪሁለይ። ለካ! ሕቶይ ዝተመለሰለይ መሲሉኒ። ናይ ሓፍተይ መድሃኒት ክገዝእ ናብ ሆስፒል ኦሮታ ምስ ከድኩ እዩ። ናይቲ ቈልዓ መርመራ’ውን ይካየድ ስለ ዝነበረ፡ ኣነን ኣቦኡን ውሽጢ ክንጸንሕ ከም ዘይንኽእል ተሓበርና። ነታ ዕድል ክጥቀመላ ኢለ፡ ኣቐዲሙ ተዓጽዩ ዝጸንሓኒ ፋርማሲ ተኸፊቱ እንተ’ሎ ኢለ ከባቢ ሰዓት 10 ተመሊሰ። ደንጕዮም ስለ ዝኸፈቱ ብዙሕ ሰብ ሪጋ ሒዙ ጸኒሑኒ። ካብቲ ወዲ ዝወጽእ ቃላት ናይ ከንፈር ምንቅስቃስ ከይሓልፎ ኢሉ ናብቲ ወዲ ጥራይ ይከታተል ነይሩ። ቍሩብ ንቕድሚት ምጺአ ብቛንቋ ምልክት፡ “ቋንቋ ምልክት ትኽእል እንተ ኴንካ ክትርጕመልካ፡ ” ኢለዮ። ዝበዝሑ ዓበይቲ ጽሙማን ዘጋጥሙኒ ቋንቋ ምልክት ዘይተማህሩ እዮም። ሕብረተሰብና ኣብ ጽሙማን ዝነበሮ ርድኢት ምስ ናይ ሎሚ ይፈላለ’ዩ። ሰብኣይ ተሓጒሱ ዘረባይ ተርዲኡዎ፡ “እወ” ኢሉ መሊሱለይ። እቲ ፋርማሲስት ንምርግጋጽ፡ ከመይ ከም ዝገብሮ ሓቲቱ፡ እቲ ሰብኣይ መሊሱሉ፣ እናተርጐምኩሎም ማለት’ዩ። ኣነ ሕሳብ ክኸፍል እናኸድኩ እቲ ጽሙም መድሃኒቱ ተቐቢሉ ጸኒሑኒ። ነቲ ፋርማሲስት “ተረዳዲእኩም ዲኹም፧” ኢለዮ። ብዙሕ ዝተገደሰሉ ይመስል ኣይነበረን፣ “እንድዒ ኣነ’ሞ እንታይ ይፈልጥ፡” ኢሉኒ ስርሑ እናገበረ። ቅድመይ ዝነበረ ሰብኣይ ማስክ ገይሩ ኣብ ልዕለይ ጠጠው ኢሉ ነይሩ። ክልተ ኣንስቲ መጺአን ሓንቲአን፡ “መን’ዩ ዳሕረዋይ፧” ኢለን ምስ ሓተታ ተረዲኡዎ ብቕልጡፍ መሊሱለን፣ ግን ብኣፍ ዘይኰነ ኣመልካቲቶ ኢዱ ጢል ኣቢሉ ሓቢሩወን። ‘ጽሙም ድዩ፧’ ኢለ ሓሲበ፡ ክሳብ ሪጋና ዝበጽሕ ብቛንቋ ምልክት ክዕልሎ ኢለ። ካብተን ክልተ ኣንስቲ ሓንቲአን እውን ማስክ ገይራ ኣፋ ዕጽያ ትረዳድእ ምንባራ ርእየ። ‘እዞም ሰባት እንታይ’ዩ ወሪዱዎም፧ ክልተኦም ዓበይቲ’ዮም፡’ ኢለ ብውሽጠይ ሓሰብኩ። እንተዀነ ጸኒሕና ኣፍንጭአን ብችረቶ ዝተሓከማ ዓባይ ሰበይቲ ምስቲ ቃንዛአን እርጋን ተሓዊሱዎ ጠጠው ክብላ ተጸጊመን ኣሕሉፉኒ ኢለን ናብቶም ቀዳሞት ዝነበርና መጺአን። ቅድመይ ኣሕሊፈየን። ኣብ ከምዚ ኵነታት እቲ ሰብኣይ ምስቲ ፋርማሲስት ክዘራርብ ከሎ እንተ ኣስተብሃልኩሉ ግን ኩርምቲ ዝሓመመ ዘይኰነስ ጽሙም ኰይኑ ጸኒሑኑ። ክትርጕመሉ ኢለ መንኮቡ እንተ ተንከፍኩዎ ወይከ፣ ደጋጊመሉ ኣይተረድኣንን። ኣብ መንጎ ዝርብሾ ዘለኹ ወይ’ውን ኣብ ዝበዝሓ ትካላት ከም ዘስተብሃልኩዎ ጽሙማን ንእኡ ዝትርጕመሉ ሰብ ሒዙ ፈቐዶ ትካላት ኰለል ከብሎ እዩ ዝውዕል።


ኣየናይ ወዲ’ዩ ነታ ጓል ከይረኸበ ምስ ስድራ ክውድእ ዝፍትን ዘሎ፧ ኣብዚኣ ዘይተበዐ እንታይ ሰብኣይ ክዀነለይ ኢሉ’ዩ፣ ስጋኺ በሊ! ምዃን ዝሕልቲ ምዃነይ የሽብዖም ኣሎ። ከምዛ ካብ ፍቓድ ስድራይ ፍጹም ዘይወጽእ፡ ስድራይ ከም ድላዮም ዝመልኩኒ፡ ካብ ምሳይ ምስ ስድራይ ምስምማዕ ዘዋጽኦም ኰይኑ ይስምዖም ኣሎ። እቲ ዝኸፈአ ሕጂ ምድንጓዮም’ዩ። ኤህ! ዓቕሉ ጸቢባቶ ኣላ። ተለፎን ከኣ ምስ ባባ’ያ ዘላ። ሞሊቐዶ ክኸይድ ኣንቲ ዳየረይ!፧ እዋይ ከምዚኦም ስድራ’ዚኦምሲ ይህሉዶ፧ 18 18 ሓምለ 2018 2018 ... ኵሉ ግዜ ዓለም ንኽትዕዘበኒ ኣብ መድረኽ እተሰቐልኩ ሰብ’የ። በይነይ ኣይኰንኩን፣ ኵሎም እቶም ኣብ ገዛእ ርእሶም ዝኣምኑ፡ እቶም ሕመቖም ዝቕበሉ፡ እቶም ዓወቶም ዝጽምብሉ፡ እቶም ሓጐሶም ዝማቐሉ፣ እቶም ሰብ - ናይ ሰብ ዘሎዎም ሓለይቲ፡ እቶም ከምቲ ንነብሶም ንኻልእ ጽቡቕ ዝምነዩ፡ እቶም ኵሉ ሳዕ እወታውያን፡ እቶም ሓለምቲ ጽቡቕ፡ እቶም ገበርቲ ጽቡቕ፡ እቶም ኣተባባዕቲ፣ እቶም ንእሽተይ ብርሃን ኣብ ጸላም ዝውልዑ ጸለውቲ። ... እወ እንታይ ደኣ፡ ጻዕዳ ይጽናሕካ ምቁረይ። ኣነ ክፍለየካ ማለተይ ኣይኰነን። ግን ስድራይ ዘይቅበሉዎ ወዲ ክኸውን ወይ እምቢታይ ሰሚዖም “ጓልና ኣብያ” ክብሉ፣ እንታይ ደኣ። ሻቕሎትካን ህርፋን ናይዛ መዓልትን እናዘከርኩ እነብዕ ኣለኹ። ናተይ ዕድል ከምኡ’ዩ። ኣብቲ ብምሉእ ልበይ ክሕጐሰሉ ኢለ ዝሓስበሉ፡ ኵሉ ሳዕ ገለ መኻልፍ መጺኡ’ዩ ዝሕስደኒ። እውይ ኣንታ ፈጣሪ ካብዛ መዋጥር ኣውጽእኒ። ናይ ጽባሕ ባዕሉ ይፈልጥ፣ ሎሚ ግን በጃኻ ሓሳብ ልበይ ኣስምረለይ! ራህዋ - Skr ራህዋ - Skr ብሌን ግርማይ ብሌን ግርማይ “እንታይ ኢሉካ፡” ኢለ ሓቲተዮ። መድሃኒቱ እናኣርኣየ፡ 1 ንግሆ፡ 1 ፋዱስ፡ 1 ምሸት ውሰድ ከም ዝተባህለ ብቛንቋ ምልክት ነጊሩኒ። ናብቲ ፋርማሲስት ከይደ ዝያዳ ንምርግጋጽ “ከመይ’ዩ ክወስዶ፧” ምስ በልኩዎ፡ ቃንዛ ክስምዓካ ከሎ ጥራይ ሓንቲ ውሰድ ከም ዝበሎ ምስ ነገርኒ። ዘይምርድዳእ ዘምጽኦ ሽግር ክንግንዘብ ከም ዘሎና ደውል ኰይናትኒ። ሕጂ’ውን ተመሊሰ ኣብ ግዜ ቃንዛ ክሓምም ከሎ ጥራይ ሓንቲ ክወስድ ከም ዘሎዎ ኣረዲአ ናብ ጕዳየይ ኣቢለ። እቲ ጽሙም ስለ ዝሓገዝኩዎ ኣዝዩ ተሓጕሱ “ክጽበየኪ’የ፡” ኢሉ ተጸቢዩኒ። ተመሊሰ ነቲ ሓበሬታ ደጊመ፡ ቍሩብ ኣዕሊልና ተፈላሊና። ኣብቲ ሪጋ ብዙሕ ኣይተበሳጨኩን ነይረ። ‘መን ይፈልጥ እዚ ሰብኣይ ጽሙም ይኸውን፣ ነዚ ክሕግዝ ድማ ኣምላኽ መዲቡዎ ይኸውን፡’ ኢለ ነይረ’የ። ድሓር’ዩ ድኣ ኩርምቲ ኣስዲዳ ዝመጽአት ሰበይቲ ምስኡ ዘመሳስላ ምስ ርኣኹላ ኩርምቶም ዘስደዱ እዮም ኢለ … ሃሃሃሃሃ። ተመስገን ኣብ ግዜኣ ክምለስ ዝገበርካኒ። ትርጓሚ ከ ካልእ ናይ ውልቁ ጕዳይ ገዲፉ ማዕረ ክንደይ’ዩ ክሕግዝ ዝኽእል፧ ዋላ እንተ ደለየ’ውን ቀሊል ኣይኰነን። ሓንቲ ትካል ግን ካብ ኵሉ ዓቕሚ ሰባ፡ ክልተ ሰለስተ ኣባላታ ቋንቋ ምልክት ኣምሂራ፡ ጽሙማን ከም ኵሉ ዜጋ ጽቡቕ ኣገልግሎት ክረኽቡሉ ዝኽእሉ መገዲ ክትፈጥር ግን ትጽገም ኣይመስለንን። ብፍላይ ኣብ ከም ናይ ጥዕና ዝኣመሰላ ኣገደስቲ ትካላት። ምኽንያቱ፡ ጽሙማን ኣካል ኣፍራዪ ክፋል ሕብረተሰብ እዮም። ክንደየናይ ተረዳዲኦም ከይኮኑ ብዝብል ስክፍታ፡ ቅድሚ መድሃኒተይ ምውሳደይ፡ ናብቲ ጽሙም ተመሊሰ ኣየ ኣማኑኤል ኣየ ኣማኑኤል ሓዳስ ኤርትራ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.200


ዓርቢ 10 ሚያዝያ ብምኽንያት በዓል ናጽነት ዝጀመረ ቅድድም ብሽክለታ ከተማ ደቀምሓረ፡ ዝሓለፈ ሰንበት’ውን ውድድራቱ ኣሰላሲሉ። እዚ ምስ መምዘኒ ብቕዓት ሓዊስካ ኣብ ሸውዓተ መድረኻት ዝተሰርዐ ውድድር ንሸውዓተ ሰናብቲ ክቕጽል እዩ። ናይ ሎሚ ዓመት ቅድድም ብሽክለታ ከተማ ደቀምሓረ ካብ ዝሓለፈ እዋን ፍሉይ ዝገብሮ፡ ዳኮርሶ ተቐዳደምቲ ኣሳቲፉ ምህላዉ እዩ። ዛጊት ክሳብ ሕጂ ተመዝጊቡ ዘሎ ውጽኢት ድማ፡ ኣብ ናይ ህጻናት ምድብ ሀ፡ ዊነር ተስፋኣለም ብ12 ነጥቢ፡ ኖህ ዮናስን መርሃዊ መሓሪን ብተመሳሳሊ 7 ነጥቢ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ደረጃ ሒዞም ውድድሮም ዛዚሞም። ህጻናት ምድብ ለ፡ ኖህ ተኪአ 28፡ ሄኖስ ዘርኡ 17፡ ዘመን ፍሰሃየ ብ13 ነጥቢ ዕዉታት ኮይኖም። ኣብ ተመሳሳሊ ምድብ ለ ኣብረሃም ብ14 ነጥቢ፡ ኤቨን ግርማይ ብ9 ነጥቢ፡ ሄኖስ ስምኦን ብ6 ነጥቢ ዕዉታት ብምዃን ኣብ ፖድዩም ደይቦም። ብ7 ነጥቢ ዕዉታት ኮይነን። ኣብ ቀዳማይ ድቪዥን ሲራክ ፍሰሃየ 22 ነጥቢ ቀዳማይ፡ ሴም የዕብዮ 15 ነጥቢ ካልእይ፡ መሪሕ ብርሃነ 14 ነጥቢ ሳልሳይ ኮይኖም ውድድሮም ዛዚሞም። ዳ ኮርሶ ዘክየድዎ ውድድር ድማ ቀዳማይ ሳሚኤል ዘርኡ ብ21 ነጥቢ፡ ካልኣይ ናሄር ኢሰያስ ብ17 ነጥቢ ከምኡ’ውን ሱሌማን ዓብዱ ብ15 ነጥቢ ሳልሳይ ኮይኖም ተዓዊቶም። ቅድድም ብሽክለታ ከተማ ደቀምሓረ ሰንበት 26 ሚያዝያ ክቕጽል ምዃኑ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ። ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ዝተረኽበ ውጽኢት ድማ፡ ቀዳመይቲ ኣርሴማ ፍስሃየ ብ15፡ ካልአይቲ ሉልያ ፍስሃየ ብ12፡ ሶሶና ዓንደማርያም


ፈደረሽን ኵዕሶ መርበብ ዞባ ማእከል፡ ብምኽንያት መዓልቲ ናጽነት ንጋንታታት ካልኣይ ዲቪዥዮን ክልቲኡ ጾታ ዘሳተፈ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታታት ኣካይዱ። ሰንበት 19 ሚያዝያ ኣብ ሜዳ ቦቺዮፊላ ኣብ ሰዓታት ድ.ቀ ፈለማ ዝተራኸባ ጋንታታት ደቂ ተባዕትዮ ድማ ደምበ ሰምበልን ማይ ተስፋን እየን ነይረን። 25ብ21 ብድምር ውጽኢት 2ብ0 ብምዕዋት ናብ ዝቕጽል ግጥም ሓሊፋ። ተጻዋታይ ናይታ ጋንታ ሻምናይ ተስፋ ድማ ብዘርኣዮ ጸወታ ብተዓዘብቲ ተናኢዱ። ብምስዓር ናብ ዝቕጽል ግጥም ክተማዕዱ ክኢላ። ናይቲ ዕለት ሳልሰይቲ ጸወታ ንምክያድ ሜዳ ዝወረዳ ድማ ጋንታታት ደቂ ተባዕትዮ ሕውነትን ዓዲ ጓዕዳድን እየን። ጸወታ ናይ’ዘን ጋንታታት ብኹሉ መዳዩ ካብ ተዓዘብቲ ናእዳ ዘትረፈ እዩ ነይሩ። እቲ ወኒ ዝቕስቅስ ጽቡቕ ናይ ምቅብባል ኩዕሶ ዝተራእየሉ ሓያል ውድድር፡ ሕውነት ንፈላመይቲ ሴት 25ብ14 ክትዕወተላ ድሕሪ’ዚ ጋንታታት ደቂ ኣንስትዮ ባሕቲ መስከረምን ደምበ ሰምበልን እየን ገጢመን። ጋንታ ባሕቲ መስከረም ዘንጸባረቐቶ ዝተወሃሃደ ጸወታ ድማ፡ ነታ ጸወታ ዘደናጎየት ደምበ ሰምበል 25ብ15 ከምኡ’ውን 25ብ11 ብድምር 2ብ0 ደምበ ሰምበል ንጸወታ ብምዕብላል፡ ኣብ ልዕሊ ማይ ተስፋ ኣከታቲላ 25ብ15 ከምኡ’ውን


ስዒበን ጋንታታት ኣውገትን ባርዕን እየን ተራኺበን። ባርዕ ኣብ ልዕሊ ኣዉገት 56ብ26 ተዓዊታ። አባላ ኣብርሃም ኢሳቕ 26 ሸቶታት ብምምዝጋብ ደሚቑ ውዒሉ። አብ መወዳእታ ግጥመን ዘሰላሰላ ዓዲ ሮሶን ነብሮን እየን። ዓዲ ሮሶ አብ ልዕሊ ነብሮ 45ብ37 ብምዕዋት ኣብዚ ውድድር ፈላሚ ዓወት ኣመዝጊባ። ዝነኣድ ጸወታ ኣንጸባሪቐን። ውሽጣዊ ስፖርታዊ ውድድራት ኩዕሶ ሰኪዐት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ፡ ሰኑይን ሰሉስን ብደቂ ተባዕትዮ ኣብ ሜዳ መዓስከር ደንደን ቦውሊንግ ቀጺሉ። ትማሊ ሰሉስ አብ ዝቐጸለ ግጥማት፡ ነቲ ውድድር ከይተሳዕራ ክቕልሰኦ ዝጸንሓ ጋንታታት ኣልጌንን ባርዕን እየን ተራኺበን። ኣልጌን ንባርዕ ንምንብርካኽ ካብ ፈለማ ናይ’ቲ ጸወታ ክመርሑ ተራኣዮም። ጋንታታት ቶኮርን እልጌንን ፈለማ ናብ ሜዳ ወሪደን ግጥማተን ኣካይደን። ኣልጌን ኣብ ልዕሊ ቶኮር 55ብ37 ብዝኾነ ውጽኢት ተዓዊታ። እንተ ኾነ፡ ባርዓውያን ዝከኣሉ ኣይነበሩን። አብ ራብዓይ ርብዒ ናይ’ቲ ግጥም ንኣልጌን ኣርኪቦም ብፍርቂ ሹት ንውጽኢት 76ብ75 ብምቕያር ዓወት ተጐናጺፎም። ተጻዋታይ ጋንታ ዓዲ ሮሶ ኣንዋር ሓምድ 26 ሸቶታት ብምምዝጋብ ጸብለል ኢሉ። ሳንድራ ተስፋአለም ከምኡ’ውን ኣስማይት ኣማኑኤል ኣብ ጎድኒ ደቂ ታባዕትዮ ጋንታ ነብሮ ተሰሊፈን ተጻዋታይ ኣልጌን እስቲፋኖስ መሓሪ፡ ኣብቲ ጸወታ 27፡ ብሓፈሻ ድማ 117 ሸቶታት ብምምዝጋብ ኣብ ቅድሚት ተሰሪዑ። ተጻዋታይ ባርዕ ሴም ዳዊት 30 ሸቶታት፡ ተጻዋታይ ኣልጌን ሴም እስቲፋኖስ ድማ 27 ሸቶታት ብምምዝጋብ ደሚቖም ውዒሎም። ቀጺለን ዝተራኸባ ጋንታታት ድማ ቶኮርን ነብሮን እየን። ቶኮር ድማ 48ብ43 ተዓዊታ። ተጻዋታይ ቶኮር ኢዮቤል ክብሮም 27 ሸቶታት ብምምዝጋብ ተናኢዱ። አብ መወዳእታ ጋንታታት ኣውገትን ብድሆን እየን ገጢመን። ኣውገት ድማ ንብደሆ 31ብ18 ተዓዊታትላ። ውሽጣዊ ውድድራት እዚ ተወርዋሪ ሓይሊ ሎሚ ረቡዕ ባርዕ ምስ ነብሮ፡ ኣልጌን ምስ ብደሆ ከምኡ’ውን ቶከር ምስ ዓዲ ሮሶ ብዝካየድ ግጥማት ቀጺሉ ክውዕል እዩ።


ወዲ 32 ዓመት በልጁማዊ ኣጥቃዓይ ክለብ ናፖሊ ሮሜሉ ሉካኩ፡ ብዛዕባ መጻኢኡን ኣበርክቶኡን ምስ ጋንታኡ ተዘራሪቡ። እዚ ኣጥቃዓይ ማንቸስተር ዩናይትድ፡ ቸልሲን ኤቨርተንን ነበር ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሻምፕዮን ሰሪኣ ኢጣልያ ዝኾነት ናፖሊ፡ ኣብ ኢጣልያ ልምምድ ከካይድ ዘቕረበትሉ ጠለብ ዕሽሽ ድሕሪ ምባሉ፡ ብጉድለት ድስፕሊን ምስታ ጋንታ ተዃርዩ ምጽንሑ ይፍለጥ። ሉካኩ ካብዚ ዝተጠቕሰ ግዜ ኣትሒዙ ካብ ኩሉ ልምምድ ናፖሊ ብምርሓቕ ኣብ መበቆል ሃገሩ በልጁም ኣዕሪፉ ድሕሪ ምጽናሕ እዩ፡ ምስ ጋንታኡ ንምዝርራብ ናብ ኢጣልያ ኣቕኒዑ። ኣብቲ ዘተ፡ ወኪሉ ፈደሪኮ ፓስቶረሎን ዳይረክተር ስፖርት ክለብ ናፖሊ ጆቫኒ ማናን ምስታፎም ተፈሊጡ ኣሎ። በዚ መሰረት ርክብ ናፖሊን ሉካኩን ኣገዳሲ ዝተባህለ ሓበራዊ ስምምዕ ብምኽታም ከም ዝተዓጽወ ቢቢሲ ስፖርት ጸብጺቡ። በዚ መንገዲ ኣቢሉ ሉካኩ ኣብ ዝመጽእ ክልተ ጸወታታት ምስ ቀዳሞት 11 ተሰለፍቲ ክወርድ ትጽቢት ገይሩ ኣሎ። በዚ መሰረት ሉካኩ ኣብዚ ዓመት ኣብ ኩሉ ውድድራት ብቕዓቱ ዘርእየሉ ባይታ ኣብ ምርካብ ተጸጊሙ ምጽንሑ ድማ ይንገር። 14 ጥቅምቲ 2025 ናፖሊ ኣንጻር ኦሎምፓያኮስ ኣብ ትገጥመሉ ዝነበረት ግዜ መጉዳእቲ ዝገጠሞ ሉካኩ፡ ክሳብ ጥሪ 2026 ኣብ ተሃድሶ ምጽንሑ ይፍለጥ። እዚ ይኹን እምበር ሓውዩ ናብ መሳርዕ ናፖሊ ብምምላስ ዕዙዝ ኣበርክቶኡ ክገብር ከም ዝተሸገረ ይእመን። እዚ ኣጥቃዓይ፡ ኣብዚ ወቕቲ ንጋንታኡ ኣብ ሸውዓተ ጸወታታት ጥራይ እዩ ወኪሉዋ ዘሎ። እቲ ናይ መወዳእታ ኣብ ሜዳ ዝተራእየሉ ድማ 6 መጋቢት ኣብ ልዕሊ ቶሪኖ 2ብ1 ኣብ ዝተዓወቱሉ ግጥም ከም ተቐያሪ ኮይኑ ዝተሳተፈሉ ጸወታ እዩ። ሰሪ’ዚ ድማ መጻኢ ናይ’ዚ ዓንተር ኣጥቃዓይ ኣብ ጠልጠል ምጽንሑ ይንገር። ሮሜሉ ሉካኩ ኣብ መወዳእታ ነሓሰ 2024 ካብ ቸልሲ ብ25 ሚልዮን ፓውንድ ኣብ ናፖሊ ክሳብ 2027 ዘጽንሖ ውዕል ብምፍራም ከም ዝተሰጋገረ ይፍለጥ። ክኢላ። ኣብ ካልኣይ ሴት ዓዲ ጓዕዳድ መሳርዓ ብምድልዳል ንጸወታ 26ብ24 ተዓዊታትሉ። ኣብ መወዳእታ ዝተኻየደት ዛዛሚት ሴት፡ እታ ብዮዲት ፍትዊ ትስልጥን ጋንታ ሕውነት 15ብ10 ብምዝዛም፡ ንጸወታ ብድምር 2ብ1 ናብ ረብሓኣ ቀይራ ምሕላፋ ርጉጽ ገይራቶ።


ብምኽንያት በዓል ናጽነት ሻምፕዮን ስፖርታዊ ንጥፈታት ንኡስ ዞባ ሓጋዝ 18 ሚያዝያ ብወግዒ ፈሊሙ። ኣብ መኽፈቲ ናይቲ ጽንብል ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ኣቶ እድሪስ መሓመድ ሓምድ ወከልቲ ባይቶ፡ ሓለፍቲ ፈደረሽናት፡ ኣባላት ባህልን ስፖርትን፡ ሓለፍቲ ሚኒስትሪታት ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ ተጻወትትን ኣፍቀርቲ ስፖርትን ተሳቲፎም። ከተማ ሓጋዝ 3ብ0 ክዕወታለን እንከለዋ፡ ቢሻ ድማ ኣብ ልዕሊ ኣዱሊስ 4ብ2 ተዓዊታ። ሰንበት ዝተኻየደ ግጥማት ጋንታታት ቀዳማይ ድቪዥን ድማ፡ ወተሃደራዊ ሆስፒታል ግላስ ንቢሻ 5ብ2 ኣፋንያታ። ኣብ ውድድር ኩዕሶ መርበብ ደቂ-ተባዕትዮ ጋንታ ሰላም ንጋንታ ሓሽሻይ 3ብ0፡ ከምኡ’ውን ቢሻ ንኣዱሊስ ብተመሳሳሊ 3ብ0 ስዒራታ። ስፖርታዊ ውድድራት ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ብውዕዉዕ መንፈስ ንኽቕጽል ምትሕብባር ኣካላት መንግስትን ኣፍቀርትን ከይፍለዮም ኣቦ- መንበር ፈደረሽ ኩዕሶ እግሪ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ ኣቶ ክፍላይ ኣብርሃ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣብ ዘስመዖ መደረ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ውድድር ኩዕሶ መርበብ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ጋንታ ሽንግርዋ ንጋንታ ሓሬና 3ብ2 ስዒራታ። እዚ ከም’ዚ ኢሉ እንከሎ፡ ውጽኢት ጸወታታት ግራስ ሩትን ብቕዓቱን ንምግምጋም፡ ንኽልተ ዓመት ዝቕጽል ጽዑቕ ልምምድ ይካየድ ከም ዘሎ ንኣወሃሃድቲ ናይቲ መደብ ብምጥቃስ ወኪል ዜና ናይቲ ንኡስ ዞባ ሓቢሩ። ቀዳም 18 ሚያዝያ ዝተኻየደ ውድድራት ኩዕሶ እግሪ ደቂ ተባዕትዮ ጋንታታት ካልኣይ ድቪዥን ዝተረኽበ ውጽኢት ድማ ነዚ ይመስል፡ ደሴት ንኮስቲና 2ብ0፡ ኣልነስር ንሆል


ኣሰልጣኒ እንግሊዛዊት ክለብ ማንቸስተር ሲቲ ስጳኛዊ ፐፕ ጓርዲዮላ ተጻወትቱ ኣብ ልዕሊ መራሒት ናይ’ቲ ሊግ ዘላ ኣርሰናል ንዘመዝገብዎ ዓወት፡ “እንቋዕ ሓጎሰኩም” ድሕሪ ምባል፡ ሎሚ ምስ በርንለይ ኣብ ዘካይድዎ ግጥም ጥንቃቐ ክገብሩ ኣተሓሳሲቡ። “ኣርሰናል ገና መራሒት 2004 ዘውዲ ፕሪመር ሊግ ንምድፋእ ዓቐብ ኮይኑዋ ዘሎ ኣርሰናል ክተረክባ እያ። ሮድሪ ኣብቲ ዝሓለፈ ሰንበት ንኣርሰናል 2ብ1 ዝሰዓሩሉ ግጥም ብዘጋጠሞ ማህረምቲ ንዘይተወሰነ ግዜ ካብ ጸወታ ክርሕቕ ምዀኑ’ውን ተሓቢሩ። ሎሚ ምሸት ሲቲ ኣንጻር በርንለይ እተካይዶ ግጥም፡ ሲቲ ካብ ሩበን ዲያዝ ትረኽቦ ሓገዝ’ውን ኣይክትረኽቦን እያ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ሰኑይ ምሸት ዌስትሃምን ክሪስታል ፓላስን ዘካየደኦ ግጥም ብዘይ ሸቶ ብምፍልላየን፡ ብተዘዋዋሪ ዎልቭስ ናብ ታሕተዋይ ድቪዥን ምውራዳ ርጉጽ ኮይኑ። ናይዚ ሊግ ምህላዋ ክዝንጋዕ የብሉን” ዝበለ እዚ ኣሰልጣኒ፡ እታ ጋንታ ሃኒጻቶ ዘላ ሓያል ናይ ተወዳዳርነት መንፈስ ገና ሻምፕዮን ክትከውን ዝለዓለ ተኽእሎ ከም ዘለዋ ሓቢሩ። ሲቲ ሻምፕዮን ፕሪመር ሊግ ንምዃን ተሪፉዋ ንዘሎ ጸወታታት ክትዕወተሉ ክትግደድ እያ። እዚ ምስ ዘይከውን ግን ነታ ድሕሪ 2003-


ሎሚ ፕሪመር ሊግ ሎሚ ፕሪመር ሊግ መበል 34 ሰሙን በርንለይ - ማን.ሲቲ 10፡00 ቅ.ቀ ቦርንማውዝ - ሊድስ 10፡00 ቅ.ቀ 22 ሚያዝያ 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.200


ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ፡ መርከብ ንግዲ ኢራን ድሕሪ ምቍጽጻሩ፡ ኢራን ከም ግብረ መልሲ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራውያን መራኽብ ኣመሪካ መጥቃዕቲ ድሮን ከም ዝፈጸመት፡ ማዕከናት ዜና ናይታ ሃገር ሓቢረን። መንግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ኢራን ‘ታስኒም’ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ማያት ባሕሪ ዖማን ከም እተኻየደ ኣመልኪቱ። ይዅን’ምበር፡ በቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ብዛዕባ ዝወረደ ጉድኣት ዛጊት ኣይተሓበረን። ላዕለዋይ ወተሃደራዊ መራሒ ኢራን ኻታም አል-ኣንቢያ፡ ኣመሪካ ዝወሰደቶ ስጕምቲ፡ ንስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ ክልተአን ሃገራት ብግሁድ ዝጥሕስ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ “ሕነ ናይዚ ብሓይልታት ባሕሪ ኣመሪካ ዝተፈጸመ ‘ሽፍትነት ባሕሪ’ ክንፈዲ ኢና፡” ክብል ኣቐዲሙ ኣጠንቂቑ ነይሩ። ምስ ኢራን ዝግበር ስምምዕ ኣብ ቀረባ ከም ዝፍጸም ተስፋ ብዝመልኦ መንገዲ ተዛሪቡ’ኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ግን፡ ንመደበራት ኤለክትሪክን ድልድላትን እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡


ፈደረሽን ሩስያ፡ ካብ 1 ግንቦት ጀሚሩ ብመስመር ሻምብቆ ድሩዝባ ኣቢሉ ካብ ካዛኺስታን ናብ ጀርመን ክለኣኽ ዝጸንሐ ነዳዲ ደው ከተብሎ ምዃና፡ ሰለስተ ምንጭታት ኢንዱስትሪ ናይታ ሃገር ትማሊ ሰሉስ ሓቢሮም። ዝለኣኽ ነዳዲ ጽልዋ ፈጢሩ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ብካዛኺስታን ኣቢሉ ዝሓልፍ ነዳዲ ደው ምባል ማለት፡ ኣብ ቀረብ ነዳዲ ጀርመን ዘይርጉእነት ክፈጥር ምዃኑ’ዮም ክኢላታት ዘጠንቅቑ ዘለዉ። ሜትሪክ ቶን፡ ወይ ከኣ ኣስታት 43 ሽሕ በርሚል ኣብ መዓልቲ ኮይኑ፡ ካብ 2024 ንደሓር ድማ ብ44 ሚእታዊት ወሰኽ ኣርእዩ፡ ኣብ ቀዳማይ ርብዒ ዓመት 2026 ከኣ ብ730 ሽሕ ቶን ወሰኽ ከም ዘርኣየ፡ ጸብጻባት የመልክቱ። ካዛኺስታን ብመንገዲ ሻምብቆ ነዳዲ ድሩዝባ ኣቢላ ናብ ጀርመን ዝለኣኸቶ ነዳዲ፡ ኣብ 2025 ብድምር 2.146 ሚልዮን ኲናት ኢራን፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ካብ ማእከላይ ምብራቕ ናብ መላእ ዓለም በዚ ድማ፡ ምሉእ ብምሉእ ምቊራጽ ናይቲ ሻምብቆ ነዳዲ፡ ኣስታት 17 ሚእታዊት ካብቲ ኣብ ዓመት 12 ሚልዮን ሜትሪክ ቶን ዝግመት ብጀርመናዊ ትካል መጻረዪ ነዳዲ ዝፈሪ ነዳዲ ደው ክብል ክግደድ እዩ። ሚኒስትሪ ጸዓት ሩስያ፡ ነቲ ምቊራጽ ኣመልኪቱ ዝቐረበሉ ሕቶ ዛጊት መልሲ ኣይሃበሉን ዘሎ። ብተመሳሳሊ፡ መንግስታት ካዛኺስታንን ጀርመንን እውን ንዝቐረበሎም ሕቶ መልሲ ኣይሃቡሉን ዘለዉ።


ኣብ ቡልጋሪያ ኣብ ዝተኻየደ ባይቶኣዊ ምርጫ፡ ብሩመን ራደቭ ዝምራሕ ተቓዋሚ ገስጋሲ ሰልፊ ናይ’ታ ሃገር ከም ዝተዓወተ ተሓቢሩ። ክኸውን በቒዑ ዘሎ። ደገፍ ክቃወም’ኳ እንተ ጸንሐ፡ ምስ ሕብረት ኤውሮጳ ግን ክራጸም ከም ዘይደሊ’ዩ ዝፍለጥ። ቀዳማይ ሚኒስተር ናይታ ሃገር ክኸውን ትጽቢት ዝግበረሉ ዘሎ መራሒ ናይ’ቲ ሰልፊ ሩመን ራደቭ ድማ፡ ሓያል ቡልጋሪያ ኣብ ሓያል ሕብረት ኤውሮጳ ንምህናጽ ክሰርሕ ምዃኑ ቃል ኣትዩ’ሎ። እቲ ቅድሚ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ዝተመስረተ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ፡ 44.7 ሚእታዊት ድምጺ ብምምዝጋብ እዩ ኣብቲ ባይቶ ዝበዝሐ መናብር ረኺቡ ዘሎ። ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ንዘንበሮ እገዳታት ክነቅፍ ዝጸንሐ ራደቭ፡ ምስ ሩስያ ሃናጺ ልዝብ ክካየድ’ዩ ክጠልብ ጸኒሑ። ኣብ ቡልጋርያ፡ ድሕሪ 1997 ንፈለማ እዋን’ዩ ሓደ ሰልፊ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ክንድ’ዚ ዝኣክል መናብር ብምርካብ ዓብላሊ ራደቭ፡ ሰራዊት ቡልጋሪያ ንዩክረይን ዝህቦ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ባሕሪ ባራ 191 ቁ.ገዛ 8፡ማይ ጭሆት ትሕቲ ማስጊድ 07153448 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ሚለንዩም 22/04/2026 ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ኢራን ዳግማይ ከም ዘዕኑዎም’ዩ ዘፈራርሕ ዘሎ። ልዕሊ ኢራን ዝገብሮ ዘሎ ምፍርራሕ ምስ ገበናት ኲናት ዝቝጸር ምዃኑ ገሊጹ። በዚ ድማ፡ ስትራተጂ ምምሕዳር ትራምፕ፡ ኣብቲ ንሱ ዝደልዮ ስምምዕ ንምብጻሕ፡ ብናይ ባሕሪ ዕጽዋን ተወሳኺ እገዳታትን ኣቢሉ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝግበር ቍጠባዊ ጸቕጢ ንምቕጻል ዝዓለመ ከም ዝመስል፡ ምስ’ቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ወገናት የረድኡ። ሮዝ ወሲኹ፡ “ትራምፕ፡ ኣህጉራዊ ሰብኣዊ ሕግታት ኣይክተልን እየ ይብል ይኸውን፣ እንተዀነ፡ መንግስቲ ኣመሪካን መላእ ዓለምን ነዚ ሕጊ’ዚ ከም ዝስዕቡ እዮም ዝገልጹ። እዚ ሕጊ’ዚ ድማ፡ ከም መደበራት ኤለክትሪክን ድልድላትን ንዝኣመሰሉ ሰላማውያን ዜጋታት ዝጥቀሙሎም ትካላት ወተሃደራዊ ዒላማ ምግባር ዝኽልክል እዩ፡ ” ክብል ነቒፉ። ሓላፊ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ዝነበረ ኬነት ሮዝ ብወገኑ፡ ትራምፕ ኣብ


ካቢነ ሚኒስተራት ቀዳመይቲ ሚኒስተር ጃፓን ሳናይ ታካይቺ፡ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ኣብ ዝተነድፈ ቅዋም ናይ’ታ ሃገር ዓቢ ለውጢ ብምግባር፡ ኣብ ሰደድ ኣጽዋር ተነቢሩ ዝጸንሐ እገዳ ከም ዘልዓለ ተሓቢሩ። መሳርሒታት ምክልኻል ክከኣል’ዩ፡ ” ዝበለት ታካይቺ፡ መስርሕ ምልኣኽ ኣጽዋር ናብ ወጻኢ፡ ንቻርተር ሕቡራት ሃገራት መሰረት ገይሩ ከም ዝሰላሰል ኣረዲኣ። ንሳ ወሲኻ፡ ኣብ’ዚ እናኸበደ ዝኸይድ ዘሎ ናይ ጸጥታ ሃዋህው፡ ዝኾነት ሃገር ንበይና ሰላምን ጸጥታን ከተውሕስ ከም ዘይትኽእል ኣገንዚባ። ይዅን’ምበር፡ ታካይቺ ትማሊ ሰሉስ ነዚ ለውጢ ብማሕበራዊ መራኸቢ ‘ኤክስ’ ኣብ ዘፍለጠትሉ፡ ጃፓን እንታይ ዓይነት ኣጽዋር ናብ ወጻኢ ሃገራት ከም እትሸይጥ ብወግዒ ኣይገለጸትን። ብመሰረት እዚ ተገይሩ ዘሎ ለውጢ፡ ብውሕዱ 17 ሃገራት ኣብ ጃፓን ዝፈረዩ ኣጽዋር ንምዕዳግ ብቑዓት ከም ዝኾና ዝገለጸት ጋዜጣ ቹኒቺ፡ ተወሰኽቲ ሃገራት ምስ ጃፓን ክልተኣዊ ስምምዓት እንተ ገይረን ድማ እቲ ዝርዝር ናይ’ተን ሃገራት ክሰፍሕ ከም ዝኽእል ሓቢራ። ጋዜጣታት ናይ’ታ ሃገር ግን፡ እቲ ንመሸጣ ዝውዕል ኣጽዋር - ነፈርቲ ውግእ፡ ሚሳይላትን መራኽብ ውግእን ዘጠቓልል ምዃኑ ኣፍሊጠን ኣለዋ። “በዚ እማመ’ዚ፡ ምስግጋር ኩሉ ዓይነት


ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ 22 ሚያዝያ ኣብ ሰዓታት ምሸት፡ ካብ ፕረዚደንት ዚምባብዌ ኤመርሰን ምናንግዋ ዝተላእከ መልእኽቲ ተቐቢሉ። ልኡኽ ፕረዚደንት ዙምባብወ ኣምባሳደር ዶ/ር ኤማንዌል ቡሉካኒ ሒዝዎ ዝመጸ መልእኽቲ፡ ዚምባብወ ዘይቀዋሚት ኣባል ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንኽትምረጽ ደገፍ ኤርትራ ዝሓትት’ዩ። ኣብ’ቲ ኣብ ኣዳራሽ ደንደን ዝተኻየደ ርክብ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣፍሪቃ 60 ሚእታዊት ዝግመት ዕቑር ባህርያዊ ሃብቲ ዓለም እትውንን ኣህጉር ብምዃና፡ እዚ ሃብቲ’ዚ ብጥረ ንሰደድ ክኸይድ ከምዘይብሉ፣ ናይ ክብሪ ወሰኽ ንኽህልዎ ድማ ተመስሪሑ ንሰደድ ክበቅዕ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ካብ ዝተፈላለያ ኣካላት ዝቘመ ልኡኽ ኤርትራ፡ ብ21 ሚያዝያ፡ ንመበል 47 ኣኼባ ኣፍሪቃዊ ኮሚተ ክኢላታት መሰላትን ድሕነትን ህጻናት ብማንዛ መብርሂ ሂቡ። እቲ ብኣቶ ምሕረትኣብ ፍስሃየ - ኣብ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ማሕበራዊ ድሕነት ዝተመርሐ፡ ወከልቲ ሚኒስትሪታት ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ ጉዳያት ወጻኢን ፍትሒን፡ ከምኡ’ውን ሃገራዊ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያን ቀዋሚ ሚስዮን ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃን ቁጠባዊ ኮሚሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንኣፍሪቃን ዝርከብዎም 15 ኣባላት ዝሓቘፈ ልኡኽ፡ ኣጠቓላሊ ገስጋሳዊ ጸብጻብ መስርሕ ምጽንባር ዘመናዊ ከለላ ሕጊ ምስ ኮም ማእከል ዝገበረ ማሕበራዊ ንጥፈታት ንምርግጋጽ ዓዲቐይሕ - ትሕዝቶ ሃገራዊ ባንክ ደም ንምስሳን ጎስጓስ ተኻዪዱ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲቐይሕ፡ ትሕዝቶ ሃገራዊ ባንክ ደም ንምስሳን ዝዓለመ ጎስጓስ፡ ብ21 ሚያዝያ ንሲቪል ሰራሕተኛታት መንግስትን ግንባርን ካልኦት ማሕበራትን ተዋሂቡ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ፡ ኣፍሪቃ ኣብ ሃገራዊ ባንክ ደም ሓላፊ ልኡኽ ኤርትራ፡ ንመበል 47 ኣኼባ ‘ኣፍሪቃዊ ኮሚተ ክኢላታት መሰላትን ድሕነትን ህጻናት’ መብርሂ ሂቡ ከምኡ ንኽትገብር እንተዘይበቒዓ ካብ ሽግራታ ክትናገፍ ከምዘይከኣል ብምንጻር፡ ኣህጉር ኣፍሪቃ እቲ ዝግባእ ቦታኣ ንኽትሕዝ ሃገራታ ብሓባር ክሰርሓ፡ ከምኡ’ውን ሓድሕዳዊ ምሕዝነትን ምትሕብባርን ከደልድላ ጸዊዑ። ኣምባሳደር ዶ/ር ኤማንዌል ቡሉካኒ ንኣገልግሎት ዜና ኤርትራ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ መልእኽቲ ፕረዚደንት ምናንግዋ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ድሕሪ ምብጻሕ፡ ንክልቲአን ሃገራት ኣብ ዘገድስ ጉዳያትን ምትሕግጋዝን ከምእተዘራረበ ገሊጹ። ኣብ መጻኢ ቀጻሊ ርክባት ንምክያድ ብክልቲኡ ወገን ድልውነት ከምዘሎ ድማ ኣረጋጊጹ። ኣብ’ቲ ርክብ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ተረኸቡ ነይሩ። መሰላት ቈልዑ ኣቕሪቡ። እቲ ልኡኽ፡ ኣብ ሃገራዊ ሕጋዊ መርሓ ጐደና ዝተኣታተወ ምምሕያሻትን ምቛም ሽማግለታት ዕርቂን፣ ትካላዊ ውህደት ንምዕዛዝ ዝተኻየደ ጻዕሪን ኣገልግሎት ልግሲ ደም ኣቶ መሓሪ ኣብርሃም ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ብዝትካእ ደም ዘይትትካእ ሂወት ነድሕን” ብዝብል ቴማ፡ ሕጽረት ደም ኣብ ሆስፒታላት ንምፍታሕ ሰፊሕ ወፍሪ ይካየድ ከምዘሎ ገሊጹ። ኣቦ-መንበር ማሕበር ወለንታውያን ለገስቲ ደም ኣብ’ቲ ን/ዞባ ኣቶ ኪሮስ ገብረማርያም ብወገኑ፡ ደም ምልጋስ ሂወት ምድሓን ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ገስጋሱን፣ ዘላቒ ገስጋስ ጥዕና፡ ኣመጋግባን ድሕነትን ቈልዑ ንምውሓስ ዝሰላሰል ዘሎ ስራሕን ፍረኡን፣ ሃሳዪ ልምድታት ንምውጋድን ጽጉማት ንምሕጋዝን ዝተዓመ ስራሕ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ናይ ታእዛዝ ኣብርሃ ታእዛዝ ኣብርሃ ሓሙሽተ ዓመታት ውጥን ስራሕ ጽላት ትምህርቲ (ካብ 2026 ክሳብ 2030) ዘተኰረ ሰፊሕን ብኣሃዛት ዝተሰነየን መግለጺ ሂቡ። በብእዋኑ ዝውደብ ጎስጓሳት ነዚ ንቕሓት’ዚ ንምስራጽ ከምዝዀነ ሓቢሩ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ ብወገኑ፡ ሓደጋ ንምስፋሕ ንዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ብዝምልከት፡ ልኡኽ ኤርትራ፡ ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2025/2026 ጥራይ ብጠቕላላ 1,800 ሓደስቲ መዋእለ- ህጻናት ከምእተሰርሓን 5 ሽሕ ሓደስቲ መምህራን ከምእተቘጽሩን ብምሕባር፡ እዚ ኣካልን መቐጸልታን ናይ’ቲ ኤርትራ ድልዱል ስርዓተ ትምህርቲ ብምህናጽ ናይ መጻኢ ብድሆታት ንምግጣም እተካይዶ ዘላ ጻዕሪ ከምዝዀነ ኣረዲኡ። ልኡኽ ኤርትራ ብተወሳኺ፡ ንዝቐረበሉ ሕቶታት ምላሽ ሂቡ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣቦ-መንበር ኣፍሪቃዊ ኮሚተ ክኢላታት መሰላትን ድሕነትን ህጻናት፡ ኤርትራ ኣብ ምኽባርን ምዕቃብን መሰላት ህጻናትን ቈልዑን ንዘመዝገበቶ ገስጋስ ብምምጓስ፡ ንልኡኽ ኤርትራ ስለ’ቲ ንጡፍን ሃናጽን ጽምዶኡ ኣመስጊኑ። ወዝቢ ስለዝዀነ፡ ዘድሊ ደም ዓቂብካ ምጽናሕ ኣዝዩ ወሳኒ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ ኩሉ ኣካል ሕብረተሰብ ክሳተፎ ተማሕጺኑ። ተሳተፈቲ ብወገኖም፡ ከም’ዚ ዓይነት ጎስጓሳት ቀጻልነት ክህልዎ ተላብዮም።


ኣገልግሎት ንቚታን ጒዕዞን ኤርትራ፡ ብቐዳማይ ደረጃ ንቚታ ብክልሰ-ሓሳብን ግብሪን ን9 ኣዋርሕ ዘሰልጠኖም ኣባላቱ፡ ብ19 ሚያዝያ ኣብ ባጽዕ ኣመሪቑ። ባሕሪ ኤርትራ ኣመስጊኑ። ንቚታ ኣዝዩ ሰፊሕ ዓውዲ ምዃኑ ዝጠቐሰ ግዝያዊ ሓለቓ ስታፍ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ኮሎኔል ኣሕመድ መሓመድ- ዓሊ ብግደኡ፡ ሰልጠንቲ ቀሲሞሞ ንዘለዉ ስልጠና ብስራሕን ቀጻሊ ጻዕሪን ብምምዕባል፡ ሰፊሕ ጸጋታት ውሽጢ ባሕሪ ኤርትራ ኣብ ምድህሳስን ምጽናዕን እጃሞም ከበርክቱ ተላብዩ። ሓላፊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ናይ’ቲ ትካል ኣቶ ጴጥሮስ ርእሶም ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ስልጠና ብሓፈሻ ኣብ ንቚታ ዘተኰረ’ኳ እንተነበረ፡ መባእታዊ ሞያ ምምራሕ ጃልባ፡ ሓፈሻዊ ቴክኒክን ካልኦት ተዛመድቲ ሞያታትን ዘጠቓለለ ምንባሩ ብምሕባር፡ ንዅሎም ኣብ ምዕዋት ናይ’ቲ መደብ እጃሞም ዘበርከቱ፣ ብፍላይ ድማ ንሓይሊ ኣብ መወዳእታ፡ ንሰልጠንትን ኣብ ትምህርቶም ጸብለል ንዝበሉን ወረቐት ምስክርን ሽልማትን ተዓዲሉ።