ኣከባቢያዊ ፍትሒ እንታይ ማለት ምዃኑ ቅድሚ ምርኣይና፣ ታሪኻዊ ድሕረ-ባይታ ናይዚ ኣምር እዚ ክንፈልጥ ከድልየና እዩ። ምኽንያቱ፡ እዚ ጽንሰ-ሓሳብ እዚ ንኽነቅል ዝደረኸ ኣብ ባይታ እተፈጸመ ጭቡጥ ዓመጽ ስለ ዘሎ እዩ። ሽሕ’ኳ ቃልሲ ኣከባብያዊ ፍትሒ (ኣከባብያዊ ዓሌትነት’ውን ተባሂሉ ይጽዋዕ እዩ) ነዊሕ እዋን ዝገበረ ቃልሲ እንተኾነ፣ ናብ ዓለምለኻዊ ኣካዳሚን ፖለቲካን ገንፊሉ ዝኣተወሉ እዋን ኣብ 1982 እዩ። ኣብ’ዚ እተጠቕሰ ግዜ፡ መንግስቲ ክፍለ-ሃገር ካሊፎርንያ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ፖሊክሎሪነይት ባይፈኒልስ (polyc chlorinated biphenyls) ብእተባህለ ባእታ ዝተበከለ፡ ከባቢ 55 ሚልዮን ኪሎ ግራም ዝኽብደቱ ሓመድ፡ ኣብቲ ጸለምቲ ብብዝሒ ዝቕመጥዎ ከባቢ ክጐሕፍ ኣብ ዝፈተነሉ፡ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ነዚ ደው ንምባል ዓበይቲ ምንቅስቓሳት ወዲቦም ኣብ እተንቀሳቐሱሉ ኣጋጣሚ እዩ። እዚ ምንቅስቓስ እዚ ከኣ ኣቓልቦ ሓያሎ ምሁራት ናይ ዓውድታት ኣከባቢያዊ ስነ- ፍልጠት፡ ሕጊን፡ ፖለቲካን ክረክብ ከኣለ። እዚ ማለት ብዛዕባ ዘሎ ኣከባቢያዊ ሓደጋታትን ፖሊሲታትን ንክፈልጡ፡ ሃብቲ ከኻዕብታ ዘመንጨውኦ በከልቲ ባእታታት ምስ ጐሓፋኦ ግን ሳዕቤኑ ንኹሎም ሕብረተሰባት ዓለምና ብማዕረ ዝሃሲ ይኸውን። ስለዚ ድማ ኣከባቢያዊ ማዕርነት ወይ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ኣህጉራዊ መልክዕ ዘለዎ ምንቅስቓስ ክኸውን ግድነታዊ ስለዝኾነ እቲ ዝሰዓበ ቃልሲ ኣብ ሜዳ ዓለምለኻዊ መድረኻት ክካየድ ግዜ ኣይወሰደሉን። ኣከባቢያዊ ፍትሒ ካብ ዞባዊ ምንቅስቓስ ናብ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ ደድሕሪ እቲ ኣብ ሰማንያታት ኣብ ካሊፎርኒያ ዘጋጠመ ፍጻመን ንዕኡ ዝሰዓበ ምንቅስቓስን፡ ዝተፈላለዩ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ሓንጸጽቲ ፖሊሲን፡ ኣብ ካልኦት ከባቢታት ዓለም እውን ተመሳሳሊ ጸገማት (ኣከባቢያዊ ኣድልዎ) የጋጥም ከም ዘሎ ከስተብህሉ ግዜ ኣይወሰደሎምን። ስለ’ዚ ተመራመርቲ ናይዚ ዓውዲ እዚ ድማ ነቲ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዝረአ ኣድልዎ ብምጽናዕ፡ መርትዖታት ኣኪቦም ብምቅላዕ፡ ክገጥምዎ ጀመሩ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዝወጽኡ ዝነበሩ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ከኣ ክልተ ደረጃ ዘለዎ ኣድልዎ ከም ዘሎ ብብዝሒ ይጥቀስ ነበረ። ንሱ ድማ ስግረ- ዶባዊ ኣድልዎ ከምኡ’ውን ዓለምለኻዊ ኣድልዎ እዩ። መብዛሕትኡ ነዚ ዝምልከት መጽናዕትታት ብምሁራትን ክኢላታት ዓውደ ሕጊን ዝተኻየደ እዩ ነይሩ። መብዛሕቱ መጽናዕትታቶም ኣብ ዛዕባ “ንግዲ-ጐሓፋት” (waste trade) ዘተኰረ እዩ። ምኽንያቱ፡ ብዛዕባ “ንግዲ-ጐሓፋት” ሓደ ዓቢ ዘይተመለሰ ሕቶ ነይሩዎም፡ ንሱ ከኣ ሃገራት ዘውጽኣኦም ዘቤታዊ ሕግታት ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ሃገራት ዝፍጸሙ ኣህጉራዊ ውዕላትን ክሳብ ክንደይ ነዚ ንግዲ ክቆጻጸሮ ወይ ክንክዮ ዓቕሚ ክህልዎ ይኽእል፧ ዝብል እዩ። ምስ እዚ ተተሓሒዙ ዝኸይድ ዝነበረ ተወሳኺ መጽናዕትታት ከኣ ነዚ ንግዲ እዚ ዝድርኹ ማሕበራዊን ቁጠባዊን ሓይልታት ከመይ ይመስሉ ዝብል እዩ። ንኣብነት ናብተን ብሕጋዊ ድዩ ዋላስ ዘይሕጋዊ ኣገባብ ጐሓፍ ናብ ሃገረን ዘእትዋ ሃገራት ኣፈናዊ መጽናዕቲ ምስ እንገብር፣ እተን ሃገራት ብጂኦግራፊያዊ፡ ፖለቲካን ቁጠባን ርሑቓት፣ ንንውሕ ዝበለ እዋን ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዝነበራ ከምኡ’ውን ብብዝሒ ጸለምቲ ዝነብሩወን ሃገራት ኮይነን ኢና እንረኽበን። ካልእ መጽናዕትታት ከም ዘመልክቶ‘ውን ኣብ ደቡብ-ዓለም (Global- South) ዝርከባ ሃገራት (ኩለን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ዘለዋኦ ክፍሊ ዓለም ምዃኑ እዩ) ዝያዳ በከልቲ ኢንዱስትሪታትን ዕደናን ዕላማ ከም ዝገብሩወን የነጽሩልና። ካብ’ዚ ግዜ እዚ ኣትሒዙ’ ገለ ዓሌታት ከምኡ’ውን ማሕበራዊ ደርብታት ወይ ዝነብሩሎም ኣከባቢ ዝያዳ ካልኦት፡ ንኣከባቢያዊ ብከላ ከም እተቓልዑ ዘመልክት ብዙሕ ምርምራት ተኻይዱ። ብዙሕ ስነ- ፍልጠታዊ ጽሑፋት ከኣ ተሰኒዱ ይርከብ። ሎሚ ድሕሪ ነዊሕ ቃልሲ፡ ውሑዳን-ዓሌታት (Minorities)፡ መበቆላውያን ህዝብታት ወይ ደቀባት (Indigenous)፡ ጸለምቲ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ትሕቲ ድኽነት ዝነብሩ ኣህዛብ ዝያዳ ካልኦት ሰባት፡ ነቲ ብሰንኪ ብከላ ኣየር፡ ማይ ከምኡ’ውን መሬት ዝስዕብ ብዙሕ ዝዓይነቱ ጸገማት እተቓልዑ ምዃኖም ተረጋጊጹን ተኣሚኑሉን ይርከብ ኣሎ። እዚ ብከላ እዚ ካብ ኢንዱስትሪታት ብዝወጽእ ደረቕን ፈሳሲን በነንትን ጐሓፋት፡ ንጥፈታት ዕደና፡ ወትሃደራዊ ምንቅስቓሳት፡ ናይ ኑክለስያዊ ሓተላታትን ጸርግታትን ኣህላኽነት ዝዓብለሎ ቅዲ-ህይወት ከተማታት ወዘተ ዝምንጩ ክኸውን ይኽእል እዩ። ስግረ-ዶባዊ ኣድልዎ እንብሎ፡ ዝተፈላለያ ትካላት ብፍላይ ከኣ ናይ ዕደና ትካላት፡ ካብቲ ኣብ ሃገራተን ዝወጽአ ሕግታት ኣከባቢን ሕግታት ዕዮን ንምህዳም፡ ንጥፈታተን ናብ ኣዝዩ ርሑቕ ገጠራትን ስግረዶባትን ከስፍሕኦ ምስ ጀመራ እተጋህደ እዩ። እዚ ዝገበራሉ ምኽንያት ድማ ካብ ዓይኒ ሕጊ ክኽወላ ብምሕላን እዩ። እንተኾነ፡ እቶም ኣብቲ ቦታ ዕደና ዝነብሩን ግዳያት ዝኾኑን ሕብረተሰባት ወጽዓኦም ብዝተፈላለየ መንገዲ ክገልጹሉ ዝኽእሉ ኩነታት ድማ ተፈጥረ። ሓደ ካብኡ ኣብ መራኸቢታት ብዙሓን ማሕበራዊ ሜድያን ዝመጽአ ምዕባለ ክንጠቅስ ዝከኣል እዩ። በዚ ተደሪኸን ድማ ዝተፈላለያ ሃገራት ነቲ ካብ ዶባተን ወጻኢ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ዝግበር ወጽዓ ንምብዳህ፡ ዞባዊን ኣህጉራዊን ውዕላትን ሕግታትን ከጽድቓ ተጓየያ። በዚ ኣቢሉ ድማ ምንቅስቓስ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ናብ ኣህጉራዊ ምንቅስቓስ ተሰጋገረ። ናብ ትርጉም ኣከባቢያዊ ፍትሒ ምስ እንመጽእ እምበኣር፣ “ኣከባቢያዊ ፍትሒ ማለት ኩሎም ውልቀ ሰባት ኮኑ ማሕበረ- ሰባት፡ ብዘይ ኣፈላላይ ዓሌት፡ ጾታ፡ ሃይማኖት፡ ቁጠባዊ ደረጃን፡ ኣብ ትሕቲ ሕጊን፡ ትግባረ ሕጊን፡ ብማዕረ ዝረኣዩሉ፡ ብማዕረ ጥዕናኦም ዝሕለወሉ፡ ብማዕረ ካብ ብከላ ኣከባቢ ዝዕቀቡሉን ዝሕለዉሉን ሃዋሁ ከም ዝህሉ ምግባር” ኢልካ ክግለጽ ይከኣል። ካብ ፈለማ 2000 ዓ.ም ኣትሒዙ ኣብ ዘሎ ዓመታት፡ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ዝበሃል ኣምር ካብ ሕ.መ. ኣመሪካ ሓሊፉ ዳርጋ መላእ ዓለም ዝጥቀመሉ ኣምር ክኸውን ክኢሉ። እቲ ኣምር ብፍላጥ ኣብ’ቲ ኣብ 2002 ኣብ ሪዮ-ዲጀነይሮ እተኻየደ ዋዕላ ኣከባቢ ተጠቕሙሉ። ስለዚ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ኣብቲ እዋን እቲ ብዓለም ደረጃ ዘሻቕልን ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስን ክኸውን በቒዑ እንተበልና ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይኮነን። ቀንዲ መትከላት ኣከባቢያዊ ፍትሒ ኣብ ሰለስተ ነጥብታት ከፋፊልና ክንርእዮ ንኽእል፡ ንሳቶም ከኣ፥ ካብዚ ሓሊፉ፡ ገለ ኣከባቢያዊ ጸገማት (ሓደጋታት) ድማ ብባህሪኦም ኣህጉራዊ መልክዕ ዘለዎም እዮም። ክሊማዊ ለውጢ ከም ኣብነት እንተረአና፡ ንሓደ ከባቢ ጎዲኡ ንኻልእ ከባቢ ዝንሕፍ ኣይኮነን። ኣብ ሓደ ኣህጉር ዝመንጨዉ ጋዛት ሓምላይ-ገዛ (Greenhouse gases) ናብ ካልእ ኣህጉር ብንፋስን ካልእ ዝተፈላለዩ መስርሕን ተጸይሮም ክኸዱ ግዜ ኣይወስደሎምን እዩ። ሃብታማትን ምዕቡላትን ዝበሃላ ሃገራት ብዘካይድኦ ኢንዱስትሪያዊ ንጥፈታት ተረባሕቲ ንሳተን በይነን እየን። እቲ - ኩሎም ሕብረተሰባት ብማዕረ ካብ ኣከባቢያዊ ሓደጋታት ክዕቀቡ ወይ ምክልኻል ክግበረሎም ይግባእ፡ - ኩሎም ሕብረተሰባት ኣብቲ ንዓኣቶም ዝትንክፍ ኣከባቢያዊ ዋዕላታትን ውሳነታት ብማዕረ ክሳተፉን፣ ድምጾም ብማዕረ ክስማዕን ይግባእ፡ ካብ ኣከባቢያዊ ፍትሒ ናብ ክሊማዊ ፍትሒ ክሊማዊ ለውጢ ብወገኑ፡ ክሊማዊ ፍትሒ ዝበሃል ኣምር ኮነ ምንቅስቓስ ንኽነቅል ዝደረኸ ኩነት እዩ። ክሊማዊ ለውጢ፡ ብዓይኒ ፍትሒ ክረአ ኣብ ዝጀመረሉ፡ ብብዙሕ - ኩሎም ሕብረተሰባት ብማዕረ ኣከባቢያዊ ሓበሬታታት ናይ ምርካብ መሰል ይህልዎም፡ ካብ’ዚ ሓሊፉ ከኣ ንደቂ-ኣንስትዮ፣ መንእሰያት ከምኡ’ውን ውጹዓት ሰባት ዝጎሲ ዘይምዕሩይ ምዃኑ ይግለጽ እዩ። ኣብ መደምደምታ፣ ኩሉ ኣከባብያዊ ይኹን ክሊማዊ ውጥናት፡ ናብ ምፍጣር ጥዑይን ውሑስን ኣከባቢ ዝዓለመን፡ ንኹሉ ወዲ-ኣዳም ብዘይ ኣፈላላይ ዝጠመተ ወይ ንዝኾነ ሰብ ብዓሌቱ፡ ብሃይማኖቱ፡ ብቑጠባዊ ትሕዝቶኡ፡ ሕብሪ ቆርበቱን ወዘተ ዘይጎሲ ወይ ዘየዋስን ክኸውንን ክኽእል ይግባእ። እዚ ምስ ዝትግበር ድማ ኣከባብያዊ ፍትሒ ነጊሱ ወይ ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ነዚ ኣከባብያዊ ፍትሒ ኣብቲ ዝድለ ንምብጻሕ ግን እተን ኣብ ዕንወት ኣከባቢ ዝለዓለ ተራ ዝጻወታ ዘለዋ ምዕቡላት ሃገራት ሓላፍነትን ከልዕላን ነቲ ብዘይ ዝኾነ ኣበሳኡ ግዳይ ኮይኑ ዘሎ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ዘለዋ ሃገራት ዘሎ ሕብረተስብ ክኽሕሳን ኣብ ድሕነትን ዕቃበን ኣከባቢ መሪሕ ተራ ክህልወንን ኣለዎ። መንገዲ፡ ማሕበራዊ ዘይምዕሩይነት ከም ዘሎ ዘግሃደ ከምኡ’ውን ነዚ ዘይምዕሩይነት እዚ ዘነሃሃረ ኩነት ምዃኑ ክበርህ ግዜ ኣይወሰደሉን። ንኣብነት ብክሊማዊ ለውጢ ዝያዳ ዝጉድኡ መነመን እዮም፧ ጠንቂ ክሊማዊ ለውጢ ዝኾኑ ሃገራት በዓል መን እዮም፧ ነዚ ጸገም ኣብ ምብዳህ ክንቀሳቐሱ ዝግበኦም ኣየኖት ሃገራት እዩም፧ ነቲ ጸገም ንምብዳህ ዓቕሚን ክእለትን ዘለዎም ሃገራት‘ከ ኣየኖት እዮም፧ ዝብሉ ሕቶታት ብምልዓል ጥራይ፡ ዘይምዕሩይነት ከም ዘሎ ብንጹር ከም ዝረኣየና ዝገብር እዩ።


ሰዓት መደብ 09፡00 ሃገራዊ መዝሙር 09፡05 መደብ ፊዮሪና 09፡30 ዶክመንት 10፡15 ፓኖራማ 11፡00 ማእገር 13፡00 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ 13፡40 ቀስተ ድሕነት 14፡00 ሞዛይክ 16፡30 እንዳ ዝማም 17፡05 ፈንቅል 17፡40 መደብ ዋልታ 18፡35 መደብ ህርመት 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ፊልም እትመት 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 መደብ ቡያ 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡15 ደርፊ 22፡40 ዜና(እንግሊዝ) ብመሰረት ፕሮግራም ምዕባለ ሕቡራት ሃገራት (UNDP) ዘውጸኦ ጸብጻብ፣ ድሕሪ 1980 ኣብ ዘለዋ ዓመታት ጥራይ፣ ምስ ክሊማዊ ለውጢ ዝተኣሳሰሩ ሓደጋታት (ብዕልቕልቕ፣ ደርቂ፣ ባርዕ ጫካ ወዘተ) ብ 80% ከም ዝወሰኸ ይጠቅስ። እቲ ዘገርም ነገር ከኣ፡ መብዛሕትኡ እዚ ሓደጋታት ኣብተን ክሊማዊ ለውጢ ንኽክሰትን ንኽጋደድን ኣበርክቶ ዘይብለን ሃገራት (ድኻታት ሃገራት) እዩ ከጋጥም ክኢሉ። ብሚልዮናት ዝግመት ሰብኣውን ቁጠባዊን ኣከባቢያዊን ክሳራታት ከኣ ኣስዒቡ ኣሎ። ኩሉ ባህርያዊ ሓደጋታት ምስ ክሊማዊ ለውጢ ዝተኣሳሰር እዩ እኳ እንተዘይበልና፣ ምድግጋም (frequency) ሓደገኛ ኩነታት ኣየር (ብዝሒ ዝናብ፣ ደርቂ፣ ብርቱዕ ሙቐት፡ ባርዕ ጫካ፡ ምድረበዳነት ወዘተ) ከም ተርእዮ እናበዝሐ ዝኸደሉ ምኽንያት ብርግጽ ክሊማዊ ለውጢ እዩ።


ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መቓልሕ መንእሰያት 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ዕላል ጥበባት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ሃሎው ደባይዋ 15፡30 ዶክመንት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዳህሳስና 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ደረት ቃና 19፡03 መደብ ሳይዳ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 ሰሙናዊ ፍጻመታት ስፖርት ገለ ምስ እዚ ዝበሃል ዘሎ ዛዕባ ምትእስሳር ዘለዎም መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፣ ኣብ ትሕተ ሰሃራ ኣብ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ካብ 1998 ንደሓር፣ ብዝሒ ምሒር ድኽነት ወይ ኣብ ትሕቲ ድኽነት ዘለዎም ሰባት (ሕብረተሰባት) እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። ካብዚ ሓሊፉ፣ ድሕሪ ኩነት ባህርያዊ ሓደጋታት ዝስዕብ ስንባደ (Post traumatic distress) ዝያዳ ዝጥቀዓ ደቂ ኣንስትዮ ምዃነን ተፈሊጡ ኣሎ። ክሊማዊ ለውጢ ንምብዳህን ንምርዓምን ኣብ ዝግበር ቃልሲ፣ ብዙሓት ሃገራት ናይ ሓጺርን ነዊሕን ስትራተጂያዊ ውጥን ኣውጺአን ክቃለሳ ይፍትና ኣለዋ፣ እንተኾነ ነቲ ዘዳለዋኦ ውጥናት ንምትግባር ፋይናንስያዊ ዓቕሚ ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። እተን ድኻታት ሃገራት ነዚ ዝኸውን ፋይናንሲያዊ ዓቕሚ የብለንን። ስለ’ዚ ካብተን ምዕቡላት (ሃብታማት) ሃገራት እኹል ሓገዝ ክግበረለን ግድነታዊ እዩ። እንተኾነ ክሳብ ሕጂ ዝርከብ ዘሎ ፋይናንስያዊ ሓገዛት፣ እኹል ከምዘይኮነ 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ደሃይ ሕትመት 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ቈላሕታ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ሓዳስ ኤርትራ 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.168


“ጋራጅ ኣብ ህይወተይ ኮለጅ’ዩ” ካፕቴን ስተል ሳልሕ “ጋራጅ ኣብ ህይወተይ ኮለጅ’ዩ” ካፕቴን ስተል ሳልሕ ካልኣይን መወዳእታን ክፋል እዚ ዓምዲ’ዚ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ገድሊ ካብ ውልቃዊ ትዕዝብትታት፡ ኣብ ሰውራን ድሕሪ ናጽነትን ካብ ዝተጻሕፈ መጽሓፍትን መጽሔታትን ከምኡ’ውን፡ ካብ ኣርካይቭስ ጨ/ስእሊ ሚ/ ዜናን ካልእን ዝተረኽበ ስእልታትን ሰነዳትን ምርኵስ ብምግባር ዝዳሎ ምዃኑ ኣቐዲምና ነዘኻኽር። ከም መካኒክ ኮይነን ካብ ዛራ ብስራሕ ናብ ኣስማጥ ዝተበገሱሉ እዋን’ዩ። ሽዑ ስርሖም ኣሳሊጦም ናብ ዛራ እናተመልሱ ከለዉ፡ ደድሕሪኦም ዝወረደ ውሕጅ መንገዲ ኣበላሽዩ ጸንሖም። ናይታ ሒዞማ ዝነበሩ ንእሽቶ መኪና፡ ምስቲ ሕማቕ መንገዲ እቲ ማርሻ ኣብ ኢድ ደብረጼን ቆጫዕ ኢሉ ይስበር። ብተወሳኺ እታ መኪና ሮዴታ’ውን ኣበላሽያ ነይራ። በዚ ድማ ሽዑ ግንባር ካብ ጋራጅ ወተሃደራዊት መኪና ብቕልጡፍ ክትለኣኸሎም ሓቲቶም ስለ ዝነበሩ፡ ስተልን ብጾታን ድማ ብቕልጡፍ ናብ ዛራ ክበጽሑ ምስ ግዜ ይቀዳደሙ ነበሩ። ተጋዳሊት ስተል ሳልሕ ኣብ 1981 እቲ ብሰንኪ ምዝላቕ ካብ እምሃሚመ ናብ ቀብር-ወአት ዝገዓዘ ጋራጅ ሕጂ’ውን፡ ናብ ኣራግ ገዓዘ። ኣራግ’ውን ዳርጋ ኣብ 1980 ብርቱዕ ደብዳብ ነፈርቲ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን’ዩ። ስተልን ብጾታን ምስ ጋራጆም ድሕሪ ኣራግ ናብ ባድን፡ ሓስታ፡ ዛራ፡ ሆሚም ወዘተ እናበሉ ኣብ እዋን ሻድሻይ ወራርን ሰላሕታን ድማ፡ እቲ ዝነበሩዎ ጋራጅ ኣብ ዛራ ቀዋሚ ቦታ ሓዘ። ስተል’ውን ኣብ ጋራጅ ዛራ ድሕሪ ምጽናሕ ካብ መፋርቕ 80ታት ንደሓር ናብቲ ኣብ ሱዳን መራፊትን ሰዋክን ዝነበረ ጋራጃት ውድብ ን4 ዓመታት ሰርሐት። ሽዑ ዝተበላሸወት መኪና ሒዝካ ናብ ቦታ ጋራጅ ብእዋኑ ክትበጽሕ ኣሸጋሪ ነይሩ። እቲ ጸገም ናይ ተክኒክ ስለዝነበረ ግን፡ እቲ ዕማም ዝያዳ ንሰተል ዝምልከት’ዩ ነይሩ። ብኸምዚ ድማ፡ ስተል ብታሕቲ ኣትያ መጀመርታ ነቲ ሮዴታ ብኽንደይ ዋጢጥ ኣዐርያቶ። እቲ ዝተረፈ ዝዓበየ ጸገም ግን ናይቲ ዝተሰብረ ማርሻ ነይሩ። ስተል በቲ ኣብ ጋራጅ ዝቐሰመቶ ተመክሮ ክትጣበብ ስለ ዝነበራ፡ ነተን ማርሻ ዝኸድና ኣርባዕተ ብሎኒ ፈቲሓ፡ ኣብ ማእከል ኮፍ ኢላ ኣውቲስታ ፍሪስዮነ ክረግጽ ከሎ፡ ንሳ ከኣ በታ ካቻቪተ ገይራ ነቲ ካምብዮ ተንቀሳቕስ። ቀዳማይ ማርሻ ትገብረሉ፡ ደብረጼን ይዝውር፡ ፍሪስዮነ ይረግጸላ እንደገና በታ ካቻቪተ ገይራ ካልኣይ ማርሻ ትቕይረሉ። ንሱ ድማ ፍሪስዮነ ረጊጹ ነዳዲ ይህብ። ስተል ድማ ኣብ መንጎ ተቐርቂራ በታ ካቻቪተ ማርሻታት እናቐያየረት መኪና ብዓወት ናብ ቦታኣ በጽሓት። እዚ ድማ፡ ንስተልን ብጾታን እፎይታ ፈጠረሎም። እታ ኣብ መንገዲ ክትቅኒ ዝነበራ መኪና ብሜላን ጥበብን ናይታ ምኵርቲ መካኒክ ስተልን ብጾታን ብዓወት ናብ ዛራ በጽሐት። ሰላሕታ ወራር ዝካየደሉ ዝነበረ ብምንባሩ፡ ምስ ግዜ እናተቐዳደሙ ነዳዲ መሊኦም ክብገሱ ክብሉ ግን፡ መኪና ተበላሽያ ምትንሳእ ትኣብዮም። ሽዑ መርሃጼን ዝበሃል መራሕ መስርዓ ንካፕቴን ስተል ነታ ዝተበላሸወት መኪና ከተዐሪ ይእዝዛ። እታ መኪና ገና ካብ ዛራ ከይወጸኣት’ያ ዝተበላሸወት። ካፕቴን ስተል በቲ ዝተዋህባ ሓላፍነት መሳርሒታታ ሒዛ ካብ ጋራጅ ዛራ ክሳብ ላዕሊ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ብምኻድ፡ ነታ መኪና ከተተንስኣ ትፍትን። እንተኾነ መኪና ትሕንግድ። መመሊሳ ትፍትና። መኪና ቀልጢፋ ትጠፍእን ትዕበስን። ሽዑ ስተል ነቲ ካርቦራቶረ ምስ ፈትሓቶ’ዩ እቲ ጸገም ዝተረደኣ። ካርቦራቶረ ርስሓት መሊኡ ይጸንሓ። ንዕኡ ኣጽርያ ምስ ፈተነት መኪና ሕጂ’ውን ትኣቢ። እንደገና ሳልባትዮ ብምፍታሕ ነቲ ነዳዲ ብምሉኡ ናብ ካልእ ጀሪካን ቀዲሓ ኩሉ እቲ መስመራት ተጽርዮ። ሽዑ ስተል ንበይና ስለዝነበረት እቶም ኣዘዝቲ ሰራዊት ብምሉኦም ይሕግዙዋ። ስተል ኣብዚ ስራሕ’ዚ ንበይና ብምዕማማ ንግንባር ሓደ ነገር ተስልጥ ከም ዘላ ተረደኣ። ኣዝዩ ሓበንን ኩርዓትን ተሰመዓ። ኣብ መጠረሽታ በቲ ዝገበረቶ ምጽራይ፡ ሓድሽ ነዳዲ ብምምጻእ ነታ መኪና ሓን- ሓን ኢላ ከም ትትንስእ ገይረታ። እቶም ተሳፈርቲ ድማ፡ እቲ ተዓቢሱ ዝነበረ ድምጺ መኪናኦም ብምስመዖም ከምዚ ዓቢ ዓወት ዝተበሰሩ ብጣቕዒት ነቲ ሩባ ምስ ነቕነቑዎ፡ ስተል ሽዑ’ውን ዓቢ ፍናን ተሰመዓ። ስተል ብዛዕባ ጋራጅን ኣባላት ጋራጅን ከተዘንቱ ከላ፡ ስራሕ ጋራጅ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ቀሊል ከም ዘይነበረ’ያ ትገልጽ። ምኽንያቱ ኣባላት ጋራጅ ኣብ እዋን መጥቃዕቲ ብሰንኪ ብልሽት መካይን ዕንቅፋት ከይመጽእ፡ ናብ ቅድመ ግንባር ብምኻድ፡ ዘዝተበላሸዋ መካይን እናኣዐረዩ ብእዋኑ ናብቲ ዝተመደበ ስራሕ ከም ዘርክባ ይገብሩ። ኣብ ግዜ መጥቃዕቲ ካብ ጸላኢ ዝተሰልባ መካይን’ውን፡ ብነፈርቲ ከይህረማ ብቕልጡፍ ካብ መስመር ውግእ ናብ ውሑስ ቦታ የጐዓዕዙ። ንዝተቓጸላ ተሽከርከርቲ ጸላኢ’ውን፡ መቀየያሪ ኣቝሑ ንምፍታሕ ኩሉ ዝከኣሎም እናገበሩ ከም ዝሰርሑ ካፕተን ስተል ተዘንቱ። ካፕቴን ስተል ኣብ ሎሚ ኮይና ሂወት ጋራጃትን ሂወት ኣባላት ጋራጃትን ክትዝክር እንከላ፡ እናስተንተነት’ያ ትገልጾ። ብፍላይ ኣብ ጋራጅ ዛራ፡ ምስቲ ዝነበረ ዘየቋርጽ ደብዳብ ነፈርቲ፡ ነተን መካይን ካብ ደብዳብ ምእንቲ ክድሕና ተባሂሉ ካብቲ ጋራጅ ዘለዎ ቦታ ኣርሒቕካን ፈናቲትካን ክትዕሽገን ኣሎካ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ፡ ነተን መካይን ብሓንሳብ ከይህረማ ብምባል’ዩ። እተን መካይን ገሊአን ነዳዲ ገሊአን’ውን፡ ኣጽዋር ዝጸዓና ብምዃነን፡ ሓንቲ እንተ ተሃሪማ ነቲ ከባቢ ባርዕ ክትፈጥረሉ ትኽእል’ያ። ንሳ ኣብዚ ናይ መካኒክ ተመኵሮኣ፡ “ኣብ እዋን ሰላሕታ ወራር ካብ ግንባር ሓልሓል ዝመጽኡ ካብ መራሕቲ በራጊድ ንታሕቲ ሒዛ ዝመጽአት ንእሽቶ መኪና ዘጋጠመ ብልሽት ትዝክር። እቶም ኣዘዝቲ ኣብ ወተሃደራዊ ቤት- ጽሕፈት ዛራ ኣኼባ ነይሩዎም። ኣኼባ ምስ ወድኡ ሽዑ ንሽዑ ናብ ቦታኦም ክምለሱ ነይሩዎም። ምኽንያቱ እቲ እዋን ካልእ ግዜ’ውን ትዝክር ስተል፡ ኣብቲ ጽንኩር ኵነታት ዝነበረሉ እዋን ምስ ክልተ ብጾታ ማለት ስዉእ ደብረጼን፡ ስውእቲ ሳባ ተስፋይ ከም ኤለክትሪሻን ስተል ድማ ካብ ጋራጃት ሰውራ ካብ ጋራጃት ሰውራ ኣይነበረን። ነዚ ኩሉ ተጻዊረን ካብ ስራሕ ከይበዀራ’የን ምስ ደቂ ተባዕትዮ ብጾተን እናተቐዳደማ ብትብዓትን ተወፋይነትን ነቲ ዝተዋህበን ሰውራዊ ዕማም ብሓላፍነት ዘሰላስላ ዝነበራ። እታ “ጋራጅ ኣብ ሂወተይ ኮለጅ’ዩ” ብምባል እትገልጾን ንልዕሊ 49 ዓመታት ኣብ ሞያ መካኒክ ዘገልገለትን ናይ ትማሊ ተጋዳሊት ናይ ሎሚ ካፕቴን ስተል ሳልሕ ተዘንቱ። ካፕቴን ስተል ሳልሕ ካብቲ ኣብ 1977 ‘ሀ’ ኢላ ከም ጎሚስታ ኮይና፡ ሞያ መካኒክ ዝፈለመትሉ ጋራጅ እምሃሚመ ክሳብ ሎሚ ካብ ስራሕ ጋራጅ ኣይተፈልየትን። ሎሚ’ውን ኣብቲ ዓቢ መንግስታዊ ጋራጅ ዓሻ ጎልጎል ሓላፊት ማእከላይ መኽዘን መሳርሒታትን መዐቀኒታን ኮይና ግቡኣ ትፍጽም ኣላ። ብተወሳኺ ካፕቴን ስተል ኣደ መንበር ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ ብለቃት፡ ከምኡ’ውን ኣደ መንበር ቦርድ ሃማደኤ ሚኒስትሪታት ኮይና ትሰርሕ ኣላ። ስተል ምስቲ ቅድሚ 49 ዓመታት ኣብ ጋራጅ እምሃሚመ ዝተላለየቶ ብጻያ ተጋዳላይ ረድኢ ኣብረሃም (ወዲ ስኞራ) ኣብ 1981 ኣብ ሰዋክን ተመርዕያ። ኣብ 1985 ድማ ቦኽሪ ጓላ ወሊዳ። ኣስዒባ ኣብ 1990 ሓንቲ ወሲኻ። ድሕሪ ናጽነት ድማ ወድን ጓልን ብምውሳኽ፡ ኣደ ኣርባዕተ ደቂ እያ። ሎሚ ክልተ ካብ ደቃ ኣመርዕያን ደቂ ደቃ ክትርኢ’ውን በቒዓ’ያ። ካፕቴን ስተል ሳልሕ (ኣብዚ እዋንዚ) ካብዚ ተበጊሶም’ዮም እምበኣር፡ ኣባላት ጋራጅ ባዕሎም ቦታታት እናመረጹ ካብ ንሕድሕደን ኣረሓሒቖም ኣብ ኣግራብ ዓሺጎም ቴንዳ ከዲኖም ብኣቝጽልቲ ሸፊኖም’ዮም ኣብ ድርብ ዕማም ተጸሚዶም ዝነበሩ። ኣብቲ ዝተዓሸጋሉ ቦታ እናኸድካ ድማ፡ ይዕረያ ነይረን። መዓስ’ዚ ጥራይ፡ ነቲ ካብቲ ቀንዲ ጽርግያ ናብ መዓሸጊ ዝበጽሕ ኣሰር መኪና’ውን ብነፈርቲ ምእንቲ ከይክሸፍ ተባሂሉ፡ ዋላ ሓደ ኪሎሜተር ዝርሕቕ እንተዀይኑ ኣባላት ጋራጅ ምሉእ ለይቲ ከመሳስሉ ዝሓድሩሉ ዝነበሩ መሪርን ጽንኩርን እዋን’ዩ ነይሩ። እዚ ብኣባላት ጋራጅ ዝዕመም ዝነበረ ዕማም ሎሚ ክትጸውየሉ ቀሊል ይመስል ይኸውን። የግዳስ ምስቲ ዝነበረ ሃሩርን ዋሕዲ ሰብን ኣሸጋሪ ነይሩ። ብፍላይ ስራሕ መካኒክ ንደቂ ኣንስትዮ ምስቲ ዘለወን ባህርያዊ ጸገማት ቀሊል


ተኣማመን (እንዳ ዱባለ) ተኣማመን (እንዳ ዱባለ) ታባ ተኣማመን በቲ ጸላኢ ክመጽኣካን ከጥቅዓካን ዝግባኣሉ ሸነኽ፡ ጽኑዕ (ይትረፍ ምስ ገዚፍ ወተሃደራዊ ሳእንኻን ዕጥቅኻን ስንቅኻን፡ ብጥራይ ኢድካ’ውን ክትሓዅሮ ዘይከኣል) ጸድፊ ኣለዎ። ኣብ መንጎ ጸላእን ተጋደልትን ከኣ ናይ 303-50 ሜትሮ ርሕቀት’ዩ ነይሩዎ። እዚ ድፋዕ እዚ ካብ እንዳ ስጋ ንየማን ስለ ዝርከብ ንጸጋማይን ማእከላይን ክንፍታት ናይ’ቲ ግንባር ኣገዳሲ መላግቦ’ዩ። ስለዚ፡ ንጸላኢ ቅሳነት የብሉን። ስለ ዝኾነ ድማ፡ ብቐጻሊ ናይ ስለያ ኣሃዱታት ክከታተላ ይጽዕር ነበረ። እቲ ኣብኣ ዝዓረደ ናይ ወገን ሓይሊ ግን ተዛማዲ ቅሳነት ይህልዎ’ሞ ተኣማሚኑ ክዋጋእ ይኽእል። ካብ 1979 ኣትሒዙ ድማ፡ ተኣማመን ስማ ኮነ። ታባ ተኣማመን እንዳ ዱባለ ተባሂሉ’ውን ይፍላጥ እዩ። ነዚ ካልኣይ ስም ዝተዋህበሉ ምኽንያት ሓደ ኣብ ውግእ ሶማል ዝና ኣትሪፉ’ዩ ዝበሃል ናይ ስለያ ኣሃዱ ናብዚ ቦታ’ዚ መጸ’ሞ፡ ንስለያ ኣብቲ ጸዳፍ ገጻት ናይ’ቲ ድፋዕ ተጸግዐ። ነዚ ዝፈለጣ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ጸቢብዎ ከሎ ሕነቆ ኢለን ናብቲ ጸድፊ ጠያይቲ ኣዝነባ። ዱባለ ዝተባህለ ኣባል ናይቲ ናይ ስለያ ኣሃዱ ድማ፡ ተወቒዑ ተረፈ። ብሂወቶም ከምልጡ ዝኸኣሉ ብጹቱ ምልእቲ ለይቲ “ዱባለ! ዱባለ!” ክብሉ ሓደሩ። መሬት ምስ በርሀ ሬሳ ዱባለ ተገቲቱ ምህላዉ ምስ ኣማዕደዉ ጻውዒቶም ኣቋረጹ።


1. መጋቢት 1964 ውግእ ተገሩባ። (እዚ ውግእ እዚ ኣብ ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ምዱብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንፈለማ ግዜ ምስ ተጋደልቲ ፊት ንፊት ዝገጠመሉ ውግእ ነይሩ።) 2. መጋቢት 1975 ኣብ ኣቑርደት ዝተፈጸመ ግፍዕን 467 ህዝቢ ዝተቐትለሉን 80 ዜጋታት ዝቖሰሉሉን፡ ኣብ ሚያዝያ 1975 ከምኡ እውን፡ ኣብ መጋቢት 1976 ኣብ ሕርጊጎ ዝተፈጸመ 500 ዜጋታት ዝተቐትሉሉን 130 ዝቖሰሉሉን፡ ኣብ መጋቢት 1975 ኣብ እምቤረሚ ዝተፈጸመ 73 ዜጋታት ዝተቐትሉሉ። 3. ሰንበት ጸላም 4. ምሕራር ከተማ ናቕፋ (ናቕፋ ኣብ 22 መጋቢት 1977 ሓራ ምስ ወጸኣት እንደገና ናብ ጸላኢ ዘይተመልሰት ኣደ ሕላገት ጽንዓት ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ’ያ) 5. ምድምሳስ ናይቲ ኣብ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ንኣስታት 5 ዓመታት ዓሪዱ ዝነበረ ብውቃው እዝ ዝፍለጥ ሰራዊት መግዛእቲ (19 - 21 መጋቢት 1984)፡ ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.168 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 6


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ - ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ኣብ ኣስመራ ዞባ 8 ምም/11 ጎደና ደጃ/ ሓሰን ዓሊ በኺት፡ ቁ.ገዛ 397 ቁ/ሎታ 35 ዝርከብ፡ ኣብ ኮምሽን ኣባይቲ ብቁ.ምስክር ወረቐት 113773 መወከሲ ቁጽሪ 119428 ኣብ ቤ/ጽ/ካድስተር ድማ ብመለለይ ቁ. 1BRASM019529 ብስም ወረስቲ ነፍ/ወልደጋብር ወልደሚካኤል፤ ወ/ሮ ለታይ ፍስሓጼን ምስ 2 ደቀን፥ 1 ገብሪኤላ ወልደጋብር 2 ጽገሂወት ወልደጋብር ዝተመዝገበ ገዛ፡ ብዘረጋገጽናዮ ውርሻ መሰረት ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ሒዙ ናብ ቤ/ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ሃገራዊ ካዳስተር ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይቀሪቡ ግን ኦሪጅናል ስነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ከነፈጽም ምዃንና እሕብር።


ሜጀር ተኽለማርያም እምባየ ገብረኣምላኽ፡ ኣደይ ለተሃይማኖት ዓንደብርሃን ተወልደ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1 ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን27/03/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ/47 ይቕረብ። ከሳሲት ኣብርሀት ተስፋሚካኤል ዘቕረበቶ ናይ ስም ምትሕልላፍ ዋንነት ዘይንቀሳቐስ ንብረት ክሲ፡ ተኸሰስቲ 1. ወራ/ነፍ ኪዳነ ተስፋሚካኤል - ዮናስ ኪዳነ፡ 2. ኣማኑኤል ተስፋሚካኤል 3. የማነ ተስፋሚካኤል 4. ምዕራፍ ተስፋሚካኤል 5. ሃይለ ተስፋሚካኤል 6. ሰለሙን ተስፋሚካኤል 7. ወረ/ነፍ ሮማ ተስፋሚካኤል 7.1 ሰናይት እምባየ፡ 7.2 ሰለማዊት እምባየ 7.3 ኣዳነሽ እምባየ፡ 7.4 ኤደን እምባየ፡ 7.5 ሚዛን እምባየ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን03/04/26 ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ገብሪኤላ ወልደጋብርን ጽገሂወት ወልደጋብርን ኣነ ዓዳጊ፡ ፍስሃየ ዘርኡ ተስፋልደት፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ን/ዞባ ማይተመናይ ጎደና 81 ቁ/ገዛ 36 ቁ/ሎታ 12፡ ቁ/ፓርቸላ ቲ ዝርከብ፡ ስፍሓት መሬት 150 ት/ ሜተር ዝኾነ፡ ብቁጽሪ ምስክር ወረቐት 123066 መወከሲ ቁጽሪ 104389 ብስም ሸያጢት ወ/ሮ ኣለም ገብረታትዮስ ወልደሃይማኖት ዝተመዘበ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ብዕለት 07/10/2025 ስለ ዝዓደግክዎ’ሞ ናብ ስመይ ክመሓላልፍ ስለ ዝደለኹ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ምልክታ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂልሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ተቓውሞ እንተዘይ ቀሪቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳተይ ኣቕሪበ ጉዳየይ ከፈጽም ምዃነይ እሕብር። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ብፍ/በ/ዕዳ ነፍ/ሄር ኣብርሀት ወልደገብርኤል 1. ሜጀር የሴፍ መዓሾ 2. ጰጥሮስ ዮሴፍ 3. ኣበባ ዮሴፍ፣ ንዓኹም ዝምልከት ጉዳይ ፈጽሚ ቀሪቡልኩም ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን17/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ፍስሃየ ዘርኡ ተስፋልደት ወኪል ተኪኤ የማነ ከሳሲ ቢንያም ወልደየውሃንስ ኣድመቖም፡ ተኸሳሲ ቴድሮስ ሃብተስላሴ፡ ንዓኻ ዝምልከት ጉዳይ መሸጣ መኪና ቶዮታ ካሪና ዝዓይነታ ስርሓት ጃፓን ዝኾነት ናይ ገዛ መኪና፡ ሰሌዳ ቁጽሪ ER -1 -26380 ቁ/ቻሲ 1/J/ LAJ17/00/32640 ዝኾነት ብስምካ ተመዝጊባ ዘላ፡ ክሲ ቀሪቡላ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን06/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ንሕብር። ፍስሃ ተወልደመድህን ምባል ተሪፉ፡ ፋኑኤል ተወልደመድህን ሃይለማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


መሐመድ እድሪስ ዓብደላ ምባል ተሪፉ፡ መሓመድ መሓመድእድሪስ ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ


ኣብርሃም ገብረሂወት በርሀ፡ ኣደይ ለታይ ተሰማ ኪዳነ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/04/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ።


ብዕረፍቲ ኣዚና ነፍቅሮ ኣቦና ተጋ/ቺፍ ዋራንት ኦፊሰር ኣርኣያ ጸጋይ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ኣብ ግዜ ሕማሙ ዝተመላለስኩምን ክሳብ መቓብር ሓርበኛታት ብምኻድ ዘቃበርኩምናን፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብምድዋልን ዘጸናናዕኩምናን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ብምምስጋን ሓዝንና ንዓጹ። ደቆም ምስ ምሉኣት ስድራ-ቤት


ብዕረፍቲ ኣዚና ነፍቅሮ ክቡር ወላዲና ኣቶ ተስፋልደት ገበያ ሃይሉ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ምስ ዓረፈ ክሳብ ሓዝሓዝ ዘቃበርኩምናን ኣብ ገዛ ብምምልላስን ካብ ውሽጥን ወጻእን ብተሌፎንን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ልባዊ ምስጋና ነቕርብ። ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ትርሓስ ኣረፋይነ መኸታ ምስ ደቆምን ምሉኣት ስድራቤትን።


ብዕረፍቲ ናይታ ብልቢ እነፍቅራን እነኽብራን ኣዴና ወ/ሮ በላይነሽ ስዩም ቦኽሩ፡ ዝተሰመዓና ሓዘና እናገለጽና፣ ክሳብ ማይልቡስ ብምኻድ ዘቃበርኩምናን፡ ኣብ ኣስመራ ይኹን ለንደን ዝርከቡ ገዛውትና ዝተመላለስኩም፡ ካብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ብቴሌፎን ዘጸናናዕኩምና፡ ቤተሰብን ፈተውትን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ነቕርብ።


ብዕረፍቲ ኣዝየ ዘፍቅራ ብዓልቲ ቤተይ ወ/ሮ ጽጌሬዳ እያሱ ሓደራ፡ ኣብ ግዜ ቀብራ ዘቃበርኩምናን ብኣካልን ብስልክን ዘጸናናዕኩምናን ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ምስጋናና ነቕርብ። ብዓል ቤታ ኣማኒኤል ኣስረሰሀይ ምስ ምሉእ ስድራቤት ምስጋና ብዕረፍቲ ኣዚና ነፍቅራ ጓልና ወ/ት ዮርዳኖስ ፍስሃየ ዘርእዝጊ፡ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን፡ ኣብ ግዜ ሕማማ ዝተሓባበርኩም ማሕበረ ኮም ሽወደንን ቤተ ክርስትያን ቅድስቲ ማርያም ሽወደንን፡ ግዱሳት ኣሕዋት ኤርትራውያን ብገንዘብን ንዋትን ዝሓገዝኩም፡ ካብ ግዜ ሕማማ ኣትሒዝኩም ሬሳ ምልኣኽ ዝተሓባበርኩምን ክሳብ ቤት ገርግሽ መቓብር ዘቃበርኩምናን ዘጸናናዕኩምናን የቐንየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልና ሓዘንና ንዓጹ። ወለዳ ነፍ/ሄር ፍስሃየ ዘርእዝጊ ወላዲታ ኪዳን ገረማርያም ምስ ኩሎም ደቀይን ምሉእት ስድራቤትን ሓዳስ ኤርትራ 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.168 ኣጽዋር - ምርቓን መርገምን ደቂ-ሰብ


ስርወ-መንግስቲ ሻንግ እዩ ተኣታትዩ። እዚ ብብሮንዞ ዝፈሪ ዝነበረ መሳርሒ ኣብቲ ስዒቡ ዝመጸ ስርወ-መንግስቲ ‘‘ዝዎ’’ እናተራቐቐ ከደ። ካብ 722 ቅ.ል.ክ ክሳብ 476 ቅ.ል.ክ ኣብ ዝነበረ እዋን ስርወ- መንግስቲ ‘ዝዎ’ በብቑሩብ እናተዳኸመ ብምኻዱ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳሩ ዝነበራ ንኣሽቱ ሓውሲ መንግስታት ወይ ርእሰ ምምሕዳራት ክብድህኦ ጀመራ። ዝኸፍአ ድማ እዘን ርእሰ ምምሕዳራት ነንሕድሕደን ዝተሃናዀታሉ ‘ናይ ኲናት ዓመታት’ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዘመነ ዕግርግር ኣርከበ። ኲናት እንተሎ ዕጥቅኻ ምሕያል ግድን’ዩ። እዚ ድርኺት’ዚ ፈጢሩዎ ድማ፡ ምዕባለ ሴፍ ኣብዚ ዘመን’ዚ ጫፍ ጥርዚ ረገጸ። ቻይናውያን ንሴፍ ብፍሉይ ቅርጺ ክሰርሑዎን መጠን ድልዳለኡ ከዛይዱዎን ክኣሉ። ኣድማዕነት ናይዚ ንብረት’ዚ ድማ ርኡይ ለውጢ ገበረ። ሓያል መሳርሒ ኮይኑ ሕልፊ ኩሉ ኣጽዋር ክቡርን ተፈራሕን ኮነ። ፍሉያት እዮም ነይሮም። ኣብ መንጎ 1700 ቅ.ል.ክ ከምኡ’ውን 1400 ቅ.ል.ክ ኣብ ዝነበረ እዋን ድማ ኣብ ኣገልግሎት ውዒሎም። ምዕባለ ሴፍ ካብን ናብን ስልጣነታት ብዝወራረስ ፍልጠት ተሓጊዙ ክዓቢ ድሕሪ ምጽናሕ ከኣ፡ ሓጺን ንብሮንዞ ተኪኡ ዝተመርጸሉ ኣገዳሲ ምዕራፍ ታሪኽ ተበጽሐ።


ተመራመርቲ ስነጥንቲ ቴክኖሎጅያዊ ቅድመ-ታሪኽ ሕብረተሰባት ንምርዳእ፣ ዘመነ-እምኒ፡ ዘመነ-ብሮንዞ ከምኡ’ውን ዘመነ-ሓጺን ብምባል ኣብ ሰለስተ መድረኻት ከፋፊሎም ይጽብጽቡዎ። እቲ ካልኣይ መድረኽ ማለት ዘመነ ብሮንዞ ካብ ከባቢ 3300 ቅ.ል.ክ ዝጀመረ ኮይኑ ኣቐዲሞም ዝሰልጠኑ ሕብረተሰባት ምስ ብረታት (metals) ዝተላለዩሉ እዋን’ዩ። እዚ እዋን’ዚ፣ ከም ነሓስ፡ ታኒካን ኣርሰኒክን ዝበሃሉ ብረታት ኣምኪኾም ብሮንዞ ዝፈጠሩሉ መድረኽ’ዩ። ስሩዕ ጽሕፈት’ውን ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ከባቢ ሩባ ጢግሪስን ኢፍራጠስን ኣብ ዝጠጥዐ ስልጣነ መሰፖታምያ እዩ ማዕቢሉ። ካብ 13 ክፍለ ዘመን ቅ.ል.ክ ጀሚሩ ሓጺን እናተለምደ ከደ። ምትእትታው ሓጺን ብዙሕ ለውጢ ብምምጻእ ባብ ምዕባለ ኣርሕዩ ክበሃል ይከኣል። ሓጺን ምስ ብሮንዞ እንክወዳደር ድልዳለኡ ጥራይ ዘይኮነ ዝምረጽ ምምስርሑ’ውን ዝቐለለ እዩ። ዋላ’ኳ ስርሓት ብረት ምስ ግዜ ተቐይሩ ካብ ብሮንዞ ናብ ሓጺን እናተለወጠ እንተኸደ፡ ኣብ ቅርጽን ስልጣነ መሶፖታምያ ምስ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ገማግም ፈለግ ኒል ዝነበረ ናይ ግብጺ ስልጣነን ምስ ኣብ ገማግም ፈለግ ኢንዱስ ዝነበረ ካልእ ስልጣነን ብንግዲ ዝተኣሳሰሩ ምንባሮም ተረጋጊጹ እዩ። ከም ኣግማልን ኣፍራስን ዝኣመሰሉ መጽዓኛ ካብዚ እዋን’ዚ ሰብ ለሚዶም እንስሳ ዘቤት ክኾኑ ምጅማሮም ካልእ ንንግድን ምትሕንፋጽን ሰባት ዘኽኣለ ረቛሒ’ዩ። ኩሉ መዳያዊ ምዕባለታት ካብን ናብን ስልጣነታት እናተወራረሰ ክስጉም ጀሚሩ። ኣብ ኣጽዋር ዝተኣታተወ ርኡይ ለውጢ ድማ ኣካል ናይዚ ምዕባለ’ዚ እዩ። ካብ ኣዕጻውን ኣዕጽምትን ዝፈሪ ዝነበረ ኣጽዋር፣ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ብዝፈዀሰ፡ ዝተረረን ድላይካ ቅርጺ ብእተትሕዞን ተዓጻጻፊ ንጥረ ነገር ክፈሪ ጀሚሩ። ብሮንዞ ዝተፈላለዩ ብረታት ኣምኪኽካ ብምሕዋስ ዝምስራሕ ኮይኑ፣ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ነሓስ ዝተረረ ብምዃኑ ቀንዲ መሳርሒ ኣጽዋር ኮይኑ ከገልግል ጀመረ። ሴፍ ከም ምህዞ ድማ ኣብዚ መድረኽ’ዚ ተቐልቀለ። ምዕባለ ሴፍ ኣብ ካልእ ክፋል ናይ’ዛ ፕላኔት’ውን ብናህሪ እዩ ዝስጉም ነይሩ። ስልጣነ ኢንዱስ ሓደ ካብቶም ተጠቀስቲ ኣብነት እዩ። ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ናይ ደቡብ እስያ ዝተደኰነ ስልጣነ ኢንዱስ ኣብ ዘመነ ብሮንዞ ዝጠጥዐ ስልጣነ’ዩ። ማይ ንህይወት ወዲ ሰብ ወሳኒ ብምዃኑ እዚ ስልጣነ እዚ’ውን ከም ኩሉ ጥንታዊ ስልጣነታት ኣብ ገማግም ፈለግ እዩ ተደኲኑ። ካብ ምብራቕ ቲበት ተበጊሱ ብካሽሚርን ህንዲን ሰንጢቑ ናብ ባሕሪ ዓረብ ዝፈስስ ፈለግ ኢንዱስ ምንጪ ህላወ ስልጣነ ኢንዱስ እዩ ነይሩ። ኣብቲ ዝበልጸገሉ እዋን ጠቕላላ ክሳብ 5 ሚልዮን ሰባት ዝጥርንፍ ዝነበረ ስልጣነ ኢንዱስ፣ ካብ 30,000 ክሳብ 60,000 ሰባት ዝነብሩለን ዓበይቲ ከተማታት ነበራኦ። ንድፍን ሴፍ ግን ዝተፈጥረ መሰረታዊ ለውጢ ኣይነበረን። እቲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ዝናኡ ዝዓቢ ዝነበረ ሴፍ ብሓድሽ ዝደልደለ ንጥረ-ነገር ክፈሪ ጀመረ። ሴፍ ዋላ’ኳ ኣቐዲሙ ብዝተፈላለዩ ሕብረተሰባት ፍሉጥ እንተነበረ፡ ኣዝዩ ስሙይ መሳርሒ ነይሩ ክበሃል ኣይከኣልን። ምስ ምትእትታው ሓጺን ግን ሴፍ ዘመኑ መጺኡሉ ኣዝዩ ዝውቱር፡ ኣድማዕን ወሳንን መሳርሒ ክኸውን በቕዐ። ኣብዚ ስልጣነ ኢንዱስ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት ዝተርኣዩ ምዕባለታት ኣደነቕቲ ኮይኖም፣ ብፍላይ ኣብ ስነ ህንጻ ዝተመዝገበ ምዕባለ ፍሉይ እዩ። መስርዑ ዝሓለወ ብመደብ ዝተሰርሐ ኣባይቲ፡ ተጠቢሱ ዝደልደለ ሕጡብን ምዕቡል መስመር ማይን ገለ ካብቲ እዚ ስልጣነ’ዚ ዝልለየሉ’ዩ። ኣብ ስርሓት ሓጺን ዝተመዝገበ ምዕባለ ድማ ካልእ መለለዪ ናይዚ ስልጣነ’ዚ እዩ። ከም ነሓስን ሊድን ዝኣመሰሉ ማዕድናት ኣምኪኽካ ብምትሕውዋስ ብሮንዞ ምፍጣር ኣብቲ ስልጣነ’ቲ ዝተመልከ ሞያ እዩ ነይሩ። ዝተፈላለዩ ናውቲ ብብሮንዞ ክሰርሑ ዘይእግሞም ዝነበሩ ኢደ ጥበበኛታት ስልጣነ ኢንዱስ ኣብ ምዕባለ ሴፍ ዘበርከቱዎ ቀሊል ኣይኮነን። ብነሓሰን ብሮንዞን ዝፈረዩ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ሴፋት ኢንዱስ ብፍላይ ኣብ ልዓቶም ኣብቲ ፈለማ ሴፍ ከምዚ ሕጂ ሒዙዎ ዘሎ መልክዕን ንውሓትን ኣይነበሮን። ኣብ ከባቢ 3300 ቅ.ል.ክ ዝፈረየ ኣብ ናይ ሎሚ ቱርኪ ዝተረኽበ ክሳብ ሕጂ ‘እቲ ዝጠንተወ’ ተባሂሉ ዝእመነሉ ሴፍ ከም ኣብነት ምስ እንርኢ ካብ 60 ሴንት ሜተር ንላዕሊ ዝኸይድ ቁመት ኣይነበሮን። ‘ሴፍ’ ኢልካ ንምጽውዑ’ውን ኣከራኻሪ እዩ። ኣብ 3ይ ሚለንዩም ቅ.ል.ክ ብብሮንዞ ዝስራሕ ዝነበረ ዘይማዕበለ ሴፍ፡ ልዕሊ 60 ሰንቲ ሜተር ምስ ዝነውሕ ስለዝልወ፣ ድልዳለ ብሮንዞ ደሪቱዎ ምንውሑ ዝከኣል ኣይነበረን። ምስ ግዜ ግን ብልሓት ሰብ በሪኹ፣ ሴፍ ዝያዳ ክነውሕ፡ ክድልድልን ናብዚ ሎሚ ዘለዎ ደረጃ ክድይብን በቕዐ። ንውሓቱ መሰረት ብምግባር እቲ ብዘይ ክርክር ሴፍ ምዃኑ ዝእመነሉ ዝጠንተወ ርኽበት፣ ኣብ ናይ ሎሚ ግሪኽ ዝተረኽበ ኣብ እዋን ሚኖኣዊ ስልጣነ ኣብ 1700 ቅ.ል.ክ ዝፈረየ ልዕሊ 100 ሰንቲ ሜተር ዝቑመቱ እዩ። ኣብ ቅርጽን መልክዕን ሴፋት ዝተራእየ ምርቓቕ’ውን ዘገርም እዩ። ኣብ ተመሳሳሊ እዋን፣ ግን ድማ ኣብ በበይኑ ክፋል እዛ ዓለም፡ ሴፍ ብዝተፈላለዩ ስልጣነታት ክምዕብል ተራእየ። ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ኣብ ዝነበረ ኣማኢት ዓመታት ፋርሳውያን ኣብቲ ዝገብሩዎ ዝነበሩ ወፍርታት ዓቢ ዝና ዘትረፈ ‘ኣኪናካ’ ዝተሰምየ ሴፍ ሓደ ካብቶም ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ዝሰፈሩ ስሙያት ኣጽዋር’ዩ። ብካልእ ወገን ቻይናውያን ዘማዕበልዎ ‘ዛንማዶ’ ዝተሰምየ ጉራዴ መሰል መሳርሒ ክጥቀስ ይከኣል። እዚ ኣብ እዋን ስርወ መንግስቲ ሶንግ ዝተኣታተወ ጉራዴ’ዚ፡ ኣዝዩ ነዊሕ ብምዃኑ ኣብ መሬት ብምዃን ቻይና ሓንቲ ካብተን መበቆል ስልጣነ ተባሂለን ዝጥቀሳ ዝጠንተወ ስልጣነታት ዝዓንበበላ እያ። ስርወ-መንግስቲ ሻንግ ናይ ቻይና ካልኣይ ስርወ መንግስቲ ኮይኑ፣ ካብ 1600 ቅ.ል.ክ ክሳብ 1046 ቅ.ል.ክ እናተወራረሰ ንልዕሊ 550 ዓመታት ቀጺሉ። ሴፍ እምበኣር ከም ኣገዳሲ ኣጽዋር ናብ ቻይና ኣብ እዋን ናይዚ ንብረት’ዚ ኣስፋሕፊሑ ከኣ ሴፍ ግላዲየስ ንሮማውያን ኣዝዮም ተፈራሕቲ ከምዝኾኑ ገበሮም። ድሕሪ ልደተ ክርስቶስ ኣብ ዝነበረ ኣማኢት ዓመታት፡ መጠናዊ ምዕባለ ዘይተፈልዮ ሴፍ፣ ኣብ ማእከላይ ዘመን ቴክኖሎጂ መፍረ ኣጽዋር ርኡይ ዕብየት ኣመዝጊቡ ኣዝዩ ክራቐቕ ክኣለ። ኣብ ከባቢ 10ይ ክፍለ ዘመን ድ.ል.ክ ምምስራሕ ሓጺን በጺሑዎ ናብ ዘይፈልጥ ደረጃ ምዕባለ ሓዀረ። ምስዚ ተተሓሒዙ ድልዳለ ዝፈሪ ኣጽዋር ክውስኽ ግድነት ነበረ። ኣብቲ እዋን’ቲ ጀርመናውያን ‘ኡልፍበርት’ ዝሰመዩዎ ፍሉይ ሴፍ ከፍርዩ ከኣሉ። እዚ ሴፍ’ዚ ክሳብ ከም ትእምርተ-ሓይሊ ተወሲዱ ኣብ ዕዳጋ ዋጋኡ ሰማይ ክዓርግን ዘይተረካብን ክኸውን ተራእየ። ንዝና ናይዚ ሴፍ’ዚ መዝሚዞም ሕላገት ናይቲ ሓቀኛ ሴፍ እናጸሓፉ ትምዩን ሴፋት ብርካሽ ዋጋ ዝሸጡ’ውን ኣይተሰኣኑን። ብክቡር መጠን ገንዘብ ብሉጽ ንብረት ክዕድጉ ዓቕሚ ዝነበሮም ገለ ተዋጋእቲ ግን ነቲ ሓቀኛ ኡልፍበርት ክዓጥቅዎ ተራእዩ። ኣብ ዓውደ ግጥም ድማ ብሉጽነቱ የመስክር ነበረ። ሴፍ ‘ኡልፍበርት’ ብሉጽ ብምንባሩ፡ ንጉስ ቻርለስ-II ብሰደድ ናብ ወጻኢ ተላኢኹ ከይሽየጥ ከምዝኣገደ ይዝንቶ። እቲ እዋን’ቲ ስካንዲነቭያውያን ናብ መላእ ኤውሮጳ ኣስፋሕፊሖም ዝወሩሉን ሰፈራታት ዝሃንጹሉን እዋን ዕግርግር ብምንባሩ ሴፍ ኡልፍበርት ኣብ ኢዶም እንተኣትዩ ነቶም ኣፍረይቱ ዝኾኑ ጀርመናውያን ስግኣት’ዩ ነይሩ። ንጉስ ቻርለስ-II ነዚ ሴፍ’ዚ ካብ ግዝኣቱ ወጻኢ ከይሽየጥ ምእዛዙ፣ ኡልፍበርት ማዕረ ክንደይ ብሉጽን ተፈራሕን ምንባሩ ዝምስክር’ዩ። ፈረሰኛታት ንምጥቃዕ ዘገልግል ኣድማዒ ዕጥቂ እዩ ነይሩ። ሰራዊት እምበራጦርያ ሮማ ዝዓጥቅዎ ዝነበሩ ‘ግላዲየስ’ ዝበሃል ሴፍ ድማ ሕልፍ ዝበለ’ዩ ነይሩ። እዚ ሴፍ’ዚ ካብ 60 ክሳብ 70 ሜትሮ ዝዕቀን ሕጽር ዝበለ ስሕለት ኮይኑ ብዘውርዶ ጉድኣት እዩ ዝልለ። ሴፍ ግላዲየስ ኣድማዕነቱ ዝተኣምነሉ ዕጥቂ ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ስሙ ብብዝሒ ክደጋገም ይርአ። ክሳብ ንጸላእቲ ሮማውያን ስነኣእምሮኣዊ ነውጺ ዝፈጠረሎም ዕጥቂ’ዩ ነይሩ - ሴፍ ግላዲየስ። ዛንታ ናይዚ ሴፍ’ዚ ብዙሕ ኮይኑ፣ ሮማውያን ምስ መቆዶንያውያን ዘካየዱዎ 2ይ ውግእ መቆዶንያ ንሓደገኛነት ናይዚ ንዋት’ዚ ዘጉልሕ ኣብነት ኮይኑ ዝጥቀስ እዩ። እዋኑ 200 ቅ.ል.ክ እዩ። ሮማውያን በቲ ሓደ ኢዶም ነዚ ግላድየስ ዝበሃል ሴፍ’ዚ ሒዞም፡ በቲ ካልኣይ ኢዶም ድማ ዋልታ ዓትዒቶም ብመስርዕ ቆሙ። ስልቲ ኣሰላልፋኦም ሓቢርካ ምጥቃዕ ወይ ሓቢርካ ምክልኻል ብምንባሩ ተወሃሂዶም ናይ ጉጅለ ስራሕ ንምክያድ ተዳለዉ። ናይ ዜሮ ስዓት ኣኺሉ ግጥም ተጀመረ። መቆዶንያውያን ወተሃደራት ብናህሪ ጠኒኖም ናብቶም ኣብ ቅድሚኦም ዝነበሩ ሮማውያን ጸላእቶም ኣተዉ። ፈለማ ሮማውያን ዋልታታቶም ብሓባር ገቲሮም ተኸላኸሉ። ቅልጣፈ ብዝመልኦ ኣገባብ ድማ ነዚ ሓጺር ሴፍ’ዚ መሰስ ኣቢሎም ብምውጻእ እናወግኡ ከውድቑሎም ጀመሩ። ብዙሕ’ውን ሃሰዩዎም። መወዳእታ ዘይብሉ ውግእ የለን’ሞ ድሕሪ ብዙሕ ጥፍኣት ውግእ ተዛዘመ። መቆዶንያውያን ድማ ሬሳታት ብጾቶም ንምልዓል ተንቀሳቐሱ። ኣሕዋቶም ከልዕሉ ኣብ ዝጀመሩሉ ግን፡ ነቲ በዚ ሴፍ’ዚ ዝወረደ ዓቢ ሃስያ ርእዮም ብዙሕ ተበሳጨዉ። ዝረኣዩዎ ኩሉ ኣስካሕክሖም። “ሴፍ ግላዲየስ ወዲኡና” ድማ በሉ። ግላዲየስ ንሮማውያን ኣብ ዓውደ ውግእ ብኣድማዕነት ኣገልጊሉዎም ጥራይ ዘይኮነስ ስነኣእምሮኣዊ መኽሰብ’ውን ወሲኹሎም’ዩ። ዝና ብኻልእ ወገን ኣብ ማእከላይ ዘመን ኣብ ጃፓን ዝነበሩ ‘ሳሙራይ’ ተባሂሎም ዝጽውዑ ተዋጋእቲ ዝዓጥቁዎ ‘ካታና’ ዝበሃል ሴፍ ማዕቢሉ። እዚ ብዓል ሓደ ጥርዚ መሳርሒ ቁመቱ ካብ 60 ክሳብ 80 ሰንቲ ሜተር ዝበጽሕ ኮይኑ ለዋይ ቅርጺ ኣለዎ። ቅልጡፍ ምንቅስቓስ ኣብ ዝጠልብ ናይ ኢድ ብኢድ ግጥም ድማ ኣድማዕነቱ ልዑል’ዩ። ብዘይካ’ዚ፣ ለዋይ ሴፍ ኣብ ካልእ ክፋል ዓለም’ውን ልሙድ ኮይኑ ብፍላይ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ፡ ኣፍሪቃን፡ ደቡብን ደቡብ ምብራቕ እስያን ዝውቱር’ዩ ነይሩ። ሴፍ ክሳብ መፈለምታ 19 ክፍለ ዘመን ቀንዲ ዕጥቂ ተዋጋእቲ ኮይኑ ክቕጽል ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ ካልእ ዓይነት ኣጽዋር ዝተራእየ ቅልጡፍ ምዕባለ ዕዙዝነቱ እናጉደሎ ከደ። ካብቶም ቀወምቲ ዕጥቅታት ተዋጋእቲ ዝነበረ ሴፍ ምስ ግዜ ንነብሰ-ምክልኻል ጥራይ ዝጠቅም ብኻልኣይ ደረጃ ዝስራዕ ዕጥቂ ኮነ። ምዕባለ ጠበንጃ እናዓበየ ብዝኸደ መጠን ድማ ኣገዳስነት ሴፍ እናጎደለ ከይዱ ኣብ መወዳእታ ኣብ ዓውደ ውግእ ተጠቃምነቱ ኣብቅዐ። ዝናኡ ግን ምስ ግዜ ፈጺሙ ኣይሃሰሰን። ክሳብ’ዛ ዕለት’ዚኣ ሴፍ ምልክት ሓይሊ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ሴፍ ትእምርቲ ስልጣን’ዩ። ኣርማ ነጋውስ፡ መንግስታትን ሃገራትን’ውን እዩ። ሎሚ እውን እንተኾነ ሴፍ ወይ ሻምላ ዘይብሉ ወተሃደራዊ ሰልፍን ሃገራዊ ጽንብልን ኣይምዕርግን። ዋላ’ኳ ቴክኖሎጂያዊ ምዕባለ ደፊኡዎ ካብ ወተሃደራዊ ግጥማት እንተተገለፈ ገና ክብሩ ዘይቀነሰ መሳርሒ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . . 15 መጋቢት 2026 - ገጽ 8 መበል 35 ዓመት ቁ.168


ኤርትራዊት ተቐዳዳሚት ብሽክለታ - ሞናሊዛ ኣርኣያ፡ ናብ ጀርመናዊት ክለብ ካንዮን/ስራም ንምጽንባር፡ ሎሚ ሰንበት ወጋሕታ ናብታ ጋንታ ኣቕኒዓ። እዛ ካብ ዞባ ደቡብ ዝፈረየት ተቐዳደሚት፡ ምስ’ዛ ናይ ኮንቲነንታል ጋንታ ክሳብ 2027 ዝጽንሓ ናይ ክልተ ዓመት ውዕል ኣቐዲማ ፈሪማ ምንባራ ይዝከር። ናይ ውሽጢ ሃገር መስርሓት ኣጻፊፋ ከኣ፡ ምስ ዓቢ ሞራልን ተስፋን፡ ናብ ሓዲሽ ጉዕዞ ኣቕኒዓ ትርከብ። በዚ ንዕብየታ ኣዝዩ ሓጋዚ ዝኾነ ዕድል ኣዝያ ከምዝተሓጎሰት ዝገለጸት እዛ ጓል 22 ዓመት መንእሰይ፡ “ስመይን ስም ሃገረይን ከጸውዕ ተስፋ እገብር” ክትብል፡ ትማሊ ምስ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ዝገበረቶ ሓጺር ቃለ-መጠይቕ ገሊጻ። ከምዚ ሕጂ ንሳ ረኺባቶ ዘላ ንዕብየታን ዕብየት ቅድድም ብሽኽለታ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ሓጋዚ ዝኾነ ዕድል ካልኦት ተቐዳደምቲ ክረኽባ ድማ ምሕጽንታኣ ኣቕሪባ። ተቐዳዳሚት ክለብ ዓራግ ሞናሊዛ፡ ዝሓለፈ ዓመት፡ ኣብ ሃገራዊ ውድድር ንናይ ግዜ (ክሮኖሜተር) ከምኡ’ውን ናይ ጽርግያ ጸወታ ስዒራ፡ ሻምፕዮን ዓበይቲን ትሕቲ 23 ዓመትን ብምዃን፡ ድርብ ዓወታት ምጉንጻፋ ይዝከር። ኣቐዲማ’ውን፡ ኣብ 2022 ናይ ዓበይቲን ትሕቲ 23 ዓመትን ናይ ጽርግያ ሃገራዊ ውድድር ዝተዓወተትሉ እዛ ተቐዳዳሚት፡ ኣብ 2021 ኣብ ክልተኡ ናይ ማእከሎት (ጁንየር) ውድድራት ጸብለል ኢላ ነይራ። ኣላ - ኣብ እተኻይዶ ልምምድን ውድድርን ኣበርቲዓ ብምስራሕ ዝምስገን ዓወታት ብምምጻእ ክትስሕበን ስለዘለዋ። ኣንጠልጢላ ምንባራ ኣይርሳዕን። ነዛ ናይ ዩሲኣይ ስልጠና ከይወሰደት መገዲ ፕሮፈሽናሊዝም ረጊጻ ናብ ሓዲሽ ጕዕዞ ኣቕኒዓ ዘላ ተቐዳዳሚት፡ ጽቡቕ ዕድል ንምነየላ፣ ናይ ዓወት ደወል ክንሰምዕ’ውን ሃንቀውታና ልዑል እዩ። ከምቲ ብደቂ ተባዕትዮ ተበጺሑ ዘሎ ዝምስገን ዓወታትን ብዝሒ ፕሮፈሽናላት ተቐዳዳሚትን ከኣ፡ በዚ ሞናሊዛ ከፊታቶ ዘላ በሪ ካልኦት ደቂ ኣንስትዮ ስዒበን፡ ብቝጽርን ዓይነትን ክብ ከብላኦ ትጽቢት ይግበር። ካልኦት ክለባት ኣቓልቦአን ናብ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ክገብራ’ውን ሞናሊዛ ዓቢ ሓላፍነት ተሰኪማ ኣብ 2022 ዝተመስረተት ናይ ኮንቲነንታል ክለብ ካንዮን/ስራም፡ ንዓባይ ጋንታ (ናይ ዎርልድ ቱር ማለት ቀዳማይ ዲቪዥን) ካንዮን/ስራም ቀላቢት ምዃና ይሕበር። እዛ ኣብ 1.1 ከምኡ’ውን 2.1 ዝልክዑ ውድድራት እትሳተፍን ናታ መደብ ውድድር ዘለዋን ጋንታ፡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተቐዳደምቲ ኣምጺኣ፡ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጻሕ ከም ዕላማ ሒዛ እትሰርሕ እያ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኬንያ ኣብ ዝተኣንገደ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ 2025፡ ኣብ ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ናይ ትሕቲ 23 ዓመት ሳልሰይቲ ብምውጻእ፡ ነሓስ መዳልያ


ብምንባራ፡ ንናይ ግዜ ተቐዳደምቲ እትጥዕም ብምንባራ፡ ንናይ ግዜ ተቐዳደምቲ እትጥዕም እያ ነይራ። እያ ነይራ። ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ክለብ ኤን.ኤስ.ኤን ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ክለብ ኤን.ኤስ.ኤን - ቢንያም ግርማይ፡ ትማሊ ኣብ ሻውዐይቲ - ቢንያም ግርማይ፡ ትማሊ ኣብ ሻውዐይቲ መድረኽ ‘ፓሪስ ኒስ’ ካልኣይ ብምእታው፡ መድረኽ ‘ፓሪስ ኒስ’ ካልኣይ ብምእታው፡ ንስክላ ካብ ዓወት ርሒቑ። ንስክላ ካብ ዓወት ርሒቑ። ኪሎሜተር ጥራይ ክትከውን ወሲኖም። እታ ኪሎሜተር ጥራይ ክትከውን ወሲኖም። እታ ተራር ዓቐብ ብምእላያ ከኣ፡ ንናይ ሽኳ ተራር ዓቐብ ብምእላያ ከኣ፡ ንናይ ሽኳ ተቐዳደምቲ እትጥዕምን ብሓባር ቅጽበታዊ ተቐዳደምቲ እትጥዕምን ብሓባር ቅጽበታዊ ውድድር ክገብርሉ እትምእምእን ኮይና። ውድድር ክገብርሉ እትምእምእን ኮይና። ይዂን እምበር፡ ብሰንኪ ዝነበረ ማይን ይዂን እምበር፡ ብሰንኪ ዝነበረ ማይን ውርጪን ዝተሓወሶ ንውሕስነት ተቐዳደምቲ ውርጪን ዝተሓወሶ ንውሕስነት ተቐዳደምቲ ሓደገኛ ዝኾነ ኩነታት ኣየር፡ ኣካየድቲ ሓደገኛ ዝኾነ ኩነታት ኣየር፡ ኣካየድቲ ውድድር፡ 73 ኪሎሜተር ቆሪጾም 47 ውድድር፡ 73 ኪሎሜተር ቆሪጾም 47 እዛ መድረኽ፡ ኣቐዲማ ብዝተሰርዓላ እዛ መድረኽ፡ ኣቐዲማ ብዝተሰርዓላ ቅርጺ መሬት ኣብ ተሪር ዓቐብ እትዛዘም ቅርጺ መሬት ኣብ ተሪር ዓቐብ እትዛዘም ተኣኪቦም ድሕሪ ዝገበርዎ ሓያል ሽኳ ተኣኪቦም ድሕሪ ዝገበርዎ ሓያል ሽኳ ከኣ፡ ሻምፕዮን ፈረንሳ 2025 ዝኾነ ኣባል ከኣ፡ ሻምፕዮን ፈረንሳ 2025 ዝኾነ ኣባል ክለብ ኢንዮንስ - ዶሪያን ጎዶን ክለብ ኢንዮንስ - ዶሪያን ጎዶን ቀዲሙ ሕንጻጽ ብምርጋጽ፡ ናይ ቀዲሙ ሕንጻጽ ብምርጋጽ፡ ናይ መድረኽ ዓወት ኣመዝጊቡ። መድረኽ ዓወት ኣመዝጊቡ። ቢንያም ግርማይን ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይን ተቐዳዳማይ ደካትሎን - ቸስ ቮልን፡ እግሪ እግሩ ደካትሎን - ቸስ ቮልን፡ እግሪ እግሩ ስዒቦም። ስዒቦም። ናይ ግዜን ናይ ዓቐብን ናይ ግዜን ናይ ዓቐብን ማልያታት ተቐዳዳማይ ቪስማ - ማልያታት ተቐዳዳማይ ቪስማ - ዮናስ ቪንገጋርድ፡ ናይ ሽኳ - ጎዶን፡ ዮናስ ቪንገጋርድ፡ ናይ ሽኳ - ጎዶን፡ ናይ መንእሰያት ከኣ ጎርጅስቴንሃሰር ናይ መንእሰያት ከኣ ጎርጅስቴንሃሰር ካብ ኤ.ኤፍ ኢዲኬሽን ሒዞመን ካብ ኤ.ኤፍ ኢዲኬሽን ሒዞመን ኣለዉ። እዚ ውድድር፡ ሎሚ ኣለዉ። እዚ ውድድር፡ ሎሚ ሰንበት፡ ኣብ ከተማ ኒስ ብእትካየድ ሰንበት፡ ኣብ ከተማ ኒስ ብእትካየድ ሻሙነይቲ መድረኽ ክዛዘም እዩ። ሻሙነይቲ መድረኽ ክዛዘም እዩ። ቢንያም፡ ኣብ ክቢ ዘሎ የማናይ ቢንያም፡ ኣብ ክቢ ዘሎ የማናይ ቫልቨርደ፡ ኣንጻር ጓርድዮላ ሃትሪክ . . . ቫልቨርደ፡ ኣንጻር ጓርድዮላ ሃትሪክ . . . ኣብ ታሪኽ ኵዕሶ እግሪ ሓደ ካብ ዝበለጹ ኣሰልጣንቲ ምዃኑ ዝእመነሉ ዓላሚ ማን ሲቲ - ፐፕ ጓርድዮላ፡ ዝሓለፈ ረቡዕ ምሸት፡ ናብ ሪያል ማድሪድ ተጓዒዙ፡ ብገፊሕ 3ብ0 ተሳዒሩ ርእሱ ከድንን ተቐሲቡ እዩ።


ሓለቓ ጋንታ ኮይኑ ዘምሰየ ቫልቨርደ፡ ንሰለስተአን ሸቶታት ብምቝጻር ‘ሃትሪክ’ ሰሪሑ፣ ኣብ ፕሮፈሽናል ናይ ጸወታ ግዜኡ ናይ መጀመሪያ ሃትሪክ ምዃና እያ። ጓርድዮላ፡ ኣብዛ ኩሎም ተጻወትቲ ማድሪድ ብዘርኣይዎ መሳጢ ብቕዓት ብማዕረ ዝተዋደሱላ ግጥም፡ ሓደ ተጻዋታይ ግና፡ ዝለዓለ ሸፈነ ረኺቡ - ኡራጓያዊ ፈደሪኮ ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና መረብ ቁ.18፡ከባቢ ካምፖ ቦሎ ጎደና ናቕፋ ቁ.33፡ ጥቓ እንዳ ኣልፋ ጎደና ሃገር ቁ.20፡ ፊት መስጊድ ገዛ ባንዳ ጥልያን


ቤት መሸጣ መድሃኒት ምሕረት ፋርማሲ ሲቪል ቤት መሸጣ መድሃኒት ራህዋ ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ጋቪ ተመሊሱ ጋቪ ተመሊሱ ሓደ ካብ ኣገደስቲ ተጻወትቲ ባርሴሎና ዝኾነ - ጋቪ፡ ሰሪ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ ንሽዱሽተ ሓደ ካብ ኣገደስቲ ተጻወትቲ ባርሴሎና ዝኾነ - ጋቪ፡ ሰሪ ዘጋጠሞ መጉዳእቲ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ካብ ጸወታ ተኣሊዩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንናይ ሎሚ ጸወታ ድሉው ምህላዉ፡ ጋንታኡ ኣዋርሕ ካብ ጸወታ ተኣሊዩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንናይ ሎሚ ጸወታ ድሉው ምህላዉ፡ ጋንታኡ ትማሊ ቀዳም ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ ኣፍሊጣ። ትማሊ ቀዳም ኣብ ዘውጸኣቶ መግለጺ ኣፍሊጣ። ጋቪ፡ ዝሓለፈ ዓመት 23 መስከረም ኣብ የማነይቲ ብርኩ ንዝነበሮ ጸገም ንምፍታሕ፡ ጋቪ፡ ዝሓለፈ ዓመት 23 መስከረም ኣብ የማነይቲ ብርኩ ንዝነበሮ ጸገም ንምፍታሕ፡ መጥባሕቲ ኣካዪዱ፣ ንዝሓለፈ ፍርቂ ዓመት’ውን፡ ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ጸኒሑ። ኣብዚ እዋን’ዚ መጥባሕቲ ኣካዪዱ፣ ንዝሓለፈ ፍርቂ ዓመት’ውን፡ ኣብ ናይ ተሃድሶ ግዜ ጸኒሑ። ኣብዚ እዋን’ዚ ምሉእ ብምሉእ ሓውዩ ምህላዉ ዘረጋገጹ ሓካይም ናይዛ ስጳኛዊት ክለብ ድማ፡ ናብ ጸወታ ምሉእ ብምሉእ ሓውዩ ምህላዉ ዘረጋገጹ ሓካይም ናይዛ ስጳኛዊት ክለብ ድማ፡ ናብ ጸወታ ክምለስ ቀጠልያ መብራህቲ ወሊዖም ኣለዉ። ክምለስ ቀጠልያ መብራህቲ ወሊዖም ኣለዉ። መራሒት ላ’ሊጋ ዘላ ባርሳ፡ ትማሊ ኣብ ዝዘርገሓቶ መግለጺ፡ እዚ ወዲ 21 ዓመት መራሒት ላ’ሊጋ ዘላ ባርሳ፡ ትማሊ ኣብ ዝዘርገሓቶ መግለጺ፡ እዚ ወዲ 21 ዓመት ኣከፋፋሊ፡ ሎሚ ኣብ ሜዳኦም ንሰቪያ ዓዲሞም ኣብ ዘካይድዋ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ክስለፍ ኣከፋፋሊ፡ ሎሚ ኣብ ሜዳኦም ንሰቪያ ዓዲሞም ኣብ ዘካይድዋ ናይ ሊግ ጸወታ፡ ክስለፍ ከምዝኽእል ኣፍሊጣ። ምልሶት ጋቪ ከምዝኽእል ኣፍሊጣ። ምልሶት ጋቪ ከኣ፡ ነዛ ብሃንሲ ፍሊክ እትዕለም ዘላ ከኣ፡ ነዛ ብሃንሲ ፍሊክ እትዕለም ዘላ ክለብ፡ ዓቢ ሓይሊ ክኸውን ይግመት - ክለብ፡ ዓቢ ሓይሊ ክኸውን ይግመት - ብቕልጡፍ ናብቲ ዝልለየሉ ብቕዓት ብቕልጡፍ ናብቲ ዝልለየሉ ብቕዓት እንተተመሊሱ። እንተተመሊሱ። ባርሴሎና፡ ድሕሪ’ዛ ጸወታ፡ ረቡዕ ባርሴሎና፡ ድሕሪ’ዛ ጸወታ፡ ረቡዕ ምሸት ንኒውካስል ዓዲማ፡ ካልኣይ ምሸት ንኒውካስል ዓዲማ፡ ካልኣይ እግሪ ዙር 16 ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ እግሪ ዙር 16 ጸወታ ሻምፕዮንስ ሊግ ከተካዪድ እያ። ኣብ ቀዳማይ እግሪ ከተካዪድ እያ። ኣብ ቀዳማይ እግሪ 1ብ1 እየን ተፈላልየን ነይረን። 1ብ1 እየን ተፈላልየን ነይረን።


ዝዓምም ዘሎ” ራትክሊፍ ዝዓምም ዘሎ” ራትክሊፍ ሓደ ካብ ወነንቲ ማንቸስተር ዩናይትድ ሓደ ካብ ወነንቲ ማንቸስተር ዩናይትድ ዝኾነ - ጂም ራትክሊፍ፡ ግዜያዊ ዓላሚ ናይዛ ዝኾነ - ጂም ራትክሊፍ፡ ግዜያዊ ዓላሚ ናይዛ ጋንታ ሚካኤል ካሪክ፡ ዝነኣድ ስራሕ ይዓምም ጋንታ ሚካኤል ካሪክ፡ ዝነኣድ ስራሕ ይዓምም ምህላዉ ገሊጹ። ምህላዉ ገሊጹ። ካሪክ፡ ነዛ ጋንታ ንዓመታ ኣብ ሻምፕዮንስ ካሪክ፡ ነዛ ጋንታ ንዓመታ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፋ ደረጃ ሒዛ ክትዝዛም ሊግ ዘሳትፋ ደረጃ ሒዛ ክትዝዛም እንተኣኽኢልዋ፡ ምናልባት ወነንታ ንሓሳቦም እንተኣኽኢልዋ፡ ምናልባት ወነንታ ንሓሳቦም ዳግመ ግምት ይገብርሉ ይኾኑ። ዳግመ ግምት ይገብርሉ ይኾኑ። ወዲ 44 ዓመት ካሪክ፡ ኣብ ወዲ 44 ዓመት ካሪክ፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ ዓላሚ እዛ ጋንታ ወርሒ ጥሪ ዓላሚ እዛ ጋንታ ሩበን ኣሞሪም ካብ ስርሑ ምስ ሩበን ኣሞሪም ካብ ስርሑ ምስ ተባረረ፡ ብግዜያውነት መንበር ተባረረ፡ ብግዜያውነት መንበር ምስልጣን ምርካቡ ይዝከር። ዛጊት ምስልጣን ምርካቡ ይዝከር። ዛጊት ካብ ዘኻየደን ሸሞንተ ግጥማት ካብ ዘኻየደን ሸሞንተ ግጥማት ከኣ፡ ኣብ ሽዱሽተ ተዓዊቱ ኣሎ። ከኣ፡ ኣብ ሽዱሽተ ተዓዊቱ ኣሎ። ኣብዚ መቃን ግዜ፡ ዩናይትድ፡ ኣብዚ መቃን ግዜ፡ ዩናይትድ፡ ካብ ዝኾነት ናይ ፕሪመር ሊግ ካብ ዝኾነት ናይ ፕሪመር ሊግ ክለብ ዝለዓለ ነጥቢ ኣኪባ - እንተላይ ልዕሊ ክለብ ዝለዓለ ነጥቢ ኣኪባ - እንተላይ ልዕሊ መራሒት ዘላ ኣርሰናል። መራሒት ዘላ ኣርሰናል። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ካብዛ ጋንታ ብልቓሕ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ካብዛ ጋንታ ብልቓሕ ወጺኡ ኣብ ባርሴሎና ዝጻወት ዘሎ - ማርኩስ ወጺኡ ኣብ ባርሴሎና ዝጻወት ዘሎ - ማርኩስ ራሽፎርድ፡ ግዜኡ ምስ ዛዘመ ናብ ኣደ ጋንታ ራሽፎርድ፡ ግዜኡ ምስ ዛዘመ ናብ ኣደ ጋንታ ክምለስ ይኽእል እዩ - ወላ’ኳ መሳጢ ብቕዓት ክምለስ ይኽእል እዩ - ወላ’ኳ መሳጢ ብቕዓት የንጸባርቕ እንተሃለዋ። ብመሰረት ስጳኛዊት የንጸባርቕ እንተሃለዋ። ብመሰረት ስጳኛዊት ጋዜጣ ሙንዶ ዲፖርቲቮ፡ ባርሴሎና፡ ኣብ ልዕሊ ጋዜጣ ሙንዶ ዲፖርቲቮ፡ ባርሴሎና፡ ኣብ ልዕሊ ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ክለብ ቸልሲ - ፔድሮ ናይ ክንፊ ኣጥቃዓይ ክለብ ቸልሲ - ፔድሮ ኔቶ ተገዳስነት ኣሕዲራ ኣላ። ንራሽፎርድ ብ30 ኔቶ ተገዳስነት ኣሕዲራ ኣላ። ንራሽፎርድ ብ30 ሚልዮን ዩሮ ብቐዋሚ ከተፈርሞ ከምእትሽገር ሚልዮን ዩሮ ብቐዋሚ ከተፈርሞ ከምእትሽገር ትግለጽ ባርሴሎና፡ ንኻልኣይ ዓመት ብልቓሕ ትግለጽ ባርሴሎና፡ ንኻልኣይ ዓመት ብልቓሕ ከተጻውቶ ኣማራጺ ሒዛ ትሰርሕ ምህላዋ’ውን፡ ከተጻውቶ ኣማራጺ ሒዛ ትሰርሕ ምህላዋ’ውን፡ ካልእ ምንጪ ሓቢራ። ካልእ ምንጪ ሓቢራ። እዚ ይኹን እምበር፡ እዚ ናይ ቅድም እዚ ይኹን እምበር፡ እዚ ናይ ቅድም ተጻዋታይ ማን ዩናይትድ፡ ‘ነዛ ክለብ ብቐዋሚ ተጻዋታይ ማን ዩናይትድ፡ ‘ነዛ ክለብ ብቐዋሚ ክሕዛ ዲዩ ወላስ ካልእ ዓላሚ እያ ክትቆጽር’ ክሕዛ ዲዩ ወላስ ካልእ ዓላሚ እያ ክትቆጽር’ ዝብል ዛዕባ፡ ኣዛራቢ ኮይንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ዝብል ዛዕባ፡ ኣዛራቢ ኮይንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ መጻኢኡ ዛጊት ንጹር የለን። መጻኢኡ ዛጊት ንጹር የለን። ኣብዛ ክለብ ናይ 28 ሚእታዊት ብርኪ ኣብዛ ክለብ ናይ 28 ሚእታዊት ብርኪ ዘለዎ ራትክሊፍ፡ ድሕሪ’ታ ንካሪክ ዝመዘዝሉ ዘለዎ ራትክሊፍ፡ ድሕሪ’ታ ንካሪክ ዝመዘዝሉ ግዜ፡ ትማሊ ንፈለማ እዋን ብዛዕባኡ ምስ ግዜ፡ ትማሊ ንፈለማ እዋን ብዛዕባኡ ምስ ማዕከናት ዜና ኣብ ዝተዛረበሉ፡ “እወ ብርግጽ ማዕከናት ዜና ኣብ ዝተዛረበሉ፡ “እወ ብርግጽ ዝነኣድ ስራሕ እዩ ዝዓምም ዘሎ።” ክብል ዝነኣድ ስራሕ እዩ ዝዓምም ዘሎ።” ክብል ኣመስጊንዎ። ኣመስጊንዎ።


ይዂን እምበር፡ ወላ’ኳ ነዛ ጋንታ ይዂን እምበር፡ ወላ’ኳ ነዛ ጋንታ ኣበራቢርዋ እንተሃለዋ፡ ነዚ ስራሕ ብቀዋሚ ኣበራቢርዋ እንተሃለዋ፡ ነዚ ስራሕ ብቀዋሚ ክህብዎ መደብ ከምዘይብሎም ገሊጹ። ክህብዎ መደብ ከምዘይብሎም ገሊጹ። “ኣይፋልን፡ ናብኡ ኣይበጻሕናን። ኣብዚ “ኣይፋልን፡ ናብኡ ኣይበጻሕናን። ኣብዚ እዋን ብዛዕባ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፈና እዋን ብዛዕባ ኣብ ሻምፕዮንስ ሊግ ዘሳትፈና ደረጃ ንምሓዝ ኢና ንሓስብ ዘለና። እንተኾነ፡ ደረጃ ንምሓዝ ኢና ንሓስብ ዘለና። እንተኾነ፡ ሸውዓተ ወይ ሸሞንተ ናይ ሊግ ግጥማት ሸውዓተ ወይ ሸሞንተ ናይ ሊግ ግጥማት ተሪፉ ብምህላዉ ገና እዩ።” ኢሉ። ተሪፉ ብምህላዉ ገና እዩ።” ኢሉ። ሎሚ ሎሚ ናይ ፍጻመ ጸወታ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ናይ ፍጻመ ጸወታ ዘዋሪት ዋንጫ ዞባ ማእከል ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ማእከል ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ኢንሹራንስ - ደንደን (ደቂ ኣንስትዮ) 1፡00 ድ.ቀ ቀይሕ ባሕሪ - ኩባንያ ሰገን (ደቂ ተባዕትዮ) 3፡00 ድ.ቀ ፕሪመር ሊግ መበል 30 ሰሙን ፕሪመር ሊግ መበል 30 ሰሙን ክሪስታል ፓላስ - ሊድስ ዩናይትድ 5፡00 ድ.ቀ ማን ዩናይትድ - ኣስቶን ቪላ 5፡00 ድ.ቀ ኣብ 2008 ምስልጣን ካብ ዝጅምር ንደሓር ከኣ፡ ሻውዓይ ተጻዋታይ ንዝዓለማ ክለብ ሰለስተ ሸቶታት ብምቝጻር ‘ሃትሪክ’ ዝሰርሓላ ኮይኑ - ቫልቨርደ። ኖቲንግሃም - ፉልሃም 5፡00 ድ.ቀ ሊቨርፑል - ቶተንሃም 7፡30 ድ.ቀ ላ’ሊጋ ላ’ሊጋ ባርሴሎና - ሰቪያ 6፡15 ድ.ቀ ኣቐዲሞም ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት፡ ሊዮኔል መሲ፡ ሰርጆ ኣጓዌሮ፡ ክሪስቶፈር ንኩንኩ፡ ቪክቶር የጎረሽን ከይላን ምባፐን ሓሓደ ግዜ፡ ጂሚ ቫርዲ ከኣ ክልተ እዋን፡ ጓርድዮላ ንዝዓለመን ክለባት ሃትሪክ ሰሪሖሙለን ነይሮም እዮም። ሰሪ’ኣ ሰሪ’ኣ ኮሞ - ሮማ 8፡00 ድ.ቀ ላዚዮ - ኤሲ ሚላን 10፡45 ድ.ቀ ሰኑይ ሰኑይ ብሬንትፎርድ - ዎልቭስ 11፡00 ድ.ቀ 124151 120601 119802


ሰንዓፈ - ፈስቲቫል መንእሰያት ተዛዚሙ ኣብ ን/ዞባ ሰንዓፈ፡ “ኮም ዝሰረቱ ውዳበና፡ መሰረት ኩሉንትናዊ ብቕዓት መንእሰያትና!” ብዝብል ቴማ፡ ካብ 15 ለካቲት ጀሚሩ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ክካየድ ዝቐነየ ብደረጃ ምምሕዳራት ከባቢ ዝተወደበ ፈስቲቫል፡ ብ15 መጋቢት ንዕዉታት ብምሽላም ተዛዚሙ። ኣብ’ቲ መዕጸዊ ስነ-ስርዓት፡ ኣካያዲ ስራሕ ን/ዞባ ሰንዓፈ ኣቶ ሃብተ ኪዳነ፡ ዝቐረበ ትሕዝቶ - ባህላዊ ብዙሕነትና፡ ያታዊ ኣነባብራና፡ ምህዞን ሰንዓን፡ ከምኡ’ውን ፍልጠት ጠቀስ ውደድራት ግጥምን ኣፋዊ ያታን ዘጠቓለለ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ ንዝተራእየ ውዕዉዕ ናይ ውድድር መንፈስ ብኣድናቖት ገሊጹ። ሓላፊ ሃማመተኤ ን/ዞባ ሰንዓፈ ኣቶ ሃብተኣብ ነጋሲ ብወገኑ፡ ባህልን መንነትን መሰረት ናይ ኩሉ ከምዝዀነ ብምግላጽ፡ መንእሰያት ኣብ ባህሎምን ክብርታት ሕብረተሰቦምን ዕቱባት ክኾኑ ተማሕጺኑ። ንኣገዳስነት ናይ’ቲ ፈስቲቫል ዝጠቐሰ ሓላፊ ሃመማተኤ ዞባ ደቡብ ኣቶ ግርማይ ገብሩ ብወገኑ፡ እቲ ትሕዝቶ ንመንእሰያት ምስ ባህልን ኣነባብራን ሕብረተሰብ ዘላሊ ስለዝዀነ፡ ዝተራእየ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ካልኣይ ደረጃ ማለት ማትሪክ፡ ትማሊ 16 መጋቢት ኣብ ውሽጢ ሃገር፡ ከምኡ’ውን ኣብ ስዑድያ ክወሃብ ጀሚሩ። እዚ 12 ዓይነታት ትምህርቲ ዘጠቓልል ፈተና፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ 15 ነቝጣታት ማለት ሳዋ፡ ኣስመራ፡ ደቀምሓረ፡ ሓጋዝ፡ ማይሓባር፡ ናቕፋ፡ ተሃድሶ ሰምበል፡ ዓዲ-ቐይሕ፡ ዓላ፡ ባረንቱ፡ ከረን፡ ባጽዕ፡ ኣስማጥን ሸኻ ወዲ-ብስራትን፣ ኣብ ስዑድያ ድማ ኣብ ጅዳን ሪያድን - ብጠቕላላ ኣብ 17 ነቚጣታት ልዑል ውዳበን ትሕዝቶን ብዝሓየለ ክቕጽል ተላብዩ። ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ኣቶ ሳልሕ ኣሕመዲን ብወገኑ፡ እቲ መደብ ኣብ መንእሰያት ሓባራዊ ራእይን ባህግን ኣብ ምፍጣር፣ ሓድነትን ምዕቡል ኣተሓሳስባን ኣብ ምህናጽ፣ ከምኡ’ውን ዓያይነትን መሃዝነትን ኣብ ምብራኽ ዝህልዎ ኣበርክቶ ብቐሊል ከምዘይግመት ብምሕባር፡ ንወደብቱ መጒሱ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ሃብተኣብ ተስፋጼን ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ስልጡን ባህልና ነጸብራቕ ጥሙር ሃገራዊ መንነትና ጥራይ ዘይኮነ፡ መሰረት ሓያል ውዳበና’ውን ከምዝኾነ ብምሕባር፡ መንእሰያት ጎኒ- ጎኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቶም፡ ብባህልን ክብርታትን ሕብረተሰቦም ንኽዓብዮ ብዕቱብ ክስራሕ ኣዘኻኺሩ። ኣብ መወዳእታ፡ ብደረጃ ምምሕዳር ከባብን ውልቅን ንዝተዓወቱ ሽልማት ክዕደል ከሎ፡ ምምሕዳራት ከባቢ ማእከል ከተማ ሰንዓፈን እምባ-ሶይራን ጎብለል ተባሂለን። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ፡ “ኮም ዝሰረቱ ውዳበና፡ መሰረት ኩሉንትናዊ ብቕዓት መንእሰያትና” ብዝብል ቴማ ንሓደ ወርሒ ዝቐጸለ ቅነ ውዳበታት ሃማመተኤ፡ ብ11 መጋቢት ተዛዚሙ። ኣብ’ዚ ኣብ 18 ምምሕዳራት ከባቢ ዝተኻየደ ቅነ፡ ባህላዊ፡ ስነ-ጥበባውን ትምህርታውን ውድድራት ዘጠቓለለ ትሕዝቶታት ከምዝቐረበ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ሓላፊ ሃማመተኤ ኣብ’ቲ ን/ዞባ መንእሰይ ምሕረተኣብ ዓንደማርያም ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ውድድራት ዝንባለን ብቕዓትን መንእሰያት ንምፍታሽ ዝሕግዝ መድረኽ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ንምዕዋቱ ኣበርክቶ ንዝገበሩ መጒሱ። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ሃገራዊ ካብ ተፈተንቲ እቶም 89.3 ሚእታዊት ብስሩዕ ክመሃሩ ዝሓገዩ፣ 10.7 ሚእታዊት ድማ ዳግማይ ዝፍተኑ ብድምር 21,803 ኰይኖም፡ 48.7 ሚእታዊት ደቂኣንስትዮ’የን። ኣብ ሃገራዊ ኢንስቲትዩት ላዕለዋይ ትምህርትን ምርምርን - ዳይረክተር ማእከል ፈተና ዶ/ር ብስራት ገብሩ፡ ተፈተንቲ ብኣጋ ኣብ ዝተመደብዎ ነቚጣታት ተረኺቦም፡ ንዝወሃቦም መምርሒታት ብግቡእ ክርድኡን ከይተረበሹ ግዜኦም ብግቡእ ክጥቀሙሉን ምምዓዳ ዝዝከር’ዩ። መርመራ 8ይ ክፍሊ ልዕሊ 80 ሚእታዊት ነጥቢ ንዘምጽኡ 81 ተመሃሮ ሽልማት ‘ዒንዳማሶ’ ተዓዲሉ። ኣብ መዛዘሚ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ ኣቶ ዓብደልቓድር ሓጂ ዓሊ፡ እቲ ቅነ ብዙሕ ብልጫታት ከምዘለዎ ብምሕባር፡ ኣብ መጻኢ ብዝበለጸ ከምዝስራሓሉ ገሊጹ።


ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ - ምምሕዳር ከባቢ ኣይተርፍ ዝተኻየደ ንዓድታትን ደምበታትን ናይ ምጥርናፍ ስጉምቲ፡ ጽቡቕ ውጽኢት ከምእትረኽቦ ተገሊጹ። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ደሴ ዘርአሚካኤል ምስ ነበርቲ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ኣብ’ቲ ምምሕዳር ከባቢ ብዙሓት ዓድታትን ደምበታትን ፋሕ ኢለን ብምንባረን፡ እቲ ኩነታት ንትግባረ መደባት ልምዓት ዓንቃፊ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ ነበርቲ ኣብ ውሑስ ከባቢ ድሕሪ ምጥርናፎም ግና ርጉእ መነባብሮ ክመርሑን ተረባሕቲ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ክኾኑን ከምዝበቕዑ ኣረዲኡ። ጸሓፊ ህግደፍ ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ ኣቶ እድሪስ መስመር ብወገኑ፡ ዘይተጠርነፋ ዓድታት፡ ደምበታትን ቁሸታትን ኣብ ዓድታት ሽረት፡ ጥያራ፡ ደምበ-ሊባንን ኣይተርፍን ከምዝጥርነፋ ከምእተገብረ፣ ድሮ’ውን ቈልዑ ናይ ትምህርቲ ዕድል ክረኽቡ ከለዉ፣ ናብ ኦምሓጀርን ጎልጅን ዘእቱ ናይ ሓመድ ጽርግያ ተሰሪሑ ብቐረባ ዝግልገሉሉ ባይታ ተፈጢሩ ምህላዉ ሓቢሩ። ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ኣይተርፍ ድማ፡ ዘላቶም ነቝጣ ጥዕና ናብ መደበር ጥዕና ክትዓቢ፣ መስመር ማይ ክሰፍሕን ክመሓየሽን፣ ከምኡ’ውን ምንጪ ማይ ደምበ-ሊባን ጸሓያዊ ጸዓት ክዋደደሉ ዝብል ርእይቶታት ኣቕሪቦም። ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን


ኣብ ምሕደራ ኣከባቢ፡ ዘሎ ብድሆታትን ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጥን ዘተኰረ ኣስተምህሮ፡ ብ13 መጋቢት ኣብ ከተማ ዓዲቐይሕ ተዋሂቡ። ኣብ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ሓላፊ ኣከባቢያዊ ጎስጓስን መጽናዕትን ኣቶ ዮሴፍ ገብረየሱስ፡ ኣብ ኩነታት ኣከባቢ ኣብ ኤርትራ፣ ትርጉም ኣከባቢ፣ ጽልዋ ወዲ-ሰብ ኣብ ኣከባቢ፣ ብድሆታት ኣከባቢን ዘሰክሞ ሓላፍነትን፣ ከምኡ’ውን ሕቶ ኣከባቢ ኣብ ቁጠባዊ ልምዓት ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ወዲ-ሰብ ዘስዕቦም ቀንዲ ብድሆታት ኣከባቢ፡ ሰንኮፍ ምሕደራ፡ ፍግረ መሬት፡ ምብራስ ኣግራብ፡ ዘይግቡእ ኣጠቓቕማ ከሚካላትን ድሩት ንቕሓትን ከምዘጠቓልል ብምጥቃስ፡ ኣከባቢ በይንኻ ክተውሕሶ ስለዘይከኣል፡ ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ንምሕደራ ኣከባቢ ኣገዳሲ ስለዝኾነ ብዝግባእ ክስራሓሉ ብምዝኽኻር፡ ንመትከላት መርሓ ምሕደራ ጎሓፍ ዝምልከት መግለጺ ኣቕሪቡ። ንቑሕ ተራን ኣበርክቶን ሕብረተሰብ ወሳኒ ከምዝዀነ ኣብሪሁ። ሓላፊ ጨንፈር ኣከባቢ ዞባ ደቡብ ኣቶ ተኪኤ ተኽለማርያም ብወገኑ፡ ኣብ ምብራቓዊ ኣጻድፍ ንዝግበር ዘሎ


መደበር ጥዕና ታማራት - ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ፡ ድሕነት ኣደን ዕሸልን ኣብ ምውሓስ ልዑል ኣበርክቶ ትገብር ከምዘላ፡ ሰብ-ሞያን ተገልገልትን ሓቢሮም። ረዘነ መኮነን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ምስ ወከልቲ ጥዕና ዓድን ጸለውቲ ኣካላትን ብምውህሃድ ሳላ ዝካየድ ዘሎ ቀጻሊ ጻዕሪ፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ እናበረኸ ብምምጽኡ፡ ክንክን ቅድመ ሕርሲ 100 ሚእታዊት፣ ሕርሲ ኣብ ትካል ጥዕና 98 ሚእታዊት፣ ሸፈነ ክታበት ትሕቲ 5 ዓመት ህጻናት ድማ 96 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ ኣረዲኡ። ነርስ ኢሳይያስ ማጆር ብወገኑ፡ ከም ውጽኢት ናይ’ቲ ዝዓቢ ዘሎ ንቕሓትን መረዳእታን፡ ቁጽሪ ኩነታት ጥዕናኦም ንምፍላጥ ዝመላለሱ ተገልገልቲ’ውን ሓላፊ ናይ’ታ መደበር ጥዕና ነርስ


ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝቕመጡ ኤርትራውያን፡ ንመሰሰኒ ማዕከን ሕድሪ ሰማእታትን ምንባይ ስድራ ስዉኣትን ገንዘባዊ ደገፍ ከምዝገበሩ፡ ካብ ሚኒስትሪ ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። በዚ መሰረት፡ ኤርትራውያን ተቐማጦ ሃሽታን ከባቢኣን ሰሜን ኖርወይ 30 ሽሕ ናቕፋ፣ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ኣብ ተረምሶ - ኖርወይ 21,323 ናቕፋ፣ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ኣብ ኣርቦላ ኮንጉሰር ሾፒንግ 16,400 ክሮነር፣ ከምኡ’ውን ማሕበረኮም ኤርትራውያን ነበርቲ ቬስትሮስ - ሽወደን 10 ሽሕ ክሮነር፡ ንመሰሰኒ ማዕከን ሕድሪ ሰማእታት ወፍዮም። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ደቡብ ሱዳን 193,929 ዶላር፣ ሰራሕተኛታት


ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ዓድ ሹማ - ንኡስ ዞባ ጊንዳዕ ዝተደኰነት ቤት-ትምህርቲ፡ ተሳታፍነት ተመሃሮ ብሓፈሻ ናይ ደቂኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ክብ ንምባል ርሒብ ዕድል ፈጢራ ከምዘላ ተሓቢሩ።


ቍ.ስ 116266 / 201820 (256) ኣብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ስዉእ ሑሴን ሻጊ - ሓላፊ ስነ ምምህርና መምህር ሳልሕ ሓምድ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ተሳትፎ


ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ከዘንቲ ማይን፡ ኣብ ምስሳን ስነ-ሂወታዊ ብዙሕነት ልዑል ኣበርክቶ ከምዘለዎ ሓቢራ። ክኢላ ዕቃበ ኣከባቢ ኢንጅነር ሮቤል ክብሮም ድማ፡ ኣብ ጠንቅታትን ሳዕቤናትን ምርቃቕ ቀጸላ ኦዞን፣ ጽልዋን ብድሆን ክሊማዊ ነውጺ፣ ኩነታት ፍግረ-መሬት ኣብ ገማግም ባሕሪ፣ ከምኡ’ውን ሳዕቤናትን ጽልዋታትን ክሊማዊ ለውጢ መብርሂ ሂቡ። ክኢላ ስነ-ሂወታዊ ብዙሕነት ወ/ት ስኒት ስምኦን ብግደኣ፡ ምዕቃብን ምህብታምን ሓመድን ጸጋታት ማይን፣ ምክልኻልን ምቁጽጻርን ብከላ፣ ምግታእ ምብራስ ኣግራብን ምህናጽ ዝተፈላለዩ ዕብየት ከምዘመዝገበ ገሊጹ። ረዘነ መኮነን ኣብ መወዳእታ፡ ኣደታት ረብሓ ኣብ እዋን ጥንሲ ዝግበር ስሩዕ ክትትልን ሕርሲ ኣብ ትካል ጥዕናን ተገንዚበን፡ ተዋዲዱ ንዘሎ ዕድላት ብግቡእ ክጥቀማሉ፣ ሓሓሊፉ ዝርአ ዋሕዲ መድሃኒት ድማ ኣቓልቦ ክግበረሉ ኣተሓሳሲቡ። ተገልገልቲ ብወገኖም፡ መሰረታዊ ኣገልግሎት ብቐረባ ይረኽቡ ብምህላዎም፡ ካብ ብዙሕ ሃልኪ ከምዝደሓኑ ገሊጾም። ሓላፊ መደበር ጥዕና ታማራት ነርስ ኩባንያ መጐዓዝያ ትራንስሆርንን ኣብ ትሕቲ’ቲ ኩባንያ ዝነጥፉ ወነንቲ ናይ ደረቕን ፈሳስን ዓበይቲ መካይንን 562,550 ናቕፋ፣ ሃገራዊ ኮሚተ በዓላት ዊኒፐግ - ካናዳ 8,640 ዶላር፣ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ካንቶን ጀኔቭ - ስዊዘርላንድ 94,364 ናቕፋ፣ ማሕበር ዶኒሽ - ኖርወይ 64,802 ናቕፋ፣ ኣቶ ዮውሃንስ ሃይለሚካኤል (ዲማላንድ ጀላቶ) 20 ሽሕ ናቕፋ፣ ከምኡ’ውን ኣቶ በረኸት ገብረመድህን 5 ሽሕ ናቕፋ ንምንባይ ስድራ ስዉኣት ኣበርኪቶም ኣለዉ።


ደቂኣንስትዮ ኣብ መባእታ 46 ሚእታዊት፡ ኣብ ማእከላይ ደረጃ ድማ 40 ሚእታዊት’ኳ እንተሎ፡ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ግና ከምዘንቈልቊል ብምብራህ፡ ተሳታፍነተን ንምብራኽ ውሁድ ጻዕሪ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ። ኣብ’ታ ቤት-ትምህርቲ ዝተመደባ መምህራን ደቂኣንስትዮ፡ ሱታፌ ደቂኣንስትዮ ንምብራኽ ንዝገብርኦ ዘለዋ ጻዕሪ መጒሱ። ቤት-ትምህርቲ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ስዉእ ሑሴን ሻጊ፡ 6 መምሃሪ ክፍልታት፡ 5 መንበሪ መምህራን፡ 3 ኣብያተ- ጽሕፈትን ካልእ ትሕተ-ቅርጽን ኣለዋ። ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2024/2025 ብ50 ተመሃሮ ዝፈለመ ኣገልግሎት ቅድመ-ትምህርቲ ብዕጽፊ ክብ ከምዝበለ ዝጠቐሰ መምህር ሳልሕ፡ ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.169


ንጾም ምሉእ ብምሉእ ስለ ዝለማመዶ፡ እቲ ኣብ ቀዳሞት መዓልታት ነርእዮ ዝነበርና ድኻምን ቀጨውጨውን ብመጠኑ ክጎድል እዩ ዝጅምር። ጾም መግቢን ማይን ካብ ምውሳድ ንዝተወሰነ ሰዓታት ምቝጣብ ማለት እዩ። እቲ ምቚጣብ ካብ ዝተወሰነ መግብታት ክኸውን’ውን ይኽእል እዩ። ዝበዝሕ እዋን ደቂ ሰባት ንሃይማኖታዊ ጥቕምታት ኢሎም እዮም ጾም ዘካይዱ። ካብኡ ሓሊፉ ግና ኣብ ጥዕናና ሓያሎ ረብሓታት ከም ዘለዎ እዮም ክኢላታት ዘመልክቱ። ደም ዝርከብ ዕብየት ናይ ሆርሞን ብሓሙሽተ ዕጽፊ ክዓቢ ይርአ። እዚ ሆርሞን እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ እዋን ድማ፡ ምቅጻል ስብሒን ንጥፈታት ጭዋዳን ከም ዝቀላጠፍ ይገብር። ካልእ ኣካላዊ ረብሓታት ድማ ኣለዎ። ክኢላታት ስነ መግቢ፡ ጾም ኣብ ሰብነትና ሓያሎ ጽቡቕ ነገራት ሒዙ ከም ዝመጽእ እዮም ዝዛረቡ። ኣብ ካልእ ግዜ ንወስዶ ዝነበርና ሓያሎ ካሎሪ ዘለዎ መግብታት፡ ኣብ መካኒካዊ ስርዓት ሰብነትና ሓያሎ ተጽዕኖ ብፍጣር፡ ውሽጣዊ ኣካላትና ሓያሎ ብድሆታት ክገጥሞ እዩ ዝርአ ነይሩ። ኣብ ግዜ ጾም እዞም ኣካላት’ዚኦም ግዜያዊ ሩፍታ ክረኽቡ ከም ዝረኣዩ እዮም እቶም ክኢላታት ዝዛረቡ። • ዋህዮኣዊ ጽገና፦ • ዋህዮኣዊ ጽገና፦ ንስርዓተ ጽገና ዋህዮ ከም ዝሕይል ይገብሮ። ንኣብነት ኣብ ዋህዮታትና ዝርከቡ ተረፍ መረፍ ጎሓፍ ብቐሊሉ ንደገ ከም ዝወጹ ይገብር። ሰብነትና ምስ ጾም ክፋለጥ ዝጅምር፡ ንመጨረሻ ግዜ መግቢ ምስ በላዕና ድሕሪ ዘሎ ናይ ሽዱሽተ ክሳብ ሸሞንተ ሰዓታት እዩ። እዚ፡ ኣምዑትና ነቲ ካብ መግቢ ዝረኽቦ መኣዛዊ ትሕዞ መጽዩ ካብ ዝውድኦ ንደሓር ማለት እዩ። ብድሕሪ’ዚ ኣካላትና እቲ ዘድልዮ ጸዓት ኣብ ጭዋዳታትናን ኣብ ጸላም ከብድን ተኸዚኑ ንዘሎ ‘ግሉኮዝ’ ከህልኾ ይጅምር። እዚ እንተተወዲኡ፡ ሰብነትና ካልእ ኣማራጺታት ብምንዳይ፡ ነቲ ኣብ መላእ ሰብነትና ተኣኪቡ ዝጸንሐ ስብሒ የቃጽሎ። ኣብዚ ኩሉ ዝካየድ መስርሕ’ዚ፡ ኣብ ሰብነትና ካልእ ጽቡቕ ክስተት እዩ ዝፍጠር - ጥዕናዊ ረብሓ። ሰብነትና፡ እቲ ሓይሊ ንምርካብ ዘቃጽሎ ስብሒ፡ ኣብ ኣካላትና ከቢድ ጥዕናዊ ሳዕቤን ከውርድ ዝኽእል ብምዃኑ ካብ ጾም እቲ ዝዓበየ ንረኽቦ ጥቕሚ እዚ እዩ። • ስርዓተ ጅን፦ • ስርዓተ ጅን፦ ካብ ሕማም ኣብ ምክልኻልን ነዊሕ ዕድመ ናይ ምጽናሕን ኣብ ዝኣመሰሉ ስርዓተ ጅን ኣገደስቲ እወታዊ ለውጥታት ይፈጥር። ካብ 16 መዓልታት ንደሓር ዘሎ ናይ ካብ 16 መዓልታት ንደሓር ዘሎ ናይ ጾም መዓልታት ጾም መዓልታት ረብሓታት ጾም ረብሓታት ጾም ንመርዝን ረስሓትን ኣብ ምልጋስ ንመርዝን ረስሓትን ኣብ ምልጋስ (Detoxification)፦ (Detoxification)፦ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍሊ ኣካላትና ኣብ መዓንጣ፡ ጸላም ከብዲ፡ ሳንቡእ ወይ ኣብ ቆርበት ዝርከብ መርዚ ወይ ረስሓት ብምእላይ ሰብነትና ናጻ (neutralizes) ዝገብር ኣገባብ ‘ዲቶክሲፊኬሽን’ (detoxification) ይበሃል። ዝኾነ መግቢ እንተዘይወሲድና፡ ኣካላትና ኣብ ሰብነትና ጸዓት ክረብክ ናብ ዝተኸዘነ ስብሒ እዩ ዘምርሕ። ካብቲ ዝተኸዘነ ስብሒ ከሚካላዊ መስርሕ ኣብዞም ናይ ጾም መዓልታት’ዚኦም፡ ኩሎም ውሽጣዊ ኣካላት ሰብነትና፡ ከም ጸላም ከብዲ፡ ኩሊትን ቆርበት ሰብነትን፡ ኣብ ውሽጦም ዝጸንሐ መርዛም ነገራት ብምጽራይ (detoxification) ጥዕንኦም ክዕቀብ ይረኣዩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ኩነታት ጥዕና ናብ ዝበለጸ ደረጃ ክወርድ ስለ ዝጅምር፡ ኣብ ኩነታት ኣመጋግባና ጥንቁቓት ክንከውን ከም ዘለና እዩ ዝምከር። በዚ ኣገባብ ክብደት ምጉዳል፡ ዓቐን ኮሌስትሮል ምጉዳል፡ ካብቶም ጎሊሖም ዝረኣዩ ለውጥታት እዮም። ኣብ ግዜ ጾም፡ ኣብ ደምና ናይ ዝህሉ መጠን ሽኮር’ውን ይጎድል እዩ። ምጉዳል ዓቐን ሽኮር ድኻምን ምድንዛዝን ዝኣመሰለ ስምዒት ክፈጥር ንቡር እዩ። ይኹን’ምበር ካብ ልክዑ ንታሕቲ ከይጎድል ምክትታል ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ቀዳሞት 3 ክሳብ 7 መዓልታት ጾም ሰብነትና ንጾም እናተለማመዶ ክኸይድ ስለ ዝጅምር፡ ኣብ ሰብነትና ተኸዚኑ ዝጸንሐ ስብሒ ብገዛእ ርእሱ እናተሰባበረ ናብ ሽኮር ኣብ ደም ክቕይሮ ይርአ። ዝወሰድናዮ ፈሳሲ፡ ብሰንኪ መዓልታዊ ኣከታቲልና ንገብሮ ጾም፡ እናጎደለ ስለ ዝኸይድ፡ ናብ ንቕጸተ-ሰብነት ከይነምርሕ፡ ጾም ኣብ እንፈትሓሉ (ማለት ኣብ ‘እነፍጥረሉ’) እዋን ብብዝሒ ፈሳሲ ክንወስድ እዩ ዝምከር። ኣብ ግዜ ጾም ኣብ ኣካላትና ዝረኣዩ ኣብ ግዜ ጾም ኣብ ኣካላትና ዝረኣዩ ለውጥታት፦ ለውጥታት፦ ብምክያድ ድማ፡ ዝተፈላለዩ ኣካላትና ዘድልዮም ጸዓት ከም ዝረኽቡ ይገብር። ኣብ ከምዚ ኩነት፡ ደምና ብዝለዓለ ዓቐን ናይ ኢንዶርፊን (endorphin) ማለት ብሆርሞናት መተሓላለፊ መልእኽቲ ስለ ዝመልእ፡ ንቑሓት ክንከውን ንኽእል። ኣእምሮና’ውን ጥዑይን ዝተዛነየን ይኸውን። • ዓቐን ኢንሱሊን (ንካርቦ ሃይድሬድ • ዓቐን ኢንሱሊን (ንካርቦ ሃይድሬድ ዝልውጥ ዓይነት ፕሮቲናዊ ሆርሞን)፦ ዝልውጥ ዓይነት ፕሮቲናዊ ሆርሞን)፦ ኣብ ደምና ዝህሉ ዓቐን ኢንሱሊን ክጎድል ይጅምር። እዚ ድማ ኣብ ሰብነትና ዝርከብ ስብሒ ንኽቃጸል የቀላጥፍ። ጾም ኣብ እንፈትሓሉ እዋን፡ ሓይሊ ዝህቡ ዝተመጣጠኑ መግብታት ምውሳድ ኣገዳሲ እዩ። ካብ 8 ክሳብ 15 መዓልታት ጾም ካብ 8 ክሳብ 15 መዓልታት ጾም ኣብዞም መዓልታት’ዚኦም ሰብነትና • ዕብየት ናይ ሆርሞን • ዕብየት ናይ ሆርሞን፦ ኣብ መጠን ቀመማዊ ፍወሳ - ኬሞተራፕይ (Chem ቀመማዊ ፍወሳ - ኬሞተራፕይ (Chem motherapy)፦ motherapy)፦ ብሰንኪ ጾም፡ ኣብ ሰብነትና ኣብ ዘሎ መጠን ግሉኮስ (ተፈጥሮኣዊ ሽኮር) ዝፍጠር ከሚካላዊ ለውጢ፡ ኣንጻር ጥረ ወይ ሕበጥ ውጽኢታዊ ዝኾነ ከሚካላዊ ፍወሳ ከም ዝካየድ ዝተፈላለዩ ሕክምናዊ መጽናዕትታት የረድኡ። ብርግጽ፡ ንዝተወሰነ ሰዓታት ዝኾነ ካሎሪ ዘይምህላኽ ኣብ ምዕቃብን ምክልኻልን ዋህዮታት ሰብነት ሓያሎ ለውጥታት እዩ ዝርአ። እዚ ድማ፡ ብመንሽሮን ዝተፈላለዩ ሕበጥን ንዝሳቐዩ ሕሙማት ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ይንገር። ጾም ኣብ ዋህዮታት ሰብነት ብሰንኪ ከሚካላዊ ፍወሳ ክፍጠር ንዝኽእል መርዛዊ ኣሉታዊ ሳዕቤን ብልዑል ዓቐን እዩ ዘጒድሎ። በዚ ድማ ኣብ ኣካላትና ክፍጠር ንዝኽእል ጥረን ሕበጥን ከም ዝጎድል ይገብር። ይኹን’ምበር፡ እዚ ዓይነት ፍወሳ’ዚ ናይ ክኢላታት ምክትታል ዘድልዮ ብምዃኑ ቅድሚ ክንጥቀመሉ ምፍታንና ንክኢላታት ክንውከስ ኣድላዪ ይኸውን። ምስ ዘይህሉ፡ ኣካላትና ኣብ ክንዲ ኣብ ምሕቃቕ መግቢ፡ ኣብ ሜታቦሊዝምን ስርዓተ ምጽዋር ዓቕምን ኣብ ዝኣመሰሉ ካልእ ኣገደስቲ ንጥፈታት ንኸተኵር እዩ ዝግደድ። ንጥዕና ልብን መትንን (Cardiovasc ንጥዕና ልብን መትንን (Cardiovasc cular Health)፦ cular Health)፦ ንዝተወሰነ ሰዓታት ዝካየድ ጾም፡ ዋህዮታት ሓንጎል ማለት ‘ኒውሮንስ’ ከም ዝነቓቕሑ ስለ ዝገብር፡ ኣብ ሰብነትና ዝህሉ ግሉኮስ ኣብ ምቍጽጻርን ንጥዕና ልብን መትንን ኣብ ምሕላውን ልዑል ተራ እዩ ዘለዎ። እዚ ብዝተፈላለዩ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ክረጋገጽ ክኢሉ እዩ። ምኽሳዕ (obesity)፦ ምኽሳዕ ንምጉዳል ጾም ብዝሓየለ መልክዑ ክግልገለሉ ጸኒሑ እዩ። ጾም፡ ኣብ ጸላም ከብዲ ዝርከብ ኤንዛይም፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከፍሊ ኣካላትና ብፍላይ ድማ ኣብ ሽምጥና ዝርከብ ሰብሒ፡ ከምኡ’ውን ኮሌስትሮል ብቕጽበት ከም ዝቃጸል ብምግባር ጾም ንጥዕናና ዝጎድእ መዓስ እዩ? ጾም ንጥዕናና ዝጎድእ መዓስ እዩ? ኣብ ግዜ ጾም ሰብነትና፡ ኣብ ጭዋዳታትናን ጸላም ከብድን ተኸዚኑ ዝጸንሐ ሽኮር ተጠቒሙ ምስ ወድአ፡ ነቲ ዘድልዮ ጸዓት ካብቲ ኣብ ሰብነትና ዝተኸዘነ ስብሒ እዩ ከዳልዎ ዝጅምር። እዚ ግና ንሓጺር ግዜ ጥራሕ እዩ ክካየድ ዝኽእል። እንተ ነዊሑ፡ ኣካላትና ነቲ ዝተኸዘነ ፕሮቲን (መኣዛ) እውን ከቃጽሎ ይጅምር። ኣብ ከምዚ ደረጃ እንተተበጺሑ ድማ፡ ጥዕናዊ ረብሓ ናይ ጾም ዘይኮነ፡ ጥሜት ወይ ዓጸቦ እዩ ዘኸትል። እዚ ኩነት’ዚ እቲ ካብ መግብን መስተን ናይ ምሕራም ግዜ ንሓያሎ መዓልታት ወይ ልዕሊ ሰሙን ከየቋረጽካ ምስ ዝቕጽል ዘጋጥም እዩ። ዓይነታት ጾም ዓይነታት ጾም • ንዝተወሰነ ሰዓታት ምጻም፦ • ንዝተወሰነ ሰዓታት ምጻም፦ እዚ ካብ 7 ሰዓታት ክሳብ ንክልተ ሰለስተ መዓልታት ዝቕጽል ጾም እዩ። እዚ ዓይነት ጾም እዚ ናይ ድቃስ ጸገም፡ ናይ ጸዓት ምምዝባዕ፡ ጸገም ናይ ምንቃሕ፡ ጸገም ናይ ስምዒት ህዋሳትን ንዘለዎም ሰባት ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ንጥዕናና ኣገዳሲ ዝኾነ ናይ ሓሞት ኣሲድ (bile acids) ናይ ምፍጣር ዓቕሚ ኣለዎ። እዚ ኣገዳሲ ናይ ሓሞት ኣሲድ ንመስርሕ ሜታቦሊዝም ብምቅልጣፍ ኣብ ሰብነትና ዝርከብ ስብሒ ብቐሊሉ ናብ ጸዓት ክቕይሮ ይኽእል። ብሓገዝ ክኢላታት ሕክምና ዝካየድ ጾም፡ ብዘይ ዝኾነ ኣሉታዊ ሳዕቤን፡ ኣብ ሰብነትና ተኸዚኑ ዝርከብ ዘየድሊ ስብሒ ንምቅጻል ዝሕግዝ እቲ ዝበለጸ ኣገባብ እዩ። • ምቑጣብ ካሎሪ • ምቑጣብ ካሎሪ፦ ኣብ እትወስዶ ካሎሪ ምቊጽጻርን ምጉዳልን ሓደ ናይ ኣመጋግባ ስርዓት እዩ። እዚ ኣብ ጥዕና ልቢ፡ ጸቕጢ ደም፡ ምጒዳል መጠን ስብሒ፡ ተኣፋፍነት ናይ ኢንሱሊንን ልዑል ረብሓ እዩ ዘለዎ። ነድሪ ላልሽ (Pancreatitis)፦ ነድሪ ላልሽ (Pancreatitis)፦ ላልሽ፡ መግቢ ንምሕቃቕ ዝሕግዝ መረቕ ከምኡ’ውን ኢንሱሊን ኣብ ምፍራይ ልዑል ግደ እትጻወት ኣካል እያ። እታ ላልሽ ቀቀልጢፋ እናሻዕ ናይ ምቅጻል ባህሪ ከተርኢ እንተጀሚራ ድማ፡ ነድሪ ላልሽ ተፈጢሩ ኣሎ ማለት እዩ። ምጻም’ምበኣር እቲ ዝበለጸ ነዚ ከምዚ ዓይነት ጸገም ንምፍዋስ ዘገልግል ኣገባብ እዩ። • ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ጾም • ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ጾም፦ እዚ ካብ 48 ሰዓታት ክሳብ 30 ወይ 40 መዓልታት ብዘይ መግቢ ምጽናሕ የጠቓልል። እዚ ዓይነት ጾም’ዚ ብኸቢድ ሕዱር ሕማም ዝተጠቕዑ ሰባት ኣብ ትሕቲ ክትትል ክኢላታት ሕክምና ዝካየድ ዓይነት ጾም እዩ። • ሃይማኖታዊ ጾም፦ • ሃይማኖታዊ ጾም፦ እዚ ንዝተወሰነ እምነት ዝካየድ ዓይነት ጾም እዩ። ዝተፈላለየ እምነት ዝኽተል ህዝቢ ዓለምና ብዝተፈላለየ ኣገባብ ሃይማኖታዊ ጾም የካይድ እዩ። እዚ ዓይነት ጾም ምስቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዝተወሰነ ሰዓታት ጾም ዝመሳሰል እዩ። ናይ ፍወሳ መካኒዝም (Healing ናይ ፍወሳ መካኒዝም (Healing Mechanism) Mechanism)፦ ጾም፡ ናይ ምሕካምን ምሕዋይን ዓቕሚ ኣካላትና የሐይሎ። ኣብ ከስዐና ንዝተወሰነ ሰዓታት መግቢ ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.169 ሸባብ ሸባብ


ስምኦን ወልደሚካኤል ስምኦን ወልደሚካኤል ሓሶትን ምኽኒትን መካይድቲ እየን። ኣብ ሕብረተሰብና ሓሶት ካብ ዓበይቲ ነውርታት’ዩ። ሓሳዊ ሰብ ኣሚኑ ዝጽግዖን ዝሰምዖን ሰብ የብሉን። ኣይትሓሱ እናተባህለ ዘይዓበየ ሰብ የብልናን። ወለዲ ንደቆም፡ መምህራን ንተመሃሮኦም ናይ ሓሶት ልምዲ ንኸየማዕብሉ ዝከኣሎም እዮም ዝገብሩ። ሓቀኛን ቅኑዕን ሕብረተሰብ ክህነጽ እንተኾይኑ ንቆልዑ፡ ተመሃሮን መንእሰያትን ካብ ሓሶትን ምትላልን ኣርሒቕካ ምዕባይ የድሊ። ሓሳውን ተሓሳውን ብማዕረ ግዳያት እዮም። ሓሳዊ ብሕማቕ ልምዲ፡ ተሓሳዊ ከኣ ቅኑዕ ሓበሬታ ብምስኣኑ ህሱያት እዮም። ሓስዩ ዝረብሕ፡ ዝኸብር፡ ዝድሕን፡ ዝቐስን የለን። ስለዚ ተመሃሮን መንእሰያትን ሓሶት ከይንለምድን ብሓሰውቲ ከይንታለልን ዕቱብ ጥንቃቐ ክንገብር ይግበኣና። ኣመል ምስ መግነዝ ከም ዝበሃል ብንእስነትና ዝለምድናዮ ሕማቕ ባህሪ ክሳብ መቓብር ከሰንየና ስነ ዝኾነ ነቲ ዘየድሊ ባህርያት ብኣጋ ጽሂና ንደርብዮ። ምዃኑ ክፍለጥ ኣለዎ። ንግዝያዊ መዋጽኦ ኢልካ ካብ ሓቅን ቅንዕናን ምእላይ ሳዕቤኑ ከቢድ’ዩ። ሓሶት ዝለመደት መልሓስ ሓቂ ክትላምድ ይኸብዳ’ዩ። ንሰባት ደስ ንምባል’ዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ሓደ ሰሚናር ትሳተፍ’ሞ ንኣቕራቢ እቲ ሰሚናር “ገለ ዓይነት! ትሕዝቶን ኣቀራርባን ንሓድሕዱ ዝበላለጽ። ብዙሕ ተመሂርና፡” ኢልካ ትገልጸሉ። እዚ ግን ናይ ሓቂ ኣይኮነን። ነቲ ሰብ ደስ ከተብሎ ኢልካ ግን ነቲ ዘስተውዓልካሉ ጎደሎታት ደፊንካ ዝወጾ ዘይብሉ ምዃኑ ትገልጽ። ሓሶት ክበሃል እንከሎ ካብ ምሉእ ሓቂ ወጻኢ ዘሎ ዘረባ እዩ። ሓሶት ብኣገባቡን መጠኑን ዕላማኡን ዝፈላለ’ኳ እንተኾነ ሓሶት ምዃኑ ኣይተርፎን’ዩ። ገሊኦም ወልፊ ኮይንዎም፡ ገሊኦም ከኣ መሲልዎም ዝሕስዉ ሰባት ከኣ ሓሰውቲ ካብ ምዃን ከምልጡ ኣይክእሉን። ሓሰውቲ ሓሶቶም ብሰባት ከይጥርጠርን ከይምርመርን ዝተፈላለየ ሜላታት እዮም ዝጥቀሙ። ኣብ መጻወድያ ናይ ሓሰውቲ ካብ ምውዳቕ ንምድሓንን ንሓሶት ካብ ምሉእ ሓቂ ንምፍላይ ክሕግዘናን ነዞም ዝስዕቡ ሜላታት ንመልከት፥


ወይ ኣሰር ናይ ሓቂ ዘለዎ ዘረባ ኮይኑ ንመጠኑ ግን መጢጥካ ምትዕብባይ’ዩ። ንኣብነት፡ ራሄል፡ ንሓናን መሓዛኣ ሓደ መዓልቲ ብዛዕባ ዝቀራረባ ዘሎ ወዲ ኣዕሊላታ። ድሕሪ ግዜ ሓናን ንራሄል ምስቲ ወዲ ትርእያ’ሞ ብዛዕባ ርክቦም ትሓታ። ራሄል ከኣ “ብዛዕባኡ ደኣ ሽሕ ግዜዶ ኣይነገርኩኽን፡ ” ትብላ። ነታ ዘይንጽርትን ናይ ሓደ መዓልትን ዘረባ ሽሕ ግዜ ከም ዝነገረት ኣምሲላ ብምምላስ ንሓሶታ ክትክውል ፈቲና። “ሓሳውን ስንቅን፡ እናሓደረ ይፈኩስ” ዝብል ምስላ ክትርሳዕ የብላን። ሚዛን ክብሪ ናይ ሓደ መንእሰይ ብእኩብ ድምር ናይ ክእለቱ፡ ፍልጠቱን ባህርያቱን እዩ ዝልካዕ። ብሰብ ክኽበርን ክእመንን ዘይደሊ ሰብ የለን። ቅኑዓትን ሓቀኛታትን ሰባት ክቡራትን እሙናትን እዮም። ሰብ ዘይፈትዎም ክኸውን ይኽእል’ዩ፣ ዝንዕቆም ግን የለን። ንእስነትና፡ ክብርን እምነትን ዝፈጥሩ ባህርያት ኮስኲስና እነዕብየሉ ዝበለጸ ወቕቲ ናይ ሂወት 1. 1. ጻዕዳ ሓሶት፥ ዘይተባህለን ዘይተገብረን ባዕልኻ ምሂዝካ እተቕርቦ ሓቂ ዘይኮነ ዘረባ እዩ። ጻዕዳ ሓሶት ጉድኣት ዘይብሉ ሓሶት እናተባህለ ይግለጽ። ዕላማኡ ከኣ 3. ፍርቂ ሓቂ ምንጋር፥ እዚ ክፋል ናይቲ ዛንታ ጥራይ


ኣብዚ እዋን፡ ብዙሕ ሰብ ዕላሉ ተመሳሳሊ እናዀነ ይኸይድ ኣሎ። ግዜን ሰብን ብዘምጽኦ ኩነታት፡ ናይ ሓባር ሽግር ይህልወካ’ሞ፡ ብሓባር ኴንካ ንኸተዕልል (ንኸተማርር ምባል ይሓይሽ) ይቕስበካ። ከምኡ ምግባር ባህርያዊ እዩ፥ ምኽንያቱ ንኸተተፍንስ ስለ ዝሕግዝ። ግና ንግዚኡ እምበር ንነዊሕ እዋን ዝኸይድ እንተዀይኑ ፋይዳኡ ውድቀት ጥራይ’ዩ። ብሓባር ኴንካ ‘ምኒን’ ምባል፡ ሽግርካ ዘብእስ እምበር ፍታሕ ዘምጽእ ኣይኰነን። እቲ ኣመና ዘሕዝን ድማ ብኽልቲኡ ወገን ዝመጽእ ዕላል ፍታሕ ዘምጽእ ዘይኰነስ፡ ንሽግርካ ሽግር ዝውስኽን መመሊስካ ሞራልካ ዘውድቕን እንተዀይኑ እዩ። ካብ ዝዀነ ዕላል ወይ ዘተ ክንከስብ ጥራይ’ዩ ዝግባእ። ሰሓቕ መኽሰብ’ዩ፤ ኢሂን- ምሂን ምባል መኽሰብ’ዩ። ካብኡ ወጻኢ፡ ሓደ ወገን ‘ግናይ’ ወረ ሒዙ ይመጽእ’ሞ፡ እቲ ኻልእ ድማ ‘ዝገነየ’ ሓበሬታ የምጽእ፥ ከይተረድኦም ውድድር ንውድቀተ- ሞራል ይጻወቱ። እዋን ዝኸይድ ትንተናታት፡ ካብኡ ሓሊፉ’ውን ኣብ ውልቃዊ ህይወት ተጻወትቲ ኣቲኻ ዝግበር ሃተፍተፍን ግና ‘ሞያኻ’ እንተዘይኰኑ፡ ዋላ ሓንቲ’ኳ ኣይጠቕመካን’ዩ። ምኽንያቱ፡ እዚ ኣብ ሕልሚ ካብ ምንባር ብምንታይ ክፍለ ይኽእል? ካልእ ዓይነት እካበ ሓበሬታ ድማ ዋላ’ኳ ንምምራር ዝዕድም ኣይኹን፡ ንምጉዳም ኣእምሮ ግና ሓያል ተራ ይጻወት። ንኣብነት፡- ብዝዀነ መደምደምታ ዕላልና፡ እቲ ኰነ ኢልና ዲና ብኣጋጣሚ እንምእርሮ ሓበሬታ ኣብ ህይወትና እንታይ እዩ ዝጠቕመና ኢልና ክንሓስበሉ ንምዝኽኻር ኢና እዚ ኣርእስቲ ኣልዒልናዮ። ምኽንያቱ፡ ኣብ መወዳእታ ሰብ ብሞያ እዩ ዝነብር። ብቐጥታ ሞያኡ ንምዕባይ ዘገልግሎ ሓበሬታ ክእክብ ድማ ግቡእ’ዩ። ኣብ ኩሉ ጉዳይ ደንቆሮ ሓደ ግጥም ጸወታ ኩዕሶ ድዩ ካልእ ዓይነት ስፖርት ምዕዛብ፡ ከም ምዝንጋዕ ስለ ዝሕሰብ ከከም ዝንባለኻ ኣገዳሲ’ዩ። ካብ ቅድሚ’ቲ ጸወታ ኣትሒዝካ ሓበሬታ ንምእካብ ዝግበር ሕጊግታን ሻቕሎትን፡ ከምኡ’ውን ድሕሪ ግጥም ዝግበር ንነዊሕ ክኢላ መሲልካ ንምርኣይ ዝግበር ዓይነት ሓሶት’ዩ። ሃደድቲ ወይ ሸደድቲ ሰባት “እዚ ደኣ ቀሊል እንድዩ፡” ምባል የዘውትሩ። 7. 7. ምሽፋል (ምኽዋል)፥ ንዝፈጸምካዮ ጌጋ ወይ ጭብጢ ናይ ዝፈጸምካዮ ጌጋ ምስዋር። ዕላማኡ ንነብስኻ ብሓሶት ንምንጻህ እዩ። ምንጋር ነቲ ዝተረፈ ከኣ ምቕባር ማለት’ዩ። እዚ ኣገባብ ኣተሓሳስዋ’ዚ ሓደገኛ’ዩ። እቲ ዝተዘርበ ሓቂ’ዩ፣ ግን ምሉእ ኣይኮነን። ‘ዘረባ ሓደ ሰሚዕካ ኣይትፍረድ’ ዝብል ምስላ ሕብረተሰብና ነቲ ሓደ ዝሓባኦ እቲ ካልእ ክቐልዖ ዕድል ንምሃብ ዝተባህለ’ዩ። ንኣብነት የውሃንስን ሓሰንን ከም መሳርሕቲ ይበኣሱ’ሞ፡ ሓሰን ብዛዕባ መባኣሲኦም ዝነግረካ ዛንታ ንጉድለታት ናይ የውሃንስ ይነግረካ። እቲ ዝበሎ ሓቂ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ናቱ ጉድለታት ስለ ዘይነግረካ ግን ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ምሉእ መረዳእታ ክህልወካ ኣይክእልን። 8. 8. ነብሰ ምትላል፥ ንነብስኻ ምትዕሽሻው። ተሸጊርካ እንከለኻ “ሽግር የለን”፣ ፍርሒ እናተሰምዓካ “ኣይፈራሕኩን” ወይ ከኣ ንሓደ ሕማቕ ባህሪ ክትገድፎ መደብ ዘይብልካ ክንስኻ “ሎሚ ናይ መወዳእታ” እናበልካ ንነብስኻ ምትላል። ኣብ መደምደምታ፡ ቅኑዓትን ሓቀኛታትን ንምዃን ንነብስና ክንምርምራን ክንቀጽዓን ዘኽእለና ትብዓትን ተበግሶን ንመንእሰያት ስለ ዘይሰኣነና ንበገስ። ማዕረኡ ከኣ ዘይንሕበል፡ ዘይንታለል ንቑሓት ንምዃን ካብ ተመኩሮናን ተመኩሮና ካልኦት ሰባትን ንምሃር። ዓይኒ ማይ ሓሶት ኣይነጽፍን’ዩ። ናይ ሓሶት ጽሑፍ ንዝጸሓፈሉ ቀለም’ውን ከነንቅጾ ዝከኣል ኣይኮነን። ንሓሳዊት መልሓስ እውን ንገብራ የብልናን። ናይ ሓሶት ዕዳጋ ግን ክንዓጽዎ ንኽእል ኢና። ዕዳጋ ሓሶት ብንቕሓት’ዩ ዝዕጾ። ንሓሶት ረጊጽናያ ክንከይድ ዘኽእለና ንቕሓት ብዘጥረናላ እዋን ሓሶት ጠፊኣ ኣላ። ሓሶት ዓዳጋይ እንተ ስኢና ንሓሶት ተሰኪሙ ናብ ዕዳጋ ዝወርድ ሰብ የለን። ሓሶት እናሸጡ ዝናበሩ ሰባት ስርሖም’ዮም ዝገብሩ ዘለዉ። እቶም ንሓሶት ሓቂ መሲልና ንሽምት ዘለናኸ እንታይ ንገብር ኣለና፧ ንጽሑፈይ፡ ካብ መስመር ግጥሚ ዓቢ ጥበበኛ ነፍሲሄር የማነ ገብረሚካኤል ጎቲተ ብምምጻእ ክዛዝሞ፣ “ለዋህ ኤርትራዊ ዘረባይ ስምዓኒ፡ ዓፍራ መሲልካ ከይትረግጽ እምኒ።”


ጻዕዳ ሓሶት ዝመሳሰል ኮይኑ ንሰባት ከተሐጉስ ኢልካ ዝግበር ሓሶት ግን ኣይኮነን። ዕላማኡ ንሰባት ብጌጋ ንምጽላው’ዩ። መሃዝቲ ሰባት ንሓሶቶም ንምርጓድን ተኣማኒ ንምግባርን “ኢሎሞ” ምባል ከዘውትሩ ይስምዑ። 5. 5. ግድፈት፥ ንኣገዳሲ ክፋል ናይቲ ሓበሬታ ኣትሪፍካ ምንጋር። ንኣብነት፡ ጽባሕ ስዓት 6 ናይ ምሸት ኣብ ሲነማ ኣስመራ ብመንእሰያት ተመሃሮ ዝቐርብ ስነ ጥበባዊ ምርኢት ከም ዘሎ ሓበሬታ ኣለካ። ንኣዕሩክቱኻ ግን ‘ኣብ ሲነማ ኣስመራ ጽባሕ ገለ መደብ ኣሎ’ ኢልካ ትነግሮም። ስነ ጥበባዊ ምርኢት ምዃኑ፡ ብተመሃሮ ከም ዝቐርብ፡ ዝቐርበሉ ሰዓት ከኣ 6 ድሕሪ ቀትሪ ምዃኑ ስለ ሓባእካሎም ግን ተቛደስቲ ናይቲ መኽሰብ ክኾኑ ኣይክእሉን እዮም።


ብፍላይ ሎሚ ከም ንፍዮ ክወጽኣልና ዝግባእ ወልፊ ማሕበራዊ መራኸቢታት (ሶሻል ሚድያ) መጺኡና ኣሎ። ኣብቲ ምዕቡል ዓለም ን‘ስራሕ’ እምበር፡ ንወረ ዝኸውን ግዜ ኣመና ውሑድ’ዩ። ድላይና ምኽንያት ነምጽእ ድማ፡ እቲ እንኮ ክንምዕብለሉን ካብ ቀይዲ ናይቶም ኣእምሮና ሓዪሮም ብመደብ ከይንምዕብል ዝዓግቱና ዘለዉ ሓይልታት ከውጽኣናን ዝኽእል እንኮ ፍታሕ፡ ግዜና ኣብ ዕብየት ነብስና ምውዓል ጥራይ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ንሳቶም ዘድልዮም ሓበሬታ እናኣከቡ፡ ንዓና ድማ ጐሓፍ ዝዀነ ሓበሬታ ካብ ምዕዳል ደው ኣይክብሉን እዮም። ምዃን ጽቡቕ ስለ ዘይኰነ፡ ላህመታዊ ወይ ‘ምስ ሰብ መሐወሲ’ ዝዀነካ ሓበሬታ ምናልባት ቁሩብ-ቁራቦ ጥቕሚ ይህሉዎ ይኸውን፥ ካብ ሰብካ’ኳ ኣይትንጸልን። ካብኡ ሓሊፍካ፡ ኣብ ዘይሞያኻ ኣቲኻ እትእክቦ ማእለያ ዘይብሉ ቀንጠ-መንጢ ይኹን ዋላ ኣመና ኣገዳሲ ሓበሬታ ግና ክሳራ እዩ። ምኽንያቱ፡ እቲ ነዚ ሓበሬታ ንምእካብ ዘጥፋእካዮ ግዜን ጸዓትን፡ ሞያኻ ንምዕባይ ተጠቒምካሉ እንተ ትኸውን ማዕረ ክንደይ ክትዓቢ ከም እትኽእል ምፍላጥ ከድልየካ እዩ። ሕጂ’ውን ይኹን ነዛ ጽሕፍቲ ንምንባብ ኣብዛ መስመር በጺሕካ ኣለኻ። እዚ ተንብቦ ዘለኻ ሓሳባት ‘ኣይጠቕመንን’ዩ’ ኢልካ እንተ ኣሚንካ፡ ነዛ መጽሔት ዓጺፍካ ጠንጥኖ! ዘይጠቕመካ ጽሑፍ ደኣ እንታይ ክዓብሰልካ።


‘ዘየድልየና ክንእክብ ዘድልዮም ይእክቡ!’ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ኤርምያስ ሰሎሞን ኣብ መጽሔት መንእሰይ ቍ.62 ካብ ዝጸሓፎ ተቘንጪሉ እተወስደ ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 5 መበል 35 ዓመት ቁ.169


“ቀዳማይ ዝበሎ፡ ዳሕረዋይ ይቕበሎ። ምስላ ቀዳሞት ኣብ ያታታት ሕብረተሰብ ኤርትራ ባህሊ፡ ብቐንዱ ድማ ኣፋዊ ያታታት፡ ካብን ናብን እናተሰጋገረ ዝነብር ውርሻ ምዃኑ ዝነግሩ ኣበሃህላታት ብዙሓት እዮም። ነፍሲ ወከፍ ሕብረተሰብ ከም ኣካል ናይ መዓልታዊ ህይወቱ ባህሊ ካብን ናብን እናወራረሰ ይነብር። ባህሊ ድማ በቲ ቀንዲ ሕመረት ናይዚ መስርሕ ዝዀነ ካብን ናብን ናይ ምትሕልላፍ ኣገባብ እዩ ቀጻልነቱ ዘውሕስ። ኣብ ውሑዳት ዘይኰና ሃገራት ምውርራስን ቀጻልነትን ባህሊ ብመጽናዕቲ ጥራይ ክውሓስ ኣይክእልን’ዩ ካብ ዝብል ርድኢት፡ እቶም ንህልውን መጻእን ናይ ሕብረተሰብ ኣገደስቲ እዮም ዝብሃሉ ውርሻታት ባህሊ፡ ብቐጻሊ ናይ ምስግጋር መስርሕ ከም ዝውረሱ ይግበር ኣሎ። እዚ ንኣገዳስነት መጽናዕቲ ዘየጓኒ ኣገባብ ምውርራስ ባህሊ፡ ነቶም ክውረሱ ዝተደልዩ ትሕዝቶታት ባህሊ፣ ብቐንዱ ኣካል መዓልታዊ ንጥፈትን ኣተሓሳስባን እቲ ዝወርስ ሕብረተሰብ ምግባር እዩ። እዚ ድማ ነቶም ዝውረሱ ትሕዝቶታት ባህሊ ጥበብ ኣትዮም ዝውረሱ ትሕዝቶታት፣ ብዓንደ ርእሶም ብመጽናዕቲ ዝርከቡን ናብ ዝተፈላለዩ ተመገብቲ ናይቲ ስራሕ ዝቕረቡን ምዃኖም እዩ። ብኸምዚ ኣገባብ ንዝበዝሑ ኣፋዊ ያታታተን ናብ ደረጃ ምዝጉብ ወይ ስኑድ ዘብጽሓ ሃገራት እውን ውሑዳት ኣይኰናን። እዚ እናዀነ ግና ብብዙሓት ምኽንያታት ኣፋዊ ያታአን ይትረፍ ክስንዳን ናብ ደረጃ ውሑስ ኣፋዊ ያታ ከብጽሓን፡ ኣፋዊ ያታ ነይሩወን ድዩ ኣይነበረንን ክፈልጣሉ ናብ ዘይክእላ ደረጃ ዝበጽሓ ሃገራት እውን ኣመና ብዙሓት እየን። መጽናዕቲ ኣፋዊ ያታ፣ ብኣኡ ኣቢሉ እውን መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ዘይስገር ሽወደናውያን፡ ኣውስትራላውያንን ካልኦት ነቲ መጽናዕቲ ብዕላማ ዘካየዱ ግዱሳት ወገናትን ንምጥቃስ ይከኣል። ህዝባዊ ግንባር እውን ማዕረ ማዕረ እቲ ንናጽነት ዝገብሮ ዝነበረ ቃልሲ፡ ነቲ ክጠፍእን ክጥምዘዝን ዝድለ ዝነበረ ባህልን ታሪኽን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምጽናዕን ምስናድን ልዑል ስራሕ ኣበርኪቱ እዩ። እቶም ክሳዕ እዚ እዋን ብጥበብ ተታሒዞም ዝርከቡ ውጽኢታት መጽናዕቲ ድማ እኹላት ኣብነታት እዮም። ኣብዚ እዋን እውን መንግስቲ ንመጽናዕቲ እኹል ጠመተ ብምግባር ኣብ ኩሉ መጽናዕትን ስነዳን ዘድልዮ ጽላት፡ ዓቕሚ ሰብን ንዋትን ኣውፊሩ ይርከብ። ዝዀነሉ ምኽንያት ድማ እዝን ከምዝን ዝበለ ምኽንያት እዩ። ሪሰርች (Research) ዝብል ቃል ካብ 1577 ዓ.ም ኣቢሉ ከም ዝጀመረ ይንገር። ካብቲ ሪከርከ (recherche) (ብግቡእ ተደሚጹ እንተሃልዩ) ዝብል ናይ ፈረንሳ ቃል ዝብገስ ድማ’ዩ። እቲ ናይ ፈረንሳ ቃል ድማ ምድላይ ወይ ምንዳይ ዝብል ትርጉም ኣሎዎ። ወላ’ኳ ከምዚ እናተባህለ ብዛዕባ ኣብ ስርዓተ ትምህርቲ፡ መራኸቢ ብዙሃን፡ ኣብያተ እምነት ወዘተ ከም ዝካተቱ ምግባር እዩ። እዚ ኣገባብ ኣብ ብዙሓት ሃገራት፡ ባህሊ ኣብ ምዕቃብን ምውርራስን ኣገዳሲ ንጥፈት እናዀነ ይኸይድ ኣሎ። ወላ’ኳ ብሰፊሕ ኣርእስቲ ክረአን ዝያዳ ክዓሙቕን ዝግባእ እንተዀነ ኣብ ናይ ኤርትራ ታሪኽን ባህልን ኣመልኪቶም ዝተገብሩ መጽናዕትታት ውሑዳት ኣይኰኑን። ንኣብነት ብኢጣልያውያን፡ ግብጻውያን፡ እቲ ኣብዚ መስርሕ ንመጽናዕቲ ኣገዳሲ ዝገብሮ ነጥቢ ድማ፡ እቶም ኣብዚ


ኣብ ኣፋዊ ያታታት ትግርኛ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ዝምህሩን ዘዘናግዑን ትሕዝቶታት እምብዛ ብዙሓት እዮም። እዞም ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ብኣፍ እናተነግሩ ዝጸንሑ ሕብረ ብዙሕ ዝዀኑ ኣፋዊ ያታታት፡ ንብዙሓት ህይወት እተሰላስሎም ንጥፈታት ብጥበብ ዝገልጹ እዮም። እስከ ነዚ ዝስዕብ ሓደ ሰብ ልቢ ምስ ኣውሓደ ወይ ምስ ተጋገየ ከመይ ኢሉ መዋጽኦ ይፈጥር እተስተምህር ኣፋዊ ያታ ንርአ። ቀንዲ ሓሳባ ድማ “ብ ኣይትንገር ዝንገር ነገር፡ ብ ኣይትንገር ስለዝንገር፡ ብ ኣይትንገር ኣይትንገር።” ዝብል’ዩ። ብ “ኣይትንገር፡ ዝንገር” ብ “ኣይትንገር፡ ዝንገር” ክሰዳኦ ደልየን ደጊመን “እዋይ” በላ። ደላዪት ሓዊ ድማ “ኣትን እንታይ ኢኽን እዋይ እዋይ ትብላ፡ ኣይድሓን ኢኺን” ኢላ ሓተተተን። ሽዑ እተን ሰበይቲ “ኣይትንገራ ደኣ’ምበር እታ ጓል እከለ እምበር ጠኒሳ---” “ኣይደሓንክንን።” “እዋይ ኣይትንገራ ደኣ’ምበር እዛ ጓል እከለ እንድያ ጠኒሳ---” እታ ካልአይቲ ሓዊ እትልምን ሰበይቲ እውን ከምተን ክልተ ዝቐደማ ኣንስቲ “እዋይ” በለት። ከምዚ እናበለት እታ ብ “ኣይትንገር ዝተነግረት ነገር፡ ምንጋራ ብኣይትንገር ቀጸለ። እንተዀነ እቲ “እዋይ” ዘብል ዝነበረ ወረ ብኣይትንገር እናተነግረ ናብታ ክትነግር ዘይነበራ ግን ከኣ “ከይትነግራ ደኣምበር” እናበለት ንቐዳመይቲ ለማኒት ሓዊ ዝነገረት ሰበይቲ በጽሐት። ናብ ወዮ ሓብቲ እኖ (ሓትኖ) ዝነበረት ሰበይቲ። ሓትኖ ዝጠነሰት ጓል ንወየን ነቲ ወረ ዘምጽኣለን ሰበይቲ “ኣትን ሰበይቲ ወይ ብሃሊት ኩና ወይ ድማ ብሃሊት ኣምጽኣ” ክትብል ኣዋጠረተን። እተን መዋጽኦ ዝሰኣና ሽዑ እተን ሓዊ ክልምና ዝመጽኣ ሰበይቲ “እዋይ” በላ። ካብቲ ገዛ ድማ ሓውን እዋይ ዘብል ነገርን ሰሚዐን ከዳ። ግዳ “ኣይትንገራ” ተባሂለን ነበራ። ሓዊ ዝለመና ሰበይቲ ገዛአን ምስ ኣተዋ ካልእ ሓዊ ዝልምና ሰበይቲ መጻአን። እንተዀነ ንሰን እውን ከምተን “እዋይ” እናበላ ሓዊ ዝሃባአን ሰበይቲ፡ ንሰን እውን ምስ ለሚነን ዘንደዳኦ ሓዊ “እዋይ” ይብላ ነበራ። እተን ሓዊ ክልምና ዝመጽኣ ሰበይቲ እውን “ኣትን ደሓን ዲኺን” ሓንቲ ሰበይቲ ናብ ሓደ ገዛ ሓዊ ክልምና መጻ። ደላዪት ሓዊ ናብ ወዮ ገዛ ምስ ኣተዋ፡ እተን ብዓልቲ ገዛ “እዋይ” በላ። እተን ደላዪት ሓዊ ድማ “ኣትን እንታይ ደኣ ኴንክን” ክብላ ሓተተአን። ደጊመን “ደሓን’የ” በላ። እንተዀነ ነቲ ንሰን እውን ካብ ሰብ ዝሰምዓኦ ዘረባ ግዲ ምስተን ሓዊ ዝልምና ሰበይቲ


ካብ ዝተዋህቡ ገለጻታት ምጥቃስ ይከኣል። ጆን ዋረል ክረስወል ዝተባህለ ምሁር ናይቲ ዓውዲ ንመጽናዕቲ ከምዚ ኢሉ ይገልጾ። “መጽናዕቲ ንሓድሕዶም ዝመላልኡ ከይድታት ዝኽተል፡ ዘድሊ ሓበሬታ ኣብ ምውህላልን ምትርጓምን ብምንጣፍ ዝሰፍሐ ርድኢትን ዝኻዕበተ ፍልጠትን ንምፍጣር ዝሰርሕ ዓውዲ እዩ።” ወላ’ኳ መጽናዕቲ ምስ ባህልን ታሪኽን ተተሓሒዙ ክለዓል እንከሎ ኣብ ምስናድን ምስግጋርን ትሕዝቶታት ዝሓለፈ ወለዶ ዘተኵር ዓውዲ እዩ እናተባህለ ዝግለጽ እንተዀነ፡ ብሓፈሻ ግና መጽናዕቲ ኣብ ዝተላዕለ ኣርእስቲ ፍልጠት ንምውሳኽ፡ ርድኢት ንምስፋሕ፡ ዝንቡዕ ርድኢትን ጸኒሕን ንምቕልባስን ንምስትኽኻልን ወዘተ ዝካየድ ብዓበይቲ ናይ ኣሰራርሓ መገድታት ዝምራሕ፡ ኣብ ዓበይቲ ኣርእስትታት ከም ማሕበራዊ፡ ቊጠባዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ቴክኖሎጃዊ ወዘተ ዓለማውያን ዝዀኑ ዛዕባታት ዘልዕልን ዝምልስን ዓውዲ እዩ። ገለገለ ሃገራት እውን ንመጽናዕቲ ከም መኣዲ መልሲ ንኹሎም ሃገራውያንን ዓለማውያንን ዛዕባታት ብምግባር፡ መጽናዕቲ መራሒ መላእ ፖሊሲታተንን ራኢታተንን ገይረናኦ ይርከባ። መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት እውን ልዕሊ እቲ ብትምህርትን ስልጠናታትን ክድለብ ዝኽእል ኣብ መጽናዕቲ ዝፍጠር ርድኢትን ኣገባባት መጽናዕትን፡ መጽናዕቲ ብደረጃ ውልቂ፡ ትካላት መጽናዕቲ፡ ኮለጃትን ዩኒቨርሲታትን መጽናዕቲ፡ መንግስታውያን ትካላት መጽናዕቲ፣ ሰፊሕ ወፍሪ ምግባር ከም ዘድሊ ምርዳእ እዩ። ከም ኣካል ናይዚ ሰፊሕ ርድኢትን ፍልጠትን መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት እውን ኩለንትናዊ ምስሊ ሕሉፍ ሕብረተሰብ ኣብ ምንጻርን ምንጽብራቕን እቶም ግጥምታት ብዓይኒ ታሪኽ፡ ባህሊ፡ ቁጠባ፡ ፖለቲካ ወዘተ እንተተፈቲሾም ንባዕሎም እኹል ትሩፍ ሰነዳት ምዃኖም ከመስክሩ እዮም። ኣፋዊ ግጥምታት ንነፍሲ ወከፍ ዘዘውትሮም ዝነበረን ዘሎን ወገን ኒሕን ሓረንን ኰይኖም ጒልቱን ሪሙን ከም ዘውሓሱ፡ ከም ላብሽን ብራናን ታሪኹን ምስሉን ከም ዝሰነዱ፡ ባህሊ ብሓፈሻ ያታውያን ፈጠራውያንን ግጥምታት ናይቲ ሕብረተሰብ ድማ ብቐንዱ ብንፋስን ውሕጅን ካልኦት ባህልታት ንኸይብሕጐጉ ዋልታ ከም ዝዀኑ፡ ልቦናን ፍልጠትን ሕብረተሰባት ኣብ ምዕባይን ምግሳጽን ልዑል እጃም ከም ዝተጻወቱ ወዘተ ባዕሎም ክምስክሩ እዮም። ካብዝን ካልኦት ዝምልኡ ኣገደስቲ ሓሳባትን ብምንቃል ድማ’ዩ መጽናዕቲ ኣፋዊ ግጥምታት ኣመና ኣገዳሲ ዝኸውን። እቲ ቃልን መንቀሊኡን ዝጽሓፍን ዝዝረብን እንተዀነ፡ ከም ኣብ ኩሎም ኣርእስትታትን ዓውድታትን ዘጋጥም ተርእዮ፡ ብዛዕባ መጽናዕቲ ሓደን ውዱንን መግለጺ ኣይወሃብን ክብሃል ይከኣል። ወላ’ኳ ኣብ ዝበዝሑ ንመጽናዕቲ ኣብ ዝወሃቡ ገለጻታት ምምስሳልን ቅርርብን ዝረአ እንተዀነ፡ ምሁራንን ግዱሳትን ናይቲ ዓውዲ ብዛዕባ መጽናዕቲ ኩሉ ዝሰማምዓሉን ዝረድየሉን ገለጻ የለን ይብሉ። እቲ ምኽንያት ድማ ካብ ስፍሓትን ዕምቈትን ናይቲ ዓውዲ ዝነቅል ምዃኑ የረድኡ። ኣብ ርእሲኡ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መጽናዕቲ ኣብ መዓላ ዝውዕለሉ ኣርእስትታት ወይ ዓውድታት እውን ንመጽናዕቲ ዝወሃብ ገለጻታት ክፈላለ ዝኽእል እዩ። ቅልል ብዝበለ መገዲ ግና መጽናዕቲ ኣገዳሲ ፍልጠት ንምኽዕባት ዝግበር ፈጠራውን ሜላውን መስርሕ እዩ ክብሃል ይከኣል። ኣብዚ ገለጻ እቲ “ኣገዳሲ” ዝብል ቃል ኣመና ኣስተብህሎ ዝደሊ እዩ። መጽናዕቲ ዝግበረሉ ኣርእስቲ ንኹሎም ኣብቲ ስራሕ ኢዶም ዝሕውሱ ወገናት ዘይስገር ሕቶ ብምምላስ ዝምስከረሉ ሓበሬታን ፍልጠትን ክምግብ ምስ ዝኽእል እዩ። ብኽንዲ ገለኡ ኣብ ባህሊ፡ ቍጠባ፡ ፖለቲካ ወዘተ ርፍራፍ ኣበርክቶ ዘይብሉ፡ ኣብ ዘይረብሑን ዝወደቑን ኣርእስትታት ወይ ዛዕባታት ሓበሬታ ንምስራጽ ኢሉ ዝካየድ መጽናዕቲ፡ ከም መጽናዕቲ ኣይሕሰብን። ከምቲ ቀዲሙ ዝተገልጸ ንመጽናዕቲ ዝወሃቡ ገለጻታት ኣመና ብዙሓት እዮም። ነዚ ሓሳብ ንምስናይ እዞም ዝስዕቡ ንመጽናዕቲ ሰበይቲ “ኣንቲ ክስቶ ሓብተይ---” “ኣትን ሰበይቲ እዛ ዘረባ ሓንሳብ ወጺኣ እንድያ ወይ ብሃሊት ኩና ወይ ብሃሊት ኣምጽኣ” በለተን። ሽዑ እተን ሰበይቲ ተጣበባ ግዲ ኢሉወን መጽናዕቲ ኣብ ነንበይኖም ኣርእስትታትን ንብዙሓት ምኽንያታትን ክግበር ይከኣል። እንተዀነ መጽናዕቲ ኣብ ዝዀነ ኣርእስቲ ይገበርን ዝተፈላለየ ምኽንያት ይሃልዎን፡ ኣብ ማይ ዘይጠዓመ ኣርእስቲ፡ መቐጸልታ ጅሙር መጽናዕቲ፡ ዝተገብረ መጽናዕቲ ግጉይ ወይ ደጊምካ ቅኑዕ ምንባሩ ንምርግጋጽ ወዘተ እዩ ዝግበር። እዞም መጽናዕቲ ክግበረሎም ይኽእሉ እዮም ተባሂሎም ዝተዘርዘሩ ዛዕባታት ወይ ኣርእስትታት ንባዕሎም እውን ብዙሓት ትርጓመን ፍልልይ ርእየትን ዘማእከሉ እዮም። “ኣንቲ ሓብተይ ሎሚ እሞ እንታይ እዩ መዓልቱ፧” “ሎሚ ደኣ ረቡዕ።” “እህምምምም፡ እሞ ደይ ረቡዕ ረቡዕ ደኣ ሃተፍተፍ እዩ ደብለኒ። ተባህለን ዘይተባህለን፡ ዝሩብኒ ደይዝሩብኒ እዩ ደዛርበኒ። ከምኡ ኣለኒ፡ ረቡዕ ረቡዕ ሲ ከምኡ’ዩ ዝገብረኒ።” “ኣይ እምበኣር ሕማም ነብስኽን እዩ።” “እወ፡ እወ ሕማም ነብሰይ።” “በላ ምሕረት የውርደልክን።” ተበሃሂለን ተፈላለያ ይብሉወን። ክኢላ ኣፋዊ ያታ፡ መምህር ኣማኑኤል


ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቡ። እንተዘይቀሪብኩም፡ ጉዳይኩም ኣብ ዘየለኹምሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ።


ተስፋልደት ክብረኣብ ቀለተ ምባል ተሪፉ፡ ተስፋልደት ክብረኣብ ቀላቲ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ፋኑስ ገብረስላሴ ተስፋሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ኣስፍሃ ሃይለ ኣባይ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን21/5/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዑቕባይ መሓሪ ገብረጻድቕ፡ ኣኮይ ኣለም ገብረዮውሃንስ ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ጥራይ ወራሲ ምዃነይ ይረጋገጸለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብፍ/በ/መሰል ሩፋኤል ሳህለ ተስፋማርያም፡ ብፍ/በ/ዕዳ ኣማረ ገብረኣብ ወልደስላሰ፡ ንፈጽሚ ዝምልከት ጉዳይ ኣብ ቤ/ፍ ተኸፊቱልካ ስለ ዘሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ሹሻን ጊደዎን ተስፋይ ምባል ተሪፉ፡ ሹሻን ጊደዎን ተስፋጽዮን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ከሳሲት ልዋም ሚካኤል ኣስመሮም፡ ተጸዋዒ ዓወት በይን ዘርኣጽዮን፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲ ሚኪኤል ተኸስተ፡ ተጸዋዒት መብራት ትኩእ በርሀ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣበባ ተስፋጋብር ተስፋማርያም፡ ብዓል ቤተይ ዳዊት ተወልደ ደስታ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣቡበከር ስዒድ መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ኣቡበከር ዓብደልዋሃብ ዓጣ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ተኸሳሲ ኣቶ ኪዳነ ጸጋይ ወልደትንሳኤ፡ ተኸሳሲት ወ/ሮ ኣስመረት ተኽለብርሃነ ሃይለ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልኪ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቁ.49 ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ይግባይ በሃሊት ብስራት ገብረልኡል ዕዋል፡ ወሃቢ መልሲ ኣቶ ኪሮስ ኣብርሃም፡ ንዓኻ ዝምልከት ናይ ምቅሊት ውርሲ ኣብ ቤ/ፍ ይርአ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.45 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። መድህን ያቆብ ገብረእየሱስ፡ ብዓል ቤተይ ግርማይ ደብረጼን በረኸት ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ኣብ መንጎ ኣመልካቲት ትምኒት ግርማይ ሓጎስ፡ ተጸዋዒ ዓንዳት ሓዲሽ ዘሎ ናይ ሞግዚትነት ጉዳይ፡ ተጸዋዒ ዓንዳት ሓዲሽ ኣድራሻኻ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕካ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 9ይ መጋባእያ ቁ.32 ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ወ/ሮ ደስታ ተስፋዝጊ ኣባይ፡ ብዓል ቤተይ በረኸትኣብ ዑቕባዝጊ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ገብረትንሳኤ ክፍለዝጊ በራኺ፡ ኣዴና ሳህሉ ተስፉ መንኣመኖ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብፍ/በ/ዕዳ ኣቶ ጸጋይ ሃይለ ኣባይ፡ ብፍ/በ/መሰል መስፍን ጸጋይ ኣድሓኖም፡ ንጉዳይ ፈጽሚ ዝምልከት ምልክታ ቀሪቡልካ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 8ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ዳኒኤል ክፍላይ ዘርኡ፡ ኣቦይ ክፍላይ ዘርኡ እምባየ ስለዝዓረፈ፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ወ/ሮ መድህን ኣብርሃም ብርሃነ፡ ብዓል ቤተይ ዘርኣብሩኽ ምስግና ገብረመድህን ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 2ይ መጋባእያ ቁ.49 ይቕረብ። ኣድያም ተስፋእዝጊ ወልደሚካኤል፡ ብዓል ቤተይ ዳዊት ዑቕባሚካኤል በሪህ ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ዮናስ ተኽሉ ተኸስተ፡ ስም ኣደይ ጊዮርጊስ ሃብተማርያም ምባል ተሪፉ፡ ገርግሽ ሃብተሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን24/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ጅሮም ርእሶም ገብረእግዚኣብሄር፡ ብዓል ቤተይ የማነ ለባሲ ገብረእዚኣብሄር ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 4 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 5ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ ብፍ/በ/መሰል ይርጋኣለም ተስፋማርያም ክፍለ፡ ብፍ/በ/ዕዳ 1.ጎይትኦም ገብረመድህን 2.ሃብተ ገብረመድህን፣ ንጹር ኣድራሻኹም ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተጸዊዕኩም ብኣካል ወይ


ምልእተ ተኪኤ ባህታ፡ ብዓል ቤተይ ያቆብ የውሃንስ ገብረሂወት ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 7 ደቅና ድማ ህድኣት ገብረእግዚኣብሄር ደባስ ምባል ተሪፉ፡ ህድኣት ገረዝጊሄር ደባስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን22/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ዮሴፍ መብራህቱ፡ ወለድና መብራህቱ ኣስፍሃ ደሪን ለተብርሃን ሕሩይ ተላን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ደረጃ ቤት-ፍርዲ ዓዲ


ብስም መጎስ ሃይለ ኢማም ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00039093 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና ወድጋን ቁ.ገዛ 02 ዝርከብ ቤት ዕዮ ሕብስቲ ትካለይ፡ ንኣቶ ሰናይ ታደሰ ዑቕባሚካኤል፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ቲራቨሎ ጎደና 745-5 ቁ.ገዛ 51 ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2030 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። መጎስ ሃይለ ኢማም ብስም ፍዮሪ ምሕረቴ ክብረት ዝተመዝገበ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00028008 ዝኾነ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና ወዲጋን ቁ.ገዛ 21 ዝርከብ ናይ መዕረፊ ኣጋይሽ ቤት መስተ ምስ መሕጸቢ ሰውነት ትካለይ ንወ/ሮ ፌቨን ሓጎስ ወልደሚካኤል ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና 113-1 ቁ.ገዛ 136 ካብ ዕለት 01/01/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2028 ኣካርየዮ ስለዘለኹ ዝቃወም ምስ ዝህሉ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ፍዮሪ ምሕረቴ ክብረት ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 7 መበል 35 ዓመት ቁ.169


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሳልሕ ዓብደልቃድር ስዒድ ምባል ተሪፉ፡ብርሃነ ገብረመስቀል ገብረ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ጻዕዳ


1ይ ቤት-ፍርዲ ጊንዳዕ ጽገሃና ግርማይ ተስፋማርያም ምባል ተሪፉ፡ መቀረት ግርማይ ተስፋማርያም ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መብራህቱ ኪዳነ ሓጐስ ምባል ተሪፉ፡ ሴም ኪዳነ ሓጐስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ ዃላ ፍረወይኒ በርሀ ካፍል ምባል ተሪፉ፡ ፍረወይኒ በርሀ ክፍለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ከሳሲት ሰናይት ዘሙይ መንግስቱ፡ ተኸሳሲ ፊሊሞን በርሀ ክፍለ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዒላበርዕድ ኢብራሂም መሓመድ ምባል ተሪፉ፡ ኢብራሂም መሓመድ ስዒድ ሕመድ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሜሮን ኣብርሃም ስብሃቱ ምባል ተሪፉ፡ ሃኒባል ኣብርሃም ስብሃቱ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓዲ


1ይ ቤት-ፍርዲ ከረን ለተስላሴ ተኽለሰንበት ምባል ተሪፉ፡ ዬርዳኖስ ተኽለሰንበት ሃይለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ቅሳነት ግርማይ ተስፋስላሴ ምባል ተሪፉ፡ ብስራት ግርማይ ተስፋስላሴ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሜሮን ሰለሙን ተኽለ ምባል ተሪፉ፡ ሄርሞን ሰለሙን ተኽለ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ክፍለ ተኽለሰንበት፡ ተጸዋዒት ወ/ሮ ሳሌም ገብሬስ ተስፋሚካኤል፡ ናይ ሓዳር ክሲ ማእከል ዝገበረ ስቪላዊ ክርክር ቀሪቡልኪ ስለ ዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረቢ። እንተዘይቀሪብኪ፡ ጉዳይኪ ኣብ ዘየለኽሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ከሳሲት ወ/ሮ ስእለ ኣርኣያ ገብረእየሱስ፡ ተኸሳሲ ተወልደ ኪዳነ ገብረስላሴ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ኣቶ ተስፋልደት መሃንሾ ተስፋልደት፡ ዓባየይ ምልእተ ዘርኣይ ገብረ፡ ብዕለት 15/5/2024 ነቲ ኣብ ከተማ ከረን ከባቢ 05 ዝርከብ ቀዋሚ ንብረት ብመወከሲ ቁጽሪ 308018 ዝተመዝገበ መንበሪ ገዛ ብመልክዕ ህያብ ዝሃበትኒ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ገብረመስቀል ገብረየሱስ፡ ስም ኣደይ ሂወት ገብረዝጊ ብረ ገርጊስ ምባል ተሪፉ፡ ሂወት ገብረዝጊ ዓንደገርግሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ደቀምሓረ ልዋም በለጸ ተኽለማሪያም፡ ብዓል ቤተይ የማነ ሃይለ ተስፋሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 8 ደቁ ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ብርኽቲ ገብራይ ጋይም፡ ብዓል ቤተይ መስፍን ወልደሚካኤል ስለዝዓረፈ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 6 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ፍስሃ ሜካል ናሽሕ፡ ወድና ኤስሮም ፍስሃ ሜካል ስለዝተሰወአ፡ ኣነ ምስ ወላዲቱ ወ/ሮ መርሃዊት ባይሩ ሃኪን ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን1/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓረዛ ኣቶ ተወልደ ስዩም ርእሶም፡ ስም ኣደይ ኢትዮጵያ ገብሪሄት ሙሴ ምባል ተሪፉ፡ ኣበባ ጸጋይ ተስፋዝጊ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን3/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሓጋዝ 1ይ ቤት-ፍርዲ እምባደርሆ ሸውሃት ዑቅባስላሴ ሑሴን ምባል ተሪፉ፡ ሸውሃት ዑቅባትንሳኤ ሑሴን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣቶ ጎይትኦም ኣለም፡ ወኪል ሚካኤል ተኽለማሪያም፡ እቲ ብዕለት 12/11/2024 ኣቶ ተኽለማሪያም ተስፉ ሕደረሚካኤል ዝሃበኒ ውህብቶ ክጸድቀለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ወ/ሮ ምንያ ኪዳነ መኮነን፡ ዓባየይ ትርንጐ ሓጐስ ገብራይ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 4 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ሽዕብ 1ይ ቤት-ፍርዲ ድባርዋ ዓብዱ ማሕሙድ ኣሸመደ ምባል ተሪፉ፡ ዓብደለጢፍ ማሕሙድ ዑመር ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን8/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጠዓመ ሙሉጌታ ወንጀል ምባል ተሪፉ፡ ዮናታን ሙሉ ወንጀል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣብርሀት ጸሃየ ኣርኣያ፡ ኣደይ ሃንሱ ገብርሂወት ገብረስላሴ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 2 ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን6/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ኣቑርደት 1ይ ቤት-ፍርዲ መንደፈራ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሰንዓፈ ሕጋዊ ወኪል ሕማድ እስማዒል፡ ኣብ መንጎ እድሪስ ሓምድሕጅን ሳልም ሕምቶ ኣሕመድን ዝነበረ ናይ ገዛ ክራይ ናይ ቤት ስእሊ፡ ካብ 2018 ክሳብ እዛ ሕጂ ክራይ ከይሃበና ገዛኡ ሮዳስ ፍቅረ ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ የርዳኖስ ፍቅረ ኣብርሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን7/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ለተሃይማኖት ሚኪኤል ኣብርሃ ምባል ተሪፉ፡ ሰምሃር ሚኪኤል ኣብርሃ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ኣበዶም ክብርኣብ ምባል ተሪፉ፡ ሄኖክ ክብራኣብ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዓጽዩ ዝተኻረዮ ብልቸንስኡ ዝወጸት፡ ኣመልካቲ ዝኾንኩ ናይዚ ተጸዋዒ ኣይ ካብ ክራይ ኣይ ካብ ገዛ ነዚ ዘለና ትካል ዓጽዩ ኣበይ ከምዘሎ ስለዘይተፈልጠ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ይጸወዓልና ስለ ዝበለ፣ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪልን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። መርሃዊት ሻምበል ምባል ተሪፉ፡ መርሃዊት ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሊዛ ሻምበል ምባል ተሪፉ፡ ሊዛ ገብረሚካኤል ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ዮኤል ተኽለ ኣስመላሽ ምባል ተሪፉ፡ ዮኤል ተኽለብርሃን ኣስመላሽ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/5/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። መርያም ሳልሕ ዓብደላ ምባል ተሪፉ፡ ዓወደያ ሳልሕ ዓብደላ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን14/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣድሓና እድሪስ ምባል ተሪፉ፡ ያሕያ እድሪስ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ኣምና ከለል ምባል ተሪፉ፡ ኣምና ኢብራሂም በኪት ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን5/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ጥዕምቲ ዮሃንስ ቃልኣብ፡ ስም ኣደይ ፍረወይኒ ገብረመድህን ምባል ተሪፉ፡ ክብራ ገብረመድህን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን2/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ባረንቱ


ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ ናጽነት ደስበለ -ሓበን ገብረኣምላኽ- ሳምራዊት መለስ 1ይ ቤት-ፍርዲ ዞባ ማእከል ብስም ርእሶም ተ/ማርያም ግዮርጊስ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00043582 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ዕዳጋ ሓሙስ ጎደና ድግሳ ቁ.ገዛ 84 ዝርከብ ናይ ስነ ጽባቐ ጸጉሪ ርእሲ ትካለይ፡ ንወ/ሮ ሰለማዊት ዓንዶም በራኺ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ኣባሻውል ጎደና 132-1 ቁ.ገዛ 26 ካብ ዕለት 12/10/2025 ክሳብ ዕለት 13/10/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ።


ኣልጋነሽ ገብረመስቀል ሃይሉ፡ ሓፍተይ ወይኒ ገብረመስቀል ሃይሉ ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ 1ሓወይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን17/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 7ይ መጋባእያ ይቕረብ። ወ/ሮ ኤልሳ ዮሴፍ ገብረኣብ፡ ኣቦይ ዮሴፍ ጆባኒ ጉዊዘርዲ 10/12/2021 21/12/2021 ዝገደፈለይ ለበዋ ይጽደቐለይ ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን15/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ቁ.47 ይቕረብ። ርእሶም ተ/ማርያም ግዮርጊስ ሕጋዊ ወኪል ብርኽቲ ኣፈወርቂ ገብረዝጊ ሰናይት ተስፋይ መህደር፡ ኣደይ ትብለጽ ጸጋይ ገብርሂወት ስለዝዓረፈት፡ ኣነ ምስ ኣሕዋተይ ወረስቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን16/4/26 ኣብ ቤ/ፍ 6ይ መጋባእያ ዕዳጋ እኽሊ ይቕረብ። ብስም ገነት ገብረልኡል ካሕሳይ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00027662 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጋላ ነፍሒ ዓዲ ጓዕዳድ ቁ.ገዛ -- ዝርከብ ናይ ቤት መግቢን መስተን ሆቴልን ትካለይ፡ ንኣቶ ቴድሮስ መሓረ ጸጋይን ሰለሙን ፍስሃየ ተዓገስን፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ጋላ ነፍሒ ዓዲ ጓዕዳድ ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት31/12/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ቶኾምብያ ከሳሲት ወ/ሮ ሮዛ ስብሃትልኣብ ጊላዝጊ፡ ተኸሳሲ ኣቶ ሓጎስ ገረኪኤል ንርኣዮ፡ ናይ ሓዳር ክሲ ቀሪቡልካ ስለዘሎ፡ ብኣካል ወይ ብሕጋዊ ወኪል ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ቅረብ። እንተዘይቀሪብካ፡ ጉዳይካ ኣብ ዘየለኻሉ ክረአ ምዃኑ ነፍልጥ። ገነት ገብረልኡል ካሕሳይ 1ይ ቤት-ፍርዲ ሞልቂ ብስም ንዕማ ዓብደላ ሱሌማን ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00040166 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ተሰነይ ቁ.ገዛ 03 ዝርከብ ናይ ምክራይ ቬሎን ቡቲክ መሸጣ ኮስመቲክስን ትካለይ፡ ንወ/ሮ ትርሓስ ፍስሃየ ጸሃየ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ቲራቮሎ ጎደና 186-1 ቁ.ገዛ 19 ካብ ዕለት 01/01/2026 ክሳብ ዕለት 31/12/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ወ/ሮ ወርሖ ገብረሂወት ሃይለሚካኤል፡ ኣቦና ገብረሂወት ሃይለሚካኤል ትርፉን ኣዴና ተበርህ ገብረሚካኤል ምራጭን ስለዝዓረፉ፡ ኣነ ምስ 6 ኣሕዋተይ ወረስቲ ናይ ግምቱ ዘይተፈልጠ ዝንቀሳቐስ ይኹን ዘይንቀሳቐስ ሃብቲ ምዃንና ይረጋገጸልና ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን9/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1ይ ቤት-ፍርዲ ተሰነይ ንዕማ ዓብደላ ሱሌማን ኣስመረት ዑቕባማርያም ግደ፡ ብዓል ቤተይ ሚካኤል ነጋሲ ገብረማርያም ስለዝተሰወአ፡ ንዓይ ናይ መጻምዲ መሰለይ ይተሓለወለይ፡ 3 ደቅና ድማ ወረስቲ ምዃኖም ይረጋገጸሎም ስለ ዝበለት፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን13/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ብስም ነ/ሄር መሓመድዜን ስዒድ ዝፍለጥ ህንጻ፡ ኣብ ን/ዞ ኣኽርያ ቁ.ምስክር ወረቐት 109524-104757-110729 ዚፕ 167 ፕሎት 47r ፓርሰል 3Z ASD00009391 ASP00007932 ስፍሓት መሬት 225 ትርብዒት ሜትሮ ዝርከብ ዘይንቀሳቐስ ንብረት (ገዛ) ብዕድጊ ዘጥረናዮ ስለ ዝኾነ’ሞ ናብ ስምና ከነመሓላልፎ ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ናይ መአገዲ ትእዛዝ ወይ ናይ መወዳእታ ውሳነ (ይግባይ ተባሂሉሉ እንተኾይኑ) ሒዙ ናብ ቤት ጽሕፈት ኖታሪን ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ካዳስተርን ይቕረብ። ዝቃወም እንተዘይተረኺቡ ግን ኦርጅናል ሰነዳትና ኣቕሪብና ጉዳይና ክንፍጽም ምዃምና ንሕብር። 1ይ ቤት-ፍርዲ ዓሰብ ግርማይ ደስታ ሓጎስ፡ ስም ኣደይ ኣክበረት ገብራይ ተስፉ ምባል ተሪፉ፡ ኣብርሀት ገብራይ ተስፉ ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን4/4/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። ሙኒር እዮብ ገብረመድህን ምባል ተሪፉ፡ ሙኒር ተስፋሚካኤል ገብረመድህን ተባሂሉ ይተኣረመለይ ስለ ዝበለ፣ ዝቃወም እንተሎ፡ ን30/3/26 ኣብ ቤ/ፍ ይቕረብ። 1.ወ/ሮ ንጽህቲ ኢሳቕ 2.ኣቶ ርእሶም ተኽለ 3.ኣቶ ተኸስተ ሃብተማርያም ኣነ በላይነሽ ተስፋስላሴ ናይዝጊ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ምም/ን/ዞባ ገዛ-ባንዳ ፕሎት 54 ቁ.ፓርሰሎ/ዞን ASP00044987 ፓርሰል H ከባቢ ዚፕ-ኮድ 1A198 ጐደና ደንጐሎ ቁጽሪ ገዛ 38 ዝርከብ ጠቕላላ ስፍሓቱ 250 ት/ሜ 8 ቀንዲ ክፍልታት 4 ሓገዝቲ ክፍልታት ዘጠቓለለ፡ ኣብ ሚኒስትሪ መሬትን ማይን ኣከባብን ቤ/ጽ ካዳስተር ብቁጽሪ ምዝገባ ንብረት 1፡004066 ብዕለት 28/08/2009 ተመዝጊቡ ዋንነቱ ዝተረጋገጸ ዘይንቀሳቐስ ንብረት ገዛ፡ ብጽሒት ነፍ.ለተኺዳን ይሕደጐ ሕድሩ ናብ ወረስተንን ክልተ ተተካእቲ ወረስቲ ነፍ/ ተኽኣ ተስፋስላሴን ብውርሲ ስም ዋንነት ምትሕልላፍ ክንገብር ስለ ዝደለና፣ ዝቃወም እንተሎ፡ እዚ ምልክታ እዚ ኣብ ጋዜጣ ካብ ዝወጸሉ ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ መአገዲ ናብ ቤት ጽሕፈት ፓብሊክ ኖታሪን ቤ/ጽ ካዳስተርን የቕርብ። ኣቶ ሞጎስ ገብረንጉስ ብስም ሳሙኤል ተወልደ ኣባይ (ወኪል) ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00043679 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና 173-18 ቁ.ገዛ 71 ዝርከብ ናይ ቤት መስተ ትካለይ፡ ንኣቶ ሃብቶም ፍቓዱ ማህደረ፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ ዞባ ገጀረት ጎደና -- ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 15/11/2025 ክሳብ ዕለት 31/12/2027 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ሳሙኤል ተወልደ ኣባይ (ወኪል) ብስም ኣባ ሳንስ ሓ.ዝ.ብ.ማ ዝተመዝገበ፡ ብቁ.ፍ.ዋኒን ASL00034572 ዝኾነ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ማ/ከተማ ጎደና ሰገነይቲ ቁ.ገዛ 49 ዝርከብ ናይ መመስርሕን መሽጥን ፍርናሽ ትካለይ፡ ንኣቶ ኢብራሂም ነጋሽ ኢብራሂም፡ ኣድራሻ ዞባ ማእከል ን/ዞባ ገጀረት ጎደና 751-1 ቁ.ገዛ -- ካብ ዕለት 01/04/2026 ክሳብ ዕለት 31/03/2028 ኣካርየዮ ስለ ዘለኹ፣ ዝቃወም ምስ ዝህሉ፡ እዚ ምልክታ እዚ ካብ ዝወጸሉ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ መዓልቲ፡ ስልጣን ንዘሎዎ ቤት ፍርዲ ተቓውሞኡ የቕርብ። እንተዘይኮይኑ፡ ዝቃወም ኣካል ከምዘየለ ተቖጺሩ እቲ ናይ ክራይ ውዕል ሕጋዊ ምዝገባ ከምዝፍጸመሉ ነፍልጥ። ኣባ ሳንስ ሓ.ዝ.ብ.ማ ሕጋዊ ወኪል ኣካያዲ ስራሕ ስራጅ ዓብደላ ኣሕመዲን


ሎሚ ኴንካ ትሓልሞ፡ ንጽባሕ ተቋምታ። ክትኰኖ እናተመላለሰ ይህውጸካ’ሞ ኣብ ጥቓኻ እንተረኸብካዮ ሃሰው ትብሎ። ብለይቲ ትሓልሞ መሬት ምስ ወግሐ ክትትግብሮ ትብገስ። ግና ነገር ሕልሚ ገሊኡስ ገና ከይተበገስካ ይፈሽል። ተስፋ ምቑራጽ’ሞ ቦታ የብሉን። “ሕልምታትና ኣብ ኣእምሮና ዝውለዱ ሓሳባት እዮም” ብምባል እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ዋላ እቲ ንቑሩብ ግዜ እትሓስቦ ሓሳብ፡ ብሕልሚ ኣቢሉ’ዩ ዝድገም። ሕልምታትና ገሊኦም ክዝከሩ እንከለዉ፡ እቶም ዝተረፉ ከኣ ንምዝካሮም ኣጸገምቲ እዮም። ብዘይካ’ዚ እቲ ሕልሚ ኣብ ዘይፍለጥ ቦታን ዘይተፈልጡ ሰባትን ዘጠቓለለ ምስ ዝኸውን ንምፍትሑ ኣጸጋሚ እዩ። ግን ንቡር መስርሕ ብምዃኑ ዕሽሽ ኢልና ንሓልፎ። ሕልምታት ብደረጃ ዕድመ፡ ፍልጠት፡ ግዜ ወዘተ ዝተፈላለዩ እዮም። መድረኻት ዕድመ ንእስነት፡ ቁልዕነት፡ መንእሰይ (ኩትትና፡ እርጋን) እናበለ ከም ዝፈላለ፡ መድረኻት ሕልምታትና’ውን ደረጃታቱ ዝተፈላለየ እዩ። ኣብ እዋን ቁልዕነት ዝሕለሙ ሕልምታት እቲ ኣብ ከባቢኻ ትርእዮን ክትትግብሮ ትውዕልን እዩ። ብዙሕ ካብኡ ወጺእካ ምሕላም ሳሕቲ እንተ ዘይኮይኑ ብዙሕ ኣየጋጥመን’ዩ። ዕድመ ንእስነት ሕልምኻ ንምትግባር ዝውሰድ ስጉምቲ ጻዕሪን ፍልጠትን ተበላሕትነትን ተስፋ ዘይምቑራጽን እንተ ተሓዊስዎ ግድን እዩ ክሰምር። ኣብ መርበብ እርጋን እግርኻ ምስ ተንብር ግን፡ ሞት ዝቐረበትካ ኮይኑ ስለ ዝስመዓካ፡ ኩሉ ሕልሚ ንሞት ዘማእከለ እናኾነ’ዩ ዝመጽእ። ሃየ ሕልምታትና ክንፍትሽ ንበገስ። ናብ ቀደም ዝነበረ ሕልምታትካ ምልስ ኢልካ ብምዝካር ዝበጻሕካዮን ክትበጸሖ ዝተበገስካሉን ሕልምታትካ ፈትሽ። ሕልምታትካ ኣለልዮም እሞ ከተተግብሮም ሎሚ ተበገስ። ከኣ ብእኡ መጠን እናተጸልወ ኣብ ዝኸደሉ እዋን ሕልምታትካ ብብዝሒ እናወሰኹን ብዓይነቶም እናተለወጡን’ዮም ዝመጽኡ። ኣብ ዕድመ ጉብዝና ዝርአ ሕልምታት ከኣ፡ ፍቕሪ እዩ። ኣብ’ዚ ደረጃ’ዚ ብዛዕባ ፍቕሪ ፍጹም ኣይሓለምኩን ዝብል ሰብ ክሓብእ እንተ ዘይደልዩ ረሲዕዎ’ዩ ኢልካ እውን ዝሕለፍ ኣይመስለንን። እቲ ምንታይ ንሕልምታትካ ዓብሊሉ ሰፊሕ ቦታ ዝሕዝ ፍቕርን ምፍቃርን እዩ። እትሓልሞ ምስ ጋህዲ ከተሳኒ ሓኾት ትብል። ንመጻኢ ኣብ ዕድመ እናወሰኽካ ንቕሓት ኣእምሮኻ


ልክዕ ከምቲ ሰብኣይ ካብ ብዓልቲ ቤቱ ዝደልዮ ኣቓልቦን ክንክንን፡ ሰበይቲ’ውን ካብ ብዓል ቤታ ልዑል ኣቓልቦ ክወሃባ’ያ ትብህግ። ኣቓልቦ ምስ ዘይወሃባ ግን ዝተነጸገት ኰይኑ ይስመዓ። ክፍቀርን ክድነቕን ከም ዝግብኦ ይፈልጥ’ዩ። ንነብሱ ኣይወቅስን’ዩ፡ ምኽንያቱ ፍጹም ከም ዘይኰነ ስለዝርዳእ። ኩሉ ግዜ ዝከኣሎ ከም ዝፍትን እቲ ዝገብሮ ዘበለ ጽቡቕ ከም ዝዀነ’ውን ይፈልጥ’ዩ። ንጌጋታቱ ይቕረታ ክሓትት ድማ ትብዓት ኣለዎ። ስለ ዝዀነ ከኣ ኵሉ ሓዲጋ እተፍቅሮ ብዓልቲ ቤት ተድልዮ። ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ጌጋ ከም ዝፍጽም ይፈልጥ’ዩ። እታ ብዓልቲ ቤቱ ንጌጋታቱ ክትሓድገሉ፡ ከተፍቅሮን፡ ክትንእዶን ኣለዋ። እቲ ምንታይሲ ንዝምድናታትካ ዝኸውን ጽቡቕ ናይ መምርሒ ልምምድ ወይ ስልጠና እንተ ዘይሃልዩካ ክትዕወት ኣይትኽእልን ኢኻ። ሰብኣይ በታ ዝዓቕሙ ዝሰርሓ ስራሕ፡ ሰበይቱ ክትምጉሶ እንከላ ዘይተኣደነ ዕግበት እዩ ዝስምዖ። እዚ ምስ ዝጎድል ፍቕራዊ ዝምድናታቶም ነዊሕ ክቕጽል ኣጸጋሚ እዩ። መጠኑ ዝሓለፈ ምጥርጣር መጠኑ ዝሓለፈ ምጥርጣር ሓደ ሰብኣይ፡ ሰበይቱ ብዛዕባ ጸገማት ጥራይ ክትዛረብ እንተ ጀሚራ ኣብ ሓዳሩ ዝፈሸለ ኮይኑ’ዩ ዝስምዖ። እዚ ድማ፡ ኩሉ ጠለባታ ከማልእ ኣለኒ ኢሉ ስለ ዝሓስብ እዩ። ብዛዕባ ዝዀነ ነገር ተስፋ እንተቖሪጻ ወይ እንተዘይተሓጒሳ፡ ሰብኣያ ከም ውድቀት’ዩ ዝቖጽሮ። ናይ ሰበይቱ ዘይምሕጓስ ነቲ ዝዓመቘ ፍርሑ’ዩ ዘረጋግጽ - በቃ! ንሱ’ውን ንፉዕ ኣይኮነን ማለት’ዩ። ገለ ደቂ ኣንስትዮ ሰብኡተን ክሳብ ክንደይ ተነቀፍትን ማዕረ ክንደይ ፍቕሪ ከም ዘድልዮምን ዘየስተውዕላን ንደቀን’ውን ኣብነት ዘይኰናን ኣለዋ። ሓደ ወዲ፡ ኣቦኡ ንጠላባት ኣደኡ ብዘዕግባ መገዲ ከማልእ ምስ ዝዕዘብ፡ ንዓቕመ ኣዳም በጺሑ ዝምድና ኣብ ዝምስርተሉ ግዜ፡ ንሱ’ውን ብግደኡ ንመጻምድቱ ጠለባታ ከማልኣላ’ዩ ዝጽዕር። ብዘይካ’ዚ ድሌታ ዋላ እንተ ዘይኣማልኣላ ክገብሮ ዝኽእል ብቕዓት ከም ዘለዎ ብምእማን ዝከኣሎ ኩሉ ብምግባሩን፡ መጠኑ ዝሓለፈ ምጥርጣርን ፍርሕን ፓራኖያ (paranoia) ተባሂሉ’ዩ ዝግለጽ። ሰባት ከይብሉኒ ወይ ብዛዕባይ እንታይ ይብሉ ኢልካ ምሕሳብ ንቡር’ኳ እንተኾነ መጠኑ ምስ ዝሓልፍ ግን ናብ ሕማም’ዩ ዝምዕብል። ብሕክምና ስነ-ኣእምሮ ድማ እዚ ዓይነት ሕማም ‘ፓራኖያ’ ተባሂሉ ይፍለጥ። ግዳያት ናይዚ ሕማም ዝኾኑ ሰባት ካልኦት ሰባት ክብለጹልና፡ ክጥቀሙልና፡ ክጐድኡና፡ ከታልሉናን ክቐትሉናን ዝብል መጠኑ ዝሓለፈ ጥርጣረን ፍርሕን ኣለዎም። ካልኦት ኮነ ኢሎም ይጐድኡዎም ከም ዘለው’ኳ እንተተሰምዖም ንሓሳቦም ዘራጉድ ብቑዕ መርትዖ ከም ዘይብሎም እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ጠንቂ ፓራኖያ ፍሉጣት እኳ እንተዘይኮኑ፡ ብዝተፈላለየ ጠንቂ ናይ ዝተፈላለዩ ጉድለታት ክኸውን ከም ዝኽእል እዮም ክኢላታት ዝገልጹ። ኣብ ንእስነት ዘጋጥሙ ግፍዕታት፡ ጸገማት ጥዕና ኣእምሮ፡ ንምዝናይ ኢልካ ልዑል ኣልኮልን ሓሽሽን ምውሳድ፡ ካልኦትን ገለ ካብቶም ጠንቂታት ፓራኖያ እዮም። ከምዚ ዓይነት ጸገም ዘለዎም ሰባት ንዝፈጸምዎ ጌጋ ሓላፍነት ክስከሙ ኣይደልዩን እዮም። ኣምሳያኡ ንኻልኦት ሰባት ክወቕሱ ወይ ከልግቡ ይጽዕሩ። ካልኦት ሰባት ምስ ዝነቕፍዎም ድማ ኣዝዮም ይቝጥዑ። ንንጹሃት ርእይቶታትን ንኣሽቱ ፍጻመታትን ምስ ክዉንነቶም ብምትሕሓዝ ሓደገኛን ምስጢራውን ትርጉማት ክህብዎም ይፍትኑ። ብሰባት ተበዲልናዮ ዝብልዎ ዝበዝሕ ኣብ ሓቂ ዘይተመርኮሰን ብኣእምሮኦም ዝቐረጽዎን ቂምታ ብምሓዝ ንነዊሕ ዓመታት ይጐዓዙ። ሽሕ’ኳ በዚ ሕማም ዝጥቅዑ ሰባት ኣብ ስራሖም ዕዉታትን ብሉጻትን ክኾኑ ዝኽእሉ ምፍጣር ኣዝዮም ይሽገሩ። ብሓፈሻ እዚ ዝስዕብ ምልክታት ዘርእዩ ዓይነት ሰባት ሕማም ፓራኖያ ከም ዘለዎም ይፍለጥ። • ሰባት ይትንኵሉለይ ክቐትሉኒ’ውን ይደልዩ’ዮም ዝብል መጠኑ ዝሓለፈ ዘይምኽኑይ ጥርጣረታት ምስ ዝህልዎም። • ሰባት ከጥቅዑኒ ይኽእሉ’ዮም ካብ ዝብል ሓሳብ ዝኾነ ዓይነት ውልቃዊ ሓበሬታኦም ካብ ምሃብ ምሒር ይቑጠቡ ወይ ጌጋ ሓበሬታ ክህቡ ምስ ዝመርጹ። • ምሒር ቂም ናይ ምሓዝ ዝንባለታት ምስ ዝህልዎም። • ንቐሊል ወይ ተራ ፍጻመታት፡ ዝተሓላለኸ ምስጢራዊ ትርጉማት ብምፍጣር ምስ ገዛእ ርእሶም ምስ ዘተኣሳስርዎ። • ኣብ መጻምድቶም፡ ኣባላት ስድራቤቶም ወይ መሳርሕቶም ብፍጹም እምነት ዝብሃል ምስ ዘጉድሉ። ከምዚ ዓይነት ሕማም ዘለዎም ዓርከ መሓዛ ወይ መሳርሕቲ ምስ ዝህልዉና፡ ብዘርእይዎ ተግባራትን ብዝዛረብዎም ቃላትን፡ ንጸባጸቦምን ብቝጥዐ ንምልሰሎምን እንተዄንና ጥርጣረታቶም ብምዕባይ ንሕማሞም ስለ ዘብእሶ፡ ነዚ ክንርዳኣሎም ይምረጽ። እንተኾኑ ኣብ ውልቃዊ ህይወቶም ግን ብሰንኪ እዚ ሕማም ኣዝዮም ይሳቐዩ’ዮም። ብተወሳኺ ግዳያት ናይዚ ሕማም ብዝቐርጽዎ ዘይንቡር ፍርሕን ጥርጣረን ምስ ሰባት ዝገብርዎ ርክብ ርሕቀቱ ዝሓለወ’ዩ። በዚ ምኽንያት ዝምድናታት ኣብ


መም ያቆብ መርሃዊ (ጃክ) ንትኹል 1. ከተማ ዞባ ጋሽ ባርካ 2. ኣብ ካልኣይ ተርታ ዝርከብ ፊደል 3. መንግስተ ሰማይ 4. ካናለ 5. ንመዕለሊ እንቐልዋ 6. ዝለል 7. ቤት መስተ 9. ካብ ፍቱዋት እንስሳ ዘቤት 11. ኣቦ ብኣጸዋውዓ ከተማ 14. ከፈተ፡ ጋህ ኣበለ 16. ካብ ቆርበት ዝወጽእ ረሳሕ ፈሳሲ 17. ዓቢ ዘይኮነ 18. ብኢድ ወይ ማሽን ኣቚሑ ንስራሕ 19. ትንዕ፡ ክትሃርም ምፍታን 21. መባእስቲ ጀሪ 22. ኣሰር፡ በሰላ 23. በኣሰ 25. ደስታ፡ ባህታ 27. ኣብ ግዜ ጾም ዝብላዕ መግቢ 30. ጒሕጒሕ፡ ብጅሩግ 31. ጽሑፋዊ ድርሰት 33. ዜና፡ ሓበሬታ 36. ዕንብረ፡ ጽልግልግታ 37. ብጽሒት፡ እጃም፡ ናትካ ንጋድም 1. መኣከቢ ማይ 3. ኣርማ ኤርትራ ዝዀነት እንስሳ 5. ማይ እንረኽበሉ መስመር 8. መትከል፡ ኣረኣእያ 9. ብሃንደበት ፍግም በለ፡ ፈጠቕ በለ 10. ጽሑፍ ንውሽጥኻ ምድጋም 12. ሰለስተ ብጣልያን 13. ትሑት ቃና ዝፈጥር እተጠቓለለ ናይ ነሃስ ጥሩምባ 15. ኣብ ጸብሕን ጥጥቖን ዝኣቱ ጠቓሚ ዓይነት ጥረ 19. ኣስታት ሰላሳ መዓልቲ ዝኸውን እዋን 20. መግሃርያ 22. ክንዲ ጤል ትኣክል እትብላዕ ጤል በረኻ 23. ዝበዝሐ ናይ ስምዒት ህዋስና ዝርከብሉ ኣካል 24. ብርሃን ዝህበና ብሰብ ዝተሰርሐ 25. ደስ፡ ባህ 26. ሒዙ ከደ፡ ተማልአ 27. መልሲ ዝደሊ 28.________ ነይርካ ናብ ዕዉር (ምስላ) 29. ንጓል ደብሊ፡ ንወዲ ______ 31. ካብ ዝኸዶ ተመልሰ 32. ሪጋ፡ መስርዕ 33. ድልየት፡ ባህጊ፡ ሃረርታ 34. ትሓይሽ፡ ትነፍዕ 35. ካብ ብሄረ ኤርትራ 37. ህግር፡ ውርስ፡ ርስይ 38. መብሰሊ መግቢ 39. ንኣድጊ ክንሰጒግ ከለና እንብሎ 40. ዙረት፡ ጒዕዞ ናይ ዝዀነ ይኹን ነገር 41. ብድድ 1 2 3 4 5 6 7


• “ኣብ ዓለም፡ ሃብታም ዝኾንካ ኰይኑ ክስመዓካ እንተደሊኻ ነቶም ብገንዘብ ክትዕድጎም ዘይትኽእል ዘለዉኻ ነገራት ብገንዘብ ተምኖም።” - ኣውሽራ ለደስማ ኣውሽራ ለደስማ • “ጽባሕና ጋህዲ ንኸይከውን ዝዓግተና እንኮ ነገር ናይ ሎሚ ምጥርጣርና እዩ።” - ፍራንክሊን ዲ ሩዝቨልት ፍራንክሊን ዲ ሩዝቨልት • “በይነይ ክገብሮ ዝኽእል ነገር ክህሉ እንተኾይኑ ውሑድ ጥራይ’ዩ፣ ብሓባር ክንዓዮ እንኽእል ነገር ግን ገደብ’ውን የብሉን።” - ሄለን ከለር - ሄለን ከለር • “ጸሓይ ክትበርቕ እንከላ፡ ብዙሕ ሞራል’ዩ ዝስመዓኒ።” - ኤሌን ቡስለር ኤሌን ቡስለር • “ሃብቲ ዝሰኣነ ብዙሕ ይኸስር፡ ዓርኪ ዝሰኣነ ዝያዳ ይኸስር፡ እቲ ትብዓቱ ዝሰኣነ ሰብ ግና ንዅሉ ይስእኖ።” - ሚግኤል ደ ሰርቫንተስ ሚግኤል ደ ሰርቫንተስ • “ኣብ ህይወት ከምቲ እትኣምኖ ኢኻ ትኸውን።” - ኦፕራ ዊንፍረይ ኦፕራ ዊንፍረይ • “ሎሚ እንገብሮ ምርጫታት ነቲ ንጽባሕ እንሓልሞ ዘለና መጻኢ ይፈጥር” - ካፒል ካፒል ተታርዋል ተታርዋል ሓዳስ ኤርትራ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 10 መበል 35 ዓመት ቁ.169 ኣጽዋር - ምርቓን መርገምን ደቂ-ሰብ


ሸነኽ ዝነበሩ ፋርሳውያን ወተሃደራት ንጉስ ኣርታሰርሰስ’ውን ጉዳይ ክበላሾ ብምጅማሩ ዳርጋ ክበታተኑ በሉ። ሓያላት ግሪኻውያን ተዋጋእቲ ዝተወሃቦም ሸቶ ወቒዖም ዓወቶም ክጽንብሉ እናጀመሩ እንከለዉ ግን ትራጀዲያዊ ብዝኾነ ኣጋጣሚ ዋና ናይቲ ዘካይድዎ ዝነበሩ ግጥም ዝኾነ ኣሸቃሊኦም ‘ልኡል ሲሩስ’ ዓወቱ ከየስተማቐረ ተወርዊራ ብዝመጸት ጭማራ ኣፍልቡ ተሃሪሙ ወደቐ። ልኡል ሲሩስ ሞይቱ ማለት ግሪኻውያን ኣብቲ ግጥም ዘርኣዩዎ ወተሃደራዊ ብቕዓት ብባዶ ረቢሑ ማለት’ዩ። ዋላ’ውን ዓወት እንተተጐናጸፉ ድሕሪ ሞቱ መሃያኦም ዝኸፍል ስለዘይነበረ ንዓወቶም ከንቱ ዝገብር’ዩ። ግሪኻውያን በቲ ዝተጐናጸፉዎ ዓወት ክግሕጡዎ ዝበሉ ሽሻይ ካብ ኣፈፌት ኣፎም ክከዖ ረኣዩዎ። ዕድል ኣይገበሩን ልኡል ሲሩስ ካብ ሞት ኣይደሓነን። እንተ ካብቲ ግጥም ግን ኣገዳሲ ቁምነገር ቀሲሞም ወጹ። እቲ ብዙሕ ግምት ዝህብዎ ዘይነበሩ ወንጭፍ ከም ዕጥቂ ወሳኒ ምዃኑ ኣረጋገጹ። ዕጥቂ ተራ ሰባት ተባሂሉ ክብሪ ዘይረክብ ዝነበረ ወንጭፍ ኣገዳስነቱ ኣመስኪሩ ክብሪ ክረክብ በቕዐ። ከረኻኽበሉ ዝኽእል ርሕቀት ድሩት’ዩ። ዝነውሐ ርሕቀት ንምብጻሕ እምበኣር ዝነውሐ መወርወሪ የድሊ። ወንጭፍ ከም መለቀብታ ኢድ ኮይኑ ዘገልግል፡ ኣእዳው ወዲ ሰብ ብዝለዓለ ሓይሊ ነዊሕ ክውርውራ ዘኽእል፡ ቀሊል ግን ድማ ብሉጽ ምህዞ እዩ። ኣብ ጥቓ ናይ ሎሚ ባቕዳድ - ዒራቕ እዩ። እዋኑ ክራማት 401 ቅ.ል.ክ ኮይኑ፣ ካብ ባቢሎን ኣስታት 70 ኪሎሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ቦታ ክልተ ሓይልታት ንውግእ ተዳለዉ። እዚ ውግእ’ዚ ኣብ መንጎ ክልተ ኣሕዋት፡ ደቂ ንጉስ ዳርየስ-II (ዳርየስ ዳግማዊ) ዝተላዕለ ኮይኑ ውርሻ ዝፋን ንግስነት ዘንቀሎ’ዩ ነይሩ። ዝፋን ንግስነት 1ይ ፋርሳዊ እምበራጦርያ ዝተረከበ ‘ኣርታሰርሰስ ዳግማዊ’ 40,000 ዓሳክሩ ኣኽተተ። እቲ ካብ ዓቢ ሓዉ ንግስነት ክምንጥል ዝነቐለ ‘ልኡል ሲሩስ’ እኹል ዓቕሚ ዘለዎ ሰራዊት ስለዘይነበሮ ኣስታት 10,000 ሓያላት ግሪኻውያን ተዋጋእቲ ኣብ ጎድኑ ተሰሊፎም ክዋግኡ ዓሰቦም። ኣድላዪ ዝበሃል ቅድመ ምድላዋት ተጻፊፉ ድማ ክልተኦም ወገናት ኣብ ጸጋማይ ገማግም ሩባ ኢፍራጠስ ፊት ንፊት ተፋጠጡ። ዕድመ ምህዞ ወንጭፍ ኣማኢት ኣሽሓት ዓመታት ኮይኑ፡ ካብ ሕብረተሰብ ናብ ሕብረተሰብ እናተወራረሰ ድዩ ከይዱ፧ ወይ ሕብረተሰባት በብዝነበሩዎ ከባቢታት ዘማዕበልዎ ዕጥቂ’ዩ፧ ዝፍለጥ የለን። እዚ ዕጥቂ’ዚ ትሑት ግምት ዝወሃቦ ብምዃኑ ዘይከም ካልኦት ጥንታውያን ኣጽዋር ብግቡእ ተዓቂቡ ክቕመጥ ኣይተዓደለን። እቲ ክሳብ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ዝጠንተወ ወንጭፍ ኣብ ናይ ሎሚ ፔሩ ዝተረኽበ ኮይኑ ቅድሚ 4500 ዓመታት ኣብ ኣገልግሎት ዝነበረ እዩ። እቲ ተወርዋሪ ኣእማን ናይ ወንጭፍ ግን በብእዋኑ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ብተመራመርቲ ስነጥንቲ ተረኺቡ’ዩ። መብዛሕትኡ ካብ ሩባ ዝተመርጸ ከቢብ ቅርጺ ዘለዎ ኣእማን ክኸውን እንከሎ፣ ምስ ግዜ ኣብ ዘበነ ግሪኻውያንን ሮማውያንን ሊድ ዝበሃል ዓይነት ሓጺን ብምምካኽ ጠያይቲ ናይ ወንጭፍ ክምስራሕ ተኻኢሉ’ዩ። ሊድ ናይ ዜሮ ስዓት ኣብ ምእኻሉ ንጉስ ኣርታሰርሰስ ነቶም ኣብ ፊቱ ዝቖሙ ተዓሲቦም ዝመጽኡ ሓያላት ግሪኻውያን ወተሃደራት ጠሚቱ ስኽፍክፍ በሎ። ዋላ’ኳ ብዝሒ ሰራዊት እንተነበሮ፣ ንእሽተይ ሓዉ - ልኡል ሲሩስ ዝዓሰቦም ግሪኻውያን ወተሃደራት ከቢድ ሓደጋ ከውርዱሉ ከም ዝኽእሉ ብኣጋ ተገንዘበ። ሓደ ሓሳብ ድማ ብልጭ በሎ። ወንጭፍ ዝዓጠቑ ወተሃደራቱ ናብ ቅድሚት ስሒቡ ነቶም ግሪኻውያን ብማዕዶ ክሰሃሎም ወሰነ። ናይ ዜሮ ሰዓት ኣኺሉ ድማ ግጥም ብወግዒ ፈለመ። ውግእ ክጅምርን ፋርሳውያን ወንጨፍቲ ብቕጽበት ወንጭፋቶም እናወርወሩ ኣይሂ ኣእማን ናብ ሸነኽ ግሪኻውያን ከዝንቡን ሓደ ኮነ። ግሪኻውያን ኣብ ፈለማ ዝወረዶም ሓደጋ ዝጽወር ኣይነበረን። ከምቲ ዝወጠኑዎ ብጭማራታቶም ከየጥቅዑ ንዝዓገቶም መጥቃዕቲ ወንጭፍ ቅልጡፍ ምላሽ ምሃብ ድማ ኣገዳስነቱ ጎሊሑ ተራእዮም። ኣስታት 200 ዝበጽሑ ምኩራት ወንጨፍቲ ኣገዲሞም ንሶም’ውን ጸረ መጥቃዕቲ ወንጭፍ ጀመሩ። ወንጭፍ ብወንጭፍ ግጥም ሓየለ። ናይቶም ግሪኻውያን ወንጭፍ ዳርጋ ዕጽፊ ናይቶም ፋርሳውያን ይውርወር ብምንባሩ ፋርሳውያን ባዕሎም ብዝጀመሩዎ መጥቃዕቲ ወንጭፍ ኣብ ጸገም ወደቑ። ብርኡይ ድማ ሚዛን ሓይሊ ተለዋወጠ። ፋርሳውያን ሕንፍሽፍሽ ክኣትዎም ብምጅማሩ ግሪኻውያን ነዚ ቅልጡፍ ምልውዋጥ ሚዛን ሓይሊ’ዚ ኣስተውዒሎም ብጭማራታቶም ሃጀሙዎም። ታሪኽ ወንጭፍ ከም ዕጥቂ ሰረቱ ነዊሕ’ዩ። ጥንታዊ ዛንታ ዳዊትን ጎልያድን ጭቡጥ ኣብነት ናይዚ’ዩ። ቅዱሳን መጻሕፍቲ ከም ዝትርኽዎ፡ እቲ ብዕድመን ኣካላዊ መጠንን ንኡስ ዳዊት፡ ነቲ ብግዝፉ ዘይመጣጠኖ ጎልያድ ብሓንቲ ውቃዕ ወንጭፍ’ዩ ናብ መሬት ሰጢሑዎ። ሳላ ወንጭፍ፡ ዳዊት ዓቕሙ ኣራቢሑ ተኣምር ፈጺሙ። ይኹን’ምበር ወንጭፍ ኩሉ ግዜ ትሑት ግምት ምስ ተዋህቦ’ዩ። ከም መሳርያ ጓሶት ደኣ’ምበር ከም ዕጥቂ ጀጋኑ ዝሓስቦ የለን። እዚ እናኾነ ግን ኣብ ግጥም ዝህቦ ኣገልግሎት ድንቂ’ዩ። ምስጢር ናይዚ መሳርሒ’ዚ ኣብቲ ንወዲሰብ ዝህቦ መካኒካዊ ብልጫ እዩ። ኢድ ወዲ ሰብ ውሱን ቁመት እዩ ዘለዎ። ዝኾነ ነገር ሰንድዩ ወይ ወርዊሩ ሓደ ካብቶም ብተዛማዲ ቀልጢፎም ዝመኩ ዓይነት ብረታት ኮይኑ ኣምኪኽካ ድላይካ ቅርጺ ክትሰርሖ ዝከኣልን ፈኲስን እዩ። እዚ ብሊድ ዝስራሕ ጠያይቲ ወንጭፍ ፍኹሰቱ ነዊሕ ርሕቀት ክውርወር ካብ ዘኽእሉዎ ረቛሒታት ሓደ ኮይኑ እናፋጸየ መታን ክኸይድ ኣብ ማእከላይ ክፋሉ ነዃል ከም ዝህልዎ እናተገብረ እዩ ዝስራሕ ዝነበረ። እቲ ድምጺ ስነ ኣእምሮኣዊ ነውጺ ንምፍጣር ዝዓለመ’ዩ። ብተወሳኺ እዚ ብሊድ ዝስራሕ ጠያይቲ መርዚ እናተገብረሉ’ውን ይዳሎ ነይሩ’ዩ። ወንጭፍ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ናይ ዓለምና ዝውቱር እዩ ነይሩ። ይኹን’ምበር ኣብ ዓለም እቶም ብሉጻት ወንጨፍቲ ተባሂሉ ዝእመነሎም ህዝቢ ኣብ ስጳኛ፡ ኣብ ምዕራባዊ ክፋል ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ዝርከባ ደሴታት ‘ባለሪክ’ ዝርከቡ ኮይኖም ብወንጭፍ ዝናኦም ግኑን’ዩ። ያታ ምውጫፍ ኣብዚ ሕብረተሰብ’ዚ ዓሚቚ ሱር እዩ ዘለዎ። ኣደታት ንደቀን ቅጫ ክህባ እንተኾይነን ፈለማ ነታ ሕብስቲ ብወንጭፍ ገይሮም ክሃርሙዋ ይእዝዛ’ሞ፣ ዕላማኡ ዝወቕዐ ቆልዓ ቁርሱ ይወሃብ ዕላማኡ ዘይሃረመ ድማ ቁርሲ ይኽላእ ከምዝነበረ ብሰፊሑ ይዝንቶ። በዚ ኣገባብ’ዚ ዝዓበዩ ቆልዑ ኣብ ግዜ ውግእ ዝተመርጸ ዒላማ ፈልዮም ግጥም ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ፋርሳውያን ኮይኑ ጸጋማይ ክንፊ ሰራዊቶም ተደምሰሰ። በቲ ካልእ ኲናት ‘ካፋህ’ ቀንዲ ኣብነት ናይዚ ኮይኑ ይዝከር። ብ1346 ሞንጎልያውያን ወተሃደራት ኣብ ክረሚያ ንእትርከብ ዝነበረት ብመንደቕ ዝተኸለለት ከተማ ካፋህ ኣብ ከበባ ኣእተውዋ። ካብ መጥቃዕቲ ናይቶም ወረርቲ ንምክልኻል ብቕጽበት ማዕጾታት ናይታ ከተማ ተዓጽወ። ክምህ ዘይብል ዓበይቲ ማዕጾታት ናይታ ከተማ ክሰግሩ ዘይከኣሉ ሞንጎልያውያ ሓደ ኢሰብኣዊ ግን ድማ ንሸቶኦም ብዝግባእ ክወቅዕ ዝኽእል ሓሳብ ኣንቀሉ። እዚ ሓሳብ ነታ ተዓጽያ ዝነበረት ከተማ ብተላባዒ ሕማም ዝተለኽፈ ሬሳታት ገይርካ ምድብዳብ ነበረ። ነዚ ንምትግባር ድማ ትረቡሸ ኣብ ፊት እታ ከተማ ተተኺሉ ብተላባዒ ቀታሊ ሕማም ዝተለኽፈ ሬሳታት ናብታ ከተማ ተወርወረ። እቲ ኣብ ውሽጢ’ታ ከተማ ተሓቢኡ ዕድሉ ዝጽበ ዝነበረ ህዝቢ ሓደው ኢዱ ክህብ ሓደው በቲ ለበዳ ክሃልቕ ተፈርደ። ሞንጎልያውያን ነዚ ዕጥቂ’ዚ ተጠቒሞም ዕላማኦም ከምቲ ዝተለምዎ ክወቕዑ ክኣሉ። ነታ ከተማ ኣብ ቁጽጽሮም ኣእተዉዋ። ዋላ’ኳ እዚ ተግባር’ዚ ባርባርያዊ እንተነበረ፣ ትረቡሸ ከም ዕጥቂ ወሳኒ ተራ ከም ዝጻወት ዘመስከረ እዩ ነይሩ። ዓቢ ኣብነት ኮይኑ ድማ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ሰፊሩ ይርከብ። ኣራእስ ጸላእቶም ከንትዑን ኣዕጽምቶም ክሰባብሩን ይኽእሉ ብምንባሮም፡ እዚ መሳርሒ’ዚ ዝመልኮ ንፉዕ ዋና እንተረኺቡ ብሉጽ ዕጥቂ ምዃኑ ዘንጸባርቕ እዩ። ወንጭፍ ክስራሕ ቀሊል ብምዃኑ ኣብ ኢድ ተራ ሰብ ክጸንሕ ንቡር’ዩ። ኣብ ታሪኽ ብተደጋጋሚ ከም ዝተራእየ ድማ ብዕጥቅን ዓይነታዊ ሰራዊትን ንዝተጸቕጡ ወገናት መዋጽኦ ዝፈጠረ ብዓል ውዕለት ብዙሓት ኣህዛብ’ዩ። ወጽዓ ክምክቱ ካብ ባዶ ንዝተላዕሉ ኣድማዒ መሳርሒ ኮይኑ ዘገልገለ ወንጭፍ፣ ድሒሩ’ውን ንኻልእ ምህዞ ባብ ከፊቱ’ዩ። ሰባት ካብ ምህዞ ወንጭፍ ብምብጋስ ‘ትረቡሸ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መንትግ መሰል ዓርሞሽሻዊ ወንጭፍ ክምህዙ ክኢሎም እዮም። ጥንታውያን ከተማታት ንድሕነታዊ ምኽንያታት ተባሂሉ ብዓበይቲ መናድቕ ይኽለላ ነበራ። መእተዊ ዝኸውን ዓቢ ማዕጾታት’ውን ነበረን። ዝኾነ ስግኣት ኣብ ዝህልወሉ እዋን ድማ ማዕጾታተን ረጊጠን ድሕነተን የረጋግጻ ነበራ። እንተኾነ እዚ’ውን ምስ ግዜ ብድሆ ክገጥሞ ተራእየ። ሰባት ንወራር ኣብ ዝብገሱሉ ነቲ ነዊሕ መናድቕ ናይታ ዝወሩዋ ከተማ ዘሊሎም መታን ክኣትዉ፣ ናብቲ መንደቕ ዘደይቦም ግዙፍ ኣስካላ መሰል ተንቃሳቓሲ ግንቢ ክማልኡ ጀመሩ። ይኹን’ምበር ዘሊልካ ኣብ ምእታው ብቐሊሉ ዒላማ ስለትኸውን እዚ ጥበብ’ዚ ኣድማዒ ኣይነበረን። ኣብ ዝተወሰነ ርሕቀት ብምዃን ደብዳብ ምክያድ ድማ ካልኣይ ዘይብሉ ኣማራጺ ኮይኑ ተረኽበ። ትረቡሸ ነዚ ዝተጠቕሰ ዕላማ’ዚ ዘገልግል ኮይኑ፣ ከባቢ 30 ሜትሮ ዝበጽሕ ቁመት ስለዘለዎ ዓበይቲ ደናጉላ ብዘይ ጸገም ንነዊሕ ርሕቀት ክውርውር ይኽእል። ካብ 12 ክፍለ ዘመን ጀሚሩ ድማ እዚ መሳርሒ’ዚ ዝውቱር እናኾነ ከደ። ይቕጽል . . . ይቕጽል . . .


ሰዓት መደብ 12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡05 መኣዝን ሌላ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 መደብ ኣከባቢ 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡40 ለሰ ስፖርት 15፡10 ዶክመንታሪ 15፡55 ዳህሳስ ሕትመት 16፡20 ሰሙናዊ ስፖርት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 ዘዋሪት ካሜራ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 ዶክተራት ኣብ ስትድዮ (ድግማ) ትረቡሸ ብቐሊሉ ካብን ናብን ዝገዓዓዝ መሳርሒ ብዘይምንባሩ እቲ ተፈታቲሑ ዝመጸ ክፋላቱ ኣብ ቦታ መጥቃዕቲ እዩ ዝገጣጠም ነይሩ። እዚ፣ ስነኣእምሮኣዊ ጸቕጢ ንምፍጣር’ውን የኽእል ነይሩ እዩ። “ቅድሚ ደብዳብ ምጅማሩ ኢድኩም ሃቡ” ዝብል ንጹር መልእኽቲ ንምትሕልላፍ የገልግል ነበረ። ኣብ ከበባ ዝኣተወ ዕላማ ኢዱ እንተዘይሂቡ ከኣ ግዳይ ናይዚ ከቢድ መሳርሒ’ዚ ይኸውን ነበረ። 18፡30 ጉዳይ ኣብ ዘተ 19፡15 ሃሎ ቈልዑ 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መደብ ሄራር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 እንዳ ዝማም 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 ድራማ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) ትረቡሸ ደናጉላ ጥራይ እትውርውረሉ ዕጥቂ ኣይነበረን። ክንዮኡ ዝኸይድ ሓደገኛ ኣገልግሎት’ውን ይህብ ነይሩ እዩ። ቀመማውን ስነይህወታውን ቅዲ ኲናት ንምክያድ ዘኽእል ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት ነበሮ። ኣድማዕነት ናይዚ ዕጥቂ’ዚ ዝተመስከረሉ ፍጻመታት ብዙሕ ኮይኑ፣ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ባርባርያውያን ኣሰቃቒ ተባሂሉ ዝጥቀስ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 11 መበል 35 ዓመት ቁ.169


ዘዋሪት ዋንጫ ኵዕሶ እግሪ ዞባ ማእከል፡ ሰንበት 15 መጋቢት ብዓወት ጋንታታት ቀይሕ ባሕርን ኢንሹራንስን ተዛዚሙ። ፈለማ ሰዓት 1፡00 ድ.ቀ ጋንታታት ደቂ ኣንስትዮ ኢንሹራንስ ደንደንን ተራኺበን። እዘን መተሃላልኽቲ ጋንታታት፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብዚ ውድድር ኣብ ዝተራኸባሉ፡ ኢንሹራንስ ተዓዊታ ምንባራ ይዝከር። ሎሚ ዓመት ከኣ፡ ኢንሹራንስ ደጊማ ዋንጫ ንምዕታር፡ ደንደን ናይ መጀመሪያ ጽዋእ ዘዋሪት ዋንጫ ንምዕታር ሓሊነን እየን ተራኺበን። ቀዲማ ድማ፡ ኢንሹራንስ ኣብ መበል 24 ደቒቕ ብመገዲ ኣርሴማ ተኽለሃይማኖት ብዝረኸበታ ሸቶ ናብ ዕረፍቲ 1ብ0 መሪሓ ወጺኣ። ቀይሕ ባሕሪ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ካልኣይ እብረ ግና፡ ደንደን እያ ኣብ መበል 58 ደቒቕ ካብ ፍቓዱ ገዳሙ ብዝረኸበታ ሸቶ ጸወታ ኣመዓራርያቶ። ኣብቲ ሚዛናውን ኣዛናይን ዝነበረ ጸወታ፡ ኢንሹራንስ ድሕሪ ሰለስተ ደቓይቕ ደጊማ መሪሕነት ዘትሓዘታ ሸቶ ብመገዲ ፍትሓዊ ማጆር ኣቑጺራ። ደንደን ንምምዕርራይ ድሕሪ ዝገበረቶ ጻዕሪ’ውን ሰሊጡዋ፡ ኣብ መበል 83 ደቒቕ ካብ ፍዮና ገርግሽ ሸቶ ረኺባ ጸወታ 2ብ2 ገይራቶ። ክሳብ ምዝዛም ዝተወሰኸ ሸቶ ብዘይምንባሩ ከኣ፡ ናብ ፍጹም ቅላዕ ኣምሪሐን። ተኸላኸሊት ኢንሹራንስ ሶልያና ወልደማርያም፡ ጸወታ ኣብ ኣጋ ምዝዛሙ ናብ ሓላዊት ልዳት ተቐይራ፡ ሓንቲ ቅላዕ ደንደን ከተድሕን ክኢላ። ደንደን፡ ክልተ ቅላዕ’ውን ንደገ ብምስዳዳ፡ ኣርባዕተ ህራማት ዘመዝገበት ኢንሹራንስ፡ 4ብ2 ተዓዊታ፡ ንካልኣይ ተኸታታሊ ዓመት ጽዋእ ዘዋሪት ዋንጫ ኣልዒላ። ናይቲ ግጥም ብልጽቲ ተጻወትቲ፡ ኣባል ዕውትቲ ጋንታ - ማርታ ተወልደ ተረቚሓ። ንዝጎደሎም ተጻዋታይ ንምሽፋን ዘርኣይዎ ቃልሲ፡ ዝነኣድ ነይሩ። ጸወታ 0ብ0 ብምዝዛሙ፡ ናብ ፍጹም ቅላዕ ኣምሪሐን። ተጻወትቲ ሰገን ካብ ዝሃረሙወን ሓንቲ ንግዳም ክትወጽእ እንከላ፡ ሓንቲ ድማ ሓላዊ ልዳት ቀይሕ ባሕሪ - ዓወት መሓረና ኣድሒኑዋ፣ ቀይሕ ባሕሪ ከኣ 4ብ3 ተዓዊታ። ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ግጥም ዓወት መሓረና ተጸዊዑ። ሊግ ዓንሰባ ናይ ካልኣይ ዙርያ ጸወታታት ኣካዪዱ ሊግ ዓንሰባ ናይ ካልኣይ ዙርያ ጸወታታት ኣካዪዱ ግጥም ናይ ደቂ ተባዕትዮ ጋንታታት ቀይሕ ባሕሪን ኩባንያ ህንጻ ሰገንን ድሒሩ ተኻዪዱ። ኣብዚ ውድድር ብሉጽ ብቕዓት ዘርኣየት ኩባንያ ሰገን፡ ኣብ መበል 20 ደቒቕ ተጻዋታይ ሚኪኤል ገብሩ ብቐይሕ ካርድ ስለዝተባረራ፡ ንዝበዝሐ ደቓይቕ ብጎደሎ ስፖርታዊ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ቀጺሉ ስፖርታዊ ውድድራት ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ቀጺሉ ኣብ ዕረፍቲ ዝጸንሐ ሊግ ዓንሰባ፡ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ናይ ካልኣይ ዙርያ ጸወታታት ኣብ ስታድዩም ከተማ ከረን ኣብ ዘሰላሰለሉ፡ ዓንሰባን ኣልነስርን ብገፊሕ ዓወት ከመዝግባ እንከለዋ፡ ላሳለ ማዕረ፡ ኣልሳሕልን ጋሽን ድማ ተሳዒረን። ስፖርታዊ ውድድር ኣብያተ ትምህርቲ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ዞባ ማእከል፡ ቀዳመ ሰንበት ብዝተፈላለየ ዓውዲ ብኽልቲኡ ጾታ ኣብ ቤት ትምህርቲ ደምበ ሰምበል ቀጺሉ። ዓንሰባ፡ ንሕውነት ክትገጥማ እንከላ፡ ዓወት ብምምዝጋብ ንመቐናቕንታ ጸቕጢ ንምፍጣር ዓሊማ ኣትያ። ሓያል መጥቃዕቲ ብምክያድ ከኣ ኣብ ሳልሰይቲ ደቒቕ ካብ ኣሕመድ ዓሊ ሸቶ ረኺባ። ዑመር እድሪስን ሳልሕ ዓብደልውሃብን ሸቶታት ብምውሳኾም፡ ናብ ዕረፍቲ 3ብ0 መሪሓ ወጺኣ። ኣብ ካልኣይ እብረ’ውን ጸብለል ዝበለት ዓንሰባ፡ ካብ ዑመር እድሪስ ክልተ ሸቶታት ብምውሳኽ ብገፊሕ 5ብ0 ተዓዊታ። ሃትሪክ ዝሰርሐ ዑመር እድሪስ፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ግጥም ተጸዊዑ። ኣብ ጸወታ ቸስ ማእከላይ ደረጃ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣዱሊስ ንደምበ ሰምበል 3ብ1፡ ፍትሒ ንኣልኣመል 4ብ0፡ ዋርሳይ ንፈለገሂወት 2ብ1 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ፡ ኣዱሊስ ንፍትሒ፡ ሰምበል ንዲያእ ብተመሳሳሊ 4ብ0፡ ባና ንኣልኣመል፡ ሓድነት ንፊንላድሚስዮን 3ብ1፡ ማይተስፋ ንዓወት፡ ዋርሳይ ንፈለገሂወት 3ብ0፡ ፍረሰላም ንሞዴል 2ብ1 ስዒረነአን። ጋላ ነፍሒን ደምበ ሰምበልን፡ ናጽነትን ፍኖተ ጥበብን ግና፡ 2ብ2 ተፈላልየን። ስዒበን ሳልሳይን ሻዱሻይን ደረጃ ሒዘን ዝርከባ ላሳን ደንደን ተራኺበን። ኣብ ቀዳማይ ርብዒ ሰዓት፡ ደንደን ብመገዲ ሓለቓኣ ዳዊት ክብሮም ኣቢላ መሪሕነት ዘትሓዘታ ሸቶ ኣቑጺራ። ድሒራ ዝተበራበረት ላሳለ መጥቃዕቲ ብምፍናው ኣብ መበል 32 ደቒቕ ካብ ኢዮቤድ ተስፋይ ሸቶ ብምርካባ ተመዓራርያ ናብ ዕረፍቲ ኣምሪሓ። ድሕሪ ዕረፍቲ ዝተራእየ ሸቶ ብዘይምንባሩ ድማ፡ 1ብ1 ተፈላልየን። ኣባል ደንደን ክብሮም ተኽለሃይማኖት፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ጸወታ ተረቚሑ። ኣብ ተመሳሳሊ ውድድር ካልኣይ ደረጃ ጸወታ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሰምበል ንኢሳቕ ተወልደመድህን 3ብ1፡ ሰማእታት ንሓላይ 4ብ0፡ ዲያእ ንደንደን 1ብ0 ተዓዊተናለን። ብናይ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ጻዕዳ ክርስትያን ንዲያእ 4ብ1፡ ልምዓት ንኣስመራ ሓፈሻዊ 1ብ0፡ እምባሃራ ንሓላይ 3ብ1፡ ሰምበል ንሰማእታት፡ ኢሳቕ ተወልደመድህን ንቀይሕ ባሕሪ፡ ከምኡ’ውን ኢብራሂም ሱልጣን ንደምበ ሰምበል 4ብ0 ስዒረነአን። ደንደንን ባርካን ከኣ፡ 2ብ2 ተፈላልየን። ኣብ ዕለት ሰንበት ቀዲመን መራሒት ሊግ ዓንሰባ ዘላ ኣልነስርን ጋሽን ተፋሊመን። ምሉእ ዕብለላን ዋሕዚ ሸቶታትን ኣልነስር ኣብ ዝተራእዮ ጸወታ፡ ኣልነስር፡ ቅድሚ ዕረፍቲ ሓሓንቲ ሸቶ ካብ ሰማንደር ኢሳቕን ሮቤል በርሀን፡ ክልተ ሸቶታት ድማ፡ ካብ ዮናስ ሃይለ ኣመዝጊባ 4ብ1 መሪሓ ወጺኣ። ንእንኮ ሸቶ ጋሽ ሬድዋን ፍስሃየ ኣመዝጊቡዋ። ካብ ዕረፍቲ ምስ ተመልሳ’ውን፡ ኣልነስር ካብ ዮናስ ሃይለን ዑመር ሱሌማንን ሸቶ ወሲኻ 6ብ1 ተዓዊታ። ሃትሪክ ዝስሰርሐ ዮናስ፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ናይቲ ግጥም ተሰምዩ። ግጥም ናይተን ኣብ ማእከላይ ሰሌዳ ዝርከባ ኣልሳሕልን ኣልሂላልን’ውን ኣብቲ ዕለት ተኻዪዱ። ጥንቃቐ ዝበዝሖ ኣብ ማእከል ሜዳ ዝተሓጽረ ምንቅስቓስ ኣብ ዘንጸባረቓሉ፡ ቀዳማይ እብረ ብዘይ ሸቶ ተዛዚሙ። ድሕሪ ዕረፍቲ መሳርዓ ኣሐይላ ዝተመልሰት ኣልሂላል፡ ካብ ሱራፊኤል ኪዳንን ረዳእ ወልደሚካኤልን ሸቶታት ረኺባ፡ 2ብ0 ተዓዊታ። ረዳእ ድማ፡ ናይቲ ግጥም ብሉጽ ተጻዋታይ ምጽውዑ፡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ። ኣብ ባድሜንተን ማእከላይ ደረጃ ናይ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደምበ ሰምበል ንሓድነት 2ብ1፣ ብናይ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ዓወት ንደምበ ሰምበል፡ ፊላንድሚስዮን ንሞዴል፡ ፍረሰላም ቅነ ስፖርት እዚ ማእከል . . . ቅነ ስፖርት እዚ ማእከል . . . ቅነ ስፖርት እዚ ማእከል፡ ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ብዝተፈላለየ ዓውዲታት ቀጺሉ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ደቀምሓረ ካብ ዝተኻየደ ጸወታታት ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ዛራ ንናቕፋ፡ 9ብ1 ክትስዕራ እንከላ፡ ኪሎማ ንሂምቦል 4ብ0 ኣፋንያታ፣ ሂላልን ርዝመን 0ብ0 ተፈላልየን። ንኦማል 3ብ0፡ ብደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ደምሒና ንደንደን 1ብ0፡ እምባሶይራ ንግሎብ 2ብ0፡ ኣዳል ንደምሒና 2ብ1 ስዒረናአን።


ኣብ ጸሮና ኣብ ዝተኻየደ ግጥማት ኵዕሶ እግሪ፡ ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ኦማል ንኣዳል 1ብ0፡ ግሎብ ንደንደን 2ብ0፡ እምባሶይራ መደብ ጸወታ መደብ ጸወታ ኣብ ኵዕሶ መርበብ፡ ብደቂ ኣንስትዮ ኣዳል ብደቂ ተባዕትዮ’ውን፡ ዛራ ንናቕፋ 1ብ0፡ ሮዝመ ንኪሎማ 2ብ0 ስዒረንአን። ብዘይካ’ዚ፡ ዛራ ኣብ ውዱእ ሰዓት ብዘመዝገበታ ሸቶ ንጎብየ 1ብ0 ብምስዓር፡ ኣብ ውሽጢ ሳልስቲ ሽዱሽተ ነጥቢ ሓፊሳ። ኣብ ኵዕሶ መርበብ፡ ዛራ ንናቕፋ ብደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን 2ብ0 ከምኡ’ውን 3ብ0 ክትስዕራ እንከላ፡ ኪሎማ ንሮዝመ 3ብ0 ክትጻወት ተቐሲባ። መስመር ምክልኻላ ብምድልዳል ከኣ፡ ንፈተነታት ቀይሕ ባሕሪ ኣምኪና ናብ ዕረፍቲ ሸቶ ከይተመዝገባ ወጺኣ። ድሕሪ ዕረፍቲ’ውን፡ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ምጥቃዕ፡ ሰገን ኣብ ምክልኻል ተጸሚደን። ቀይሕ ባሕሪ መሪሕነት ከትሕዛኣ ዝኽእላ ዕድላት ኣባኺና እያ። ተጻወትቲ ሰገን ከኣ፡ ንሓድነት ከምኡ’ውን ሓርበኛታት ንናጽነት ብተመሳሳሊ 2ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ውድድር ብደቂ ተባዕትዮ፡ እምባሃራ ንሰምበል፡ ቀይሕ ባሕሪ ንደምበ ሰምበል 2ብ0 ስዒረነአን። ኣብ ካልኣይ ደረጃ ብደቂ ኣንስትዮ፡ ባርካ ንደምበ ሰምበል፡ ደንደን ንጻዕዳ ክርስትያን፡ ቀይሕ ባሕሪ ንእምባሃራ 2ብ0፣ ብወገን ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ጻዕዳ ክርስትያን ንሰምበል፡ ቀይሕ ባሕሪ ንሰማእታት፡ ደንደን ንእምባሃራ፡ ዲያእ ንደምበ ሰምበል ብተመሳሳሊ 2ብ0 ስዒረንአን። ኣብ ባይታ ቴንስ ማእከላይ ደረጃ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደምበ ሰምበል ንፍትሒ፡ ፍረሰላም ንፊንላንድ፡ ዳሉል ንዲያእ፡ ዋርሳይ ንፈለገ ሂወት 2ብ0፣ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ዓወት ንፍትሒ፡ ዋርሳይ ንማይ ተስፋ፡ ዳሉል ንፈለገሂወት፡ ፊንላድ ንፍኖተ ጥበብ፡ ራሜክ ስምኦን ቤ/ት ደምበ ሰምበል ድማ፡ ንቅዱስ ዮሴፍ ቤ/ት ሓርበኛታት 2ብ0 ስዒሮሞም። ኣብ ጸወታ ሰደቓ ቴንስ ማእከላይ ደረጃ ደቂ ኣንስትዮ፡ ባሕቲ መስከረም ንደምበ ሰምበል፡ እምባ ጠቐራ ንሓድነት፣ ብደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ ደምበ ሰምበል ንፍረሰላም፡ ባሕቲ መስከረም ንሓድነት፡ ማይ ተስፋ ንኣዱሊስ ብተመሳሳሊ 2ብ0 ክስዕረአን እንከለዋ፡ ድያእ ንፈለገ ሂወት፡ ባና ንዳሉል 2ብ1 ስዒረንነአን። ኣብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ውድድር ብደቂ ኣንስትዮ፡ ቀይሕ ባሕሪ ንልምዓት፡ ደምበ ሰምበል ንኢሳቕ ተወልደመድህን፡ እምባሃራ ንጻዕዳ ክርስትያንም፣ ብደቂ ተባዕትዮ’ውን ደምበ ሰምበል ንደንደን፡ ቀይሕ ባሕሪ ንኢሳቕ ተወልደመድህን፡ ልምዓት ንእምባሃራ ብተመሳሳሊ 2ብ0 ከምዝሰዓርአን፡ ካብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ናይቲ ዞባ ዝተረኽበ ሓበሬታ ገሊጹ። ንኦማል 2ብ0፣ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ፡ ደንደን ንደምሒና 3ብ1፡ እምባሶይራ ንግሎብ 3ብ0 ኣፋንየንአን። ኣብ መንደፈራ ካብ ዝተሰላሰለ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ፡ ጽንዓትን ማይ ጸብሪን 0ብ0 ክፈላለያ እንከለዋ፡ ዑበል ንኣኽራን 3ብ0፡ መርሃዊ ንመርከብና 4ብ0፣ ብተወሳኺ ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ዑበልን ኣኽራንን 2ብ2 ክፈላለያ እንከለዋ፡ ጽንዓት ንብሪጎን 3ብ0፡ መርከብና ንመርሃዊ 2ብ1 ስዒረንአን።


ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ዙር 16 ካልኣይ ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ ዙር 16 ካልኣይ እግሪ እግሪ ኣብ ኵዕሶ መርበብ ድማ፡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ መረብ ንመርከብና 2ብ0 ስዒራታ። ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ መርከብና ንመረብ፡ ብሪጎን ንጽንዓት - ብተመሳሳሊ ውጽኢት 3ብ0 ከም ዝሰዓረአን ሓበሬታን ጐስጓስን ናይቲ እዚ ሓቢሩ። ስፖርቲንግ - ቦዶ 8፡45 ድ.ቀ ስፖርቲንግ - ቦዶ 8፡45 ድ.ቀ ቸልሲ - ፒኤስጂ 11፡00 ድ.ቀ ቸልሲ - ፒኤስጂ 11፡00 ድ.ቀ ማን ሲቲ - ሪያል ማድሪድ 11፡00 ድ.ቀ ማን ሲቲ - ሪያል ማድሪድ 11፡00 ድ.ቀ ኣርሰናል - ለቨርኩሰን 11፡00 ድ.ቀ ኣርሰናል - ለቨርኩሰን 11፡00 ድ.ቀ 17 መጋቢት 2026 - ገጽ 12 መበል 35 ዓመት ቁ.169


ሰራዊት እስራኤል፡ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሊባኖስ ኣብ ልዕሊ ዕጡቓት ህዝቡላህ ናይ መሬት መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ኣፍሊጡ። እቲ ስርሒት፡ ጸጥታዊ ድሕነት ነበርቲ ሰሜን እስራኤል ንምውሓስ ዝዓለመ ምዃኑ’ውን ገሊጹ። እቲ ሰራዊት ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኣገደስቲ ዕርድታት ህዝቡላህ ዘካየዶን ‘ውሱን’ ክብል ዝጠቐሶን ናይ መሬት ስርሒት፡ ኣካል ናይቲ ዝገብሮ ዘሎ ሰፊሕ ናይ ምክልኻል ጻዕርታት ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ስርሒት ኣብቲ ከባቢ ንዝንቀሳቐሱ ግብረ ሽበራውያን ምውጋድን መንበሪታቶም ምዕናውን ዘጠቓለለ ምዃኑ ሓቢሩ። ህዝቡላህ፡ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ወርሒ ብመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ንዝተቐትለ ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላህ ዓሊ ካማነኢ ምላሽ ንምሃብ ኣብ ልዕሊ እስራኤል መጥቃዕቲ ድሕሪ ምክያዱ፡ እስራኤል ብወገና ኣብ ልዕሊ እቲ ዕጡቕ ጉጅለ ጽዑቕን ተደጋጋሚን መጥቃዕቲ ነፈርቲ ከተካይድ ምጽንሓ ይፍለጥ። 100 ህጻናት ዝርከብዎም ልዕሊ 800 ሊባኖሳውያን ተቐቲሎም ከም ዘለዉ ድማ፡ ሰብ መዚ ናይታ ሃገር ይሕብሩ። ሚኒስትሪ ጥዕና ሊባኖስ ኣብ ዝዘርገሖ ጸብጻብ ድማ፡ ሰራዊት እስራኤል ካብ 2 መጋቢት ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ህጹጽ ሕክምናዊ ረድኤት ሊባኖስ ልዕሊ 37 ግዜ መጥቃዕቲ ኣየር ከም ዘካየደን፡ ከም ሳዕቤኑ ብውሕዱ 31 ሰብ ሞያ ጥዕና ከም ዝተቐትሉን ካልኦት 51 ሰባት ከም ዝቖሰሉን ገሊጹ። ኣባላት ኣሃዱታት ሓይሊ ምድሪ ናብቲ ከባቢ ቅድሚ ምእታዎም፡ ኣብቲ ስርሒት ንዝፍጠር ሓደጋታት ንምቅላል ተባሂሉ ኣብ ልዕሊ ብዙሓት ግብረ ሽበራዊ ዒላማታት መጥቃዕቲ ኣየርን መዳፍዕን ከም ዘካየደ’ውን ወሲኹ ገሊጹ። ብመጥቃዕቲ እስራኤል ኣስታት ኣመሪካ - ማዕከናት ዜና መጠንቀቕታ ቀሪቡለን ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ገለ ማዕከናት ዜና ብፍላጥ ምስ ኢራን ብምትሕብባር ኣብ ልዕሊ’ቲ ወሳኒ ምዃኑ ዝገለጾ ዓወት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ምጥርጣራት ክፍጠር ምኽንያት ይኾና ምህላወን ከሲሱ። እቲ መራሒ ዝሓለፈ ሰንበት ብማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ንኣርተፊሻላዊ ብልሒ ናይ ኢራን ተጠቒመን ዝተፈብረኸ ናይ ሓሶት ዜና ክዝርግሓ ከም ዝጸንሓ ኣረዲኡ። ንሱ ኣብ መግለጺኡ፡ “እቲ ሓቂ፡ ኢራን ኮነ ኢላ ተጋጊ እያ ዘላ። እቲ እንኮ ዝተዓወተትሉ ውግእ ድማ፡ ብመንገዲ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ኣቢላ ዝፈጠረቶን፡ ብዝተበላሸዋ መራኸቢ ብዙሃን ገይራ ትዝርግሖ ዘላን ስኑዕ ሓበሬታ ጥራይ እዩ፡ ” ኢሉ። ወተሃደራውያን ነፈርትን መራኽብን ኣመሪካ መጥቃዕቲ ከም ዝተፈጸመ ዘርኢ ዝተፈብረኸ ተንቀሳቓሲ ስእሊ ከም ዝዘርገሐት’ውን ወቒሱ። ተሃሪማ ከም ዝዓነወት ገሊጹ። ትራምፕ፡ ነተን ዝተፈብረኸ ዜናዊ ጸብጻባት ይዝርግሓ ኣለዋ ዝበለን ማዕከናት ዜና ኣመሪካ፡ ብኽድዓት ክኽሰሳ ከም ዝኽእላ ኣጠንቂቑ። ቀጺሉ ድማ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ብ28 ለካቲት ኣብ ልዕሊ ኢራን ቅሉዕ ኲናት ካብ ዝጅምራ ንደሓር፡ ሓንቲ ወተሃደራዊት ነፋሪት ኣመሪካ ጥራይ እንተ ኾነ፡ ብመጥቃዕቲ ኢራን ዝዓነዋ ነፈርቲ ውግእ ኣመሪካ ብዙሓት ምዃነን እዮም ዝተፈላለዩ ጸብጻባት ዝሕብሩ። ትራምፕ ወሲኹ፡ ቴህራን ኣብ ልዕሊ


ከንቲባ ከተማ ሞስኮ - ሰርጌይ ሶብያኒን፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ናብ ሞስኮ ዘቕንዓ ዝነበራ ኣስታት 250 ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዩክሬን ዒላማአን ከይሃረማ ከም ዝመኸና ገሊጹ። እቲ ከንቲባ ቀጺሉ፡ ሓይልታት ምክልኻል ኣየር ሃገሩ፡ ነተን ድሮናት ናብታ ከተማ ምስ ቀረባ ከም ዘበርዓኑወን ኣረዲኡ። ፈደራላዊ ትካል መጐዓዝያ ኣየር ሩስያ ድማ፡ ንድሕነት በረራታት ክብል ኣብ መዓርፎታት ነፈርቲ ዶሞዴዶቮ፡ ሸረሜቲቮ፡ ቭኑኮቮን ዙኮቭስኪን ገደብ ኣንቢሩ ከም ዘሎ ገሊጹ። ሚኒስትሪ ምክልኻል ሩስያ ብወገኑ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፡ ካብ ዝሓለፈ ሰንበት ምሸት ክሳብ ትማሊ ሰኑይ ንግሆ ጥራይ 145 ድሮናት ዩክሬን ከም ዝበርዓና ኣመልኪቱ። እንተ ኾነ፡ እቲ ፈተነ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ናይታ ከተማ፡ ኣብ በረራታት ግዝያዊ ምስንኻላት ከም ዘስዓበ ወሲኹ ሓቢሩ። ዩክሬን፡ ንመንበሪ ህንጻታትን ካልኦት ሲቪላዊ ትሕተ ቅርጽታትን ሩስያ ዒላማ ዝገበረ ፈተነ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከተካይድ ምጽንሓ እዮም ጸብጻባት ዝሕብሩ። ሩስያ፡ መጥቃዕቲ ዩክሬን ግብረ ሽበራዊ ተግባር ከም ዝኾነ ድሕሪ ምግላጽ፡ ንትሕተ ቅርጺ ምክልኻል ናይታ ሃገር ብምውቃዕ ሕነኣ ከም ትፈዲ ኣጠንቂቓ። ንሰላማዊ ህዝቢ ዩክሬን ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕቲ ከም ዘይተካይድ ግና ኣነጺራ’ላ። ተረኛ ፋርማሲ ተረኛ ፋርማሲ ጎደና ቁ.ስልኪ ጎደና ሰገነይቲ ቁ.84፡ ፊት ቤት ትምህርቲ ጃልያ 110680 ዕለት ዕለት ፋርማሲ ቁ.1 መዓልታውን ለይታውን ኣገልግሎት ትህብ ቁ.ቴሌፎን 127565 ፋርማሲ ጃልያ 17/03/2026


ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣባላት ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ዝኾና ሃገራት፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ንምኽፋት ኢደን ክሕወሳ ንዘቕረበለን ምሕጽንታ እወታዊ መልሲ እንተ ዘይሂበናሉ፡ መጻኢ ናይቲ ወተሃደራዊ ኪዳን ኣዝዩ ሕማቕ ክኸውን ከም ዝኽእል ኣጠንቂቑ። ዘሎ ዑደት ከወንዝፎ ከም ዝኽእል ገሊጹ። ምክትል ኣቦ መንበር ማእከል ኣህጉራዊ መጽናዕቲ ሻንሃይ (ቻይና) - ኔልሰን ቮንግ ብወገኑ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘካይዶ ዘሎ ደማዊ ኲናት፡ ሳልሳይ ኲናት ዓለም ከለዓዕል ከም ዝኽእል ኣጠንቂቑ። ትራምፕ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ኣቢለን ነዳዲ ዘእትዋ ሃገራት ነቲ ቦታ ንምውሓስ ኢደን ክሕውሳ፡ ብፍላይ ድማ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳ፡ ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያን ቻይናን ኣብቲ ጉዳይ ተራአን ክጻወታ ከም ዘለወን’ዩ ክጽውዕ ጸኒሑ። ንሱ ወሲኹ፡ “መንግስቲ ቻይና ንጻውዒት ትራምፕ እወታዊ ምላሽ ክህብ’ዩ ዝብል እምነት የብለይን፡” ክብል’ውን ኣረዲኡ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ዳይረክተር ሃገራዊ ቁጠባዊ ቤት ምኽሪ ኣመሪካ ኬቪን ሃሰት፡ ሃገሩ ምስ እስራኤል ተላፊና ኣብ ልዕሊ ኢራን እተካይዶ ዘላ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ፡ ዛጊት ኣስታት 12 ቢልዮን ዶላር ከም ዘባኸነላ ገሊጹ። ንሱ ወሲኹ፡ ቻይና ነቲ መጻብቦ ኣብ ምኽፋት ንኣመሪካ ምሕጋዝ እንተ ኣብያ፡ ናብ በይጂን ክገብሮ መዲቡዎ


በቲ መጥቃዕቲ፡ ካልኦት 14 ሰባት ከም ዝቖሰሉ’ውን ሓቢሮም። እስራኤል ኣብ ልዕሊ ወሽመጥ ቓዛ ብዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ፡ ትሽዓተ ኣባላት ፖሊስ ዝርከብዎም ብውሕዱ 13 ሰባት ከም ዝተቐትሉ፡ ሰብ መዚ ጥዕና ሓማስ ኣፍሊጦም። ሰራዊት እስራኤል ግን፡ ሓደ ፍልስጤማዊ ዕጡቕ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራቱ ተኹሲ ድሕሪ ምኽፋቱ ብዝወሰዶ ናይ ግብረ መልሲ ስጕምቲ ንሓደ ዕጡቕ ሓማስ ከም ዝቐተሎ እቶም ሰብ መዚ ኣብ ሓበሬታኦም፡ በቲ መጥቃዕቲ ኣብ ሓደ መዓስከር ካብ ምግላጽ ሓሊፉ ካልእ ተወሳኺ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ክህብ ኣይከኣለን ዘሎ። ስደተኛታት ዝቕመጡ ዝነበሩ ሰብኣይን ሰበይትን ምስ ወዶም ከም ዝተቐትሉ ገሊጾም። ኲናት እስራኤልን ሓማስን ብ7 ጥቅምቲ 2023 ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ዛጊት ልዕሊ 72,200 ፍልስጤማውያን ተቐቲሎም ከም ዘለዉ እዮም ሰብ መዚ ሓማስ ዝገልጹ። እስራኤል ብዘይካ’ዚ፡ ዝወንጨፈቶ ሚሳይል ንሓንቲ ናይ ፖሊስ መኪና ድሕሪ ምውቃዑ፡ ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ ኩሎም ኣባላት ፖሊስ ከም ዝሞቱ እቶም ሰብ መዚ ወሲኾም ኣመልኪቶም።


ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ሓርበኛታት ስንኩላን መነባብሮኦም ክመሓየሽን ነብሶም ንክኽእሉን ዝተፈላለየ ንጥፈታት ይካየድ ከምዘሎ፡ ካብ 3 ክሳብ 13 መጋቢት ኣብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ኣብ ዝተገብረ ርክባት ተገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ዞባ ዓንሰባ ኣቶ ሽምወለ ወልደገርጊስ፡ እቲ ርክባት - ገምጋም ትግባረ መደባት 2025 ብምቕራብ፡ ኣብ ውጥን ስራሕ 2026 ንምዝታይ ዝዓለመ ምንባሩ ገሊጹ። ሓርበኛታት ስንኩላን ተጠርኒፎም ካብ ማሕበር ብዝርከብ ጸጋታት ነብሶም ክኽእሉ ብዝተገብረ ንጥፈታት፡ ኣብ 2025 ኣስታት 90 ሓርበኛታት ስንኩላን ልዕሊ 1.1 ሚልዮን ናቕፋ ልቓሕ ከምእተፈቕደሎም ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝወፈሩሉ ዓውዲ’ውን ዕቱብ ምክትታል ከምዝግበረሎም ኣብሪሁ። ኣብ’ቲ ዞባ፡ ዛጊት ልዕሊ 50 ሚልዮን ናቕፋ ወጻኢታት ብምግባር ስንኩላን ሓርበኛታት ብምርጫኦም ኣብ ዝተፈላለየ ነብሶም ዝኽእሉሉ ንጥፈታት ክሳተፉ በቒዖም ከምዘለዉ ብምሕባር፡ ኣብ ማሕበር ምጥርናፍ ረብሓኡ ዕዙዝ ስለዝዀነ፡ ኩሎም ሓርበኛታት ስንኩላን ክጥርነፉ ተላብዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ን36 ደቂኣንስትዮ ኣባላት ማሕበር ልዕሊ 400 ሽሕ ወለድ ዘይብሉ ልቓሕ ከምእተዋህበን ዝበዝሓ ነብሰን ኣብ ዝኽእላሉ ደረጃ ከምዝበጽሓን ብተወሳኺ ሓቢሩ። ኣቶ ሽምወለ ኣብ መወዳእታ፡ መነባብሮ ሓርበኛታት ስንኩላን ንምምሕያሽ ብዝሓየለ ምስራሕ፣ ሞያዊ ስልጠናታት ምውዳብ፣ ምክትታል ፕሮጀክትታት ስንኩላን፣ ከምኡ’ውን ምሕያል ውዳበታት፡ ካብ ናይ መጻኢ መደባት ምዃኖም ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ 2,311 ዝተወደቡ ኣባላት ከምዘለዉ፡ ሰነዳት ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን የነጽር።


ኣብ ዞባ ማእከል፡ ኣብ መሰላት ደቂኣንስትዮን ቈልዑን ከምኡ’ውን ምውጋድ ጎዳእቲ ልምድታት ዘተኰረ ስልጠና፡ ብ14 መጋቢት ንርእሰ- መምህራንን ሓለፍቲ ስነ-ምምህርናን ናይ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ተዋሂቡ። እቲ ብኣባላት ጨናፍር ጥዕናን ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ከምኡ’ውን ቤት- ፍርዲ ዞባ ማእከል ዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ መሰላት ቈልዑን ምውጋድ ጎዳእቲ ልምድታትን ብመንጽር ሕጊ ሰፊሕ ኣስተምህሮ ዘጠቓለለ ነይሩ። ኣብ ዞባ ማእከል ኣብ ዕድመ 15 ክሳብ 49 ዓመት ኣብ ዝርከባ ደቂኣንስትዮ ብዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ምኽንሻብ ጓልኣንስተይቲ ኣብ 2024 ናብ 0.24 ሚእታዊት ከምዝጎደለ፡ ኣሰልጠንቲ ገሊጾም። ሓላፊት ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ወ/ሮ ጅምዓ ኢብራሂም ኣብ ዝሃበቶ መዛዘሚ ቃል፡ ጎዳእቲ ልምድታት ብፍላይ ድማ ክሽቦ ጓልኣንስተይቲ ንምውጋድ ተራ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ክሕይል ብምልባው፡ ኣብ 2026 ብደረጃ ዞባ ናጻ ካብ ክሽቦ ጓልኣንስተይቲ ንምእዋጅ ብዝለዓለ ይስራሕ ከምዘሎ ሓቢራ። እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፡ ተመሳሳሊ ስልጠና ካብ 24 ለካቲት ክሳብ 5 መጋቢት ንኣባላት ኮሚተ መሰላት ደቂኣንስትዮን ቈልዑን ምውጋድ ጎዳእቲ ልምድታትን ኣብ 8 ንኡሳን ዞባታት፣ ካብ 6 ክሳብ 11 መጋቢት ድማ ንሓለፍቲ ጉጅለታት ህግደፍ ከም እተዋህበ፡ ካብ ጨንፈር ዕዮን ማሕበራዊ ድሕነትን ዝተረኸበ ሓበሬታ የነጽር። ኣብ ንኡስ ዞባ ማይዓይኒ፡ ባህላውን ስፖርታውን ቅነ ተመሃሮ ብ15 መጋቢት ተዛዚሙ። ኣብ’ዚ ቅነ፡ ተመሃሮ በብክሊ ዕድመኦም ውድድራት ስፖርት፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ክትዕ፡ ግጥሚ፡ ሓጺር ዛንታ፡ ስእልን ካልእን ከምዘካየዱ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ። ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ዕቚቢት ተስፋጋብር ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ቀንዲ ዕላማ ናይ’ዚ መደብ፡ ተመሃሮ ብኣካልን ኣእምሮን ብዛዕባ ምስራቕ ሂላል ወርሒ ሸዋል 1447/2026 ርሑስ ዒድ! ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን ዝህነጹሉ ከምኡ’ውን ባህሎምን ክብርታቶምን ዝዕቅቡሉን ፍሉይ ክእለቶም ዘማዕብሉሉን ባይታ ምፍጣር ከምዝዀነ ገሊጹ። ግዝያዊ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ማይ- ዓይኒ ኣቶ ኣፈወርቂ ርእሶምን ሓላፊ ጨንፈር ትምህርቲ ንኡስ ዞባ መምህር ጠዓመ ፍትዊን ብወገኖም፡ እቲ ቅነ ብዙሕ ረብሓታት ስለዘለዎ፡ ብዝሓየለ ውዳበ ክድፋኣሉ ኣዘኻኺሮም። ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ሽልማት ተዓዲሉ።


ኣስተምህሮ ተዋሂቡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ፡ ብምውህሃድ ማእከላይ ቤት- ጽሕፈት ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ጨንፈር ዞባ ደቡብን ዝተወደበ፡ ንቕሓት ህዝቢ ኣብ ውሑስ ምሕደራ ኣከባቢ ንምብራኽ ዝዓለመ ኣስተምህሮ ተዋሂቡ። ስምኦንን ኢንጂነር ሮቤል ክብሮምን ብወገኖም፡ ትርጉም ሂወታዊ ብዙሕነትን ረብሓታቱን፡ ከምኡ’ውን ብደረጃ ሃገር ዘጋጥም ብድሆታት ዝምልከት ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣቕሪቦም። ምብራቓዊ ኣጻድፍ ዝካየድ ዘሎ ልምዓታዊ መደባት ተተሓሒዙ ዝተወደበ’ዩ። ካብ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባብን ኣቶ ዮሴፍ ገብረየሱስ፡ ኣብ ብድሆታት ምብራስ ኣግራብን ሳዕቤናቱን፣ ሓደጋ ፍግረ-መሬት፣ ምሕደራ ደረቕን ፈሳስን ጐሓፍ፣ ከምኡ’ውን ኩነታት ብከላ ኣከባቢ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ ኣቶ ዓብደልቃድር ሓጂ ዓሊ ኣብ ዝሃቦ መዛዘሚ ቃል፡ እቲ ኣስተምህሮ ኣገዳስን እዋናውን ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ብዝበለጸ ክጉስጎሰሉ ተላብዩ። እቲ ብ12 መጋቢት ንሲቪል ሰራሕተኛታት መንግስትን ጸለውቲ ኣካላት ሕብረተሰብን ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ምስ’ቲ ኣብ ሞያውያን መንእሰያት ስኒት


ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ፡ ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ ዓመተ 2025/2026 ብሉጽ ውጽኢት ንዘመዝገቡ 104 ተመሃሮ ሽልማት ‘ዒንደማሶ’ ክዕደል ከሎ፡ ብምኽንያት ቅነ መንእሰያት ኣብ ዝተወደበ ውድድራት ዝተዓወቱ ድማ ተሸሊሞም።


ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ኣብ’ቲ “ዕጥቅና ፍልጠት፡ ዕላማና ልምዓት” ብዝብል ቴማ ዝተወደበ መደብ፡ ሓላፊ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ኢብራሂም ባሮለ፡ ምትብባዕ ብሉጻት ተመሃሮ ቅዱስ ቅንኢ ብምፍጣር ዝምስገን


ምዝርጋሕ ጋዜጣ ቍ.ስ.113395-07588045 ምልክታ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ኣባላት ሃማደኤ ዞባ ማእከል፡ በብንኡስ ዞባአን ተወዲበን ንጽጉማት ወገናት ሓገዝ ኣበርኪተን። ሰዓረ ተስፉ፡ ንዝተገብረ ሓገዝ ብምምስጋን፡ ንጠንቅታትን ሳዕቤናትን ፊስቱላ ዝምልከት ሰፊሕ መብርሂ ሂቦም። ኣባላት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ጎዳይፍ’ውን ብተመሳሳሊ፡ ልዕሊ 47 ሽሕ ናቕፋ ን95 ኣእምሮኣውን ምዕባለኣውን ስንክልና ዘለዎም ነበርቲ ናይ’ቲ ዞባ ኣመቓሪሐን። በዚ መሰረት፡ ኣባላት ሃማደኤ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣርባዕተ ኣስመራ፡ ኣብ ማእከል ሕክምናን ተሃድሶን ፊስቱላ ንዝርከባ ኣደታት ብምብጻሕ፡ ዋጋ ልዕሊ 32 ሽሕ ናቕፋ ዓይነታዊ ሓገዛት ገይረን። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣባላት ሃማደኤ ኩባንያ መጐዓዝያ ሓራት፡ ኣብ መዕበዪ ዘኽታማት ጎዳይፍ ንዝርከቡ ቈልዑ ብምብጻሕ፡ ናይ ጽሬትን ምዝንጋዕን መደባት ኣካዪደን። ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ክኢላ ሞያ ሕርስን ሕክምና ማህጸንን ዶ/ር ሃብተ ሃይለመለኮት ከምኡ’ውን ሜዲካል ዳይረክተር መወከሲ ሆስፒታል ዞባ ደቡብ ዶ/ር


ኣብ ንኡስ ዞባ ሻምብቆ፡ ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ ትምህርታዊ፡ ባህላውን ስፖርታውን ቅነ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ብ14 መጋቢት ተዛዚሙ። ብወገኖም፡ ቅነ ኣብያተ-ትምህርቲ ንመስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝድርዕ ስለዝዀነ፡ ብዝለዓለ ክስራሓሉ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ጨንፈር ትምህርቲ ዞባ ጋሽ-ባርካ ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን መምህር ሰለሙን ተኽለሃማኖት ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ኣጋጣሚ ተመሃሮ ዕቑር ብቕዓቶምን ክእለቶምን ዘንጸባረቑሉ ባይታ ከምዝፈጠረ ብምግላጽ፡ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ኣካላት ኣመስጊኑ። ኣብ’ቲ ኣስታት 500 ተመሃሮን 65 ኣለይቲ መምህራንን ዝተሳተፍዎ ቅነ፡ ኣብያተ- ትምህርቲ ሓያል ናይ ውድድር መንፈስ ከምዘርኣያ፡ ሓላፊ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር በረኸት ሓድጉ ገሊጹ። ሓላፊ ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡስ ዞባ ሻምብቆ መምህር ዑስማን እድሪስን ሓላፊ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣቶ ሃይለ ተሾመን ኣብ መወዳእታ፡ ንዕዉታት ተመሃሮን ኣብያተ-ትምህርትን ሽልማት ተዓዲሉ።


12፡00 ሃገራዊ መዝሙር 12፡02 መደብ ቆላሕታ 12፡30 ዜና (ትግርኛ) 12፡50 ዜና ስፖርት 12፡55 ተክኢ ንሳይት 13፡30 ዜና (ዓረብ) 13፡45 ገለብ ደሓን 14፡25 ቀስተ ድሕነት 14፡45 ሃብቲ ባሕሪ 15፡00 ህርመት 16፡25 ካብ ዞባታት 17፡00 ዜና (ትግርኛ) 17፡15 መደብ ጽባቐ 17፡30 ዜና (ዓረብ) 17፡45 መደብ ማእገር 20፡00 ዜና (ትግረ) 20፡15 መልሲ ኣብ መስመር 21፡00 ዜና (ትግርኛ) 21፡25 ዶክመንታሪ - ሓቅን ጽውጽዋይን ፊት ንፊት 2ይ ክፋል (ድግማ) ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ምስ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብምውህሃድ ዝዕደል ሽልማታት ‘ዒንዳማሶ’ን ‘ደንደን’ን ኣካል ናቱ ከምዝዀነ ገሊጹ። ሓላፊ ቤት-ጽሕፈት ትምህርቲ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ መምህር በየነ ተስፋይ ብወገኑ፡ ገስጋስ ትምህርቲ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ዘተባብዕ ምዃኑ ጠቒሱ፡ ዝያዳ ንምሕያሉ፡ ወለድን መምህራንን ኣብ ተመሃሮ ዝገብርዎ ወፍሪ ከዕብዩ ምዒዱ። ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ኣቶ ሃብታይ ተስፋዝጊ ብወገኑ፡ ዓወት ተመሃራይ ፍረ ድምር ጻዕሪ ከምዝዀነ ብምሕባር፡ ስሉሳዊ ዝምድና ብዝበለጸ ክሕይል ተማሕጺኑ። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ብምኽንያት ቅነ መንእሰያት ክካየድ ኣብ ዝቐነየ ውድድራት ግጥምን ሓፈሻዊ ፍልጠትን ንዝተዓወቱ ሽልማት ተዓዲሉ። 22፡00 ዜና (ዓረብ) 22፡10 መደብ ሌላ 22፡30 ዜና (እንግሊዝ) 22፡40 ፈንቅል 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 3 መበል 35 ዓመት ቁ.170


ጉዳያት እንተተደጋገመ ሓቂ እናመሰለ እዩ ዝኸይድ። ኣብ ውሽጦም ዝሳጽዮም ናይ ሕልና ቃንዛ ንምዕጋስ ንሃረርታ ባሕሪ ናብ ፖሊሲ ብምቕያር፡ ንጥልመት ከም ስትራተጂ፡ ናፍቖት ባሕሪ ከኣ ከም መርገጽ ይሕዙ።


24 ለካቲት 2026 ብቐጻሊ ዝደጋገሙ ጽውጽዋያት ሓቂ ስለ ዝኾኑ ዘይኮነስ፡ እቶም ዝደጋግሙዎ ጠቓሚ ኢሎም ስለ ዝኣምኑ እዩ። ናጽነት ኤርትራ ሃንደበታዊ ከም ዝነበረ፡ ጥልመት ከም እተፈጸመ፡ ክእረም ዘለዎ ታሪኻዊ ጌጋ ከም ዝኾነ ዝብል ኣብ መንጎ ኣርካናት ፖለቲካ ኢትዮጵያ፡ ብተደጋጋሚ ዝስማዕ ሓደ ካብቲ ዘይበሊ ልብወለዳዊ ዕላላት ኰይኑ ኣሎ። እዚ ዝዝረበሉ ምኽንያት በቲ ዝተሓምሸሸ ትምክሕቶም ዝተፈጥረ ቃንዛ ንምዕጋስን ሃጸያዊ ርእሰ ሙገሳ ንምዕቃብን ካብ ሓቂ ንምህዳምን እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ እምበኣር ነቲ ጽውጽዋይ ፊት ንፊት ክንብደሆ ከለና፡ ነገር ንምጕህሃር ዘይኮነስ ሓቂ ቃልዕ ክትወጽእ ስለ ዘለዋ፡ ብሕልሚ ቀትሪ ዝተፈጥረ ሃተፍተፍ ትምኒት ምስ ሓቂ ክዕረቕ ስለ ዘይክእል ድማ ብዘይንሕስያ በንቊስና ክንሕምሽሾ ስለ ዘለና እዩ። ናጽነት ኤርትራ፡ ብቃልሲ ዝተውሓሰ ብሕጊ ዝጸደቐ፡ ዓለምለኸ ኣፍልጦ ዘለዎ ታሪኻዊ ሓቂ እዩ። ነዚ ክኽሕድ ዝፍትን ከኣ ብኩሉ መለክዒታት ንጹግ እዩ። ኣብ ሓጺር ግዜ ተላቢዑ ዝቕህም ዓይነት ትረኻ እውን ኣይኮነን። ብደረጃ መንግስትን፡ ኣካዳሚያዊ ዋዕላታትን፡ ምትእኽኻብ ዲያስፖራን ከም መቓልሕ እናተጋውሐ ብዘይምቍራጽ ዝደጋጋም ዘሎ እዩ። ታሪኻዊ ሓቂ ኣብ ክንዲ ምቕባል መረረ፡ ንውዱእ ሕጊ ብትምኒትን ህርፋንን፡ ንልኡላውነት ከኣ ብግህሰት ክትክኡ እዮም ዝፍትኑ። ጂኦግራፍያውን ፖለቲካውን ትንታነ ዘካይዱ ይመስሉ፡ ምስ እትዕዘቦም ግና ውሽጣዊ ቃንዛኦም እዮም ናብ ዞባዊ ፖለቲካ ዝቕይሩ ዘለዉ። ንኤርትራ ከም ልኡላዊት ጎረቤት ዘይኮነስ ክትምለስ ዘለዋ ዝተኸስረት ንብረት፡ ክትዕረ ዘለዋ ጌጋ ወይ ክትምላእ ዘለዋ ሸራፍ ገይሮም የዕልሉላ። ፍልይቲ ብባዕዳዊ መግዛእቲን ብሓይልን ተታሒዛ ዝነበረት ግዝኣት እምበር ንሓያሎ እዋናት ክኣምኑሉ ዝጸንሑ ጽውጽዋይ ኤርትራ መቐጸልታን ኣካል ኣቢሲንያን ከም ዘይነበረት ኣግሂዱ ኣውጺእዎ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከተማታትን ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ኣርካናት ብዛዕባ ኤርትራ ዝግበር ዕላላት ካብ ንቡር ፖለቲካዊን ጂኦግራፍያውን ወጻኢ ዝኾነ ናይ ትንታነ ኣምር ዘይብሉ ክትዓት እዩ ዝስማዕ። ውርደት ንምሕዋይን ቅልውላው መንነት ንምህዳእን ኣብ ዙርያ ተዘክሮታት ዙፋናዊ ስርዓት ዝዕለሉ ብውልቃዊ ስምዒታት ዝተፈጥሩ ወግዕታት እዮም ዝስምዑ። እዚ ዙፋናዊ ስርዓት ዘማዕበሎ እምነት ብግዜ ሃይለስላሰ ብሰፊሑ ክእመነሉ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ካብኡ ንደሓር ኣብ ዝነበሩ ተኸታታሊ ስርዓታት ‘ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ክትፍለይ’ ከም ዘይትኽእል ዝዝረብ ኣብ ህዝቢ ዑደት እናገበረ ጸኒሑ። ብዛዕባ ሶማልያ፡ ወይ ምድርታት ኦሮሞን ሲዳማን ክለዓል፡ ዘይገሃስ ክብሪ ዶባት ከም ዘሎ እናኣመኑ፡ ብዛዕባ ዶባት ኤርትራ ግና ብቕጽበት ይነጽግዎ። ምስ ናይ ኣቢሲንያ ናይ ይብጸሕኒ ሕልምታት ዘይቃዶ ክሳዕ ዝኾነ ድማ መግዛእታዊ ዶባት ይገሃስ ቀዋሚ እውን ኣይከውንን እዮም ዝብሉ ድሕሪ ሃጸያዊ ስርዓትን ወተሃደራዊ ደርግን ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ምሁራት፡ ኣብ 1993 ዝተጋህደ ናጽነት ኤርትራ ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተሓንጸጸ ዶባት ከም ብሓድሽ ከም እተመዓራረየ ገይሮም ኣይተቐበልዎን። ዘሰንብድ ጋዶ እዩ ኮይኑዎም። ኤርትራ እቲ ቀንዲ ሓደጋ ካብቲ ኣበሃህላ ዘይኮነስ ንሓሶቶም ሓቂ ንምምሳል ዘርእዩዎ ድርቅና እዩ። ብሓሶት ዝተሰልበጠ


ብሕጽይቱ ተነጺጉ ዝምድና ክልቲኦም ከም እተበትከ ክቐብጽ ዘይከኣለ ዘርእዮ ምዕልባጥ ምስቲ ኢትዮጵያውያን ዘርእዩዎ ዓቕሊ ጽበት ክነመሳስሎ ንኽእል። ናይ ቀደም ትርፍራፍ ሃጸያውያን እዮም ከይበሃል ከኣ ዘመናውያን ‘ሓድሽ ወለዶ’ ኢሎም ንርእሶም ዝጽውዑ እዮም። ብትምክሕቲ ገዛእቲ መስፍናውያን ኣዝዮም ዝናዓቑን ዝጕሰዩን ዝነበሩ ኮይኖም ኣብዚ እዋን’ዚ ካብቶም ጎይተቶም ንላዕሊ ናይቲ ዝፍንፍኖም ስርዓት ተሓለቕቲ ኮይኖም ይረኣዩ ኣለዉ። ከይተበጋገሰ ኣብ ጽድያ 1941፡ ሃይለስላሰ ካብ ስደት ተመሊሱ ስልጣን ከይተረከበ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ወተሃደራዊ ምምሕዳር ብሪጣንያ ከላ ኤርትራ ንመሰል ርእሰ ውሳነ ትቃለስ ነይራ። ባዕዳዊ መግዛእቲ ፈሪሱ ከሎ ድማ መሰል ናጽነት ክዕገት ኣይነበሮን። ነይራ። እቲ ረፈረንደም፡ ብፍትሒ ጐደል ንልዕሊ ፍርቂ ክፍለ ዘበን ተደናጕዩ ዝጸንሐ መስርሕ ጸረ መግዛእቲ ባዕድነት ኣብ መዕለቢኡ ከም ዝበጽሐን ሕጋውነቱ ንምርኣይን ዝተኻየደ እዩ ነይሩ። ኣብ መንጎ ኣርካናትን ምሁራትን ኢትዮጵያ፡ ብደረጃኡ መዳርግቲ ዘይብሉ ብርሱን ስምዒት ዝተወለዐ ክሕደት ዝመልኦ ክትዕ ኣፍደገ ባሕሪ እዩ ዝስማዕ። ኣፍደገ ቃልሲ ኤርትራውያን ብደገ ዝምወል ንሓጺር ግዜ ዝተወለዐ ዕጥቃዊ ተቓውሞ ኣይነበረን። ኣንጻር ብሓይሊ ክሕምሽሽዎ ዝተበገሱ ተኸታታሊ ስርዓታት ሃጸይነት፡ ወተሃደራዊ ጉጅለን ማርክስነትን ኢትዮጵያ ን30 ዓመት ኣትኪሉ ዝሰዓረ እዩ። ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ ህዝባዊ ግንባር ውግእ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከም ኣብያተ ትምህርቲ፡ ጥዕናዊ ትካላትን ምምሕዳራዊ ቅርጺ መንግስቲን ማዕረ ወተሃደራዊ ንጥፈታት የካይዱ ነይሮም። ኣብ በበይኑ ግዜ ብዩኤስ ኣመሪካን ብሶቭየት ሕብረትን ዝድገፍ ዝነበረ ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ዝርከቡ ገዘፍቲ ወተሃደራዊ ሓይልታት ሓደ ንዝኾነ ከኣ ኣንበርኪኹ ተዓዊቱ። ሽሕ ግዜ የዕለብጡ ደኣ እምበር ንኤርትራስ ይቕበጹዋ ደኣ። ነፍስሄር መምህር ኣልኣሚን ዓብደልለጢፍ ከም ዝበሎ፡ “ጽቦራ ክም ጥብ እምኩም ጽቦራ” ናብ ኤርትራ እንተስ ብኽርክር እንተስ ብሓይሊ ክንምለሳ ኢና ዝብል ራእይ ኣብ ልቦም ዝዓቘሩ ኢትዮጵያውያን ከም ጡብ ኣደ ይቕበጹዋ። ዳግም ክኽፈት ኣብ ዘይክእል ዝተዓጽወ ምዕራፍ ተበጺሑ እዩ። ብዓጀውጀው ዝተፈጥረ ልብወለዳዊ ተስፋኹም ብታሪኽ ተበቲኹ እዩ። ንታሪኽ ፈቲሾም ሓቂ ክቕበሉ ዘይደልዩ፡ ንኽሕደት ብናይ ምሁር ካባ ከዲኖም ንመረረ ኸኣ ከም ሕጋውነት ከላብሱ ይፍትኑ። ናጽነት ኤርትራ ንኢትዮጵያ ዘይኮነስ ንሓሶት እዩ ኣዋሪዱ። ሓሶት ከኣ ጽልኢ ዝወልድ ሓደገኛ ሕልምታት እናፈጠረት ልኡላውነት ሃገር ብዘተ ክፈርስ ከም ዝኽእል ክተእምን እያ ትፍትን። እቲ ሕልሚ ከኣ ሕዱር ሓሶት እምበር ታሪኽ ኣይኮነን። ንሕና ግና ምስክርነት ሰላሳ ዓመት ዝወሰደ ሓቂ ዕጥቃዊ ቃልሲ ሓርነት ኣለና። ኣንጻር ሓቂ ዝለዓል ኩሉ ትረኻታት ከኣ ብሰነዳት ታሪኽና ንሕምሽሾ። ገና ዝሑል ኲናት ብዓለምለኸ ተዓዛብነት ኣብ 1993 ረፈረንደም ክካየድ ከሎ፡ ናጽነት ኤርትራ ካብ ማንም ፈቓድ ዝጽበ ኣይነበረን። ወተሃደራውን ፖለቲክውን ዓወቱ ዝተረጋገጸ ሓቂ እዩ ነይሩ። ሰለስተ ዕቑድ ዝወሰደ፡ ብመስዋእቲ ዝተረኽበ ልኡላውነት፡ ወግዓዊ ምረቓ ክግበረሉ ዝተኻየደ፡ ዳርጋ ምሉእ ድምጺ ዝረኸበ ረፈረንደም፡ ብጽፈቱ ታሪኽ ዝምስክረሉ እዩ። ኤርትራ ብረፈረንደም ዝተፈጥረት ሃገር እውን ኣይኮነትን። እዛ ሎሚ ዘላ ሓዳስ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ህዝብታት ብዝተኻየደ ወራራት ቅርጺ ቅድሚ ምሓዛ፡ ኤርትራ ከም ፍልይቲ ፖለቲካዊ ኣካል ትነብር ብዛዕባ ዝተዓጽዎም 130 ሚልዮን እናልዓሉ ክዛረቡ ከለዉ፡ ከም ልኡላዊ ዶባት ዝፈጠሮ ኣጋጣሚ ዘይኮነስ ከም ዝተበደሉ ገይሮም ይገልጽዎ። ብዝሒ ህዝቢን ኣቀማምጣ መሬትን ምስ በደል እናኣተኣሳሰሩ ንታሪኽ ከኣ ከም ዝጥዕሞም ገይሮም መሓውራቱ ይበታትኹ። በዚ ኣበሃህላ እዚ እምበኣር ጎረባብቲ ኢትዮጵያ፡ ንሳ ብዘይብላ ባህርያዊ ትዕድልቲ ስለ ዝተባረኹ ጌጋ ከም ዝዀነ


ከም ዝኾነ ይጥቅኑ። ናጽነት ኤርትራ ስለ ዘይቀበጹ ድማ ከም ግዝያዊ ጋዶ፡ ወይ ብታሪኽ ክዕረ ትጽቢት ዝግበረሉ ናይ ምሕደራ ጌጋ ገይሮም ይቘጽርዎ። ኣብቲ ዘቕርቡዎ ስነ ሞጎት ዝተዓዘበ ሰብ ክሕባእ ዝደልዩዎ ሕርኽርኽ ዘብሎም ናይ ቀረባ ታሪኽ ኣለዎም። ማእከላይ፡ ደቡባዊ፡ ምብራቓውን ምዕራባውን ግዝኣታት ናይዛ ሎሚ ኢትዮጵያ ክሳዕ እቲ ብወራር ዝተጠቕለለሉ ምስ ኣቢሲንያ ታሪኻውን ፖለቲካውን ርክብ ዘይነበሮ ቦታታት እዩ። ኤርትራ ናጻ ምስ ወጸት እዩ ከኣ እዚ ደሚቑ ተፈሊጡ። ነቲ ንሓድሕዱ ዝጋራጮ መርገጻቶም ከኣ ናጽነት ኤርትራ ከሺሑዎ። እዚ ዓጀውጀው እዚ እናሰወደ ከይዱ ናብቲ ንሰምዖ ዘለና “ተጠሊምና እባ” ዝብል ትረኻ ጎቢዙ ኣሎ። ሓይሊ ዝኾኖ ሓሶት ከኣ ዳግማይ እናተመስረሐ ይውሰኾ። ኤርትራ ኩሉ ሳዕ ናይ ኢትዮጵያ ከም ዝነበረት፡ ናይ ናጽነት ቃልሲ ብግዳማውያን ሓይልታት ይመሓደር ከም ዝነበረ፡ ዕጽዋ ኣፍደገ ባሕሪ ፍትሒ ዝጽበ ነባሪ በደል ምዃኑ፡ ኤርትራ ብሓድነት ናብ ኢትዮጵያ ክትጽንበር ዘይተርፍ ጽሕፍቶ ከም ዝኾነ፡ እናበሉ ክኢላታት ተንተንትን ኣኼባታት ዲያስፖራን ምሁራትን ብፍላይ ድማ መራሒ ብልጽግና ዝርከቦም ዓበይቲ ሰብ ስልጣን ዘንበድብድዎ መደረታት እዩ። ሓቂ ክትስዕሮም ከላ ስዕረቶም ስለ ዘይኣምኑ፡ ናጽነት ኤርትራ ብርቱዕ ሰብኣዊ ዋጋ ብዝተኸፍሎ ናይ 30 ዓመት ዕጥቃዊ ተጋድሎ ዝተረኽበ ዘይኮነስ፡ ከም ጌጋ፡ ከም ውዲት ምዕራባውያን፡ ከም ፍሕሶ ኣዕራብ፡ ኣስላም ኣንጻር ክርስትያን ዝኣለምዎ ሸርሒ እዩ ዝሕሰብ። ኢትዮጵያ፡ ጎረባብቲ ሃገራት ብዘይብለን ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት፡ ብዙሕ ዓይነት ክሊማታትን ባህርያዊ ጸጋታትን ዝተዓደለት እያ። ኣጻምእን ምድረበዳን ዝበዝሐን ሃገራት፡ ብሰንኪ ቅንኢ ናይ ኢትዮጵያ መሬት ክወስዳ ዘሕድረኦ ድልየት ሕጋዊ’ዶ ይኸውን? ፈለግ ኒል ናይ ህልውና ጉዳይ ስለ ዝኾነን ግብጽን ሱዳንን ናይ ኢትዮጵያ መሬት ምስ ዘለወን ጎረባብቲ ብዝግበር ስምምዕን ምትሕግጋዝን ኣገልግሎት ወደባት ክረኽባ ከም ዝኽእላ ግና ንኹሉ ንጹር እዩ። ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ሃጸያዊ ስርዓት ከላ ከም ማእከል ስልጣነ ገይራ ንርእሳ ትቘጽር ምንባራ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ናጽነት ኤርትራ ምስ ተጋህደ ድማ እቲ ሓሶት ክፈርስ ክኢሉ። ኤርትራውያን፡ ናጽነት ኤርትራ መፈጸምታ ቃልሲ ጸረ ባዕድነት ክኸውን ከሎ ንሓያሎ ኢትዮጵያውያን ድማ ብሃጸያዊ ስርዓት ተጠርኒፉ ዝጸንሐ ከም እተበታተነ ዘርኢ ገይሮም ይሓስብዎ። ክልቲኡ ኸኣ ንሓድሕዱ ዝጋጮ እዩ። ብፍላይ ኣብ ዲያስፖራ ዝስማዕ “ሰብ ሰርሖ ዶባት”፣ “ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተፈጥረ”፣ “ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት” ዝብሉ ጭርሖታት ነቲ ኣብ ትሕቲ ሃጸያዊት ኢትዮጵያ ሰሪጹ ዝጸንሐ ጽውጽዋያዊ ታሪኽ ኣጕሊሑ የርኢ። ሰነዳት ኣንጺሮም ዘርእዩዎ ግና ኤርትራ ካብ 1890 ንደሓር ከም ፍልይቲ ኣብ ትሕቲ ባዕድነት እትግዛእ ኣካል ምንባራ ይምስክር። ሓዳስ ኢትዮጵያ ከኣ ብወተሃደራዊ ወራራት ኣብዚ ናይ ሎሚ ቅርጺ ከም ዝበጽሐት ዝተሰነደ ታሪኽ እዩ። ትረኻታት ግና ጂኦ ፖለቲካዊ ሓቅነት ክቕይር ኣይክእልን። ክወስዳ ብቑዕ ምኽንያት’ዶ ይኸውን? በዚ ስነ ሞጎ’ዚት እምበኣር ሓጽቢ ሕዳሴ ኣብ ዋሕዚ ኒል ናይ ዘለዋ ሃገራት ክኸውን ኣለዎ ማለት እዩ። ኤርትራ ዓለምለኸ ኣፍልጦ ዘለዋ ልኡላዊት ሃገር እያ። ብመሰረት ዓለም ለኻዊ ሕግታት ዶባታ ብንጹር ዝተሳእሉን ዝተሓንጸጹን እዮም። ተጠቃምነት ኣገልግሎት ኣፍደገ ባሕሪ ከኣ እጃም ዘይኮነስ ናይ ቁጠባ ሕቶ እዩ። ወተሃደራዊ ስጉምቲ ከኣ ፍታሕ ዘይኮነስ ዘይምርግጋእ እዩ ዝፈጥር። ትረኻታት ብምብዛሕ፡ ሓሶታት ምቅላሕ፡ ንሓቅነት ክቕይር ኣይክእልን። ኤርትራ ህያው ኮይና ትነብር! ኣብ ክንዲ ብምትሕብባር ዝግበር ልዝብ፡ ቀይሕ ባሕሪ ከም እተወስዳ ንብረትን ክዕረ ዘለዎ ታሪኽን ገይራ እያ ትቘጽሮ። ወዳጀ ፖለቲካ። ዓለም ለኻዊ ሕጊ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ግዝኣት ካልእ ሃገር ክወስዳ ዝብል ዓንቀጻት የብሉን። ማያዊ ግዝኣት ሓዳስ ኤርትራ 18 መጋቢት 2026 - ገጽ 4 መበል 35 ዓመት ቁ.170