id
stringlengths
11
14
text
stringlengths
936
35.1k
wikipl_3350
Chyżanie, Chyżyni, Kicyni (niem. "Kessiner") – średniowieczne plemię słowiańskie należące do grupy plemion wieleckich (Związek wielecki). Nazwa "Kessiner" może pochodzić od określenia "chyże" oznaczające osady o charakterze rybackim, przeważnie posiadające własną strukturę organizacyjną. Według Tadeusza Lehra-Spławińs...
wikipl_5818
Aleksandr Nikołajewicz Radiszczew (; ur. we wsi Wierchnieje Obliazowo, obecnie Radiszczewo, zm. ) – rosyjski pisarz, filozof, myśliciel społeczny, przedstawiciel oświecenia, walczący z despotyzmem i domagający się zniesienia pańszczyzny. Życiorys. Pochodził z zamożnej szlachty, przez siedem pierwszych lat życia mieszka...
wikipl_8605
Wirtualna sieć lokalna, VLAN (od ang. "virtual local area network") – sieć komputerowa wydzielona logicznie w ramach innej, większej sieci fizycznej. Do tworzenia VLAN-ów wykorzystuje się konfigurowalne lub zarządzalne przełączniki, umożliwiające podział jednego fizycznego urządzenia na większą liczbę urządzeń logiczny...
wikipl_9783
Preludium, praeambulum – instrumentalna forma muzyczna, która jest wstępem do większego dzieła muzycznego. Początkowo, w XV w. był to krótki utwór figuracyjny z fragmentami akordowymi improwizowany na organach lub lutni, ułatwiający śpiewakom i wykonawcom intonowanie (tzn. ustalający tonację przed rozpoczęciem śpiewu)...
wikipl_11184
Równanie algebraiczne – równanie w postaci formula_1 gdzie formula_2 jest wielomianem stopnia formula_3 jednej lub wielu zmiennych formula_4 formula_5. Np. równanie algebraiczne jednej zmiennej ma postać gdzie: Zakłada się, że współczynniki równania algebraicznego nie są wszystkie równe zero. Stopniem równania nazywa s...
wikipl_11262
Introdukcja ( – wprowadzenie, wstęp) – wprowadzenie nierodzimego gatunku lub niższego taksonu pochodzącego z innego geograficznie regionu, jako nowego elementu danej biocenozy. W rolnictwie jest to celowe wprowadzenie przez człowieka na teren uprawy chronionej organizmów pożytecznych. Rodzaje introdukcji. Introdukcja m...
wikipl_15753
Radha (dewanagari राधा) "(także Radharani)" – w hinduizmie córka Wriśabanu i Kirti, ukochana gopi Kryszny. W wisznuizmie (krysznaizmie) uważa się, że Radha i Kryszna są jednością w dwóch formach (Radha jest emanacją Kryszny tożsamą z nim). Wisznuici uważają, że dla osiągnięcia najwyższej formy doskonałości (raganuga) k...
wikipl_16758
Gienrich Grigorjewicz Jagoda, właśc. Jenoch Gierszonowicz Ijegoda (ros. Генрих Григорьевич Ягода; ur. w Rybińsku albo Niżnym Nowogrodzie, albo Łodzi, zm. 15 marca 1938 w Moskwie) – funkcjonariusz służb specjalnych ZSRR najwyższego szczebla. Pierwszy zastępca przewodniczącego OGPU (1926–1934), następnie ludowy komisarz ...
wikipl_19728
John Cage (ur. 5 września 1912 w Los Angeles, zm. 12 sierpnia 1992 w Nowym Jorku) – amerykański kompozytor muzyki współczesnej. Życiorys. W swych ekstrawaganckich realizacjach poszedł dalej niż jakikolwiek inny kompozytor współczesny. Przykładami utworów, które zainicjowały dyskusję o granicach muzyki były Tacet "4' 33...
wikipl_20812
Materiał rozszczepialny - materiał zawierający jądra atomowe, które w wyniku zderzeń z neutronami ulegają łatwemu rozszczepieniu z emisją dodatkowych neutronów w jego wyniku, jak np. uran: 233U lub 235U czy pluton 239Pu. Materiały rozszczepialne stosuje się jako paliwo jądrowe w reaktorach jądrowych i do budowy bomb ją...
wikipl_26657
Klasy zabytków – grupy weryfikacyjne zabytków wprowadzone systemem klasyfikacji obiektów zabytkowych w Polsce w 1961 roku. Kryteriami weryfikacji była wartość artystyczna, historyczna i naukowa obiektów. Podział na klasy zabytków obowiązywał do początku lat 70. XX wieku. Po II wojnie światowej, pomimo prowadzonych prac...
wikipl_27607
Banalizm – termin Pawła Dunin-Wąsowicza, oznaczający nurt w literaturze polskiej przejawiający się celowym pisaniem tekstów nieinteresujących w sposób nudny. Twórca terminu dodał to hasło do tytułu polskiego tłumaczenia pracy Michaela Fleischera "Overground: cechy charakterystyczne – tendencje – prądy". Niemiecki badac...
wikipl_31352
Heorhij Rusłanowycz Gongadze (ukr. Георгій Русланович Ґонґадзе; gruz. გიორგი ღონღაძე, "Giorgi Ghonghadze"; ur. 21 maja 1969 w Tbilisi, zm. po 16 września 2000) – ukraiński dziennikarz gruzińskiego pochodzenia, zagorzały krytyk ukraińskiego systemu politycznego pod autokratycznymi rządami Łeonida Kuczmy; zamordowany w 2...
wikipl_32416
– Japonka, uważana od marca 2002 za najstarszą żyjącą osobę na świecie. Urodziła się w mieście Isen na południu wyspy Tokunoshima (skąd pochodził także słynny japoński senior Shigechiyo Izumi), mieszkała w późniejszych latach z córką w mieście Kagoshima na wyspie Kiusiu. Od 1999 była najstarszą osobą w Japonii (po śmie...
wikipl_32922
Order „Zwycięstwo” () – najwyższe odznaczenie bojowe Związku Radzieckiego. Zostało ustanowione dekretem Rady Najwyższej ZSRR z 8 listopada 1943 (jednocześnie zatwierdzono statut i opis orderu). Natomiast dekretem z 18 sierpnia 1944 została zatwierdzona wstążka orderowa oraz sposób i miejsce noszenia odznaczenia. Order ...
wikipl_34461
Nokturn (z łac. "nocturnus" – nocny, od "nox, noctis" – noc) – obraz przedstawiający scenę nocną, zwłaszcza w przyrodzie. Przed impresjonizmem. Średniowiecze i renesans właściwie nie znały nokturnu, który trudno było umieścić w ówczesnym nurcie malarstwa religijnego. Pierwszym twórcą znanym z obrazów nocnych był Carava...
wikipl_34776
Rozjazd – konstrukcja z szyn umożliwiająca przejazd pojazdów szynowych z toru zasadniczego na tor zwrotny (odgałęźny) lub odwrotnie z określoną prędkością bez konieczności przerwania jazdy. Budowa rozjazdu. Podstawowymi elementami rozjazdu są zwrotnica, krzyżownica, kierownica, szyny łączące (w torze zasadniczym i zwro...
wikipl_34976
Cornelius Nepos (ur. ok. 100 p.n.e. – zm. 24 p.n.e.) – rzymski historyk i biograf. Data narodzin i śmierci nie jest znana. Przypuszcza się, że Nepos urodził się w latach dziewięćdziesiątych lub osiemdziesiątych I wieku p.n.e. Zmarł natomiast nie wcześniej niż w roku 27 p.n.e. Nie jest znane również imię Neposa. Bliski ...
wikipl_37979
Pogórze Kazachskie, do 2005 Pogórze Kazaskie (kaz. Қазақтың ұсақ шоқысы, "Kazaktyng usak szokysy"; Сарыарқа, "Saryarka", dosł. "żółty grzbiet"; ros. Казахский мелкосопочник, "Kazachskij miełkosopocznik"; Сары-Арка, "Sary-Arka") – obszar wyżynno-górski w Kazachstanie. Rozciąga się między Niziną Turańską i Płaskowyżem Tu...
wikipl_38207
Kodeks postępowania cywilnego – ustawa z 17 listopada 1964, zawierająca zasadniczy trzon polskiego prawa procesowego cywilnego. Jeden z najważniejszych i, jak się wydaje, najobszerniejszy akt prawny obowiązujący obecnie w Polsce (zawiera ponad 1200 artykułów; tekst pierwotny liczył ich 1153). Historia. Pierwszą ustawą ...
wikipl_39466
Aleksander VII (łac. "Alexander VII", właśc. Fabio Chigi; ur. 13 lutego 1599 w Sienie, zm. 22 maja 1667 w Rzymie) – włoski duchowny katolicki, 237. papież w okresie od 7 kwietnia 1655 do 22 maja 1667. Życiorys. Wczesne życie. Pochodził ze znanego rodu bankierów, podniesionego do godności hrabiowskiej. Jego ojciec, Flav...
wikipl_39642
Władysław Tomasz Kazimierz Oleszczyński (ur. 17 grudnia 1807 w Końskowoli, zm. 11 kwietnia 1866 w Rzymie) – polski rzeźbiarz, medalier i grafik. Życiorys. Był synem Kazimierza (sędziego pokoju w Krasnymstawie) i Salomei z Kosińskich. Wybitnymi artystami byli także jego dwaj starsi bracia – grafik Antoni (1794–1879) ora...
wikipl_41357
Wilhelm Gaczek (ur. 23 listopada 1881 w Suchej jako Bolesław Jan Gaczek, zm. 14 listopada 1941 w obozie Auschwitz) – prowincjał zakonu augustianów, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz, działacz społeczny. Biografia. Syn Dionizego i Marii z Jabłońskich małżeństwa nauczycieli. W wieku 20 lat, 10 lutego 1901 wstąpił ...
wikipl_42489
Konkatedra pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika – zwana farą, trzecia kapituła w Diecezji Kaliskiej (po Katedrze pw. św. Mikołaja w Kaliszu i Kapitule Kolegiackiej pw. św. Józefa w Kaliszu), Położona w Śródmieściu, przy pl. Stefana Rowińskiego w Ostrowie Wielkopolskim, otoczona kompleksem zabytkowych budynków parafi...
wikipl_42861
Księga Sofoniasza (hebr. צפניה "Cfanija") – jedna z ksiąg Pisma Świętego, znajdująca się wśród ksiąg prorockich Starego Testamentu. W kanonie hebrajskim stanowiła dziewiątą część Księgi Dwunastu Proroków Mniejszych. Księga powstała w VII wieku p.n.e. podczas rządów króla Jozjasza. Jej tematem jest nadchodzący "dzień g...
wikipl_46886
Antonio Gramsci [] (ur. 23 stycznia 1891 w Ales, zm. 27 kwietnia 1937 w Rzymie) – włoski historyk, dziennikarz i polityk, filozof i teoretyk komunistyczny. Pochodził z Sardynii, z biednej, wielodzietnej rodziny. W czasie studiów w Turynie wstąpił do partii socjalistycznej, potem wraz z Palmiro Togliattim założył Włoską...
wikipl_47920
Unifikacja w fizyce ma dwa znaczenia: Unifikacja opisu. Unifikacja opisu polega na takim opisie pewnej klasy zjawisk, w wyniku którego zjawiska wcześniej postrzegane jako niezależne zostają opisane w spójny sposób jako aspekty tego samego szerzej rozumianego zjawiska. Typowym przykładem takiej sytuacji jest unifikacja ...
wikipl_53194
Joseph Louis Proust (ur. 26 września 1754 w Angers, zm. 5 lipca 1826) – francuski chemik. Życiorys. Proust był synem aptekarza, początkowo pracował u ojca jako farmaceuta. Studiował chemię. Był uczniem G. F. Rouelle’go. Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie w Paryżu w 1777 nauczał chemii w Segowii (Hiszpania), a nastę...
wikipl_55260
Michał Radziwiłł zw. Rudym herbu Trąby (ur. 8 lutego 1870 w Berlinie – zm. 6 października 1955 w Santa Cruz de Tenerife) – książę, IV ordynat na Przygodzicach. Życiorys. Syn Ferdynanda Radziwiłła i Pelagii z Sapiehów, brat Janusza Franciszka Radziwiłła. Na chrzcie otrzymał osiem imion – Władysław Karol Jan Alojzy Wilh...
wikipl_55428
Kazimierz Rokitnicki herbu Prawdzic (ur. 1 marca 1701, zm. 17 stycznia 1779) – polski duchowny katolicki, archidiakon pułtuski, biskup pomocniczy płocki. Życiorys. Był synem Andrzeja (cześnika różańskiego) i Teresy z Sulińskich. Uczęszczał prawdopodobnie do kolegium jezuickiego w Płocku. W 1721 został mianowany kanonik...
wikipl_71506
Trzecia szyna – w kolejnictwie forma zasilania dolnego pociągów elektrycznych. Stanowi ją dodatkowa szyna umieszczona wzdłuż toru kolejowego i znajdująca się pod napięciem. Zazwyczaj używa się jej w szybkich kolejach miejskich prowadzonych we własnych korytarzach, całkowicie lub prawie całkowicie wydzielonych od przest...
wikipl_73934
Program wsadowy, plik wsadowy () – program komputerowy wykonywany w trybie wsadowym, tj. bez wpływu użytkownika na przebieg programu. Plik wsadowy to plik, w którym zapisany został program wsadowy. Programy wsadowe mogą być wykonywane w różnych systemach operacyjnych, w szczególności w systemach Unix, Linux, DOS, Windo...
wikipl_80776
Sri Lanka Matha (, , trb. Sri Lanka Tāyē, tłum. Matko Sri Lanki) – hymn państwowy Sri Lanki, do którego słowa i muzyka zostały napisane przez Ananda Samarakoon w 1940 roku, natomiast został oficjalnie uznany za hymn narodowy 22 listopada 1951 roku. Początkowo pierwsza linia hymnu wyglądała następująco „Namo namo matha,...
wikipl_90383
Bokmål [] (dosł. „język książkowy”) – jeden z dwóch oficjalnych standardów piśmienniczych języka norweskiego. Około 85–90% mieszkańców Norwegii pisze w wariancie bokmål niezależnie od dialektu, jest to również forma najczęściej nauczana na kursach języka norweskiego dla obcokrajowców. Oficjalnie nazwy „bokmål” używa si...
wikipl_90859
Strzygonia choinówka, sówka choinówka ("Panolis flammea") – gatunek motyla z rodziny sówek (Noctuidae). Gatunek typowy rodzaju "Panolis". Szkodnik drzew iglastych, głównie sosny. Występuje w całej Europie. Morfologia. Motyl o rozpiętości skrzydeł 30–33 mm. Ubarwienie zmienne. Pierwsza para skrzydeł od jasnopomarańczowy...
wikipl_123467
Civilization IV (pełna nazwa Sid Meier’s Civilization IV) – komputerowa strategiczna gra turowa wyprodukowana przez amerykańskie studio Firaxis Games i wydana przez Take-Two Interactive. Jej premiera odbyła się w 2005 roku na platformach Microsoft Windows i macOS. Jest to czwarta część serii gier komputerowych "Civiliz...
wikipl_124682
Donald Henry Rumsfeld (ur. 9 lipca 1932 w Evanston, zm. 29 czerwca 2021 w Taos) – amerykański polityk, działacz Partii Republikańskiej, sekretarz obrony USA w gabinecie prezydenta George’a W. Busha w latach 2001–2006. Poprzednio również pełnił tę funkcję przez rok i dwa miesiące w administracji Geralda Forda. Działalno...
wikipl_124840
Bergisel – skocznia narciarska znajdująca się w austriackim kurorcie Innsbruck. Punkt konstrukcyjny skoczni Bergisel jest umieszczony na 120. metrze, a punkt HS znajduje się na 128. metrze. Punkt jury umieszczony jest na 134. metrze. Obiekt ma nawierzchnię igelitową, lecz nie jest wyposażony w sztuczne oświetlenie, któ...
wikipl_125055
Jesse Gregory James (ur. 19 kwietnia 1969 w Lynwood) – amerykański konstruktor motocykli i producent filmowy, były dyrektor generalny Austin, Texas-based Austin Speed Shop. Wbrew obiegowym plotkom, nie jest spokrewniony z bandytą i rewolwerowcem Jessem Jamesem. Życiorys. Wczesne lata. Urodził się w Lynwood w stanie Kal...
wikipl_125449
Fabryka Słów sp. z o.o. – polskie wydawnictwo literackie, wydające głównie książki fantastyczne oraz zbiory felietonów politycznych. W czerwcu 2009 roku wydawnictwo przejęło czasopismo „Science Fiction”. Po zmianie właściciela redaktorem naczelnym magazynu (obecnie już nieistniejącego) został Rafał Dębski. W Warszawie...
wikipl_127462
J.T. LeRoy (Jeremiah Terminator LeRoy, ur. 1980) – pseudonim literacki amerykańskiego pisarza, który zdobył uznanie prozą, opisującą realia ludzi z marginesu społecznego, prostytutek, sytuację dzieci w tym środowisku. J.T. LeRoy urodził się w 1980 w Wirginii Zachodniej. Wychowywany był przez matkę, która trudniła się p...
wikipl_128171
André Boisclair (ur. 14 kwietnia 1966 w Montrealu) – polityk kanadyjski, od listopada 2005 do listopada 2007 przywódca socjaldemokratycznej i secesjonistycznej Parti Québécois. W 1989 jako 23-latek został najmłodszym w historii deputowanym do Zgromadzenia Narodowego Quebecu. W latach 1998-2003 sprawował kilka funkcji m...
wikipl_128508
Henryk II, znany jako Henryk Trastámara (hiszp. "Enrique II de Trastámara", ur. 13 stycznia 1333 w Sewilli, zm. 29 maja 1379 w Santo Domingo de la Calzada) – król Kastylii i Leónu w latach 1369–1379. Był synem Alfonsa XI i jego kochanki Eleonory de Guzmán. Jako hrabia Trastámara, dał początek dynastii królów panujących...
wikipl_130013
Arlon (hol.: "Aarlen", niem.: "Arel") – miasto w Belgii, stolica prowincji Luksemburg. Gmina Arlon składa się z dawnych gmin Autelbas, Autelhaut, Barnich, Bonnert ("Bunnert"), Clairefontaine, Fouches, Frassem, Freylange, Guirsch (Giisch), Heckbous, Heinsch ("Häschel"), Sampont, Sesselich, Seymerich, Sterpenich, Toernic...
wikipl_130560
Ruben James Tullen Kun (ur. 30 marca 1942 na Nauru, zm. 21 września 2014) – nauruański polityk, prezydent Nauru w latach 1996–1997. Życiorys. Ruben Kun ukończył sztukę na Australian National University. Po raz pierwszy dostał się do parlamentu w 1971 roku (reprezentant okręgu wyborczego Buada). Kilka lat później, za rz...
wikipl_130561
Tauernowie (niem. "Tauern") – boczna linia rodu Henckel von Donnersmarck. Wywodzą się od księcia Guidona Henckel von Donnersmarcka i jego naturalnego, pierworodnego syna Odona Deodatusa Tauerna. Dzieje. Odo Deodatus I był pierworodnym, nieślubnym synem księcia Guidona Henckel von Donnersmarcka ze związku z Rosalie Cole...
wikipl_135340
Benjamin Franklin Wade (ur. 27 października 1800, zm. 2 marca 1878) – polityk i prawnik amerykański. Pierwszą pracą urodzonego w Springfield w stanie Massachusetts Wade’a był etat robotnika na budowie kanału Erie. Skończył jednak studia prawnicze w Ohio i, począwszy od roku 1828, praktykował tam prawo. Politycznie wiąz...
wikipl_135975
Edward Aleksander Rontaler, Edward Aleksander Ronthaler, także Aleksander Edward (ur. 1 października 1846 w Brzezinach koło Łodzi, zm. 12 grudnia 1917 w Warszawie) – polski pedagog, właściciel i dyrektor szkoły w Warszawie, ewangelik, powstaniec styczniowy. Życiorys. Był najmłodszym synem Augusta (1803-1881), kantora e...
wikipl_158999
Oaza hydrotermalna – zespół organizmów zamieszkujących obniżenia w ryftach oceanicznych, skupionych wokół punktów erupcji lawy i wód przesyconych siarkowodorem. Do końca lat 70. XX w. uważano, że środowisko to hamuje rozwój jakichkolwiek form życia, ze względu na duże stężenie trujących gazów i toksycznych siarczków me...
wikipl_164598
Michał Wedelstedt (ur. 1757, zm. 1828) – generał major wojsk koronnych. Litwin z pochodzenia. Od wczesnej młodości służył w wojsku pruskim. Od 1789 w Wojsku Polskim w stopniu rotmistrza m.in. adiutant księcia Ludwika Wirtemberga. W wojnie z Rosją 1792 major. Odznaczył się w bitwie pod Dubienką. Był dowódcą podczas chwa...
wikipl_169740
Sarusofony (od nazwiska wynalazcy Pierre'a Augusta Sarrusa; gr. "phoné" - dźwięk) - rodzina dętych instrumentów transponujących z podwójnym stroikiem (stąd zaliczanych do instrumentów dętych drewnianych, choć budowanych z metalu). W 1856 roku sarusofon opatentował i zaczął produkować Pierre-Louis Gautrot. Projekt techn...
wikipl_169904
Bran Błogosławiony – postać z mitologii celtyckiej, gigant, syn boga Llyra, w walijskiej mitologii określany również przydomkiem Bendigeidfran, jest jak się wydaje bogiem związanym z zaświatami. Jest jednym z bohaterów tzw. "drugiej gałęzi" "Mabinogion": opowieści pt. "Branwen, córka Llyra". Pojawia się także jako król...
wikipl_171639
Dławisz ("Celastrus" L.) – rodzaj roślin z rodziny dławiszowatych. Należy do niego około 30–40 gatunków. Występują one głównie w strefie międzyzwrotnikowej, rzadziej umiarkowanej na obu kontynentach amerykańskich (w Ameryce Północnej tylko dławisz amerykański i okrągłolistny), na Madagaskarze, w południowej i wschodnie...
wikipl_171940
Lempa (hiszp. "Río Lempa") – rzeka w Ameryce Środkowej o długości 320 km. Jej źródła znajdują się znajdują się w zachodniej Gwatemali w górach Sierra Madre. Rzeka zmierza na południe, przepływając na krótkim odcinku przez terytorium Hondurasu. Dalej wpływa do Salwadoru, w którym znajduje się 260 km z całości jej biegu....
wikipl_172028
Beretta 948 – włoski pistolet samopowtarzalny. pierwszy seryjny pistolet Beretty ze szkieletem ze stopu lekkiego. Po wyzwoleniu Włoch zakłady Beretta wznowiły produkcję pistoletów M1934 i M1935 dla włoskiej armii i policji. W 1948 roku firma postanowiła rozszerzyć swoją ofertę o pistolet przeznaczony na włoski rynek cy...
wikipl_173608
Władysław I (zm. 12 kwietnia 1125) – książę Czech z dynastii Przemyślidów w latach 1109–1117 i 1120–1125. Był piątym synem Wratysława II, księcia (a od 1085 króla) czeskiego, a trzecim pochodzącym z jego małżeństwa ze Świętosławą Swatawą, córką Kazimierza I Odnowiciela, księcia polskiego. Imię otrzymał po swoim wuju, W...
wikipl_175175
Mostek (ang./) – nieparzysta długa płaska kość stanowiąca środkową część przedniej ściany klatki piersiowej człowieka. U dzieci w miejscu złączenia trzech części mostka występuje chrząstkozrost (ang./łac. ), który z wiekiem ulega kostnieniu, zamieniając się w kościozrost. Rzutując mostek na kręgosłup, leży on na wysok...
wikipl_175892
Dziki Bill Hickok, właściwie James Butler Hickok (ur. 27 maja 1837 w Homer, obecnie Troy Grove w stanie Illinois; zm. 2 sierpnia 1876 w Deadwood na Terytorium Dakoty, obecnie w stanie Dakota Południowa) – rewolwerowiec, „stróż prawa i porządku”, uważany za bohatera narodowego Stanów Zjednoczonych, znany ze swoich umiej...
wikipl_176496
Bodzęta (Bodzanta) herbu Szeliga (ur. w 1320, zm. 1388) – arcybiskup gnieźnieński. Pochodził z miejscowości Szeligi. Życiorys. Kariera kościelna. Bodzęta urodził się we wsi Szeligi jako syn rycerza Wisława z Kosowic. Osiągnął w karierze duchowej godności: kantora (1358) i scholastyka wiśnickiego (1359), kanonika krakow...
wikipl_176706
Popiel I – legendarny władca Polski wywodzący się z dynastii Popielidów, według Wincentego Kadłubka wnuk Leszka II, syn Leszka III i Julii, siostry Juliusza Cezara. Ojciec legendarnego, zjedzonego przez myszy Popiela II. Według Kadłubka był bardzo dobrym władcą, zgodnie współrządzącym z dwudziestoma przybranymi braćmi,...
wikipl_178252
– 29. cesarz Japonii według tradycyjnego porządku dziedziczenia, a pierwszy historyczny władca Japonii, którego daty panowania są udokumentowane (daty wcześniejszych cesarzy oparte są na tradycji i legendach). Panował od roku 531 lub 539 do 571. Życiorys. Kinmei urodził się w 509. Był synem cesarza Keitai i jego żony, ...
wikipl_184094
Star Trek (ang.: "Star Trek: The Motion Picture"; w skrócie: "TMP") – film fantastycznonaukowy z 1979 roku w reżyserii Roberta Wise’a, wyprodukowany przez wytwórnię Paramount Pictures. Jest kontynuacją serialu "". Fabuła. Trzy klingońskie krążowniki zostają zniszczone podczas ataku tajemniczej mgławicy. Stacja kosmiczn...
wikipl_184675
Wzory Fréneta, wzory Fréneta-Serreta – wzory wyrażające zależności pomiędzy wektorami tworzącymi krawędzie tzw. trójścianu Freneta, zaczepionymi w pewnym punkcie badanej krzywej i określającymi jej geometryczne własności przestrzenne w tym punkcie. Zapis wektorowy. W zapisie wektorowym wzory Freneta mają następującą po...
wikipl_184841
Uniwersytet Arizony, Uniwersytet Arizoński () – główny publiczny uniwersytet amerykańskiego stanu Arizona, znajdujący się w Tucson. Został założony w roku 1885, jako pierwszy uniwersytet na terenie stanu Arizona. Największym jego kolegium jest Eller College of Management, oferujący w Stanach Zjednoczonych jeden z najle...
wikipl_187671
Osjanizm – zespół tendencji literackich występujących na przełomie XVIII i XIX wieku zapoczątkowanych publikacją tzw. "Pieśni Osjana", utworów szkockiego pisarza Jamesa Macphersona, który swoje teksty wzorował na dawnych przekazach celtyckich; ogłosił je drukiem jako angielskie tłumaczenie odnalezionych dzieł Osjana, l...
wikipl_187898
Galactik Football (2006 – 2011) – francuski serial animowany zrealizowany w technologii dwu- i trójwymiarowej. Emitowany był w Polsce od 3 czerwca 2006 roku do 18 września 2009 roku w telewizji Jetix. Ponowna emisja serialu w Polsce trwała od 11 kwietnia 2011 roku do 3 marca 2013 roku w telewizji Disney XD<ref name=...
wikipl_189753
Oleosom, sferosom – specyficzne organellum występujące w komórkach roślinnych magazynujące tłuszcze, zwykle triacyloglicerole. Kropla tłuszczu otoczona błoną o połowę cieńszą niż błona komórkowa, składająca się z jednej warstwy białek i fosfolipidów, których końce hydrofilowe skierowane są w stronę cytozolu. Organella ...
wikipl_194037
Puszcza Stromecka (także: "Stromiecka") – puszcza leżąca pośrodku terenu między Pilicą a Radomką, równolegle do obu rzek oraz pasami lasów nad nimi. Od wschodu ogranicza ją Wisła a od zachodu droga krajowa nr 7. Znajduje się na południowym Mazowszu na terenie historycznego Zapilicza. Nazwa pochodzi od wsi Stromiec. W ...
wikipl_197189
Grimaldi – ród książęcy panujący obecnie w Księstwie Monako, którego protoplastą był Grimaldo Canella, pochodzący z Genui. Historia rodu. Protoplastą rodu Grimaldich był Grimaldo Canella, najmłodszy syn Ottona Canellego (ur. ok. 1070, zm. przed 1143), konsula Republiki Genui w 1133 roku. Grimaldo również pełnił tę funk...
wikipl_197395
Zugdidi () – miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia. Znajduje się w północno-zachodniej części tego regionu. Miasto położone jest na Nizinie Kolchidzkiej, 30 km od Morza Czarnego, w historycznej Megrelii. Niegdyś było stolicą Księstwa Megrelii. Miasto położone jest 318 kilometrów na zachód od Tb...
wikipl_201125
Królestwo Araukanii i Patagonii – państwo historyczne obejmujące region Araukanii i Patagonii. Tereny na południe od rzeki Biobío - zgodnie z traktatem z Quillin, zawartym 6 stycznia 1641 r. między Hiszpanią a zamieszkującym je ludem Mapuczów - nie podlegały kolonialnej władzy Hiszpanii. W połowie XIX w. Chile i Argen...
wikipl_206226
Chlodwig Karl Victor, Hohenlohe-Schillingsfürst, książę Raciborza i Corvey (Westfalia) (ur. 31 marca 1819, zm. 6 lipca 1901) – niemiecki polityk, kanclerz Rzeszy i premier Prus. Członek rodu Hohenlohe. Życiorys. Urodził się w Schillingsfürst w Bawarii. Pochodził z mieszanej rodziny katolicko-protestanckiej (ojciec był ...
wikipl_206429
Goryczkowa Czuba (, 1912 m) – szczyt w Tatrach Zachodnich, leżący w głównej grani Tatr, na granicy polsko-słowackiej. Topografia. Od sąsiedniego (w kierunku na zachód) szczytu, Wysokiej Suchej Czuby oddzielona jest przełęczą Wysokie Wrótka (1847 m), od położonego na wschód Pośredniego Goryczkowego Wierchu – Goryczkową ...
wikipl_207684
Harry Govier Seeley (ur. 18 lutego 1839, zm. 8 stycznia 1909) – brytyjski paleontolog. Życiorys. W 1887 roku, na podstawie budowy kości miednicy, podzielił rząd dinozaurów na dwa podrzędy: gadziomiedniczne ("Saurischia") i ptasiomiedniczne ("Ornithischia") − podział ten jest uznawany za użyteczny do dnia współczesnego ...
wikipl_210073
Wasserbillig (luks. "Waasserbëlleg") – miasteczko we wschodnim Luksemburgu, stolica administracyjna gminy Mertert. Miejscowość zamieszkują osoby. Położenie. Wasserbillig jest położone u ujścia Sûre do Mozeli. Rzeki stanowią tu granicę administracyjną kraju – po drugiej stronie Mozeli znajduje się niemiecka miejscowość ...
wikipl_212163
Raffaele Palladino (ur. 17 kwietnia 1984 w Mugnano) – włoski piłkarz występujący na pozycji skrzydłowego lub napastnika. Zawodnik Spezii Calcio. Kariera klubowa. Raffaele Palladino jest wychowankiem klubu Amici di Mugnano. Zawodową karierę rozpoczął w 2001 roku w Benevento Calcio, z którym występował w rozgrywkach Seri...
wikipl_212744
Zakłady Przemysłu Ciągnikowego „Ursus” (wcześniej: "Towarzystwo Udziałowe Specyalnej Fabryki Armatur" (1893–1902), "Towarzystwo Udziałowe Specyalnej Fabryki Armatur i Motorów" (1902–1920), "Fabryka Silników i Traktorów URSUS S.A." (1920–1922), "Zakłady Mechaniczne URSUS S.A." (1922–1930), "Zrzeszenie Przemysłu Ciągniko...
wikipl_215168
Wojciech Anzelm Szweykowski, inna forma nazwiska: "Szwejkowski" (ur. 17 kwietnia 1773 w Makowie Mazowieckim, zm. 5 sierpnia 1838 w Warszawie) – polski pijar, pedagog, językoznawca, teolog i wolnomularz, kustosz płockiej kapituły katedralnej w 1829 roku, kanonik płockiej kapituły katedralnej. Życiorys. Urodził się w Mak...
wikipl_216302
Rodzina Stuartów z Bute wywodzi się w prostej linii od Johna Stuarta syna Roberta II Stewarta, króla Szkocji. Sir John Stuart oraz jego kolejni potomkowie pełnili funkcje dziedzicznego szeryfa Bute oraz naczelnika klanu Stuartów z Bute. Dodatkowymi tytułami markiza Bute ("ang. Marquess of the Country of Bute") są: Najs...
wikipl_216466
Sumik karłowaty, sumik amerykański, amerykański sumik karłowaty ("Ameiurus nebulosus") – gatunek słodkowodnej, drapieżnej ryby sumikowatej, w Polsce bardziej znany pod nazwą synonimiczną "Ictalurus nebulosus". Poławiany przez wędkarzy, prezentowany w akwariach publicznych. Występowanie. Pierwotnym terenem występowania ...
wikipl_222248
Buick Riviera − samochód osobowy klasy aut luksusowych i klasy wyższej produkowany pod amerykańską marką Buick w latach 1962 – 1999. Pierwsza generacja. Buick Riviera I został zaprezentowany po raz pierwszy w 1962 roku, na 1963 rok modelowy. Nazwa "Riviera" oznacza po łacinie "wybrzeże". Miała nawiązywać do piękna Lazu...
wikipl_223852
Henryk Hubert Antoni (Humbert) Krasiński herbu Ślepowron (ur. 30 października 1833 w Regimentarzówce, zm. 18 grudnia 1890) w Paryżu) – doktor medycyny, lekarz, publicysta. Jego tytuł hrabiego uzyskał potwierdzenie w Austrii w 1882. Życiorys. Był synem Teodora Piotra, sędziego pokoju w powiecie czehryńskim. W latach 184...
wikipl_234126
Adam Aston, właściwie Adolf Loewinsohn (ur. 17 września 1902 w Warszawie, zm. 10 stycznia 1993 w Londynie) – polski aktor i piosenkarz żydowskiego pochodzenia. Śpiewał w języku polskim oraz w hebrajskim i jidysz pomimo nieznajomości tych języków. Był jednym z najpopularniejszych artystów dwudziestolecia międzywojennego...
wikipl_237228
Arik Einstein (hebr. אריק איינשטיין; ur. 3 stycznia 1939 w Tel Awiwie, zm. 26 listopada 2013 tamże) – izraelski piosenkarz i autor piosenek. Życiorys. W młodości był członkiem organizacji Ha-Szomer Ha-Cair. Zdobył tytuł mistrzowski juniorów w skoku wzwyż. Przyjęto go do elitarnej Brygady Nachal Sił Obronnych Izraela. P...
wikipl_237672
Conte Giacomo Taldegardo Francesco di Sales Saverio Pietro Leopardi, znany jako Giacomo Leopardi (ur. 29 czerwca 1798 w Recanati, zm. 14 czerwca 1837 w Neapolu) − włoski filozof i poeta romantyczny, zaliczany do grona największych klasyków XIX-wiecznej literatury światowej. Prekursor pesymizmu jako spójnego i całościow...
wikipl_239830
EADS Space Transportation – część konsorcjum EADS utworzona w czerwcu 2003 z działu "Space Infrastructure" firmy Astrium i działu "Launch Vehicles" firmy EADS. Do lipca 2006 był to podmiot podległy EADS Space i będący jego podwykonawcą. W lipcu 2006 trzej podwykonawcy EADS Space: EADS Space Transportation, EADS Astrium...
wikipl_240188
Hucisko (niem. Silberhütte, kaszb. "Strzébrznô Hëta") – ulica i wiadukt nad torami kolejowymi oraz skrzyżowanie przylegające do niego w Gdańsku. Pełni bardzo ważną rolę w systemie komunikacyjnym w dzielnicy Śródmieście, gdyż jest centralnym wiaduktem łączącym Wały Jagiellońskie) z ulicą 3 Maja, a co za tym idzie: Główn...
wikipl_245732
Błogosławiony Ramadan – irańska operacja wojskowa, skierowana przeciwko irackiemu 3 Korpusowi Armijnemu, broniącego pasa terytorium od Al-Kut do Basry o szerokości ok. 260 km. W pierwszym rzucie korpusu znajdowały się 1 i 5 DZ oraz 3 DPanc. Odwód stanowiły 6 i 9 DPanc rozmieszczone w pobliżu An-Nasirijji. Główny wysiłe...
wikipl_247719
Vikersundbakken – mamucia skocznia narciarska o punkcie konstrukcyjnym K200 i rozmiarze HS 240, zlokalizowana w norweskim Vikersundzie. Vikersundbakken jest jedyną skocznią mamucią w Skandynawii i jedną z największych skoczni narciarskich na świecie pod względem umiejscowienia rozmiaru skoczni (HS) obok Letalnicy. Sztu...
wikipl_252398
Radio Maria – międzynarodowa katolicka stacja radiowa założona w Como we Włoszech w diecezji mediolańskiej w 1983 jako narzędzie ewangelizacji zgodnej z nauczaniem Kościoła katolickiego. "Radio Maria" jest stowarzyszeniem czterdziestu wielojęzycznych nadawców w Afryce, Azji, Europie, na Bliskim Wschodzie, i w Amerykac...
wikipl_256646
Wzgórze Ryszarda (niem. "Wilhelmshöhe") – najbardziej rozpoznawany przez mieszkańców Bolkowa szczyt w granicach miasta, jest najwyższym wzniesieniem na jego terenie. Wzgórze zbudowane jest z ilasto-piaszczystych łupków łyszczykowych, grzbiet tworzy łupek chlorytowy z soczewkami wapieni i fragmentami diabazów. 15 lipca ...
wikipl_260756
Nikołaj Siergiejewicz Trubieckoj (Mikołaj Trubecki, ; ur. 16 kwietnia 1890 w Moskwie, zm. 25 czerwca 1938 w Wiedniu) – rosyjski językoznawca, fonolog, jeden z głównych twórców Praskiego Koła Lingwistycznego, współczesnej fonologii i strukturalizmu, teoretyk międzywojennego eurazjatyzmu, książę. Życiorys. Należał do sta...
wikipl_261212
Petri Pasanen (ur. 24 września 1980 w Lahti) – fiński piłkarz, grający na pozycji prawego lub środkowego obrońcy. Regularnie występował w klubie FC Lahti, od czasu awansu tego klubu do pierwszej ligi i podczas dwóch sezonów zaliczył 42 występy w Veikkausliiga. Wtedy młodym defensorem zainteresowało się wiele klubów z c...
wikipl_266978
Andrea Donna „Drea” de Matteo (ur. 19 stycznia 1972 w Nowym Jorku) – włosko-amerykańska aktorka. Zasłynęła dzięki roli Adriany La Cervy w serialu "Rodzina Soprano", siostry Joeya Tribbianiego, Giny, w sitcomie "Joey" i Angie Bolen w szóstym sezonie serialu "Gotowe na wszystko". Po ukończeniu liceum Layola School studio...
wikipl_267976
Masłosojuz, Krajowy Związek Mleczarski Masłosojuz (ukr. Крайовий молочарський союз «Маслосоюз»), w okresie II Rzeczypospolitej "Ukraiński Krajowy Związek Mleczarski „Masłosojuz”" – ukraińska organizacja spółdzielcza, założona w Stryju (ówcześnie Galicja Wschodnia w składzie Austro-Węgier) na przełomie 1904/1905. Począt...
wikipl_269064
Luan Krasniqi (ur. 10 maja 1971 w Juniku) – niemiecki bokser wagi ciężkiej o albańskim pochodzeniu. Kariera amatorska. Jako kilkunastoletni chłopiec przeniósł się z rodzicami z Kosowa do Rottweil w Niemczech, gdzie rozpoczął swoją bokserską karierę. W latach 1994 i 1995 był amatorskim mistrzem Niemiec w wadze ciężkiej....
wikipl_273570
Kurt Thiim (ur. 3 sierpnia 1958 roku w Vojens) – duński kierowca wyścigowy. Kariera. Karierę rozpoczął w 1974 roku. Po czterech latach spędzonych w kartingu, przez następne sześć występował w różnych seriach Formuły 3. W tym okresie jego największym sukcesem było Mistrzostwo Skandynawii Formuły Volkswagen w 1979 roku. ...
wikipl_274270
Janusz Centka (ur. 20 kwietnia 1950 w Tonowie) – dwukrotny szybowcowy mistrz świata. Honorowy Obywatel Leszna. Życiorys. Naukę latania na szybowcach rozpoczął w 1960 w Gnieźnieńskiej Szkole Szybowcowej, będącej filią Aeroklubu Poznańskiego. Uczęszczał do I Liceum im. Bolesława Chrobrego w Gnieźnie, które ukończył w 196...
wikipl_279087
The Hilliard Ensemble – brytyjski męski kwartet wokalny wykonujący utwory muzyki dawnej, działający w latach 1974 - 2014. Zespół został utworzony w 1974 r. Nazwa pochodzi od nazwiska Nicholasa Hilliarda, elżbietańskiego miniaturzysty, autora traktatu o barwach. Założycielami grupy byli Paul Hillier, Paul Elliott i Davi...
wikipl_279172
Simon Webbe (ur. 30 marca 1979 w Manchesterze) – brytyjski piosenkarz, kompozytor, aktor i prezenter, jeden z wokalistów boysbandu Blue. Życiorys. Kariera. W latach 2000-2004 był jednym z wokalistów boysbandu Blue. Po zawieszeniu działalności zespołu rozwijał karierę solową. Jego pierwszy solowy singel, „Lay Your Hands...