diff --git "a/data_core.csv" "b/data_core.csv" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/data_core.csv" @@ -0,0 +1,6379 @@ +src,tgt +"Pas, cax zus pik tsours tul buô?","Bà ơi, bà nuôi bao nhiêu con lợn?" +"Zus az tus không buô, iz jes nhuôv buô, 10 tul lel buô thiêz iz tus tor buô.","Nuôi hai con lợn nái, một đàn lợn con, 10 con lợn thịt và 1 con lợn đực." +Iz shông zus buô tau pik tsours nhiêx?,Mỗi năm nuôi lợn thu nhập được bao nhiêu? +Iz shông zus buô tau 30 triệu luz nhiêx.,Mỗi năm thu nhập 30 triệu đồng. +"Mi cur, mar bau lourv ek, mul da mar le.","Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đảo cơm đi." +"Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak.","Con gái, trời nắng rồi, con đi đảo thóc để thóc khô." +Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duroz uô luôx.,"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế…" +"Mi tuz, dêx lax lax nhaz li uz nhaz ntorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr ai","Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về." +"Cax tser gênhł uô luô, pur yênhx hnuz al.","Sao anh lười thế, ngủ cả ngày." +"Lal nes, cêr gal dhi mul tsi taul.","Trời mưa, đường lầy lội không đi làm được." +Trik ya yênhx pours uô chek tsik nxuô? Tuz gênhs hungr ne.,Quần áo hàng đống sao không giặt? Lười quá đấy. +"Mi cur, mar bau lourv ek, mul da mar le.","Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đảo cơm đi." +"Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak.","Con gái, trời nắng rồi, con đi đảo thóc để thóc khô." +Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duroz uô luôx.,"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế…" +"Mi tuz, dêx lax lax nhaz li uz nhaz ntorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr ai","Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về." +"Tix laus, nter nter tsik sik njiz, uz mul hauk piz chưorr xuz a.","Anh ơi, lâu lâu không gặp nhau, mình đi uống chén rượu đi." +"Tsik hauk chưorr a, uz mul hauk dêx puôv.","Không uống rượu đâu, uống nước thôi." +"Cur khourk tau iz paz nhiêk, puôk zas cax uô póngx al lênhx muoư?","Tôi nhặt được một bọc tiền, có phải chị đánh rơi không?" +"Tsik zas cus uô póngx al, hair nyai lênhx tus uô póngx vel.","Không phải tôi đánh rơi, có thể do người khác thôi." +Pêv giêl Tsourz puôk nhaz haur tsêr tsik nhaz ak?,Bác Châu có nhà hay không? +Cur tsik pauz cax ek cax zas tul turs ak?,"Tôi không biết anh, anh là ai?" +Cur zas Nhiêx Vex pêv Lôngv Pauz,Cháu là Vạn trên Lũng Po. +"Cur khourk tau iz paz nhiêk, puôk zas cax uô póngx al lênhx muoư?","Tôi nhặt được một bọc tiền, có phải chị đánh rơi không?" +"Tsik zas cus uô póngx al, hair nyai lênhx tus uô póngx vel.","Không phải tôi đánh rơi, có thể do người khác thôi." +Pêv giêl Tsourz puôk nhaz haur tsêr tsik nhaz ak?,Bác Châu có nhà hay không? +Cur tsik pauz cax ek cax zas tul turs ak?,"Tôi không biết anh, anh là ai?" +Cur zas Nhiêx Vex pêv Lôngv Pauz,Cháu là Vạn trên Lũng Po. +Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak?,"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thét ầm ĩ như thế?" +"Cur maz plez hènhr,",Con đau bụng lắm. +Cax nax aiz tsi tsik hauv thiêx maz plez lal.,Con ăn cái gì không hợp nên đau bụng thôi. +"Cur tsik nax aiz tsi, nul chiv chir maz.","Con không ăn cái gì, nó tự đau thôi." +Uô li chax mul tsêr kha maz saiz.,Thế thì đưa đến bệnh viện thôi. +Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz?,"Tối đen như thế này, con mò đi làm gì?" +Cur hnar mông tiêk muôv Mair lal ek cur mul shuô ne.,Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi. +Zuôr mul tais cik mev mul.,Muốn đi thì mai sẽ đi. +Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz curk aiz tsi tser nju uô luôx?,Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế? +Cur chas zev nôngz curk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju.,Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao. +"Ntux na hungr lourv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz","Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được." +"Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx ntông trau nhux, nênhl na.","Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn." +Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz?,"Tối đen như thế này, con mò đi làm gì?" +Cur hnar mông tiêk muôv Mair lal ek cur mul shuô ne.,Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi. +Zuôr mul tais cik mev mul.,Muốn đi thì mai sẽ đi. +Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak?,"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thét ầm ĩ như thế?" +"Cur maz plez hènhr,",Con đau bụng lắm. +Cax nax aiz tsi tsik hauv thiêx maz plez lal.,Con ăn cái gì không hợp nên đau bụng thôi. +"Cur tsik nax aiz tsi, nul chiv chir maz.","Con không ăn cái gì, nó tự đau thôi." +Uô li chax mul tsêr kha maz saiz.,Thế thì đưa đến bệnh viện thôi. +Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz curk aiz tsi tser nju uô luôx?,Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế? +Cur chas zev nôngz curk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju.,Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao. +"Ntux na hungr lourv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz","Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được." +"Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx ntông trau nhux, nênhl na.","Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn." +"Liêx muôx dêx lourv, mi tuz cax mul fuôx chiê zuror tsêz zuz blês.","Ruộng có nước rồi, con đi bừa để chuẩn bị gieo mạ." +"Niês liêx kiz ntair xurz, thauv tus thiêx fuôx tel.","Toàn ruộng bậc thang thôi, khi nào mới bừa hết." +Liênhx tus siez nter zênhx uô tau xurz.,Người nào quyết tâm sẽ làm được. +"Tix laus, cax saiz turv ntourv ni puôk pav tul tus dhau lal nir?","Anh ơi, anh chăn trâu ở đây có thấy ai qua đây không?" +Cur saiz turv ntourv ni tsik pav tul tus dhau lal er.,Tôi chăn trâu ở đây không thấy ai qua lại đâu. +Cax mul txiêr tau cur tourk jông hênhr zuôv.,Anh đi chặt được gánh củi tốt nhỉ. +Tourk fer tôngx pêv her jôngr or.,Củi nghiến ở trên núi đấy. +"Niêv laul, cax nhaz ntourv ni zus kaiz vev hênhr zuôv.",Chị ở đây nuôi gà phát triển quá nhỉ. +Ntux tser vauv uô luôx hair nyai zuôr lal nes vel?,Trời oi như thế này chắc sắp mưa rồi. +"Ox, zas tiêz ntux tsaul ndiêz nyai zuôr lal nes.","Ờ, đúng vậy, trời đầy mây đen chắc sắp mưa." +"Tix laus, cax puôk pauz haur pêz xênhr muôx pik tsourz luz tsourz?","Anh ơi, anh có biết trong tỉnh ta có bao nhiêu huyện không?" +"Hur pêz xênhr muôx 12 luz tsourz, iz luz les thị xã.","Trong tỉnh ta có 12 huyện, 1 thị xã." +Cax uô ai tsi pôngz ntourv ni ek xourz xuôr nhaz li al?,Anh làm gì rồi ở đây mà bới tìm như thế này. +"Nes hma cur tuo nel, cur tul xuz hnênhr pôngz ntourv ni el cur nriêr ne.","Hôm qua tôi bắn chuột, mũi tên nổ của tôi rơi ở đây nên tôi tìm thôi." +"Maz bourk iz chê yênh gourk ni ek, hauk yuôx lourv tau?","Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?" +"Tsik tau, cax yourz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur.","Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi." +Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx.,Chị mua được cái áo mới đẹp thế. +zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek.,Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới. +Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul.,"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được." +Cur tul nhux fev duô cax tul.,Con bò của tôi mập hơn con của anh. +Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak?,Bồ thóc của anh sao đầy thế? +"Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak.","Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi." +Tix laus uô chek cax zuôr ruôr tsêr mul louv ak?,"Anh ơi, sao anh lại dỡ nhà đi?" +"Tsix zas ruôr tsêr xuz, mek tsêlnlv ruôr vex thiêz.","Không phải dỡ nhà không, mà còn phải dỡ vườn nữa." +Uô chek nir?,Làm sao thế? +"Ruôr vex, tsêr mul chiê chaz er luô trau luôš uô cer trar traik.","Dỡ vườn, nhá dỡ để giao đất cho họ làm đường." +"Zênhx ak, hnuz ni muôx kruô tuôx ek cax rauz iz mauz đêx chiê hauk ak.","Din ơi, hôm nay có khách, con dọn múi nước để uống." +"Kaiz rênhz tsêr sur tek, chiê cur qez tser xuz.","Gà rồi nhà bạn hết, để con quét nhà đã." +Qêz tsouš tsêš chiê rauz đêx va.,"Quét nhà xong, vào dun nước nhé." +"Nhưôr kruôr sour nzar tsênhk, cax turk qez hur si cxuô qour ak?","Vừa mới sáng sớm, chị đã quét sạch sẽ khắp nơi." +"Vex, tsêr sur tsouv ak, qez mul chiê ha jông saiz mi njik.","Vườn, nhà bẩn quá, quét đi để sạch sẽ." +Cax thev louv gre tel tsênhv sênhv har ntau nhiêx lí?,Anh trả nợ họ xong còn dư bao nhiêu tiền? +Thev gre tel sênhv 200 cxiêz nhiêx.,Trả nợ xong còn dư 200 nghìn đồng. +"Tix laus, cax saiz turv ntuorv ni puôk pav tul tus dhau lal nir?","Anh ơi, anh chăn trâu ở đây có thấy ai qua đây không?" +Cur saiz turv ntuorv ni tsik pav tul tus dhau lal er.,Tôi chăn trâu ở đây không thấy ai qua lại đâu. +Cax mul txiêr tau cur tourk jông hênhr zuôv.,Anh đi chặt được gánh củi tốt nhỉ. +Tourk fer tôngx pêv her jôngr er.,Củi nghiến ở trên núi đấy. +"Niêv laul, cax nhaz ntuorv ni zus kaiz vev hênhr zuôv.",Chị ở đây nuôi gà phát triển quá nhỉ. +Ntux tser vauv uô luôx hair nyai zuôr lal nes vel?,Trời oi như thế này chắc sắp mưa rồi. +"Ôx, zas tiêš ntux tsaul ndiêz nyai zuôr lal nes.","Ờ, đúng vậy, trời đầy mây đen chắc sắp mưa." +"Tix laus, cax puôk pauz haur pêz xênhr muôx pik tsours luz tsourz?","Anh ơi, anh có biết trong tỉnh ta có bao nhiêu huyện không?" +"Hur pêz xênhr muôx 12 luz tsourz, iz luz les thị xã.","Trong tỉnh ta có 12 huyện, 1 thị xã." +Cax uô ai tsi põngz ntuorv ni ek xourz xuôr nhaz li al?,Anh làm gì rơi ở đây mà bới tìm như thế này? +"Nes hma cur tûo nel, cur tul xuz hênhr põngz ntuorv ni el cur nriêr ne.","Hôm qua tôi bắn chuột, mùi tên nó của tôi rơi ở đây nên tôi tìm thôi." +Nêx luz jal ntuorv ni nhaz jê jôngr laul zuôv.,Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ. +"Zas tiêš, trôngx têz ni tsuôk zas trôngx paz jêz xuz ek.","Phải, địa phương này toàn núi đá thôi." +Nêx trôngx têz ntuorv ni jông saiz hungr zuôv.,Quê hương của anh đẹp quá nhỉ. +"Zas tiêk, tul tus tuôx txas ntuorv ni truk kruô.","Phải, tul tus tuôx txasnt…" +Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak?,Anh mang họ gì? +Cur zas chuôz xênhv zex ak.,Tôi mang họ Dương. +"Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv.","Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ." +"Zas tiêk, az hnuz ni ha laix tau mi njik.","Phải, mấy hôm nay được một ít." +Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul.,"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được." +Cur tul nhux fev duô cax tul.,Con bò của tôi mập hơn con của anh. +Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak?,Bố thóc của anh sao đầy thế? +"Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak.","Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi." +"Maz bourk iz chè yênh gourk ni ek, hauk yuôx louv tau?","Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?" +"Tsik tau, cax yeurz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur.","Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi." +Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx.,Chị mua được cái áo mới đẹp thế. +zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek.,Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới. +"Nul txourx tiês, txiêr chêr trik ya jông hênhr.","Nó giỏi thật, cắt bộ quần áo rất đẹp." +Nul souk txourr duô cxuô tul nra.,Nó may khác hơn mọi người. +"Cur txiz nul mul txiêr tourk, uô chek nuk tsik tau lal nir.","Tôi khiến nó đi chặt củi, sao nó chưa về nhỉ." +Nul lal zuôr txas a.,Nó về sắp đến rồi. +"Suôv Phucr, xen muôx mênhx mul curk ntaiv hlau.",Xã Phúc sen có truyền thống làm nghề rèn. +Ziv nênhx tsours nênhs luôš ntiêr jas tuôx pez uô.,Gia đình ít người họ thuê người đến giúp. +Cax luz trôngz ni chas tau ntau nông hungr ner.,Đồi của anh trồng được nhiều cây quá nhỉ. +Cur mul zuôr zus nông lal chas thiêz xuz ek.,Tôi cũng đi mua giống cây về trồng thôi. +"Pêz nhaz pêv tax trôngz kruôr, tsis muôx tourk traur thiêz.","Chỗ chúng tôi ở toàn đồi trọc, không có củi mà đun." +Yuôr nêx trôngz têz ni?,Còn quê anh thì sao? +Pêz trôngz têz tsuôk traur shôngz trourv xuz.,Quê tôi chỉ đun bằng củi trúc thôi. +Cax zuôr phurv trôngx har ntau nhiêx li ak?,Anh mua bộ bàn ghế bao nhiêu tiền? +Phurv trôngx ni iz triêuv nhiêx điév ór.,Bộ bàn ghế này một triệu đấy. +Cur tuôx dras cax thev uô thênhr cax cêr thiêz ak. (thiêz – mỹ từ thêm vào câu),Tôi đến nói chuyện làm cản trở đến công việc của anh. +"Tsik haik li, pêz têx haux lưv chêk thôngx zev ntes.","Không nói thế, công việc của chúng ta giống nhau thôi." +"Cax luz thôngx ta, ntiv tsis tau dêx louv er.","Cái thùng của anh thủng, không đựng được nước rồi." +"Zas mek, niêš thôngz ntông tsis truo̊x ni ek.","Phải, thùng gỗ không chắc đâu." +"Pas, cax dhek curk mul muôs lal?","Bà ơi, bà tẽ ngô đi bán à?" +"Tsik zas, dhek curk lal hau choorr.","Không phải, tẽ ngô về nấu rượu." +Đêx lax lax dhau tsis tauk,Nước sông to quá không qua được. +Tal dêx gris xuz mev dhau.,Chờ nước rút đã sẽ qua. +Hnuz tuôx tel hnuz chi hli,Mặt trời lên rồi chiếu mặt trăng +Hli tuôx tel hli chi,Mặt trăng lên rồi trăng sáng. +"Blêx siêr điev, cax mul hlaik blêx chiê pêz ntauk","Lúa chín rồi, chị đi cắt để chúng tôi đập." +Tauk blêx tel hlourr nhez blêx uô yaur.,Đập lúa xong đốt rơm thành tro. +Hma ntux tsauk têz nti cax tuô uô tsi ne?,Trời tối đen như mực anh đến làm gì? +Cur hmar yuô cax cur thiêx tuôx.,Tôi yêu thích anh nên tôi đến. +"Lênhx muôv, cur thiêz cax hmôngr hauv hênhr tiês.","Em gái, anh và em số hợp nhau lắm." +Pê nênhs Hmôngz tsis saiz hmôngr.,Người Mông của em không coi trọng số phận. +Hnuz ni ce bôv suôv tuôx thev lul dras pêz pax nhuôš haur jal.,Hôm nay cán bộ xã đến nói chuyện với bà con trong xóm. +"Niêv laul, cax xe mông trau cxuô tul hnar tel louv tau?","Chị ơi, chị đã thông tin cho mọi người nghe chưa?" +Nes hma tuả turs tuôx shuo̊k cax tsêr ne?,Tối qua ai đến thăm anh đấy? +"Shar nưr, tsis nhaz haur tsêr cur tsis pauz. (Shar nưr: gần nghĩa với tsis pauz)","Không biết, vì em không ở nhà." +"Zous er, shông ni cax tau pik tsours shông louv nir?","Ông ơi, năm nay ông được bao nhiêu tuổi rồi?" +Shông ni cur tau 87 shông louv lo.,Năm nay tôi được 87 tuổi rồi. +Pêz nhaz tax trôngz siêz uô nênhx khưr hênhr,Chúng tôi ở vùng cao cuộc sống rất khó khăn. +Mar tsis txauk nax tsênhv mul’khouz-vour des thiêz.,Hnuz ni cax puôk khồngv ak? +Cơm không đủ ăn mà còn phải đi đào củ mài nữa.,Hôm nay anh có rỗi không? +Tau zas-khồngv ni uz mul khourk toruk mer.,Nếu được rỗi thì chúng ta đi nhặt củi nhé. +"Lênhx muôv, lour kruo̊k cax kriê ntuor jông hênhr ni mek?.","Em ơi, họ khen em dạy học giỏi lắm phải không?" +Cur kriê tsis jông pik tsours thiêz ak.,Em dạy không tốt bao nhiêu đâu. +Mi njik thiêz cur tsêr muôx kruô; cax mul uô ntêx kriz krar trôngx.,"Tí nữa nhà tôi có khách, anh đi trước mở cửa." +"Cax khourk toruk kruo̊r tsês, cur lal cur krur nruôr.","Anh nhặt củi khó đốt, tôi về tôi gói bánh." +Cur thángr cax zuôr mul courv ntuorr tsik tau?,"Em Thắng, em sắp đi học chưa?" +Hnuz ni cur tsik mul courv,Hôm nay em không đi học. +Uô chek cax tsik mul courv?,Làm sao em không đi học? +Côz jaor tsa pêz sa,Cô giáo cho chúng em nghỉ. +"Mi cur, mar bau louv ek, mul da mar le.","Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đào cơm đi." +"Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak.","Con gái, trời nắng rồi, con đi đào thóc dễ thóc khô." +Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duoz uô luôx.,"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế……" +"Mi tuz, đêx lax lax nhaz li uz nhaz ntuorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr a.","Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về." +"Cax tser gênhl uô luô, pur yênhx hnuz al.","Sao anh lười thế, ngủ cả ngày." +"Lal nes, cèr gal dhi mul tsi taul.","Trời mưa, đường lầy lội không đi làm được." +Trik ya yênhx pours uô chek tsik nxuô? Tuz gênhs hungr ne.,Quần áo hàng đống sao không giặt? Lười quá đấy. +Tul tus hauz cax mul el uô xurv nhaz li?,Ai rủ con đi mà làm thành chuyện thế này? +Zas Lênhx hauz pêz mul.,Do Lềnh rủ đi. +Nêx mul muôš hauv aiz tsi?,Chúng mày đi buôn bán cái gì? +Pêz mul uô luôv hex hauv lauv.,Chúng con đi buôn hàng lậu… +"Tix laus, nêr nêr tsis sik njiz, uz mul hauk piz chơurr xuz a.","Anh ơi, lâu lâu không gặp nhau, mình đi uống chén rượu đi." +"Tsik hauk chuorr a, uz mul hauk dêx puôv.","Không uống rượu đâu, uống nước thôi." +"Ô, niêv pêv, cax zus kaiz chông hungr a zuôv.","Ôi, bác (gái) ơi, sao bác nuôi nhiều gà thế?" +"Kaiz zus ntau tiês, tez sik tsis tsiv txiêx ak.","Gà thì nuôi nhiều thật, nhưng không được giá." +"Niêv pêv, cax zus har ntau tul kaiz li?",Bác nuôi bao nhiêu con gà? +"Cur zus 30 tul pax kaiz, 100 tul rourk kaiz, 10 tul lau kaiz.","Tôi nuôi 30 con gà mái, 100 con gà choai, 10 con gà trống..." +"Liêx muôx dêx lourv, mi tuz cax mul fuôx chiê zuôr tsêz zuz blês.","Ruộng có nước rồi, con đi bừa để chuẩn bị gieo mạ." +"Niês liêx kiz ntair xuz, thauv tus thiêx fuôx tel.","Toàn ruộng bậc thang thôi, khi nào mới bừa hết." +Liênhx tus siêz nêr zênhx uô tau xuz.,Người nào quyết tâm sẽ làm được. +Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz?,"Tôi đến như thế này, con mờ đi làm gì?" +Cur haur mông tiêx muôv Mair li cex cur mul shuô ne.,Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi. +Zuôr mul tais cik mev mul.,Muốn đi thì mai sẽ đi. +Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak?,"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thế làm gì?" +"Cur maz plez hanhr,",Con đau bụng lắm. +Cax nax zis ti sik haux thiêx maz plez lal.,Cần ăn cái gì không hợp thì đau thôi. +"Cur tsik maz aiz tsı, mul nhiv chir maz.","Con không ăn cái gì, chỉ thấy đau." +"Cur maz hauv li,","Con đau nặng lắm," +Uô tiêz har tul bez kha maz saiz.,Đi khám để bác khám xem sao. +Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz cuk aiz tsi tser nju uô luôx?,Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế? +Cur chas zev nôngz cuk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju.,Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao. +"Ntux na hungr louv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz.","Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được." +"Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx nôngz trau nhux, nênhl ma","Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn." +"Đêx lax tsi muôx qav, uô chek dhau taul mul mi tuz?","Nước sông to quá, không có cầu làm thế nào qua được hả con trai?" +"Pêv uz muôx qav đai, pêz mul ni njik thiêz txas.","Phía trên có cầu treo, ta đi một đoạn nữa là đến." +"Ô, tul qav dai ir druôz drez qav, az tas ntâus.","Ờ, cái cầu treo này ở giữa võng lên, hả đứa nhóc xuống." +"Cưr laul louv tsis pav cêr qav công, mi tuz cax qavz trau cur saiz.","Bà già rồi, không sợ kim được, cháu trai, cháu sầu kim cho bà đi." +"Chiê cur qaz, Ô, tsis lal siv, cøg cax louv tuz chiê rư.",Để cháu sầu kim. Ôi không cần thằng kim chọc vào tay rồi. +ờ nêz az kujr tuz nhaz haur tsêr lal!,"À, hai bố con ở nhà à!" +"ơr, uz nhaz haur tsêr mek, cax tuôx lal.","À, hai bố con ở nhà, anh đến à." +Louv mul tuz tel louv nir?,Họ đi đâu hết? +"Gưz az nlis mul khr louv,","Hai ông, bà đi chợ" +"Pax lusz thiez tuz nxaix hlaz mul đê juaz buôi,",vợ bà con gái đi hái rau lợn. +Yưêr tuz lus nhaz jur tsêr xuz?,Còn ai ở trong nhà? +Yưêr gưz az tsêr tuz nhaz jur tsêr xuz.,Còn hai bố con ở trong nhà thôi. +"Paz, thiez zous nôz nhaz haur tsêr lal.","Bà và ông, hai người ở nhà à." +"Ơ, mi tuz, cax tuôx lal.","Ơ, con trai, anh đến à." +Cax kal tuz tuôr?,Anh từ đâu đến? +Cur kal drev les Môngy muôi tuôs,Cháu từ thị xã Cao Bằng đến. +Cax zas Hmôngzy yiez lal Hmôngz laus?,Anh là Mông mới hay Mông già? +Cur zas Hmôngz laus Hev khuôr,Cháu là Mông già Hoà An. +Cax tuôr njiez tul tiv?,Anh đến gặp ai? +"Cur ndêz uô haux luv haur suôv, tezs xit lis louv ví í cur lal ntour ví.","Cháu đến làm việc với xã, nhưng mượn đội nên cháu vào đây." +Cax maz mrr luv tsix tau?,Anh ăn cơm chưa? +Cur tix zan.,Cháu chưa ăn. +"Cur Zênhx, cax niêv, cax txir mul duô tus louv nir?","Em Thắng, bố mẹ em đi đâu rồi?" +Cur niêv thiez cur txir mul chas cuk pêv pêz char tiez louv.,Mẹ em và bố em đi trồng ngô ở trên nảy nhà em rồi. +Uô hnaz ni cax tsis mul ccurv ntour lal?,Thế hôm nay em không đi học à? +Nax su tel cur thiex mul.,Ăn cơm trưa xong em mới đi. +Luz hnez ntour ni puôk zas cax luz?,Cặp sách này có phải của em không? +"Zas cur luz, cur tixr niouv khuôr zuôr trau cur.","Phải của em, mẹ em mổ mũ mua cho em." +Jông gauz hneiv zuôv,Đẹp quá nhỉ +Cax covu bas lopr tus louv?,Em học lớp mấy rồi? +Covu lopr tisz.,Học lớp 5 +Cax luz truong nhaz tus lí?,Cax luz truong nhaz tus lí? +Cur luz truong nhaz pú duov.,Trường của em ở trên đèo. +Zênhx luz tsêr truong nhaz tus lí?,Trường của Thắng ở đâu? +Zênhx luz truong nhaz púv duov.,Trường của Thắng ở trên đèo. +A Pa cur pakc nhaz haur tsêr nhaz a!?,A Pá có ở nhà không? +Nhaz meď. Tu lus tus dau ak?,"Có, Ai ở ngoài đấy?" +Púck muôs tul tau haur tsêr ak?,Có ai ở nhà không? +"Muôx meď, lal tsêr al.","Có, vào nhà đi." +Po vào nhà được không?,"Vào nhà không được, lại trec đi?" +"Tsez tsêr chiax nir é, lal trec é?",Anh (chị) đi đâu đấy? +"Txux chi ơ, cax uô luz tsêr tser lax uô luôx","Chú Chì ơi, cậu làm cái nhà to thế." +Tsik lax pik tsours thiêz ak.,Không to bao nhiêu đâu. +"Plauz qer, she stuv mek tsik lax va.","Bốn gian, bảy cột mà không to à?" +Cax thar jas lal ntiêr luôx uô ạ?,Cậu nhờ hay thuê người ta làm? +Ntiêr cur Zir Nôngx tuôx uô mel.,Thuê thợ người Nông làm. +"Qênhz qir, cur thiêx tiêk uô chel luz tsêr jông.","Thảo nào, ngôi nhà mới đẹp thế." +Tsêr jông lí chekx?,Nhà đẹp thế nào? +"Xev tas luzx siez 1 hli 4 shông 2009, pëz xênhr muôx har chôngz nélnh?",Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009 tỉnh ta có bao nhiêu người? +"Xev tas luzx siez 1 hli 4 shông 2009, pëz xênhr muôx 510.884 tul nélnhs, zas luz hli 23 xev txer haur ter al neaz cax gux zis muôv chôngz.","Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, tỉnh ta có 510.884 người, là 1 trong 23 tỉnh không ở mức cơm đeo cao." +Niek shông muôx pik tsours tul mi nhuôv tau xênhx tovr?,Hằng năm có bao nhiêu trẻ được sinh ra. +Niek shông muôx 8.000 qas 9.000 tul nhuôv zau ta•u xênhx tovr.,Hằng năm có 8.000 đến 9.000 trẻ em được sinh ra. +Tsêx ntêlnhs khuôk nêlxs luzul txênhlz it tìek mul haux nhuôngs?,Sự chênh lệch giữa người cao tuổi và tỉ suất như thế nào? +Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul.,"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được." +Cur tul nhux fev duô cax tul.,Con bò của tôi mập hơn con của anh. +Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak?,Bồ thóc của anh sao đầy thế? +"Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak.","Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi." +Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak?,Anh mang họ gì? +Cur zas chuôz xênhv zex ak.,Tôi mang họ Dương. +"Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv.","Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ." +"Zas tiêk, az hnuz ni hạ laix tau mi njik.","Phải, mấy hôm nay được một ít." +Nẽx luz jal ntourv ni nhaz jê jôngr laul zuôv.,Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ. +"Zas tiês, trôngx têz ni tsuôk zas trôngz paz jêz xurz ek.","Phải, địa phương này toàn núi đá thôi." +Nẽx trôngx têz ntourv ni jông saiz hungr zuôv.,Quê hương của các anh đẹp quá nhỉ. +"Zas tiêk, tul tus tuôx txas ntourv ni tuk kruô.","Đúng vậy, tụi tôi tuốt việc làng ở đây." +"Lênhx muôv, cur puz cax ntir mflaiz cuz ni trau cax chax mul saiz dez muôs.","Em ơi, anh tặng em chiếc nhẫn vàng này làm kỷ niệm." +"Uô cax tsaus cax mer lênhx nul, cur chax ntir mflaiz ni cur nda cax tel tiêv.","Cảm ơn anh nhiều, đeo nhẫn này em nhớ anh suốt đời." +"Tix laus, cur cur tourk ni hnhèr hungr tuôx pez cur le.","Anh ơi, gánh củi của em nặng lắm đến giúp em với." +"Hnhèr hnhèr lal uô tiês cur, tul tus cav cur ntau.","Nặng thì cố mà gánh, ai bảo tham vào." +Hnhèr luôs zuôr tuôs lal hnhak luôs thiêz.,Người ta nặng sắp chết mà còn mỉa mai người ta. +"Ôr, nex trôngx têz ni cêr nkhəz nkhauk, lus tax lus pêk.","Ôi, quê hương của em đường quanh co uốn khúc." +Ntoûv ni tax trôngz her lôngx xurz tsik tiêx tul zênhl li drev nex drôngs.,Trên đây toàn đồi núi làm sao bằng phẳng như anh ở đồng bằng. +Ntêr ntêr thiêx nên txas pêv ni ek tul dêr tser ndours cax têk?,Lâu lâu anh mới lên đây sao con chó nó mến anh thế? +Nul nda nul tul tsur kuz av.,Nó nhớ chủ cũ của nó thôi. +"Nyai cax muôx phuox phuox aiz tsi, ha zas cax tul dêr kuz.",Tưởng anh có phép thuật gì hoá ra là chó của anh. +"Zours, hnûz ni mul nur njêl puôk tau tsi tau ne?","Ông ơi, đi câu có được cá không?" +Njiês mong ta tsik muôx njêl hmaz qur thiêz,Im phẳng phắc không có cá còn ăn mồi nữa. +Tsik lax pik tsours thiêz ak.,K+A2:C30hông to bao nhiêu đâu. +"Plauz qer, she tsurv mek tsik lax va.","Bốn gian, bảy cột mà không to à" +Cax thar jas lal ntier luôš uô a?,Cậu nhờ hay thuê người ta làm? +Ntier cưl Zir Nôngx tuôx uô mel.,Thuê thợ người Nùng đến làm. +"Qênhz qir, cur thiêx tiêk uô chel luz tsêr tser jông.","Thảo nào, ngôi nhà mới đẹp thế" +Txux Chi uô luz tsêr har lax li?,Txux Chi làm nhà to bằng nào? +"Uô luz tsêr plauz qer, she tsurv","Nhà bốn gian, bảy cột" +Tul ưs uô trau Txux Chi?,Ai làm cho Txux Chi? +Txux Chi ntier cuk ntông Zir Nôngx uô.,Txux Chi thuê thợ người Nùng làm +Tsêr jông li chek?,Nhà đẹp thế nào? +"Phe, tsurv thoux ntaus lênhr, krar trôngx, krar trai dhak jông xuk nav tsêr.","Xà, cột bảo nhẵn tinh thẳng tắp, cửa sổ, cửa chính lắp móng đẹp." +"Nux Suô ak, txas nel hli xiêz az cax tuôx dras pêz haux chorur mer.","Nù Suô oi, mùng 2 tháng mười đến cùng chúng tôi ăn cưới nhé." +Shông ni ntes lal?,Năm nay luôn à? +Zas tiêk. Nel hli xiêz az nhux shông ni ntes mek.,Đúng vậy. Mùng 2 tháng 10 năm sự này. +Hauk chuor nxaik lal chorur tuz ne?,Cưới con gái hay con trai đấy? +Hauk chorur nxaik ak.,Cưới con gái. +Thauv tus lourr tuôx muôz lưor ne?,Họ đến ăn hỏi lúc nào rồi? +Puôx zêv cauv tsiz haur nhuôs lourr tuôx muôz mel.,Hôm 15 tháng 8 vừa rồi họ đến ăn hỏi +"Uô li uô tsaus mer, txas nel hli xiêz az cur mev tuôx ak.","Thế thì cảm ơn nhé, mồng 2 tháng 10 tôi sẽ đến." +"Nhuôr phaiz chuôz, Giêl Hourx uô tsêr nhaz li chek?","Mới tách ra ở riêng, vợ chồng Hươr làm nhà thế nào?" +"Nhuôr phaiz chuôz, Giêl Hourx uô luz tsêr grênhz mê, az qer, az luz mav cauv.","Mới tách ra ở riêng, vợ chồng Hươr làm một nhà gianh nhỏ, 2 gian, 2 trái." +"Trouk cêr chai Hmôngz, qour nax qour pur haur luz tsêr tau tenhv nhaz li chek?","Theo phong tục Mông, nơi ăn chỗ ngủ trong nhà được quy định như thế nào?" +"Qer krar trôngx tes tsês khôngz, tsuôk tiz iz phurv trôngx tas haur kez ples chiê mar, haux dêx, tiêv kruô.","Gian của chinh để không, dưới bàn thờ kê một bộ bàn ghế uống nước, ăn cơm, khách." +"Qer nhaz buôl, kez ndêx tes uô paiv, kauv ndêx tes uô krar chuz, krar txak, txênh.","Gian kê bếp, từ cột giữa trở ra là buồng, từ cột giữa trở vào là bếp, lò…" +"Phaiz chuôz tourv, Giêl Hơurx tau niêv txir phaiz trau tul aiz tsí?","Tách ra ở riêng, Giềl Hươr được bố mẹ chia cho cái gì?" +"Xev txas hunuz siêz 1 hli 4 shông 2009, pêz xênhr muôx har chôngz nênhs?",Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009 tỉnh ta có bao nhiêu người? +"Xev txas hunuz siêz 1 hli 4 shông 2009, pêz xênhr muôx 510.884 tul nênhs, zas iz haur 23 luz xênhr haur tel nra têz qơrk zus mi nhuôv chôngz.","Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, tỉnh ta có 510.884 người, là 1 trong 23 tỉnh, thành trong cả nước có mức sinh cao." +Niêx shông muôx pik tsours tul mi nhuôv tau xênhr tourv?,Hằng năm có bao nhiêu trẻ được sinh ra? +Niêx shông muôx 8.000 txas 9.000 tul nhuôv zaul tau xênhr tourv.,Hằng năm có 8.000 đến 9.000 trẻ em được sinh ra. +Têx nênhs hluôk thiêz nênhs laul txênhr li chek mul hnuz nhuôngs?,Sự chênh lệch giữa người cao tuổi và ít tuổi như thế nào? +Cơx chuôz têz qơrk cxiv tse txux chai chiê uô tsí?,Nhà nước xây dựng pháp luật để làm gì? +"Cơx chuôz têz qơrk cxiv tse txux chai chiê tuôr cer têz qơrk, tuôr cer xuôv hôiv.","Nhà nước ta xây dựng hệ thống pháp luật để quản lý nhà nước, quản lý xã hội." +Phurv txux chai jânz xưv tênhv mul aiz tsi ntau?,Bộ luật Dân sự quy định những gì nhỉ? +Hmôngz Caoz Đângx nax tsiêz xauk shông trouk luôš cur tix Mez suô:,Người Mông Cao Bằng ăn tết nguyên đán cùng với các anh em dân tộc khác. +Sez siv nax tsiêz luôš uô aiz tsi ntau?,Chuẩn bị đón tết người ta làm gì nhiều? +"Luôš qêz nkhourz, qêz tsêr, la ntourr duorz liêz trau cxuô qơu…","Người ta quét bỏ hông, quét nhà, dán giấy trắng, giấy đỏ nhiều nơi…" +Cêr chai tav lil Hmôngz nhaz li chek?,Phong tục tập quán của người Mông như thế nào? +"Hmôngz shênhv txurx txôngz, txi dez têz qơurk, hlourr shez ntour…","Người Mông thờ tổ tiên, các thần linh, thắp hương đốt vàng mã…" +Têx hnuz tsiêz muôx aiz tsi ntau?,Các hoạt động ngày tết như thế nào? +"Sour dourk uô jev; têx hluôl par max paz, haik cur cxiêx. Têx zau dar vix vôngs, ntauk ntir. Têx laul haux chorur thev cez cêr uô nax.","Họ ăn mặc đẹp, thanh niên thì tung còn hát giao duyên. Trẻ nhỏ đánh quay, cầu lông. Người già uống rượu nói chuyện làm ăn." +Niêv taik thiêz zourv txir nhaz haur tsêr.,Bà ngoại và ông ngoại ở trong nhà. +Tul tus tsik chax xênhz tser tuôx niêv taik?,Ai không đưa cháu đến thăm bà ngoại? +"Nxaik, vaur tsik chax xênhz tser tuôx",Con gái con rể không đưa cháu ngoại đến +Viv li chek xênhz tser thiêx tsik tuôx?,Vì sao cháu ngoại lại không đến? +Viv az tus nhuôv zau tsênhv coruv ntour,Vì hai cháu còn đang bận học +Tul tik nhez mul uô tus lourv?,Em đâu đi đâu rồi? +Tul tik nhez mul tiv lourr char nênhx tse lourv,Em đâu đi sang bên anh em ngoại của nó rồi +Yuôr Tuz mul tus li?,Còn Tu đi đâu? +Tuz mul dras nul txir hluôk uô tsêr,Tu đi giúp em rể đóng hao làm nhà +Pax niêv thiêz tul nxaik hlaz mul dê jauz buôl,Vợ và con gái cả đi hái rau lợn. +Yuôr tul tus nhaz jar tsêr xuz?,Còn ai ở trông nhà? +Yuôr gour az tsir tuz nhaz jar tsêr xuz.,Còn hai bố con ở trông nhà thôi. +Cur kal drev les Môngv muôl tuôx,Cháu từ thị xã Cao Bằng đến. +Cax zas Hmôngz yiêz lal Hmôngz laus?,Anh là Mông mới hay Mông già? +Cur zas Hmôngz laus Hev khuôr,Cháu là Mông già Hoà An. +Cax tuôx njiz tul tus,Anh đến gặp ai? +"Cur tuôx uô haux lurv haur suôv, tez sik lis lourv viv li cur lal ntourv ni.","Cháu đến làm việc với xã, nhưng muộn rồi nên cháu vào đây." +Cax nax mar lourv tsik tau?,Anh ăn cơm chưa? +Cur tsik tau nax.,Cháu chưa ăn. +"Cur Zênhx, cax niêv, cax txir mul duo tus lourv nir?","Em Thắng, bố mẹ em đi đâu rồi?" +Cur niêv thiêz cur txir mul chas curk pêv pêz char têz lourv.,Mẹ em và bố em đi trồng ngô ở trên rẫy nhà em rồi. +Uô hnuz ni cax tsik mul coruv ntour lal?,Thế hôm nay em không đi học à? +Zênhx niêv thiêz Zênhx txir mul tus li?,Mẹ của Thắng và bố của Thắng đi đâu? +Zênhx niêv thiêz Zênhx txir mul chas cuk pêv lourr her têz.,Mẹ của Thắng và bố của Thắng đi trồng ngô trên rẫy của họ. +Viv li chek Zênhx ha nhaz haur tsêr.,Vì sao Thắng lại ở nhà? +Ter su Zênhx thiêx mul coruv ntour.,Đến trưa Thắng mới đi học. +Zênhx coruv txas lopr tus li?,Thắng học lớp mấy? +Zênhx coruv lopr 5,Thắng học lớp 5 +Cax bê hu li chek?,"Tên anh (chị, ông, bà…) là gì?" +Cur bê hu uô Mual A Zex,Tên tôi là Mùa A Giang +Shông ni cax tau pik tsours shông?,Năm nay anh được bao nhiêu tuổi +Cur tau nênhl gauv shông,Tôi được 20 tuổi +cur zus tsênhz zêv cauv tsis nênhl shông,tôi sinh ngày 15 tháng giêng năm ngựa +Cax qour nhaz tus li?,Nhà anh ở đâu? +Cur nhaz pêv jal Lôngv Vex,Tôi ở trên xóm Lũng Hoằng +Cax luz jal puôl chôngz nênhs?,Xóm của anh có nhiều nhà không? +"Chôngz hênhr, iz puôk tourv ziv nênhx.","Nhiều lắm, trên 100 hộ" +Cax luz tsêr puôk đer?,Nhà anh có rộng không? +Tsêr đer thiêz mek,Nhà khá rộng. +Thauv tus uô haux lurv dhau pêz lal uô kruô mer.,Khi nào đi công tác qua cho chúng tôi làm khách mới nhé. +"Tuôx mer, nyai cax tsik muôx siêz xuz.","Đến đi, sợ anh không có lòng thôi." +"Tôngx, Cax uô luz tsêr tser lax uô luôx ak?","Tùng, sao anh làm nhà to thế?" +Nênhs chôngz hungr uô mê tsil txaul nhaz ne.,Đông người quá nhà bé không đủ ở. +uô li cax tsêr muôx har ntau tul nênhs?,Thế nhà anh có bao nhiêu người? +"cauv tul nênhs, plauz tiêv nhaz","mười người, bốn thế hệ" +cax xev saiz tul tus ntau?,Anh tính xem ai nhiều? +"Tix laus, cur cur tourk ni hnhêr hungr tuôx pez cur le.","Anh ơi, gánh củi của em nặng lắm đến giúp em với." +"Hnhêr hnhêr lal uô tiês cur, tul tus cav curr ntau.","Nặng thì cố mà gánh, ai bảo tham vào." +Hnhêr luôs zuôr tuôs lal hnhak luôs thiêz.,Người ta nặng sắp chết mà còn mia mai người ta. +"Òr, nên trôngx têz ni cêr nkhaz nkhauk, lus tax lus pêk.","Ôi, quê hương của em đường quanh co, uốn khúc." +Ntourv ni tax trôngz her lôngv xurz tsik tiêx tul zênhl li drev nên đrôngs.,Trên đây toàn đồi núi làm sao bằng phẳng như anh ở đồng bằng. +"Nkrik dêx duo tax hungr lourv, cur thai hnak ceâs de.","Khát nước quá rồi, cho tôi xin ngụm nước." +"Òr, krar dêx kruôr tel pêz tsik muôx dêx lourv thiêz.","Ôi, mò nước cạn hết rồi, chúng tôi không có." +"Mi nxaik, mul nxuô tsik ya le.","Con gái ơi, đi giặt quần áo đi." +Lu chai ni lal nes ntau nxênh dêx laiv ntôngl.,Mùa này mưa nhiều nước gợn sóng to. +"Ô, cxiê niê cxiê shông tsi na, uô chek shông ni tser na. (từ lặp lại)","Ôi, mọi năm không rét sao năm nay rét thế." +"Sauv tax trôngz yênhx cxênhx đaok, bu chev đaưz paus.",Trên đồi từng lớp băng trắng xoá. +"Tix laus, pêz mul shuôk lourr cxiv tsêr a.","Anh ơi, ta đi xem họ xây nhà đi." +Zas cax cur tix cxênhz jê lal tsi el mul shuôk ne.,Là anh em của cậu hay sao mà đi xem? +"Tix laus, hnuz ni tsourz tuôx thev lul, pêz mul mnôngs a.","Anh ơi, hôm nay huyện đến nói chuyện, ta đi nghe đi." +"Az hnuz tsik jông nhaz, nênhs mnuôl tel tsik xer mnôngs lourv a.","Mấy hôm nay ốm, người ù xiu hết rồi không muốn nghe nữa." +Shông ni suôv chaz trau pêz jal chas 1000 txôngx ntông chiêz,Năm nay xã giao cho làng ta trồng 1000 cây thông +Thauv chas phauk.er chênhr mi njik chiê ntông thiêx chiêx.,"Khi trồng, lấp đất chặt một chút để cây mới sống." +Pêz nhaz tax trôngz siêz uô nênhx khur hênhr,Chúng tôi ở vùng cao cuộc sống rất khó khăn. +Mar tsik txauk nax tsênhv mul khourz-vours đes thiêz.,Cơm không đủ ăn mà còn phải đi đào củ mài nữa. +Hnuz ni cax puôk khôngv ak?,Hôm nay anh có rỗi không? +Tau zas-khôngv ni uz mul khourk tourk mer.,Nếu được rỗi thì chúng ta đi nhặt củi nhé. +Mi njik thiêz cur tsêr muôx kruô; cax mul uô ntêx kriz krar trôngx.,"Tí nữa nhà tôi có khách, anh đi trước mở cửa." +"Cax khourk tourk kruôr tsês, cur lal cur krur nduôr.","Anh nhặt củi khô để, tôi về tôi gói bánh." +"Mi tuz, cax zus pik tsours tuk nguk ak?","Con trai ơi, con nuôi bao nhiêu con ngỗng đấy." +"Ntourv ni muôx tsar ntau hênhr, ngôngx yênhx hma.","Ở đây có rất nhiều hồ, chúng gầm suốt đêm." +"Zours, cur hnar tiêk cax yuôr lourr grê puôk zas?","Ông ơi, tôi nghe nói ông còn nợ tiền người ta phải không?" +"Yuôr tiês, tez sik cur gre nhiêx mul thêv lourv mek.","Phải, nhưng tôi đã mang tiền đi trả rồi." +"Lênhx, hnuz ni cax mes nes plar puôk zas?","Lềnh, hôm nay cậu bị mưa dội phải không?" +"Zas tiêk, sour nzar pluô yaur tourv tas, ter su ha lal nes hlaz.","Phải, buổi sáng trời nắng to bụi bay mù mịt, nhưng đến chiều lại mưa to." +"Tix laus, hnuz ni tsourz tuôx thev lul, pêz mul mnôngs a.","Anh ơi, hôm nay huyện đến nói chuyện, ta đi nghe đi." +"Az hnuz tsik jông nhaz, nênhs mnuôl tel tsik xer mnôngs lourv a.","Mấy hôm nay ốm, người ù xiu hết rồi không muốn nghe nữa." +"Ô, cxiê niê cxiê shông tsi na, uô chek shông ni tser na. (từ lặp lại)","Ôi, mọi năm không rét sao năm nay rét thế." +"Sauv tax trôngz yênhx cxênhx đaok, bu chev đaưz paus.",Trên đồi từng lớp băng trắng xoá. +"Tix laus, pêz mul shuôk lourr cxiv tsêr a.","Anh ơi, ta đi xem họ xây nhà đi." +Zas cax cur tix cx��nhz jê lal tsi el mul shuôk ne.,Là anh em của cậu hay sao mà đi xem? +"Mi nxaik, mul nxuô tsik ya le.","Con gái ơi, đi giặt quần áo đi." +Lu chai ni lal nes ntau nxênh dêx laiv ntôngl.,Mùa này mưa nhiều nước gợn sóng to. +Hnuz ni ce bôv suôv tuôx thev lul đras pêz pax nhuôs haur jal.,Hôm nay cán bộ xã đến nói chuyện với bà con trong xóm. +"Niêv laul, cax xe mông trau cxuô tul hnar tel lourv tau?","Chị ơi, chị đã thông tin cho mọi người nghe chưa?" +"Zours er, shông ni cax tau pik tsours shông lourv nir?","Ông ơi, năm nay ông được bao nhiêu tuổi rồi." +Shông ni cur tau 87 shông lourv lo.,Năm nay tôi được 87 tuổi rồi. +"Shông ni chuô la, chuô ntauk vau chuôx luz tsêr vuôl.","Năm nay gió to, gió làm đổ chín ngôi nhà ngói." +Luôs cxuô lênhx cxuô tul sour dourk tuôx choruv.,Mọi người đều đến cứu giúp. +"Maz bourk iz chê yênh gourk ni ek, haux yuôx lourv tau?","Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?" +"Tsik tau, cax yourz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur.","Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi." +Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx.,Chị mua được cái áo mới đẹp thế. +zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek.,Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới. +"Nul txourx tiês, txiêr chêr trik yã jông hênhr.","Nó giỏi thật, cắt bộ quần áo rất đẹp." +Nul sourk txourr duô cxuô tul nra.,Nó may khác hơn mọi người. +"Cur txiz nul mul txiêr tourk, uô chek nurk tsik tau lal nir.","Tôi khiến nó đi chặt củi, sao nó chưa về nhỉ." +Nul lal zuôr txas a.,Nó về sắp đến rồi. +Cax dê jauz tsu he tser tsours uô luôx ak.,Anh hái rau thơm sao ít thế. +"Cur dê tsik tau, drax vôngz tel lourv.","Tôi không hái được, cỏ lấp hết rồi." +Tưr cax pauz luz tsurz nhux ni krar tus uô tourv lal?,"Đố anh biết, cái chuông bò này từ đâu làm ra?" +"Cur pauz, luz tsurz ni uô đrev suôv Phucr xenz tsourz Coangv uyênz.","Tôi biết, cái chuông này làm ở xã Phúc Sen, huyện Quảng uyên." +Suôv Phucr xen muôx mênhx mul curk ntaiv hlau.,Xã Phúc sen có truyền thống làm nghề rèn. +Ziv nênhx tsours nênhs luôs ntiêr jas tuôx pez uô.,Gia đình ít người họ thuê người đến giúp. +Cax luz trôngz ni chas tau ntau ntông hungr ner.,Đồi của anh trồng được nhiều cây quá nhỉ. +Cur mul zuôr zuz ntông lal chas thiêz xurz ek.,Tôi cũng đi mua giống cây về trồng thôi. +"Pêz nhaz pev tax trôngz kruôr, tsik muôx tourk traur thiêz.","Chỗ chúng tôi ở toàn đồi trọc, không có củi mà đun." +Yuôr nêx trôngz têz ni?,Còn quê anh thì sao? +Pêz trôngz têz tsuôk traur shôngz trourv xuz,Quê tôi chỉ đun bằng củi trúc thôi. +Cax zuôr phurv trôngz har ntau nhiêx li ak?,Anh mua bộ bàn ghế bao nhiêu tiền? +Phurv trôngx ni iz triêuv nhiêx điêv ôr.,Bộ bàn ghế này một triệu đấy. +Cur tuôx đras cax thev uô thênhr cax cêr thiêz ak.,Tôi đến nói chuyện làm cản trở đến công việc của anh. +"Tsik haik li, pêz têx haux lurv chêk thôngx zev ntes.","Không nói thế, công việc của chúng ta giống nhau thôi." +"Cax luz thôngz ta, ntiv tsik tau đêx lourv er.","Cái thùng của anh thủng, không đựng được nước rồi." +"Zas mek, niês thôngz ntông tsik truôx ni ek.","Phải, thùng gỗ không chắc đâu." +"Pas, cax đhek curk mul muôs lal?","Bà ơi, bà tẽ ngô đi bán à?" +"Tsik zas, đhek curk lal hau chourr.","Không phải, tẽ ngô về nấu rượu." +Đêx lax lax dhau tsik tauk,Nước sông to quá không qua được +Tal đêx gris xuz mev dhau.,Chờ nước rút đã sẽ qua. +Hnuz tuôx tel hnuz chi hli,Mặt trời lên rồi chiếu mặt trăng +Hli tuôx tel hli chi,Mặt trăng lên rồi trắng sáng. +"Blêx siêr điêv, cax mul hlaik blêx chiê pêz ntauk","Lúa chín rồi, chị đi cắt để chúng tôi đập." +Tauk blêx tel hlourr nhez blêx uô yaur.,Đập lúa xong đốt rơm thành tro. +Hma ntux tsauk têz nti cax tuô uô tsi ne?,Trời tối đen như mực anh đến làm gì? +Cur hmar yuô cax cur thiêx tuôx.,Tôi yêu thích anh nên tôi đến. +Nêx luz jal ntourv ni nhaz jê jôngr laul zuôv.,Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ. +"Zas tiês, trôngx têz ni tsuôk zas trôngz paz jêz xurz ek.","Phải, địa phương này toàn núi đá thôi." +Nêx trôngx têz ntourv ni jông saiz hungr zuôv.,Quê hương của các anh đẹp quá nhỉ. +"Zas tiêk, tul turs tuôx txas ntourv ni turk kruô.","Phải, tụi tôi từ trước vùng này đi lên." +Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak?,Anh mang họ gì? +Cur zas chuôz xênhv zex ak.,Tôi mang họ Dương. +"Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv.","Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ." +"Zas tiêk, az hnuz ni ha laix tau mi njik.","Phải, mấy hôm nay được một ít." +Tul nhux ni tser fev uô luôx tsik fiv cur tul.,"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được." +Cur tul nhux fev duô cax tul.,Con bò của tôi mập hơn con của anh. +Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak?,Bồ thóc của anh sao đầy thế? +"Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xurz ak.","Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi." +Nyob zoo tus muam.,Chào chị nhé. +Nyob zoo txiv hlob.,Em chào bác ạ. +Nyob zoo nphauj.,Cháu chào cô ạ. +Nyob zoo sawv daws.,Chào mọi người. +Nyob zoo sawv ntxov.,Chào buổi sáng. +Zoo siab tau ntsib tij laug.,Rất vui được gặp anh. +Zoo siab tau paub koj.,Rất hân hạnh làm quen. +Ntev lawm tsis ntsib.,Lâu rồi không gặp. +Sij hawm ni koj nyob li cas lawm xwb?,Dạo này anh thế nào? +Tus muam koj puas muaj zog?,Chị khỏe không? +Txhua yam puas tseem zoo?,Mọi việc ổn chứ? +Tij laug koj nyuam qhuav tuaj txog los?,Anh mới đến à? +Tus muam koj nyob qhov twg tuaj?,Chị ở đâu tới? +Kuv lub npe hu ua Nam.,Em tên là Nam. +Kuv lub npe hu ua Hùng.,Tôi tên là Hùng. +Tij laug koj lub npe hu li cas?,Anh tên gì? +Tus muam koj lub npe hu li cas?,Chị tên là gì? +Tij laug koj ua yam hauj lwm dab tsi?,Anh làm nghề gì? +Tus muam koj ua hauj lwm qhov twg?,Chị làm việc ở đâu? +Xav kom tau pab.,Rất mong được giúp đỡ. +Xav kom tau tij laug koj pab ntxi thiab.,Mong anh giúp đỡ thêm. +Zoo siab tau sib paub.,Rất vui được quen biết. +Thawj zaug tau ntsib tij laug.,Lần đầu gặp anh. +"Peb twb tau sib ntsib ua ntej lawm, puas yog.",Chúng ta gặp nhau rồi nhỉ. +Nyuam qhuav sib ntsib rau nag.,Mới gặp hôm qua mà. +Ntev heev lawm tsis pom tij laug.,Lâu quá không thấy anh. +Tij laug los hauv tsev.,Mời anh vào nhà. +Tus muam zaum.,Mời chị ngồi. +Txiv hlob haus dej,Mời bác dùng nước. +Mus kev puas sab?,Đi đường có mệt không? +Huab cua hnub ni zoo heev yom.,Thời tiết hôm nay đẹp nhỉ. +Hnub ni neeg coob heev.,Hôm nay đông người quá. +Ntev ni tij laug koj muaj ntau hauj lwm heev los?,Lâu nay anh bận lắm à? +Nyuam qhuav rov los tsev los?,Mới về quê à? +Nyuam qhuav tuaj txog ntawm ni ua si los?,Mới lên đây chơi à? +Tij laug nyob ntawm ni hov ntev lawm?,Anh ở đây lâu chưa? +Tus muam puas nco qab txoj kev?,Chị quen đường chưa? +Mus puas yooj yim?,Đi có thuận lợi không? +Hmoov zoo tau ntsib tij laug.,Rất may được gặp anh. +Zoo siab hnub ni tau ntsib tij laug.,Hôm nay gặp anh là vui rồi. +Lwm zaus rov sib ntsib dua.,Lần sau lại gặp nhé. +Thaum twg khoom tuaj ntawm kuv tsev.,Khi nào rảnh ghé nhà tôi. +Tij laug mam sic ntsib dua.,"Chào anh, hẹn gặp lại." +Sij hawm ni koj puas nyob zoo?,Dạo này sức khỏe thế nào? +Tij laug yim neej puas nyob zoo?,Gia đình anh có khỏe không? +Cov me nyuam kawm ntawv li cas lawm?,Các cháu học hành thế nào? +Txoj hauj lwm puas mus zoo?,Công việc có thuận lợi không? +Sij hawm ni muaj ntau hauj lwm heev los?,Dạo này bận lắm à? +Tau ntev lawm tsis tau ntsib tij laug.,Lâu rồi không thấy anh. +Tus muam nyuam qhuav mus ua hauj lwm los los?,Chị mới đi làm về à? +Sij hawm ni koj yim neej nyob li cas lawm xwb?,Nhà mình dạo này sao rồi? +Lub caij no kev laj luam zoo li cas?,Mùa này làm ăn được không? +Los nag ntau dhau lawm.,Mưa nhiều quá nhỉ. +Sij hawm ni ntuj no heev tiag.,Trời dạo này lạnh thật. +Txoj kev mus puas khwv?,Đường đi có khó không? +Txoj hauj lwm ua puas khwv?,Công việc vất vả không? +Koj puas xav tau kuv pab?,Có cần tôi giúp gì không? +Tij laug puas tau noj mov?,Anh ăn cơm chưa? +Tus muam mus kiab khwv los los?,Chị đi chợ về à? +Hnub ni mus ua ntxov ua luaj?,Hôm nay làm sớm thế? +Sij hawm ni ntsib tij laug tsawg heev.,Dạo này ít gặp anh quá. +Hauv tsev puas muaj hauj lwm dab tsi?,Nhà có việc gì không? +Puas ntsib kev khwv dab tsi?,Có gì khó khăn không? +Tij laug puas sab?,Anh có mệt không? +Ua hauj lwm nco ntsoov saib xyuas yus tus kheej.,Làm việc nhớ giữ sức khỏe nhé. +Sij hawm ni tsis khoom tseem mus ua qoob loos los?,Thời gian này bận mùa vụ à? +Yim neej puas muaj coob neeg?,Gia đình có đông người không? +Tej me nyuam puas mloog lus?,Các cháu ngoan không? +Me nyuam yaus nyim ni zoo li kawm ntau heev li.,Trẻ con dạo này học nhiều nhỉ. +Txoj hauj lwm puas ntxhov siab thiab?,Công việc có áp lực không? +Ua noj ua haus yuav tsum tseg zog.,Làm ăn phải giữ sức. +Xyoo ni no ntxov yom.,Năm nay lạnh sớm nhỉ. +Sij hawm ni los nag ntau tiag.,Đợt này mưa nhiều thật. +Rov rais puas khwv thiab?,Đi lại có vất vả không? +Mus deb puas nco tsev thiab?,Xa nhà có nhớ không? +Nyob ntawm ni swm lawm los tsis tau?,Ở đây quen chưa? +Lub neej zoo li cas lawm xwb?,Cuộc sống có ổn không? +Puas xav thov muaj neeg pab?,Có cần nhờ ai giúp không? +Muaj dab tsis tham los.,Có gì cứ nói nhé. +Sawv daws puas nyob zoo?,Mọi người vẫn khỏe cả chứ? +Peb lub zos nyim ni puas nyob kaj siab?,Làng mình dạo này yên không? +Puas muaj ib yam tshiab tshwm hauv peb lub zos?,Xóm có gì mới không? +Sij hawm ni cov nqi tau nce lawm puas yog.,Dạo này giá cả tăng nhỉ. +Txhua yam kim heev.,Mọi thứ đắt đỏ quá. +Nyim ni ua noj ua haus khwv heev tiag.,Làm ăn giờ khó thật. +Sib sib zog tij laug.,Thôi cố gắng anh nhé. +Tus kheej nyob zoo lawm les tau.,Có sức khỏe là tốt rồi. +Kuv vam tias txhua yam yuav tau mus zoo.,Mong mọi việc suôn sẻ. +Xam kom yim neej sawv daws muaj zog.,Chúc gia đình mạnh khỏe. +Tij laug koj puas muaj zog?,Anh có khỏe không? +Kuv hnov hau cev tsis tshua zoo nyob heev.,Tôi thấy trong người không khỏe. +Kuv mob taub hau.,Tôi bị đau đầu. +Kuv mag kub cev.,Tôi bị sốt. +Kuv mag hnoos ob peb hnub ni.,Tôi bị ho mấy hôm nay. +Kuv mob nplab.,Tôi đau bụng. +Huv nkees heev.,Tôi mệt quá. +Tus muam koj puas ua cas?,Chị có sao không? +Txiv hlob koj puas hnov zoo mi ntsis?,Bác có thấy đỡ hơn không? +Koj puas tau mus kho ntawm tus kws kho mob?,Đi khám bác sĩ chưa? +Puas tau haus tshuaj?,Có uống thuốc chưa? +Nco ntsoov pw so.,Nhớ nghỉ ngơi nhé. +Tsis txhob ua hauj lwm nyhav heev.,Đừng làm việc nặng quá. +Ntuj no yooj yim muaj mob heev.,Trời lạnh dễ ốm lắm. +Yuav tsum mag cia yus lub cev sov.,Phải giữ ấm cơ thể. +Noj haus kom txaus.,Ăn uống cho đầy đủ. +Tsis txhob nyob lis.,Đừng thức khuya quá. +Puas mag cov mus tsev kho mob?,Có cần đưa đi viện không? +Cia kuv hu kws kho mob.,Để tôi gọi bác sĩ. +Tus mob puas nyhav heev?,Cơn đau có nặng không? +Mob puas tau ntev?,Đau lâu chưa? +Puas hnov kiv?,Có chóng mặt không? +Puas hnov xav ntuav?,Có buồn nôn không? +Noj puas tau?,Có ăn được không? +Haus dej ntau thiab.,Uống nước nhiều vào. +So ob peb hnub kom zoo.,Nghỉ vài hôm cho khỏe. +Ua hauj lwm tas zog heev lawm.,Làm việc quá sức rồi. +Cia kuv mam pab.,Để tôi giúp cho. +Tsis txhob txhawj heev.,Đừng lo quá nhé. +Haus tshuaj tas hnov li cas?,Uống thuốc xong thấy sao? +Puas hnov zoo dua nag?,Có đỡ hơn hôm qua không? +Yog tsis zoo les mus kho.,Nếu không đỡ thì đi khám. +Yam mob ni yuav mag caiv.,Bệnh này phải kiêng đấy. +Kws kho mob hais li cas?,Bác sĩ dặn sao? +Yuav tsum noj haus kom zoo.,Phải ăn uống cẩn thận. +Yuav mag faj kom zoo.,Đừng chủ quan nhé. +Lub zog les tseem ceeb dua ntais.,Sức khỏe là quan trọng nhất. +Muaj zog les muaj tau txhua yam.,Có sức khỏe là có tất cả. +Muaj mob puas sab heev?,Đau ốm mệt lắm. +Cov laus les yooj yim muaj mob.,Người già dễ ốm. +Nco nstoov muab tshuaj rau me nyuam haus.,Nhớ cho cháu uống thuốc. +Saib xyuas yus tus kheej kom zoo.,Giữ gìn sức khỏe nhé. +Xam kom tij laug ntxov zoo.,Chúc anh mau khỏe. +Xam kom muam nxtov zoo.,Mong chị sớm bình phục. +Muaj dab tsi hu rau kuv.,Có gì gọi tôi nhé. +Kuv ib txwm npaj pab.,Tôi luôn sẵn sàng giúp. +Tij laug koj yim neej muaj tsawg tus neeg?,Gia đình anh có mấy người? +Kuv lub tsev muaj plaub tus neeg.,Nhà tôi có bốn người. +Ntawm ni yog kuv poj niam.,Đây là vợ tôi. +Ntawm ni yog kuv tus txiv.,Đây là chồng tôi. +Ntawm ni yog kuv tus me nyuam.,Đây là con tôi. +Kuv tus me tub kawm qib peb.,Con trai tôi học lớp ba. +Kuv tus me ntxhais kawm qib ib.,Con gái tôi học lớp một. +Pog yawg tseem muaj zog.,Ông bà vẫn khỏe. +Kuv lub tsev nyob ze ntawm ni.,Nhà tôi ở gần đây. +Kuv lub tsev nyob puag saum zog.,Nhà tôi ở trên bản. +Yim neej ua qoob ua loos.,Gia đình làm nông nghiệp. +Yim neej puas muaj coob tus me nyuam?,Nhà có đông con không? +Cov me nyuam puas mloog lus?,Các cháu ngoan không? +Me nyuam les yog qhov tseem ceeb dua ntais.,Con cái là quan trọng nhất. +Yim neej yog qhov tim ib.,Gia đình là trên hết. +Niam txiv yuav tsum sib hlub.,Vợ chồng phải thương nhau. +Nyob zoo tij laug.,Chào anh ạ. +Me nyuam yuav tsum mloog lus.,Con cái phải nghe lời. +Yim neej yuav tsum sib hlub sib pab.,Gia đình phải đoàn kết. +Kwv tij hauv tsev yuav tsum sib mloog sib haum siab,Anh em trong nhà hòa thuận. +Hauv tsev puas muaj hauj lwm dab tsi?,Có việc gì trong nhà không? +Hauv tsev puas muaj ntees dab tsi?,Nhà có đám gì không? +Yuav muaj ntees noj tshoob los?,Sắp có đám cưới à? +Hauv tsev muaj ntees tuag los?,Nhà có tang à? +Hnub ni tsev neeg mus qhov twg?,Hôm nay cả nhà đi đâu? +Tsiab xyoo tshiab puas rov los tsev?,Tết này về quê không? +Niam txiv laus lawm.,Bố mẹ già rồi. +Yuav mag saib xyuas pog yawg.,Phải chăm sóc ông bà. +Me nyuam yuav tsum paub hlub cov laug.,Con cái phải hiếu thảo. +Lub tsev zoo huv si.,Nhà cửa gọn gàng sạch sẽ. +Tas nrho tsev neeg sawv daws noj mov ua ke.,Cả nhà cùng ăn cơm. +Tsev neeg yog qhov chaw txhawb nqa.,Gia đình là chỗ dựa. +Kev muaj tsev neeg txhais tau tias muaj kev zoo siab.,Có gia đình là có hạnh phúc. +Tsev neeg sawv daws muaj zog les zoo siab.,Gia đình khỏe mạnh là mừng rồi. +Xav kom tsev neeg thaj yeeb nyab xeeb.,Mong gia đình bình an. +Xav kom tsev neeg muaj kev zoo siab.,Chúc gia đình hạnh phúc. +Tsev neeg yim hnub yim muaj kev noj qab nyob zoo.,Gia đình ngày càng khá giả. +Me nyuam mloog lus kawm ntawv txawj ntse.,Con cái chăm ngoan học giỏi. +Tij laug - Kwv/Muam,Anh – em +Muam - Nus/Niam hluas,Chị – em +Txiv hlob/ Niam hlob - Me nyuam,Bác – cháu +Phauj - Me nyuam,Cô – cháu +Txiv ntxawm - Me nyuam,Chú – cháu +Yawg - Me nyuam,Ông – cháu +Pog - Me nyuam,Bà – cháu +Kuv - Tij laus,Tôi – anh +Kuv - Muam,Tôi – chị +Kuv - Txiv hlob/ niam hlob,Tôi – bác +Nyob zoo tij laug.,Em chào anh. +Nyob zoo txiv hlob/ niam hlob,Cháu chào bác. +Nyob zoo niam thiab txiv.,Con chào bố mẹ. +Ua tsaug tij laug.,Em cảm ơn anh. +Tij laug hais kuv mloog.,Anh nói em nghe. +Muam hais koj.,Chị bảo em nhé. +Tij laug pab kuv thiab.,Em nhờ anh giúp. +Kuv thov noog tij laug.,Tôi xin hỏi anh. +Muam pab kuv thiab.,Chị giúp em với. +Kuv thov txim tij laug.,Em xin lỗi anh. +Tij laug koj tham yog.,Anh nói đúng rồi. +Muam tham yog.,Chị nói phải. +Txiv hlob koj tham yog heev.,Bác nói rất đúng. +Kuv moog tij laug koj tham.,Em nghe anh nói. +Kuv mam sib zog.,Em sẽ cố gắng. +Kuv mam ua raws.,Cháu sẽ làm theo. +Tij laug tso siab.,Anh cứ yên tâm. +Muam tso siab.,Chị đừng lo. +Kuv nkag siab lawm.,Em hiểu rồi. +Tij laug tham qeeb mi ntsis.,Anh nói chậm thôi. +Muam tham dua puas tau?,Chị nói lại được không? +Txiv hlob tham meej dua puas tau?,Bác nói rõ hơn được không? +Kuv mloog tsis tau tseeb.,Em nghe chưa rõ. +Kuv mloog tsis tau nkag siab.,Cháu nghe chưa hiểu. +Tij laug pab qhia rau kuv.,Anh giải thích giúp em. +Me nyuam mus kawm puas tau los?,Con đi học về chưa? +Hnub ni kawm ntawv puas zoo?,Hôm nay học có tốt không? +Me nyuam kawm tawv puas tau tiav?,Con học bài xong chưa? +Nco ntsoov ua ntawv los tsev kom tas.,Nhớ làm bài tập đầy đủ nhé. +Me nyuam kawm tsev kawm ntawv qhov twg?,Cháu học trường nào? +Kawm puas khwv thiab?,Học có khó không? +Me nyuam yuav tsum rau siab kawm ntawv.,Con phải chăm chỉ học tập. +Mus kawm ntawv kom txhua.,Đi học đều đặn nhé. +Tsis tau so kawm ntawv lwj liam.,Không được nghỉ học bừa bãi. +Kawm kom paub ntawv.,Học để biết chữ. +Kawm kom ua neej.,Học để làm người. +Me nyuam yuav tsum mloog lus xib hwb qhia ntawv.,Con phải nghe lời thầy cô. +Xib hwb qhia ntawv qhia tag siab tag ntsws.,Thầy cô dạy rất tận tình. +Yuav tsum sib zog heev thiab.,Phải cố gắng hơn nữa. +Tsis paub yuav tsum noog.,Không hiểu thì phải hỏi. +Kawm tsis paub yuav tsum kawm ntxiv.,Học yếu thì phải học thêm. +Kawm txawj ntse yog qhov zoo siab ntawm yim neej.,Học giỏi là niềm vui của gia đình. +Mus kawm ntawv yog kab kev zoo tim ib.,Đi học là con đường tốt nhất. +Kawm yuav tsum haum sij.,Học phải đúng giờ. +Yuav tsum hwm tej xib hwb qhia ntawv.,Phải tôn trọng thầy cô. +Phooj ywg yuav tsum sib pab.,Bạn bè phải đoàn kết. +Tsis tau sis ntaus ntawm ntsev kawm ntawv.,Không được đánh nhau ở trường. +Kawm tiav nco ntsoov pab niam txiv.,Học xong nhớ giúp bố mẹ. +Kawm tas ib tiam.,Học suốt đời. +Kawm mtawv thiaj txhawb nqa yus tus kheej.,Có học mới tiến bộ. +Kawm cia thiaj tsis pluag.,Học để thoát nghèo. +Tsev neeg yuav tsum pab rau me nyuam kawm ntawv.,Gia đình tạo điều kiện cho con học. +Me nyuam sib zog.,Con cố gắng nhé. +Xam kom me nyuam kawm tau txawj ntse.,Chúc con học tốt. +Tsev kawm ntawv puas nyob ze tsev?,Trường học ở gần nhà không? +Tsev kawm ntawv puas muaj coob tug tuaj kawm?,Trường có đông học sinh không? +Hnub ni me nyuam yuav tsum mus kawm nxtov.,Hôm nay con đi học sớm nhé. +Me nyuam mus txog tsev kawm ntawv puas haum sij hawm?,Con đến trường đúng giờ chưa? +Lub tsev kawm ntawv puas dav?,Trường có rộng không? +Lub tsev kawm ntawv puas muaj tiaj ua si?,Trường có sân chơi không? +Thaum tau so kawm ntawv koj ua dab tsi?,Giờ ra chơi con làm gì? +Me nyuam ua si nrog leej twg?,Con chơi với bạn nào? +Yuav tsum sib pab nrog phooj ywg.,Phải đoàn kết với bạn bè. +Me nyuam puas mloog lus xib hwb qhia ntawv?,Con có nghe lời thầy cô không? +Xib hwb qhia ntawv qhia ua tej yam dab tsi?,Thầy cô dặn dò những gì? +Me nyuam ua ntawv puas tau zoo?,Con làm bài có tốt không? +Mus kawm yuav tsum nqa txaus ntawv.,Đi học phải mang đủ sách vở. +Me nyuam zaum lub rooj qhov twg?,Con ngồi bàn nào? +Yuav tsum ua kom tsev kawm ntawv hu si.,Phải giữ gìn trường lớp sạch đẹp. +Tsis tau sau ntawv rau ntawm tej rooj.,Không được vẽ bậy lên bàn ghế. +Xyaum xeeb yuav tsum ua raws tej kev teem.,Học sinh phải chấp hành nội quy. +Tsev kawm ntawv yog ib qhov tseem ceeb heev.,Trường học rất quan trọng. +Xib hwb qhia ntawv zoo ib yam li niam txiv tim ob.,Thầy cô như cha mẹ thứ hai. +Me nyuam yuav tsum hwm xib hwb qhia ntawv.,Con phải kính trọng thầy cô. +Tsev kawm ntawv yog qhov kev npau suav tau txhawb nqa.,Trường là nơi nuôi dưỡng ước mơ. +Thov kom cov xib hwb qhia ntawv noj qab nyob zoo.,Chúc thầy cô mạnh khỏe. +Xam kom tej tub txhais kawm ntawv kawm tau zoo.,Chúc các em học tốt. +Tij laug ua txoj hauj lwm dab tsi?,Anh làm công việc gì? +Kuv ua qoob ua loos.,Tôi làm nông nghiệp. +Kuv mus ua zog.,Tôi đi làm thuê. +Txoj hauj lwm puas khwv heev?,Công việc có vất vả không? +Ua hauj lwm thaum sawv ntxov txog tsaus ntuj.,Làm việc từ sáng đến tối. +Hnub ni ua hauj lwm ntau heev.,Hôm nay làm nhiều việc quá. +Txoj hauj lwm ua puas ruaj khov?,Công việc có ổn định không? +Cov nyiaj khwv los puas txaus yoom?,Thu nhập có đủ sống không? +Ua hauj lwm yuav tsum nquag.,Làm việc phải chăm chỉ. +Yog tias tsis ua hauj lwm les yuav tsis muaj noj.,Không làm thì không có ăn. +Ua hauj lwm yuav tsum tau npaj ua ntej.,Làm việc phải có kế hoạch. +Ua hauj lwm raws sij hawm.,Làm việc đúng giờ. +Tsis tau ua tub nkeeg.,Không được lười biếng. +Yuav tsum sib zog txhua hnub.,Phải cố gắng từng ngày. +Txoj hauj lwm yuav tsum tau ua siab ntev.,Công việc cần sự kiên trì. +Yuav tsum ua tiav tej hauj lwm tau cob.,Phải hoàn thành công việc được giao. +Ua tiav thiaj tau so.,Làm xong việc mới nghỉ. +Kev ua hauj lwm pab pawg tseem ceeb heev.,Làm việc nhóm rất quan trọng. +Yuav tsum koom tes sib pab ua.,Phải phối hợp với nhau. +Txoj hauj lwm yuav tsum tau kawm ntxiv.,Công việc cần học hỏi thêm. +Yog ua yuam kev yuav tsum kho dua.,Làm sai thì phải sửa. +Yog tsis paub yuav tsum nug.,Không biết thì phải hỏi. +Kev ua hauj lwm yuav tsum muaj kev nyab xeeb.,Làm việc phải an toàn. +Yuav tsum saib xyuas yus lub zog kom zoo thaum ua hauj lwm.,Phải giữ sức khỏe khi làm việc. +Tsis txhob ua hauj lwm nyhav hdau yus lub zog.,Không làm việc quá sức. +Ua hauj lwm nyhav yuav tsum saib xyuas kom zoo.,Công việc nặng thì phải cẩn thận. +Muaj kev ua hauj lwm tawm nyiaj txiag les zoo lawm.,Làm việc có thu nhập là tốt rồi. +Txawm tias txoj hauj lwm ua khwv tiam si ua kuj tau.,Công việc tuy vất vả nhưng ổn. +Ua hauj lwm cia txhawb yus tsev neeg.,Làm việc để nuôi gia đình. +Yuav tsum txhawj xeeb txog peb cov me nyuam yav tom ntej.,Phải lo cho tương lai con cái. +Caij ntuj ni muaj ntau hauj lwm ua dua.,Mùa này việc nhiều hơn. +Caij ntuj ni hauj lwm tsawg.,Mùa này ít việc. +Ua tau hnub twg xam hnub ntaw.,Làm được ngày nào hay ngày đó. +Yuav tsum yoom nyiaj kom txuag.,Phải tiết kiệm chi tiêu. +Ua hauj lwm yuav tsum muaj lub siab xav.,Làm việc phải có ý chí. +Cia siab sib zog ua tej yam yuav tau zoo dua.,Cố gắng rồi sẽ khá lên. +"Tsis ntshai tej kev khưv, kev nyuaj sia.",Không ngại khó ngại khổ. +Hauj lwm yog yus lub kev ua neej.,Công việc là cuộc sống. +Xav kom tij laug ua tiav hauj lwm tau zoo.,Chúc anh làm việc thuận lợi. +Vam tias txhua yam mus zoo.,Mong công việc suôn sẻ. +Thov kom tij laug ua tau tiav zoo nyob ntawm koj txoj hauj lwm.,Chúc anh thành công trong công việc. +Kuv tsev ua qoob ua loos.,Nhà tôi làm nông nghiệp. +Kuv cog plej.,Tôi trồng lúa. +Kuv cog pob kws.,Tôi trồng ngô. +Kuv cog zaub.,Tôi trồng rau. +Kuv cog ntoo noj txiv.,Tôi trồng cây ăn quả. +Caij nyim ni tseb yub tau lawm.,Mùa này gieo hạt được rồi. +Yuav tsum ua av kom zoo.,Phải làm đất cho kỹ. +Yuav tsum nphoo chiv haum sij hawm.,Phải bón phân đúng lúc. +Yuav tsum ywg dej kom txhua.,Phải tưới nước đều. +Ntuj los nag haum rau ntoo hlob loj.,Trời mưa thuận lợi cho cây. +Xyoo ni sau puas tau ntau?,Năm nay được mùa không? +Cov ntoo loj puas zoo?,Cây phát triển tốt không? +Ntoo mag kab noj lawm.,Cây bị sâu bệnh rồi. +Yuav tsum tsuag tshuaj tua kab.,Phải phun thuốc sâu. +Tsis ua nroj les ntoo me.,Không làm cỏ thì cây kém. +Cov av ni cog yam ntoo twg thiaj haum?,Đất này trồng cây gì hợp? +Yam noob ni sau tau ntau.,Giống này năng suất cao. +Yuav tsum xaiv noob zoo.,Phải chọn giống tốt. +Cog kom haum caij.,Trồng đúng thời vụ. +Ua qoob loos mag raws ntuj nag.,Nông nghiệp phụ thuộc thời tiết. +Ntuj qhuav les ua khwv.,Hạn hán thì khó làm. +Los nag ntau heev kus ua ntoo puas.,Mưa nhiều quá cũng hỏng cây. +Yuav tsum thaiv npos rau tsob ntoo.,Phải che chắn cho cây. +Cov ntoo mos yuav tsum saib xyuas zoo.,Cây non phải chăm kỹ. +Thaum twg tau sau?,Khi nào thì thu hoạch? +Txog caij sau lawm.,Đến mùa thu hoạch rồi. +Yuav tsum sau kom ceev.,Thu hoạch phải nhanh. +Tom qab sau tas yuav tsum khaws cia kom zoo.,Thu hoạch xong phải bảo quản. +Neeg ua qoob khwv tshab xyoo.,Nông dân vất vả quanh năm. +Ua qoob yuav tsum siab ntev.,Làm nông phải kiên nhẫn. +Nyiaj txiag tau los raws li ntawm cim qoob sau los.,Thu nhập phụ thuộc mùa vụ. +Xyoo ni qoob loos poob nqi.,Năm nay giá nông sản thấp. +Muag qoob loos tawm nram kiab khw.,Bán nông sản ra chợ. +Yauv tsum nrhiav tau tib neeg tuaj yuav.,Phải tìm đầu ra ổn định. +Kev ua liaj ua teb yuav tsum paub ua.,Làm nông cần kinh nghiệm. +Yuav tsum kawm ntxiv tej kab kev ua tshiab.,Phải học hỏi kỹ thuật mới. +Ua liaj ua teb kus yuav mag teem ua ntej.,Làm nông cũng phải tính toán. +Neeg ua liaj ua teb thiaj lis nquag heev.,Nông dân rất cần cù. +Yuav tsum nyiam ua liaj ua teb.,Phải yêu nghề nông. +Sib zog ua kom sau los tau ntau.,Cố gắng cải thiện năng suất. +Thov kom neeg ua liaj ua teb ua tau ntau txiaj rau yus lub neej.,Mong nông dân làm ăn khá giả. +Kuv yug twm,Nhà tôi nuôi trâu. +Kuv yug nyuj,Nhà tôi nuôi bò. +Kuv yug npua,Tôi nuôi lợn. +Kuv yug qaib,Tôi nuôi gà. +Kuv yug os,Tôi nuôi vịt. +Kuv yug tshis.,Tôi nuôi dê. +Nkuaj yuav tsum hu si,Chuồng trại phải sạch sẽ. +Yuav tsum tau ntxuav nkuaj khawv khuav.,Phải vệ sinh chuồng thường xuyên. +Yuav tsum tau tsib tshuaj tiv thaiv rau tsiaj txhu,Phải tiêm phòng cho vật nuôi. +Tsis tsib tshuaj tiv thaiv muaj mob yoom yim,Không tiêm phòng dễ bị bệnh. +Tus tsiaj no muaj mob lawm,Con vật này bị ốm rồi. +Yuav tsum hu kws kho tsiaj,Phải gọi thú y. +Yuav tsum pub haum sij hawm,Phải cho ăn đúng giờ. +Tsis pub no khoom qias,Không cho ăn đồ bẩn. +Yuav tsum pub dej txaus haus,Phải cho uống đủ nước. +Nkuaj yuav tsum qhuav,Chuồng phải khô ráo. +Tsis cia nkuaj ntub thiab noo,Không để chuồng ẩm ướt. +Tus no loj hlob zoo,Con này lớn nhanh. +Tus no loj hlob tsis zoo,Con kia chậm lớn. +Yuav tsum saib xuyas pab tsiaj txhu,Phải theo dõi đàn vật nuôi. +Txog caij muag lawm,Đến lúc bán rồi. +Tus nqi muag xyoo no li cas?,Giá bán năm nay thế nào? +Tus nqi pheej yig heev,Giá thấp quá. +Tu tsiaj txhu muaj kev phem hmoo,Chăn nuôi có rủi ro. +Yoom yim raug kab mob,Dễ gặp dịch bệnh. +Tiv thaiv kab mob yog qhov tseem ceeb,Phải phòng bệnh là chính. +Tu tsiaj txhu yuav tsum ceeb faj,Chăn nuôi phải cẩn thận. +Ua nkuaj deb tsev nyob,Làm chuồng xa nhà ở. +Yuav tsum pov tseg cov quav,Phải xử lý chất thải. +Yug tsiaj txhu ua ke nrog kev ua liaj ua teb,Chăn nuôi kết hợp trồng trọt. +Muab chiv rau ntoo,Lấy phân bón cho cây. +Yug tsiaj txhu pab txhawb kev khwv nyiaj txiaj,Chăn nuôi giúp tăng thu nhập. +Yuav tsum kawm kev yug tsiaj txhu,Phải học kỹ thuật chăn nuôi. +Yug me ntsis tab sis khov kho,Nuôi ít nhưng chắc. +Yug ntau tab sis yuav tsum saib xyuas kom zoo,Nuôi nhiều phải quản lý tốt. +Kev yug tsiaj txhu nyuaj tab sis muaj tau nyiaj los,Chăn nuôi vất vả nhưng có thu nhập. +Ua lag luam yuav tsum xam,Làm ăn phải tính toán. +Yuav tsum ua tib zoo tiv thaiv kab mob,Phải phòng dịch cẩn thận. +Vam tias cov pab tsiaj txhu nyob zoo,Mong đàn vật nuôi khỏe mạnh. +Xav kom cov tsiaj txhu zoo tshaj plaws,Chúc chăn nuôi thuận lợi. +Vam tias muag tau tus nqi siab,Hy vọng bán được giá tốt. +Vam tias yuav tsis muaj kab mob,Mong không có dịch bệnh. +Thov kom sawv daws yug tsiaj txhu muaj kev vam meej.,Chúc bà con chăn nuôi thắng lợi. +Cia siab tias lub neej yuav zoo dua thiab.,Mong cuộc sống ngày càng khá hơn. +Qhov no npaum li cas nyiaj?,Cái này bao nhiêu tiền? +Tus nqi no puas tsawg?,Giá này có bớt không? +Muag pheej yig rau kuv,Bán rẻ cho tôi chút nhé. +Tus nqi siab heev,Giá cao quá. +Tus nqi no tau lawm,Giá này được rồi. +Kuv yuav qhov no,Tôi mua cái này. +Kuv yuav ob qhov.,Tôi lấy hai cái. +Puas muaj lwm yam khoom?,Có hàng khác không? +Puas muaj lwm yam xim?,Có màu khác không? +Yam ni puas tseem tshua?,Cái này còn không? +Cov khoom no puas yog tshiab?,Hàng này mới không? +Cov khoom no siv puas zoo?,Hàng này dùng tốt không? +Cia kuv sim,Cho tôi xem thử. +Kuv saib ib mi ntsis,Tôi xem một chút nhé. +Qhov no siv li cas?,Cái này dùng thế nào? +Puas muaj qhov lav?,Có bảo hành không? +Lav ntev npaum li cas?,Bảo hành bao lâu? +Kuv tsis tau xav yuav,Tôi chưa cần mua. +Cia kuv xav ntxiv,Để tôi suy nghĩ thêm. +Thaum twg xav tau kuv mam rov qab tuaj,Khi nào cần tôi quay lại. +Yuav ntau puas nqis tus nqi?,Mua nhiều có giảm giá không? +Tus nqi no puas tau yog tus nqi kawg?,Giá này là giá cuối chưa? +Muag kom swm.,Bán cho quen nhé. +Kuv yog tus qhua sws,Tôi là khách quen. +Them nyiaj ntsuab,Thanh toán bằng tiền mặt. +Kuv them nyiaj.,Tôi trả tiền đây. +Thov muab daim ntawv them nqi rau kuv,Cho tôi xin hóa đơn. +Kuv nqa daim ntawv them nqi,Tôi lấy hóa đơn nhé. +Cov khoom no muag tau zoo heev,Hàng này bán chạy lắm. +Sij hawm ni puas muag tau thiab?,Dạo này bán có được không? +Puas muaj ntau tus qhua yuav thiab?,Khách mua đông không? +Hnub no puaj muag tau thiab?,Hôm nay bán đắt hàng không? +Muag qeeb heev,Bán chậm quá. +Tus nqi yuav los siab,Giá nhập vào cao. +Cov nyiaj tsim stau los tsis ntau,Lãi không được bao nhiêu. +Kev yuav thiab muag yuav tsum muaj npe nrov,Mua bán phải uy tín. +Cov khoom zoo ces qhua rov qab tuaj,Hàng tốt thì khách quay lại. +Muag yog tus qhi rau cov qhua,Bán đúng giá cho khách. +Txhob hais nqi ntau dhau,Không nói thách quá. +Muag khoom yuav tsum ncaj ncees,Bán hàng phải thật thà. +Cov qhua paub yog ib qhov tseem ceeb,Khách quen rất quan trọng. +Kev yuav thiab muag yuav tsum muaj lub sijhawm ntev,Mua bán phải lâu dài. +Lwm zaus kuv mam yuav dua,Lần sau tôi lại mua. +Ua tsaug rau tij laus yuav khoom,Cảm ơn anh đã mua hàng. +Vam tias koj siv tau zoo,Chúc anh dùng tốt. +Sib ntsib lwm zaus,Hẹn gặp lại lần sau. +Tij laug puas tau noj mov?,Anh ăn cơm chưa? +Tij laug noj mov,Mời anh ăn cơm. +Muam los noj mov,Mời chị dùng bữa. +Hnub ni noj dad tsi?,Hôm nay ăn gì? +Hnub ni ua kua zaub dab tsi?,Hôm nay nấu canh gì? +Yam zaub mov ni puas qab?,Món này ngon không? +Yam zaub mov ni noj yooj yim,Món này dễ ăn. +Noj puas tsau?,Ăn có no không? +Noj ntxiv ib ntim thiab.,Ăn thêm bát nữa nhé. +Tij laug cas noj tsawg ua luaj.,Anh ăn ít thế. +Muam noj ntau mi ntsis,Chị ăn nhiều vào. +Nyuam yaus yuav tsum noj txaus txhua yam.,Trẻ con phải ăn đủ chất. +Yuav tsum noj haus kom txaus,Phải ăn uống đầy đủ. +Noj haum sij hawm zoo rau yus lub zog.,Ăn đúng giờ tốt cho sức khỏe. +Yam zaub mov ni muaj ntsis daw ntsev.,Món này hơi mặn. +Yam zaub ni muaj ntsis tsuag,Món kia hơi nhạt. +Ua nyob ni haum lawm.,Nấu thế này vừa rồi. +Cov kua ni kub heev.,Canh này nóng quá. +Tso kom txiag noj thiaj yooj yim.,Để nguội ăn cho dễ. +Yam zaub mov ni ntsim heev.,Món này cay quá. +Kuv tsis noj ntsim.,Tôi không ăn cay. +Kuv noj tsis taus roj.,Tôi không ăn được mỡ. +Kuv no tsuag.,Tôi ăn chay. +Kuv caiv zaub mov ntau roj.,Tôi kiêng đồ dầu mỡ. +Haus dej nxtiv.,Uống thêm nước nhé. +Tij laug haus dej.,Mời anh uống nước. +Koj puas haus cafe?,Uống cà phê không? +Kuv tsis haus cawv,Tôi không uống rượu. +Haus tsawg xam.,Uống ít thôi nhé. +Haus ntau tsis zoo.,Uống nhiều không tốt. +Zaub mov hauv tsev yog qhov qab dua ntsais,Cơm nhà vẫn ngon nhất. +Noj hauv tsev poob nyiaj tsawg dua.,Ăn ở nhà tiết kiệm hơn. +Hnub ni tag nrho tsev neeg sawv daws noj mov ua ke.,Hôm nay cả nhà ăn đông đủ. +Pluag mov hauv tsev yog ib qhov muaj nuj nqis heev.,Bữa cơm gia đình rất quý. +Noj mov tag yuav tsum ntaig.,Ăn xong nhớ dọn dẹp. +Pab niam ntxuav ntim.,Rửa bát giúp mẹ nhé. +Yuav tsum ua huv si tsev ua zaub mov.,Giữ bếp núc sạch sẽ. +Ua tsaug pluag noj.,Cảm ơn bữa cơm. +Noj qab los os.,Ăn ngon miệng nhé. +Sawv daws noj qab los,Chúc cả nhà ăn ngon. +Tij laug mus qhov twg?,Anh đi đâu đấy? +Kuv mus kiab khw.,Tôi đi ra chợ. +Kuv mus ua hauj lwm.,Tôi đi làm. +Kuv mus kawm ntawv.,Tôi đi học. +Kuv mus tsev.,Tôi đi về nhà. +Txoj kev ni mus qhov twg?,Đường này đi đâu? +Txoj kev ni mus puas ze?,Đi đường này có gần không? +Txoj kev ni mus puas khwv?,Đường này có khó đi không? +Txoj kev ni muaj ntsis phem.,Đường này hơi xấu. +Txoj kev ni yooj yim mus.,Đường này dễ đi. +Mus tsheb los mus taw?,Đi xe máy hay đi bộ? +Kuv mus tsheb.,Tôi đi xe máy. +Kuv mus tsheb tuam.,Tôi đi xe đạp. +Kuv mus taw.,Tôi đi bộ. +Mus tsheb maj mam.,Đi xe cẩn thận nhé. +Kev nplua yooj yim ntog.,Đường trơn dễ ngã. +Ntuj los nag rov rais khwv.,Trời mưa đi lại khó. +"Tsaus ntuj lawm, maj mam mus.","Trời tối rồi, đi cẩn thận." +Maj mam mus xam.,Đi chậm thôi. +Tsis txhob mus heev heev.,Không được phóng nhanh. +Yuav tsum ntoo kaus mom mus tsheb.,Phải đội mũ bảo hiểm. +Yuav tsum mus zoo raws li tej kev teem.,Nhớ tuân thủ luật giao thông. +Txoj kev tsheb ntau heev.,Đường đông xe quá. +Lub tsheb puas lawm.,Xe bị hỏng rồi. +Yuav tsum kho tsheb.,Phải sửa xe. +Tsheb tas roj.,Xe hết xăng rồi. +Chaw muag roj tsheb nyob qhov twg?,Tìm cây xăng ở đâu? +Kuv thov noog kev.,Cho tôi hỏi đường. +Koj pab qhia kev rau kuv.,Anh chỉ đường giúp tôi. +Mus ncaj tas lem mus sab lauj.,Đi thẳng rồi rẽ trái. +Mus ncaj tas lem mus sab xis.,Đi thẳng rồi rẽ phải. +Dhau choj les txog.,Qua cầu là tới. +Mus ntxiv ib ntu thiab.,Đi thêm một đoạn nữa. +Yuav txog chaw lawm.,Gần tới nơi rồi. +Kem ntawm ni puas deb?,Xa đây không? +Tsev tshua deb heev.,Không xa lắm đâu. +Mus taus ib nrab sij.,Đi khoảng nửa tiếng. +Mus txoj kev vas kom mus yooj yim dua,Đi đường vòng cho dễ. +Txoj kev ni nyab xeeb dua,Đường này an toàn hơn. +Mus ntxov kom tsawg neeg.,Đi sớm cho đỡ đông. +Rov rais yuav tsum ua zoo saib.,Đi lại phải cẩn thận. +Mus kev nco nstoo tseg zog.,Đi đường nhớ giữ sức. +Mus txog nco nstoo xa moo rau kuv.,Đi đến nơi nhớ báo nhé. +Tij laug lub tsev ua hov ntev lawm?,Nhà anh xây lâu chưa? +Tsev ua tau tsawg xyoo lawm?,Nhà này xây được mấy năm rồi? +Tseem kho tsev los?,Nhà đang sửa à? +Tseem ua tsev tshiab.,Đang xây nhà mới. +Ua tsev poob ntau nyiaj txiag heev.,Xây nhà tốn kém lắm. +Yuav tsum npaj nyiaj txiag.,Phải chuẩn bị tiền bạc. +Ua tsev yuav tsum xam ua ntej.,Xây nhà phải có kế hoạch. +Ua tsev tsawg tshooj?,Nhà xây mấy tầng? +Tsev ua ib tshooj.,Nhà xây một tầng. +Ua tsev ruaj khov.,Nhà xây kiên cố. +Lub tsev ni dav.,Nhà này rộng rãi. +Chav ni me tsawv.,Phòng này hơi chật. +Lub tsev muaj tsawg chav?,Nhà có mấy phòng? +Tsev puas txaug chaw nyob.,Nhà có đủ chỗ ở không? +Ua tsev yuav tsum saib xyuas cov av.,Xây nhà phải xem đất. +Thaj av ni ua tsev puas tau?,Đất này xây nhà được không? +Thaiv kom tsis xau thaum los nag.,Tránh dột khi mưa. +Tsev puas tau muaj dej huv?,Nhà có nước sạch chưa? +Tsev tseem ua yuav tau.,Nhà đang hoàn thiện. +Yuav tau nyim ni.,Sắp xong rồi. +Tseem tshuav ib mi ntsis hauj lwm me.,Còn vài việc nhỏ. +Ua tsev poob ntau sij hawm.,Xây nhà mất nhiều thời gian. +Yuav tsum sij saib xyuas thaum ua.,Phải giám sát thường xuyên. +Neeg ua tsev ua puas saib xyuas zoo?,Thợ làm có cẩn thận không? +Ua tsev yog ib qhov hauj lwm loj.,Xây nhà là việc lớn. +Yuav tsum npaj nrog yus yim neej.,Phải bàn bạc cả gia đình. +Tsev ua tau lawm les txaus siab.,Nhà xây xong là yên tâm. +Muaj tsev zoo nyob yog ib qhov zoo lawm.,Có nhà ở ổn định là tốt rồi. +"Tsev yog qhov chaw cia tiv thaiv ntuj kub, ntuj nag.",Nhà là nơi che mưa che nắng. +Tsev yog ib qhov chaw so.,Nhà là chỗ nghỉ ngơi. +Yuav tsum khaws lub tsev kom hu si.,Giữ nhà cửa sạch sẽ. +Xam kom koj ua tiav ntxov lub tsev.,Chúc anh sớm hoàn thiện nhà. +Xav kom koj yim neej nyob tsev tshiab siab kaj lug.,Chúc gia đình ở nhà mới vui vẻ. +Tsev tshiab zoo heev.,Nhà mới khang trang quá. +Hnub ni ntuj zoo heev.,Hôm nay trời đẹp quá. +Hnub ni tshav ntuj.,Hôm nay trời nắng. +Hnub ni los nag.,Hôm nay trời mưa. +Los nag loj heev.,Trời mưa to quá. +Los nag me me xwb.,Trời mưa nhỏ thôi. +Ntuj no heev.,Trời lạnh thật. +Ntuj so heev.,Trời nóng quá. +Sawv ntxov tshav ntuj tsaus ntuj los nag,Sáng nắng chiều mưa. +Sij hawm ni los nag ntau.,Dạo này mưa nhiều. +Sij hawm ni tshav kub heev.,Dạo này nắng gắt. +Ntuj tab sim no tuaj.,Trời bắt đầu lạnh rồi. +Yuav chaws rau caij ntuj no.,Trời sắp vào mùa đông. +Yuav chaws rau caij ntuj tshiab.,Trời sắp vào mùa hè. +Caij ni yooj yim muaj mob.,Mùa này dễ ốm. +Yuav tsum tuav kom yus leb cev so sawv.,Phải giữ ấm cơ thể. +Yuav tsum haus ntau dej.,Phải uống nhiều nước. +Ntuj los nag rov rais khwv.,Trời mưa đi lại khó. +Tshav ntuj ua hauj lwm sab heev.,Trời nắng làm việc mệt. +Los nag haum rau tej yam ntoo.,Mưa thuận lợi cho cây trồng. +Los nag ntau heev kuj tsis zoo thiab.,Mưa nhiều quá cũng không tốt. +Tshav ntuj ntev tsis los nag les ua hauj lwm khwv heev.,Hạn hán thì khó làm ăn. +Cim xyoo ni xam tsis paub yuav sau tau hov ntau.,Mùa vụ năm nay khó đoán. +Yuav tsum saib raws ntuj nag saib nyob lis cas.,Phải theo dõi thời tiết. +Hnov hais tias yuav los nag loj.,Nghe nói sắp mưa to. +Hnov hais tias yuav no heev.,Nghe nói sắp rét đậm. +Yuav tsum npaj ua ntej.,Phải chuẩn bị trước. +Tiv thaiv rau tej yam ntoo.,Che chắn cho cây trồng. +Tiv thaiv rau tsiaj txhu.,Bảo vệ vật nuôi. +Ntuj no yuav tsum thaiv tej nkuaj yug tsiaj.,Trời lạnh phải che chuồng trại. +Caij ni yuav tsum ua kom ntxov.,Mùa này phải làm sớm. +Tos ntuj tu nag tas mam ua.,Đợi trời tạnh mưa rồi làm. +Ua qoob ua loos raws ntuj.,Làm nông ph��� thuộc trời. +Xav kom cim ni zoo.,Mong mùa vụ tốt. +Ntuj zoo les tib neeg muaj zog.,Trời yên thì dân khỏe. +Ntuj zoo les ua noj ua haus tau.,Thời tiết tốt thì làm ăn được. +Xav kom xyoo ni sau tau ntau.,Hy vọng năm nay được mùa. +Xav kom ntuj hlub tib neeg.,Mong trời thương bà con. +Tij laug puas nqa nyiaj?,Anh có mang tiền không? +Kuv tsis nco nqa nyiaj lawm.,Tôi quên mang tiền rồi. +Kuv tsis txaus nyiaj.,Tôi không đủ tiền. +Nqi ni siab tsaw.,Giá này hơi cao. +Nqi ni haum lawm.,Giá này hợp lý rồi. +Kuv yuav tsum yoom nyiaj tsawg mi ntsis.,Tôi phải tiết kiệm chi tiêu. +Sij hawm ni yoom nyiaj txiag ntau heev.,Dạo này tốn kém quá. +Txhua yam sawv daws nce nqi.,Mọi thứ đều tăng giá. +Nyiaj nrhiav tsis yooj yim.,Tiền kiếm không dễ. +Yuav tsum siv nyiaj kom haum.,Phải chi tiêu hợp lý. +Tsos txhob siv nyiaj lwj liam.,Không nên tiêu hoang. +Yuav tsum tseg nyiaj.,Phải để dành tiền. +Cia yog muaj mob thiaj tau siv.,Để phòng lúc ốm đau. +Cia txhawj rau me nyuam.,Để lo cho con cái. +Nyiaj sau los tau tsawg.,Thu nhập không cao. +Hli ni yoom nyiaj ntau heev.,Tháng này chi tiêu nhiều quá. +Yuav tsum xam yoom kom zoo cov nyiaj sau los thiab nyiaj siv mus.,Phải cân đối thu chi. +Muaj hov ntau yoom hov ntau.,Có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu. +Tsis txais nyiaj lwj liam.,Không vay mượn bừa bãi. +Txais nyiaj yuam tsum them haum raws li sij hawm tau teem tseg.,Vay tiền phải trả đúng hẹn. +Kuv txais tij laug ib me ntsis nyiaj.,Tôi mượn anh ít tiền. +Thaum twg kuv muaj kuv them.,Khi nào có tôi trả. +Them nyiaj haum raws li sij hawm teem tseg.,Trả tiền đúng hẹn nhé. +Nyiaj txiag yuav tsum meej.,Tiền bạc phải rõ ràng. +Tsis txhob txais nyiaj ntau.,Không nên nợ nần nhiều. +Txais tsawg les tsis tshua txhawj.,Nợ ít thì đỡ lo. +Muaj nyiaj les pab rau yus tsis tshua khwv.,Có tiền thì đỡ vất vả. +Ib txhiab nyiaj ib teev hws.,Đồng tiền đi liền mồ hôi. +Siv nyiaj tsawg yog ib kab kev zoo.,Tiết kiệm là thói quen tốt. +Muaj txhiab mus txhiab los.,Có đồng ra đồng vào. +Tsis txhob yoom nyiaj tag mam xav.,Không nên tiêu trước nghĩ sau. +Yuav tsum xav ntev mus tom ntej.,Phải tính toán lâu dài. +Muaj nyiaj yuav tsum paub tuav ruaj.,Có tiền phải biết giữ. +Tseg nyiaj rau tej hauj lwm tseem ceeb.,Dành tiền cho việc quan trọng. +Tsis txhob yoom nyiaj heev heev.,Đừng phung phí tiền bạc. +Nyiaj yog yus lub zog ua hauj lwm.,Tiền là công sức lao động. +Ua tawm nyiaj khwv heev.,Làm ra tiền rất vất vả. +Muaj nyiaj kuj yuav tsum paub xav.,Có tiền cũng phải biết lo. +Siv nyiaj kom haum.,Chi tiêu cho hợp lý. +Nyiaj tsawg tiam si nyob zoo.,Tiền ít nhưng sống yên ổn. +Nyob raws ib yam li yus ua tau.,Sống trong khả năng của mình. +Tsis txhob sib piv neeg muaj nyiaj thiab neeg pluag.,Không so bì giàu nghèo. +Tseem ceeb les nyob kom zoo.,Quan trọng là sống tốt. +Nyiaj tsis yog tag nrho.,Tiền không phải là tất cả. +Nyob zoo yog qhov tseem ceeb tim ib.,Bình an là quý nhất. +Kuv xav ua ntaub ntawv.,Tôi cần làm giấy tờ. +Kuv xav ua ntawv chaw nyob nyim ni.,Tôi cần làm giấy tạm trú. +Yuav mag nqa yam ntawv dab tsi?,Cần mang theo giấy tờ gì? +Puas tsum muab daim photo?,Có cần bản photo không? +Kuv npaj ntawv tsis tau txaus.,Tôi chưa chuẩn bị đủ giấy tờ. +Kuv tshua ib daim ntawv tsis tau txaus.,Tôi thiếu một giấy. +Kuv mam xa tuaj lawv qab puas tau?,Tôi bổ sung sau được không? +Ua ntawv nyob qhov twg?,Làm thủ tục ở đâu? +Ua ntawv thaum tsawg sij?,Làm thủ tục lúc nào? +Sij hawm ua hauj lwm txij thaum twg txog thaum twg?,Giờ làm việc thế nào? +Kuv tuaj txog puas haum sij?,Tôi đến đúng giờ chưa? +Kuv mag tos hov ntej?,Tôi phải chờ bao lâu? +Thaum twg thiaj ua tiav?,Khi nào có kết quả? +Thaum twg txais tau ntawv?,Bao giờ nhận được giấy? +Kuv tuaj nqa ntawv ua tiav.,Tôi đến nhận kết quả. +Tij laug pab kuv saib xyuas.,Nhờ anh kiểm tra giúp. +Cov ntaub ntawv ni puas yog?,Thông tin này có đúng không? +Kuv xav kho dua cov ntaub ntawv.,Tôi cần chỉnh sửa thông tin. +Kuv sau tsis yog lawm.,Tôi ghi nhầm rồi. +Tij laug pab qhia kuv thiab.,Anh giải thích giúp tôi với. +Kuv tsis tau meej heev ntawm cov ntaub ntawv.,Tôi chưa rõ thủ tục. +Kuv ua thawj zaug.,Tôi làm lần đầu. +Xav tau tij laug pab.,Mong anh giúp đỡ. +Kuv ua tsaug.,Tôi xin cảm ơn. +Ntaub ntawv ntxhov tsawv.,Thủ tục hơi phức tạp. +Kuv ua raws li kev qhia.,Tôi làm theo hướng dẫn. +Yuav sau npe rau qhov twg?,Cần ký tên ở đâu? +Kuv sau npe lawm.,Tôi đã ký rồi. +Kuv xav txaus ntawv lawm,Tôi đã nộp đủ giấy tờ. +Ntaub ntawv puas tau txaus.,Hồ sơ đã đầy đủ chưa? +Kuv tos xov moo.,Tôi chờ thông báo. +Yog muaj qhov twg tsis txaus tij laug pab qhia kuv.,Có gì thiếu anh báo giúp. +Kuv mam rov qab tuaj.,Tôi sẽ quay lại sau. +Ua tsaug tij laug pab qhia.,Cảm ơn anh đã hướng dẫn. +Ua hauj lwm nrawm heev.,Làm việc rất nhanh gọn. +Kuv txaus siab heev.,Tôi rất hài lòng. +Xav kom tau daws ntxov.,Mong được giải quyết sớm. +Ua tsaug twb pab.,Cảm ơn sự giúp đỡ. +Xav kom tij laug ua hauj lwm tiav zoo.,Chúc anh làm việc tốt. +Kuv thov rov mus tsev.,Tôi xin phép ra về. +Koj puas yoom xov tooj?,Anh có dùng điện thoại không? +Lub xov tooj ni yoom puas zoo?,Điện thoại này dùng tốt không? +Nkag tsis tau rau hauv online,Không vào được mạng. +Koj hu rov qab rau kuv,Anh gọi lại cho tôi nhé. +"Kuv mloog tsis tau meej,",Tôi không nghe rõ. +Koj tham nrov dua puas tau?,Anh nói to hơn được không? +Kuv mam li xa ntawv rau koj,Tôi nhắn tin cho anh nhé. +Koj pab xyuas cov ntawv,Anh kiểm tra tin nhắn giúp. +Kuv xa nws los ntawm Zalo,Tôi gửi qua Zalo. +Kuv xa nws los ntawm Facebook,Tôi gửi qua Facebook. +Kuv hu video puas tau?,Tôi gọi video được không? +Xov tooj roj tas lawm,Điện thoại hết pin rồi. +Xov tooj puas lawm,Điện thoại bị hỏng rồi. +Yuav tsum nqa mus kho,Phải mang đi sửa. +Lub xov tooj no siv tau ntev lawm,Điện thoại này dùng lâu rồi. +Kuv nyuam qhuav yuav lub xov tooj tshiab,Tôi mới mua điện thoại mới. +Xov tooj no siv yoom yim,Điện thoại này dễ dùng. +Koj qhia kuv siv thiab ?,Anh chỉ tôi cách dùng với. +Kuv tsis paub siv lub no?,Tôi chưa biết dùng cái này. +Nias qhov no ces tau lawm,Nhấn vào đây là được. +Nias rau lub no,Bấm vào nút này. +Ceev faj tsam dag ntxias,Cẩn thận lừa đảo nhé. +Muaj ntau xov tooj hu tuaj txawv txawv,Có nhiều cuộc gọi lạ. +Tsis txob teb coj xov tooj hu tuaj txawv tsawv,Không nên nghe máy lạ. +Siv xov tooj yuav tsum ceev faj,Dùng điện thoại phải cẩn thận. +Muaj xov tooj yoom yim rau kev hu,Nhờ có điện thoại liên lạc dễ. +Xov tooj yog qhov tseem ceeb,Điện thoại rất cần thiết. +Tij laug pab kuv puas tau?,Anh giúp tôi được không? +Thov muam pab kuv ib me ntsis,Nhờ chị giúp một chút. +Puas kam pab kuv?,Có thể giúp tôi không? +Thov tij laug pab saib,Nhờ anh xem giúp. +Tij laug pab kuv ib me ntsis,Anh giúp tôi một lát nhé. +Kuv xav tau tij laug kev pab,Tôi cần anh hỗ trợ. +Tij laug kuv nug ib me ntsis,Anh cho tôi hỏi nhờ. +Thov muam pab tham dua,Nhờ chị nói lại giúp. +Tij laug pab ua rau kuv puas tau?,Anh làm giúp tôi được chứ? +Kuv ua tsis yeej,Tôi làm không kịp. +Thov koj ua nrog,Nhờ anh làm cùng. +Pab kuv zaus no,Giúp tôi lần này nhé. +Lwm zaus kuv mam pab dua,Lần sau tôi giúp lại. +Thov tij laug pab saib me ntsis,Nhờ anh trông giúp một chút. +Tij laug tos kuv ib pliag,Anh đợi tôi một lát. +Tos kuv ib me ntsis,Chờ tôi một chút nhé. +Koj pab kuv nqa qhov no,Anh giúp tôi mang cái này. +Thov muam pab hu rau kuv,Nhờ chị gọi giúp tôi. +Thov tij laug pab kuv khaws cia,Nhờ anh giữ giúp tôi. +Tij laug muab kuv qiv ib pliag,Anh cho tôi mượn một lát. +Thov koj pab saib,Nhờ anh xem hộ. +Thov tij laug pab kuv tshawb xyuas,Anh giúp tôi kiểm tra. +Kuv ua tsis tau,Tôi không làm được. +Tij lsug maj mam hais dua,Anh nói lại chậm hơn. +Thov tij lsug pab sau,Nhờ anh viết giúp. +Tij laug pab kuv ua kom tiav,Anh giúp tôi hoàn thành. +Kuv xav tau kev pab tiag tiag,Tôi rất cần sự giúp đỡ. +Vam tias tij laug nkag siab,Mong anh thông cảm. +Tij laug pab kuv,Anh giúp tôi nhé. +Kuv thov ua tsaug ua ntej,Tôi xin cảm ơn trước. +Thov pab kuv,Làm ơn giúp tôi. +Xav kom tau tij laug pab.,Rất mong anh giúp. +Ua tsaug tij laug ntau.,Cảm ơn anh nhiều. +Tom qab kuv mam pab koj dua,Sau này tôi giúp lại. +Ua tsaug rau koj txoj kev pab,Cảm ơn vì đã giúp. +Muaj koj txoj hauj lwm tiav lawm,Nhờ anh mà xong việc. +Ua tsaug ntau ntau rau qhov kev pab no,Rất cảm ơn sự hỗ trợ. +Kuv thov ua tsaug,Tôi thật sự biết ơn. +Ua tsaug tij ;aug,Cảm ơn anh nhé. +Ua tsaug muam koj ntau,Cảm ơn chị nhiều. +Me nyuam ua tsaug txiv pem koj,Cháu cảm ơn bác. +Ua tsaug rau saws daws,Xin cảm ơn mọi người. +Kuv ua tsaug ntau,Tôi rất cảm ơn. +Ua tsaug rau txoj kev pab kuv,Cảm ơn vì đã giúp tôi. +Kuv thov txim,Tôi xin lỗi nhé. +Thov txim tij laug,Xin lỗi anh. +Thov txim niam laus,Xin lỗi chị. +Me nyuam thov txim txiv pem,Cháu xin lỗi bác. +Thov txim kuv tuaj lig,Tôi xin lỗi vì đến muộn. +Kuv thov txim rau qhov yuam kev,Tôi xin lỗi vì nhầm lẫn. +Vam tias koj nkag siab,Mong anh thông cảm. +Kuv thov txais lub txim,Tôi xin nhận lỗi. +Kuv yuav pab tsis tau,Tôi không thể giúp được. +Vam tias koj nkag siab kuv,Mong anh thông c��m cho tôi. +Txoj hauj lws no kuv ua tsis tau,Việc này tôi không làm được. +Kuv tsis khoom lawm,Tôi bận mất rồi. +Hnub no kuv mus tsis tau,Hôm nay tôi không đi được. +Cia lwm zaug,Để dịp khác nhé. +Kuv tsis haum txoj hauj lwm no,Tôi không phù hợp việc này. +Kuv xav ntshai tsis tau,Tôi e là không được. +Vam tias tij laug nkag siab,Mong anh hiểu cho. +Thov txim kuv pab tsis tau,Rất tiếc tôi không giúp được. +Ua tsaug koj hu nawb,Cảm ơn anh đã mời. +Ua tsaug tab si kuv tsis kam,Cảm ơn nhưng tôi xin từ chối. +Vam tias lwm zaus yuav tau,Hy vọng dịp khác có thể. +Ua tsaug vim nkag siab,Cảm ơn vì đã hiểu. +Tsis ua li cas,Không sao đâu. +Tsuag yog qhov me me xwb,Chuyện nhỏ thôi. +Tsis muaj dab tsi,Không có gì đâu. +Kuv nkag siab,Tôi thông cảm. +Tsis muaj dab tsi,Không vấn đề gì. +Txhua yam zoo lawm,Mọi chuyện ổn rồi. +Ua tsaug rau kev qhia,Cảm ơn sự chia sẻ. +Zoo siab tias tau pab,Rất vui được giúp. +Thov kom nej txhua tus tau qhov zoo,Chúc anh chị mọi điều tốt đẹp. +"Pas, cax zus pik tsours tul buô?","Bà ơi, bà nuôi bao nhiêu con lợn?" +"Zus az tus không buô, iz jes nhuôv buô, 10 tul lel buô thiêz iz tus tor buô.","Nuôi hai con lợn nái, một đàn lợn con, 10 con lợn thịt và 1 con lợn đực." +Iz shông zus buô tau pik tsours nhiêx?,Mỗi năm nuôi lợn thu nhập được bao nhiêu? +Iz shông zus buô tau 30 triệu luz nhiêx.,Mỗi năm thu nhập 30 triệu đồng. +"Mi cur, mar bau lourv ek, mul da mar le.","Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đảo cơm đi." +"Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak.","Con gái, trời nắng rồi, con đi đảo thóc để thóc khô." +Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duroz uô luôx.,"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế…" +"Mi tuz, dêx lax lax nhaz li uz nhaz ntorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr ai","Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về." +"Cax tser gênhł uô luô, pur yênhx hnuz al.","Sao anh lười thế, ngủ cả ngày." +"Lal nes, cêr gal dhi mul tsi taul.","Trời mưa, đường lầy lội không đi làm được." +Trik ya yênhx pours uô chek tsik nxuô? Tuz gênhs hungr ne.,Quần áo hàng đống sao không giặt? Lười quá đấy. +"Mi cur, mar bau lourv ek, mul da mar le.","Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đảo cơm đi." +"Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak.","Con gái, trời nắng rồi, con đi đảo thóc để thóc khô." +Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duroz uô luôx.,"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế…" +"Mi tuz, dêx lax lax nhaz li uz nhaz ntorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr ai","Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về." +"Tix laus, nter nter tsik sik njiz, uz mul hauk piz chưorr xuz a.","Anh ơi, lâu lâu không gặp nhau, mình đi uống chén rượu đi." +"Tsik hauk chưorr a, uz mul hauk dêx puôv.","Không uống rượu đâu, uống nước thôi." +"Cur khourk tau iz paz nhiêk, puôk zas cax uô póngx al lênhx muoư?","Tôi nhặt được một bọc tiền, có phải chị đánh rơi không?" +"Tsik zas cus uô póngx al, hair nyai lênhx tus uô póngx vel.","Không phải tôi đánh rơi, có thể do người khác thôi." +Pêv giêl Tsourz puôk nhaz haur tsêr tsik nhaz ak?,Bác Châu có nhà hay không? +Cur tsik pauz cax ek cax zas tul turs ak?,"Tôi không biết anh, anh là ai?" +Cur zas Nhiêx Vex pêv Lôngv Pauz,Cháu là Vạn trên Lũng Po. +"Cur khourk tau iz paz nhiêk, puôk zas cax uô póngx al lênhx muoư?","Tôi nhặt được một bọc tiền, có phải chị đánh rơi không?" +"Tsik zas cus uô póngx al, hair nyai lênhx tus uô póngx vel.","Không phải tôi đánh rơi, có thể do người khác thôi." +Pêv giêl Tsourz puôk nhaz haur tsêr tsik nhaz ak?,Bác Châu có nhà hay không? +Cur tsik pauz cax ek cax zas tul turs ak?,"Tôi không biết anh, anh là ai?" +Cur zas Nhiêx Vex pêv Lôngv Pauz,Cháu là Vạn trên Lũng Po. +Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak?,"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thét ầm ĩ như thế?" +"Cur maz plez hènhr,",Con đau bụng lắm. +Cax nax aiz tsi tsik hauv thiêx maz plez lal.,Con ăn cái gì không hợp nên đau bụng thôi. +"Cur tsik nax aiz tsi, nul chiv chir maz.","Con không ăn cái gì, nó tự đau thôi." +Uô li chax mul tsêr kha maz saiz.,Thế thì đưa đến bệnh viện thôi. +Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz?,"Tối đen như thế này, con mò đi làm gì?" +Cur hnar mông tiêk muôv Mair lal ek cur mul shuô ne.,Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi. +Zuôr mul tais cik mev mul.,Muốn đi thì mai sẽ đi. +Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz curk aiz tsi tser nju uô luôx?,T��i hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế? +Cur chas zev nôngz curk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju.,Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao. +"Ntux na hungr lourv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz","Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được." +"Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx ntông trau nhux, nênhl na.","Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn." +Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz?,"Tối đen như thế này, con mò đi làm gì?" +Cur hnar mông tiêk muôv Mair lal ek cur mul shuô ne.,Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi. +Zuôr mul tais cik mev mul.,Muốn đi thì mai sẽ đi. +Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak?,"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thét ầm ĩ như thế?" +"Cur maz plez hènhr,",Con đau bụng lắm. +Cax nax aiz tsi tsik hauv thiêx maz plez lal.,Con ăn cái gì không hợp nên đau bụng thôi. +"Cur tsik nax aiz tsi, nul chiv chir maz.","Con không ăn cái gì, nó tự đau thôi." +Uô li chax mul tsêr kha maz saiz.,Thế thì đưa đến bệnh viện thôi. +Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz curk aiz tsi tser nju uô luôx?,Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế? +Cur chas zev nôngz curk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju.,Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao. +"Ntux na hungr lourv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz","Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được." +"Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx ntông trau nhux, nênhl na.","Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn." +"Liêx muôx dêx lourv, mi tuz cax mul fuôx chiê zuror tsêz zuz blês.","Ruộng có nước rồi, con đi bừa để chuẩn bị gieo mạ." +"Niês liêx kiz ntair xurz, thauv tus thiêx fuôx tel.","Toàn ruộng bậc thang thôi, khi nào mới bừa hết." +Liênhx tus siez nter zênhx uô tau xurz.,Người nào quyết tâm sẽ làm được. +"Tix laus, cax saiz turv ntourv ni puôk pav tul tus dhau lal nir?","Anh ơi, anh chăn trâu ở đây có thấy ai qua đây không?" +Cur saiz turv ntourv ni tsik pav tul tus dhau lal er.,Tôi chăn trâu ở đây không thấy ai qua lại đâu. +Cax mul txiêr tau cur tourk jông hênhr zuôv.,Anh đi chặt được gánh củi tốt nhỉ. +Tourk fer tôngx pêv her jôngr or.,Củi nghiến ở trên núi đấy. +"Niêv laul, cax nhaz ntourv ni zus kaiz vev hênhr zuôv.",Chị ở đây nuôi gà phát triển quá nhỉ. +Ntux tser vauv uô luôx hair nyai zuôr lal nes vel?,Trời oi như thế này chắc sắp mưa rồi. +"Ox, zas tiêz ntux tsaul ndiêz nyai zuôr lal nes.","Ờ, đúng vậy, trời đầy mây đen chắc sắp mưa." +"Tix laus, cax puôk pauz haur pêz xênhr muôx pik tsourz luz tsourz?","Anh ơi, anh có biết trong tỉnh ta có bao nhiêu huyện không?" +"Hur pêz xênhr muôx 12 luz tsourz, iz luz les thị xã.","Trong tỉnh ta có 12 huyện, 1 thị xã." +Cax uô ai tsi pôngz ntourv ni ek xourz xuôr nhaz li al?,Anh làm gì rồi ở đây mà bới tìm như thế này. +"Nes hma cur tuo nel, cur tul xuz hnênhr pôngz ntourv ni el cur nriêr ne.","Hôm qua tôi bắn chuột, mũi tên nổ của tôi rơi ở đây nên tôi tìm thôi." +"Maz bourk iz chê yênh gourk ni ek, hauk yuôx lourv tau?","Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?" +"Tsik tau, cax yourz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur.","Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi." +Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx.,Chị mua được cái áo mới đẹp thế. +zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek.,Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới. +Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul.,"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được." +Cur tul nhux fev duô cax tul.,Con bò của tôi mập hơn con của anh. +Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak?,Bồ thóc của anh sao đầy thế? +"Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak.","Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi." +Tix laus uô chek cax zuôr ruôr tsêr mul louv ak?,"Anh ơi, sao anh lại dỡ nhà đi?" +"Tsix zas ruôr tsêr xuz, mek tsêlnlv ruôr vex thiêz.","Không phải dỡ nhà không, mà còn phải dỡ vườn nữa." +Uô chek nir?,Làm sao thế? +"Ruôr vex, tsêr mul chiê chaz er luô trau luôš uô cer trar traik.","Dỡ vườn, nhá dỡ để giao đất cho họ làm đường." +"Zênhx ak, hnuz ni muôx kruô tuôx ek cax rauz iz mauz đêx chiê hauk ak.","Din ơi, hôm nay có khách, con dọn múi nước để uống." +"Kaiz rênhz tsêr sur tek, chiê cur qez tser xuz.","Gà rồi nhà bạn hết, để con quét nhà đã." +Qêz tsouš tsêš chiê rauz đêx va.,"Quét nhà xong, vào dun nước nhé." +"Nhưôr kruôr sour nzar tsênhk, cax turk qez hur si cxuô qour ak?","Vừa mới sáng sớm, chị đã quét sạch sẽ khắp nơi." +"Vex, tsêr sur tsouv ak, qez mul chiê ha jông saiz mi njik.","Vườn, nhà bẩn quá, quét đi để sạch sẽ." +Cax thev louv gre tel tsênhv sênhv har ntau nhiêx lí?,Anh trả nợ họ xong còn dư bao nhiêu tiền? +Thev gre tel sênhv 200 cxiêz nhiêx.,Trả nợ xong còn dư 200 nghìn đồng. +"Tix laus, cax saiz turv ntuorv ni puôk pav tul tus dhau lal nir?","Anh ơi, anh chăn trâu ở đây có thấy ai qua đây không?" +Cur saiz turv ntuorv ni tsik pav tul tus dhau lal er.,Tôi chăn trâu ở đây không thấy ai qua lại đâu. +Cax mul txiêr tau cur tourk jông hênhr zuôv.,Anh đi chặt được gánh củi tốt nhỉ. +Tourk fer tôngx pêv her jôngr er.,Củi nghiến ở trên núi đấy. +"Niêv laul, cax nhaz ntuorv ni zus kaiz vev hênhr zuôv.",Chị ở đây nuôi gà phát triển quá nhỉ. +Ntux tser vauv uô luôx hair nyai zuôr lal nes vel?,Trời oi như thế này chắc sắp mưa rồi. +"Ôx, zas tiêš ntux tsaul ndiêz nyai zuôr lal nes.","Ờ, đúng vậy, trời đầy mây đen chắc sắp mưa." +"Tix laus, cax puôk pauz haur pêz xênhr muôx pik tsours luz tsourz?","Anh ơi, anh có biết trong tỉnh ta có bao nhiêu huyện không?" +"Hur pêz xênhr muôx 12 luz tsourz, iz luz les thị xã.","Trong tỉnh ta có 12 huyện, 1 thị xã." +Cax uô ai tsi põngz ntuorv ni ek xourz xuôr nhaz li al?,Anh làm gì rơi ở đây mà bới tìm như thế này? +"Nes hma cur tûo nel, cur tul xuz hênhr põngz ntuorv ni el cur nriêr ne.","Hôm qua tôi bắn chuột, mùi tên nó của tôi rơi ở đây nên tôi tìm thôi." +Nêx luz jal ntuorv ni nhaz jê jôngr laul zuôv.,Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ. +"Zas tiêš, trôngx têz ni tsuôk zas trôngx paz jêz xuz ek.","Phải, địa phương này toàn núi đá thôi." +Nêx trôngx têz ntuorv ni jông saiz hungr zuôv.,Quê hương của anh đẹp quá nhỉ. +"Zas tiêk, tul tus tuôx txas ntuorv ni truk kruô.","Phải, tul tus tuôx txasnt…" +Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak?,Anh mang họ gì? +Cur zas chuôz xênhv zex ak.,Tôi mang họ Dương. +"Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv.","Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ." +"Zas tiêk, az hnuz ni ha laix tau mi njik.","Phải, mấy hôm nay được một ít." +Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul.,"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được." +Cur tul nhux fev duô cax tul.,Con bò của tôi mập hơn con của anh. +Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak?,Bố thóc của anh sao đầy thế? +"Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak.","Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi." +"Maz bourk iz chè yênh gourk ni ek, hauk yuôx louv tau?","Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?" +"Tsik tau, cax yeurz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur.","Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi." +Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx.,Chị mua được cái áo mới đẹp thế. +zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek.,Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới. +"Nul txourx tiês, txiêr chêr trik ya jông hênhr.","Nó giỏi thật, cắt bộ quần áo rất đẹp." +Nul souk txourr duô cxuô tul nra.,Nó may khác hơn mọi người. +"Cur txiz nul mul txiêr tourk, uô chek nuk tsik tau lal nir.","Tôi khiến nó đi chặt củi, sao nó chưa về nhỉ." +Nul lal zuôr txas a.,Nó về sắp đến rồi. +"Suôv Phucr, xen muôx mênhx mul curk ntaiv hlau.",Xã Phúc sen có truyền thống làm nghề rèn. +Ziv nênhx tsours nênhs luôš ntiêr jas tuôx pez uô.,Gia đình ít người họ thuê người đến giúp. +Cax luz trôngz ni chas tau ntau nông hungr ner.,Đồi của anh trồng được nhiều cây quá nhỉ. +Cur mul zuôr zus nông lal chas thiêz xuz ek.,Tôi cũng đi mua giống cây về trồng thôi. +"Pêz nhaz pêv tax trôngz kruôr, tsis muôx tourk traur thiêz.","Chỗ chúng tôi ở toàn đồi trọc, không có củi mà đun." +Yuôr nêx trôngz têz ni?,Còn quê anh thì sao? +Pêz trôngz têz tsuôk traur shôngz trourv xuz.,Quê tôi chỉ đun bằng củi trúc thôi. +Cax zuôr phurv trôngx har ntau nhiêx li ak?,Anh mua bộ bàn ghế bao nhiêu tiền? +Phurv trôngx ni iz triêuv nhiêx điév ór.,Bộ bàn ghế này một triệu đấy. +Cur tuôx dras cax thev uô thênhr cax cêr thiêz ak. (thiêz – mỹ từ thêm vào câu),Tôi đến nói chuyện làm cản trở đến công việc của anh. +"Tsik haik li, pêz têx haux lưv chêk thôngx zev ntes.","Không nói thế, công việc của chúng ta giống nhau thôi." +"Cax luz thôngx ta, ntiv tsis tau dêx louv er.","Cái thùng của anh thủng, không đựng được nước rồi." +"Zas mek, niêš thôngz ntông tsis truo̊x ni ek.","Phải, thùng gỗ không chắc đâu." +"Pas, cax dhek curk mul muôs lal?","Bà ơi, bà tẽ ngô đi bán à?" +"Tsik zas, dhek curk lal hau choorr.","Không phải, tẽ ngô về nấu rượu." +Đêx lax lax dhau tsis tauk,Nước sông to quá không qua được. +Tal dêx gris xuz mev dhau.,Chờ nước rút đã sẽ qua. +Hnuz tuôx tel hnuz chi hli,Mặt trời lên rồi chiếu mặt trăng +Hli tuôx tel hli chi,Mặt trăng lên rồi trăng sáng. +"Blêx siêr điev, cax mul hlaik blêx chiê pêz ntauk","Lúa chín rồi, chị đi cắt để chúng tôi đập." +Tauk blêx tel hlourr nhez blêx uô yaur.,Đập lúa xong đốt rơm thành tro. +Hma ntux tsauk têz nti cax tuô uô tsi ne?,Trời tối đen như mực anh đến làm gì? +Cur hmar yuô cax cur thiêx tuôx.,Tôi yêu thích anh nên tôi đến. +"Lênhx muôv, cur thiêz cax hmôngr hauv hênhr tiês.","Em gái, anh và em số hợp nhau lắm." +Pê nênhs Hmôngz tsis saiz hmôngr.,Người Mông của em không coi trọng số phận. +Hnuz ni ce bôv suôv tuôx thev lul dras pêz pax nhuôš haur jal.,Hôm nay cán bộ xã đến nói chuyện với bà con trong xóm. +"Niêv laul, cax xe mông trau cxuô tul hnar tel louv tau?","Chị ơi, chị đã thông tin cho mọi người nghe chưa?" +Nes hma tuả turs tuôx shuo̊k cax tsêr ne?,Tối qua ai đến thăm anh đấy? +"Shar nưr, tsis nhaz haur tsêr cur tsis pauz. (Shar nưr: gần nghĩa với tsis pauz)","Không biết, vì em không ở nhà." +"Zous er, shông ni cax tau pik tsours shông louv nir?","Ông ơi, năm nay ông được bao nhiêu tuổi rồi?" +Shông ni cur tau 87 shông louv lo.,Năm nay tôi được 87 tuổi rồi. +Pêz nhaz tax trôngz siêz uô nênhx khưr hênhr,Chúng tôi ở vùng cao cuộc sống rất khó khăn. +Mar tsis txauk nax tsênhv mul’khouz-vour des thiêz.,Hnuz ni cax puôk khồngv ak? +Cơm không đủ ăn mà còn phải đi đào củ mài nữa.,Hôm nay anh có rỗi không? +Tau zas-khồngv ni uz mul khourk toruk mer.,Nếu được rỗi thì chúng ta đi nhặt củi nhé. +"Lênhx muôv, lour kruo̊k cax kriê ntuor jông hênhr ni mek?.","Em ơi, họ khen em dạy học giỏi lắm phải không?" +Cur kriê tsis jông pik tsours thiêz ak.,Em dạy không tốt bao nhiêu đâu. +Mi njik thiêz cur tsêr muôx kruô; cax mul uô ntêx kriz krar trôngx.,"Tí nữa nhà tôi có khách, anh đi trước mở cửa." +"Cax khourk toruk kruo̊r tsês, cur lal cur krur nruôr.","Anh nhặt củi khó đốt, tôi về tôi gói bánh." +Cur thángr cax zuôr mul courv ntuorr tsik tau?,"Em Thắng, em sắp đi học chưa?" +Hnuz ni cur tsik mul courv,Hôm nay em không đi học. +Uô chek cax tsik mul courv?,Làm sao em không đi học? +Côz jaor tsa pêz sa,Cô giáo cho chúng em nghỉ. +"Mi cur, mar bau louv ek, mul da mar le.","Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đào cơm đi." +"Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak.","Con gái, trời nắng rồi, con đi đào thóc dễ thóc khô." +Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duoz uô luôx.,"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế……" +"Mi tuz, đêx lax lax nhaz li uz nhaz ntuorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr a.","Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về." +"Cax tser gênhl uô luô, pur yênhx hnuz al.","Sao anh lười thế, ngủ cả ngày." +"Lal nes, cèr gal dhi mul tsi taul.","Trời mưa, đường lầy lội không đi làm được." +Trik ya yênhx pours uô chek tsik nxuô? Tuz gênhs hungr ne.,Quần áo hàng đống sao không giặt? Lười quá đấy. +Tul tus hauz cax mul el uô xurv nhaz li?,Ai rủ con đi mà làm thành chuyện thế này? +Zas Lênhx hauz pêz mul.,Do Lềnh rủ đi. +Nêx mul muôš hauv aiz tsi?,Chúng mày đi buôn bán cái gì? +Pêz mul uô luôv hex hauv lauv.,Chúng con đi buôn hàng lậu… +"Tix laus, nêr nêr tsis sik njiz, uz mul hauk piz chơurr xuz a.","Anh ơi, lâu lâu không gặp nhau, mình đi uống chén rượu đi." +"Tsik hauk chuorr a, uz mul hauk dêx puôv.","Không uống rượu đâu, uống nước thôi." +"Ô, niêv pêv, cax zus kaiz chông hungr a zuôv.","Ôi, bác (gái) ơi, sao bác nuôi nhiều gà thế?" +"Kaiz zus ntau tiês, tez sik tsis tsiv txiêx ak.","Gà thì nuôi nhiều thật, nhưng không được giá." +"Niêv pêv, cax zus har ntau tul kaiz li?",Bác nuôi bao nhiêu con gà? +"Cur zus 30 tul pax kaiz, 100 tul rourk kaiz, 10 tul lau kaiz.","Tôi nuôi 30 con gà mái, 100 con gà choai, 10 con gà trống..." +"Liêx muôx dêx lourv, mi tuz cax mul fuôx chiê zuôr tsêz zuz blês.","Ruộng có nước rồi, con đi bừa để chuẩn bị gieo mạ." +"Niês liêx kiz ntair xuz, thauv tus thiêx fuôx tel.","Toàn ruộng bậc thang thôi, khi nào mới bừa hết." +Liênhx tus siêz nêr zênhx uô tau xuz.,Người nào quyết tâm sẽ làm được. +Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz?,"Tôi đến như thế này, con mờ đi làm gì?" +Cur haur mông tiêx muôv Mair li cex cur mul shuô ne.,Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi. +Zuôr mul tais cik mev mul.,Muốn đi thì mai sẽ đi. +Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak?,"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thế làm gì?" +"Cur maz plez hanhr,",Con đau bụng lắm. +Cax nax zis ti sik haux thiêx maz plez lal.,Cần ăn cái gì không hợp thì đau thôi. +"Cur tsik maz aiz tsı, mul nhiv chir maz.","Con không ăn cái gì, chỉ thấy đau." +"Cur maz hauv li,","Con đau nặng lắm," +Uô tiêz har tul bez kha maz saiz.,Đi khám để bác khám xem sao. +Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz cuk aiz tsi tser nju uô luôx?,Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế? +Cur chas zev nôngz cuk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju.,Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao. +"Ntux na hungr louv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz.","Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được." +"Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx nôngz trau nhux, nênhl ma","Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn." +"Đêx lax tsi muôx qav, uô chek dhau taul mul mi tuz?","Nước sông to quá, không có cầu làm thế nào qua được hả con trai?" +"Pêv uz muôx qav đai, pêz mul ni njik thiêz txas.","Phía trên có cầu treo, ta đi một đoạn nữa là đến." +"Ô, tul qav dai ir druôz drez qav, az tas ntâus.","Ờ, cái cầu treo này ở giữa võng lên, hả đứa nhóc xuống." +"Cưr laul louv tsis pav cêr qav công, mi tuz cax qavz trau cur saiz.","Bà già rồi, không sợ kim được, cháu trai, cháu sầu kim cho bà đi." +"Chiê cur qaz, Ô, tsis lal siv, cøg cax louv tuz chiê rư.",Để cháu sầu kim. Ôi không cần thằng kim chọc vào tay rồi. +ờ nêz az kujr tuz nhaz haur tsêr lal!,"À, hai bố con ở nhà à!" +"ơr, uz nhaz haur tsêr mek, cax tuôx lal.","À, hai bố con ở nhà, anh đến à." +Louv mul tuz tel louv nir?,Họ đi đâu hết? +"Gưz az nlis mul khr louv,","Hai ông, bà đi chợ" +"Pax lusz thiez tuz nxaix hlaz mul đê juaz buôi,",vợ bà con gái đi hái rau lợn. +Yưêr tuz lus nhaz jur tsêr xuz?,Còn ai ở trong nhà? +Yưêr gưz az tsêr tuz nhaz jur tsêr xuz.,Còn hai bố con ở trong nhà thôi. +"Paz, thiez zous nôz nhaz haur tsêr lal.","Bà và ông, hai người ở nhà à." +"Ơ, mi tuz, cax tuôx lal.","Ơ, con trai, anh đến à." +Cax kal tuz tuôr?,Anh từ đâu đến? +Cur kal drev les Môngy muôi tuôs,Cháu từ thị xã Cao Bằng đến. +Cax zas Hmôngzy yiez lal Hmôngz laus?,Anh là Mông mới hay Mông già? +Cur zas Hmôngz laus Hev khuôr,Cháu là Mông già Hoà An. +Cax tuôr njiez tul tiv?,Anh đến gặp ai? +"Cur ndêz uô haux luv haur suôv, tezs xit lis louv ví í cur lal ntour ví.","Cháu đến làm việc với xã, nhưng mượn đội nên cháu vào đây." +Cax maz mrr luv tsix tau?,Anh ăn cơm chưa? +Cur tix zan.,Cháu chưa ăn. +"Cur Zênhx, cax niêv, cax txir mul duô tus louv nir?","Em Thắng, bố mẹ em đi đâu rồi?" +Cur niêv thiez cur txir mul chas cuk pêv pêz char tiez louv.,Mẹ em và bố em đi trồng ngô ở trên nảy nhà em rồi. +Uô hnaz ni cax tsis mul ccurv ntour lal?,Thế hôm nay em không đi học à? +Nax su tel cur thiex mul.,Ăn cơm trưa xong em mới đi. +Luz hnez ntour ni puôk zas cax luz?,Cặp sách này có phải của em không? +"Zas cur luz, cur tixr niouv khuôr zuôr trau cur.","Phải của em, mẹ em mổ mũ mua cho em." +Jông gauz hneiv zuôv,Đẹp quá nhỉ +Cax covu bas lopr tus louv?,Em học lớp mấy rồi? +Covu lopr tisz.,Học lớp 5 +Cax luz truong nhaz tus lí?,Cax luz truong nhaz tus lí? +Cur luz truong nhaz pú duov.,Trường của em ở trên đèo. +Zênhx luz tsêr truong nhaz tus lí?,Trường của Thắng ở đâu? +Zênhx luz truong nhaz púv duov.,Trường của Thắng ở trên đèo. +A Pa cur pakc nhaz haur tsêr nhaz a!?,A Pá có ở nhà không? +Nhaz meď. Tu lus tus dau ak?,"Có, Ai ở ngoài đấy?" +Púck muôs tul tau haur tsêr ak?,Có ai ở nhà không? +"Muôx meď, lal tsêr al.","Có, vào nhà đi." +Po vào nhà được không?,"Vào nhà không được, lại trec đi?" +"Tsez tsêr chiax nir é, lal trec é?",Anh (chị) đi đâu đấy? +"Txux chi ơ, cax uô luz tsêr tser lax uô luôx","Chú Chì ơi, cậu làm cái nhà to thế." +Tsik lax pik tsours thiêz ak.,Không to bao nhiêu đâu. +"Plauz qer, she stuv mek tsik lax va.","Bốn gian, bảy cột mà không to à?" +Cax thar jas lal ntiêr luôx uô ạ?,Cậu nhờ hay thuê người ta làm? +Ntiêr cur Zir Nôngx tuôx uô mel.,Thuê thợ người Nông làm. +"Qênhz qir, cur thiêx tiêk uô chel luz tsêr jông.","Thảo nào, ngôi nhà mới đẹp thế." +Tsêr jông lí chekx?,Nhà đẹp thế nào? +"Xev tas luzx siez 1 hli 4 shông 2009, pëz xênhr muôx har chôngz nélnh?",Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009 tỉnh ta có bao nhiêu người? +"Xev tas luzx siez 1 hli 4 shông 2009, pëz xênhr muôx 510.884 tul nélnhs, zas luz hli 23 xev txer haur ter al neaz cax gux zis muôv chôngz.","Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, tỉnh ta có 510.884 người, là 1 trong 23 tỉnh không ở mức cơm đeo cao." +Niek shông muôx pik tsours tul mi nhuôv tau xênhx tovr?,Hằng năm có bao nhiêu trẻ được sinh ra. +Niek shông muôx 8.000 qas 9.000 tul nhuôv zau ta•u xênhx tovr.,Hằng năm có 8.000 đến 9.000 trẻ em được sinh ra. +Tsêx ntêlnhs khuôk nêlxs luzul txênhlz it tìek mul haux nhuôngs?,Sự chênh lệch giữa người cao tuổi và tỉ suất như thế nào? +Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul.,"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được." +Cur tul nhux fev duô cax tul.,Con bò của tôi mập hơn con của anh. +Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak?,Bồ thóc của anh sao đầy thế? +"Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak.","Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi." +Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak?,Anh mang họ gì? +Cur zas chuôz xênhv zex ak.,Tôi mang họ Dương. +"Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv.","Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ." +"Zas tiêk, az hnuz ni hạ laix tau mi njik.","Phải, mấy hôm nay được một ít." +Nẽx luz jal ntourv ni nhaz jê jôngr laul zuôv.,Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ. +"Zas tiês, trôngx têz ni tsuôk zas trôngz paz jêz xurz ek.","Phải, địa phương này toàn núi đá thôi." +Nẽx trôngx têz ntourv ni jông saiz hungr zuôv.,Quê hương của các anh đẹp quá nhỉ. +"Zas tiêk, tul tus tuôx txas ntourv ni tuk kruô.","Đúng vậy, tụi tôi tuốt việc làng ở đây." +"Lênhx muôv, cur puz cax ntir mflaiz cuz ni trau cax chax mul saiz dez muôs.","Em ơi, anh tặng em chiếc nhẫn vàng này làm kỷ niệm." +"Uô cax tsaus cax mer lênhx nul, cur chax ntir mflaiz ni cur nda cax tel tiêv.","Cảm ơn anh nhiều, đeo nhẫn này em nhớ anh suốt đời." +"Tix laus, cur cur tourk ni hnhèr hungr tuôx pez cur le.","Anh ơi, gánh củi của em nặng lắm đến giúp em với." +"Hnhèr hnhèr lal uô tiês cur, tul tus cav cur ntau.","Nặng thì cố mà gánh, ai bảo tham vào." +Hnhèr luôs zuôr tuôs lal hnhak luôs thiêz.,Người ta nặng sắp chết mà còn mỉa mai người ta. +"Ôr, nex trôngx têz ni cêr nkhəz nkhauk, lus tax lus pêk.","Ôi, quê hương của em đường quanh co uốn khúc." +Ntoûv ni tax trôngz her lôngx xurz tsik tiêx tul zênhl li drev nex drôngs.,Trên đây toàn đồi núi làm sao bằng phẳng như anh ở đồng bằng. +Ntêr ntêr thiêx nên txas pêv ni ek tul dêr tser ndours cax têk?,Lâu lâu anh mới lên đây sao con chó nó mến anh thế? +Nul nda nul tul tsur kuz av.,Nó nhớ chủ cũ của nó thôi. +"Nyai cax muôx phuox phuox aiz tsi, ha zas cax tul dêr kuz.",Tưởng anh có phép thuật gì hoá ra là chó của anh. +"Zours, hnûz ni mul nur njêl puôk tau tsi tau ne?","Ông ơi, đi câu có được cá không?" +Njiês mong ta tsik muôx njêl hmaz qur thiêz,Im phẳng phắc không có cá còn ăn mồi nữa. +Tsik lax pik tsours thiêz ak.,K+A2:C30hông to bao nhiêu đâu. +"Plauz qer, she tsurv mek tsik lax va.","Bốn gian, bảy cột mà không to à" +Cax thar jas lal ntier luôš uô a?,Cậu nhờ hay thuê người ta làm? +Ntier cưl Zir Nôngx tuôx uô mel.,Thuê thợ người Nùng đến làm. +"Qênhz qir, cur thiêx tiêk uô chel luz tsêr tser jông.","Thảo nào, ngôi nhà mới đẹp thế" +Txux Chi uô luz tsêr har lax li?,Txux Chi làm nhà to bằng nào? +"Uô luz tsêr plauz qer, she tsurv","Nhà bốn gian, bảy cột" +Tul ưs uô trau Txux Chi?,Ai làm cho Txux Chi? +Txux Chi ntier cuk ntông Zir Nôngx uô.,Txux Chi thuê thợ người Nùng làm +Tsêr jông li chek?,Nhà đẹp thế nào? +"Phe, tsurv thoux ntaus lênhr, krar trôngx, krar trai dhak jông xuk nav tsêr.","Xà, cột bảo nhẵn tinh thẳng tắp, cửa sổ, cửa chính lắp móng đẹp." +"Nux Suô ak, txas nel hli xiêz az cax tuôx dras pêz haux chorur mer.","Nù Suô oi, mùng 2 tháng mười đến cùng chúng tôi ăn cưới nhé." +Shông ni ntes lal?,Năm nay luôn à? +Zas tiêk. Nel hli xiêz az nhux shông ni ntes mek.,Đúng vậy. Mùng 2 tháng 10 năm sự này. +Hauk chuor nxaik lal chorur tuz ne?,Cưới con gái hay con trai đấy? +Hauk chorur nxaik ak.,Cưới con gái. +Thauv tus lourr tuôx muôz lưor ne?,Họ đến ăn hỏi lúc nào rồi? +Puôx zêv cauv tsiz haur nhuôs lourr tuôx muôz mel.,Hôm 15 tháng 8 vừa rồi họ đến ăn hỏi +"Uô li uô tsaus mer, txas nel hli xiêz az cur mev tuôx ak.","Thế thì cảm ơn nhé, mồng 2 tháng 10 tôi sẽ đến." +"Nhuôr phaiz chuôz, Giêl Hourx uô tsêr nhaz li chek?","Mới tách ra ở riêng, vợ chồng Hươr làm nhà thế nào?" +"Nhuôr phaiz chuôz, Giêl Hourx uô luz tsêr grênhz mê, az qer, az luz mav cauv.","Mới tách ra ở riêng, vợ chồng Hươr làm một nhà gianh nhỏ, 2 gian, 2 trái." +"Trouk cêr chai Hmôngz, qour nax qour pur haur luz tsêr tau tenhv nhaz li chek?","Theo phong tục Mông, nơi ăn chỗ ngủ trong nhà được quy định như thế nào?" +"Qer krar trôngx tes tsês khôngz, tsuôk tiz iz phurv trôngx tas haur kez ples chiê mar, haux dêx, tiêv kruô.","Gian của chinh để không, dưới bàn thờ kê một bộ bàn ghế uống nước, ăn cơm, khách." +"Qer nhaz buôl, kez ndêx tes uô paiv, kauv ndêx tes uô krar chuz, krar txak, txênh.","Gian kê bếp, từ cột giữa trở ra là buồng, từ cột giữa trở vào là bếp, lò…" +"Phaiz chuôz tourv, Giêl Hơurx tau niêv txir phaiz trau tul aiz tsí?","Tách ra ở riêng, Giềl Hươr được bố mẹ chia cho cái gì?" +"Xev txas hunuz siêz 1 hli 4 shông 2009, pêz xênhr muôx har chôngz nênhs?",Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009 tỉnh ta có bao nhiêu người? +"Xev txas hunuz siêz 1 hli 4 shông 2009, pêz xênhr muôx 510.884 tul nênhs, zas iz haur 23 luz xênhr haur tel nra têz qơrk zus mi nhuôv chôngz.","Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, tỉnh ta có 510.884 người, là 1 trong 23 tỉnh, thành trong cả nước có mức sinh cao." +Niêx shông muôx pik tsours tul mi nhuôv tau xênhr tourv?,Hằng năm có bao nhiêu trẻ được sinh ra? +Niêx shông muôx 8.000 txas 9.000 tul nhuôv zaul tau xênhr tourv.,Hằng năm có 8.000 đến 9.000 trẻ em được sinh ra. +Têx nênhs hluôk thiêz nênhs laul txênhr li chek mul hnuz nhuôngs?,Sự chênh lệch giữa người cao tuổi và ít tuổi như thế nào? +Cơx chuôz têz qơrk cxiv tse txux chai chiê uô tsí?,Nhà nước xây dựng pháp luật để làm gì? +"Cơx chuôz têz qơrk cxiv tse txux chai chiê tuôr cer têz qơrk, tuôr cer xuôv hôiv.","Nhà nước ta xây dựng hệ thống pháp luật để quản lý nhà nước, quản lý xã hội." +Phurv txux chai jânz xưv tênhv mul aiz tsi ntau?,Bộ luật Dân sự quy định những gì nhỉ? +Hmôngz Caoz Đângx nax tsiêz xauk shông trouk luôš cur tix Mez suô:,Người Mông Cao Bằng ăn tết nguyên đán cùng với các anh em dân tộc khác. +Sez siv nax tsiêz luôš uô aiz tsi ntau?,Chuẩn bị đón tết người ta làm gì nhiều? +"Luôš qêz nkhourz, qêz tsêr, la ntourr duorz liêz trau cxuô qơu…","Người ta quét bỏ hông, quét nhà, dán giấy trắng, giấy đỏ nhiều nơi…" +Cêr chai tav lil Hmôngz nhaz li chek?,Phong tục tập quán của người Mông như thế nào? +"Hmôngz shênhv txurx txôngz, txi dez têz qơurk, hlourr shez ntour…","Người Mông thờ tổ tiên, các thần linh, thắp hương đốt vàng mã…" +Têx hnuz tsiêz muôx aiz tsi ntau?,Các hoạt động ngày tết như thế nào? +"Sour dourk uô jev; têx hluôl par max paz, haik cur cxiêx. Têx zau dar vix vôngs, ntauk ntir. Têx laul haux chorur thev cez cêr uô nax.","Họ ăn mặc đẹp, thanh niên thì tung còn hát giao duyên. Trẻ nhỏ đánh quay, cầu lông. Người già uống rượu nói chuyện làm ăn." +Niêv taik thiêz zourv txir nhaz haur tsêr.,Bà ngoại và ông ngoại ở trong nhà. +Tul tus tsik chax xênhz tser tuôx niêv taik?,Ai không đưa cháu đến thăm bà ngoại? +"Nxaik, vaur tsik chax xênhz tser tuôx",Con gái con rể không đưa cháu ngoại đến +Viv li chek xênhz tser thiêx tsik tuôx?,Vì sao cháu ngoại lại không đến? +Viv az tus nhuôv zau tsênhv coruv ntour,Vì hai cháu còn đang bận học +Tul tik nhez mul uô tus lourv?,Em đâu đi đâu rồi? +Tul tik nhez mul tiv lourr char nênhx tse lourv,Em đâu đi sang bên anh em ngoại của nó rồi +Yuôr Tuz mul tus li?,Còn Tu đi đâu? +Tuz mul dras nul txir hluôk uô tsêr,Tu đi giúp em rể đóng hao làm nhà +Pax niêv thiêz tul nxaik hlaz mul dê jauz buôl,Vợ và con gái cả đi hái rau lợn. +Yuôr tul tus nhaz jar tsêr xuz?,Còn ai ở trông nhà? +Yuôr gour az tsir tuz nhaz jar tsêr xuz.,Còn hai bố con ở trông nhà thôi. +Cur kal drev les Môngv muôl tuôx,Cháu từ thị xã Cao Bằng đến. +Cax zas Hmôngz yiêz lal Hmôngz laus?,Anh là Mông mới hay Mông già? +Cur zas Hmôngz laus Hev khuôr,Cháu là Mông già Hoà An. +Cax tuôx njiz tul tus,Anh đến gặp ai? +"Cur tuôx uô haux lurv haur suôv, tez sik lis lourv viv li cur lal ntourv ni.","Cháu đến làm việc với xã, nhưng muộn rồi nên cháu vào đây." +Cax nax mar lourv tsik tau?,Anh ăn cơm chưa? +Cur tsik tau nax.,Cháu chưa ăn. +"Cur Zênhx, cax niêv, cax txir mul duo tus lourv nir?","Em Thắng, bố mẹ em đi đâu rồi?" +Cur niêv thiêz cur txir mul chas curk pêv pêz char têz lourv.,Mẹ em và bố em đi trồng ngô ở trên rẫy nhà em rồi. +Uô hnuz ni cax tsik mul coruv ntour lal?,Thế hôm nay em không đi học à? +Zênhx niêv thiêz Zênhx txir mul tus li?,Mẹ của Thắng và bố của Thắng đi đâu? +Zênhx niêv thiêz Zênhx txir mul chas cuk pêv lourr her têz.,Mẹ của Thắng và bố của Thắng đi trồng ngô trên rẫy của họ. +Viv li chek Zênhx ha nhaz haur tsêr.,Vì sao Thắng lại ở nhà? +Ter su Zênhx thiêx mul coruv ntour.,Đến trưa Thắng mới đi học. +Zênhx coruv txas lopr tus li?,Thắng học lớp mấy? +Zênhx coruv lopr 5,Thắng học lớp 5 +Cax bê hu li chek?,"Tên anh (chị, ông, bà…) là gì?" +Cur bê hu uô Mual A Zex,Tên tôi là Mùa A Giang +Shông ni cax tau pik tsours shông?,Năm nay anh được bao nhiêu tuổi +Cur tau nênhl gauv shông,Tôi được 20 tuổi +cur zus tsênhz zêv cauv tsis nênhl shông,tôi sinh ngày 15 tháng giêng năm ngựa +Cax qour nhaz tus li?,Nhà anh ở đâu? +Cur nhaz pêv jal Lôngv Vex,Tôi ở trên xóm Lũng Hoằng +Cax luz jal puôl chôngz nênhs?,Xóm của anh có nhiều nhà không? +"Chôngz hênhr, iz puôk tourv ziv nênhx.","Nhiều lắm, trên 100 hộ" +Cax luz tsêr puôk đer?,Nhà anh có rộng không? +Tsêr đer thiêz mek,Nhà khá rộng. +Thauv tus uô haux lurv dhau pêz lal uô kruô mer.,Khi nào đi công tác qua cho chúng tôi làm khách mới nhé. +"Tuôx mer, nyai cax tsik muôx siêz xuz.","Đến đi, sợ anh không có lòng thôi." +"Tôngx, Cax uô luz tsêr tser lax uô luôx ak?","Tùng, sao anh làm nhà to thế?" +Nênhs chôngz hungr uô mê tsil txaul nhaz ne.,Đông người quá nhà bé không đủ ở. +uô li cax tsêr muôx har ntau tul nênhs?,Thế nhà anh có bao nhiêu người? +"cauv tul nênhs, plauz tiêv nhaz","mười người, bốn thế hệ" +cax xev saiz tul tus ntau?,Anh tính xem ai nhiều? +"Tix laus, cur cur tourk ni hnhêr hungr tuôx pez cur le.","Anh ơi, gánh củi của em nặng lắm đến giúp em với." +"Hnhêr hnhêr lal uô tiês cur, tul tus cav curr ntau.","Nặng thì cố mà gánh, ai bảo tham vào." +Hnhêr luôs zuôr tuôs lal hnhak luôs thiêz.,Người ta nặng sắp chết mà còn mia mai người ta. +"Òr, nên trôngx têz ni cêr nkhaz nkhauk, lus tax lus pêk.","Ôi, quê hương của em đường quanh co, uốn khúc." +Ntourv ni tax trôngz her lôngv xurz tsik tiêx tul zênhl li drev nên đrôngs.,Trên đây toàn đồi núi làm sao bằng phẳng như anh ở đồng bằng. +"Nkrik dêx duo tax hungr lourv, cur thai hnak ceâs de.","Khát nước quá rồi, cho tôi xin ngụm nước." +"Òr, krar dêx kruôr tel pêz tsik muôx dêx lourv thiêz.","Ôi, mò nước cạn hết rồi, chúng tôi không có." +"Mi nxaik, mul nxuô tsik ya le.","Con gái ơi, đi giặt quần áo đi." +Lu chai ni lal nes ntau nxênh dêx laiv ntôngl.,Mùa này mưa nhiều nước gợn sóng to. +"Ô, cxiê niê cxiê shông tsi na, uô chek shông ni tser na. (từ lặp lại)","Ôi, mọi năm không rét sao năm nay rét thế." +"Sauv tax trôngz yênhx cxênhx đaok, bu chev đaưz paus.",Trên đồi từng lớp băng trắng xoá. +"Tix laus, pêz mul shuôk lourr cxiv tsêr a.","Anh ơi, ta đi xem họ xây nhà đi." +Zas cax cur tix cxênhz jê lal tsi el mul shuôk ne.,Là anh em của cậu hay sao mà đi xem? +"Tix laus, hnuz ni tsourz tuôx thev lul, pêz mul mnôngs a.","Anh ơi, hôm nay huyện đến nói chuyện, ta đi nghe đi." +"Az hnuz tsik jông nhaz, nênhs mnuôl tel tsik xer mnôngs lourv a.","Mấy hôm nay ốm, người ù xiu hết rồi không muốn nghe nữa." +Shông ni suôv chaz trau pêz jal chas 1000 txôngx ntông chiêz,Năm nay xã giao cho làng ta trồng 1000 cây thông +Thauv chas phauk.er chênhr mi njik chiê ntông thiêx chiêx.,"Khi trồng, lấp đất chặt một chút để cây mới sống." +Pêz nhaz tax trôngz siêz uô nênhx khur hênhr,Chúng tôi ở vùng cao cuộc sống rất khó khăn. +Mar tsik txauk nax tsênhv mul khourz-vours đes thiêz.,Cơm không đủ ăn mà còn phải đi đào củ mài nữa. +Hnuz ni cax puôk khôngv ak?,Hôm nay anh có rỗi không? +Tau zas-khôngv ni uz mul khourk tourk mer.,Nếu được rỗi thì chúng ta đi nhặt củi nhé. +Mi njik thiêz cur tsêr muôx kruô; cax mul uô ntêx kriz krar trôngx.,"Tí nữa nhà tôi có khách, anh đi trước mở cửa." +"Cax khourk tourk kruôr tsês, cur lal cur krur nduôr.","Anh nhặt củi khô để, tôi về tôi gói bánh." +"Mi tuz, cax zus pik tsours tuk nguk ak?","Con trai ơi, con nuôi bao nhiêu con ngỗng đấy." +"Ntourv ni muôx tsar ntau hênhr, ngôngx yênhx hma.","Ở đây có rất nhiều hồ, chúng gầm suốt đêm." +"Zours, cur hnar tiêk cax yuôr lourr grê puôk zas?","Ông ơi, tôi nghe nói ông còn nợ tiền người ta phải không?" +"Yuôr tiês, tez sik cur gre nhiêx mul thêv lourv mek.","Phải, nhưng tôi đã mang tiền đi trả rồi." +"Lênhx, hnuz ni cax mes nes plar puôk zas?","Lềnh, hôm nay cậu bị mưa dội phải không?" +"Zas tiêk, sour nzar pluô yaur tourv tas, ter su ha lal nes hlaz.","Phải, buổi sáng trời nắng to bụi bay mù mịt, nhưng đến chiều lại mưa to." +"Tix laus, hnuz ni tsourz tuôx thev lul, pêz mul mnôngs a.","Anh ơi, hôm nay huyện đến nói chuyện, ta đi nghe đi." +"Az hnuz tsik jông nhaz, nênhs mnuôl tel tsik xer mnôngs lourv a.","Mấy hôm nay ốm, người ù xiu hết rồi không muốn nghe nữa." +"Ô, cxiê niê cxiê shông tsi na, uô chek shông ni tser na. (từ lặp lại)","Ôi, mọi năm không rét sao năm nay rét thế." +"Sauv tax trôngz yênhx cxênhx đaok, bu chev đaưz paus.",Trên đồi từng lớp băng trắng xoá. +"Tix laus, pêz mul shuôk lourr cxiv tsêr a.","Anh ơi, ta đi xem họ xây nhà đi." +Zas cax cur tix cxênhz jê lal tsi el mul shuôk ne.,Là anh em của cậu hay sao mà đi xem? +"Mi nxaik, mul nxuô tsik ya le.","Con gái ơi, đi giặt quần áo đi." +Lu chai ni lal nes ntau nxênh dêx laiv ntôngl.,Mùa này mưa nhiều nước gợn sóng to. +Hnuz ni ce bôv suôv tuôx thev lul đras pêz pax nhuôs haur jal.,Hôm nay cán bộ xã đến nói chuyện với bà con trong xóm. +"Niêv laul, cax xe mông trau cxuô tul hnar tel lourv tau?","Chị ơi, chị đã thông tin cho mọi người nghe chưa?" +"Zours er, shông ni cax tau pik tsours shông lourv nir?","Ông ơi, năm nay ông được bao nhiêu tuổi rồi." +Shông ni cur tau 87 shông lourv lo.,Năm nay tôi được 87 tuổi rồi. +"Shông ni chuô la, chuô ntauk vau chuôx luz tsêr vuôl.","Năm nay gió to, gió làm đổ chín ngôi nhà ngói." +Luôs cxuô lênhx cxuô tul sour dourk tuôx choruv.,Mọi người đều đến cứu giúp. +"Maz bourk iz chê yênh gourk ni ek, haux yuôx lourv tau?","Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?" +"Tsik tau, cax yourz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur.","Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi." +Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx.,Chị mua được cái áo mới đẹp thế. +zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek.,Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới. +"Nul txourx tiês, txiêr chêr trik yã jông hênhr.","Nó giỏi thật, cắt bộ quần áo rất đẹp." +Nul sourk txourr duô cxuô tul nra.,Nó may khác hơn mọi người. +"Cur txiz nul mul txiêr tourk, uô chek nurk tsik tau lal nir.","Tôi khiến nó đi chặt củi, sao nó chưa về nhỉ." +Nul lal zuôr txas a.,Nó về sắp đến rồi. +Cax dê jauz tsu he tser tsours uô luôx ak.,Anh hái rau thơm sao ít thế. +"Cur dê tsik tau, drax vôngz tel lourv.","Tôi không hái được, cỏ lấp hết rồi." +Tưr cax pauz luz tsurz nhux ni krar tus uô tourv lal?,"Đố anh biết, cái chuông bò này từ đâu làm ra?" +"Cur pauz, luz tsurz ni uô đrev suôv Phucr xenz tsourz Coangv uyênz.","Tôi biết, cái chuông này làm ở xã Phúc Sen, huyện Quảng uyên." +Suôv Phucr xen muôx mênhx mul curk ntaiv hlau.,Xã Phúc sen có truyền thống làm nghề rèn. +Ziv nênhx tsours nênhs luôs ntiêr jas tuôx pez uô.,Gia đình ít người họ thuê người đến giúp. +Cax luz trôngz ni chas tau ntau ntông hungr ner.,Đồi của anh trồng được nhiều cây quá nhỉ. +Cur mul zuôr zuz ntông lal chas thiêz xurz ek.,Tôi cũng đi mua giống cây về trồng thôi. +"Pêz nhaz pev tax trôngz kruôr, tsik muôx tourk traur thiêz.","Chỗ chúng tôi ở toàn đồi trọc, không có củi mà đun." +Yuôr nêx trôngz têz ni?,Còn quê anh thì sao? +Pêz trôngz têz tsuôk traur shôngz trourv xuz,Quê tôi chỉ đun bằng củi trúc thôi. +Cax zuôr phurv trôngz har ntau nhiêx li ak?,Anh mua bộ bàn ghế bao nhiêu tiền? +Phurv trôngx ni iz triêuv nhiêx điêv ôr.,Bộ bàn ghế này một triệu đấy. +Cur tuôx đras cax thev uô thênhr cax cêr thiêz ak.,Tôi đến nói chuyện làm cản trở đến công việc của anh. +"Tsik haik li, pêz têx haux lurv chêk thôngx zev ntes.","Không nói thế, công việc của chúng ta giống nhau thôi." +"Cax luz thôngz ta, ntiv tsik tau đêx lourv er.","Cái thùng của anh thủng, không đựng được nước rồi." +"Zas mek, niês thôngz ntông tsik truôx ni ek.","Phải, thùng gỗ không chắc đâu." +"Pas, cax đhek curk mul muôs lal?","Bà ơi, bà tẽ ngô đi bán à?" +"Tsik zas, đhek curk lal hau chourr.","Không phải, tẽ ngô về nấu rượu." +Đêx lax lax dhau tsik tauk,Nước sông to quá không qua được +Tal đêx gris xuz mev dhau.,Chờ nước rút đã sẽ qua. +Hnuz tuôx tel hnuz chi hli,Mặt trời lên rồi chiếu mặt trăng +Hli tuôx tel hli chi,Mặt trăng lên rồi trắng sáng. +"Blêx siêr điêv, cax mul hlaik blêx chiê pêz ntauk","Lúa chín rồi, chị đi cắt để chúng tôi đập." +Tauk blêx tel hlourr nhez blêx uô yaur.,Đập lúa xong đốt rơm thành tro. +Hma ntux tsauk têz nti cax tuô uô tsi ne?,Trời tối đen như mực anh đến làm gì? +Cur hmar yuô cax cur thiêx tuôx.,Tôi yêu thích anh nên tôi đến. +Nêx luz jal ntourv ni nhaz jê jôngr laul zuôv.,Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ. +"Zas tiês, trôngx têz ni tsuôk zas trôngz paz jêz xurz ek.","Phải, địa phương này toàn núi đá thôi." +Nêx trôngx têz ntourv ni jông saiz hungr zuôv.,Quê hương của các anh đẹp quá nhỉ. +"Zas tiêk, tul turs tuôx txas ntourv ni turk kruô.","Phải, tụi tôi từ trước vùng này đi lên." +Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak?,Anh mang họ gì? +Cur zas chuôz xênhv zex ak.,Tôi mang họ Dương. +"Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv.","Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ." +"Zas tiêk, az hnuz ni ha laix tau mi njik.","Phải, mấy hôm nay được một ít." +Tul nhux ni tser fev uô luôx tsik fiv cur tul.,"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được." +Cur tul nhux fev duô cax tul.,Con bò của tôi mập hơn con của anh. +Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak?,Bồ thóc của anh sao đầy thế? +"Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xurz ak.","Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi." +Nyob zoo tij laug.,Chào anh ạ. +Nyob zoo tus muam.,Chào chị nhé. +Nyob zoo txiv hlob.,Em chào bác ạ. +Nyob zoo nphauj.,Cháu chào cô ạ. +Nyob zoo sawv daws.,Chào mọi người. +Nyob zoo sawv ntxov.,Chào buổi sáng. +Zoo siab tau ntsib tij laug.,Rất vui được gặp anh. +Zoo siab tau paub koj.,Rất hân hạnh làm quen. +Ntev lawm tsis ntsib.,Lâu rồi không gặp. +Sij hawm ni koj nyob li cas lawm xwb?,Dạo này anh thế nào? +Tus muam koj puas muaj zog?,Chị khỏe không? +Txhua yam puas tseem zoo?,Mọi việc ổn chứ? +Tij laug koj nyuam qhuav tuaj txog los?,Anh mới đến à? +Tus muam koj nyob qhov twg tuaj?,Chị ở đâu tới? +Kuv lub npe hu ua Nam.,Em tên là Nam. +Kuv lub npe hu ua Hùng.,Tôi tên là Hùng. +Tij laug koj lub npe hu li cas?,Anh tên gì? +Tus muam koj lub npe hu li cas?,Chị tên là gì? +Tij laug koj ua yam hauj lwm dab tsi?,Anh làm nghề gì? +Tus muam koj ua hauj lwm qhov twg?,Chị làm việc ở đâu? +Xav kom tau pab.,Rất mong được giúp đỡ. +Xav kom tau tij laug koj pab ntxi thiab.,Mong anh giúp đỡ thêm. +Zoo siab tau sib paub.,Rất vui được quen biết. +Thawj zaug tau ntsib tij laug.,Lần đầu gặp anh. +"Peb twb tau sib ntsib ua ntej lawm, puas yog.",Chúng ta gặp nhau rồi nhỉ. +Nyuam qhuav sib ntsib rau nag.,Mới gặp hôm qua mà. +Ntev heev lawm tsis pom tij laug.,Lâu quá không thấy anh. +Tij laug los hauv tsev.,Mời anh vào nhà. +Tus muam zaum.,Mời chị ngồi. +Txiv hlob haus dej,Mời bác dùng nước. +Mus kev puas sab?,Đi đường có mệt không? +Huab cua hnub ni zoo heev yom.,Thời tiết hôm nay đẹp nhỉ. +Hnub ni neeg coob heev.,Hôm nay đông người quá. +Ntev ni tij laug koj muaj ntau hauj lwm heev los?,Lâu nay anh bận lắm à? +Nyuam qhuav rov los tsev los?,Mới về quê à? +Nyuam qhuav tuaj txog ntawm ni ua si los?,Mới lên đây chơi à? +Tij laug nyob ntawm ni hov ntev lawm?,Anh ở đây lâu chưa? +Tus muam puas nco qab txoj kev?,Chị quen đường chưa? +Mus puas yooj yim?,Đi có thuận lợi không? +Hmoov zoo tau ntsib tij laug.,Rất may được gặp anh. +Zoo siab hnub ni tau ntsib tij laug.,Hôm nay gặp anh là vui rồi. +Lwm zaus rov sib ntsib dua.,Lần sau lại gặp nhé. +Thaum twg khoom tuaj ntawm kuv tsev.,Khi nào rảnh ghé nhà tôi. +Tij laug mam sic ntsib dua.,"Chào anh, hẹn gặp lại." +Sij hawm ni koj puas nyob zoo?,Dạo này sức khỏe thế nào? +Tij laug yim neej puas nyob zoo?,Gia đình anh có khỏe không? +Cov me nyuam kawm ntawv li cas lawm?,Các cháu học hành thế nào? +Txoj hauj lwm puas mus zoo?,Công việc có thuận lợi không? +Sij hawm ni muaj ntau hauj lwm heev los?,Dạo này bận lắm à? +Tau ntev lawm tsis tau ntsib tij laug.,Lâu rồi không thấy anh. +Tus muam nyuam qhuav mus ua hauj lwm los los?,Chị mới đi làm về à? +Sij hawm ni koj yim neej nyob li cas lawm xwb?,Nhà mình dạo này sao rồi? +Lub caij no kev laj luam zoo li cas?,Mùa này làm ăn được không? +Los nag ntau dhau lawm.,Mưa nhiều quá nhỉ. +Sij hawm ni ntuj no heev tiag.,Trời dạo này lạnh thật. +Txoj kev mus puas khwv?,Đường đi có khó không? +Txoj hauj lwm ua puas khwv?,Công việc vất vả không? +Koj puas xav tau kuv pab?,Có cần tôi giúp gì không? +Tij laug puas tau noj mov?,Anh ăn cơm chưa? +Tus muam mus kiab khwv los los?,Chị đi chợ về à? +Hnub ni mus ua ntxov ua luaj?,Hôm nay làm sớm thế? +Sij hawm ni ntsib tij laug tsawg heev.,Dạo này ít gặp anh quá. +Hauv tsev puas muaj hauj lwm dab tsi?,Nhà có việc gì không? +Puas ntsib kev khwv dab tsi?,Có gì khó khăn không? +Tij laug puas sab?,Anh có mệt không? +Ua hauj lwm nco ntsoov saib xyuas yus tus kheej.,Làm việc nhớ giữ sức khỏe nhé. +Sij hawm ni tsis khoom tseem mus ua qoob loos los?,Thời gian này bận mùa vụ à? +Yim neej puas muaj coob neeg?,Gia đình có đông người không? +Tej me nyuam puas mloog lus?,Các cháu ngoan không? +Me nyuam yaus nyim ni zoo li kawm ntau heev li.,Trẻ con dạo này học nhiều nhỉ. +Txoj hauj lwm puas ntxhov siab thiab?,Công việc có áp lực không? +Ua noj ua haus yuav tsum tseg zog.,Làm ăn phải giữ sức. +Xyoo ni no ntxov yom.,Năm nay lạnh sớm nhỉ. +Sij hawm ni los nag ntau tiag.,Đợt này mưa nhiều thật. +Rov rais puas khwv thiab?,Đi lại có vất vả không? +Mus deb puas nco tsev thiab?,Xa nhà có nhớ không? +Nyob ntawm ni swm lawm los tsis tau?,Ở đây quen chưa? +Lub neej zoo li cas lawm xwb?,Cuộc sống có ổn không? +Puas xav thov muaj neeg pab?,Có cần nhờ ai giúp không? +Muaj dab tsis tham los.,Có gì cứ nói nhé. +Sawv daws puas nyob zoo?,Mọi người vẫn khỏe cả chứ? +Peb lub zos nyim ni puas nyob kaj siab?,Làng mình dạo này yên không? +Puas muaj ib yam tshiab tshwm hauv peb lub zos?,Xóm có gì mới không? +Sij hawm ni cov nqi tau nce lawm puas yog.,Dạo này giá cả tăng nhỉ. +Txhua yam kim heev.,Mọi thứ đắt đỏ quá. +Nyim ni ua noj ua haus khwv heev tiag.,Làm ăn giờ khó thật. +Sib sib zog tij laug.,Thôi cố gắng anh nhé. +Tus kheej nyob zoo lawm les tau.,Có sức khỏe là tốt rồi. +Kuv vam tias txhua yam yuav tau mus zoo.,Mong mọi việc suôn sẻ. +Xam kom yim neej sawv daws muaj zog.,Chúc gia đình mạnh khỏe. +Tij laug koj puas muaj zog?,Anh có khỏe không? +Kuv hnov hau cev tsis tshua zoo nyob heev.,Tôi thấy trong người không khỏe. +Kuv mob taub hau.,Tôi bị đau đầu. +Kuv mag kub cev.,Tôi bị sốt. +Kuv mag hnoos ob peb hnub ni.,Tôi bị ho mấy hôm nay. +Kuv mob nplab.,Tôi đau bụng. +Huv nkees heev.,Tôi mệt quá. +Tus muam koj puas ua cas?,Chị có sao không? +Txiv hlob koj puas hnov zoo mi ntsis?,Bác có thấy đỡ hơn không? +Koj puas tau mus kho ntawm tus kws kho mob?,Đi khám bác sĩ chưa? +Puas tau haus tshuaj?,Có uống thuốc chưa? +Nco ntsoov pw so.,Nhớ nghỉ ngơi nhé. +Tsis txhob ua hauj lwm nyhav heev.,Đừng làm việc nặng quá. +Ntuj no yooj yim muaj mob heev.,Trời lạnh dễ ốm lắm. +Yuav tsum mag cia yus lub cev sov.,Phải giữ ấm cơ thể. +Noj haus kom txaus.,Ăn uống cho đầy đủ. +Tsis txhob nyob lis.,Đừng thức khuya quá. +Puas mag cov mus tsev kho mob?,Có cần đưa đi viện không? +Cia kuv hu kws kho mob.,Để tôi gọi bác sĩ. +Tus mob puas nyhav heev?,Cơn đau có nặng không? +Mob puas tau ntev?,Đau lâu chưa? +Puas hnov kiv?,Có chóng mặt không? +Puas hnov xav ntuav?,Có buồn nôn không? +Noj puas tau?,Có ăn được không? +Haus dej ntau thiab.,Uống nước nhiều vào. +So ob peb hnub kom zoo.,Nghỉ vài hôm cho khỏe. +Ua hauj lwm tas zog heev lawm.,Làm việc quá sức rồi. +Cia kuv mam pab.,Để tôi giúp cho. +Tsis txhob txhawj heev.,Đừng lo quá nhé. +Haus tshuaj tas hnov li cas?,Uống thuốc xong thấy sao? +Puas hnov zoo dua nag?,Có đỡ hơn hôm qua không? +Yog tsis zoo les mus kho.,Nếu không đỡ thì đi khám. +Yam mob ni yuav mag caiv.,Bệnh này phải kiêng đấy. +Kws kho mob hais li cas?,Bác sĩ dặn sao? +Yuav tsum noj haus kom zoo.,Phải ăn uống cẩn thận. +Yuav mag faj kom zoo.,Đừng chủ quan nhé. +Lub zog les tseem ceeb dua ntais.,Sức khỏe là quan trọng nhất. +Muaj zog les muaj tau txhua yam.,Có sức khỏe là có tất cả. +Muaj mob puas sab heev?,Đau ốm mệt lắm. +Cov laus les yooj yim muaj mob.,Người già dễ ốm. +Nco nstoov muab tshuaj rau me nyuam haus.,Nhớ cho cháu uống thuốc. +Saib xyuas yus tus kheej kom zoo.,Giữ gìn sức khỏe nhé. +Xam kom tij laug ntxov zoo.,Chúc anh mau khỏe. +Xam kom muam nxtov zoo.,Mong chị sớm bình phục. +Muaj dab tsi hu rau kuv.,Có gì gọi tôi nhé. +Kuv ib txwm npaj pab.,Tôi luôn sẵn sàng giúp. +Tij laug koj yim neej muaj tsawg tus neeg?,Gia đình anh có mấy người? +Kuv lub tsev muaj plaub tus neeg.,Nhà tôi có bốn người. +Ntawm ni yog kuv poj niam.,Đây là vợ tôi. +Ntawm ni yog kuv tus txiv.,Đây là chồng tôi. +Ntawm ni yog kuv tus me nyuam.,Đây là con tôi. +Kuv tus me tub kawm qib peb.,Con trai tôi học lớp ba. +Kuv tus me ntxhais kawm qib ib.,Con gái tôi học lớp một. +Pog yawg tseem muaj zog.,Ông bà vẫn khỏe. +Kuv lub tsev nyob ze ntawm ni.,Nhà tôi ở gần đây. +Kuv lub tsev nyob puag saum zog.,Nhà tôi ở trên bản. +Yim neej ua qoob ua loos.,Gia đình làm nông nghiệp. +Yim neej puas muaj coob tus me nyuam?,Nhà có đông con không? +Cov me nyuam puas mloog lus?,Các cháu ngoan không? +Me nyuam les yog qhov tseem ceeb dua ntais.,Con cái là quan trọng nhất. +Yim neej yog qhov tim ib.,Gia đình là trên hết. +Niam txiv yuav tsum sib hlub.,Vợ chồng phải thương nhau. +Me nyuam yuav tsum mloog lus.,Con cái phải nghe lời. +Yim neej yuav tsum sib hlub sib pab.,Gia đình phải đoàn kết. +Kwv tij hauv tsev yuav tsum sib mloog sib haum siab,Anh em trong nhà hòa thuận. +Hauv tsev puas muaj hauj lwm dab tsi?,Có việc gì trong nhà không? +Hauv tsev puas muaj ntees dab tsi?,Nhà có đám gì không? +Yuav muaj ntees noj tshoob los?,Sắp có đám cưới à? +Hauv tsev muaj ntees tuag los?,Nhà có tang à? +Hnub ni tsev neeg mus qhov twg?,Hôm nay cả nhà đi đâu? +Tsiab xyoo tshiab puas rov los tsev?,Tết này về quê không? +Niam txiv laus lawm.,Bố mẹ già rồi. +Yuav mag saib xyuas pog yawg.,Phải chăm sóc ông bà. +Me nyuam yuav tsum paub hlub cov laug.,Con cái phải hiếu thảo. +Lub tsev zoo huv si.,Nhà cửa gọn gàng sạch sẽ. +Tas nrho tsev neeg sawv daws noj mov ua ke.,Cả nhà cùng ăn cơm. +Tsev neeg yog qhov chaw txhawb nqa.,Gia đình là chỗ dựa. +Kev muaj tsev neeg txhais tau tias muaj kev zoo siab.,Có gia đình là có hạnh phúc. +Tsev neeg sawv daws muaj zog les zoo siab.,Gia đình khỏe mạnh là mừng rồi. +Xav kom tsev neeg thaj yeeb nyab xeeb.,Mong gia đình bình an. +Xav kom tsev neeg muaj kev zoo siab.,Chúc gia đình hạnh phúc. +Tsev neeg yim hnub yim muaj kev noj qab nyob zoo.,Gia đình ngày càng khá giả. +Me nyuam mloog lus kawm ntawv txawj ntse.,Con cái chăm ngoan học giỏi. +Tij laug - Kwv/Muam,Anh – em +Muam - Nus/Niam hluas,Chị – em +Txiv hlob/ Niam hlob - Me nyuam,Bác – cháu +Phauj - Me nyuam,Cô – cháu +Txiv ntxawm - Me nyuam,Chú – cháu +Yawg - Me nyuam,Ông – cháu +Pog - Me nyuam,Bà – cháu +Kuv - Tij laus,Tôi – anh +Kuv - Muam,Tôi – chị +Kuv - Txiv hlob/ niam hlob,Tôi – bác +Nyob zoo tij laug.,Em chào anh. +Nyob zoo txiv hlob/ niam hlob,Cháu chào bác. +Nyob zoo niam thiab txiv.,Con chào bố mẹ. +Ua tsaug tij laug.,Em cảm ơn anh. +Tij laug hais kuv mloog.,Anh nói em nghe. +Muam hais koj.,Chị bảo em nhé. +Tij laug pab kuv thiab.,Em nhờ anh giúp. +Kuv thov noog tij laug.,Tôi xin hỏi anh. +Muam pab kuv thiab.,Chị giúp em với. +Kuv thov txim tij laug.,Em xin lỗi anh. +Tij laug koj tham yog.,Anh nói đúng rồi. +Muam tham yog.,Chị nói phải. +Txiv hlob koj tham yog heev.,Bác nói rất đúng. +Kuv moog tij laug koj tham.,Em nghe anh nói. +Kuv mam sib zog.,Em sẽ cố gắng. +Kuv mam ua raws.,Cháu sẽ làm theo. +Tij laug tso siab.,Anh cứ yên tâm. +Muam tso siab.,Chị đừng lo. +Kuv nkag siab lawm.,Em hiểu rồi. +Tij laug tham qeeb mi ntsis.,Anh nói chậm thôi. +Muam tham dua puas tau?,Chị nói lại được không? +Txiv hlob tham meej dua puas tau?,Bác nói rõ hơn được không? +Kuv mloog tsis tau tseeb.,Em nghe chưa rõ. +Kuv mloog tsis tau nkag siab.,Cháu nghe chưa hiểu. +Tij laug pab qhia rau kuv.,Anh giải thích giúp em. +Me nyuam mus kawm puas tau los?,Con đi học về chưa? +Hnub ni kawm ntawv puas zoo?,Hôm nay học có tốt không? +Me nyuam kawm tawv puas tau tiav?,Con học bài xong chưa? +Nco ntsoov ua ntawv los tsev kom tas.,Nhớ làm bài tập đầy đủ nhé. +Me nyuam kawm tsev kawm ntawv qhov twg?,Cháu học trường nào? +Kawm puas khwv thiab?,Học có khó không? +Me nyuam yuav tsum rau siab kawm ntawv.,Con phải chăm chỉ học tập. +Mus kawm ntawv kom txhua.,Đi học đều đặn nhé. +Tsis tau so kawm ntawv lwj liam.,Không được nghỉ học bừa bãi. +Kawm kom paub ntawv.,Học để biết chữ. +Kawm kom ua neej.,Học để làm người. +Me nyuam yuav tsum mloog lus xib hwb qhia ntawv.,Con phải nghe lời thầy cô. +Xib hwb qhia ntawv qhia tag siab tag ntsws.,Thầy cô dạy rất tận tình. +Yuav tsum sib zog heev thiab.,Phải cố gắng hơn nữa. +Tsis paub yuav tsum noog.,Không hiểu thì phải hỏi. +Kawm tsis paub yuav tsum kawm ntxiv.,Học yếu thì phải học thêm. +Kawm txawj ntse yog qhov zoo siab ntawm yim neej.,Học giỏi là niềm vui của gia đình. +Mus kawm ntawv yog kab kev zoo tim ib.,Đi học là con đường tốt nhất. +Kawm yuav tsum haum sij.,Học phải đúng giờ. +Yuav tsum hwm tej xib hwb qhia ntawv.,Phải tôn trọng thầy cô. +Phooj ywg yuav tsum sib pab.,Bạn bè phải đoàn kết. +Tsis tau sis ntaus ntawm ntsev kawm ntawv.,Không được đánh nhau ở trường. +Kawm tiav nco ntsoov pab niam txiv.,Học xong nhớ giúp bố mẹ. +Kawm tas ib tiam.,Học suốt đời. +Kawm mtawv thiaj txhawb nqa yus tus kheej.,Có học mới tiến bộ. +Kawm cia thiaj tsis pluag.,Học để thoát nghèo. +Tsev neeg yuav tsum pab rau me nyuam kawm ntawv.,Gia đình tạo điều kiện cho con học. +Me nyuam sib zog.,Con cố gắng nhé. +Xam kom me nyuam kawm tau txawj ntse.,Chúc con học tốt. +Tsev kawm ntawv puas nyob ze tsev?,Trường học ở gần nhà không? +Tsev kawm ntawv puas muaj coob tug tuaj kawm?,Trường có đông học sinh không? +Hnub ni me nyuam yuav tsum mus kawm nxtov.,Hôm nay con đi học sớm nhé. +Me nyuam mus txog tsev kawm ntawv puas haum sij hawm?,Con đến trường đúng giờ chưa? +Lub tsev kawm ntawv puas dav?,Trường có rộng không? +Lub tsev kawm ntawv puas muaj tiaj ua si?,Trường có sân chơi không? +Thaum tau so kawm ntawv koj ua dab tsi?,Giờ ra chơi con làm gì? +Me nyuam ua si nrog leej twg?,Con chơi với bạn nào? +Yuav tsum sib pab nrog phooj ywg.,Phải đoàn kết với bạn bè. +Me nyuam puas mloog lus xib hwb qhia ntawv?,Con có nghe lời thầy cô không? +Xib hwb qhia ntawv qhia ua tej yam dab tsi?,Thầy cô dặn dò những gì? +Me nyuam ua ntawv puas tau zoo?,Con làm bài có tốt không? +Mus kawm yuav tsum nqa txaus ntawv.,Đi học phải mang đủ sách vở. +Me nyuam zaum lub rooj qhov twg?,Con ngồi bàn nào? +Yuav tsum ua kom tsev kawm ntawv hu si.,Phải giữ gìn trường lớp sạch đẹp. +Tsis tau sau ntawv rau ntawm tej rooj.,Không được vẽ bậy lên bàn ghế. +Xyaum xeeb yuav tsum ua raws tej kev teem.,Học sinh phải chấp hành nội quy. +Tsev kawm ntawv yog ib qhov tseem ceeb heev.,Trường học rất quan trọng. +Xib hwb qhia ntawv zoo ib yam li niam txiv tim ob.,Thầy cô như cha mẹ thứ hai. +Me nyuam yuav tsum hwm xib hwb qhia ntawv.,Con phải kính trọng thầy cô. +Tsev kawm ntawv yog qhov kev npau suav tau txhawb nqa.,Trường là nơi nuôi dưỡng ước mơ. +Thov kom cov xib hwb qhia ntawv noj qab nyob zoo.,Chúc thầy cô mạnh khỏe. +Xam kom tej tub txhais kawm ntawv kawm tau zoo.,Chúc các em học tốt. +Tij laug ua txoj hauj lwm dab tsi?,Anh làm công việc gì? +Kuv ua qoob ua loos.,Tôi làm nông nghiệp. +Kuv mus ua zog.,Tôi đi làm thuê. +Txoj hauj lwm puas khwv heev?,Công việc có vất vả không? +Ua hauj lwm thaum sawv ntxov txog tsaus ntuj.,Làm việc từ sáng đến tối. +Hnub ni ua hauj lwm ntau heev.,Hôm nay làm nhiều việc quá. +Txoj hauj lwm ua puas ruaj khov?,Công việc có ổn định không? +Cov nyiaj khwv los puas txaus yoom?,Thu nhập có đủ sống không? +Ua hauj lwm yuav tsum nquag.,Làm việc phải chăm chỉ. +Yog tias tsis ua hauj lwm les yuav tsis muaj noj.,Không làm thì không có ăn. +Ua hauj lwm yuav tsum tau npaj ua ntej.,Làm việc phải có kế hoạch. +Ua hauj lwm raws sij hawm.,Làm việc đúng giờ. +Tsis tau ua tub nkeeg.,Không được lười biếng. +Yuav tsum sib zog txhua hnub.,Phải cố gắng từng ngày. +Txoj hauj lwm yuav tsum tau ua siab ntev.,Công việc cần sự kiên trì. +Yuav tsum ua tiav tej hauj lwm tau cob.,Phải hoàn thành công việc được giao. +Ua tiav thiaj tau so.,Làm xong việc mới nghỉ. +Kev ua hauj lwm pab pawg tseem ceeb heev.,Làm việc nhóm rất quan trọng. +Yuav tsum koom tes sib pab ua.,Phải phối hợp với nhau. +Txoj hauj lwm yuav tsum tau kawm ntxiv.,Công việc cần học hỏi thêm. +Yog ua yuam kev yuav tsum kho dua.,Làm sai thì phải sửa. +Yog tsis paub yuav tsum nug.,Không biết thì phải hỏi. +Kev ua hauj lwm yuav tsum muaj kev nyab xeeb.,Làm việc phải an toàn. +Yuav tsum saib xyuas yus lub zog kom zoo thaum ua hauj lwm.,Phải giữ sức khỏe khi làm việc. +Tsis txhob ua hauj lwm nyhav hdau yus lub zog.,Không làm việc quá sức. +Ua hauj lwm nyhav yuav tsum saib xyuas kom zoo.,Công việc nặng thì phải cẩn thận. +Muaj kev ua hauj lwm tawm nyiaj txiag les zoo lawm.,Làm việc có thu nhập là tốt rồi. +Txawm tias txoj hauj lwm ua khwv tiam si ua kuj tau.,Công việc tuy vất vả nhưng ổn. +Ua hauj lwm cia txhawb yus tsev neeg.,Làm việc để nuôi gia đình. +Yuav tsum txhawj xeeb txog peb cov me nyuam yav tom ntej.,Phải lo cho tương lai con cái. +Caij ntuj ni muaj ntau hauj lwm ua dua.,Mùa này việc nhiều hơn. +Caij ntuj ni hauj lwm tsawg.,Mùa này ít việc. +Ua tau hnub twg xam hnub ntaw.,Làm được ngày nào hay ngày đó. +Yuav tsum yoom nyiaj kom txuag.,Phải tiết kiệm chi tiêu. +Ua hauj lwm yuav tsum muaj lub siab xav.,Làm việc phải có ý chí. +Cia siab sib zog ua tej yam yuav tau zoo dua.,Cố gắng rồi sẽ khá lên. +"Tsis ntshai tej kev khưv, kev nyuaj sia.",Không ngại khó ngại khổ. +Hauj lwm yog yus lub kev ua neej.,Công việc là cuộc sống. +Xav kom tij laug ua tiav hauj lwm tau zoo.,Chúc anh làm việc thuận lợi. +Vam tias txhua yam mus zoo.,Mong công việc suôn sẻ. +Thov kom tij laug ua tau tiav zoo nyob ntawm koj txoj hauj lwm.,Chúc anh thành công trong công việc. +Kuv tsev ua qoob ua loos.,Nhà tôi làm nông nghiệp. +Kuv cog plej.,Tôi trồng lúa. +Kuv cog pob kws.,Tôi trồng ngô. +Kuv cog zaub.,Tôi trồng rau. +Kuv cog ntoo noj txiv.,Tôi trồng cây ăn quả. +Caij nyim ni tseb yub tau lawm.,Mùa này gieo hạt được rồi. +Yuav tsum ua av kom zoo.,Phải làm đất cho kỹ. +Yuav tsum nphoo chiv haum sij hawm.,Phải bón phân đúng lúc. +Yuav tsum ywg dej kom txhua.,Phải tưới nước đều. +Ntuj los nag haum rau ntoo hlob loj.,Trời mưa thuận lợi cho cây. +Xyoo ni sau puas tau ntau?,Năm nay được mùa không? +Cov ntoo loj puas zoo?,Cây phát triển tốt không? +Ntoo mag kab noj lawm.,Cây bị sâu bệnh rồi. +Yuav tsum tsuag tshuaj tua kab.,Phải phun thuốc sâu. +Tsis ua nroj les ntoo me.,Không làm cỏ thì cây kém. +Cov av ni cog yam ntoo twg thiaj haum?,Đất này trồng cây gì hợp? +Yam noob ni sau tau ntau.,Giống này năng suất cao. +Yuav tsum xaiv noob zoo.,Phải chọn giống tốt. +Cog kom haum caij.,Trồng đúng thời vụ. +Ua qoob loos mag raws ntuj nag.,Nông nghiệp phụ thuộc thời tiết. +Ntuj qhuav les ua khwv.,Hạn hán thì khó làm. +Los nag ntau heev kus ua ntoo puas.,Mưa nhiều quá cũng hỏng cây. +Yuav tsum thaiv npos rau tsob ntoo.,Phải che chắn cho cây. +Cov ntoo mos yuav tsum saib xyuas zoo.,Cây non phải chăm kỹ. +Thaum twg tau sau?,Khi nào thì thu hoạch? +Txog caij sau lawm.,Đến mùa thu hoạch rồi. +Yuav tsum sau kom ceev.,Thu hoạch phải nhanh. +Tom qab sau tas yuav tsum khaws cia kom zoo.,Thu hoạch xong phải bảo quản. +Neeg ua qoob khwv tshab xyoo.,Nông dân vất vả quanh năm. +Ua qoob yuav tsum siab ntev.,Làm nông phải kiên nhẫn. +Nyiaj txiag tau los raws li ntawm cim qoob sau los.,Thu nhập phụ thuộc mùa vụ. +Xyoo ni qoob loos poob nqi.,Năm nay giá nông sản thấp. +Muag qoob loos tawm nram kiab khw.,Bán nông sản ra chợ. +Yauv tsum nrhiav tau tib neeg tuaj yuav.,Phải tìm đầu ra ổn định. +Kev ua liaj ua teb yuav tsum paub ua.,Làm nông cần kinh nghiệm. +Yuav tsum kawm ntxiv tej kab kev ua tshiab.,Phải học hỏi kỹ thuật mới. +Ua liaj ua teb kus yuav mag teem ua ntej.,Làm nông cũng phải tính toán. +Neeg ua liaj ua teb thiaj lis nquag heev.,Nông dân rất cần cù. +Yuav tsum nyiam ua liaj ua teb.,Phải yêu nghề nông. +Sib zog ua kom sau los tau ntau.,Cố gắng cải thiện năng suất. +Thov kom neeg ua liaj ua teb ua tau ntau txiaj rau yus lub neej.,Mong nông dân làm ăn khá giả. +Kuv yug twm,Nhà tôi nuôi trâu. +Kuv yug nyuj,Nhà tôi nuôi bò. +Kuv yug npua,Tôi nuôi lợn. +Kuv yug qaib,Tôi nuôi gà. +Kuv yug os,Tôi nuôi vịt. +Kuv yug tshis.,Tôi nuôi dê. +Nkuaj yuav tsum hu si,Chuồng trại phải sạch sẽ. +Yuav tsum tau ntxuav nkuaj khawv khuav.,Phải vệ sinh chuồng thường xuyên. +Yuav tsum tau tsib tshuaj tiv thaiv rau tsiaj txhu,Phải tiêm phòng cho vật nuôi. +Tsis tsib tshuaj tiv thaiv muaj mob yoom yim,Không tiêm phòng dễ bị bệnh. +Tus tsiaj no muaj mob lawm,Con vật này bị ốm rồi. +Yuav tsum hu kws kho tsiaj,Phải gọi thú y. +Yuav tsum pub haum sij hawm,Phải cho ăn đúng giờ. +Tsis pub no khoom qias,Không cho ăn đồ bẩn. +Yuav tsum pub dej txaus haus,Phải cho uống đủ nước. +Nkuaj yuav tsum qhuav,Chuồng phải khô ráo. +Tsis cia nkuaj ntub thiab noo,Không để chuồng ẩm ướt. +Tus no loj hlob zoo,Con này lớn nhanh. +Tus no loj hlob tsis zoo,Con kia chậm lớn. +Yuav tsum saib xuyas pab tsiaj txhu,Phải theo dõi đàn vật nuôi. +Txog caij muag lawm,Đến lúc bán rồi. +Tus nqi muag xyoo no li cas?,Giá bán năm nay thế nào? +Tus nqi pheej yig heev,Giá thấp quá. +Tu tsiaj txhu muaj kev phem hmoo,Chăn nuôi có rủi ro. +Yoom yim raug kab mob,Dễ gặp dịch bệnh. +Tiv thaiv kab mob yog qhov tseem ceeb,Phải phòng bệnh là chính. +Tu tsiaj txhu yuav tsum ceeb faj,Chăn nuôi phải cẩn thận. +Ua nkuaj deb tsev nyob,Làm chuồng xa nhà ở. +Yuav tsum pov tseg cov quav,Phải xử lý chất thải. +Yug tsiaj txhu ua ke nrog kev ua liaj ua teb,Chăn nuôi kết hợp trồng trọt. +Muab chiv rau ntoo,Lấy phân bón cho cây. +Yug tsiaj txhu pab txhawb kev khwv nyiaj txiaj,Chăn nuôi giúp tăng thu nhập. +Yuav tsum kawm kev yug tsiaj txhu,Phải học kỹ thuật chăn nuôi. +Yug me ntsis tab sis khov kho,Nuôi ít nhưng chắc. +Yug ntau tab sis yuav tsum saib xyuas kom zoo,Nuôi nhiều phải quản lý tốt. +Kev yug tsiaj txhu nyuaj tab sis muaj tau nyiaj los,Chăn nuôi vất vả nhưng có thu nhập. +Ua lag luam yuav tsum xam,Làm ăn phải tính toán. +Yuav tsum ua tib zoo tiv thaiv kab mob,Phải phòng dịch cẩn thận. +Vam tias cov pab tsiaj txhu nyob zoo,Mong đàn vật nuôi khỏe mạnh. +Xav kom cov tsiaj txhu zoo tshaj plaws,Chúc chăn nuôi thuận lợi. +Vam tias muag tau tus nqi siab,Hy vọng bán được giá tốt. +Vam tias yuav tsis muaj kab mob,Mong không có dịch bệnh. +Thov kom sawv daws yug tsiaj txhu muaj kev vam meej.,Chúc bà con chăn nuôi thắng lợi. +Cia siab tias lub neej yuav zoo dua thiab.,Mong cuộc sống ngày càng khá hơn. +Qhov no npaum li cas nyiaj?,Cái này bao nhiêu tiền? +Tus nqi no puas tsawg?,Giá này có bớt không? +Muag pheej yig rau kuv,Bán rẻ cho tôi chút nhé. +Tus nqi siab heev,Giá cao quá. +Tus nqi no tau lawm,Giá này được rồi. +Kuv yuav qhov no,Tôi mua cái này. +Kuv yuav ob qhov.,Tôi lấy hai cái. +Puas muaj lwm yam khoom?,Có hàng khác không? +Puas muaj lwm yam xim?,Có màu khác không? +Yam ni puas tseem tshua?,Cái này còn không? +Cov khoom no puas yog tshiab?,Hàng này mới không? +Cov khoom no siv puas zoo?,Hàng này dùng tốt không? +Cia kuv sim,Cho tôi xem thử. +Kuv saib ib mi ntsis,Tôi xem một chút nhé. +Qhov no siv li cas?,Cái này dùng thế nào? +Puas muaj qhov lav?,Có bảo hành không? +Lav ntev npaum li cas?,Bảo hành bao lâu? +Kuv tsis tau xav yuav,Tôi chưa cần mua. +Cia kuv xav ntxiv,Để tôi suy nghĩ thêm. +Thaum twg xav tau kuv mam rov qab tuaj,Khi nào cần tôi quay lại. +Yuav ntau puas nqis tus nqi?,Mua nhiều có giảm giá không? +Tus nqi no puas tau yog tus nqi kawg?,Giá này là giá cuối chưa? +Muag kom swm.,Bán cho quen nhé. +Kuv yog tus qhua sws,Tôi là khách quen. +Them nyiaj ntsuab,Thanh toán bằng tiền mặt. +Kuv them nyiaj.,Tôi trả tiền đây. +Thov muab daim ntawv them nqi rau kuv,Cho tôi xin hóa đơn. +Kuv nqa daim ntawv them nqi,Tôi lấy hóa đơn nhé. +Cov khoom no muag tau zoo heev,Hàng này bán chạy lắm. +Sij hawm ni puas muag tau thiab?,Dạo này bán có được không? +Puas muaj ntau tus qhua yuav thiab?,Khách mua đông không? +Hnub no puaj muag tau thiab?,Hôm nay bán đắt hàng không? +Muag qeeb heev,Bán chậm quá. +Tus nqi yuav los siab,Giá nhập vào cao. +Cov nyiaj tsim stau los tsis ntau,Lãi không được bao nhiêu. +Kev yuav thiab muag yuav tsum muaj npe nrov,Mua bán phải uy tín. +Cov khoom zoo ces qhua rov qab tuaj,Hàng tốt thì khách quay lại. +Muag yog tus qhi rau cov qhua,Bán đúng giá cho khách. +Txhob hais nqi ntau dhau,Không nói thách quá. +Muag khoom yuav tsum ncaj ncees,Bán hàng phải thật thà. +Cov qhua paub yog ib qhov tseem ceeb,Khách quen rất quan trọng. +Kev yuav thiab muag yuav tsum muaj lub sijhawm ntev,Mua bán phải lâu dài. +Lwm zaus kuv mam yuav dua,Lần sau tôi lại mua. +Ua tsaug rau tij laus yuav khoom,Cảm ơn anh đã mua hàng. +Vam tias koj siv tau zoo,Chúc anh dùng tốt. +Sib ntsib lwm zaus,Hẹn gặp lại lần sau. +Tij laug puas tau noj mov?,Anh ăn cơm chưa? +Tij laug noj mov,Mời anh ăn cơm. +Muam los noj mov,Mời chị dùng bữa. +Hnub ni noj dad tsi?,Hôm nay ăn gì? +Hnub ni ua kua zaub dab tsi?,Hôm nay nấu canh gì? +Yam zaub mov ni puas qab?,Món này ngon không? +Yam zaub mov ni noj yooj yim,Món này dễ ăn. +Noj puas tsau?,Ăn có no không? +Noj ntxiv ib ntim thiab.,Ăn thêm bát nữa nhé. +Tij laug cas noj tsawg ua luaj.,Anh ăn ít thế. +Muam noj ntau mi ntsis,Chị ăn nhiều vào. +Nyuam yaus yuav tsum noj txaus txhua yam.,Trẻ con phải ăn đủ chất. +Yuav tsum noj haus kom txaus,Phải ăn uống đầy đủ. +Noj haum sij hawm zoo rau yus lub zog.,Ăn đúng giờ tốt cho sức khỏe. +Yam zaub mov ni muaj ntsis daw ntsev.,Món này hơi mặn. +Yam zaub ni muaj ntsis tsuag,Món kia hơi nhạt. +Ua nyob ni haum lawm.,Nấu thế này vừa rồi. +Cov kua ni kub heev.,Canh này nóng quá. +Tso kom txiag noj thiaj yooj yim.,Để nguội ăn cho dễ. +Yam zaub mov ni ntsim heev.,Món này cay quá. +Kuv tsis noj ntsim.,Tôi không ăn cay. +Kuv noj tsis taus roj.,Tôi không ăn được mỡ. +Kuv no tsuag.,Tôi ăn chay. +Kuv caiv zaub mov ntau roj.,Tôi kiêng đồ dầu mỡ. +Haus dej nxtiv.,Uống thêm nước nhé. +Tij laug haus dej.,Mời anh uống nước. +Koj puas haus cafe?,Uống cà phê không? +Kuv tsis haus cawv,Tôi không uống rượu. +Haus tsawg xam.,Uống ít thôi nhé. +Haus ntau tsis zoo.,Uống nhiều không tốt. +Zaub mov hauv tsev yog qhov qab dua ntsais,Cơm nhà vẫn ngon nhất. +Noj hauv tsev poob nyiaj tsawg dua.,Ăn ở nhà tiết kiệm hơn. +Hnub ni tag nrho tsev neeg sawv daws noj mov ua ke.,Hôm nay cả nhà ăn đông đủ. +Pluag mov hauv tsev yog ib qhov muaj nuj nqis heev.,Bữa cơm gia đình rất quý. +Noj mov tag yuav tsum ntaig.,Ăn xong nhớ dọn dẹp. +Pab niam ntxuav ntim.,Rửa bát giúp mẹ nhé. +Yuav tsum ua huv si tsev ua zaub mov.,Giữ bếp núc sạch sẽ. +Ua tsaug pluag noj.,Cảm ơn bữa cơm. +Noj qab los os.,Ăn ngon miệng nhé. +Sawv daws noj qab los,Chúc cả nhà ăn ngon. +Tij laug mus qhov twg?,Anh đi đâu đấy? +Kuv mus kiab khw.,Tôi đi ra chợ. +Kuv mus ua hauj lwm.,Tôi đi làm. +Kuv mus kawm ntawv.,Tôi đi học. +Kuv mus tsev.,Tôi đi về nhà. +Txoj kev ni mus qhov twg?,Đường này đi đâu? +Txoj kev ni mus puas ze?,Đi đường này có gần không? +Txoj kev ni mus puas khwv?,Đường này có khó đi không? +Txoj kev ni muaj ntsis phem.,Đường này hơi xấu. +Txoj kev ni yooj yim mus.,Đường này dễ đi. +Mus tsheb los mus taw?,Đi xe máy hay đi bộ? +Kuv mus tsheb.,Tôi đi xe máy. +Kuv mus tsheb tuam.,Tôi đi xe đạp. +Kuv mus taw.,Tôi đi bộ. +Mus tsheb maj mam.,Đi xe cẩn thận nhé. +Kev nplua yooj yim ntog.,Đường trơn dễ ngã. +Ntuj los nag rov rais khwv.,Trời mưa đi lại khó. +"Tsaus ntuj lawm, maj mam mus.","Trời tối rồi, đi cẩn thận." +Maj mam mus xam.,Đi chậm thôi. +Tsis txhob mus heev heev.,Không được phóng nhanh. +Yuav tsum ntoo kaus mom mus tsheb.,Phải đội mũ bảo hiểm. +Yuav tsum mus zoo raws li tej kev teem.,Nhớ tuân thủ luật giao thông. +Txoj kev tsheb ntau heev.,Đường đông xe quá. +Lub tsheb puas lawm.,Xe bị hỏng rồi. +Yuav tsum kho tsheb.,Phải sửa xe. +Tsheb tas roj.,Xe hết xăng rồi. +Chaw muag roj tsheb nyob qhov twg?,Tìm cây xăng ở đâu? +Kuv thov noog kev.,Cho tôi hỏi đường. +Koj pab qhia kev rau kuv.,Anh chỉ đường giúp tôi. +Mus ncaj tas lem mus sab lauj.,Đi thẳng rồi rẽ trái. +Mus ncaj tas lem mus sab xis.,Đi thẳng rồi rẽ phải. +Dhau choj les txog.,Qua cầu là tới. +Mus ntxiv ib ntu thiab.,Đi thêm một đoạn nữa. +Yuav txog chaw lawm.,Gần tới nơi rồi. +Kem ntawm ni puas deb?,Xa đây không? +Tsev tshua deb heev.,Không xa lắm đâu. +Mus taus ib nrab sij.,Đi khoảng nửa tiếng. +Mus txoj kev vas kom mus yooj yim dua,Đi đường vòng cho dễ. +Txoj kev ni nyab xeeb dua,Đường này an toàn hơn. +Mus ntxov kom tsawg neeg.,Đi sớm cho đỡ đông. +Rov rais yuav tsum ua zoo saib.,Đi lại phải cẩn thận. +Mus kev nco nstoo tseg zog.,Đi đường nhớ giữ sức. +Mus txog nco nstoo xa moo rau kuv.,Đi đến nơi nhớ báo nhé. +Tij laug lub tsev ua hov ntev lawm?,Nhà anh xây lâu chưa? +Tsev ua tau tsawg xyoo lawm?,Nhà này xây được mấy năm rồi? +Tseem kho tsev los?,Nhà đang sửa à? +Tseem ua tsev tshiab.,Đang xây nhà mới. +Ua tsev poob ntau nyiaj txiag heev.,Xây nhà tốn kém lắm. +Yuav tsum npaj nyiaj txiag.,Phải chuẩn bị tiền bạc. +Ua tsev yuav tsum xam ua ntej.,Xây nhà phải có kế hoạch. +Ua tsev tsawg tshooj?,Nhà xây mấy tầng? +Tsev ua ib tshooj.,Nhà xây một tầng. +Ua tsev ruaj khov.,Nhà xây kiên cố. +Lub tsev ni dav.,Nhà này rộng rãi. +Chav ni me tsawv.,Phòng này hơi chật. +Lub tsev muaj tsawg chav?,Nhà có mấy phòng? +Tsev puas txaug chaw nyob.,Nhà có đủ chỗ ở không? +Ua tsev yuav tsum saib xyuas cov av.,Xây nhà phải xem đất. +Thaj av ni ua tsev puas tau?,Đất này xây nhà được không? +Thaiv kom tsis xau thaum los nag.,Tránh dột khi mưa. +Tsev puas tau muaj dej huv?,Nhà có nước sạch chưa? +Tsev tseem ua yuav tau.,Nhà đang hoàn thiện. +Yuav tau nyim ni.,Sắp xong rồi. +Tseem tshuav ib mi ntsis hauj lwm me.,Còn vài việc nhỏ. +Ua tsev poob ntau sij hawm.,Xây nhà mất nhiều thời gian. +Yuav tsum sij saib xyuas thaum ua.,Phải giám sát thường xuyên. +Neeg ua tsev ua puas saib xyuas zoo?,Thợ làm có cẩn thận không? +Ua tsev yog ib qhov hauj lwm loj.,Xây nhà là việc lớn. +Yuav tsum npaj nrog yus yim neej.,Phải bàn bạc cả gia đình. +Tsev ua tau lawm les txaus siab.,Nhà xây xong là yên tâm. +Muaj tsev zoo nyob yog ib qhov zoo lawm.,Có nhà ở ổn định là tốt rồi. +"Tsev yog qhov chaw cia tiv thaiv ntuj kub, ntuj nag.",Nhà là nơi che mưa che nắng. +Tsev yog ib qhov chaw so.,Nhà là chỗ nghỉ ngơi. +Yuav tsum khaws lub tsev kom hu si.,Giữ nhà cửa sạch sẽ. +Xam kom koj ua tiav ntxov lub tsev.,Chúc anh sớm hoàn thiện nhà. +Xav kom koj yim neej nyob tsev tshiab siab kaj lug.,Chúc gia đình ở nhà mới vui vẻ. +Tsev tshiab zoo heev.,Nhà mới khang trang quá. +Hnub ni ntuj zoo heev.,Hôm nay trời đẹp quá. +Hnub ni tshav ntuj.,Hôm nay trời nắng. +Hnub ni los nag.,Hôm nay trời mưa. +Los nag loj heev.,Trời mưa to quá. +Los nag me me xwb.,Trời mưa nhỏ thôi. +Ntuj no heev.,Trời lạnh thật. +Ntuj so heev.,Trời nóng quá. +Sawv ntxov tshav ntuj tsaus ntuj los nag,Sáng nắng chiều mưa. +Sij hawm ni los nag ntau.,Dạo này mưa nhiều. +Sij hawm ni tshav kub heev.,Dạo này nắng gắt. +Ntuj tab sim no tuaj.,Trời bắt đầu lạnh rồi. +Yuav chaws rau caij ntuj no.,Trời sắp vào mùa đông. +Yuav chaws rau caij ntuj tshiab.,Trời sắp vào mùa hè. +Caij ni yooj yim muaj mob.,Mùa này dễ ốm. +Yuav tsum tuav kom yus leb cev so sawv.,Phải giữ ấm cơ thể. +Yuav tsum haus ntau dej.,Phải uống nhiều nước. +Ntuj los nag rov rais khwv.,Trời mưa đi lại khó. +Tshav ntuj ua hauj lwm sab heev.,Trời nắng làm việc mệt. +Los nag haum rau tej yam ntoo.,Mưa thuận lợi cho cây trồng. +Los nag ntau heev kuj tsis zoo thiab.,Mưa nhiều quá cũng không tốt. +Tshav ntuj ntev tsis los nag les ua hauj lwm khwv heev.,Hạn hán thì khó làm ăn. +Cim xyoo ni xam tsis paub yuav sau tau hov ntau.,Mùa vụ năm nay khó đoán. +Yuav tsum saib raws ntuj nag saib nyob lis cas.,Phải theo dõi thời tiết. +Hnov hais tias yuav los nag loj.,Nghe nói sắp mưa to. +Hnov hais tias yuav no heev.,Nghe nói sắp rét đậm. +Yuav tsum npaj ua ntej.,Phải chuẩn bị trước. +Tiv thaiv rau tej yam ntoo.,Che chắn cho cây trồng. +Tiv thaiv rau tsiaj txhu.,Bảo vệ vật nuôi. +Ntuj no yuav tsum thaiv tej nkuaj yug tsiaj.,Trời lạnh phải che chuồng trại. +Caij ni yuav tsum ua kom ntxov.,Mùa này phải làm sớm. +Tos ntuj tu nag tas mam ua.,Đợi trời tạnh mưa rồi làm. +Ua qoob ua loos raws ntuj.,Làm nông phụ thuộc trời. +Xav kom cim ni zoo.,Mong mùa vụ tốt. +Ntuj zoo les tib neeg muaj zog.,Trời yên thì dân khỏe. +Ntuj zoo les ua noj ua haus tau.,Thời tiết tốt thì làm ăn được. +Xav kom xyoo ni sau tau ntau.,Hy vọng năm nay được mùa. +Xav kom ntuj hlub tib neeg.,Mong trời thương bà con. +Tij laug puas nqa nyiaj?,Anh có mang tiền không? +Kuv tsis nco nqa nyiaj lawm.,Tôi quên mang tiền rồi. +Kuv tsis txaus nyiaj.,Tôi không đủ tiền. +Nqi ni siab tsaw.,Giá này hơi cao. +Nqi ni haum lawm.,Giá này hợp lý rồi. +Kuv yuav tsum yoom nyiaj tsawg mi ntsis.,Tôi phải tiết kiệm chi tiêu. +Sij hawm ni yoom nyiaj txiag ntau heev.,Dạo này tốn kém quá. +Txhua yam sawv daws nce nqi.,Mọi thứ đều tăng giá. +Nyiaj nrhiav tsis yooj yim.,Tiền kiếm không dễ. +Yuav tsum siv nyiaj kom haum.,Phải chi tiêu hợp lý. +Tsos txhob siv nyiaj lwj liam.,Không nên tiêu hoang. +Yuav tsum tseg nyiaj.,Phải để dành tiền. +Cia yog muaj mob thiaj tau siv.,Để phòng lúc ốm đau. +Cia txhawj rau me nyuam.,Để lo cho con cái. +Nyiaj sau los tau tsawg.,Thu nhập không cao. +Hli ni yoom nyiaj ntau heev.,Tháng này chi tiêu nhiều quá. +Yuav tsum xam yoom kom zoo cov nyiaj sau los thiab nyiaj siv mus.,Phải cân đối thu chi. +Muaj hov ntau yoom hov ntau.,Có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu. +Tsis txais nyiaj lwj liam.,Không vay mượn bừa bãi. +Txais nyiaj yuam tsum them haum raws li sij hawm tau teem tseg.,Vay tiền phải trả đúng hẹn. +Kuv txais tij laug ib me ntsis nyiaj.,Tôi mượn anh ít tiền. +Thaum twg kuv muaj kuv them.,Khi nào có tôi trả. +Them nyiaj haum raws li sij hawm teem tseg.,Trả tiền đúng hẹn nhé. +Nyiaj txiag yuav tsum meej.,Tiền bạc phải rõ ràng. +Tsis txhob txais nyiaj ntau.,Không nên nợ nần nhiều. +Txais tsawg les tsis tshua txhawj.,Nợ ít thì đỡ lo. +Muaj nyiaj les pab rau yus tsis tshua khwv.,Có tiền thì đỡ vất vả. +Ib txhiab nyiaj ib teev hws.,Đồng tiền đi liền mồ hôi. +Siv nyiaj tsawg yog ib kab kev zoo.,Tiết kiệm là thói quen tốt. +Muaj txhiab mus txhiab los.,Có đồng ra đồng vào. +Tsis txhob yoom nyiaj tag mam xav.,Không nên tiêu trước nghĩ sau. +Yuav tsum xav ntev mus tom ntej.,Phải tính toán lâu dài. +Muaj nyiaj yuav tsum paub tuav ruaj.,Có tiền phải biết giữ. +Tseg nyiaj rau tej hauj lwm tseem ceeb.,Dành tiền cho việc quan trọng. +Tsis txhob yoom nyiaj heev heev.,Đừng phung phí tiền bạc. +Nyiaj yog yus lub zog ua hauj lwm.,Tiền là công sức lao động. +Ua tawm nyiaj khwv heev.,Làm ra tiền rất vất vả. +Muaj nyiaj kuj yuav tsum paub xav.,Có tiền cũng phải biết lo. +Siv nyiaj kom haum.,Chi tiêu cho hợp lý. +Nyiaj tsawg tiam si nyob zoo.,Tiền ít nhưng sống yên ổn. +Nyob raws ib yam li yus ua tau.,Sống trong khả năng của mình. +Tsis txhob sib piv neeg muaj nyiaj thiab neeg pluag.,Không so bì giàu nghèo. +Tseem ceeb les nyob kom zoo.,Quan trọng là sống tốt. +Nyiaj tsis yog tag nrho.,Tiền không phải là tất cả. +Nyob zoo yog qhov tseem ceeb tim ib.,Bình an là quý nhất. +Kuv xav ua ntaub ntawv.,Tôi cần làm giấy tờ. +Kuv xav ua ntawv chaw nyob nyim ni.,Tôi cần làm giấy tạm trú. +Yuav mag nqa yam ntawv dab tsi?,Cần mang theo giấy tờ gì? +Puas tsum muab daim photo?,Có cần bản photo không? +Kuv npaj ntawv tsis tau txaus.,Tôi chưa chuẩn bị đủ giấy tờ. +Kuv tshua ib daim ntawv tsis tau txaus.,Tôi thiếu một giấy. +Kuv mam xa tuaj lawv qab puas tau?,Tôi bổ sung sau được không? +Ua ntawv nyob qhov twg?,Làm thủ tục ở đâu? +Ua ntawv thaum tsawg sij?,Làm thủ tục lúc nào? +Sij hawm ua hauj lwm txij thaum twg txog thaum twg?,Giờ làm việc thế nào? +Kuv tuaj txog puas haum sij?,Tôi đến đúng giờ chưa? +Kuv mag tos hov ntej?,Tôi phải chờ bao lâu? +Thaum twg thiaj ua tiav?,Khi nào có kết quả? +Thaum twg txais tau ntawv?,Bao giờ nhận được giấy? +Kuv tuaj nqa ntawv ua tiav.,Tôi đến nhận kết quả. +Tij laug pab kuv saib xyuas.,Nhờ anh kiểm tra giúp. +Cov ntaub ntawv ni puas yog?,Thông tin này có đúng không? +Kuv xav kho dua cov ntaub ntawv.,Tôi cần chỉnh sửa thông tin. +Kuv sau tsis yog lawm.,Tôi ghi nhầm rồi. +Tij laug pab qhia kuv thiab.,Anh giải thích giúp tôi với. +Kuv tsis tau meej heev ntawm cov ntaub ntawv.,Tôi chưa rõ thủ tục. +Kuv ua thawj zaug.,Tôi làm lần đầu. +Xav tau tij laug pab.,Mong anh giúp đỡ. +Kuv ua tsaug.,Tôi xin cảm ơn. +Ntaub ntawv ntxhov tsawv.,Thủ tục hơi phức tạp. +Kuv ua raws li kev qhia.,Tôi làm theo hướng dẫn. +Yuav sau npe rau qhov twg?,Cần ký tên ở đâu? +Kuv sau npe lawm.,Tôi đã ký rồi. +Kuv xav txaus ntawv lawm,Tôi đã nộp đủ giấy tờ. +Ntaub ntawv puas tau txaus.,Hồ sơ đã đầy đủ chưa? +Kuv tos xov moo.,Tôi chờ thông báo. +Yog muaj qhov twg tsis txaus tij laug pab qhia kuv.,Có gì thiếu anh báo giúp. +Kuv mam rov qab tuaj.,Tôi sẽ quay lại sau. +Ua tsaug tij laug pab qhia.,Cảm ơn anh đã hướng dẫn. +Ua hauj lwm nrawm heev.,Làm việc rất nhanh gọn. +Kuv txaus siab heev.,Tôi rất hài lòng. +Xav kom tau daws ntxov.,Mong được giải quyết sớm. +Ua tsaug twb pab.,Cảm ơn sự giúp đỡ. +Xav kom tij laug ua hauj lwm tiav zoo.,Chúc anh làm việc tốt. +Kuv thov rov mus tsev.,Tôi xin phép ra về. +Koj puas yoom xov tooj?,Anh có dùng điện thoại không? +Lub xov tooj ni yoom puas zoo?,Điện thoại này dùng tốt không? +Nkag tsis tau rau hauv online,Không vào được mạng. +Koj hu rov qab rau kuv,Anh gọi lại cho tôi nhé. +"Kuv mloog tsis tau meej,",Tôi không nghe rõ. +Koj tham nrov dua puas tau?,Anh nói to hơn được không? +Kuv mam li xa ntawv rau koj,Tôi nhắn tin cho anh nhé. +Koj pab xyuas cov ntawv,Anh kiểm tra tin nhắn giúp. +Kuv xa nws los ntawm Zalo,Tôi gửi qua Zalo. +Kuv xa nws los ntawm Facebook,Tôi gửi qua Facebook. +Kuv hu video puas tau?,Tôi gọi video được không? +Xov tooj roj tas lawm,Điện thoại hết pin rồi. +Xov tooj puas lawm,Điện thoại bị hỏng rồi. +Yuav tsum nqa mus kho,Phải mang đi sửa. +Lub xov tooj no siv tau ntev lawm,Điện thoại này dùng lâu rồi. +Kuv nyuam qhuav yuav lub xov tooj tshiab,Tôi mới mua điện thoại mới. +Xov tooj no siv yoom yim,Điện thoại này dễ dùng. +Koj qhia kuv siv thiab ?,Anh chỉ tôi cách dùng với. +Kuv tsis paub siv lub no?,Tôi chưa biết dùng cái này. +Nias qhov no ces tau lawm,Nhấn vào đây là được. +Nias rau lub no,Bấm vào nút này. +Ceev faj tsam dag ntxias,Cẩn thận lừa đảo nhé. +Muaj ntau xov tooj hu tuaj txawv txawv,Có nhiều cuộc gọi lạ. +Tsis txob teb coj xov tooj hu tuaj txawv tsawv,Không nên nghe máy lạ. +Siv xov tooj yuav tsum ceev faj,Dùng điện thoại phải cẩn thận. +Muaj xov tooj yoom yim rau kev hu,Nhờ có điện thoại liên lạc dễ. +Xov tooj yog qhov tseem ceeb,Điện thoại rất cần thiết. +Tij laug pab kuv puas tau?,Anh giúp tôi được không? +Thov muam pab kuv ib me ntsis,Nhờ chị giúp một chút. +Puas kam pab kuv?,Có thể giúp tôi không? +Thov tij laug pab saib,Nhờ anh xem giúp. +Tij laug pab kuv ib me ntsis,Anh giúp tôi một lát nhé. +Kuv xav tau tij laug kev pab,Tôi cần anh hỗ trợ. +Tij laug kuv nug ib me ntsis,Anh cho tôi hỏi nhờ. +Thov muam pab tham dua,Nhờ chị nói lại giúp. +Tij laug pab ua rau kuv puas tau?,Anh làm giúp tôi được chứ? +Kuv ua tsis yeej,Tôi làm không kịp. +Thov koj ua nrog,Nhờ anh làm cùng. +Pab kuv zaus no,Giúp tôi lần này nhé. +Lwm zaus kuv mam pab dua,Lần sau tôi giúp lại. +Thov tij laug pab saib me ntsis,Nhờ anh trông giúp một chút. +Tij laug tos kuv ib pliag,Anh đợi tôi một lát. +Tos kuv ib me ntsis,Chờ tôi một chút nhé. +Koj pab kuv nqa qhov no,Anh giúp tôi mang cái này. +Thov muam pab hu rau kuv,Nhờ chị gọi giúp tôi. +Thov tij laug pab kuv khaws cia,Nhờ anh giữ giúp tôi. +Tij laug muab kuv qiv ib pliag,Anh cho tôi mượn một lát. +Thov koj pab saib,Nhờ anh xem hộ. +Thov tij laug pab kuv tshawb xyuas,Anh giúp tôi kiểm tra. +Kuv ua tsis tau,Tôi không làm được. +Tij lsug maj mam hais dua,Anh nói lại chậm hơn. +Thov tij lsug pab sau,Nhờ anh viết giúp. +Tij laug pab kuv ua kom tiav,Anh giúp tôi hoàn thành. +Kuv xav tau kev pab tiag tiag,Tôi rất cần sự giúp đỡ. +Vam tias tij laug nkag siab,Mong anh thông cảm. +Tij laug pab kuv,Anh giúp tôi nhé. +Kuv thov ua tsaug ua ntej,Tôi xin cảm ơn trước. +Thov pab kuv,Làm ơn giúp tôi. +Xav kom tau tij laug pab.,Rất mong anh giúp. +Ua tsaug tij laug ntau.,C��m ơn anh nhiều. +Tom qab kuv mam pab koj dua,Sau này tôi giúp lại. +Ua tsaug rau koj txoj kev pab,Cảm ơn vì đã giúp. +Muaj koj txoj hauj lwm tiav lawm,Nhờ anh mà xong việc. +Ua tsaug ntau ntau rau qhov kev pab no,Rất cảm ơn sự hỗ trợ. +Kuv thov ua tsaug,Tôi thật sự biết ơn. +Ua tsaug tij ;aug,Cảm ơn anh nhé. +Ua tsaug muam koj ntau,Cảm ơn chị nhiều. +Me nyuam ua tsaug txiv pem koj,Cháu cảm ơn bác. +Ua tsaug rau saws daws,Xin cảm ơn mọi người. +Kuv ua tsaug ntau,Tôi rất cảm ơn. +Ua tsaug rau txoj kev pab kuv,Cảm ơn vì đã giúp tôi. +Kuv thov txim,Tôi xin lỗi nhé. +Thov txim tij laug,Xin lỗi anh. +Thov txim niam laus,Xin lỗi chị. +Me nyuam thov txim txiv pem,Cháu xin lỗi bác. +Thov txim kuv tuaj lig,Tôi xin lỗi vì đến muộn. +Kuv thov txim rau qhov yuam kev,Tôi xin lỗi vì nhầm lẫn. +Vam tias koj nkag siab,Mong anh thông cảm. +Kuv thov txais lub txim,Tôi xin nhận lỗi. +Kuv yuav pab tsis tau,Tôi không thể giúp được. +Vam tias koj nkag siab kuv,Mong anh thông cảm cho tôi. +Txoj hauj lws no kuv ua tsis tau,Việc này tôi không làm được. +Kuv tsis khoom lawm,Tôi bận mất rồi. +Hnub no kuv mus tsis tau,Hôm nay tôi không đi được. +Cia lwm zaug,Để dịp khác nhé. +Kuv tsis haum txoj hauj lwm no,Tôi không phù hợp việc này. +Kuv xav ntshai tsis tau,Tôi e là không được. +Vam tias tij laug nkag siab,Mong anh hiểu cho. +Thov txim kuv pab tsis tau,Rất tiếc tôi không giúp được. +Ua tsaug koj hu nawb,Cảm ơn anh đã mời. +Ua tsaug tab si kuv tsis kam,Cảm ơn nhưng tôi xin từ chối. +Vam tias lwm zaus yuav tau,Hy vọng dịp khác có thể. +Ua tsaug vim nkag siab,Cảm ơn vì đã hiểu. +Tsis ua li cas,Không sao đâu. +Tsuag yog qhov me me xwb,Chuyện nhỏ thôi. +Tsis muaj dab tsi,Không có gì đâu. +Kuv nkag siab,Tôi thông cảm. +Tsis muaj dab tsi,Không vấn đề gì. +Txhua yam zoo lawm,Mọi chuyện ổn rồi. +Ua tsaug rau kev qhia,Cảm ơn sự chia sẻ. +Zoo siab tias tau pab,Rất vui được giúp. +Thov kom nej txhua tus tau qhov zoo,Chúc anh chị mọi điều tốt đẹp. +"Bà ơi, bà nuôi bao nhiêu con lợn?","Pas, cax zus pik tsours tul buô?" +"Nuôi hai con lợn nái, một đàn lợn con, 10 con lợn thịt và 1 con lợn đực.","Zus az tus không buô, iz jes nhuôv buô, 10 tul lel buô thiêz iz tus tor buô." +Mỗi năm nuôi lợn thu nhập được bao nhiêu?,Iz shông zus buô tau pik tsours nhiêx? +Mỗi năm thu nhập 30 triệu đồng.,Iz shông zus buô tau 30 triệu luz nhiêx. +"Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đảo cơm đi.","Mi cur, mar bau lourv ek, mul da mar le." +"Con gái, trời nắng rồi, con đi đảo thóc để thóc khô.","Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak." +"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế…",Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duroz uô luôx. +"Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về.","Mi tuz, dêx lax lax nhaz li uz nhaz ntorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr ai" +"Sao anh lười thế, ngủ cả ngày.","Cax tser gênhł uô luô, pur yênhx hnuz al." +"Trời mưa, đường lầy lội không đi làm được.","Lal nes, cêr gal dhi mul tsi taul." +Quần áo hàng đống sao không giặt? Lười quá đấy.,Trik ya yênhx pours uô chek tsik nxuô? Tuz gênhs hungr ne. +"Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đảo cơm đi.","Mi cur, mar bau lourv ek, mul da mar le." +"Con gái, trời nắng rồi, con đi đảo thóc để thóc khô.","Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak." +"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế…",Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duroz uô luôx. +"Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về.","Mi tuz, dêx lax lax nhaz li uz nhaz ntorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr ai" +"Anh ơi, lâu lâu không gặp nhau, mình đi uống chén rượu đi.","Tix laus, nter nter tsik sik njiz, uz mul hauk piz chưorr xuz a." +"Không uống rượu đâu, uống nước thôi.","Tsik hauk chưorr a, uz mul hauk dêx puôv." +"Tôi nhặt được một bọc tiền, có phải chị đánh rơi không?","Cur khourk tau iz paz nhiêk, puôk zas cax uô póngx al lênhx muoư?" +"Không phải tôi đánh rơi, có thể do người khác thôi.","Tsik zas cus uô póngx al, hair nyai lênhx tus uô póngx vel." +Bác Châu có nhà hay không?,Pêv giêl Tsourz puôk nhaz haur tsêr tsik nhaz ak? +"Tôi không biết anh, anh là ai?",Cur tsik pauz cax ek cax zas tul turs ak? +Cháu là Vạn trên Lũng Po.,Cur zas Nhiêx Vex pêv Lôngv Pauz +"Tôi nhặt được một bọc tiền, có phải chị đánh rơi không?","Cur khourk tau iz paz nhiêk, puôk zas cax uô póngx al lênhx muoư?" +"Không phải tôi đánh rơi, có thể do người khác thôi.","Tsik zas cus uô póngx al, hair nyai lênhx tus uô póngx vel." +Bác Châu có nhà hay không?,Pêv giêl Tsourz puôk nhaz haur tsêr tsik nhaz ak? +"Tôi không biết anh, anh là ai?",Cur tsik pauz cax ek cax zas tul turs ak? +Cháu là Vạn trên Lũng Po.,Cur zas Nhiêx Vex pêv Lôngv Pauz +"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thét ầm ĩ như thế?",Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak? +Con đau bụng lắm.,"Cur maz plez hènhr," +Con ăn cái gì không hợp nên đau bụng thôi.,Cax nax aiz tsi tsik hauv thiêx maz plez lal. +"Con không ăn cái gì, nó tự đau thôi.","Cur tsik nax aiz tsi, nul chiv chir maz." +Thế thì đưa đến bệnh viện thôi.,Uô li chax mul tsêr kha maz saiz. +"Tối đen như thế này, con mò đi làm gì?",Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz? +Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi.,Cur hnar mông tiêk muôv Mair lal ek cur mul shuô ne. +Muốn đi thì mai sẽ đi.,Zuôr mul tais cik mev mul. +Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế?,Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz curk aiz tsi tser nju uô luôx? +Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao.,Cur chas zev nôngz curk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju. +"Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được.","Ntux na hungr lourv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz" +"Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn.","Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx ntông trau nhux, nênhl na." +"Tối đen như thế này, con mò đi làm gì?",Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz? +Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi.,Cur hnar mông tiêk muôv Mair lal ek cur mul shuô ne. +Muốn đi thì mai sẽ đi.,Zuôr mul tais cik mev mul. +"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thét ầm ĩ như thế?",Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak? +Con đau bụng lắm.,"Cur maz plez hènhr," +Con ăn cái gì không hợp nên đau bụng thôi.,Cax nax aiz tsi tsik hauv thiêx maz plez lal. +"Con không ăn cái gì, nó tự đau thôi.","Cur tsik nax aiz tsi, nul chiv chir maz." +Thế thì đưa đến bệnh viện thôi.,Uô li chax mul tsêr kha maz saiz. +Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế?,Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz curk aiz tsi tser nju uô luôx? +Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao.,Cur chas zev nôngz curk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju. +"Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được.","Ntux na hungr lourv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz" +"Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn.","Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx ntông trau nhux, nênhl na." +"Ruộng có nước rồi, con đi bừa để chuẩn bị gieo mạ.","Liêx muôx dêx lourv, mi tuz cax mul fuôx chiê zuror tsêz zuz blês." +"Toàn ruộng bậc thang thôi, khi nào mới bừa hết.","Niês liêx kiz ntair xurz, thauv tus thiêx fuôx tel." +Người nào quyết tâm sẽ làm được.,Liênhx tus siez nter zênhx uô tau xurz. +"Anh ơi, anh chăn trâu ở đây có thấy ai qua đây không?","Tix laus, cax saiz turv ntourv ni puôk pav tul tus dhau lal nir?" +Tôi chăn trâu ở đây không thấy ai qua lại đâu.,Cur saiz turv ntourv ni tsik pav tul tus dhau lal er. +Anh đi chặt được gánh củi tốt nhỉ.,Cax mul txiêr tau cur tourk jông hênhr zuôv. +Củi nghiến ở trên núi đấy.,Tourk fer tôngx pêv her jôngr or. +Chị ở đây nuôi gà phát triển quá nhỉ.,"Niêv laul, cax nhaz ntourv ni zus kaiz vev hênhr zuôv." +Trời oi như thế này chắc sắp mưa rồi.,Ntux tser vauv uô luôx hair nyai zuôr lal nes vel? +"Ờ, đúng vậy, trời đầy mây đen chắc sắp mưa.","Ox, zas tiêz ntux tsaul ndiêz nyai zuôr lal nes." +"Anh ơi, anh có biết trong tỉnh ta có bao nhiêu huyện không?","Tix laus, cax puôk pauz haur pêz xênhr muôx pik tsourz luz tsourz?" +"Trong tỉnh ta có 12 huyện, 1 thị xã.","Hur pêz xênhr muôx 12 luz tsourz, iz luz les thị xã." +Anh làm gì rồi ở đây mà bới tìm như thế này.,Cax uô ai tsi pôngz ntourv ni ek xourz xuôr nhaz li al? +"Hôm qua tôi bắn chuột, mũi tên nổ của tôi rơi ở đây nên tôi tìm thôi.","Nes hma cur tuo nel, cur tul xuz hnênhr pôngz ntourv ni el cur nriêr ne." +"Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?","Maz bourk iz chê yênh gourk ni ek, hauk yuôx lourv tau?" +"Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi.","Tsik tau, cax yourz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur." +Chị mua được cái áo mới đẹp thế.,Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx. +Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới.,zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek. +"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được.",Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul. +Con bò của tôi mập hơn con của anh.,Cur tul nhux fev duô cax tul. +Bồ thóc của anh sao đầy thế?,Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak? +"Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi.","Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak." +"Anh ơi, sao anh lại dỡ nhà đi?",Tix laus uô chek cax zuôr ruôr tsêr mul louv ak? +"Không phải dỡ nhà không, mà còn phải dỡ vườn nữa.","Tsix zas ruôr tsêr xuz, mek tsêlnlv ruôr vex thiêz." +Làm sao thế?,Uô chek nir? +"Dỡ vườn, nhá dỡ để giao đất cho họ làm đường.","Ruôr vex, tsêr mul chiê chaz er luô trau luôš uô cer trar traik." +"Din ơi, hôm nay có khách, con dọn múi nước để uống.","Zênhx ak, hnuz ni muôx kruô tuôx ek cax rauz iz mauz đêx chiê hauk ak." +"Gà rồi nhà bạn hết, để con quét nhà đã.","Kaiz rênhz tsêr sur tek, chiê cur qez tser xuz." +"Quét nhà xong, vào dun nước nhé.",Qêz tsouš tsêš chiê rauz đêx va. +"Vừa mới sáng sớm, chị đã quét sạch sẽ khắp nơi.","Nhưôr kruôr sour nzar tsênhk, cax turk qez hur si cxuô qour ak?" +"Vườn, nhà bẩn quá, quét đi để sạch sẽ.","Vex, tsêr sur tsouv ak, qez mul chiê ha jông saiz mi njik." +Anh trả nợ họ xong còn dư bao nhiêu tiền?,Cax thev louv gre tel tsênhv sênhv har ntau nhiêx lí? +Trả nợ xong còn dư 200 nghìn đồng.,Thev gre tel sênhv 200 cxiêz nhiêx. +"Anh ơi, anh chăn trâu ở đây có thấy ai qua đây không?","Tix laus, cax saiz turv ntuorv ni puôk pav tul tus dhau lal nir?" +Tôi chăn trâu ở đây không thấy ai qua lại đâu.,Cur saiz turv ntuorv ni tsik pav tul tus dhau lal er. +Anh đi chặt được gánh củi tốt nhỉ.,Cax mul txiêr tau cur tourk jông hênhr zuôv. +Củi nghiến ở trên núi đấy.,Tourk fer tôngx pêv her jôngr er. +Chị ở đây nuôi gà phát triển quá nhỉ.,"Niêv laul, cax nhaz ntuorv ni zus kaiz vev hênhr zuôv." +Trời oi như thế này chắc sắp mưa rồi.,Ntux tser vauv uô luôx hair nyai zuôr lal nes vel? +"Ờ, đúng vậy, trời đầy mây đen chắc sắp mưa.","Ôx, zas tiêš ntux tsaul ndiêz nyai zuôr lal nes." +"Anh ơi, anh có biết trong tỉnh ta có bao nhiêu huyện không?","Tix laus, cax puôk pauz haur pêz xênhr muôx pik tsours luz tsourz?" +"Trong tỉnh ta có 12 huyện, 1 thị xã.","Hur pêz xênhr muôx 12 luz tsourz, iz luz les thị xã." +Anh làm gì rơi ở đây mà bới tìm như thế này?,Cax uô ai tsi põngz ntuorv ni ek xourz xuôr nhaz li al? +"Hôm qua tôi bắn chuột, mùi tên nó của tôi rơi ở đây nên tôi tìm thôi.","Nes hma cur tûo nel, cur tul xuz hênhr põngz ntuorv ni el cur nriêr ne." +Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ.,Nêx luz jal ntuorv ni nhaz jê jôngr laul zuôv. +"Phải, địa phương này toàn núi đá thôi.","Zas tiêš, trôngx têz ni tsuôk zas trôngx paz jêz xuz ek." +Quê hương của anh đẹp quá nhỉ.,Nêx trôngx têz ntuorv ni jông saiz hungr zuôv. +"Phải, tul tus tuôx txasnt…","Zas tiêk, tul tus tuôx txas ntuorv ni truk kruô." +Anh mang họ gì?,Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak? +Tôi mang họ Dương.,Cur zas chuôz xênhv zex ak. +"Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ.","Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv." +"Phải, mấy hôm nay được một ít.","Zas tiêk, az hnuz ni ha laix tau mi njik." +"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được.",Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul. +Con bò của tôi mập hơn con của anh.,Cur tul nhux fev duô cax tul. +Bố thóc của anh sao đầy thế?,Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak? +"Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi.","Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak." +"Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?","Maz bourk iz chè yênh gourk ni ek, hauk yuôx louv tau?" +"Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi.","Tsik tau, cax yeurz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur." +Chị mua được cái áo mới đẹp thế.,Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx. +Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới.,zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek. +"Nó giỏi thật, cắt bộ quần áo rất đẹp.","Nul txourx tiês, txiêr chêr trik ya jông hênhr." +Nó may khác hơn mọi người.,Nul souk txourr duô cxuô tul nra. +"Tôi khiến nó đi chặt củi, sao nó chưa về nhỉ.","Cur txiz nul mul txiêr tourk, uô chek nuk tsik tau lal nir." +Nó về sắp đến rồi.,Nul lal zuôr txas a. +Xã Phúc sen có truyền thống làm nghề rèn.,"Suôv Phucr, xen muôx mênhx mul curk ntaiv hlau." +Gia đình ít người họ thuê người đến giúp.,Ziv nênhx tsours nênhs luôš ntiêr jas tuôx pez uô. +Đồi của anh trồng được nhiều cây quá nhỉ.,Cax luz trôngz ni chas tau ntau nông hungr ner. +Tôi cũng đi mua giống cây về trồng thôi.,Cur mul zuôr zus nông lal chas thiêz xuz ek. +"Chỗ chúng tôi ở toàn đồi trọc, không có củi mà đun.","Pêz nhaz pêv tax trôngz kruôr, tsis muôx tourk traur thiêz." +Còn quê anh thì sao?,Yuôr nêx trôngz têz ni? +Quê tôi chỉ đun bằng củi trúc thôi.,Pêz trôngz têz tsuôk traur shôngz trourv xuz. +Anh mua bộ bàn ghế bao nhiêu tiền?,Cax zuôr phurv trôngx har ntau nhiêx li ak? +Bộ bàn ghế này một triệu đấy.,Phurv trôngx ni iz triêuv nhiêx điév ór. +Tôi đến nói chuyện làm cản trở đến công việc của anh.,Cur tuôx dras cax thev uô thênhr cax cêr thiêz ak. (thiêz – mỹ từ thêm vào câu) +"Không nói thế, công việc của chúng ta giống nhau thôi.","Tsik haik li, pêz têx haux lưv chêk thôngx zev ntes." +"Cái thùng của anh thủng, không đựng được nước rồi.","Cax luz thôngx ta, ntiv tsis tau dêx louv er." +"Phải, thùng gỗ không chắc đâu.","Zas mek, niêš thôngz ntông tsis truo̊x ni ek." +"Bà ơi, bà tẽ ngô đi bán à?","Pas, cax dhek curk mul muôs lal?" +"Không phải, tẽ ngô về nấu rượu.","Tsik zas, dhek curk lal hau choorr." +Nước sông to quá không qua được.,Đêx lax lax dhau tsis tauk +Chờ nước rút đã sẽ qua.,Tal dêx gris xuz mev dhau. +Mặt trời lên rồi chiếu mặt trăng,Hnuz tuôx tel hnuz chi hli +Mặt trăng lên rồi trăng sáng.,Hli tuôx tel hli chi +"Lúa chín rồi, chị đi cắt để chúng tôi đập.","Blêx siêr điev, cax mul hlaik blêx chiê pêz ntauk" +Đập lúa xong đốt rơm thành tro.,Tauk blêx tel hlourr nhez blêx uô yaur. +Trời tối đen như mực anh đến làm gì?,Hma ntux tsauk têz nti cax tuô uô tsi ne? +Tôi yêu thích anh nên tôi đến.,Cur hmar yuô cax cur thiêx tuôx. +"Em gái, anh và em số hợp nhau lắm.","Lênhx muôv, cur thiêz cax hmôngr hauv hênhr tiês." +Người Mông của em không coi trọng số phận.,Pê nênhs Hmôngz tsis saiz hmôngr. +Hôm nay cán bộ xã đến nói chuyện với bà con trong xóm.,Hnuz ni ce bôv suôv tuôx thev lul dras pêz pax nhuôš haur jal. +"Chị ơi, chị đã thông tin cho mọi người nghe chưa?","Niêv laul, cax xe mông trau cxuô tul hnar tel louv tau?" +Tối qua ai đến thăm anh đấy?,Nes hma tuả turs tuôx shuo̊k cax tsêr ne? +"Không biết, vì em không ở nhà.","Shar nưr, tsis nhaz haur tsêr cur tsis pauz. (Shar nưr: gần nghĩa với tsis pauz)" +"Ông ơi, năm nay ông được bao nhiêu tuổi rồi?","Zous er, shông ni cax tau pik tsours shông louv nir?" +Năm nay tôi được 87 tuổi rồi.,Shông ni cur tau 87 shông louv lo. +Chúng tôi ở vùng cao cuộc sống rất khó khăn.,Pêz nhaz tax trôngz siêz uô nênhx khưr hênhr +Hnuz ni cax puôk khồngv ak?,Mar tsis txauk nax tsênhv mul’khouz-vour des thiêz. +Hôm nay anh có rỗi không?,Cơm không đủ ăn mà còn phải đi đào củ mài nữa. +Nếu được rỗi thì chúng ta đi nhặt củi nhé.,Tau zas-khồngv ni uz mul khourk toruk mer. +"Em ơi, họ khen em dạy học giỏi lắm phải không?","Lênhx muôv, lour kruo̊k cax kriê ntuor jông hênhr ni mek?." +Em dạy không tốt bao nhiêu đâu.,Cur kriê tsis jông pik tsours thiêz ak. +"Tí nữa nhà tôi có khách, anh đi trước mở cửa.",Mi njik thiêz cur tsêr muôx kruô; cax mul uô ntêx kriz krar trôngx. +"Anh nhặt củi khó đốt, tôi về tôi gói bánh.","Cax khourk toruk kruo̊r tsês, cur lal cur krur nruôr." +"Em Thắng, em sắp đi học chưa?",Cur thángr cax zuôr mul courv ntuorr tsik tau? +Hôm nay em không đi học.,Hnuz ni cur tsik mul courv +Làm sao em không đi học?,Uô chek cax tsik mul courv? +Cô giáo cho chúng em nghỉ.,Côz jaor tsa pêz sa +"Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đào cơm đi.","Mi cur, mar bau louv ek, mul da mar le." +"Con gái, trời nắng rồi, con đi đào thóc dễ thóc khô.","Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak." +"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế……",Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duoz uô luôx. +"Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về.","Mi tuz, đêx lax lax nhaz li uz nhaz ntuorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr a." +"Sao anh lười thế, ngủ cả ngày.","Cax tser gênhl uô luô, pur yênhx hnuz al." +"Trời mưa, đường lầy lội không đi làm được.","Lal nes, cèr gal dhi mul tsi taul." +Quần áo hàng đống sao không giặt? Lười quá đấy.,Trik ya yênhx pours uô chek tsik nxuô? Tuz gênhs hungr ne. +Ai rủ con đi mà làm thành chuyện thế này?,Tul tus hauz cax mul el uô xurv nhaz li? +Do Lềnh rủ đi.,Zas Lênhx hauz pêz mul. +Chúng mày đi buôn bán cái gì?,Nêx mul muôš hauv aiz tsi? +Chúng con đi buôn hàng lậu…,Pêz mul uô luôv hex hauv lauv. +"Anh ơi, lâu lâu không gặp nhau, mình đi uống chén rượu đi.","Tix laus, nêr nêr tsis sik njiz, uz mul hauk piz chơurr xuz a." +"Không uống rượu đâu, uống nước thôi.","Tsik hauk chuorr a, uz mul hauk dêx puôv." +"Ôi, bác (gái) ơi, sao bác nuôi nhiều gà thế?","Ô, niêv pêv, cax zus kaiz chông hungr a zuôv." +"Gà thì nuôi nhiều thật, nhưng không được giá.","Kaiz zus ntau tiês, tez sik tsis tsiv txiêx ak." +Bác nuôi bao nhiêu con gà?,"Niêv pêv, cax zus har ntau tul kaiz li?" +"Tôi nuôi 30 con gà mái, 100 con gà choai, 10 con gà trống...","Cur zus 30 tul pax kaiz, 100 tul rourk kaiz, 10 tul lau kaiz." +"Ruộng có nước rồi, con đi bừa để chuẩn bị gieo mạ.","Liêx muôx dêx lourv, mi tuz cax mul fuôx chiê zuôr tsêz zuz blês." +"Toàn ruộng bậc thang thôi, khi nào mới bừa hết.","Niês liêx kiz ntair xuz, thauv tus thiêx fuôx tel." +Người nào quyết tâm sẽ làm được.,Liênhx tus siêz nêr zênhx uô tau xuz. +"Tôi đến như thế này, con mờ đi làm gì?",Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz? +Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi.,Cur haur mông tiêx muôv Mair li cex cur mul shuô ne. +Muốn đi thì mai sẽ đi.,Zuôr mul tais cik mev mul. +"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thế làm gì?",Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak? +Con đau bụng lắm.,"Cur maz plez hanhr," +Cần ăn cái gì không hợp thì đau thôi.,Cax nax zis ti sik haux thiêx maz plez lal. +"Con không ăn cái gì, chỉ thấy đau.","Cur tsik maz aiz tsı, mul nhiv chir maz." +"Con đau nặng lắm,","Cur maz hauv li," +Đi khám để bác khám xem sao.,Uô tiêz har tul bez kha maz saiz. +Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế?,Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz cuk aiz tsi tser nju uô luôx? +Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao.,Cur chas zev nôngz cuk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju. +"Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được.","Ntux na hungr louv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz." +"Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn.","Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx nôngz trau nhux, nênhl ma" +"Nước sông to quá, không có cầu làm thế nào qua được hả con trai?","Đêx lax tsi muôx qav, uô chek dhau taul mul mi tuz?" +"Phía trên có cầu treo, ta đi một đoạn nữa là đến.","Pêv uz muôx qav đai, pêz mul ni njik thiêz txas." +"Ờ, cái cầu treo này ở giữa võng lên, hả đứa nhóc xuống.","Ô, tul qav dai ir druôz drez qav, az tas ntâus." +"Bà già rồi, không sợ kim được, cháu trai, cháu sầu kim cho bà đi.","Cưr laul louv tsis pav cêr qav công, mi tuz cax qavz trau cur saiz." +Để cháu sầu kim. Ôi không cần thằng kim chọc vào tay rồi.,"Chiê cur qaz, Ô, tsis lal siv, cøg cax louv tuz chiê rư." +"À, hai bố con ở nhà à!",ờ nêz az kujr tuz nhaz haur tsêr lal! +"À, hai bố con ở nhà, anh đến à.","ơr, uz nhaz haur tsêr mek, cax tuôx lal." +Họ đi đâu hết?,Louv mul tuz tel louv nir? +"Hai ông, bà đi chợ","Gưz az nlis mul khr louv," +vợ bà con gái đi hái rau lợn.,"Pax lusz thiez tuz nxaix hlaz mul đê juaz buôi," +Còn ai ở trong nhà?,Yưêr tuz lus nhaz jur tsêr xuz? +Còn hai bố con ở trong nhà thôi.,Yưêr gưz az tsêr tuz nhaz jur tsêr xuz. +"Bà và ông, hai người ở nhà à.","Paz, thiez zous nôz nhaz haur tsêr lal." +"Ơ, con trai, anh đến à.","Ơ, mi tuz, cax tuôx lal." +Anh từ đâu đến?,Cax kal tuz tuôr? +Cháu từ thị xã Cao Bằng đến.,Cur kal drev les Môngy muôi tuôs +Anh là Mông mới hay Mông già?,Cax zas Hmôngzy yiez lal Hmôngz laus? +Cháu là Mông già Hoà An.,Cur zas Hmôngz laus Hev khuôr +Anh đến gặp ai?,Cax tuôr njiez tul tiv? +"Cháu đến làm việc với xã, nhưng mượn đội nên cháu vào đây.","Cur ndêz uô haux luv haur suôv, tezs xit lis louv ví í cur lal ntour ví." +Anh ăn cơm chưa?,Cax maz mrr luv tsix tau? +Cháu chưa ăn.,Cur tix zan. +"Em Thắng, bố mẹ em đi đâu rồi?","Cur Zênhx, cax niêv, cax txir mul duô tus louv nir?" +Mẹ em và bố em đi trồng ngô ở trên nảy nhà em rồi.,Cur niêv thiez cur txir mul chas cuk pêv pêz char tiez louv. +Thế hôm nay em không đi học à?,Uô hnaz ni cax tsis mul ccurv ntour lal? +Ăn cơm trưa xong em mới đi.,Nax su tel cur thiex mul. +Cặp sách này có phải của em không?,Luz hnez ntour ni puôk zas cax luz? +"Phải của em, mẹ em mổ mũ mua cho em.","Zas cur luz, cur tixr niouv khuôr zuôr trau cur." +Đẹp quá nhỉ,Jông gauz hneiv zuôv +Em học lớp mấy rồi?,Cax covu bas lopr tus louv? +Học lớp 5,Covu lopr tisz. +Cax luz truong nhaz tus lí?,Cax luz truong nhaz tus lí? +Trường của em ở trên đèo.,Cur luz truong nhaz pú duov. +Trường của Thắng ở đâu?,Zênhx luz tsêr truong nhaz tus lí? +Trường của Thắng ở trên đèo.,Zênhx luz truong nhaz púv duov. +A Pá có ở nhà không?,A Pa cur pakc nhaz haur tsêr nhaz a!? +"Có, Ai ở ngoài đấy?",Nhaz meď. Tu lus tus dau ak? +Có ai ở nhà không?,Púck muôs tul tau haur tsêr ak? +"Có, vào nhà đi.","Muôx meď, lal tsêr al." +"Vào nhà không được, lại trec đi?",Po vào nhà được không? +Anh (chị) đi đâu đấy?,"Tsez tsêr chiax nir é, lal trec é?" +"Chú Chì ơi, cậu làm cái nhà to thế.","Txux chi ơ, cax uô luz tsêr tser lax uô luôx" +Không to bao nhiêu đâu.,Tsik lax pik tsours thiêz ak. +"Bốn gian, bảy cột mà không to à?","Plauz qer, she stuv mek tsik lax va." +Cậu nhờ hay thuê người ta làm?,Cax thar jas lal ntiêr luôx uô ạ? +Thuê thợ người Nông làm.,Ntiêr cur Zir Nôngx tuôx uô mel. +"Thảo nào, ngôi nhà mới đẹp thế.","Qênhz qir, cur thiêx tiêk uô chel luz tsêr jông." +Nhà đẹp thế nào?,Tsêr jông lí chekx? +Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009 tỉnh ta có bao nhiêu người?,"Xev tas luzx siez 1 hli 4 shông 2009, pëz xênhr muôx har chôngz nélnh?" +"Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, tỉnh ta có 510.884 người, là 1 trong 23 tỉnh không ở mức cơm đeo cao.","Xev tas luzx siez 1 hli 4 shông 2009, pëz xênhr muôx 510.884 tul nélnhs, zas luz hli 23 xev txer haur ter al neaz cax gux zis muôv chôngz." +Hằng năm có bao nhiêu trẻ được sinh ra.,Niek shông muôx pik tsours tul mi nhuôv tau xênhx tovr? +Hằng năm có 8.000 đến 9.000 trẻ em được sinh ra.,Niek shông muôx 8.000 qas 9.000 tul nhuôv zau ta•u xênhx tovr. +Sự chênh lệch giữa người cao tuổi và tỉ suất như thế nào?,Tsêx ntêlnhs khuôk nêlxs luzul txênhlz it tìek mul haux nhuôngs? +"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được.",Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul. +Con bò của tôi mập hơn con của anh.,Cur tul nhux fev duô cax tul. +Bồ thóc của anh sao đầy thế?,Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak? +"Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi.","Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak." +Anh mang họ gì?,Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak? +Tôi mang họ Dương.,Cur zas chuôz xênhv zex ak. +"Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ.","Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv." +"Phải, mấy hôm nay được một ít.","Zas tiêk, az hnuz ni hạ laix tau mi njik." +Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ.,Nẽx luz jal ntourv ni nhaz jê jôngr laul zuôv. +"Phải, địa phương này toàn núi đá thôi.","Zas tiês, trôngx têz ni tsuôk zas trôngz paz jêz xurz ek." +Quê hương của các anh đẹp quá nhỉ.,Nẽx trôngx têz ntourv ni jông saiz hungr zuôv. +"Đúng vậy, tụi tôi tuốt việc làng ở đây.","Zas tiêk, tul tus tuôx txas ntourv ni tuk kruô." +"Em ơi, anh tặng em chiếc nhẫn vàng này làm kỷ niệm.","Lênhx muôv, cur puz cax ntir mflaiz cuz ni trau cax chax mul saiz dez muôs." +"Cảm ơn anh nhiều, đeo nhẫn này em nhớ anh suốt đời.","Uô cax tsaus cax mer lênhx nul, cur chax ntir mflaiz ni cur nda cax tel tiêv." +"Anh ơi, gánh củi của em nặng lắm đến giúp em với.","Tix laus, cur cur tourk ni hnhèr hungr tuôx pez cur le." +"Nặng thì cố mà gánh, ai bảo tham vào.","Hnhèr hnhèr lal uô tiês cur, tul tus cav cur ntau." +Người ta nặng sắp chết mà còn mỉa mai người ta.,Hnhèr luôs zuôr tuôs lal hnhak luôs thiêz. +"Ôi, quê hương của em đường quanh co uốn khúc.","Ôr, nex trôngx têz ni cêr nkhəz nkhauk, lus tax lus pêk." +Trên đây toàn đồi núi làm sao bằng phẳng như anh ở đồng bằng.,Ntoûv ni tax trôngz her lôngx xurz tsik tiêx tul zênhl li drev nex drôngs. +Lâu lâu anh mới lên đây sao con chó nó mến anh thế?,Ntêr ntêr thiêx nên txas pêv ni ek tul dêr tser ndours cax têk? +Nó nhớ chủ cũ của nó thôi.,Nul nda nul tul tsur kuz av. +Tưởng anh có phép thuật gì hoá ra là chó của anh.,"Nyai cax muôx phuox phuox aiz tsi, ha zas cax tul dêr kuz." +"Ông ơi, đi câu có được cá không?","Zours, hnûz ni mul nur njêl puôk tau tsi tau ne?" +Im phẳng phắc không có cá còn ăn mồi nữa.,Njiês mong ta tsik muôx njêl hmaz qur thiêz +K+A2:C30hông to bao nhiêu đâu.,Tsik lax pik tsours thiêz ak. +"Bốn gian, bảy cột mà không to à","Plauz qer, she tsurv mek tsik lax va." +Cậu nhờ hay thuê người ta làm?,Cax thar jas lal ntier luôš uô a? +Thuê thợ người Nùng đến làm.,Ntier cưl Zir Nôngx tuôx uô mel. +"Thảo nào, ngôi nhà mới đẹp thế","Qênhz qir, cur thiêx tiêk uô chel luz tsêr tser jông." +Txux Chi làm nh�� to bằng nào?,Txux Chi uô luz tsêr har lax li? +"Nhà bốn gian, bảy cột","Uô luz tsêr plauz qer, she tsurv" +Ai làm cho Txux Chi?,Tul ưs uô trau Txux Chi? +Txux Chi thuê thợ người Nùng làm,Txux Chi ntier cuk ntông Zir Nôngx uô. +Nhà đẹp thế nào?,Tsêr jông li chek? +"Xà, cột bảo nhẵn tinh thẳng tắp, cửa sổ, cửa chính lắp móng đẹp.","Phe, tsurv thoux ntaus lênhr, krar trôngx, krar trai dhak jông xuk nav tsêr." +"Nù Suô oi, mùng 2 tháng mười đến cùng chúng tôi ăn cưới nhé.","Nux Suô ak, txas nel hli xiêz az cax tuôx dras pêz haux chorur mer." +Năm nay luôn à?,Shông ni ntes lal? +Đúng vậy. Mùng 2 tháng 10 năm sự này.,Zas tiêk. Nel hli xiêz az nhux shông ni ntes mek. +Cưới con gái hay con trai đấy?,Hauk chuor nxaik lal chorur tuz ne? +Cưới con gái.,Hauk chorur nxaik ak. +Họ đến ăn hỏi lúc nào rồi?,Thauv tus lourr tuôx muôz lưor ne? +Hôm 15 tháng 8 vừa rồi họ đến ăn hỏi,Puôx zêv cauv tsiz haur nhuôs lourr tuôx muôz mel. +"Thế thì cảm ơn nhé, mồng 2 tháng 10 tôi sẽ đến.","Uô li uô tsaus mer, txas nel hli xiêz az cur mev tuôx ak." +"Mới tách ra ở riêng, vợ chồng Hươr làm nhà thế nào?","Nhuôr phaiz chuôz, Giêl Hourx uô tsêr nhaz li chek?" +"Mới tách ra ở riêng, vợ chồng Hươr làm một nhà gianh nhỏ, 2 gian, 2 trái.","Nhuôr phaiz chuôz, Giêl Hourx uô luz tsêr grênhz mê, az qer, az luz mav cauv." +"Theo phong tục Mông, nơi ăn chỗ ngủ trong nhà được quy định như thế nào?","Trouk cêr chai Hmôngz, qour nax qour pur haur luz tsêr tau tenhv nhaz li chek?" +"Gian của chinh để không, dưới bàn thờ kê một bộ bàn ghế uống nước, ăn cơm, khách.","Qer krar trôngx tes tsês khôngz, tsuôk tiz iz phurv trôngx tas haur kez ples chiê mar, haux dêx, tiêv kruô." +"Gian kê bếp, từ cột giữa trở ra là buồng, từ cột giữa trở vào là bếp, lò…","Qer nhaz buôl, kez ndêx tes uô paiv, kauv ndêx tes uô krar chuz, krar txak, txênh." +"Tách ra ở riêng, Giềl Hươr được bố mẹ chia cho cái gì?","Phaiz chuôz tourv, Giêl Hơurx tau niêv txir phaiz trau tul aiz tsí?" +Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009 tỉnh ta có bao nhiêu người?,"Xev txas hunuz siêz 1 hli 4 shông 2009, pêz xênhr muôx har chôngz nênhs?" +"Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, tỉnh ta có 510.884 người, là 1 trong 23 tỉnh, thành trong cả nước có mức sinh cao.","Xev txas hunuz siêz 1 hli 4 shông 2009, pêz xênhr muôx 510.884 tul nênhs, zas iz haur 23 luz xênhr haur tel nra têz qơrk zus mi nhuôv chôngz." +Hằng năm có bao nhiêu trẻ được sinh ra?,Niêx shông muôx pik tsours tul mi nhuôv tau xênhr tourv? +Hằng năm có 8.000 đến 9.000 trẻ em được sinh ra.,Niêx shông muôx 8.000 txas 9.000 tul nhuôv zaul tau xênhr tourv. +Sự chênh lệch giữa người cao tuổi và ít tuổi như thế nào?,Têx nênhs hluôk thiêz nênhs laul txênhr li chek mul hnuz nhuôngs? +Nhà nước xây dựng pháp luật để làm gì?,Cơx chuôz têz qơrk cxiv tse txux chai chiê uô tsí? +"Nhà nước ta xây dựng hệ thống pháp luật để quản lý nhà nước, quản lý xã hội.","Cơx chuôz têz qơrk cxiv tse txux chai chiê tuôr cer têz qơrk, tuôr cer xuôv hôiv." +Bộ luật Dân sự quy định những gì nhỉ?,Phurv txux chai jânz xưv tênhv mul aiz tsi ntau? +Người Mông Cao Bằng ăn tết nguyên đán cùng với các anh em dân tộc khác.,Hmôngz Caoz Đângx nax tsiêz xauk shông trouk luôš cur tix Mez suô: +Chuẩn bị đón tết người ta làm gì nhiều?,Sez siv nax tsiêz luôš uô aiz tsi ntau? +"Người ta quét bỏ hông, quét nhà, dán giấy trắng, giấy đỏ nhiều nơi…","Luôš qêz nkhourz, qêz tsêr, la ntourr duorz liêz trau cxuô qơu…" +Phong tục tập quán của người Mông như thế nào?,Cêr chai tav lil Hmôngz nhaz li chek? +"Người Mông thờ tổ tiên, các thần linh, thắp hương đốt vàng mã…","Hmôngz shênhv txurx txôngz, txi dez têz qơurk, hlourr shez ntour…" +Các hoạt động ngày tết như thế nào?,Têx hnuz tsiêz muôx aiz tsi ntau? +"Họ ăn mặc đẹp, thanh niên thì tung còn hát giao duyên. Trẻ nhỏ đánh quay, cầu lông. Người già uống rượu nói chuyện làm ăn.","Sour dourk uô jev; têx hluôl par max paz, haik cur cxiêx. Têx zau dar vix vôngs, ntauk ntir. Têx laul haux chorur thev cez cêr uô nax." +Bà ngoại và ông ngoại ở trong nhà.,Niêv taik thiêz zourv txir nhaz haur tsêr. +Ai không đưa cháu đến thăm bà ngoại?,Tul tus tsik chax xênhz tser tuôx niêv taik? +Con gái con rể không đưa cháu ngoại đến,"Nxaik, vaur tsik chax xênhz tser tuôx" +Vì sao cháu ngoại lại không đến?,Viv li chek xênhz tser thiêx tsik tuôx? +Vì hai cháu còn đang bận học,Viv az tus nhuôv zau tsênhv coruv ntour +Em đâu đi đâu rồi?,Tul tik nhez mul uô tus lourv? +Em đâu đi sang bên anh em ngoại của nó rồi,Tul tik nhez mul tiv lourr char nênhx tse lourv +Còn Tu đi đâu?,Yuôr Tuz mul tus li? +Tu đi giúp em rể đóng hao làm nhà,Tuz mul dras nul txir hluôk uô tsêr +Vợ và con gái cả đi hái rau lợn.,Pax niêv thiêz tul nxaik hlaz mul dê jauz buôl +Còn ai ở trông nhà?,Yuôr tul tus nhaz jar tsêr xuz? +Còn hai bố con ở trông nhà thôi.,Yuôr gour az tsir tuz nhaz jar tsêr xuz. +Cháu từ thị xã Cao Bằng đến.,Cur kal drev les Môngv muôl tuôx +Anh là Mông mới hay Mông già?,Cax zas Hmôngz yiêz lal Hmôngz laus? +Cháu là Mông già Hoà An.,Cur zas Hmôngz laus Hev khuôr +Anh đến gặp ai?,Cax tuôx njiz tul tus +"Cháu đến làm việc với xã, nhưng muộn rồi nên cháu vào đây.","Cur tuôx uô haux lurv haur suôv, tez sik lis lourv viv li cur lal ntourv ni." +Anh ăn cơm chưa?,Cax nax mar lourv tsik tau? +Cháu chưa ăn.,Cur tsik tau nax. +"Em Thắng, bố mẹ em đi đâu rồi?","Cur Zênhx, cax niêv, cax txir mul duo tus lourv nir?" +Mẹ em và bố em đi trồng ngô ở trên rẫy nhà em rồi.,Cur niêv thiêz cur txir mul chas curk pêv pêz char têz lourv. +Thế hôm nay em không đi học à?,Uô hnuz ni cax tsik mul coruv ntour lal? +Mẹ của Thắng và bố của Thắng đi đâu?,Zênhx niêv thiêz Zênhx txir mul tus li? +Mẹ của Thắng và bố của Thắng đi trồng ngô trên rẫy của họ.,Zênhx niêv thiêz Zênhx txir mul chas cuk pêv lourr her têz. +Vì sao Thắng lại ở nhà?,Viv li chek Zênhx ha nhaz haur tsêr. +Đến trưa Thắng mới đi học.,Ter su Zênhx thiêx mul coruv ntour. +Thắng học lớp mấy?,Zênhx coruv txas lopr tus li? +Thắng học lớp 5,Zênhx coruv lopr 5 +"Tên anh (chị, ông, bà…) là gì?",Cax bê hu li chek? +Tên tôi là Mùa A Giang,Cur bê hu uô Mual A Zex +Năm nay anh được bao nhiêu tuổi,Shông ni cax tau pik tsours shông? +Tôi được 20 tuổi,Cur tau nênhl gauv shông +tôi sinh ngày 15 tháng giêng năm ngựa,cur zus tsênhz zêv cauv tsis nênhl shông +Nhà anh ở đâu?,Cax qour nhaz tus li? +Tôi ở trên xóm Lũng Hoằng,Cur nhaz pêv jal Lôngv Vex +Xóm của anh có nhiều nhà không?,Cax luz jal puôl chôngz nênhs? +"Nhiều lắm, trên 100 hộ","Chôngz hênhr, iz puôk tourv ziv nênhx." +Nhà anh có rộng không?,Cax luz tsêr puôk đer? +Nhà khá rộng.,Tsêr đer thiêz mek +Khi nào đi công tác qua cho chúng tôi làm khách mới nhé.,Thauv tus uô haux lurv dhau pêz lal uô kruô mer. +"Đến đi, sợ anh không có lòng thôi.","Tuôx mer, nyai cax tsik muôx siêz xuz." +"Tùng, sao anh làm nhà to thế?","Tôngx, Cax uô luz tsêr tser lax uô luôx ak?" +Đông người quá nhà bé không đủ ở.,Nênhs chôngz hungr uô mê tsil txaul nhaz ne. +Thế nhà anh có bao nhiêu người?,uô li cax tsêr muôx har ntau tul nênhs? +"mười người, bốn thế hệ","cauv tul nênhs, plauz tiêv nhaz" +Anh tính xem ai nhiều?,cax xev saiz tul tus ntau? +"Anh ơi, gánh củi của em nặng lắm đến giúp em với.","Tix laus, cur cur tourk ni hnhêr hungr tuôx pez cur le." +"Nặng thì cố mà gánh, ai bảo tham vào.","Hnhêr hnhêr lal uô tiês cur, tul tus cav curr ntau." +Người ta nặng sắp chết mà còn mia mai người ta.,Hnhêr luôs zuôr tuôs lal hnhak luôs thiêz. +"Ôi, quê hương của em đường quanh co, uốn khúc.","Òr, nên trôngx têz ni cêr nkhaz nkhauk, lus tax lus pêk." +Trên đây toàn đồi núi làm sao bằng phẳng như anh ở đồng bằng.,Ntourv ni tax trôngz her lôngv xurz tsik tiêx tul zênhl li drev nên đrôngs. +"Khát nước quá rồi, cho tôi xin ngụm nước.","Nkrik dêx duo tax hungr lourv, cur thai hnak ceâs de." +"Ôi, mò nước cạn hết rồi, chúng tôi không có.","Òr, krar dêx kruôr tel pêz tsik muôx dêx lourv thiêz." +"Con gái ơi, đi giặt quần áo đi.","Mi nxaik, mul nxuô tsik ya le." +Mùa này mưa nhiều nước gợn sóng to.,Lu chai ni lal nes ntau nxênh dêx laiv ntôngl. +"Ôi, mọi năm không rét sao năm nay rét thế.","Ô, cxiê niê cxiê shông tsi na, uô chek shông ni tser na. (từ lặp lại)" +Trên đồi từng lớp băng trắng xoá.,"Sauv tax trôngz yênhx cxênhx đaok, bu chev đaưz paus." +"Anh ơi, ta đi xem họ xây nhà đi.","Tix laus, pêz mul shuôk lourr cxiv tsêr a." +Là anh em của cậu hay sao mà đi xem?,Zas cax cur tix cxênhz jê lal tsi el mul shuôk ne. +"Anh ơi, hôm nay huyện đến nói chuyện, ta đi nghe đi.","Tix laus, hnuz ni tsourz tuôx thev lul, pêz mul mnôngs a." +"Mấy hôm nay ốm, người ù xiu hết rồi không muốn nghe nữa.","Az hnuz tsik jông nhaz, nênhs mnuôl tel tsik xer mnôngs lourv a." +Năm nay xã giao cho làng ta trồng 1000 cây thông,Shông ni suôv chaz trau pêz jal chas 1000 txôngx ntông chiêz +"Khi trồng, lấp đất chặt một chút để cây mới sống.",Thauv chas phauk.er chênhr mi njik chiê ntông thiêx chiêx. +Chúng tôi ở vùng cao cuộc sống rất khó khăn.,Pêz nhaz tax trôngz siêz uô nênhx khur hênhr +Cơm không đủ ăn mà còn phải đi đào củ mài nữa.,Mar tsik txauk nax tsênhv mul khourz-vours đes thiêz. +Hôm nay anh có rỗi không?,Hnuz ni cax puôk khôngv ak? +Nếu được rỗi thì chúng ta đi nhặt củi nhé.,Tau zas-khôngv ni uz mul khourk tourk mer. +"Tí nữa nhà tôi có khách, anh đi trước mở cửa.",Mi njik thiêz cur tsêr muôx kruô; cax mul uô ntêx kriz krar trôngx. +"Anh nhặt củi khô để, tôi về tôi gói bánh.","Cax khourk tourk kruôr tsês, cur lal cur krur nduôr." +"Con trai ơi, con nuôi bao nhiêu con ngỗng đấy.","Mi tuz, cax zus pik tsours tuk nguk ak?" +"Ở đây có rất nhiều hồ, chúng gầm suốt đêm.","Ntourv ni muôx tsar ntau hênhr, ngôngx yênhx hma." +"Ông ơi, tôi nghe nói ông còn nợ tiền người ta phải không?","Zours, cur hnar tiêk cax yuôr lourr grê puôk zas?" +"Phải, nhưng tôi đã mang tiền đi trả rồi.","Yuôr tiês, tez sik cur gre nhiêx mul thêv lourv mek." +"Lềnh, hôm nay cậu bị mưa dội phải không?","Lênhx, hnuz ni cax mes nes plar puôk zas?" +"Phải, buổi sáng trời nắng to bụi bay mù mịt, nhưng đến chiều lại mưa to.","Zas tiêk, sour nzar pluô yaur tourv tas, ter su ha lal nes hlaz." +"Anh ơi, hôm nay huyện đến nói chuyện, ta đi nghe đi.","Tix laus, hnuz ni tsourz tuôx thev lul, pêz mul mnôngs a." +"Mấy hôm nay ốm, người ù xiu hết rồi không muốn nghe nữa.","Az hnuz tsik jông nhaz, nênhs mnuôl tel tsik xer mnôngs lourv a." +"Ôi, mọi năm không rét sao năm nay rét thế.","Ô, cxiê niê cxiê shông tsi na, uô chek shông ni tser na. (từ lặp lại)" +Trên đồi từng lớp băng trắng xoá.,"Sauv tax trôngz yênhx cxênhx đaok, bu chev đaưz paus." +"Anh ơi, ta đi xem họ xây nhà đi.","Tix laus, pêz mul shuôk lourr cxiv tsêr a." +Là anh em của cậu hay sao mà đi xem?,Zas cax cur tix cxênhz jê lal tsi el mul shuôk ne. +"Con gái ơi, đi giặt quần áo đi.","Mi nxaik, mul nxuô tsik ya le." +Mùa này mưa nhiều nước gợn sóng to.,Lu chai ni lal nes ntau nxênh dêx laiv ntôngl. +Hôm nay cán bộ xã đến nói chuyện với bà con trong xóm.,Hnuz ni ce bôv suôv tuôx thev lul đras pêz pax nhuôs haur jal. +"Chị ơi, chị đã thông tin cho mọi người nghe chưa?","Niêv laul, cax xe mông trau cxuô tul hnar tel lourv tau?" +"Ông ơi, năm nay ông được bao nhiêu tuổi rồi.","Zours er, shông ni cax tau pik tsours shông lourv nir?" +Năm nay tôi được 87 tuổi rồi.,Shông ni cur tau 87 shông lourv lo. +"Năm nay gió to, gió làm đổ chín ngôi nhà ngói.","Shông ni chuô la, chuô ntauk vau chuôx luz tsêr vuôl." +Mọi người đều đến cứu giúp.,Luôs cxuô lênhx cxuô tul sour dourk tuôx choruv. +"Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?","Maz bourk iz chê yênh gourk ni ek, haux yuôx lourv tau?" +"Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi.","Tsik tau, cax yourz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur." +Chị mua được cái áo mới đẹp thế.,Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx. +Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới.,zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek. +"Nó giỏi thật, cắt bộ quần áo rất đẹp.","Nul txourx tiês, txiêr chêr trik yã jông hênhr." +Nó may khác hơn mọi người.,Nul sourk txourr duô cxuô tul nra. +"Tôi khiến nó đi chặt củi, sao nó chưa về nhỉ.","Cur txiz nul mul txiêr tourk, uô chek nurk tsik tau lal nir." +Nó về sắp đến rồi.,Nul lal zuôr txas a. +Anh hái rau thơm sao ít thế.,Cax dê jauz tsu he tser tsours uô luôx ak. +"Tôi không hái được, cỏ lấp hết rồi.","Cur dê tsik tau, drax vôngz tel lourv." +"Đố anh biết, cái chuông bò này từ đâu làm ra?",Tưr cax pauz luz tsurz nhux ni krar tus uô tourv lal? +"Tôi biết, cái chuông này làm ở xã Phúc Sen, huyện Quảng uyên.","Cur pauz, luz tsurz ni uô đrev suôv Phucr xenz tsourz Coangv uyênz." +Xã Phúc sen có truyền thống làm nghề rèn.,Suôv Phucr xen muôx mênhx mul curk ntaiv hlau. +Gia đình ít người họ thuê người đến giúp.,Ziv nênhx tsours nênhs luôs ntiêr jas tuôx pez uô. +Đồi của anh trồng được nhiều cây quá nhỉ.,Cax luz trôngz ni chas tau ntau ntông hungr ner. +Tôi cũng đi mua giống cây về trồng thôi.,Cur mul zuôr zuz ntông lal chas thiêz xurz ek. +"Chỗ chúng tôi ở toàn đồi trọc, không có củi mà đun.","Pêz nhaz pev tax trôngz kruôr, tsik muôx tourk traur thiêz." +Còn quê anh thì sao?,Yuôr nêx trôngz têz ni? +Quê tôi chỉ đun bằng củi trúc thôi.,Pêz trôngz têz tsuôk traur shôngz trourv xuz +Anh mua bộ bàn ghế bao nhiêu tiền?,Cax zuôr phurv trôngz har ntau nhiêx li ak? +Bộ bàn ghế này một triệu đấy.,Phurv trôngx ni iz triêuv nhiêx điêv ôr. +Tôi đến nói chuyện làm cản trở đến công việc của anh.,Cur tuôx đras cax thev uô thênhr cax cêr thiêz ak. +"Không nói thế, công việc của chúng ta giống nhau thôi.","Tsik haik li, pêz têx haux lurv chêk thôngx zev ntes." +"Cái thùng của anh thủng, không đựng được nước rồi.","Cax luz thôngz ta, ntiv tsik tau đêx lourv er." +"Phải, thùng gỗ không chắc đâu.","Zas mek, niês thôngz ntông tsik truôx ni ek." +"Bà ơi, bà tẽ ngô đi bán à?","Pas, cax đhek curk mul muôs lal?" +"Không phải, tẽ ngô về nấu rượu.","Tsik zas, đhek curk lal hau chourr." +Nước sông to quá không qua được,Đêx lax lax dhau tsik tauk +Chờ nước rút đã sẽ qua.,Tal đêx gris xuz mev dhau. +Mặt trời lên rồi chiếu mặt trăng,Hnuz tuôx tel hnuz chi hli +Mặt trăng lên rồi trắng sáng.,Hli tuôx tel hli chi +"Lúa chín rồi, chị đi cắt để chúng tôi đập.","Blêx siêr điêv, cax mul hlaik blêx chiê pêz ntauk" +Đập lúa xong đốt rơm thành tro.,Tauk blêx tel hlourr nhez blêx uô yaur. +Trời tối đen như mực anh đến làm gì?,Hma ntux tsauk têz nti cax tuô uô tsi ne? +Tôi yêu thích anh nên tôi đến.,Cur hmar yuô cax cur thiêx tuôx. +Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ.,Nêx luz jal ntourv ni nhaz jê jôngr laul zuôv. +"Phải, địa phương này toàn núi đá thôi.","Zas tiês, trôngx têz ni tsuôk zas trôngz paz jêz xurz ek." +Quê hương của các anh đẹp quá nhỉ.,Nêx trôngx têz ntourv ni jông saiz hungr zuôv. +"Phải, tụi tôi từ trước vùng này đi lên.","Zas tiêk, tul turs tuôx txas ntourv ni turk kruô." +Anh mang họ gì?,Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak? +Tôi mang họ Dương.,Cur zas chuôz xênhv zex ak. +"Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ.","Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv." +"Phải, mấy hôm nay được một ít.","Zas tiêk, az hnuz ni ha laix tau mi njik." +"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được.",Tul nhux ni tser fev uô luôx tsik fiv cur tul. +Con bò của tôi mập hơn con của anh.,Cur tul nhux fev duô cax tul. +Bồ thóc của anh sao đầy thế?,Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak? +"Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi.","Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xurz ak." +Chào chị nhé.,Nyob zoo tus muam. +Em chào bác ạ.,Nyob zoo txiv hlob. +Cháu chào cô ạ.,Nyob zoo nphauj. +Chào mọi người.,Nyob zoo sawv daws. +Chào buổi sáng.,Nyob zoo sawv ntxov. +Rất vui được gặp anh.,Zoo siab tau ntsib tij laug. +Rất hân hạnh làm quen.,Zoo siab tau paub koj. +Lâu rồi không gặp.,Ntev lawm tsis ntsib. +Dạo này anh thế nào?,Sij hawm ni koj nyob li cas lawm xwb? +Chị khỏe không?,Tus muam koj puas muaj zog? +Mọi việc ổn chứ?,Txhua yam puas tseem zoo? +Anh mới đến à?,Tij laug koj nyuam qhuav tuaj txog los? +Chị ở đâu tới?,Tus muam koj nyob qhov twg tuaj? +Em tên là Nam.,Kuv lub npe hu ua Nam. +Tôi tên là Hùng.,Kuv lub npe hu ua Hùng. +Anh tên gì?,Tij laug koj lub npe hu li cas? +Chị tên là gì?,Tus muam koj lub npe hu li cas? +Anh làm nghề gì?,Tij laug koj ua yam hauj lwm dab tsi? +Chị làm việc ở đâu?,Tus muam koj ua hauj lwm qhov twg? +Rất mong được giúp đỡ.,Xav kom tau pab. +Mong anh giúp đỡ thêm.,Xav kom tau tij laug koj pab ntxi thiab. +Rất vui được quen biết.,Zoo siab tau sib paub. +Lần đầu gặp anh.,Thawj zaug tau ntsib tij laug. +Chúng ta gặp nhau rồi nhỉ.,"Peb twb tau sib ntsib ua ntej lawm, puas yog." +Mới gặp hôm qua mà.,Nyuam qhuav sib ntsib rau nag. +Lâu quá không thấy anh.,Ntev heev lawm tsis pom tij laug. +Mời anh vào nhà.,Tij laug los hauv tsev. +Mời chị ngồi.,Tus muam zaum. +Mời bác dùng nước.,Txiv hlob haus dej +Đi đường có mệt không?,Mus kev puas sab? +Thời tiết hôm nay đẹp nhỉ.,Huab cua hnub ni zoo heev yom. +Hôm nay đông người quá.,Hnub ni neeg coob heev. +Lâu nay anh bận lắm à?,Ntev ni tij laug koj muaj ntau hauj lwm heev los? +Mới về quê à?,Nyuam qhuav rov los tsev los? +Mới lên đây chơi à?,Nyuam qhuav tuaj txog ntawm ni ua si los? +Anh ở đây lâu chưa?,Tij laug nyob ntawm ni hov ntev lawm? +Chị quen đường chưa?,Tus muam puas nco qab txoj kev? +Đi có thuận lợi không?,Mus puas yooj yim? +Rất may được gặp anh.,Hmoov zoo tau ntsib tij laug. +Hôm nay gặp anh là vui rồi.,Zoo siab hnub ni tau ntsib tij laug. +Lần sau lại gặp nhé.,Lwm zaus rov sib ntsib dua. +Khi nào rảnh ghé nhà tôi.,Thaum twg khoom tuaj ntawm kuv tsev. +"Chào anh, hẹn gặp lại.",Tij laug mam sic ntsib dua. +Dạo này sức khỏe thế nào?,Sij hawm ni koj puas nyob zoo? +Gia đình anh có khỏe không?,Tij laug yim neej puas nyob zoo? +Các cháu học hành thế nào?,Cov me nyuam kawm ntawv li cas lawm? +Công việc có thuận lợi không?,Txoj hauj lwm puas mus zoo? +Dạo này bận lắm à?,Sij hawm ni muaj ntau hauj lwm heev los? +Lâu rồi không thấy anh.,Tau ntev lawm tsis tau ntsib tij laug. +Chị mới đi làm về à?,Tus muam nyuam qhuav mus ua hauj lwm los los? +Nhà mình dạo này sao rồi?,Sij hawm ni koj yim neej nyob li cas lawm xwb? +Mùa này làm ăn được không?,Lub caij no kev laj luam zoo li cas? +Mưa nhiều quá nhỉ.,Los nag ntau dhau lawm. +Trời dạo này lạnh thật.,Sij hawm ni ntuj no heev tiag. +Đường đi có khó không?,Txoj kev mus puas khwv? +Công việc vất vả không?,Txoj hauj lwm ua puas khwv? +Có cần tôi giúp gì không?,Koj puas xav tau kuv pab? +Anh ăn cơm chưa?,Tij laug puas tau noj mov? +Chị đi chợ về à?,Tus muam mus kiab khwv los los? +Hôm nay làm sớm thế?,Hnub ni mus ua ntxov ua luaj? +Dạo này ít gặp anh quá.,Sij hawm ni ntsib tij laug tsawg heev. +Nhà có việc gì không?,Hauv tsev puas muaj hauj lwm dab tsi? +Có gì khó khăn không?,Puas ntsib kev khwv dab tsi? +Anh có mệt không?,Tij laug puas sab? +Làm việc nhớ giữ sức khỏe nhé.,Ua hauj lwm nco ntsoov saib xyuas yus tus kheej. +Thời gian này bận mùa vụ à?,Sij hawm ni tsis khoom tseem mus ua qoob loos los? +Gia đình có đông người không?,Yim neej puas muaj coob neeg? +Các cháu ngoan không?,Tej me nyuam puas mloog lus? +Trẻ con dạo này học nhiều nhỉ.,Me nyuam yaus nyim ni zoo li kawm ntau heev li. +Công việc có áp lực không?,Txoj hauj lwm puas ntxhov siab thiab? +Làm ăn phải giữ sức.,Ua noj ua haus yuav tsum tseg zog. +Năm nay lạnh sớm nhỉ.,Xyoo ni no ntxov yom. +Đợt này mưa nhiều thật.,Sij hawm ni los nag ntau tiag. +Đi lại có vất vả không?,Rov rais puas khwv thiab? +Xa nhà có nhớ không?,Mus deb puas nco tsev thiab? +Ở đây quen chưa?,Nyob ntawm ni swm lawm los tsis tau? +Cuộc sống có ổn không?,Lub neej zoo li cas lawm xwb? +Có cần nhờ ai giúp không?,Puas xav thov muaj neeg pab? +Có gì cứ nói nhé.,Muaj dab tsis tham los. +Mọi người vẫn khỏe cả chứ?,Sawv daws puas nyob zoo? +Làng mình dạo này yên không?,Peb lub zos nyim ni puas nyob kaj siab? +Xóm có gì mới không?,Puas muaj ib yam tshiab tshwm hauv peb lub zos? +Dạo này giá cả tăng nhỉ.,Sij hawm ni cov nqi tau nce lawm puas yog. +Mọi thứ đắt đỏ quá.,Txhua yam kim heev. +Làm ăn giờ khó thật.,Nyim ni ua noj ua haus khwv heev tiag. +Thôi cố gắng anh nhé.,Sib sib zog tij laug. +Có sức khỏe là tốt rồi.,Tus kheej nyob zoo lawm les tau. +Mong mọi việc suôn sẻ.,Kuv vam tias txhua yam yuav tau mus zoo. +Chúc gia đình mạnh khỏe.,Xam kom yim neej sawv daws muaj zog. +Anh có khỏe không?,Tij laug koj puas muaj zog? +Tôi thấy trong người không khỏe.,Kuv hnov hau cev tsis tshua zoo nyob heev. +Tôi bị đau đầu.,Kuv mob taub hau. +Tôi bị sốt.,Kuv mag kub cev. +Tôi bị ho mấy hôm nay.,Kuv mag hnoos ob peb hnub ni. +Tôi đau bụng.,Kuv mob nplab. +Tôi mệt quá.,Huv nkees heev. +Chị có sao không?,Tus muam koj puas ua cas? +Bác có thấy đỡ hơn không?,Txiv hlob koj puas hnov zoo mi ntsis? +Đi khám bác sĩ chưa?,Koj puas tau mus kho ntawm tus kws kho mob? +Có uống thuốc chưa?,Puas tau haus tshuaj? +Nhớ nghỉ ngơi nhé.,Nco ntsoov pw so. +Đừng làm việc nặng quá.,Tsis txhob ua hauj lwm nyhav heev. +Trời lạnh dễ ốm lắm.,Ntuj no yooj yim muaj mob heev. +Phải giữ ấm cơ thể.,Yuav tsum mag cia yus lub cev sov. +Ăn uống cho đầy đủ.,Noj haus kom txaus. +Đừng thức khuya quá.,Tsis txhob nyob lis. +Có cần đưa đi viện không?,Puas mag cov mus tsev kho mob? +Để tôi gọi bác sĩ.,Cia kuv hu kws kho mob. +Cơn đau có nặng không?,Tus mob puas nyhav heev? +Đau lâu chưa?,Mob puas tau ntev? +Có chóng mặt không?,Puas hnov kiv? +Có buồn nôn không?,Puas hnov xav ntuav? +Có ăn được không?,Noj puas tau? +Uống nước nhiều vào.,Haus dej ntau thiab. +Nghỉ vài hôm cho khỏe.,So ob peb hnub kom zoo. +Làm việc quá sức rồi.,Ua hauj lwm tas zog heev lawm. +Để tôi giúp cho.,Cia kuv mam pab. +Đừng lo quá nhé.,Tsis txhob txhawj heev. +Uống thuốc xong thấy sao?,Haus tshuaj tas hnov li cas? +Có đỡ hơn hôm qua không?,Puas hnov zoo dua nag? +Nếu không đỡ thì đi khám.,Yog tsis zoo les mus kho. +Bệnh này phải kiêng đấy.,Yam mob ni yuav mag caiv. +Bác sĩ dặn sao?,Kws kho mob hais li cas? +Phải ăn uống cẩn thận.,Yuav tsum noj haus kom zoo. +Đừng chủ quan nhé.,Yuav mag faj kom zoo. +Sức khỏe là quan trọng nhất.,Lub zog les tseem ceeb dua ntais. +Có sức khỏe là có tất cả.,Muaj zog les muaj tau txhua yam. +Đau ốm mệt lắm.,Muaj mob puas sab heev? +Người già dễ ốm.,Cov laus les yooj yim muaj mob. +Nhớ cho cháu uống thuốc.,Nco nstoov muab tshuaj rau me nyuam haus. +Giữ gìn sức khỏe nhé.,Saib xyuas yus tus kheej kom zoo. +Chúc anh mau khỏe.,Xam kom tij laug ntxov zoo. +Mong chị sớm bình phục.,Xam kom muam nxtov zoo. +Có gì gọi tôi nhé.,Muaj dab tsi hu rau kuv. +Tôi luôn sẵn sàng giúp.,Kuv ib txwm npaj pab. +Gia đình anh có mấy người?,Tij laug koj yim neej muaj tsawg tus neeg? +Nhà tôi có bốn người.,Kuv lub tsev muaj plaub tus neeg. +Đây là vợ tôi.,Ntawm ni yog kuv poj niam. +Đây là chồng tôi.,Ntawm ni yog kuv tus txiv. +Đây là con tôi.,Ntawm ni yog kuv tus me nyuam. +Con trai tôi học lớp ba.,Kuv tus me tub kawm qib peb. +Con gái tôi học lớp một.,Kuv tus me ntxhais kawm qib ib. +Ông bà vẫn khỏe.,Pog yawg tseem muaj zog. +Nhà tôi ở gần đây.,Kuv lub tsev nyob ze ntawm ni. +Nhà tôi ở trên bản.,Kuv lub tsev nyob puag saum zog. +Gia đình làm nông nghiệp.,Yim neej ua qoob ua loos. +Nhà có đông con không?,Yim neej puas muaj coob tus me nyuam? +Các cháu ngoan không?,Cov me nyuam puas mloog lus? +Con cái là quan trọng nhất.,Me nyuam les yog qhov tseem ceeb dua ntais. +Gia đình là trên hết.,Yim neej yog qhov tim ib. +Vợ chồng phải thương nhau.,Niam txiv yuav tsum sib hlub. +Chào anh ạ.,Nyob zoo tij laug. +Con cái phải nghe lời.,Me nyuam yuav tsum mloog lus. +Gia đình phải đoàn kết.,Yim neej yuav tsum sib hlub sib pab. +Anh em trong nhà hòa thuận.,Kwv tij hauv tsev yuav tsum sib mloog sib haum siab +Có việc gì trong nhà không?,Hauv tsev puas muaj hauj lwm dab tsi? +Nhà có đám gì không?,Hauv tsev puas muaj ntees dab tsi? +Sắp có đám cưới à?,Yuav muaj ntees noj tshoob los? +Nhà có tang à?,Hauv tsev muaj ntees tuag los? +Hôm nay cả nhà đi đâu?,Hnub ni tsev neeg mus qhov twg? +Tết này về quê không?,Tsiab xyoo tshiab puas rov los tsev? +Bố mẹ già rồi.,Niam txiv laus lawm. +Phải chăm sóc ông bà.,Yuav mag saib xyuas pog yawg. +Con cái phải hiếu thảo.,Me nyuam yuav tsum paub hlub cov laug. +Nhà cửa gọn gàng sạch sẽ.,Lub tsev zoo huv si. +Cả nhà cùng ăn cơm.,Tas nrho tsev neeg sawv daws noj mov ua ke. +Gia đình là chỗ dựa.,Tsev neeg yog qhov chaw txhawb nqa. +Có gia đình là có hạnh phúc.,Kev muaj tsev neeg txhais tau tias muaj kev zoo siab. +Gia đình khỏe mạnh là mừng rồi.,Tsev neeg sawv daws muaj zog les zoo siab. +Mong gia đình bình an.,Xav kom tsev neeg thaj yeeb nyab xeeb. +Chúc gia đình hạnh phúc.,Xav kom tsev neeg muaj kev zoo siab. +Gia đình ngày càng khá giả.,Tsev neeg yim hnub yim muaj kev noj qab nyob zoo. +Con cái chăm ngoan học giỏi.,Me nyuam mloog lus kawm ntawv txawj ntse. +Anh – em,Tij laug - Kwv/Muam +Chị – em,Muam - Nus/Niam hluas +Bác – cháu,Txiv hlob/ Niam hlob - Me nyuam +Cô – cháu,Phauj - Me nyuam +Chú – cháu,Txiv ntxawm - Me nyuam +Ông – cháu,Yawg - Me nyuam +Bà – cháu,Pog - Me nyuam +Tôi – anh,Kuv - Tij laus +Tôi – chị,Kuv - Muam +Tôi – bác,Kuv - Txiv hlob/ niam hlob +Em chào anh.,Nyob zoo tij laug. +Cháu chào bác.,Nyob zoo txiv hlob/ niam hlob +Con chào bố mẹ.,Nyob zoo niam thiab txiv. +Em cảm ơn anh.,Ua tsaug tij laug. +Anh nói em nghe.,Tij laug hais kuv mloog. +Chị bảo em nhé.,Muam hais koj. +Em nhờ anh giúp.,Tij laug pab kuv thiab. +Tôi xin hỏi anh.,Kuv thov noog tij laug. +Chị giúp em với.,Muam pab kuv thiab. +Em xin lỗi anh.,Kuv thov txim tij laug. +Anh nói đúng rồi.,Tij laug koj tham yog. +Chị nói phải.,Muam tham yog. +Bác nói rất đúng.,Txiv hlob koj tham yog heev. +Em nghe anh nói.,Kuv moog tij laug koj tham. +Em sẽ cố gắng.,Kuv mam sib zog. +Cháu sẽ làm theo.,Kuv mam ua raws. +Anh cứ yên tâm.,Tij laug tso siab. +Chị đừng lo.,Muam tso siab. +Em hiểu rồi.,Kuv nkag siab lawm. +Anh nói chậm thôi.,Tij laug tham qeeb mi ntsis. +Chị nói lại được không?,Muam tham dua puas tau? +Bác nói rõ hơn được không?,Txiv hlob tham meej dua puas tau? +Em nghe chưa rõ.,Kuv mloog tsis tau tseeb. +Cháu nghe chưa hiểu.,Kuv mloog tsis tau nkag siab. +Anh giải thích giúp em.,Tij laug pab qhia rau kuv. +Con đi học về chưa?,Me nyuam mus kawm puas tau los? +Hôm nay học có tốt không?,Hnub ni kawm ntawv puas zoo? +Con học bài xong chưa?,Me nyuam kawm tawv puas tau tiav? +Nhớ làm bài tập đầy đủ nhé.,Nco ntsoov ua ntawv los tsev kom tas. +Cháu học trường nào?,Me nyuam kawm tsev kawm ntawv qhov twg? +Học có khó không?,Kawm puas khwv thiab? +Con phải chăm chỉ học tập.,Me nyuam yuav tsum rau siab kawm ntawv. +Đi học đều đặn nhé.,Mus kawm ntawv kom txhua. +Không được nghỉ học bừa bãi.,Tsis tau so kawm ntawv lwj liam. +Học để biết chữ.,Kawm kom paub ntawv. +Học để làm người.,Kawm kom ua neej. +Con phải nghe lời thầy cô.,Me nyuam yuav tsum mloog lus xib hwb qhia ntawv. +Thầy cô dạy rất tận tình.,Xib hwb qhia ntawv qhia tag siab tag ntsws. +Phải cố gắng hơn nữa.,Yuav tsum sib zog heev thiab. +Không hiểu thì phải hỏi.,Tsis paub yuav tsum noog. +Học yếu thì phải học thêm.,Kawm tsis paub yuav tsum kawm ntxiv. +Học giỏi là niềm vui của gia đình.,Kawm txawj ntse yog qhov zoo siab ntawm yim neej. +Đi học là con đường tốt nhất.,Mus kawm ntawv yog kab kev zoo tim ib. +Học phải đúng giờ.,Kawm yuav tsum haum sij. +Phải tôn trọng thầy cô.,Yuav tsum hwm tej xib hwb qhia ntawv. +Bạn bè phải đoàn kết.,Phooj ywg yuav tsum sib pab. +Không được đánh nhau ở trường.,Tsis tau sis ntaus ntawm ntsev kawm ntawv. +Học xong nhớ giúp bố mẹ.,Kawm tiav nco ntsoov pab niam txiv. +Học suốt đời.,Kawm tas ib tiam. +Có học mới tiến bộ.,Kawm mtawv thiaj txhawb nqa yus tus kheej. +Học để thoát nghèo.,Kawm cia thiaj tsis pluag. +Gia đình tạo điều kiện cho con học.,Tsev neeg yuav tsum pab rau me nyuam kawm ntawv. +Con cố gắng nhé.,Me nyuam sib zog. +Chúc con học tốt.,Xam kom me nyuam kawm tau txawj ntse. +Trường học ở gần nhà không?,Tsev kawm ntawv puas nyob ze tsev? +Trường có đông học sinh không?,Tsev kawm ntawv puas muaj coob tug tuaj kawm? +Hôm nay con đi học sớm nhé.,Hnub ni me nyuam yuav tsum mus kawm nxtov. +Con đến trường đúng giờ chưa?,Me nyuam mus txog tsev kawm ntawv puas haum sij hawm? +Trường có rộng không?,Lub tsev kawm ntawv puas dav? +Trường có sân chơi không?,Lub tsev kawm ntawv puas muaj tiaj ua si? +Giờ ra chơi con làm gì?,Thaum tau so kawm ntawv koj ua dab tsi? +Con chơi với bạn nào?,Me nyuam ua si nrog leej twg? +Phải đoàn kết với bạn bè.,Yuav tsum sib pab nrog phooj ywg. +Con có nghe lời thầy cô không?,Me nyuam puas mloog lus xib hwb qhia ntawv? +Thầy cô dặn dò những gì?,Xib hwb qhia ntawv qhia ua tej yam dab tsi? +Con làm bài có tốt không?,Me nyuam ua ntawv puas tau zoo? +Đi học phải mang đủ sách vở.,Mus kawm yuav tsum nqa txaus ntawv. +Con ngồi bàn nào?,Me nyuam zaum lub rooj qhov twg? +Phải giữ gìn trường lớp sạch đẹp.,Yuav tsum ua kom tsev kawm ntawv hu si. +Không được vẽ bậy lên bàn ghế.,Tsis tau sau ntawv rau ntawm tej rooj. +Học sinh phải chấp hành nội quy.,Xyaum xeeb yuav tsum ua raws tej kev teem. +Trường học rất quan trọng.,Tsev kawm ntawv yog ib qhov tseem ceeb heev. +Thầy cô như cha mẹ thứ hai.,Xib hwb qhia ntawv zoo ib yam li niam txiv tim ob. +Con phải kính trọng thầy cô.,Me nyuam yuav tsum hwm xib hwb qhia ntawv. +Trường là nơi nuôi dưỡng ước mơ.,Tsev kawm ntawv yog qhov kev npau suav tau txhawb nqa. +Chúc thầy cô mạnh khỏe.,Thov kom cov xib hwb qhia ntawv noj qab nyob zoo. +Chúc các em học tốt.,Xam kom tej tub txhais kawm ntawv kawm tau zoo. +Anh làm công việc gì?,Tij laug ua txoj hauj lwm dab tsi? +Tôi làm nông nghiệp.,Kuv ua qoob ua loos. +Tôi đi làm thuê.,Kuv mus ua zog. +Công việc có vất vả không?,Txoj hauj lwm puas khwv heev? +Làm việc từ sáng đến tối.,Ua hauj lwm thaum sawv ntxov txog tsaus ntuj. +Hôm nay làm nhiều việc quá.,Hnub ni ua hauj lwm ntau heev. +Công việc có ổn định không?,Txoj hauj lwm ua puas ruaj khov? +Thu nhập có đủ sống không?,Cov nyiaj khwv los puas txaus yoom? +Làm việc phải chăm chỉ.,Ua hauj lwm yuav tsum nquag. +Không làm thì không có ăn.,Yog tias tsis ua hauj lwm les yuav tsis muaj noj. +Làm việc phải có kế hoạch.,Ua hauj lwm yuav tsum tau npaj ua ntej. +Làm việc đúng giờ.,Ua hauj lwm raws sij hawm. +Không được lười biếng.,Tsis tau ua tub nkeeg. +Phải cố gắng từng ngày.,Yuav tsum sib zog txhua hnub. +Công việc cần sự kiên trì.,Txoj hauj lwm yuav tsum tau ua siab ntev. +Phải hoàn thành công việc được giao.,Yuav tsum ua tiav tej hauj lwm tau cob. +Làm xong việc mới nghỉ.,Ua tiav thiaj tau so. +Làm việc nhóm rất quan trọng.,Kev ua hauj lwm pab pawg tseem ceeb heev. +Phải phối hợp với nhau.,Yuav tsum koom tes sib pab ua. +Công việc cần học hỏi thêm.,Txoj hauj lwm yuav tsum tau kawm ntxiv. +Làm sai thì phải sửa.,Yog ua yuam kev yuav tsum kho dua. +Không biết thì phải hỏi.,Yog tsis paub yuav tsum nug. +Làm việc phải an toàn.,Kev ua hauj lwm yuav tsum muaj kev nyab xeeb. +Phải giữ sức khỏe khi làm việc.,Yuav tsum saib xyuas yus lub zog kom zoo thaum ua hauj lwm. +Không làm việc quá sức.,Tsis txhob ua hauj lwm nyhav hdau yus lub zog. +Công việc nặng thì phải cẩn thận.,Ua hauj lwm nyhav yuav tsum saib xyuas kom zoo. +Làm vi���c có thu nhập là tốt rồi.,Muaj kev ua hauj lwm tawm nyiaj txiag les zoo lawm. +Công việc tuy vất vả nhưng ổn.,Txawm tias txoj hauj lwm ua khwv tiam si ua kuj tau. +Làm việc để nuôi gia đình.,Ua hauj lwm cia txhawb yus tsev neeg. +Phải lo cho tương lai con cái.,Yuav tsum txhawj xeeb txog peb cov me nyuam yav tom ntej. +Mùa này việc nhiều hơn.,Caij ntuj ni muaj ntau hauj lwm ua dua. +Mùa này ít việc.,Caij ntuj ni hauj lwm tsawg. +Làm được ngày nào hay ngày đó.,Ua tau hnub twg xam hnub ntaw. +Phải tiết kiệm chi tiêu.,Yuav tsum yoom nyiaj kom txuag. +Làm việc phải có ý chí.,Ua hauj lwm yuav tsum muaj lub siab xav. +Cố gắng rồi sẽ khá lên.,Cia siab sib zog ua tej yam yuav tau zoo dua. +Không ngại khó ngại khổ.,"Tsis ntshai tej kev khưv, kev nyuaj sia." +Công việc là cuộc sống.,Hauj lwm yog yus lub kev ua neej. +Chúc anh làm việc thuận lợi.,Xav kom tij laug ua tiav hauj lwm tau zoo. +Mong công việc suôn sẻ.,Vam tias txhua yam mus zoo. +Chúc anh thành công trong công việc.,Thov kom tij laug ua tau tiav zoo nyob ntawm koj txoj hauj lwm. +Nhà tôi làm nông nghiệp.,Kuv tsev ua qoob ua loos. +Tôi trồng lúa.,Kuv cog plej. +Tôi trồng ngô.,Kuv cog pob kws. +Tôi trồng rau.,Kuv cog zaub. +Tôi trồng cây ăn quả.,Kuv cog ntoo noj txiv. +Mùa này gieo hạt được rồi.,Caij nyim ni tseb yub tau lawm. +Phải làm đất cho kỹ.,Yuav tsum ua av kom zoo. +Phải bón phân đúng lúc.,Yuav tsum nphoo chiv haum sij hawm. +Phải tưới nước đều.,Yuav tsum ywg dej kom txhua. +Trời mưa thuận lợi cho cây.,Ntuj los nag haum rau ntoo hlob loj. +Năm nay được mùa không?,Xyoo ni sau puas tau ntau? +Cây phát triển tốt không?,Cov ntoo loj puas zoo? +Cây bị sâu bệnh rồi.,Ntoo mag kab noj lawm. +Phải phun thuốc sâu.,Yuav tsum tsuag tshuaj tua kab. +Không làm cỏ thì cây kém.,Tsis ua nroj les ntoo me. +Đất này trồng cây gì hợp?,Cov av ni cog yam ntoo twg thiaj haum? +Giống này năng suất cao.,Yam noob ni sau tau ntau. +Phải chọn giống tốt.,Yuav tsum xaiv noob zoo. +Trồng đúng thời vụ.,Cog kom haum caij. +Nông nghiệp phụ thuộc thời tiết.,Ua qoob loos mag raws ntuj nag. +Hạn hán thì khó làm.,Ntuj qhuav les ua khwv. +Mưa nhiều quá cũng hỏng cây.,Los nag ntau heev kus ua ntoo puas. +Phải che chắn cho cây.,Yuav tsum thaiv npos rau tsob ntoo. +Cây non phải chăm kỹ.,Cov ntoo mos yuav tsum saib xyuas zoo. +Khi nào thì thu hoạch?,Thaum twg tau sau? +Đến mùa thu hoạch rồi.,Txog caij sau lawm. +Thu hoạch phải nhanh.,Yuav tsum sau kom ceev. +Thu hoạch xong phải bảo quản.,Tom qab sau tas yuav tsum khaws cia kom zoo. +Nông dân vất vả quanh năm.,Neeg ua qoob khwv tshab xyoo. +Làm nông phải kiên nhẫn.,Ua qoob yuav tsum siab ntev. +Thu nhập phụ thuộc mùa vụ.,Nyiaj txiag tau los raws li ntawm cim qoob sau los. +Năm nay giá nông sản thấp.,Xyoo ni qoob loos poob nqi. +Bán nông sản ra chợ.,Muag qoob loos tawm nram kiab khw. +Phải tìm đầu ra ổn định.,Yauv tsum nrhiav tau tib neeg tuaj yuav. +Làm nông cần kinh nghiệm.,Kev ua liaj ua teb yuav tsum paub ua. +Phải học hỏi kỹ thuật mới.,Yuav tsum kawm ntxiv tej kab kev ua tshiab. +Làm nông cũng phải tính toán.,Ua liaj ua teb kus yuav mag teem ua ntej. +Nông dân rất cần cù.,Neeg ua liaj ua teb thiaj lis nquag heev. +Phải yêu nghề nông.,Yuav tsum nyiam ua liaj ua teb. +Cố gắng cải thiện năng suất.,Sib zog ua kom sau los tau ntau. +Mong nông dân làm ăn khá giả.,Thov kom neeg ua liaj ua teb ua tau ntau txiaj rau yus lub neej. +Nhà tôi nuôi trâu.,Kuv yug twm +Nhà tôi nuôi bò.,Kuv yug nyuj +Tôi nuôi lợn.,Kuv yug npua +Tôi nuôi gà.,Kuv yug qaib +Tôi nuôi vịt.,Kuv yug os +Tôi nuôi dê.,Kuv yug tshis. +Chuồng trại phải sạch sẽ.,Nkuaj yuav tsum hu si +Phải vệ sinh chuồng thường xuyên.,Yuav tsum tau ntxuav nkuaj khawv khuav. +Phải tiêm phòng cho vật nuôi.,Yuav tsum tau tsib tshuaj tiv thaiv rau tsiaj txhu +Không tiêm phòng dễ bị bệnh.,Tsis tsib tshuaj tiv thaiv muaj mob yoom yim +Con vật này bị ốm rồi.,Tus tsiaj no muaj mob lawm +Phải gọi thú y.,Yuav tsum hu kws kho tsiaj +Phải cho ăn đúng giờ.,Yuav tsum pub haum sij hawm +Không cho ăn đồ bẩn.,Tsis pub no khoom qias +Phải cho uống đủ nước.,Yuav tsum pub dej txaus haus +Chuồng phải khô ráo.,Nkuaj yuav tsum qhuav +Không để chuồng ẩm ướt.,Tsis cia nkuaj ntub thiab noo +Con này lớn nhanh.,Tus no loj hlob zoo +Con kia chậm lớn.,Tus no loj hlob tsis zoo +Phải theo dõi đàn vật nuôi.,Yuav tsum saib xuyas pab tsiaj txhu +Đến lúc bán rồi.,Txog caij muag lawm +Giá bán năm nay thế nào?,Tus nqi muag xyoo no li cas? +Giá thấp quá.,Tus nqi pheej yig heev +Chăn nuôi có rủi ro.,Tu tsiaj txhu muaj kev phem hmoo +Dễ gặp dịch bệnh.,Yoom yim raug kab mob +Phải phòng bệnh là chính.,Tiv thaiv kab mob yog qhov tseem ceeb +Chăn nuôi phải cẩn thận.,Tu tsiaj txhu yuav tsum ceeb faj +Làm chuồng xa nhà ở.,Ua nkuaj deb tsev nyob +Phải xử lý chất thải.,Yuav tsum pov tseg cov quav +Chăn nuôi kết hợp trồng trọt.,Yug tsiaj txhu ua ke nrog kev ua liaj ua teb +Lấy phân bón cho cây.,Muab chiv rau ntoo +Chăn nuôi giúp tăng thu nhập.,Yug tsiaj txhu pab txhawb kev khwv nyiaj txiaj +Phải học kỹ thuật chăn nuôi.,Yuav tsum kawm kev yug tsiaj txhu +Nuôi ít nhưng chắc.,Yug me ntsis tab sis khov kho +Nuôi nhiều phải quản lý tốt.,Yug ntau tab sis yuav tsum saib xyuas kom zoo +Chăn nuôi vất vả nhưng có thu nhập.,Kev yug tsiaj txhu nyuaj tab sis muaj tau nyiaj los +Làm ăn phải tính toán.,Ua lag luam yuav tsum xam +Phải phòng dịch cẩn thận.,Yuav tsum ua tib zoo tiv thaiv kab mob +Mong đàn vật nuôi khỏe mạnh.,Vam tias cov pab tsiaj txhu nyob zoo +Chúc chăn nuôi thuận lợi.,Xav kom cov tsiaj txhu zoo tshaj plaws +Hy vọng bán được giá tốt.,Vam tias muag tau tus nqi siab +Mong không có dịch bệnh.,Vam tias yuav tsis muaj kab mob +Chúc bà con chăn nuôi thắng lợi.,Thov kom sawv daws yug tsiaj txhu muaj kev vam meej. +Mong cuộc sống ngày càng khá hơn.,Cia siab tias lub neej yuav zoo dua thiab. +Cái này bao nhiêu tiền?,Qhov no npaum li cas nyiaj? +Giá này có bớt không?,Tus nqi no puas tsawg? +Bán rẻ cho tôi chút nhé.,Muag pheej yig rau kuv +Giá cao quá.,Tus nqi siab heev +Giá này được rồi.,Tus nqi no tau lawm +Tôi mua cái này.,Kuv yuav qhov no +Tôi lấy hai cái.,Kuv yuav ob qhov. +Có hàng khác không?,Puas muaj lwm yam khoom? +Có màu khác không?,Puas muaj lwm yam xim? +Cái này còn không?,Yam ni puas tseem tshua? +Hàng này mới không?,Cov khoom no puas yog tshiab? +Hàng này dùng tốt không?,Cov khoom no siv puas zoo? +Cho tôi xem thử.,Cia kuv sim +Tôi xem một chút nhé.,Kuv saib ib mi ntsis +Cái này dùng thế nào?,Qhov no siv li cas? +Có bảo hành không?,Puas muaj qhov lav? +Bảo hành bao lâu?,Lav ntev npaum li cas? +Tôi chưa cần mua.,Kuv tsis tau xav yuav +Để tôi suy nghĩ thêm.,Cia kuv xav ntxiv +Khi nào cần tôi quay lại.,Thaum twg xav tau kuv mam rov qab tuaj +Mua nhiều có giảm giá không?,Yuav ntau puas nqis tus nqi? +Giá này là giá cuối chưa?,Tus nqi no puas tau yog tus nqi kawg? +Bán cho quen nhé.,Muag kom swm. +Tôi là khách quen.,Kuv yog tus qhua sws +Thanh toán bằng tiền mặt.,Them nyiaj ntsuab +Tôi trả tiền đây.,Kuv them nyiaj. +Cho tôi xin hóa đơn.,Thov muab daim ntawv them nqi rau kuv +Tôi lấy hóa đơn nhé.,Kuv nqa daim ntawv them nqi +Hàng này bán chạy lắm.,Cov khoom no muag tau zoo heev +Dạo này bán có được không?,Sij hawm ni puas muag tau thiab? +Khách mua đông không?,Puas muaj ntau tus qhua yuav thiab? +Hôm nay bán đắt hàng không?,Hnub no puaj muag tau thiab? +Bán chậm quá.,Muag qeeb heev +Giá nhập vào cao.,Tus nqi yuav los siab +Lãi không được bao nhiêu.,Cov nyiaj tsim stau los tsis ntau +Mua bán phải uy tín.,Kev yuav thiab muag yuav tsum muaj npe nrov +Hàng tốt thì khách quay lại.,Cov khoom zoo ces qhua rov qab tuaj +Bán đúng giá cho khách.,Muag yog tus qhi rau cov qhua +Không nói thách quá.,Txhob hais nqi ntau dhau +Bán hàng phải thật thà.,Muag khoom yuav tsum ncaj ncees +Khách quen rất quan trọng.,Cov qhua paub yog ib qhov tseem ceeb +Mua bán phải lâu dài.,Kev yuav thiab muag yuav tsum muaj lub sijhawm ntev +Lần sau tôi lại mua.,Lwm zaus kuv mam yuav dua +Cảm ơn anh đã mua hàng.,Ua tsaug rau tij laus yuav khoom +Chúc anh dùng tốt.,Vam tias koj siv tau zoo +Hẹn gặp lại lần sau.,Sib ntsib lwm zaus +Anh ăn cơm chưa?,Tij laug puas tau noj mov? +Mời anh ăn cơm.,Tij laug noj mov +Mời chị dùng bữa.,Muam los noj mov +Hôm nay ăn gì?,Hnub ni noj dad tsi? +Hôm nay nấu canh gì?,Hnub ni ua kua zaub dab tsi? +Món này ngon không?,Yam zaub mov ni puas qab? +Món này dễ ăn.,Yam zaub mov ni noj yooj yim +Ăn có no không?,Noj puas tsau? +Ăn thêm bát nữa nhé.,Noj ntxiv ib ntim thiab. +Anh ăn ít thế.,Tij laug cas noj tsawg ua luaj. +Chị ăn nhiều vào.,Muam noj ntau mi ntsis +Trẻ con phải ăn đủ chất.,Nyuam yaus yuav tsum noj txaus txhua yam. +Phải ăn uống đầy đủ.,Yuav tsum noj haus kom txaus +Ăn đúng giờ tốt cho sức khỏe.,Noj haum sij hawm zoo rau yus lub zog. +Món này hơi mặn.,Yam zaub mov ni muaj ntsis daw ntsev. +Món kia hơi nhạt.,Yam zaub ni muaj ntsis tsuag +Nấu thế này vừa rồi.,Ua nyob ni haum lawm. +Canh này nóng quá.,Cov kua ni kub heev. +Để nguội ăn cho dễ.,Tso kom txiag noj thiaj yooj yim. +Món này cay quá.,Yam zaub mov ni ntsim heev. +Tôi không ăn cay.,Kuv tsis noj ntsim. +Tôi không ăn được mỡ.,Kuv noj tsis taus roj. +Tôi ăn chay.,Kuv no tsuag. +Tôi kiêng đồ dầu mỡ.,Kuv caiv zaub mov ntau roj. +Uống thêm nước nhé.,Haus dej nxtiv. +Mời anh uống nước.,Tij laug haus dej. +Uống cà phê không?,Koj puas haus cafe? +Tôi không uống rượu.,Kuv tsis haus cawv +Uống ít thôi nhé.,Haus tsawg xam. +Uống nhiều không tốt.,Haus ntau tsis zoo. +Cơm nhà vẫn ngon nhất.,Zaub mov hauv tsev yog qhov qab dua ntsais +Ăn ở nhà tiết kiệm hơn.,Noj hauv tsev poob nyiaj tsawg dua. +Hôm nay cả nhà ăn đông đủ.,Hnub ni tag nrho tsev neeg sawv daws noj mov ua ke. +Bữa cơm gia đình rất quý.,Pluag mov hauv tsev yog ib qhov muaj nuj nqis heev. +Ăn xong nhớ dọn dẹp.,Noj mov tag yuav tsum ntaig. +Rửa bát giúp mẹ nhé.,Pab niam ntxuav ntim. +Giữ bếp núc sạch sẽ.,Yuav tsum ua huv si tsev ua zaub mov. +Cảm ơn bữa cơm.,Ua tsaug pluag noj. +Ăn ngon miệng nhé.,Noj qab los os. +Chúc cả nhà ăn ngon.,Sawv daws noj qab los +Anh đi đâu đấy?,Tij laug mus qhov twg? +Tôi đi ra chợ.,Kuv mus kiab khw. +Tôi đi làm.,Kuv mus ua hauj lwm. +Tôi đi học.,Kuv mus kawm ntawv. +Tôi đi về nhà.,Kuv mus tsev. +Đường này đi đâu?,Txoj kev ni mus qhov twg? +Đi đường này có gần không?,Txoj kev ni mus puas ze? +Đường này có khó đi không?,Txoj kev ni mus puas khwv? +Đường này hơi xấu.,Txoj kev ni muaj ntsis phem. +Đường này dễ đi.,Txoj kev ni yooj yim mus. +Đi xe máy hay đi bộ?,Mus tsheb los mus taw? +Tôi đi xe máy.,Kuv mus tsheb. +Tôi đi xe đạp.,Kuv mus tsheb tuam. +Tôi đi bộ.,Kuv mus taw. +Đi xe cẩn thận nhé.,Mus tsheb maj mam. +Đường trơn dễ ngã.,Kev nplua yooj yim ntog. +Trời mưa đi lại khó.,Ntuj los nag rov rais khwv. +"Trời tối rồi, đi cẩn thận.","Tsaus ntuj lawm, maj mam mus." +Đi chậm thôi.,Maj mam mus xam. +Không được phóng nhanh.,Tsis txhob mus heev heev. +Phải đội mũ bảo hiểm.,Yuav tsum ntoo kaus mom mus tsheb. +Nhớ tuân thủ luật giao thông.,Yuav tsum mus zoo raws li tej kev teem. +Đường đông xe quá.,Txoj kev tsheb ntau heev. +Xe bị hỏng rồi.,Lub tsheb puas lawm. +Phải sửa xe.,Yuav tsum kho tsheb. +Xe hết xăng rồi.,Tsheb tas roj. +Tìm cây xăng ở đâu?,Chaw muag roj tsheb nyob qhov twg? +Cho tôi hỏi đường.,Kuv thov noog kev. +Anh chỉ đường giúp tôi.,Koj pab qhia kev rau kuv. +Đi thẳng rồi rẽ trái.,Mus ncaj tas lem mus sab lauj. +Đi thẳng rồi rẽ phải.,Mus ncaj tas lem mus sab xis. +Qua cầu là tới.,Dhau choj les txog. +Đi thêm một đoạn nữa.,Mus ntxiv ib ntu thiab. +Gần tới nơi rồi.,Yuav txog chaw lawm. +Xa đây không?,Kem ntawm ni puas deb? +Không xa lắm đâu.,Tsev tshua deb heev. +Đi khoảng nửa tiếng.,Mus taus ib nrab sij. +Đi đường vòng cho dễ.,Mus txoj kev vas kom mus yooj yim dua +Đường này an toàn hơn.,Txoj kev ni nyab xeeb dua +Đi sớm cho đỡ đông.,Mus ntxov kom tsawg neeg. +Đi lại phải cẩn thận.,Rov rais yuav tsum ua zoo saib. +Đi đường nhớ giữ sức.,Mus kev nco nstoo tseg zog. +Đi đến nơi nhớ báo nhé.,Mus txog nco nstoo xa moo rau kuv. +Nhà anh xây lâu chưa?,Tij laug lub tsev ua hov ntev lawm? +Nhà này xây được mấy năm rồi?,Tsev ua tau tsawg xyoo lawm? +Nhà đang sửa à?,Tseem kho tsev los? +Đang xây nhà mới.,Tseem ua tsev tshiab. +Xây nhà tốn kém lắm.,Ua tsev poob ntau nyiaj txiag heev. +Phải chuẩn bị tiền bạc.,Yuav tsum npaj nyiaj txiag. +Xây nhà phải có kế hoạch.,Ua tsev yuav tsum xam ua ntej. +Nhà xây mấy tầng?,Ua tsev tsawg tshooj? +Nhà xây một tầng.,Tsev ua ib tshooj. +Nhà xây kiên cố.,Ua tsev ruaj khov. +Nhà này rộng rãi.,Lub tsev ni dav. +Phòng này hơi chật.,Chav ni me tsawv. +Nhà có mấy phòng?,Lub tsev muaj tsawg chav? +Nhà có đủ chỗ ở không?,Tsev puas txaug chaw nyob. +Xây nhà phải xem đất.,Ua tsev yuav tsum saib xyuas cov av. +Đất này xây nhà được không?,Thaj av ni ua tsev puas tau? +Tránh dột khi mưa.,Thaiv kom tsis xau thaum los nag. +Nhà có nước sạch chưa?,Tsev puas tau muaj dej huv? +Nhà đang hoàn thiện.,Tsev tseem ua yuav tau. +Sắp xong rồi.,Yuav tau nyim ni. +Còn vài việc nhỏ.,Tseem tshuav ib mi ntsis hauj lwm me. +Xây nhà mất nhiều thời gian.,Ua tsev poob ntau sij hawm. +Phải giám sát thường xuyên.,Yuav tsum sij saib xyuas thaum ua. +Thợ làm có cẩn thận không?,Neeg ua tsev ua puas saib xyuas zoo? +Xây nhà là việc lớn.,Ua tsev yog ib qhov hauj lwm loj. +Phải bàn bạc cả gia đình.,Yuav tsum npaj nrog yus yim neej. +Nhà xây xong là yên tâm.,Tsev ua tau lawm les txaus siab. +Có nhà ở ổn định là tốt rồi.,Muaj tsev zoo nyob yog ib qhov zoo lawm. +Nhà là nơi che mưa che nắng.,"Tsev yog qhov chaw cia tiv thaiv ntuj kub, ntuj nag." +Nhà là chỗ nghỉ ngơi.,Tsev yog ib qhov chaw so. +Giữ nhà cửa sạch sẽ.,Yuav tsum khaws lub tsev kom hu si. +Chúc anh sớm hoàn thiện nhà.,Xam kom koj ua tiav ntxov lub tsev. +Chúc gia đình ở nhà mới vui vẻ.,Xav kom koj yim neej nyob tsev tshiab siab kaj lug. +Nhà mới khang trang quá.,Tsev tshiab zoo heev. +Hôm nay trời đẹp quá.,Hnub ni ntuj zoo heev. +Hôm nay trời nắng.,Hnub ni tshav ntuj. +Hôm nay trời mưa.,Hnub ni los nag. +Trời mưa to quá.,Los nag loj heev. +Trời mưa nhỏ thôi.,Los nag me me xwb. +Trời lạnh thật.,Ntuj no heev. +Trời nóng quá.,Ntuj so heev. +Sáng nắng chiều mưa.,Sawv ntxov tshav ntuj tsaus ntuj los nag +Dạo này mưa nhiều.,Sij hawm ni los nag ntau. +Dạo này nắng gắt.,Sij hawm ni tshav kub heev. +Trời bắt đầu lạnh rồi.,Ntuj tab sim no tuaj. +Trời sắp vào mùa đông.,Yuav chaws rau caij ntuj no. +Trời sắp vào mùa hè.,Yuav chaws rau caij ntuj tshiab. +Mùa này dễ ốm.,Caij ni yooj yim muaj mob. +Phải giữ ấm cơ thể.,Yuav tsum tuav kom yus leb cev so sawv. +Phải uống nhiều nước.,Yuav tsum haus ntau dej. +Trời mưa đi lại khó.,Ntuj los nag rov rais khwv. +Trời nắng làm việc mệt.,Tshav ntuj ua hauj lwm sab heev. +Mưa thuận lợi cho cây trồng.,Los nag haum rau tej yam ntoo. +Mưa nhiều quá cũng không tốt.,Los nag ntau heev kuj tsis zoo thiab. +Hạn hán thì khó làm ăn.,Tshav ntuj ntev tsis los nag les ua hauj lwm khwv heev. +Mùa vụ năm nay khó đoán.,Cim xyoo ni xam tsis paub yuav sau tau hov ntau. +Phải theo dõi thời tiết.,Yuav tsum saib raws ntuj nag saib nyob lis cas. +Nghe nói sắp mưa to.,Hnov hais tias yuav los nag loj. +Nghe nói sắp rét đậm.,Hnov hais tias yuav no heev. +Phải chuẩn bị trước.,Yuav tsum npaj ua ntej. +Che chắn cho cây trồng.,Tiv thaiv rau tej yam ntoo. +Bảo vệ vật nuôi.,Tiv thaiv rau tsiaj txhu. +Trời lạnh phải che chuồng trại.,Ntuj no yuav tsum thaiv tej nkuaj yug tsiaj. +Mùa này phải làm sớm.,Caij ni yuav tsum ua kom ntxov. +Đợi trời tạnh mưa rồi làm.,Tos ntuj tu nag tas mam ua. +Làm nông phụ thuộc trời.,Ua qoob ua loos raws ntuj. +Mong mùa vụ tốt.,Xav kom cim ni zoo. +Trời yên thì dân khỏe.,Ntuj zoo les tib neeg muaj zog. +Thời tiết tốt thì làm ăn được.,Ntuj zoo les ua noj ua haus tau. +Hy vọng năm nay được mùa.,Xav kom xyoo ni sau tau ntau. +Mong trời thương bà con.,Xav kom ntuj hlub tib neeg. +Anh có mang tiền không?,Tij laug puas nqa nyiaj? +Tôi quên mang tiền rồi.,Kuv tsis nco nqa nyiaj lawm. +Tôi không đủ tiền.,Kuv tsis txaus nyiaj. +Giá này hơi cao.,Nqi ni siab tsaw. +Giá này hợp lý rồi.,Nqi ni haum lawm. +Tôi phải tiết kiệm chi tiêu.,Kuv yuav tsum yoom nyiaj tsawg mi ntsis. +Dạo này tốn kém quá.,Sij hawm ni yoom nyiaj txiag ntau heev. +Mọi thứ đều tăng giá.,Txhua yam sawv daws nce nqi. +Tiền kiếm không dễ.,Nyiaj nrhiav tsis yooj yim. +Phải chi tiêu hợp lý.,Yuav tsum siv nyiaj kom haum. +Không nên tiêu hoang.,Tsos txhob siv nyiaj lwj liam. +Phải để dành tiền.,Yuav tsum tseg nyiaj. +Để phòng lúc ốm đau.,Cia yog muaj mob thiaj tau siv. +Để lo cho con cái.,Cia txhawj rau me nyuam. +Thu nhập không cao.,Nyiaj sau los tau tsawg. +Tháng này chi tiêu nhiều quá.,Hli ni yoom nyiaj ntau heev. +Phải cân đối thu chi.,Yuav tsum xam yoom kom zoo cov nyiaj sau los thiab nyiaj siv mus. +Có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu.,Muaj hov ntau yoom hov ntau. +Không vay mượn bừa bãi.,Tsis txais nyiaj lwj liam. +Vay tiền phải trả đúng hẹn.,Txais nyiaj yuam tsum them haum raws li sij hawm tau teem tseg. +Tôi mượn anh ít tiền.,Kuv txais tij laug ib me ntsis nyiaj. +Khi nào có tôi trả.,Thaum twg kuv muaj kuv them. +Trả tiền đúng hẹn nhé.,Them nyiaj haum raws li sij hawm teem tseg. +Tiền bạc phải rõ ràng.,Nyiaj txiag yuav tsum meej. +Không nên nợ nần nhiều.,Tsis txhob txais nyiaj ntau. +Nợ ít thì đỡ lo.,Txais tsawg les tsis tshua txhawj. +Có tiền thì đỡ vất vả.,Muaj nyiaj les pab rau yus tsis tshua khwv. +Đồng tiền đi liền mồ hôi.,Ib txhiab nyiaj ib teev hws. +Tiết kiệm là thói quen tốt.,Siv nyiaj tsawg yog ib kab kev zoo. +Có đồng ra đồng vào.,Muaj txhiab mus txhiab los. +Không nên tiêu trước nghĩ sau.,Tsis txhob yoom nyiaj tag mam xav. +Phải tính toán lâu dài.,Yuav tsum xav ntev mus tom ntej. +Có tiền phải biết giữ.,Muaj nyiaj yuav tsum paub tuav ruaj. +Dành tiền cho việc quan trọng.,Tseg nyiaj rau tej hauj lwm tseem ceeb. +Đừng phung phí tiền bạc.,Tsis txhob yoom nyiaj heev heev. +Tiền là công sức lao động.,Nyiaj yog yus lub zog ua hauj lwm. +Làm ra tiền rất vất vả.,Ua tawm nyiaj khwv heev. +Có tiền cũng phải biết lo.,Muaj nyiaj kuj yuav tsum paub xav. +Chi tiêu cho hợp lý.,Siv nyiaj kom haum. +Tiền ít nhưng sống yên ổn.,Nyiaj tsawg tiam si nyob zoo. +Sống trong khả năng của mình.,Nyob raws ib yam li yus ua tau. +Không so bì giàu nghèo.,Tsis txhob sib piv neeg muaj nyiaj thiab neeg pluag. +Quan trọng là sống tốt.,Tseem ceeb les nyob kom zoo. +Tiền không phải là tất cả.,Nyiaj tsis yog tag nrho. +Bình an là quý nhất.,Nyob zoo yog qhov tseem ceeb tim ib. +Tôi cần làm giấy tờ.,Kuv xav ua ntaub ntawv. +Tôi cần làm giấy tạm trú.,Kuv xav ua ntawv chaw nyob nyim ni. +Cần mang theo giấy tờ gì?,Yuav mag nqa yam ntawv dab tsi? +Có cần bản photo không?,Puas tsum muab daim photo? +Tôi chưa chuẩn bị đủ giấy tờ.,Kuv npaj ntawv tsis tau txaus. +Tôi thiếu một giấy.,Kuv tshua ib daim ntawv tsis tau txaus. +Tôi bổ sung sau được không?,Kuv mam xa tuaj lawv qab puas tau? +Làm thủ tục ở đâu?,Ua ntawv nyob qhov twg? +Làm thủ tục lúc nào?,Ua ntawv thaum tsawg sij? +Giờ làm việc thế nào?,Sij hawm ua hauj lwm txij thaum twg txog thaum twg? +Tôi đến đúng giờ chưa?,Kuv tuaj txog puas haum sij? +Tôi phải chờ bao lâu?,Kuv mag tos hov ntej? +Khi nào có kết quả?,Thaum twg thiaj ua tiav? +Bao giờ nhận được giấy?,Thaum twg txais tau ntawv? +Tôi đến nhận kết quả.,Kuv tuaj nqa ntawv ua tiav. +Nhờ anh kiểm tra giúp.,Tij laug pab kuv saib xyuas. +Thông tin này có đúng không?,Cov ntaub ntawv ni puas yog? +Tôi cần chỉnh sửa thông tin.,Kuv xav kho dua cov ntaub ntawv. +Tôi ghi nhầm rồi.,Kuv sau tsis yog lawm. +Anh giải thích giúp tôi với.,Tij laug pab qhia kuv thiab. +Tôi chưa rõ thủ tục.,Kuv tsis tau meej heev ntawm cov ntaub ntawv. +Tôi làm lần đầu.,Kuv ua thawj zaug. +Mong anh giúp đỡ.,Xav tau tij laug pab. +Tôi xin cảm ơn.,Kuv ua tsaug. +Thủ tục hơi phức tạp.,Ntaub ntawv ntxhov tsawv. +Tôi làm theo hướng dẫn.,Kuv ua raws li kev qhia. +Cần ký tên ở đâu?,Yuav sau npe rau qhov twg? +Tôi đã ký rồi.,Kuv sau npe lawm. +Tôi đã nộp đủ giấy tờ.,Kuv xav txaus ntawv lawm +Hồ sơ đã đầy đủ chưa?,Ntaub ntawv puas tau txaus. +Tôi chờ thông báo.,Kuv tos xov moo. +Có gì thiếu anh báo giúp.,Yog muaj qhov twg tsis txaus tij laug pab qhia kuv. +Tôi sẽ quay lại sau.,Kuv mam rov qab tuaj. +Cảm ơn anh đã hướng dẫn.,Ua tsaug tij laug pab qhia. +Làm việc rất nhanh gọn.,Ua hauj lwm nrawm heev. +Tôi rất hài lòng.,Kuv txaus siab heev. +Mong được giải quyết sớm.,Xav kom tau daws ntxov. +Cảm ơn sự giúp đỡ.,Ua tsaug twb pab. +Chúc anh làm việc tốt.,Xav kom tij laug ua hauj lwm tiav zoo. +Tôi xin phép ra về.,Kuv thov rov mus tsev. +Anh có dùng điện thoại không?,Koj puas yoom xov tooj? +Điện thoại này dùng tốt không?,Lub xov tooj ni yoom puas zoo? +Không vào được mạng.,Nkag tsis tau rau hauv online +Anh gọi lại cho tôi nhé.,Koj hu rov qab rau kuv +Tôi không nghe rõ.,"Kuv mloog tsis tau meej," +Anh nói to hơn được không?,Koj tham nrov dua puas tau? +Tôi nhắn tin cho anh nhé.,Kuv mam li xa ntawv rau koj +Anh kiểm tra tin nhắn giúp.,Koj pab xyuas cov ntawv +Tôi gửi qua Zalo.,Kuv xa nws los ntawm Zalo +Tôi gửi qua Facebook.,Kuv xa nws los ntawm Facebook +Tôi gọi video được không?,Kuv hu video puas tau? +Điện thoại hết pin rồi.,Xov tooj roj tas lawm +Điện thoại bị hỏng rồi.,Xov tooj puas lawm +Phải mang đi sửa.,Yuav tsum nqa mus kho +Điện thoại này dùng lâu rồi.,Lub xov tooj no siv tau ntev lawm +Tôi mới mua điện thoại mới.,Kuv nyuam qhuav yuav lub xov tooj tshiab +Điện thoại này dễ dùng.,Xov tooj no siv yoom yim +Anh chỉ tôi cách dùng với.,Koj qhia kuv siv thiab ? +Tôi chưa biết dùng cái này.,Kuv tsis paub siv lub no? +Nhấn vào đây là được.,Nias qhov no ces tau lawm +Bấm vào nút này.,Nias rau lub no +Cẩn thận lừa đảo nhé.,Ceev faj tsam dag ntxias +Có nhiều cuộc gọi lạ.,Muaj ntau xov tooj hu tuaj txawv txawv +Không nên nghe máy lạ.,Tsis txob teb coj xov tooj hu tuaj txawv tsawv +Dùng điện thoại phải cẩn thận.,Siv xov tooj yuav tsum ceev faj +Nhờ có điện thoại liên lạc dễ.,Muaj xov tooj yoom yim rau kev hu +Điện thoại rất cần thiết.,Xov tooj yog qhov tseem ceeb +Anh giúp tôi được không?,Tij laug pab kuv puas tau? +Nhờ chị giúp một chút.,Thov muam pab kuv ib me ntsis +Có thể giúp tôi không?,Puas kam pab kuv? +Nhờ anh xem giúp.,Thov tij laug pab saib +Anh giúp tôi một lát nhé.,Tij laug pab kuv ib me ntsis +Tôi cần anh hỗ trợ.,Kuv xav tau tij laug kev pab +Anh cho tôi hỏi nhờ.,Tij laug kuv nug ib me ntsis +Nhờ chị nói lại giúp.,Thov muam pab tham dua +Anh làm giúp tôi được chứ?,Tij laug pab ua rau kuv puas tau? +Tôi làm không kịp.,Kuv ua tsis yeej +Nhờ anh làm cùng.,Thov koj ua nrog +Giúp tôi lần này nhé.,Pab kuv zaus no +Lần sau tôi giúp lại.,Lwm zaus kuv mam pab dua +Nhờ anh trông giúp một chút.,Thov tij laug pab saib me ntsis +Anh đợi tôi một lát.,Tij laug tos kuv ib pliag +Chờ tôi một chút nhé.,Tos kuv ib me ntsis +Anh giúp tôi mang cái này.,Koj pab kuv nqa qhov no +Nhờ chị gọi giúp tôi.,Thov muam pab hu rau kuv +Nhờ anh giữ giúp tôi.,Thov tij laug pab kuv khaws cia +Anh cho tôi mượn một lát.,Tij laug muab kuv qiv ib pliag +Nhờ anh xem hộ.,Thov koj pab saib +Anh giúp tôi kiểm tra.,Thov tij laug pab kuv tshawb xyuas +Tôi không làm được.,Kuv ua tsis tau +Anh nói lại chậm hơn.,Tij lsug maj mam hais dua +Nhờ anh viết giúp.,Thov tij lsug pab sau +Anh giúp tôi hoàn thành.,Tij laug pab kuv ua kom tiav +Tôi rất cần sự giúp đỡ.,Kuv xav tau kev pab tiag tiag +Mong anh thông cảm.,Vam tias tij laug nkag siab +Anh giúp tôi nhé.,Tij laug pab kuv +Tôi xin cảm ơn trước.,Kuv thov ua tsaug ua ntej +Làm ơn giúp tôi.,Thov pab kuv +Rất mong anh giúp.,Xav kom tau tij laug pab. +Cảm ơn anh nhiều.,Ua tsaug tij laug ntau. +Sau này tôi giúp lại.,Tom qab kuv mam pab koj dua +Cảm ơn vì đã giúp.,Ua tsaug rau koj txoj kev pab +Nhờ anh mà xong việc.,Muaj koj txoj hauj lwm tiav lawm +Rất cảm ơn sự hỗ trợ.,Ua tsaug ntau ntau rau qhov kev pab no +Tôi thật sự biết ơn.,Kuv thov ua tsaug +Cảm ơn anh nhé.,Ua tsaug tij ;aug +Cảm ơn chị nhiều.,Ua tsaug muam koj ntau +Cháu cảm ơn bác.,Me nyuam ua tsaug txiv pem koj +Xin cảm ơn mọi người.,Ua tsaug rau saws daws +Tôi rất cảm ơn.,Kuv ua tsaug ntau +Cảm ơn vì đã giúp tôi.,Ua tsaug rau txoj kev pab kuv +Tôi xin lỗi nhé.,Kuv thov txim +Xin lỗi anh.,Thov txim tij laug +Xin lỗi chị.,Thov txim niam laus +Cháu xin lỗi bác.,Me nyuam thov txim txiv pem +Tôi xin lỗi vì đến muộn.,Thov txim kuv tuaj lig +Tôi xin lỗi vì nhầm lẫn.,Kuv thov txim rau qhov yuam kev +Mong anh thông cảm.,Vam tias koj nkag siab +Tôi xin nhận lỗi.,Kuv thov txais lub txim +Tôi không thể giúp được.,Kuv yuav pab tsis tau +Mong anh thông cảm cho tôi.,Vam tias koj nkag siab kuv +Việc này tôi không làm được.,Txoj hauj lws no kuv ua tsis tau +Tôi bận mất rồi.,Kuv tsis khoom lawm +Hôm nay tôi không đi được.,Hnub no kuv mus tsis tau +Để dịp khác nhé.,Cia lwm zaug +Tôi không phù hợp việc này.,Kuv tsis haum txoj hauj lwm no +Tôi e là không được.,Kuv xav ntshai tsis tau +Mong anh hiểu cho.,Vam tias tij laug nkag siab +Rất tiếc tôi không giúp được.,Thov txim kuv pab tsis tau +Cảm ơn anh đã mời.,Ua tsaug koj hu nawb +Cảm ơn nhưng tôi xin từ chối.,Ua tsaug tab si kuv tsis kam +Hy vọng dịp khác có thể.,Vam tias lwm zaus yuav tau +Cảm ơn vì đã hiểu.,Ua tsaug vim nkag siab +Không sao đâu.,Tsis ua li cas +Chuyện nhỏ thôi.,Tsuag yog qhov me me xwb +Không có gì đâu.,Tsis muaj dab tsi +Tôi thông cảm.,Kuv nkag siab +Không vấn đề gì.,Tsis muaj dab tsi +Mọi chuyện ổn rồi.,Txhua yam zoo lawm +Cảm ơn sự chia sẻ.,Ua tsaug rau kev qhia +Rất vui được giúp.,Zoo siab tias tau pab +Chúc anh chị mọi điều tốt đẹp.,Thov kom nej txhua tus tau qhov zoo +"Bà ơi, bà nuôi bao nhiêu con lợn?","Pas, cax zus pik tsours tul buô?" +"Nuôi hai con lợn nái, một đàn lợn con, 10 con lợn thịt và 1 con lợn đực.","Zus az tus không buô, iz jes nhuôv buô, 10 tul lel buô thiêz iz tus tor buô." +Mỗi năm nuôi lợn thu nhập được bao nhiêu?,Iz shông zus buô tau pik tsours nhiêx? +Mỗi năm thu nhập 30 triệu đồng.,Iz shông zus buô tau 30 triệu luz nhiêx. +"Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đảo cơm đi.","Mi cur, mar bau lourv ek, mul da mar le." +"Con gái, trời nắng rồi, con đi đảo thóc để thóc khô.","Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak." +"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế…",Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duroz uô luôx. +"Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về.","Mi tuz, dêx lax lax nhaz li uz nhaz ntorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr ai" +"Sao anh lười thế, ngủ cả ngày.","Cax tser gênhł uô luô, pur yênhx hnuz al." +"Trời mưa, đường lầy lội không đi làm được.","Lal nes, cêr gal dhi mul tsi taul." +Quần áo hàng đống sao không giặt? Lười quá đấy.,Trik ya yênhx pours uô chek tsik nxuô? Tuz gênhs hungr ne. +"Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đảo cơm đi.","Mi cur, mar bau lourv ek, mul da mar le." +"Con gái, trời nắng rồi, con đi đảo thóc để thóc khô.","Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak." +"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế…",Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duroz uô luôx. +"Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai n��ớc xuống sẽ về.","Mi tuz, dêx lax lax nhaz li uz nhaz ntorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr ai" +"Anh ơi, lâu lâu không gặp nhau, mình đi uống chén rượu đi.","Tix laus, nter nter tsik sik njiz, uz mul hauk piz chưorr xuz a." +"Không uống rượu đâu, uống nước thôi.","Tsik hauk chưorr a, uz mul hauk dêx puôv." +"Tôi nhặt được một bọc tiền, có phải chị đánh rơi không?","Cur khourk tau iz paz nhiêk, puôk zas cax uô póngx al lênhx muoư?" +"Không phải tôi đánh rơi, có thể do người khác thôi.","Tsik zas cus uô póngx al, hair nyai lênhx tus uô póngx vel." +Bác Châu có nhà hay không?,Pêv giêl Tsourz puôk nhaz haur tsêr tsik nhaz ak? +"Tôi không biết anh, anh là ai?",Cur tsik pauz cax ek cax zas tul turs ak? +Cháu là Vạn trên Lũng Po.,Cur zas Nhiêx Vex pêv Lôngv Pauz +"Tôi nhặt được một bọc tiền, có phải chị đánh rơi không?","Cur khourk tau iz paz nhiêk, puôk zas cax uô póngx al lênhx muoư?" +"Không phải tôi đánh rơi, có thể do người khác thôi.","Tsik zas cus uô póngx al, hair nyai lênhx tus uô póngx vel." +Bác Châu có nhà hay không?,Pêv giêl Tsourz puôk nhaz haur tsêr tsik nhaz ak? +"Tôi không biết anh, anh là ai?",Cur tsik pauz cax ek cax zas tul turs ak? +Cháu là Vạn trên Lũng Po.,Cur zas Nhiêx Vex pêv Lôngv Pauz +"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thét ầm ĩ như thế?",Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak? +Con đau bụng lắm.,"Cur maz plez hènhr," +Con ăn cái gì không hợp nên đau bụng thôi.,Cax nax aiz tsi tsik hauv thiêx maz plez lal. +"Con không ăn cái gì, nó tự đau thôi.","Cur tsik nax aiz tsi, nul chiv chir maz." +Thế thì đưa đến bệnh viện thôi.,Uô li chax mul tsêr kha maz saiz. +"Tối đen như thế này, con mò đi làm gì?",Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz? +Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi.,Cur hnar mông tiêk muôv Mair lal ek cur mul shuô ne. +Muốn đi thì mai sẽ đi.,Zuôr mul tais cik mev mul. +Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế?,Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz curk aiz tsi tser nju uô luôx? +Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao.,Cur chas zev nôngz curk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju. +"Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được.","Ntux na hungr lourv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz" +"Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn.","Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx ntông trau nhux, nênhl na." +"Tối đen như thế này, con mò đi làm gì?",Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz? +Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi.,Cur hnar mông tiêk muôv Mair lal ek cur mul shuô ne. +Muốn đi thì mai sẽ đi.,Zuôr mul tais cik mev mul. +"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thét ầm ĩ như thế?",Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak? +Con đau bụng lắm.,"Cur maz plez hènhr," +Con ăn cái gì không hợp nên đau bụng thôi.,Cax nax aiz tsi tsik hauv thiêx maz plez lal. +"Con không ăn cái gì, nó tự đau thôi.","Cur tsik nax aiz tsi, nul chiv chir maz." +Thế thì đưa đến bệnh viện thôi.,Uô li chax mul tsêr kha maz saiz. +Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế?,Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz curk aiz tsi tser nju uô luôx? +Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao.,Cur chas zev nôngz curk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju. +"Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được.","Ntux na hungr lourv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz" +"Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn.","Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx ntông trau nhux, nênhl na." +"Ruộng có nước rồi, con đi bừa để chuẩn bị gieo mạ.","Liêx muôx dêx lourv, mi tuz cax mul fuôx chiê zuror tsêz zuz blês." +"Toàn ruộng bậc thang thôi, khi nào mới bừa hết.","Niês liêx kiz ntair xurz, thauv tus thiêx fuôx tel." +Người nào quyết tâm sẽ làm được.,Liênhx tus siez nter zênhx uô tau xurz. +"Anh ơi, anh chăn trâu ở đây có thấy ai qua đây không?","Tix laus, cax saiz turv ntourv ni puôk pav tul tus dhau lal nir?" +Tôi chăn trâu ở đây không thấy ai qua lại đâu.,Cur saiz turv ntourv ni tsik pav tul tus dhau lal er. +Anh đi chặt được gánh củi tốt nhỉ.,Cax mul txiêr tau cur tourk jông hênhr zuôv. +Củi nghiến ở trên núi đấy.,Tourk fer tôngx pêv her jôngr or. +Chị ở đây nuôi gà phát triển quá nhỉ.,"Niêv laul, cax nhaz ntourv ni zus kaiz vev hênhr zuôv." +Trời oi như thế này chắc sắp mưa rồi.,Ntux tser vauv uô luôx hair nyai zuôr lal nes vel? +"Ờ, đúng vậy, trời đầy mây đen chắc sắp mưa.","Ox, zas tiêz ntux tsaul ndiêz nyai zuôr lal nes." +"Anh ơi, anh có biết trong tỉnh ta có bao nhiêu huyện không?","Tix laus, cax puôk pauz haur pêz xênhr muôx pik tsourz luz tsourz?" +"Trong tỉnh ta có 12 huyện, 1 thị xã.","Hur pêz xênhr muôx 12 luz tsourz, iz luz les thị xã." +Anh làm gì rồi ở đây mà bới tìm như thế này.,Cax uô ai tsi pôngz ntourv ni ek xourz xuôr nhaz li al? +"Hôm qua tôi bắn chuột, mũi tên nổ của tôi rơi ở đây nên tôi tìm thôi.","Nes hma cur tuo nel, cur tul xuz hnênhr pôngz ntourv ni el cur nriêr ne." +"Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?","Maz bourk iz chê yênh gourk ni ek, hauk yuôx lourv tau?" +"Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi.","Tsik tau, cax yourz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur." +Chị mua được cái áo mới đẹp thế.,Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx. +Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới.,zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek. +"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được.",Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul. +Con bò của tôi mập hơn con của anh.,Cur tul nhux fev duô cax tul. +Bồ thóc của anh sao đầy thế?,Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak? +"Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi.","Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak." +"Anh ơi, sao anh lại dỡ nhà đi?",Tix laus uô chek cax zuôr ruôr tsêr mul louv ak? +"Không phải dỡ nhà không, mà còn phải dỡ vườn nữa.","Tsix zas ruôr tsêr xuz, mek tsêlnlv ruôr vex thiêz." +Làm sao thế?,Uô chek nir? +"Dỡ vườn, nhá dỡ để giao đất cho họ làm đường.","Ruôr vex, tsêr mul chiê chaz er luô trau luôš uô cer trar traik." +"Din ơi, hôm nay có khách, con dọn múi nước để uống.","Zênhx ak, hnuz ni muôx kruô tuôx ek cax rauz iz mauz đêx chiê hauk ak." +"Gà rồi nhà bạn hết, để con quét nhà đã.","Kaiz rênhz tsêr sur tek, chiê cur qez tser xuz." +"Quét nhà xong, vào dun nước nhé.",Qêz tsouš tsêš chiê rauz đêx va. +"Vừa mới sáng sớm, chị đã quét sạch sẽ khắp nơi.","Nhưôr kruôr sour nzar tsênhk, cax turk qez hur si cxuô qour ak?" +"Vườn, nhà bẩn quá, quét đi để sạch sẽ.","Vex, tsêr sur tsouv ak, qez mul chiê ha jông saiz mi njik." +Anh trả nợ họ xong còn dư bao nhiêu tiền?,Cax thev louv gre tel tsênhv sênhv har ntau nhiêx lí? +Trả nợ xong còn dư 200 nghìn đồng.,Thev gre tel sênhv 200 cxiêz nhiêx. +"Anh ơi, anh chăn trâu ở đây có thấy ai qua đây không?","Tix laus, cax saiz turv ntuorv ni puôk pav tul tus dhau lal nir?" +Tôi chăn trâu ở đây không thấy ai qua lại đâu.,Cur saiz turv ntuorv ni tsik pav tul tus dhau lal er. +Anh đi chặt được gánh củi tốt nhỉ.,Cax mul txiêr tau cur tourk jông hênhr zuôv. +Củi nghiến ở trên núi đấy.,Tourk fer tôngx pêv her jôngr er. +Chị ở đây nuôi gà phát triển quá nhỉ.,"Niêv laul, cax nhaz ntuorv ni zus kaiz vev hênhr zuôv." +Trời oi như thế này chắc sắp mưa rồi.,Ntux tser vauv uô luôx hair nyai zuôr lal nes vel? +"Ờ, đúng vậy, trời đầy mây đen chắc sắp mưa.","Ôx, zas tiêš ntux tsaul ndiêz nyai zuôr lal nes." +"Anh ơi, anh có biết trong tỉnh ta có bao nhiêu huyện không?","Tix laus, cax puôk pauz haur pêz xênhr muôx pik tsours luz tsourz?" +"Trong tỉnh ta có 12 huyện, 1 thị xã.","Hur pêz xênhr muôx 12 luz tsourz, iz luz les thị xã." +Anh làm gì rơi ở đây mà bới tìm như thế này?,Cax uô ai tsi põngz ntuorv ni ek xourz xuôr nhaz li al? +"Hôm qua tôi bắn chuột, mùi tên nó của tôi rơi ở đây nên tôi tìm thôi.","Nes hma cur tûo nel, cur tul xuz hênhr põngz ntuorv ni el cur nriêr ne." +Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ.,Nêx luz jal ntuorv ni nhaz jê jôngr laul zuôv. +"Phải, địa phương này toàn núi đá thôi.","Zas tiêš, trôngx têz ni tsuôk zas trôngx paz jêz xuz ek." +Quê hương của anh đẹp quá nhỉ.,Nêx trôngx têz ntuorv ni jông saiz hungr zuôv. +"Phải, tul tus tuôx txasnt…","Zas tiêk, tul tus tuôx txas ntuorv ni truk kruô." +Anh mang họ gì?,Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak? +Tôi mang họ Dương.,Cur zas chuôz xênhv zex ak. +"Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ.","Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv." +"Phải, mấy hôm nay được một ít.","Zas tiêk, az hnuz ni ha laix tau mi njik." +"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được.",Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul. +Con bò của tôi mập hơn con của anh.,Cur tul nhux fev duô cax tul. +Bố thóc của anh sao đầy thế?,Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak? +"Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi.","Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak." +"Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?","Maz bourk iz chè yênh gourk ni ek, hauk yuôx louv tau?" +"Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi.","Tsik tau, cax yeurz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur." +Chị mua được cái áo mới đẹp thế.,Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx. +Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới.,zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek. +"Nó giỏi thật, cắt bộ quần áo rất đẹp.","Nul txourx tiês, txiêr chêr trik ya jông hênhr." +Nó may khác hơn mọi người.,Nul souk txourr duô cxuô tul nra. +"Tôi khiến nó đi chặt củi, sao nó chưa về nhỉ.","Cur txiz nul mul txiêr tourk, uô chek nuk tsik tau lal nir." +Nó về sắp đến rồi.,Nul lal zuôr txas a. +Xã Phúc sen có truyền thống làm nghề rèn.,"Suôv Phucr, xen muôx mênhx mul curk ntaiv hlau." +Gia đình ít người họ thuê người đến giúp.,Ziv nênhx tsours nênhs luôš ntiêr jas tuôx pez uô. +Đồi của anh trồng được nhiều cây quá nhỉ.,Cax luz trôngz ni chas tau ntau nông hungr ner. +Tôi cũng đi mua giống cây về trồng thôi.,Cur mul zuôr zus nông lal chas thiêz xuz ek. +"Chỗ chúng tôi ở toàn đồi trọc, không có củi mà đun.","Pêz nhaz pêv tax trôngz kruôr, tsis muôx tourk traur thiêz." +Còn quê anh thì sao?,Yuôr nêx trôngz têz ni? +Quê tôi chỉ đun bằng củi trúc thôi.,Pêz trôngz têz tsuôk traur shôngz trourv xuz. +Anh mua bộ bàn ghế bao nhiêu tiền?,Cax zuôr phurv trôngx har ntau nhiêx li ak? +Bộ bàn ghế này một triệu đấy.,Phurv trôngx ni iz triêuv nhiêx điév ór. +Tôi đến nói chuyện làm cản trở đến công việc của anh.,Cur tuôx dras cax thev uô thênhr cax cêr thiêz ak. (thiêz – mỹ từ thêm vào câu) +"Không nói thế, công việc của chúng ta giống nhau thôi.","Tsik haik li, pêz têx haux lưv chêk thôngx zev ntes." +"Cái thùng của anh thủng, không đựng được nước rồi.","Cax luz thôngx ta, ntiv tsis tau dêx louv er." +"Phải, thùng gỗ không chắc đâu.","Zas mek, niêš thôngz ntông tsis truo̊x ni ek." +"Bà ơi, bà tẽ ngô đi bán à?","Pas, cax dhek curk mul muôs lal?" +"Không phải, tẽ ngô về nấu rượu.","Tsik zas, dhek curk lal hau choorr." +Nước sông to quá không qua được.,Đêx lax lax dhau tsis tauk +Chờ nước rút đã sẽ qua.,Tal dêx gris xuz mev dhau. +Mặt trời lên rồi chiếu mặt trăng,Hnuz tuôx tel hnuz chi hli +Mặt trăng lên rồi trăng sáng.,Hli tuôx tel hli chi +"Lúa chín rồi, chị đi cắt để chúng tôi đập.","Blêx siêr điev, cax mul hlaik blêx chiê pêz ntauk" +Đập lúa xong đốt rơm thành tro.,Tauk blêx tel hlourr nhez blêx uô yaur. +Trời tối đen như mực anh đến làm gì?,Hma ntux tsauk têz nti cax tuô uô tsi ne? +Tôi yêu thích anh nên tôi đến.,Cur hmar yuô cax cur thiêx tuôx. +"Em gái, anh và em số hợp nhau lắm.","Lênhx muôv, cur thiêz cax hmôngr hauv hênhr tiês." +Người Mông của em không coi trọng số phận.,Pê nênhs Hmôngz tsis saiz hmôngr. +Hôm nay cán bộ xã đến nói chuyện với bà con trong xóm.,Hnuz ni ce bôv suôv tuôx thev lul dras pêz pax nhuôš haur jal. +"Chị ơi, chị đã thông tin cho mọi người nghe chưa?","Niêv laul, cax xe mông trau cxuô tul hnar tel louv tau?" +Tối qua ai đến thăm anh đấy?,Nes hma tuả turs tuôx shuo̊k cax tsêr ne? +"Không biết, vì em không ở nhà.","Shar nưr, tsis nhaz haur tsêr cur tsis pauz. (Shar nưr: gần nghĩa với tsis pauz)" +"Ông ơi, năm nay ông được bao nhiêu tuổi rồi?","Zous er, shông ni cax tau pik tsours shông louv nir?" +Năm nay tôi được 87 tuổi rồi.,Shông ni cur tau 87 shông louv lo. +Chúng tôi ở vùng cao cuộc sống rất khó khăn.,Pêz nhaz tax trôngz siêz uô nênhx khưr hênhr +Hnuz ni cax puôk khồngv ak?,Mar tsis txauk nax tsênhv mul’khouz-vour des thiêz. +Hôm nay anh có rỗi không?,Cơm không đủ ăn mà còn phải đi đào củ mài nữa. +Nếu được rỗi thì chúng ta đi nhặt củi nhé.,Tau zas-khồngv ni uz mul khourk toruk mer. +"Em ơi, họ khen em dạy học giỏi lắm phải không?","Lênhx muôv, lour kruo̊k cax kriê ntuor jông hênhr ni mek?." +Em dạy không tốt bao nhiêu đâu.,Cur kriê tsis jông pik tsours thiêz ak. +"Tí nữa nhà tôi có khách, anh đi trước mở cửa.",Mi njik thiêz cur tsêr muôx kruô; cax mul uô ntêx kriz krar trôngx. +"Anh nhặt củi khó đốt, tôi về tôi gói bánh.","Cax khourk toruk kruo̊r tsês, cur lal cur krur nruôr." +"Em Thắng, em sắp đi học chưa?",Cur thángr cax zuôr mul courv ntuorr tsik tau? +Hôm nay em không đi học.,Hnuz ni cur tsik mul courv +Làm sao em không đi học?,Uô chek cax tsik mul courv? +Cô giáo cho chúng em nghỉ.,Côz jaor tsa pêz sa +"Em ơi, cơm sôi rồi, em đi đào cơm đi.","Mi cur, mar bau louv ek, mul da mar le." +"Con gái, trời nắng rồi, con đi đào thóc dễ thóc khô.","Mi nxai, yer ntux cuz cuz ek cax mul da cxur xur cxur thiêx kruôr ak." +"Em ơi, sao em mua được cái áo trắng thế……",Mi cur cax zuôr tau luz ya tser duoz uô luôx. +"Con trai ơi, nước sông to như thế này mình ở đây mai nước xuống sẽ về.","Mi tuz, đêx lax lax nhaz li uz nhaz ntuorv ni tais cik dêx gris mev mul tsêr a." +"Sao anh lười thế, ngủ cả ngày.","Cax tser gênhl uô luô, pur yênhx hnuz al." +"Trời mưa, đường lầy lội không đi làm được.","Lal nes, cèr gal dhi mul tsi taul." +Quần áo hàng đống sao không giặt? Lười quá đấy.,Trik ya yênhx pours uô chek tsik nxuô? Tuz gênhs hungr ne. +Ai rủ con đi mà làm thành chuyện thế này?,Tul tus hauz cax mul el uô xurv nhaz li? +Do Lềnh rủ đi.,Zas Lênhx hauz pêz mul. +Chúng mày đi buôn bán cái gì?,Nêx mul muôš hauv aiz tsi? +Chúng con đi buôn hàng lậu…,Pêz mul uô luôv hex hauv lauv. +"Anh ơi, lâu lâu không gặp nhau, mình đi uống chén rượu đi.","Tix laus, nêr nêr tsis sik njiz, uz mul hauk piz chơurr xuz a." +"Không uống rượu đâu, uống nước thôi.","Tsik hauk chuorr a, uz mul hauk dêx puôv." +"Ôi, bác (gái) ơi, sao bác nuôi nhiều gà thế?","Ô, niêv pêv, cax zus kaiz chông hungr a zuôv." +"Gà thì nuôi nhiều thật, nhưng không được giá.","Kaiz zus ntau tiês, tez sik tsis tsiv txiêx ak." +Bác nuôi bao nhiêu con gà?,"Niêv pêv, cax zus har ntau tul kaiz li?" +"Tôi nuôi 30 con gà mái, 100 con gà choai, 10 con gà trống...","Cur zus 30 tul pax kaiz, 100 tul rourk kaiz, 10 tul lau kaiz." +"Ruộng có nước rồi, con đi bừa để chuẩn bị gieo mạ.","Liêx muôx dêx lourv, mi tuz cax mul fuôx chiê zuôr tsêz zuz blês." +"Toàn ruộng bậc thang thôi, khi nào mới bừa hết.","Niês liêx kiz ntair xuz, thauv tus thiêx fuôx tel." +Người nào quyết tâm sẽ làm được.,Liênhx tus siêz nêr zênhx uô tau xuz. +"Tôi đến như thế này, con mờ đi làm gì?",Ntux tsauk têz nti ni cax mauz mul uô tsi ak mi tuz? +Con nghe tin em Mái về nên con đi thăm thôi.,Cur haur mông tiêx muôv Mair li cex cur mul shuô ne. +Muốn đi thì mai sẽ đi.,Zuôr mul tais cik mev mul. +"Con trai ơi, con đau chỗ nào mà gào thế làm gì?",Mi tuz cax maz krar tus li ek uô liv uô laz li ak? +Con đau bụng lắm.,"Cur maz plez hanhr," +Cần ăn cái gì không hợp thì đau thôi.,Cax nax zis ti sik haux thiêx maz plez lal. +"Con không ăn cái gì, chỉ thấy đau.","Cur tsik maz aiz tsı, mul nhiv chir maz." +"Con đau nặng lắm,","Cur maz hauv li," +Đi khám để bác khám xem sao.,Uô tiêz har tul bez kha maz saiz. +Tôi hỏi anh xem anh trồng giống ngô gì mà năng suất cao như thế?,Cur nôngs cax saiz cax chas zev nôngz cuk aiz tsi tser nju uô luôx? +Tôi trồng loại giống ngô và giống lúa mới có năng suất cao.,Cur chas zev nôngz cuk thiêz nôngz blêx yiêz sau nju. +"Trời rét quá, bò, ngựa không đi ăn cỏ được.","Ntux na hungr louv, nhux, nênhl mul nas tsik taul jauz thiêz." +"Mùa đông, con người phải đi hái lá rừng cho bò ngựa ăn.","Chaix ntux na, nênhs zuôr tsuv mul txiêr blôngx nôngz trau nhux, nênhl ma" +"Nước sông to quá, không có cầu làm thế nào qua được hả con trai?","Đêx lax tsi muôx qav, uô chek dhau taul mul mi tuz?" +"Phía trên có cầu treo, ta đi một đoạn nữa là đến.","Pêv uz muôx qav đai, pêz mul ni njik thiêz txas." +"Ờ, cái cầu treo này ở giữa võng lên, hả đứa nhóc xuống.","Ô, tul qav dai ir druôz drez qav, az tas ntâus." +"Bà già rồi, không sợ kim được, cháu trai, cháu sầu kim cho bà đi.","Cưr laul louv tsis pav cêr qav công, mi tuz cax qavz trau cur saiz." +Để cháu sầu kim. Ôi không cần thằng kim chọc vào tay rồi.,"Chiê cur qaz, Ô, tsis lal siv, cøg cax louv tuz chiê rư." +"À, hai bố con ở nhà à!",ờ nêz az kujr tuz nhaz haur tsêr lal! +"À, hai bố con ở nhà, anh đến à.","ơr, uz nhaz haur tsêr mek, cax tuôx lal." +Họ đi đâu hết?,Louv mul tuz tel louv nir? +"Hai ông, bà đi chợ","Gưz az nlis mul khr louv," +vợ bà con gái đi hái rau lợn.,"Pax lusz thiez tuz nxaix hlaz mul đê juaz buôi," +Còn ai ở trong nhà?,Yưêr tuz lus nhaz jur tsêr xuz? +Còn hai bố con ở trong nhà thôi.,Yưêr gưz az tsêr tuz nhaz jur tsêr xuz. +"Bà và ông, hai người ở nhà à.","Paz, thiez zous nôz nhaz haur tsêr lal." +"Ơ, con trai, anh đến à.","Ơ, mi tuz, cax tuôx lal." +Anh từ đâu đến?,Cax kal tuz tuôr? +Cháu từ thị xã Cao Bằng đến.,Cur kal drev les Môngy muôi tuôs +Anh là Mông mới hay Mông già?,Cax zas Hmôngzy yiez lal Hmôngz laus? +Cháu là Mông già Hoà An.,Cur zas Hmôngz laus Hev khuôr +Anh đến gặp ai?,Cax tuôr njiez tul tiv? +"Cháu đến làm việc với xã, nhưng mượn đội nên cháu vào đây.","Cur ndêz uô haux luv haur suôv, tezs xit lis louv ví í cur lal ntour ví." +Anh ăn cơm chưa?,Cax maz mrr luv tsix tau? +Cháu chưa ăn.,Cur tix zan. +"Em Thắng, bố mẹ em đi đâu rồi?","Cur Zênhx, cax niêv, cax txir mul duô tus louv nir?" +Mẹ em và bố em đi trồng ngô ở trên nảy nhà em rồi.,Cur niêv thiez cur txir mul chas cuk pêv pêz char tiez louv. +Thế hôm nay em không đi học à?,Uô hnaz ni cax tsis mul ccurv ntour lal? +Ăn cơm trưa xong em mới đi.,Nax su tel cur thiex mul. +Cặp sách này có phải của em không?,Luz hnez ntour ni puôk zas cax luz? +"Phải của em, mẹ em mổ mũ mua cho em.","Zas cur luz, cur tixr niouv khuôr zuôr trau cur." +Đẹp quá nhỉ,Jông gauz hneiv zuôv +Em học lớp mấy rồi?,Cax covu bas lopr tus louv? +Học lớp 5,Covu lopr tisz. +Cax luz truong nhaz tus lí?,Cax luz truong nhaz tus lí? +Trường của em ở trên đèo.,Cur luz truong nhaz pú duov. +Trường của Thắng ở đâu?,Zênhx luz tsêr truong nhaz tus lí? +Trường của Thắng ở trên đèo.,Zênhx luz truong nhaz púv duov. +A Pá có ở nhà không?,A Pa cur pakc nhaz haur tsêr nhaz a!? +"Có, Ai ở ngoài đấy?",Nhaz meď. Tu lus tus dau ak? +Có ai ở nhà không?,Púck muôs tul tau haur tsêr ak? +"Có, vào nhà đi.","Muôx meď, lal tsêr al." +"Vào nhà không được, lại trec đi?",Po vào nhà được không? +Anh (chị) đi đâu đấy?,"Tsez tsêr chiax nir é, lal trec é?" +"Chú Chì ơi, cậu làm cái nhà to thế.","Txux chi ơ, cax uô luz tsêr tser lax uô luôx" +Không to bao nhiêu đâu.,Tsik lax pik tsours thiêz ak. +"Bốn gian, bảy cột mà không to à?","Plauz qer, she stuv mek tsik lax va." +Cậu nhờ hay thuê người ta làm?,Cax thar jas lal ntiêr luôx uô ạ? +Thuê thợ người Nông làm.,Ntiêr cur Zir Nôngx tuôx uô mel. +"Thảo nào, ngôi nhà mới đẹp thế.","Qênhz qir, cur thiêx tiêk uô chel luz tsêr jông." +Nhà đẹp thế nào?,Tsêr jông lí chekx? +Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009 tỉnh ta có bao nhiêu người?,"Xev tas luzx siez 1 hli 4 shông 2009, pëz xênhr muôx har chôngz nélnh?" +"Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, tỉnh ta có 510.884 người, là 1 trong 23 tỉnh không ở mức cơm đeo cao.","Xev tas luzx siez 1 hli 4 shông 2009, pëz xênhr muôx 510.884 tul nélnhs, zas luz hli 23 xev txer haur ter al neaz cax gux zis muôv chôngz." +Hằng năm có bao nhiêu trẻ được sinh ra.,Niek shông muôx pik tsours tul mi nhuôv tau xênhx tovr? +Hằng năm có 8.000 đến 9.000 trẻ em được sinh ra.,Niek shông muôx 8.000 qas 9.000 tul nhuôv zau ta•u xênhx tovr. +Sự chênh lệch giữa người cao tuổi và tỉ suất như thế nào?,Tsêx ntêlnhs khuôk nêlxs luzul txênhlz it tìek mul haux nhuôngs? +"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được.",Tul nhux ni tser fêv uô luôx tsik fiv cur tul. +Con bò của tôi mập hơn con của anh.,Cur tul nhux fev duô cax tul. +Bồ thóc của anh sao đầy thế?,Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak? +"Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi.","Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xuz ak." +Anh mang họ gì?,Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak? +Tôi mang họ Dương.,Cur zas chuôz xênhv zex ak. +"Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ.","Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv." +"Phải, mấy hôm nay được một ít.","Zas tiêk, az hnuz ni hạ laix tau mi njik." +Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ.,Nẽx luz jal ntourv ni nhaz jê jôngr laul zuôv. +"Phải, địa phương này toàn núi đá thôi.","Zas tiês, trôngx têz ni tsuôk zas trôngz paz jêz xurz ek." +Quê hương của các anh đẹp quá nhỉ.,Nẽx trôngx têz ntourv ni jông saiz hungr zuôv. +"Đúng vậy, tụi tôi tuốt việc làng ở đây.","Zas tiêk, tul tus tuôx txas ntourv ni tuk kruô." +"Em ơi, anh tặng em chiếc nhẫn vàng này làm kỷ niệm.","Lênhx muôv, cur puz cax ntir mflaiz cuz ni trau cax chax mul saiz dez muôs." +"Cảm ơn anh nhiều, đeo nhẫn này em nhớ anh suốt đời.","Uô cax tsaus cax mer lênhx nul, cur chax ntir mflaiz ni cur nda cax tel tiêv." +"Anh ơi, gánh củi của em nặng lắm đến giúp em với.","Tix laus, cur cur tourk ni hnhèr hungr tuôx pez cur le." +"Nặng thì cố mà gánh, ai bảo tham vào.","Hnhèr hnhèr lal uô tiês cur, tul tus cav cur ntau." +Người ta nặng sắp chết mà còn mỉa mai người ta.,Hnhèr luôs zuôr tuôs lal hnhak luôs thiêz. +"Ôi, quê hương của em đường quanh co uốn khúc.","Ôr, nex trôngx têz ni cêr nkhəz nkhauk, lus tax lus pêk." +Trên đây toàn đồi núi l��m sao bằng phẳng như anh ở đồng bằng.,Ntoûv ni tax trôngz her lôngx xurz tsik tiêx tul zênhl li drev nex drôngs. +Lâu lâu anh mới lên đây sao con chó nó mến anh thế?,Ntêr ntêr thiêx nên txas pêv ni ek tul dêr tser ndours cax têk? +Nó nhớ chủ cũ của nó thôi.,Nul nda nul tul tsur kuz av. +Tưởng anh có phép thuật gì hoá ra là chó của anh.,"Nyai cax muôx phuox phuox aiz tsi, ha zas cax tul dêr kuz." +"Ông ơi, đi câu có được cá không?","Zours, hnûz ni mul nur njêl puôk tau tsi tau ne?" +Im phẳng phắc không có cá còn ăn mồi nữa.,Njiês mong ta tsik muôx njêl hmaz qur thiêz +K+A2:C30hông to bao nhiêu đâu.,Tsik lax pik tsours thiêz ak. +"Bốn gian, bảy cột mà không to à","Plauz qer, she tsurv mek tsik lax va." +Cậu nhờ hay thuê người ta làm?,Cax thar jas lal ntier luôš uô a? +Thuê thợ người Nùng đến làm.,Ntier cưl Zir Nôngx tuôx uô mel. +"Thảo nào, ngôi nhà mới đẹp thế","Qênhz qir, cur thiêx tiêk uô chel luz tsêr tser jông." +Txux Chi làm nhà to bằng nào?,Txux Chi uô luz tsêr har lax li? +"Nhà bốn gian, bảy cột","Uô luz tsêr plauz qer, she tsurv" +Ai làm cho Txux Chi?,Tul ưs uô trau Txux Chi? +Txux Chi thuê thợ người Nùng làm,Txux Chi ntier cuk ntông Zir Nôngx uô. +Nhà đẹp thế nào?,Tsêr jông li chek? +"Xà, cột bảo nhẵn tinh thẳng tắp, cửa sổ, cửa chính lắp móng đẹp.","Phe, tsurv thoux ntaus lênhr, krar trôngx, krar trai dhak jông xuk nav tsêr." +"Nù Suô oi, mùng 2 tháng mười đến cùng chúng tôi ăn cưới nhé.","Nux Suô ak, txas nel hli xiêz az cax tuôx dras pêz haux chorur mer." +Năm nay luôn à?,Shông ni ntes lal? +Đúng vậy. Mùng 2 tháng 10 năm sự này.,Zas tiêk. Nel hli xiêz az nhux shông ni ntes mek. +Cưới con gái hay con trai đấy?,Hauk chuor nxaik lal chorur tuz ne? +Cưới con gái.,Hauk chorur nxaik ak. +Họ đến ăn hỏi lúc nào rồi?,Thauv tus lourr tuôx muôz lưor ne? +Hôm 15 tháng 8 vừa rồi họ đến ăn hỏi,Puôx zêv cauv tsiz haur nhuôs lourr tuôx muôz mel. +"Thế thì cảm ơn nhé, mồng 2 tháng 10 tôi sẽ đến.","Uô li uô tsaus mer, txas nel hli xiêz az cur mev tuôx ak." +"Mới tách ra ở riêng, vợ chồng Hươr làm nhà thế nào?","Nhuôr phaiz chuôz, Giêl Hourx uô tsêr nhaz li chek?" +"Mới tách ra ở riêng, vợ chồng Hươr làm một nhà gianh nhỏ, 2 gian, 2 trái.","Nhuôr phaiz chuôz, Giêl Hourx uô luz tsêr grênhz mê, az qer, az luz mav cauv." +"Theo phong tục Mông, nơi ăn chỗ ngủ trong nhà được quy định như thế nào?","Trouk cêr chai Hmôngz, qour nax qour pur haur luz tsêr tau tenhv nhaz li chek?" +"Gian của chinh để không, dưới bàn thờ kê một bộ bàn ghế uống nước, ăn cơm, khách.","Qer krar trôngx tes tsês khôngz, tsuôk tiz iz phurv trôngx tas haur kez ples chiê mar, haux dêx, tiêv kruô." +"Gian kê bếp, từ cột giữa trở ra là buồng, từ cột giữa trở vào là bếp, lò…","Qer nhaz buôl, kez ndêx tes uô paiv, kauv ndêx tes uô krar chuz, krar txak, txênh." +"Tách ra ở riêng, Giềl Hươr được bố mẹ chia cho cái gì?","Phaiz chuôz tourv, Giêl Hơurx tau niêv txir phaiz trau tul aiz tsí?" +Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009 tỉnh ta có bao nhiêu người?,"Xev txas hunuz siêz 1 hli 4 shông 2009, pêz xênhr muôx har chôngz nênhs?" +"Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, tỉnh ta có 510.884 người, là 1 trong 23 tỉnh, thành trong cả nước có mức sinh cao.","Xev txas hunuz siêz 1 hli 4 shông 2009, pêz xênhr muôx 510.884 tul nênhs, zas iz haur 23 luz xênhr haur tel nra têz qơrk zus mi nhuôv chôngz." +Hằng năm có bao nhiêu trẻ được sinh ra?,Niêx shông muôx pik tsours tul mi nhuôv tau xênhr tourv? +Hằng năm có 8.000 đến 9.000 trẻ em được sinh ra.,Niêx shông muôx 8.000 txas 9.000 tul nhuôv zaul tau xênhr tourv. +Sự chênh lệch giữa người cao tuổi và ít tuổi như thế nào?,Têx nênhs hluôk thiêz nênhs laul txênhr li chek mul hnuz nhuôngs? +Nhà nước xây dựng pháp luật để làm gì?,Cơx chuôz têz qơrk cxiv tse txux chai chiê uô tsí? +"Nhà nước ta xây dựng hệ thống pháp luật để quản lý nhà nước, quản lý xã hội.","Cơx chuôz têz qơrk cxiv tse txux chai chiê tuôr cer têz qơrk, tuôr cer xuôv hôiv." +Bộ luật Dân sự quy định những gì nhỉ?,Phurv txux chai jânz xưv tênhv mul aiz tsi ntau? +Người Mông Cao Bằng ăn tết nguyên đán cùng với các anh em dân tộc khác.,Hmôngz Caoz Đângx nax tsiêz xauk shông trouk luôš cur tix Mez suô: +Chuẩn bị đón tết người ta làm gì nhiều?,Sez siv nax tsiêz luôš uô aiz tsi ntau? +"Người ta quét bỏ hông, quét nhà, dán giấy trắng, giấy đỏ nhiều nơi…","Luôš qêz nkhourz, qêz tsêr, la ntourr duorz liêz trau cxuô qơu…" +Phong tục tập quán của người Mông như thế nào?,Cêr chai tav lil Hmôngz nhaz li chek? +"Người Mông thờ tổ tiên, các thần linh, thắp hương đốt vàng mã…","Hmôngz shênhv txurx txôngz, txi dez têz qơurk, hlourr shez ntour…" +Các hoạt động ngày tết như thế nào?,Têx hnuz tsiêz muôx aiz tsi ntau? +"Họ ăn mặc đẹp, thanh niên thì tung còn hát giao duyên. Trẻ nhỏ đánh quay, cầu lông. Người già uống rượu nói chuyện làm ăn.","Sour dourk uô jev; têx hluôl par max paz, haik cur cxiêx. Têx zau dar vix vôngs, ntauk ntir. Têx laul haux chorur thev cez cêr uô nax." +Bà ngoại và ông ngoại ở trong nhà.,Niêv taik thiêz zourv txir nhaz haur tsêr. +Ai không đưa cháu đến thăm bà ngoại?,Tul tus tsik chax xênhz tser tuôx niêv taik? +Con gái con rể không đưa cháu ngoại đến,"Nxaik, vaur tsik chax xênhz tser tuôx" +Vì sao cháu ngoại lại không đến?,Viv li chek xênhz tser thiêx tsik tuôx? +Vì hai cháu còn đang bận học,Viv az tus nhuôv zau tsênhv coruv ntour +Em đâu đi đâu rồi?,Tul tik nhez mul uô tus lourv? +Em đâu đi sang bên anh em ngoại của nó rồi,Tul tik nhez mul tiv lourr char nênhx tse lourv +Còn Tu đi đâu?,Yuôr Tuz mul tus li? +Tu đi giúp em rể đóng hao làm nhà,Tuz mul dras nul txir hluôk uô tsêr +Vợ và con gái cả đi hái rau lợn.,Pax niêv thiêz tul nxaik hlaz mul dê jauz buôl +Còn ai ở trông nhà?,Yuôr tul tus nhaz jar tsêr xuz? +Còn hai bố con ở trông nhà thôi.,Yuôr gour az tsir tuz nhaz jar tsêr xuz. +Cháu từ thị xã Cao Bằng đến.,Cur kal drev les Môngv muôl tuôx +Anh là Mông mới hay Mông già?,Cax zas Hmôngz yiêz lal Hmôngz laus? +Cháu là Mông già Hoà An.,Cur zas Hmôngz laus Hev khuôr +Anh đến gặp ai?,Cax tuôx njiz tul tus +"Cháu đến làm việc với xã, nhưng muộn rồi nên cháu vào đây.","Cur tuôx uô haux lurv haur suôv, tez sik lis lourv viv li cur lal ntourv ni." +Anh ăn cơm chưa?,Cax nax mar lourv tsik tau? +Cháu chưa ăn.,Cur tsik tau nax. +"Em Thắng, bố mẹ em đi đâu rồi?","Cur Zênhx, cax niêv, cax txir mul duo tus lourv nir?" +Mẹ em và bố em đi trồng ngô ở trên rẫy nhà em rồi.,Cur niêv thiêz cur txir mul chas curk pêv pêz char têz lourv. +Thế hôm nay em không đi học à?,Uô hnuz ni cax tsik mul coruv ntour lal? +Mẹ của Thắng và bố của Thắng đi đâu?,Zênhx niêv thiêz Zênhx txir mul tus li? +Mẹ của Thắng và bố của Thắng đi trồng ngô trên rẫy của họ.,Zênhx niêv thiêz Zênhx txir mul chas cuk pêv lourr her têz. +Vì sao Thắng lại ở nhà?,Viv li chek Zênhx ha nhaz haur tsêr. +Đến trưa Thắng mới đi học.,Ter su Zênhx thiêx mul coruv ntour. +Thắng học lớp mấy?,Zênhx coruv txas lopr tus li? +Thắng học lớp 5,Zênhx coruv lopr 5 +"Tên anh (chị, ông, bà…) là gì?",Cax bê hu li chek? +Tên tôi là Mùa A Giang,Cur bê hu uô Mual A Zex +Năm nay anh được bao nhiêu tuổi,Shông ni cax tau pik tsours shông? +Tôi được 20 tuổi,Cur tau nênhl gauv shông +tôi sinh ngày 15 tháng giêng năm ngựa,cur zus tsênhz zêv cauv tsis nênhl shông +Nhà anh ở đâu?,Cax qour nhaz tus li? +Tôi ở trên xóm Lũng Hoằng,Cur nhaz pêv jal Lôngv Vex +Xóm của anh có nhiều nhà không?,Cax luz jal puôl chôngz nênhs? +"Nhiều lắm, trên 100 hộ","Chôngz hênhr, iz puôk tourv ziv nênhx." +Nhà anh có rộng không?,Cax luz tsêr puôk đer? +Nhà khá rộng.,Tsêr đer thiêz mek +Khi nào đi công tác qua cho chúng tôi làm khách mới nhé.,Thauv tus uô haux lurv dhau pêz lal uô kruô mer. +"Đến đi, sợ anh không có lòng thôi.","Tuôx mer, nyai cax tsik muôx siêz xuz." +"Tùng, sao anh làm nhà to thế?","Tôngx, Cax uô luz tsêr tser lax uô luôx ak?" +Đông người quá nhà bé không đủ ở.,Nênhs chôngz hungr uô mê tsil txaul nhaz ne. +Thế nhà anh có bao nhiêu người?,uô li cax tsêr muôx har ntau tul nênhs? +"mười người, bốn thế hệ","cauv tul nênhs, plauz tiêv nhaz" +Anh tính xem ai nhiều?,cax xev saiz tul tus ntau? +"Anh ơi, gánh củi của em nặng lắm đến giúp em với.","Tix laus, cur cur tourk ni hnhêr hungr tuôx pez cur le." +"Nặng thì cố mà gánh, ai bảo tham vào.","Hnhêr hnhêr lal uô tiês cur, tul tus cav curr ntau." +Người ta nặng sắp chết mà còn mia mai người ta.,Hnhêr luôs zuôr tuôs lal hnhak luôs thiêz. +"Ôi, quê hương của em đường quanh co, uốn khúc.","Òr, nên trôngx têz ni cêr nkhaz nkhauk, lus tax lus pêk." +Trên đây toàn đồi núi làm sao bằng phẳng như anh ở đồng bằng.,Ntourv ni tax trôngz her lôngv xurz tsik tiêx tul zênhl li drev nên đrôngs. +"Khát nước quá rồi, cho tôi xin ngụm nước.","Nkrik dêx duo tax hungr lourv, cur thai hnak ceâs de." +"Ôi, mò nước cạn hết rồi, chúng tôi không có.","Òr, krar dêx kruôr tel pêz tsik muôx dêx lourv thiêz." +"Con gái ơi, đi giặt quần áo đi.","Mi nxaik, mul nxuô tsik ya le." +Mùa này mưa nhiều nước gợn sóng to.,Lu chai ni lal nes ntau nxênh dêx laiv ntôngl. +"Ôi, mọi năm không rét sao năm nay rét thế.","Ô, cxiê niê cxiê shông tsi na, uô chek shông ni tser na. (từ lặp lại)" +Trên đồi từng lớp băng trắng xoá.,"Sauv tax trôngz yênhx cxênhx đaok, bu chev đaưz paus." +"Anh ơi, ta đi xem họ xây nhà đi.","Tix laus, pêz mul shuôk lourr cxiv tsêr a." +Là anh em của cậu hay sao mà đi xem?,Zas cax cur tix cxênhz jê lal tsi el mul shuôk ne. +"Anh ơi, hôm nay huyện đến nói chuyện, ta đi nghe đi.","Tix laus, hnuz ni tsourz tuôx thev lul, pêz mul mnôngs a." +"Mấy hôm nay ốm, người ù xiu hết rồi không muốn nghe nữa.","Az hnuz tsik jông nhaz, nênhs mnuôl tel tsik xer mnôngs lourv a." +Năm nay xã giao cho làng ta trồng 1000 cây thông,Shông ni suôv chaz trau pêz jal chas 1000 txôngx ntông chiêz +"Khi trồng, lấp đất chặt một chút để cây mới sống.",Thauv chas phauk.er chênhr mi njik chiê ntông thiêx chiêx. +Chúng tôi ở vùng cao cuộc sống rất khó khăn.,Pêz nhaz tax trôngz siêz uô nênhx khur hênhr +Cơm không đủ ăn mà còn phải đi đào củ mài nữa.,Mar tsik txauk nax tsênhv mul khourz-vours đes thiêz. +Hôm nay anh có rỗi không?,Hnuz ni cax puôk khôngv ak? +Nếu được rỗi thì chúng ta đi nhặt củi nhé.,Tau zas-khôngv ni uz mul khourk tourk mer. +"Tí nữa nhà tôi có khách, anh đi trước mở cửa.",Mi njik thiêz cur tsêr muôx kruô; cax mul uô ntêx kriz krar trôngx. +"Anh nhặt củi khô để, tôi về tôi gói bánh.","Cax khourk tourk kruôr tsês, cur lal cur krur nduôr." +"Con trai ơi, con nuôi bao nhiêu con ngỗng đấy.","Mi tuz, cax zus pik tsours tuk nguk ak?" +"Ở đây có rất nhiều hồ, chúng gầm suốt đêm.","Ntourv ni muôx tsar ntau hênhr, ngôngx yênhx hma." +"Ông ơi, tôi nghe nói ông còn nợ tiền người ta phải không?","Zours, cur hnar tiêk cax yuôr lourr grê puôk zas?" +"Phải, nhưng tôi đã mang tiền đi trả rồi.","Yuôr tiês, tez sik cur gre nhiêx mul thêv lourv mek." +"Lềnh, hôm nay cậu bị mưa dội phải không?","Lênhx, hnuz ni cax mes nes plar puôk zas?" +"Phải, buổi sáng trời nắng to bụi bay mù mịt, nhưng đến chiều lại mưa to.","Zas tiêk, sour nzar pluô yaur tourv tas, ter su ha lal nes hlaz." +"Anh ơi, hôm nay huyện đến nói chuyện, ta đi nghe đi.","Tix laus, hnuz ni tsourz tuôx thev lul, pêz mul mnôngs a." +"Mấy hôm nay ốm, người ù xiu hết rồi không muốn nghe nữa.","Az hnuz tsik jông nhaz, nênhs mnuôl tel tsik xer mnôngs lourv a." +"Ôi, mọi năm không rét sao năm nay rét thế.","Ô, cxiê niê cxiê shông tsi na, uô chek shông ni tser na. (từ lặp lại)" +Trên đồi từng lớp băng trắng xoá.,"Sauv tax trôngz yênhx cxênhx đaok, bu chev đaưz paus." +"Anh ơi, ta đi xem họ xây nhà đi.","Tix laus, pêz mul shuôk lourr cxiv tsêr a." +Là anh em của cậu hay sao mà đi xem?,Zas cax cur tix cxênhz jê lal tsi el mul shuôk ne. +"Con gái ơi, đi giặt quần áo đi.","Mi nxaik, mul nxuô tsik ya le." +Mùa này mưa nhiều nước gợn sóng to.,Lu chai ni lal nes ntau nxênh dêx laiv ntôngl. +Hôm nay cán bộ xã đến nói chuyện với bà con trong xóm.,Hnuz ni ce bôv suôv tuôx thev lul đras pêz pax nhuôs haur jal. +"Chị ơi, chị đã thông tin cho mọi người nghe chưa?","Niêv laul, cax xe mông trau cxuô tul hnar tel lourv tau?" +"Ông ơi, năm nay ông được bao nhiêu tuổi rồi.","Zours er, shông ni cax tau pik tsours shông lourv nir?" +Năm nay tôi được 87 tuổi rồi.,Shông ni cur tau 87 shông lourv lo. +"Năm nay gió to, gió làm đổ chín ngôi nhà ngói.","Shông ni chuô la, chuô ntauk vau chuôx luz tsêr vuôl." +Mọi người đều đến cứu giúp.,Luôs cxuô lênhx cxuô tul sour dourk tuôx choruv. +"Bị sốt rét toàn thân run rẩy như thế này, uống thuốc chưa?","Maz bourk iz chê yênh gourk ni ek, haux yuôx lourv tau?" +"Chưa uống, anh lục trong túi áo của tôi lấy thuốc cho tôi.","Tsik tau, cax yourz haur cur hnez ya muôz yuôx trau cur." +Chị mua được cái áo mới đẹp thế.,Cax zuôr tau luz ya yiêz tser jông uô luôx. +Mua áo mới về để mặc đi ăn cưới.,zuôr ya yiêz lal hner mul nax yôngz ni ek. +"Nó giỏi thật, cắt bộ quần áo rất đẹp.","Nul txourx tiês, txiêr chêr trik yã jông hênhr." +Nó may khác hơn mọi người.,Nul sourk txourr duô cxuô tul nra. +"Tôi khiến nó đi chặt củi, sao nó chưa về nhỉ.","Cur txiz nul mul txiêr tourk, uô chek nurk tsik tau lal nir." +Nó về sắp đ���n rồi.,Nul lal zuôr txas a. +Anh hái rau thơm sao ít thế.,Cax dê jauz tsu he tser tsours uô luôx ak. +"Tôi không hái được, cỏ lấp hết rồi.","Cur dê tsik tau, drax vôngz tel lourv." +"Đố anh biết, cái chuông bò này từ đâu làm ra?",Tưr cax pauz luz tsurz nhux ni krar tus uô tourv lal? +"Tôi biết, cái chuông này làm ở xã Phúc Sen, huyện Quảng uyên.","Cur pauz, luz tsurz ni uô đrev suôv Phucr xenz tsourz Coangv uyênz." +Xã Phúc sen có truyền thống làm nghề rèn.,Suôv Phucr xen muôx mênhx mul curk ntaiv hlau. +Gia đình ít người họ thuê người đến giúp.,Ziv nênhx tsours nênhs luôs ntiêr jas tuôx pez uô. +Đồi của anh trồng được nhiều cây quá nhỉ.,Cax luz trôngz ni chas tau ntau ntông hungr ner. +Tôi cũng đi mua giống cây về trồng thôi.,Cur mul zuôr zuz ntông lal chas thiêz xurz ek. +"Chỗ chúng tôi ở toàn đồi trọc, không có củi mà đun.","Pêz nhaz pev tax trôngz kruôr, tsik muôx tourk traur thiêz." +Còn quê anh thì sao?,Yuôr nêx trôngz têz ni? +Quê tôi chỉ đun bằng củi trúc thôi.,Pêz trôngz têz tsuôk traur shôngz trourv xuz +Anh mua bộ bàn ghế bao nhiêu tiền?,Cax zuôr phurv trôngz har ntau nhiêx li ak? +Bộ bàn ghế này một triệu đấy.,Phurv trôngx ni iz triêuv nhiêx điêv ôr. +Tôi đến nói chuyện làm cản trở đến công việc của anh.,Cur tuôx đras cax thev uô thênhr cax cêr thiêz ak. +"Không nói thế, công việc của chúng ta giống nhau thôi.","Tsik haik li, pêz têx haux lurv chêk thôngx zev ntes." +"Cái thùng của anh thủng, không đựng được nước rồi.","Cax luz thôngz ta, ntiv tsik tau đêx lourv er." +"Phải, thùng gỗ không chắc đâu.","Zas mek, niês thôngz ntông tsik truôx ni ek." +"Bà ơi, bà tẽ ngô đi bán à?","Pas, cax đhek curk mul muôs lal?" +"Không phải, tẽ ngô về nấu rượu.","Tsik zas, đhek curk lal hau chourr." +Nước sông to quá không qua được,Đêx lax lax dhau tsik tauk +Chờ nước rút đã sẽ qua.,Tal đêx gris xuz mev dhau. +Mặt trời lên rồi chiếu mặt trăng,Hnuz tuôx tel hnuz chi hli +Mặt trăng lên rồi trắng sáng.,Hli tuôx tel hli chi +"Lúa chín rồi, chị đi cắt để chúng tôi đập.","Blêx siêr điêv, cax mul hlaik blêx chiê pêz ntauk" +Đập lúa xong đốt rơm thành tro.,Tauk blêx tel hlourr nhez blêx uô yaur. +Trời tối đen như mực anh đến làm gì?,Hma ntux tsauk têz nti cax tuô uô tsi ne? +Tôi yêu thích anh nên tôi đến.,Cur hmar yuô cax cur thiêx tuôx. +Làng của các anh ở gần rừng già nhỉ.,Nêx luz jal ntourv ni nhaz jê jôngr laul zuôv. +"Phải, địa phương này toàn núi đá thôi.","Zas tiês, trôngx têz ni tsuôk zas trôngz paz jêz xurz ek." +Quê hương của các anh đẹp quá nhỉ.,Nêx trôngx têz ntourv ni jông saiz hungr zuôv. +"Phải, tụi tôi từ trước vùng này đi lên.","Zas tiêk, tul turs tuôx txas ntourv ni turk kruô." +Anh mang họ gì?,Cax zas chuôz xênhv ai tsi ak? +Tôi mang họ Dương.,Cur zas chuôz xênhv zex ak. +"Trời vừa mưa xong, đất xốp cày dễ quá nhỉ.","Lal nes tel, er fav laix zôngx ziv hungr zuôv." +"Phải, mấy hôm nay được một ít.","Zas tiêk, az hnuz ni ha laix tau mi njik." +"Con bò này sao xấu thế, không so với con mình được.",Tul nhux ni tser fev uô luôx tsik fiv cur tul. +Con bò của tôi mập hơn con của anh.,Cur tul nhux fev duô cax tul. +Bồ thóc của anh sao đầy thế?,Cax fourr cxur tser pur uô luôx ak? +"Không đầy bao nhiêu đâu, bằng bằng thôi.","Tsik pur pik tsour, fênhx fênhx xurz ak." +Chào anh ạ.,Nyob zoo tij laug. +Chào chị nhé.,Nyob zoo tus muam. +Em chào bác ạ.,Nyob zoo txiv hlob. +Cháu chào cô ạ.,Nyob zoo nphauj. +Chào mọi người.,Nyob zoo sawv daws. +Chào buổi sáng.,Nyob zoo sawv ntxov. +Rất vui được gặp anh.,Zoo siab tau ntsib tij laug. +Rất hân hạnh làm quen.,Zoo siab tau paub koj. +Lâu rồi không gặp.,Ntev lawm tsis ntsib. +Dạo này anh thế nào?,Sij hawm ni koj nyob li cas lawm xwb? +Chị khỏe không?,Tus muam koj puas muaj zog? +Mọi việc ổn chứ?,Txhua yam puas tseem zoo? +Anh mới đến à?,Tij laug koj nyuam qhuav tuaj txog los? +Chị ở đâu tới?,Tus muam koj nyob qhov twg tuaj? +Em tên là Nam.,Kuv lub npe hu ua Nam. +Tôi tên là Hùng.,Kuv lub npe hu ua Hùng. +Anh tên gì?,Tij laug koj lub npe hu li cas? +Chị tên là gì?,Tus muam koj lub npe hu li cas? +Anh làm nghề gì?,Tij laug koj ua yam hauj lwm dab tsi? +Chị làm việc ở đâu?,Tus muam koj ua hauj lwm qhov twg? +Rất mong được giúp đỡ.,Xav kom tau pab. +Mong anh giúp đỡ thêm.,Xav kom tau tij laug koj pab ntxi thiab. +Rất vui được quen biết.,Zoo siab tau sib paub. +Lần đầu gặp anh.,Thawj zaug tau ntsib tij laug. +Chúng ta gặp nhau rồi nhỉ.,"Peb twb tau sib ntsib ua ntej lawm, puas yog." +Mới gặp hôm qua mà.,Nyuam qhuav sib ntsib rau nag. +Lâu quá không thấy anh.,Ntev heev lawm tsis pom tij laug. +Mời anh vào nhà.,Tij laug los hauv tsev. +Mời chị ngồi.,Tus muam zaum. +Mời bác dùng nước.,Txiv hlob haus dej +Đi đường có mệt không?,Mus kev puas sab? +Thời tiết hôm nay đẹp nhỉ.,Huab cua hnub ni zoo heev yom. +Hôm nay đông người quá.,Hnub ni neeg coob heev. +Lâu nay anh bận lắm à?,Ntev ni tij laug koj muaj ntau hauj lwm heev los? +Mới về quê à?,Nyuam qhuav rov los tsev los? +Mới lên đây chơi à?,Nyuam qhuav tuaj txog ntawm ni ua si los? +Anh ở đây lâu chưa?,Tij laug nyob ntawm ni hov ntev lawm? +Chị quen đường chưa?,Tus muam puas nco qab txoj kev? +Đi có thuận lợi không?,Mus puas yooj yim? +Rất may được gặp anh.,Hmoov zoo tau ntsib tij laug. +Hôm nay gặp anh là vui rồi.,Zoo siab hnub ni tau ntsib tij laug. +Lần sau lại gặp nhé.,Lwm zaus rov sib ntsib dua. +Khi nào rảnh ghé nhà tôi.,Thaum twg khoom tuaj ntawm kuv tsev. +"Chào anh, hẹn gặp lại.",Tij laug mam sic ntsib dua. +Dạo này sức khỏe thế nào?,Sij hawm ni koj puas nyob zoo? +Gia đình anh có khỏe không?,Tij laug yim neej puas nyob zoo? +Các cháu học hành thế nào?,Cov me nyuam kawm ntawv li cas lawm? +Công việc có thuận lợi không?,Txoj hauj lwm puas mus zoo? +Dạo này bận lắm à?,Sij hawm ni muaj ntau hauj lwm heev los? +Lâu rồi không thấy anh.,Tau ntev lawm tsis tau ntsib tij laug. +Chị mới đi làm về à?,Tus muam nyuam qhuav mus ua hauj lwm los los? +Nhà mình dạo này sao rồi?,Sij hawm ni koj yim neej nyob li cas lawm xwb? +Mùa này làm ăn được không?,Lub caij no kev laj luam zoo li cas? +Mưa nhiều quá nhỉ.,Los nag ntau dhau lawm. +Trời dạo này lạnh thật.,Sij hawm ni ntuj no heev tiag. +Đường đi có khó không?,Txoj kev mus puas khwv? +Công việc vất vả không?,Txoj hauj lwm ua puas khwv? +Có cần tôi giúp gì không?,Koj puas xav tau kuv pab? +Anh ăn cơm chưa?,Tij laug puas tau noj mov? +Chị đi chợ về à?,Tus muam mus kiab khwv los los? +Hôm nay làm sớm thế?,Hnub ni mus ua ntxov ua luaj? +Dạo này ít gặp anh quá.,Sij hawm ni ntsib tij laug tsawg heev. +Nhà có việc gì không?,Hauv tsev puas muaj hauj lwm dab tsi? +Có gì khó khăn không?,Puas ntsib kev khwv dab tsi? +Anh có mệt không?,Tij laug puas sab? +Làm việc nhớ giữ sức khỏe nhé.,Ua hauj lwm nco ntsoov saib xyuas yus tus kheej. +Thời gian này bận mùa vụ à?,Sij hawm ni tsis khoom tseem mus ua qoob loos los? +Gia đình có đông người không?,Yim neej puas muaj coob neeg? +Các cháu ngoan không?,Tej me nyuam puas mloog lus? +Trẻ con dạo này học nhiều nhỉ.,Me nyuam yaus nyim ni zoo li kawm ntau heev li. +Công việc có áp lực không?,Txoj hauj lwm puas ntxhov siab thiab? +Làm ăn phải giữ sức.,Ua noj ua haus yuav tsum tseg zog. +Năm nay lạnh sớm nhỉ.,Xyoo ni no ntxov yom. +Đợt này mưa nhiều thật.,Sij hawm ni los nag ntau tiag. +Đi lại có vất vả không?,Rov rais puas khwv thiab? +Xa nhà có nhớ không?,Mus deb puas nco tsev thiab? +Ở đây quen chưa?,Nyob ntawm ni swm lawm los tsis tau? +Cuộc sống có ổn không?,Lub neej zoo li cas lawm xwb? +Có cần nhờ ai giúp không?,Puas xav thov muaj neeg pab? +Có gì cứ nói nhé.,Muaj dab tsis tham los. +Mọi người vẫn khỏe cả chứ?,Sawv daws puas nyob zoo? +Làng mình dạo này yên không?,Peb lub zos nyim ni puas nyob kaj siab? +Xóm có gì mới không?,Puas muaj ib yam tshiab tshwm hauv peb lub zos? +Dạo này giá cả tăng nhỉ.,Sij hawm ni cov nqi tau nce lawm puas yog. +Mọi thứ đắt đỏ quá.,Txhua yam kim heev. +Làm ăn giờ khó thật.,Nyim ni ua noj ua haus khwv heev tiag. +Thôi cố gắng anh nhé.,Sib sib zog tij laug. +Có sức khỏe là tốt rồi.,Tus kheej nyob zoo lawm les tau. +Mong mọi việc suôn sẻ.,Kuv vam tias txhua yam yuav tau mus zoo. +Chúc gia đình mạnh khỏe.,Xam kom yim neej sawv daws muaj zog. +Anh có khỏe không?,Tij laug koj puas muaj zog? +Tôi thấy trong người không khỏe.,Kuv hnov hau cev tsis tshua zoo nyob heev. +Tôi bị đau đầu.,Kuv mob taub hau. +Tôi bị sốt.,Kuv mag kub cev. +Tôi bị ho mấy hôm nay.,Kuv mag hnoos ob peb hnub ni. +Tôi đau bụng.,Kuv mob nplab. +Tôi mệt quá.,Huv nkees heev. +Chị có sao không?,Tus muam koj puas ua cas? +Bác có thấy đỡ hơn không?,Txiv hlob koj puas hnov zoo mi ntsis? +Đi khám bác sĩ chưa?,Koj puas tau mus kho ntawm tus kws kho mob? +Có uống thuốc chưa?,Puas tau haus tshuaj? +Nhớ nghỉ ngơi nhé.,Nco ntsoov pw so. +Đừng làm việc nặng quá.,Tsis txhob ua hauj lwm nyhav heev. +Trời lạnh dễ ốm lắm.,Ntuj no yooj yim muaj mob heev. +Phải giữ ấm cơ thể.,Yuav tsum mag cia yus lub cev sov. +Ăn uống cho đầy đủ.,Noj haus kom txaus. +Đừng thức khuya quá.,Tsis txhob nyob lis. +Có cần đưa đi viện không?,Puas mag cov mus tsev kho mob? +Để tôi gọi bác sĩ.,Cia kuv hu kws kho mob. +Cơn đau có nặng không?,Tus mob puas nyhav heev? +Đau lâu chưa?,Mob puas tau ntev? +Có chóng mặt không?,Puas hnov kiv? +Có buồn nôn không?,Puas hnov xav ntuav? +Có ăn được không?,Noj puas tau? +Uống nước nhiều vào.,Haus dej ntau thiab. +Nghỉ vài hôm cho khỏe.,So ob peb hnub kom zoo. +Làm việc quá sức rồi.,Ua hauj lwm tas zog heev lawm. +Để tôi giúp cho.,Cia kuv mam pab. +Đừng lo quá nhé.,Tsis txhob txhawj heev. +Uống thuốc xong thấy sao?,Haus tshuaj tas hnov li cas? +Có đỡ hơn hôm qua không?,Puas hnov zoo dua nag? +Nếu không đỡ thì đi khám.,Yog tsis zoo les mus kho. +Bệnh này phải kiêng đấy.,Yam mob ni yuav mag caiv. +Bác sĩ dặn sao?,Kws kho mob hais li cas? +Phải ăn uống cẩn thận.,Yuav tsum noj haus kom zoo. +Đừng chủ quan nhé.,Yuav mag faj kom zoo. +Sức khỏe là quan trọng nhất.,Lub zog les tseem ceeb dua ntais. +Có sức khỏe là có tất cả.,Muaj zog les muaj tau txhua yam. +Đau ốm mệt lắm.,Muaj mob puas sab heev? +Người già dễ ốm.,Cov laus les yooj yim muaj mob. +Nhớ cho cháu uống thuốc.,Nco nstoov muab tshuaj rau me nyuam haus. +Giữ gìn sức khỏe nhé.,Saib xyuas yus tus kheej kom zoo. +Chúc anh mau khỏe.,Xam kom tij laug ntxov zoo. +Mong chị sớm bình phục.,Xam kom muam nxtov zoo. +Có gì gọi tôi nhé.,Muaj dab tsi hu rau kuv. +Tôi luôn sẵn sàng giúp.,Kuv ib txwm npaj pab. +Gia đình anh có mấy người?,Tij laug koj yim neej muaj tsawg tus neeg? +Nhà tôi có bốn người.,Kuv lub tsev muaj plaub tus neeg. +Đây là vợ tôi.,Ntawm ni yog kuv poj niam. +Đây là chồng tôi.,Ntawm ni yog kuv tus txiv. +Đây là con tôi.,Ntawm ni yog kuv tus me nyuam. +Con trai tôi học lớp ba.,Kuv tus me tub kawm qib peb. +Con gái tôi học lớp một.,Kuv tus me ntxhais kawm qib ib. +Ông bà vẫn khỏe.,Pog yawg tseem muaj zog. +Nhà tôi ở gần đây.,Kuv lub tsev nyob ze ntawm ni. +Nhà tôi ở trên bản.,Kuv lub tsev nyob puag saum zog. +Gia đình làm nông nghiệp.,Yim neej ua qoob ua loos. +Nhà có đông con không?,Yim neej puas muaj coob tus me nyuam? +Các cháu ngoan không?,Cov me nyuam puas mloog lus? +Con cái là quan trọng nhất.,Me nyuam les yog qhov tseem ceeb dua ntais. +Gia đình là trên hết.,Yim neej yog qhov tim ib. +Vợ chồng phải thương nhau.,Niam txiv yuav tsum sib hlub. +Con cái phải nghe lời.,Me nyuam yuav tsum mloog lus. +Gia đình phải đoàn kết.,Yim neej yuav tsum sib hlub sib pab. +Anh em trong nhà hòa thuận.,Kwv tij hauv tsev yuav tsum sib mloog sib haum siab +Có việc gì trong nhà không?,Hauv tsev puas muaj hauj lwm dab tsi? +Nhà có đám gì không?,Hauv tsev puas muaj ntees dab tsi? +Sắp có đám cưới à?,Yuav muaj ntees noj tshoob los? +Nhà có tang à?,Hauv tsev muaj ntees tuag los? +Hôm nay cả nhà đi đâu?,Hnub ni tsev neeg mus qhov twg? +Tết này về quê không?,Tsiab xyoo tshiab puas rov los tsev? +Bố mẹ già rồi.,Niam txiv laus lawm. +Phải chăm sóc ông bà.,Yuav mag saib xyuas pog yawg. +Con cái phải hiếu thảo.,Me nyuam yuav tsum paub hlub cov laug. +Nhà cửa gọn gàng sạch sẽ.,Lub tsev zoo huv si. +Cả nhà cùng ăn cơm.,Tas nrho tsev neeg sawv daws noj mov ua ke. +Gia đình là chỗ dựa.,Tsev neeg yog qhov chaw txhawb nqa. +Có gia đình là có hạnh phúc.,Kev muaj tsev neeg txhais tau tias muaj kev zoo siab. +Gia đình khỏe mạnh là mừng rồi.,Tsev neeg sawv daws muaj zog les zoo siab. +Mong gia đình bình an.,Xav kom tsev neeg thaj yeeb nyab xeeb. +Chúc gia đình hạnh phúc.,Xav kom tsev neeg muaj kev zoo siab. +Gia đình ngày càng khá giả.,Tsev neeg yim hnub yim muaj kev noj qab nyob zoo. +Con cái chăm ngoan học giỏi.,Me nyuam mloog lus kawm ntawv txawj ntse. +Anh – em,Tij laug - Kwv/Muam +Chị – em,Muam - Nus/Niam hluas +Bác – cháu,Txiv hlob/ Niam hlob - Me nyuam +Cô – cháu,Phauj - Me nyuam +Chú – cháu,Txiv ntxawm - Me nyuam +Ông – cháu,Yawg - Me nyuam +Bà – cháu,Pog - Me nyuam +Tôi – anh,Kuv - Tij laus +Tôi – chị,Kuv - Muam +Tôi – bác,Kuv - Txiv hlob/ niam hlob +Em chào anh.,Nyob zoo tij laug. +Cháu chào bác.,Nyob zoo txiv hlob/ niam hlob +Con chào bố mẹ.,Nyob zoo niam thiab txiv. +Em cảm ơn anh.,Ua tsaug tij laug. +Anh nói em nghe.,Tij laug hais kuv mloog. +Chị bảo em nhé.,Muam hais koj. +Em nhờ anh giúp.,Tij laug pab kuv thiab. +Tôi xin hỏi anh.,Kuv thov noog tij laug. +Chị giúp em với.,Muam pab kuv thiab. +Em xin lỗi anh.,Kuv thov txim tij laug. +Anh nói đúng rồi.,Tij laug koj tham yog. +Chị nói phải.,Muam tham yog. +Bác nói rất đúng.,Txiv hlob koj tham yog heev. +Em nghe anh nói.,Kuv moog tij laug koj tham. +Em sẽ cố gắng.,Kuv mam sib zog. +Cháu sẽ làm theo.,Kuv mam ua raws. +Anh cứ yên tâm.,Tij laug tso siab. +Chị đừng lo.,Muam tso siab. +Em hiểu rồi.,Kuv nkag siab lawm. +Anh nói chậm thôi.,Tij laug tham qeeb mi ntsis. +Chị nói lại được không?,Muam tham dua puas tau? +Bác nói rõ hơn được không?,Txiv hlob tham meej dua puas tau? +Em nghe chưa rõ.,Kuv mloog tsis tau tseeb. +Cháu nghe chưa hiểu.,Kuv mloog tsis tau nkag siab. +Anh giải thích giúp em.,Tij laug pab qhia rau kuv. +Con đi học về chưa?,Me nyuam mus kawm puas tau los? +Hôm nay học có tốt không?,Hnub ni kawm ntawv puas zoo? +Con học bài xong chưa?,Me nyuam kawm tawv puas tau tiav? +Nhớ làm bài tập đầy đủ nhé.,Nco ntsoov ua ntawv los tsev kom tas. +Cháu học trường nào?,Me nyuam kawm tsev kawm ntawv qhov twg? +Học có khó không?,Kawm puas khwv thiab? +Con phải chăm chỉ học tập.,Me nyuam yuav tsum rau siab kawm ntawv. +Đi học đều đặn nhé.,Mus kawm ntawv kom txhua. +Không được nghỉ học bừa bãi.,Tsis tau so kawm ntawv lwj liam. +Học để biết chữ.,Kawm kom paub ntawv. +Học để làm người.,Kawm kom ua neej. +Con phải nghe lời thầy cô.,Me nyuam yuav tsum mloog lus xib hwb qhia ntawv. +Thầy cô dạy rất tận tình.,Xib hwb qhia ntawv qhia tag siab tag ntsws. +Phải cố gắng hơn nữa.,Yuav tsum sib zog heev thiab. +Không hiểu thì phải hỏi.,Tsis paub yuav tsum noog. +Học yếu thì phải học thêm.,Kawm tsis paub yuav tsum kawm ntxiv. +Học giỏi là niềm vui của gia đình.,Kawm txawj ntse yog qhov zoo siab ntawm yim neej. +Đi học là con đường tốt nhất.,Mus kawm ntawv yog kab kev zoo tim ib. +Học phải đúng giờ.,Kawm yuav tsum haum sij. +Phải tôn trọng thầy cô.,Yuav tsum hwm tej xib hwb qhia ntawv. +Bạn bè phải đoàn kết.,Phooj ywg yuav tsum sib pab. +Không được đánh nhau ở trường.,Tsis tau sis ntaus ntawm ntsev kawm ntawv. +Học xong nhớ giúp bố mẹ.,Kawm tiav nco ntsoov pab niam txiv. +Học suốt đời.,Kawm tas ib tiam. +Có học mới tiến bộ.,Kawm mtawv thiaj txhawb nqa yus tus kheej. +Học để thoát nghèo.,Kawm cia thiaj tsis pluag. +Gia đình tạo điều kiện cho con học.,Tsev neeg yuav tsum pab rau me nyuam kawm ntawv. +Con cố gắng nhé.,Me nyuam sib zog. +Chúc con học tốt.,Xam kom me nyuam kawm tau txawj ntse. +Trường học ở gần nhà không?,Tsev kawm ntawv puas nyob ze tsev? +Trường có đông học sinh không?,Tsev kawm ntawv puas muaj coob tug tuaj kawm? +Hôm nay con đi học sớm nhé.,Hnub ni me nyuam yuav tsum mus kawm nxtov. +Con đến trường đúng giờ chưa?,Me nyuam mus txog tsev kawm ntawv puas haum sij hawm? +Trường có rộng không?,Lub tsev kawm ntawv puas dav? +Trường có sân chơi không?,Lub tsev kawm ntawv puas muaj tiaj ua si? +Giờ ra chơi con làm gì?,Thaum tau so kawm ntawv koj ua dab tsi? +Con chơi với bạn nào?,Me nyuam ua si nrog leej twg? +Phải đoàn kết với bạn bè.,Yuav tsum sib pab nrog phooj ywg. +Con có nghe lời thầy cô không?,Me nyuam puas mloog lus xib hwb qhia ntawv? +Thầy cô dặn dò những gì?,Xib hwb qhia ntawv qhia ua tej yam dab tsi? +Con làm bài có tốt không?,Me nyuam ua ntawv puas tau zoo? +Đi học phải mang đủ sách vở.,Mus kawm yuav tsum nqa txaus ntawv. +Con ngồi bàn nào?,Me nyuam zaum lub rooj qhov twg? +Phải giữ gìn trường lớp sạch đẹp.,Yuav tsum ua kom tsev kawm ntawv hu si. +Không được vẽ bậy lên bàn ghế.,Tsis tau sau ntawv rau ntawm tej rooj. +Học sinh phải chấp hành nội quy.,Xyaum xeeb yuav tsum ua raws tej kev teem. +Trường học rất quan trọng.,Tsev kawm ntawv yog ib qhov tseem ceeb heev. +Thầy cô như cha mẹ thứ hai.,Xib hwb qhia ntawv zoo ib yam li niam txiv tim ob. +Con phải kính trọng thầy cô.,Me nyuam yuav tsum hwm xib hwb qhia ntawv. +Trường là nơi nuôi dưỡng ước mơ.,Tsev kawm ntawv yog qhov kev npau suav tau txhawb nqa. +Chúc thầy cô mạnh khỏe.,Thov kom cov xib hwb qhia ntawv noj qab nyob zoo. +Chúc các em học tốt.,Xam kom tej tub txhais kawm ntawv kawm tau zoo. +Anh làm công việc gì?,Tij laug ua txoj hauj lwm dab tsi? +Tôi làm nông nghiệp.,Kuv ua qoob ua loos. +Tôi đi làm thuê.,Kuv mus ua zog. +Công việc có vất vả không?,Txoj hauj lwm puas khwv heev? +Làm việc từ sáng đến tối.,Ua hauj lwm thaum sawv ntxov txog tsaus ntuj. +Hôm nay làm nhiều việc quá.,Hnub ni ua hauj lwm ntau heev. +Công việc có ổn định không?,Txoj hauj lwm ua puas ruaj khov? +Thu nhập có đủ sống không?,Cov nyiaj khwv los puas txaus yoom? +Làm việc phải chăm chỉ.,Ua hauj lwm yuav tsum nquag. +Không làm thì không có ăn.,Yog tias tsis ua hauj lwm les yuav tsis muaj noj. +Làm việc phải có kế hoạch.,Ua hauj lwm yuav tsum tau npaj ua ntej. +Làm việc đúng giờ.,Ua hauj lwm raws sij hawm. +Không được lười biếng.,Tsis tau ua tub nkeeg. +Phải cố gắng từng ngày.,Yuav tsum sib zog txhua hnub. +Công việc cần sự kiên trì.,Txoj hauj lwm yuav tsum tau ua siab ntev. +Phải hoàn thành công việc được giao.,Yuav tsum ua tiav tej hauj lwm tau cob. +Làm xong việc mới nghỉ.,Ua tiav thiaj tau so. +Làm việc nhóm rất quan trọng.,Kev ua hauj lwm pab pawg tseem ceeb heev. +Phải phối hợp với nhau.,Yuav tsum koom tes sib pab ua. +Công việc cần học hỏi thêm.,Txoj hauj lwm yuav tsum tau kawm ntxiv. +Làm sai thì phải sửa.,Yog ua yuam kev yuav tsum kho dua. +Không biết thì phải hỏi.,Yog tsis paub yuav tsum nug. +Làm việc phải an toàn.,Kev ua hauj lwm yuav tsum muaj kev nyab xeeb. +Phải giữ sức khỏe khi làm việc.,Yuav tsum saib xyuas yus lub zog kom zoo thaum ua hauj lwm. +Không làm việc quá sức.,Tsis txhob ua hauj lwm nyhav hdau yus lub zog. +Công việc nặng thì phải cẩn thận.,Ua hauj lwm nyhav yuav tsum saib xyuas kom zoo. +Làm việc có thu nhập là tốt rồi.,Muaj kev ua hauj lwm tawm nyiaj txiag les zoo lawm. +Công việc tuy vất vả nhưng ổn.,Txawm tias txoj hauj lwm ua khwv tiam si ua kuj tau. +Làm việc để nuôi gia đình.,Ua hauj lwm cia txhawb yus tsev neeg. +Phải lo cho tương lai con cái.,Yuav tsum txhawj xeeb txog peb cov me nyuam yav tom ntej. +Mùa này việc nhiều hơn.,Caij ntuj ni muaj ntau hauj lwm ua dua. +Mùa này ít việc.,Caij ntuj ni hauj lwm tsawg. +Làm được ngày nào hay ngày đó.,Ua tau hnub twg xam hnub ntaw. +Phải tiết kiệm chi tiêu.,Yuav tsum yoom nyiaj kom txuag. +Làm việc phải có ý chí.,Ua hauj lwm yuav tsum muaj lub siab xav. +Cố gắng rồi sẽ khá lên.,Cia siab sib zog ua tej yam yuav tau zoo dua. +Không ngại khó ngại khổ.,"Tsis ntshai tej kev khưv, kev nyuaj sia." +Công việc là cuộc sống.,Hauj lwm yog yus lub kev ua neej. +Chúc anh làm việc thuận lợi.,Xav kom tij laug ua tiav hauj lwm tau zoo. +Mong công việc suôn sẻ.,Vam tias txhua yam mus zoo. +Chúc anh thành công trong công việc.,Thov kom tij laug ua tau tiav zoo nyob ntawm koj txoj hauj lwm. +Nhà tôi làm nông nghiệp.,Kuv tsev ua qoob ua loos. +Tôi trồng lúa.,Kuv cog plej. +Tôi trồng ngô.,Kuv cog pob kws. +Tôi trồng rau.,Kuv cog zaub. +Tôi trồng cây ăn quả.,Kuv cog ntoo noj txiv. +Mùa này gieo hạt được rồi.,Caij nyim ni tseb yub tau lawm. +Phải làm đất cho kỹ.,Yuav tsum ua av kom zoo. +Phải bón phân đúng lúc.,Yuav tsum nphoo chiv haum sij hawm. +Phải tưới nước đều.,Yuav tsum ywg dej kom txhua. +Trời mưa thuận lợi cho cây.,Ntuj los nag haum rau ntoo hlob loj. +Năm nay được mùa không?,Xyoo ni sau puas tau ntau? +Cây phát triển tốt không?,Cov ntoo loj puas zoo? +Cây bị sâu bệnh rồi.,Ntoo mag kab noj lawm. +Phải phun thuốc sâu.,Yuav tsum tsuag tshuaj tua kab. +Không làm cỏ thì cây kém.,Tsis ua nroj les ntoo me. +Đất này trồng cây gì hợp?,Cov av ni cog yam ntoo twg thiaj haum? +Giống này năng suất cao.,Yam noob ni sau tau ntau. +Phải chọn giống tốt.,Yuav tsum xaiv noob zoo. +Trồng đúng thời vụ.,Cog kom haum caij. +Nông nghiệp phụ thuộc thời tiết.,Ua qoob loos mag raws ntuj nag. +Hạn hán thì khó làm.,Ntuj qhuav les ua khwv. +Mưa nhiều quá cũng hỏng cây.,Los nag ntau heev kus ua ntoo puas. +Phải che chắn cho cây.,Yuav tsum thaiv npos rau tsob ntoo. +Cây non phải chăm kỹ.,Cov ntoo mos yuav tsum saib xyuas zoo. +Khi nào thì thu hoạch?,Thaum twg tau sau? +Đến mùa thu hoạch rồi.,Txog caij sau lawm. +Thu hoạch phải nhanh.,Yuav tsum sau kom ceev. +Thu hoạch xong phải bảo quản.,Tom qab sau tas yuav tsum khaws cia kom zoo. +Nông dân vất vả quanh năm.,Neeg ua qoob khwv tshab xyoo. +Làm nông phải kiên nhẫn.,Ua qoob yuav tsum siab ntev. +Thu nhập phụ thuộc mùa vụ.,Nyiaj txiag tau los raws li ntawm cim qoob sau los. +Năm nay giá nông sản thấp.,Xyoo ni qoob loos poob nqi. +Bán nông sản ra chợ.,Muag qoob loos tawm nram kiab khw. +Phải tìm đầu ra ổn định.,Yauv tsum nrhiav tau tib neeg tuaj yuav. +Làm nông cần kinh nghiệm.,Kev ua liaj ua teb yuav tsum paub ua. +Phải học hỏi kỹ thuật mới.,Yuav tsum kawm ntxiv tej kab kev ua tshiab. +Làm nông cũng phải tính toán.,Ua liaj ua teb kus yuav mag teem ua ntej. +Nông dân rất cần cù.,Neeg ua liaj ua teb thiaj lis nquag heev. +Phải yêu nghề nông.,Yuav tsum nyiam ua liaj ua teb. +Cố gắng cải thiện năng suất.,Sib zog ua kom sau los tau ntau. +Mong nông dân làm ăn khá giả.,Thov kom neeg ua liaj ua teb ua tau ntau txiaj rau yus lub neej. +Nhà tôi nuôi trâu.,Kuv yug twm +Nhà tôi nuôi bò.,Kuv yug nyuj +Tôi nuôi lợn.,Kuv yug npua +Tôi nuôi gà.,Kuv yug qaib +Tôi nuôi vịt.,Kuv yug os +Tôi nuôi dê.,Kuv yug tshis. +Chuồng trại phải sạch sẽ.,Nkuaj yuav tsum hu si +Phải vệ sinh chuồng thường xuyên.,Yuav tsum tau ntxuav nkuaj khawv khuav. +Phải tiêm phòng cho vật nuôi.,Yuav tsum tau tsib tshuaj tiv thaiv rau tsiaj txhu +Không tiêm phòng dễ bị bệnh.,Tsis tsib tshuaj tiv thaiv muaj mob yoom yim +Con vật này bị ốm rồi.,Tus tsiaj no muaj mob lawm +Phải gọi thú y.,Yuav tsum hu kws kho tsiaj +Phải cho ăn đúng giờ.,Yuav tsum pub haum sij hawm +Không cho ăn đồ bẩn.,Tsis pub no khoom qias +Phải cho uống đủ nước.,Yuav tsum pub dej txaus haus +Chuồng phải khô ráo.,Nkuaj yuav tsum qhuav +Không để chuồng ẩm ướt.,Tsis cia nkuaj ntub thiab noo +Con này lớn nhanh.,Tus no loj hlob zoo +Con kia chậm lớn.,Tus no loj hlob tsis zoo +Phải theo dõi đàn vật nuôi.,Yuav tsum saib xuyas pab tsiaj txhu +Đến lúc bán rồi.,Txog caij muag lawm +Giá bán năm nay thế nào?,Tus nqi muag xyoo no li cas? +Giá thấp quá.,Tus nqi pheej yig heev +Chăn nuôi có rủi ro.,Tu tsiaj txhu muaj kev phem hmoo +Dễ gặp dịch bệnh.,Yoom yim raug kab mob +Phải phòng bệnh là chính.,Tiv thaiv kab mob yog qhov tseem ceeb +Chăn nuôi phải cẩn thận.,Tu tsiaj txhu yuav tsum ceeb faj +Làm chuồng xa nhà ở.,Ua nkuaj deb tsev nyob +Phải xử lý chất thải.,Yuav tsum pov tseg cov quav +Chăn nuôi kết hợp trồng trọt.,Yug tsiaj txhu ua ke nrog kev ua liaj ua teb +Lấy phân bón cho cây.,Muab chiv rau ntoo +Chăn nuôi giúp tăng thu nhập.,Yug tsiaj txhu pab txhawb kev khwv nyiaj txiaj +Phải học kỹ thuật chăn nuôi.,Yuav tsum kawm kev yug tsiaj txhu +Nuôi ít nhưng chắc.,Yug me ntsis tab sis khov kho +Nuôi nhiều phải quản lý tốt.,Yug ntau tab sis yuav tsum saib xyuas kom zoo +Chăn nuôi vất vả nhưng có thu nhập.,Kev yug tsiaj txhu nyuaj tab sis muaj tau nyiaj los +Làm ăn phải tính toán.,Ua lag luam yuav tsum xam +Phải phòng dịch cẩn thận.,Yuav tsum ua tib zoo tiv thaiv kab mob +Mong đàn vật nuôi khỏe mạnh.,Vam tias cov pab tsiaj txhu nyob zoo +Chúc chăn nuôi thuận lợi.,Xav kom cov tsiaj txhu zoo tshaj plaws +Hy vọng bán được giá tốt.,Vam tias muag tau tus nqi siab +Mong không có dịch bệnh.,Vam tias yuav tsis muaj kab mob +Chúc bà con chăn nuôi thắng lợi.,Thov kom sawv daws yug tsiaj txhu muaj kev vam meej. +Mong cuộc sống ngày càng khá hơn.,Cia siab tias lub neej yuav zoo dua thiab. +Cái này bao nhiêu tiền?,Qhov no npaum li cas nyiaj? +Giá này có bớt không?,Tus nqi no puas tsawg? +Bán rẻ cho tôi chút nhé.,Muag pheej yig rau kuv +Giá cao quá.,Tus nqi siab heev +Giá này được rồi.,Tus nqi no tau lawm +Tôi mua cái này.,Kuv yuav qhov no +Tôi lấy hai cái.,Kuv yuav ob qhov. +Có hàng khác không?,Puas muaj lwm yam khoom? +Có màu khác không?,Puas muaj lwm yam xim? +Cái này còn không?,Yam ni puas tseem tshua? +Hàng này mới không?,Cov khoom no puas yog tshiab? +Hàng này dùng tốt không?,Cov khoom no siv puas zoo? +Cho tôi xem thử.,Cia kuv sim +Tôi xem một chút nhé.,Kuv saib ib mi ntsis +Cái này dùng thế nào?,Qhov no siv li cas? +Có bảo hành không?,Puas muaj qhov lav? +Bảo hành bao lâu?,Lav ntev npaum li cas? +Tôi chưa cần mua.,Kuv tsis tau xav yuav +Để tôi suy nghĩ thêm.,Cia kuv xav ntxiv +Khi nào cần tôi quay lại.,Thaum twg xav tau kuv mam rov qab tuaj +Mua nhiều có giảm giá không?,Yuav ntau puas nqis tus nqi? +Giá này là giá cuối chưa?,Tus nqi no puas tau yog tus nqi kawg? +Bán cho quen nhé.,Muag kom swm. +Tôi là khách quen.,Kuv yog tus qhua sws +Thanh toán bằng tiền mặt.,Them nyiaj ntsuab +Tôi trả tiền đây.,Kuv them nyiaj. +Cho tôi xin hóa đơn.,Thov muab daim ntawv them nqi rau kuv +Tôi lấy hóa đơn nhé.,Kuv nqa daim ntawv them nqi +Hàng này bán chạy lắm.,Cov khoom no muag tau zoo heev +Dạo này bán có được không?,Sij hawm ni puas muag tau thiab? +Khách mua đông không?,Puas muaj ntau tus qhua yuav thiab? +Hôm nay bán đắt hàng không?,Hnub no puaj muag tau thiab? +Bán chậm quá.,Muag qeeb heev +Giá nhập vào cao.,Tus nqi yuav los siab +Lãi không được bao nhiêu.,Cov nyiaj tsim stau los tsis ntau +Mua bán phải uy tín.,Kev yuav thiab muag yuav tsum muaj npe nrov +Hàng tốt thì khách quay lại.,Cov khoom zoo ces qhua rov qab tuaj +Bán đúng giá cho khách.,Muag yog tus qhi rau cov qhua +Không nói thách quá.,Txhob hais nqi ntau dhau +Bán hàng phải thật thà.,Muag khoom yuav tsum ncaj ncees +Khách quen rất quan trọng.,Cov qhua paub yog ib qhov tseem ceeb +Mua bán phải lâu dài.,Kev yuav thiab muag yuav tsum muaj lub sijhawm ntev +Lần sau tôi lại mua.,Lwm zaus kuv mam yuav dua +Cảm ơn anh đã mua hàng.,Ua tsaug rau tij laus yuav khoom +Chúc anh dùng tốt.,Vam tias koj siv tau zoo +Hẹn gặp lại lần sau.,Sib ntsib lwm zaus +Anh ăn cơm chưa?,Tij laug puas tau noj mov? +Mời anh ăn cơm.,Tij laug noj mov +Mời chị dùng bữa.,Muam los noj mov +Hôm nay ăn gì?,Hnub ni noj dad tsi? +Hôm nay nấu canh gì?,Hnub ni ua kua zaub dab tsi? +Món này ngon không?,Yam zaub mov ni puas qab? +Món này dễ ăn.,Yam zaub mov ni noj yooj yim +Ăn có no không?,Noj puas tsau? +Ăn thêm bát nữa nhé.,Noj ntxiv ib ntim thiab. +Anh ăn ít thế.,Tij laug cas noj tsawg ua luaj. +Chị ăn nhiều vào.,Muam noj ntau mi ntsis +Trẻ con phải ăn đủ chất.,Nyuam yaus yuav tsum noj txaus txhua yam. +Phải ăn uống đầy đủ.,Yuav tsum noj haus kom txaus +Ăn đúng giờ tốt cho sức khỏe.,Noj haum sij hawm zoo rau yus lub zog. +Món này hơi mặn.,Yam zaub mov ni muaj ntsis daw ntsev. +Món kia hơi nhạt.,Yam zaub ni muaj ntsis tsuag +Nấu thế này vừa rồi.,Ua nyob ni haum lawm. +Canh này nóng quá.,Cov kua ni kub heev. +Để nguội ăn cho dễ.,Tso kom txiag noj thiaj yooj yim. +Món này cay quá.,Yam zaub mov ni ntsim heev. +Tôi không ăn cay.,Kuv tsis noj ntsim. +Tôi không ăn được mỡ.,Kuv noj tsis taus roj. +Tôi ăn chay.,Kuv no tsuag. +Tôi kiêng đồ dầu mỡ.,Kuv caiv zaub mov ntau roj. +Uống thêm nước nhé.,Haus dej nxtiv. +Mời anh uống nước.,Tij laug haus dej. +Uống cà phê không?,Koj puas haus cafe? +Tôi không uống rượu.,Kuv tsis haus cawv +Uống ít thôi nhé.,Haus tsawg xam. +Uống nhiều không tốt.,Haus ntau tsis zoo. +Cơm nhà vẫn ngon nhất.,Zaub mov hauv tsev yog qhov qab dua ntsais +Ăn ở nhà tiết kiệm hơn.,Noj hauv tsev poob nyiaj tsawg dua. +Hôm nay cả nhà ăn đông đủ.,Hnub ni tag nrho tsev neeg sawv daws noj mov ua ke. +Bữa cơm gia đình rất quý.,Pluag mov hauv tsev yog ib qhov muaj nuj nqis heev. +Ăn xong nhớ dọn dẹp.,Noj mov tag yuav tsum ntaig. +Rửa bát giúp mẹ nhé.,Pab niam ntxuav ntim. +Giữ bếp núc sạch sẽ.,Yuav tsum ua huv si tsev ua zaub mov. +Cảm ơn bữa cơm.,Ua tsaug pluag noj. +Ăn ngon miệng nhé.,Noj qab los os. +Chúc cả nhà ăn ngon.,Sawv daws noj qab los +Anh đi đâu đấy?,Tij laug mus qhov twg? +Tôi đi ra chợ.,Kuv mus kiab khw. +Tôi đi làm.,Kuv mus ua hauj lwm. +Tôi đi học.,Kuv mus kawm ntawv. +Tôi đi về nhà.,Kuv mus tsev. +Đường này đi đâu?,Txoj kev ni mus qhov twg? +Đi đường này có gần không?,Txoj kev ni mus puas ze? +Đường này có khó đi không?,Txoj kev ni mus puas khwv? +Đường này hơi xấu.,Txoj kev ni muaj ntsis phem. +Đường này dễ đi.,Txoj kev ni yooj yim mus. +Đi xe máy hay đi bộ?,Mus tsheb los mus taw? +Tôi đi xe máy.,Kuv mus tsheb. +Tôi đi xe đạp.,Kuv mus tsheb tuam. +Tôi đi bộ.,Kuv mus taw. +Đi xe cẩn thận nhé.,Mus tsheb maj mam. +Đường trơn dễ ngã.,Kev nplua yooj yim ntog. +Trời mưa đi lại khó.,Ntuj los nag rov rais khwv. +"Trời tối rồi, đi cẩn thận.","Tsaus ntuj lawm, maj mam mus." +Đi chậm thôi.,Maj mam mus xam. +Không được phóng nhanh.,Tsis txhob mus heev heev. +Phải đội mũ bảo hiểm.,Yuav tsum ntoo kaus mom mus tsheb. +Nhớ tuân thủ luật giao thông.,Yuav tsum mus zoo raws li tej kev teem. +Đường đông xe quá.,Txoj kev tsheb ntau heev. +Xe bị hỏng rồi.,Lub tsheb puas lawm. +Phải sửa xe.,Yuav tsum kho tsheb. +Xe hết xăng rồi.,Tsheb tas roj. +Tìm cây xăng ở đâu?,Chaw muag roj tsheb nyob qhov twg? +Cho tôi hỏi đường.,Kuv thov noog kev. +Anh chỉ đường giúp tôi.,Koj pab qhia kev rau kuv. +Đi thẳng rồi rẽ trái.,Mus ncaj tas lem mus sab lauj. +Đi thẳng rồi rẽ phải.,Mus ncaj tas lem mus sab xis. +Qua cầu là tới.,Dhau choj les txog. +Đi thêm một đoạn nữa.,Mus ntxiv ib ntu thiab. +Gần tới nơi rồi.,Yuav txog chaw lawm. +Xa đây không?,Kem ntawm ni puas deb? +Không xa lắm đâu.,Tsev tshua deb heev. +Đi khoảng nửa tiếng.,Mus taus ib nrab sij. +Đi đường vòng cho dễ.,Mus txoj kev vas kom mus yooj yim dua +Đường này an toàn hơn.,Txoj kev ni nyab xeeb dua +Đi sớm cho đỡ đông.,Mus ntxov kom tsawg neeg. +Đi lại phải cẩn thận.,Rov rais yuav tsum ua zoo saib. +Đi đường nhớ giữ sức.,Mus kev nco nstoo tseg zog. +Đi đến nơi nhớ báo nhé.,Mus txog nco nstoo xa moo rau kuv. +Nhà anh xây lâu chưa?,Tij laug lub tsev ua hov ntev lawm? +Nhà này xây được mấy năm rồi?,Tsev ua tau tsawg xyoo lawm? +Nhà đang sửa à?,Tseem kho tsev los? +Đang xây nhà mới.,Tseem ua tsev tshiab. +Xây nhà tốn kém lắm.,Ua tsev poob ntau nyiaj txiag heev. +Phải chuẩn bị tiền bạc.,Yuav tsum npaj nyiaj txiag. +Xây nhà phải có kế hoạch.,Ua tsev yuav tsum xam ua ntej. +Nhà xây mấy tầng?,Ua tsev tsawg tshooj? +Nhà xây một tầng.,Tsev ua ib tshooj. +Nhà xây kiên cố.,Ua tsev ruaj khov. +Nhà này rộng rãi.,Lub tsev ni dav. +Phòng này hơi chật.,Chav ni me tsawv. +Nhà có mấy phòng?,Lub tsev muaj tsawg chav? +Nhà có đủ chỗ ở không?,Tsev puas txaug chaw nyob. +Xây nhà phải xem đất.,Ua tsev yuav tsum saib xyuas cov av. +Đất này xây nhà được không?,Thaj av ni ua tsev puas tau? +Tránh dột khi mưa.,Thaiv kom tsis xau thaum los nag. +Nhà có nước sạch chưa?,Tsev puas tau muaj dej huv? +Nhà đang hoàn thiện.,Tsev tseem ua yuav tau. +Sắp xong rồi.,Yuav tau nyim ni. +Còn vài việc nhỏ.,Tseem tshuav ib mi ntsis hauj lwm me. +Xây nhà mất nhiều thời gian.,Ua tsev poob ntau sij hawm. +Phải giám sát thường xuyên.,Yuav tsum sij saib xyuas thaum ua. +Thợ làm có cẩn thận không?,Neeg ua tsev ua puas saib xyuas zoo? +Xây nhà là việc lớn.,Ua tsev yog ib qhov hauj lwm loj. +Phải bàn bạc cả gia đình.,Yuav tsum npaj nrog yus yim neej. +Nhà xây xong là yên tâm.,Tsev ua tau lawm les txaus siab. +Có nhà ở ổn định là tốt rồi.,Muaj tsev zoo nyob yog ib qhov zoo lawm. +Nhà là nơi che mưa che nắng.,"Tsev yog qhov chaw cia tiv thaiv ntuj kub, ntuj nag." +Nhà là chỗ nghỉ ngơi.,Tsev yog ib qhov chaw so. +Giữ nhà cửa sạch sẽ.,Yuav tsum khaws lub tsev kom hu si. +Chúc anh sớm hoàn thiện nhà.,Xam kom koj ua tiav ntxov lub tsev. +Chúc gia đình ở nhà mới vui vẻ.,Xav kom koj yim neej nyob tsev tshiab siab kaj lug. +Nhà mới khang trang quá.,Tsev tshiab zoo heev. +Hôm nay trời đẹp quá.,Hnub ni ntuj zoo heev. +Hôm nay trời nắng.,Hnub ni tshav ntuj. +Hôm nay trời mưa.,Hnub ni los nag. +Trời mưa to quá.,Los nag loj heev. +Trời mưa nhỏ thôi.,Los nag me me xwb. +Trời lạnh thật.,Ntuj no heev. +Trời nóng quá.,Ntuj so heev. +Sáng nắng chiều mưa.,Sawv ntxov tshav ntuj tsaus ntuj los nag +Dạo này mưa nhiều.,Sij hawm ni los nag ntau. +Dạo này nắng gắt.,Sij hawm ni tshav kub heev. +Trời bắt đầu lạnh rồi.,Ntuj tab sim no tuaj. +Trời sắp vào mùa đông.,Yuav chaws rau caij ntuj no. +Trời sắp vào mùa hè.,Yuav chaws rau caij ntuj tshiab. +Mùa này dễ ốm.,Caij ni yooj yim muaj mob. +Phải giữ ấm cơ thể.,Yuav tsum tuav kom yus leb cev so sawv. +Phải uống nhiều nước.,Yuav tsum haus ntau dej. +Trời mưa đi lại khó.,Ntuj los nag rov rais khwv. +Trời nắng làm việc mệt.,Tshav ntuj ua hauj lwm sab heev. +Mưa thuận lợi cho cây trồng.,Los nag haum rau tej yam ntoo. +Mưa nhiều quá cũng không tốt.,Los nag ntau heev kuj tsis zoo thiab. +Hạn hán thì khó làm ăn.,Tshav ntuj ntev tsis los nag les ua hauj lwm khwv heev. +Mùa vụ năm nay khó đoán.,Cim xyoo ni xam tsis paub yuav sau tau hov ntau. +Phải theo dõi thời tiết.,Yuav tsum saib raws ntuj nag saib nyob lis cas. +Nghe nói sắp mưa to.,Hnov hais tias yuav los nag loj. +Nghe nói sắp rét đậm.,Hnov hais tias yuav no heev. +Phải chuẩn bị trước.,Yuav tsum npaj ua ntej. +Che chắn cho cây trồng.,Tiv thaiv rau tej yam ntoo. +Bảo vệ vật nuôi.,Tiv thaiv rau tsiaj txhu. +Trời lạnh phải che chuồng trại.,Ntuj no yuav tsum thaiv tej nkuaj yug tsiaj. +Mùa này phải làm sớm.,Caij ni yuav tsum ua kom ntxov. +Đợi trời tạnh mưa rồi làm.,Tos ntuj tu nag tas mam ua. +Làm nông phụ thuộc trời.,Ua qoob ua loos raws ntuj. +Mong mùa vụ tốt.,Xav kom cim ni zoo. +Trời yên thì dân khỏe.,Ntuj zoo les tib neeg muaj zog. +Thời tiết tốt thì làm ăn được.,Ntuj zoo les ua noj ua haus tau. +Hy vọng năm nay được mùa.,Xav kom xyoo ni sau tau ntau. +Mong trời thương bà con.,Xav kom ntuj hlub tib neeg. +Anh có mang tiền không?,Tij laug puas nqa nyiaj? +Tôi quên mang tiền rồi.,Kuv tsis nco nqa nyiaj lawm. +Tôi không đủ tiền.,Kuv tsis txaus nyiaj. +Giá này hơi cao.,Nqi ni siab tsaw. +Giá này hợp lý rồi.,Nqi ni haum lawm. +Tôi phải tiết kiệm chi tiêu.,Kuv yuav tsum yoom nyiaj tsawg mi ntsis. +Dạo này tốn kém quá.,Sij hawm ni yoom nyiaj txiag ntau heev. +Mọi thứ đều tăng giá.,Txhua yam sawv daws nce nqi. +Tiền kiếm không dễ.,Nyiaj nrhiav tsis yooj yim. +Phải chi tiêu hợp lý.,Yuav tsum siv nyiaj kom haum. +Không nên tiêu hoang.,Tsos txhob siv nyiaj lwj liam. +Phải để dành tiền.,Yuav tsum tseg nyiaj. +Để phòng lúc ốm đau.,Cia yog muaj mob thiaj tau siv. +Để lo cho con cái.,Cia txhawj rau me nyuam. +Thu nhập không cao.,Nyiaj sau los tau tsawg. +Tháng này chi tiêu nhiều quá.,Hli ni yoom nyiaj ntau heev. +Phải cân đối thu chi.,Yuav tsum xam yoom kom zoo cov nyiaj sau los thiab nyiaj siv mus. +Có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu.,Muaj hov ntau yoom hov ntau. +Không vay mượn bừa bãi.,Tsis txais nyiaj lwj liam. +Vay tiền phải trả đúng hẹn.,Txais nyiaj yuam tsum them haum raws li sij hawm tau teem tseg. +Tôi mượn anh ít tiền.,Kuv txais tij laug ib me ntsis nyiaj. +Khi nào có tôi trả.,Thaum twg kuv muaj kuv them. +Trả tiền đúng hẹn nhé.,Them nyiaj haum raws li sij hawm teem tseg. +Tiền bạc phải rõ ràng.,Nyiaj txiag yuav tsum meej. +Không nên nợ nần nhiều.,Tsis txhob txais nyiaj ntau. +Nợ ít thì đỡ lo.,Txais tsawg les tsis tshua txhawj. +Có tiền thì đỡ vất vả.,Muaj nyiaj les pab rau yus tsis tshua khwv. +Đồng tiền đi liền mồ hôi.,Ib txhiab nyiaj ib teev hws. +Tiết kiệm là thói quen tốt.,Siv nyiaj tsawg yog ib kab kev zoo. +Có đồng ra đồng vào.,Muaj txhiab mus txhiab los. +Không nên tiêu trước nghĩ sau.,Tsis txhob yoom nyiaj tag mam xav. +Phải tính toán lâu dài.,Yuav tsum xav ntev mus tom ntej. +Có tiền phải biết giữ.,Muaj nyiaj yuav tsum paub tuav ruaj. +Dành tiền cho việc quan trọng.,Tseg nyiaj rau tej hauj lwm tseem ceeb. +Đừng phung phí tiền bạc.,Tsis txhob yoom nyiaj heev heev. +Tiền là công sức lao động.,Nyiaj yog yus lub zog ua hauj lwm. +Làm ra tiền rất vất vả.,Ua tawm nyiaj khwv heev. +Có tiền cũng phải biết lo.,Muaj nyiaj kuj yuav tsum paub xav. +Chi tiêu cho hợp lý.,Siv nyiaj kom haum. +Tiền ít nhưng sống yên ổn.,Nyiaj tsawg tiam si nyob zoo. +Sống trong khả năng của mình.,Nyob raws ib yam li yus ua tau. +Không so bì giàu nghèo.,Tsis txhob sib piv neeg muaj nyiaj thiab neeg pluag. +Quan trọng là sống tốt.,Tseem ceeb les nyob kom zoo. +Tiền không phải là tất cả.,Nyiaj tsis yog tag nrho. +Bình an là quý nhất.,Nyob zoo yog qhov tseem ceeb tim ib. +Tôi cần làm giấy tờ.,Kuv xav ua ntaub ntawv. +Tôi cần làm giấy tạm trú.,Kuv xav ua ntawv chaw nyob nyim ni. +Cần mang theo giấy tờ gì?,Yuav mag nqa yam ntawv dab tsi? +Có cần bản photo không?,Puas tsum muab daim photo? +Tôi chưa chuẩn bị đủ giấy tờ.,Kuv npaj ntawv tsis tau txaus. +Tôi thiếu một giấy.,Kuv tshua ib daim ntawv tsis tau txaus. +Tôi bổ sung sau được không?,Kuv mam xa tuaj lawv qab puas tau? +Làm thủ tục ở đâu?,Ua ntawv nyob qhov twg? +Làm thủ tục lúc nào?,Ua ntawv thaum tsawg sij? +Giờ làm việc thế nào?,Sij hawm ua hauj lwm txij thaum twg txog thaum twg? +Tôi đến đúng giờ chưa?,Kuv tuaj txog puas haum sij? +Tôi phải chờ bao lâu?,Kuv mag tos hov ntej? +Khi nào có kết quả?,Thaum twg thiaj ua tiav? +Bao giờ nhận được giấy?,Thaum twg txais tau ntawv? +Tôi đến nhận kết quả.,Kuv tuaj nqa ntawv ua tiav. +Nhờ anh kiểm tra giúp.,Tij laug pab kuv saib xyuas. +Thông tin này có đúng không?,Cov ntaub ntawv ni puas yog? +Tôi cần chỉnh sửa thông tin.,Kuv xav kho dua cov ntaub ntawv. +Tôi ghi nhầm rồi.,Kuv sau tsis yog lawm. +Anh giải thích giúp tôi với.,Tij laug pab qhia kuv thiab. +Tôi chưa rõ thủ tục.,Kuv tsis tau meej heev ntawm cov ntaub ntawv. +Tôi làm lần đầu.,Kuv ua thawj zaug. +Mong anh giúp đỡ.,Xav tau tij laug pab. +Tôi xin cảm ơn.,Kuv ua tsaug. +Thủ tục hơi phức tạp.,Ntaub ntawv ntxhov tsawv. +Tôi làm theo hướng dẫn.,Kuv ua raws li kev qhia. +Cần ký tên ở đâu?,Yuav sau npe rau qhov twg? +Tôi đã ký rồi.,Kuv sau npe lawm. +Tôi đã nộp đủ giấy tờ.,Kuv xav txaus ntawv lawm +Hồ sơ đã đầy đủ chưa?,Ntaub ntawv puas tau txaus. +Tôi chờ thông báo.,Kuv tos xov moo. +Có gì thiếu anh báo giúp.,Yog muaj qhov twg tsis txaus tij laug pab qhia kuv. +Tôi sẽ quay lại sau.,Kuv mam rov qab tuaj. +Cảm ơn anh đã hướng dẫn.,Ua tsaug tij laug pab qhia. +Làm việc rất nhanh gọn.,Ua hauj lwm nrawm heev. +Tôi rất hài lòng.,Kuv txaus siab heev. +Mong được giải quyết sớm.,Xav kom tau daws ntxov. +Cảm ơn sự giúp đỡ.,Ua tsaug twb pab. +Chúc anh làm việc tốt.,Xav kom tij laug ua hauj lwm tiav zoo. +Tôi xin phép ra về.,Kuv thov rov mus tsev. +Anh có dùng điện thoại không?,Koj puas yoom xov tooj? +Điện thoại này dùng tốt không?,Lub xov tooj ni yoom puas zoo? +Không vào được mạng.,Nkag tsis tau rau hauv online +Anh gọi lại cho tôi nhé.,Koj hu rov qab rau kuv +Tôi không nghe rõ.,"Kuv mloog tsis tau meej," +Anh nói to hơn được không?,Koj tham nrov dua puas tau? +Tôi nhắn tin cho anh nhé.,Kuv mam li xa ntawv rau koj +Anh kiểm tra tin nhắn giúp.,Koj pab xyuas cov ntawv +Tôi gửi qua Zalo.,Kuv xa nws los ntawm Zalo +Tôi gửi qua Facebook.,Kuv xa nws los ntawm Facebook +Tôi gọi video được không?,Kuv hu video puas tau? +Điện thoại hết pin rồi.,Xov tooj roj tas lawm +Điện thoại bị hỏng rồi.,Xov tooj puas lawm +Phải mang đi sửa.,Yuav tsum nqa mus kho +Điện thoại này dùng lâu rồi.,Lub xov tooj no siv tau ntev lawm +Tôi mới mua điện thoại mới.,Kuv nyuam qhuav yuav lub xov tooj tshiab +Điện thoại này dễ dùng.,Xov tooj no siv yoom yim +Anh chỉ tôi cách dùng với.,Koj qhia kuv siv thiab ? +Tôi chưa biết dùng cái này.,Kuv tsis paub siv lub no? +Nhấn vào đây là được.,Nias qhov no ces tau lawm +Bấm v��o nút này.,Nias rau lub no +Cẩn thận lừa đảo nhé.,Ceev faj tsam dag ntxias +Có nhiều cuộc gọi lạ.,Muaj ntau xov tooj hu tuaj txawv txawv +Không nên nghe máy lạ.,Tsis txob teb coj xov tooj hu tuaj txawv tsawv +Dùng điện thoại phải cẩn thận.,Siv xov tooj yuav tsum ceev faj +Nhờ có điện thoại liên lạc dễ.,Muaj xov tooj yoom yim rau kev hu +Điện thoại rất cần thiết.,Xov tooj yog qhov tseem ceeb +Anh giúp tôi được không?,Tij laug pab kuv puas tau? +Nhờ chị giúp một chút.,Thov muam pab kuv ib me ntsis +Có thể giúp tôi không?,Puas kam pab kuv? +Nhờ anh xem giúp.,Thov tij laug pab saib +Anh giúp tôi một lát nhé.,Tij laug pab kuv ib me ntsis +Tôi cần anh hỗ trợ.,Kuv xav tau tij laug kev pab +Anh cho tôi hỏi nhờ.,Tij laug kuv nug ib me ntsis +Nhờ chị nói lại giúp.,Thov muam pab tham dua +Anh làm giúp tôi được chứ?,Tij laug pab ua rau kuv puas tau? +Tôi làm không kịp.,Kuv ua tsis yeej +Nhờ anh làm cùng.,Thov koj ua nrog +Giúp tôi lần này nhé.,Pab kuv zaus no +Lần sau tôi giúp lại.,Lwm zaus kuv mam pab dua +Nhờ anh trông giúp một chút.,Thov tij laug pab saib me ntsis +Anh đợi tôi một lát.,Tij laug tos kuv ib pliag +Chờ tôi một chút nhé.,Tos kuv ib me ntsis +Anh giúp tôi mang cái này.,Koj pab kuv nqa qhov no +Nhờ chị gọi giúp tôi.,Thov muam pab hu rau kuv +Nhờ anh giữ giúp tôi.,Thov tij laug pab kuv khaws cia +Anh cho tôi mượn một lát.,Tij laug muab kuv qiv ib pliag +Nhờ anh xem hộ.,Thov koj pab saib +Anh giúp tôi kiểm tra.,Thov tij laug pab kuv tshawb xyuas +Tôi không làm được.,Kuv ua tsis tau +Anh nói lại chậm hơn.,Tij lsug maj mam hais dua +Nhờ anh viết giúp.,Thov tij lsug pab sau +Anh giúp tôi hoàn thành.,Tij laug pab kuv ua kom tiav +Tôi rất cần sự giúp đỡ.,Kuv xav tau kev pab tiag tiag +Mong anh thông cảm.,Vam tias tij laug nkag siab +Anh giúp tôi nhé.,Tij laug pab kuv +Tôi xin cảm ơn trước.,Kuv thov ua tsaug ua ntej +Làm ơn giúp tôi.,Thov pab kuv +Rất mong anh giúp.,Xav kom tau tij laug pab. +Cảm ơn anh nhiều.,Ua tsaug tij laug ntau. +Sau này tôi giúp lại.,Tom qab kuv mam pab koj dua +Cảm ơn vì đã giúp.,Ua tsaug rau koj txoj kev pab +Nhờ anh mà xong việc.,Muaj koj txoj hauj lwm tiav lawm +Rất cảm ơn sự hỗ trợ.,Ua tsaug ntau ntau rau qhov kev pab no +Tôi thật sự biết ơn.,Kuv thov ua tsaug +Cảm ơn anh nhé.,Ua tsaug tij ;aug +Cảm ơn chị nhiều.,Ua tsaug muam koj ntau +Cháu cảm ơn bác.,Me nyuam ua tsaug txiv pem koj +Xin cảm ơn mọi người.,Ua tsaug rau saws daws +Tôi rất cảm ơn.,Kuv ua tsaug ntau +Cảm ơn vì đã giúp tôi.,Ua tsaug rau txoj kev pab kuv +Tôi xin lỗi nhé.,Kuv thov txim +Xin lỗi anh.,Thov txim tij laug +Xin lỗi chị.,Thov txim niam laus +Cháu xin lỗi bác.,Me nyuam thov txim txiv pem +Tôi xin lỗi vì đến muộn.,Thov txim kuv tuaj lig +Tôi xin lỗi vì nhầm lẫn.,Kuv thov txim rau qhov yuam kev +Mong anh thông cảm.,Vam tias koj nkag siab +Tôi xin nhận lỗi.,Kuv thov txais lub txim +Tôi không thể giúp được.,Kuv yuav pab tsis tau +Mong anh thông cảm cho tôi.,Vam tias koj nkag siab kuv +Việc này tôi không làm được.,Txoj hauj lws no kuv ua tsis tau +Tôi bận mất rồi.,Kuv tsis khoom lawm +Hôm nay tôi không đi được.,Hnub no kuv mus tsis tau +Để dịp khác nhé.,Cia lwm zaug +Tôi không phù hợp việc này.,Kuv tsis haum txoj hauj lwm no +Tôi e là không được.,Kuv xav ntshai tsis tau +Mong anh hiểu cho.,Vam tias tij laug nkag siab +Rất tiếc tôi không giúp được.,Thov txim kuv pab tsis tau +Cảm ơn anh đã mời.,Ua tsaug koj hu nawb +Cảm ơn nhưng tôi xin từ chối.,Ua tsaug tab si kuv tsis kam +Hy vọng dịp khác có thể.,Vam tias lwm zaus yuav tau +Cảm ơn vì đã hiểu.,Ua tsaug vim nkag siab +Không sao đâu.,Tsis ua li cas +Chuyện nhỏ thôi.,Tsuag yog qhov me me xwb +Không có gì đâu.,Tsis muaj dab tsi +Tôi thông cảm.,Kuv nkag siab +Không vấn đề gì.,Tsis muaj dab tsi +Mọi chuyện ổn rồi.,Txhua yam zoo lawm +Cảm ơn sự chia sẻ.,Ua tsaug rau kev qhia +Rất vui được giúp.,Zoo siab tias tau pab +Chúc anh chị mọi điều tốt đẹp.,Thov kom nej txhua tus tau qhov zoo +Năm nay nhà mình trồng cây gì?,Xyoo no nej tsev neeg cog ntoo dad tsis ? +Đất này trồng ngô có hợp không?,Cov as no coj pob kws puas hau? +Trước khi trồng phải làm đất kỹ.,Ua ntev yuav cog yuav tsum ua zoo av +Phải phát cỏ sạch rồi mới gieo.,Yuav tsum ua nyom huv mam li cog +Đất khô quá thì phải tưới nước.,Av qhua yuav tsum tau ywj dej +Đất ẩm thì gieo hạt mới lên đều.,Av noo cog thias lis tua zoo +Trồng cây phải đúng thời vụ.,Cog ntoo yuav tsum haus caj +Trồng sớm quá cây dễ chết rét.,Cog thaum ntxov ntoo tuag no yooj yim +Trồng muộn thì cây chậm lớn.,Cog lis ces ntoo loj qeeb +Phải xem thời tiết trước khi gieo.,Yuav tsum saib xyuas huab cua ua ntev cog +Mưa to quá cây dễ bị úng.,Los nag loj loj ces nyab ntoo yoom yim +Trời nắng nhiều phải che cho cây.,"Thaum tshav ntuj heev, yuav tsum ntxoov cov ntoo" +Đất tốt thì cây lớn nhanh.,Av zoo ces ntoo loj ceev +Đất bạc màu phải bón phân thêm.,Av tsis zoo yuav tsum nphoo chiv +Không nên trồng dày quá.,Tsis cog tuab tuab +Trồng thưa cây sẽ khỏe hơn.,Cog sib ntoo zoo dua +Phải làm cỏ thường xuyên.,Yuav tsum ua nroj khawv khua +Cỏ nhiều cây sẽ kém phát triển.,Nroj ntau ntoo loj tsis zoo +Làm cỏ nhẹ tay kẻo đứt rễ.,Ua nroj tsuag maj mam kom cov cag ntoo tsis tu +Sau mưa phải kiểm tra ruộng.,"Tom qab los nag, yuav tsum xyuas liaj" +Gió to dễ làm đổ cây.,Cua loj muaj zoh ua ntoo +Cây non phải chăm kỹ.,Cov ntoo mos yuav tsum tau xuyas zoo +Cây lớn thì ít phải chăm hơn.,Cov ntoo loj saib xuyas tsawg +Không nên trồng một loại mãi.,Tsis cog ib yam ntev ntev +Đốt nương phải cẩn thận cháy rừng.,Hlawv teb yuav tsum ceev faj kub hav zoov +Làm nương phải giữ rừng.,Ua teb yuav tsum khaws hav zoov +Làm ăn phải nghĩ lâu dài.,Ua lam luam yuav tsum xav mus ntev +Không phá rừng trồng nương mới.,Tsis luaj hav zoov ua teb tsiab +Phải bảo vệ nguồn nước.,Yuav tsum saib xuyas qhov chaw dej +Nước suối rất quan trọng.,Dej tseem ceeb heev +Không xả rác ra ruộng.,Tsis txob muab khib nyiab pov tseg hauv teb +Không dùng thuốc bừa bãi.,Tsis siv tshua lwj liaj +Thuốc nhiều hại đất.,Tshua ntau tsis zoo rau av +Thuốc nhiều hại người.,Tshua ntau tsis zoo rau tib neeg +Làm nông phải an toàn.,Ua liaj ua teb yuav tsum nyab xeeb +Học cách làm mới để đỡ nghèo.,Kawm qhov ua tsiab kom dim kev txom nyem +Giống lúa này hợp đất ruộng không?,Cov nplej no puas tsim nyog rau cov liaj ? +Lúa này chịu rét tốt.,Cov nplej no tiv no zoo heev +Lúa này chịu hạn tốt.,Cov nplej no tiv qhua zoo +Phải ngâm giống trước khi gieo.,Yuav tsum tshauj ua ntev cog +Ngâm đủ ngày thì hạt mới nảy.,Tshauj txhaus hnub cov noo tuaj zoo +Gieo mạ phải che nilon.,Tseb yub nplej yuav tsum muab nilon los khwb. +Khi mạ lên phải mở dần.,Thaum yub nplej tuaj lawm yuav tsum qhib zuj zus. +Cấy lúa không nên cấy sâu.,Cog nplej tsis txhob cog tob tob. +Cấy nông cây dễ đẻ nhánh.,Cog ntiav thiaj hlav cag cus. +Không cấy dày quá.,Tsis cog tuab heev. +Cấy thưa lúa sẽ khỏe.,Cog sib nplej loj ruaj dua. +Sau cấy phải giữ nước.,Tom qab cog yuav tsum tseg dej. +Nước quá sâu lúa sẽ yếu.,Dej tob heev nplej tsis zoo. +Phải tháo nước khi lúa non.,Yuav tsum tso dej mus thaum nple tseem me. +Bón phân đúng thời điểm.,Nphoo chiv haum sij hawm. +Không bón phân lúc trời mưa.,Tsis nphoo chiv thaum los nag. +Lúa trổ bông cần đủ nước.,Nple txhawv yuav tsum txaus dej. +Thiếu nước lúa lép.,Dej tsawg nplej tsis qoos. +Trước gặt phải tháo nước.,Ua ntej thaum ntaus nplej yuav tsum tso dej mus. +Gặt đúng lúc lúa mới ngon.,Hlais nplej haum sij hawm nplej thiaj qab. +Gặt sớm quá hạt non.,Hlais nplej ntxov heev nplej tsis qoos. +Gặt muộn hạt rơi rụng.,Hlais nplej lig ntsiav nplej zeeg zeeg. +Ngô trồng trên nương phải làm hốc.,Pob kws cog hauv teb yuav tsum khawb qhov. +Mỗi hốc gieo 2–3 hạt.,Ib qhov cog ob txog peb ntsiav. +Tỉa cây yếu để cây khỏe.,Txiav cov pob kws me tsis zoo mus cia thiaj zoo. +Bón phân khi ngô cao đầu gối.,Nphoo chiv thaum pob kws txij hauv caug. +Phải kiểm tra ruộng thường xuyên.,Yuav tsum sij mus saib xyuas liaj +Phát hiện sâu phải xử lý sớm.,Pom muaj kab noj yuav tsum tua kab ntxov. +Không để sâu lan rộng.,Tsis cia kab noj ntau. +Sắn trồng bằng hom.,Vawg ntoo muab kav los cog. +Chọn hom khỏe không sâu.,Xaiv cov kav loj zoo tsis muaj kab noj. +Đất tơi sắn sẽ to củ.,Av phom vawg zoo dua. +Sắn chịu hạn tốt.,Vawg tiv thaiv taus ntuj qhuav. +Nhưng ngập nước sẽ thối củ.,Tiam si dej nyab vawg lwj. +Trồng sắn phải làm cỏ sớm.,Cog vawg yuav tsum ua nroj ntxov. +Sau 2 tháng phải vun gốc.,Tom qab ob hli yuav tsum nthua. +Vun gốc giúp củ to.,Nthua hauv paus pab vawg loj. +Không trồng sắn trên đất dốc quá.,Tsis cog vawg ntawm cov av ntxhab. +Dễ bị xói mòn đất.,Av yooj yim pob. +Che phủ gốc bằng rơm cỏ.,Muab khaub nyab nplej voob hauv paus ntoo. +Giữ ẩm cho đất.,Ua kom av noo. +Không dùng giống cũ nhiều năm.,Tsis yoom ib yam noob ntau xyoo. +Phải thay giống mới.,Yuav tsum hloo noob tchiab. +Giống tốt năng suất cao.,Noob zoo sau tau ntau. +Hạt giống phải sạch bệnh.,Yam noob yuav tsum tsis muaj kab noj. +Không trộn lẫn nhiều giống.,Tsis muab ntau yam noob sis xyaws. +Trồng đúng kỹ thuật sẽ đỡ sâu.,Cog haum rawg kev qhia thiaj tsis tshua muaj kab noj. +Không làm theo thói quen cũ mãi.,Tsis ua raws li tej kab kev qub xwb. +Phải học hỏi thêm.,Yuav tsum mag kawm ntxiv. +Có gì không hiểu cứ hỏi.,Yog tsis paub qhov twg les noog. +Làm đúng sẽ được mùa.,Ua yog sau tau ntau. +Được mùa thì có ăn.,Sau tau ntau les muaj noj. +Có ăn thì đỡ nghèo.,Muaj noj les tsis tshua pluag. +Làm nông phải kiên trì.,Ua qoob ua loos yuav tsum sib zog ua. +Không nản khi mất mùa.,Tsis poob siab yog tias sau tau tsawg. +Năm sau làm tốt hơn.,Lwm xyoo ua zoo dua. +Trồng trọt là việc lâu dài.,Cog qoob loos yog ib txoj hauj lwm ntev. +Phải tính cho con cháu.,Yuav tsum xav mus txog rau tej me nyuam xeeb. +Không làm ẩu.,Tsis txhob ua lwj ua liam. +Không làm cho xong.,Tsis yog ua kom tiav xwb. +Phải làm cẩn thận.,Yuav tsum ua zoo. +Phải tiết kiệm giống.,Yuav tsum tseg noob. +Phải tiết kiệm phân.,Yuav tsum yoom chiv kom haum tsis muab ntau ntau. +Trời rét phải che cây.,Ntuj no yuav tsum voob ntoo. +Trời nóng phải tưới nước.,Ntuj no yuav tsum ywg dej. +Phải theo dõi thời tiết.,Yuav tsum saib xyuas faj zoo lub ntuj. +Con người phải chủ động.,Neeg yuav tsum txawj faj. +Có kỹ thuật sẽ đỡ rủi ro.,Muaj kev qhia thiaj tsis tshua khwv. +Cây khỏe thì ít bệnh.,Ntoo zoo les kab noj tsawg. +Cây yếu thì dễ sâu.,Ntoo tsis zoo les kab noj ntau. +Chăm cây như chăm con.,Saib xyuas ntoo ib yam saib xyuas me nyuam. +Không bỏ bê ruộng.,Tsis tso liaj +Không bỏ bê nương.,Tsis tso teb +Có chăm mới có thu.,Nquag thiaj muaj sau +Không chăm thì không có.,Tsis nquag ces tsis muaj +Làm nông không được lười.,Ua liaj teb tsis tub nkeeg +Phải chịu khó.,Yuav tsum xyuav tau khwv +Phải dậy sớm.,Yuav tsum sawv ntxov +Mùa vụ không chờ ai.,Lub caij tsis tos leej twg +Trễ là mất mùa.,Lig ces poob qoob loo +Phải đúng lịch.,Yuav tsum tau raws sij hawm +Phải đúng vụ.,Yuav tsum tau ua raws caij +Nhà mình nuôi mấy con trâu?,Koj tsev yug tau pes tsawg tus twm? +Trâu phải thả sớm.,Twm yuav tsum tso ntxov +Chiều phải lùa về chuồng.,Tsaus ntuj yuav raws los hauv nkua +Chuồng trâu phải khô ráo.,Nkua twm yauv tsum qhuav +Không để chuồng ẩm ướt.,Tsis cia nkua ntub noo +Trâu bò phải có nước sạch.,Nyuj twm yuav tsum muaj dej huv +Phải cho uống đủ nước.,Yuav tsum pub dej txaus haus +Mùa đông phải che gió.,Ntuj tsaug yuav tsum tiv thaiv cua +Trời rét phải giữ ấm.,Ntuj no yuav tsum ua kom sov +Không thả rông khi rét đậm.,Tsis tso thaum ntuj no heev +Trâu rét dễ chết.,Twm no tuag yooj yim +Phải dự trữ rơm khô.,Yuav tsum khaw cia quav nplejqhua +Rơm phải phơi khô.,Quav nplej yuav tsum ziab qhua +Rơm ướt trâu không ăn.,Quav nplej ntub twm tsis noj +Phải bổ sung cám.,Yuav tsum tau ntxiv tshuaj noj +Cho trâu ăn thêm muối.,Pub ntsev ntxiv rau twm noj +Muối giúp trâu khỏe.,Ntsev pab rau twm muaj zog +Bò phải tiêm phòng đầy đủ.,Nyuj twm yuav tsum tau txhaij tshuaj tiv thaiv kom txaus +Không bỏ tiêm phòng.,Tsis txhob tso kev txhaij tshuaj tiv thaiv +Phòng bệnh hơn chữa bệnh.,Tiv thaiv kab mob zoo dua kho mob +Thấy trâu bỏ ăn phải kiểm tra.,Pom nyuj twm tsis noj yuav tsum tau saib xyuas +Trâu ốm phải cách ly.,Twm mob yuav tsum raug cais tawm +Không thả chung với đàn.,Tsis tso ua ke nrog pab +Báo thú y khi trâu bệnh.,Hu kws kho tsiaj thaum twm muaj mob +Lợn phải nuôi chuồng kín.,Npua yuav tsum yug hauv lub nkua zoo +Chuồng lợn phải sạch.,Nkua npua yuav tsum huv si +Phải dọn phân hàng ngày.,Yuav tsum ntxuav cov quav txhua hnub +Phân nhiều sinh bệnh.,Quav ntau ces muaj kab mob +Không cho lợn ăn đồ ôi.,Tsis pub npua noj khom tsis zoo +Thức ăn phải nấu chín.,Zaub mov noj yuav tsum tau ua siav +Nước uống phải sạch.,Dej haus yuav tsum huv +Lợn con phải giữ ấm.,Me nyuam npua yuav tsum ua kom sov +Lợn mẹ phải đủ ăn.,Niam npua yuav tsum txaus noj +Không nuôi quá chật.,Tsis yug ti heev +Chật quá lợn dễ bệnh.,Ti heev ces npua yooj yim muaj mob +Phải tiêm phòng dịch tả.,Yuav tsum tau txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob +Phải tiêm phòng tai xanh.,Yuav tsum txhaj tshuaj tiv thaiv pob ntseg xiav +Không giấu dịch.,Tsis txhob zais kab mob +Có dịch phải báo ngay.,Muaj kab mob yuav tsum qhia +Gà phải thả vườn.,Qaib yuav tsum tso hauv vaj +Vườn phải sạch.,Vaj yuav tsum huv +Không thả gà nơi ẩm.,Tsis tso qaib ntawm chaw noo +Gà con phải úm kỹ.,Me nyuam qaib yuav tsum puag zoo +Đèn sưởi phải đủ ấm.,Teeb nteg yuav tsum txaus sov +Gà lạnh sẽ chết.,Qaib no ces tuag +Cho gà ăn đúng cữ.,Pub qaib noj txaus caij +Không cho ăn quá nhiều.,Tsis pub noj ntau heev +Nước uống thay hàng ngày.,Hloos dej haus txhua hnub +Phải tiêm phòng Newcastle.,Yuav tsum txhaj tshuaj tiv thaiv Newcastle +Không vứt xác gia cầm bừa bãi.,Tsis pog qaib tuag lwj lia +Phải chôn hoặc tiêu hủy.,Yuav tsum faus los rhuav tshem +Chuồng trại phải xa nhà.,Nkua yuav tsum deb tsev +Không để sát bếp.,Tsis cia ze tsev ua mov +Người nuôi phải rửa tay.,Neeg yug yuav tsum ntxuav tes +Không để trẻ nhỏ vào chuồng.,Tsis pub me nyuam yaus mus rau hauv nkua +Phải quét dọn thường xuyên.,Yuav tsum cheb khawj khua +Chuồng sạch vật nuôi khỏe.,Nkua hu ces tsiaj txhu nyob zoo +Vật nuôi khỏe thì ít tốn tiền.,Tsiaj txhu nyob zoo ces poob nyiaj tsawg +Ít bệnh thì đỡ khổ.,Muaj mob tsawg ces tsis txom nyem +Chăn nuôi phải kiên trì.,Kev yug tsiaj txhu yuav tsum tau ua siab ntev +Không ham nuôi nhiều quá.,Tsis yug coob coob heev +Nuôi ít nhưng chắc.,Yug tsawg tab siv zoo +Nuôi tốt sẽ có lãi.,Yug zoo tau txais txiaj ntsig +Nuôi kém sẽ lỗ.,Yug tsis zoo yuav poob peev +Phải học cách nuôi mới.,Yuav tsum kawm txoj kev yug tsiab +Không nuôi theo thói quen cũ.,Tsis yug raws li qub +Có cán bộ hướng dẫn.,Muaj cov kws qhia +Có lớp tập huấn.,Muaj chav kawm +Nên đi học hỏi.,Yuav tsum mus kawm +Học để làm đúng.,Kawm cia ua yog +Làm đúng sẽ bền.,Ua yog ces tau ntev +Chăn nuôi gắn với trồng trọt.,Yug tsiaj txhu nrog ua liaj ua teb +Phân bón cho ruộng.,Chiv rau liaj +Nuôi con gì cũng phải chăm.,Yug tsiaj twg yuav tsum tau nquag +Không chăm thì không được.,Tsis nquag ces tsis tau +Con vật cũng như người.,Tsiaj yug kuj zoo li neeg +"Phải ăn, phải uống.","Yuav tsum tau noj, yuav tsum tau haus" +"Phải sạch, phải ấm.","Yuav tsum huv, yuav tsum sov" +Trước khi gieo phải chọn giống tốt.,Ua ntev cov yuav tsum xais noob zoo +Giống kém thì chăm mấy cũng khó.,Noob tsis zoo tu li cas kuj nyuaj +Gieo hạt xong phải lấp đất mỏng.,Tseb noob Yuav tsum faus av nyias +Lấp dày quá hạt khó lên.,Faus av tuab noob tuaj tsis zoo +Gieo xong nên tưới nhẹ.,Tseb noob tag maj mam ywg +Không tưới mạnh làm trôi hạt.,Tsis ywg dej ntau ntab cov noob +Cây mới mọc phải che nắng.,Cov yub nyuam qhua tuaj yuav tsum tiv thaiv tshav ntuj +Cây non sợ nắng gắt.,Yub ntoo mos ntxhais tshav ntuj kub +Trời mưa nhiều phải thoát nước.,Ntuj los nag loj yuav tsum ua dej ntws +Đọng nước cây dễ thối rễ.,Dej nyob ntoo yooj yim lwj cag +Phải làm rãnh thoát nước.,Yuav tsum ua kwj rau dej ntws +Không bón phân sát gốc.,Tsis txhob npoo chiv ze hauv paus +Sau bón phải tưới nước.,Thaum npoo tag yuav tsum ywg dej +Phải xới đất cho tơi.,Yuav tsum ua av kom mos +Cỏ nhiều thì cây kém.,Nroj ntau ces ntoo tsis loj +Không để cỏ ra hoa.,Tsis cia nroj tawg paj +Sâu xuất hiện phải bắt sớm.,Muaj kab yuav tsum tau ntes ntxov +Bắt tay khi sâu ít.,Ntes tes thaum kab txawg +Không để sâu nhiều mới xử lý.,Tsis cia muaj kab ntau mam li ntes +Sâu ăn lá rất nhanh.,Kab noj nplooj ceev heev +Phải đi thăm ruộng thường xuyên.,Yuav tsum mus saib xyuas liaj +Trời nóng sâu phát triển nhanh.,Ntuj sov kab loj zoo +Trời ẩm dễ sinh nấm bệnh.,Ntuj noo yooj yim muaj mob +Lá có đốm là dấu hiệu bệnh.,Nplooj ntxhai yog muaj kab mob +Phải cắt bỏ lá bệnh.,Yuav tsum txiav nplooj muaj mob +Phải đem chôn hoặc đốt.,Yuav tsum nqa faus thiab hlawv +Không phun thuốc khi gió to.,Tsis tshuaj tsuag thaum cua loj +Thuốc bay sang ruộng khác.,Tshuaj ya mus rau lwm qhov liaj +Phải mang đồ bảo hộ.,Yuav tsum nqa khoom tiv thaiv +Không phun thuốc ngược chiều gió.,Tsis txhob tsuag tshuaj tawm tsam cua +Phun xong phải rửa tay.,Tsuag tag yuav tsum tau ntxuav tes +Không ăn uống khi phun thuốc.,Tsis noj haus thaum tsuag tshuaj +Thuốc phải để xa trẻ em.,Tshuaj yuav tsum cia deb me nyuam yaus +Không dùng thuốc quá liều.,Tsis siv tshuaj ntau heev +Dùng nhiều thuốc hại đất.,Siv tshuaj ntau tsis zoo rau av +Hại cả sức khỏe người.,Phem rau tib neeg tej roj ntshav +Không trồng một loại nhiều năm.,Tsis cog ib yam ntau xyoo +Đất sẽ bị kiệt.,Av yuav tsis zoo +Phải thay đổi cây trồng.,Yuav tsum hloov yub cog +Trồng cây họ đậu cải tạo đất.,Cog coj taum ua rau av zoo +Phải cày vùi hoặc đốt đúng cách.,Yuav tsum laj faus thiab hlawv kom yog +Không đốt khi trời khô hanh.,Tsis hlawv thaum ntuj qhua +Tránh cháy lan rừng.,Tiv thaiv kom tsis kub hav zoov +Trồng cây phải nghĩ lâu dài.,Cog ntoo yuav tsum tau xav ntev +Không làm theo phong trào.,Tsis ua raws kev tsav mus los +Phải tính đầu ra sản phẩm.,Yuav tsum xam cov khoom tsim tawm +Trồng nhiều mà không bán được thì lỗ.,Cog ntau muag tsis tau ces poob nqi +Có thể trồng theo nhóm.,Tuaj yeem cog raws pab pawg +Nhóm cùng bán dễ hơn.,Raws pab pawg muag yooj yim dua +Phải ghi nhớ lịch gieo trồng.,Yuav tsum nco lub caij tseb cog +Làm đúng lịch sẽ được mùa.,Ua hau sijhawm yuav tau ntau +Trễ vụ thì năng suất thấp.,Qeeb caij ces tsis tau ntau +Có rét phải che cây.,No yuav tsum tiv thaiv ntoo +Có hạn phải tưới bổ sung.,Qhua yuav tau ywg dej ntxiv +Phải tận dụng nước mưa.,Yuav tsum tau siv dej nag +Làm bể chứa nước.,Ua ib lub tank dej +Tiết kiệm nước tưới.,Txuag dej ywg +Không tưới tràn lan.,Tsis ywg ntau ntau +Tưới vừa đủ là tốt.,Ywg kom hau ces zoo +Phải bảo vệ nguồn nước.,Yuav tsum tiv thaiv qhov chaw dej +Không xả rác ra ruộng.,Tsis txhob pov khib nyiab rau hauv liaj +Không xả thuốc xuống suối.,Tsis txhob tso tshuaj rau hauv kwj dej +Giữ nước sạch cho bản.,Tuav dej huv rau zej zos +Trồng trọt gắn với bảo vệ môi trường.,Ua liaj teb nrog kev tiv thaiv tsis ua phem rau ib puag ncig +Đất tốt là vốn quý.,Av zoo muaj nuj nqis heev +Không làm hỏng đất.,Tsis ua puas av +Giữ đất cho con cháu.,Khaws thaj av rau cov me nyuam thiab xeeb ntxwv +Làm nông phải bền vững.,Kev ua liaj teb yuav tsum muaj kev ruaj ntseg +Phải nghĩ lâu dài.,Yuav tsum xav ntev +Có học hỏi mới tiến bộ.,Muaj kev kawm thiaj muaj kev vam meej +Không ngại hỏi người biết.,Tsis txhon ntshainug cog neeg paub +Không giấu kinh nghiệm hay.,Tsis txhob zais qhov kev paub +Giúp nhau khi khó khăn.,Sib pab thaum txom nyem +Có việc cùng làm.,Muaj haujlwm ua ke +Không làm một mình.,Tsis ua ib leeg +Cây trồng cũng cần chăm sóc.,Ntoo coj kuj xav tau kev saib xyuas +Không chăm thì không có ăn.,Tsis nquag ces tsis tau noj +Có làm mới có thu.,Muaj ua ces thiaj muaj sau +Phải siêng năng.,Yuav tsum nquag +Phải kiên trì.,Yuav tsum xyua khwv +Không sợ vất vả.,Tsis ntshai khwv +Chăm ruộng như chăm con.,Saib xyuas liaj cuag li tu me nyuam +Có tâm thì cây mới tốt.,Muaj lub siab tsob ntoo thiaj zoo +Cây tốt thì người vui.,Ntoo zoo ces tib neeg zoo siab +Người vui thì bản vui.,Tib neeg zoo siab ces zej zos zoo siab +Bản vui thì cuộc sống tốt.,Zej zos zoo siab ces lub neej yuav zoo +Làm nông là gốc rễ.,Ua liaj ua teb ces yog lub hauv paus +Gốc có vững cây mới bền.,Hauv paus ruaj ces ntoo thiaj ruaj +Phải giữ lấy nghề.,Yuav tsum khaws cia qhov haujlwm +Không bỏ ruộng hoang.,Tsis tso liaj tseg +Ruộng bỏ hoang là lãng phí.,Tso liaj cia yog pov tseg +Đất bỏ hoang sẽ xấu.,Av tso tseg yuav tsis zoo +Phải cho đất nghỉ.,Yuav tsum cia av so +Phải biết dừng đúng lúc.,Yuav tsum paub tso raws sijhawm +Làm nông cần hiểu đất.,Ua liaj teb yuav tsum nkag siab av +Hiểu đất thì làm dễ.,Nkag siab av ces ua yooj yim +Không hiểu đất sẽ thất bại.,Tsis nkag siab av ces ua tsis tau +Phải quan sát nhiều.,Yuav tsum saib xyuas ntau +Phải rút kinh nghiệm.,Yuav tsum kawm los ntawm kev paub +Năm sau làm tốt hơn.,Xyoo tom ntej ua tau zoo dua +Nuôi con gì cũng phải có chuồng.,Yug tus tsiaj twg yuav tsum muaj nkua +Chuồng phải cao ráo.,Nkua yuav tsum siab +Không để nước đọng trong chuồng.,Tsis cia dej tauv hauv nkua +Chuồng ẩm sinh bệnh.,Nkua ntub noo ces muaj kab mob +Phải dọn phân mỗi ngày.,Yuav tsum ntxuav cov quav txhua hnub +Phân để lâu rất hôi.,Quav tseg ntev tsw heev +Phân phải ủ đúng cách.,Yuav tsum tau cia cov quav raws sijhawm +Ủ phân tránh ruồi muỗi.,Cia quav yuav tsum tau zam yoov thiab tshaj cum +Ruồi muỗi gây bệnh.,Yoov thiab tshaj cum kis kab moob +Thức ăn phải sạch.,Khoom noj yuav tsum huv +Không cho ăn đồ ôi thiu.,Tsis pub noj khoom tsw +Không tận dụng thức ăn bẩn.,Tsis pub noj khoom qias +Nước uống phải thay hàng ngày.,Dej haus yuav tsum hloos ntxhua hnub +Không dùng nước bẩn.,Tsis siv dej qias +Con vật cũng cần nước sạch.,Tsiaj txhu kuj xav tau dej huv +Phải tiêm phòng đầy đủ.,Yuav tsum txhaj tshuaj tiv thaiv kom txaus +Khi có dịch phải báo ngay.,Thaum muaj mob yuav tsum tau qhia +Không giấu dịch.,Tsis zai kab mob +Con ốm phải cách ly.,Tus mob yuav tau cais tawm +Không nuôi chung con bệnh.,#VALUE! +Phải theo dõi biểu hiện.,Yuav tsum saib xyuas +Bỏ ăn là dấu hiệu xấu.,Tsis noj yog qhov tsis zoo +Sốt là dấu hiệu bệnh.,Kub ces yog muaj mob +Phải báo thú y.,Yuav tsum hu kws kho tsiaj +Không tự chữa bừa.,Tsis txhob kho lwj lia +Thuốc dùng sai rất nguy hiểm.,Siv txhuaj tsis yog txaus ntshai heev +Nuôi ít nhưng chăm kỹ.,Yug tsaws tab sis tu tau zoo +Chất lượng mới quan trọng.,Qhov zoo yog qhov tseem ceeb +Con khỏe mới bán được giá.,Tus nyob zoo muag tau tus nqi +Con yếu bán không ai mua.,Tus muaj mob muag tsis muaj neeg yuav +Phải giữ vệ sinh quanh nhà.,Yuav tsum tswj kev nyiam huv nyob ib puag ncig lub tsev +Không để chuồng sát bếp.,Tsis cia ze tsev ua mov +Không để sát nguồn nước.,Tsis cia ze hauv dej +Phải có rãnh thoát nước.,Yuav tsum muaj kwj rau dej ntws +Chăn nuôi phải văn minh.,Yug tsiaj txhu yuav tsum muaj kev vam meej +Không gây ô nhiễm.,Tsis ua phem rau ib puag ncig +Giữ môi trường sạch.,Ua kom ib puag ncig huv si +Bản sạch thì khách thích.,Zej zos huv si ces qhuav xav +Người khỏe thì làm được.,Neeg muaj zog ces ua tau +Phòng bệnh là quan trọng nhất.,Tiv thaiv kab mob yog qhov tseem ceeb +Không đợi bệnh mới chữa.,Tsis tos muaj mob mam kho +Phải học kỹ thuật mới.,Yuav tsum kawm kab kev tsiab +Không nuôi theo thói quen cũ.,Tsis yug raws li qub +Thời tiết thay đổi nhiều.,Huab cua hloos ntau +Cách nuôi cũng phải thay.,Kev yug yuav tsum tau hloos +Mùa đông phải giữ ấm.,Ntuj no tuaj yuav tsum cia sov +Mùa hè phải chống nóng.,Ntuj sov yuav tsum tiv thaiv tshav kub +Có bạt che mưa nắng.,Muaj ntaub tiv thaiv ntuj los nag thiab ntuj tshav +Có rơm khô dự trữ.,Muaj quav nplej qhuav cia +Có thức ăn dự phòng.,Muaj khoom noj tseg +Phải quan sát mỗi ngày.,Yuav tsum saib xyuas txhua hnub +Chăn nuôi cần tỉ mỉ.,Yug tsiaj txhu yuav tsum tau ua zoo +Cần kiên nhẫn.,Tau ua siab ntev +Có thu nhập ổn định.,Muaj nyiaj txiag ruaj khov +Đỡ vất vả hơn.,Tsis khwv heev +Cuộc sống tốt hơn.,Lub neej tau zoo +Nuôi con gì cũng phải hiểu nó.,Yug tus tsiaj twg yuav tsum tau nkag siab nws +Hiểu thì nuôi dễ.,Nkag siab ces yug yooj yim +Không hiểu thì dễ thất bại.,Tsis nkag siab ces yug tsis tau +Phải chịu khó học.,Yuav tsum tau xuas khwv kawm +Học từ người có kinh nghiệm.,Kawm ntawm cov neeg muaj kev paub +Học từ cán bộ kỹ thuật.,Kawm ntawm cov neeg ua haujlwm +Học từ thực tế.,Kawm los ntawm kev xyaum +Sai thì sửa.,Yuam kev ces kho +Không giấu sai lầm.,Tsis zai qhov yuam kev +Sai là bài học.,Yuam kev yog ib qhov kev kawm +Có sửa mới tiến bộ.,Muaj kho thia li vam meej +Chăn nuôi gắn với trồng trọt.,Yug tsiaj txhu ua ke nrog ua liaj ua teb +Phân nuôi cây.,Chiv yug ntoo +Cây nuôi con.,Ntoo yug tsiaj txhu +Làm theo vòng khép kín.,Ua raws li lub voj kaw +Tiết kiệm chi phí.,Cawm tsawg nyiaj txiaj +Bền vững lâu dài.,Ruaj khov mus ntev +Không làm hại môi trường.,Tsis ua phem rau ib puag ncig +Không làm hại sức khỏe.,Tsis phem rau tib neeg lub zog +Giữ nếp sống sạch.,Khaws kev nyob huv si +Giữ bản làng đẹp.,Khaws zej zos zoo nkauj +Làm đúng thì ai cũng được lợi,Ua yog leej twg kuj tau txiaj ntsig +"Chào anh chị, mời anh chị vào nhà.","Nyob zoo, nej los hauv tsev" +Anh chị đi đường có mệt không?,Nej mus kev puas sab? +Rất vui được đón anh chị đến Cao Bằng.,Zoo siab heev tau txais tos nej tuaj txog Cao Bằng. +Đây là nhà sàn truyền thống của gia đình.,Ntawm ni yog tsev lawj txwv tiam hauv tsev neeg. +Anh chị cứ coi như ở nhà mình.,Nej saib ib yam nyob hauv yus tsev. +Mời anh chị uống chén nước cho đỡ mệt.,Nej haus kaug dej daws kev sab. +Trời Cao Bằng buổi tối hơi lạnh.,Tsaus ntuj nyob Cao Bằng no tsawv. +Anh chị nhớ mặc thêm áo ấm.,Nej nco ntsoov hnav kom so. +Phòng nghỉ ở trên gác.,Chaw so nyob tshooj sau. +Chăn đệm đã được giặt sạch.,Pam lev twb tau ntxhua hu si. +Nếu cần thêm chăn cứ nói tôi nhé.,Yog xav tau pam ntxiv ces hu kuv +Nhà vệ sinh ở phía sau.,Hoob nab nyob sab nrau +Có nước nóng để tắm.,Muaj dej kub da +WiFi có nhưng sóng hơi yếu.,Wifi muaj tab si tsis tshua muaj zog +Ở đây chủ yếu để nghỉ ngơi.,Ntawm no feem ntau ces yog chaw so +Buổi tối rất yên tĩnh.,Tsaus ntuj nyob ntsiag to +Không có tiếng xe cộ.,Tsis muaj suab tsheb nrov +Chỉ nghe tiếng côn trùng.,Tsuas hnov suab kab quaj +Sáng dậy rất dễ chịu.,Sawv ntxov hnov zoo nyob heev +Có tiếng gà gáy buổi sáng.,Muaj suab qaib qua thaum sawv ntxov +Anh chị ngủ có quen nhà sàn không?,Nej pw puas swm tsev lawj +Nếu chưa quen cứ nói tôi hỗ trợ.,Yog tias tsis tau swm ces nej hais kuv pab +Dép đi trong nhà để ở đây.,Khau rau hauv tsev cia rau qhov no +Không cần mang giày lên sàn.,Tsis tsum rau khau mus saum lawj +Đó là phong tục của người Tày.,Ntawv no yog kev lis kev cai ntawv haib neej Yiv +Tối nay gia đình ăn cơm chung.,Hmoo no tsev neeg noj mov ua ke +Món ăn đơn giản thôi.,Zaub mov tsuag xwb +Chủ yếu là món địa phương.,Feem ntau yog zaub mov hauv zos xwb +Rau do gia đình tự trồng.,Zaub yog yus tsev cog. +Món này hơi cay.,Yam noj no muaj ntsis ntsim +Nếu anh chị không ăn cay tôi sẽ làm nhạt.,Yog tias nej noj tsis tau ntsim kuv mam ua tsis tshua ntsim +Có món chay nếu anh chị cần.,Muaj mov zaub tsuag yog muaj leej twg xav noj. +Anh chị ăn uống tự nhiên nhé.,Nej noj haus tsis txaj muag nawb. +Người bản rất quý khách.,Cov neeg nyob hauv zos xav qhua heev +Khách đến là niềm vui.,Qhua tuaj yog ib yam zoo siab. +Nếu thích anh chị có thể tham gia.,Yog nej nyiam tej puam koom ua. +Trẻ con trong bản rất thân thiện.,Me nyuam yaus nyob hauv zos xav qhua heev. +Anh chị có thể chụp ảnh thoải mái.,Nej tej puam thaib duab. +Nhưng xin hỏi trước khi chụp người già.,Tab si yuav tsum thov ua ntej thaum yuav thaib duab cov neeg laus. +Sáng mai tôi sẽ chuẩn bị bữa sáng.,Tag ki sawv ntxov kuv mam ua tshais. +Thường ăn xôi hoặc bánh địa phương.,Feem ntau yog noj nplej nplaum los yovg noj ncuav hauv zos +Nếu cần dậy sớm tôi sẽ gọi.,Yos xav sawv ntxov kuv mam hu. +Trời sáng sớm có sương.,Sawv ntxov muaj hhuab. +Cảnh rất đẹp.,Teb chaws zoo nkauj heev. +Anh chị nhớ mang giày dễ đi.,Nej nco ntsoov rau khau thiaj yooj yim mus +Đường bản có chỗ trơn.,Kev hauv zos muaj qee ntu nplua. +Đi chậm cho an toàn.,Mus maj mam kom nyab xeeb. +Nếu cần hướng dẫn tôi sẽ đi cùng.,Yog xav muaj neeg qhia kev kuv mam nrog mus. +Tôi rất sẵn lòng.,Kuv txaus siab. +Nếu có gì chưa quen cứ nói.,Yog muaj qhov twg tsis swm hais los. +Chúng tôi luôn lắng nghe.,Peb txaus siab mloog. +Mong anh chị góp ý.,Vam tias nej muaj tej kab kev pab qhia. +Để chúng tôi làm tốt hơn.,Cia peb ua zoo dua. +Anh chị ở mấy đêm?,Nej nyob tsawg hmo? +Tôi sẽ sắp xếp lịch tham quan.,Kuv mam npaj sij hawm mus ncig xyuas. +Đi ít nhưng kỹ sẽ vui hơn.,Mus tsawg tab sis ua tib zoo yuav lom zem dua +Không cần đi quá nhiều điểm.,Tsis tas yuav mus ntau qhov chaw +Quan trọng là trải nghiệm.,Qhov tseem ceeb yog qhov kev paub +Ở đây rất an toàn.,Ntawm no nyab xeeb heev +Người dân thật thà.,Cov neeg ncaj ncees +Không lo mất đồ.,Tsis txhob txhawj txoj kev poob khoom +Nhưng vẫn nên giữ cẩn thận.,Tab sis tseem yuav tsum ceev faj +Buổi tối không nên đi xa một mình.,Hmo ntuj tsis txhob mus deb ib leeg +Nếu muốn đi tôi sẽ dẫn.,Yog xav mus cia kuv mam coj +Gia đình rất vui khi có khách.,Tsev neeg zoo siab heev thaum muaj qhua +Mong anh chị cảm thấy thoải mái.,Cia siab tias nej yuav xis nyob +Nếu lạnh cứ nói tôi thêm chăn.,"Yog tias txias, hais qhia kuv mam muab pam ntxiv" +Nếu nóng có thể mở cửa sổ.,Yog tias sov ces qhib tau qhov rais +Gió núi rất mát.,Cua pe roob laj heev +Không khí trong lành.,Huab cua huv +Nhiều khách ngủ rất ngon.,Muaj ntau qhua pw tau zoo heev +Anh chị cứ nghỉ ngơi.,Neej sawv daws so +Lát nữa tôi mời ăn cơm.,Me ntsis kuv mam caw nej noj hmo +Mọi thứ đã sẵn sàng.,Txhua yam npaj txhij +Anh chị rửa tay ở đây.,Nej ntxuav tes ntawm no +Nước suối rất mát.,Dej txias heev +Nhưng mùa đông khá lạnh.,Tab sis lub caij ntuj tsaug txias heev +Cảm ơn anh chị đã đến.,Ua tsaug neej sawv daws tuaj +Rất mong được phục vụ.,Vam tias tau ua hauj lwm +Hy vọng anh chị thích Cao Bằng.,Vam tias nej nyiam Cao Bang +Nếu thích có thể quay lại.,Yog tias nej nyiam ces rov qab tuaj +Gia đình luôn chào đón.,Tsev neeg yeej txais tos +Chúc anh chị có kỳ nghỉ vui.,Vam thiab cia siab tias nej yuav muaj ib lub sijhawv so tau zoo +Có gì cần cứ gọi tôi.,Xav tau dab tsi ces hu rau kuv +Tôi ở ngay dưới nhà.,Kuv nyob lub tsev hauv qab +Không ngại làm phiền.,Tsis txhob ntshai thab +Khách vui là gia đình vui.,Qhua zoo siab ces tsev neeg zoo siab +Mong anh chị có nhiều kỷ niệm đẹp.,Vam tias nej yuav muaj ntau kev nco zoo +Chào mừng anh chị đến với bản chúng tôi.,Zoo siab txhais tos nej sawv daws tuaj ntawm peb lub zos +Đây là thác Bản Giốc.,Qhov no yog dej tsaws tsag Ban Gioc +Thác nằm giữa biên giới Việt – Trung.,Dej tsaws tsag nyob nruab nrab ntawm ciam teb Nyab Laj thiab Suas +Nước chảy quanh năm.,Dej ntws txhua xyoo +Mùa mưa thác rất hùng vĩ.,Lub caij ntuj nag dej tsaws tsag zoo nkauj heev +Mùa khô thác hiền hòa.,Lub caij ntuj qhuav dej tsaws tsag maj mam ntws +Buổi sáng thác đẹp nhất.,Sawv ntxov dej tsaws tsag zoo nkauj heev +Có sương và cầu vồng.,Muaj huab thiab muaj zaj sawv +Anh chị đứng gần mép cẩn thận.,Nej sawv ze ntawm ntug ces ceev faj kom zoo +Đá hơi trơn.,Pob zeb me ntsis nplua +Nên đi giày thấp.,Yuav tsum rau khau qis +Đây là động Ngườm Ngao.,Nov yog lub qhov tsua Nguom Ngao +Động dài và rất mát.,Qhov tsua ntev thiab laj +Bên trong có nhiều nhũ đá.,Sab hauv muaj ntau cov pob zeb zoo nkauj +Không được chạm tay.,Tsis txhob muab tes kov +Để bảo vệ hang động.,Cia tiv thaiv lub qhov tsua +Trong động quanh năm mát.,Nyob hauv lub qhov tsua txhias txhua xyoo puag ncig +Mùa hè vào rất dễ chịu.,Lub caij ntuj sov mus xis nyob heev +Đi nhẹ và chậm.,Mus maj mam thiab qeeb +Đây là Pác Bó.,Ntawm no yog Pac Bo +Nơi Bác Hồ từng sống và làm việc.,Qhov no yog qhov chaw thaum ub Bac Ho nyob thiab ua hauj lwm +Suối này gọi là suối Lê Nin.,Tus kwj dej no hu ua kwj dej Le Nin +Nước suối rất trong.,Dej ntshiab heev +Núi bên kia là núi Các Mác.,Lub roob sab ti yog roob Cac Mac +Khu này rất linh thiêng.,Thaj chaw no dawb huv heev +Khi vào nên đi nhẹ nói khẽ.,Thaum mus yuav tsum maj mam mus hais lus mos +Không cười nói to.,Tsis luag thiab hais lus nrov +Đây là Nguyên Bình.,Ntawm no yog Nyuyen Binh +"Vùng cao, khí hậu mát.","Toj siab, huab cua txhias" +Mùa hè rất dễ chịu.,Lub caij ntuj sov xis nyob heev +Mùa đông khá lạnh.,Lub caij ntuj tsaug no heev +Có nhiều rừng và núi cao.,Muaj ntau hav zoov thiab roob siab +Đây là Bảo Lạc.,Ntawm no yog Bao Lac ( Pov Lau ) +Nơi sinh sống của nhiều dân tộc.,Thaj chaw nyob muaj ntau haiv neeg +Có nhiều bản Mông.,Muaj ntau zos Hmoob +Đường đi quanh co.,Kev mus nkab nkaus +Nhưng cảnh rất đẹp.,Tab sis teb chaw zoo nkauj heev +Mùa lúa chín rất vàng.,Lub caij nplej siav daj heev +Bảo Lạc có chợ phiên.,Bao Lac ( Pov Lau) muaj khw +Chợ rất đông vui.,Khw coob neeg heev +Người dân mặc trang phục truyền thống.,Cov neeg hnav lawv coj tsoos tsho +Có nhiều món ăn lạ.,Muaj ntau yam zaub mov txawv +Anh chị nên đi chợ sớm.,Nej yuav tsum mus khw ntxov +Buổi sáng đông nhất.,Sawv ntxov coob coob +Trưa thì chợ tan.,Tav su ces rov khw tag +Mỗi nơi có nét riêng.,Txhua qhov chaw muaj nws tus yam ntxwv +Cao Bằng không giống nơi khác.,Cao Bang tsis zoo li lwm qhov chaw +Không ồn ào.,Tsis muaj suab nrov +Mỗi điểm gắn với lịch sử.,Txhua qhov chaw txuas nrog keeb kwm +Gắn với cuộc sống người dân.,Txuas nrog rau lub neej ntawm cov neeg +Không chỉ để chụp ảnh.,Tsis yog thaij duab xwb +Đi chậm sẽ thấy hay.,Mus qeeb yuav po zoo +Anh chị nên nghe người bản kể chuyện.,Neej yuav tsum mloog cov neeg hauv zos qhia lawv cov dab neeg +Mỗi câu chuyện rất thật.,Txhua zaj dab neeg muaj tseeb heev +Rất giản dị.,Yooj yim heev +Không cần so sánh.,Tsis tas yuav muab piv +Chỉ cần cảm nhận.,Cia li xav +Ai đến cũng nhớ.,Txhua tus tuaj los kuj nco +Nhiều người muốn quay lại.,Ntau neeg xav rov qab tuaj +Mùa xuân có hoa.,Caij ntuj tsiab muaj paj +Mùa hè mát mẻ.,Caij ntuj so laj khiaj +Mùa thu lúa chín.,Caij nplooj zeeg nplej siav +Mùa đông có sương.,Caij ntuj tsaug muaj lwg +Mùa nào cũng có cái đẹp.,Lub caij twg kuj muaj qhov zoo +Anh chị đến mùa nào cũng hợp.,Neej tuaj lub caij twg kuj hauv +Quan trọng là tâm thế.,Tseem ceeb yog kev xav +Đi để nghỉ ngơi.,Mus cia tau sov +Đi để hiểu.,Mus cia nkag siab +Đi để yêu thêm.,Mus cia nyiam ntxiv +Rất thật.,Ncaj nces heev +Rất chân thành.,Siab dawb siab zoo +Nhưng rất đáng nhớ.,Tab sis nco heev +Mong anh chị cảm nhận được.,Vam thiab cia siab tias neej nkag siab tau +Và mang theo kỷ niệm đẹp.,Thiab nqa nrog yam kev nco zoo +Khi rời Cao Bằng.,Thaum tawm hauv Cao Bang mus +Nhớ quay lại.,Nco ntsoov rov qab tuaj +Người bản luôn chào đón.,Cov neeg hauv zos ib txwm txais tos +Mỗi lần đến là một câu chuyện.,Txhua zaus tuaj ces yog ib zaj dab neeg +Mỗi lần đi là một ký ức.,Txhua zaus mus ces yog ib qhov kev nco +Cao Bằng không vội.,Cao Bang tsis maj +Cao Bằng chờ anh chị.,Cao Bang tos nej +Khi nào mệt hãy quay lại.,Thaum twg sab ces rov qab tuaj +Núi rừng vẫn ở đây.,Roob hav tseem nyob ntawm no +Con người vẫn như vậy.,Tib neeg tseem zoo li qub +Đó là Cao Bằng.,Ntawm yog Cao Bang +Rất mong anh chị yêu nơi này.,Cia siab tias nej nyiam thaj chaw no +Như người dân chúng tôi.,Zoo li peb coj neeg +Luôn gắn bó với đất.,Ib txwm txuas rau thaj av +Với núi rừng.,Nrog roob hav +Với quê hương.,Nrog teb chaws +Người Tày sống chủ yếu ở nhà sàn.,Haiv neeg Yi feem ntau nyob tsev la +Nhà sàn để tránh ẩm thấp.,Tsev lam cia tiv thaiv txhob ntub noo +Dưới gầm nuôi gia súc.,Hauv qab lam yug txhiaj txhu +Người Tày làm ruộng nước.,Haiv neeg Yi ua liaj dej +Trang phục giản dị.,Tsooj tsho yooj yim +Thường màu chàm.,Yog xim dub +Người Mông sống trên núi cao.,Haiv neeg Hmoob nyob pe roob siab +Làm nương là chính.,Ua teb yog qhov tseem ceeb +Trang phục rất sặc sỡ.,Tsooj tsho zoo nkauj heev +Thêu tay rất đẹp.,Ua paj ntaub zoo heev +Người Mông có chợ phiên.,Hiav neeg Hmoob muaj kiab khw +Chợ là nơi gặp gỡ.,Kiab khw yog thaj chaw sis ntsib +Không chỉ để mua bán.,Tsis yog cia muag lam luam +Người Dao có trang phục đỏ.,Haiv neeg Co muaj tsooj tsho liab +Thường đội khăn đỏ.,Feem ntau ntoo phuam liab +Mỗi dân tộc có phong tục riêng.,Txhua haiv neeg muaj nws txoj kev lis kev cai +Nhưng đều rất hiếu khách.,Tab sis zoo siab txais tos qhua +Khách đến là quý.,Qhua tuaj ces xav +Người bản rất thật thà.,Neeg nyob hauv zos ncaj nces heev +Không quen nói vòng vo.,Tsis siv los tham voj voog +Thích nói thẳng.,Xav tham ncaj +Nhưng rất chân tình.,Tab sis siab ncaj ncees heev +Khi vào nhà nên chào hỏi.,Thaum nkag mus hauv tsev yuav tsum hais nyob zoo +Không tự ý ngồi.,Tsis txhob zaum +Phải đợi chủ mời.,Yuav tsum tos tus tswv tsev caw +Không ngồi vào gian thờ.,Tsis txhob zaum ntawm lub thaj +Đó là nơi linh thiêng.,Qhov ntawd yog qhov chaw dawb ceev +Không tự ý chạm đồ thờ.,Tsis txhob kov tej khoom hawm +Khi ăn cơm không cắm đũa vào bát.,Thaum noj mov tsis txhob txho rawg rau hauv lub nti +Đó là điều kiêng kỵ.,Ntawm yog ib txoj kev caiv +Không nói điều xui xẻo.,Tsis tham qhov tsis zoo +Trong bữa ăn.,Hauv nphua mov +Người bản rất coi trọng lễ nghĩa.,Neeg nyob hauv zos tseem ceeb heev rau kev coj ncaj ncees +Khách lịch sự sẽ được quý.,Qhua coj zoo ces yuav tau xav +Người già được tôn trọng.,Cov neeg laus ces tau hwm +Trẻ con được dạy lễ phép.,Me nyuam yaus tau qhia kom coj zoo +Văn hóa truyền từ đời này sang đời khác.,Kev li kev cai tau dhau los ntawm ib tiam dhau ib tiam +Không qua sách vở.,Tsis yog los ntawm phau ntawv +Mà qua cuộc sống.,Yog dhau los ntawm lub neej +Qua lời kể.,Dhau los ntawm kev hais lus +Qua sinh hoạt hàng ngày.,Los ntawm kev ua haujlwm niaj hnub +Khách đến nên quan sát.,Qhua tuaj yuav tsum saib xyuas +Và tôn trọng.,Thiab tau hwm +Không cười chê phong tục.,Tsis txhob luag thia thuam kev li kev cai +Không so sánh hơn thua.,Tsis txhob muab piv +Mỗi nơi một cách sống.,Txhua qhov chaw muaj ib txoj kev ua neej +Đó là điều đáng quý.,Ntawm yog qhov muaj nqis +Văn hóa không phải để diễn.,Kev lis kev cai tsis yog cia ua yeeb yam +Mà để sống.,Tab sis cia ua neej nyob +Khách hiểu sẽ yêu hơn.,Qhua yuav nkag siab thiab nyiam dua +Lời chào rất quan trọng.,Los lus nyob zoo yog los lus tseem ceeb +Người bản nhớ lâu.,Cov neeg nyob hauv zos nco tau ntev +Văn hóa tạo nên con người.,Kev lis kev cai ua tau tib neeg +Con người tạo nên Cao Bằng.,Tib neeg ua tau Cao Bang +Đó là giá trị lớn nhất.,Ntawm yog qhov muaj nqis heev tshiaj plaw +Không phải chỉ là cảnh đẹp.,Tsis yog tias teb chaws yog nkauj +Mà là con người.,Yog tib neeg +Và cách sống.,Thiab txoj kev ua neej +Không đánh đổi văn hóa.,Tsis muaj kev sib pauv kev lis kev cai +Lấy lợi ích ngắn hạn.,Txais cov txiaj ntsig luv luv +Phải nghĩ lâu dài.,Yuav tsum xav ntev +Cho con cháu.,Rau tej me nyuam +Cho bản làng.,Rau zej zos +Cho quê hương.,Rau teb chaws +Văn hóa còn thì bản còn.,Kev lis kev cai tshua ces tshua zej zos +Bản còn thì người còn.,Zej zos tshua ces neeg tshua +Đó là điều quan trọng nhất.,Ntawm yog qhov tseem ceeb +Mong du khách hiểu điều này.,Vam tias cov qhua nkag siab +Và cùng người dân giữ gìn.,Thiab pab nrog cov neeg hauv zos khaws cia +Văn hóa Cao Bằng.,Kev lis kev cai Cao Bang +Rất đáng trân trọng.,Hwm heev +Đây là bánh khảo.,No yog ncuav khao +Bánh làm từ bột nếp.,Ua ntawm hmoov nplej npaum +Có nhân lạc và đường.,Muaj tauj huab xeeb thiab thaj qab zib +Thường dùng ngày lễ.,Feem ntau siv rau hnub so +Đây là bánh trứng kiến.,No yog ncuav qe ntsaus +Chỉ có theo mùa.,Tshuaj muaj raw caij +Trứng kiến được lấy trong rừng.,Qe ntsaus tau nqa hauv hav zoov los +Món này rất béo.,Cov no rog heev +Nhưng không ngấy.,Tab sis tsis dhuav +Đây là xôi ngũ sắc.,No yog mov nplej nplaum tsib xim +Làm từ lá rừng.,Ua los ntawm nplooj hav zoov +Mỗi màu có ý nghĩa.,Txhua xim muaj lub ntsiab lus +Xôi thường dùng trong lễ.,Mov nplej nplaum tau ua rau lub caij so +Đây là phở chua.,No yog phej qaub +Ăn mát và dễ chịu.,Noj laj thiab xis noj heev +Phù hợp mùa hè.,Haus rau lub caij ntuj sov +Đây là vịt quay 7 vị.,No yog os ci 7 yam +"Da giòn, thịt mềm.",Tawv nqhi nqaij muag +Đây là cá suối nướng.,No yog ntses dej ci +Cá nhỏ nhưng rất ngọt.,Ntses me tab sis qab +Ăn kèm rau rừng.,Noj nrog zaub hav zoov +Đây là măng rừng.,No yog ntsuag hav zoov +Măng phơi khô.,Ntsuag ziab qhuav +Nấu canh rất thơm.,Ua kua qab heev +Rau đều là rau rừng.,Zaub no yog zaub hav zoov xwb +Không dùng thuốc.,Tsis siv tshuaj +Ăn rất lành.,Noj zoo heev +Người bản ăn theo mùa.,Neeg hauv zos noj raw caij +Không phải để bán.,Tsis yog cia muag +Mà để ăn hàng ngày.,Cia noj ntxhua hnub +Khách ăn là ăn cùng gia đình.,Qhua noj ces noj nrog tsev neeg +Uống rượu thì uống ít.,Haus cawv ces haus tsawg +Rượu ngô rất nặng.,Cawv pob kws qab heev +Không uống được thì không ép.,Haus tsis taus ces tsis yuam +Quan trọng là vui.,Tseem ceeb yog zoo siab +Không say xỉn.,Tsis qaus cawv +Khách ăn ngon là vui rồi.,Qhua noj qab ces zoo siab laws +Không cần khen quá.,Tsis yuav qhuav heev +Nhưng góp ý thì rất quý.,Tab sis muaj lus pab qhia ces zoo siab heev +Để làm tốt hơn.,Cia ua zoo dua +Đó là điều người bản mong.,Ntawm yog qhov coj neeg hauv zoo cia siab +Không phải tiền bạc.,Tsis yog nyiaj +Nhớ hương vị Cao Bằng.,Nco Cao Bang tus ntxiab +Nhớ bữa cơm bản.,Nco npluag mov hauv zos +Nhớ con người.,Nco tib neeg +Ai ăn cũng nhớ.,Leej twg noj kuj nco +Nhớ lâu.,Nco ntev +Nhớ rất lâu.,Nco ntev heev +Như nhớ một người quen.,Cuag li nco ib tus neeg swj +Khi rời Cao Bằng.,Thaum tawm Cao Bang mus +Không mua được bằng tiền.,Nyiaj yuav tsis tau +Trong bữa cơm.,Hauv npluag mov +Trong chén rượu.,Hauv pib cawv +Trong câu chuyện.,Hauv zaj dab neeg +Đó là Cao Bằng.,Ntawm yog Cao Bang +Rất đáng yêu.,Ntxim hlub heev +Luôn chào hỏi khi gặp khách.,Yuav tsum hu thaum ntsib qhua. +Nói chuyện nhẹ nhàng.,Hais lus sib. +Không quát tháo.,Tsis nthe loj. +Không phân biệt khách.,Tsis xaiv qhua. +Khách trong hay ngoài nước đều như nhau.,Qhua nyob hauv yus teb chaws los puas lwm teb chaws puav leej zoo ib yam +Nếu không hiểu ngôn ngữ hãy mỉm cười.,Yog tsis paub lus yuav tsum luag ntxhi. +Không cười chê.,Tsis luag thuam neeg. +Không chỉ trỏ.,Tsis tsi tes +Không nhìn chằm chằm.,Tsis ntsia nruj nruj. +Không áp đặt phong tục.,Tsis txhob yuam kev lis kev cai. +Nhưng có thể giải thích.,Tiam si tej puam hais qhia kom paub. +Khi khách hỏi hãy trả lời thật.,Thaum qhua noog yuav tsum teb lus tiag. +Không biết thì nói không biết.,Tsis paub les hais tsis paub. +Không nói sai.,Tsis tham ntxhaum. +Không nói quá.,Tsis tham ntau dhau. +Không hứa khi không chắc.,Tsis cog lus thaum tsis tau paub meej. +Giữ chữ tín rất quan trọng.,Khaws ib lo lus ua yog qhov tseem ceeb heev. +Khách tin mới quay lại.,Qhua ntseeg thiaj rov qab tuaj dua. +Không ép mua.,Tsis ntes yuav. +Không ép ăn.,Tsis ntes noj. +Không ép uống rượu.,Tsis ntes yuam luag haus cawv +Tôn trọng quyết định của khách.,Hwm raws qhua kev txiav txim. +Khi khách phàn nàn hãy lắng nghe.,Thaum qhua hais yuav tsum mloog. +Không cãi lại.,Tsis txhob sib cav. +Bình tĩnh giải thích.,Ua siab ntev piav. +Nếu sai thì xin lỗi.,Yog txhaum yuav tsum thov txim. +Xin lỗi không làm mình kém.,Thov txim tsis ua yus poob qab. +Mà làm mình được quý hơn.,Mas ua rau lawv nyiam yus dua. +Giữ vệ sinh chung.,Yuav tsum tu hu si. +Giữ nhà cửa gọn gàng.,Tu tsev hu si. +Giữ lời nói lịch sự.,Yuav tsum hais lus kom zoo. +Trẻ con cũng phải lễ phép.,Me nyuam yaus +Người lớn làm gương.,Neeg laus ua piv txwv. +Không nói xấu trước mặt khách.,Tsis txhob hais lus phem rau qhua. +Không than nghèo kể khổ.,Tsis muaj kev yws qw hais mus txoj kev txom nyem. +Không phải xin xỏ.,Tsis yog mus thov. +Một nụ cười đáng giá hơn.,Lub luag nyav muaj nqis dua. +Một câu chào đúng lúc.,Ib lus hu haum sij hawm. +Một lời cảm ơn chân thành.,Ib lo lus ua tsaug ntau. +Khi khách rời đi hãy tiễn.,Thaum qhua mus mam xav. +Khách sẽ nhớ lâu.,Qhua yuav nco ntev. +Nhớ con người.,Nco tus neeg. +Nhớ bản làng.,Nco zej zos. +Nhớ Cao Bằng.,Nco Cao Bằng +Không cần học cao.,Tsis tsum kawm siab. +Chỉ cần sống đúng.,Tsua yog ua neej ncaj ncees. +Không làm nhanh.,Tsis ua cus. +Nhưng làm lâu.,Tiam si ua ntev. +Không ồn ào.,Tsis muaj suab nrov. +Đó là cách Cao Bằng làm du lịch.,Ntawm ni yog qhov Cao Bằng ua chaw ncig. +Chậm mà chắc.,Qeeb tiam si ruaj. +Người đến thì quý.,Neeg tuaj les xav txais tos. +Người đi thì nhớ.,Neeg mus les nco. +Nhớ để quay lại.,Nco cia rov qab tuaj dua. +Du lịch là câu chuyện dài.,Ua chaw ncig yog ib kab kev ntev. +Không phải một lần.,Tsis yog ib zaug. +Mỗi người góp một chút.,Ib tus pab ib mi ntsis. +Từ lời nói.,Txij ntawm hais lus. +Từ cách làm.,Txij ntawm kev ua. +Tạo nên hình ảnh chung.,Tsim tau ib daim duab +Của Cao Bằng.,Ntawm Cao Bằng. +Đáng nhớ.,Xav nco +Ai đến cũng quý.,Leej twg tuaj kuj xav. +Ai đi cũng nhớ.,Leej twg mus kuj nco. +Đó là thành công lớn nhất.,Qhov ntaw yog ib qhov kev vam meej dua ntais. +Chỉ cần ��úng.,Tsuas yog xwb. +Đúng người.,Haum neeg. +Đúng cách.,Haum kev ua. +Đúng tấm lòng.,Haum siab. +Cao Bằng là như vậy.,Cao Bằng yog nyob li. +Rất thật.,Tiag tiag. +Rất đáng yêu.,Zoo hlub heev. +Mong anh chị cảm nhận được.,Vam tias nej mloog hnov tau +Và chia sẻ lại.,Thiab hais qhia +Với người khác.,Rau lwm tus +Để Cao Bằng được biết đến.,Cia Cao Bằng tau paub txog. +Xyoo no nej tsev neeg cog ntoo dad tsis ?,Năm nay nhà mình trồng cây gì? +Cov as no coj pob kws puas hau?,Đất này trồng ngô có hợp không? +Ua ntev yuav cog yuav tsum ua zoo av,Trước khi trồng phải làm đất kỹ. +Yuav tsum ua nyom huv mam li cog,Phải phát cỏ sạch rồi mới gieo. +Av qhua yuav tsum tau ywj dej,Đất khô quá thì phải tưới nước. +Av noo cog thias lis tua zoo,Đất ẩm thì gieo hạt mới lên đều. +Cog ntoo yuav tsum haus caj,Trồng cây phải đúng thời vụ. +Cog thaum ntxov ntoo tuag no yooj yim,Trồng sớm quá cây dễ chết rét. +Cog lis ces ntoo loj qeeb,Trồng muộn thì cây chậm lớn. +Yuav tsum saib xyuas huab cua ua ntev cog,Phải xem thời tiết trước khi gieo. +Los nag loj loj ces nyab ntoo yoom yim,Mưa to quá cây dễ bị úng. +"Thaum tshav ntuj heev, yuav tsum ntxoov cov ntoo",Trời nắng nhiều phải che cho cây. +Av zoo ces ntoo loj ceev,Đất tốt thì cây lớn nhanh. +Av tsis zoo yuav tsum nphoo chiv,Đất bạc màu phải bón phân thêm. +Tsis cog tuab tuab,Không nên trồng dày quá. +Cog sib ntoo zoo dua,Trồng thưa cây sẽ khỏe hơn. +Yuav tsum ua nroj khawv khua,Phải làm cỏ thường xuyên. +Nroj ntau ntoo loj tsis zoo,Cỏ nhiều cây sẽ kém phát triển. +Ua nroj tsuag maj mam kom cov cag ntoo tsis tu,Làm cỏ nhẹ tay kẻo đứt rễ. +"Tom qab los nag, yuav tsum xyuas liaj",Sau mưa phải kiểm tra ruộng. +Cua loj muaj zoh ua ntoo ,Gió to dễ làm đổ cây. +Cov ntoo mos yuav tsum tau xuyas zoo,Cây non phải chăm kỹ. +Cov ntoo loj saib xuyas tsawg,Cây lớn thì ít phải chăm hơn. +Tsis cog ib yam ntev ntev,Không nên trồng một loại mãi. +Hlawv teb yuav tsum ceev faj kub hav zoov,Đốt nương phải cẩn thận cháy rừng. +Ua teb yuav tsum khaws hav zoov,Làm nương phải giữ rừng. +Ua lam luam yuav tsum xav mus ntev,Làm ăn phải nghĩ lâu dài. +Tsis luaj hav zoov ua teb tsiab,Không phá rừng trồng nương mới. +Yuav tsum saib xuyas qhov chaw dej,Phải bảo vệ nguồn nước. +Dej tseem ceeb heev,Nước suối rất quan trọng. +Tsis txob muab khib nyiab pov tseg hauv teb,Không xả rác ra ruộng. +Tsis siv tshua lwj liaj,Không dùng thuốc bừa bãi. +Tshua ntau tsis zoo rau av,Thuốc nhiều hại đất. +Tshua ntau tsis zoo rau tib neeg,Thuốc nhiều hại người. +Ua liaj ua teb yuav tsum nyab xeeb,Làm nông phải an toàn. +Kawm qhov ua tsiab kom dim kev txom nyem,Học cách làm mới để đỡ nghèo. +Cov nplej no puas tsim nyog rau cov liaj ?,Giống lúa này hợp đất ruộng không? +Cov nplej no tiv no zoo heev,Lúa này chịu rét tốt. +Cov nplej no tiv qhua zoo,Lúa này chịu hạn tốt. +Yuav tsum tshauj ua ntev cog,Phải ngâm giống trước khi gieo. +Tshauj txhaus hnub cov noo tuaj zoo,Ngâm đủ ngày thì hạt mới nảy. +Tseb yub nplej yuav tsum muab nilon los khwb.,Gieo mạ phải che nilon. +Thaum yub nplej tuaj lawm yuav tsum qhib zuj zus.,Khi mạ lên phải mở dần. +Cog nplej tsis txhob cog tob tob.,Cấy lúa không nên cấy sâu. +Cog ntiav thiaj hlav cag cus.,Cấy nông cây dễ đẻ nhánh. +Tsis cog tuab heev.,Không cấy dày quá. +Cog sib nplej loj ruaj dua.,Cấy thưa lúa sẽ khỏe. +Tom qab cog yuav tsum tseg dej.,Sau cấy phải giữ nước. +Dej tob heev nplej tsis zoo.,Nước quá sâu lúa sẽ yếu. +Yuav tsum tso dej mus thaum nple tseem me.,Phải tháo nước khi lúa non. +Nphoo chiv haum sij hawm.,Bón phân đúng thời điểm. +Tsis nphoo chiv thaum los nag.,Không bón phân lúc trời mưa. +Nple txhawv yuav tsum txaus dej.,Lúa trổ bông cần đủ nước. +Dej tsawg nplej tsis qoos.,Thiếu nước lúa lép. +Ua ntej thaum ntaus nplej yuav tsum tso dej mus.,Trước gặt phải tháo nước. +Hlais nplej haum sij hawm nplej thiaj qab.,Gặt đúng lúc lúa mới ngon. +Hlais nplej ntxov heev nplej tsis qoos.,Gặt sớm quá hạt non. +Hlais nplej lig ntsiav nplej zeeg zeeg.,Gặt muộn hạt rơi rụng. +Pob kws cog hauv teb yuav tsum khawb qhov.,Ngô trồng trên nương phải làm hốc. +Ib qhov cog ob txog peb ntsiav.,Mỗi hốc gieo 2–3 hạt. +Txiav cov pob kws me tsis zoo mus cia thiaj zoo.,Tỉa cây yếu để cây khỏe. +Nphoo chiv thaum pob kws txij hauv caug.,Bón phân khi ngô cao đầu gối. +Yuav tsum sij mus saib xyuas liaj,Phải kiểm tra ruộng thường xuyên. +Pom muaj kab noj yuav tsum tua kab ntxov.,Phát hiện sâu phải xử lý sớm. +Tsis cia kab noj ntau.,Không để sâu lan rộng. +Vawg ntoo muab kav los cog.,Sắn trồng bằng hom. +Xaiv cov kav loj zoo tsis muaj kab noj.,Chọn hom khỏe không sâu. +Av phom vawg zoo dua.,Đất tơi sắn sẽ to củ. +Vawg tiv thaiv taus ntuj qhuav.,Sắn chịu hạn tốt. +Tiam si dej nyab vawg lwj.,Nhưng ngập nước sẽ thối củ. +Cog vawg yuav tsum ua nroj ntxov.,Trồng sắn phải làm cỏ sớm. +Tom qab ob hli yuav tsum nthua.,Sau 2 tháng phải vun gốc. +Nthua hauv paus pab vawg loj.,Vun gốc giúp củ to. +Tsis cog vawg ntawm cov av ntxhab.,Không trồng sắn trên đất dốc quá. +Av yooj yim pob.,Dễ bị xói mòn đất. +Muab khaub nyab nplej voob hauv paus ntoo.,Che phủ gốc bằng rơm cỏ. +Ua kom av noo.,Giữ ẩm cho đất. +Tsis yoom ib yam noob ntau xyoo.,Không dùng giống cũ nhiều năm. +Yuav tsum hloo noob tchiab.,Phải thay giống mới. +Noob zoo sau tau ntau.,Giống tốt năng suất cao. +Yam noob yuav tsum tsis muaj kab noj.,Hạt giống phải sạch bệnh. +Tsis muab ntau yam noob sis xyaws.,Không trộn lẫn nhiều giống. +Cog haum rawg kev qhia thiaj tsis tshua muaj kab noj.,Trồng đúng kỹ thuật sẽ đỡ sâu. +Tsis ua raws li tej kab kev qub xwb.,Không làm theo thói quen cũ mãi. +Yuav tsum mag kawm ntxiv.,Phải học hỏi thêm. +Yog tsis paub qhov twg les noog.,Có gì không hiểu cứ hỏi. +Ua yog sau tau ntau.,Làm đúng sẽ được mùa. +Sau tau ntau les muaj noj.,Được mùa thì có ăn. +Muaj noj les tsis tshua pluag.,Có ăn thì đỡ nghèo. +Ua qoob ua loos yuav tsum sib zog ua.,Làm nông phải kiên trì. +Tsis poob siab yog tias sau tau tsawg.,Không nản khi mất mùa. +Lwm xyoo ua zoo dua.,Năm sau làm tốt hơn. +Cog qoob loos yog ib txoj hauj lwm ntev.,Trồng trọt là việc lâu dài. +Yuav tsum xav mus txog rau tej me nyuam xeeb.,Phải tính cho con cháu. +Tsis txhob ua lwj ua liam.,Không làm ẩu. +Tsis yog ua kom tiav xwb.,Không làm cho xong. +Yuav tsum ua zoo.,Phải làm cẩn thận. +Yuav tsum tseg noob.,Phải tiết kiệm giống. +Yuav tsum yoom chiv kom haum tsis muab ntau ntau.,Phải tiết kiệm phân. +Ntuj no yuav tsum voob ntoo.,Trời rét phải che cây. +Ntuj no yuav tsum ywg dej.,Trời nóng phải tưới nước. +Yuav tsum saib xyuas faj zoo lub ntuj.,Phải theo dõi thời tiết. +Neeg yuav tsum txawj faj.,Con người phải chủ động. +Muaj kev qhia thiaj tsis tshua khwv.,Có kỹ thuật sẽ đỡ rủi ro. +Ntoo zoo les kab noj tsawg.,Cây khỏe thì ít bệnh. +Ntoo tsis zoo les kab noj ntau.,Cây yếu thì dễ sâu. +Saib xyuas ntoo ib yam saib xyuas me nyuam.,Chăm cây như chăm con. +Tsis tso liaj,Không bỏ bê ruộng. +Tsis tso teb,Không bỏ bê nương. +Nquag thiaj muaj sau,Có chăm mới có thu. +Tsis nquag ces tsis muaj,Không chăm thì không có. +Ua liaj teb tsis tub nkeeg,Làm nông không được lười. +Yuav tsum xyuav tau khwv,Phải chịu khó. +Yuav tsum sawv ntxov,Phải dậy sớm. +Lub caij tsis tos leej twg,Mùa vụ không chờ ai. +Lig ces poob qoob loo,Trễ là mất mùa. +Yuav tsum tau raws sij hawm,Phải đúng lịch. +Yuav tsum tau ua raws caij,Phải đúng vụ. +Koj tsev yug tau pes tsawg tus twm?,Nhà mình nuôi mấy con trâu? +Twm yuav tsum tso ntxov,Trâu phải thả sớm. +Tsaus ntuj yuav raws los hauv nkua,Chiều phải lùa về chuồng. +Nkua twm yauv tsum qhuav,Chuồng trâu phải khô ráo. +Tsis cia nkua ntub noo,Không để chuồng ẩm ướt. +Nyuj twm yuav tsum muaj dej huv,Trâu bò phải có nước sạch. +Yuav tsum pub dej txaus haus,Phải cho uống đủ nước. +Ntuj tsaug yuav tsum tiv thaiv cua,Mùa đông phải che gió. +Ntuj no yuav tsum ua kom sov,Trời rét phải giữ ấm. +Tsis tso thaum ntuj no heev,Không thả rông khi rét đậm. +Twm no tuag yooj yim,Trâu rét dễ chết. +Yuav tsum khaw cia quav nplejqhua,Phải dự trữ rơm khô. +Quav nplej yuav tsum ziab qhua,Rơm phải phơi khô. +Quav nplej ntub twm tsis noj,Rơm ướt trâu không ăn. +Yuav tsum tau ntxiv tshuaj noj,Phải bổ sung cám. +Pub ntsev ntxiv rau twm noj,Cho trâu ăn thêm muối. +Ntsev pab rau twm muaj zog,Muối giúp trâu khỏe. +Nyuj twm yuav tsum tau txhaij tshuaj tiv thaiv kom txaus,Bò phải tiêm phòng đầy đủ. +Tsis txhob tso kev txhaij tshuaj tiv thaiv,Không bỏ tiêm phòng. +Tiv thaiv kab mob zoo dua kho mob,Phòng bệnh hơn chữa bệnh. +Pom nyuj twm tsis noj yuav tsum tau saib xyuas,Thấy trâu bỏ ăn phải kiểm tra. +Twm mob yuav tsum raug cais tawm,Trâu ốm phải cách ly. +Tsis tso ua ke nrog pab,Không thả chung với đàn. +Hu kws kho tsiaj thaum twm muaj mob,Báo thú y khi trâu bệnh. +Npua yuav tsum yug hauv lub nkua zoo,Lợn phải nuôi chuồng kín. +Nkua npua yuav tsum huv si,Chuồng lợn phải sạch. +Yuav tsum ntxuav cov quav txhua hnub,Phải dọn phân hàng ngày. +Quav ntau ces muaj kab mob,Phân nhiều sinh bệnh. +Tsis pub npua noj khom tsis zoo,Không cho lợn ăn đồ ôi. +Zaub mov noj yuav tsum tau ua siav,Thức ăn phải nấu chín. +Dej haus yuav tsum huv,Nước uống phải sạch. +Me nyuam npua yuav tsum ua kom sov,Lợn con phải giữ ấm. +Niam npua yuav tsum txaus noj,Lợn mẹ phải đủ ăn. +Tsis yug ti heev,Không nuôi quá chật. +Ti heev ces npua yooj yim muaj mob,Chật quá lợn dễ bệnh. +Yuav tsum tau txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob,Phải tiêm phòng dịch tả. +Yuav tsum txhaj tshuaj tiv thaiv pob ntseg xiav,Phải tiêm phòng tai xanh. +Tsis txhob zais kab mob,Không giấu dịch. +Muaj kab mob yuav tsum qhia,Có dịch phải báo ngay. +Qaib yuav tsum tso hauv vaj,Gà phải thả vườn. +Vaj yuav tsum huv,Vườn phải sạch. +Tsis tso qaib ntawm chaw noo,Không thả gà nơi ẩm. +Me nyuam qaib yuav tsum puag zoo,Gà con phải úm kỹ. +Teeb nteg yuav tsum txaus sov,Đèn sưởi phải đủ ấm. +Qaib no ces tuag,Gà lạnh sẽ chết. +Pub qaib noj txaus caij,Cho gà ăn đúng cữ. +Tsis pub noj ntau heev,Không cho ăn quá nhiều. +Hloos dej haus txhua hnub,Nước uống thay hàng ngày. +Yuav tsum txhaj tshuaj tiv thaiv Newcastle,Phải tiêm phòng Newcastle. +Tsis pog qaib tuag lwj lia,Không vứt xác gia cầm bừa bãi. +Yuav tsum faus los rhuav tshem,Phải chôn hoặc tiêu hủy. +Nkua yuav tsum deb tsev,Chuồng trại phải xa nhà. +Tsis cia ze tsev ua mov,Không để sát bếp. +Neeg yug yuav tsum ntxuav tes,Người nuôi phải rửa tay. +Tsis pub me nyuam yaus mus rau hauv nkua,Không để trẻ nhỏ vào chuồng. +Yuav tsum cheb khawj khua,Phải quét dọn thường xuyên. +Nkua hu ces tsiaj txhu nyob zoo,Chuồng sạch vật nuôi khỏe. +Tsiaj txhu nyob zoo ces poob nyiaj tsawg,Vật nuôi khỏe thì ít tốn tiền. +Muaj mob tsawg ces tsis txom nyem,Ít bệnh thì đỡ khổ. +Kev yug tsiaj txhu yuav tsum tau ua siab ntev,Chăn nuôi phải kiên trì. +Tsis yug coob coob heev,Không ham nuôi nhiều quá. +Yug tsawg tab siv zoo,Nuôi ít nhưng chắc. +Yug zoo tau txais txiaj ntsig,Nuôi tốt sẽ có lãi. +Yug tsis zoo yuav poob peev,Nuôi kém sẽ lỗ. +Yuav tsum kawm txoj kev yug tsiab,Phải học cách nuôi mới. +Tsis yug raws li qub,Không nuôi theo thói quen cũ. +Muaj cov kws qhia,Có cán bộ hướng dẫn. +Muaj chav kawm,Có lớp tập huấn. +Yuav tsum mus kawm,Nên đi học hỏi. +Kawm cia ua yog,Học để làm đúng. +Ua yog ces tau ntev,Làm đúng sẽ bền. +Yug tsiaj txhu nrog ua liaj ua teb,Chăn nuôi gắn với trồng trọt. +Chiv rau liaj,Phân bón cho ruộng. +Yug tsiaj twg yuav tsum tau nquag,Nuôi con gì cũng phải chăm. +Tsis nquag ces tsis tau,Không chăm thì không được. +Tsiaj yug kuj zoo li neeg,Con vật cũng như người. +"Yuav tsum tau noj, yuav tsum tau haus","Phải ăn, phải uống." +"Yuav tsum huv, yuav tsum sov","Phải sạch, phải ấm." +Ua ntev cov yuav tsum xais noob zoo,Trước khi gieo phải chọn giống tốt. +Noob tsis zoo tu li cas kuj nyuaj,Giống kém thì chăm mấy cũng khó. +Tseb noob Yuav tsum faus av nyias,Gieo hạt xong phải lấp đất mỏng. +Faus av tuab noob tuaj tsis zoo,Lấp dày quá hạt khó lên. +Tseb noob tag maj mam ywg,Gieo xong nên tưới nhẹ. +Tsis ywg dej ntau ntab cov noob,Không tưới mạnh làm trôi hạt. +Cov yub nyuam qhua tuaj yuav tsum tiv thaiv tshav ntuj,Cây mới mọc phải che nắng. +Yub ntoo mos ntxhais tshav ntuj kub,Cây non sợ nắng gắt. +Ntuj los nag loj yuav tsum ua dej ntws,Trời mưa nhiều phải thoát nước. +Dej nyob ntoo yooj yim lwj cag,Đọng nước cây dễ thối rễ. +Yuav tsum ua kwj rau dej ntws,Phải làm rãnh thoát nước. +Tsis txhob npoo chiv ze hauv paus,Không bón phân sát gốc. +Thaum npoo tag yuav tsum ywg dej,Sau bón phải tưới nước. +Yuav tsum ua av kom mos,Phải xới đất cho tơi. +Nroj ntau ces ntoo tsis loj,Cỏ nhiều thì cây kém. +Tsis cia nroj tawg paj,Không để cỏ ra hoa. +Muaj kab yuav tsum tau ntes ntxov,Sâu xuất hiện phải bắt sớm. +Ntes tes thaum kab txawg,Bắt tay khi sâu ít. +Tsis cia muaj kab ntau mam li ntes,Không để sâu nhiều mới xử lý. +Kab noj nplooj ceev heev,Sâu ăn lá rất nhanh. +Yuav tsum mus saib xyuas liaj,Phải đi thăm ruộng thường xuyên. +Ntuj sov kab loj zoo,Trời nóng sâu phát triển nhanh. +Ntuj noo yooj yim muaj mob,Trời ẩm dễ sinh nấm bệnh. +Nplooj ntxhai yog muaj kab mob,Lá có đốm là dấu hiệu bệnh. +Yuav tsum txiav nplooj muaj mob,Phải cắt bỏ lá bệnh. +Yuav tsum nqa faus thiab hlawv,Phải đem chôn hoặc đốt. +Tsis tshuaj tsuag thaum cua loj,Không phun thuốc khi gió to. +Tshuaj ya mus rau lwm qhov liaj,Thuốc bay sang ruộng khác. +Yuav tsum nqa khoom tiv thaiv,Phải mang đồ bảo hộ. +Tsis txhob tsuag tshuaj tawm tsam cua,Không phun thuốc ngược chiều gió. +Tsuag tag yuav tsum tau ntxuav tes,Phun xong phải rửa tay. +Tsis noj haus thaum tsuag tshuaj,Không ăn uống khi phun thuốc. +Tshuaj yuav tsum cia deb me nyuam yaus,Thuốc phải để xa trẻ em. +Tsis siv tshuaj ntau heev,Không dùng thuốc quá liều. +Siv tshuaj ntau tsis zoo rau av,Dùng nhiều thuốc hại đất. +Phem rau tib neeg tej roj ntshav,Hại cả sức khỏe người. +Tsis cog ib yam ntau xyoo,Không trồng một loại nhiều năm. +Av yuav tsis zoo,Đất sẽ bị kiệt. +Yuav tsum hloov yub cog,Phải thay đổi cây trồng. +Cog coj taum ua rau av zoo,Trồng cây họ đậu cải tạo đất. +Yuav tsum laj faus thiab hlawv kom yog,Phải cày vùi hoặc đốt đúng cách. +Tsis hlawv thaum ntuj qhua,Không đốt khi trời khô hanh. +Tiv thaiv kom tsis kub hav zoov,Tránh cháy lan rừng. +Cog ntoo yuav tsum tau xav ntev,Trồng cây phải nghĩ lâu dài. +Tsis ua raws kev tsav mus los,Không làm theo phong trào. +Yuav tsum xam cov khoom tsim tawm,Phải tính đầu ra sản phẩm. +Cog ntau muag tsis tau ces poob nqi,Trồng nhiều mà không bán được thì lỗ. +Tuaj yeem cog raws pab pawg,Có thể trồng theo nhóm. +Raws pab pawg muag yooj yim dua,Nhóm cùng bán dễ hơn. +Yuav tsum nco lub caij tseb cog,Phải ghi nhớ lịch gieo trồng. +Ua hau sijhawm yuav tau ntau,Làm đúng lịch sẽ được mùa. +Qeeb caij ces tsis tau ntau,Trễ vụ thì năng suất thấp. +No yuav tsum tiv thaiv ntoo,Có rét phải che cây. +Qhua yuav tau ywg dej ntxiv,Có hạn phải tưới bổ sung. +Yuav tsum tau siv dej nag,Phải tận dụng nước mưa. +Ua ib lub tank dej,Làm bể chứa nước. +Txuag dej ywg,Tiết kiệm nước tưới. +Tsis ywg ntau ntau,Không tưới tràn lan. +Ywg kom hau ces zoo,Tưới vừa đủ là tốt. +Yuav tsum tiv thaiv qhov chaw dej,Phải bảo vệ nguồn nước. +Tsis txhob pov khib nyiab rau hauv liaj,Không xả rác ra ruộng. +Tsis txhob tso tshuaj rau hauv kwj dej,Không xả thuốc xuống suối. +Tuav dej huv rau zej zos,Giữ nước sạch cho bản. +Ua liaj teb nrog kev tiv thaiv tsis ua phem rau ib puag ncig,Trồng trọt gắn với bảo vệ môi trường. +Av zoo muaj nuj nqis heev,Đất tốt là vốn quý. +Tsis ua puas av,Không làm hỏng đất. +Khaws thaj av rau cov me nyuam thiab xeeb ntxwv,Giữ đất cho con cháu. +Kev ua liaj teb yuav tsum muaj kev ruaj ntseg,Làm nông phải bền vững. +Yuav tsum xav ntev,Phải nghĩ lâu dài. +Muaj kev kawm thiaj muaj kev vam meej,Có học hỏi mới tiến bộ. +Tsis txhon ntshainug cog neeg paub,Không ngại hỏi người biết. +Tsis txhob zais qhov kev paub,Không giấu kinh nghiệm hay. +Sib pab thaum txom nyem,Giúp nhau khi khó khăn. +Muaj haujlwm ua ke,Có việc cùng làm. +Tsis ua ib leeg,Không làm một mình. +Ntoo coj kuj xav tau kev saib xyuas,Cây trồng cũng cần chăm sóc. +Tsis nquag ces tsis tau noj,Không chăm thì không có ăn. +Muaj ua ces thiaj muaj sau,Có làm mới có thu. +Yuav tsum nquag,Phải siêng năng. +Yuav tsum xyua khwv,Phải kiên trì. +Tsis ntshai khwv,Không sợ vất vả. +Saib xyuas liaj cuag li tu me nyuam,Chăm ruộng như chăm con. +Muaj lub siab tsob ntoo thiaj zoo,Có tâm thì cây mới tốt. +Ntoo zoo ces tib neeg zoo siab,Cây tốt thì người vui. +Tib neeg zoo siab ces zej zos zoo siab,Người vui thì bản vui. +Zej zos zoo siab ces lub neej yuav zoo,Bản vui thì cuộc sống tốt. +Ua liaj ua teb ces yog lub hauv paus,Làm nông là gốc rễ. +Hauv paus ruaj ces ntoo thiaj ruaj,Gốc có vững cây mới bền. +Yuav tsum khaws cia qhov haujlwm,Phải giữ lấy nghề. +Tsis tso liaj tseg,Không bỏ ruộng hoang. +Tso liaj cia yog pov tseg,Ruộng bỏ hoang là lãng phí. +Av tso tseg yuav tsis zoo,Đất bỏ hoang sẽ xấu. +Yuav tsum cia av so,Phải cho đất nghỉ. +Yuav tsum paub tso raws sijhawm,Phải biết dừng đúng lúc. +Ua liaj teb yuav tsum nkag siab av,Làm nông cần hiểu đất. +Nkag siab av ces ua yooj yim,Hiểu đất thì làm dễ. +Tsis nkag siab av ces ua tsis tau,Không hiểu đất sẽ thất bại. +Yuav tsum saib xyuas ntau,Phải quan sát nhiều. +Yuav tsum kawm los ntawm kev paub,Phải rút kinh nghiệm. +Xyoo tom ntej ua tau zoo dua,Năm sau làm tốt hơn. +Yug tus tsiaj twg yuav tsum muaj nkua,Nuôi con gì cũng phải có chuồng. +Nkua yuav tsum siab,Chuồng phải cao ráo. +Tsis cia dej tauv hauv nkua,Không để nước đọng trong chuồng. +Nkua ntub noo ces muaj kab mob,Chuồng ẩm sinh bệnh. +Yuav tsum ntxuav cov quav txhua hnub,Phải dọn phân mỗi ngày. +Quav tseg ntev tsw heev,Phân để lâu rất hôi. +Yuav tsum tau cia cov quav raws sijhawm,Phân phải ủ đúng cách. +Cia quav yuav tsum tau zam yoov thiab tshaj cum,Ủ phân tránh ruồi muỗi. +Yoov thiab tshaj cum kis kab moob,Ruồi muỗi gây bệnh. +Khoom noj yuav tsum huv,Thức ăn phải sạch. +Tsis pub noj khoom tsw,Không cho ăn đồ ôi thiu. +Tsis pub noj khoom qias,Không tận dụng thức ăn bẩn. +Dej haus yuav tsum hloos ntxhua hnub,Nước uống phải thay hàng ngày. +Tsis siv dej qias,Không dùng nước bẩn. +Tsiaj txhu kuj xav tau dej huv,Con vật cũng cần nước sạch. +Yuav tsum txhaj tshuaj tiv thaiv kom txaus,Phải tiêm phòng đầy đủ. +Thaum muaj mob yuav tsum tau qhia,Khi có dịch phải báo ngay. +Tsis zai kab mob,Không giấu dịch. +Tus mob yuav tau cais tawm,Con ốm phải cách ly. +#VALUE!,Không nuôi chung con bệnh. +Yuav tsum saib xyuas,Phải theo dõi biểu hiện. +Tsis noj yog qhov tsis zoo,Bỏ ăn là dấu hiệu xấu. +Kub ces yog muaj mob,Sốt là dấu hiệu bệnh. +Yuav tsum hu kws kho tsiaj,Phải báo thú y. +Tsis txhob kho lwj lia,Không tự chữa bừa. +Siv txhuaj tsis yog txaus ntshai heev,Thuốc dùng sai rất nguy hiểm. +Yug tsaws tab sis tu tau zoo,Nuôi ít nhưng chăm kỹ. +Qhov zoo yog qhov tseem ceeb,Chất lượng mới quan trọng. +Tus nyob zoo muag tau tus nqi,Con khỏe mới bán được giá. +Tus muaj mob muag tsis muaj neeg yuav,Con yếu bán không ai mua. +Yuav tsum tswj kev nyiam huv nyob ib puag ncig lub tsev,Phải giữ vệ sinh quanh nhà. +Tsis cia ze tsev ua mov,Không để chuồng sát bếp. +Tsis cia ze hauv dej,Không để sát nguồn nước. +Yuav tsum muaj kwj rau dej ntws,Phải có rãnh thoát nước. +Yug tsiaj txhu yuav tsum muaj kev vam meej,Chăn nuôi phải văn minh. +Tsis ua phem rau ib puag ncig,Không gây ô nhiễm. +Ua kom ib puag ncig huv si,Giữ môi trường sạch. +Zej zos huv si ces qhuav xav,Bản sạch thì khách thích. +Neeg muaj zog ces ua tau,Người khỏe thì làm được. +Tiv thaiv kab mob yog qhov tseem ceeb,Phòng bệnh là quan trọng nhất. +Tsis tos muaj mob mam kho,Không đợi bệnh mới chữa. +Yuav tsum kawm kab kev tsiab,Phải học kỹ thuật mới. +Tsis yug raws li qub,Không nuôi theo thói quen cũ. +Huab cua hloos ntau,Thời tiết thay đổi nhiều. +Kev yug yuav tsum tau hloos,Cách nuôi cũng phải thay. +Ntuj no tuaj yuav tsum cia sov,Mùa đông phải giữ ấm. +Ntuj sov yuav tsum tiv thaiv tshav kub,Mùa hè phải chống nóng. +Muaj ntaub tiv thaiv ntuj los nag thiab ntuj tshav,Có bạt che mưa nắng. +Muaj quav nplej qhuav cia,Có rơm khô dự trữ. +Muaj khoom noj tseg,Có thức ăn dự phòng. +Yuav tsum saib xyuas txhua hnub,Phải quan sát mỗi ngày. +Yug tsiaj txhu yuav tsum tau ua zoo,Chăn nuôi cần tỉ mỉ. +Tau ua siab ntev,Cần kiên nhẫn. +Muaj nyiaj txiag ruaj khov,Có thu nhập ổn định. +Tsis khwv heev,Đỡ vất vả hơn. +Lub neej tau zoo,Cuộc sống tốt hơn. +Yug tus tsiaj twg yuav tsum tau nkag siab nws,Nuôi con gì cũng phải hiểu nó. +Nkag siab ces yug yooj yim,Hiểu thì nuôi dễ. +Tsis nkag siab ces yug tsis tau,Không hiểu thì dễ thất bại. +Yuav tsum tau xuas khwv kawm,Phải chịu khó học. +Kawm ntawm cov neeg muaj kev paub,Học từ người có kinh nghiệm. +Kawm ntawm cov neeg ua haujlwm,Học từ cán bộ kỹ thuật. +Kawm los ntawm kev xyaum,Học từ thực tế. +Yuam kev ces kho,Sai thì sửa. +Tsis zai qhov yuam kev,Không giấu sai lầm. +Yuam kev yog ib qhov kev kawm,Sai là bài học. +Muaj kho thia li vam meej,Có sửa mới tiến bộ. +Yug tsiaj txhu ua ke nrog ua liaj ua teb,Chăn nuôi gắn với trồng trọt. +Chiv yug ntoo,Phân nuôi cây. +Ntoo yug tsiaj txhu,Cây nuôi con. +Ua raws li lub voj kaw,Làm theo vòng khép kín. +Cawm tsawg nyiaj txiaj,Tiết kiệm chi phí. +Ruaj khov mus ntev,Bền vững lâu dài. +Tsis ua phem rau ib puag ncig,Không làm hại môi trường. +Tsis phem rau tib neeg lub zog,Không làm hại sức khỏe. +Khaws kev nyob huv si,Giữ nếp sống sạch. +Khaws zej zos zoo nkauj,Giữ bản làng đẹp. +Ua yog leej twg kuj tau txiaj ntsig,Làm đúng thì ai cũng được lợi +"Nyob zoo, nej los hauv tsev","Chào anh chị, mời anh chị vào nhà." +Nej mus kev puas sab?,Anh chị đi đường có mệt không? +Zoo siab heev tau txais tos nej tuaj txog Cao Bằng.,Rất vui được đón anh chị đến Cao Bằng. +Ntawm ni yog tsev lawj txwv tiam hauv tsev neeg.,Đây là nhà sàn truyền thống của gia đình. +Nej saib ib yam nyob hauv yus tsev.,Anh chị cứ coi như ở nhà mình. +Nej haus kaug dej daws kev sab.,Mời anh chị uống chén nước cho đỡ mệt. +Tsaus ntuj nyob Cao Bằng no tsawv.,Trời Cao Bằng buổi tối hơi lạnh. +Nej nco ntsoov hnav kom so.,Anh chị nhớ mặc thêm áo ấm. +Chaw so nyob tshooj sau.,Phòng nghỉ ở trên gác. +Pam lev twb tau ntxhua hu si.,Chăn đệm đã được giặt sạch. +Yog xav tau pam ntxiv ces hu kuv,Nếu cần thêm chăn cứ nói tôi nhé. +Hoob nab nyob sab nrau,Nhà vệ sinh ở phía sau. +Muaj dej kub da,Có nước nóng để tắm. +Wifi muaj tab si tsis tshua muaj zog,WiFi có nhưng sóng hơi yếu. +Ntawm no feem ntau ces yog chaw so,Ở đây chủ yếu để nghỉ ngơi. +Tsaus ntuj nyob ntsiag to,Buổi tối rất yên tĩnh. +Tsis muaj suab tsheb nrov,Không có tiếng xe cộ. +Tsuas hnov suab kab quaj,Chỉ nghe tiếng côn trùng. +Sawv ntxov hnov zoo nyob heev,Sáng dậy rất dễ chịu. +Muaj suab qaib qua thaum sawv ntxov,Có tiếng gà gáy buổi sáng. +Nej pw puas swm tsev lawj,Anh chị ngủ có quen nhà sàn không? +Yog tias tsis tau swm ces nej hais kuv pab,Nếu chưa quen cứ nói tôi hỗ trợ. +Khau rau hauv tsev cia rau qhov no,Dép đi trong nhà để ở đây. +Tsis tsum rau khau mus saum lawj,Không cần mang giày lên sàn. +Ntawv no yog kev lis kev cai ntawv haib neej Yiv,Đó là phong tục của người Tày. +Hmoo no tsev neeg noj mov ua ke,Tối nay gia đình ăn cơm chung. +Zaub mov tsuag xwb,Món ăn đơn giản thôi. +Feem ntau yog zaub mov hauv zos xwb,Chủ yếu là món địa phương. +Zaub yog yus tsev cog.,Rau do gia đình tự trồng. +Yam noj no muaj ntsis ntsim,Món này hơi cay. +Yog tias nej noj tsis tau ntsim kuv mam ua tsis tshua ntsim,Nếu anh chị không ăn cay tôi sẽ làm nhạt. +Muaj mov zaub tsuag yog muaj leej twg xav noj.,Có món chay nếu anh chị cần. +Nej noj haus tsis txaj muag nawb.,Anh chị ăn uống tự nhiên nhé. +Cov neeg nyob hauv zos xav qhua heev,Người bản rất quý khách. +Qhua tuaj yog ib yam zoo siab.,Khách đến là niềm vui. +Yog nej nyiam tej puam koom ua.,Nếu thích anh chị có thể tham gia. +Me nyuam yaus nyob hauv zos xav qhua heev.,Trẻ con trong bản rất thân thiện. +Nej tej puam thaib duab.,Anh chị có thể chụp ảnh thoải mái. +Tab si yuav tsum thov ua ntej thaum yuav thaib duab cov neeg laus.,Nhưng xin hỏi trước khi chụp người già. +Tag ki sawv ntxov kuv mam ua tshais.,Sáng mai tôi sẽ chuẩn bị bữa sáng. +Feem ntau yog noj nplej nplaum los yovg noj ncuav hauv zos,Thường ăn xôi hoặc bánh địa phương. +Yos xav sawv ntxov kuv mam hu.,Nếu cần dậy sớm tôi sẽ gọi. +Sawv ntxov muaj hhuab.,Trời sáng sớm có sương. +Teb chaws zoo nkauj heev.,Cảnh rất đẹp. +Nej nco ntsoov rau khau thiaj yooj yim mus,Anh chị nhớ mang giày dễ đi. +Kev hauv zos muaj qee ntu nplua.,Đường bản có chỗ trơn. +Mus maj mam kom nyab xeeb.,Đi chậm cho an toàn. +Yog xav muaj neeg qhia kev kuv mam nrog mus.,Nếu cần hướng dẫn tôi sẽ đi cùng. +Kuv txaus siab.,Tôi rất sẵn lòng. +Yog muaj qhov twg tsis swm hais los.,Nếu có gì chưa quen cứ nói. +Peb txaus siab mloog.,Chúng tôi luôn lắng nghe. +Vam tias nej muaj tej kab kev pab qhia.,Mong anh chị góp ý. +Cia peb ua zoo dua.,Để chúng tôi làm tốt hơn. +Nej nyob tsawg hmo?,Anh chị ở mấy đêm? +Kuv mam npaj sij hawm mus ncig xyuas.,Tôi sẽ sắp xếp lịch tham quan. +Mus tsawg tab sis ua tib zoo yuav lom zem dua,Đi ít nhưng kỹ sẽ vui hơn. +Tsis tas yuav mus ntau qhov chaw,Không cần đi quá nhiều điểm. +Qhov tseem ceeb yog qhov kev paub,Quan trọng là trải nghiệm. +Ntawm no nyab xeeb heev,Ở đây rất an toàn. +Cov neeg ncaj ncees,Người dân thật thà. +Tsis txhob txhawj txoj kev poob khoom,Không lo mất đồ. +Tab sis tseem yuav tsum ceev faj,Nhưng vẫn nên giữ cẩn thận. +Hmo ntuj tsis txhob mus deb ib leeg,Buổi tối không nên đi xa một mình. +Yog xav mus cia kuv mam coj,Nếu muốn đi tôi sẽ dẫn. +Tsev neeg zoo siab heev thaum muaj qhua,Gia đình rất vui khi có khách. +Cia siab tias nej yuav xis nyob,Mong anh chị cảm thấy thoải mái. +"Yog tias txias, hais qhia kuv mam muab pam ntxiv",Nếu lạnh cứ nói tôi thêm chăn. +Yog tias sov ces qhib tau qhov rais,Nếu nóng có thể mở cửa sổ. +Cua pe roob laj heev,Gió núi rất mát. +Huab cua huv,Không khí trong lành. +Muaj ntau qhua pw tau zoo heev,Nhiều khách ngủ rất ngon. +Neej sawv daws so,Anh chị cứ nghỉ ngơi. +Me ntsis kuv mam caw nej noj hmo,Lát nữa tôi mời ăn cơm. +Txhua yam npaj txhij,Mọi thứ đã sẵn sàng. +Nej ntxuav tes ntawm no,Anh chị rửa tay ở đây. +Dej txias heev,Nước suối rất mát. +Tab sis lub caij ntuj tsaug txias heev,Nhưng mùa đông khá lạnh. +Ua tsaug neej sawv daws tuaj,Cảm ơn anh chị đã đến. +Vam tias tau ua hauj lwm,Rất mong được phục vụ. +Vam tias nej nyiam Cao Bang,Hy vọng anh chị thích Cao Bằng. +Yog tias nej nyiam ces rov qab tuaj,Nếu thích có thể quay lại. +Tsev neeg yeej txais tos,Gia đình luôn chào đón. +Vam thiab cia siab tias nej yuav muaj ib lub sijhawv so tau zoo,Chúc anh chị có kỳ nghỉ vui. +Xav tau dab tsi ces hu rau kuv,Có gì cần cứ gọi tôi. +Kuv nyob lub tsev hauv qab,Tôi ở ngay dưới nhà. +Tsis txhob ntshai thab,Không ngại làm phiền. +Qhua zoo siab ces tsev neeg zoo siab,Khách vui là gia đình vui. +Vam tias nej yuav muaj ntau kev nco zoo,Mong anh chị có nhiều kỷ niệm đẹp. +Zoo siab txhais tos nej sawv daws tuaj ntawm peb lub zos,Chào mừng anh chị đến với bản chúng tôi. +Qhov no yog dej tsaws tsag Ban Gioc,Đây là thác Bản Giốc. +Dej tsaws tsag nyob nruab nrab ntawm ciam teb Nyab Laj thiab Suas,Thác nằm giữa biên giới Việt – Trung. +Dej ntws txhua xyoo,Nước chảy quanh năm. +Lub caij ntuj nag dej tsaws tsag zoo nkauj heev,Mùa mưa thác rất hùng vĩ. +Lub caij ntuj qhuav dej tsaws tsag maj mam ntws,Mùa khô thác hiền hòa. +Sawv ntxov dej tsaws tsag zoo nkauj heev,Buổi sáng thác đẹp nhất. +Muaj huab thiab muaj zaj sawv,Có sương và cầu vồng. +Nej sawv ze ntawm ntug ces ceev faj kom zoo,Anh chị đứng gần mép cẩn thận. +Pob zeb me ntsis nplua,Đá hơi trơn. +Yuav tsum rau khau qis,Nên đi giày thấp. +Nov yog lub qhov tsua Nguom Ngao,Đây là động Ngườm Ngao. +Qhov tsua ntev thiab laj,Động dài và rất mát. +Sab hauv muaj ntau cov pob zeb zoo nkauj,Bên trong có nhiều nhũ đá. +Tsis txhob muab tes kov,Không được chạm tay. +Cia tiv thaiv lub qhov tsua,Để bảo vệ hang động. +Nyob hauv lub qhov tsua txhias txhua xyoo puag ncig,Trong động quanh năm mát. +Lub caij ntuj sov mus xis nyob heev,Mùa hè vào rất dễ chịu. +Mus maj mam thiab qeeb,Đi nhẹ và chậm. +Ntawm no yog Pac Bo,Đây là Pác Bó. +Qhov no yog qhov chaw thaum ub Bac Ho nyob thiab ua hauj lwm,Nơi Bác Hồ từng sống và làm việc. +Tus kwj dej no hu ua kwj dej Le Nin,Suối này gọi là suối Lê Nin. +Dej ntshiab heev,Nước suối rất trong. +Lub roob sab ti yog roob Cac Mac,Núi bên kia là núi Các Mác. +Thaj chaw no dawb huv heev,Khu này rất linh thiêng. +Thaum mus yuav tsum maj mam mus hais lus mos,Khi vào nên đi nhẹ nói khẽ. +Tsis luag thiab hais lus nrov,Không cười nói to. +Ntawm no yog Nyuyen Binh,Đây là Nguyên Bình. +"Toj siab, huab cua txhias","Vùng cao, khí hậu mát." +Lub caij ntuj sov xis nyob heev,Mùa hè rất dễ chịu. +Lub caij ntuj tsaug no heev,Mùa đông khá lạnh. +Muaj ntau hav zoov thiab roob siab,Có nhiều rừng và núi cao. +Ntawm no yog Bao Lac ( Pov Lau ),Đây là Bảo Lạc. +Thaj chaw nyob muaj ntau haiv neeg,Nơi sinh sống của nhiều dân tộc. +Muaj ntau zos Hmoob,Có nhiều bản Mông. +Kev mus nkab nkaus,Đường đi quanh co. +Tab sis teb chaw zoo nkauj heev,Nhưng cảnh rất đẹp. +Lub caij nplej siav daj heev,Mùa lúa chín rất vàng. +Bao Lac ( Pov Lau) muaj khw,Bảo Lạc có chợ phiên. +Khw coob neeg heev,Chợ rất đông vui. +Cov neeg hnav lawv coj tsoos tsho,Người dân mặc trang phục truyền thống. +Muaj ntau yam zaub mov txawv,Có nhiều món ăn lạ. +Nej yuav tsum mus khw ntxov,Anh chị nên đi chợ sớm. +Sawv ntxov coob coob,Buổi sáng đông nhất. +Tav su ces rov khw tag,Trưa thì chợ tan. +Txhua qhov chaw muaj nws tus yam ntxwv,Mỗi nơi có nét riêng. +Cao Bang tsis zoo li lwm qhov chaw,Cao Bằng không giống nơi khác. +Tsis muaj suab nrov,Không ồn ào. +Txhua qhov chaw txuas nrog keeb kwm,Mỗi điểm gắn với lịch sử. +Txuas nrog rau lub neej ntawm cov neeg,Gắn với cuộc sống người dân. +Tsis yog thaij duab xwb,Không chỉ để chụp ảnh. +Mus qeeb yuav po zoo,Đi chậm sẽ thấy hay. +Neej yuav tsum mloog cov neeg hauv zos qhia lawv cov dab neeg,Anh chị nên nghe người bản kể chuyện. +Txhua zaj dab neeg muaj tseeb heev,Mỗi câu chuyện rất thật. +Yooj yim heev,Rất giản dị. +Tsis tas yuav muab piv,Không cần so sánh. +Cia li xav,Chỉ cần cảm nhận. +Txhua tus tuaj los kuj nco,Ai đến cũng nhớ. +Ntau neeg xav rov qab tuaj,Nhiều người muốn quay lại. +Caij ntuj tsiab muaj paj,Mùa xuân có hoa. +Caij ntuj so laj khiaj,Mùa hè mát mẻ. +Caij nplooj zeeg nplej siav,Mùa thu lúa chín. +Caij ntuj tsaug muaj lwg,Mùa đông có sương. +Lub caij twg kuj muaj qhov zoo,Mùa nào cũng có cái đẹp. +Neej tuaj lub caij twg kuj hauv,Anh chị đến mùa nào cũng hợp. +Tseem ceeb yog kev xav,Quan trọng là tâm thế. +Mus cia tau sov,Đi để nghỉ ngơi. +Mus cia nkag siab,Đi để hiểu. +Mus cia nyiam ntxiv,Đi để yêu thêm. +Ncaj nces heev,Rất thật. +Siab dawb siab zoo,Rất chân thành. +Tab sis nco heev,Nhưng rất đáng nhớ. +Vam thiab cia siab tias neej nkag siab tau,Mong anh chị cảm nhận được. +Thiab nqa nrog yam kev nco zoo,Và mang theo kỷ niệm đẹp. +Thaum tawm hauv Cao Bang mus,Khi rời Cao Bằng. +Nco ntsoov rov qab tuaj,Nhớ quay lại. +Cov neeg hauv zos ib txwm txais tos,Người bản luôn chào đón. +Txhua zaus tuaj ces yog ib zaj dab neeg,Mỗi lần đến là một câu chuyện. +Txhua zaus mus ces yog ib qhov kev nco,Mỗi lần đi là một ký ức. +Cao Bang tsis maj,Cao Bằng không vội. +Cao Bang tos nej,Cao Bằng chờ anh chị. +Thaum twg sab ces rov qab tuaj,Khi nào mệt hãy quay lại. +Roob hav tseem nyob ntawm no,Núi rừng vẫn ở đây. +Tib neeg tseem zoo li qub,Con người vẫn như vậy. +Ntawm yog Cao Bang,Đó là Cao Bằng. +Cia siab tias nej nyiam thaj chaw no,Rất mong anh chị yêu nơi này. +Zoo li peb coj neeg,Như người dân chúng tôi. +Ib txwm txuas rau thaj av,Luôn gắn bó với đất. +Nrog roob hav,Với núi rừng. +Nrog teb chaws,Với quê hương. +Haiv neeg Yi feem ntau nyob tsev la,Người Tày sống chủ yếu ở nhà sàn. +Tsev lam cia tiv thaiv txhob ntub noo,Nhà sàn để tránh ẩm thấp. +Hauv qab lam yug txhiaj txhu,Dưới gầm nuôi gia súc. +Haiv neeg Yi ua liaj dej,Người Tày làm ruộng nước. +Tsooj tsho yooj yim,Trang phục giản dị. +Yog xim dub,Thường màu chàm. +Haiv neeg Hmoob nyob pe roob siab,Người Mông sống trên núi cao. +Ua teb yog qhov tseem ceeb,Làm nương là chính. +Tsooj tsho zoo nkauj heev,Trang phục rất sặc sỡ. +Ua paj ntaub zoo heev,Thêu tay rất đẹp. +Hiav neeg Hmoob muaj kiab khw,Người Mông có chợ phiên. +Kiab khw yog thaj chaw sis ntsib,Chợ là nơi gặp gỡ. +Tsis yog cia muag lam luam,Không chỉ để mua bán. +Haiv neeg Co muaj tsooj tsho liab,Người Dao có trang phục đỏ. +Feem ntau ntoo phuam liab,Thường đội khăn đỏ. +Txhua haiv neeg muaj nws txoj kev lis kev cai,Mỗi dân tộc có phong tục riêng. +Tab sis zoo siab txais tos qhua,Nhưng đều rất hiếu khách. +Qhua tuaj ces xav,Khách đến là quý. +Neeg nyob hauv zos ncaj nces heev,Người bản rất thật thà. +Tsis siv los tham voj voog,Không quen nói vòng vo. +Xav tham ncaj,Thích nói thẳng. +Tab sis siab ncaj ncees heev,Nhưng rất chân tình. +Thaum nkag mus hauv tsev yuav tsum hais nyob zoo,Khi vào nhà nên chào hỏi. +Tsis txhob zaum,Không tự ý ngồi. +Yuav tsum tos tus tswv tsev caw,Phải đợi chủ mời. +Tsis txhob zaum ntawm lub thaj,Không ngồi vào gian thờ. +Qhov ntawd yog qhov chaw dawb ceev,Đó là nơi linh thiêng. +Tsis txhob kov tej khoom hawm,Không tự ý chạm đồ thờ. +Thaum noj mov tsis txhob txho rawg rau hauv lub nti,Khi ăn cơm không cắm đũa vào bát. +Ntawm yog ib txoj kev caiv,Đó là điều kiêng kỵ. +Tsis tham qhov tsis zoo,Không nói điều xui xẻo. +Hauv nphua mov,Trong bữa ăn. +Neeg nyob hauv zos tseem ceeb heev rau kev coj ncaj ncees,Người bản rất coi trọng lễ nghĩa. +Qhua coj zoo ces yuav tau xav,Khách lịch sự sẽ được quý. +Cov neeg laus ces tau hwm,Người già được tôn trọng. +Me nyuam yaus tau qhia kom coj zoo,Trẻ con được dạy lễ phép. +Kev li kev cai tau dhau los ntawm ib tiam dhau ib tiam,Văn hóa truyền từ đời này sang đời khác. +Tsis yog los ntawm phau ntawv,Không qua sách vở. +Yog dhau los ntawm lub neej,Mà qua cuộc sống. +Dhau los ntawm kev hais lus,Qua lời kể. +Los ntawm kev ua haujlwm niaj hnub,Qua sinh hoạt hàng ngày. +Qhua tuaj yuav tsum saib xyuas,Khách đến nên quan sát. +Thiab tau hwm,Và tôn trọng. +Tsis txhob luag thia thuam kev li kev cai,Không cười chê phong tục. +Tsis txhob muab piv,Không so sánh hơn thua. +Txhua qhov chaw muaj ib txoj kev ua neej,Mỗi nơi một cách sống. +Ntawm yog qhov muaj nqis,Đó là điều đáng quý. +Kev lis kev cai tsis yog cia ua yeeb yam,Văn hóa không phải để diễn. +Tab sis cia ua neej nyob,Mà để sống. +Qhua yuav nkag siab thiab nyiam dua,Khách hiểu sẽ yêu hơn. +Los lus nyob zoo yog los lus tseem ceeb,Lời chào rất quan trọng. +Cov neeg nyob hauv zos nco tau ntev,Người bản nhớ lâu. +Kev lis kev cai ua tau tib neeg,Văn hóa tạo nên con người. +Tib neeg ua tau Cao Bang,Con người tạo nên Cao Bằng. +Ntawm yog qhov muaj nqis heev tshiaj plaw,Đó là giá trị lớn nhất. +Tsis yog tias teb chaws yog nkauj,Không phải chỉ là cảnh đẹp. +Yog tib neeg,Mà là con người. +Thiab txoj kev ua neej,Và cách sống. +Tsis muaj kev sib pauv kev lis kev cai,Không đánh đổi văn hóa. +Txais cov txiaj ntsig luv luv,Lấy lợi ích ngắn hạn. +Yuav tsum xav ntev,Phải nghĩ lâu dài. +Rau tej me nyuam,Cho con cháu. +Rau zej zos,Cho bản làng. +Rau teb chaws,Cho quê hương. +Kev lis kev cai tshua ces tshua zej zos,Văn hóa còn thì bản còn. +Zej zos tshua ces neeg tshua,Bản còn thì người còn. +Ntawm yog qhov tseem ceeb,Đó là điều quan trọng nhất. +Vam tias cov qhua nkag siab,Mong du khách hiểu điều này. +Thiab pab nrog cov neeg hauv zos khaws cia,Và cùng người dân giữ gìn. +Kev lis kev cai Cao Bang,Văn hóa Cao Bằng. +Hwm heev,Rất đáng trân trọng. +No yog ncuav khao,Đây là bánh khảo. +Ua ntawm hmoov nplej npaum,Bánh làm từ bột nếp. +Muaj tauj huab xeeb thiab thaj qab zib,Có nhân lạc và đường. +Feem ntau siv rau hnub so,Thường dùng ngày lễ. +No yog ncuav qe ntsaus,Đây là bánh trứng kiến. +Tshuaj muaj raw caij,Chỉ có theo mùa. +Qe ntsaus tau nqa hauv hav zoov los,Trứng kiến được lấy trong rừng. +Cov no rog heev,Món này rất béo. +Tab sis tsis dhuav,Nhưng không ngấy. +No yog mov nplej nplaum tsib xim,Đây là xôi ngũ sắc. +Ua los ntawm nplooj hav zoov,Làm từ lá rừng. +Txhua xim muaj lub ntsiab lus,Mỗi màu có ý nghĩa. +Mov nplej nplaum tau ua rau lub caij so,Xôi thường dùng trong lễ. +No yog phej qaub,Đây là phở chua. +Noj laj thiab xis noj heev,Ăn mát và dễ chịu. +Haus rau lub caij ntuj sov,Phù hợp mùa hè. +No yog os ci 7 yam,Đây là vịt quay 7 vị. +Tawv nqhi nqaij muag,"Da giòn, thịt mềm." +No yog ntses dej ci,Đây là cá suối nướng. +Ntses me tab sis qab,Cá nhỏ nhưng rất ngọt. +Noj nrog zaub hav zoov,Ăn kèm rau rừng. +No yog ntsuag hav zoov,Đây là măng rừng. +Ntsuag ziab qhuav,Măng phơi khô. +Ua kua qab heev,Nấu canh rất thơm. +Zaub no yog zaub hav zoov xwb,Rau đều là rau rừng. +Tsis siv tshuaj,Không dùng thuốc. +Noj zoo heev,Ăn rất lành. +Neeg hauv zos noj raw caij,Người bản ăn theo mùa. +Tsis yog cia muag,Không phải để bán. +Cia noj ntxhua hnub,Mà để ăn hàng ngày. +Qhua noj ces noj nrog tsev neeg,Khách ăn là ăn cùng gia đình. +Haus cawv ces haus tsawg,Uống rượu thì uống ít. +Cawv pob kws qab heev,Rượu ngô rất nặng. +Haus tsis taus ces tsis yuam,Không uống được thì không ép. +Tseem ceeb yog zoo siab,Quan trọng là vui. +Tsis qaus cawv,Không say xỉn. +Qhua noj qab ces zoo siab laws,Khách ăn ngon là vui rồi. +Tsis yuav qhuav heev,Không cần khen quá. +Tab sis muaj lus pab qhia ces zoo siab heev,Nhưng góp ý thì rất quý. +Cia ua zoo dua,Để làm tốt hơn. +Ntawm yog qhov coj neeg hauv zoo cia siab,Đó là điều người bản mong. +Tsis yog nyiaj,Không phải tiền bạc. +Nco Cao Bang tus ntxiab,Nhớ hương vị Cao Bằng. +Nco npluag mov hauv zos,Nhớ bữa cơm bản. +Nco tib neeg,Nhớ con người. +Leej twg noj kuj nco,Ai ăn cũng nhớ. +Nco ntev,Nhớ lâu. +Nco ntev heev,Nhớ rất lâu. +Cuag li nco ib tus neeg swj,Như nhớ một người quen. +Thaum tawm Cao Bang mus,Khi rời Cao Bằng. +Nyiaj yuav tsis tau,Không mua được bằng tiền. +Hauv npluag mov,Trong bữa cơm. +Hauv pib cawv,Trong chén rượu. +Hauv zaj dab neeg,Trong câu chuyện. +Ntawm yog Cao Bang,Đó là Cao Bằng. +Ntxim hlub heev,Rất đáng yêu. +Yuav tsum hu thaum ntsib qhua.,Luôn chào hỏi khi gặp khách. +Hais lus sib.,Nói chuyện nhẹ nhàng. +Tsis nthe loj.,Không quát tháo. +Tsis xaiv qhua.,Không phân biệt khách. +Qhua nyob hauv yus teb chaws los puas lwm teb chaws puav leej zoo ib yam,Khách trong hay ngoài nước đều như nhau. +Yog tsis paub lus yuav tsum luag ntxhi.,Nếu không hiểu ngôn ngữ hãy mỉm cười. +Tsis luag thuam neeg.,Không cười chê. +Tsis tsi tes,Không chỉ trỏ. +Tsis ntsia nruj nruj.,Không nhìn chằm chằm. +Tsis txhob yuam kev lis kev cai.,Không áp đặt phong tục. +Tiam si tej puam hais qhia kom paub.,Nhưng có thể giải thích. +Thaum qhua noog yuav tsum teb lus tiag.,Khi khách hỏi hãy trả lời thật. +Tsis paub les hais tsis paub.,Không biết thì nói không biết. +Tsis tham ntxhaum.,Không nói sai. +Tsis tham ntau dhau.,Không nói quá. +Tsis cog lus thaum tsis tau paub meej.,Không hứa khi không chắc. +Khaws ib lo lus ua yog qhov tseem ceeb heev.,Giữ chữ tín rất quan trọng. +Qhua ntseeg thiaj rov qab tuaj dua.,Khách tin mới quay lại. +Tsis ntes yuav.,Không ép mua. +Tsis ntes noj.,Không ép ăn. +Tsis ntes yuam luag haus cawv,Không ép uống rượu. +Hwm raws qhua kev txiav txim.,Tôn trọng quyết định của khách. +Thaum qhua hais yuav tsum mloog.,Khi khách phàn nàn hãy lắng nghe. +Tsis txhob sib cav.,Không cãi lại. +Ua siab ntev piav.,Bình tĩnh giải thích. +Yog txhaum yuav tsum thov txim.,Nếu sai thì xin lỗi. +Thov txim tsis ua yus poob qab.,Xin lỗi không làm mình kém. +Mas ua rau lawv nyiam yus dua.,Mà làm mình được quý hơn. +Yuav tsum tu hu si.,Giữ vệ sinh chung. +Tu tsev hu si.,Giữ nhà cửa gọn gàng. +Yuav tsum hais lus kom zoo.,Giữ lời nói lịch sự. +Me nyuam yaus,Trẻ con cũng phải lễ phép. +Neeg laus ua piv txwv.,Người lớn làm gương. +Tsis txhob hais lus phem rau qhua.,Không nói xấu trước mặt khách. +Tsis muaj kev yws qw hais mus txoj kev txom nyem.,Không than nghèo kể khổ. +Tsis yog mus thov.,Không phải xin xỏ. +Lub luag nyav muaj nqis dua.,Một nụ cười đáng giá hơn. +Ib lus hu haum sij hawm.,Một câu chào đúng lúc. +Ib lo lus ua tsaug ntau.,Một lời cảm ơn chân thành. +Thaum qhua mus mam xav.,Khi khách rời đi hãy tiễn. +Qhua yuav nco ntev.,Khách sẽ nhớ lâu. +Nco tus neeg.,Nhớ con người. +Nco zej zos.,Nhớ bản làng. +Nco Cao Bằng,Nhớ Cao Bằng. +Tsis tsum kawm siab.,Không cần học cao. +Tsua yog ua neej ncaj ncees.,Chỉ cần sống đúng. +Tsis ua cus.,Không làm nhanh. +Tiam si ua ntev.,Nhưng làm lâu. +Tsis muaj suab nrov.,Không ồn ào. +Ntawm ni yog qhov Cao Bằng ua chaw ncig.,Đó là cách Cao Bằng làm du lịch. +Qeeb tiam si ruaj.,Chậm mà chắc. +Neeg tuaj les xav txais tos.,Người đến thì quý. +Neeg mus les nco.,Người đi thì nhớ. +Nco cia rov qab tuaj dua.,Nhớ để quay lại. +Ua chaw ncig yog ib kab kev ntev.,Du lịch là câu chuyện dài. +Tsis yog ib zaug.,Không phải một lần. +Ib tus pab ib mi ntsis.,Mỗi người góp một chút. +Txij ntawm hais lus.,Từ lời nói. +Txij ntawm kev ua.,Từ cách làm. +Tsim tau ib daim duab,Tạo nên hình ảnh chung. +Ntawm Cao Bằng.,Của Cao Bằng. +Xav nco,Đáng nhớ. +Leej twg tuaj kuj xav.,Ai đến cũng quý. +Leej twg mus kuj nco.,Ai đi cũng nhớ. +Qhov ntaw yog ib qhov kev vam meej dua ntais.,Đó là thành công lớn nhất. +Tsuas yog xwb.,Chỉ cần đúng. +Haum neeg.,Đúng người. +Haum kev ua.,Đúng cách. +Haum siab.,Đúng tấm lòng. +Cao Bằng yog nyob li.,Cao Bằng là như vậy. +Tiag tiag.,Rất thật. +Zoo hlub heev.,Rất đáng yêu. +Vam tias nej mloog hnov tau,Mong anh chị cảm nhận được. +Thiab hais qhia,Và chia sẻ lại. +Rau lwm tus,Với người khác. +Cia Cao Bằng tau paub txog.,Để Cao Bằng được biết đến.