Cách làm bánh flan ngon dẻo mịn, vị truyền thống tại nhà
Ánh Nguyễn
Thứ
Nội dung bài
viết
Vào bếp nấu ăn trong những ngày
giãn cách xã hội
theo chỉ thị sẽ giúp gia đình bạn gắn kết với nhau hơn đó. Nếu gia đình bạn là tín đồ của bánh ngọt thì chắc chắn không thể bỏ qua món
bánh flan
hấp dẫn rồi. Vậy bạn thường làm bánh flan bằng những cách nào: sử dụng lò nướng, nồi hấp hay nồi chiên không dầu? Bài viết này Saiko sẽ hướng dẫn bạn
cách làm bánh flan
đơn giản tại nhà bằng nhiều cách.Hãy cùng vào bếp với Saiko ngay thôi.
Bánh flan là món tráng miệng rất phổ biến
Bánh Flan
được biết đến là một món tráng miệng được yêu thích nhất bắt nguồn từ nước Pháp xinh đẹp và ngày nay đã phổ biến trên toàn thế giới.
Bánh Flan được chế biến từ những nguyên liệu đơn giản là sữa, trứng và được phủ bằng một lớp nước sốt caramel thơm ngon béo ngậy. Trông có vẻ lạ mắt cầu kỳ nhưng thực chất nó khá đơn giản để chế biến. Để bắt tay vào làm bánh Flan chuẩn vị truyền thống cần chuẩn bị những nguyên liệu sau đây:
Chuẩn bị nguyên liệu
4-5 quả trứng
1 thìa cà phê vani
500ml sữa tươi không đường
100ml kem tươi hoặc whipping cream
½ lon sữa đặc
150gr đường
Chuẩn bị nồi chiên không dầu nồi hấp hoặc lò nướng
Cách làm bánh flan truyền thống tại nhà
Làm caramel cho bánh flan
Đầu tiên, cho 50g đường vào nồi, sau đó thêm 100ml nước lọc, nước sẽ thấm đều đường, nhờ vậy đường sẽ không bị bám vào thành nồi gây cháy hay làm đường kết tinh trở lại.
Bắc nồi lên bếp đun ở lửa vừa, trong quá trình nấu không cần khuấy. Nếu đường vàng không đều, bạn chỉ cần nhấc nồi lắc nhẹ cho đều là được. Khi đường đã chuyển sang màu cánh gián đẹp mắt, cho nước cốt chanh vào rồi tắt bếp. Nhanh tay tráng đều một lớp caramel mỏng (khoảng 1 muỗng canh) vào các khuôn bánh đã chuẩn bị sẵn.
Caramel có màu vàng nâu đẹp mắt
Làm bánh
Bước 1:
Đập trứng ra bát 3 quả lấy nguyên lòng đỏ và trắng, 3 quả chỉ lấy nguyên lòng đỏ và bỏ lòng trắng dùng dĩa đánh nhẹ cho trứng tan (lưu ý không đánh mạnh làm trứng tạo bọt khi nướng hoặc hấp dễ bị rỗ).
Đánh trứng cho tan
Bước 2:
Đổ sữa tươi không đường, kem tươi hoặc whipping cream, sữa đặc ông thọ vào nồi, bật lửa nhỏ, khuấy nhẹ cho hỗn hợp hơi ấm nóng với nhiệt độ khoảng 40-50 độ.
Đun nóng sữa
Bước 3:
Dùng muôi hoặc thìa to, múc từng muôi trứng đánh tan vào hỗn hợp sữa kem tươi, vừa đổ từng muôi vào vừa khuấy đều, tránh đổ hết luôn cùng một lúc. Cuối cùng thu được hỗn hợp trứng sữa. Thêm chút vani để caramen được thơm bớt mùi tanh của trứng.
Bước 4:
Dùng rây để lọc hỗn hợp trứng sữa làm hai lần để hỗn hợp được mịn màng hơn.
Bước 5:
Cho đường và một chút nước bắt đầu thắng, sau khi hỗn hợp này chuyển sang màu cánh gián thì tắt bếp đổ đường đã thắng vào đáy khuôn, nên dùng khuôn inox hoặc các loại khuôn chịu được nhiệt.
Bước 6:
Đợi đường se và nguội hẳn thì đổ hỗn hợp trứng sữa vào mỗi cốc, đường còn nóng mà đổ trứng sữa vào sẽ làm caramen bị rỗ nha, hớt bọt hoặc dùng tăm xiên vỡ bọt nếu có. Dùng giấy bạc bọc kín miệng cốc ( đổ vừa không trong quá trình nướng bị sánh ra ngoài)
Đỗ hỗn hợp vào khuôn
Cách làm bánh flan cho bé
Nguyên liệu
Trứng gà: 3 quả
Sữa tươi không đường: 200ml
Sữa đặc có đường: 60g
Đường: 50g
Các bước làm
Bước 1:
Cho đường vào nồi, đổ ít nước rồi bắc lên bếp đun với lửa nhỏ. Khi thấy đường sôi chảy, bốc khói và ngả màu cánh gián thì cho vào chút nước cốt chanh, lắc đều. Trút nhanh caramel vào khuôn bánh, tráng nhẹ cho tạo một lớp mỏng dưới đáy khuôn.
Bước 2:
Trứng gà tách lấy lòng đỏ cho vào tô, đánh tan. Cho sữa đặc và sữa tươi vào nồi, bắc lên bếp đun lửa nhỏ cho hơi nóng ấm rồi tắt bếp. Đổ từ từ sữa vào trứng, vừa đổ vừa khuấy nhẹ theo một chiều để hỗn hợp hòa quyện.
Bước 3:
Lọc hỗn hợp qua rây vài lần cho mịn. Khi caramel trong khuôn đã khô cứng lại thì đổ hỗn hợp trứng sữa vào.
Bước 4:
Đặt khuôn bánh vào nồi hấp cách thủy. Bắc lên bếp hấp với lửa nhỏ từ 30 – 40 phút. Bánh chín lấy ra để nguội rồi cất vào ngăn mát tủ lạnh khoảng 4 tiếng là dùng được.
Làm bánh flan cho bé cục dễ dàng
Làm chín bánh bằng nhiều cách
Làm bánh flan bằng nồi chiên không dầu Saiko FRY-5500
Làm nóng nồi chiên không dầu Saiko FRY-5500 ở 200 độ trong 5 phút rồi tắt nồi.
Để 100 độ, xếp cốc caramen vào nồi, nướng trong 25- 30p. Dùng tăm xiên thử nếu không dính tăm caramen đã chín.
Cách làm bánh flan bằng nồi chiên không dầu
Hấp bánh bằng nồi
Đổ nước 1/3 nồi, đợi nước sôi thì hạ lửa nhỏ, xếp caramen vào nồi, dùng khăn xô to hoặc vải phủ lên phần caramen, cứ 4-5p lại mở vung, lau sạch phần nước đọng ở vung để tránh nhỏ xuống caramen gây rỗ. Hấp trong 30p là bánh chín.
Làm bánh flan bằng lò nướng
Nướng cách thuỷ: bật lò 150 -160 °C trong vòng 10p trước khi nướng.Lấy cái khay đổ nước 1/3 khay,đặt một cái khăn vào giữa khay,nhẹ nhàng xếp các hộp caramen lên trên cái khăn (mọi người nướng thì phải dùng khuôn sử dụng được trong lò nướng) nướng 150-160 °C trong 30’,dùng tăm xiên vào caramen nếu không dính tăm là bánh chín.
Vấn đề thường gặp và cách khắc phục khi làm bánh flan tại nhà
Bánh flan rất dễ làm, tuy nhiên đôi khi vẫn mắc phải các trường hợp ngoài ý muốn như: bánh bị rỗ, bánh không đông hoặc vẫn còn mùi tanh của trứng,...? Vậy làm thế nào để khắc phục những lỗi thường gặp để món bánh flan trở nên thơm ngon hấp dẫn hơn.
Bánh bị rỗ
Nguyên nhân:
Bánh bị rỗ mặt thường gặp khi chúng ta làm chín bánh bằng phương pháp hấp cách thủy, hơi nước đọng lại trên nắp nồi rớt ngược xuống bánh gây rỗ bề mặt làm mất thẩm mỹ của chiếc bánh.
Cách khắc phục:
Dùng một chiếc khăn sạch và thấm nước tốt phủ lên miệng nồi để hứng nước đọng ở nắp nồi hấp. Ngoài ra cách khoảng 10 – 15 phút có thể mở vung lau sạch nước đọng. Hoặc có thể đậy nắp hay bọc khuôn flan bằng nilong thực phẩm, giấy bạc… chú ý khi đậy nắp hoặc bọc khuôn flan thì cần bọc kín vì nếu hở hơi nước vẫn có thể đọng trên các tấm nắp đậy này.
Bánh không đông
Nguyên nhân:
Do tỉ lệ giữa trứng và sữa chưa phù hợp hoặc nhiệt độ nướng/hấp quá thấp dẫn tới tình trạng bánh không đông.
Cách khắc phục:
Cân đong các nguyên liệu theo tỉ lệ phù hợp, lựa chọn nhiệt độ nướng/hấp phù hợp để bánh được chín đều.
Bánh Flan có mùi trứng tanh
Nguyên nhân:
Tỷ lệ trứng và sữa chưa phù hợp, không đun hoặc đun sữa chưa tới.
Cách khắc phục: C
ân bằng tỉ lệ trứng và sữa cho phù hợp bên cạnh đó việc đun sữa trước khi trộn trứng cũng để giảm mùi tanh giúp bánh thơm ngon hơn.
Bánh bị vỡ khi lấy khỏi khuôn
Nguyên nhân:
Công thức có tỷ lệ chất lỏng quá nhiều so với trứng. Do nướng/hấp bánh chưa đủ thời gian, hoặc để lạnh trong thời gian quá ngắn.
Cách khắc phục:
Cân đong chính xác và làm đúng theo chỉ dẫn trong công thức.
Top 3 bánh flan cực ngon và dễ làm
1. Bánh Flan trà xanh matcha
Nguyên liệu
2 quả trứng gà
200ml sữa tươi
50ml kem tươi
100g đường
10g bột trà xanh
Cách làm
Đặt nồi lên bếp để lửa nhỏ,chờ nồi nóng cho đường và một ít nước vào đun đến khi đường chuyển sang màu vàng nâu thì tắt bếp. Đổ đường vào kín mặt đáy khuôn.
Đặt mỗi chiếc nồi khác lên bếp, cho sữa tươi, kem tươi vào đun, khuấy đều đến khi hỗn hợp quyện lại.
Đập trứng ra bát, bỏ lòng trắng để tránh bánh bị tanh. Đánh cho lòng đỏ tan, đổ vào nồi sữa ở trên và cho bột trà xanh vào khuấy đều để hỗn hợp hòa quyện.
Đổ hỗn hợp vào từng khuôn đã có đường ở dưới và cho bánh vào nướng ở 160 ° trong 30 phút.
Bảo quản bánh trong ngăn mát tủ lạnh và có thể ăn kèm với các loại hoa quả.
Cách làm bánh flan matcha trà xanh thơm ngon
2. Bánh Flan bí đỏ
Nguyên liệu
1 trái bí đỏ cỡ trung bình
4 quả trứng
1/2 ly nước cốt dừa
1 ly sữa
1/2 chén đường
1 chút muối
3 cái lá dứa hoặc 1 ống vani
Cách làm
Bí ngô rửa sạch vỏ, dùng dao sắt khía 1 vòng quanh cuống rồi tách rời như cái nắp, nạo hết phần ruột và hạt bên trong quả.
Lấy 1 cái tô lớn, đập trứng vào, cho nước cốt dừa, đường, muối, vani hoặc lá dứa cắt nhỏ, khuấy đều hỗn hợp và lọc qua rây.
Rót hỗn hợp vào quả bí đã chuẩn bị ở trên. Chú ý không rót quá đầy để khoảng trống cho trứng nở ra và đậy được nắp bí. Hấp quả bí trong nồi 45 phút là được.
Cách làm bánh flan bí đỏ có thành phần bổ dưỡng
3. Bánh flan phô mai cream cheese
Nguyên liệu
6 quả trứng gà (lấy 3 quả nguyên và 3 lòng đỏ)
110g đường
50ml Whipping cream
4 viên phô mai con bò cười
400ml sữa tươi không đường
2 muỗng đường, 1 gói cà phê để làm caramel
Cách làm
Cho 3 quả trứng gà nguyên và tách thêm 3 lòng đỏ vào tô, khuấy đều cho trứng tan vào nhau.
Lưu ý:
Bạn nên khuấy nhẹ và đều tay theo 1 chiều.
Cho tiếp 110g đường vào hỗn hợp rồi tiếp tục khuấy đều. Phần phô mai cho lên đun cách thủy đến khi tan chảy
Cho tiếp vào hỗn hợp: 400ml sữa, whipping cream, phô mai tan chảy rồi đun tiếp cho đến khi hỗn hợp ấm lên khoảng 50 – 60 độ C thì ngừng lại.
Lưu ý:
phần hỗn hợp này bạn không được đun sôi nhé.
Cách làm bánh flan phô mai cream cheese
Trên đây là những cách làm bánh flan thơm ngon chuẩn vị tại nhà. Hãy bắt tay và “ lăn” ngay vào bếp để chế biến cho gia đình cùng thưởng thức ngay nào. Chúc các bạn thành công!
Mẹo để bánh flan mịn, không bị rỗ
Để bánh flan mịn đẹp, phần quan trọng nhất là kiểm soát nhiệt và lọc hỗn hợp trứng sữa. Sau khi khuấy trứng với sữa, nên lọc qua rây 1-2 lần để loại bỏ lợn cợn. Khi hấp, chỉ nên để lửa nhỏ vừa, tránh để nước sôi quá mạnh vì hơi nóng lớn dễ làm mặt bánh bị rỗ.
Nếu dùng nồi hấp, có thể phủ khăn sạch lên miệng nồi để hạn chế nước đọng nhỏ xuống mặt bánh. Nếu dùng lò nướng, nên nướng cách thủy và kiểm tra nước trong khay luôn đủ nóng. Bánh đạt là khi mặt bánh se lại, lắc nhẹ khuôn thấy phần giữa còn rung nhẹ nhưng không lỏng.
Những lỗi thường gặp khi làm bánh flan
Bánh bị rỗ:
thường do hấp lửa quá lớn hoặc hỗn hợp chưa được lọc kỹ.
Bánh tanh mùi trứng:
có thể do trứng đánh quá mạnh, sữa chưa đủ ấm hoặc thiếu vani.
Caramel bị đắng:
do thắng đường quá lửa; nên tắt bếp khi màu vừa chuyển cánh gián.
Bánh khó róc khuôn:
nên để bánh lạnh hoàn toàn trước khi lấy ra khỏi khuôn.
Câu hỏi thường gặp
Làm bánh flan bằng nồi cơm điện được không?
Có thể làm được nếu nồi có xửng hấp hoặc chế độ giữ nhiệt ổn định. Nên lót khăn dưới nắp và kiểm tra bánh theo từng mốc 10-15 phút.
Bánh flan để được bao lâu?
Bánh nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và dùng trong 2-3 ngày để giữ vị ngon. Không nên để bánh ở nhiệt độ phòng quá lâu.
Nếu thích các món tráng miệng mát, bạn có thể xem thêm
công thức làm kem bơ tại nhà
hoặc
cách làm pancake xoài
.


“Xi Vẫn” trong bài thơ về chùa Một Cột của nhà sư Huyền Quang | Hãy dành thời gian

Bài viết này của GS Hà Văn Tấn được viết vào những năm 90 của thế kỷ trước cho thấy rõ hơn về cái gọi là “
Truy tìm nguồn gốc loài thú lạ trên mái chùa Một Cột
” của tác giả Trần Trọng Dương đăng trên Tia Sáng ngày 11/04/2012.
GS Hà Văn Tấn
Vị tổ thứ ba của phái thiền Trúc Lâm thời Trần, ngài Huyền Quang, có một bài thơ rất hay về chùa Diên Hựu, tức chùa Một Cột, biểu hiện một triết lý thiền sâu sắc. Bài thơ đó đã được công bố nhiều nơi, ở đây tôi xin phép không nhắc lại, mà chỉ nói tới hai câu thứ ba và thứ tư, tả cảnh chùa:
Xi vẫn đảo miên phương kính lãnh,
Tháp quang song trĩ ngọc tiêm hàn.
Trong tập
Thơ văn Lý Trần
xuất bản gần đây, hai câu đó được dịch nghĩa như sau:
Bóng
“
xi vẫn
”
nằm ngủ ngược dưới mặt hồ như tấm gương vuông lạnh giá.
Hai ngọn tháp đứng song song như ngón tay ngọc rét buốt.
Dịch như thế là được, không có vấn đề gì.
Vấn đề là ở chỗ chú thích: “
Xi vẫn
” hoặc còn gọi là
xi vĩ
, là hình những con cú được chạm hoặc đắp nổi trên nóc đình, chùa. Ở chùa Một Cột ngày nay là hình con rồng.
Do hiểu “
xi vẫn
” là hình con cú. Huệ Chi đã dịch hai câu trên trong bài thơ như sau:
In ngược hình chim, gương nước lạnh,
Sẫm đôi bóng tháp, ngón tiên hàn
(1)
.
Mới đây, trong quyển
Những ngôi chùa danh tiếng
, khi viết về chùa Một Cột, Nguyễn Quảng Tuân đã chép lại bài thơ dịch của Huệ Chi và bình luận thêm như sau:
“Qua bài thơ chúng ta thấy tác giả tả cảnh chùa Diên Hựu với bóng
xi vẫn
(hình một loài chim) nằm ngủ in ngược xuống dưới mặt hồ trông như tấm gương vuông lạnh giá và với hai ngọn tháp đứng song song như ngón tay ngọc rét buốt”. Ngày nay ao Bích Trì, cầu vồng và bảo tháp đã không còn. Và các con
Xi vẫn
ở trên mái đã được thay thế bằng những con rồng”(2).
Có thật
Xi vẫn
là hình chim cú, như Huệ Chi nói: hay hình một loài chim, như Nguyễn Quảng Tuân nói hay không?
Đúng là có một loài cú mèo mà tên Trung Quốc đọc theo âm Hán Việt là
Xi hưu
(  ). Nhưng trong trường hợp
Xi vẫn
thì
Xi
không phải là một loài chim, càng không phải là cú.
Ai lại đắp hình chim cú lên nóc đình chùa !
Xi
(  ) cũng có khi viết là (  ) ở đây là một loài động vật ở biển, được nói đến trong truyền thuyết Trung Quốc.
Về động vật truyền thuyết này, có sách nói đó là loài cá, có sách nói đó là loài thú.
Sách
Loại yếu
chép: “
Ở BIỂN ĐÔNG có loài cá giống con Xi, phun sóng tức mưa xuống, từ đời Đường về sau đắp tượng nó ở trên nóc nhà
”.
Sách
Tô chí diễn nghĩa
chép: “
Xi
là loài thú ở biển, vua Hán Vũ Đế xây điện Bá Lương cho Xi vĩ là tinh của nước, có thể trừ được hoả tai, nên đặt hình tượng của nó ở trên điện
”.
Trong khi đó, sách
Đường hội yếu
lại viết: “
Sau khi điện Bá Lương thời Hán bị hoả tai, CÓ VU SƯ NGƯỜI VIỆT NÓI RẰNG trong biển có loài cá cuộn đuôi như con Xi, đập vào sóng thì mưa xuống, bèn làm hình tượng của nó trên nóc nhà để làm điềm trừ lửa
“.
Như vậy,
xi
là loài động vật biển mà theo truyền thuyết, có thể gây ra mưa, nên  người Trung Quốc đắp hình nó trên nóc nhà với ý nghĩa phòng ngừa hoả hoạn.
Chú thích
Thơ văn Lý Trần
ghi rằng: “
Xi vẫn
hoặc còn gọi là
Xi vĩ
. Thực ra
Xi vĩ
(  ) là hình đuôi con
Xi
, còn
Xi vẫn
(  ) là hình miệng con
Xi
.
Tuy vậy, do thói quen, người ta thường gọi lẫn lộn
xi vẫn
với
xi vĩ
.
Chẳng hạn, sách
Cựu Đường thư
của Lưu Tuân, người thời Ngũ Đại, chép năm Khai Nguyên thứ 14 (năm 726), có một trận gió lớn làm cho các
xi vẫn
trên của Đoan Môn rơi hết. Cũng sự kiện đó, trong
Tân Đường thư
, Âu Dương Tu đời Tống lại chép là các
xi vĩ
rơi hết.
Trong thực tế, sự biến chuyển từ hình
Xi vĩ
đến hình
Xi vẫn
là một quá trình khá dài trong lịch sử kiến trúc Trung Quốc.
Vì chùa Một Cột thời Trần, theo ngài Huyền Quang, có hình
Xi vẫn
trên mái, tôi nghĩ rằng chúng ta cũng nên biết đến sự ra đời và biến chuyển của
Xi vẫn
trong kiến trúc Trung Quốc.
Như trên đã dẫn, một số sách có nói về hình
Xi vĩ
(đuôi con Xi) trên điện Bá Lương thời Hán, nhưng các nhà lịch sử kiến trúc Trung Quốc đã nghi ngờ về điều này.
Họ cho rằng
xi vĩ
chỉ xuất hiện trên nóc các kiến trúc từ thời Tấn về sau mà chưa có ở thời Hán.
Họ dựa vào câu chép trong sách
Bắc sử (Vũ Văn Khải truyện)
: “Từ Tấn về trước chưa có
Xi vĩ
”, và câu chép trong
Tấn thư (An Đế kỷ)
: “Tháng 6 năm Nghĩa Hy thứ nhất (năm 405) sét đánh vào
Xi vĩ
ở nhà Thái miếu”. Những câu này trong các bộ chính sử xác nhận sự xuất hiện của
Xi vĩ
ở đời Tấn.
Dựa vào các di tích kiến trúc, đặc biệt là dựa vào các hình nhà trong các bích hoạ, các nhà lịch sử kiến trúc Trung Quốc đã phác hoạ được con đường phát triển của
Xi vĩ
(3).
Đại thể từ thời Tấn đến Nam Bắc triều, hình
xi vĩ
còn khá đơn giản, chỉ là hai cái mấu cong ở hai đầu nóc nhà (xem hình).
Đến đời Tuỳ, Đường,
xi vĩ
đã phát triển đến các hình thức đẹp, có dạng cao lớn, phía sau (tức phía trở ra hồi nhà) thường có hai hàng kỳ nổi lên. Còn phía trước, có những hình trang trí như những u tròn, được gọi là “bảo châu” (xem hình dưới).
Nhiều ngôi chùa cổ ở Nhật Bản còn giữ được kiểu
Xi vĩ
đời Đường, mà người Nhật gọi là
shibi
. Tôi đã có dịp xem các
shibi
như vậy ở chùa Horyu, Tosho, tại Nara, Nhật Bản.
Nhưng từ thời Trung Đường, hoặc cuối Đường, hình dạng
Xi vĩ
có sự biến chuyển quan trọng.
Phía sau của
Xi vĩ
không thay đổi mấy nhưng phía trước dần dần trở thành miệng con thú đang há ra. Như thế là
Xi vĩ
đã trở thành
Xi vẫn
.
Từ cuối Đường đến Tống, hình
Xi vẫn
càng ngày càng đa dạng. Trong tấm đuôi ngược lên phía trên, thường có những dạng có vẩy, làm cho
Xi vẫn
đã khá gần với hình rồng (xem hình dưới).
Trong
Doanh tạo pháp thức
của Lý Minh Trọng soạn năm 1100, có mục nói về
Xi vĩ
, nhưng cũng đã đề cập đến
Long vĩ
(đuôi rồng), mà thực chất là
Long vẫn
(miệng rồng).
Qua các đời Nguyên, Minh, Thanh, dần dần có những
Long vẫn
, hay đúng ra là hình rồng, với các dạng thức hoàn thiện (xem hình).
Đời Thanh, gọi chung
Xi vẫn
hay
Long vẫn
là
Chính vẫn
hay
Đại vẫn
.
Như vậy là chúng ta đã điểm qua lịch sử phát triển của
Xi vĩ
và
Xi vẫn
, một hình thức trang trí hai đầu nóc nhà, trong kiến trúc Trung Quốc.
Điều chúng ta quan tâm ở đây là hình thức trang trí nóc nhà đó ảnh hưởng đến kiến trúc hay không? Liệu bài thơ của ngài Huyền Quang có phải đã đưa ra một sự miêu tả hiện thực hay từ
Xi vẫn
ở đây chỉ là một từ có sẵn mà tác giả mượn để chỉ các trang trí trên nóc nhà nói chung?
Tôi nghiêng về ý kiến cho rằng trên nóc chùa Một Cột thời Trần thực đã có các hình
Xi vẫn
.
Các ảnh hưởng của kiến trúc Trung  Quốc đến kiến trúc Việt Nam thời kỳ Lý Trần rõ ràng không thể phủ nhận. Ta có thể thấy được điều này qua các tháp hiện còn ảnh hưởng của kiến trúc Trung Quốc đến Việt Nam trong thời kỳ Lý Trần chỉ có thể là những ảnh hưởng của kiến trúc từ cuối Đường đến Tống Nguyên.
Mà trong giai đoạn này của lịch sử kiến trúc cổ Trung Quốc, kiểu trang trí
xi vẫn
trong thơ Huyền Quang là hoàn toàn hợp lý. Điều đó có nghĩa là trên nóc chùa Một Cột thời Trần, có hình miệng con
xi
(
xi vẫn
) chứ không phải là hình đuôi con
xi
(
xi vĩ
) nữa. Mà đã là hình miệng con
xi
thì trên thực tế, rất gần với hình rồng.
Phải chăng hình rồng có vảy thời Trần là có ảnh hưởng nào đó của
Xi vẫn
thời Tống, Nguyên?
Một điều đáng suy nghĩ nữa là trên nóc chùa Một Cột thời Lý là đã có
Xi vẫn
hay chưa? Chúng ta biết rằng chùa Một Cột thời Lý có quy mô to lớn hơn và khác với chùa Một Cột ngày nay.
Quy mô đó có thể thấy qua những điều miêu tả trong
Đại Việt sử ký toàn thư
và trong văn bia tháp Sùng Thiện Diên Linh ở chùa Đọi, Hà Nam.
Đại Việt sử ký toàn thư
(Bản kỷ, quyển 3, tr.15a) chép: “
Mùa Thu, tháng Chín (năm Long Phù thứ năm, 1105), làm hai ngọn tháp chỏm trắng ở chùa Diên Hựu… Bấy giờ vua (Lý Nhân Tông) cho chữa lại chùa Diên Hựu đẹp hơn cũ, đào hồ ở đài hoa sen, gọi là hồ Linh Chiểu. Ngoài hồ có hành lang chạm vẽ chạy chung quanh, ngoài hành lang lại đào hồ gọi là Bích Trì, đều bắc cầu vồng để đi qua. Trước sân chùa xây bảo tháp
”. Bia tháp
Sùng Thiện Diên Linh
(dựng năm 1122) cũng có đoạn tương tự: “
Mở chùa Diên Hựu ở vườn Tây Cấm, dấu theo quy mô thủa trước, lo toan thánh ý ngày nay. Đào ao thơm Linh Chiểu, giữa ao chồi lên một cột đá, trên cột có một đoá hoa sen nghìn cánh xoè ra. Trên hoa dựng ngôi đền đỏ sẫm, trong đền đặt pho tượng sắc vàng. Ngoài ao có hành lang vẽ bao bọc. Ngoài hành lang lại đào ao Bích Trì, bắc cầu cong để đi lại. Ở sân trước cầu, hai bên tả hữu, xây tháp báu lưu ly
”.
Như vậy là ở chùa Một Cột thời Lý, có hai ngôi tháp được xây dựng năm 1105. Trong thơ của Huyền Quang thời Trần có nói đến hai ngôi tháp, hẳn đó là những ngôi tháp có từ thời Lý. Có điều là ngôi chùa Một Cột thời Trần không còn là ngôi chùa thời Lý.
Đại Việt sử ký toàn thư
(Bản kỷ, q.5.tr.16b) chép: “
Năm Kỷ Dậu (Thiên ứng Chính Bình thứ 18, 1249), mùa Xuân, tháng Giêng, trùng tu chùa Diên Hựu, xuống chiếu vẫn làm ở nền cũ
”. Nói rằng chùa được trùng tu trên nền cũ, có nghĩa là ngôi chùa trước đó không còn nữa.
Mà ngày xưa, trùng tu, tức xây dựng lại, không ai bắt buộc phải theo đúng hình mẫu cũ như công việc trùng tu di tích hiện nay. Do đó, chúng ta hoàn toàn không thể biết được những
Xi vẫn
có trên ngôi chùa thời Trần đã tồn tại trên ngôi chùa thời Lý hay chưa. Nếu có, thì cũng là
Xi vẫn
, đầu kiểu khác, chứ không thể là
Xi vĩ
.
Viết bài này, tác giả không chỉ nhằm đính chính một chỗ hiểu sai trong bài thơ nổi tiếng về chùa Một Cột của ngài Huyền Quang, mà muốn gợi ra một số vấn đề về kiến trúc Phật giáo Lý Trần, một giai đoạn rực rỡ trong lịch sử kiến trúc Việt Nam.
Ghi chú
:
(*) Đã in trong
Nghiên cứu Phật học
, số 3/1991.
(1)
Thơ văn Lý Trần
, Tập II, quyển Thượng- Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội.1989.tr.705.
(2) Nguyễn Quảng Tuân.
Những ngôi chùa danh tiếng
– Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam, Nhà xuất bản Trẻ, TP Hồ Chí Minh,1990, tr.18.
(3) Về quá trình biến chuyển của
Xi vĩ
và
Xi vẫn
, có thể xem bài “
Trung Quốc cổ đại kiến trúc đích tích sức
” (Hình trang trí nóc nhà trong kiến trúc cổ đại Trung Quốc) của Kỳ Anh Đào, trong tạp chí Văn vật số 3, 1978, tr.62-70.
© Gốc Sậy 2012

lịch sử hình thành và phát triển chùa Một Cột


Sự hình thành và phát triển Sơn môn Lâm Tế Liên Phái
ISSN: 2734-9195
09:05 29/09/25
Các chùa Hàm Long (Bắc Ninh); chùa Liên Phái, Nga Mi, Phúc Thông, Nga Mi, Khê Hồi, Đa Bảo (Hà Nội); chùa Long Đọi (Hà Nam) và nhiều chùa thuộc tỉnh Nam Định, Ninh Bình… là hệ thống chùa thuộc sơn môn Lâm Tế Liên Phái.
Tác giả:
Nguyễn Đại Đồng
I.
Tổ đình Liên Phái
1. Chùa Liên Phái, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Trịnh Linh (lớn lên, gia tộc đổi tên là Trịnh Thập) là con trai thứ 11 của Tấn Quang vương Trịnh Bính (1670-1702). Năm 7 tuổi, thân phụ qua đời, Trịnh Thập được anh ruột là chúa Trịnh Cương Hy Tổ Nhân vương đón về nuôi dạy. Do có tài đức nên vua Lê Hy Tông (1676-1705) đã gả con gái thứ 4 cho ngài1 và cấp cho một khu đất rộng 6 mẫu Bắc Bộ ở địa phận làng Hồng Mai, tổng Tả Nghiêm, huyện Thọ Xương, phủ Phụng Thiên (nay thuộc Ngõ Chùa Liên Phái, phố Bạch Mai, quận Hai Bà Trưng), Hà Nội.
Năm 1715, khi vừa tròn 20 tuổi, Trịnh Thập đã dâng sớ xin với chúa Trịnh Cương được xuất gia xả tục, cũng trong thời gian này Trịnh Thập được phong chức Phó tướng, tước Thân Quận công nắm giữ binh quyền phò giúp triều đình.
Một hôm, Trịnh Thập sai người đào đất ở phía sau nhà thì thấy một ngó sen rất lớn, ông cho đó là điềm báo phải xuất gia, bèn cho sửa phủ đệ thành chùa đặt tên là Liên Hoa để tham thiền đọc kinh Phật.2 Sau đó, ông bỏ nhà lên núi Yên Tử tìm sư tổ Chân Nguyên Long Động (1646-1726) học đạo. Thấy Trịnh Thập là người có tâm với đạo, lại có trí tuệ hơn người, nên tổ Chân Nguyên đã hướng dẫn ông tu tập rất cẩn thận và trao pháp hiệu Như Như. Ít lâu sau, tổ Chân Nguyên truyền tâm ấn cho Trịnh Thập và cử ngài về trông nom chùa Hàm Long, huyện Quế Võ (nay thuộc thôn Thái Bảo, xã Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh), tỉnh Bắc Ninh và khai đàn thuyết pháp ở đây, người đến tham học rất đông. Sau, sư trở về trụ trì tại chùa Liên Tông. Tại đây, Sư hoằng hóa rất thạnh, đồ chúng đến tham học rất đông. Do đó, lập thành một phái lấy hiệu là Liên Tông còn gọi là sơn môn Lâm Tế Liên Phái thực hành Thiền - Tịnh song tu. Như Trừng Lân Giác Thượng Sĩ (1696-1733), đời thứ 37 tông Lâm Tế, được suy tôn là Tổ đời thứ nhất Tổ đình Liên Phái3.
Tổ đời thứ 2:
Hòa thượng Trạm Công Tính Truyền nổi tiếng khắc ván in kinh sách. Trong vòng 10 năm (1636-1746), tổ cho khắc in được 6 bộ Kinh: Từ bi thủy sám khai pháp, Từ bi tam muội thủy sám kinh văn, Dược Sư lưu ly Quang Như Lai bản nguyện, Diệu pháp liên hoa kinh, Tứ phần luật đại cương, Ngũ đăng hội nguyện, Ngài còn đưa về chùa Liên Phái 146 bộ kinh sách.
Tổ đời thứ 3:
Bảo Sơ Bảo Sơn Tính Dược viên tịch, ngài kế đăng và đăng đàn thuyết pháp, đồ chúng các nơi đến tham học tới 300 người. Hiện còn tượng thờ ở nhà thờ Tổ và tháp mộ ở khu vườn tháp trong chùa Liên Phái.
Tổ đời thứ 5:
Kim Liên Tịch Truyền Hòa thượng (1745-1816). Ngài quê thôn Trình Viên, huyện Thường Tín, Hà Nội, xuất gia từ thuở thiếu niên ở chùa Vân Trai cùng huyện. Sau, ngài đến cầu học Hòa thượng Từ Phong Hải Quýnh ở chùa Liên Phái. Hiện còn tượng thờ ở nhà thờ Tổ và tháp mộ ở khu vườn tháp trong chùa Liên Phái.
Tổ đời thứ 6:
Phổ Tính Đại sư có tên hiệu là Thanh Hinh Đại sư. Khoảng giữa thế kỷ XIX, chùa Liên Phái bị đổ nát, khả năng tịnh tài của chùa lại hạn chế, nên Đại sư đã dẫn các môn đồ đến chùa Liên Trì Hải Hội4 mời Hòa thượng Phúc Điền về trụ trì chùa Liên Phái. Sau khi tu bổ tôn tạo lại chùa cảnh, Hòa thượng Phúc Điền thỉnh Đại sư Thanh Hinh làm Giám tự chùa Liên Phái.
Tổ đời thứ 7:
Hòa thượng Phúc Điền (1784-1863), họ Vũ, quê xã Trường Thịnh, huyện Ứng Hòa, Hà Nội, xuất gia năm 12 tuổi. Năm 1835, vào kinh đô Huế dự kỳ khảo hạch của triều đình, được vua Minh Mạng ban giới đao độ điệp. Là người có công lớn trong sự nghiệp hoằng pháp biên soạn kinh sách và đào tạo Tăng tài.
Tổ đời thứ 8:
Hòa thượng, Tiến sĩ Thích Thông Bính (Bính Đào). Ngài vốn ở chùa Tràng Tín, Hàng Chuối, Hà Nội, sau được đón về trụ trì chùa Liên Phái. Ngài có 10 đệ tử được chia đi trụ trì các chùa ở Hà Nội.
Tổ đời thứ 9:
Thiền sư Thanh Duyên.
Tổ đời thứ 10:
Đang tìm trong Thiền phả.
Tổ đời thứ 11:
Hòa thượng Thanh Dụng, đến trụ trì từ năm 1950, viên tịch năm 1980.
Tổ đời thứ 12:
Hòa thượng Thích Thanh Tuệ, trụ trì từ năm 1951 đến 1991.
Tổ đời thứ 13:
Hòa thượng, tiến sĩ Thích Gia Quang sinh năm 1954, quê huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Ngài kiêm nhiệm trụ trì chùa Tràng Tín ở phố Hàng Chuối, chùa Linh Thông ở huyện Đông Anh, Hà Nội; chùa Phố Cũ, thành phố Cao Bằng. Hiện là Phó Chủ tịch HĐTS kiêm Trưởng ban Truyền thông, Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cửu Phật học GHPG Việt Nam.
Chùa đã được Bộ Văn hóa xếp hạng Di tích Kiến trúc-Nghệ thuật ngày 28 tháng 4 năm 1962.
2. Chùa Hàm Long, Thành phố Bắc Ninh
Sau hơn một năm theo học với Thiền sư Chân Nguyên Long Động, Như Trừng Lân Giác được sư tổ cử về chùa Hàm Long, tỉnh Bắc Ninh hoằng đạo. Bấy giờ, chùa đã trở thành phế tích do trải nhiều năm không có người trông coi. Ngài Như Trừng cùng nhân dân trong vùng tiến hành khai sơn phá thạch kiến thiết trùng tu chùa cảnh thật tố hảo. Từ đó, Tăng chúng từ Bắc đến Nam theo về tham thiền học đạo rất đông. Sau khi ngài viên tịch, các đệ tử trong môn phái tâu lên triều đình và rước xá lợi về kinh sư. Thái phi ban tặng cho từ mẫu và người trong môn phái được dựng tháp ở chùa Liên Phái và chùa Hàm Long để đặt xá lợi và ghi chép tiểu sử. Cũng năm ấy (1733), vua Lê Dụ Tông ban sắc phong ngài là Cao Thiền Viên Giác Hòa thượng. Tháp đá đặt xá lợi ngài tại chùa Hàm Long có tên là Tháp Cứu Sinh.
Lịch đại Tổ sư
1. Tổ đời thứ nhất: Lân Giác Thượng sĩ Hoằng nguyện Độ sinh Như Như Trừng Trừng Viên Giác Cao Thiền Hòa thượng Đại Tuệ Thiền sư (1690 - 1733)5 ở viện Ly Trần chùa Liên Tông (Bạch Mai, Hà Nội).
2. Tổ đời thứ 2, Tịnh Minh Tháp, Tỷ khiêu Tính Ngạn Thích Ngột Ngột Hòa thượng (1690-1745). Quê làng Nhân Lâm, huyện Thường Tín, Hà Nội.
3. Tổ đời thứ 3: Vũ Hoa Hòa thượng.
4. Tổ đời thứ 4: Chính Trí Tịch Dự.
5. Tổ đời thứ 5: Chính Tâm Đại sư.
6. Tổ đời thứ 6: Chân Không Phổ Toán thiền sư.
7. Tổ đời thứ 7: Thông Vinh Tỷ khiêu Đại sư.
8. Tổ đời thứ 8: Hòa thượng Thích Ngọc Uẩn (1887-1949), tự là Mật Ngân và Hựu Hàm Nghi, quê Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định.
9. Tổ đời thứ 9: Hòa thượng Thích Thanh Nhân (? -1973).
10. Tổ đời thứ 10: Hòa thượng Thích Thanh Dũng (1933-nay).
Chùa Hàm Long được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 28/BVH ngày 28 tháng 1 năm 1988.6
3.
Chùa Hộ Quốc
, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Năm 1715, Phò mã Trịnh Thập dâng sớ xin chúa Trịnh Cương cho phép ông được xuất gia đầu Phật. Ông được vua Lê Dụ Tông (1705-1728) phong làm Phó tướng, tước Thân Quốc công nắm giữ binh quyền, phò giúp triều đình. Cũng trong thời gian này, Trịnh Thập đã cúng tiền vào việc trùng tu tôn tạo chùa Hộ Quốc, số 130 phố Nguyễn Khoái, phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội7.
Chùa hiện do sư Ni trụ trì.
Chùa được xếp hạng Di tích Kiến trúc - Nghệ thuật cấp Quốc gia ngày 9 tháng 1 năm 1990.
Chùa Liên Phái.
II. Nhất Đọi, nhì Đa, thứ ba Khe Hồi
Các đệ tử của Tổ đình Liên Phái đã tỏa đi hoằng hóa khắp vùng Thường Tín, Phú Xuyên và Duy Tiên, Hà Nam, với các chùa Nhất Đọi, Nhì Đa, thứ ba Khe Hồi, như Lê Quốc Việt trong bài Chùa Am Phổ Quang cho biết:
1. Lân Giác Thượng sỹ Hoằng nguyện Độ sinh Như Như Trừng Trừng Viên Giác Cao Thiền Hòa thượng Đại Tuệ Thiền sư (1690 - 1733) ở viện Ly Trần chùa Liên Tông (Bạch Mai, Hà Nội).
2. Bảo Sơn tháp Từ Bi Quảng Đại Phúc Tuệ Viên Minh Trí Củ Tỷ khiêu Tính Thược8 Diệp Diệp Viên Dung Hòa thượng Phổ Tế Tổ sư (1674 - 1774) ở chùa Sùng Phúc (Thường Tín, Hà Nội).
3. Từ Phong tháp Chính Định Viên Minh Thanh Lương Phổ Trạch Chân Thị Tỷ khiêu tự Hải Quýnh Chiêu Chiêu Bố Đức Thiền sư (1728 - 1811) ở quán Kim Sơn (Phú Xuyên, Hà Nội).
4. Từ Niệm tháp Ma ha Tỷ khiêu giới tự Tịch Chiếu Minh Minh Nhuận Đức Thiền sư ở chùa Hoa Lâm (Thường Tín, Hà Nội).
5. Từ Hòa tháp Ân tứ đao điệp Ma ha Tỷ khiêu tự Chiếu Thường Tại Tại Hòa thượng Nhục thân Bồ tát chùa Long Sơn (Duy Tiên, Hà Nam) và chùa Hoa Lâm (Thường Tín, Hà Nội).
Tổ Từ Hòa Chiếu Thường súc dưỡng được các đệ tử:
1) “Nhất Đọi” là Từ Nghiêm tháp Phổ Đoan Tỷ khiêu Thanh Tùng Từ Thuận Bồ tát Luật sư (1794 - 1866).
2) “Nhì Đa” là Bảo Liên tháp Từ Tâm Mật Hạnh Trí Tính Viên Minh Ma ha Tỷ khiêu tự Phổ Thiền Hóa thân Bồ tát.
3) “Thứ ba Khê Hồi” (và Thọ Ngải) là Từ Đạt Chính Tín Tỷ khiêu Phổ Thịnh Thích Quang Quang Luật sư.
1. “Nhất Đọi”
Theo Lê Quốc Việt, Đệ nhất tổ Long Đọi là Từ Nghiêm Phổ Đoan Thanh Tùng.
Tuy nhiên, Ngô Văn Trưởng trong bài Đọc Long Đọi tự xưa và nay9 cho biết lịch đại tổ sư chùa Long Đọi, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam như sau:
Theo Thiền uyển truyền đăng lục, quyển hạ của Phúc Điền, Thiền sư Hải Triều Tự Tại (1706-1761) họ Nguyễn, quê ở Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Lúc đầu, ngài đến chùa Liên Tông học đạo với tổ Bảo Sơn Tính Dược, đệ tam trụ trì chùa Liên Phái. Sau khi ngộ đạo mới về chùa Long Đọi trụ trì, kiến lập tùng lâm, phát triển thiền phái. Do đó, chùa Đọi thuộc về sơn môn Lâm Tế Liên Phái và Thiền sư Hải Triều Tự Tại trở thành Đệ nhất tổ Long Đọi.
Tổ đời thứ hai: Tịch khoan Nhân Trí (1733-1778), quê Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Năm 13 tuổi, ngài xuất gia với tổ Hải Triều.
Tổ đời thứ ba: Chiếu Tính Đức Hạnh sinh năm 1749, viên tịch năm 1793.
Tổ đời thứ tư: Phổ Minh Chấn Đức, họ Lương, quê ở Hưng Yên, sinh 1766, viên tịch 1838. Năm 19 tuổi xuất gia, 33 tuổi được ban chức Tăng chính.
Tổ đời thứ năm: Từ Hòa Chiếu Thường Tại Tại Hòa thượng, họ Tạ, quê Đội Lĩnh, sinh 1781, xuất gia với tổ Phổ Minh Chấn Đức ở chùa Đọi Sơn, sau theo học với tổ Từ Niệm Tịch Chiếu ở chùa Khê Hồi. Năm 1816, tổ Từ Niệm viên tịch, Từ Hòa Chiếu Thường kế đăng làm tổ thứ 2 Khê Hồi. Sư xuất gia với tổ Phổ Minh Chấn Đức mang pháp danh chữ Thông theo kệ phái, nhưng sư chỉ dùng tên tự Chiếu Thường của tổ Từ Niệm ban cho. Năm 1838, sư Phổ Minh Chấn Đức viên tịch, Từ Hòa Chiếu Thường kế đăng, viên tịch 1840.
Tổ đời thứ sáu: Đại sư Từ Thuận Phổ Đoan Thanh Tùng, họ Tạ, người Đội Lĩnh (là cháu của Từ Hòa Chiếu Thường), 18 tuổi xuất gia, lúc đầu theo Hòa thượng Phúc Điền học tập, sau đắc pháp với tổ Từ Hòa Chiếu Thường. Ngài sinh 1794, tịch năm 1866, hiệu là Từ Nghiêm.
Tổ đời thứ bảy: Thiền sư Bảo Thụ (1823-1900), quê ở huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Họ Trần, tên Bảo Thụ. Đầu tiên, ở chùa Thanh Sơn, Hương Tích, sau đó mới về chùa Long Đọi Sơn. Giỗ ngày 15 tháng 10 hàng năm.
Tổ đời thứ tám: Từ Viên Thông Quyền, (1839 -1908), xuất gia với tổ Phổ Đoan Thanh Tùng, là huynh đệ với Thiền sư Bảo Thụ, kế đăng trụ trì.
Tổ đời thứ chín: Thiền sư Thích Quảng Chí (1858 - 1929). Quê ở huyện Thường Tín. Họ Vũ, tên là Phúc Hựu. Giỗ ngày mùng 8 tháng 9 hàng năm.
Tổ đời thứ mười: Thiền sư Thích Tịnh Đức thế danh là Lê Thông Trà (1878 - 1945). Quê ở thôn Bút, xã Châu Giang, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Xuất gia năm 16 tuổi tại chùa Long Đọi. Năm 20 tuổi, thụ giới Thanh Văn, kế đăng trụ trì năm 1929. Giỗ ngày 4 tháng 1 hàng năm.
Tổ đời thứ mười một: Thiền sư Thích Thanh Quảng, sinh năm 1924, năm mất chưa rõ. Là cháu của Thích Tịnh Đức. Quê ở huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Giỗ 18 tháng 3 hàng năm.
Tổ đời thứ mười hai: Thiền sư Thích Thanh Bột (1902 - 1973). Quê ở thôn Yên Nam, xã Điệp Sơn, Duy Tiên, Hà Nam, đến trụ trì xây dựng lại chùa năm 1957.
Tổ đời thứ mười ba: Ni sư Thích Liên Huệ (1921 - 1989). Quê ở thôn Đọi Nhất, xã Đọi Sơn, Duy Tiên, Hà Nam. Cùng đến tham gia xây dựng lại chùa từ năm 1957, sau ngày Hòa thượng Thích Thanh Bột viên tịch, Ni sư kế đăng trụ trì từ năm 1973. Giỗ ngày 15 tháng 11 hàng năm.
Tổ đời thứ mười bốn: Ni sư Thích Đàm Thử, (1907-1997). Quê ở Hưng Hà, Thái Bình. Cùng đến tham gia xây dựng lại chùa từ năm 1957. Cùng trụ trì chùa với Ni sư Thích Liên Huệ.
Tổ đời thứ mười lăm: Đại đức Thích Thanh Vũ, trụ trì chùa từ năm 1989 đến hiện nay. Quê ở xã Hòa Hiệp, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam.
Sư trụ trì hiện nay: Thượng tọa Thích Thanh Vũ10.
2. “Nhì Đa”
Sau khi đắc pháp với Hòa thượng Phúc Điền ở chùa Liên Phái, Hà Nội, Tổ sư Bảo Liên Phổ Thiền về trụ trì chùa Đa Bảo, ở xã Trì Mỹ, huyện Phú Xuyên, thì phổ hệ truyền đăng như sau:
1. Tổ đời thứ nhất: Bảo Liên tháp Từ Tâm Mật Hạnh Trí Tính Viên Minh Ma ha Tỷ khiêu tự Phổ Thiền hóa thân Bồ tát.
2. Tổ đời thứ hai: Bảo Nghiêm tháp Chính Trực Đôn Hoà Minh Trí Thiền sư tự Thông Giám hóa thân Bồ tát.
3. Tổ đời thứ ba: Bảo Sở tháp Tri Túc An Lạc Nhẫn Tiến Thiền sư tự Tâm Khang Liệt Liệt Tăng quang hóa thân Bồ tát.
4. Tổ đời thứ tư: Bảo Đông Quang tháp Trác Trịnh Sa môn pháp húy tự Thanh Thiệu Thích Hưng Long.
5. Tổ đời thứ năm: Đông Hưng tháp, pháp húy tự Quảng Khải hiệu Hiển Dương Luật sư.
6. Tổ đời thứ sáu: Bảo Quang tháp, Tri Túc Sa môn tự Nguyên Uẩn hiệu Trí Nhu Tỷ khiêu Bồ tát (1864 - 1914), kiêm Viên Minh Sơ tổ.11
7. Tổ đời thứ bảy: Hội Đồng tháp pháp húy tự Thích Quảng Dung hiệu Chân Thành.12
Sau khi Hòa thượng Thích Quảng Dung lên Hà Nội, sư Thích Đàm Hằng là Đương gia chùa.
Hiện nay, Tỷ khiêu Thích Thiện Huy, quê xã Trì Mỹ, đệ tử của Thượng tọa Thanh Khoát là trụ trì chùa.
3. “Thứ ba Khê Hồi”
Chùa Khê Hồi, tên chữ là Hoa Lâm tự, nằm ở đầu làng cạnh đình làng Khê Hồi, xã Hà Hồi, huyện Thường Tín, Hà Nội. Chùa được dựng vào thời Lê Trịnh. Bia Nam mô A Di Đà Phật tại chùa cho biết chùa được sư trụ trì là Hòa thượng Từ Niệm trùng tu vào năm Giáp Tuất, niên hiệu Gia Long thứ 13 (1814). Từ Niệm Tịch Chiếu họ Đỗ, người huyện Thường Tín, từ nhỏ xuất gia rồi đắc pháp với tổ sư Từ Phong Hải Quýnh. Từ Phong là đệ tử của Tính Dược. Tính Dược là đệ tử của Tổ Như Trừng Lân Giác khai sáng Tổ đình Liên Phái.
Lịch đại Tổ sư
Tổ đời thứ nhất: Từ Niệm Tịch Chiếu (1748-1816) Thích Minh Minh.
Tổ đời thứ hai: Từ Hòa Chiếu Thường (1780-1840), tháp Từ Hòa, Ân tứ đao điệp Ma ha Tỷ khiêu tự Chiếu Thường Tại Tại Hòa thượng Nhục thân Bồ tát chùa Long Sơn (Duy Tiên, Hà Nam) và chùa Hoa Lâm (Thường Tín, Hà Nội).
Tổ đời thứ ba: Từ Đạt Chính Tín Tỷ khiêu Phổ Thịnh Thích Quang Quang Luật sư.
Tổ đời thứ tư: Từ Khuê Thông Huyên Thích Khiêm Khiêm.
Tổ đời thứ năm: Thịnh Châu Tâm Trúc Thích Hoàng Hoàng.
Tổ đời thứ sáu: Từ Nhẫn Thanh Quy Thích Minh Minh.
Tổ đời thứ bảy: Hòa thượng Thích Thanh Soạn (?-1954).
Tổ đời thứ tám: Phúc Nghiêm Thích Thanh Chỉnh (1919-2008).
Đệ tử của sư Thanh Soạn về trông coi chùa đến năm 1960.
Từ 1970 - 1976, chùa có sư Ni từ Hưng Yên về nhận chùa rồi cho đệ tử là Ni sư Đàm Tiến chính thức trụ trì chùa từ năm 1986 đến nay.
4. Truyền thừa vào tỉnh Ninh Bình
Tông Lâm Tế Như Trừng Lân Giác Tổ đình Liên Phái truyền vào tỉnh Ninh Bình theo ba đường sau đây:
Một là từ tổ Phổ Nghi khai sáng chùa Yên Vệ (Phúc Hào tự) xã Khánh Phú, huyện Yên Khánh, rồi từ Tổ đình Phúc Hào đi các nơi trong tỉnh và vào Thanh Hóa.
Hai là từ tổ Phổ Tế khai sáng chùa Đồng Đắc (Kim Liên tự), năm 1848 về trụ trì chùa Phượng Ban, xã Khánh Thịnh, huyện Yên Mô, rồi từ Tổ đình Phượng Ban truyền đi các nơi trong tỉnh và truyền vào tỉnh Thanh Hóa.
Ba là từ tổ Bảo Thụ đời thứ bảy trụ trì chùa Long Đọi huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (cử đệ tử Trần Đức Huy) năm Bính Tuất (1886) niên hiệu Đồng Khánh thứ nhất vào khai sáng chùa Lạc Khoái (Hưng Khánh tự), huyện Gia Viễn, rồi từ đây truyền đi các nơi thuộc các huyện Gia Viễn, Nho Quan, tỉnh Ninh Bình.13
Cả ba đường đều chung một gốc là Tổ Chiếu Thường Từ Hòa trụ trì chùa Lâm Tế Khê Hồi Hoa Lâm tự, xã Hà Hồi, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Các đệ tử của Từ Hòa Chiếu Thường ở Khê Hồi, như Thiền sư Phổ Phụng trụ trì chùa Đồi (Phúc Lâm tự), huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định, truyền đạo vùng Ý Yên, tỉnh Nam Định. Thiền sư Phổ Nghi, từ chùa Đồng Đội, huyện Vụ Bản truyền đạo vùng Vụ Bản, tỉnh Nam Định.
Lời kết
Các chùa Hàm Long (Bắc Ninh); chùa Liên Phái, Nga Mi, Phúc Thông, Nga Mi, Khê Hồi, Đa Bảo (Hà Nội); chùa Long Đọi (Hà Nam) và nhiều chùa thuộc tỉnh Nam Định, Ninh Bình… là hệ thống chùa thuộc sơn môn Lâm Tế Liên Phái. Chư Tổ và sơn môn Liên Phái đã có công lao to lớn trong việc chấn hưng và phát triển dòng thiền Lâm Tế Như Trừng Lân Giác tại xứ Bắc, xứng đáng được Lịch sử Phật giáo Việt Nam ghi nhận.
Tác giả:
Nguyễn Đại Đồng
Nguồn:
https://chuaxaloi.vn/thong-tin/su-hinh-thanh-va-phat-trien/4568.html
***
1. Như vậy, trước khi xuất gia thế tử Trịnh Thập đã lập gia đình. Cho đến nay chưa có công trình nào xác định: Trịnh Thập có bao nhiêu thê tử. Sau ngày ngài xuất gia thì các vị đó ở đâu? Nếu ngài có con thì con ngài ở đâu, làm gì?
2. Theo Nguyễn Thế Long-Phạm Mai Hùng trong sách Chùa Hà Nội, Nxb Văn hóa Thông tin, thì năm 1733, chùa đổi tên là Liên Tông. Sau ngày Nguyễn Thiệu Trị lên ngôi (1841-1847) chùa đổi tên là Liên Phái vì kiêng húy tên vua Thiệu Trị là Miên Tông.
3. TT.Thích Gia Quang - PGS.TS Nguyễn Tá Nhí, Chùa Liên Phái, danh lam nổi tiếng Hà Thành, Nxb Tôn giáo, 2009, từ trang 38-223.
4. Còn gọi là chùa Địa Ngục, chùa Quan Thượng, chùa Báo Ân, do Tổng đốc Hà Nội Nguyễn Đăng Giai (?-1854) quê huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình) quyên góp xây dựng từ 1842-1846. Bị Pháp triệt hạ năm 1889 để làm Bưu điện Hà Nội, dấu tích hiện còn là tháp Hòa Phong bên Hồ Hoàn Kiếm.
5. TT.Thích Gia Quang - PGS.TS Nguyễn Tá Nhí, Chùa Liên Phái, danh lam nổi tiếng Hà Thành, Nxb Tôn giáo, 2009, Tuy nhiên, Nguyễn Quang Khải trong sách Chùa Hàm Long, Nxb Văn hóa Thông tin, trang 71, viết: “Hòa thượng Cứu Sinh nhập Niết bàn vào giờ Ất Mão ngày 15 tháng 2 năm Nhâm Tý niên hiệu Vĩnh Khánh (1732)”
6. Đỗ Hoài Tuyên chủ biên, Chùa Việt Nam tiêu biểu, Nxb Tôn giáo, 2011, trang 129.
7. Nguyễn Thế Long và Phạm Mai Hùng, trong sách Chùa Hà Nội, Nxb Văn hóa Thông tin xuất bản năm 1997 cho biết: Chùa Hộ Quốc (An Khánh tự) do Linh Lang đại vương dựng từ đời Lý Thánh Tông (1054-1072). Thế kỷ XVI, nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê. Vua Lê phải lánh nạn ở chùa. Vua Lê đi rồi, quân Mạc đến đốt phá chùa. Sau khi nhà Lê trung hưng, nhớ đến ơn trước cho lập lại chùa tráng lệ hơn, ban tên là Hộ Quốc. Cấp cho nhiều ruộng ở ngoài bãi sông làm ruộng hương đăng cúng Phật.
8. Có sách viết là Bảo Sơn Tính Thược.
9. Ngô Văn Trưởng, Đọc Long Đọi tự xưa và nay, Tạp chí Pháp Luân, số 77, năm 2011.
10. Từ tổ đời thứ 7 dẫn theo Trần Thị Thúy Hằng, Chùa Long Đọi Sơn (Duy Tiên, Hà Nam) từ thế kỷ XII đến năm 2018, Khóa luận tốt nghiệp Đại học, khoa Lịch sử, Đại học Sư phạm 2 Hà Nội.
11. Tổ đời thứ 6: Viên Minh Sơ tổ truyền xuống:
2) Viên Minh nhị đăng là Quảng Tốn Châu Tạng, Quảng Tốn là Yết ma sư truyền xuống cho.
3) Viên Minh tam đăng là Dịch diệp y chỉ Giới tử Thích Tục Tuệ - tức đệ tam Pháp chủ Thích Phổ Tuệ (1917-2021).
4) Thích Thanh Vịnh, đương kim trụ trì.
Như vậy, tổ thứ 6 chùa Đa Bảo về trụ trì làm Sơ tổ chùa Ráng (Viên Minh tự) xã Quảng Lãng, huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
12. Ni trưởng Thích Đàm Hằng từ chùa Long Đọi về chùa Đa Bảo năm 1953 khi chùa bị quân Pháp bắn phá. Năm 1958 thành lập Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam, Thượng tọa Thái Hòa và Thượng tọa Viên Tu về chùa Đa Bảo vận động Thượng tọa Quảng Dung lên Hà Nội làm việc cho Hội. Ni trưởng ở lại trông coi chùa cùng với Thượng tọa Thích Thanh Khoát đệ tử của ngài Quảng Dung. Sau, Thượng tọa Thanh Khoát về trụ trì chùa Phú Cốc, xã Hà Hồi, huyện Thường Tín. Ni trưởng Thích Đàm Hằng là Đương gia chùa. Sau, Tỷ khiêu Thích Thiện Huy đệ tử Thượng tọa Thích Thanh Khoát đi học về, trụ trì chùa.
13. Nguyễn Đại Đồng, Nguyễn Hồng Dương, Nguyễn Phú Lợi, Lịch sử Phật giáo Ninh Bình, Nxb Tôn giáo, 2017.
PDF
Print
Chia sẻ
chùa Hàm Long
sơn môn Lâm Tế Liên Phái
chùa Liên Phái
Thích Gia Quang
Chùa Liên Phái - Đệ nhất danh lam cổ kính giữa lòng Hà thành
20:28 04/04/2024
Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa nhân văn trong hoạt động từ thiện tại chùa Liên Phái
13:15 21/03/2023
Bước đầu tìm hiểu việc khắc in mộc bản và tư tưởng nhập thế của các thiền sư Sơn môn Liên Phái
13:22 20/03/2023
Sự hình thành và phát triển Sơn môn Liên Phái
12:50 19/03/2023
Chủ nghĩa xã hội lợi sinh dưới ánh sáng phật pháp
Đó là một nền đạo đức của tương duyên, thấy mình trong người, thấy người trong mình; nhận ra mọi sự sống đều nương tựa nhau và không ai có thể an lạc lâu dài giữa một thế giới đầy tổn thương.
14:38 28/07
Phật giáo Việt Nam với Đại hội các nhà lãnh đạo thế giới và tôn giáo truyền thống
Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức xuyên quốc gia, vai trò của các diễn đàn như vậy ngày càng trở nên quan trọng. Sự tham gia của Phật giáo Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn góp phần vào chiến lược đối ngoại văn hóa và hòa bình của Việt Nam.
11:05 18/07
Dấu ấn thương cảng Hà Tiên dưới thời Cư sĩ Mạc Thiên Tích
Một trong những chứng tích đáng chú ý về hành trình lưu chuyển của An Pháp Nguyên Bảo là các đồng tiền được khai quật tại di chỉ cổ Bổn Cảng - Băng Khê Khuyết, thuộc khu vực Bắc Cảng, huyện Vân Lâm, Đài Loan.
14:30 16/07
Họ Mạc và Hà Tiên thế kỷ 18: Phật giáo, hải thương và địa chính trị (Hết)
Mạc Cửu là người mở đất. Cư sĩ Mạc Thiên Tích là người dựng thế. Họ Mạc đã đưa Hà Tiên từ một vùng đầm lầy hoang vu thành một thương cảng phồn hoa, một miền văn hiến, một cửa ngõ thông tin, một trạm trung chuyển quyền lực của vùng biển phương Nam.
09:05 16/07
Họ Mạc và Hà Tiên thế kỷ 18: Phật giáo, hải thương và địa chính trị (P.4/5)
Hà Tiên, từ một thương cảng, đã trở thành một giao điểm của thông tin và ngoại giao hàng hải. Nếu Mạc Cửu là người mở đất Hà Tiên ra với biển cả, thì Mạc Thiên Tích là người đưa Hà Tiên bước sâu hơn vào mạng lưới chính trị của khu vực.
10:10 14/07
Phật giáo Việt Nam với Hội nghị thượng đỉnh Phật giáo thế giới
Điều này không chỉ nâng cao vị thế của PGVN mà còn góp phần vào việc định hình một diễn đàn Phật giáo mang tính toàn cầu, nơi các giá trị đạo đức và trí tuệ Phật giáo được vận dụng để giải quyết các vấn đề của nhân loại.
14:16 13/07


GuitarMind: Learn Guitar Smart - Ứng dụng trên Google Play

GuitarMind: Learn Guitar Smart
NindaFuit
Chứa quảng cáo
Tất cả mọi người
info
500 N+
Lượt tải xuống
Tất cả mọi người
Tìm hiểu thêm
🎸 Bạn đã sẵn sàng để thành thạo guitar chưa?
Chào mừng bạn đến với GuitarMind — cách chơi guitar thông minh, thú vị và trực quan mọi lúc, mọi nơi. Dù bạn là người mới bắt đầu hay đang trau dồi kỹ năng, GuitarMind sẽ biến thiết bị của bạn thành một phòng thu guitar thực thụ.
Tại sao nên chọn GuitarMind?
• Trình mô phỏng guitar chân thực – cảm giác như bạn đang gảy một nhạc cụ thật với âm thanh sống động và giao diện mượt mà.
• Luyện tập thú vị và tương tác – theo dõi tiến trình, ghi âm và chia sẻ màn trình diễn của bạn với bạn bè.
• Chơi theo lịch trình của bạn – cầm điện thoại lên và chơi bất cứ khi nào bạn muốn.
• Bao gồm nhiều nhạc cụ – mặc dù guitar là trọng tâm của chúng tôi, bạn cũng có thể khám phá piano, saxophone và sáo trong ứng dụng.
• Thân thiện với mọi trình độ – được thiết kế trực quan cho người mới bắt đầu nhưng vẫn đủ linh hoạt cho người học nâng cao.
🎯 Những gì bạn sẽ đạt được
• Học các hợp âm guitar thiết yếu và cách kết hợp chúng thành bài hát.
• Phát triển nhịp điệu, thời gian và sự tự tin thông qua luyện tập tương tác.
• Ghi âm và xem lại phần chơi của bạn để thấy được sự tiến bộ rõ rệt.
• Mở rộng tầm nhìn âm nhạc của bạn bằng cách khám phá các nhạc cụ khác.
• Xây dựng thói quen chơi thường xuyên — những buổi học ngắn mang lại kết quả lớn.
💡 Phù hợp cho:
• Bất kỳ ai luôn muốn chơi guitar nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu.
• Những người bận rộn muốn có một công cụ học nhạc linh hoạt, tiện lợi.
• Những người yêu thích guitar muốn trau dồi kỹ năng, luyện tập nhiều hơn và chia sẻ với bạn bè.
• Những người yêu âm nhạc cũng muốn sự đa dạng và thú vị (khám phá cả piano, saxophone, sáo).
📲 Bắt đầu ngay bây giờ
Tải GuitarMind ngay hôm nay và tham gia hành trình học tập thông minh, thú vị. Cầm thiết bị lên → gảy hợp âm đầu tiên → cảm nhận giai điệu. Cuộc phiêu lưu âm nhạc của bạn đang chờ đón!
Lần cập nhật gần đây nhất
10 thg 11, 2025
Giải trí
Sự an toàn bắt đầu từ việc nắm được cách nhà phát triển thu thập và chia sẻ dữ liệu của bạn. Các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu có thể thay đổi tuỳ theo cách sử dụng, khu vực và độ tuổi. Nhà phát triển đã cung cấp thông tin này và có thể sẽ cập nhật theo thời gian.
Ứng dụng này có thể chia sẻ những loại dữ liệu sau đây với bên thứ ba
Mã nhận dạng thiết bị hoặc mã nhận dạng khác
Không thu thập dữ liệu nào
Tìm hiểu thêm
về cách nhà phát triển khai báo thông tin về hoạt động thu thập dữ liệu
Dữ liệu được mã hóa trong khi chuyển
Không thể xóa dữ liệu
Xem chi tiết
flag
Đánh dấu là không phù hợp
Tất cả mọi người
Tìm hiểu thêm
public
Trang web
email
Email liên hệ hỗ trợ
[EMAIL]
shield
Chính sách quyền riêng tư
Giới thiệu về nhà phát triển
CAO THANH DUNG
[EMAIL]
Tổ 11 Hòa Minh, Liên Chiểu
Đà Nẵng
Vietnam
Stylox: Clothes Skins For RBX
NindaFuit
3,8
star
Reverse Voice: Flip Singing
NindaFuit
2,9
star
Roll The Dice Challenge Random
NindaFuit
3,0
star
Craftera: Addon Mods For MCPE
NindaFuit
3,8
star
DClock: Depth Live Wallpapers
NindaFuit
3,2
star
DeckEye: TCG Card Scanner
NindaFuit
Trombone Lessons - tonestro
tonestro
4,1
star
SUPER DRUM - Play Drum!
Opala Studios
4,1
star
Violin Lessons by tonestro
tonestro
4,2
star
Trumpet Lessons - tonestro
tonestro
4,6
star
My Piano Phone
SONLAM
4,0
star
InstaDrum - Be a Drummer Now
Wanaka
3,5
star
flag
Đánh dấu là không phù hợp

ứng dụng học đàn dương cầm acoustic cho người lớn


ĐÁNH GIÁ VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN - Chùa Phật học Xá Lợi

Thông tin
ĐÁNH GIÁ VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
KIẾN TRÚC CHÙA VIỆT NAM
TK. THÍCH MINH HIỀN
*
Nay do nhiều thiện duyên, Phật giáo Việt Nam đang được phát triển mạnh mẽ trở lại. Nhiều Chùa Phật được trùng tu, nhiều ấn phẩm Phật giáo được ấn hành. Các nghi lễ Phật giáo không chỉ bó hẹp trong các Phật tử thiện tín mà đã lan rộng đến nhiều tầng lớp nhân dân VIệt Nam. Việc tu bổ và xây dựng mở rộng quy mô chùa trở nên cấp thiết, nhằm đáp ứng chất lượng không gian cho việc tu tập cũng như nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân.
Qua gần 2000 năm lịch sử Phật giáo Việt Nam, kiến trúc chùa cũng như Phật điện thay đổi cùng với thời gian và không gian. Tùy thuận theo sự phát triển văn hóa xã hội, kết hợp với địa hình, khí hậu vùng miền mà các kiến trúc chùa có sự biến đổi sai khác. Nhưng dù cho sự biến đổi đã xảy ra như thế nào, chúng ta cũng nhận ra một số đặc điểm chung của chùa Việt Nam.
Ở Việt Nam cũng như ở nhiều nước phương Đông, bên cạnh đền, đình thờ thần, chùa Việt Nam là nơi thờ Phật. Việc xây dựng chùa bao giờ cũng là công việc trọng đại đối với nhân dân làng quê Việt Nam. Trước tiên là phải chọn đất xây chùa. Việc chọn đất thường bị chi phối bởi quan niệm phong thủy, cho rằng vị trí của chỗ ở, thế đất, có ảnh hưởng to lớn đối với con người sống trên đó. Nhìn chung, chùa Việt Nam thường được dựng ở những nơi có cảnh trí thiên nhiên đẹp và có mối liên hệ với cộng đồng. Như vậy việc ý thức về môi trường cảnh quan tự nhiên và xã hội phải luôn được cân nhắc kỹ càng trong suốt quá trình xây dựng, tu bổ và phát triển chùa.
Nội dung giới hạn của bài tham luận chúng tôi mạnh dạn nêu khái quát chung của kiến trúc chùa Việt qua các thời đại ở phần 1. Trong phần 2 căn cứ vào sự nghiên cứu thực tế và nhìn nhận dưới tư duy của nhà thiết kế và xây dựng chúng tôi đưa ra mô hình chùa điển hình bởi các khái niệm và nguyên tắc cụ thể. Phần 3 bài tham luận nêu ra một số vấn đề cần chú ý thêm trước khi thiết kế và tu bổ chùa tại tỉnh các tỉnh miền Trung nói chung và Nghệ An nói riêng.
Phần
I.
Khái quát kiến trúc chùa Việt
I. Khái quát chung về Quy hoạch kiến trúc chùa Việt Nam
Chùa Việt Nam bao giờ cũng là một quần thể kiến trúc, gồm các hạng mục công trình được bố trí theo các giải pháp bố cục khác nhau. Tổ hợp không gian chùa luôn tuân theo nguyên tắc khép kín mang tính hệ thống, tạo ra một không gian biệt lập với khu dân cư nhưng không quá cách xa để thuận tiện cho việc tu tập của tăng ni và giáo hoá chúng sinh.Tên gọi các giải pháp quy hoạch này được đặt theo các chữ Hán có dạng gần với bình diện kiến trúc chùa, cụ thể như sau:
1. Kiểu chùa chữ Đinh (
丁)
Có chính điện hay thượng điện (gọi là Đại hùng Bảo Điện), tức là ngôi nhà đặt các bàn thờ Phật, nối thẳng góc với nhà bái đường hay nhà tiền đường ở phía trước. Nhà bái đường đôi khi được gọi là chùa hộ, có lẽvì ở đây thường tôn trí các tượng Hộ Pháp. Một số chùa tiêu biểu kiểu kiến trúc này là chùa Hà, chùa Bộc (Hà Nội); chùa Nhất Trụ, chùa Bích Động (Ninh Bình); chùa Trăm Gian (Hà Nội); chùa Dư Hàng (Hải Phòng),...
2. Kiểu chữ Công (
工)
, Phổ biến hơn là kiến trúc có nhà chính điện và nhà bái đường song song với nhau và được nối với nhau bằng một ngôi nhà gọi là nhà Thiêu hương, nơi Chư Tăng ni làm lễ.
3. Kiểu chùa chữ Tam (
三)
thông thường là quy hoạch ba nếp nhà song song với nhau, thường được gọi là chùa hạ, chùa trung, chùa thượng, như kiểu chùa Kim Liên ở Hà Nội, chùa Tây Phương ở Hà Nội…
4. Kiểu chùa nội Công ngoại Quốc
: Một kiểu chùa khá phổ biến ở miền Bắc Việt Nam là kiến trúc có hai hành lang dài nối liền nhà tiền đường (hay nhà bái đường) ở trước với nhà hậu đường có thể là nhà Tổ hay nhà Tăng xá ở phía sau làm thành một hình chữ nhật bao quanh lấy các kiến trúc khác ở giữa. Kiểu chùa này gọi là nội công ngoại Quốc. Có nghĩa là phía trong có hình chữ Công (工), còn phía ngoài có hành lang giải vũ bao quanh như chữ Quốc. Tiêu biểu kiểu kiến trúc này là chùa Cầu (Hội An); chùa Keo (Thái Bình),...
5. Chùa Tháp
: Ở một số chùa có bố trí tháp Phật lớn ở trước mặt như chùa Dâu ở tỉnh Bắc Ninh, chùa Phổ Minh ở tỉnh Nam Định, chùa Bằng A ở Hà Nội, nhưng một số chùa khác, các tháp lại ở hai bên chùa hay có vườn tháp riêng. Về cấu trúc của tháp Phật nói chung đều cấu tạo gồm 4 phần: phần ngầm, đế tháp, thân tháp và ngọn tháp. Phần ngầm có thể được xây theo hình vuông, lục giác, bát giác hoặc tròn; không gian ngầm thường nằm chìm hoàn toàn dưới mặt đất nhưng đôi khi có phần nằm trên mặt đất, phần phía dưới mặt đất (bán âm bán dương).
Đế tháp là phần tiếp giáp với mặt đất của tháp, đỡ toàn bộ kết cấu phía bên trên. Đế tháp được bổ sung thêm một bệ tháp với những trang trí lộng lẫy để cho kiến trúc trở nên hùng vĩ.
Thân tháp là phần chính của tháp. Thân tháp là dấu hiệu để phân biệt các phong cách kiến trúc. Ví dụ dựa vào vật liệu xây dựng thân tháp và thủ pháp sử dụng vật liệu người ta có thể chia thành: tháp gỗ, tháp gạch bên ngoài – gỗ bên trong, tháp lấy cột gỗ làm trung tâm, tháp với trụ gạch chính,…
Ngọn tháp là phần biểu thị cho cõi Phật vì vậy mà có vai trò rất quan trọng. Ngọn tháp thường có dáng thanh mảnh, là đầu chóp của công trình, nơi cố định rui xà, mái nóc và gờ mái, giúp ổn định kết cấu và ngăn không cho nước mưa thấm lọt vào bên trong. Ngọn tháp, bản thân đã là một tháp nhỏ với với 3 phần đế - thân – đỉnh với một cọc ở giữa. Đế thường gồm một bệ đặt trên một nền phẳng hoặc trên nền cánh sen. Trên phần thân của ngọn tháp có đỉnh tháp. Vật liệu tôn tạo tháp phổ biến là đá tự nhiên và gạch nung. Đó là những phần kết cấu tiêu biểu nhất của ngọn tháp tuy nhiên ngọn tháp có thể thay đổi tùy theo những thời kỳ, địa điểm và phong cách tháp.
6.
Ngoài các kiểu chùa nêu trên có rất nhiều kiểu biến thể căn cứ vào địa hình sơn lâm, đồng bằng, hải đảo mà tạo ra các bố cục mang tính sáng tạo có giá trị cao về phương diện quy hoạch kiến trúc như kiểu chùa tiền Phật hậu Thánh đặc trưng ở chùa Thầy - Quốc Oai - Hà Nội. Chùa Một Mái, chùa Một Cột….Một số chùa khác bố trí gác chuông phía trước, gác chuông phía sau, chùa có gác chuông ngay trên cửa tam quan, có chùa gác chuông lại ở trên nhà Tổ.
Giải pháp quy hoạch kiến trúc 6 kiểu chùa nêu trên chủ yếu dựa vào hạng mục kiến trúc chính là Đại hùng Bảo Điện. Trong các chùa ngoài cụm kiến trúc này ra còn có những hạng mục khác như: 1. Nhà Tổ: Nơi thờ tượng và kỷ vật của các vị Cao tăng có công xây dựng và khai sáng chùa; 2. Tăng xá: Thuộc khu nội tự bao gồm các dãy nhà ở cho tăng ni; 3. Nhà Trù: Khu vực bếp nấu phục vụ cho tăng ni và phật tử; 4.Trai đường: Khu nhà ăn; 5. Vườn Tháp Tổ: Tổ hợp các tòa tháp lưu giữ xá lợi và di cốt của Chư Tổ sư sau khi đã viên tịch; 6.Nhà tọa soạn: Các dãy nhà phục vụ cho việc soạn lễ cúng dàng của thập phương Phật tử; 7. Gác chuông, gác chiêng; 8. Tam quan: Tam quan là cổng vào chùa được cấu tạo bởi một tòa nhà với ba cửa ra vào. Có thể bố trí một tam quan ngoại và một tam quan nội …); 9. Ao, hồ sen: Góp phần tạo nên phong cảnh sơn thủy hài hòa, tươi đẹp; 10. Giếng chùa: Tạo ra bởi các mạch nước ngầm trong mát, kiến trúc giếng thường được xây dựng bởi các vật liệu như đá ong hoặc đá xanh tự nhiên, góp phần tạo nên điểm nhấn đẹp trong cảnh chùa; 11. Vườn cây, vườn hoa: Tạo ra thế giới gần thiên nhiên, tĩnh lặng nhưng tươi đẹp, cây và hoa trong chùa phải được chăm sóc cẩn thận để phù hợp với cảnh chùa trang nghiêm và thanh tịnh; 12. Tịnh Thất: Căn cứ vào pháp môn tu hành của từng chùa mà bố trí các tịnh thất nhỏ tại các không gian yên tĩnh phục vụ cho việc tu tập.
II. Giới thiệu không gian nội thất chùa Việt Nam
Như đã giới thiệu ở trên, chùa đa dạng thì Phật điện (còn gọi là Đại hùng Bảo Điện) cũng đa dạng không kém. Cách thức bài trí tượng thờ ở Phật điện Việt Nam cũng biến chuyển qua thời gian và không gian.
Do lịch sử truyền nhập Phật giáo, phần lớn chùa Việt Nam là chùa Đại Thừa (Mahayana). Do đó, nhà chính điện cũng như các tòa nhà khác trong chùa, chúng ta thấy nhiều tượng Phật (Buddha), Bồ Tát (Bodhisattva) cùng với chư Thánh tổ, thiện thần hộ pháp chư thiên khác. Bao gồm cả những tượng thần, tượng Mẫu theo các tôn giáo khác của tín ngưỡng dân gian. Giới hạn ở bài tham luận này chúng tôi chỉ mô tả cấu trúc Phật điện điển hình qua việc bài trí tượng thờ trong chùa Việt. Nếu bố cục ngôi chùa theo kiểu "Nội công ngoại Quốc" là hình  thức phổ biến hơn cả thì nhìn chung chùa bao gồm một điện thờ hình chữ Công (工), một dãy hành lang bao quanh ba mặt và một sân rộng. Khu trung tâm là điện thờ Phật của chùa, thông thường bao gồm ba ngôi nhà nằm kế tiếp nhau, lần lượt là nhà Thiêu hương – Thượng Điện – Nhà tổ…
Bài trí tượng trong tòa Thiêu hương:
- Ban Đức Ông ở bên trái tiền đường.
- Ban Thánh hiền.
- Tượng Bát bộ Kim Cương.
- Bài trí tượng trong tòa Thượng điện:
Tòa thượng điện còn gọi là Tam Bảo hay đại hùng bảo điện, gồm nhiều tượng Phật đặt trên các bệ xây từ thấp đến cao.
Hệ thống bài trí tượng phổ biến trong thượng điện (xem sơ đồ)
- Lớp thứ nhất: Trên cùng là tượng Tam thế.
- Lớp thứ hai: Bộ tượng Di Đà tam tôn.
- Lớp thứ ba: Bộ tượng Thích Ca niêm hoa.
- Lớp thứ tư: Tượng tổ Tuyết Sơn.
- Lớp thứ năm: Tòa Cửu Long ở giữa.
Ngoài sáu lớp bố trí tượng nêu trên trong Đại hùng Bảo điện còn tôn trí các pho tượng sau:
- Tượng Thập điện Diêm Vương.
- Tượng Quan Âm thị kính hoặc Quán Âm Tống Tử.
- Tượng Quan Âm thiên thủ thiên nhãn.
Giới thiệu về kiến trúc Tam quan chùa Việt Nam
Kiến trúc Chùa Việt Nam thường tuân theo một hướng chính gọi là trục Chính Đạo, mở đầu cho hướng chùa là Tam quan án ngự. Từ Tam quan vào bên trong là toàn thể ngôi chùa bao gồm Lầu chuông, Gác trống phía trước, hành lang giải vũ hai bên, tiếp vào đến Tiền đường, Thiêu hương, Thượng Điện v.v…
Kiến trúc Tam Quan
Tam quan thông thường có hai tầng, tầng dưới có ba cửa, ở giữa là cửa chính, hai bên cửa nhỏ hơn và kích thước hai cửa này bằng nhau. Tuy nhiên cũng nhiều chùa xây Tam quan có khi hơn 4 đến 5 tầng, mở ra 4 đến 5 cửa và thường tùy thuộc vào tổng thể kiến trúc của ngôi chùa cũng như ý tưởng của người chủ hưng công khi cho xây dựng. Tầng trên của Tam quan chùa Việt có khi kiêm luôn chức năng lầu chuông, khánh và treo chuông lớn.
Nghiên cứu sâu về Tam Quan còn có tên gọi khác là Tam môn, cách gọi tuy khác nhau nhưng bản chất là một. Ý nghĩa Triết học Phật giáo của cổng chùa theo Phật học đại từ điển lí giải “là cách gọi của Tam giải thoát môn”. Tam giải thoát môn chính là ba cửa giải thoát cho chúng sinh thoát khỏi phiền não, tiến nhập vào chốn thanh tịnh, an nhiên tự tại, chốn Bỉ ngạn để đạt đạo quả Niết bàn. Ba cửa đấy là Không giải thoát môn, Vô nguyện giải thoát môn, Vô tướng giải thoát môn. Không giải thoát môn là quán sát tất cả các pháp do nhân duyên mà sinh thành, tự tính vốn là không, tất cả mọi thứ như hư huyễn không có thật, thông đạt như thế, thì mới có thể ngộ nhập vào cõi Niết Bàn. Vô nguyện giải thoát môn là sự tiến lên của Vô tác giải thoát môn, chính là tất cả các pháp sinh tử, nguyện xa rời ý niệm tạo tác, để ngộ nhập vào Niết bàn diệu quả; Vô tướng giải thoát môn là quán sát tất cả pháp thế gian đều là giả hợp của hình tướng, hiểu được tứ đại ngũ uẩn giai không, rời nhân ngã chấp tướng mà ngộ nhập vào cõi Tịch tĩnh của Niết bàn.
Tam giải thoát môn còn gọi là Tam không môn, lại còn gọi là Không môn, vì thế chùa chiền vẫn thường được gọi là Không môn như một cách gọi đại xưng.
Phong cách Tam quan
Tam quan mở ra hướng vào chùa, mở ra con đường tiếp nhận đến với Phật giáo. Kiểu dáng Tam quan tùy thuộc vào vị thế địa lí, kinh tế vùng miền, ngôi chùa có sự ảnh hưởng tới văn hóa cộng đồng như thế nào thì xây dựng chùa chiền nói chung và Tam quan nói riêng có những mức độ quy mô khác nhau. Trước tiên là Tam quan gỗ, từ kiểu thức đơn giản nhất là cái cổng để đi lại cho thuận tiện, khoanh vùng cho ngôi chùa, dần dần chuẩn hóa theo kiểu thức cung đình với cấu kiện kiến trúc, chồng giường, diêm tầng lớp mái...
Theo phong cách kiến trúc các Tam quan cổ còn lại tới ngày nay trong các chùa Việt là các Tam quan gỗ, kiểu thức như Tam quan chùa Kim Liên, chùa Chân Tiên, chùa Vạn Niên - Hà Nội.Ngày nay với sự phát triển đa dạng của vật liệu xây dựng đã ảnh hưởng nhiều đến cấu trúc của tam quan chùa. Cấu trúc tam quan có thể làm bằng bê tông cốt thép với cột đá hoặc là sự kết hợp giữa bê tông và mái gỗ…Quá trình thiết kế quy hoạch kiến trúc chi tiết phải tùy thuận vào địa thế và quy mô kiến trúc chùa mà kiến tạo ra kiểu mẫu tam quan tương xứng.
Ngôi chùa Việt Nam ngày nay vẫn tồn tại Tam quan như một minh chứng cho sự phát triển của lịch sử tất yếu và nội hàm triết thuyết Phật giáo. Điều này cơ bản đúng trên bình diện nghiên cứu lịch trình của Tam quan cũng như sự tương thích về kiến trúc và môi trường địa lí văn hóa tạo cơ sở cho sự phát triển của tôn giáo mà con đường cứu kính vẫn là hướng con người vượt qua cái bất thiện để đến với cái thiện, cái tốt đẹp hơn.
Phần II
.
Kiến trúc Chùa điển hình
Căn cứ vào thực tế hiện trạng, một ngôi chùa muốn xây mới, tu bổ hay mở rộng sẽ chịu ảnh hưởng quyết định bởi nhiều yếu tố khác nhau về quy mô, địa hình, khí hậu, nhu cầu sử dụng…Sự ảnh hưởng đó tạo nên bản sắc với nét đặc trưng riêng của từng ngôi chùa.
Tuy nhiên cấu trúc một ngôi chùa luôn phải tuân theo các nguyên tắc chung sau:
I. Định hướng quy hoạch
1.
Nguyên tắc Chọn đất và ngày tốt giờ tốt: Theo quan niệm xưa nay việc chọn đất và hướng xây dựng mở rộng chùa có một ảnh hưởng to lớn đối với con người sống trên đó. Kinh nghiệm cho thấy đất xây chùa tốt là nơi bên trái trống không hoặc có sông ngòi, hồ ao ôm bọc. Bên phải có núi hay công trình phải cao dày, lớp lớp quay đầu lại, hoặc có hình hoa sen, tràng phan, bảo cái, hoặc có hình rồng phượng, quy xà chầu bái. Thủy thì nên chú ý thủy khứ, thủy lai, thủy (nước) nên chảy quanh sang trái. Thế đất trước mặt nên tạo khoảng trống làm minh đường. Tiền minh đường là hướng trước mặt nếu có lưu thủy dòng chảy, có tụ thủy thành hồ ao lại thêm tốt. Hậu ngai tọa (phần không gian phía sau chùa) không cần phải có thế núi áp kề nhưng cần nhất phải có khoảng đất rộng sau lưng Chùa là cách có Địa Hậu thì những vị trụ trì ở đó sẽ được cách tương lai có nhiều đệ tử tốt kế tục được sự nghiệp của mình.
Việc chọn ngày giờ tốt để tiến hành khởi công xây dựng mở rộng nên theo các phép xem ngày giờ được lưu truyền lại chọn ra ngày giờ phù hợp thuận tiện cho việc mở đầu và kết thúc được viên mãn.
2.
Hướng chùa căn cứ vào hiện trạng mà bố trí để thuận cho việc giao thông. Thông thường hướng Chùa được bố trí theo ba hướng sau:
-  Hướng Tây: Là hướng về đất Phật lịch sử, là hướng chung của các ngôi chùa cổ như: Chùa Dâu, Chùa Phật Tích, Chùa Pháp Vân,Chùa Chân Tiên…
- Hướng Nam (Từ Hướng Đông Nam đến Tây Nam), đây là hướng phù hợp với các vùng địa lý có khí hậu khắc nghiệt. Bố trí hướng chùa theo các hướng Nam để tránh rét về mùa đông có được sự mát mẻ về mùa hè.
- Hướng Đông: Đa phần các chùa Tiểu Thừa Khơme Nam bộ bố trí hướng chùa về hướng Đông, đây là hướng nhìn của đức Bản sư Thích Ca Mâu Ni Phật khi ngài đắc đạo tại cội Bồ Đề.
Như vậy dù là hướng Tây, Đông Nam khi định vị các hạng mục cần tuân theo quy hoạch tổng thể đã định trước, theo một số sách cổ để lại căn cứ vào hướng chính chú ý chọn kỹ để được hướng thuận về Thiên- Địa - Nhân gọi là hướng Bảo Châu.
Tóm lại: Quy trình chọn hướng, thế đất và ngày giờ tốt phải được coi là phương tiện để cho mọi việc được thuận lợi và có kế hoạch rõ ràng, tạo nên tinh thần quyết tâm cao nhất trong việc xây dựng tu bổ Chùa.
II. Thiết kế kiến trúc chùa điển hình với các nguyên tắc căn bản
Bố cục trong kiến trúc chùa truyền thống Việt Nam cũng như các công trình khác đều tuân theo một số quy luật và nguyên tắc tạo hình là thống nhất và biến hoá, tương phản và dị biến, vần luật và nhịp điệu. Cụ thể:
1.
Bố cục kiến trúc: Tổng thể khuôn viên chùa thường được bố trí đăng đối qua một trục (gọi là trục Chính Đạo hoặc được bố trí xoay quanh một tâm điểm (Tháp Phật, đài Quan Âm) tạo sự cân bằng, trang nghiêm bề thế cho công trình. Ngay trong mặt bằng công trình cũng được bố trí hợp khối từ những hình chữ nhật để tạo nên sự cân bằng và ổn định. Bố trí tượng thờ trong mặt bằng cũng thường được bố trí đăng đối qua trục. Ðối với các công trình phụ khác trong khuôn viên, thông thường nếu có đủ diện tích thì người ta cũng xây dựng theo kiểu đối xứng. Tuy nhiên tuỳ theo địa hình và nhu cầu xây dựng mà có những thay đổi phù hợp. Với các công trình như vườn tháp, gác chuông lại có dạng bố cục hướng tâm, mặt bằng có thể là hình vuông, hình lục giác, hình bát giác hoặc hình tròn.
2.
Nguyên tắc trọng điểm của việc thiết kế bố cục kiến trúc chùa: Phần kiến trúc chính (Đại Hùng Bảo Điện) nằm trên trục chính Đạo bao giờ cũng rộng nhất và thường cao nhất được tập trung mọi tinh hoa kiến trúc và nghệ thuật.
3.
Ðặc thù nghệ thuật trong tạo hình kiến trúc nói chung và chùa được biểu hiện rõ nét ở mối tương quan tỷ lệ. Tỷ lệ chính trong bản thân, giữa cái lớn cái bé, cái chung cái chi tiết, tỷ lệ giữa các chiều trong không gian,... Và được thể hiện cả ở mối tương quan giữa công trình với môi trường xung quanh, với thiên nhiên cảnh quan. Trong kiến trúc chùa truyền thống không có các công trình kiến trúc đồ sộ. Các công trình có kích thước tương đối lớn cũng gắn bó hoà hợp với thiên nhiên và con người, không có tác động thống trị và áp đặt lên thiên nhiên và con người.
4.
Về mặt bằng: hầu hết các hạng mục công trình Chùa đều tổ hợp từ hình chữ nhật với các gian lẻ. Các tỷ lệ giữa thành phần kết cấu nhà với nhau bao giờ cũng có một sự tương quan kích thước nhất định mang đến sự hài hoà. Về không gian chùa được xây dựng bằng vật liệu gỗ chủ yếu được quyết định bởi các bộ vì. Bộ vì được hình thành bởi 6 cây cột (2 cột cái, 2 cột quân và 2 cột hiên) hoặc 4 cây cột ( 2 cột cái và 2 cột quân). Vì kèo có tỷ lệ đứng / ngang = 2/3 tạo thành độ dốc i = 66,6 %.
5.
Nguyên tắc liên hệ và phân cách: Sự liên hệ và phân cách thể hiện qua các bộ phận, các thành phần kiến trúc khác nhau và rõ nhất là yếu tố hình khối thiên nhiên và kiến trúc công trình tương đối độc lập nhưng nhờ không gian mở của hàng hiên, của các dãy nhà hành lang, làm yếu tố chuyển tiếp đã khiến không gian vườn như ăn sâu vào công trình. Sự liên hệ ở đây còn được thể hiện bởi các dãy hành lang kết nối các hạng mục công trình chính để đảm bảo cho một liên kết chặt chẽ về không gian và thích dụng.
6.
Yêu cầu về nhân chủng học và nhu cầu hoạt động của con người kết hợp với đặc tính của gỗ, quy mô không gian do kết cấu gỗ tạo nên... đã đạt được tính tỷ lệ về con người và kiến trúc. Một số chùa không có khả năng sử dụng gỗ có thể thay thế bằng kết cấu bê tông cốt thép. Cho dù dùng loại vật liệu gì chăng nữa Tỷ lệ không gian của công trình cần phải đáp ứng và tuân thủ để đạt được sự gần gũi và gắn bó với hoạt động của con người.
III. Vật liệu và kỹ thuật xây dựng chùa
Hiện nay được sử dụng là các chủng loại phù hợp với môi trường khí hậu tại địa phương, từ tre, tranh, gạch ngói, bê tông, đá, gỗ, Các công trình truyền thống thường sử dụng vật liệu gỗ (thường gặp gỗ lim, gỗ đinh, gụ, táu... cho hệ thống kết cấu khung cột, hệ thống cửa, rui hoành... Ðá thường được sử dụng là đá nguyên khối từ đá ong, đá sa thạch, đá xanh... sử dụng trong nền, bậc cấp, chân tảng. …
Vật liệu đất nung được sử dụng và chế tác thành các sản phẩm đáp ứng các mục đích sử dụng khác nhau. Ví dụ, mái các công trình lợp ngói lòng máng như âm dương, ngói ống ... và mái lợp ngói bản như ngói mũi hài, vẩy rồng, vẩy hến, ngói di, ngói liệt là dạng mái nhiều lớp, dưới cùng là lớp ngói lót, trên là các lớp ngói chính được xen chồng lên nhau để che mưa nắng. Tường tại các công trình chùa thường là tường gạch nung, gạch  hỗn hợp vôi đất, xi măng, đá ong. Gạch bát được sử dụng để lát nền sân, hiên... Gạch trang trí phủ ngoài mặt tường, tháp, gạch nung sành để làm tháp mộ, gạch xây cột vuông...
Ðối với kết cấu bê tông bắt đầu thấy xuất hiện từ cuối nhà Nguyễn thời kỳ thuộc Pháp, điển hình là cụm di tích chùa Hưng Ký và trang trí trên mặt đứng hay trên kết cấu đều được làm bằng sứ, gỗ và ghép liền với mặt bê tông của kết cấu. Giải pháp sử dụng bê tông cốt thép sẽ tạo ra quy mô chùa lớn với khả năng vượt khẩu độ không giới hạn tạo ra các không gian đủ lớn đáp ứng nhu cầu hoằng pháp cho rất đông người trong cùng một thời điểm.
Ngoài người Kinh, một số dân tộc thiểu số khác ở Việt Nam cũng có chùa. Chùa (Chiền) người Mường làm bằng tre đơn giản. Chùa người Khơme được xây dựng đẹp, có bộ mái biểu hiện ảnh hưởng Campuchia và Thái Lan. Chùa người Hoa thường tạo hình với chất liệu tô vẽ mang sắc thái kiến trúc riêng. Thông thường thì vật liệu xây dựng chùa là các vật liệu tốt nhất có thể được.
Giờ đây với sự phát triển đa dạng của công nghệ vật liệu xây dựng mới, việc tu bổ cải tạo, mở rộng chùa cũng như xây dựng mới ảnh hưởng bởi chất liệu xây dựng tiên tiến nên chùa Việt Nam có thêm nhiều giải pháp xử lý về mặt kết cấu cũng như bề mặt hoàn thiện. Tổng hợp các yếu tố mới này đã tạo ra tính đa dạng của kiến trúc chùa Việt Nam đương đại.
IV. Kỹ thuật xây dựng.
Yêu cầu về độ bền vững là một đặc trưng chính của các công trình kiến trúc Chùa. Bí quyết làm cho các kiến trúc gỗ bền vững, bên cạnh việc chọn vật liệu (gỗ to, gỗ tốt, đá cứng hay gạch nung già). Trong kiến trúc gỗ nhân tố cơ bản chống đỡ kiến trúc là các bộ vì. Bộ vì được hình thành bởi các cây cột, hệ thống liên kết cột và là sự kết hợp hài hoà hai yếu tố là lòng nhà và độ chảy của mái nhà. Sau đó, người ta nối các vì với nhau bằng hệ thống xà ăn mộng qua các cột. Lực ép và sức nặng của toàn bộ mái nhà dồn xuống các đầu cột. Các câu đầu, xà nách, kẻ, bẩy, các đầu dư, đầu nghé hợp lý cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ cân bằng và gánh đỡ kiến trúc của bộ vì.
Ngày nay việc kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống với sự tính toán hợp lý của công nghệ máy tính hiện đại về cả hình học, vật lý, cả về mỹ thuật và kỹ thuật thi công xây dựng. Ðó là giá trị về tính toán cho kiến trúc chùa luôn nằm trong thế cân bằng và ổn định.
VI. Màu sắc trong kiến trúc Phật Giáo
Màu sắc của chùa dùng màu tự nhiên của vật liệu xây dựng, màu nâu đỏ của mái ngói, màu nâu của kết cấu bộ vì, vách gỗ, màu xám nhạt của chân tảng, của bậc thềm đá... Màu vôi trắng của tường đầu hồi hoặc màu tự nhiên của các hàng gạch xây tường miết mạch không trát. Các hoạ tiết đôi lúc được trang trí bằng màu, màu xám nhạt của bờ nóc, bờ dải, bờ guột và đầu đao góc mái. Một số dạng màu thường được sử dụng trong các công trình để tạo nên sự tương phản về độ sáng. Ví dụ như gam màu trắng của tường quét vôi là sáng trong khi gam nâu sậm của gỗ là tối, hoặc gam đỏ sậm của gạch trần là tối nổi lên khoảng trắng của cửa sổ là các hình chữ Vạn hoặc biểu tượng sắc - không đắp vữa...
Ngoài màu tự nhiên của vật liệu, một số công trình còn sử dụng màu vàng và đỏ của đồ gỗ sơn son thếp vàng. Các gam màu vàng đỏ có thể bắt gặp ở bất kỳ một công trình chùa nào trong các đồ thờ, tượng, hoành phi... Màu vàng son với ánh sáng đèn, nến, hương khói mờ ảo tạo nên một không gian linh thiêng hơn, vừa thực lại vừa hư, thể hiện triết lý giải thoát của Phật Giáo.
Một số chùa Việt qua giao lưu văn hóa học tập các nước bạn, do đó có thể nhận thấy màu sắc khác nhau trong một số công trình. Cột phủ sơn mài thếp vàng và vẽ hình mây, rồng cuốn với hai màu vàng đỏ là chủ đạo, vẽ bột màu trên các hoa văn trang trí với màu sắc sặc sỡ ...
Chùa truyền thống ba miền Việt Nam có một nét chung là ánh sáng trong chùa rất ít, chủ yếu là sử dụng ánh sáng khúc xạ và phản quang thông qua các bộ phận như cửa sổ, cổ diêm hoặc thiên tỉnh và ánh sáng nhân tạo là đèn, nến... Ðiều này là kết quả của việc quan niệm nơi thờ Phật thì phải linh thiêng, huyền bí, trang nghiêm, kiến trúc như vậy phải u trầm tĩnh mịch tạo một tâm lý tôn kính cho con người bước chân vào nơi cửa Phật.
VII. Trang trí, điêu khắc công trình.
Bố cục trong một tác phẩm điêu khắc là thước đo lớn nhất cho sự thành công của tác phẩm. Trong kiến trúc cổ, ta thường gặp bố cục theo kiểu cân xứng ( những cặp rồng, những hoa văn hoạ tiết đối nhau...). Bố cục hướng tâm ( có hoa văn trung tâm trong một khung khép kín), bố cục hình dải gọi là hồi văn ( hoa cúc, dây hình chữ vạn, pháp khí...)
Kiến trúc chùa sử dụng điêu khắc và hội họa từ các hoa văn, đề tài trang trí mang đậm ý nghĩa tượng trưng góp phần vào việc giác ngộ chúng sinh bởi các điển tích được nói đến trong kinh Phật, như là một yếu tố phụ trợ tăng tính nghệ thuật đồng thời diễn đạt ý nghĩa biểu trưng, mang đậm triết lý nhà Phật.
Phần III
.
Kiến trúc Chùa Nghệ An
1. Đánh giá hiện trạng:
Nghệ An nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có 4 mùa rõ rệt: xuân, hạ, thu, đông. Từ tháng 4 đến tháng 8 dương lịch hàng năm, tỉnh chịu ảnh hưởng của gió tây nam khô và nóng. Vào mùa đông, chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc lạnh và ẩm ướt.
Nghệ An là một tỉnh có đầy đủ địa hình núi cao, trung du, đồng bằng và ven biển. Phía Tây là dãy núi Bắc Trường Sơn. Tỉnh có 10 huyện miền núi, Các huyện, thị còn lại là trung du và ven biển, trong đó Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, và Cửa Lò… giáp biển.
Phật giáo được truyền vào Việt Nam tính đến nay đã trải qua hơn 2000 năm lịch sử và có thời kì đạo Phật đã trở thành tư tưởng đạo lý, được cộng đồng xã hội trân trọng và gìn giữ với vị trí là quốc đạo như thời Lý và thời Trần.
Cùng với điều kiện đó Phật giáo đã được hưng phát tại đất Nghệ An. Qua quá trình tìm hiều và nghiên cứu khảo cổ tại các tự viện và phế tích cũng như trong tâm thức người dân Xứ Nghệ đã chứng minh Phật giáo có mặt tại đất Nghệ An cách đây hàng ngàn năm. Có thể nói đạo Phật đã được phát triển sâu rộng trong đời sống nhân dân Xứ Nghệ, mỗi làng xã đều có chùa để thờ Phật, đặc biệt khi vua Trần Nhân Tông về đây chiêu mộ binh sỹ đánh đuổi quân Nguyên Mông, thời kỳ này nhiều chùa đã được vua ban chiếu xây dựng và khuyến khích nhân dân công đức lập chùa.
Trong thời gian vua Lê Lợi lập đại bản doanh cũng như thời kì vua Quang Trung tiến quân ra thành Thăng Long cũng đã dựa vào cơ sở chùa chiền để đóng quân và huấn luyện binh sỹ.
Trải qua thăng trầm với lịch sử phát triển dân tộc, nhân dân Nghệ An sớm giác ngộ giáo lý của nhà Phật là chân lý giải thoát tối hậu, cho nên đã nhiều đời nối tiếp nhau xây dựng mở rộng Chùa để làm nơi hoằng pháp và đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng tâm linh của nhân dân Nghệ An.
Theo thống kê sơ bộ số lượng Chùa tại Nghệ An còn lại dấu tích khoảng 485 ngôi Chùa. Do đó việc phục dựng trùng tu cần phải có thời gian và sự cân nhắc kỹ lưỡng về mọi mặt. Từ ảnh hưởng của khí hậu vùng miền đến địa hình và phong tục tập quán địa phương.
2. Các đặc điểm vùng miền ảnh hưởng đến cấu trúc và không gian kiến trúc chùa
Căn cứ vào hiện trạng thực tế, một ngôi chùa tại Nghệ An muốn xây mới, tu bổ hay mở rộng sẽ chịu ảnh hưởng quyết định bởi yếu tố khí hậu của nắng gió miền Trung. Giờ nắng và lượng mưa nhiều nên kiến trúc chùa sử dụng dãy nhà hành lang có mái che kết nối các hạng mục Chùa là tối cần thiết. Quy trình quy hoạch các hạng mục Chùa làm xuất hiện ra các không gian kiểu giếng trời sẽ hình thành các túi khí tự nhiên góp phần giảm bớt hơi nóng của không khí khô và hanh (gió Lào). Việc tạo ra nhiều vườn cây và ao hồ mặt nước sẽ giúp điều hòa vi khí hậu kết hợp cùng với giải pháp bố trí linh hoạt theo địa hình hiện trạng của ngôi chùa sẽ tạo ra nhiều hơn cảnh quan Kiến trúc đặc sắc, mang đậm dấu ấn Phật giáo Nghệ An. (
tham khảo thiết kế mới chùa Đại Tuệ).
3. Các vấn đề cốt lõi trong việc thiết kế và tu bổ chùa tại Nghệ An
Do ảnh hưởng mang tính đặc thù của địa phương nêu trên về mặt khí hậu. Chùa Nghệ An trong quá trinh tu bổ cải tạo hay mở rộng cần phải cân nhắc trước khi thực hiện thiết kế ở các nội dung sau:
3.1. Về phương diện quy hoạch kiến trúc:
Căn cứ vào quy mô và định hướng phát triển để lựa chọn mô hình chùa theo các phương án của chùa điển hình nêu trên (
sẽ có hình ảnh cụ thể chi tiết trong phần trình chiếu khi trình bày tham luận
).
Khuôn viên chùa cần bố trí vườn cây ở hướng Tây để chắn nắng gắt vào các ngày nóng. Bố trí nhiều hồ sen, ưu tiên mặt nước ở hướng Tây Nam để điều hòa khí hậu mùa gió Lào. Giải pháp quy hoạch phải là sự hòa nhập tối đa với thiên nhiên nhằm thích ứng với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Bố cục các hạng mục công trình trong Chùa cần tuân theo sự kết nối liên tục có ý đồ tuân theo tư tưởng cân bằng đối xứng thông qua trục chính đạo. Nhấn mạnh ở tư duy bố cục ngang bằng sổ thẳng với giải pháp tạo kết nối giữa các hạng mục với nhau theo hành lang có mái che mưa nắng. Cấu trúc này đảm bảo cho việc sinh hoạt cũng như tu tập hành trì  các thời khóa công phu của Tăng Ni không bị ảnh hưởng bởi thời tiết.
Kiến trúc chùa cần nhiều hơn các giải pháp biểu tượng mang tính tượng trưng cao. Cấu trúc hình khối đơn giản mà khúc triết có tính giáo hóa sâu sắc (thể hiện ở nhiều không gian mô tả tích Phật và giáo lý căn bản) phù hợp với đại đa số người dân Nghệ An hiện nay, chưa có nhiều điều kiện tiếp xúc với giáo lý của Đức Phật trong suốt thời gian dài qua hai cuộc chiến tranh.
3.2. Về phương diện kỹ thuật xây dựng:
Đặc thù bởi khí hậu nóng ẩm nên việc xây dựng chùa tại Nghệ An cần sử dụng các vật liệu có độ bền cao, chịu được tác động của khí hậu khắc nghiệt. Cụ thể đối với các ngôi chùa có điều kiện về kinh tế nên sử dụng gỗ chất lượng cao như gỗ Lim, gỗ gụ… vật liệu xây là đá nguyên khối và gạch nung.  Ngoài các vật liệu truyền thống nêu trên các ngôi chùa hiện nay có thể sử dụng vật liệu mới bê tông cốt thép mác cao. Hoặc kết hợp giữa bê tông và gỗ để tạo ra ngôi chùa đáp ứng yêu cầu về khối tích sử dụng và phù hợp với địa hình phức tạp, không đồng nhất (xem minh họa).
3.3. Về mỹ thuật và màu sắc trong kiến trúc chùa Nghệ An:
Ngoài việc chú ý tuân theo các tiêu chí nêu trong phần chùa điển hình Việt Nam. Chùa Nghệ An với bề mặt ngoại thất cũng như nội thất sẽ chịu ảnh hưởng bởi môi trường khô hanh ẩm ướt đặc trưng của khí hậu miền Trung. Do đó việc hoàn thiện bề mặt cần phải sử dụng các chất liệu có độ bền cao, ít bị ảnh hưởng bởi khí hậu, cụ thể vật liệu phải chịu được nhiệt độ và độ ẩm cao, kèm theo đó là sự chống bay màu của bề mặt hoàn thiện và sự ẩm mốc xảy ra trong quá trình tiếp xúc với nắng và mưa nhiều.
Kết:
Trên đây chúng tôi mô tả mang tính khái quát các vấn đề cốt lõi của quá trình thiết kế xây dựng và tu bổ chùa. Căn cứ vào hiện trạng cũng như nhu cầu ngắn hạn và dài hạn, trước khi bắt tay vào triển khai phải cân nhắc cẩn trọng trong việc quy hoạch định hướng tổng thể. Việc làm thiết thực này sẽ tránh được sự lãng phí không cần thiết.
Theo dõi bước đi của ngôi chùa Việt Nam qua suốt chiều dài lịch sử, chúng tôi thấy rõ ở mỗi thời kỳ, các ngôi chùa, ngọn tháp đếu có một kiểu dáng riêng biệt. Bao giờ cái truyền thống cũng gắn với cái hiện đại, việc tiếp thu các kiểu kiến trúc của các chùa tháp trên thế giới cũng như các giải pháp sáng tạo có được bắt nguồn từ công nghệ vật liệu và công nghệ xây dựng mới cần phải chú ý để không làm mất đi bản sắc dân tộc. Cái bản sắc dân tộc ở đây phải được nhìn nhận là sự phù hợp với con người và tư duy thời đại mới ở sự cảm nhận về mỹ thuật, về kiến trúc kết hợp với nhu cầu sử dụng. Đây là bài toán khó, nhưng ông cha ta đã làm được. Âu cũng là điều chúng ta phải suy nghĩ trong hiện tại.
Hà Nội, ngày 15 tháng 7 năm 2012
Tài liệu tham khảo
:
-
Tạp chí Chùa Hương
- Hà Nội năm 2012
-
Chùa Việt Nam
- Nxb. Khoa học Xã Hội, Hà Nội
- Nguồn z6.invisionfree.com
- Nguồn Hauhocquangkien.com
- Hình ảnh thiết kế Công ty CP Đại Nhật, (Nhóm Phật tử Đạo tràng Chân Tịnh, Chùa Hương, Hà Nội)
*
Phó trưởng ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Tin tức khác
KÍNH MỜI QUÝ VỊ XEM TỪ QUANG TẬP 31 – THÁNG 1 NĂM 2020
NHÂN VẬT PHẬT GIÁO VIỆT NAM
KÍNH MỜI QUÝ VỊ XEM TỪ QUANG TẬP 30 – THÁNG 10 NĂM 2019 (PL. 2563)
KÍNH MỜI QUÝ VỊ XEM TỪ QUANG TẬP 29 – THÁNG 7 NĂM 2019 (PL. 2563)
KÍNH MỜI QUÝ VỊ XEM TỪ QUANG TẬP 28 – THÁNG 4 NĂM 2019 (PL. 2563)
KÍNH MỜI QUÝ VỊ XEM TỪ QUANG TẬP 27 – THÁNG 1 NĂM 2019 (PL. 2562)
Tin sinh hoạt phật sự
Thông tin
Tin tức
Học
Tu
Hành
Nguyện
Video bài giảng
Video khác >>
Thư viện kinh sách
Pháp âm
Your browser does not support the audio element.
Tịnh Độ Đại Kinh (Tập 131)/ Giải, diễn nghĩa: Pháp sư Tịnh Không/ Trưởng ban biên dịch: Tỳ kheo Thích Đồng Bổn/ Đọc: Tú Trinh
Tịnh Độ Đại Kinh (Tập 130)/ Giải, diễn nghĩa: Pháp sư Tịnh Không/ Trưởng ban biên dịch: Tỳ kheo Thích Đồng Bổn/ Đọc: Tú Trinh
Tịnh Độ Đại Kinh (Tập 129)/ Giải, diễn nghĩa: Pháp sư Tịnh Không/ Trưởng ban biên dịch: Tỳ kheo Thích Đồng Bổn/ Đọc: Bích Phượng
Pháp âm khác >>
Thống kê truy cập
Online: 64
Số lượt truy cập : [SỐ TÀI KHOẢN]


[EMAIL]
1800 6715
Hệ thống phân phối
5 ứng dụng hàng đầu để hỗ trợ học piano trực tuyến
02/06/2021
5787
Nếu bạn đã quyết định học piano, chào mừng bạn đến với một cuộc phiêu lưu vô cùng bổ ích, chắc chắn sẽ khiến nguồn sáng tạo của bạn tuôn trào khi bạn khám phá âm thanh của chính mình!
Khi nói đến việc học đàn piano, tất cả chúng ta đều có tốc độ học và năng khiếu riêng. Điều gì đó hiệu quả với bạn bè của bạn, không có nghĩa là nó sẽ hiệu quả với bạn! Với rất nhiều ứng dụng ngoài kia, đôi khi có thể tốn khá nhiều thời gian và công sức để chọn một ứng dụng phù hợp với nhu cầu của bạn, bất kể bạn ở độ tuổi nào. Hôm nay, chúng tôi muốn dành chút thời gian để xem xét một số ứng dụng học đàn piano trực tuyến tốt nhất trên thị trường để làm cho trải nghiệm học tập của bạn trở nên dễ dàng, thú vị và quan trọng nhất là phù hợp với nhu cầu của bạn.
Learn music notes (Jungle Music)
Bắt đầu với Jungle Music cực kỳ thân thiện với người dùng. Cho dù bạn là người mới bắt đầu chơi hay quay lại chơi
piano
sau một thời gian nghỉ ngơi, ứng dụng này cung cấp các bước hướng dẫn tương tác, dễ thực hiện để giúp bạn có những kiến thức cơ bản về việc học piano, đặc biệt tập trung vào những người chơi nhỏ tuổi. Cách tiếp cận của Jungle Music để tiếp thu việc học âm nhạc như một trò chơi tương tác với các nhân vật và nhiệm vụ vui nhộn giúp việc học đọc nốt nhạc trong tất cả các khóa học trở nên vui tươi và thú vị đối với trẻ em. Thật hoàn hảo nếu bạn mang cây đàn piano đầu tiên để thử!
Ưu điểm:
Tuyệt vời để học ký hiệu cơ bản với hướng dẫn rõ ràng và ngắn gọn
Miễn phí!
Nhược điểm:
Không tương thích với iOS
Simply Piano
Tiếp theo chúng ta có Simply Piano, có thể là một trong những ứng dụng học piano có doanh thu cao nhất và phổ biến nhất hiện nay. Một lý do khiến ứng dụng này trở nên phổ biến vì nó lật ngược hoàn toàn cách tiếp cận truyền thống để học piano và cho phép người dùng chơi những bài hát liên quan, hiện đại và có ý nghĩa đối với họ.
Nhìn chung Simply Piano là một ứng dụng hoàn hảo và hữu ích với nhiều thứ để cung cấp. Đặc biệt hữu ích nếu bạn có một cây đàn piano acoustic, vì không cần phải kết nối với nhạc cụ của bạn bằng cáp và thiết bị có thể phát hiện các nốt nhạc một cách đơn giản thông qua điện thoại của bạn. Giao diện của ứng dụng rất đơn giản để làm theo, vì vậy trẻ em và người lớn có thể sử dụng nó một cách liền mạch và cung cấp các chức năng tuyệt vời. Tuy nhiên, cần lưu ý một điều, nếu bạn đang sử dụng đàn piano acoustic, đàn piano của bạn sẽ cần được điều chỉnh ở chế độ điều chỉnh tiêu chuẩn để ứng dụng nhận âm thanh của bạn một cách chính xác.
Ưu điểm:
Sử dụng micrô tích hợp trên thiết bị của bạn để mang đến cho bạn trải nghiệm tương tác hoàn toàn.
Giúp phát triển kỹ năng cảm âm với trò chơi “đoán nốt nhạc” vui nhộn
Sử dụng thiết bị của bạn Micrô - Có nghĩa là không cần cáp và bạn cũng có thể sử dụng nó với đàn piano acoustic.
Nhược điểm:
Chức năng hạn chế trừ khi bạn trả tiền cho đăng ký; mặc dù nhiều nhận xét cho thấy nó rất xứng đáng!
Piano Academy
Piano Academy của Yokee sẽ ra mắt tiếp theo và giống như Simply Piano cung cấp cho người dùng một loạt công cụ học tập dễ làm theo để giúp trải nghiệm học tập trở nên thú vị và hấp dẫn. Đặc biệt, các video hướng dẫn, mặc dù khá ngắn, nhưng cung cấp cho bạn một số hướng dẫn rất rõ ràng về cách học những điều cơ bản về đọc nhạc và chơi piano, cực kỳ dễ tiếp cận và có thể sử dụng cho mọi lứa tuổi. Phân tích thời gian thực về quá trình chơi của bạn giúp bạn phát triển và trau dồi kỹ năng một cách dễ dàng đồng thời mang đến trải nghiệm người dùng hài lòng.
Ưu điểm:
Kết nối micrô hoặc MIDI ”
Video hướng dẫn
Phân tích thời gian thực về quá trình chơi của bạn
Nhược điểm:
Sử dụng miễn phí có giới hạn
CASIO CHORDANA cho Piano
Rất nhiều người trên thế giới yêu thích Casio và ứng dụng Chordana cũng không ngoại lệ! Có giao diện cực kỳ dễ theo dõi, toàn quyền kiểm soát các tính năng trên máy của nhạc cụ và một loạt các bài học tích hợp sẵn. Tất nhiên, điều hạn chế duy nhất là ứng dụng này chỉ tương thích với các sản phẩm casio như CT-S200 và CT-S300.
Ưu điểm:
Giao diện dễ sử dụng được thiết kế để hoạt động liền mạch với cây đàn piano kỹ thuật số Casio của bạn
Thư viện bài học lớn, hoàn toàn miễn phí
“Làm theo ghi chú” và chức năng bài học
Tìm hiểu về tất cả các nhà soạn nhạc cổ điển nổi tiếng nhất
Nhập bản nhạc của riêng bạn dưới dạng PDF
Nhược điểm:
Chỉ tương thích với một số kiểu máy Casio nhất định
ROLAND PIANO PARTNER 2
Cuối cùng, nhưng chắc chắn không kém phần quan trọng là Piano Partner của Roland 2. Giống như Casio, Roland cũng đã sử dụng kiến thức sâu rộng của mình về công nghệ để tạo ra một ứng dụng dễ sử dụng khác với nhiều không gian để phục vụ cho người mới bắt đầu đến chuyên nghiệp. Tải xuống miễn phí trên iOS hoặc Android, cung cấp cho bạn một cây đàn piano kỹ thuật số Roland. Ứng dụng này tương thích với những cây đàn piano kỹ thuật số như FP-30 và thậm chí cao hơn như GP609.
Ưu điểm:
Giao diện dễ dàng và rõ ràng được thiết kế để hoạt động với đàn piano kỹ thuật số Roland của bạn
“Digiscore Lite” để truy cập thư viện bài hát tích hợp sẵn của Roland.
Trò chơi và thẻ nhớ để giúp bạn học
Giao diện điều khiển từ xa cho các tính năng và chức năng được tích hợp sẵn trên đàn piano của bạn
Kết nối không dây qua kết nối bluetooth tích hợp trên đàn piano của bạn (Tùy thuộc vào kiểu máy)
Nhược điểm:
Chỉ tương thích với đàn piano kỹ thuật số Roland
Vậy là bạn đã có 5 ứng dụng tốt nhất phù hợp với mọi nhu cầu chơi đàn piano của bạn! Chúng tôi hy vọng hướng dẫn nhanh về một số ứng dụng học đàn piano tốt nhất hiện nay đã giúp bạn hình dung sơ bộ về cách bạn có thể bắt đầu hành trình âm nhạc của mình!
Xem thêm:
3 điều bạn cần biết để tránh nhàm chán khi tập luyện piano
6 lời khuyên để hát và chơi piano cùng một lúc tốt hơn
Theo: millersmusic.co.uk
Mẹo quan tâm
TOP 30 bài hát hay dành tặng thầy cô 20-11
Nốt đánh đàn guitar cơ bản cho người mới bắt đầu
Các hợp âm piano cơ bản dành cho người mới học
Tìm hiểu vị trí các nốt nhạc trên phím đàn piano
Những thuật ngữ chuyên môn trong âm nhạc
Cẩm nang hướng dẫn cách sử dụng amply toàn tập
Cách luyện giọng hát hay như ca sĩ - Trọn bộ sách tài liệu
Download tài liệu, giáo trình học đàn guitar
Những điều chưa biết về ca khúc Happy birthday
Cách tìm hợp âm guitar trong bài hát
Tin liên quan
Đàn Piano Điện Giá Rẻ Dưới 5 Triệu – Ưu Đãi Tết Chỉ 4.590.000đ
23/01/2026
955
Mua đàn piano điện giá rẻ dưới 5 triệu, hàng mới chính hãng. Donner DEP-1S ưu đãi Tết 4.590.000đ, bảo hành rõ ràng tại Việt Thương Music.
Piano Kawai GL-30: Giá Giảm Sốc, Lì Xì 10 Triệu Chào Xuân 2026
20/01/2026
952
Kawai GL-30 – mẫu grand piano cao cấp đến từ Nhật Bản – đang được Việt Thương Music áp dụng chương trình khuyến mãi cuối năm đặc biệt chào Xuân Bính N
90% Phụ Huynh Mua Sai Piano Điện Cho Bé Vì Không Biết Điều Này
14/01/2026
1181
90% phụ huynh mua sai piano điện cho bé vì bỏ qua những yếu tố quan trọng. Bài viết này sẽ chỉ ra điều đó là gì.
Shigeru Kawai – Một đời người, một giấc mơ mang tên Piano
12/01/2026
581
Shigeru Kawai – nơi hội tụ của thủ công bậc thầy, vật liệu tinh tuyển và triết lý theo đuổi sự hoàn hảo suốt một đời người.
Cuối năm sắm đàn piano Grand mới – Đổi vận, Đón lộc, Nuôi dưỡng đam mê
30/12/2025
1194
Cuối năm luôn là thời điểm đặc biệt để nhìn lại hành trình đã qua và chuẩn bị cho những khởi đầu mới. Giữa khoảnh khắc giao mùa đầy cảm xúc ấy, còn gì
Kawai GX-3 – Đẳng Cấp Grand Piano Nhật Bản Cho Nghệ Sĩ, Phòng Thu & Không Gian Biểu Diễn
02/12/2025
614
Kawai GX-3, với chiều dài 188 cm, nằm ở vị trí thứ 3 trong dòng GX nhưng lại là model được yêu thích nhất nhờ sự cân bằng hoàn hảo giữa kích thước, âm
LIÊN HỆ
Chúng tôi sẽ giúp bạn tìm đúng giải pháp cho đam mê của bạn.
Gửi Email
Hotline
ĐĂNG KÝ NHẬN EMAIL CẬP NHẬT
Để lại email để nhận thông tin mới nhất.
Tôi đồng ý chia sẻ thông tin cá nhân của mình.


CÁCH TRỒNG HOA HƯỚNG DƯƠNG LÙN PHÁT TRIỂN TỐT, NỞ... - Ghiền Hoa в ОК (Одноклассники)

Предыдущая публикация
4 мар 2025
CÁCH TRỒNG HOA HƯỚNG DƯƠNG LÙN PHÁT TRIỂN TỐT, NỞ HOA RỰC RỠ
Hoa hướng dương lùn không chỉ mang vẻ đẹp rực rỡ mà còn là lựa chọn hoàn hảo để trang trí không gian sống. Với kích thước nhỏ gọn, loài hoa này phù hợp để trồng trong chậu, ban công hoặc khu vườn nhỏ. Đặc biệt, hoa hướng dương lùn có tốc độ sinh trưởng nhanh, dễ trồng và chăm sóc, ngay cả với những người mới bắt đầu. Bạn có muốn sở hữu một chậu hoa hướng dương lùn khoe sắc ngay tại nhà không? Hãy cùng khám phá cách trồng hoa hướng dương lùn đơn giản nhưng hiệu quả ngay trong bài viết này!
Tìm hiểu về loài hoa hướng dương lùn
Hoa hướng dương lùn, tên khoa học là Helianthus annuus, thuộc họ Cúc (Asteraceae), là một giống cây thân thảo nhỏ nhắn, chiều cao chỉ từ 15cm đến 50cm. Khác với hoa hướng dương cao lớn thường thấy ở cánh đồng, hướng dương lùn được yêu thích nhờ kích thước gọn gàng, dễ trồng trong chậu để trang trí bàn làm việc, góc học tập, ban công hay thậm chí là sân nhà. Loài hoa này có nguồn gốc từ Mexico, ưa nắng, với bông hoa vàng rực rỡ và nhụy đen đặc trưng, mang đến cảm giác tươi mới, tràn đầy sức sống.
Điều thú vị là hoa hướng dương lùn có thể ra hoa quanh năm, đặc biệt được ưa chuộng vào dịp Tết Nguyên Đán để mang lại không khí ấm áp và may mắn. Tuy nhỏ bé, nhưng vẻ đẹp của loài hoa này không hề thua kém bất kỳ loại hoa nào khác.
Cách trồng hoa hướng dương lùn siêu bông
Chuẩn bị dụng cụ
Trước khi bắt tay vào cách trồng hoa hướng dương lùn từ hạt, việc chuẩn bị đầy đủ dụng cụ là bước không thể bỏ qua. Bạn sẽ cần:
Hạt giống: Chọn hạt giống hướng dương lùn F1 chất lượng cao từ các cửa hàng uy tín hoặc shop online để đảm bảo tỷ lệ nảy mầm cao. Hạt tốt sẽ giúp cây khỏe mạnh và ra hoa đẹp hơn.
Đất trồng: Ưu tiên đất hữu cơ, đất phù sa, đất thịt hoặc đất tribat. Đất cần tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt và không chứa mầm bệnh. Bạn cũng có thể dùng đất trồng hoa Namix – loại đất đã được xử lý sẵn với phân chậm tan, hỗ trợ cây phát triển trong 3-4 tháng mà không cần bón thêm phân.
Chậu trồng: Vì hướng dương lùn có kích thước nhỏ, hãy chọn chậu mini vừa xinh, có lỗ thoát nước. Lót đĩa dưới đáy chậu để hứng nước thừa, tránh làm bẩn không gian.
Dụng cụ khác: Bình tưới phun sương, xô nhỏ để ngâm hạt, và khăn vải sạch.
Chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp quá trình trồng cây diễn ra suôn sẻ, giảm thiểu rủi ro cho cây con sau này.
Đất trồng
Đất trồng
Chọn thời điểm gieo hạt hướng dương lùn
Thời điểm gieo hạt đóng vai trò quyết định đến sự thành công của việc trồng hoa hướng dương lùn. Nếu bạn muốn hoa nở đúng dịp Tết, cần tính toán thời gian từ khi gieo hạt đến khi ra hoa khoảng 45-60 ngày tùy theo điều kiện thời tiết. Ở miền Bắc, thời điểm thích hợp là đầu tháng 11 âm lịch, trong khi miền Nam có thể gieo sớm hơn 10-15 ngày do thời tiết ấm áp hơn.
Cách gieo hạt giống hướng dương lùn
Bước gieo hạt là khởi đầu quan trọng trong cách trồng hoa hướng dương lùn. Hãy làm theo các bước sau:
Ngâm hạt: Pha nước ấm (tỷ lệ 2 sôi 3 lạnh, khoảng 40-50°C), ngâm hạt trong 6-8 tiếng để kích thích nảy mầm. Sau đó, vớt hạt ra, ủ trong khăn ẩm khoảng 1 ngày cho đến khi hạt nứt vỏ.
Gieo hạt: Đổ đất vào bầu ươm hoặc chậu nhỏ, cách miệng khoảng 2cm. Đặt 1 hạt vào mỗi bầu, ấn nhẹ xuống độ sâu 1-1,5cm, đầu nhọn của hạt hướng lên trên. Phủ lớp đất mỏng lên bề mặt.
Giữ ẩm: Dùng bình phun sương tưới nhẹ nhàng để đất luôn ẩm. Đặt bầu ươm ở nơi thoáng mát, có ánh sáng yếu. Sau 7-10 ngày, hạt sẽ nảy mầm thành cây con xinh xắn.
Kiên nhẫn trong giai đoạn này sẽ giúp bạn có những cây con khỏe mạnh để tiếp tục chăm sóc.
Cách chăm sóc hoa hướng dương lùn
Sau khi gieo hạt thành công, việc chăm sóc đúng cách sẽ đảm bảo cây phát triển tốt và cho hoa thật đẹp. Dưới đây là những điều bạn cần lưu ý.
Chăm sóc giai đoạn cây non
Khi cây con cao 10-15cm, bạn có thể tách ra trồng vào chậu cố định. Giai đoạn này, cây còn yếu nên cần:
Ánh sáng: Đặt cây ở nơi mát mẻ, có ánh nắng nhẹ (7-10 giờ sáng) để cây thích nghi dần. Tránh nắng gắt buổi trưa kẻo cây bị sốc nhiệt.
Tưới nước: Tưới 1 lần/ngày bằng bình phun sương, giữ đất ẩm nhưng không quá ướt để tránh úng rễ.
Chăm sóc giai đoạn cây non
Chăm sóc giai đoạn cây non
Khi cây mọc 2-3 lá thật, bạn có thể chuyển chậu ra nơi có nắng đầy đủ, vì hướng dương lùn là loài ưa sáng.
Tưới nước cho hoa hướng dương lùn
Nước là yếu tố sống còn với hướng dương lùn. Tưới nước 1 lần/ngày vào sáng sớm (8-9 giờ) hoặc chiều mát, tránh tưới lúc trưa nắng hoặc tối muộn. Đảm bảo đất ẩm đều, không để đất khô quá lâu hoặc ngập úng. Khi cây đã trưởng thành, bạn có thể tăng lượng nước một chút để hỗ trợ ra hoa.
Bón phân cho hoa hướng dương lùn
Để hoa nở to và bền, bón phân là bước không thể thiếu.
Giai đoạn đầu: Sau khi trồng được 10 ngày, pha phân NPK (30-10-10) loãng (0,5g/lít nước) tưới quanh gốc, cách 10-15 ngày/lần. Nếu dùng đất Namix, bạn có thể bỏ qua bước này vì đất đã có sẵn dinh dưỡng.
Giai đoạn phát triển: Sau 20 ngày, chuyển sang NPK (20-20-20) để cây cân bằng dinh dưỡng.
Trước khi ra hoa: Khi cây đứng ngọn, dùng phân bón lá Growmore (10-30-30) phun 7 ngày/lần đến khi nụ hình thành thì dừng lại.
Kết hợp thêm phân hữu cơ như phân trùn quế hoặc phân bò (khoảng 200g/chậu) mỗi tháng để cây khỏe mạnh hơn.
Cách chăm sóc hoa hướng dương lùn
Cách chăm sóc hoa hướng dương lùn
Phòng trừ sâu bệnh cho hoa hướng dương
Hoa hướng dương lùn thường gặp phải các vấn đề về sâu ăn lá, rầy mềm, bọ trĩ và nhện đỏ. Ngoài ra, các bệnh do nấm và vi khuẩn cũng thường xuyên xuất hiện. Để phòng ngừa hiệu quả, hãy áp dụng những biện pháp sau:
Sâu hại: Phun thuốc trừ sâu sinh học (tinh dầu neem) hoặc hóa học theo liều lượng khuyến cáo. Nếu sâu kháng thuốc, đổi sang loại khác.
Rầy, nhện: Dùng nước xà phòng loãng phun lên lá, sau đó rửa sạch bằng nước.
Nấm bệnh: Phun thuốc trị nấm (Anvil, Ridomil) định kỳ 7-10 ngày để phòng ngừa.
Cắt tỉa lá héo và làm sạch xung quanh chậu để hạn chế sâu bệnh phát triển.
Hướng dương lùn trồng bao nhiêu ngày ra hoa?
Thông thường, hoa hướng dương lùn sẽ bắt đầu ra hoa sau khoảng 45-60 ngày kể từ khi gieo hạt. Thời gian này có thể dao động tùy theo điều kiện thời tiết, với thời tiết lạnh có thể kéo dài đến 50-60 ngày, trong khi thời tiết nóng có thể rút ngắn xuống còn 40-50 ngày. Mùa hoa thường kéo dài từ tháng 10 đến tháng 5 năm sau, đặc biệt phù hợp cho việc trồng đón Tết.
Hướng dương lùn trồng bao nhiêu ngày ra hoa?
Hướng dương lùn trồng bao nhiêu ngày ra hoa?
Với những hướng dẫn chi tiết về cách trồng hoa hướng dương lùn trên đây, Ghiền Hoa tin rằng bạn đã có đủ kiến thức để bắt đầu trồng những chậu hoa xinh xắn của riêng mình. Hãy kiên nhẫn và tỉ mỉ trong quá trình chăm sóc để có được những bông hoa rực rỡ nhất nhé!
Xem bài viết tại: https://ghienhoa.com/cach-trong-hoa-huong-duong-lun/ Website: https://ghienhoa.com/ #cachtronghoahuongduonglun #ghienhoa
Cách Trồng Hoa Hướng Dương Lùn Tại Nhà Cực Dễ
Hướng dẫn cách trồng hoa hướng dương lùn siêu bông tại nhà cực dễ! Từ chọn giống, gieo trồng đến chăm sóc để cây ra hoa rực rỡ, bền lâu.
Ghiền Hoa
Следующая публикация

cách trồng hoa hướng dương trong chậu trước nhà


Mẹo trồng hoa hướng dương trong chậu mùa Tết
06:00, Thứ sáu 20/01/2017
( PHUNUTODAY )
-
Vào dịp tết, không cần phải mất quá nhiều công sức tìm kiếm ở các chợ hoa thì chúng ta cũng dễ dàng nhận thấy được những hàng hoa hướng dương vươn cao, khoe sắc vàng sặc sỡ dưới ánh nắng của mùa xuân, đây là một loài hoa tươi khá dễ trồng cũng như không phải đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc quá cao.
Mách bạn cách trồng hoa hướng dương cho hoa đẹp tại nhà
Cách trồng hoa hồng lớn nhanh như thổi, sai hoa bằng... khoai tây
Cách tận dụng giày cũ để... trồng hoa
Kỹ thuật
trồng hoa
hướng dương trong chậu mùa Tết
Kỹ thuật
trồng hoa
hướng dương không hề khó, chỉ với vài bước đơn giản là đã có ngay chậu hoa “khổng lồ” với sắc vàng rực rỡ. Hoa hướng dương là loài hoa được ưa chuộng nhiều nhất trong dịp lễ tết do vẻ đẹp rực rỡ, ấn tượng của từng bông hoa, cho dù vậy kỹ thuật
trồng hoa
lại không hề khó.
Kỹ thuật
trồng hoa
hướng dương trong chậu mùa Tết
1. Hat giống:
Để có được một chậu hoa tươi hướng dương đẹp thì đầu tiên các bạn sẽ cần phải chọn được giống hoa tốt, điều này phụ thuộc vào việc các bạn sẽ
trồng hoa
ở đâu, trong chậu hoa thì sẽ chọ những loại hạt giống có
chiều cao
nhỏ, loại có
chiều cao
trung bình từ 1m8 cho đến 3 mét, hay là những loại giống đem lại hoa tươi có
chiều cao
trên 3 mét.
2. Điều kiện thời tiết:
Điều kiện thời tiết thích hợp nhất cho hướng dương nảy mầm đó chính là thời tiết khoảng 12oC bởi những cây non chỉ có thể chịu được nhiệt độ dưới ngưỡng âm 5oC mà thôi, và trong thời tiết sương giá thì chúng ta không nên
trồng hoa
hướng dương.
3. Ánh sáng:
Hoa hướng dương cần ánh sáng mặt trời trực tiếp trong ít nhất sáu giờ một ngày. Hoa hướng dương cũng nghiêng về phía ánh sáng mặt trời, vì vậy hãy nhớ rằng nếu bạn muốn hoa hướng dương nghiêng về hướng nào, bạn hãy để anh sáng mặt trời chiếu vào hướng đó.
Gieo hạt giống hoa hướng dương, chú ý mỗi chậu chỉ gieo một hạt.
4. Kỹ thuật trồng hoa
Đổ đất trồng hữu cơ đầy 3/4 chậu ươm cây giống. Loại chậu ươm cây giống sinh học được làm từ xơ dừa đặc biệt hữu ích, bởi vì chúng có khả năng tự phân hủy khi gặp đất. Do đó, bạn có thể trồng thẳng chậu cây giống sau khi nảy mầm xuống đất hoặc vào chậu cảnh.
-Đổ đất trồng hữu cơ vào chậu là bước đầu tiên trong kỹ thuật trồng hoa.
Gieo hạt giống hoa hướng dương, chú ý mỗi chậu chỉ gieo một hạt. Lấy tay ấn nhẹ hạt hướng dương khuất dưới bề mặt đất hoặc có thể phủ thêm khoảng 2cm đất trồng bên trên. Hạt giống hoa hướng dương có thể gieo trực tiếp trong vườn hoặc chậu nhưng ươm cây con thì khả năng thành công cao hơn và cây cũng khỏe mạnh hơn.
-Gieo hạt là bước tiếp theo trong kỹ thuật
trồng hoa
hướng dương.
Một khi hạt giống nảy mầm, người
trồng hoa
nên tưới nước thật đều đặn. Thời điểm tốt nhất để ươm mầm hoa hướng dương là cuối mùa xuân và đầu mùa hè. Nếu gieo hạt quá sớm thì phải
trồng hoa
trong nhà vì hướng dương không chịu được sương và giá lạnh.
Quan sát thấy rễ cây non bắt đầu mọc qua đáy chậu ươm thì có thể mang ra trồng vào chậu cảnh cỡ lớn hoặc trồng trực tiếp trong vườn. Đất trồng trong chậu hay ngoài vườn cần được bón thêm phân hữu cơ để tiếp chất dinh dưỡng cho cây non.
Người trồng cây nên chú ý bước này trong kỹ thuật trồng cây để tạo môi trường tốt nhất cho hoa phát triển.
Bên cạnh mỗi gốc hoa hướng dương, cần cắm một cây tre/thanh gỗ nhỏ, dùng dây buộc phần thân của hoa vào chúng để giúp cây cứng cáp, không bị gãy đổ.
Nên dùng cột chống để cố định thân hoa.
5. Cách chăm sóc
Kích thích sự phát triển tối đa của hướng dương bằng cách giữ ẩm đất và bón phân hai tuần một lần.
Bắt các loại sâu bệnh như sâu bướm và mọt trong suốt quá trình phát triển của cây, đồng thời ngắt những lá úa. Hoa hướng dương rất dễ trồng và cần ít thời gian chăm sóc nên đây là loại cây thường được dùng để giúp trẻ làm quen với công việc làm vườn. Thường xuyên bón phân NPK, phân bón lá giúp cây sinh trưởng tốt nhất. Kiểm soát cỏ dại, diệt nấm móc, vi khuẩn bằng các loại thuốc bảo vệ thực vật khi thấy các dấu hiệu bất thường trên cây.
Theo:
khoevadep.com.vn
copy link
Link bài gốc
http://www.khoevadep.com.vn/meo-trong-hoa-huong-duong-trong-chau-mua-tet-d129891.html
Tác giả:
Hang Dinh
Từ khóa:
chăm sóc hoa hướng dương
cách trồng hoa hướng dương
hoa hướng dương ngày tết
chăm sóc hoa ngày tết
Kỹ thuật trồng hoa tulip trong chậu mùa Tết
Cách trồng hoa đơn giản siêu đẹp cho khung cửa sổ nhà bạn
Cách trồng hoa hồng xanh trên sân thượng
Ai không nên ăn dưa chuột?
Na đang vào mùa: 4 nhóm người càng ăn càng tốt, người tiểu đường cần biết điều này
TIN MỚI CẬP NHẬT
Người có tướng tai này càng già càng giàu có
Tướng trán người đàn ông giàu có
Mẹo rửa hộp nhựa dính dầu mỡ: Không tốn công kỳ cọ vẫn sạch bong kin kít
8 công dụng "thần kỳ" của giấy ăn mà 90% người dùng không biết
Tại sao chuyên gia khuyên nên đặt ngay 1 đồng xu vào tủ lạnh?
Vì sao người xưa luôn đặt nước trên bàn thờ? Ý nghĩa sâu xa không phải ai cũng hiểu
5 cài đặt nên tắt ngay nếu muốn pin điện thoại bền lâu hơn, nhiều người vẫn để mặc định mà không biết
3 vị trí trồng khế hút tài lộc vào nhà
Đọc nhiều
Ai không nên ăn dưa chuột?
Chọn 1 chiếc lá bạn thích nhất để xem điều gì đã đến lúc bạn nên buông bỏ
Không quá cần cù nhưng 3 cung hoàng đạo này cực thông minh trong công việc nên danh tiếng vang xa
5 kiểu tóc ngang vai giúp phụ nữ U40 trẻ ra vài tuổi, sang trọng và dễ chăm sóc
5 ngày liên tục (1/8-5/8): 3 tuổi Cầu Được Ước Thấy, Trúng Số Giàu To
Thứ Năm, Sáu, Bảy, Chủ Nhật: 4 tuổi nhận hết Tiền Lộc dồn về
Tháng 8 là thời điểm vàng để 4 con giáp mở rộng nguồn thu, càng chủ động càng dễ bứt phá
4 con giáp được sao tốt chiếu mệnh, mọi kế hoạch dễ đi đúng hướng trong tháng 8
Sáng thứ Năm ngày 30/7: 3 tuổi Tiền Nhiều Như Nước
4 con giáp liên tiếp được Gỡ khó, có Tiền có Quyền trong tay


Chia sẻ cách trồng hoa hướng dương lùn trong chậu tại nhà - Ficoco
Xem bóng đá
https://rakhoizz.tv/
Xem
Vebo TV
tiếng Việt
Trực tiếp bóng đá
XoilacTV
Kênh
Mitom trực tiếp
miễn phí
Tỷ Số Trực Tuyến
UniScore
Link
Xoilac TV trực tiếp bóng đá
Link
XoilacTV trực tuyến
chính thức
Link
bong da truc tiep
Xôi Lạc TV
Kênh
Vaoroi trực tiếp bóng đá
miễn phí