Küresel Isınmanın Neden Olduğu Sorunlar Dünya iklim sistemi, binlerce hatta milyonlarca yıldan beri bazı zamanlar ısınma bazı zamanlar soğuma periyoduna girmiş ve anormal diyebileceğimiz koşullar geçirmiştir. Bilinen Buzul Devirleri ve Buzullararası Devirlerden ayrı olarak da volkanik aktiviteler sonucu felaketler de yaşanmış ve bunların sonuçları aylarca, yüzlerce hatta binlerce yıl süren iklim değişmeleriyle kendini göstermiştir. Bilinen ve kayıtlara geçmiş örneklerden birkaçını verelim. En göze çarpıcı iklim sıçraması, günümüzden 73.500 yıl önce Endonezya’nın Sumatra Adasındaki Toba Yanardağının süper patlamasıyla dünyayı 1000 yıl kadar süren, soğuk ve karanlığa boğduğunda görüldü. Toba patlaması yerkürenin son 2 milyon, belki 450 milyon yıl içinde gördüğü en şiddetli volkanik olaydır. Toba Yanardağı patlamasının büyüklüğünü anlamak için, Washington Eyaletinde St. Helen’in 1981 patlamasından tam 4.000, yine Endonezya’da Tambora volkanının 1815 patlamasından ise 40 kez daha fazla lav püskürttüğünü bilmek yeter. Toba Yanardağı patlaması 2- 3 hafta sürer. Bu süre sonunda çıkardığı 4.5 milyar ton kadar kül ve sülfür dioksit tüm dünyayı kaplar. Sülfür dioksit (SO2), atmosferdeki su buharıyla birleşerek H2SO4’e dönüşür ve dünyada uzun süren ve canlıların yaşamını tehlikeye düşüren bir karanlık dönemini başlatır. Toba Yanardağı patlamasıyla son buzul evresinin erken ve geç dilimlerinde iklimin zaten soğumaya başlamasıyla, soğuma iyice artmış ve çok uzun sürmüş, yeryüzünün her yerinde çok sayıda bitki ve hayvan türü yok olmuş, insan toplulukları da felaketten payını almış olmalılar. Küresel Isınma, Nedenleri ve Sonuçları 35 Neolitik dönem öncesinde insan, avcı-toplayıcı ve birkaç bin yıldır yaptığı gibi büyük ölçüde yabani buğday, arpa, çavdar ve diğer bitkisel kaynaklardan besleniyordu. 11 bin yıl öncesinde bölgeye uyum sağlamış hatta ürün mevsimine bağlı olarak geçici belki de sabit yerleşmeler başlamıştı. Verimli yerleşim yerlerinde bol olan yabani bitki toplayarak bitkisel besinler ile ceylan ve diğer yabani hayvanları avlayarak geçiniyordu. Derken 11.000 eşiğinde iklim aniden adamakıllı soğudu, kuraklık başladı. Paleoklimatologların karanlık tarih, iklim uzmanlarının erken Dryas olarak adlandırdıkları 1.300 yıl süren dönem başlamıştı. Yabani tahıllar ve beslendikleri temel bitkiler kıtlaştı. Ofer Bar-Yosef ve diğer bazı arkeologlar, kıtlık ve kötü iklime rağmen bura insanının bölgeyi bırakıp gitmek yerine yabani tahılı çevre düzlüklerde yetiştirmeyi denediğini düşünüyorlar. İlk tarımcılar ertesi yılda ürünü alabilmek için kendi yetiştirdikleri bitkilerin en iyilerinden tohumluk seçmeye başladılar. Süreç işlemeye başlayınca daha önce kendi başına yetişen tahıl türleri, insan yardımı olmadan üreyemez oldu. M.Ö. 9.500 yıllarına gelindiğinde insan artık hububat yetiştirmeye başlamış, ayrıca koyun, keçi, sığır ve domuzu ehlileştirerek tam anlamıyla tarımcı olmuştur. Ekonomik gelişme nüfusu artırdı ve bu nedenden dolayı toplumsal ve ekonomik yapı dönüşüme uğradı. 9.000’lerde dünya iklimi düzelmeye nüfus yoğunluğu artmaya başlayınca, yeni topraklar bulmak üzere topluluklardan kopmalar başlamış ve yeni tarım bilgisi batıda İspanya, doğuda Pakistan’a kadar yayılmıştı. Bar-Yosef’e göre tarımdaki devrim gibi bizim “insan uygarlığının şafağı” dediğimiz daha önceki olaylarda olduğu gibi bu olayda da besin bulmanın yeni yollarını arama zorunluluğu başladı ve bu çaba nüfusun çoğalmasına yol açtı. Kalabalıklaşan topluluklar yeni toplumsal ve ekonomik düzenler geliştirmek zorunda kaldı. Kopan gruplar yeni uyum kültürünü çevreye yaydı, yeni merkezler oluştu (Klein ve Edgar,2003). Yine Endonezya’nın Sumbawa Adasındaki Tambora patlaması ise yakın tarihi dönemlerden bildiklerimiz arasında en şiddetli olanıdır. Atmosfere yaydığı gazlar güneş ışınlarını kestiğinden 1815 tüm dünyada “yaz mevsimi yaşanmayan yıl olarak hatırlanıyor. ABD’de New England Eyaleti o yıl Temmuz, Ağustos aylarında bile kar altındaydı. Özellikle son 30 yıllık süreçte, önceki iklim değişmelerinden çok farklı, birikimli ve birbirini etkileyerek tetikler nitelikte birçok doğa felaketine neden olan küresel ısınma olgusu ile ortaya çıkan olaylar zinciri meydana gelmektedir. Küresel ısınmanın giderek artmasına bağlı olarak sorunların devam edeceği, belirli bir kırılma noktasından sonra da geri dönüşü olmayan felaketler sonucu, insanın ve diğer canlıların geleceğinin bile tehlikeye düşeceği olasılığından söz edilmektedir. Küresel ısınmanın neden olduğu olayların bazılarını sıralayacak olursak, 36 Galip Akın 1. Kutuplardaki ve yüksek dağlardaki buzullar küresel ısınmanın artmasına bağlı olarak erimeye devam etmektedir. Deniz seviyesi son 20 yılda 15-20 cm yükselmiştir. 2. Ozon tabakası güneşten gelen ultraviyole ışınlarının çoğunu absorbe ederek bu ışınların zararlı etkilerinden canlıları korumaktadır. Atmosferin ozon tabakasının incelmesine neden olan ve insan aktiviteleri sonucu çok miktarda ortaya çıkan CFC gibi Halokarbon gazları, Ozon tabakasına göre daha fazla sera etkileri nedeniyle küresel ısınmayı artırmaktadır. 3. Küresel ısınmanın iklim değişimlerine sebep olmasına bağlı olarak, a. Sel, heyelan, erozyon gibi doğa felaketlerinin artmasına neden olur. Öte yandan yavaş yağan yağmur bünyesine en çok CO2 gazını, hatta SO2 ve H2S gazlarını alıp yere düşerek atmosferdeki sera ve kirletici gazları temizlemektedir. Fakat hızlı ve aşırı yağışların atmosferdeki sera gazlarının azalmasına katkısı azdır. b. Yeryüzü ve atmosferin ısınması denizler ve okyanusların da ısınmasını sağlayarak buradaki canlı türlerinin sayısını azaltmakta, bünyesinde erimiş CO2’i atmosfere vererek küresel ısınmanın etkilerini artırmaktadır. c. Küresel ısınma, su havzalarının kapasitelerinin ve rezervlerinin azalmasına ve artan ihtiyaç sonucu çevre kirliliğinin artmasına sebep olacaktır. Çünkü su yaşam içindir. Sosyal yaşam suyun kullanılması ile de sıkı ilişki içindedir. Suyu içmek için bile bulamayan insanların, her gün yıkanması düşünülemeyeceğine göre, çevre kirliliği giderek artacaktır. d. Aşırı sıcaklık artışı nedeniyle dünyada çölleşme yaygınlaşacaktır. e. Orman yangınlarının artmasına, buralarda iklimin kuraklaşmasına dolayısıyla salgın hastalıkların yayılmasına neden olacaktır. f. Aşırı sıcak ve soğuk canlılarda kromozom sayısı ve yapısı mutasyonlarını artırarak canlıların kalıtsal yapılarının değişmesine yol açacaktır. g. Kutup Bölgelerindeki donmuş topraklar, küresel ısınma sonucu çözülmeye başlayarak binlerce yıl boyunca bünyelerinde bulunan sera gazlarını atmosfere bırakacaktır. h. Küresel ısınma, gece-gündüz sıcaklık farkını giderek azaltacaktır. i. Kasırga, hortum ve yıldırım gibi atmosfer felaketleri fazlalaşacaktır. j. Asit yağmurlarının ve birçok doğa felaketinin zincirleme oluşmasını tetikleyecektir. k. Aşırı ısınma göllerin, nehirlerin su kapasitelerini azaltacaktır. Küresel Isınma, Nedenleri ve Sonuçları 37 l. Küresel ısınma sonucu gözlenen ani iklim değişmeleri, vücudun homeostasisinin sağlanmasını güçleştirerek hastalıkları artıracaktır. m. Bütün bu olumsuz olaylar insanı moral çöküntüsüne sürükleyerek ruhsal yapısının hassaslaşmasına ve anlaşmazlıkların artmasına neden olacaktır. bu paragrafın farklı ifadesi

Climate Change


Küresel Isınmanın Neden Olduğu Sorunlar Dünya iklim sistemi, binlerce hatta milyonlarca yıldan beri bazı zamanlar ısınma bazı zamanlar soğuma periyoduna girmiş ve anormal diyebileceğimiz koşullar geçirmiştir. Bilinen Buzul Devirleri ve Buzullararası Devirlerden ayrı olarak da volkanik aktiviteler sonucu felaketler de yaşanmış ve bunların sonuçları aylarca, yüzlerce hatta binlerce yıl süren iklim değişmeleriyle kendini göstermiştir. Bilinen ve kayıtlara geçmiş örneklerden birkaçını verelim. En göze çarpıcı iklim sıçraması, günümüzden 73.500 yıl önce Endonezya’nın Sumatra Adasındaki Toba Yanardağının süper patlamasıyla dünyayı 1000 yıl kadar süren, soğuk ve karanlığa boğduğunda görüldü. Toba patlaması yerkürenin son 2 milyon, belki 450 milyon yıl içinde gördüğü en şiddetli volkanik olaydır. Toba Yanardağı patlamasının büyüklüğünü anlamak için, Washington Eyaletinde St. Helen’in 1981 patlamasından tam 4.000, yine Endonezya’da Tambora volkanının 1815 patlamasından ise 40 kez daha fazla lav püskürttüğünü bilmek yeter. Toba Yanardağı patlaması 2- 3 hafta sürer. Bu süre sonunda çıkardığı 4.5 milyar ton kadar kül ve sülfür dioksit tüm dünyayı kaplar. Sülfür dioksit (SO2), atmosferdeki su buharıyla birleşerek H2SO4’e dönüşür ve dünyada uzun süren ve canlıların yaşamını tehlikeye düşüren bir karanlık dönemini başlatır. Toba Yanardağı patlamasıyla son buzul evresinin erken ve geç dilimlerinde iklimin zaten soğumaya başlamasıyla, soğuma iyice artmış ve çok uzun sürmüş, yeryüzünün her yerinde çok sayıda bitki ve hayvan türü yok olmuş, insan toplulukları da felaketten payını almış olmalılar. Küresel Isınma, Nedenleri ve Sonuçları 35 Neolitik dönem öncesinde insan, avcı-toplayıcı ve birkaç bin yıldır yaptığı gibi büyük ölçüde yabani buğday, arpa, çavdar ve diğer bitkisel kaynaklardan besleniyordu. 11 bin yıl öncesinde bölgeye uyum sağlamış hatta ürün mevsimine bağlı olarak geçici belki de sabit yerleşmeler başlamıştı. Verimli yerleşim yerlerinde bol olan yabani bitki toplayarak bitkisel besinler ile ceylan ve diğer yabani hayvanları avlayarak geçiniyordu. Derken 11.000 eşiğinde iklim aniden adamakıllı soğudu, kuraklık başladı. Paleoklimatologların karanlık tarih, iklim uzmanlarının erken Dryas olarak adlandırdıkları 1.300 yıl süren dönem başlamıştı. Yabani tahıllar ve beslendikleri temel bitkiler kıtlaştı. Ofer Bar-Yosef ve diğer bazı arkeologlar, kıtlık ve kötü iklime rağmen bura insanının bölgeyi bırakıp gitmek yerine yabani tahılı çevre düzlüklerde yetiştirmeyi denediğini düşünüyorlar. İlk tarımcılar ertesi yılda ürünü alabilmek için kendi yetiştirdikleri bitkilerin en iyilerinden tohumluk seçmeye başladılar. Süreç işlemeye başlayınca daha önce kendi başına yetişen tahıl türleri, insan yardımı olmadan üreyemez oldu. M.Ö. 9.500 yıllarına gelindiğinde insan artık hububat yetiştirmeye başlamış, ayrıca koyun, keçi, sığır ve domuzu ehlileştirerek tam anlamıyla tarımcı olmuştur. Ekonomik gelişme nüfusu artırdı ve bu nedenden dolayı toplumsal ve ekonomik yapı dönüşüme uğradı. 9.000’lerde dünya iklimi düzelmeye nüfus yoğunluğu artmaya başlayınca, yeni topraklar bulmak üzere topluluklardan kopmalar başlamış ve yeni tarım bilgisi batıda İspanya, doğuda Pakistan’a kadar yayılmıştı. Bar-Yosef’e göre tarımdaki devrim gibi bizim “insan uygarlığının şafağı” dediğimiz daha önceki olaylarda olduğu gibi bu olayda da besin bulmanın yeni yollarını arama zorunluluğu başladı ve bu çaba nüfusun çoğalmasına yol açtı. Kalabalıklaşan topluluklar yeni toplumsal ve ekonomik düzenler geliştirmek zorunda kaldı. Kopan gruplar yeni uyum kültürünü çevreye yaydı, yeni merkezler oluştu (Klein ve Edgar,2003). Yine Endonezya’nın Sumbawa Adasındaki Tambora patlaması ise yakın tarihi dönemlerden bildiklerimiz arasında en şiddetli olanıdır. Atmosfere yaydığı gazlar güneş ışınlarını kestiğinden 1815 tüm dünyada “yaz mevsimi yaşanmayan yıl olarak hatırlanıyor. ABD’de New England Eyaleti o yıl Temmuz, Ağustos aylarında bile kar altındaydı. Özellikle son 30 yıllık süreçte, önceki iklim değişmelerinden çok farklı, birikimli ve birbirini etkileyerek tetikler nitelikte birçok doğa felaketine neden olan küresel ısınma olgusu ile ortaya çıkan olaylar zinciri meydana gelmektedir. Küresel ısınmanın giderek artmasına bağlı olarak sorunların devam edeceği, belirli bir kırılma noktasından sonra da geri dönüşü olmayan felaketler sonucu, insanın ve diğer canlıların geleceğinin bile tehlikeye düşeceği olasılığından söz edilmektedir. Küresel ısınmanın neden olduğu olayların bazılarını sıralayacak olursak, 36 Galip Akın 1. Kutuplardaki ve yüksek dağlardaki buzullar küresel ısınmanın artmasına bağlı olarak erimeye devam etmektedir. Deniz seviyesi son 20 yılda 15-20 cm yükselmiştir. 2. Ozon tabakası güneşten gelen ultraviyole ışınlarının çoğunu absorbe ederek bu ışınların zararlı etkilerinden canlıları korumaktadır. Atmosferin ozon tabakasının incelmesine neden olan ve insan aktiviteleri sonucu çok miktarda ortaya çıkan CFC gibi Halokarbon gazları, Ozon tabakasına göre daha fazla sera etkileri nedeniyle küresel ısınmayı artırmaktadır. 3. Küresel ısınmanın iklim değişimlerine sebep olmasına bağlı olarak, a. Sel, heyelan, erozyon gibi doğa felaketlerinin artmasına neden olur. Öte yandan yavaş yağan yağmur bünyesine en çok CO2 gazını, hatta SO2 ve H2S gazlarını alıp yere düşerek atmosferdeki sera ve kirletici gazları temizlemektedir. Fakat hızlı ve aşırı yağışların atmosferdeki sera gazlarının azalmasına katkısı azdır. b. Yeryüzü ve atmosferin ısınması denizler ve okyanusların da ısınmasını sağlayarak buradaki canlı türlerinin sayısını azaltmakta, bünyesinde erimiş CO2’i atmosfere vererek küresel ısınmanın etkilerini artırmaktadır. c. Küresel ısınma, su havzalarının kapasitelerinin ve rezervlerinin azalmasına ve artan ihtiyaç sonucu çevre kirliliğinin artmasına sebep olacaktır. Çünkü su yaşam içindir. Sosyal yaşam suyun kullanılması ile de sıkı ilişki içindedir. Suyu içmek için bile bulamayan insanların, her gün yıkanması düşünülemeyeceğine göre, çevre kirliliği giderek artacaktır. d. Aşırı sıcaklık artışı nedeniyle dünyada çölleşme yaygınlaşacaktır. e. Orman yangınlarının artmasına, buralarda iklimin kuraklaşmasına dolayısıyla salgın hastalıkların yayılmasına neden olacaktır. f. Aşırı sıcak ve soğuk canlılarda kromozom sayısı ve yapısı mutasyonlarını artırarak canlıların kalıtsal yapılarının değişmesine yol açacaktır. g. Kutup Bölgelerindeki donmuş topraklar, küresel ısınma sonucu çözülmeye başlayarak binlerce yıl boyunca bünyelerinde bulunan sera gazlarını atmosfere bırakacaktır. h. Küresel ısınma, gece-gündüz sıcaklık farkını giderek azaltacaktır. i. Kasırga, hortum ve yıldırım gibi atmosfer felaketleri fazlalaşacaktır. j. Asit yağmurlarının ve birçok doğa felaketinin zincirleme oluşmasını tetikleyecektir. k. Aşırı ısınma göllerin, nehirlerin su kapasitelerini azaltacaktır. Küresel Isınma, Nedenleri ve Sonuçları 37 l. Küresel ısınma sonucu gözlenen ani iklim değişmeleri, vücudun homeostasisinin sağlanmasını güçleştirerek hastalıkları artıracaktır. m. Bütün bu olumsuz olaylar insanı moral çöküntüsüne sürükleyerek ruhsal yapısının hassaslaşmasına ve anlaşmazlıkların artmasına neden olacaktır. bu paragrafın 300 kelimeyle farklı ifadeleri.

Climate Change


Give me the relations among climate change and visulization, GIS, remote sensing in forestry. About 50 words.

Climate Change


Buzul Nedir? Bir bölgeye mevsimler boyunca yağan karın hiç erimediğini veya az miktarda eridiğini düşünelim. Yani yağan kar miktarı, eriyen veya buharlaşan kar miktarından fazla olsun. Bu iklim koşullarında zamanla biriken kar taneleri basıncın etkisiyle önce “firn” veya “neve” adı verilen kar kümelerine, daha sonra buza dönüşecektir. Yağışlarla gelen hekzagonal kar kristallerinin yoğunluğu yaklaşık 0.1 g/cm3 iken nevenin yoğunluğu 0.8 g/cm3 , buzun yoğunluğu ise 0.9 g/cm3 ’e kadar çıkar. Bu nedenle zamanla ağırlaşan ve en az 40 m kalınlığa ulaşan buz kütleleri, tutundukları yerde kalamaz ve yer çekimi etkisiyle eğim boyunca hareket etmeye, yani akmaya başlar. İşte, harekete geçen bu buz kütlesine buzul adı verilir. bu paragrafın farklı bir dille ifadeleri

Climate Change


выбросы в атмосферу на фанерном заводе по цехам

Climate Change


Today's article explains how concert tours cause problems for tile environment, such as by using lots of energy. How do you use energy in your daily life? Consider your activities at home, school, and other places. List a few ways you use energy.

Climate Change


"I'm in love with my future," pop superstar Billie Eilish sang to a crowd of over 17,000 people. Throughout the arena, elated fans raised their voices. They joined in, never missing a beat. There's nothing like a concert to bring the power of music alive. But artists' tours can have considerable A crowd cheers at a concert. Credit: Aleksandar Kamasi/Shutterstock environmental effects. Eilish and other musicians, including Harry Styles, Drake, and Coldplay, are taking measures to change how tours are run. They want concerts to be in harmony with the planet. Green Goods At a Harry Styles concert, music lovers may see the pop star perform his top-ten singles. What's something they won't see there? Single-use plastics. People fill reusable bottles at water stations. In 2021, Styles's ban kept about 34,000 disposable plastic bottles from being tossed in the trash. Several other artists have prohibited them at their shows, too. For many concertgoers, taking home a souvenirelps the good memories last. At Drake's shows, eco-conscious fans of the megastar rapper can buy merchandise made from sustainable materials. Positive Energy Music tours crisscross countries or even the globe. They consume enormous amounts of energy. Transporting the musicians, crew, and equipment requires buses, trucks, and planes. Power is also needed to run the sound and lighting systems at shows. Using energy often gives off air pollution. Every tour has a carbon footprint, which is the total By dancing on this high-tech floor at a Coldplay concert, fans amount of greenhouse help power the show. Credit Rick Scuteri/Invision/AR gases it emits. Some artists, including Billie Eilish, want to do something about that. They collect money from selling tickets. Some money is given to projects that reduce greenhouse gases in the air. Eilish's 2022 world tour was said to be "climate positive. That means the projects it supported cleaned up more carbon dioxide than the tour emitted. Coldplay's 2022-23 tour will also be climate positive. In fact, the British rock band's entire trip around the planet will be a masterpiece of eco-friendly design. One of the artists' many bright ideas is to install solar panels before shows. A tree is planted for every ticket sold. Perhaps best of all, the concerts have two features that are truly electrifying: high-tech dance floors and bikes. As some fans jump and groove on the dance floors and others pedal stationary bikes to the beat, their motion generates electricity to run the show. "It does what we always want to do with our audiences...make them feel really included," band member Will Champion told NBC. "They're indispensable now.. .. We rely on them for power.! Spreading the Word These aren't the only musicians who spotlight environmental concerns. Other superstars, including Megan Thee Stallion, Lorde, SZA, Bomb Estéreo, and Childish Gambino also spread the word and get listeners involved. Eilish is fired up about the prospect of making a difference. "I'm thrilled to...make climate action part of my tour and everything I do,' she wrote. And it's not a solo effort. She's part of a chorus of people raising their voices. To those who care about the future of music and the planet, eco-friendly concerts hit all the right notes.

Climate Change


Which of the following is a priority area for achieving energy efficiency and net-zero for industry? Renewable heating fuels such as green hydrogen Levelized cost of energy (LCOE) Digital asset management Green jobs

Climate Change


How can companies help reinvent demand and behavior to aid the transition to net-zero greenhouse gas (GHG) emissions? By offering products and services with a lower carbon footprint By forging partnerships to decarbonize their value chains By making more sustainable consumption choices By nudging their employees to act more sustainably

Climate Change


Which of the following types of greenhouse gas (GHG) emissions fall under the category of Scope 3 emissions? GHG emissions that companies generate in their value chain, both upstream and downstream GHG emissions that companies generate from their owned and controlled resources GHG emissions that companies offset from their owned and controlled resources GHG emissions that companies generate from purchased energy

Climate Change


Climate Change and Visualization:Complicated scientific data are easier to comprehend when presented using a visual format. This module describes a new kind of visualization process that is being used to aid understanding of the potential impacts of climate change, and presents a number of examples of such visualizations. Scientific information is used to model what will happen under four different types of responses to climate change. The visualizations of these future scenarios effectively depict, to a range of stakeholders, the very different situations that are produced with differing actions to climate change. As such, they are very useful in climate change planning and communication relating to land management and urban planning. Geographic Information Systems:GIS is the bringing together of spatial information with tabular data. Its uses, through data geoprocessing to address particular problems, are multiple. This module presents many examples of forestry applications, and details how GIS allows for better integrated management of various forest-related resources such as timber, biodiversity, water etc. with other social-related uses such as scenic beauty for tourism. Remote Sensing:This module provides an overview of the use of satellite and airborne remote sensing imagery in forestry and conservation, and some interesting and novel applications. According to the above information,explain Climate Change and Visualization,Geographic Information Systems and Remote Sensing in forestry technologies ,Explain their definition and their connections.

Climate Change


Accenture has set ambitious sustainability goals such as recycling 100% of its waste and significantly reducing water usage. The company plans to achieve net zero by _______. 2025 2040 2030 2050

Climate Change


A leading ice-cream brand has around 2 million freezer cabinets across different countries. The refrigerants such as hydrofluorocarbon (HFC), along with the high amounts of energy, used to keep the freezers cold have a significant carbon footprint. What measures can the company take to reduce the carbon impact caused by its freezers? Ask the company’s retailers to own and operate the freezers so that the onus of using HFC freezers is not on the ice-cream brand. Switch off freezers at regular intervals so that there is less energy consumption. Replace HFC freezers with those containing natural refrigerants such as hydrocarbons with low carbon impact. Also, use renewable energy sources to directly power the freezers.

Climate Change


özgünleştir 'Zorunlu göç, bireylerin kendi istekleri dışında yerlerinden edilmeleri sonucu bulundukları alandan ayrılmak zorunda kalmaları anlamına gelir. Bu durum; savaş, doğal afetler, dini, siyasi ve etnik baskılar, güvenlik ihtiyacı, yetersiz sosyal hizmetler ve temel ihtiyaçların karşılanamaması gibi zorlayıcı faktörlerden kaynaklanabilir. Diğer yandan, kuraklık, iklim değişikliği, açlık ve kaynak yetersizliği de zorunlu göçün diğer nedenlerindendir. Dahası, kölelik, sömürgecilik, kaoslar ve iç savaşlar da zorunlu göç olarak adlandırılabilir.'

Climate Change


NARRATOR: Are rising temperatures driving Earth's ecosystems past a point of no return? 0:11 JANE LONG: We can't go back. There is no path backwards. STEVE PACALA: Every year, the damages are worse. 0:18 NARRATOR: We have promising technologies that put solutions within our grasp, 0:23 but are we reaching far enough? FRANK KEUTSCH: We have to have emissions cut to zero. 0:29 Even if we stop emitting CO2, we still have the CO2 we've already emitted. 0:36 NARRATOR: So scientists are building a new toolkit... ATTICUS STOVALL: It has power. NARRATOR: ...to ensure a prosperous future. 0:42 Our society has to survive. SHEILA JASANOFF: We need to reduce the heating effect. NARRATOR: Cutting-edge solutions... 0:49 ALDO STEINFELD: It's going to be revolutionary. LOLA FATOYINBO AGUEH: It's like science fiction. 0:54 DAVID KEITH: And there's the balloon up there. NARRATOR: ...and high-risk measures... I really hope we'll never have to do this. 1:01 It's really important that humanity has a backstop. NARRATOR: ...in a race to discover: 1:06 can we cool the planet? Right now, on "NOVA." 1:25 JASANOFF: It's a new time in the Earth's history in which we are not just inhabiting our planet, 1:32 we're operating as stewards of the very thing that we're living on. 1:39 NARRATOR: Since the Industrial Revolution, humanity has been running an unintentional experiment 1:45 in Earth's atmosphere, pushing the climate to new extremes. LONG: Things are going to get hot. 1:52 MAN: Boy, you can feel the heat. This is insane! Oh, my God. 1:58 PACALA: Attitudes have changed rapidly because everyone can see for themselves 2:03 the climate change that is occurring. NARRATOR: A child born today will witness, across her lifetime, 2:10 a planet transformed by rising temperature. MAN: I got you, I got you. 2:18 NARRATOR: How did we get here? LONG: Every time you get in your car, 2:24 every time you fly a plane, every time you turn the heat on, all of those things are putting carbon dioxide 2:29 into the atmosphere, and if there's more carbon dioxide in the atmosphere, there's a higher temperature. 2:37 NARRATOR: And now temperatures have started to spike. KEITH: If we keep pumping billions of tons of CO2 2:43 into the atmosphere each year, we really will cook ourselves, literally, in the end. (birds squawking) 2:50 NARRATOR: To stop the worst impacts of planetary heating, we need rapid emissions cuts, 2:55 starting now. PACALA: The developed nations of the world need to go from the energy system they have now 3:02 to one that emits nothing, zero, in 30 years' time. 3:10 The good news is, we know how to do that. Renewables now are the cheapest form of electricity 3:18 on two-thirds of the Earth's surface, and it's going to be everywhere. NARRATOR: A world of carbon-free energy is coming. 3:26 (thunder crackling) But climate impacts are coming faster. KATE MURPHY: Lasers are at power. 3:32 There it is. NARRATOR: So scientists are opening a second front in the battle... 3:38 STOVALL: Sweet. It has power. NARRATOR: Bringing new technologies to bear on the way we fight climate change... 3:44 FATOYINBO AGUEH: We now have so much data. This is going to be a game-changer. PACALA: There are a whole class of solutions 3:51 to actually get this job all the way done. NARRATOR: By removing CO2 from the air... 3:58 SANDRA SNAEBJORNSDOTTIR: This little guy, this is just the beginning. NARRATOR: Converting CO2 from a waste 4:05 to a resource... APOORV SINHA: We see this kind of as a testing ground. 4:11 NARRATOR: Even extreme measures, like shielding us from the sun. 4:17 (machinery whirring) PACALA: There's been a technical revolution in the last few years that's unlike anything we've seen 4:24 in the previous hundred. This is a problem with a solution. 4:31 NARRATOR: Can a new wave of climate tech take us the rest of the way to turn down the global thermostat? 4:39 KEUTSCH: We need to look at everything that's out there-- natural solutions, CO2 sequestration, 4:45 solar geoengineering. There may be this idea out there that nobody has come up with yet 4:51 that could be really transformative. The Impact of Carbon Dioxide on the Atmosphere 5:05 NARRATOR: Cooling the planet means, first, stopping more CO2 from entering the atmosphere 5:11 and then finding ways to remove it. But just how much CO2 are we talking about? 5:20 Imagine you filled the National Mall all the way from the Lincoln Memorial to the Capitol steps with coal... 5:28 # # ...and you piled it up all the way 5:34 to the top of the Washington Monument ten times. 5:40 That would be a gigaton of coal. "Giga" means billion, so that's a billion tons. 5:50 Now, we actually burn ten times that much carbon every year. People actually go dig that stuff up out of the ground, 5:57 ten billion tons of it, and set it on fire in power plants, in engines, 6:03 in factories all over the world. (imitating combustion) 6:09 And then because that carbon has reacted with oxygen, ten gigatons of carbon is burned, but it creates 37 gigatons of CO2. 6:20 NARRATOR: At our current rate, that's just one year of CO2 emissions. 6:25 To blunt the impacts of heating the planet, 6:30 we need to shrink that number, to zero. # # 6:39 But there's another problem-- the gigatons that came before. 6:45 LONG: The single most important fact about climate change is that the carbon dioxide that we emit into the atmosphere stays there for thousands of years. 6:52 NARRATOR: Year after year, we live with the carbon dioxide we've added over time-- nearly 1,000 metric gigatons 7:02 since the Industrial Revolution began. LONG: Almost everything we emit stays there, 7:08 and it's staying there until you do something about taking it out. 7:14 NARRATOR: Pulling CO2 out of the air. (men speaking on radios) 7:21 NARRATOR: It sounds futuristic, but it's a problem we've encountered before. JAN WURZBACHER: Remember Apollo 13? 7:27 It was all about CO2 filtering, right? That was the big problem, how to get the CO2 out of the air. (indistinct radio chatter) 7:34 NARRATOR: In 1970, following an accident, the crew of Apollo 13 aborted a mission to land on the moon. 7:40 JOHN SWIGERT (archival): Houston, we've had a problem. NARRATOR: Forced to return to Earth in a smaller capsule, 7:46 the astronauts faced a big problem. WURZBACHER: You're in confined spaces. People exhale CO2. 7:51 You need to remove that CO2. (person exhales) NARRATOR: Every exhale caused carbon dioxide to build up, 7:59 making the air increasingly toxic. MAN (archival): Okay, now, let's everybody keep cool. 8:04 Let's solve the problem but let's not make it any worse by guessing. 8:11 NARRATOR: The astronauts survived by modifying their air scrubber to remove more carbon dioxide. 8:17 (air flowing) Inside the scrubber, negatively charged sites 8:25 on the filter polarize and bond with the CO2, removing it from the air. 8:33 Could something like this work in Earth's atmosphere? 8:39 DENNING: There's not a lot of CO2 in the air compared to nitrogen and oxygen. Imagine a box with 10,000 ping pong balls in it 8:46 and four of them are painted black-- those are the CO2 molecules. 8:53 Trying to find those four balls out of that big box full of ping pong balls is hard! 9:04 NARRATOR: Removing CO2 from a spacecraft is one thing. Removing it from our atmosphere poses a much bigger challenge. 9:13 Is it realistic? 9:18 WURZBACHER: Most people to whom we told we are taking CO2 out of the air would say, "You're crazy." 9:25 But here you see a full-scale direct air capture plant. You see it consists of 12 individual modules 9:32 capturing the CO2 out of the air. NARRATOR: Jan Wurzbacher is a co-founder 9:38 of Climeworks, a Swiss start-up specializing in what's called direct air capture. 9:46 Through this side, we suck in ambient air with 400 PPM-- that's 400 parts per million CO2. 9:52 And on the other side, we expel about 100 PPM CO2 content. 10:02 So three-quarters are kept inside. NARRATOR: A filter with highly reactive chemicals called amines 10:09 catches even small concentrations of CO2. 10:14 Heating the filter then breaks the bond. WURZBACHER: You release the CO2 and you can extract pure concentrated CO2. 10:23 And then you start all over again. 10:31 NARRATOR: But generating the energy to do this can produce its own CO2. 10:36 Their solution for that is garbage. 10:42 Here we are on top of the waste incineration plant. The reason why we're here is the main energy source 10:48 for our process of CO2 capture from the air, waste heat from the incineration process. 10:56 NARRATOR: Heat that would have been wasted instead heats the filters inside the array, 11:02 which capture nearly 1,500 metric tons of pure CO2 a year-- about what's expelled from the tailpipes of 300 cars. 11:18 PACALA: Once you've pulled CO2 out of the atmosphere with a direct air capture machine, 11:23 the question is what to do with it. WURZBACHER: The big picture is taking one percent of CO2 out of the atmosphere 11:30 within the next five to ten years-- that is roughly 400 million tons-- and store it underground. 11:39 NARRATOR: Could we put carbon right back where we found it-- underground? 11:44 PACALA: There are lots of rocks near the surface of the Earth that would want to bond spontaneously with CO2. 11:51 There's enough of these kinds of minerals that you could remove all of the atmospheric CO2 many, many times over. 12:02 NARRATOR: One of the best places to try that out is Iceland. Removing CO2 from the Atmosphere: Where Does it Go? 12:18 SNAEBJORNSDOTTIR: Here we are-- the land of ice and fire. (laughs) 12:23 We have eruptions. We have earthquakes. NARRATOR: Iceland is an island formed out of volcanic rock called basalt. 12:33 We see the basaltic mountains here around me and actually extending several kilometers downwards. 12:43 NARRATOR: Basalt is porous rock that readily bonds with CO2 over centuries. 12:50 Sandra Snaebjornsdottir's team has found a way to speed up that process. 12:57 SNAEBJORNSDOTTIR: CarbFix is the method of capturing CO2 and turning it into stone. 13:05 It's magic, but it's magic that already occurs in nature. 13:13 NARRATOR: CarbFix is turning one-third of the CO2 from this power plant into solid rock in less than two years. 13:22 The key is water. Inside this scrubber, gaseous CO2 is dissolved in water 13:31

Climate Change


где могут устанавливаться солнечные батареи, например в домах, в космосе

Climate Change


1. Охарактеризуйте положение экологической геологии (ее место) в теоретическом геологическом знании

Climate Change


8. Перечислите основные эколого-геологические задачи, связанные с геохимической функцией литосферы.

Climate Change


Paraphrase this passage:Complicated scientific data are easier to comprehend when presented using a visual format. This module describes a new kind of visualization process that is being used to aid understanding of the potential impacts of climate change, and presents a number of examples of such visualizations. Scientific information is used to model what will happen under four different types of responses to climate change. The visualizations of these future scenarios effectively depict, to a range of stakeholders, the very different situations that are produced with differing actions to climate change. As such, they are very useful in climate change planning and communication relating to land management and urban planning.

Climate Change


A complete article about energy-water-food ecosystem: nexus

Climate Change


Каких результатов следует ожидать после проведения экоаудита?

Climate Change


Играет ли какую-то роль проведение экоаудита для организации и для экономики страны в целом?

Climate Change


KÜRESEL ISINMA NEDENĐYLE BUZULLARDA ERĐME Dünyada insan ve diğer canlıların yaşamı ve geleceği için merak edilen, mevcut buzulların bu Yüzyıl sonuna kadar ne kadarının eriyeceği ve denizlerin su seviyesinin ne kadar yükseleceğidir. YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 15 Đçinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda (2100 yılında), en iyimser tahminlere göre deniz seviyesinde bir metre yükselme beklenmektedir. Deniz seviyesinde meydana gelecek bir metrelik yükselmeye üç etmen neden olacaktır. 1. Küresel Isınma okyanusların suyunu ısıtarak yaklaşık 30 cm yükselmeye neden olacak. 2. Himalaya, Alp, And ve Rocky Dağları gibi yerlerde bulunan dağ buzullarının yine Küresel Isınmanın etkisiyle eriyerek okyanuslarda 30 cm kadar bir yükselme sağlayacağı tahmin edilmektedir. 3. Ayrıca Grönland, Alaska, Kuzey Kutbu ve Antarktika’daki buzulların erimesiyle de okyanusların seviyelerinde 30- 40 cm kadar bir yükselme daha beklenilmektedir. Kuzey Amerika Kıtasında bulunan Alaska’nın batı kıyısındaki buzullar, Küresel Isınmaya bağlı olarak, halen en hızlı eriyen buzullardır. Burada son 40-45 yılda ortalama sıcaklık artışı 2 °C’ye ulaşmıştır. Geçen 20. yüzyılın başından itibaren ortalama küresel sıcaklık artışının yaklaşık 0,6 °C arttığı gözönüne alındığında Alaska’daki artış küresel ortalamanın 3 katından fazla olduğu görülmektedir. Küresel Isınmanın tetiklediği sıcaklık artışı nedeniyle buradaki buzullar eriyerek dev buzul nehirlerini oluşturuyorlar. Erimenin etkisiyle buzullar hem incelmekte hem de giderek gerilere çekilmeye devam etmektedir (Denhez, 2007; Kadıoğlu, 2007). GÜNÜMÜZDE BUZULLARIN ERĐME SÜREÇLERĐ Alaska’daki Columbia Körfezi Buzulu son 30 yılda buzul fiyordundan (fjords) 16 km kadar gerilemiştir. Columbia buzulu sadece 2008 yılında bir kilometreye yakın içeriye doğru geriledi. 16 GALĐP AKIN Đzlanda 8 bin yıl önce buzlarla kaplı idi. Bu buzlardan geriye kalanlar şimdi hızla erimektedir. Eriyen buzların suları aşağı doğru akarken ya bir erime suyu gölüne boşalmakta ya da akan sularla denize kadar ulaşmaktadır. Kuzey Atlantik buzullarında kopan büyük buzul parçaları Đzlanda kıyılarına kadar gelerek gel-git nedeniyle bu kıyılarda parçalanıp eriyerek kayboluyorlar. Grönland’ın fiyortlarındaki buzullar üzerinde yapılan araştırmalarda önceki yıllardan çok daha fazla buz akışı meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Buzullar çok fazla dinamik sistemlerdir. Ancak bunları gözümüzle izlediğimizde buzulların hareketini göremeyiz. Buzulların hareketlerini uydular vasıtasıyla veya zaman atlamalı fotoğraf makineleri yardımıyla çok iyi gözleyebiliyoruz. Yapılan gözlemlerde buzulların ortamın sıcaklık değişimlerine karşı sanılandan çok daha hassas olduğu görülmüştür. Grönland’daki Jacobsen buzulunun yazın günde 40 metre ilerlediği tespit edilmiştir. Bu ilerleme on yıl öncesinin neredeyse iki katını bulmaktadır. Buzulda eriyen su, buzula basınç yapar. Bu nedenle eriyen su ne kadar fazla ise buz üzerinde akarken yaptığı basınç da o oranda artar. Bu durum, özellikle buzulun kıyılarında sık ve ani kopmalara neden olmaktadır. Bir buzul araştırma ekibi Grönland’ın bir fiyordunda bir saat içinde 5 km genişliğindeki bir buzdağının ana buzuldan koptuğunu tespit etmiştir. Grönland’da sıcaklık artışına bağlı olarak, burada kısa süren yaz mevsiminde buz erimelerini gözleyebiliriz. Grönland’da yaz mevsimi 15 yıl öncesine göre 2 hafta daha uzun sürmektedir. Yaz aylarında, özellikle Temmuz ayında buzuldan eriyen sular, erime yüzeyi boyunca akarak buz üzerinde kanyonlar oluştururlar. Yaz sıcakları arttıkça, eriyen buz suları, bu kanyonları giderek derinleştirerek akmasına devam etmektedir. Buzullardan eriyen sular, eğer buzulda basınç nedeniyle bir çatlak oluşursa, su derinliğine çatlaktan (buz kazanı) aşağı doğru akarak buzulun dibinde birikir ve tabanı daha kaygan hale getirerek buzulun daha hızlı hareket etmesine neden olur. YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 17 Buzulda eriyen bu sular bazen buzul yüzeyindeki çukurlarda toplanarak Buz Erime Suyu Göllerini oluşturuyorlar. Erime Suyu Göllerinin bazıları birkaç kilometre çapında ve 15-16 metre derinliğe kadar ulaşabilir. Yaz aylarında Buzul Erime Suyu Göllerinin sayısı Grönland gibi büyük buzullarda binlerce olabiliyor. Uydudan çekilen fotoğrafları inceleyen bilim insanları, bu göllerin yazın buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak bir gecede yok olduğunu görüyorlar. Son zamanlara kadar bu göllerin yazın oluştuktan sonra kışın yeniden donduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalarda, buzulların erimesiyle oluşan buz erime suyu göllerindeki suyun yaptığı basınca buzun dayanamayarak çatladığı saptanıyor. Buzul çatlağından aşağı akarak buzul tabanına ulaşan erime suyu, buzulun altında akarak buzulu kayganlaştırıp buzulun akışını hızlandırıyor. Özellikle yaz aylarında buz yüzeyinde eriyen su miktarı artacağından, buzulun hareket hızını eriyen su artırır. Eriyen su buzul çatlaklarından buzulu yarıp geçtiğinden kıyı buzullarının kırılarak denize düşmesine neden oluyor. Buzul çatlaklarından akan suyun miktarı milyonlarca metreküpü buluyor (National Geographic, 2009; Denhez, 2007. BUZULLARIN ERĐME MĐKTARLARI Grönland, her yıl yağan kar yağışı miktarından 150 milyar m3 daha fazla buz kaybediyor. Küresel Isınma böyle devam ederse sıcaklık yükselmesi de devam edeceğinden buzulların daha fazla eriyerek buz kaybedeceği tahmin ediliyor. Ancak buzulların ne kadar zamanda ne miktarda buz kaybedebileceğini hesaplamak zor görünüyor. Küresel Isınma buzul erimesi artışını dört şekilde hızlandırıyor. 1. Yaz aylarında küresel ısınmanın etkisiyle artan sıcaklıklarla buz yüzeyinde erime giderek artıyor. Bu yüzeyin eriyen buzları akışa geçerek, aktığı buz üzerinde buzları eriterek eriyen sular aktığı yatağı 18 GALĐP AKIN genişletip, derinleştiriyor. Yaz süresince erime suyu yatağı o kadar derinleşiyor ki, erime suyu oluşan buzul kanyonlarında akmaya devam ediyor. 2. Akan yüzey suları buzul kıyısına ulaştığında, buzulda oluşan çatlaktan içeri akarak, buzul çatlağını eritip genişleterek, buzul çatlak yerinden kırılıp ana buzuldan ayrılarak daha sonra parçalanıp eriyor. 3. Buzulun kıyısından daha içerideki erime suları, buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak buzul tabanına ulaşır ve sonra, buzul tabanının kayganlaşmasına neden olmasıyla da buzulun hareketini hızlandırır. 4. Kutuplarda denizle temasta olan buzulun erimesiyle oluşan soğuk su, denizde hızla aşağı doğru inerken bu suyun oluşturduğu vakum etkisiyle aşağıda daha sıcak olan deniz suyu hızla yukarı çıkar. Bu daha sıcak olan deniz suyu buzul tabanını ısıtarak buzulda çatlakların meydana gelmesini sağlar. Çatlak kısmından kopan buz parçası denize düşerek ana buzuldan ayrılır. Küresel ısınmaya bağlı olarak bu şekilde eriyen buz miktarı çok fazladır. Yakın zamanda yapılan okyanus araştırmaları, Küresel Isınma nedeniyle deniz kıyısındaki bu erimeleri kanıtlamaktadır. 1997 yılında okyanus sularında aniden 1,6 °C’ lik bir artış oldu. Bundan sonra okyanus kıyılarındaki buzullarda kopma ve erime artmaya başladı. Buzullardaki bu erime deniz seviyesinin yükselmesinde temel etmendir. Yeryüzündeki buzullar jeolojik devirler süresince birçok ısınma sonucu erime süreci atlattı. Ancak jeolojik dönemlerde buzullarda görülen erime ve tekrar buzulların oluşmaları doğanın kendi döngüsü içerisinde gerçekleşirken günümüzdeki buzul erimeleri tamamen Küresel Isınmanın sonucu olarak meydana gelen bir olaydır. Küresel ısınma ile Arktika ve Antarktika’daki büyük ve kalın buzulların kısa sürede eriyemeyeceği, erimelerinin yüzyıllar YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 19 süreceği sanılıyordu. Ancak son bulgular bunun böyle olmayacağı yönündedir. 2002 yılında Antarktika’da okyanus kıyısındaki bir buzuldan bir Avrupa ülkesi olan Lüksemburg büyüklüğündeki (2586 km2 ) bir buz kütlesinin koptuğu uydu vasıtasıyla tespit edilmiştir. Bunu diğer kopmalar izleyince büyük buz kütlelerinin erimesinin yüzyıllar alacağı varsayımı bırakılarak buzulların erimesinin kısa sürede gerçekleşebileceği gerçeği kabul edilmiştir. Yaz süresince, buzulun yüzeyi eriyerek buzulun çukurluklarında Erime Suyu Gölünü oluşturuyor, ya da buzul yüzeyinde akarken buzul kanyonları içerisinde akarak denize kadar ulaşıyor. Erime suyunun buzula yaptığı basınç nedeniyle buzulda çatlama meydana gelir. Erime suyu buzul çatlağından (buzul kazanı) buzun tabanına doğru akarak, buzun tabanını kayganlaştırarak buzulun hareketini hızlandırır . bu makalenin ele aldığı konuların özeti.

Climate Change


KÜRESEL ISINMA NEDENĐYLE BUZULLARDA ERĐME Dünyada insan ve diğer canlıların yaşamı ve geleceği için merak edilen, mevcut buzulların bu Yüzyıl sonuna kadar ne kadarının eriyeceği ve denizlerin su seviyesinin ne kadar yükseleceğidir. içinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda (2100 yılında), en iyimser tahminlere göre deniz seviyesinde bir metre yükselme beklenmektedir. Deniz seviyesinde meydana gelecek bir metrelik yükselmeye üç etmen neden olacaktır. 1. Küresel Isınma okyanusların suyunu ısıtarak yaklaşık 30 cm yükselmeye neden olacak. 2. Himalaya, Alp, And ve Rocky Dağları gibi yerlerde bulunan dağ buzullarının yine Küresel Isınmanın etkisiyle eriyerek okyanuslarda 30 cm kadar bir yükselme sağlayacağı tahmin edilmektedir. 3. Ayrıca Grönland, Alaska, Kuzey Kutbu ve Antarktika’daki buzulların erimesiyle de okyanusların seviyelerinde 30- 40 cm kadar bir yükselme daha beklenilmektedir. Kuzey Amerika Kıtasında bulunan Alaska’nın batı kıyısındaki buzullar, Küresel Isınmaya bağlı olarak, halen en hızlı eriyen buzullardır. Burada son 40-45 yılda ortalama sıcaklık artışı 2 °C’ye ulaşmıştır. Geçen 20. yüzyılın başından itibaren ortalama küresel sıcaklık artışının yaklaşık 0,6 °C arttığı gözönüne alındığında Alaska’daki artış küresel ortalamanın 3 katından fazla olduğu görülmektedir. Küresel Isınmanın tetiklediği sıcaklık artışı nedeniyle buradaki buzullar eriyerek dev buzul nehirlerini oluşturuyorlar. Erimenin etkisiyle buzullar hem incelmekte hem de giderek gerilere çekilmeye devam etmektedir. GÜNÜMÜZDE BUZULLARIN ERiME SÜREÇLERi Alaska’daki Columbia Körfezi Buzulu son 30 yılda buzul fiyordundan (fjords) 16 km kadar gerilemiştir. Columbia buzulu sadece 2008 yılında bir kilometreye yakın içeriye doğru geriledi. izlanda 8 bin yıl önce buzlarla kaplı idi. Bu buzlardan geriye kalanlar şimdi hızla erimektedir. Eriyen buzların suları aşağı doğru akarken ya bir erime suyu gölüne boşalmakta ya da akan sularla denize kadar ulaşmaktadır. Kuzey Atlantik buzullarında kopan büyük buzul parçaları Đzlanda kıyılarına kadar gelerek gel-git nedeniyle bu kıyılarda parçalanıp eriyerek kayboluyorlar. Grönland’ın fiyortlarındaki buzullar üzerinde yapılan araştırmalarda önceki yıllardan çok daha fazla buz akışı meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Buzullar çok fazla dinamik sistemlerdir. Ancak bunları gözümüzle izlediğimizde buzulların hareketini göremeyiz. Buzulların hareketlerini uydular vasıtasıyla veya zaman atlamalı fotoğraf makineleri yardımıyla çok iyi gözleyebiliyoruz. Yapılan gözlemlerde buzulların ortamın sıcaklık değişimlerine karşı sanılandan çok daha hassas olduğu görülmüştür. Grönland’daki Jacobsen buzulunun yazın günde 40 metre ilerlediği tespit edilmiştir. Bu ilerleme on yıl öncesinin neredeyse iki katını bulmaktadır. Buzulda eriyen su, buzula basınç yapar. Bu nedenle eriyen su ne kadar fazla ise buz üzerinde akarken yaptığı basınç da o oranda artar. Bu durum, özellikle buzulun kıyılarında sık ve ani kopmalara neden olmaktadır. Bir buzul araştırma ekibi Grönland’ın bir fiyordunda bir saat içinde 5 km genişliğindeki bir buzdağının ana buzuldan koptuğunu tespit etmiştir. Grönland’da sıcaklık artışına bağlı olarak, burada kısa süren yaz mevsiminde buz erimelerini gözleyebiliriz. Grönland’da yaz mevsimi 15 yıl öncesine göre 2 hafta daha uzun sürmektedir. Yaz aylarında, özellikle Temmuz ayında buzuldan eriyen sular, erime yüzeyi boyunca akarak buz üzerinde kanyonlar oluştururlar. Yaz sıcakları arttıkça, eriyen buz suları, bu kanyonları giderek derinleştirerek akmasına devam etmektedir. Buzullardan eriyen sular, eğer buzulda basınç nedeniyle bir çatlak oluşursa, su derinliğine çatlaktan (buz kazanı) aşağı doğru akarak buzulun dibinde birikir ve tabanı daha kaygan hale getirerek buzulun daha hızlı hareket etmesine neden olur. Buzulda eriyen bu sular bazen buzul yüzeyindeki çukurlarda toplanarak Buz Erime Suyu Göllerini oluşturuyorlar. Erime Suyu Göllerinin bazıları birkaç kilometre çapında ve 15-16 metre derinliğe kadar ulaşabilir. Yaz aylarında Buzul Erime Suyu Göllerinin sayısı Grönland gibi büyük buzullarda binlerce olabiliyor. Uydudan çekilen fotoğrafları inceleyen bilim insanları, bu göllerin yazın buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak bir gecede yok olduğunu görüyorlar. Son zamanlara kadar bu göllerin yazın oluştuktan sonra kışın yeniden donduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalarda, buzulların erimesiyle oluşan buz erime suyu göllerindeki suyun yaptığı basınca buzun dayanamayarak çatladığı saptanıyor. Buzul çatlağından aşağı akarak buzul tabanına ulaşan erime suyu, buzulun altında akarak buzulu kayganlaştırıp buzulun akışını hızlandırıyor. Özellikle yaz aylarında buz yüzeyinde eriyen su miktarı artacağından, buzulun hareket hızını eriyen su artırır. Eriyen su buzul çatlaklarından buzulu yarıp geçtiğinden kıyı buzullarının kırılarak denize düşmesine neden oluyor. Buzul çatlaklarından akan suyun miktarı milyonlarca metreküpü buluyor . BUZULLARIN ERiME MiKTARLARI Grönland, her yıl yağan kar yağışı miktarından 150 milyar m3 daha fazla buz kaybediyor. Küresel Isınma böyle devam ederse sıcaklık yükselmesi de devam edeceğinden buzulların daha fazla eriyerek buz kaybedeceği tahmin ediliyor. Ancak buzulların ne kadar zamanda ne miktarda buz kaybedebileceğini hesaplamak zor görünüyor. Küresel Isınma buzul erimesi artışını dört şekilde hızlandırıyor. 1. Yaz aylarında küresel ısınmanın etkisiyle artan sıcaklıklarla buz yüzeyinde erime giderek artıyor. Bu yüzeyin eriyen buzları akışa geçerek, aktığı buz üzerinde buzları eriterek eriyen sular aktığı yatağı genişletip, derinleştiriyor. Yaz süresince erime suyu yatağı o kadar derinleşiyor ki, erime suyu oluşan buzul kanyonlarında akmaya devam ediyor. 2. Akan yüzey suları buzul kıyısına ulaştığında, buzulda oluşan çatlaktan içeri akarak, buzul çatlağını eritip genişleterek, buzul çatlak yerinden kırılıp ana buzuldan ayrılarak daha sonra parçalanıp eriyor. 3. Buzulun kıyısından daha içerideki erime suları, buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak buzul tabanına ulaşır ve sonra, buzul tabanının kayganlaşmasına neden olmasıyla da buzulun hareketini hızlandırır. 4. Kutuplarda denizle temasta olan buzulun erimesiyle oluşan soğuk su, denizde hızla aşağı doğru inerken bu suyun oluşturduğu vakum etkisiyle aşağıda daha sıcak olan deniz suyu hızla yukarı çıkar. Bu daha sıcak olan deniz suyu buzul tabanını ısıtarak buzulda çatlakların meydana gelmesini sağlar. Çatlak kısmından kopan buz parçası denize düşerek ana buzuldan ayrılır. Küresel ısınmaya bağlı olarak bu şekilde eriyen buz miktarı çok fazladır. Yakın zamanda yapılan okyanus araştırmaları, Küresel Isınma nedeniyle deniz kıyısındaki bu erimeleri kanıtlamaktadır. 1997 yılında okyanus sularında aniden 1,6 °C’ lik bir artış oldu. Bundan sonra okyanus kıyılarındaki buzullarda kopma ve erime artmaya başladı. Buzullardaki bu erime deniz seviyesinin yükselmesinde temel etmendir. Yeryüzündeki buzullar jeolojik devirler süresince birçok ısınma sonucu erime süreci atlattı. Ancak jeolojik dönemlerde buzullarda görülen erime ve tekrar buzulların oluşmaları doğanın kendi döngüsü içerisinde gerçekleşirken günümüzdeki buzul erimeleri tamamen Küresel Isınmanın sonucu olarak meydana gelen bir olaydır. Küresel ısınma ile Arktika ve Antarktika’daki büyük ve kalın buzulların kısa sürede eriyemeyeceği, erimelerinin yüzyıllar süreceği sanılıyordu. Ancak son bulgular bunun böyle olmayacağı yönündedir. 2002 yılında Antarktika’da okyanus kıyısındaki bir buzuldan bir Avrupa ülkesi olan Lüksemburg büyüklüğündeki (2586 km2 ) bir buz kütlesinin koptuğu uydu vasıtasıyla tespit edilmiştir. Bunu diğer kopmalar izleyince büyük buz kütlelerinin erimesinin yüzyıllar alacağı varsayımı bırakılarak buzulların erimesinin kısa sürede gerçekleşebileceği gerçeği kabul edilmiştir. Yaz süresince, buzulun yüzeyi eriyerek buzulun çukurluklarında Erime Suyu Gölünü oluşturuyor, ya da buzul yüzeyinde akarken buzul kanyonları içerisinde akarak denize kadar ulaşıyor. Erime suyunun buzula yaptığı basınç nedeniyle buzulda çatlama meydana gelir. Erime suyu buzul çatlağından (buzul kazanı) buzun tabanına doğru akarak, buzun tabanını kayganlaştırarak buzulun hareketini hızlandırır . bu makalenin farklı bir dille ifadeleri.

Climate Change


KÜRESEL ISINMA NEDENĐYLE BUZULLARDA ERĐME Dünyada insan ve diğer canlıların yaşamı ve geleceği için merak edilen, mevcut buzulların bu Yüzyıl sonuna kadar ne kadarının eriyeceği ve denizlerin su seviyesinin ne kadar yükseleceğidir. YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 15 Đçinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda (2100 yılında), en iyimser tahminlere göre deniz seviyesinde bir metre yükselme beklenmektedir. Deniz seviyesinde meydana gelecek bir metrelik yükselmeye üç etmen neden olacaktır. 1. Küresel Isınma okyanusların suyunu ısıtarak yaklaşık 30 cm yükselmeye neden olacak. 2. Himalaya, Alp, And ve Rocky Dağları gibi yerlerde bulunan dağ buzullarının yine Küresel Isınmanın etkisiyle eriyerek okyanuslarda 30 cm kadar bir yükselme sağlayacağı tahmin edilmektedir. 3. Ayrıca Grönland, Alaska, Kuzey Kutbu ve Antarktika’daki buzulların erimesiyle de okyanusların seviyelerinde 30- 40 cm kadar bir yükselme daha beklenilmektedir. Kuzey Amerika Kıtasında bulunan Alaska’nın batı kıyısındaki buzullar, Küresel Isınmaya bağlı olarak, halen en hızlı eriyen buzullardır. Burada son 40-45 yılda ortalama sıcaklık artışı 2 °C’ye ulaşmıştır. Geçen 20. yüzyılın başından itibaren ortalama küresel sıcaklık artışının yaklaşık 0,6 °C arttığı gözönüne alındığında Alaska’daki artış küresel ortalamanın 3 katından fazla olduğu görülmektedir. Küresel Isınmanın tetiklediği sıcaklık artışı nedeniyle buradaki buzullar eriyerek dev buzul nehirlerini oluşturuyorlar. Erimenin etkisiyle buzullar hem incelmekte hem de giderek gerilere çekilmeye devam etmektedir (Denhez, 2007; Kadıoğlu, 2007). GÜNÜMÜZDE BUZULLARIN ERĐME SÜREÇLERĐ Alaska’daki Columbia Körfezi Buzulu son 30 yılda buzul fiyordundan (fjords) 16 km kadar gerilemiştir. Columbia buzulu sadece 2008 yılında bir kilometreye yakın içeriye doğru geriledi. 16 GALĐP AKIN Đzlanda 8 bin yıl önce buzlarla kaplı idi. Bu buzlardan geriye kalanlar şimdi hızla erimektedir. Eriyen buzların suları aşağı doğru akarken ya bir erime suyu gölüne boşalmakta ya da akan sularla denize kadar ulaşmaktadır. Kuzey Atlantik buzullarında kopan büyük buzul parçaları Đzlanda kıyılarına kadar gelerek gel-git nedeniyle bu kıyılarda parçalanıp eriyerek kayboluyorlar. Grönland’ın fiyortlarındaki buzullar üzerinde yapılan araştırmalarda önceki yıllardan çok daha fazla buz akışı meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Buzullar çok fazla dinamik sistemlerdir. Ancak bunları gözümüzle izlediğimizde buzulların hareketini göremeyiz. Buzulların hareketlerini uydular vasıtasıyla veya zaman atlamalı fotoğraf makineleri yardımıyla çok iyi gözleyebiliyoruz. Yapılan gözlemlerde buzulların ortamın sıcaklık değişimlerine karşı sanılandan çok daha hassas olduğu görülmüştür. Grönland’daki Jacobsen buzulunun yazın günde 40 metre ilerlediği tespit edilmiştir. Bu ilerleme on yıl öncesinin neredeyse iki katını bulmaktadır. Buzulda eriyen su, buzula basınç yapar. Bu nedenle eriyen su ne kadar fazla ise buz üzerinde akarken yaptığı basınç da o oranda artar. Bu durum, özellikle buzulun kıyılarında sık ve ani kopmalara neden olmaktadır. Bir buzul araştırma ekibi Grönland’ın bir fiyordunda bir saat içinde 5 km genişliğindeki bir buzdağının ana buzuldan koptuğunu tespit etmiştir. Grönland’da sıcaklık artışına bağlı olarak, burada kısa süren yaz mevsiminde buz erimelerini gözleyebiliriz. Grönland’da yaz mevsimi 15 yıl öncesine göre 2 hafta daha uzun sürmektedir. Yaz aylarında, özellikle Temmuz ayında buzuldan eriyen sular, erime yüzeyi boyunca akarak buz üzerinde kanyonlar oluştururlar. Yaz sıcakları arttıkça, eriyen buz suları, bu kanyonları giderek derinleştirerek akmasına devam etmektedir. Buzullardan eriyen sular, eğer buzulda basınç nedeniyle bir çatlak oluşursa, su derinliğine çatlaktan (buz kazanı) aşağı doğru akarak buzulun dibinde birikir ve tabanı daha kaygan hale getirerek buzulun daha hızlı hareket etmesine neden olur. YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 17 Buzulda eriyen bu sular bazen buzul yüzeyindeki çukurlarda toplanarak Buz Erime Suyu Göllerini oluşturuyorlar. Erime Suyu Göllerinin bazıları birkaç kilometre çapında ve 15-16 metre derinliğe kadar ulaşabilir. Yaz aylarında Buzul Erime Suyu Göllerinin sayısı Grönland gibi büyük buzullarda binlerce olabiliyor. Uydudan çekilen fotoğrafları inceleyen bilim insanları, bu göllerin yazın buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak bir gecede yok olduğunu görüyorlar. Son zamanlara kadar bu göllerin yazın oluştuktan sonra kışın yeniden donduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalarda, buzulların erimesiyle oluşan buz erime suyu göllerindeki suyun yaptığı basınca buzun dayanamayarak çatladığı saptanıyor. Buzul çatlağından aşağı akarak buzul tabanına ulaşan erime suyu, buzulun altında akarak buzulu kayganlaştırıp buzulun akışını hızlandırıyor. Özellikle yaz aylarında buz yüzeyinde eriyen su miktarı artacağından, buzulun hareket hızını eriyen su artırır. Eriyen su buzul çatlaklarından buzulu yarıp geçtiğinden kıyı buzullarının kırılarak denize düşmesine neden oluyor. Buzul çatlaklarından akan suyun miktarı milyonlarca metreküpü buluyor (National Geographic, 2009; Denhez, 2007. BUZULLARIN ERĐME MĐKTARLARI Grönland, her yıl yağan kar yağışı miktarından 150 milyar m3 daha fazla buz kaybediyor. Küresel Isınma böyle devam ederse sıcaklık yükselmesi de devam edeceğinden buzulların daha fazla eriyerek buz kaybedeceği tahmin ediliyor. Ancak buzulların ne kadar zamanda ne miktarda buz kaybedebileceğini hesaplamak zor görünüyor. Küresel Isınma buzul erimesi artışını dört şekilde hızlandırıyor. 1. Yaz aylarında küresel ısınmanın etkisiyle artan sıcaklıklarla buz yüzeyinde erime giderek artıyor. Bu yüzeyin eriyen buzları akışa geçerek, aktığı buz üzerinde buzları eriterek eriyen sular aktığı yatağı 18 GALĐP AKIN genişletip, derinleştiriyor. Yaz süresince erime suyu yatağı o kadar derinleşiyor ki, erime suyu oluşan buzul kanyonlarında akmaya devam ediyor. 2. Akan yüzey suları buzul kıyısına ulaştığında, buzulda oluşan çatlaktan içeri akarak, buzul çatlağını eritip genişleterek, buzul çatlak yerinden kırılıp ana buzuldan ayrılarak daha sonra parçalanıp eriyor. 3. Buzulun kıyısından daha içerideki erime suları, buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak buzul tabanına ulaşır ve sonra, buzul tabanının kayganlaşmasına neden olmasıyla da buzulun hareketini hızlandırır. 4. Kutuplarda denizle temasta olan buzulun erimesiyle oluşan soğuk su, denizde hızla aşağı doğru inerken bu suyun oluşturduğu vakum etkisiyle aşağıda daha sıcak olan deniz suyu hızla yukarı çıkar. Bu daha sıcak olan deniz suyu buzul tabanını ısıtarak buzulda çatlakların meydana gelmesini sağlar. Çatlak kısmından kopan buz parçası denize düşerek ana buzuldan ayrılır. Küresel ısınmaya bağlı olarak bu şekilde eriyen buz miktarı çok fazladır. Yakın zamanda yapılan okyanus araştırmaları, Küresel Isınma nedeniyle deniz kıyısındaki bu erimeleri kanıtlamaktadır. 1997 yılında okyanus sularında aniden 1,6 °C’ lik bir artış oldu. Bundan sonra okyanus kıyılarındaki buzullarda kopma ve erime artmaya başladı. Buzullardaki bu erime deniz seviyesinin yükselmesinde temel etmendir (National Geographic, 2009; Appanzerler ve Dimick, 2004). Yeryüzündeki buzullar jeolojik devirler süresince birçok ısınma sonucu erime süreci atlattı. Ancak jeolojik dönemlerde buzullarda görülen erime ve tekrar buzulların oluşmaları doğanın kendi döngüsü içerisinde gerçekleşirken günümüzdeki buzul erimeleri tamamen Küresel Isınmanın sonucu olarak meydana gelen bir olaydır. Küresel ısınma ile Arktika ve Antarktika’daki büyük ve kalın buzulların kısa sürede eriyemeyeceği, erimelerinin yüzyıllar süreceği sanılıyordu. Ancak son bulgular bunun böyle olmayacağı yönündedir. 2002 yılında Antarktika’da okyanus kıyısındaki bir buzuldan bir Avrupa ülkesi olan Lüksemburg büyüklüğündeki (2586 km2 ) bir buz kütlesinin koptuğu uydu vasıtasıyla tespit edilmiştir. Bunu diğer kopmalar izleyince büyük buz kütlelerinin erimesinin yüzyıllar alacağı varsayımı bırakılarak buzulların erimesinin kısa sürede gerçekleşebileceği gerçeği kabul edilmiştir. Yaz süresince, buzulun yüzeyi eriyerek buzulun çukurluklarında Erime Suyu Gölünü oluşturuyor, ya da buzul yüzeyinde akarken buzul kanyonları içerisinde akarak denize kadar ulaşıyor. Erime suyunun buzula yaptığı basınç nedeniyle buzulda çatlama meydana gelir. Erime suyu buzul çatlağından (buzul kazanı) buzun tabanına doğru akarak, buzun tabanını kayganlaştırarak buzulun hareketini hızlandırır . bu makalenin özeti nedir.

Climate Change


KÜRESEL ISINMA NEDENĐYLE BUZULLARDA ERĐME Dünyada insan ve diğer canlıların yaşamı ve geleceği için merak edilen, mevcut buzulların bu Yüzyıl sonuna kadar ne kadarının eriyeceği ve denizlerin su seviyesinin ne kadar yükseleceğidir. YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 15 Đçinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda (2100 yılında), en iyimser tahminlere göre deniz seviyesinde bir metre yükselme beklenmektedir. Deniz seviyesinde meydana gelecek bir metrelik yükselmeye üç etmen neden olacaktır. 1. Küresel Isınma okyanusların suyunu ısıtarak yaklaşık 30 cm yükselmeye neden olacak. 2. Himalaya, Alp, And ve Rocky Dağları gibi yerlerde bulunan dağ buzullarının yine Küresel Isınmanın etkisiyle eriyerek okyanuslarda 30 cm kadar bir yükselme sağlayacağı tahmin edilmektedir. 3. Ayrıca Grönland, Alaska, Kuzey Kutbu ve Antarktika’daki buzulların erimesiyle de okyanusların seviyelerinde 30- 40 cm kadar bir yükselme daha beklenilmektedir. Kuzey Amerika Kıtasında bulunan Alaska’nın batı kıyısındaki buzullar, Küresel Isınmaya bağlı olarak, halen en hızlı eriyen buzullardır. Burada son 40-45 yılda ortalama sıcaklık artışı 2 °C’ye ulaşmıştır. Geçen 20. yüzyılın başından itibaren ortalama küresel sıcaklık artışının yaklaşık 0,6 °C arttığı gözönüne alındığında Alaska’daki artış küresel ortalamanın 3 katından fazla olduğu görülmektedir. Küresel Isınmanın tetiklediği sıcaklık artışı nedeniyle buradaki buzullar eriyerek dev buzul nehirlerini oluşturuyorlar. Erimenin etkisiyle buzullar hem incelmekte hem de giderek gerilere çekilmeye devam etmektedir (Denhez, 2007; Kadıoğlu, 2007). GÜNÜMÜZDE BUZULLARIN ERĐME SÜREÇLERĐ Alaska’daki Columbia Körfezi Buzulu son 30 yılda buzul fiyordundan (fjords) 16 km kadar gerilemiştir. Columbia buzulu sadece 2008 yılında bir kilometreye yakın içeriye doğru geriledi. 16 GALĐP AKIN Đzlanda 8 bin yıl önce buzlarla kaplı idi. Bu buzlardan geriye kalanlar şimdi hızla erimektedir. Eriyen buzların suları aşağı doğru akarken ya bir erime suyu gölüne boşalmakta ya da akan sularla denize kadar ulaşmaktadır. Kuzey Atlantik buzullarında kopan büyük buzul parçaları Đzlanda kıyılarına kadar gelerek gel-git nedeniyle bu kıyılarda parçalanıp eriyerek kayboluyorlar. Grönland’ın fiyortlarındaki buzullar üzerinde yapılan araştırmalarda önceki yıllardan çok daha fazla buz akışı meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Buzullar çok fazla dinamik sistemlerdir. Ancak bunları gözümüzle izlediğimizde buzulların hareketini göremeyiz. Buzulların hareketlerini uydular vasıtasıyla veya zaman atlamalı fotoğraf makineleri yardımıyla çok iyi gözleyebiliyoruz. Yapılan gözlemlerde buzulların ortamın sıcaklık değişimlerine karşı sanılandan çok daha hassas olduğu görülmüştür. Grönland’daki Jacobsen buzulunun yazın günde 40 metre ilerlediği tespit edilmiştir. Bu ilerleme on yıl öncesinin neredeyse iki katını bulmaktadır. Buzulda eriyen su, buzula basınç yapar. Bu nedenle eriyen su ne kadar fazla ise buz üzerinde akarken yaptığı basınç da o oranda artar. Bu durum, özellikle buzulun kıyılarında sık ve ani kopmalara neden olmaktadır. Bir buzul araştırma ekibi Grönland’ın bir fiyordunda bir saat içinde 5 km genişliğindeki bir buzdağının ana buzuldan koptuğunu tespit etmiştir. Grönland’da sıcaklık artışına bağlı olarak, burada kısa süren yaz mevsiminde buz erimelerini gözleyebiliriz. Grönland’da yaz mevsimi 15 yıl öncesine göre 2 hafta daha uzun sürmektedir. Yaz aylarında, özellikle Temmuz ayında buzuldan eriyen sular, erime yüzeyi boyunca akarak buz üzerinde kanyonlar oluştururlar. Yaz sıcakları arttıkça, eriyen buz suları, bu kanyonları giderek derinleştirerek akmasına devam etmektedir. Buzullardan eriyen sular, eğer buzulda basınç nedeniyle bir çatlak oluşursa, su derinliğine çatlaktan (buz kazanı) aşağı doğru akarak buzulun dibinde birikir ve tabanı daha kaygan hale getirerek buzulun daha hızlı hareket etmesine neden olur. YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 17 Buzulda eriyen bu sular bazen buzul yüzeyindeki çukurlarda toplanarak Buz Erime Suyu Göllerini oluşturuyorlar. Erime Suyu Göllerinin bazıları birkaç kilometre çapında ve 15-16 metre derinliğe kadar ulaşabilir. Yaz aylarında Buzul Erime Suyu Göllerinin sayısı Grönland gibi büyük buzullarda binlerce olabiliyor. Uydudan çekilen fotoğrafları inceleyen bilim insanları, bu göllerin yazın buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak bir gecede yok olduğunu görüyorlar. Son zamanlara kadar bu göllerin yazın oluştuktan sonra kışın yeniden donduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalarda, buzulların erimesiyle oluşan buz erime suyu göllerindeki suyun yaptığı basınca buzun dayanamayarak çatladığı saptanıyor. Buzul çatlağından aşağı akarak buzul tabanına ulaşan erime suyu, buzulun altında akarak buzulu kayganlaştırıp buzulun akışını hızlandırıyor. Özellikle yaz aylarında buz yüzeyinde eriyen su miktarı artacağından, buzulun hareket hızını eriyen su artırır. Eriyen su buzul çatlaklarından buzulu yarıp geçtiğinden kıyı buzullarının kırılarak denize düşmesine neden oluyor. Buzul çatlaklarından akan suyun miktarı milyonlarca metreküpü buluyor (National Geographic, 2009; Denhez, 2007. BUZULLARIN ERĐME MĐKTARLARI Grönland, her yıl yağan kar yağışı miktarından 150 milyar m3 daha fazla buz kaybediyor. Küresel Isınma böyle devam ederse sıcaklık yükselmesi de devam edeceğinden buzulların daha fazla eriyerek buz kaybedeceği tahmin ediliyor. Ancak buzulların ne kadar zamanda ne miktarda buz kaybedebileceğini hesaplamak zor görünüyor. Küresel Isınma buzul erimesi artışını dört şekilde hızlandırıyor. 1. Yaz aylarında küresel ısınmanın etkisiyle artan sıcaklıklarla buz yüzeyinde erime giderek artıyor. Bu yüzeyin eriyen buzları akışa geçerek, aktığı buz üzerinde buzları eriterek eriyen sular aktığı yatağı 18 GALĐP AKIN genişletip, derinleştiriyor. Yaz süresince erime suyu yatağı o kadar derinleşiyor ki, erime suyu oluşan buzul kanyonlarında akmaya devam ediyor. 2. Akan yüzey suları buzul kıyısına ulaştığında, buzulda oluşan çatlaktan içeri akarak, buzul çatlağını eritip genişleterek, buzul çatlak yerinden kırılıp ana buzuldan ayrılarak daha sonra parçalanıp eriyor. 3. Buzulun kıyısından daha içerideki erime suları, buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak buzul tabanına ulaşır ve sonra, buzul tabanının kayganlaşmasına neden olmasıyla da buzulun hareketini hızlandırır. 4. Kutuplarda denizle temasta olan buzulun erimesiyle oluşan soğuk su, denizde hızla aşağı doğru inerken bu suyun oluşturduğu vakum etkisiyle aşağıda daha sıcak olan deniz suyu hızla yukarı çıkar. Bu daha sıcak olan deniz suyu buzul tabanını ısıtarak buzulda çatlakların meydana gelmesini sağlar. Çatlak kısmından kopan buz parçası denize düşerek ana buzuldan ayrılır. Küresel ısınmaya bağlı olarak bu şekilde eriyen buz miktarı çok fazladır. Yakın zamanda yapılan okyanus araştırmaları, Küresel Isınma nedeniyle deniz kıyısındaki bu erimeleri kanıtlamaktadır. 1997 yılında okyanus sularında aniden 1,6 °C’ lik bir artış oldu. Bundan sonra okyanus kıyılarındaki buzullarda kopma ve erime artmaya başladı. Buzullardaki bu erime deniz seviyesinin yükselmesinde temel etmendir (National Geographic, 2009; Appanzerler ve Dimick, 2004). Yeryüzündeki buzullar jeolojik devirler süresince birçok ısınma sonucu erime süreci atlattı. Ancak jeolojik dönemlerde buzullarda görülen erime ve tekrar buzulların oluşmaları doğanın kendi döngüsü içerisinde gerçekleşirken günümüzdeki buzul erimeleri tamamen Küresel Isınmanın sonucu olarak meydana gelen bir olaydır. Küresel ısınma ile Arktika ve Antarktika’daki büyük ve kalın buzulların kısa sürede eriyemeyeceği, erimelerinin yüzyıllar YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 19 süreceği sanılıyordu. Ancak son bulgular bunun böyle olmayacağı yönündedir. 2002 yılında Antarktika’da okyanus kıyısındaki bir buzuldan bir Avrupa ülkesi olan Lüksemburg büyüklüğündeki (2586 km2 ) bir buz kütlesinin koptuğu uydu vasıtasıyla tespit edilmiştir. Bunu diğer kopmalar izleyince büyük buz kütlelerinin erimesinin yüzyıllar alacağı varsayımı bırakılarak buzulların erimesinin kısa sürede gerçekleşebileceği gerçeği kabul edilmiştir. Yaz süresince, buzulun yüzeyi eriyerek buzulun çukurluklarında Erime Suyu Gölünü oluşturuyor, ya da buzul yüzeyinde akarken buzul kanyonları içerisinde akarak denize kadar ulaşıyor. Erime suyunun buzula yaptığı basınç nedeniyle buzulda çatlama meydana gelir. Erime suyu buzul çatlağından (buzul kazanı) buzun tabanına doğru akarak, buzun tabanını kayganlaştırarak buzulun hareketini hızlandırır . bu makalenin buzulların erimesi başlı altında ozeti.

Climate Change


KÜRESEL ISINMA NEDENĐYLE BUZULLARDA ERİME Dünyada insan ve diğer canlıların yaşamı ve geleceği için merak edilen, mevcut buzulların bu Yüzyıl sonuna kadar ne kadarının eriyeceği ve denizlerin su seviyesinin ne kadar yükseleceğidir. Đçinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda (2100 yılında), en iyimser tahminlere göre deniz seviyesinde bir metre yükselme beklenmektedir. Deniz seviyesinde meydana gelecek bir metrelik yükselmeye üç etmen neden olacaktır. 1. Küresel Isınma okyanusların suyunu ısıtarak yaklaşık 30 cm yükselmeye neden olacak. 2. Himalaya, Alp, And ve Rocky Dağları gibi yerlerde bulunan dağ buzullarının yine Küresel Isınmanın etkisiyle eriyerek okyanuslarda 30 cm kadar bir yükselme sağlayacağı tahmin edilmektedir. 3. Ayrıca Grönland, Alaska, Kuzey Kutbu ve Antarktika’daki buzulların erimesiyle de okyanusların seviyelerinde 30- 40 cm kadar bir yükselme daha beklenilmektedir. Kuzey Amerika Kıtasında bulunan Alaska’nın batı kıyısındaki buzullar, Küresel Isınmaya bağlı olarak, halen en hızlı eriyen buzullardır. Burada son 40-45 yılda ortalama sıcaklık artışı 2 °C’ye ulaşmıştır. Geçen 20. yüzyılın başından itibaren ortalama küresel sıcaklık artışının yaklaşık 0,6 °C arttığı gözönüne alındığında Alaska’daki artış küresel ortalamanın 3 katından fazla olduğu görülmektedir. Küresel Isınmanın tetiklediği sıcaklık artışı nedeniyle buradaki buzullar eriyerek dev buzul nehirlerini oluşturuyorlar. Erimenin etkisiyle buzullar hem incelmekte hem de giderek gerilere çekilmeye devam etmektedir. GÜNÜMÜZDE BUZULLARIN ERiME SÜREÇLERi Alaska’daki Columbia Körfezi Buzulu son 30 yılda buzul fiyordundan 16 km kadar gerilemiştir. Columbia buzulu sadece 2008 yılında bir kilometreye yakın içeriye doğru geriledi. izlanda 8 bin yıl önce buzlarla kaplı idi. Bu buzlardan geriye kalanlar şimdi hızla erimektedir. Eriyen buzların suları aşağı doğru akarken ya bir erime suyu gölüne boşalmakta ya da akan sularla denize kadar ulaşmaktadır. Kuzey Atlantik buzullarında kopan büyük buzul parçaları izlanda kıyılarına kadar gelerek gel-git nedeniyle bu kıyılarda parçalanıp eriyerek kayboluyorlar. Grönland’ın fiyortlarındaki buzullar üzerinde yapılan araştırmalarda önceki yıllardan çok daha fazla buz akışı meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Buzullar çok fazla dinamik sistemlerdir. Ancak bunları gözümüzle izlediğimizde buzulların hareketini göremeyiz. Buzulların hareketlerini uydular vasıtasıyla veya zaman atlamalı fotoğraf makineleri yardımıyla çok iyi gözleyebiliyoruz. Yapılan gözlemlerde buzulların ortamın sıcaklık değişimlerine karşı sanılandan çok daha hassas olduğu görülmüştür. Grönland’daki Jacobsen buzulunun yazın günde 40 metre ilerlediği tespit edilmiştir. Bu ilerleme on yıl öncesinin neredeyse iki katını bulmaktadır. Buzulda eriyen su, buzula basınç yapar. Bu nedenle eriyen su ne kadar fazla ise buz üzerinde akarken yaptığı basınç da o oranda artar. Bu durum, özellikle buzulun kıyılarında sık ve ani kopmalara neden olmaktadır. Bir buzul araştırma ekibi Grönland’ın bir fiyordunda bir saat içinde 5 km genişliğindeki bir buzdağının ana buzuldan koptuğunu tespit etmiştir. Grönland’da sıcaklık artışına bağlı olarak, burada kısa süren yaz mevsiminde buz erimelerini gözleyebiliriz. Grönland’da yaz mevsimi 15 yıl öncesine göre 2 hafta daha uzun sürmektedir. Yaz aylarında, özellikle Temmuz ayında buzuldan eriyen sular, erime yüzeyi boyunca akarak buz üzerinde kanyonlar oluştururlar. Yaz sıcakları arttıkça, eriyen buz suları, bu kanyonları giderek derinleştirerek akmasına devam etmektedir. Buzullardan eriyen sular, eğer buzulda basınç nedeniyle bir çatlak oluşursa, su derinliğine çatlaktan (buz kazanı) aşağı doğru akarak buzulun dibinde birikir ve tabanı daha kaygan hale getirerek buzulun daha hızlı hareket etmesine neden olur. YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 17 Buzulda eriyen bu sular bazen buzul yüzeyindeki çukurlarda toplanarak Buz Erime Suyu Göllerini oluşturuyorlar. Erime Suyu Göllerinin bazıları birkaç kilometre çapında ve 15-16 metre derinliğe kadar ulaşabilir. Yaz aylarında Buzul Erime Suyu Göllerinin sayısı Grönland gibi büyük buzullarda binlerce olabiliyor. Uydudan çekilen fotoğrafları inceleyen bilim insanları, bu göllerin yazın buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak bir gecede yok olduğunu görüyorlar. Son zamanlara kadar bu göllerin yazın oluştuktan sonra kışın yeniden donduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalarda, buzulların erimesiyle oluşan buz erime suyu göllerindeki suyun yaptığı basınca buzun dayanamayarak çatladığı saptanıyor. Buzul çatlağından aşağı akarak buzul tabanına ulaşan erime suyu, buzulun altında akarak buzulu kayganlaştırıp buzulun akışını hızlandırıyor. Özellikle yaz aylarında buz yüzeyinde eriyen su miktarı artacağından, buzulun hareket hızını eriyen su artırır. Eriyen su buzul çatlaklarından buzulu yarıp geçtiğinden kıyı buzullarının kırılarak denize düşmesine neden oluyor. Buzul çatlaklarından akan suyun miktarı milyonlarca metreküpü buluyor. Grönland, her yıl yağan kar yağışı miktarından 150 milyar m3 daha fazla buz kaybediyor. Küresel Isınma böyle devam ederse sıcaklık yükselmesi de devam edeceğinden buzulların daha fazla eriyerek buz kaybedeceği tahmin ediliyor. Ancak buzulların ne kadar zamanda ne miktarda buz kaybedebileceğini hesaplamak zor görünüyor. Küresel Isınma buzul erimesi artışını dört şekilde hızlandırıyor. 1. Yaz aylarında küresel ısınmanın etkisiyle artan sıcaklıklarla buz yüzeyinde erime giderek artıyor. Bu yüzeyin eriyen buzları akışa geçerek, aktığı buz üzerinde buzları eriterek eriyen sular aktığı yatağı genişletip, derinleştiriyor. Yaz süresince erime suyu yatağı o kadar derinleşiyor ki, erime suyu oluşan buzul kanyonlarında akmaya devam ediyor. 2. Akan yüzey suları buzul kıyısına ulaştığında, buzulda oluşan çatlaktan içeri akarak, buzul çatlağını eritip genişleterek, buzul çatlak yerinden kırılıp ana buzuldan ayrılarak daha sonra parçalanıp eriyor. 3. Buzulun kıyısından daha içerideki erime suları, buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak buzul tabanına ulaşır ve sonra, buzul tabanının kayganlaşmasına neden olmasıyla da buzulun hareketini hızlandırır. 4. Kutuplarda denizle temasta olan buzulun erimesiyle oluşan soğuk su, denizde hızla aşağı doğru inerken bu suyun oluşturduğu vakum etkisiyle aşağıda daha sıcak olan deniz suyu hızla yukarı çıkar. Bu daha sıcak olan deniz suyu buzul tabanını ısıtarak buzulda çatlakların meydana gelmesini sağlar. Çatlak kısmından kopan buz parçası denize düşerek ana buzuldan ayrılır. Küresel ısınmaya bağlı olarak bu şekilde eriyen buz miktarı çok fazladır. Yakın zamanda yapılan okyanus araştırmaları, Küresel Isınma nedeniyle deniz kıyısındaki bu erimeleri kanıtlamaktadır. 1997 yılında okyanus sularında aniden 1,6 °C’ lik bir artış oldu. Bundan sonra okyanus kıyılarındaki buzullarda kopma ve erime artmaya başladı. Buzullardaki bu erime deniz seviyesinin yükselmesinde temel etmendir. Yeryüzündeki buzullar jeolojik devirler süresince birçok ısınma sonucu erime süreci atlattı. Ancak jeolojik dönemlerde buzullarda görülen erime ve tekrar buzulların oluşmaları doğanın kendi döngüsü içerisinde gerçekleşirken günümüzdeki buzul erimeleri tamamen Küresel Isınmanın sonucu olarak meydana gelen bir olaydır. Küresel ısınma ile Arktika ve Antarktika’daki büyük ve kalın buzulların kısa sürede eriyemeyeceği, erimelerinin yüzyıllar YÜZYILIMIZIN TEMEL SORUNLARINDAN BĐRĐ; BUZULLARIN ERĐMESĐ 19 süreceği sanılıyordu. Ancak son bulgular bunun böyle olmayacağı yönündedir. 2002 yılında Antarktika’da okyanus kıyısındaki bir buzuldan bir Avrupa ülkesi olan Lüksemburg büyüklüğündeki (2586 km2 ) bir buz kütlesinin koptuğu uydu vasıtasıyla tespit edilmiştir. Bunu diğer kopmalar izleyince büyük buz kütlelerinin erimesinin yüzyıllar alacağı varsayımı bırakılarak buzulların erimesinin kısa sürede gerçekleşebileceği gerçeği kabul edilmiştir. Yaz süresince, buzulun yüzeyi eriyerek buzulun çukurluklarında Erime Suyu Gölünü oluşturuyor, ya da buzul yüzeyinde akarken buzul kanyonları içerisinde akarak denize kadar ulaşıyor. Erime suyunun buzula yaptığı basınç nedeniyle buzulda çatlama meydana gelir. Erime suyu buzul çatlağından (buzul kazanı) buzun tabanına doğru akarak, buzun tabanını kayganlaştırarak buzulun hareketini hızlandırır. bu paragrafın ele aldığı konular özeti

Climate Change


Summarize below in 100 words - In accordance with Sustainable Investing practices, goal of the project is to design an ESG (Environment, Social, Governance) rating methodology that will assign sustainability ratings to organizations based on ESG factors. Preliminary analysis involves selection of companies from various sectors, identifying metrics and KPIs as per industry standards. Additionally, the project involves designing a flexible model to calibrate an internal multiplier for each datapoint that will further be multiplied with its assigned weight to compute the metric score. ESG score is derived by aggregating relevant metric scores as per the sector of the organization. Ratings are assigned such that it can evaluate a firm’s exposure to industry-specific risks based on calculated ESG score. The output of this model can also be incorporated into the credit rating models so that investors can obtain sustainable trading universe.

Climate Change


Напиши лор мира, похожего на наш, но в нём абсолютно все загрязнения вышли на глобальный масштаб. Опиши как люди справляются с этим/

Climate Change


Which are low carbon sourses in EU

Climate Change


KÜRESEL ISINMA NEDENĐYLE BUZULLARDA ERiME Dünyada insan ve diğer canlıların yaşamı ve geleceği için merak edilen, mevcut buzulların bu Yüzyıl sonuna kadar ne kadarının eriyeceği ve denizlerin su seviyesinin ne kadar yükseleceğidir. içinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda (2100 yılında), en iyimser tahminlere göre deniz seviyesinde bir metre yükselme beklenmektedir. Deniz seviyesinde meydana gelecek bir metrelik yükselmeye üç etmen neden olacaktır. 1. Küresel Isınma okyanusların suyunu ısıtarak yaklaşık 30 cm yükselmeye neden olacak. 2. Himalaya, Alp, And ve Rocky Dağları gibi yerlerde bulunan dağ buzullarının yine Küresel Isınmanın etkisiyle eriyerek okyanuslarda 30 cm kadar bir yükselme sağlayacağı tahmin edilmektedir. 3. Ayrıca Grönland, Alaska, Kuzey Kutbu ve Antarktika’daki buzulların erimesiyle de okyanusların seviyelerinde 30- 40 cm kadar bir yükselme daha beklenilmektedir. Kuzey Amerika Kıtasında bulunan Alaska’nın batı kıyısındaki buzullar, Küresel Isınmaya bağlı olarak, halen en hızlı eriyen buzullardır. Burada son 40-45 yılda ortalama sıcaklık artışı 2 °C’ye ulaşmıştır. Geçen 20. yüzyılın başından itibaren ortalama küresel sıcaklık artışının yaklaşık 0,6 °C arttığı gözönüne alındığında Alaska’daki artış küresel ortalamanın 3 katından fazla olduğu görülmektedir. Küresel Isınmanın tetiklediği sıcaklık artışı nedeniyle buradaki buzullar eriyerek dev buzul nehirlerini oluşturuyorlar. Erimenin etkisiyle buzullar hem incelmekte hem de giderek gerilere çekilmeye devam etmektedir. GÜNÜMÜZDE BUZULLARIN ERiME SÜREÇLERi Alaska’daki Columbia Körfezi Buzulu son 30 yılda buzul fiyordundan (fjords) 16 km kadar gerilemiştir. Columbia buzulu sadece 2008 yılında bir kilometreye yakın içeriye doğru geriledi. izlanda 8 bin yıl önce buzlarla kaplı idi. Bu buzlardan geriye kalanlar şimdi hızla erimektedir. Eriyen buzların suları aşağı doğru akarken ya bir erime suyu gölüne boşalmakta ya da akan sularla denize kadar ulaşmaktadır. Kuzey Atlantik buzullarında kopan büyük buzul parçaları İzlanda kıyılarına kadar gelerek gel-git nedeniyle bu kıyılarda parçalanıp eriyerek kayboluyorlar. Grönland’ın fiyortlarındaki buzullar üzerinde yapılan araştırmalarda önceki yıllardan çok daha fazla buz akışı meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Buzullar çok fazla dinamik sistemlerdir. Ancak bunları gözümüzle izlediğimizde buzulların hareketini göremeyiz. Buzulların hareketlerini uydular vasıtasıyla veya zaman atlamalı fotoğraf makineleri yardımıyla çok iyi gözleyebiliyoruz. Yapılan gözlemlerde buzulların ortamın sıcaklık değişimlerine karşı sanılandan çok daha hassas olduğu görülmüştür. Grönland’daki Jacobsen buzulunun yazın günde 40 metre ilerlediği tespit edilmiştir. Bu ilerleme on yıl öncesinin neredeyse iki katını bulmaktadır. Buzulda eriyen su, buzula basınç yapar. Bu nedenle eriyen su ne kadar fazla ise buz üzerinde akarken yaptığı basınç da o oranda artar. Bu durum, özellikle buzulun kıyılarında sık ve ani kopmalara neden olmaktadır. Bir buzul araştırma ekibi Grönland’ın bir fiyordunda bir saat içinde 5 km genişliğindeki bir buzdağının ana buzuldan koptuğunu tespit etmiştir. Grönland’da sıcaklık artışına bağlı olarak, burada kısa süren yaz mevsiminde buz erimelerini gözleyebiliriz. Grönland’da yaz mevsimi 15 yıl öncesine göre 2 hafta daha uzun sürmektedir. Yaz aylarında, özellikle Temmuz ayında buzuldan eriyen sular, erime yüzeyi boyunca akarak buz üzerinde kanyonlar oluştururlar. Yaz sıcakları arttıkça, eriyen buz suları, bu kanyonları giderek derinleştirerek akmasına devam etmektedir. Buzullardan eriyen sular, eğer buzulda basınç nedeniyle bir çatlak oluşursa, su derinliğine çatlaktan (buz kazanı) aşağı doğru akarak buzulun dibinde birikir ve tabanı daha kaygan hale getirerek buzulun daha hızlı hareket etmesine neden olur. Buzulda eriyen bu sular bazen buzul yüzeyindeki çukurlarda toplanarak Buz Erime Suyu Göllerini oluşturuyorlar. Erime Suyu Göllerinin bazıları birkaç kilometre çapında ve 15-16 metre derinliğe kadar ulaşabilir. Yaz aylarında Buzul Erime Suyu Göllerinin sayısı Grönland gibi büyük buzullarda binlerce olabiliyor. Uydudan çekilen fotoğrafları inceleyen bilim insanları, bu göllerin yazın buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak bir gecede yok olduğunu görüyorlar. Son zamanlara kadar bu göllerin yazın oluştuktan sonra kışın yeniden donduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalarda, buzulların erimesiyle oluşan buz erime suyu göllerindeki suyun yaptığı basınca buzun dayanamayarak çatladığı saptanıyor. Buzul çatlağından aşağı akarak buzul tabanına ulaşan erime suyu, buzulun altında akarak buzulu kayganlaştırıp buzulun akışını hızlandırıyor. Özellikle yaz aylarında buz yüzeyinde eriyen su miktarı artacağından, buzulun hareket hızını eriyen su artırır. Eriyen su buzul çatlaklarından buzulu yarıp geçtiğinden kıyı buzullarının kırılarak denize düşmesine neden oluyor. Buzul çatlaklarından akan suyun miktarı milyonlarca metreküpü buluyor. bu makalenin buzulların erimesi başlığı altında özeti

Climate Change


KÜRESEL ISINMA NEDENĐYLE BUZULLARDA ERiME Dünyada insan ve diğer canlıların yaşamı ve geleceği için merak edilen, mevcut buzulların bu Yüzyıl sonuna kadar ne kadarının eriyeceği ve denizlerin su seviyesinin ne kadar yükseleceğidir. içinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda (2100 yılında), en iyimser tahminlere göre deniz seviyesinde bir metre yükselme beklenmektedir. Deniz seviyesinde meydana gelecek bir metrelik yükselmeye üç etmen neden olacaktır. 1. Küresel Isınma okyanusların suyunu ısıtarak yaklaşık 30 cm yükselmeye neden olacak. 2. Himalaya, Alp, And ve Rocky Dağları gibi yerlerde bulunan dağ buzullarının yine Küresel Isınmanın etkisiyle eriyerek okyanuslarda 30 cm kadar bir yükselme sağlayacağı tahmin edilmektedir. 3. Ayrıca Grönland, Alaska, Kuzey Kutbu ve Antarktika’daki buzulların erimesiyle de okyanusların seviyelerinde 30- 40 cm kadar bir yükselme daha beklenilmektedir. Kuzey Amerika Kıtasında bulunan Alaska’nın batı kıyısındaki buzullar, Küresel Isınmaya bağlı olarak, halen en hızlı eriyen buzullardır. Burada son 40-45 yılda ortalama sıcaklık artışı 2 °C’ye ulaşmıştır. Geçen 20. yüzyılın başından itibaren ortalama küresel sıcaklık artışının yaklaşık 0,6 °C arttığı gözönüne alındığında Alaska’daki artış küresel ortalamanın 3 katından fazla olduğu görülmektedir. Küresel Isınmanın tetiklediği sıcaklık artışı nedeniyle buradaki buzullar eriyerek dev buzul nehirlerini oluşturuyorlar. Erimenin etkisiyle buzullar hem incelmekte hem de giderek gerilere çekilmeye devam etmektedir. GÜNÜMÜZDE BUZULLARIN ERiME SÜREÇLERi Alaska’daki Columbia Körfezi Buzulu son 30 yılda buzul fiyordundan (fjords) 16 km kadar gerilemiştir. Columbia buzulu sadece 2008 yılında bir kilometreye yakın içeriye doğru geriledi. izlanda 8 bin yıl önce buzlarla kaplı idi. Bu buzlardan geriye kalanlar şimdi hızla erimektedir. Eriyen buzların suları aşağı doğru akarken ya bir erime suyu gölüne boşalmakta ya da akan sularla denize kadar ulaşmaktadır. Kuzey Atlantik buzullarında kopan büyük buzul parçaları İzlanda kıyılarına kadar gelerek gel-git nedeniyle bu kıyılarda parçalanıp eriyerek kayboluyorlar. Grönland’ın fiyortlarındaki buzullar üzerinde yapılan araştırmalarda önceki yıllardan çok daha fazla buz akışı meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Buzullar çok fazla dinamik sistemlerdir. Ancak bunları gözümüzle izlediğimizde buzulların hareketini göremeyiz. Buzulların hareketlerini uydular vasıtasıyla veya zaman atlamalı fotoğraf makineleri yardımıyla çok iyi gözleyebiliyoruz. Yapılan gözlemlerde buzulların ortamın sıcaklık değişimlerine karşı sanılandan çok daha hassas olduğu görülmüştür. Grönland’daki Jacobsen buzulunun yazın günde 40 metre ilerlediği tespit edilmiştir. Bu ilerleme on yıl öncesinin neredeyse iki katını bulmaktadır. Buzulda eriyen su, buzula basınç yapar. Bu nedenle eriyen su ne kadar fazla ise buz üzerinde akarken yaptığı basınç da o oranda artar. Bu durum, özellikle buzulun kıyılarında sık ve ani kopmalara neden olmaktadır. Bir buzul araştırma ekibi Grönland’ın bir fiyordunda bir saat içinde 5 km genişliğindeki bir buzdağının ana buzuldan koptuğunu tespit etmiştir. Grönland’da sıcaklık artışına bağlı olarak, burada kısa süren yaz mevsiminde buz erimelerini gözleyebiliriz. Grönland’da yaz mevsimi 15 yıl öncesine göre 2 hafta daha uzun sürmektedir. Yaz aylarında, özellikle Temmuz ayında buzuldan eriyen sular, erime yüzeyi boyunca akarak buz üzerinde kanyonlar oluştururlar. Yaz sıcakları arttıkça, eriyen buz suları, bu kanyonları giderek derinleştirerek akmasına devam etmektedir. Buzullardan eriyen sular, eğer buzulda basınç nedeniyle bir çatlak oluşursa, su derinliğine çatlaktan (buz kazanı) aşağı doğru akarak buzulun dibinde birikir ve tabanı daha kaygan hale getirerek buzulun daha hızlı hareket etmesine neden olur. Buzulda eriyen bu sular bazen buzul yüzeyindeki çukurlarda toplanarak Buz Erime Suyu Göllerini oluşturuyorlar. Erime Suyu Göllerinin bazıları birkaç kilometre çapında ve 15-16 metre derinliğe kadar ulaşabilir. Yaz aylarında Buzul Erime Suyu Göllerinin sayısı Grönland gibi büyük buzullarda binlerce olabiliyor. Uydudan çekilen fotoğrafları inceleyen bilim insanları, bu göllerin yazın buzul çatlaklarından (buzul kazanı) akarak bir gecede yok olduğunu görüyorlar. Son zamanlara kadar bu göllerin yazın oluştuktan sonra kışın yeniden donduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalarda, buzulların erimesiyle oluşan buz erime suyu göllerindeki suyun yaptığı basınca buzun dayanamayarak çatladığı saptanıyor. Buzul çatlağından aşağı akarak buzul tabanına ulaşan erime suyu, buzulun altında akarak buzulu kayganlaştırıp buzulun akışını hızlandırıyor. Özellikle yaz aylarında buz yüzeyinde eriyen su miktarı artacağından, buzulun hareket hızını eriyen su artırır. Eriyen su buzul çatlaklarından buzulu yarıp geçtiğinden kıyı buzullarının kırılarak denize düşmesine neden oluyor. Buzul çatlaklarından akan suyun miktarı milyonlarca metreküpü buluyor. bu makalenin farklı bir dille ifadeleri.

Climate Change


Saya meneliti tentang kekeringan di Pulau Jawa menggunakan 9 indeks, yaitu TCI, VCI, VHI, NDDI, NVSWI, PCI, SDCI, SMCI, dan SMADI. Nah aku meneliti tingkat kekeringan dari tahun 2003-2021 bulan DJF, MAM, JJA, dan SON untuk semua indeks. Dari penelitian tersebut, aku mendapatkan hasil luasan kekeringan tiap bulannya. Aku juga mendapatkan data SOI index dan DMI Index. Apa yang harus kulakukan untuk mendapatkan indeks terbaik dari kesembilan indeks tersebut yang saya gunakan untuk mengukur tingkat kekeringan di Pulau Jawa? Apakah aku harus mengkorelasikannya dengan SOI indeks dan DMI indeks? Atau ada solusi lain terkait hal itu? Tolong beritahu caranya! Dan juga berikanlah contoh hasil yang sekiranya aku harus bahas dari penelitian tersebut

Climate Change


İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE BAĞLI DENİZ SEVİYESİ YÜKSELİŞİ Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS)'nin Tanımlar bölümünde iklim değişikliği kavramı, "karşılaştırılabilir bir zaman diliminde gözlenen doğal iklim değişikliğine ek olarak, doğrudan ya da dolaylı olarak küresel atmosferin bileşimini bozan insan etkinlikleri sonucunda iklimde olan bir değişiklik" olarak tanımlanmaktadır (UNFCCC, 1992). Bu ifadeden de anlaşılacağı üzere, iklim sistemi hem doğal değişimlere hem de antropojenik (insan kaynaklı) değişimlere uğramaktadır. İnsan kaynaklı değişimin en büyük sebebi Sanayi Devrimi ile başlayan yoğun sera gazı salınımıdır. Sera gazlarının atmosfere serbestçe bırakılmasına bağlı olarak IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli)’nin 2014 yılı raporuna göre, ortalama kara ve deniz yüzey sıcaklığı 1880-2012 yılları arasında 0.85°C'lik bir artış göstermiştir (IPCC, 2014). Bu artışa ek olarak modern dönem uyduları ve gemiler aracılığıyla elde edilen verilerin değerlendirmesinde aynı tarihler arasında deniz suyu sıcaklığının ortalama olarak 0,65°C artmış olduğu görülmektedir (Kurnaz, 2019). Sera gazı salınımlarına bağlı bu sıcaklık artışlarının toplamda 467 farklı etkisi bulunmaktadır (Mora ve ark., 2018). Sıcaklık artışı ile küresel ölçekte afetlerin etkisi ve sıklığı artmakta bunun yanı sıra beklenmeyen afetler de gerçekleşmektedir. Küresel iklim değişikliğine bağlı bu artışların önüne geçmek ve etkilenebilirliği azaltmak adına gerek uluslararası gerek ulusal alanda çalışmalar yapılmaktadır. İklim değişikliği mücadelede üç temel yaklaşım mevcuttur. Bunlar azaltım, uyum ve jeo-mühendislik uygulamalarıdır. Azaltım, uyum ve jeomühendislik politikaları birbirini tamamlayan yaklaşımlar olarak görülmektedir. Azaltım politikaları iklim değişikliğinin nedenleri üzerinde durmakta ve bu alanda yapılacak çalışmaları kapsamaktadır. Jeomühendislik ise teknolojinin yaygın kullanımı ile alternatif çözümler üretmektedir. National Research Council (1992)’e göre, jeo-mühendislik uygulamaları ikiye ayrılmaktadır. İlki CO2’yi atmosferden uzak tutmak, ikincisi ise güneş ışığını ve ısıyı geri yansıtan teknikler geliştirmektir (Nordhaus, 2020). Diğer bir politika olan uyum yaklaşımı ise, beklenen etkiler karşısında olabildiğince az hasar almak ve zarar görebilirliği azaltmak amacıyla yapılan çalışmalardır. Küresel iklim değişikliğinin doğrudan ve dolaylı birçok etkisi bulunmaktadır. Bu etkilerden birisi olan deniz seviyesinin yükselmesi de özellikle kıyı kentleri için önemli risklerdendir. Deniz seviyesinde yükselme, kıyı taşkınları ile kentsel alanlar için gelecek tehlikelerinin en önemlilerinden birisidir. Kurnaz (2019)’a göre, deniz seviyesinde yükselmenin üç nedeni bulunmaktadır. Bunlar; termal genleşme, karasal buzun erimesi ve karalar üzerindeki su kaybıdır. Okyanusların 3,5 kilometre derinliği nedeniyle suyun az ısınması bile önemli artışlara neden olmaktadır. Bu durum da genleşme ile deniz seviyesinin yükselmesine neden olmaktadır. Yükselmenin diğer nedeni karasal buzun erimesidir. Buradaki tehlike Grönland Buz Örtüsü ’nün tamamının erimesi deniz seviyesinde 7 metre yükselişe neden olacak olmasıdır. Antarktika Buz Örtüsü ’nün tamamen erimesi ise 5 metre yükselişe neden olacaktır ancak bu yüzyıllar boyunca mümkün görünmemektedir. Diğer neden karasal buzun erimesi ise tarım faaliyetleri esnasında yeraltı sularının tüketilmesi ya da büyük göllerin tahribi ve kurutulması gibi nedenlerle gerçekleşmektedir. 3. Uluslararası Akademik Araştırmalar Kongresi (ICAR) 995 Deniz seviyesinde yıllık ortalama artış 1900 ila 1990 yılları arasında 1,5 mm iken, 1971 ila 2010 yılları arasında 2,0 mm, 1993 ila 2010 yılları arasında ise 3,2 mm seviyelerindedir. Yıllar içerisindeki değişime bakıldığında öngörülerin dikkate alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır. IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli) (2019) raporuna göre, küresel ortalama deniz seviyesinin eski tahminlerin aksine 10 cm daha yükselerek 1,1 metre seviyelerine kadar ulaşması beklenmektedir (IPCC, 2019). Bu artışlar dikkate alınarak üzerinde özellikle durulması gereken nokta, deniz seviyesinde meydana gelebilecek her 1 metrelik artışın denizin kıyıdan 100 metre içeriye girmesi anlamına gelmektedir (Kurnaz, 2019). Bu nedenle kentsel alanlar için tehlikeler sadece deniz seviyesinin yükselmesi ve sahil kesimini tehdit etmesi anlamına gelmemektedir. Deniz seviyesindeki artışın doğrudan ve dolaylı birçok etkisi bulunmaktadır. Birleşmiş Milletler Sendai Afet Risklerinin Azaltılması Çerçevesinin Uygulanması Raporu (2017)’na göre, kıyı kentleri için deniz seviyesinin yükselmesinin 2070 yılına kadar 35 trilyon Amerikan Doları olması beklenmektedir (UN, 2017). Gelecek senaryolarına dair olumlu bir grafik çizildiğinde bile deniz seviyesinde yükselmenin içinde bulunduğumuz yüzyılın sonuna kadar 360 milyon kişiyi tehdit edeceği öngörülmektedir (Kulp, Strauss; 2019). Deniz seviyesinde yükselme kıyı kentleri için ekonomiden toplumsal sorunlara, altyapıdan tarıma, turizmden halk sağlığına kadar birçok alanda büyük problemler doğurması beklenmektedir. Bu nedenle kentsel alanların afetlere özellikle de kıyı kentlerinin deniz seviyesinde yükselme tehlikesine karşı tasarımı birçok açıdan ele alınması gereken bir konu haline gelmektedir. Afetlerin oluşturduğu maddi zararların da hem günden güne artması hem de artış eğiliminde oluşu sürdürülebilir kentleşme olgusunu olumsuz etkilemektedir. bu makalenin özeti .

Climate Change


İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE BAĞLI DENİZ SEVİYESİ YÜKSELİŞİ Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS)'nin Tanımlar bölümünde iklim değişikliği kavramı, "karşılaştırılabilir bir zaman diliminde gözlenen doğal iklim değişikliğine ek olarak, doğrudan ya da dolaylı olarak küresel atmosferin bileşimini bozan insan etkinlikleri sonucunda iklimde olan bir değişiklik" olarak tanımlanmaktadır (UNFCCC, 1992). Bu ifadeden de anlaşılacağı üzere, iklim sistemi hem doğal değişimlere hem de antropojenik (insan kaynaklı) değişimlere uğramaktadır. İnsan kaynaklı değişimin en büyük sebebi Sanayi Devrimi ile başlayan yoğun sera gazı salınımıdır. Sera gazlarının atmosfere serbestçe bırakılmasına bağlı olarak IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli)’nin 2014 yılı raporuna göre, ortalama kara ve deniz yüzey sıcaklığı 1880-2012 yılları arasında 0.85°C'lik bir artış göstermiştir (IPCC, 2014). Bu artışa ek olarak modern dönem uyduları ve gemiler aracılığıyla elde edilen verilerin değerlendirmesinde aynı tarihler arasında deniz suyu sıcaklığının ortalama olarak 0,65°C artmış olduğu görülmektedir (Kurnaz, 2019). Sera gazı salınımlarına bağlı bu sıcaklık artışlarının toplamda 467 farklı etkisi bulunmaktadır (Mora ve ark., 2018). Sıcaklık artışı ile küresel ölçekte afetlerin etkisi ve sıklığı artmakta bunun yanı sıra beklenmeyen afetler de gerçekleşmektedir. Küresel iklim değişikliğine bağlı bu artışların önüne geçmek ve etkilenebilirliği azaltmak adına gerek uluslararası gerek ulusal alanda çalışmalar yapılmaktadır. İklim değişikliği mücadelede üç temel yaklaşım mevcuttur. Bunlar azaltım, uyum ve jeo-mühendislik uygulamalarıdır. Azaltım, uyum ve jeo mühendislik politikaları birbirini tamamlayan yaklaşımlar olarak görülmektedir. Azaltım politikaları iklim değişikliğinin nedenleri üzerinde durmakta ve bu alanda yapılacak çalışmaları kapsamaktadır. Jeo mühendislik ise teknolojinin yaygın kullanımı ile alternatif çözümler üretmektedir. National Research Council (1992)’e göre, jeo-mühendislik uygulamaları ikiye ayrılmaktadır. İlki CO2’yi atmosferden uzak tutmak, ikincisi ise güneş ışığını ve ısıyı geri yansıtan teknikler geliştirmektir (Nordhaus, 2020). Diğer bir politika olan uyum yaklaşımı ise, beklenen etkiler karşısında olabildiğince az hasar almak ve zarar görebilirliği azaltmak amacıyla yapılan çalışmalardır. Küresel iklim değişikliğinin doğrudan ve dolaylı birçok etkisi bulunmaktadır. Bu etkilerden birisi olan deniz seviyesinin yükselmesi de özellikle kıyı kentleri için önemli risklerdendir. Deniz seviyesinde yükselme, kıyı taşkınları ile kentsel alanlar için gelecek tehlikelerinin en önemlilerinden birisidir. Kurnaz (2019)’a göre, deniz seviyesinde yükselmenin üç nedeni bulunmaktadır. Bunlar; termal genleşme, karasal buzun erimesi ve karalar üzerindeki su kaybıdır. Okyanusların 3,5 kilometre derinliği nedeniyle suyun az ısınması bile önemli artışlara neden olmaktadır. Bu durum da genleşme ile deniz seviyesinin yükselmesine neden olmaktadır. Yükselmenin diğer nedeni karasal buzun erimesidir. Buradaki tehlike Grönland Buz Örtüsü ’nün tamamının erimesi deniz seviyesinde 7 metre yükselişe neden olacak olmasıdır. Antarktika Buz Örtüsü ’nün tamamen erimesi ise 5 metre yükselişe neden olacaktır ancak bu yüzyıllar boyunca mümkün görünmemektedir. Diğer neden karasal buzun erimesi ise tarım faaliyetleri esnasında yeraltı sularının tüketilmesi ya da büyük göllerin tahribi ve kurutulması gibi nedenlerle gerçekleşmektedir. 3. Uluslararası Akademik Araştırmalar Kongresi (ICAR) 995 Deniz seviyesinde yıllık ortalama artış 1900 ila 1990 yılları arasında 1,5 mm iken, 1971 ila 2010 yılları arasında 2,0 mm, 1993 ila 2010 yılları arasında ise 3,2 mm seviyelerindedir. Yıllar içerisindeki değişime bakıldığında öngörülerin dikkate alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır. IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli) (2019) raporuna göre, küresel ortalama deniz seviyesinin eski tahminlerin aksine 10 cm daha yükselerek 1,1 metre seviyelerine kadar ulaşması beklenmektedir (IPCC, 2019). Bu artışlar dikkate alınarak üzerinde özellikle durulması gereken nokta, deniz seviyesinde meydana gelebilecek her 1 metrelik artışın denizin kıyıdan 100 metre içeriye girmesi anlamına gelmektedir (Kurnaz, 2019). Bu nedenle kentsel alanlar için tehlikeler sadece deniz seviyesinin yükselmesi ve sahil kesimini tehdit etmesi anlamına gelmemektedir. Deniz seviyesindeki artışın doğrudan ve dolaylı birçok etkisi bulunmaktadır. Birleşmiş Milletler Sendai Afet Risklerinin Azaltılması Çerçevesinin Uygulanması Raporu (2017)’na göre, kıyı kentleri için deniz seviyesinin yükselmesinin 2070 yılına kadar 35 trilyon Amerikan Doları olması beklenmektedir (UN, 2017). Gelecek senaryolarına dair olumlu bir grafik çizildiğinde bile deniz seviyesinde yükselmenin içinde bulunduğumuz yüzyılın sonuna kadar 360 milyon kişiyi tehdit edeceği öngörülmektedir (Kulp, Strauss; 2019). Deniz seviyesinde yükselme kıyı kentleri için ekonomiden toplumsal sorunlara, altyapıdan tarıma, turizmden halk sağlığına kadar birçok alanda büyük problemler doğurması beklenmektedir. Bu nedenle kentsel alanların afetlere özellikle de kıyı kentlerinin deniz seviyesinde yükselme tehlikesine karşı tasarımı birçok açıdan ele alınması gereken bir konu haline gelmektedir. Afetlerin oluşturduğu maddi zararların da hem günden güne artması hem de artış eğiliminde oluşu sürdürülebilir kentleşme olgusunu olumsuz etkilemektedir. bu makalenin deniz sevyesinin yükselmesi başlığı altında farklı kelimelerle ifadeleri

Climate Change


Экологический мониторинг: понятие, цели, основные виды мониторинга. Связь экологического мониторинга с другими дисциплинами.

Climate Change


how to change the climate in my bedroom for better sleep

Climate Change