«Puh, quei ei propi stau stuffi oz», selamenta Noelia duront ch'ella tila en ses vons e metta si sia capetscha suenter l'emprova. «Igl ei era bia memia stretg cheu tier Robin. Speronza san els gleiti ir a star ella Casa Mellirosas, leu vessen nus dapli plaz», di Dario tut pensivs. «Hei, mesjamna suentermiezdi savein nus buc exercitar tier mei a casa», cloma Silvana davos la battaria, «sorry!» Tut consterni miran ils affons in sin l'auter. «Nua savessen nus lu ir?», marmugna Dario siper sesez. «Pertgei dumandein nus buc il scolast?», propona Silvana. «Jeu sai denton buca far quei, jeu stoi aunc exercitar aschi bia!», aschunta ella aunc spert. Ils auters commembers dalla band dattan medemamein il tgau tgei ch'els pon. «Andri, fas ti quei? Ti eis gie per aschidadir nies manager», constatescha Noelia. Lez aulza las spatlas. «Fai schi bien ...», di Noelia cun vusch dultscha. Andri marmugna enzatgei nuncapeivel e dat lu siu consentiment: «Ok, jeu emprovel. Forsa che nus savein gie exercitar enzanua en casa da scola.»

«Puh, quegl e propi sto ampo tscheart oz», salamainta la Noelia durànt c'ella tira aint igls seas guànts a meta sei la sia tgapetscha suainter l'amprova. «Igl e ear blear megna stretg qua tier igl Robin. Sprànza san els dalùnga ir a star an la Tgea Melirosas, là vessan nus daple plaz», gi igl Dario tut panzus. «Hei, measeanda suaintermiezgi savagn nus betg exerzitar tier me a tgea», cloma la Silvana davo la batareia, «sorry!» Tut cunsternieus vardan igls unfànts l'egn separ l'oter. «Noua savessan nus alura ir?», marmugna igl Dario separ sasez. «Partge amparagn nus betg igl surmester?», propona la Silvana. «Jou se dantànt betga far quegl, jou sto ànc exerzitar aschi blear!», aschunta ella ànc speart. Igls oters cumembers da la band datan digl tgieu tge c'els pon. «Andri, fas tei quegl? Tei es gea sagngir igl noss manager», cunstatescha la Noelia. Lez òlza las spatlas. «Fe igl bagn ...», gi la Noelia cun vusch dultscha. Igl Andri marmugna anzatge nuncapevel a dat alura igl sieus cunsantimaint: «Ok, jou amprov. Forza ca nus savagn gea exerzitar anzanouas an la tgea da scola.»

«Pu, chegl ò propi fatg neir sasa oz», sa lamainta Noelia, dantant tg'ella teira aint igls sies gants e metta se la sia tgapitscha siva la prova. «Igl è er bler mengia strètg cò tar Robin. Speranza sonigl prest eir a star ainten la Tgesa Mellarosas, lò vessans daple plaz», dei Dario tot pansarous. «Hei, mesemda sivamezde savainsa betg exercitar tar me a tgesa», cloma Silvana davos la battareia, «sorry!» Tot consternos vardan igls unfants l'egn l'oter. «Noua savainsa eir alloura?», sbarbgliotta Dario per sasez. «Pertge dumandainsa betg agl scolast?», propona Silvana. «Ia sa pero betg far chegl, ia stò anc exercitar schi bler!» agiunt'la anc spert. Igls oters commembers dalla band dattan mademamaintg digl tgea, tant scu tgi els pon. «Andri, fast te chegl? Te ist gio per deir uscheia igl noss manager», constatescha Noelia. Lez dolza las spatlas. «Fò igl bagn ...», dei Noelia cun vousch doltscha. Andri gnugna ensatge nuntgapibel e dat alloura igl sies consentimaint: «Ok, ia amprov. Forsa tgi nous savagn gio exercitar ensanouas an tgesa da scola.»

«Puh, hoz es que propi sto stantus!», s'almainta Noelia zieva la prouva cun trer aint sieus guaunts e metter sü sia chapütscha. «Cò tar Robin esa bger memma stret. Spraunza paun els bainbod ir a ster illa Chasa Millirösas, lo vessans nus dapü plazza», disch Dario tuot pensiv. «Hei, il marculdi zievamezdi nu pudainsa exerciter tar me a chesa», clama Silvana davous la battaria, «sorry!» Consternos guardan tuots ün sü per l'oter. «Inua pudessans alura ir?», voul savair Dario. «Perche nu dumandainsa al magister?», propuona Silvana. «Eau nu poss però fer que, eau stögl nempe auncha exerciter uschè bger!», agiundscha ella auncha svelt. Eir ils oters sun da quel avis. «Andri, fest tü que? Tü est bain nos manager», managia Noelia. Quel do be da las spedlas. «Fo il bain ...!», disch Noelia cun üna vuschina dutscha. Andri barbotta qualchosa cha nu s'inclegia e disch: «Ok, eau prouv. Forsa cha nus pudains propi exerciter in ün lö in chesa da scoula.»

«Puh, hoz esa propa stat stantus!», as lamainta Noelia davo la prouva cun trar aint sias manetschas e metter sü sia chapütscha. «Quia pro Robin esa bler massa stret. Spranza pon els bainbod ir a star illa Chasa Millirösas, là vessna daplü plazza», disch Dario tuot pensiv. «Hei, in marcurdi davomezdi nu pudaina exercitar pro mai a chasa», cloma Silvana davo la battaria, «sorry!» Consternats guardan tuots ün sü per tschel. «Ingio pudessna lura ir?», voul savair Dario. «Perche nu dumandaina al magister?», propuona Silvana. «Eu nu poss però far quai, eu stögl nempe amo exercitar uschè bler!», agiundscha ella amo svelt. Eir tschels sun da quel avis. «Andri, fast tü quai? Tü est bain nos manager», manaja Noelia. Quel dà be da las spadlas. «Fa il bain ...!», disch Noelia cun üna vusch dutscha. Andri crabotta alch chi nu s'inclegia e disch: «Ok, eu prouv. Forsa cha nus pudain propa exercitar inglur in chasa da scoula.»


Duront la davosa lecziun dil suentermiezdi vegnan ils scolars aschi malruasseivels ch'il scolast Valentin sto supplicar pliras gadas per ruaus. Pér cura ch'el smanatscha da strihar l'emprova sin tribuna senza cumpensaziun, vegn ei pli quiet ed ils scolars seprendan ensemen. Cura ch'ei scalina, dat ei ina termenta hectica e tuts sestauschan aschi spert sco pusseivel digl esch ora en zuler e giu en halla da gimnastica. Leu, sin tribuna, entscheiva ei mintga mument. «Uau, quella tribuna ei gie crassa», smarveglia Noelia e mira entuorn tut fascinada. Dario tschenta bufatg siu keyboard sin tribuna ed entscheiva a s'endrizzar. Era Curdin ed Andri che han purtau la battaria da Silvana gidan. Noelia pren siu bass ord la valischa e suna gia ils emprems tuns. «Andri, sas ti gidar mei cugl amplificader?», cloma ella il manager dalla band che pren fetg serius sia rolla.

Durànt la davosa lecziùn digl suaintermiezgi vignan igls sculars aschi malruassevels c'igl surmester Valentin sto suplitgear pliras geadas par ruos. Per cur c'el schmanatscha da strischear l'amprova sen tribuna sainza cumpensaziùn, vean igl ple quiet ad igls sculars saprendan anzemel. Cur c'igl scalegna, dat igl egna tarmenta hectica a tuts sastoschan aschi speart sco pussevel or digl esch an zuler a giou an sala da gimnastica. Là, sen tribuna, antschev'igl mintga mumaint. «Uau, quella tribuna e gea crassa», schmarveglia la Noelia a varda anturn tut faszinada. Igl Dario tschainta bufatg igl sieus keyboard sen tribuna ad antscheva a sadrizar aint. Ear igl Curdin ad igl Andri, c'ân purto la batareia da la Silvana, gidan. La Noelia prenda igl sieus bass ord la valischa a sùna igls amprems tùns. «Andri, sas tei gidar a mei cugl amplifitgeader?», cloma ella igl manager da la band ca prenda fetg serius la sia rola.

Durant la davosa lecziun digl sivamezde vignan igls scolars schi malquiets tg'igl scolast Valentin stò supplitgier ples gedas per quietezza. Pir cura tg'el smanatscha da stritgier la prova sen tribuna sainza cumpensaziun, vignigl pi quiet ed igls scolars sa peglian ansemen. Cura tgi scaligna, dattigl ena tarmenta hectica e tots sa stomplan schi spert scu pussebel digl isch or an pierti e giu ainten la halla da gimnastica. Lò, sen tribuna, antschevigl mintga mument. «Uau, chella tribuna è gio crassa», sa smarveglia Noelia e varda anturn tot fascinada. Dario metta bufatg igl sies keyboard sen la tribuna ed antscheva a s'andrizzar. Er Curdin ed Andri tgi on purto la battareia da Silvana geidan. Noelia peglia igl sies bass or dalla valischa e sunga gio igls amprems tungs. «Andri, am sast gidar cugl amplifitgieder?», clom'la igl manager dalla band tgi peglia fitg serious la sia rolla.

Dürant l'ultima lecziun dal davomezdi sun ils scolars fich inquiets. Il magister tils sto rovar plüssas jadas da star quiets. Pür cur ch'el imnatscha da strichar las prouvas illa sala da gimnastica, as balchan ils scolars. Cur chi suna oura la scoula, as stumplan tuots our dad üsch per rivar il plü svelt pussibel our' in suler e giò da s-chala aint illa sala da gimnastica. Là, sül grond palc, cumanzarà in paca pezza la prouva. «Uau, che crass, quist palc», cloma Noelia e guarda intuorn tuot fascinada. Dario metta giò cun precauziun seis keyboard sül palc e cumainza a drizzar aint. Eir Curdin ed Andri, chi han manà la battaria da Silvana, güdan. Noelia piglia seis bass our da la valisch e suna fingià ils prüms tuns. «Andri, am poust tü güdar cul amplifichadur?», dumonda ella al manager da la band chi piglia sia rolla sül seri.


La sera pendan els si ensemen ils flyers. Denton enconuschan els tut las rutas e san immediat entscheiver a reparter ils flyers. Igl ei aunc adina ferdaglia. Cura che Robin ed Andri pendan in flyer vid la tabla d'informaziun ell'ustria, vegnan in um ed ina dunna encunter ad els. «Hallo vus dus, spitgei inaga!», cloman els dad ault. Andri e Robin stattan mureri e miran in sin l'auter cun egliuns. «Ti eis bein staus tier nus a casa per better ora neiv, ni buc?», damondan els e muossan sin Andri. Lez dat il tgau ed ughegia buca da mirar en lur egls. «Quei has ti propi fatg bein!», cuntinuescha igl um. «Jeu hai darar viu in'entrada, nua che la neiv ei vegnida bessa ora aschi bein. Propi buna lavur!» Igl um e la dunna van vinavon ed Andri e Robin miran in sin l'auter tut surstai. «Dai tschun!», di Robin e surri siper Andri ch'ei dus tgaus pli gronds ch'el. Andri mira aunc adina suenter al pèr cun bucca aviarta.

La sera palendan els sei anzemel igls flyers. Dantànt ancanuschan els tut las rutas a san imediat antschever a distribuir igls flyers. Igl e ànc adigna fardaglias. Cur c'igl Robin ad igl Andri palendan egn flyer ved la tavla d'infurmaziùn an l'ustreia, vignan egn um ad egna duna ancùnter ad els. «Hallo vus dus, spitgead egn'ea!», cloman els dadòlt. Igl Andri ad igl Robin statan eri a vardan l'egn separ l'oter cun îlùns. «Tei es bagn sto tier nus a tgea par fierer or nev, near betg?», ampearan els a mussan segl Andri. Lez dat igl tgieu ad uegia betga da vurdar an lur îls. «Quegl âs tei propi fatg bagn!», cuntinuescha igl um. «Jou ve darar vieu egn'antrada, noua ca la nev e vagnida fiersa or aschi bagn. Propi bùna lavur!» Igl um a la duna van anavànt ad igl dus buabs vardan l'egn separ l'oter tut surstos. «De tschentg!», gi igl Robin a suri separ igl Andri c'e dus tgieus ple grànd c'el. Igl Andri varda ànc adigna suainter agl peer cun buca avierta.

La seira pendan els se ansemen igls flyers. Ossa canoschan els tot las rutas e son immediat antschever a reparteir igls flyers. Igl è anc adegna ena fardaglia. Cura tgi Robin ed Andrin pendan en flyer ve dalla tavla d'infurmaziun ainten ustareia, vignan en om ed ena donna ancunter ad els. «Hallo, vous dus, spitge eneda!», cloman els dad ot. Andri e Robin stattan salda e vardan l'egn l'oter cun igliuns. «Te ist bagn sto tar nous a tgesa a spalar neiv, ubetg?», dumondan els e mossan sen Andri. Lez dat digl tgea e risca betg da vurdar ainten lour îgls. «Chegl ast propi fatg bagn!», cuntinuescha igl om. «Ia va darar via en'antrada, noua tgi la neiv è neida spalada schi bagn. Propi bunga lavour!» igl om e la donna von anavant ed Andri e Robin vardan tot surstos l'egn l'oter. «Dò tschintg!», dei Robin e surrei vers Andri tg'è dus testas pi grond tgi el. Andri varda anc adegna siva agl pêr cun bucca averta.

La saira pendan els sü insembel ils flyers. Intaunt cugnuoschan els tuot las rutas e paun dalum cumanzer a scumpartir ils flyers. Ad es aunch'adüna ün fraid da murir. Cur cha Robin ed Andri pendan sü ün flyer vi da la tevla d'infurmaziun tar l'ustaria, als vegnan incunter ün hom ed üna duonna. «Hallo vus duos, spettè ün mumaint!», claman els dad ot. Andri e Robin nu's mouvan e's guardan cun ögliuns. «Tü est bain sto her tar nus a spaler naiv, nischi?», dumandan els e muossan sün Andri. Quel do dal cho e nu's fida da guarder ad els aint ils ögls. «Que hest tü propi fat bain!», disch l'hom. «Eau d'he vis d'inrer ün'entreda sbadiglieda uschè bain. Propi buna lavur!» L'hom e la duonna vaun inavaunt ed Andri e Robin as guardan tuot stuts. «Give me five!», disch Robin e surria sü per Andri chi'd es duos chos pü grand cu el. Andri guarda aunch'adüna zieva al pêr cun buoch'avierta.

La saira pendan els sü insembel ils flyers. Intant cugnuoschan els tuot las rutas e pon subit cumanzar a tils scumpartir. Id es amo adüna ün fraid da murir. Cur cha Robin ed Andri pendan sü ün flyer vi da la tabla d'infuormaziun pro l'ustaria, tils vegnan incunter ün hom ed üna duonna. «Hallo vus duos, spettai ün mumaint!», cloman els dad ot. Andri e Robin nu's mouvan e's guardan cun ögliuns. «Tü est bain stat her pro nus a spalar naiv, nischi?», dumondan els e muossan sün Andri. Quel dà dal cheu e nu's fida da guardar ad els aint ils ögls. «Quai hast tü propa fat bain!», disch l'hom. «Eu n'ha vis d'inrar ün'entrada sbadigliada uschè bain. Propa buna lavur!» L'hom e la duonna van inavant ed Andri e Robin as guardan tuot stuts. «Give me five!», disch Robin e surria sü per Andri chi'd es duos cheus plü grond co el. Andri guarda amo adüna davo al pêr cun bocc'averta.


Il president communal tuschrogna. «Perstgisei il disturbi, mo igl ei impurtont», di el cun vusch seriusa. «Tgei vein nus ussa puspei fatg falliu», murmugna Silvana cun schliata luna. Il president communal cuntinuescha: «Ier sera essan mia dunna ed jeu daventai perdetgas d'enzatgei nundetg.» Ils affons stattan mureri. «Nus eran sin via a casa, cura che nus vein udiu musica ella halla da gimnastica.» Ils scolars sezuppan pli e pli fetg en lur sutgas. «E gie propi, igl ei stau nundetg.» El tila profundamein flad. «La musica ha numnadamein fascinau nus immens! Neve, Maria!», fa el siper sia dunna ed entscheiva a rir ch'ei tut strembla. «E nus vein tertgau che la decisiun ch'il cussegl communal ha priu oz endamaun a caschun d'ina sesida fixada a cuorta vesta savess forsa interessar vus.» Ils affons miran igl emprem in sin l'auter e suenter sil scolast cun fatschas nuncartentas. Il president communal surdat cun in segn e fatscha surrienta il plaid al possessur dall'ustria. «Mhh», tuschrogna quel, «perquei vein nus encuretg ina sligiaziun per vossa stanza d'emprova. E nus vein anflau ina. El tschaler dall'ustria dat ei ina stanza che vegneva pli baul duvrada per radunonzas. Dapi in pèr onns eis ella denton vita. Quella stanza saveis vus duvrar per vossas emprovas, segir inaga tochen las vacanzas da stad.» Ils scolars miran in siper l'auter cun egliuns tochen che Andri entscheiva a giblar e giubilar. Ils scolars fan applaus sco narrs e tschentan ina massa damondas als visitaders, tochen ch'il scolast Valentin procura puspei per ruaus. «... e ...», di il president communal per che tuts teidlien, «ed jeu vi lu che vus sunies e conties per mei la stad da vies concert mia canzun preferida BORN TO BE WILD!» Ils scolars ein ord la suna. La finala pren il possessur dall'ustria aunc ina ga il plaid: «Gie, la stanza sto vegnir renovada in tec, ed in tec stuess ins era schubergiar e far uorden. Mo che vus essas pipa da pigliar a mauns zatgei, gliez veis vus gie mussau ils davos dis!»

Igl president comunal dat egn peer tussets. «Parstgisad igl disturbi, mo igl e impurtànt», gi el cun vusch seriusa. «Tge vagn nus ussa puspe fatg falo», marmugna la Silvana cun schleata luna. Igl president comunal cuntinuescha: «Ier sera eassan mia duna ad jou davantos pardetgas d'anzatge nunudieu.» Igls unfànts statan mureri. «Nus earan sen veia a tgea, cur ca nus vagn udieu musica an la sala da gimnastica.» Igls sculars sazupan ple a ple fetg an lur sutgas. «Ad ea propi, igl e sto nunudieu.» El tira aint profundameing igl flo. «La musica â numnadameing faszino nus imens! Never, Maria!», fa el separ sia duna ad antscheva a rir c'igl zacuda. «A nus vagn tartgieu ca la dezisiùn c'igl cunzegl comunal â prieu oz la damàn a caschùn d'egna sasida fixada a curta vesta savess forza interessar vus.» Igls unfànts vardan gl'amprem l'egn separ l'oter a suainter segl surmester cun fatschas nuncartaintas. Igl president comunal surdat cun egn'anzena a cun fatscha suriainta igl pled agl possessur da l'ustreia. «Mhh», scracegia quel, «parquegl vagn nus ancuretg egna schliaziùn par la vossa stànza d'amprova. A nus vagn cato egna. Agl tschaler da l'ustreia dat igl egna stànza ca vagneva ple bòld duvrada par radunànzas. Davent d'egn peer ons e ella dantànt vida. Quella stànza savez vus duvrar par las vossas amprovas, siir egn'ea antocen las vacànzas da stad.» Igls sculars vardan l'egn separ l'oter cun îlùns antocen c'igl Andri antscheva a givlar ad a giubilar. Igls sculars aplaudeschan sco nars a fan egna massa amparadas agls visitaders, antocen c'igl surmester Valentin procura puspe par ruos. «... a ...», gi igl president comunal par ca tuts tearlian, «ad jou vi alura ca vus suneias a canteias par me la stad durànt igl voss conzert la mia canzùn preferida BORN TO BE WILD!» Igls sculars en tut ord igl calender. La finala prenda igl possessur da l'ustreia ànc egn'ea igl pled: «Ea, la stànza sto vagnir renovada ampo, ad ampo stuess ign ear schubargear a far urden. Mo ca vus eassas capavels da prender a màn anzatge, gliez vez vus gea musso igls davos gis!»

Igl mastral tusseglia. «Perstgise igl disturbi, ma igl è impurtant», dei el cun vousch seriousa. «Tge vagn nous ossa puspe fatg fallo?», gnugna Silvana cun schleta luna. Igl mastral cuntinuescha: «Ier seira ischan la mia donna ed ia davantos perdetga d'ensatge nundetg.» Igls unfants fon betg mucs. «Nous eran sen veia a tgesa, cura tgi nous vagn santia musica ainten la sala da gimnastica.» Igls unfants sa sfondran veaple ainten lour soptgas. «Ed ea, propi, igl è sto nundetg.» El teira profondamaintg igl flo. «La musica ans ò numnadamaintg fascino immens! Ubetg, Maria!», fò el vers la sia donna ed antscheva a reir tgi tot strembla. «E nous vagn panso tgi la decisiun tg'igl cunsegl communal ò piglia oz an dumang a caschung d'ena seduta fixada a curta vista savess forsa az interessar.» Igls unfants vardan igl amprem l'egn l'oter e siva segl scolast cun fatschas nuncartaintas. Igl mastral surdat cun en segn e fatscha surrienta igl pled agl possessour dall'ustareia. «Mmm», tusseglia chel, «perchegl vainsa tschartgea ena schliaziun pigl voss local da prova. E nous vagn catto egn. Aint igl schler dall'ustareia dattigl en local tgi niva duvro pi bod per radunanzas. Siva d'en pêr onns è el dantant veid. Chel local savez vous duvrar per las vossas provas, franc eneda anfignen las vacanzas da stad.» Igls scolars vardan l'egn l'oter cun igliuns, anfignen tgi Andri antscheva a givlar e giubilar. Igls scolars fon applaus scu nars e fon ena massa dumondas agls visitaders, anfignen tg'igl scolast Valentin procura puspe per quietezza. «... e ...», dei igl mastral per tgi tots tedlan, «ed ia less alloura tgi vous sungas e cantas per me digl voss concert da stad la mia canzung prefereida BORN TO BE WILD!» Igls scolars èn ord la sunga. La finala peglia igl possessour dall'ustareia anc eneda igl pled: «Ea, igl local stò neir renovo en po, ed ins stuess er nattager en zichel e far urden. Ma tgi vous ischas abels da piglier a mangs ensatge, glez vez gio musso igls davos deis!»

Il president cumünel do ün pêr tuossins. «S-chüsè il disturbi, ma ad es important», disch el cun vusch seriusa. «Che vainsa uossa darcho fat fos», bruntulescha Silvana cun noscha glüna. Il president cuntinuescha: «Her saira essans mia duonna ed eau stos perdüttas da qualchosa incredibel.» Ils scolars nu faun bau. «Nus d'eirans in viedi a chesa, cur cha vains udieu musica illa sela da gimnastica.» Ils scolars as sfuan in lur s-chabels. «E schi, e que es sto incredibel!» El tira aint ferm il fled. «Nus essans nempe stos tuot inchantos da vossa musica! Nischi, Maria!», disch el vers sia duonna e do üna risattina. «E nus vains penso cha la decisiun cha'l cussagl cumünel ho piglio hoz aunzmezdi in sia radunanza extraordinaria as pudess forsa interesser.» Ils iffaunts guardan da que skeptic il prüm ün sün l'oter ed alura sül magister. Cun ün segn e cun tschera rianteda do il president cumünel il pled a l'uster. «Mhh», do quel ün pêr tuossins, «perque vainsa tschercho üna soluziun per vos local da prouva. E nus vains propi chatto ün. Giò'l murütsch da noss'ustaria es ün local chi gniva druvo pü bod per fer radunanzas. Daspö ün pêr ans è'l però vöd. Quel local pudais vus druver per vossas prouvas, sgür üna vouta fin tar las vacanzas da sted.» Ils scolars as guardan cun ögliuns ed alura, cumainza Andri a güvler. Tuots applaudeschan scu nars e faun üna schurma dumandas a lur visitas, fin cha'l magister procura darcho per silenzi. «... e ...», disch il president cumünel per cha tuots taidlan, «ed eau vögl cha vus sunas e chauntas per me a vos concert da sted mieu töch predilet BORN TO BE WILD!» Ils scolars sun mez our d'clocha. Alura piglia l'uster aunch'üna vouta il pled: «Schi, il local stu gnir renovo ed ün pô as stuvess eir cunagir e fer uorden. Ma cha vus essas capabels da piglier per mauns qualchosa, que vais già musso ils ultims dis!»

Il president cumünal dà ün pêr tuossins. «S-chüsai il disturbi, ma id es important», disch el cun vusch seriusa. «Che vaina uossa darcheu fat fos», bruntulescha Silvana. Il president cuntinuescha: «Her saira eschan mia duonna ed eu stats perdüttas d'alch incredibel.» Ils uffants nu fan bau. «Nus d'eiran in viadi a chasa, cur cha vain dudi musica illa sala da gimnastica.» Ils scolars as sfuan in lur sopchas. «E schi, id es stat propa incredibel.» El tira aint ferm il flà. «Nus eschan stats tuot inchantats da vossa musica! Nun esa, Maria!», disch el vers sia duonna e dà üna risadina. «E nus vain pensà cha la decisiun cha'l cussagl cumünal ha tut hoz avantmezdi in sia radunanza extraordinaria as pudess forsa interessar.» Ils uffants guardan da quai skeptic il prüm ün sün tschel e lura sül magister. Cun ün segn e cun tschera riantada dà il president cumünal il pled a l'uster. «Mmhh», dà quel ün pêr tuossins, «perquai vaina tscherchà üna soluziun per vos local da prouva. E nus vain propa chattà ün. Giò'l schler da noss'ustaria esa ün local chi gniva dovrà plü bod per far radunanzas. Daspö ün pêr ons è'l però vöd. Quist local pudais vus dovrar per vossas prouvas, sgür üna jada fin a las vacanzas da stà.» Ils scolars as guardan cun ögliuns, lura cumainza Andri a güvlar. Tuots applaudischan sco nars e fan üna pruna dumondas a lur visitas, fin cha'l magister procura darcheu per silenzi. «... e ...», disch il president per cha tuots taidlan, «ed eu vögl cha vus sunat e chantat per mai a vos concert d'instà meis toc predilet BORN TO BE WILD!» Ils scolars sun our d'chavogna. Lura piglia l'uster amo üna jada il pled: «Schi, il local sto gnir renovà, ed ün pa as stessa eir pulir e far uorden. Ma cha vus eschat capabels da tour per mans alch, quai vais fingià muossà ils ultims dis!»


Ussa di, tge manegias dad Andri? Jeu sun segira ch'el ei inamuraus da tei. Ti stuesses inaga veser sias egliadas, uau!

Gi ussa, tge manegias digl Andri? Jou sund siira c'el e inamuro an te. Tei stuessas egn'ea vaser las sias iglieadas, uau!

Ossa dei, tge manegias dad Andri? Ia sung sieira tg'el è inamuro ainten tè. Te stuessas eneda vaseir las sias igleidas, uau!

uossa di, che managiast dad Andri? Eau sun sgüra ch'el es inamuro in te. Tü stuvessast vzair üna vouta sias ögliedas, uau!

uossa di, che manajast dad Andri? Eu sun sgüra ch'el es inamurà in tai. Tü stuvessast vair üna jada sias ögliadas, uau!


Tgapetel 4: Tgi tgi semna bagn grang ...


Capetel 7: «Quei has ti propi fatg bein!»

Capetel 7: «Quegl âs tei propi fatg bagn!»

Tgapetel 7: «Chegl ast propi fatg bagn!»

Chapitel 7: «Que hest tü propi fat bain!»

Chapitel 7: «Quai hast tü propa fat bain!»


Igl ei gartegiau super da schubergiar las finiastras! Duas dunnas han observau mei e dumandau, sche jeu vegni buc era tier ellas a schubergiar ... :-). Ed oz savein nus finalmein exercitar puspei inaga per ch'ei funcziuni lu era la stad cun nies concert!

Igl e gartagieu super da schubargear las faneastras! Duas dunas ân observo me ad amparo, scha jou vigni betg ear tier ellas a schubargear ... :-). Ad oz savagn nus finalmeing exerzitar puspe egn'ea par c'igl funcziuneschi alura ear la stad cugl noss conzert!

Igl è gartagea super da nattager las fanestras! Dus donnas am on observo e dumando, sch'ia vigna betg er tar ellas a nattager ... :-). Ed oz savainsa finalmaintg exercitar puspe eneda, per tgi funcziunescha alloura er da stad cun igl noss concert!

Ad es ieu super cun cunagir las fnestras! Duos duonnas m'haun vis ed haun dumando, sch'eau nu vegna a nettager eir tar ellas ... :-). Ed hoz pudainsa a la fin dals quints exerciter darcho üna vouta, per cha que funcziuna lura eir cun nos concert da sted!

Id es i super cun pulir las fanestras! Duos duonnas m'han vis e m'han dumandà, sch'eu nu gnia a pulir eir pro ellas ... :-). Ed hoz pudaina a la fin dals quints exercitar darcheu üna jada, per chi funcziuna lura eir cun nos concert d'instà!


Capetel 6: Tgei lesses ti daventar inaga?

Capetel 6: Tge lessas tei davantar egn’ea?

Tgapetel 6: Tge lessas te davantar eneda?

Chapitel 6: Che vulessast tü dvanter üna vouta?

Chapitel 6: Che lessast tü dvantar üna jada?


L'emprova va meglier che spitgau. Tuts ein concentrai ed Andri ha schizun dumignau da plazzar e da far funcziunar ils reflecturs aschia ch'ei savess bunamein esser in ver concert. Ils scolars exerciteschan cun premura, sunan adina puspei lur repertori, glieman vid las passaschas pli grevas ed entscheivan a cantar melodias schizun en duas vuschs. «Curdin, ti savesses s'annunziar tier 'The Voice', ti has aschi ina biala vusch!», vegn Curdin motivaus da Noelia e Silvana, suenter ch'el haveva mirau plein dubis ella runda e dumandau, sch'el tuchi insumma ils tuns. «Bien, ussa aunc ina davosa ga tuttas canzuns ina suenter l'autra», surpren Silvana la reschia.

L'amprova va miglier ca spitgieu. Tuts en conzetros ad igl Andri e schizund rivo da plazar a da far funcziunar igls reflecturs ascheia c'igl savess bunameing easser egn ver conzert. Igls sculars exerziteschan cun premura, sùnan adigna puspe lur repertori, glieman ved las passaschas las ple greavas ad antschevan a cantar melodeias schizund an duas vuschs. «Curdin, tei savessas s'anunztgear tier «The Voice», tei âs aschei'egna beala vusch!», vean igl Curdin motivo da la Noelia a da la Silvana, suainter c'el â vurdo plagn dubis an la runda ad amparo, sch'el tutgi anzuma igls tùns. «Bien, ussa ànc egna davosa geada tutas canzùns l'egna suainter l'otra», surprenda la Silvana la rescheia.

La prova vo migler tgi spitgia. Tots èn concentros ed ad Andri ègl perfign gartagea da plazzar e da far funcziunar igls reflectours scu tar en veir concert. Igls scolars exerciteschan cun premura, sungan adegna puspe lour repertori, gleman las passaschas pi grevas ed antschevan a cantar melodias schizont an dus vouschs. «Curdin, te savessas t'annunztgier tar 'The Voice', te ast ena schi bela vousch!», vign Curdin mutivo da Noelia e Silvana, siva tg'el veva vurdo plagn dubis ainten la runda e dumando, sch'el totga ansomma igls tungs. «Bung, oss anc ena davosa geda tot las canzungs l'egna siva l'otra», surpeglia Silvana la reschia.

La prouva vo meglder cu spetto. Tuots sun concentros ed Andri es perfin sto bun d'installer e da fer funcziuner ils reflectuors, uschè scu tar ün dret concert. Ils scolars exerciteschan cun premura, sunan adüna darcho lur repertuar, gliman vi da las passaschas pü difficilas e cumainzan a chanter melodias perfin a duos vuschs. «Curdin, tü pudessast t'annunzcher tar 'The Voice', tü hest uschè üna bella vusch!», claman Noelia e Silvana, zieva cha Curdin vaiva guardo da que skeptic e dumando, sch'el tuocha insomma ils tuns. «Bain, uossa auncha ün'ultima vouta tuot ils songs ün zieva l'oter», surpiglia Silvana la redschia.

La prouva va meglder co spettà. Tuots sun concentrats ed Andri es perfin stat bun d'installar e da far funcziunar ils reflecturs, uschè sco pro ün dret concert. Ils scolars exerciteschan cun premura, sunan adüna darcheu lur repertuar, gliman vi da las passaschas plü difficilas e cumainzan a chantar melodias a duos vuschs. «Curdin, tü pudessast t'annunzchar pro 'The Voice', tü hast uschè üna bella vusch!», cloman Noelia e Silvana, davo cha Curdin vaiva guardà intuorn da quai skeptic e dumandà, sch'el tocca insomma ils tuns. «Bain, uossa amo ün'ultima jada tuot ils songs ün davo tschel», surpiglia Silvana la redschia.


Silvana e Noelia cuoran naven e fan ina cuorta pausa avon il mulin vegl. Noelia pecla guotas plattas ord il sac da sia giacca e cun detta tremblonta ferman ellas duas ils emprems flyers vid la preit da lenn. Loschamein contemplan ellas lur ovra. Cura che Noelia volva il tgau, excloma ella tut surstada: «Uau, has viu quella roda-mulin?» Omisduas miran cun bucca aviarta silla roda-mulin veglia ch'ei gia daditg ord funcziun. Ella ei surtratga d'ina grossa cozza da glatsch, ord la quala singulas candeilas da glatsch ein seformadas. Quellas pendan sco parts d'in candelaber vid la roda-mulin e fan ch'il tscherchel sepresenta sco ovra d'art. Silvana ha freid e vul ir vinavon. Noelia stat aunc adina leu cun bucca aviarta. Lu semeina ella viers Silvana cun in surrir malizius. «Sas ti insumma che Andri ei inamuraus da tei?»

La Silvana a la Noelia curan davent a fan egna curta possa avànt igl mulegn vigl. La Noelia pecla gutas platas ord igl satg da la sia giaca a cun deta tramblànta fearman ellas duas igls amprems flyers ved la pare da len. Loschas contaimplan ellas lur ovra. Cur ca la Noelia volva igl tgieu, cloma ella tut surstada: «Uau, âs vieu quella roda-mulegn?» Amaduas vardan cun buca avierta sen la roda-mulegn viglia c'e gea dagî ord funcziùn. Ella e surtratga d’egna grossa curveia da sglatsch, ord la quala singulas candelas da sglatsch ân safurmo. Quellas palendan sco parts d'egn candelaber ved la roda-mulegn a fan c'igl tschearcel sapreschainta sco ovra d'art. La Silvana â fred a vut ir venavànt. La Noelia stat ànc adigna là cun buca avierta. Alura savolva ella viers la Silvana cun egn surir malizius. «Sas tei anzuma c'igl Andri e inamuro an te?»

Silvana e Noelia corran davent e fon ena curta pôssa davant igl mulegn vigl. Noelia pecla statgettas or dalla cassatga dalla sia giacca e cun detta tramblonta ferman ellas dus igls amprems flyers ve dalla pare da lenn. Cun luschezza contaimplan ellas lour ovra. Cura tgi Noelia volva la testa, exclom'la tot surstada: «Uau, ast via chella roda-mulegn?» Tottas dus vardan cun bucca averta sen la roda-mulegn viglia tg'è gio dadei ord funcziun. Ella è surtratga d'ena grossa cuverta da glatsch, dalla quala èn sa furmadas singulas candeilas da glatsch. Chellas pendan scu parts d'en candelaber ve dalla roda-mulegn e fon tg'igl tschertgel sa preschainta scu ovra d'art. Silvana ò freid e vot eir anavant. Noelia stat anc adegna lò cun bucca averta. Alloura sa mov'la vers Silvana cun en surreir maliztgous. «Sast te ansomma tgi Andri è inamuro ainten tè?» «Pu, liquido!», cloman igls scolars, cura tg'els s'antopan puspe siva bunamaintg diesch minutas dasper la truasch. «So, ed ossa stuainsa exercitar!», cloma Dario tot cuntaint, «ia va gio mess igl mies keyboard aintamez la tgombra!» «Bam, bam, bam», fò Noelia e sunga la sia ghitarra imaginara, dantant tgi Silvana schombra tot entusiastica cun en rom setg sen igl our dalla truasch. «Tgi canta ansomma?», dumonda Andri tottanegna. «La la la la la la la», imitescha Curdin en cantadour d'operas. «Ok!», excloma Andri riond, «te cantas!»

Silvana e Noelia cuorran davent e faun üna cuorta posa davaunt il mulin vegl. Noelia picla pideras our da la giglioffa da sia giacca ed ellas fixeschan cun daunta tremblanta ils prüms flyers vi da la paraid da lain. Tuot superbgias guardan ellas sün lur ouvra. Cur cha Noelia volva il cho, clama ella tuot surpraisa: «Uau, hest vis quella rouda da mulin?» Tuottas duos admiran la rouda dal mulin vegl chi'd es già dalöntsch innò our d'funcziun. Ella ho sü üna grossa cuverta da glatsch ed our da quella s'haun furmedas chandailas. Quellas pendan scu parts d'ün chandaler vi da la rouda dal mulin, uschè cha quella pera ün'ouvra d'art. Silvana ho fraid e voul ir inavaunt. Noelia sto aunch'adüna lo e guarda sül mulin. Alura as volva ella cun ün surrir malizchus vers Silvana: «Sest tü insomma cha Andri es inamuro in te?»

Silvana e Noelia cuorran davent e fan üna cuorta posa davant il muglin vegl. Noelia picla pideras our da la s-charsella da sia giacca ed ellas fixeschan cun dainta tremblanta ils prüms flyers vi da la paraid da lain. Tuot superbgias guardan ellas sün lur ouvra. Cur cha Noelia volva il cheu, cloma ella tuot surpraisa: «Uau, hast vis quella rouda da muglin?» Tuottas duos admiran la rouda dal muglin vegl chi'd es fingià dalöntsch innan our d'funcziun. Ella ha sü üna grossa cuverta da glatsch ed our da quella s'han fuormadas chandailas. Quellas pendan sco parts d'ün chandaler vi da la rouda dal muglin, uschè cha quella para ün'ouvra d'art. Silvana ha fraid e voul ir inavant. Noelia sta amo adüna là e guarda sül muglin. Lura as volva ella cun ün surrier malizchus vers Silvana: «Sast tü insomma cha Andri es inamurà in tai?»


«Manegias ti propi che Andri seigi inamuraus da mei?», damonda Silvana Noelia, schispert ch'ellas sesentan nundisturbadas. Noelia di nuot e fa mo ina tschera che tradescha tut. Ellas seferman per pender in flyer vid ina preit, cura ch'ina dunna arva la finiastra da l'autra vart dalla via: «Encuris aunc adina ina stanza per exercitar?», vul ella saver. Noelia e Silvana dattan omisduas il tgau. «Gie, vus vesses propi meritau quei. Vus veis gidau nus aschi fetg ils davos dis. Mo per dir la verdad sai jeu semplamein buc, nua ch'ei dess per vus ina stanza adattada.» Noelia e Silvana miran ina sin l'autra. «Jeu stun mal», cumpletescha la dunna ed aulza deplorontamein las spatlas. «Ti, mira ina ga», di Silvana e tonscha a Noelia la brev ch'ella ha anflau da miezdi en siu calzer. Ils egls da Noelia entscheivan a tarlischar ed en in tun conspirativ scutina ella: «Quella ei segir dad Andri! Vesas, el vul esser persuls cun tei!» Silvana sa buca propi, sch'ella duei crer quei. «Manegias veramein?», damonda ella perquei Noelia. Lezza tarlischa e scutina: «Clar, ti vegns schon a veser che jeu hai raschun.»

«Manegias tei propi c'igl Andri segi inamuro an me?», ampeara la Silvana a la Noelia, aschiprest c'ellas sasaintan nundisturbadas. La Noelia gi nut a fa me egna tschera ca tradescha tut. Ellas safearman par palandar egn flyer ved egna pare, cur c'egna duna earva la faneastra da l'otra vart da la veia: «Ancurez ànc adigna egna stànza par exerzitar?», vut ella saver. La Noelia a la Silvana datan amaduas digl tgieu. «Ea, vus vessas propi marito quegl. Vus vez gido aschi fetg a nus igls davos gis. Mo par gir la vardad se jou semplameing betga, noua c'igl dess par vus egna stànza adatada.» La Noelia a la Silvana vardan egna separ l'otra. «Jou gidass propi bugent», cumpletescha la duna ad òlza las spatlas. «Tei, varda egn'ea», gi la Silvana a tànscha a la Noelia la breav c'ella â cato da miezgi agl sieus calzer. Igls îls da la Noelia antschevan a targlischar ad an egn tùn conspirativ scutegna ella: «Quella e siir digl  Andri! Vezas, el vut easser sulet cun te!» La Silvana sa betga propi, sch'ella de crer quegl. «Manegias propi?», ampeara ella parquegl a la Noelia. Leza scutegna: «Cler, tei veans schon a vaser ca jou ve raschùn.»

«Manegias te propi tgi Andri seia inamuro ainten me?» dumonda Silvana Noelia, pi spert tg'ellas sa saintan nundisturbadas. Noelia dei navot e fò angal ena tscheira tgi tradescha tot. Ellas sa ferman per pender en flyer ve d'ena pare, cura tgi ena donna derva la fanestra dall'otra vart dalla veia: «Tschartgez anc adegna en local per exercitar?», vot ella saveir. Noelia e Silvana dattan tottas dus digl tgea. «Ea, vous vessas propi mirito chegl. Vous ans vez gido schi fitg igls davos deis. Ma per deir la verdad saia simplamaintg betg, noua tgi dess en local adatto per vous.» Noelia e Silvana vardan l'egna l'otra. «Ia stung mal», deplorescha la donna e dolza las spatlas. «Te, varda eneda», dei Silvana e tanscha a Noelia la brev tg'ella ò catto da mezde aint igl sies calzer. Igls îgls da Noelia antschevan a targlischier ed ella scutigna: «Chella è franc dad Andri! Veist, el vot esser sulet cun tè!» Silvana so betg propi, sch'ella duess creir chegl. «Manegias veiramaintg?», dumond'la perchegl a Noelia. Lezza targleischa e scutigna: «Cler, te vignst a vaseir tg'ia va raschung.»

«Crajast propi cha Andri saja inamuro in me?», dumanda Silvana a Noelia, dalum ch'ellas nu's saintan pü disturbedas. Noelia nu disch ünguotta e fo be üna tschera chi tradescha tuot. Ellas staun salda per fixer ün flyer vi d'üna paraid, cur ch'üna duonna evra la fnestra da l'otra vart da la via: «Tscherchais aunch'adüna ün local per exerciter?», voul ella savair. Noelia e Silvana daun tuottas duos dal cho. «Schi, quel vessas vus propi merito. Vus ans vais güdo uschè bain ils ultims dis. Ma per dir la vardet nu seja neir na, inua chi dess per vus ün local adatto.» Noelia e Silvana guardan üna sü per l'otra. «Que'm displescha per vus», agiundscha la duonna ed oza las spedlas scu per as s-chüser. «Guarda üna vouta», disch Silvana e taundscha vi a Noelia il scrittin ch'ella ho chatto a mezdi in sia s-charpa. Ils ögls da Noelia straglüschan ed ella disch be da bassin: «Quella es sgür dad Andri! Vezzast, el voul esser sulet cun te!» Silvana nu so propi, che ch'ella dess crajer. «Managiast propi serius?», dumanda ella perque a Noelia. Quella straglüscha aunch'adüna: «Cler, tü vzarost ch'eau d'he radschun.»

«Crajast propa cha Andri saja inamurà in mai?», dumonda Silvana a Noelia, cur ch'ellas nu's saintan plü disturbadas. Noelia nu disch nöglia e fa be üna tschera chi tradischa tuot. Ellas stan salda per fixar ün flyer vi d'üna paraid, cur ch'üna duonna driva la fanestra da l'otra vart da la via: «Tscherchais amo adüna ün local per exercitar?», voul ella savair. Noelia e Silvana dan tuottas duos dal cheu. «Schi, quel vessat propa merità. Vus ans vais güdà uschè bain ils ultims dis. Ma per dir la vardà nu saja neir na, ingio chi dess per vus ün local adattà.» Noelia e Silvana guardan üna sü per tschella. «I'm displascha per vus», agiundscha la duonna e dà da las spadlas sco per as s-chüsar. «Guarda üna jada», disch Silvana e tendscha via a Noelia il scrittin ch'ella ha chattà a mezdi in sia s-charpa. Ils ögls da Noelia straglüschan ed ella disch be da bassin: «Quel es sgür dad Andri! Vezzast, el voul esser sulet cun tai!» Silvana nu sa propa, che ch'ella dess crajer. «Manajast propa serius?», dumonda ella a Noelia. Quella straglüscha amo adüna: «Cler, tü vezzarast ch'eu n'ha radschun.»


c) Tachei en la fotografia digl uorden che sepresenta.

c) Tatgead aint egna fotografeia digl urden ca sapreschainta.

c) Tatge aint la fotografia digl urden tgi sa preschainta.

c) Tachè aint la fotografia da quel uorden.

c) Tachai aint la fotografia da quel uorden.


a) En general enconuscheis vus gia massa cuntegns ed expressiuns che stattan en connex cul lungatg. Savens ein quels denton buc arcunai en in cert uorden e buca colligiai in cun l'auter e san per quei motiv buca vegnir nezegiai optimalmain. Nudei sin sdremas da pupi tut las expressiuns grammaticalas che vus enconuscheis. Scrivi mintgamai mo in'expressiun per sdrema e tschentei ellas giun plaun en rudi.

a) An general ancunaschez vus schon egna massa cuntegns ad expressiùns ca statan an conex cugl lungatg. Savens en quels dantànt betg arcunos an egn tscheart urden a betga culiieus l'egn cun l'oter a san par que motiv betga vagnir duvros optimalmeing. Nudad sen strivlas da pulpier tut las expressiùns gramaticalas ca vus ancunaschez. Scrived mintgame me egn'expressiùn par strivla a mated las strivlas giobass an egn rudi.

a) Vous cunaschez ossa gio ena massa cuntigns ed expressiuns tgi stattan an connex cugl lungatg. Savens èn chels pero betg memorisos ainten en tschert urden e colliias l’egn cun l’oter e pon perchegl betg neir tratgs a nez a moda optimala. Nude sen streflas da palpieri tot las expressiuns grammaticalas tgi vous cunaschez. Scrive adegna angal en’expressiun sen mintga strefla e las matte aint igl cres giumez.

a) Vus cugnuschais uossa già üna pruna cuntgnieus ed expressiuns chi staun in connex culla lingua. Suvenz nu sun quels però memorisos in ün tschert uorden e collios ün cun l'oter e nu paun perque gnir trats a nüz in maniera optimela. Notè sün strivlas da palperi tuot las expressiuns grammaticalas cha vus cugnuschais. Scrivè adüna be ün'expressiun sün mincha strivla e mettè'las in ün rinch giò per terra.

a) Vus cugnuschais uossa fingià üna pruna cuntgnüts ed expressiuns chi stan in connex culla lingua. Suvent nu sun quels però memorisats in ün tschert uorden e colliats ün cun tschel e nu pon perquai gnir trats a nüz in möd optimal. Notai sün striblas da palperi tuot las expressiuns grammaticalas cha vus cugnuschais. Scrivai adüna be ün'expressiun sün mincha stribla e tillas mettai in ün rinch giò per terra.


b) Fagei ussa uorden e plazzei las sdremas en ina structura logica.

b) Faged ussa urden a plazad las strivlas an egna structura logica.

b) Matte ossa las streflas ainten en urden logic.

b) Mettè uossa las strivlas in ün uorden logic.

b) Mettai uossa las striblas in ün uorden logic.


Ell'incumbensa precedenta has ti declarau in cuntegn ad in conscolar. Lein empruar da far uorden culs cuntegns che ti enconuschas gia.

An la leztga prezedainta âs tei declaro egn cuntegn ad egn cunscular. Lagn ampruvar da far urden cugls cuntegns ca tei ancanuschas schon.

Aint igl exercezi precedent ast te preschento en cuntign ad ena conscolara u en conscolar. Fò urden cun las expressiuns grammaticalas tgi te canoschas gio.

Illa lezcha precedainta hest tü preschanto ün cuntgnieu ad ün conscolar u ad üna conscolara. Fo uorden cullas expressiuns grammaticalas cha tü cugnuoschast già.

Illa lezcha precedainta hast tü preschantà ün cuntgnü ad ün conscolar o ad üna conscolara. Fa uorden cullas expressiuns grammaticalas cha tü cugnuoschast fingià.


d) Era ti vegns mess a ferm proximamein. Tgei stos lu saver far per saver mitschar?

d) Ear tei veans tanieu a fearm proximameing. Tge stos tei alura saver far par saver mitschear?

d) Er te vignst mess a ferm proximamaintg. Tge stost alloura saveir far per saveir mitschier?

d) Imaginescha't ch'eir tü vainst miss in praschun per avair fat üna lumparia? Che fessast tü per pudair scapper?

d) T'imaginescha ch'eir tü vainst miss in praschun per avair fat üna lumparia? Che fessast tü per pudair scappar?


Tge monta igl pled-clav? Discutescha an classa.

Che voul dir il pled da soluziun? Declera.


2. Cun tgi vegns ti serraus en? Noda ils nums da tia gruppa sutvart e dei in num alla gruppa.

2. Cun tgi veans tei saro aint? Noda igls nums da la tia grupa sutvart a ded anzemel egn num a la grupa.

2. Cun tgi vignst te saro aint? Noda igls noms dalla tia gruppa sotvart e de en nom alla gruppa.

2. Imaginescha't cha vus gnis serros aint in gruppa. Nota suotvart ils noms dals scolars e da las scolaras cha la magistra attribuescha a tia gruppa e dè ün nom a vossa gruppa.

2. T'imaginescha cha vus gnis serrats aint in gruppa. Nota suotvart ils noms dals scolars e da las scolaras cha la magistra attribuischa a tia gruppa e dat ün nom a vossa gruppa.


c) Esser serraus en ei buc stau in'opziun pil Stoffel. Tgei ha el fatg per mitschar dalla perschun?

c) Easser saro aint e betga sto egn'opziùn pigl Stoffel. Tge â el fatg par mitschear da la parschùn?

c) Esser saro aint è betg sto en'opziun pigl Stoffel. Tge ò'l fatg per mitschier dalla perschung?

c) Johann Stoffel nu d'eira gugent serro aint. Cu ho el pudieu scapper da la praschun?

c) Johann Stoffel nu d'eira jent serrà aint. Co ha el pudü scappar da la praschun?


6. Jeu enconuschel las reglas d'ortografia.

6. Jou ancanusch las reglas d’ortografeia.

6. Eau cugnuosch las reglas ortograficas.

6. Eu cugnuosch las reglas ortograficas.


d) Tier mintga tematica, per la quala ti has surpriu la responsabladad ed eis ussa expert ni experta, stos ti crear in fegl A6. Sin quel sas ti nudar tut quei che ti sas aunc buca da quella tematica. Quei sa esser ina regla ed/ni era ils plaids che ti eis aunc buca vegnius da memoriser correctamein. Cunquei che mintga scolar creescha in fegl tier mintga tematica, haveis vus alla fin diesch fegls en vossa gruppa. Quels duein lu gidar vus da sligiar ils legns. Els vegnan ad esser il sulet che vus astgeis prender cun vus el mument da vossa fuigia.

d) Tier mintga tematica, par la quala tei âs surprieu la raspunsavladad ad es ussa expert near experta, stos tei crear egn figl A6. Sen quel sas tei nudar tut quegl ca tei sas ànc betga da quella tematica. Quegl sa easser egna regla ad/near igls pleds ca tei es ànc betga rivo near rivada da memorisar corectameing. Cunquegl ca mintga scular a sculara creescha egn figl tier mintga tematica, vez vus a la fegn diesch figls an la vossa grupa. Quels den alura gidar a vus da schliear igls legns. Els vignan ad easser igl sulet ca vus stgez prender cun vus agl mumaint da la vossa fuigia.

d) Per mintga tematica, per la quala te ast surpiglia responsabladad scu experta u expert, stost te crear en figl A6. Sen chel post nudar tot chegl tgi te sast betg anc da chella tematica. Chegl pò esser ena regla ed/u er pleds tgi te ast betg anc savia memorisar andretg. Cunchegl tgi mintga scolara e scolar creescha en agen figl per mintga tematica, vez vous alla fegn diesch figls ainten la vossa gruppa. Chels az pon alloura gidar a far igls exercezis ed igls angiavigns. Els èn igl sulet tgi vous dastgez piglier cun vous igl mument dalla vossa fugia.

d) Per mincha tematica, per la quela tü hest surpiglio la respunsabilited scu expert u experta, stust tü creer ün fögl A6. Sün quel poust tü noter tuot que cha tü nu sest auncha da quella tematica. Que po esser üna regla e/u eir ils pleds cha tü nun hest auncha savieu memoriser inandret. Cunque cha mincha scolara e scolar creescha ün egen fögl per mincha tematica, vais vus a la fin desch fögls in vossa gruppa. Cun agüd da quels pudais vus fer las lezchas e las ingiuvineras. Vus

d) Per mincha tematica, per la quala tü hast surtut la respunsabiltà sco expert o experta, stoust tü crear ün fögl A6. Sün quel poust tü notar tuot quai cha tü nu sast amo da quella tematica. Quai po esser üna regla ed/o eir ils pleds cha tü nun hast amo savü memorisar inandret. Cunquai cha mincha scolara e scolar creescha ün agen fögl per mincha tematica, vais vus a la fin desch fögls in vossa gruppa. Cun agüd da quels pudais vus far las lezchas e las ingiuvineras. Vus das-chais tour cun vus be quels fögls sün vossa fügia.


3. Adjectivs: Jeu enconuschel las fuormas femininas specialas dils adjectivs.

3. Adjectivs: Jou ancanusch las furmas femininas spezialas digls adjectivs.

3. Adjectivs: Ia canosch las furmas femininas spezialas digls adjectivs.

3. Adjectivs: Eau cugnuosch las fuormas femininas specielas dals adjectivs.

3. Adjectivs: Eu cugnuosch las fuormas femininas specialas dals adjectivs.


a) Mintga finamira stat en connex cun ina tematica e tier mintga tematica dat ei in pensum. ll temps ei denton scarts e buca mintgin da vus sa esser expert da mintga tematica. Reparti la responsabaladad per las singulas tematicas sin vus quater tenor vossas fermezias e capacitads. La survesta dils pensums anfleis vus ella tabella sutvart. Nudei ella 3. colonna il num dalla persuna che surpren la responsabladad.

a) Mintga fegnamira stat an conex cun egna tematica a tier mintga tematica dat igl egna leztga. lgl tains e dantànt limito a betga mintgegn da vus sa easser expert da mintga tematica. Repartged la raspunsavladad par las singulas tematicas sen vus quater tanor las vossas farmeztgas a capazitads. La survesta da las leztgas cataz vus an la tabela qua sut. Nudad an la 3. colona igl num da la parsùna ca surprenda la raspunsavladad.

a) Mintga fegnameira stat an connex cun ena tematica e per mintga tematica ògl en exercezi. Igl taimp è pero stgers e betg mintgign da vous pò esser experta u expert da tot las tematicas. Reparti la responsabladad per las singulas tematicas sen vous tenor las vossas fermezzas e capacitads. La survista digls exercezis cattez ainten la tabella sotvart.<strong> </strong>Nude ainten la 4. colonna igl nom dalla persunga tgi surpeglia la responsabladad.

a) Mincha lezcha es attribuida ad üna tematica grammaticala specifica. ll temp es però s-chars e na minchün da vus nu po esser expert u experta da tuot las tematicas. Scumparti la respunsabilited per las singulas tematicas sün vus quatter tenor vossas fermezzas e capaciteds. La survista da las lezchas chattais vus illa tabella suotvart. Notè illa 3. culuonna il nom da la persuna chi surpiglia la respunsabilited.

a) Mincha lezcha es attribuida ad üna tematica grammaticala specifica. ll temp es però s-chars e na minchün da vus nu po esser expert o experta da tuot las tematicas. Scumparti la respunsabiltà per las singulas tematicas sün vus quatter tenor vossas fermezzas e capacitats. La survista da las lezchas chattais vus illa tabella suotvart. Notai illa 3. culuonna il nom da la persuna chi surpiglia la respunsabiltà.


4. Verbs irregulars e verbs cun irregularitads


9. Jeu hai in reh e variont scazi da plaids, cul qual jeu sai s'exprimer a moda precisa.

9. Jou ve egn stgazi da pleds reh a variànt, cugl qual jou se s'exprimer a moda prazisa.

9. Ia va en scazi da pleds retg e variia, cugl qual ia sa m’exprimer an moda precisa.

9. Eau d'he ün s-chazi da pleds rich e vario, cul quêl eau am se exprimer in maniera precisa.

9. Eu n'ha ün s-chazi da pleds rich e varià, cul qual eu'm sa exprimer in maniera precisa.


b) Per daventar expert da tias tematicas has ti peda treis lecziuns. Sch'il temps lubescha, sas ti ultra da quei seperfecziunar en autras tematicas, nua che ti has buca contonschiu ina fatscha rienta (incumbensa 3). En tut elavuras ti silmeins quater tematicas (quellas, per las qualas ti has surpriu la responsabladad e quellas che ti vul perfecziunar). Noda ellas sutvart.

b) Par davantar expert da las tias tematicas âs tei peada tres lecziùns. Sch'igl tains lubescha, sas tei ultra da quegl saparfecziunar an otras tematicas, noua ca tei âs betga cuntanschieu egna fatscha riainta (leztga 3). Veda tge tematicas lavuras tei per saperfecziunar? An tut elavuras tei seglmains quater tematicas (quellas, par las qualas tei âs surprieu la raspunsavladad a quellas ca tei vol perfecziunar). Noda ellas sutvart.

b) Per davantar en’experta u en expert dallas tias tematicas ast te taimp treis lecziuns. Sch'igl taimp permetta, post te perfecziunar las tematicas, noua tgi te ast betg contanschia ena fatscha rienta (exercezi 3). Tge tematicas elaboreschas te per ta perfecziunar? An tot elaboreschas aglmanc quatter tematicas (chellas, per las qualas te ast surpiglia la responsabladad e talas tgi te vot perfecziunar). Las noda sotvart.

b) Per dvanter ün expert u ün'experta da tias tematicas hest tü temp trais lecziuns. Scha'l temp permetta, poust tü perfecziuner las tematicas, inua cha tü nun hest ragiunt üna fatscha chi ria i'l exercizi 3. Vi da che tematicas lavurast tü per at perfecziuner? In tuot elavurast tü almain quatter tematicas (quellas, per las quelas tü hest surpiglio la respunsabilited e quellas cha tü voust perfecziuner). Not'las suotvart.

b) Per dvantar ün expert o ün'experta da tias tematicas hast tü temp trais lecziuns. Scha'l temp permetta, poust tü perfecziunar las tematicas, ingio cha tü nun hast ragiunt üna fatscha chi ria i'l exercizi 3. Vi da che tematicas lavurast tü per at perfecziunar? In tuot elavurast tü almain quatter tematicas (quellas, per las qualas tü hast surtut la respunsabiltà e quellas cha tü voust perfecziunar). Tillas nota suotvart.


5. La scripziun digls sungs e digls sungs e segns spezials

5. La scripziun da suns e da suns speciels

5. La scripziun da suns e da suns specials


7. Jeu sai identificar il tschep e formar famiglias da plaids.

7. Jou se indentifitgear igl tschep a furmar famiglias da pleds.

7. Ia sa identifitgier igl tschep e furmar famiglias da pleds.

7. Eau se indentificher il tschep e furmer famiglias da pleds.

7. Eu sa indentifichar il tschep e fuormar famiglias da pleds.


10. Jeu sai tgei ch'ina moda da dir ei e sai duvrar modas da dir en situaziuns adattadas.

10. Jou se tge c'egna moda da gir e a se duvrar modas da gir an situaziùns adatadas.

10. Ia sa tge tgi è ena locuziun e sa duvrar locuziuns an situaziuns adattadas.

10. Eau se che ch'ün möd da dir es e se druver möds da dir in situaziuns adattedas.

10. Eu sa che ch'ün möd da dir es e sa dovrar möds da dir in situaziuns adattadas.


4. Verbs: Jeu enconuschel verbs irregulars e verbs cun midadas ortograficas.

4. Verbs: Jou ancanusch verbs iregulars a verbs cun midadas ortograficas.

4. Verbs: Ia canosch verbs irregulars e verbs cun irregularitads.

4. Verbs: Eau cugnuosch verbs irregulers e verbs cun müdedas ortograficas.

4. Verbs: Eu cugnuosch verbs irregulars e verbs cun müdadas ortograficas.


8. Jeu anflel tgunschamein sinonims ed antonims per plaids che jeu drovel savens.

8. Jou tgat tgientsch sinonims ad antonims par pleds ca jou dovr savens.

8. Ia cat bagn sinonims ed antonims per pleds tg’ia dovr savens.

8. Eau chat facilmaing sinonims ed antonims per pleds ch'eau drouv suvenz.

8. Eu chat facilmaing sinonims ed antonims per pleds ch'eu douvr suvent.


Per saver mitschar dalla scola stueis vus sco gruppa ademplir las finamiras. S'organisei en classa.

Par saver mitschear da la scola stuez vus sco grupa cuntànscher las fegnamiras. S'organisad an classa.

Per pudeir scappar dalla scola stuez contanscher fegnameiras scu gruppa. Az organise an classa.

Per pudair scapper da la scoula stuvais vus schoglier differentas lezchas in gruppa. Organisè's in classa.

Per pudair scappar da la scoula stuvais vus schoglier differentas lezchas in gruppa. S'organisai in classa.


2. Nomens: Jeu enconuschel ils plurals irregulars ed il plural collectiv.

2. Nomens: Jou ancanusch igls plurals iregulars ad igl plural colectiv.

2. Nomens: Ia canosch igls plurals irregulars ed igl plural collectiv.

2. Nomens: Eau cugnuosch ils plurals irregulers ed il plural collectiv.

2. Nomens: Eu cugnuosch ils plurals irregulars e'l plural collectiv.


c) Muossa mintga pensum che ti has fatg e currigiu al scolast. Lez segna ils singuls pensums silla tabella.

c) Mussa mintga leztga ca tei âs fatg a curagieu a la surmestra. Leza sutascriva las singulas leztgas sen la tabela.

c) Mossa mintga exercezi tgi te ast fatg e currigia agl scolast. Chel veisa igls singuls exercezis ainten la tabella.

c) Muossa mincha lezcha cha tü hest fat e corret al magister. Quel visescha las singulas lezchas illa tabella.

c) Muossa mincha lezcha cha tü hast fat e corret al magister. Quel visescha las singulas lezchas illa tabella.


1. Jeu sai identificar nomens, verbs, adjectivs, pronoms e particlas.

1. Jou se identifitgear nomens, verbs, adjectivs, pronoms a particlas.

1. Ia sa identifitgier nomens, verbs, adjectivs, pronoms e particlas.

1. Eau se identificher nomens, verbs, adjectivs, pronoms e particlas.

1. Eu sa identifichar nomens, verbs, adjectivs, pronoms e particlas.


5. Jeu enconuschel ils vocals, consonants, diftongs e triftongs sco era ils suns specials.

5. Jou ancanusch igls vocals, consonànts, diftongs a triftongs sco ear igls sùns spezials.

5. Ia canosch igls vocals, consonants, diftongs e triftongs scu er igls sungs u segns spezials.

5. Eau cugnuosch ils vocals, consonants, diftongs e triftongs scu eir ils suns speciels.

5. Eu cugnuosch ils vocals, consonants, diftongs e triftongs sco eir ils suns specials.


2. Plurals irregulars e plurals collectivs

2. Plurals irregulers e plurals collectivs


Ei quei enzatgei bien ni schliet? Pertgei manegias quei? Tgei indezis dat il context? Gidan las famiglias da plaids forsa vinavon? mal + vugliu (vuler)

E quegl anzatge bien near schliet? Partge manegias quegl? Tge indezis dat igl context? Gidan las famiglias da pleds forza anavànt? mal + vugliaint (vuler)

È chegl ensatge bung u schlet? Pertge manegias te chegl? Tge indezis dat igl context? Geidan las famiglias da pleds forsa anavant? mal + vuglia (vuleir)

Es que qualchosa positiv u negativ? Perche managiast que? Cu at po güder il context? At güdan las famiglias da pleds forsa inavaunt? (indschegn + aivel)

Es quai alch positiv o negativ? Perche manajast quai? Co at po güdar il context? At güdan las famiglias da pleds forsa inavant? (indschegn + aivel)


igl uorden ei disponibels, jeu sai prender enzatgei cun mes mauns

igl urden e qua, jou se prender anzatge cugls màns

La roba è disponibla, ia sa piglier ensatge cugls mies mangs (perchegl tg’igl è cò).

La chosa es disponibla, eau la poss piglier in maun.

La chosa es disponibla, eu tilla poss tour in man.


11. Il plaid ei buc in verb egl imperativ, la fuorma che nus duvrein per cumandar e scumandar.

10. Igl pled e betg egn verb agl imperativ, la furma ca nus duvragn par cumandar a scumandar.

11. Igl pled è betg en verb aint igl imperativ, la furma tgi nous duvragn per cumandar e scumandar.

11. Il pled nun es ün verb a l'imperativ, la fuorma cha nus druvains per cumander e scumander.

11. Il pled nun es ün verb a l'imperativ, la fuorma cha nus dovrain per cumandar e scumandar.


Sligia las cruscheras dils sinonims e dils antonims. Pren pér en agid il Vocabulari fundamental, cura che ti has empruau d'anflar la sligiaziun pliras gadas. Controllescha lu las cruscheras culla sligiaziun.

Schleia igls legns an crusch digls sinonims a digls antonims. Prenda per an agid igl pledari, cur ca tei âs ampruvo da catar la schliaziùn pliras geadas. Controlescha alura igls legns cun agid da la schliaziùn.

Fò igls angiavigns digls sinonims ed antonims. Dovra pir igl dicziunari, cura tgi te ast ampruo ples gedas da cattar la schliaziun e marchescha tals pleds. Controllescha alloura igls angiavigns cun la schliaziun.

Fo las ingiuvineras dals sinonims ed antonims. Piglia in agüd il dicziunari pür, cur cha tü hest pruvo püssas voutas da chatter la soluziun. Controlla alura las ingiuvineras culla soluziun.

Fa las ingiavineras dals sinonims ed antonims. Piglia in agüd il dicziunari pür, cur cha tü hast provà plüssas jadas da chattar la soluziun. Controlla lura las ingiavineras culla soluziun.


a) En quell'unitad has ti entupau la moda da dir 'haver ina memoria sc'in caz furau'. Per capir quella sas ti visualisar il caz furau e tschentar damondas. Co vesa quel ora? Tgei capeta cun quei ch'ins empleina el caz? Exact! Il caz furau ha ruosnas, aschia che buca tut resta el caz. Sche ti has pia ina memoria sco in caz furau, has ti era buca tut che resta en memoria. Legia las suandontas modas da dir en connex cun parts dil tgierp e tschenta damondas: Co vesa quei ora? Tgei fa quei cun mei? Tgei capeta, sche quei ei aschia? Fai associaziuns.

a) An quell'unitad âs tei antupo la moda da gir 'ver egna mimorgia sco egn tgaz furo'. Par capir quella sas tei visualisar igl tgaz furo a tschantar amparadas. Co veza quel or? Tge capeta cun quegl c'ign amplanescha an egn tal tgaz? Exact! Igl tgaz furo â rusnas, ascheia ca betga tut resta agl tgaz. Scha tei âs peia egna mimorgia sco egn tgaz furo, resta ear betga tut an la tia mimorgia. Ligia las savundàntas modas da gir an conex cun parts digl tgierp a fe amparadas: Co veza quegl or? Tge fa quegl cun me? Tge capeta, scha quegl e ascheia? Fe assoziaziùns.

a) Illa cuorta biografia da Johann Stoffel hest tü inscuntro il möd da dir 'mner pel nes a qualchün'. Per incler quist möd da dir il poust tü visualiser e fer dumandas. Cu vezza que our, scha qualchün maina pel nes a qualchün? Perche crajast cha's dia que uschè? Precis! 'Mner pel nes a qualchün' voul dir cha's voul der ad el da crajer qualchosa chi nu tuorna per avair svess ün avantag. Quist möd da dir ho pü cu facil da chefer cun domptörs chi mainan bes-chas, p.ex. elefants, per la tromba intuorn la manescha. Legia ils seguaints möds da dir in connex cun parts dal corp e fo dumandas: Cu vezza que our? Che fo que cun me? Che capita, scha que es uschè? Fo associaziuns.

a) Illa cuorta biografia da Johann Stoffel hast tü inscuntrà il möd da dir 'manar pel nas ad inchün'. Per incleger quist möd da dir til poust tü visualisar e far dumondas. Co vezza quai oura, sch'inchün maina pel nas ad inchün? Perche crajast chi's dia quai uschè? Precis! 'Manar pel nas ad inchün' voul dir chi's voul dar da crajer ad el alch chi nu tuorna per avair svess ün avantag. Quist möd da dir ha plü co facil da chefar cun domptörs chi mainan bes-chas, p.ex. elefants, per la tromba intuorn la manescha. Legia ils seguaints möds da dir in connex cun parts dal corp e fa dumondas: Co vezza quai oura? Che fa quai cun mai? Che capita, scha quai es uschè? Fa associaziuns.


5. Il plaid ei buc in nomen che posseda in plural collectiv.

5. Igl pled e betg egn nomen ca posseda egn plural colectiv.

5. Igl pled è betg en nomen tgi so aveir en plural collectiv.

5. Il pled nun es ün nomen cun ün plural collectiv.


5. Il plaid ei buc in verb egl imperativ, la fuorma che nus duvrein per cumandar e scumandar.

5. Igl pled e betg egn verb agl imperativ, la furma ca nus duvragn par cumandar a scumandar.

5. Igl pled è betg en verb aint igl imperativ, la furma tgi nous duvragn per cumandar e scumandar.

5. Il pled nun es ün verb a l'imperativ, la fuorma cha nus druvains per cumander e scumander.

5. Il pled nun es ün verb a l'imperativ, la fuorma cha nus dovrain per cumandar e scumandar.


Vus haveis ussa temps duront treis lecziuns da s'approfundar ellas tematicas per daventar expert/experta.

Vus vez ussa tains durànt tres lecziùns da saprofundar an las tematicas par davantar experts/expertas.

Vous vez ossa taimp durant treis lecziuns da s’approfundar ainten las tematicas per davantar en’experta u en expert da chellas.

Vus vais uossa temp düraunt trais lecziuns da s'approfundir illas tematicas per dvanter ün expert/ün'experta da quellas.

Vus vais uossa temp dürant trais lecziuns da s'approfundir illas tematicas per dvantar ün expert/ün'experta da quellas.


- sfurzar da magliar tut quei ch'ei sil taglier: ................................

- sfurzar da magliear tut quegl c'e segl taglier: ................................

- sfurzar da magler tot chegl tgi è segl plat: .................................

- sfurzer da manger tuot que chi'd es sül plat: ................................

- sforzar da mangiar tuot quai chi'd es sül plat: ................................


Elegia treis exempels e fuorma plaids cun agid da prefixs e suffixs. La gliesta sutvart gida tei, ella ei denton buca cumpleta.

Eligia tres exaimpels a furma pleds cun agid digls prefixs a digls sufixs. La glista qua sut gida a tgei, ella e dantànt betga cumpleta.

Tscherna treis tscheps e furma pleds cun ageid da prefixs e suffixs tenor igl exaimpel. La glista sotvart at geida, ella è pero betg cumpletta. Adatg: Tar tscherts tscheps stost midar en vocal.

Tscherna trais exaimpels e fuorma pleds cun agüd da prefixs e suffixs. La glista at güda, ella nun es però cumpletta.


Vus saveis luvrar persuls, en dus ni era en gruppas pintgas. La fuorma sociala ei indicada silla tabella dall'incumbensa 8.

Vus savez luvrar sulets, an dus near an grupas pintgas. La furma soziala e inditgeada sen la tabela da la leztga 8.

Vous pudez luvrar sulets/sulettas, an dus u er an gruppas pitschnas. La furma sociala è inditgeida ainten la tabella digl exercezi 8.

Vus pudais lavurer sulets, in duos u eir in gruppas pitschnas. La fuorma sociela es indicheda illa tabella da l'exercizi 8.

Vus pudais lavurar sulets, in duos o eir in gruppas pitschnas. La fuorma sociala es indichada illa tabella da l'exercizi 8.


Cura ist te sadulo/sadulada e cura fomanto/fomantada?

Cura est tü sadulo/saduleda u cura famanto/famanteda?

Cura est tü sadulà/sadulada o cura fomantà/fomantada?


b) Enquera in partenari e fai l'activitad 'Grammatica en dus'. In survegn il model A e l'auter il model B.

b) Anquiera egn partenari near egna partenaria a fe igl exerzezi 'Gramatica an dus'.

c) Tschertga ena partenaria u en partenari e fò l'activitad 'Grammatica an dus'. Egn/egna survign igl model A e l'oter/l’otra igl model B.

b) Tschercha ad ün partenari u ad üna partenaria e fè l'exercizi 'Grammatica in duos'.

b) Tschercha ad ün partenari o ad üna partenaria e fat l'exercizi 'Grammatica in duos'.


16. Igl pled e betg egn pronom parsunal.


b) Tgei cumposiziuns dil plaid cuntent vegnan avon el film? Numna silmeins treis.

b) Tge cumposiziùns digl pled furmar vignan avànt agl film? Numna seglmains tres.

b) Tge cumposiziuns cugl pled 'cuntaint' cumparan aint igl film? Nomna aglmanc treis.

b) Che cumposiziuns cul pled 'cuntaint' vegnan avaunt i'l film? Nomna almain trais.

b) Che cumposiziuns cul pled 'cuntaint' vegnan avant i'l film? Nomna almain trais.


Che prefixs drouvast tü per dir u exprimer …

Che prefixs douvrast tü per dir o exprimer ...


Quels plaids san accumpignar ni remplazzar in nomen.

Quels pleds san acumpagnear near ramplazar egn nomen.

Chella speztga sa cumpona da set sotgruppas ed igls artetgels.

Quists pleds paun accumpagner u rimplazzer ün nomen.

Quists pleds pon accumpagnar o rimplazzar ün nomen.


7. Il plaid ei era buc in'autra particla.

7. Igl pled e ear betg egn'otra particla.

7. Il pled nun es neir ün'otra particla.


e) Dat ei era ina gradaziun dils adjectivs el tudestg? Explichescha tgei ch'ei semegliont e tgei ch'ei auter.

e) Dat igl ear egna graduaziùn digls adjectivs an tudestg? Declarescha tge c'e samagliànt a tge c'e oter.

e) Dattigl er ena gradaziun digls adjectivs an tudestg? Explitgescha tge tgi è sumigliaint e tge tgi è different.

e) Do que üna graduaziun dals adjectivs in tudas-ch? Declera che chi'd es sumgiaint e che oter cu in rumauntsch.

e) Daja üna graduaziun dals adjectivs in tudais-ch? Declera che chi'd es sumgliaint e che oter co in rumantsch.


3. Il plaid ei buc in artechel definit ed era buc in artechel indefinit. Artechels ein pronoms ed accumpognan il nomen.

3. Igl pled e betg egn artetgel definit ad ear betg egn artetgel indefinit. Artetgels en pronoms ad acumpognan igl nomen.

3. Igl pled è betg en artetgel definit ed er betg en artetgel indefinit. Artetgels èn pronoms ed accumpognan igl nomen.

3. Il pled nun es ün artichel definieu e neir ün artichel indefinieu. Artichels sun pronoms ed accumpagnan il nomen.

3. Il pled nun es ün artichel defini e neir ün artichel indefini. Artichels sun pronoms ed accumpognan il nomen.


gioven: igl scolast – la mamma – igl unfant


4. Il plaid ei buc in verb egl infinitiv.

4. Igl pled e betg egn verb agl infinitiv.

4. Igl pled è betg en verb aint igl infinitiv.

4. Il pled nun es ün verb a l'infinitiv.


Dei il giug en gruppas da treis. In da vus ei il meinagiug, lez survegn las rispostas. Ils dus auters dattan il giug in encunter l'auter. Aschia funcziuna il giug:

Ded igl gioi an grupas da tres. Egn da vus e igl magnagioi, lez survean las raspostas. Igls dus oters datan igl gioi l'egn ancùnter l'oter. Ascheia funcziunescha igl gioi:

Fasche igl gi an gruppas da treis. Ensatgi da vous magna igl gi, chel/chella controllescha las schliaziuns ed ò access agl pledari grond. Igls dus oters gioian l’egn cunter l'oter/las dus otras gioian l'egna cunter l'otra. Igl gi vo uscheia:

Fè il gö in gruppas da trais. Ün da vus maina il gö, quel survain las respostas. Ils duos oters giouvan ün cunter l'oter. Il gö funcziuna uschè:

Fat il gö in gruppas da trais. Ün da vus maina il gö, quel survain las respostas. Ils duos oters giovan ün cunter tschel. Il gö funcziuna uschè:


Quels plaids san ins metter el singular ed el plural. Avon ils plaids san ins metter in artechel.

Quels pleds san ign meter agl singular ad agl plural. Avànt igls pleds san ign meter egn artetgel.

Chels pleds pudainsa metter aint igl singular ed aint igl plural. Davant chels pleds pudainsa metter en artetgel.

Quists pleds as po metter al singular ed al plural. Davaunt quists pleds as po metter ün artichel.

Quists pleds as poja metter al singular ed al plural. Davant quists pleds as poja metter ün artichel.


3. Il plaid ei buc in’exclamaziun che nus numnein conjuncziun. Conjuncziuns s’audan tier las particlas ed ein invariablas.

3. Igl pled e betg egn’exclamaziùn ca nus numnagn conjuncziùn. Conjuncziùns s’odan tier las particlas ad en invariablas.

3. Igl pled è betg en’exclamaziun tgi nous numnagn interjecziun. Interjecziuns totgan tar las particlas ed èn invariablas.

3. Il pled nun es ün'exclamaziun cha nus numnains conjuncziun. Conjuncziuns appartegnan a las particlas e sun invariablas.

3. Il pled nun es ün'exclamaziun cha nus nomnain conjuncziun. Conjuncziuns appartegnan a las particlas e sun invariablas.


................................... ein plaids che vegnan tschentai suenter il nomen ed uni cun quel.

................................... en pleds ca vignan tschantos suainter igl nomen ad unieus cun quel.

En ...................................... è ena part d’en pled tgi vign mess davos en oter pled ed unia cun chel.

................................... sun parts da pleds chi vegnan miss davous ün nomen ed unieus cun quel.

................................... sun parts da pleds chi vegnan miss davo ün nomen ed units cun quel.


Enquera il dretg plaid. Streha pass per pass ils plaids che vegnan buc en damonda. Sch'ei ha plirs plaids en in caum, vala il plaid screts grass. En cass da dubi astgas ti consultar la Grammatica da scola.

Anquiera igl dretg pled. Strescha pass par pass igls pleds ca vignan betg an dumonda. Sch'igl â plirs pleds an egn tgomp, vala igl pled scret grass. An cass da dubi dastgas tei consultar la Gramatica da scola.

Tschertga igl dretg pled. Stretga pass per pass igls pleds tgi vignan betg an dumonda. Schi ples pleds èn ainten ena tgaschetta, vala igl pled scretg grass. An cass da dubi dastgas consultar la grammatica da scola.

Tschercha il dret pled. Stricha pass per pass ils pleds chi nu vegnan in dumanda. Scha sun püs pleds in ün chaschuot, vela il pled scrit grass. In cas da dubi suos-chast tü consulter la Grammatica da scoula.

Tschercha il dret pled. Stricha pass per pass ils pleds chi nu vegnan in dumonda. Schi sun plüs pleds in ün choten, vala il pled scrit grass. In cas da dubi das-chast tü consultar la Grammatica da scoula.


d) Entgins nomens han sper la fuorma dil plural cun -s ina fuorma dil plural che finescha sin -a. Quella numnan ins plural collectiv. Differents plurals collectivs drovan ins per denominar parts dil tgierp. Tgeinins s'audan tier quels e tgeinins ein ovs marschs? Fai in rudi entuorn ils nomens collectivs e colligia els culla dretga part dil tgierp.

d) Tschearts nomens ân sper la furma digl plural cun -s egna furma digl plural ca feta sen -a. Quella numn'ign plural colectiv. Diferaints plurals colectivs dovr'ign par inditgear parts digl tgierp. Tgenegns s'odan tier quels a tgenegns en ovs martschs? Fe egn rudi anturn igls nomens colectivs a culeia els cun la dretga part digl tgierp.

d) I dat nomens tgi on sper la furma digl plural cun -s en plural tgi fetta cun -a. Chella furma ins nomna 'plural collectiv'. Differents plurals collectivs ins dovra per numnar parts digl corp. Tgenegns totgan tar chels e tgenegns èn ovs marschs? Marchescha igls nomens collectivs anturn igl corp.

d) A do nomens chi haun sper la fuorma dal plural cun -s ün plural chi glivra cun -a. Quella fuorma as nomna 'plural collectiv'. Differents plurals collectivs as drouva per denominer parts dal corp. Chenüns tuochan tar quels e chenüns sun övs marschs? Nota ils nomens collectivs intuorn il corp.

d) I dà nomens chi han sper la fuorma dal plural cun -s ün plural chi finischa cun -a. Quella fuorma as nomna 'plural collectiv'. Differents plurals collectivs as douvra per denominar parts dal corp. Chenüns toccan pro quels e chenüns sun övs marschs? Nota ils nomens collectivs intuorn il corp.


a) Mira il film da grammatica e fai ils pensums. Colurescha ell'emprema passascha dil text tut ils plaids culla dretga colur. Fai la controlla sco ti has empriu el film, sche ti eis buca segirs.

a) Varda igl film da gramatica a fe las leztgas. Calurescha an l'amprema passascha digl text tut igls pleds cun la dretga calur. Fe la controla sco tei âs amprieu agl film, scha tei es betga siir.

a) Varda igl film da grammatica e fò igls exercezis. Colurescha ainten l’amprema passascha digl text tot igls pleds cun la dretga calour. Betg amblidar igl tetel. Fò la controlla cun ageid dalla planta sen la testa e las indicaziuns sotvart, schi te ist betg sieir/sieira.

a) Guarda il film da grammatica e fo las lezchas. Culurescha illa prüma passascha dal text tuot ils pleds culla dretta culur. Nu schmancher il titul. Fo la controlla scu que cha tü hest imprains i'l film, scha tü nun est sgür/sgüra.

a) Guarda il film da grammatica e fa las lezchas. Culurischa illa prüma passascha dal text tuot ils pleds culla dretta culur. Nun invlidar il titel. Fa la controlla sco cha tü hast imprais i'l film, scha tü nun est sgür/sgüra.


ver egna schleata ideia: Gion – Flurina – Remo

aveir ena schlet’ideia: Alex – Catregna – Elian


b) Ei la maschina da plaids in bien agid per sortir plaids? Argumentescha.

b) E la maschina da pleds egn bùn agid par sortar pleds? Argumantescha.

b) È la planta da pleds en bung ageid per zavrar pleds? Argumentescha.

b) Es la maschina da pleds ün bun agüd per zavrer pleds? Argumantescha.

b) Es la maschina da pleds ün bun agüd per zavrar pleds? Argumantescha.


9. Il plaid ei buc in pronom interrogativ ch'ins drova per tschentar damondas.

9. Igl pled e betg egn pronom interrogativ c'ign dovra par far amparadas.

9. Igl pled è betg en pronom interrogativ tg'ins dovra per far dumondas.

9. Il pled nun es ün pronom interrogativ cha's drouva per fer dumandas.

9. Il pled nun es ün pronom interrogativ chi's douvra per far dumondas.


9. Il plaid ei buc ina particla che colligia parts da construcziuns (conjuncziun).

9. Igl pled e betg egna particla ca culeia parts da construcziùns (conjuncziùn).

9. Igl pled è betg ena particla tgi colliescha parts da construcziuns (conjuncziun).

9. Il pled nun es üna particla chi collia parts da frasas (conjuncziun).


Quels plaids han in infinitiv. Quels plaids savein nus conjugar.

Quels pleds ân egn infinitiv. Quels pleds savagn nus conjugar.

Chels pleds on en infinitiv. Chels pleds pudainsa conjugar.

Quists pleds haun ün infinitiv. Quists pleds pudains nus conjugher.

Quists pleds han ün infinitiv. Quists pleds pudain nus conjugar.


e) Enquera in da mintga sort. Cumpletescha cun dus agens exempels.

e) Anquiera egn da mintga sort. Cumpletescha cun dus agens exaimpels.

e) Tschertga en pled da mintga sort. Cumplettescha cun dus agens exaimpels.

e) Tschercha ün da mincha sort. Cumplettescha cun duos egens exaimpels.

e) Tschercha ün da mincha sort. Cumplettescha cun duos agens exaimpels.


15. Il plaid ei buc in pronom possessiv.

14. Igl pled e betg egn pronom possessiv.

15. Igl pled è betg en pronom possessiv.


1. Il plaid ei buc in nomen cun in suffix.

1. Igl pled e betg egn nomen cun egn sufix.

1. Igl pled è betg en nomen cun en suffix.

1. Il pled nun es ün nomen cun ün suffix.


Negin vul vegnir serraus en chista, stuer prender dimora en casaforz ni vegnir en ruosna. Era buc il Stoffel. Vus lesses matei saver tgi ch'il Stoffel ei. En mintga cass sto ei esser stau in hazer plederun, ners sco il giavel e ferms sco in taur.

Nign vut vagnir saro aint an cesta, stuer prender dimora an la tgeasaforz near vagnir an la rusna. Ear betg igl Stoffel. Vus lez matem saver tgi c'igl Stoffel e. An mintga cass sto'gl easser sto egn vacer schani, ner sco igl giavel a fearm sco egn tor.

Igl Stoffel è oramai scappo or dalla perschung digl Sennhof a Coira. El è lippo cugl tren se dalla Surselva, noua tgi el ò do da creir alv per neir ples gedas alla pulizeia ed è adegna puspe nia da mitschier.

Üngün nu voul gnir serro aint in üna praschun u gnir miss in foura. Neir Johann Stoffel. Vus vulessas püprubabel savair chi cha quist Johann Stoffel es. In mincha cas stu el esser sto ün vaira pruoder, furb scu üna vuolp ed aisel scu üna lintscherna.

Ingün nu voul gnir serrà aint in üna praschun, gnir miss in chaista o stuvair ir in foura. Neir Johann Stoffel brich. Vus lessat mettain savair chi cha quist Johann Stoffel es. In mincha cas sto el esser stat ün vaira compel, furber sco üna vuolp ed aisel sco üna lütscherna.


8. Il plaid ei buc in pronom interrogativ ch'ins drova per tschentar damondas.

8. Igl pled e betg egn pronom interrogativ c'ign dovra par far amparadas.

8. Igl pled è betg en pronom interrogativ tg’ins dovra per far dumondas.

8. Il pled nun es ün pronom interrogativ cha's drouva per fer dumandas.

8. Il pled nun es ün pronom interrogativ chi's douvra per far dumondas.


4. Il plaid ei buc in verb conjugaus el perfect.

4. Igl pled e betg egn verb conjugo agl perfect.

4. Igl pled è <strong>betg </strong>en verb conjugo aint igl perfect.

4. Il pled nun es ün verb conjugo al perfet.

4. Il pled nun es ün verb conjugà al perfet.


a) Co vegn il plural regular dils nomens formaus?

a) Co vean igl plural regular digls nomens furmo?

a) Scu vign furmo igl plural regular digls nomens?

a) Cu vain furmo il plural reguler dals nomens?

a) Co vain fuormà il plural regular dals nomens?


La scripziun digls sungs e digls sungs e segns spezials

La scripziun dals suns e dals suns speciels

La scripziun dals suns e dals suns specials


• Targei alternontamein ina carta e dei risposta allas damondas. Sche vus saveis dar risposta correctamein a tut las damondas, saveis vus salvar la carta. Sche buc, va la carta anavos sin meisa. Per rispunder allas damondas dad ina carta han ins maximalmein 1 minuta. Tgi ha sco emprem recaltgau diesch cartas?

• Targed alternàntameing egna tgarta a raspunded las amparadas. Scha vus savez raspunder corectameing tut las amparadas, savez vus salvar la tgarta. Scha betga, va la tgarta anavos sen la mesa. Par raspunder las amparadas dad egna tgarta ân ign maximalmeing 1 minuta. Tgi â sco amprem rimno diesch tgartas?

• Pigle ena carta e raspunde allas dumondas. Schi vous savez rasponder andretg, pudez tigneir la carta. Cass cuntrari stuez metter la carta anavos sen meisa. Per rasponder allas dumondas d'ena carta vez vous angal ena minuta peda. Tgi ò rimno scu amprem diesch cartas?

• Pigliè ün zieva l'oter üna charta e respundè a las dumandas. Scha vus savais respuonder inandret a tuot las dumandas, pudais vus tgnair la charta. Cas cuntrari stuvais vus metter la charta inavous sün maisa. Per respuonder a las dumandas d'üna charta vais vus temp be ün minut. Chi ho ramasso il prüm desch chartas?

• Pigliai ün davo tschel üna charta e respuondai a las dumondas. Scha vus savais respuonder inandret a tuot las dumondas, pudais vus tgnair la charta. Cas cuntrari stuvais vus metter la charta inavo sün maisa. Per respuonder a las dumondas d'üna charta vais vus temp be ün minut. Chi ha ramassà il prüm desch chartas?


12. Il plaid ei buc ina particla che nus duvrein per cumparegliar.

11. Igl pled e betg egna particla ca nus duvragn par cumparagliear.

12. Igl pled è betg ena particla tgi nous duvragn per la negaziun.

12. Il pled nun es üna particla cha nus druvains per congualer.

12. Il pled nun es üna particla cha nus dovrain per congualar.


bien: tschugalata – crema da puaunas – glatsch da vaniglia

bien: tschiculata – crema dad omtgas – sglatsch da vaniglia

bung: la tschigulatta – la crema da caramella – igl glatsch da vaniglia

bun: tschiculatta – crema d'ampas – glatsch da vaniglia

bun: tschiculatta – crema d'ampuas – glatscha da vaniglia


• Reparti tut las cartas cul tgau engiu sin meisa. Las colurs indicheschan con grevas che las damondas ein: verd munta lev, oransch munta permiezvi, tgietschen munta grev.

• Repartged tut las tgartas curvatadas sen la mesa. Las calurs inditgeschan quànt greavas ca las amparadas en: verd mùnta leav, oransch mùnta masàn, cotschen mùnta greav.

• Matte tot las cartas vioutas sen meisa. Las calours inditgeschan, quant grevas tgi las dumondas èn: Verd è simpel, oransch mez grev e cotschen grev.

• Mettè tuot las chartas cul cho ingiò sün maisa. Las culuors indichan, quaunt greivas cha las dumandas sun: verd significha liger, orandsch mez greiv e cotschen significha greiv.

• Mettai tuot las chartas cul cheu ingiò sün maisa. Las culurs indichan, quant greivas cha las dumondas sun: verd significha leiv, orandsch mez greiv e cotschen significha greiv.


a) «Cu il Stoffel sblundregia la cassa, dat enzatgi segir e franc alarm cu ei sefan en.» Era il verb sblundergiar dat alarm. Sas ti pertgei?

a) «Cur c'igl Stoffel leia anzemel la sia suja par schlissargnear agl curtgegn digl Sennhof, dat anzatgi siir a frànc alarm cur c'el igl ancorscha.» Ear igl verb liear dat alarm. Sas tei partge?

a) «Intaunt cha Caplazi d'eira occupo cun avrir ün'otra porta, sun eau currieu scu que ch'eau d'eira, sainza s-charpas, sainza tschop e sainza chapè giò da s-chela ed sun rivo illa cuort.» Eir il particip 'currieu' es ün rumpatesta. Sest tü perche?

a) «Intant cha Caplazi d'eira occupà cun drivir ün'otra porta, sun eu currü sco quai ch'eu d'eira, sainza s-charpas, sainza tschop e sainza chapè giò per s-chala ed sun rivà illa cuort.» Eir il particip 'currü' es ün rumpatesta. Sast tü perche?


d) Fai construcziuns culs grads da cumparegliaziun tenor igl exempel.

d) Fe construcziùns cugls gros da cumparagliaziùn tanor igl exaimpel.

d) Fò construcziuns cugls grads da cumparegliaziun tenor igl exaimpel.


d) Elegia sis expressiuns e formulescha cun quellas ina construcziun che stat en connex cun tiu mund.

d) Eligia sis expressiùns a formulescha cun quellas egna construcziùn ca stat an conex cugl tieus mund.

d) Tscherna seis exaimpels e formulescha cun chels ena construcziun tgi stat an connex cugl ties mond.

d) Tscherna tschinch expressiuns e fo cun minchüna da quellas üna frasa chi sto in connex cun te.

d) Tscherna tschinch expressiuns e fa cun minchüna da quellas üna frasa chi sta in connex cun tai.


Igls verbs ca fetan cun '-iear' near '-jear' san caschunar problems ortografics.

• Igls verbs tgi fettan cun <strong>-ger/-geir/-gier</strong> survignan u mantignan en 'i', schi la finiziun antscheva cun 'a'. Schi chels verbs fettan sainza vocal, vign igl sung u senn 'gi/ge' ramplazzo cugl sung u senn 'tg'.

Ils verbs chi glivran cun '-ger' e '-gir' fuorman la prüma persuna singular cun -g e survegnan in tuot las otras persunas ün -i- zieva il 'g' per pronunzcher quel sun in maniera lamma (scu 'girer').

Ils verbs chi finischan cun '-giar', '-gir' e '-ger' fuorman la prüma persuna singular cun -g e survegnan in tuot tschellas persunas ün -i- davo il 'g' per pronunzchar quel sun in maniera lomma (sco 'girar').


enzatgi che candidescha encunter tei: tiu cuntercandidat

anzatgi ca candidescha ancùnter te: igl tieus cuntercandidat

ensatgi tgi candidescha cunter tè: igl ties cuntercandidat

qualchün chi candidescha cunter te: tieu cuntracandidat

inchün chi candidescha cunter tai: teis cuntracandidat


c) Memorisescha ils plaids culla strategia da tschentar damondas. Scriva il plaid che va a prau davos las pretensiuns.

c) Memorisescha igls pleds cun la strategeia da far amparadas. Scriva igl pled ca va a pro davo las pratensiùns.

c) Memorisescha igls pleds cun la strategia da tschantar dumondas. Screiva igl pled tgi vo a pro davos las preteisas.

c) Memorisescha ils pleds culla strategia da fer dumandas. Scriva il pled chi's cunfo davous las pretaisas.

c) Memorisescha ils pleds culla strategia da far dumondas. Scriva il pled chi's cunfa davo las pretaisas.


lartg: la veia – igl stradung – l’autostrada


a) Il Stoffel era buca nauschs e malvuglius.

a) Igl Stoffel eara betga nosch a malvugliaint.

a) An sasez era igl Stoffel betg nosch e malvuglia.

a) Johann Stoffel da Vals es intuorn il 1930 cuntschaint in tuot la Svizra scu leder indschegnaivel.

a) Johann Stoffel da Vals es intuorn il 1930 cuntschaint in tuot la Svizra sco lader indschegnaivel.


6. Il plaid ei buc in artechel definit ed era buc in artechel indefinit. Artechels s'audan tier ils pronoms.

6. Igl pled e betg egn artetgel definit ad ear betg egn artetgel indefinit. Artetgels s'odan tier igls pronoms.

6. Igl pled è betg en artetgel definit ed er betg en artetgel indefinit. Artetgels èn pronoms.

6. Il pled nun es ün artichel definieu e neir ün artichel indefinieu. Ils artichels appartegnan als pronoms.

6. Il pled nun es ün artichel defini e neir ün artichel indefini. Ils artichels appartegnan als pronoms.


El text anflas ti ina massa plaids che ti enconuschas aunc buca ni silmeins buc aschi bein. Emprova d'anflar ora la muntada senza mirar suenter el vocabulari. Per far quei sas ti nezegiar il context e las famiglias da plaids. Mira ils suandonts exempels:

Agl text tgatas tei egna massa pleds ca tei ancanuschas ànc betga near seglmains betg aschi bagn. Amprova da catar or la muntada sainza vurdar suainter agl pledari. Par far quegl sas tei nizagear igl context a las famiglias da pleds. Varda igls savundànts exaimpels:

Ainten l'introducziun agl text davart la fugeida digl Stoffel dattigl dus pleds ed en'expressiun tgi te canoschas forsa betg anc schi bagn. Amprova da cattar or, tge tgi chels signifitgeschan, sainza consultar igl dicziunari. Las famiglias da pleds at pon gidar.

Ill'introducziun al text davart la prüma fügia da Johann Stoffel ho que duos pleds ed ün'expressiun cha tü nu cugnuoschast forsa auncha uschè bain. Prouva da chatter our che cha quels significhan, sainza consulter il dicziunari. Las famiglias da pleds at paun güder.

Ill'introducziun al text davart la prüma fügia da Johann Stoffel esa duos pleds ed ün'expressiun cha tü nu cugnuoschast forsa amo uschè bain. Prouva da chattar oura che cha quels significhan, sainza consultar il dicziunari. Las famiglias da pleds at pon güdar.


c) Noda il tschep dils suandonts plaids.

c) Noda igl tschep digls savundànts pleds.

c) Noda igl tschep digls suandonts pleds.


13. Il plaid ei buc il verb ruclar conjugaus el perfect.

13. Igl pled e betg igl verb curdar conjugo agl perfect.

13. Igl pled è betg igl verb 'crudar' conjugo aint igl perfect.

13. Il pled nun es il verb 'cupicher' conjugo al perfet.

13. Il pled nun es il verb 'cupichar' conjugà al perfet.


6. Il plaid ei buc ina particla per indicar in liug. Particlas ein plaids che restan adina tuttina.

6. Igl pled e betg egna particla par inditgear egn liac. Particlas en pleds ca restan adigna madems.

6. Igl pled è betg ena particla per inditgier igl li. Particlas èn pleds tgi restan adegna madem.

6. Il pled nun es üna particla per indicher ün lö. Particlas sun pleds chi restan adüna listess.

6. Il pled nun es üna particla per indichar ün lö. Particlas sun pleds chi restan adüna listess.


Co savess ins circumscriver il plaid? Fai ina proposta e consultescha silsuenter il vocabulari.

Co savess ign zircumscriver igl pled? Fe egna proposta a consultescha suainter igl pledari.

Scu ins pudess circumscreiver igl pled? Fò ena proposta e consultescha siva igl vocabulari.

Cu as pudess circumscriver il pled? Fo üna proposta e consultescha alura il dicziunari.

Co as pudessa circumscriver il pled? Fa üna proposta e consultescha lura il dicziunari.


11. Il plaid ei buc il verb esser conjugaus egl imperfect.

11. Igl pled e betg igl verb easser conjugo agl imperfect.

11. Igl pled è betg igl verb 'esser' conjugo aint igl imperfect.

11. Il pled nun es il verb 'esser' conjugo a l'imperfet.

11. Il pled nun es il verb 'esser' conjugà a l'imperfet.


12. Il plaid ei buc in pronom possessiv ch'indichescha il possessur d'ina caussa.

12. Igl pled e betg egn pronom possessiv c'inditgescha igl possessur d'egna tgossa.

12. Igl pled è betg en pronom possessiv tgi inditgescha igl possessour/la possessoura d'ena tgossa.

12. Il pled nun es ün pronom possessiv chi indicha il possessur d'üna chosa.


d) Encuretg ein plaids dalla medema famiglia.

d) Ancuretgs en pleds da la madema famiglia.

d) Tscherchos sun pleds da la listessa famiglia.

d) Tscherchats sun pleds da la listessa famiglia.


Conjughescha ils verbs sutvart e noda cun fleter las difficultads che fan ir igl alarm.

Conjughescha igls verbs sutvart a noda cun fleter las dificultads ca fan ir igl alarm.

b) Conjughescha igls verbs e noda cun fleter las difficultads tgi fon eir igl alarm.

Conjughescha ils verbs suotvart e markescha cun ün fleter, inua cha sun ils rumpatestas.

Conjughescha ils verbs suotvart e markescha cun ün fieuter, ingio chi sun ils rumpatestas.


14. Il plaid ei buc ina preposiziun ch'indichescha il liug. Preposiziuns ein particlas.

13. Igl pled e betg egna preposiziùn c'inditgescha igl liac. Preposiziùns en particlas.

14. Igl pled è betg ena preposiziun tgi inditgescha igl li. Preposiziuns èn particlas.

14. Il pled nun es üna preposiziun chi indicha il lö. Preposiziuns sun particlas.


Quels plaids ein nunvariabels. Quels sas ti buca conjugar e buca metter el plural.

Quels pleds en nunvariabels. Quels pleds sas tei betga conjugar a betga meter agl plural.

Quists pleds sun invariabels. Quists pleds nu poust tü conjugher e neir metter al plural.

Quists pleds sun invariabels. Quists pleds nu poust tü conjugar e neir metter al plural.


.................................... ein plaids che vegnan tschentai avon il nomen ed uni cun quel.

.................................... en pleds ca vignan tschantos avànt igl nomen ad unieus cun quel.

En ...................................... è ena part d'en pled tgi vign mess davant en oter pled ed unia cun chel.

.................................... sun parts da pleds chi vegnan miss davaunt ün nomen ed unieus cun quel.

.................................... sun parts da pleds chi vegnan miss davant ün nomen ed units cun quel.


8. Il plaid descriva buc in nomen, el ei pia buc in adjectiv.

8. Igl pled descriva betg egn nomen, el e peia betg egn adjectiv.

8. Igl pled descreiva betg en nomen, è damai betg en adjectiv.

8. Il pled nu descriva ün nomen, el nun es dimena ün adjectiv.


b) Scriva la fuorma masculina e la fuorma feminina dils adjectivs. Fai bein attenziun dall'ortografia. Plaids per scriver ella davosa colonna anflas ti silla proxima pagina.

b) Scriva la furma masculina a la furma feminina digls adjectivs. Fe bagn atenziùn a l'ortografeia.

c) Screiva adegna la furma masculina u feminina digls adjectivs tenor igl exaimpel. Fò bagn attenziun all’ortografia. La terza colonna è per profis (varda giudem).

b) Scriva adüna la fuorma masculina u feminina dals adjectivs tenor l'exaimpel. Fo bain attenziun a l'ortografia.

b) Scriva adüna la fuorma masculina o feminina dals adjectivs tenor l'exaimpel. Fa bain attenziun a l'ortografia.


Il buob ei gronds. Il bab ei pli gronds. Il Stoffel ei il pli grond.

Igl buab e grànd. Igl bab e ple grànd. Igl Stoffel e igl ple grànd.

Igl mattatsch è grond. Igl bab è pi grond. Igl Stoffel è igl pi grond.

L'auto es grand. Il camiun es pü grand. L'aviun es il pü grand.

L'auto es grond. Il camiun es plü grond. L'aviun es il plü grond.


7. Cun quei plaid savein nus buca cumparegliar caussas. El ei buc in adjectiv.

7. Cun que pled savagn nus betga cumparagliear tgossas. El e betg egn adjectiv.

7. Cun chel pled pudainsa betg cumparagler tgossas. El è betg en adjectiv.

7. Cun quel pled nu pudains nus congualer chosas. El nun es ün adjectiv.

7. Cun quel pled nu pudain nus congualar chosas. El nun es ün adjectiv.


Il Stoffel era buca mo in pleder, na, el era schizun in plederun. Ins savess era dir ch'el eri in um fetg grond ni in umeneri.

Igl Stoffel eara betga me egn schani, na, el eara schizund egn vacer schani near egn schaniùn. Ign savess ear gir c'el eari egn um fetg grànd near egn umatsch.

Igl Stoffel era betg angal en simpel lader, el era igl rètg grischun dalla ladramainta. El era en om grond – u simplamaintg en omung.

Johann Stoffel nu d'eira be ün solit leder, na, el eira il raig grischun da la ledramainta. El eira bainschi ün homin pitschnet da statura, ma ün hom intelligiaint e raffino.

Johann Stoffel nu d'eira be ün solit lader, na, el d'eira il rai grischun da la ladramainta. El d'eira bainschi ün homin pitschnet da statura, ma ün hom intelligiaint e raffinà.


2. Il plaid ei buc in numeral. Ils numerals s'audan tier ils adjectivs ed indicheschan in diember.

2. Igl pled e betg egn numeral. Igls numerals s'odan tier igls adjectivs ad inditgeschan egn diember.

2. Igl pled è betg en numeral. Igls numerals totgan tigls adjectivs ed inditgeschan en domber.

2. Il pled nun es ün numerel. Ils numerels appartegnan als adjectivs ed indichan ün numer.

2. Il pled nun es ün numeral. Ils numerals appartegnan als adjectivs ed indichan ün nomer.


10. Igl pled e betg egn verb agl preschaint.

10. Igl pled è betg en verb aint igl preschaint.

10. Il pled nun es ün verb al preschaint.


18. Il plaid ei buc in verb egl infinitiv.

17. Igl pled e betg egn verb agl infinitiv.

18. Igl pled è betg en verb aint igl infinitiv.

18. Il pled nun es ün verb a l'infinitiv.


d) Fai las activitads 'Tgei plaid eis ei?'


a) Scriva las expressiuns che ti audas. Con segirs eis ti davart la scripziun dils plaids? Fai la crusch. Noda sut remarcas la regla tier las expressiuns che ti has scret falliu. Consultescha la Grammatica da scola.

a) Scriva las expressiùns ca tei odas. Quànt siir es tei davart la scripziùn digls pleds? Fe la crusch. Noda sut remartgas la regla tier las expressiùns ca tei âs scret falo. Consultescha la Gramatica da scola.

a) Screiva las expressiuns tgi te saintas. Quant sieir/sieira ist te, scu tg'ins screiva igls pleds? Fò ena crousch tigl smiley correspondent. Noda scu remartga la regla tar las expressiuns tgi te ast scretg fallo. Consultescha la grammatica da scola.

a) Scriva las expressiuns cha tü odast. Quaunt sgür/sgüra est tü, cu cha's scriva ils pleds? Fo üna crusch tal smiley correspundent. Nota suot remarchas la regla tar las expressiuns cha tü hest scrit fos. Consultescha la Grammatica da scoula.

a) Scriva las expressiuns cha tü dodast. Quant sgür/sgüra est tü, co chi's scriva ils pleds? Fa üna crusch pro'l smiley correspundent. Nota suot remarchas la regla pro las expressiuns cha tü hast scrit fos. Consultescha la Grammatica da scoula.


2. Il plaid ei buc in numeral. Ils numerals s’audan tier ils adjectivs.

2. Igl pled e betg egn numeral. Igls numerals s’odan tier igls adjectivs.


b) Tgeinins dils suandonts nomens han in plural irregular? Sutlingescha els.

b) Tgenegns digls savundànts nomens ân egn plural iregular? Sutastrescha els.

b) Tgenegns digls suandonts nomens on en plural irregular? Igls sottastretga.

b) Chenüns dals seguaints nomens haun ün plural irreguler? Suottastricha'ls.

b) Chenüns dals seguaints nomens han ün plural irregular? Tils suottastricha.


Cun aschuntar suffixs ni prefixs savein nus crear auters plaids dalla medema famiglia da plaids. Mira il film da stop motion e fai ils pensums.

Cun aschuntar sufixs near prefixs savagn nus crear oters pleds da la madema famiglia da pleds. Varda igl film da stop motion a fe las leztgas.

Cun agiuntar suffixs u prefixs savainsa crear oters pleds dalla madema famiglia da pleds. Varda igl film da stop motion e fò igls pensums.

Cun agiundscher suffixs u prefixs pudains nus creer oters pleds da la listessa famiglia da pleds. Guarda il film da stop motion e fo las lezchas.

Cun agiundscher suffixs o prefixs pudain nus crear oters pleds da la listessa famiglia da pleds. Guarda il film da stop motion e fa las lezchas.


Verbs irregulars e verbs cun irregularitads


c) Nua ha la maschina da plaids breigias da sortir ils plaids? Daco gest leu?

c) Noua â la maschina da pleds fadeia da sortar igls pleds? Partge gest là?

c) Noua ò la planta da pleds fadeia da zavrar igls pleds? Pertge gist lò?

c) Inua ho la maschina da pleds fadia da zavrer ils pleds? Perche güst lo?

c) Ingio ha la maschina da pleds fadia da zavrar ils pleds? Perche güsta là?


Quels plaids descrivan in nomen. Cun quels plaids savein nus cumparegliar caussas.

Quels pleds descrivan egn nomen. Cun quels pleds savagn nus cumparagliear tgossas.

Quists pleds descrivan ün nomen. Cun quists pleds pudains nus congualer chosas.

Quists pleds descrivan ün nomen. Cun quists pleds pudain nus congualar chosas.


16. Il plaid ei buc in verb auxiliar el present. Als verbs auxiliars savein nus era dir verbs gidonters. Els gidan da formar ils differents temps.

15. Igl pled e betg egn verb auxiliar agl preschaint. Agls verbs auxiliars savagn nus ear gir verbs gidànters. Els gidan da furmar igls diferaints tains.

16. Il pled nun es ün verb auxilier al preschaint. Als verbs auxiliers pudains nus eir dir verbs agüdaunts. Els güdan a furmer ils temps cumposts.

16. Il pled nun es ün verb auxiliar al preschaint. Als verbs auxiliars pudain nus eir dir verbs agüdants. Els güdan a fuormar ils temps cumposts.