Tut ils affons arrivan in suenter l'auter sut la punt, malgrad ch'ins strusch anfla igl unviern la via al liug da sentupada che regorda in tec ad in cuvel. Sco davos s'avischina Curdin tras pégns e tocca da garvera. El cuora tras la neiv frestga e tila dalla vart cun in maun la fegliadella che crescha giu dils roms, cun l'auter fa el smanis cun sia tastga da sport. «Sorry, jeu hai aunc stuiu pachetar miu uorden pil trenament», salida el. Andri piarda la pazienzia: «Dai, raquintei finalmein!» Robin e Dario raquentan en roda tgei ch'els han udiu en scola. Ils auters affons teidlan e scrolan il tgau. «Aschia gartegia quei mai cun nossa stanza d'emprova!», di Noelia e sgara vid la vernisch dad unglas verd-viva da siu polisch seniester.

Tut igls unfànts rivan l'egn suainter l'oter sut la pùnt, malgro c'ign tgata gl'unviern strusch la veia agl liac da santupada ca fa ampo vagnir andamaint egna tàna. Sco davos riva igl Curdin tras pegns a toca da glera. El cura tras la nev frestga a tira da la vart cun egn màn la figliadeala ca crescha giou digls roms, cun l'oter fa el schmanis cun la sia tastga da sport. «Sorry, jou ve ànc stuieu pacatar igl mieus urden pigl trenamaint», salida el. Igl Andri pearda la pazienzia: «Dai, raquintad finalmeing!» Igl Robin ad igl Dario raquentan an roda tge c'els ân udieu an scola. Igls oters unfànts tearlan a scrolan igl tgieu. «Ascheia gartegia quegl mena cun la nossa stànza d'amprova!», gi la Noelia tresta a sgara ved la vernisch dad ùnglas cler-verda digl sieus polesch saniester.

Tot igls unfants reivan l'egn siva l'oter sur la punt, malgro tg'ins catta d'anviern strousch la veia agl li d'antupada tgi regorda en po ad ena tanga. Scu davos s'avischigna Curdin no digl gôt. El corra tras la neiv frestga e teira dalla vart cun en mang la figliadella tgi crescha giu dalla roma, cun l'oter fò el spergiamaints cun la sia tastga da sport. «Sorry, ia va anc stuia pachetar igl mies urden pigl trenamaint», saleida'l. Andri perda la pazienztga: «Dai, rachinte finalmaintg!» Robin e Dario rachintan an roda, tge tg'els on santia an scola. Igls oters unfants tedlan e scassan igl tgea. «Uscheia gartegigl mai chegl cugl noss local da prova!», dei Noelia e sgratta ve digl lac dad unglas verd<strong> </strong>tiztgaint digl sies polesch sanester.

Ils scolars rivan ün zieva l'oter suot la punt, eir scha's chatta i'l sbischöz apaina la via al lö d'inscunter chi pera ün cuvel. Scu ultim vain Curdin no dal god. El cuorra tres la naiv fras-cha e stumpla davent cun ün maun las fruonzlas, cun l'oter fo el mots cun sia tas-cha da sport. «Sorry, eau d'he auncha stuvieu paquetter aint mia roba pel trenamaint», disch el salüdand. Andri perda la pazienzcha: «Dai, quintè!» Robin e Dario quintan ün zieva l'oter che ch'els haun udieu a scoula. Ils oters taidlan e squassan il cho. «Uschè nu gnins nus mê ad ün local da prouva!», disch Noelia tuot trista e sgratta vi da la vernisch verd glüschainta da l'ungla da sieu polesch schnester.

Ils scolars rivan ün davo tschel suot la punt, eir schi's chatta i'l sbischöz malapaina la via al lö d'inscunter chi para be ün cuvel. Sco ultim vain Curdin nan dal god. El cuorra tras la naiv frais-cha e stumpla davent cun ün man las fruonzlas, cun tschel fa el mots cun sia tas-cha da sport. «Sorry, eu n'ha amo stuvü pakettar aint mia roba pel trenamaint», disch el salüdond. Andri perda la pazienza: «Dai, quintai!» Robin e Dario quintan ün davo tschel che ch'els han dudi a scoula. Tschels taidlan e squassan il cheu. «Uschè nu gnina mai ad ün local da prouva!», disch Noelia tuot trista e sgratta vi da la vernisch verd glüschainta da l'ungla da seis polsch schnester.


4. Bunamein l'entira 6avla classa da Marolas suna in instrument. Tgei instrument sunas ti ni sunasses ti bugen?

4. Bunameing l'antiera 5avla classa da Marolas sùna egn instrumaint. Tge instrumaint sùnas tei near sunassas tei bugent?

4. Bunamaintg l'antiera 5avla classa da Marolas sunga en instrumaint. Tge instrumaint sungas te u sunessas te gugent?

4. Bod tuot la 5evla classa da Curtins suna ün instrumaint. Che instrumaint sunast tü u sunessast tü gugent?

4. Bod tuot la 5avla classa da Curtins suna ün instrumaint. Che instrumaint sunast tü o sunessast tü jent?


3. Co eis ei stau per tei da far ils pensums da grammatica? Dat ei sbagls che ti fas adina puspei? Noda ella plonta tschun 'mai pli'. In 'mai pli' ei ina fuorma grammaticala ch'ins fa adina puspei falliu, ch'ins less denton naven dad ussa mai pli scriver falliu. Fai adatg da plazzar ils 'mai pli' el dretg liug. Discutescha lu ils 'mai pli' cun tiu vischin ni tia vischina.

3. Co e'gl sto par te da far las leztgas da gramatica? Dat igl sbagls ca tei fas adigna puspe? Noda an la plànta tschentg 'mena ple'. Egn 'mena ple' e egna furma gramaticala c'ign fa adigna puspe falo, c'ign less dantànt davent dad ussa mena ple far falo. Fe adatg da plazar igls 'mena ple' agl dretg liac. Discutescha alura igls 'mena ple' cugl tieus vaschegn near la tia vaschegna.

3. Scu ègl sto per tè da far igls exercezis da grammatica? Dattigl sbagls tgi te fast adegna puspe? Noda tschintg ‘mai ple’ ainten la planta. En 'mai ple' è ena furma grammaticala tg'ins fò adegna puspe fallo, tg'ins less dantant mai ple screiver u duvrar fallo davent dad ossa. Fò adatg da plazzar igls 'mai ple' aint igl dretg li. Discutescha alloura igls 'mai ple' cun la tia vaschigna u igl ties vaschign.

3. Cu es que sto per te da fer las lezchas da grammatica? Do que sbagls cha tü fest adüna darcho? Nota tschinch 'mê pü' aint il bös-ch da föglia. Ün 'mê pü' es üna fuorma grammaticala cha's scriva adüna darcho fos, cha nu's vuless però mê pü fer fos da quinderinvi. Guarda da metter ils 'mê pü' al dret lö aint il bös-ch. Discuta'ls alura cun tieu chantunais u tia chantunaisa.

3. Co esa stat per tai da far las lezchas da grammatica? Esa fals cha tü fast adüna darcheu? Nota tschinch 'mai plü' aint il bös-ch da föglia. Ün 'mai plü' es üna fuorma grammaticala chi's scriva adüna darcheu fos, chi nu's less però mai plü far fos da quinderinvia. Guarda da metter ils 'mai plü' al dret lö aint il bös-ch. Tils discuta lura cun teis vaschin o tia vaschina.


5. Tgei ulteriuras sutgruppas da particlas dat ei? Noda ellas entuorn ils fegls. Scriva per mintgina dus exempels e noda sias funcziuns.

5. Tge ulteriuras sutgrupas da particlas dat igl? Noda ellas anturn igls figls. Scriva par mintgegna dus exaimpels a noda las sias funcziùns.

3. Tge ulteriouras sotgruppas da particlas dattigl sper igls adverbs? Noda per mintgigna dus exaimpels.

5. Che ulteriuras suotgruppas da particlas do que? Not'las intuorn las föglias. Scriva per minchüna duos exaimpels e nota sias funcziuns.

5. Che ulteriuras suotgruppas da particlas daja? Tillas nota intuorn las föglias. Scriva per minchüna duos exaimpels e nota sias funcziuns.


Capetel 3: Pli baul era tut meglier / La punt

Capetel 3: Ple bòld eara tut miglier / La pùnt

Tgapetel 3: Pi bod erigl tot migler / La punt


Info auturs: per plascher transponer il suandont:


Tgapetel 4: Tgi tgi semna bagn grang ...


agids per memorisar il plaid (scripziun e muntada)

agids par memorisar igl pled (scripziùn a muntada)

ageids per memorisar igl pled (scripziun e muntada)

agüds per memoriser il pled (scripziun e significaziun)

agüds per memorisar il pled (scripziun e significaziun)


4. Mira lu bein las differentas finiziuns dils adjectivs e scriva ils adjectivs sut la dretga finiziun. Aschunta sutvart aunc dus agens adjectivs.

4. Varda bagn sen las diferaintas finiziùns digls adjectivs a scriva igls adjectivs sut la dretga finiziùn. Aschunta sutvart ànc dus agens adjectivs.

4. Varda alloura bagn las differentas finiziuns digls adjectivs e screiva igls adjectivs sot la dretga finiziun. Agiunta sotvart anc mintgamai dus agens adjectivs.

4. Guarda alura bain las differentas desinenzas dals adjectivs e scriva ils adjectivs suot la dretta desinenza. Agiundscha suotvart auncha duos egens adjectivs.

4. Guarda lura bain las differentas desinenzas dals adjectivs e scriva ils adjectivs suot la dretta desinenza. Agiundscha suotvart amo duos agens adjectivs.


«Curdin!!!», audan ins tuttenina in clom tras la via, «ei dat tscheina!» «Ok, nus sevesein damaun, jeu stoi ir!» Curdin cuora naven. Noelia pren Silvana pil bratsch e stila ella naven. «Nus prendein giu tschels cedels!», cloma ella sur la spatla ora. E lu sedrezza ella a Silvana: «Di ussa, eis ti forsa era inamurada?»

«Curdin!!!», od'ign tutanegna egn clom tras la veia, «igl dat tschagna!» «Ok, nus savazagn damàn, jou sto ir!» Igl Curdin cura ancùnter tgea. La Noelia prenda la Silvana pigl bratsch a stira davent ella. «Nus prandagn giou tschels zedels!», cloma ella sur la spatla or. Ad alura sadreza ella a la Silvana: «Gi ussa, es tei forza ear inamurada?»

«Curdin!!!», ins sainta tottanegna en clom no da veia, «i dat tschagna!» «Ok, nous ans vasagn dumang, ia stò eir!» Curdin corra davent. Noelia peglia Silvana per igl bratsch e la steira davent. «Nous pigliagn giu igls oters cedels!», clom'la sur la spatla. Ed alloura sa drezza ella a Silvana: «Ossa dei, ist te forsa inamurada?»

«Curdiiin!!!», s'oda tuot in ün dandet a clamer tres la via, «vè a tschaina!» «Ok, nus ans vzains damaun, eau stögl ir!» Curdin cuorra davent. Noelia piglia a Silvana pel bratsch e disch: «Ve, pigliainsa giò ils oters flyers!». Alura dumanda ella a Silvana: «Di'm uossa, est eir tü forsa inamureda?»

«Curdiiin!!!», as doda tuot in ün dandet a clomar tras la via, «vè a tschaina!» «Ok, nus ans vezzain daman, eu stögl ir!» Curdin cuorra davent. Noelia tschüffa a Silvana pel bratsch e disch: «Vè, piglian giò tschels flyers!» Lura dumonda ella a Silvana: «Di'm uossa, est eir tü forsa inamurada?»


2. Tgei fatschenta las duas giuvnas? Raquintei.

2. Tge fatschainta las duas giuvnas? Raquintad.

2. Tge fatschainta las dus giovnas? Rachinte.

2. Che occupa a las duos mattas? Quintè.

2. Che occupa a las duos mattas? Quintai.


1. Co savess ins resumar il cuntegn da quels quater capetels en sis construcziuns?

1. Co savess ign resumar igl cuntegn da quels quater capetels an sis construcziùns?

1. Scu ins savess resumar igl cuntign da chels quatter tgapetels an 5-6 construcziuns?

1. Cu as pudess resümer il cuntgnieu da quels quatter chapitels in ses frasas?

1. Co as pudessa resümar il cuntgnü da quels quatter chapitels in ses frasas?


• Tgei (situaziun/problem descriva la historia)?

• Tge (situaziùn/problem descriva l'istorgia)?

• <strong>Tge </strong>descreiva l'istorgia?

• Che (vain descrit ill'istorgia – situaziun, problem)?

• Che (vain descrit ill'istorgia – situaziun, probem)?


Per sepreparar pigl examen d'admissiun al gimnasi fan Robin e Dario pensums supplementars en stanza dil scolast Valentin. Ordado neiva ei scrottas grossas. Robin ha gia finiu siu fegl, duront che Dario studegia aunc adina vid igl emprem pensum. «Ah, jeu sai buca far quei», schema el tut desperaus. «Robin, gidas ti Dario, cu ti has finiu?», damonda il scolast Valentin e Robin tarlischa, cura che Dario dat engrazieivlamein il tgau. «Jeu crei ch'jeu damogni buca quei examen. Mo sche jeu fuss era aschi perderts sco ti!», suspira Dario. El metta ses egliers sil pult e fruscha ils egls staunchels. Robin sesa giu sper Andri e di: «Persuenter gidas ti gie adina mei cul romontsch!» E lu van els dus atras pass per pass il pensum naven dall'entschatta.

Par sapreparar pigl examen d'admissiùn agl gimnasi fan igl Robin ad igl Dario leztgas suplementars an stànza digl surmester Valentin. Ordafora nev'igl grossas scrotas. Igl Robin â gea fito igl sieus figl, dantànt c'igl Dario studegia ànc adigna ved l'amprema leztga. «Ah, jou se betga far quegl», schema el tut despero. «Robin, gidas tei agl Dario, cur ca tei âs fito?», ampeara igl surmester Valentin ad igl Robin targlischa, cur c'igl Dario dat angraztgevlameing digl tgieu. «Jou creg ca jou passi betga que examen. Scha jou fuss me ear aschi scort sco tei!», suspira igl Dario. El meta igls seas igliers segl pult a sfruscha igls îls stàncels. Igl Robin sea giou sper igl Andri a gi: «Parsuainter gidas tei gea adigna a mei cugl rumàntsch!» Ad alura van els dus tras pass par pass la leztga davent da l'antscheata.

Per sa preparar pigl examen d'admissiun agl gimnasi fon Robin e Dario pensums supplementars ainten la stanza digl scolast Valentin. Oravant neivigl minas grossas. Robin ò gio fitto igl sies figl, dantant tgi Dario stebgia anc adegna ve digl amprem pensum. «A, ia sa betg far chegl», schema'l tot despero. «Robin, geidas te a Dario, cura tgi te ast fitto?», dumonda igl scolast Valentin e Robin targleischa, cura tgi Dario dat angraztgevlamaintg digl tgea. «Ia crei betg tg'ia reuschescha chel examen. Angal sch'ia fiss schi scort scu te!», suspeira Dario. El metta igls sies igliers segl pult e sfrouscha igls îgls stanchels. Robin sa tschainta dasper Andri e dei: «Persiva am geidas te gio adegna cun igl rumantsch!» Ed alloura fon els dus pass per pass igl pensum davent dall'antschatta.

Per as preparer pel examen d'admissiun al gimnasi faun Robin e Dario lezchas illa staunza dal magister Valentin Pernisch. A naiva a tschêl ruot. Robin ho già glivro sieu fögl, intaunt cha Dario stüdgia aunch'adüna vi da la prüma lezcha. «Oh na, quella nu se eau fer», suspira el tuot dispero. «Robin, güdast tü a Dario, cur cha tü hest glivro?», dumanda il magister e Robin straglüscha, cur cha Dario do tuot cuntaint dal cho. «Eau craj ch'eau nu saja bun da fer quist examen. Be ch'eau füss uschè scort scu tü!», suspira Dario. El metta sieus ögliers sül pult e sfruscha ils ögls gnecs. Robin tschainta giò sper Andri e disch: «Tü am güdast eir adüna cul rumauntsch!» Ed alura faun els insembel la lezcha.

Per as preparar pel examen d'admissiun al gimnasi fan Robin e Dario lezchas illa stanza dal magister Valentin Bott. I naiva a tschel ruot. Robin ha fingià fini seis fögl, intant cha Dario stübgia amo adüna vi da la prüma lezcha. «Oh na, quella nu saja far», suspüra el tuot disperà. «Robin, güdast tü a Dario, cur cha tü hast fini?», dumonda il magister e Robin straglüscha, cur cha Dario dà tuot cuntaint dal cheu. «Eu crai ch'eu nu saja bun da far quist examen. Be ch'eu füss uschè scort sco tü!», suspüra Dario. El metta seis ögliers sül pult e struscha ils ögls chaps. Robin sezza giò sper Andri e disch: «Tü am güdast eir adüna cul rumantsch!» E lura fan els insembel la lezcha.


1. Dei risposta allas suandontas damondas. Nudei cavazzins.

1. Raspunded las savundàntas amparadas. Nudad igls tgavazegns.

1. De rasposta allas suandontas dumondas. Nude tgavazzigns.


3. Cumpletescha las construcziuns cugl adjectiv ni cugl adverb indicau.

3. Cumpletescha las construcziùns cugl adjectiv near cugl adverb inditgieu.

3. Cumplettescha las frasas cul adjectiv u cul adverb indicho.

3. Cumplettescha las frasas cul adjectiv o cul adverb indichà.


Aschi cool che nus vein uss ina band. Jeu sai strusch crer quei! Naven dad ussa exerciteschel jeu propi mintga di da sunar bass ... Manegias che nus sappien schon gleiti dar in concert? Nus savessen era dar ora in disc cumpact, ni buc? E nus duvrein in outfit!

Aschi cool ca nus vagn uss egna band. Jou se strusch crer quegl! Davent dad ussa trenesch jou propi mintga gi da sunar bass ... Manegias ca nus setgian schon dalùnga dar egn conzert? Nus savessan ear dar or egn disc cumpact, near betg? A nus duvragn egn outfit!

Schi cool tgi nous vagn oss ena band. Ia sa strousch creir chegl! Davent dad oss exercitescha propi mintga de da sunar bass ... Manegias tgi nous saptgan gio prest dar en concert? Nous savessan er edeir en disc cumpact, ubetg? E nous duvragn en outfit!

che cool cha nus vains uossa üna band! Incredibel! Davent dad uossa exercitesch eau propi mincha di a suner il bass ... Crajast cha nus possans già bainbod der ün concert? E cu füssa cun ün disc cumpact? E lura druvainsa eir aunch'ün outfit!

che cool cha nus vain uossa üna band! Incredibel! Davent dad uossa exercitesch eu propa mincha di a sunar il bass ... Crajast cha nus possan fingià bainbod dar ün concert? E co füssa cun ün disc cumpact? E lura dovraina eir amo ün outfit!


Discutei las damondas en classa e fagei lu mintgin per sesez/sesezza ils pensums.

d) Discutad las amparadas an classa a faged alura mintgegn par sasez/saseza las leztgas.

Discute las dumondas an classa e fasche alloura igls pensums mintgign per sasez / mintgigna per sasezza.

d) Discutè las dumandas in classa e fè alura minchüna e minchün daperse las lezchas.

d) Discutai las dumondas in classa e fat lura minchüna e minchün da per sai las lezchas.


Info auturs: Bernadette pren ils plaids che vus integreis ella sligiaziun sut Repeter ils nomens punct 2.

Plaids illustraziun (controllo; varda er codesch da lavour currigia a mang)


3. Noelia ha l'idea d'edir in disc cumpact. Mo entochen che quei ei aschi lunsch, sto la 5avla classa organisar ed exercitar aunc fetg bia. Gida ella cun metter ensemen aschi biars plaids sco pusseivel cullas entschattas e las finiziuns che sesanflan entuorn il disc cumpact. Mintga plaid cuntegn la consonanza dubla 'll'. Scriva ils plaids el dretg liug ella tabella.

2. La Noelia â l'ideia d'edir egn disc cumpact. Mo antocen ca quegl e aschi lientsch, sto la 5avla classa organisar ad exerzitar ànc fetg blear. Gida ad ella cun meter anzemel aschi blears pleds sco pussevel cun las antscheatas a las finiziùns ca satgatan anturn igl disc cumpact. Scriva igls 24 pleds agl dretg liac an la tabela.

3. Noelia ò l'ideia d'edeir en disc cumpact. Ma anfignen tgi chegl è schi gliunsch, stò la 5avla classa organisar ed exercitar anc fitg bler. La geida cun metter ansemen schi blers pleds scu pussebel cun las antschattas e las finiziuns tgi sa cattan anturn igl disc cumpact. Mintga pled cuntigna la consonanza dobla 'll'. Screiva igls pleds aint igl dretg li ainten la tabella.

2. Noelia ho l'ideja d'edir ün disc cumpact. Ma fin cha que es fat, stu la 5evla classa organiser ed exerciter auncha fich bger. Güd'la a metter insembel ils pü bgers pleds pussibels culs cumanzamaints e las desinenzas chi sun intuorn il disc cumpact. Mincha pled cuntegna la consonanza dobla 'll'. Scriva ils pleds al dret lö aint illa tabella.

2. Noelia ha l'idea d'edir ün disc cumpact. Ma fin cha quai es fat, sto la 5avla classa organisar ed exercitar amo fich bler. Tilla güda a metter insembel ils plü blers pleds pussibels culs cumanzamaints e las desinenzas chi sun intuorn il disc cumpact. Mincha pled cuntegna la consonanza dubla 'll'. Scriva ils pleds al dret lö aint illa tabella.


construcziun che gida da tener endamen il plaid

construcziùn ca gida da taner andamaint igl pled

construcziun tgi geida a tigneir andamaint igl pled

frasa chi güda a tgnair adimmaint il pled


Also, jeu sai buc ... haver ina band ei ina caussa, mo nus stuein exercitar e nus duvrein ina stanza d'emprova, sche nus lein dar in concert la fin digl onn da scola. Jeu sperel schon che nus sappien exercitar avunda, pertgei avon l'entira scola less jeu buca seblamar. Manegias propi che nus duessen sepresentar en vestgadira speciala? Jeu sun sceptica ... Ed jeu sperel che miu frar detti a mi aunc in pèr tips, per che jeu sappi migliurar mia performance vid la battaria. El manegia che jeu stoppi aunc exercitar empau, tochen che jeu seigi aschi lunsch. :-( Tier tgi sunein nus insumma la proxima ga?

Also, jou se betg ... ver egna band e egna tgossa, mo nus stuagn trenar a nus duvragn egna stànza d'amprova, scha nus lagn dar egn conzert la fegn digl on da scola. Jou sper schon ca nus setgian exerzitar avunda, partge avànt l'antiera scola less jou betga sablamar. Manegias propi ca nus duessan sapreschantar an raglia speziala? Jou sund sceptica ... Ad jou sper ca mieus frar deti a mei ànc egn peer tips, par ca jou setgi migliurar la mia performance ved la batareia. El manegia ca jou stotgi ànc trenar ampo, antocen ca jou segi aschi lientsch. :-(

Ma, ia sa betg ... aveir ena band è ena tgossa, ma nous stuagn exercitar e nous duvragn en local da prova, schi nous lagn dar en concert la fegn digl onn da scola. Ia sper fitg tgi nous saptgan exercitar avonda, perchegl tgi davant l'antiera scola lessa betg ma blamar. Manegias propi tgi nous duessan ans preschentar an vistgadeira speziala? Ia sung sceptica ... Ed ia sper tgi mies frar am detta anc en pêr tips, per tg'ia saptga migliurar la mia performance ve dalla battareia. El manegia tg'ia stoptga anc exercitar en po, anfignen tg'ia seia schinavant. :-( Tar tgi sunagn nous ansomma la proxima geda?

ma, eau nu se ... avair üna band es üna chosa, ma nus stuvains exerciter e nus druvains ün local da prouva, scha nus vulains der ün concert a la fin da l'an da scoula. Eau speresch cha nus possans exerciter avuonda, eau nu'm vuless nempe blamer davaunt tuot la scoula. Crajast propi cha nus druvains ün outfit speciel? Eau sun skeptica ... ed eau speresch da survgnir auncha ün pêr tips da mieu frer per savair suner propi bain la battaria. El managia ch'eau stöglia auncha exerciter ün pô, fin ch'eau saja uschè inavaunt. Tar chi sunainsa insomma la prosma vouta?

mo, eu nu sa ... avair üna band es üna chosa, ma nus stuvain exercitar e nus dovrain ün local da prouva, scha nus lain dar ün concert a la fin da l'on da scoula. Eu sper cha possan exercitar avuonda, eu nu'm less nempe blamar davant tuot la scoula. Crajast propa cha nus dovrain ün outfit special? Eu sun skeptica ..., ed eu sper da surgnir amo ün pêr tips da meis frar, per savair sunar propa bain la battaria. El manaja ch'eu stöglia amo trenar ün pa, fin ch'eu saja uschè inavant. Pro chi sunaina insomma la prosma jada?


6. Daco s'entaupan ils giuvenils adina sut la punt? Haveis vus era in liug da sentupada special? Sche gie, daco s'inscuntreis vus gest leu?

6. Partge s'antopan igls giuvenils adigna sut la pùnt? Vez vus ear egn liac da santupada spezial? Scha ea, partge sascuntraz vus gest là?

6. Pertge s'antopan igls giuvenils adegna sot la punt? Vez vous er en li d'antupada spezial? Schi bagn, pertge az scuntrez gist lò?

6. Perche s'inscuntran ils scolars adüna suot la punt? Vais eir vus ün lö d'inscunter speciel? Scha schi, perche s'inscuntrais vus güst lo?

6. Perche s'inscuntran ils scolars adüna suot la punt? Vais eir vus ün lö d'inscunter special? Scha schi, perche s'inscuntrais vus güsta là?


3. Las duas giuvnas drovan plaids engles. Tgeinins drovan ellas e pertgei? Tgei plaids engles duvreis vus savens?

3. Las duas giuvnas dovran pleds angles. Tgenegns dovran ellas a partge? Tge pleds angles duvraz vus savens?

3. Las dus giovnas dovran pleds engles. Tgenegns dovran ellas e pertge? Tge pleds engles duvrez vous savens?

3. Las duos mattas drouvan pleds inglais. Chenüns drouvan ellas e perche? Che pleds inglais druvais vus suvenz?

3. Las duos mattas douvran pleds inglais. Chenüns douvran ellas e perche? Che pleds inglais dovrais vus suvent?


• <strong>Tgi </strong>vign avant ainten chell'istorgia?


Emprendi ils 15 plaids che cumparan en quels quater capetels. Cumpletei la tabella e dei da curreger ella a vies scolast ni vossa scolasta.

b) Ampranded igls 15 pleds ca cumparan an quels quater capetels. Cumpletad la tabela a ded da cureger ella a la vossa surmestra near agl voss surmester.

Amprande igls 15 pleds tgi èn sottastritgias aint igls quatter tgapetels. Cumplette la tabella e la de da curriger agl voss scolast.

b) Imprendè ils 15 pleds chi cumperan in quels quatter chapitels. Cumplettè la tabella e dè'la a correger a vos magister u a vossa magistra.

b) Imprendai ils 15 pleds chi cumparan in quels quatter chapitels. Cumplettai la tabella e tilla dat a correger a vos magister o a vossa magistra.


Tuttenina audan ins Robin: «Tgi che semna bien graun, vegn ad haver bien paun.» Ils auters semeinan e vesan ch'el ei sefermaus avon in'inscripziun da sgrafit sin ina dallas casas. Dario vul entscheiver a declarar ad el la muntada, mo Robin interrumpa el vehementamein: «Hei, exact quei eisi! Quei ei la sligiaziun!» «Co duei in sgrafit gidar nus vinavon?», gnugna Andri. Noelia e Silvana claprognan culs dents. «Sp-p-pert... v-v-vi-na-na-v-von...», din ellas.

Tutanegna od'ign igl Robin: «Tgi ca semna bùn gràn, vean a ver bùn pàn.» Igls oters savolvan a vezan c'el e sto eri tier egn'inscripziùn da sgrafit sen la fatschada d'egna da las tgeas. Igl Dario vut antschever a declarar ad el la muntada, mo igl Robin interrumpa vehementameing el: «Hei, exact quegl e'gl! Quegl e la schliaziùn!» «Egn sgrafit nus de gidar venavànt?», gnurgna igl Andri. La Noelia a la Silvana clapregian cugls daints. «Sp-p-peart... v-v-ve-na-na-v-vànt...», gin ellas.

Tottanegna ins sainta Robin: «Tgi tgi semna bagn grang, vign ad aveir bung pang.» Igls oters sa volvan e veian tg'el è sa farmo davant en'inscripziun da sgrafit sen egna dallas tgesas. Dario vot antschever a declarar ad el la muntada, ma Robin igl interrompa vehementamaintg: «Hei, exact chegl ègl! Chegl è la schliaziun!» «Scu duess en sgrafit ans gidar anavant?», gnugna Andri. Noelia e Silvana clappegian cun igls daints. «Sp-p-pert... a-a-an-an-av-v-ant...», deian ellas.

Tuot in üna vouta s'oda a Robin: «Chi bain semna, bain racoglia.» Ils oters as volvan e vezzan ch'el s'ho fermo davaunt ün'inscripziun sün üna da las chesas. Dario voul cumanzer a declarer che cha'l sgrafit significha, ma Robin l'interrumpa cun ün tun energic: «Hei, precis! Que es la soluziun!» «E cu ans vess ün sgrafit da güder inavaunt?», rögna Andri. Noelia e Silvana battan culs daints. «Sv-v-velt... i-i-i-na-na-v-vaunt...», barbottan ellas.

Dandettamaing as doda a Robin: «Chi bain semna, bain racoglia.» Tschels as volvan e vezzan ch'el s'ha fermà davant ün'inscripziun sün üna da las chasas. Dario voul cumanzar a declerar che cha'l sgrafit significha, ma Robin til interrumpa cun ün tun energic: «Hei, precis! Quai es la soluziun!» «E co ans vess ün sgrafit da güdar inavant?», rögna Andri. Noelia e Silvana battan culs daints. «Sv-v-velt... i-i-i-na-na-v-vant...», crabottan ellas.


In vent freid buffa a Marolas, las vias ein cuvretgas cun neiv e tgi che sa, stat a casa a cauld. Dario stat sper la fontauna silla plazza communala. El sposta la peisa dalla comba dretga silla comba seniastra e zappetscha culs peis per survegnir cauld. Malpazientamein stauscha el anavos ses egliers da Harry Potter. «Finalmein vegnis! Hop, cheu per mintgin ina pluna flyers!», cloma el siper Robin ed Andri che vegnan encunter ad el. «Muossa inaga tgei che ti has scret», di Andri e pren ord maun a Dario in cedel che lez tegn cun siu gries von senza detta. «Nossa band enquera ina stanza d'emprova – nus exercitein per in concert per la fin dalla scola il zercladur e duvrein in liug, nua che nus savein exercitar nossas canzuns – s'annunziei per plascher tier la 5avla classa», legia Andri. Sia vusch trembla dil freid. «Tuna bein, lu pendin nus si quels cedels dapertut, sco nus vein fatg giu!» «Hei, spitgei sin nus!» Noelia e Silvana cuoran era viers la fontauna e Curdin vegn cun pass sperts da l'autra direcziun. «Cheu, giuvnas, vus duas surprendeis las vias viers la punt», tuna la vusch da Dario davos il culier da sia giacca. «Andri e Robin, vus surprendeis la part su dil vitg e Curdin ed jeu partin si denter nus tschellas vias.»

Egn vent fred bufa a Marolas, las veias en curvatadas cun nev a tgi ca sa, stat a tgea agl tgòld. Igl Dario stat sper la turvasch sen la plaza da la vischnànca. El sposta la pesa da la tgomba dretga sen la tgomba saniestra a zapegna cugls pes par survagnir tgòld. Malpaziaintameing stoscha el anavos igls seas igliers da Harry Potter. «Finalmeing vagnez! Hop, qua par mintgegn egna plùna flyers!», cloma el separ igl Robin ad igl Andri ca vignan ancùnter ad el. «Mussa egn'ea tge ca tei âs scret», gi igl Andri a prenda or da màn agl Dario egn zedel ca lez tegna cugl sieus guànt gross sainza deta. «La nossa band anquiera egna stànza d'amprova – nus exerzitagn par egn conzert par la fegn da la scola igl zarcladur a duvragn egn liac, noua ca nus savagn exerzitar las nossas canzùns – s'anunztgead par plascher tier la 5avla classa», ligia igl Andri. La sia vusch trembla digl fred. «Tùna bagn, alura palandagn nus ussa sei quels zedels dapartut, sco nus vagn fatg giou!» «Hei, spitgead sen nus!» La Noelia a la Silvana curan ear viers la turvasch ad igl Curdin vean cun grànds pass da l'otra direcziùn. «Qua, buabas, vus duas surprandez las veias viers la pùnt», tùna la vusch digl Dario davos igl culier da la sia giaca or. «Andri a Robin, vus surprandez la part sura da la vischnànca ad igl Curdin ad jou partgagn sei trànter nus tschellas veias.»

En vent freid boffa a Marolas, las veias èn cuvertas cun neiv e tgi tgi pò, stat a tgesa a tgod. Dario stat dasper la truasch sen la plazza communala. El sposta igl peis dalla tgomma dretga sen la tgomma sanestra e zappitscha cugls peis per survagneir tgod. Malpaztgaintamaintg stompla'l anavos igls sies igliers da Harry Potter. «Finalmaintg niz! Dai, cò per mintgign ena ploma flyers!», cloma'l vers Robin ed Andri tgi vignan ancunter ad el. «Mossa eneda, tge tgi te ast scretg», dei Andri e peglia en cedel or da mang a Dario tgi tigna lez cugl sies gant greisch sainza detta. «La nossa band tschertga en local da prova – nous exercitagn per en concert per la fegn digl onn da scola igl zarcladour e duvragn en li, noua tgi nous pudagn exercitar las nossas canzungs – az annunztge per plascheir tar la 5avla classa», ligia Andri. La sia vousch trembla digl freid. «Tunga bagn, alloura pandainsa se chels cedels dapertot, scu tgi nous vagn fatg giu!» «Hei, spitge!» Noelia e Silvana corran er vers la truasch e Curdin vign cun pass sperts dall'otra direcziun. «Cò, giovnas, vous dus surpiglez las veias vers la punt», tunga la vousch da Dario davos igl culier dalla sia giacca. «Andri e Robin, vous surpiglez la part soura dalla vischnanca e Curdin ed ia repartign tschellas veias tranter nous.»

Ün vent fraid boffa a Curtins, las vias sun cuvernedas cun naiv e chi chi, po sto a chesa a chod. Dario es sper il bügl sün plazza cumünela. El sposta il pais da la chamma dretta sülla chamma schnestra e trapligna per clapper chod. El nu pera da pudair spetter e metta sü inandret sieus ögliers da Harry Potter. «Finelmaing gnis! Cò, per minchün ün plic flyers!», disch el a Robin ed Andri chi al vegnan incunter. «Muossa üna vouta che cha tü hest scrit», voul savair Andri e stira our d'maun a Dario ün scrit cha quel tegna cun sieu guaunt gross sainza daunta. «Nossa band tschercha ün local da prouva – nus exercitains per ün concert a la fin da l'an da scoula e druvains ün lö, inua cha nus pudains exerciter – s'annunzcher per plaschair tar la 5evla classa», legia Andri. Sia vusch trembla dal fraid. «Tuna bain, schi pendainsa sü quels scrits dapertuot in vschinauncha, scu fat giò!» «Hei, spettè sün nus!», Noelia e Silvana cuorran eir vers il bügl e Curdin vain cun passuns da l'otra direcziun. «Cò, mattas, vussas duos surpigliais las vias chi mainan vers la punt», cumanda Dario suotour il cularin da sia giacca. «Andri e Robin, vus surpigliais la part sura da la vschinauncha e Curdin ed eau partins sü las otras vias traunter da nus.»

Ün vent fraid boffa a Curtins, las vias sun cuvernadas cun naiv e chi chi po, sta a chasa a chod. Dario es sper il bügl sün plazza da cumün. El sposta il pais da la chomma dretta sülla chomma schnestra e trapligna per tschüffer chod. El nu para da pudair spettar e metta sü inandret seis ögliers da Harry Potter. «Finalmaing gnis! Quia, a minchün ün plic flyers!», disch el a Robin ed Andri chi til vegnan incunter. «Muossa üna jada che cha tü hast scrit», voul savair Andri e stira our d'man a Dario ün scrit cha quel tegna cun sia manetscha grossa sainza dainta. «Nossa band tschercha ün local da prouva – nus exercitain per ün concert a la fin da l'on da scoula e dovrain ün lö, ingio cha nus pudain exercitar – s'annunzchar per plaschair pro la 5avla classa», legia Andri. Sia vusch trembla dal fraid. «Tuna bain, schi pendaina sü quels scrits dapertuot in cumün, sco fat giò!» «Hei, spettai sün nus!», Noelia e Silvana cuorran eir vers il bügl e Curdin vain cun passuns da l'otra direcziun. «Quia, mattas, vus duos surpigliais las vias chi mainan vers la punt», cumonda Dario suot il cularin da sia giacca oura. «Andri e Robin, vus surpigliais la part sura dal cumün e Curdin ed eu partin sü tschellas vias tanter da nus.»


a) Co senumna la regla per formar il plural regular?

a) Co sanumna la regla par furmar igl plural regular?

a) Scu sa nomna la regla per furmar igl plural regular?

a) Cu as nomna la regla per furmer il plural reguler?

a) Co as nomna la regla per fuormar il plural regular?


4. Transfuorma ils plaids e cumpletescha la tabella culs plaids che mauncan.

3. Transfurmescha igls pleds a cumpletescha la tabela cugls pleds ca màncan.

4. Transfurmescha igls pleds e cumplettescha la tabella cun igls pleds tgi mantgan.

3. Transfuorma ils pleds e cumplettescha la tabella culs pleds chi maunchan.

3. Transfuorma ils pleds e cumplettescha la tabella culs pleds chi mancan.


• <strong>Noua </strong>capeta l'istorgia?


Tut ils affons arrivan in suenter l'auter sut la punt, malgrad ch'ins strusch anfla igl unviern la via al liug da sentupada che regorda in tec ad in cuvel. Sco davos s'avischina Curdin tras pégns e tocca da garvera. El cuora tras la neiv frestga e tila dalla vart cun in maun la fegliadella che crescha giu dils roms, cun l'auter fa el smanis cun sia tastga da sport. «Sorry, jeu hai aunc stuiu pachetar miu uorden pil trenament», salida el. Andri piarda la pazienzia: «Dai, raquintei finalmein!» Robin e Dario raquentan en roda tgei ch'els han udiu en scola. Ils auters affons teidlan e scrolan il tgau. «Aschia gartegia quei mai cun nossa stanza d'emprova!», di Noelia tresta e sgara vid la vernisch dad unglas verd-viva da siu polisch seniester.

Tut igls unfànts arivan l'egn suainter l'oter sut la pùnt, malgro c'ign strusch tgata d'unviern la veia agl liac da santupada ca ragorda ampo ad egna tàna. Sco davos s'avaschegna igl Curdin tras pegns a tocamainta da glera. El cura tras la nev frestga a tira da la vart cun egn màn la figliadeala ca crescha giou digls roms, cun l'oter fa el gests cun la sia tastga da sport. «Sorry, jou ve ànc stueiu pacatar igl mieus urden pigl trenamaint», salida el. Igl Andri pearda la pazenztga: «Vagned, raquintad finalmeing!» Igl Robin ad igl Dario raquentan an roda tge c'els ân udieu an scola. Igls oters unfànts tearlan a scrolan igl tgieu. «Ascheia gartegia quegl mena cun la nossa stànza d'amprova!», gi la Noelia tresta a sgrata ved la vernisch dad ùnglas verd-viva digl sieus polesch saniester.


Consolidescha tia savida grammaticala cun far ils suandonts pensums.

c) Cunsolidescha la tia savida gramaticala cun far las savundàntas leztgas.

Consolidescha la tia saveida grammaticala cun far igls suandonts pensums.

c) Consolidescha tias cugnuschentschas grammaticalas cun fer las seguaintas lezchas.

c) Consolidescha tias cugnuschentschas grammaticalas cun far las seguaintas lezchas.


b) Targei in plaid e scrivi tschun construcziuns che descrivan il plaid. Las damondas sutvart gidan vus da scriver las construcziuns.

b) Targed egn pled a scrived tschentg construcziùns ca descrivan igl pled. Las amparadas gidan a vus da scriver las construcziùns.

c) Tire en pled dalla ploma tg’igl scolast prepara e scrive tschintg construcziuns tgi descreivan igl pled. Duvre igl dicziunari, schi fò basigns. Las dumondas sotvart az geidan a screiver las construcziuns.

b) Stüdgè ün pled e scrivè tschinch frasas chi descrivan il pled. Las dumandas suotvart as güdan a scriver las frasas.

b) Stübgiai ün pled e scrivai tschinch frasas chi descrivan il pled. Las dumondas suotvart as güdan a scriver las frasas.


e) Nudei ussa quella punt d'asen che plai a vus il meglier sin in fegl A4 e pendi ella vid la preit en stanza. Fagei ina spassegiada per la stanza entuorn e studegei las differentas punts d'asen. Cons dils plaids saveis vus ussa scriver correctamein?

e) Nudad ussa quella pùnt d'asen ca ple a vus igl miglier sen egn figl A4 a palandad ella ved la pare an la stànza da scola. Faged egna spassageada par la stànza anturn a studagead las diferaintas pùnts d'asen. Quànts digls pleds savez vus ussa scriver corectameing?

e) Nude ossa chella punt d’asen u chella strategia tgi az plai igl migler sen en figl A4 e pande chel ve dalla pare an stanza da scola. Ge per la stanza anturn e stibge las differentas punts d’asen e strategias. Quants digls pleds savez ossa screiver andretg?

e) Notè uossa quella punt d'esan u quella strategia chi's plescha il meglder sün ün fögl A4 e pendè sü il fögl vi da la paraid in staunza da scoula. Gè per la staunza intuorn e stüdgè las differentas punts d'esan e strategias. Quaunts dals pleds savais vus uossa scriver inandret?

e) Notai uossa quella punt d'asen o quella strategia chi's plascha il meglder sün ün fögl A4 e pendai sü il fögl vi da la paraid in stanza da scoula. It per la stanza intuorn e stübgiai las differentas punts d'asen e strategias. Quants dals pleds savais vus uossa scriver inandret?


2. Las punts d'asen gidan buca mo da memorisar la scripziun da plaids, mobein era la muntada da plads. Lein ussa dar in'egliada sin quellas punts d'asen.

2. Las pùnts d'asen gidan betga me da memorisar la scripziùn digls pleds, mobagn ear la muntada da pleds. Lagn ussa dar egn'iglieada sen quellas pùnts d'asen.

2. Las punts d'asen u strategias geidan betg angal a tigneir andamaint, scu tg'ins screiva tscherts pleds, ma er ad amprender tge tg'igls pleds montan. Dagn oss en sguard a chellas punts d'asen.

2. Las punts d'esan u strategias nu güdan be a tgnair adimmaint, cu cha's scriva tscherts pleds, ma eir ad imprender che cha'ls pleds significhan. Dainsa uossa ün'öglieda a quellas punts d'esan.

2. Las punts d'asen o strategias nu güdan be a tgnair adimmaint, co chi's scriva tscherts pleds, ma eir ad imprender che cha'ls pleds significhan. Dain uossa ün'ögliada a quellas punts d'asen.


a) Studegei ils exempels. Co eis ei vegniu luvrau per memorisar? Discutescha cun tiu vischin ni tia vischina.

a) Studagead igls exaimpels. Co e'gl vagnieu luvro par memorisar? Discutad cugl voss vaschegn near cun la vossa vaschegna.

a) Stibge igls exaimpels. Scu è nia luvro per tigneir andamaint, tge tg'els montan? Discutescha chella dumonda cun la tia vaschigna u igl ties vaschign.

a) Stüdgè ils exaimpels. Cu es gnieu lavuro per tgnair adimmaint, cu cha's scriva ils pleds? Discuta quella dumanda cun tieu chantunais u tia chantunaisa.

a) Stübgiai ils exaimpels. Co esa gnü lavurà per tgnair adimmaint, co chi's scriva ils pleds? Discuta quella dumonda cun teis vaschin o tia vaschina.


Co sas ti sestellegiar per veramein francar quei che ti has d’emprender? Las punts d’asen ein in agid pusseivel. Fai ils pensums.

Co sas tei verameing francar quegl ca tei âs d’amprender? Las pùnts d’asen en egn agid pussevel. Fe las leztgas.

Tge post te far per rinforzar chegl tgi te ast amprandia? Las punts d’asen at pon gidar. Fò igls exercezis.

Che poust tü fer per rinfurzer que cha tü hest imprains? Las punts d’esan at paun güder. Fo las lezchas.

Che poust tü far per rinforzar quai cha tü hast imprais? Las punts d’asen at pon güdar. Fa las lezchas.


d) Enconuscheis vus aunc auters plaids che duvrassen ina punt d'asen per memorisar la scripziun? Nudei quels sutvart.

d) Ancunaschez vus ànc oters pleds ca duvrassan egna pùnt d'asen par memorisar la scripziùn? Nudad els.

d) Cunaschez anc oters pleds, noua tg’ena punt d’asen gidess a tigneir andamaint, scu tg’ins screiva els? Igls nude cò sotvart.

d) Cugnuschais vus auncha oters pleds, inua ch'üna punt d'esan güdess a tgnair adimmaint, cu cha's scriva ils pleds? Notè quels cò suotvart.

d) Cugnuschais vus amo oters pleds, ingio ch'üna punt d'asen güdess a tgnair adimmaint, co chi's scriva ils pleds? Notai quels quia suotvart.


(present) Tgi ligia ensemen il pupi vegl dils Casanovas?

(preschaint) Tgi leia anzemel igl pulpier vigl digls Casanovas?

(preschaint) Tgi <strong>leia </strong>ansemen igl palpieri vigl digls Casanovas?

(preschaint) Chi disch ch'el güda a Silvana a purter la battaria tar Robin?

(preschaint) Chi disch ch'el güda a Silvana a portar la battaria pro Robin?


13. Nous exercitagn las nossas canzungs.


a) Tgi ha accumpignau dunna Linard a far cumissiuns?

1. Tgi â acumpagnieu la duna Linard a far cumissiùns?

a) Tgi ò accumpagnea donna Luzio a far cumischungs?

1. Chi ho spalo la naiv a l'entreda da l'hom attempo ed a la duonna attempeda?

1. Chi ha spalà la naiv a l'entrada da l'hom attempà ed a la duonna attempada?


Ussa di, tge manegias dad Andri? Jeu sun segira ch'el ei inamuraus da tei. Ti stuesses inaga veser sias egliadas, uau!

Gi ussa, tge manegias digl Andri? Jou sund siira c'el e inamuro an te. Tei stuessas egn'ea vaser las sias iglieadas, uau!

Ossa dei, tge manegias dad Andri? Ia sung sieira tg'el è inamuro ainten tè. Te stuessas eneda vaseir las sias igleidas, uau!

uossa di, che managiast dad Andri? Eau sun sgüra ch'el es inamuro in te. Tü stuvessast vzair üna vouta sias ögliedas, uau!

uossa di, che manajast dad Andri? Eu sun sgüra ch'el es inamurà in tai. Tü stuvessast vair üna jada sias ögliadas, uau!


18. Vus vegnis ad esser tut agitai pervia dil concert.

18. Vus vagnez ad easser tut agitos parve digl conzert.

18. Vous sarossas tot agitos perveia digl concert.

18. Vus saregias tuot agitedas pervi dal concert.

18. Vus sarat tuot agitadas pervi dal concert.


1. Ils geniturs han surviu bubrondas el hotel.

1. Igls geniturs ân survieu bavràndas agl hotel.

1. Igls genitours on sarvia bavrondas aint igl hotel.

1. Ils giasts d'hotel haun giodieu la buna tschaina.

1. Ils giasts d'hotel han giodü la buna tschaina.


7. Tgei fa ch'el sesenta sc'in carstgaun reh?

7. Tge fa c'el sasainta sco egn carstgàn reh?

7. Tge fò tg'el sa sainta scu en carstgang retg?

7. Che fo ch'el as sainta rich, eir sch'el nun ho bgers raps?

7. Che fa ch'el as sainta rich, eir sch'el nun ha blers raps?


Discutei las suandontas damondas en dus.

a) Discutad las savundàntas amparadas an dus.

a) Discutè las seguaintas dumandas in duos.

a) Discutai las seguaintas dumondas in duos.


7. Tgi entaupan Dario e Curdin duront pender si ils flyers? Co reaghescha quella persuna?

7. Tgi antopan igl Dario ad igl Curdin durànt palandar sei igls flyers? Co reagescha quella parsùna?

7. Tgi antopan Dario e Curdin, dantant tgi pendan se igls flyers? Scu reagescha chella persunga?

7. A chi inscuntran Dario e Curdin cun pender sü ils flyers? Cu reagescha quella persuna?

7. A chi inscuntran Dario e Curdin cun pender sü ils flyers? Co reagischa quella persuna?


3. Co eis ei stau per tei da far ils pensums da grammatica? Dat ei sbagls che ti fas adina puspei? Noda ella plonta tschun 'mai pli'. In 'mai pli' ei ina fuorma grammaticala ch'ins fa adina puspei falliu, ch'ins less denton naven dad ussa mai pli scriver falliu. Fai adatg da plazzar ils 'mai pli' el dretg liug. Discutescha lu ils 'mai pli' cun tiu vischin ni tia vischina.

3. Co e'gl sto par te da far las leztgas da gramatica? Dat igl sbagls ca tei fas adigna puspe? Noda an la plànta tschentg 'mena ple'. Egn 'mena ple' e egna furma gramaticala c'ign fa adigna puspe falo, c'ign less dantànt davent dad ussa mena ple scriver falo. Fe adatg da plazar igls 'mena ple' agl dretg liac. Discutescha alura igls 'mena ple' cun igl tieus vaschegn near la tia vaschegna.

3. Scu ègl sto per tè da far igls exercezis da grammatica? Dattigl sbagls tgi te fast adegna puspe? Noda tschintg 'mai ple' ainten la planta. En 'mai ple' è ena furma grammaticala tg'ins fò adegna puspe fallo, tg'ins less dantant mai ple screiver u duvrar fallo davent dad ossa. Fò adatg da plazzar igls 'mai ple' aint igl dretg li. Discutescha alloura igls 'mai ple' cun la tia vaschigna u igl ties vaschign.

3. Cu es qe sto per te da fer las lezchas da grammatica? Fest tü adüna darcho ils listess sbagls? Nota tschinch 'mê pü' aint il bös-ch da föglia. Ün 'mê pü' es üna fuorma grammaticala cha's scriva adüna darcho fos, cha nu's vuless però mê pü fer fos da quinderinvi. Guarda da metter ils 'mê pü' al dret lö aint il bös-ch. Discuta'ls alura cun tia chantunaisa u tieu chantunais.

3. Co esa stat per tai da far las lezchas da grammatica? Esa fals cha tü fast adüna darcheu? Nota tschinch 'mai plü' aint il bös-ch da föglia. Ün 'mai plü' es üna fuorma grammaticala chi's scriva adüna darcheu fos, chi nu's less però mai plü far fos da quinderinvia. Guarda da metter ils 'mai plü' al dret lö aint il bös-ch. Tils discuta lura cun tia vaschina o teis vaschin.


Legi il text e dei lu risposta allas damondas.

Liged igl text a raspunded alura las amparadas.

Lige igl text e de alloura rasposta allas dumondas.

Legiai il text e respuondai a las dumondas.


5. Toni Rüttimann construescha punts en tiaras jastras.

5. Igl Toni Rüttimann construescha pùnts an tearas eastras.

5. Toni Rüttimann construescha punts an teras estras.


8. Co reaghescha la dunna che mira da finiastra ora, cura che Noelia e Silvana ein vid pender si flyers?

8. Co reagescha la duna ca varda ord faneastra, cur ca la Noelia a la Silvana en veda palandar sei flyers?

8. Scu reagescha la donna tgi varda da fanestra or, cura tgi Noelia e Silvana èn ve da pender se flyers?

8. Cu reagescha la duonna chi guarda our da fnestra, cur cha Noelia e Silvana pendan sü flyers?

8. Co reagischa la duonna chi guarda our da fanestra, cur cha Noelia e Silvana pendan sü flyers?


• En quei capetel va ei era per la damonda 'Tgei lesses ti daventar inaga?' Tgi da vus sa gia tgei ch'el/ch'ella less daventar? Tgi sa aunc buca tgei ch'el/ch'ella less daventar?

• An que capetel va'gl ear par l'amparada 'Tge vol tei davantar egn'eada?'. Tgi da vus sa schon tge c'el/c'ella vut davantar? Tgi sa ànc betga tge c'el/c'ella vut davantar?

• Ainten chel tgapetel vogl er per la dumonda 'Tge lessas te davantar eneda?' Tgi da vous so gio, tge tgi el/ella less davantar? Tgi so chegl betg anc?

• In quist chapitel vo que eir per la dumanda 'Che vulessast tü dvanter üna vouta?'. Chi da vus so già che ch'el/ella vuless dvanter? Chi ho ün'ideja in che direcziun ch'el/ella vuless ir? Chi nu so auncha che ch'el/ella vuless dvanter?

• In quist chapitel vaja eir per la dumonda 'Che lessast tü dvantar üna jada?'. Chi da vus sa fingià che ch'el/ella less dvantar? Chi ha ün'idea in che direcziun ch'el/ella less ir? Chi nu sa amo che ch'el/ella less dvantar?


Noda ina damonda che ti tschentasses bugen a Toni Rüttimann.

Noda egn'amparada ca tei fagessas bugent agl Toni Rüttimann.

Noda ena dumonda tgi te faschessas gugent a Toni Rüttimann.

Scha tü pudessast fer üna dumanda a Toni Rüttimann, che al dumandessast?

Scha tü pudessast far üna dumonda a Toni Rüttimann, che til dumandessast?


1. Vargau, present ni futur? Colligia endretg e noda las numeras ed ils bustabs corrispundents silla lingia sutvart.

a) Passo, preschaint near futur? Culeia andretg a noda igls numers ad igls bustabs coraspundaints sen la lingia sutvart.

1. Passo, preschaint u futur? Colliescha andretg e noda las nomras ed igls bustabs correspondents sen la lengia sotvart.

a) Passo, preschaint u futur? Collia inandret e nota ils numers e custabs correspundents sülla lingia suotvart.

a) Passà, preschaint o futur? Collia inandret e nota ils nomers e custabs correspundents sülla lingia suotvart.


• Dario e Robin fan igl examen pil gimnasi. Tgi da vus less era ir al gimnasi? Tgei saveis vus gia davart igl examen pil gimnasi, davart il gimnasi en general?

• Igl Dario ad igl Robin fan igl examen pigl gimnasi. Tgi da vus less ear ir agl gimnasi? Tge savez vus gea davart igl examen pigl gimnasi a davart igl gimnasi an general?

• Dario e Robin fon igl examen pigl gimnasi. Tgi da vous less er far igl gimnasi? Tge savez vous gio davart igl examen pigl gimnasi e davart igl gimnasi an general?

• Dario e Robin faun l'examen pel gimnasi. Chi da vus vuless eir ir al gimnasi? Che savais vus già da l'examen pel gimnasi e dal gimnasi in generel?

• Dario e Robin fan l'examen pel gimnasi. Chi da vus less eir ir al gimnasi? Che savais vus fingià da l'examen pel gimnasi e dal gimnasi in general?


La mumma (ha)veva gia zerclau igl iert, cura ch'ei ha tuttenina entschiet a plover.

La mama veva gea zarclo igl iert, cur c'igl â tutanegna antschiet a plover.

La mamma veva zarclo igl iert, cura tg'igl ò tottanegna antschet a plover.

La mamma (a)vaiva già zarclo l'üert, cur cha que ho tuot in ün dandet cumanzo a plouver.

Il bap vaiva fingià zerclà l'üert, cur chi ha cumanzà dandettamaing a plouver.


«Jeu sai buca s'imaginar ina lavur che fa dapli senn. Jeu sai regalar a mellis e mellis ina veta pli emperneivla e sminuir lur quitaus», manegia Toni.

«Jou se betga s'imaginar egna lavur ca fa daple sen. Jou se tschincagear a melis a melis egna veta ple amparnevla a schminuir lur quitos», manegia igl Toni.

«Ia sa betg m'imaginar ena lavour tgi fò daple senn. Ia sa regalar a mellas e mellas ena veta pi ampernevla e sminueir lour chitos», manegia Toni.

«Eau nu'm se imaginer üna lavur chi fo dapü sen. Eau poss regaler a millis e millis üna vita pü agreabla e diminuir lur pissers», managia Toni.

«Eu nu'm sa imaginar üna lavur chi fa daplü sen. Eu poss regalar a millis e millis üna vita plü agreabla e diminuir lur pissers», manaja Toni.


16. Toni el Suizo haveva realisau siu siemi professiunal.

16. Igl Toni el Suizo veva realiso igl sieus siemi professiunal.

16. Toni el Suizo veva realiso igl sies semi professiunal.

16. Toni el Suizo vaiva realiso sieu sömmi professiunel.

16. Toni el Suizo vaiva realisà seis sömmi professiunal.


D'ina punt a l'autra: ina veta sco construider da punts

D'egna pùnt tier l'otra: egna veta sco construider da pùnts

D'ena punt all'otra: ena veta scu construeider da punts

D'üna punt a l'otra: la vita d'ün constructur da punts

D'üna punt a tschella: la vita d'ün constructur da punts


5. Legi l'instrucziun e fagei suenter il giug.

e) Liged l'instrucziùn a faged suainter igl gioi.

5. Lige l'instrucziun e fasche siva igl gi.

e) Legiai l'instrucziun e fat lura ün gö.


«Robin, pos aunc ina ga declarar a mi ils quens da mate?», damonda Dario, cura ch'ils scolars tilan en lur giaccas e calzers caulds. «Jeu vegn semplamein buca da far quels quens, jeu capeschel buca quei ...» «Clar», di Robin e dat ina giu per la spatla a Dario per dar ad el curascha. «Daco vul ti insumma ir al gimnasi?», damonda el suenter ina cuorta pausa. Dario tila la schuiala e di da bass: «Jeu vi exnum vegnir veterinari.» «Uau, veterinari, quei va veramein bein a prau cun tei», commentescha Noelia che ha udiu lur discuors. «Miu siemi fuss ei da luvrar en ina conditoria. Jeu less saver far mezza tut quei dultschem e las pettas, mmmhh ...», di ella tut entusiasmada. Denton ein era Silvana ed Andri arrivai en gardaroba, omisdus in tec schenai. «Hei, Silvana, e ti, fas ti era igl examen pil gimnasi?», vul Noelia saver. «Na, jeu vi pli bugen far in emprendissadi da commerci sin banca suenter la sec.» «Uu, sin banca, buca schliet», fa Noelia beffas e tschegna il medem mument malignamein siper Silvana. «Jeu sai buca tgei che jeu vi far inaga ed en scola sun jeu era buca buns», marmugna Andri. Ed en quei mument daventa tuttenina il pli pign dalla runda il pli grond. Robin va vi tier Andri, metta ad el siu maun silla spatla e di: «Quei ei buc in motiv da schar pender.» Dario sustegn Robin: «Gie, miu frar saveva igl emprem era buca tgei ch'el vegli far. El ha lu fatg in 10avel onn da scola e suenter entschiet in emprendissadi sco mecanist d'autos. Quei plai ussa fetg bein ad el.» «E gie», seregorda tuttenina Noelia cun egls tarlischonts, «seregurdeis aunc dil referat da Toni el Suizo? Lez ha schizun bess siu studi dil tempel en e lavura ussa en sia professiun da siemi!» «Gie, el ei gie quel che construescha punts en tiaras paupras!», cumpletescha Dario e di suenter in mument: «Impurtont eis ei ch'ins seigi ventireivels – e biaras vias meinan a Ruma.» «Hei, ti scheni, emblida aber buca quella cheu», fa Silvana beffas cun in surrir e tila neuado davos in baun la capetscha da Dario. Ella betta vi la capetscha a Dario e banduna ensemen cun Noelia la gardaroba.

«Robin, pos ànc egna geada declarar a mei las leztgas da mate?», ampeara igl Dario, cur c'igls sculars tiran aint lur giacas a calzers tgòlds. «Jou riv semplameing betga da far quels quents, jou capesch betga quegl ...» «Cler», gi igl Robin a dat egna giou par la spatla digl Dario par dar ad el curascha. «Partge vol tei anzuma ir agl gimnasi?», ampeara el suainter egna curta possa. Igl Dario tira las givealas a gi dascus: «Jou vi exnum vagnir veterinari.» «Uau, veterinari, quegl e propi la clamada ideala par te », comentescha la Noelia c'â udieu lur dascurs. «Igl mieus siemi fuss da luvrar an egna conditoreia. Jou less saver far tut que dultschem a las petas, mmmhh ...», gi ella tut entusiasmada. Dantànt en ear la Silvana ad igl Andri rivos an la gardaroba, amadus ampo schanos. «Hei, Silvana, fas tei ear igl examen pigl gimnasi?», vut la Noelia saver. «Na, jou vi ple bugent far suainter la secundara egn amprendissadi da comerzi sen bànca.» «Uu, sen bànca, betga schliet», fa la Noelia befas a tschegna igl madem mumaint separ la Silvana. «Jou se betga tge ca jou vi far egn'ea ad an scola sund jou ear betga bùn», marmugna igl Andri. Ad an que mumaint davainta tutanegna igl ple pintg da la runda igl ple grànd. Igl Robin va vei tier igl Andri, meta ad el igl sieus màn sen la spatla a gi: «Quegl e betg egn motiv d'easser frustro.» Igl Dario sustegna igl Robin: «Ea, mieus frar saveva igl amprem ear betga tge c'el vigli far. El â alura fatg egn 10avel on da scola a suainter antschiet egn amprendissadi sco mecanist d'autos. Quegl ple ussa fetg bagn ad el.» «A ea», saragorda tutanegna la Noelia cun îls tarlischànts, «saragurdaz ànc digl referat digl Toni el Suizo? Lez â schizund fiers igl sieus studi digl taimpel aint a lavura ussa an la sia professiùn da siemi!» «Ea, el e gea quel ca construescha pùnts an tearas povras!», cumpletescha igl Dario a gi suainter egn mumaint: «Impurtànt e'gl c'ign segi vantirevel – a blearas veias magnan a Roma.» «Hei, tei scheni, amblida aber betga quella qua», fa la Silvana befas cun egn surir a tira naador davo egn bànc la tgapetscha digl Dario. Ella fiera vei la tgapetscha agl Dario a bandùna anzemel cun la Noelia la gardaroba.

«Robin, am pudessas anc eneda declarar igls chints da mate?», dumonda Dario, cura tg'igls scolars teiran aint lour giaccas e calzers tgods. «Ia vign simplamaintg betg da far chels chints, ia tgapesch betg chegl ...» «Cler», dei Robin e dat egna sen la spatla a Dario per far curasch ad el. «Pertge vot te ansomma eir agl gimnasi?», dumonda'l siva ena curta pôssa. Dario teira las spatlas e dei da bass: «Ia vi exnom neir veterinari.» «Uau, veterinari, chegl vo veiramaintg bagn a pro cun tè», commentescha Noelia tgi ò santia lour discurs. «Igl mies semi fiss da luvrar ainten ena conditoreia. Ia less saveir far mezza tot chel dultschem e chellas pettas, mmm ...» dei'la tot entusiasmada. Dantant èn er Silvana ed Andri rivos ainten la gardaroba, tots dus en po schinigias. «Hei, Silvana, e te, fast te er igl examen pigl gimnasi?», vot saveir Noelia. «Na, ia vi pi gugent far en amprendissadi da commers sen banca.» «Uu, sen banca, betg schlet», fò Noelia beffas e tschigna igl madem mument maliztgousamaintg vers Silvana. «Ia sa betg, tge tg'ia vi far eneda ed an scola sunga er betg bung», gnugna Andri. Ed an chel mument davainta tottanegna igl pi pitschen dalla runda igl pi grond. Robin vo ve tar Andri, igl metta igl sies mang sen la spatla e dei: «Chegl è betg en muteiv da lascher pender las alas.» Dario sustigna Robin: «Ea, mies frar saveva igl amprem er betg, tge tg'el viglia far. El ò alloura fatg en 10avel onn da scola e siva antschet en amprendissadi scu mecanist d'autos. Chegl igl plai ossa fitg bagn.» «Ed ea», sa regorda tottanegna Noelia cun îgls targlischaints, «az regurdez anc digl referat da Toni el Suizo? Lez ò schizont patto igl sies studi digl taimpel aint e lavoura ossa ainten la sia professiun da semi!» «Ea, el è gio chel tgi construescha punts an teras povras!», cumplettescha Dario e dei siva en mument: «Impurtant è tg'ins seia ventirevel – e bleras veias magnan a Roma.» «Hei, te schani, betg ambleida pero chella cò», fò Silvana beffas cun en surreir e teira la tgapitscha da Dario noador davos en banc. Ella patta ve la tgapitscha a Dario e bandunga la gardaroba ansemen cun Noelia.

«Robin, am pudessast declarer aunch'üna vouta ils quints da mate?», dumanda Dario, cur cha'ls scolars tiran aint lur giaccas e lur s-charpas chodas. «Eau nu sun simplamaing na bun da fer quists quints, eau nu se cu fer ...» «Cler», disch Robin e do ün splat sülla spedla a Dario per al fer curaschi. «Perche voust tü insomma ir al gimnasi?», dumanda el zieva üna pezzetta. Dario do da las spedlas e disch be da bassin: «Eau vuless gnir veterinari.» «Uau, veterinari, que s'affo propi bain cun te», commentescha Noelia chi ho udieu lur discuors. «Mieu sömmi füss da lavurer in üna pastizaria. Eau vuless savair fer svessa bunas dutscharias e tuortas, mmmhh ...», disch ella straglüschind dal plaschair. Intaunt sun eir Silvana ed Andri rivos in gardaroba, tuots duos ün pô schenos. «Hei Silvana, e tü, fest eir tü l'examen pel gimnasi?», voul savair Noelia. «Na, eau fess pü gugent ün giarsunedi da commerzi in üna banca.» «Uuh, in üna banca, na mel!», disch Noelia cun schnöss e tschegna a listess temp da que malizchus sü per Silvana. «Eau nu se che ch'eau vuless fer üna vouta ed a scoula nu suni neir propi bun», plaundscha Andri. In quel mumaint dvainta il pü pitschen da la gruppa il pü grand. Robin vo vi tar Andri, al metta il maun sülla spedla e disch: «Que nun es üngüna radschun per lascher pender las elas.» Dario sustegna a Robin: «Schi, neir mieu frer nu savaiva il prüm che fer. El ho alura fat ün 10evel an da scoula e zieva ho'l cumanzo ün giarsunedi da mecaniker d'autos. E que al plescha uossa fich bain.» «Ah schi», disch Noelia cun ögls glüschaints, «s'algurdais auncha dal referat da Toni el Suizo? Quel ho perfin lascho ir sieu stüdi e lavura uossa in sieu mister da sömmi!» «Schi, que es bain quel chi fo punts in pajais pü povers», cumplettescha Dario e disch zieva ün mumaint: «Important esa cha s'es furtüno – e bgeras vias mainan a Roma.» «Hei, tü geni, nu schmancher però quista», disch Silvana cun ün surrir ironic e piglia sü la chapütscha da Dario chi d'eira crudeda davous ün baunchin. Ella al bütta vi la chapütscha e banduna insembel cun Noelia la gardaroba.

«Robin, am pudessast declerar amo üna jada ils quints da mate?», dumonda Dario, cur cha'ls scolars tiran aint lur giaccas e lur s-charpas chodas. «Eu nu sun simplamaing na bun da far quists quints, eu nu sa co far ...» «Cler», disch Robin e dà ün splat sülla spadla a Dario per til far curaschi. «Perche voust tü insomma ir al gimnasi?», dumonda el davo ün mumaint. Dario dà da las spadlas e disch be da bassin: «Eu less gnir veterinari.» «Uau, veterinari, quai s'affa propa bain cun tai», commentescha Noelia chi ha dudi lur discuors. «Meis sömmi füss da lavurar in üna pastizaria. Eu less savair far svessa bunas dutscharias e tuortas, mmmh ...», disch ella straglüschind dal plaschair. Intant sun eir Silvana ed Andri rivats illa gardaroba, tuots duos ün pa schenats. «Hei Silvana, e tü, fast eir tü l'examen pel gimnasi?», voul savair Noelia. «Na, eu fess plü jent ün giarsunadi da commerzi in üna banca.» «Uuh, in üna banca, nöglia mal!», disch Noelia cun schnöss e tschegna a listess temp da quai malizchus sü per Silvana. «Eu nu sa che ch'eu less far üna jada ed a scoula nu suna neir propa bun», plondscha Andri. In quel mumaint dvainta il plü pitschen da la gruppa il plü grond. Robin va via pro Andri, til metta il man sülla spadla e disch: «Quai nun es ingüna radschun per laschar pender las alas.» Dario sustegna a Robin: «Schi, neir meis frar nu savaiva il prüm che far. El ha lura fat ün 10avel on da scoula e davo ha'l cumanzà ün giarsunadi da mecaniker d’autos. E quai til plascha uossa fich bain.» «Ah schi», disch Noelia cun ögls glüschaints, «as regordais amo dal referat da Toni el Suizo? Quel ha perfin laschà ir seis stüdi e lavura uossa in seis manster da sömmi!» «Schi, quai es bain quel chi fa punts in pajais plü povers», cumplettescha Dario e disch davo ün mumaint: «Important esa chi s'es furtünà – e bleras vias mainan a Roma.» «Hei, tü geni, nun invlidar però quista», disch Silvana cun ün surrier ironic e piglia sü la chapütscha da Dario chi d'eira crodada davo ün bankin. Ella til bütta via la chapütscha e banduna insembel cun Noelia la gardaroba.


Il plusquamperfect vegn formaus cugl imperfect dils verbs haver ed esser e cul particip dil verb per propi.

Igl plusquamperfect vean furmo cugl imperfect digls verbs aver ad easser a cugl partizip digl verb prinzipal.

Igl plusquamperfect vign furmo cugl imperfect digls verbs aveir ed esser e cugl particip digl verb per propi.

Il pücuperfet vain furmo cun l'imperfet dals verbs avair ed esser e cul particip passo dal verb cumplain.

Il plücoperfet vain fuormà cul imperfet dals verbs avair ed esser e cul particip passà dal verb cumplain.


Toni Rüttimann ei carschius si a Puntraschigna ell'Engiadina Aulta ensemen cun ses dus fargliuns. Duront il gimnasi ei Toni vegnius adina pli stretgamein en contact cun culturas jastras e quellas han entschiet ad interessar el. Duas jamnas avon la matura ha ei dau in terribel tiaratriembel egl Ecuador. Ils maletgs alla televisiun han buca schau en ruaus Toni. El ha giu il siemi dad ir a gidar quels carstgauns. Tut a discus ha el entschiet a rimnar raps per saver ir a gidar ils carstgauns en miseria. Siu bab ei denton insumma buca staus cuntents culs plans da siu fegl. Mo Toni ha empermess ad el da returnar en Svizra suenter in miez onn e d'entscheiver cul studi d'inschignier da construcziun. In di suenter la fiasta da matura eis el sgulaus cun varga 9'000 francs en direcziun digl Ecuador. Leu ha el entupau ina tragedia suenter l'autra ed ha era viu ina roscha carstgauns che spitgavan da traversar il flum. Naven da leu ha Toni saviu precis tgei ch'el vuleva far cun ses raps: construir ina punt! Cun agid d'in inschignier hollandes e dalla populaziun indigena ha el construiu ina punt en mo quater meins. Suenter in miez onn ei Toni turnaus en Svizra per entscheiver a studegiar. Mo Toni leva buca sfarlatar tons onns en in'universitad ed el ha calau da studegiar.

Igl Toni Rüttimann e carschieu sei a Puntraschigna an la Gidegn'Òlta anzemel cun seas dus fardagliùns. Durànt igl gimnasi e igl Toni vagnieu adigna ple stretgameing an contact cun culturas eastras a quellas ân antschiet ad interessar el. Duas eandas avànt la matura â'gl do egn sgarschevel tearatriembel agl Ecuador. Igls maletgs a la televisiùn ân betga scho an ruos igl Toni. El â gieu igl siemi dad ir a gidar a quels carstgàns. Tut a dascus â el antschiet a rimnar raps par saver ir a gidar agls carstgàns an misergia. Sieus bab e dantànt anzuma betga sto cuntaint cugls plans da sieus fegl. Mo igl Toni â ampurmess ad el da turnar an Svizra suainter egn miez on a d'antschever cugl studi d'inschignier da construcziùn. Egn gi suainter la feasta da matura e el sgulo cun passa 9'000 fràncs an la direcziùn digl Ecuador. Lâ â el antupo egna tragedia suainter l'otra ad â ear vieu egna massa carstgàns ca spitgeavan da saver traversar igl flem. Davent da là â igl Toni savieu prazis tge c'el leva far cugls seas raps: construir egna pùnt! Cugl agid d'egn inschignier holandes a da la populaziùn indigena â el construieu egna pùnt an me quater mains. Suainter egn miez on e igl Toni turno an Svizra par antschever a studagear. Mo igl Toni leva betga sfarlatar tànts ons an egn'universitad ad el â calo da studagear.

Toni Rüttimann è carschia se a Puntraschigna an Nagiadegna Ota ansemen cun igls sies dus fardagliuns. Durant igl gimnasi è Toni nia an contact adegna pi strètgamaintg cun culturas estras e chellas on antschet ad interessar el. Dus emdas avant la matura ògl do en terribel teratrembel an Ecuador. Igls maletgs ainten la televisiun on betg laschea cumpôss Toni. El ò gia igl semi dad eir a gidar a chels carstgangs. Tot a dascous ò el antschet a rimnar raps per saveir eir a gidar agls carstgangs an misergia. Sies bab è dantant ansomma betg sto cuntaint cugls plans da sies fegl. Ma Toni igl ò ampurmess da turnar an Svizra siva en mez onn e d'antschever cugl studi d'inschignier da construcziun. En de siva la festa da matura è el sgulo cun var 9'000 francs  an direcziun digl Ecuador. Lò ò'l antupo ena tragedia siva l'otra ed ò er via ena rotscha carstgangs tgi spitgivan da traversar igl flem. Davent da lò ò Toni savia precis, tge tg'el leva far cugls sies raps: construeir ena punt! Cun ageid d'en inschignier hollandes e dalla populaziun indigena ò el construia ena punt an angal quatter meis. Siva en mez onn è Toni turno an Svizra per antschever a stibgier. Ma Toni leva betg sfarlattar tants onns ainten en'universitad ed el ò calo da stibgier.

Toni Rüttimann es creschieu sü a Puntraschigna in Engiadin'Ota insembel cun sieus duos fradgliuns. Düraunt il gimnasi ho Toni gieu contacts adüna pü strets cun culturas estras e quellas haun cumanzo a l'interesser. Duos eivnas aunz la matura ho que do ün terribel terratrembel i'l Ecuador. Ils purtrets a la televisiun nun haun lascho in pos a Toni. El ho gieu il sömmi dad ir a güder a quels umauns. Tuot adascus ho el cumanzo a ramasser raps per pudair ir a güder als umauns in misiergia. Sieu bap nun es insomma na sto inchanto dal proget da sieu figl. Ma Toni l'ho impromiss da turner in Svizra zieva ün mez an e da cumanzer il stüdi d'indschegner da fabrica. Ün di zieva la festa da matura es el svulo cun passa 9'000 francs in direcziun da l'Ecuador. Lo es el gnieu confrunto cun bgeras tragedias ed ho eir vis ad üna pruna umauns chi spettaivan da pudair traverser ün flüm. Daspö lo ho Toni savieu precis che ch'el vulaiva fer cun sieus raps: fabricher üna punt! Cun agüd d'ün indschegner ollandais e da la populaziun indigena ho el realiso üna punt in be quatter mais. Zieva ün mez an es Toni turno in Svizra per cumanzer il stüdi. Ma Toni nu vulaiva sguazzer taunts ans ad ün'universited ed el ho schmiss da stüdger.

Toni Rüttimann es creschü sü a Puntraschigna in Engiadin'Ota insembel cun seis duos fradgliuns. Dürant il gimnasi ha Toni gnü contacts adüna plü strets cun culturas estras e quellas han cumanzà a til interessar. Duos eivnas avant la matura haja dat ün terribel terratrembel i'l Ecuador. Ils purtrets a la televisiun nun han laschà in pos a Toni. El ha gnü il sömmi dad ir a güdar a quels umans. Tuot adascus ha el cumanzà a ramassar raps per pudair ir a güdar als umans in miseria. Seis bap nun es insomma na stat inchantà dals plans da seis figl. Ma Toni til ha impromiss da tuornar in Svizra davo ün mez on e da cumanzar il stüdi d'indschegner da fabrica. Ün di davo la festa da matura es el svolà cun passa 9'000 francs in direcziun da l'Ecuador. Là es el gnü confruntà cun bleras tragedias ed ha eir vis ad üna pruna umans chi spettaivan da pudair traversar ün flüm. Daspö là ha Toni savü precis che ch'el vulaiva far cun seis raps: fabrichar üna punt! Cun agüd d'ün indschegner ollandais e da la populaziun indigena ha el realisà üna punt in be quatter mais. Davo ün mez on es Toni tuornà in Svizra per cumanzar il stüdi. Ma Toni nu laiva sguazzar tants ons ad ün'università ed el ha schmiss da stübgiar.


La sera pendan els si ensemen ils flyers. Denton enconuschan els tut las rutas e san immediat entscheiver a reparter ils flyers. Igl ei aunc adina ferdaglia. Cura che Robin ed Andri pendan in flyer vid la tabla d'informaziun ell'ustria, vegnan in um ed ina dunna encunter ad els. «Hallo vus dus, spitgei inaga!», cloman els dad ault. Andri e Robin stattan mureri e miran in sin l'auter cun egliuns. «Ti eis bein staus tier nus a casa per better ora neiv, ni buc?», damondan els e muossan sin Andri. Lez dat il tgau ed ughegia buca da mirar en lur egls. «Quei has ti propi fatg bein!», cuntinuescha igl um. «Jeu hai darar viu in'entrada, nua che la neiv ei vegnida bessa ora aschi bein. Propi buna lavur!» Igl um e la dunna van vinavon ed Andri e Robin miran in sin l'auter tut surstai. «Dai tschun!», di Robin e surri siper Andri ch'ei dus tgaus pli gronds ch'el. Andri mira aunc adina suenter al pèr cun bucca aviarta.

La sera palendan els sei anzemel igls flyers. Dantànt ancanuschan els tut las rutas a san imediat antschever a distribuir igls flyers. Igl e ànc adigna fardaglias. Cur c'igl Robin ad igl Andri palendan egn flyer ved la tavla d'infurmaziùn an l'ustreia, vignan egn um ad egna duna ancùnter ad els. «Hallo vus dus, spitgead egn'ea!», cloman els dadòlt. Igl Andri ad igl Robin statan eri a vardan l'egn separ l'oter cun îlùns. «Tei es bagn sto tier nus a tgea par fierer or nev, near betg?», ampearan els a mussan segl Andri. Lez dat igl tgieu ad uegia betga da vurdar an lur îls. «Quegl âs tei propi fatg bagn!», cuntinuescha igl um. «Jou ve darar vieu egn'antrada, noua ca la nev e vagnida fiersa or aschi bagn. Propi bùna lavur!» Igl um a la duna van anavànt ad igl dus buabs vardan l'egn separ l'oter tut surstos. «De tschentg!», gi igl Robin a suri separ igl Andri c'e dus tgieus ple grànd c'el. Igl Andri varda ànc adigna suainter agl peer cun buca avierta.

La seira pendan els se ansemen igls flyers. Ossa canoschan els tot las rutas e son immediat antschever a reparteir igls flyers. Igl è anc adegna ena fardaglia. Cura tgi Robin ed Andrin pendan en flyer ve dalla tavla d'infurmaziun ainten ustareia, vignan en om ed ena donna ancunter ad els. «Hallo, vous dus, spitge eneda!», cloman els dad ot. Andri e Robin stattan salda e vardan l'egn l'oter cun igliuns. «Te ist bagn sto tar nous a tgesa a spalar neiv, ubetg?», dumondan els e mossan sen Andri. Lez dat digl tgea e risca betg da vurdar ainten lour îgls. «Chegl ast propi fatg bagn!», cuntinuescha igl om. «Ia va darar via en'antrada, noua tgi la neiv è neida spalada schi bagn. Propi bunga lavour!» igl om e la donna von anavant ed Andri e Robin vardan tot surstos l'egn l'oter. «Dò tschintg!», dei Robin e surrei vers Andri tg'è dus testas pi grond tgi el. Andri varda anc adegna siva agl pêr cun bucca averta.

La saira pendan els sü insembel ils flyers. Intaunt cugnuoschan els tuot las rutas e paun dalum cumanzer a scumpartir ils flyers. Ad es aunch'adüna ün fraid da murir. Cur cha Robin ed Andri pendan sü ün flyer vi da la tevla d'infurmaziun tar l'ustaria, als vegnan incunter ün hom ed üna duonna. «Hallo vus duos, spettè ün mumaint!», claman els dad ot. Andri e Robin nu's mouvan e's guardan cun ögliuns. «Tü est bain sto her tar nus a spaler naiv, nischi?», dumandan els e muossan sün Andri. Quel do dal cho e nu's fida da guarder ad els aint ils ögls. «Que hest tü propi fat bain!», disch l'hom. «Eau d'he vis d'inrer ün'entreda sbadiglieda uschè bain. Propi buna lavur!» L'hom e la duonna vaun inavaunt ed Andri e Robin as guardan tuot stuts. «Give me five!», disch Robin e surria sü per Andri chi'd es duos chos pü grand cu el. Andri guarda aunch'adüna zieva al pêr cun buoch'avierta.

La saira pendan els sü insembel ils flyers. Intant cugnuoschan els tuot las rutas e pon subit cumanzar a tils scumpartir. Id es amo adüna ün fraid da murir. Cur cha Robin ed Andri pendan sü ün flyer vi da la tabla d'infuormaziun pro l'ustaria, tils vegnan incunter ün hom ed üna duonna. «Hallo vus duos, spettai ün mumaint!», cloman els dad ot. Andri e Robin nu's mouvan e's guardan cun ögliuns. «Tü est bain stat her pro nus a spalar naiv, nischi?», dumondan els e muossan sün Andri. Quel dà dal cheu e nu's fida da guardar ad els aint ils ögls. «Quai hast tü propa fat bain!», disch l'hom. «Eu n'ha vis d'inrar ün'entrada sbadigliada uschè bain. Propa buna lavur!» L'hom e la duonna van inavant ed Andri e Robin as guardan tuot stuts. «Give me five!», disch Robin e surria sü per Andri chi'd es duos cheus plü grond co el. Andri guarda amo adüna davo al pêr cun bocc'averta.


5. Tgei siemi da professiun ha Noelia? E Silvana?

5. Tge siemi da professiùn â la Noelia? A la Silvana?

5. Tge semi da mastier ò Noelia? E Silvana?

5. Da che mister s'insömgia Noelia? E Silvana?

5. Da che manster s'insömgia Noelia? E Silvana?


Il futur descriva fatgs che vegnan pér ad haver liug.

Igl futur descriva fatgs ca vignan per a ver liac.

Il futur simpel descriva fats chi capitaron pür.

Il futur simpel descriva acziuns o fats chi capitaran pür.


6. Toni ha vuliu studegiar. Daco ha el calau da studegiar suenter paucas jamnas?

6. Igl Toni â lieu studagear. Partge â el calo da studagear suainter pocas eandas?

6. Toni ò lia stibgier. Pertge ò el calo da stibgier siva pacas emdas?

6. Toni vulaiva fer ün stüdi. Perche ho el schmiss da stüdger zieva pochas eivnas?

6. Toni vulaiva far ün stüdi. Perche ha el schmiss da stübgiar davo pacas eivnas?


haver, jeu (plusq.), dar, els, (imp.), dir, ti (perf.), esser, els (plusq.), far, jeu (imp.), ir, jeu (perf.), plascher, jeu (pres.), puder, ellas (perf.), stuer, els (present), star, jeu (perf.), rir, nus (pres.), saver, el (imp.), vuler, ella (perf.), manegiar, jeu (pres.), vegnir, vus (futur), veser, che ti (cund.), cuorer, ti (imp.), curdar, el (perf.), gratular, jeu (pres.), siemiar, jeu (futur), leger, jeu (perf.), cuorer, nus (perf.), crescher, ei (futur), selavar, nus (imp.)

aver, jou (plusq.), dar, els, (imp.), gir, tei (perf.), easser, els (plusq.), far, jou (imp.), ir, jou (perf.), plascher, jou (pres.), puder, ellas (perf.), stuer, els (present), star, jou (perf.), rir, nus (pres.), saver, el (imp.), ler, ella (perf.), managear, jou (pres.), vagnir, vus (futur), ver, ca tei (cund.), curer, tei (imp.), curdar, el (perf.), gratular, jou (pres.), sasamgnear, jou (futur), liger, jou (perf.), curer, nus (perf.), crescher, el (futur), salavar, nus (imp.)

aveir    ia (plusq.)dar        els (imp.)deir    te (perf.)esser    els (plusq.)far        ia (imp.)eir        ia (perf.)stueir    els (presch.)star    ia (perf.)plascheir    ia (presch.)pudeir    ellas (perf.)reir        nous (presch.)saveir    el (imp.)vuleir        ella (perf.)manager    ia (presch.)neir    vous (futur I simpel)vaseir        tgi te (conj.)correr    te (imp.)crudar    el (perf.)gratular    ia (presch.)simgier    ia (futur I cumponia)liger    ia (futur I simpel)correr    nous (perf.)crescher    i (futur I cumponia)sa lavar    nous (imp.)

avair, eau (pcpf.), der, els, (impf.), dir, tü (pf.), esser, els (pcpf.), fer, eau (impf.), ir, eau (pf.), taschair, eau (pr.), pudair, ellas (pf.), stuvair, els (pr.), ster, eau (pf.), rir, nus (pr.), savair, el (impf.), vulair, ella (pf.), manager, eau (pr.), gnir, vus (fut.), guarder, cha tü (cund.), cuorrer, tü (impf.), cruder, el (pf.), gratuler, eau (pr.), s'imsömger, eau (fut.), ler, eau (pf.), cuorrer, nus (pf.), crescher, a (fut.), as laver, nus (impf.)

avair, eu (pcpf.), dar, els, (impf.), dir, tü (pf.), esser, els (pcpf.), far, eu (impf.), ir, eu (pf.), taschair, eu (pr.), pudair, ellas (pf.), stuvair, els (pr.), star, eu (pf.), rier, nus (pr.), savair, el (impf.), vulair, ella (pf.), maniar, eu (pr.), gnir, vus (fut.), verer, cha tü (cund.), cuorrer, tü (impf.), crodar, el (pf.), gratular, eu (pr.), sömgiar, eu (fut.), leger, eu (pf.), cuorrer, nus (pf.), crescher, i (fut.), as lavar, nus (impf.)


d) Tgi svanescha ord la stanza da scola schulond ina legra canzun?

4. Tgi svanescha ord la stànza da scola cantànd egna legra canzùn?

d) Tgi svanescha or dalla stanza da scola cantinond ena canzung melodiousa?

3. Chi svanescha our da la staunza da scoula chantinand üna melodia?

4. Chi svanischa our da la stanza da scoula chantinond üna melodia?


Il siemi da Toni ei da construir punts per castgauns agl ur dil mund e da schenghegiar ad els ina megliera veta. Tgei siemis has ti? Noda els ellas neblas.

Igl siemi digl Toni e da construir pùnts par carstgàns agl ur digl mund a da tschincagear ad els egna miglra veta. Tge siemis âs tei? Noda els agls nivels.

Igl semi da Toni è da construeir punts per carstgangs agl our digl mond e da regalar ad els ena miglra veta. Tge semis ast te? Igls noda ainten las neivlas.

Il sömmi da Toni es da fabricher punts per umauns in misiergia e da'ls regaler üna megldra vita. Che sömmis hest tü? Nota quels illas nüvlas.

Il sömmi da Toni es da fabrichar punts per umans in miseria e da tils regalar üna megldra vita. Che sömmis hast tü? Nota quels illas nüvlas.


Tgi ligiava ensemen il pupi vegl dils Casanovas?

Tgi lieava anzemel igl pulpier vigl digls Casanovas?

Tgi liiva ansemen igl palpieri vigl digls Casanovas?

Chi vaiva dit ch'el güda a Silvana a purter la battaria tar Robin?

Chi vaiva dit ch'el güda a Silvana a portar la battaria pro Robin?


Text dil flyer: Las scolaras ed ils scolars dalla 6avla classa enqueran urgentamein ina stanza d'emprova per exercitar pil concert alla fin digl onn da scola. S'annunziei per plascher tier la 6avla classa dil scolast Valentin, sche Vus saveis metter a disposiziun ina stanza d’emprova. Nus schein ENGRAZIEL FETG!

Text digl flyer: Las scularas ad igls sculars da la 6avla classa anquieran urgiaintameing egna stànza d'amprova par exerzitar pigl conzert a la fegn digl on da scola. S'anunztgead par plascher tier la 6avla classa digl surmester Valentin, scha Vus savez meter a disposiziùn egna stànza d'amprova. Nus giagn GRAZTGA FETG!

Text digl flyer: Las scolaras ed igls scolars dalla 5avla classa tschertgan urgentamaintg en local da prova per exercitar pigl concert alla fegn digl onn da scola. Tgi tgi pò metter a disposiziun en local da prova, duess far igl bagn e s'annunztgier tar la 5avla classa digl scolast Valentin. Nous schagn ANGRAZTG FITG!

Text dal flyer: Las scolaras e'ls scolars da la 6evla classa tscherchan urgiaintamaing ün local da prouva per exerciter per lur concert da la fin da l'an da scoula. Chi chi po metter a disposiziun ün local, dess fer il bain da s’annunzcher tar la 6evla classa da sar magister Valentin Pernisch. GRAZCHA FICHUN!

Las scolaras e'ls scolars da la 6avla classa tscherchan urgiaintamaing ün local da prouva per exercitar per lur concert da la fin da l'on da scoula. Chi chi po metter a disposiziun ün local, dess far il bain da s'annunzchar pro la 6avla classa da sar magister Valentin Bott. GRAZCHA FICHUN!


2. Tgi declarescha igls quents agl Dario?


Madleina <strong>(ha)veva gia magliau</strong> il toc petta, cura che Mauro ha clamau ella.

La Madleina veva schon maglieu igl toc peta, cur c'igl Mauro â clamo ella.

Madlaina veva maglea igl toc petta, cura tgi Mauro ò clamo.

Madlaina (a)vaiva già mangio il töch tuorta, cur cha Mauro es gnieu.

Madlaina vaiva fingià mangià il toc tuorta, cur cha Mauro es gnü.


b) «Ia (liier) ............................................................. ansemen igl palpieri vigl digls Casanovas», rachinta Andri. futur I cumponia


1. Dei risposta allas suandontas damondas. Nudei ils cavazzins.

1. Raspunded las savundàntas amparadas. Nudad igls tgavazegns.

1. De rasposta allas suandontas dumondas. Nude igls tgavazzigns.

d) Respuondai a las seguaintas dumondas.


Suenter scola anfla Silvana en siu calzer ina pintga brev smugliada. Cul frunt rubigliau mira ella si e giu en zuler, vesa denton negin. Ella faulda dapart la brev e legia: «Damaun suentermiezdi dallas quater sut la punt.» Ella volva la brev, mo igl ei nudau negliu in speditur. Ella smuglia puspei la brev e metta ella el sac da sia giacca.

Suainter scola tgata la Silvana agl sieus calzer egna pintga breav schmuglieada. Cugl frùnt rabaglieu varda ella sei a giou an zuler, veza dantànt nign. Ella fòlda dapart la breav a ligia: «Damàn suaintermiezgi a las quater sut la pùnt.» Ella volva la breav, mo igl e nudo nagliur egn speditur. Ella schmuglia puspe la breav a meta ella agl satg da la sia giaca.

Siva scola catta Silvana ena pitschna brev smugleida aint igl sies calzer. Cugl front rubaglea vard'la anturn aint igl pierti, vei dantant nign. Ella spleia dapart la brev e ligia: «Dumang sivamezde allas quatter sot la punt.» Ella volva la brev, ma igl è nudo nagliour en speditour. Ella smoglia puspe la brev e la metta ainten la cassatga dalla sia giacca.

Zieva scoula chatta Silvana ün scrittin sgrufligno aint in sia s-charpa. Be buonder guarda ella our in suler, ma ella nu vezza ad üngün. Ella spleja il scrittin e legia: «Damaun zievamezdi a las quatter suot la punt.» Ella volva il scrittin, ma nu chatta üngün speditur. Ella pleja insembel il scrittin e'l chatscha aint giglioffa da sia giacca.

Davo scoula chatta Silvana ün scrittin fodiglià aint in sia s-charpa. Be buonder guarda ella our' in suler, ma ella nu vezza ad ingün. Ella splaja il scrittin e legia: «Daman davomezdi a las quatter suot la punt.» Ella volva il scrittin, ma nu chatta ingün speditur. Ella plaja insembel il scrittin e til chatscha aint illa


Capetel 6: Tgei lesses ti daventar inaga?

Capetel 6: Tge lessas tei davantar egn’ea?

Tgapetel 6: Tge lessas te davantar eneda?

Chapitel 6: Che vulessast tü dvanter üna vouta?

Chapitel 6: Che lessast tü dvantar üna jada?


Il plusquamperfect descriva fatgs terminai en in raquent dil vargau.

Igl plusquamperfect descriva fatgs terminos an egn raquent digl passo.

Igl plusquamperfect descreiva fatgs terminos (fittos) ainten en rachint digl passo.

Il pücuperfet descriva acziuns u fats glivros u accumplieus in ün raquint dal passo.

Il plücoperfet descriva acziuns o fats terminats in ün raquint dal passà.


Legia ils capetels 5 tochen 7 e fai lu ils differents pensums che stattan en connex cun quels capetels.

Ligia igls capetels 5 tocen 7 a fe alura las diferaintas leztgas ca statan an conex cun quels capetels.

Ligia igls tgapetels 5 anfignen 7 e fò alloura igls differents pensums tgi stattan an connex cun chels tgapetels.

Legia ils chapitels 5 fin 7 e fo alura las differentas lezchas chi staun in connex cun quels chapitels.

Legia ils chapitels 5 fin 7 e fa lura las differentas lezchas chi stan in connex cun quels chapitels.


Cumbinaziun da perfect e plusquamperfect:

Cumbinaziùn digl perfect a digl plusquamperfect:


3. Ils carstgauns vegnan ad esser cuntents da saver duvrar las punts.

3. Ils carstgàns vignan ad easser cuntaints da saver duvrar las pùnts.

3. Igls carstgangs saron cuntaints da saveir duvrar las punts.

3. Ils turists saron cuntaints da pudair druver las punts.

3. Ils turists saran cuntaints da pudair dovrar las punts.


Risposta: Andri ligia ensemen il pupi vegl dils Casanovas.

Rasposta: Igl Andri leia anzemel igl pulpier vigl digls Casanovas.

Rasposta: Andri <strong>leia </strong>ansemen igl palpieri vigl digls Casanovas.

Resposta: Andri disch ch'el güda a Silvana a purter la battaria tar Robin.

Resposta: Andri disch ch'el güda a Silvana a portar la battaria pro Robin.


4. Partge less igl Dario far igl gimnasi?


Scriva ils bustabs che ti anflas els quaders grischs silla lingia sutvart. Sche ti cumbineschas els endretg, anflas ti in num che ha da far cun Marolas.

b) Scriva sen la lingia igls bustabs ca tei tgatas agls quaders grischs. Scha tei cumbineschas els andretg, tgatas tei egn num c'â da far cun Marolas.

Screiva igls bustabs tgi te cattas aint igls quaders greischs dalla pagina precedenta sen la lengia sotvart. Schi te igls cumbineschas andretg, cattas te en nom tgi ò da far cun Marolas.

b) Scriva ils custabs cha tü chattast i'ls queders grischs sülla lingia suotvart. Scha tü ils cumbinast inandret, survainst tü ün nom chi ho da chefer cun Curtins.

b) Scriva ils custabs cha tü chattast i'ls quaders grischs sülla lingia suotvart. Scha tü tils cumbinast inandret, survainst tü ün nom chi ha da chefar cun Curtins.


Silla lingia sutvart sas ti scriver il plaid da sligiaziun.

Sen la lengia sotvart post screiver igl pled da schliaziun.

Scriva sülla lingia suotvart il pled da soluziunal culs custabs in parantesas.

Scriva sülla lingia suotvart il pled da soluziun al singular culs custabs in parantesas.


Mo Toni lavura buca sulets vid las punts. El liug mobilisescha el dunnas ed umens indigens che gidan el. Mintgaton gida in entir vitg da construir ina punt. Schizun ils affons gidan cun buna veglia da metter sablun e glera en sadialas per far betun. Els gidan era da trer si las sugas e fan tut quei ch'els san e pon.

Mo igl Toni lavura betga sulet ved las pùnts. Agl liac mobilisescha el dunas ad umens indigens ca gidan ad el. Mintgatànt gida egn antira vischnànca da construir egna pùnt. Schizund igls unfànts gidan cun bùna viglia da meter sablùn a gera an sadealas par far betùn. Els gidan ear da trer sei las sujas a fan tut quegl c'els san a pon.

Ma Toni lavoura betg sulet per far punts. Agl li mobilisescha el donnas ed omens indigens tgi geidan ad el. Mintgatant geida en'antiera vischnanca a construeir ena punt. Schizont igls unfants geidan cun bunga viglia a metter sablung e gera ainten sadelas per far betun. Els geidan er da trer se las souas e fon tot chegl tg'els son e pon.

Ma Toni nu lavura be sulet vi da las punts. Al lö mobilisescha el a duonnas ed homens indigens chi al güdan. Minchataunt güda ün'intera vschinauncha a fabricher üna punt. Perfin ils iffaunts güdan cun buna vöglia a metter sablun e gerra in sadellas per fer betun. Els güdan eir a trer sü las suas e faun tuot que ch'els saun e paun.

Ma Toni nu lavura be sulet vi da las punts. Al lö mobilisescha el a duonnas ed homens indigens chi til güdan. Minchatant güda ün inter cumün a fabrichar üna punt. Perfin ils uffants güdan plain schlantsch a metter sablun e gera in sadellas per far betun. Els güdan eir a trar sü las suas e fan tuot quai ch'els san e pon.


8. Jeu vegnel directamein dil trenament.

8. Jou vignt directameing digl trenamaint.

8. Ia vign directamaintg digl trenamaint.

8. Eau vegn directamaing dal trenamaint.


2. Has ti saviu memorisar ils 15 plaids? Noda ella rama da flurs ils quater plaids che paran a ti ils pli grevs. Mirei sin quels plaids en gruppas pintgas. Dei in a l'auter tips co ins savess memorisar quels plaids.

2. Âs tei savieu memorisar igls 15 pleds? Noda an la rama da flurs igls quater pleds ca paran a tgei igls ple greavs. Vurdad sen quels pleds an grupas pintgas. Ded l'egn a l'oter tips co ign savess memorisar quels pleds.

2. Ast te savia memorisar igls 15 pleds? Noda aint igl rom da flours igls quatter pleds tgi at paran igls pi grevs. Vurde sen chels pleds an gruppas pitschnas. De tips l'egn a l'oter, scu tg’ins savess memorisar chels pleds.

2. Hest tü savieu memoriser ils 15 pleds? Nota i'l ram da fluors ils quatter pleds chi't peran ils pü difficils. Guardè quels pleds in gruppas pü pitschnas. Dè ün a l'oter tips, cu cha's pudess memoriser quels pleds.

2. Hast tü savü memorisar ils 15 pleds? Nota i'l rom da fluors ils quatter pleds chi't paran ils plü difficils. Guardai quels pleds in gruppas plü pitschnas. Dat ün a tschel tips, co chi's pudess memorisar quels pleds.


10. Jeu hai ligiau ensemen il pupi vegl.

10. Jou ve liieu anzemel igl pulpier vigl.

10. Ia va liia ansemen igl palpieri vigl.

10. Eau d'he lio insembel il palperi vegl.

10. Eu n'ha lià insembel il palperi vegl.


El <strong>(ha)veva preparau</strong> il sacados.

El <strong>(a)vaiva preparo</strong> la buscha.


3. Metta il verb en parentesa el temps indicau.

c) Meta igl verb an parantesa agl tains inditgieu.

3. Metta igl verb an parantesa aint igl taimp inditgia.

c) Metta il verb in parantesas i'l temp indicho.

c) Metta il verb in parantesas i'l temp indichà.


agid/punt d'asen per tener endamen il plaid

agid/pùnt d'asen par taner andamaint igl pled

ageids per memorisar igl pled (scripziun e muntada)

agüds per memoriser il pled (scripziun e significaziun)

agüds per memorisar il pled (scripziun e significaziun)


«So, cheu ein ils novs flyers. Quella ga duess ei gartegiar meglier culla stanza d'emprova. Nus havein gie propi saviu far bia dil bien per ina massa glieud!», di Dario cun plascher. «Has scret che nus organiseschien per la fin digl onn da scola in concert?», damonda Silvana. Dario tonscha loschs in cedel ad ella: «Legia tezza!»

«So, qua en igls novs flyers. Quell'ea duess igl gartagear miglier cun la stànza d'amprova. Nus vagn gea propi savieu far blear digl bien par bleara glieud!», gi igl Dario cun plascher. «Âs scret ca nus organiseian par la fegn digl on da scola egn conzert?», ampeara la Silvana. Igl Dario tànscha losch egn flyer ad ella: «Qua, ligia!»

«So, cò èn igls novs flyers. Chest'eda duessigl gartager migler cugl local da prova. Nous vagn gio savia far propi bler digl bagn per ena massa gliout!», dei Dario cun plascheir. «Ast scretg tgi nous organisagn en concert per la fegn digl onn da scola?», dumonda Silvana. Dario tanscha losch en cedel ad ella: «Ligia tezza!»

«So, cò sun ils nouvs flyers. Quista vouta vessans da chatter ün local da prouva. Nus vains propi pudieu fer bger dal bain a fich bgera glieud!», disch Dario tuot satisfat. «Hest scrit cha nus organisains ün concert per la fin da l'an da scoula?», dumanda Silvana. Dario la taundscha vi tuot superbi ün flyer: «Legia svess!»

«So, qua sun ils nouvs flyers. Quista jada vessna da chattar ün local da prouva. Nus vain propa pudü far bler dal bain a fich blera glieud!», disch Dario tuot satisfat. «Hast scrit cha nus organisain ün concert per la fin da l'on da scoula?», dumonda Silvana. Dario tilla tendscha via tuot superbi ün flyer: «Legia svess!»


'Toni el Suizo', Toni il Svizzer – aschia vegn el numnaus ell'America dil Sid. 'Mister Toni' ni 'Toni' ha el num ell'Asia. Toni ei adina sin viadi. El ei sin viadi d'ina punt a l'autra. D'in flum a tschel. Da continent a continent. Cul bus, cul camiun, cul velo e mintgaton era cugl aviun. Tut sia rauba ha plaz en duas tastgas. En ina empau vestgadira. Ell'autra in laptop ed entgins utensils da scriver. «Las tastgas ein mia casa e miu biro», di Toni. El ei la persuna che construescha punts – punts pils carstgauns che vivan en territoris da catastrofa. Sias punts colligian vischnauncas ed ellas colligian carstgauns. En loghens lontans sa ina punt meglierar la situaziun da viver. Ils affons san puspei ir a scola, ils carschi san puspei ir a far cumissiuns ni ir tiel miedi. Sias punts anflan ins en numerusas tiaras: Ecuador, Nicaragua, Mexico, Honduras, Argentina, Vietnam, Laos, Cambodscha, Burma ed Indonesia.

'Toni el Suizo', Toni igl Svizer – ascheia vean el numno an l'America digl Sid. 'Mister Toni' near 'Toni' â el num an l'Asia. Igl Toni e adigna sen vieadi. El e sen vieadi d'egna pùnt tier l'otra. D'egn flem tier tschel. Da cuntinent tier cuntinent. Cugl bus, cugl camiùn, cugl velo a mintgatànt ear cugl aviùn. Tut la sia roba â plaz an duas tastgas. An egna ampo raglia, an l'otra egn laptop ad anzaquànts utensils da scriver. «Las tastgas en la mia tgea ad igl mieus biro», gi igl Toni. El e la parsùna ca construescha pùnts – pùnts pigls carstgàns ca vivan an teritoris da catastrofa. Las sias pùnts culieschan vischnàncas ad ellas culieschan carstgàns. An liacs lontans sa egna pùnt migliurar la situaziùn da viver. Igls unfànts san puspe ir a scola, igls carschieus san puspe ir a far cumissiùns near ir tigl miedi. Las sias pùnts tgat'ign an numerusas tearas: Ecuador, Nicaragua, Mexico, Honduras, Argentina, Vietnam, Laos, Cambodscha, Burma ad Indonesia.

'Toni el Suizo', Toni igl Svizzer – uscheia vign el numno ainten l'America digl Sid. 'Mister Toni' u 'Toni' ò el nom ainten l'Asia. Toni è adegna an viadi. El è an viadi d'ena punt all'otra. D'en flem a tschel. Da continent a continent. Cugl bus, cugl camiun, cugl velo e mintgatant er cugl aviun. Tot la sia roba ò plaz ainten dus tastgas. Ainten egna en po vistgadeira. Ainten l'otra en laptop ed enqual utensil da screiver. «Las tastgas èn la mia tgesa ed igl mies biro», dei Toni. El è la persunga tgi construescha punts – punts per igls carstgangs tgi veivan an territoris da catastrofa. Las sias punts collieschan vischnancas ed ellas collieschan carstgangs. Ainten lis lontans so ena punt migliurar la situaziun da veiver. Igls unfants son puspe eir a scola, igls carschias son puspe eir a far cumischungs u eir tigl medi. Las sias punts ins catta ainten numerousas teras: Ecuador, Nicaragua, Mexico, Honduras, Argentina, Vietnam, Laos, Cambodscha, Burma ed Indonesia.

'Toni el Suizo', Toni il Svizzer – uschè vain el numno ill'America dal Süd. 'Mister Toni' u 'Toni' ho el nom in Asia. Toni es adüna in viedi. El es in viedi d'üna punt a l'otra. D'ün flüm a l'oter. Da continent a continent. Cul bus, cul camiun, cul velo e minchataunt eir cul aviun. Tuot sia roba ho plazza in duos tas-chas. In üna ün pêr vstieus. Ill'otra ün laptop ed ün pêr utensils da scriver. «Las tas-chas sun mia chesa e mieu büro», disch Toni. El es la persuna chi construescha punts – punts pels umauns chi vivan in territoris da catastrofa. Sias punts collian vschinaunchas ed ellas collian umauns. In lös luntauns po üna punt amegldrer la situaziun da viver. Ils iffaunts paun darcho ir a scoula, ils creschieus paun darcho ir a fer cumischiuns u ir tal meidi. Sias punts as chatta in differents pajais: Ecuador, Nicaragua, Mexico, Honduras, Argentina, Vietnam, Laos, Cambodscha, Burma ed Indonesia.


f) Tgi ha semiau da luvrar en ina conditoria?

6. Tgi â sasamgnieu da luvrar an egna conditoreia?

f) Tgi ò sa simgia da luvrar ainten ena conditoreia?

5. Chi s'ho insömgio da lavurer in üna pastizaria?

6. Chi ha sömgià da lavurar in üna pastizaria?


Ella <strong>d'eira steda </strong>tal meidi.


Suenter siat jamnas retuorna Toni pia ella tschungla. Leu empren el da durmir sil funs dir, da magliar ragischs e dad ir tras la belma. Dapi lu construescha el sco autodidact punts – cun tgierp ed olma, mo era cun intellect e disciplina. «El ha curascha», din ses amitgs. «El ei in specialist», din ils bugliders. «El ein in carstgaun sempel. Ed el ei in da nus», manegian auters.

Suainter seat eandas returna igl Toni peia a la tschùngla. Lâ amprend'el da durmir segl fùns dir, da magliear rischs a dad ir tras la belma. Dalurannà construescha el sco autodidact pùnts – cun tgierp ad olma, mo ear cun intelect a disziplina. «El â curascha», gin igls seas amitgs. «El e egn spezialist», gin igls bugliders. «El e egn carstgàn sempel. Ed el e egn da nus», manegian oters.

Siva set emdas turna Toni oramai ainten la tschungla. Lò amprenda el a durmeir segl taratsch deir, a magler rieischs ed ad eir tras la balma. Davent d'alloura construescha el punts scu autodidact – cun corp ed olma, ma er cun intelletg e disciplina. «El ò curasch», deian igls sies ameis. «El è en spezialist», deian igls buglieders. «El è en carstgang simpel. Ed el è egn da nous», manegian oters.

Zieva set eivnas tuorna Toni dimena illa dschungla. Lo imprenda el a durmir sül terrain nüd, a manger rischs ed ad ir tres la belma. Daspö alura fabricha el punts scu autodidact. El fo que cun corp ed orma, ma eir cun sauninclet e disciplina. «El ho curaschi», dian sieus amihs. «El es ün specialist», dian ils lavuraints. «El es ün umaun simpel. Ed el es ün da nus», managian oters.

Davo set eivnas tuorna Toni dimena illa dschungla. Là imprenda el a durmir sül terrain nüd, a mangiar ragischs ed ad ir tras la belma. Daspö lura fabricha el punts sco autodidact. El fa quai cun corp ed orma, ma eir cun saninclet e disciplina. «El ha curaschi», dischan seis amis. «El es ün specialist», dischan ils lavuraints. «El es ün uman simpel. Ed el es ün da nus», manajan oters.


3. Robin vegn inspiraus dil semnar graun. Con bein sas ti far crescher il graun dils verbs? Conjughescha ils verbs ellas fuormas indicadas.

d) Igl Robin vean inspiro digl samnar gràn. Quànt bagn sas tei far crescher igl gràn digls verbs? Conjugescha igls verbs an las furmas inditgeadas.

3. Robin vign inspiro digl samnar grang. Quant bagn sast te far crescher igl grang digls verbs? Conjughescha igls verbs ainten las furmas inditgeidas.

d) Robin vain inspiro dal semner graun. Quaunt bain sest tü fer crescher il graun dals verbs? Conjughescha ils verbs illas fuormas indichedas.

d) Robin vain inspirà dal semnar gran. Quant bain sast tü far crescher il gran dals verbs? Conjughescha ils verbs illas fuormas indichadas.


2. Co sesentan ins, cura ch'ins ei s'inamuraus/s'inamurada? Co sentan ins, sch'enzatgi auter ei s'inamuraus/s'inamurada?

2. Co sasaint'ign, cur c'ign e inamuro/inamurada? Co saint'ign, sch'anzatgi oter e inamuro/inamurada?

2. Scu ins sa sainta, cura tg'ins è inamuro/inamurada? Scu ins s'accorscha, schi ensatgi oter è inamuro/inamurada?

2. Cu as sainta, scha s'es inamuro? Cu as sainta, scha qualchün oter es inamuro?

2. Co as sainta, schi s'es inamurà? Co as sainta, sch'inchün oter es inamurà?


14. Quei ei buc in motiv d'esser trests/tresta.

14. Quegl e betg egn motiv d'easser trest/tresta.

14. Chegl è betg en muteiv d'esser tresta.

14. Que nun es üna radschun d'esser trist/trista.

14. Quai nun es üna radschun d'esser trist/trista.


1. Silvana damonda Noelia per cussegl en siu davos e-mail. Tgei cussegliasses ti a Silvana?

1. La Silvana ampeara la Noelia par cunzegl agl sieus davos e-mail. Tge cunzagliessas tei a la Silvana?

1. Silvana dumonda a Noelia per cunsegl aint igl sies davos e-mail. Tge cunsiglessas vous a Silvana?

1. Silvana dumanda a Noelia ün cussagl in sieu ultim e-mail. Che cusgliessast tü a Silvana?

1. Silvana dumonda a Noelia ün cussagl in seis ultim e-mail. Che cusgliessast tü a Silvana?


Toni gida nua ch'ei fa da basegns. El discuora savens il lungatg dils indigens. Ils indigens ein cuntents che Toni gida els e din: «Toni ei in um d'in auter mund.» Per engraziament decoreschan els siu camiun cun flurs ni ch'els schenghegian ina camischa ni ina cozza.

Igl Toni gida noua c'igl fa da basegns. El bagliafa savens igl lungatg digls indigens. Igls indigens en cuntaints c'igl Toni gida ad els a gin: «Igl Toni e egn um d'egn oter mund.» Sco angraztgamaint decoreschan els igl sieus camiùn cun flurs near c'els tschincegian ad el egna tgamischa near egna curveia.

Toni geida noua tgi fò basigns. El discorra savens igl lungatg digls indigens. Igls indigens èn cuntaints tgi Toni geida ad els e deian: «Toni è en om d’en oter mond.» Scu angraztgamaint decoreschan els igl sies camiun cun flours u tg'els regalan ena tgameischa u ena cuverta.

Toni güda, inua cha que fo dabsögn. El discuorra suvenz la lingua dals indigens. Ils indigens sun cuntaints cha Toni als güda e managian: «Toni es ün hom d'ün oter muond.» Per al dir grazcha decoreschan els sieu camiun cun fluors u alura al regalan els üna chamischa u üna cuverta.

Toni güda, ingio chi fa dabsögn. El discuorra suvent la lingua dals indigens. Ils indigens sun cuntaints cha Toni tils güda e manajan: «Toni es ün hom d'ün oter muond.» Per til ingrazchar decoreschan els seis camiun cun fluors o lura til regalan els üna chamischa o üna cuverta.


1. Toni ha success sco construider da punts. Tgei success has ti gia giu en tia veta? Scriva dus exempels ellas steilas.

1. Igl Toni â suczess sco construider da pùnts. Tge suczess âs tei gea gieu an la tia veta? Scriva dus exaimpels an las stélas.

1. Toni ò success scu construeider da punts. Tge success ast te gio gia ainten la tia veta? Screiva dus exaimpels ainten las steilas.

1. Toni ho success scu constructur da punts. Che success hest tü già gieu in tia vita? Scriva duos exaimpels illas stailas.

1. Toni ha success sco constructur da punts. Che success hast tü fingià gnü in tia vita? Scriva duos exaimpels illas stailas.


2. Pertgei ha Toni mo duas tastgas per ses utensils?

2. Partge â igl Toni me duas tastgas pigls seas utensils?

2. Pertge ò Toni angal dus tastgas pigls sies utensils?

2. Perche ho Toni be duos tas-chas per tuot sia roba?

2. Perche ha Toni be duos tas-chas per tuot sia roba?