Il scolast reparta a mintga pèr 3 cartas verdas e 3 cartas cotschnas (d). Ils scolars nodan sin mintga carta verda ina caussa ch'ins duess far duront in discuors e sin mintga carta cotschna ina caussa ch'ins duess evitar duront in discuors.

Igl surmester rapertga a mintga peer 3 tgartas verdas a 3 tgartas cotschnas (d). Igls sculars nodan sen mintga tgarta verda egna tgossa c’ign duess far durànt egn dascurs a sen mintga tgarta cotschna egna tgossa c’ign duess stgivir durànt egn dascurs.

Igl scolast reparta a mintga pêr 3 cartas verdas e 3 cartas cotschnas (d). Las scolaras nodan sen mintga carta verda ena tgossa tg’ins duess far durant en discurs e sen mintga carta cotschna ena tgossa tg’ins duess evitar durant en discurs. Las cartas vignan alloura rimnadas e pandeidas ve dalla tavla, sorteidas tenor calour e cuntign. Igl scolast dumonda:

Il magister scumparta a mincha pêr 3 cartas verdas e 3 cartas cotschnas (d). Ils scolars notan sün mincha carta verda üna chosa cha's dess fer düraunt ün discuors e sün mincha carta cotschna üna chosa cha's dess eviter cun discuorrer cun qualchün.

Il magister scumparta a mincha pêr 3 cartas verdas e 3 cartas cotschnas (d). Ils scolars notan sün mincha carta verda üna chosa chi's dess far dürant ün discuors e sün mincha carta cotschna üna chosa chi's dess evitar cun discuorrer cun inchün.


entscheiver a rispunder gia avon che tschel ha finiu da dumandar

antschever a raspunder gea avànt ca tschel â fito d'amparar

antschever a rasponder gio avant tgi l’oter ò fitto da dumandar

cumanzer a respuonder, aunz cu cha l'oter ho glivro da dumander

cumanzar a respuonder, avant co cha tschel ha fini da dumandar


attaccar il visavi (p.ex. quei va tier a ti nuot)

atatgear igl visavi cun pleds (p.ex. quegl va tier a tgei nut)

attatger igl visavi (p.ex. «chegl at vo aint navot»)

attacher al visavi (p.ex. cun dir: 'que nu't vo tiers')

attachar al visavi (p.ex. cun dir: quai nu't va pro)


Tgei camonds audas ti savens a casa/en scola/el trenament?

Tge cumonds odas tei savens a tgea/an scola/agl trenamaint?

Che cumands odast tü suvenz a chesa/a scoula/al trenamaint?

Che cumonds dodast tü suvent a chasa/a scoula/al trenamaint?


Silsuenter fan ils scolars las incumbensas b) tochen e) persuls ed en dus.

Suainter fan igls sculars las incumbensas b) tocen e) sulets ad an dus.

Ils scolars faun alura las lezchas b) fin e) minchün daperse ed in duos.

Ils scolars fan lura las lezchas b) fin e) minchün da per sai ed in duos.


Adattadas per far small talk ein tut las tematicas che lubeschan da menar in discuors plitost lev che stat alla surfatscha, sco p.ex.: plans, interess, liug actual, cumpliment per enzatgei visibel, aura, actualitads, eveniments vargai, famiglia, da magliar, beinstar, scola, disas.

Adatadas par far small talk en tut las tematicas ca lubeschan da manar egn dascurs pletost leav ca stat a la surfatscha, sco p.ex.: plans, interess, liac actual, cumplimaint par anzatge vasevel, ora, actualitads, evenimaints digl passo, famiglia, damagliear, bagnstar, scola, disas.

Adattadas per far small talk (b) èn tot las tematicas tgi lubeschan da manar en discurs pitost lev tgi stat alla surfatscha, scu p.ex.: plans, interess, li actual, cumplimaint per ensatge visibel, ora, novas, evenimaints passos, famiglia, damagler, bagnstar, scola, (tot tenor) deisas.

Per ün small talk sun adattos tuot ils temas chi permettan da fer ün discuors püchöntsch luoch, pü banal, scu p.ex. plauns, interess, lös, cumplimaints per qualchosa visibel, ora, actualiteds, evenimaints passos, famiglia, manger, bainster, scoula, adüs, musica, hobis.

Per ün small talk sun adattats tuot ils temas chi permettan da far ün discuors plüchöntsch loc, plü banal, sco p.ex. plans, interess, lös, cumplimaints per alch visibel, ora, actualitats, evenimaints passats, famiglia, mangiar, bainstar, scoula, adüs, musica, hobis.


Ils scolars nodan temas da small talk ch'ein adattai per differentas persunas (c). Il scolast rimna las ideas dils scolars. El sa dumandar:

Igls sculars nodan temas da small talk c'en adatos par diferaintas parsùnas (c). Igl surmester remna las ideias digls sculars. El sa amparar:

Las scolaras nodan temas da small talk tg’èn adattos per differentas persungas (c). Igl scolast rimna las ideias dallas scolaras. El so dumandar:

Ils scolars notan temas da small talk chi sun adattos per differentas persunas (c). Il magister ramassa las idejas dals scolars. El po dumander:

Ils scolars notan temas da small talk chi sun adattats per differentas persunas (c). Il magister ramassa las ideas dals scolars. El po dumandar:


Ils scolars nodan tier mintga tema ina damonda/constataziun concreta (d). Silsuenter fan els in agen exempel.

Igls sculars nodan tier mintga tema egn'amparada/egna cunstataziùn concreta (d). Suainter fan els egn agen exaimpel.

Las scolaras nodan per mintga tema ena dumonda/constataziun concreta (d). Alloura fon ellas en agen exaimpel.

Ils scolars notan tar mincha tema üna dumanda/frasa (d). Alura faun els ün egen exaimpel.

Ils scolars notan pro mincha tema üna dumonda/frasa (d). Lura fan els ün agen exaimpel.


Tgi da vus tschenta savens damondas en in discuors cull'onda, cul scolast, cugl affon pign, culs geniturs da conscolars, cul coiffeur?

Tgi da vus tschainta savens amparadas an egn dascurs cun l'onda, cugl surmester, cugl unfànt pintg, cugls geniturs da cunsculars, cugl frisùnz?

Tgi da vous fò savens dumondas ainten en discurs cun l’onda, cun igl scolast, cun igl unfant pitschen, cun igls genitours da conscolars, cun igl frisunz?

Chi da vus fo suvenz dumandas in ün discuors cun vossa tanta/vos barba, cul magister, cun ün iffauntin, culs genituors da conscolars, cul cuafför?

Chi da vus fa suvent dumondas in ün discuors cun vossa mima/vos pin, cul magister, cun ün uffantin, culs genituors da conscolars, cul cuafför?


Las suandontas tematicas ein pli pauc adattadas: quitaus, il secuntener d'auters, critica dad enzatgi visibel.

Las savundàntas tematicas en ple poc adatadas: quitos, igl sacuntaner d'oters, critica dad anzatgi vasevel.

Las suandontas tematicas èn pi pac adattadas: chitos, igl cumportamaint dad oters, critica dad ensatgi visibel.

Ils seguaints temas sun main adattos: pissers, il deport dad oters, critica invers oters.

Ils seguaints temas sun main adattats: pissers, il deport dad oters, critica invers oters.


Tgi tschenta mai/darar damondas en da talas situaziuns? Daco buc?

Tgi tschainta mai/darar amparadas an talas situaziùns? Partge betg?

Tgi fò mai/darar dumondas an talas situaziuns? Pertge betg?

Chi fo d'inrer dumandas in quellas situaziuns? Perche?

Chi fa d'inrar dumondas in quellas situaziuns? Perche?


Sco finiziun tematisescha il scolast, sch'ins di «Sco vai?» (falliu) ni «Co vai?» (correct). Quella damonda fa la punt alla proxima incumbensa.

Sco finiziùn tematisescha igl surmester, sch'ign gi «Sco va'gl?» (falo) near «Co va'gl?» (corect). Quella amparada fa la pùnt a la proxima leztga.

Scu punt agl proxim exercezi dumonda igl scolast, noua tg'igl pronom 'te' seia svania ainten la cruschera a). (El è betg necessari, schi el vign posiziuno siva igl verb. Chella furma ins nomna pronom enclitic).

Per glivrer dumanda il magister als scolars: As disch «Scu vo que?» (fos) u «Cu vo que?» (güst). Quella dumanda fo la punt a la prosma lezcha.

Per finir dumonda il magister als scolars: As discha «Sco vaja?» (fos) o «Co vaja?» (güst). Quella dumonda fa la punt a la prosma lezcha.


Per tgei situaziuns ein las autras tematicas adattadas?

Par tge situaziùns en las otras tematicas adatadas?

Per tge situaziuns èn adattadas las otras tematicas?

Per che situaziuns sun adattos ils oters temas?

Per che situaziuns sun adattats tschels temas?


Ils scolars studegian ils temas (b). Els colureschan tut las tematicas ch'ein adattadas per menar in discuors da small talk cun verd, las tematicas meins adattadas cun tgietschen.

Igls sculars studegian igls temas (b). Els calureschan tut las tematicas c'en adatadas par manar egn dascurs da small talk cun verd, las tematicas mains adatadas cun cotschen.

Las scolaras stebgian igls temas (b). Ellas colureschan tot las tematicas tg’èn adattadas per manar en discurs da small talk cun verd, las tematicas manc adattadas cun cotschen. Igl scolast so dumandar:

Ils scolars stüdgian ils temas b). Els culureschan ils temas chi sun adattos per ün small talk cun verd e quels main adattos cun cotschen.

Ils scolars stübgian ils temas b). Els culurischan ils temas chi sun adattats per ün small talk cun verd e quels main adattats cun cotschen.


Dat ei aunc auters temas che fussen adattai per far small talk?

Dat igl ànc oters temas ca fussan adatos par far small talk?

Dattigl anc oters temas tgi fissan adattos per far small talk?

Do que aunch'oters temas chi sun adattos per fer ün small talk?

Daja amo oters temas chi sun adattats per ün small talk?


Fageis vus bugen small talk? Daco (buc)?

Fagez vus bugent small talk? Partge (betg)?

Faschez vous gugent small talk? Pertge (betg)?

Fais vus gugent small talk? Perche (na)?

Fais vus jent small talk? Perche (brich)?


Sligiaziun pusseivla:  famiglia, cumpliment, sesentir, aura, plans, novas, liug, interess, actualitads

Schliaziùn pussevla:  famiglia, cumplimaint, sasantir, ora, plans, novas, liac, interess, actualitads

schliaziun pussebla: famiglia, cumplimaint, sa santeir, ora, plans, novas/novitads, li, interess

Soluziun pussibla: famiglia, cumplimaints, bainster, plauns, lös, ora, interess, actualiteds

Soluziun pussibla: famiglia, cumplimaints, bainstar, plans, lös, ora, interess, actualitats


Tgei damondas concretas savesses ti tschentar a talas persunas en quellas situaziuns?

Tge amparadas concretas savessas tei tschantar a talas parsùnas an quellas situaziùns?

Tge dumondas concretas savessas te far a talas persungas ainten chellas situaziuns?

Che dumandas concretas pudessas vus fer in quellas situaziuns a telas persunas?

Che dumondas concretas pudessat vus far in quellas situaziuns a talas persunas?


Tgei tematicas ein adattadas. Daco quellas?

Tge tematicas en adatadas. Partge quellas?

Tge tematicas èn adattadas? Pertge chellas?


Tgei gruppas tematicas savess ins far sin fundament dallas construcziuns dalla cruschera?

Tge grupas tematicas savess ign far sen fundamaint da las construcziùns da l'angiavinera da pleds an crusch?

Tge gruppas tematicas ins savess far sen fundamaint dallas construcziuns dalla cruschera?

Che gruppas tematicas as pudess furmer tenor las frasas da l'ingiuvinera?

Che gruppas tematicas as pudessa fuormar tenor las frasas da l'ingiavinera?


6. Mia nona es steda hoz tal meidi. Ad es tuot in uorden.

6. Mia nona es statta hoz pro'l meidi. Id es tuot in uorden.


Els sun<strong> scu chaun e giat</strong>.

Els sun<strong> sco chan e giat</strong>.


Uossa sun eau cotschen/cotschna<strong> scu üna tomata</strong>.

Uossa sun eu cotschen/cotschna<strong> sco üna tomata</strong>.


Ti sedeportas ....... in buob da treis onns!

Tei sadaportas ....... egn buab da tres ons!

Quist quint es main greiv ....... l'oter.

Quist quint es main greiv ....... tschel.


El es agito<strong> scu ün pluogl</strong>.


4. Il magister al do inavous la clausura da quints.

4. Il magister til dà inavo la clausura da quints.


Va ell’umbriva, ti eis gie cotschna ....... ina tomata!

Va an l’umbriva, tei es gea cotschna ....... egna tomata!


3. Jeu hai buc udiu che ti eis levaus oz endamaun.

3. Jou ve betg udieu ca tei es levo oz andamàn.

3. Eau nu d'he udieu a ster sü a te hoz a bunura.

3. Eu nun ha dudi a star sü a tai hoz a bunura.


....... vegns ti da far quei segl sil trampolin?

....... veans tei da far igl salto segl trampolin?


Ella es frischa<strong> scu ün pesch</strong>.

Ella es frischa<strong> sco ün pesch.</strong>


5. Jeu fuss bugen aschi inschignus sco mia mumma. Lezza sa adina co pinar tut las maschinas.

5. Jou fuss bugent aschi anschignus sco mieus bab. Lez sa adigna co pinar tut las maschinas.

5. Eau füss gugent uschè indschegnaivel scu mieu bap. Quel so cu ir intuorn cun tuot las maschinas.

5. Eu füss jent uschè indschegnaivel sco meis bap. Quel sa co ir intuorn cun tuot las maschinas.


2. Jeu hai emblidau da metter si crema da sulegl oz endamaun.

2. Jou ve amblido da meter sei etg da sulegl oz andamàn.

2. Eau d'he schmancho da metter sü hoz crema da sulagl, aunz cu culs skis.

2. Eu n'ha invlidà da metter sü hoz crema da sulai, avant co ir culs skis.


Jeu savess bugen ....... ti has fatg quella buna suppa da zetgas.

Jou savess bugent ....... tei âs fatg quella bùna supa da zetgas.

Eau savess gugent ....... cha tü hest fat ils quints.

Eu savess jent ....... cha tü hast fat ils quints.


Eau d'he durmieu<strong> scu ün tass</strong>.


El es dür<strong> scu la crappa</strong>.

El es dür<strong> sco la crappa</strong>.


Jeu sai buc ....... faldar quellas serviettas.

Jou se betga ....... faldar quellas servietas.

Eau nu se ....... plajer las serviettas.


2. Ti eis aschi biala sco tia mumma. Dil reminent, co va ei cun ella?

2. Tei es aschi beala sco tia mama. Anzuma, co vagl ad ella?

2. Tü est uschè bella scu tia mamma. Cu vo que cun ella?

2. Tü est uschè granda sco tia mamma. Co vaja cun ella?


3. Jeu sai buca co dir a miu bab che jeu hagi fatg in da treis en quen. El vegn segir a sevilar sc'in rustg.

3. Jou se betga co gir a mieus bab ca jou vegi fatg egn da tres agls quents. El vean siir a savilar sco egn rustg.

3. Eau nu se cu dir a mieu bap ch'eau hegia fat ün trajer in matematica. El vain sgür grit e siglia intuorn scu ün tof in üna linterna.

3. Eu nu sa co dir a meis bap ch'eu n'haja fat ün trajer in matematica. El vain sgür grit e saglia intuorn sco ün tof in linterna.


Sas ti co quei buob ha num? Jeu hai ina memoria sc'in caz furau.

Sas tei co que buab â num? Jou ve egna mimorgia sco egn tgaz furo.

Sest tü, cu cha quel mat ha nom? Eau d'he üna memoria scu ün chaz furo.

Sast tü, co cha quel mat ha nom? Eu n'ha üna memoria sco ün chaz forà.


Tü hest il cho dür precis ....... tieu bap.

Tü hast ün cheu dür precis ....... teis bap.


Mes fargliuns vegnan semplamein buca perina.

Meas fardagliùns vignan semplameing betga paregna.

Mieus fradgliuns nu vegnan bain daperüna.

Meis fradgliuns nu vegnan bain daperüna.


4. Quella ga eis ti staus sperts sc'il cametg. Co has ti anflau aschi dabot la via?

4. Quell'eada es tei sto speart sco igl tgametg. Co âs tei cato aschi dabot la veia?

4. Quista vouta est tü sto svelt scu üna frizza. Cu hest tü chatto uschè svelt la via?

4. Quista jada est tü stat svelt sco la puolvra. Co hast tü chattà uschè svelt la via?


La scolasta declara ....... il pensum sto vegnir sligiaus.

La surmestra declarescha ....... ign sto far la leztga.

La magistra declera ....... cha la lezcha ho da gnir fatta a chesa.

La magistra declera ....... cha la lezcha ha da gnir fatta a chasa.


per congualer a persunas, chosas u acziuns chi sun listessas

per congualar a persunas, chosas o acziuns chi sun listessas


esser frisch/frischa e saun scu ün pesch


Uossa d'he eau üna fam<strong> scu ün uors</strong>.


Buca fai ....... sche ti havesses buc udiu!

Betga fe ....... scha tei vessas betg udieu!


7. Jeu hai buca giu peda da magliar enzatgei duront pausa.

7. Jou ve betga gieu peada da magliear anzatge durànt possa.

7. Eau nu d'he gieu temp da manger mia marenda düraunt la posa.

7. A la posa nun haja gnü temp da mangiar mia marenda.


1. Screiva igls verbs aint igl imperativ singular.

1. Scriva ils verbs a l'imperativ singular.


• a tut quels c'ân rentgas an las ureglias

• tot chels/chellas tgi portan anels e rentgas

• a tuot quels chi portan anels ed urachins

• a tuot quels chi portan urachins ed anels


giavischier en bel de agl vaschign/alla vaschigna

giavüscher ün bel di al chantunais/a la chantunaisa

giavüschar ün bel di al vaschin/a la vaschina


• a tut quels che portan oz in toc vestgadira da colur cotschna

• a tut quels c'ân oz aint egn ragl da calur cotschna

• tot chels/chellas tgi portan oz en vistgia cotschen

• a tuot quels chi haun aint hoz ün vstieu cotschen

• a tuot quels chi han aint hoz ün pullover cotschen


scutinar enzatgei bi ell'ureglia d'in scolar/d'ina scolara

scutinar anzatge bi an l'ureglia d'egn scular/d'egna sculara

scutinar ensatge bel ainten l'ureglia d’en scolar/d’ena scolara

scutter qualchosa bel aint per l'uraglia d'ün conscolar/d'üna conscolara

scuttar alch bel aint per l'uraglia d'ün conscolar/d'üna conscolara


scutinar dus nums da scolars dalla classa

scutinar dus nums da sculars da la classa

scutinar dus noms da scolars/scolaras dalla classa

scutter duos noms da scolaras u scolars da la classa

scuttar duos noms da scolaras o scolars da la classa


• a tut quels che discuoran dapli che dus lungatgs

• a tut quels ca bagliafan daple ca dus lungatgs

• tot chels/chellas tgi discorran daple tgi dus lungatgs

• a tuot quels chi discuorran dapü cu duos linguas

• a tuot quels chi discuorran daplü co duos linguas


numnar in camond che vus udis savens en scola

numnar egn cumond ca vus udez savens an scola

numnar en cumond tgi vous santiz savens an scola

numner ün cumand cha vus udis suvenz a scoula

nomnar ün cumond cha vus dudis suvent a scoula


• a tut quels che han natalezi denter igl 1. ed ils 15 dil meins

• a tut quels c'ân natalezi trànter igl 1. ad igls 15 digl mains

• tot chels/chellas tgi on anniversari tranter igl 1. ed igls 15 digl meis

• a tuot quels chi haun anniversari traunter ils 1. e'ls 15 dal mais

• a tuot quels chi han anniversari tanter ils 1. e'ls 15 dal mais


tschanter giò per terra e ster sü darcho


• a tut quels ch'ein naschi il schaner, fevrer, mars ...

• a tut quels c'en naschieus igl schaner, favrer, marz ...

• tot chels/chellas tgi èn naschias igl schaner, favrer, mars, …

• a tuot quels chi sun naschieus in schner, favrer, marz ...

• a tuot quels chi sun nats in schner, favrer, marz ...


• a tut quels che van buca bugen cun skis

• a tut quels ca van betga bugent cun skis

• tot chels/chellas tgi von betg gugent cun skis

• a tuot quels chi nu vaun gugent culs skis

• a tuot quels chi nu van jent culs skis


scher giun plaun e puspei seser silla sutga

scher gioubass a puspe sear sen la sutga

scher giumez e puspe tschantar sen la soptga

tschanter giò per terra e darcho sül s-chabè

sezzer giò per terra e darcheu sülla sopcha


2. Instruescha tiu partenari pass per pass.

2. Instruescha igl tieus partenari pass par pass.

2. Instruescha pass per pass la tia partenaria u igl ties partenari.

2. Instruescha pass per pass a tieu partenari/tia partenaria.

2. Instruischa pass per pass a teis partenari/tia partenaria.


• tot chels/chellas tgi on tgavels lungs


far sco da far in selfie cun in conscolar

far sco dad easser la statua d'egn herox


• a tut quels che san siglir cul sughet 30 gadas anavos

• a tut quels ca san saglir cun la suja 30 geadas anavos

• tot chels/chellas tgi son sagleir cun la soua 30 gedas anavos

• a tuot quels chi saun saglir culla sua 30 voutas inavous

• a tuot quels chi san saglir culla sua 30 jadas inavo


cantar ina canzun d'affons che tuts enconuschan

cantar egna canzùn d'unfànts ca tuts ancanuschan

cantar ena canzung d'unfants tgi tots canoschan

chanter üna chanzun d'iffaunts cha tuots cugnuoschan

chantar üna chanzun d'uffants cha tuots cugnuoschan


midar plaz cun in conscolar/ina conscolara e turnar puspei egl agen plaz

midar plaz cun egn cunscular/egna cunsculara a puspe turnar agl agen plaz

müder lö cun ün conscolar/üna conscolara e turner darcho a l'egna plazza

müdar lö cun ün conscolar/üna conscolara e tuornar darcheu a l'aigna plazza


schular ina melodia che tuts enconuschan

schivlar egna melodeia ca tuts ancanuschan

tschivlar ena melodia tgi tots canoschan

tschüvler üna melodia cha tuots cugnuoschan

tschüvlar üna melodia cha tuots cugnuoschan


mussar cul det sil scolast/silla scolasta

mussar cugl det segl surmester/sen la surmestra

musser cul daunt sül magister/sülla magistra

muossar cul daint sül magister/sülla magistra


dumbrar tochen diesch en in auter lungatg

dumbrar tocen diesch an egn oter lungatg

dumbrar anfignen diesch ainten en oter lungatg


numnar in camond che vus udis savens a casa

numnar egn cumond ca vus udez savens a tgea

numnar en cumond tgi vous santiz savens a tgesa

numner ün cumand cha vus udis suvenz a chesa

nomnar ün cumond cha vus dudis suvent a chasa


El ha raquintau ch'ei drovi instruments specials per observar las steilas.

El â raquinto c'igl dovri instrumaints spezials par observar las stélas.

El ò detg tgi dovra instrumaints spezials per observar las steilas.


Ils quater modus sedifferenzieschan tenor fuorma e diever.

Igls quater modus sadisfranztgeschan tanor furma a diever.

Igls quatter modus sa disfranztgeschan tenor furma ed adiever.

Ils quatter möds da verbs as disferenzcheschan tenor la fuorma e l'adöver.


Els han detg che vus mondies buc en vacanzas uonn.

Els ân getg ca vus neias uon betg an vacànzas.

Els on detg tgi vous geias betg an vacanzas chest onn.

Els haun dit cha vus nu giajas in vacanzas quist an.

Els han dit cha vus nu giajat in vacanzas quist on.


Nus havein fatg ina surpresa pils geniturs.

Nus vagn fatg egna surpresa pigls geniturs.

Nous vagn fatg ena surpresa agls genitours.

Nus vains fat üna surpraisa als genituors.

Nus vain fat üna surpraisa als genituors.


Jeu giavischel che nus fetschien enzatgei ensemen.

Jou giavisch ca nus fageian anzatge anzemel.

Ia giaveisch tgi nous fetschan ensatge ansemen.

Eau giavüsch cha nus fatschans qualchosa insembel.

Eu giavüsch cha nus fetschan alch insembel.


Ils quater modus muossan en tgei moda e maniera ch'enzatgei vegn detg.

Igls quater modus mussan an tge moda a maniera c'anzatge vean getg.

Igls quatter modus mossan, an tge moda e maniera tg'ensatge vign detg.

Ils quatter möds dal verb muossan in che maniera cha qualchosa vain dit.

Ils quatter möds dal verb muossan in che maniera cha alch vain dit.


Nus contemplassen bugen ina ga las steilas cul telescop.

Nus contemplassan bugent egn'ea las stélas cugl telescop.

Nous contemplessan gugent eneda las steilas cugl telescop.

Nus contemplessans gugent üna vouta las stailas cul telescop.

Nus observessan jent üna jada las stailas cul telescop.


• Culs verbs san ins far il suandont: conjugar, metter els differents temps, metter els differents modus.

• Cugls verbs san ign far igl savundànt: conjugar, meter agls diferaints tains, meter agls diferaints modus.

• Cugls verbs ins pò far igl suandont: conjugar, metter aint igls differents taimps, metter aint igls differents modus.

• Culs verbs as po fer il seguaint: conjugher, metter i'ls differents temps, metter i'ls differents möds.

• Culs verbs as poja far il seguaint: conjugar, metter i'ls differents temps, metter i'ls differents möds.


Els fagessan îls sch'els ti vasessan ascheia.

Els faschessan igliuns d'at vaseir uscheia.


• Ei dat quater conjugaziuns regularas dil verb:

• Igl dat quater conjugaziùns regularas digl verb:

• I dat quatter conjugaziuns regularas digl verb:

• A do quatter conjugaziuns reguleras dal verb:

• I dà quatter conjugaziuns regularas dal verb:


verbs cumplagns (tot igls oters verbs scu neiver, plover, liger, vaseir, turnar, dumandar, neir, star, dar etc.)

verbs cumplains (tuot ils oters verbs scu naiver, plouver, ler, vzair, turner, dumander, gnir, ster, der, etc.)

verbs cumplains (tuot ils oters verbs sco naiver, plouver, leger, verer, tuornar, dumandar, gnir, star, e.o.p.)


Els han dit ch'els hajan vis a crodar üna staila.


El fuss puspei sauns, sch'el fuss staus en letg in pèr dis.

El fuss puspe sàn, sch'el fuss sto agl litg egn peer gis.

El fiss puspe sang, sch’el fiss sto ainten letg en pêr deis.

El füss darcho saun, sch'el füss sto in let ün pêr dis.

El füss darcheu san, sch'el füss stat in let ün pêr dis.


Sisum il curtgin ein il suandonts simbols:

Senzum igl curtgegn en igls savundànts simbols:

Sensom igl curtgign èn igls suandonts simbols:

Süsom il curtin sun ils seguaints simbols:


Nus havessen fatg ina surpresa, sche ti fusses stada a casa.

Nus vessan fatg egna surpresa, scha tei fussas stada a tgea.

Nous at vessan fatg ena surpresa, schi te fissas stada a tgesa.

Nus at vessans fat üna surpraisa, scha tü füssast steda a chesa.

Nus at vessan fat üna surpraisa, scha tü füssast statta a chasa.


textematica: muntada dallas construcziuns/dil text

textematica: muntada da las construcziùns/digl text

textematica: muntada dallas construcziuns/digl text

textematica: significaziun da las frasas/dal text


Tei âs egn bùn santimaint pigls animals.

Nous vurdagn gugent segl tschiel steilia.


El ha dit chi voula instrumaints specials per observar las stailas.


Seigies sincers e buca raquenta manzegnas!

Segias sinzer a betga raquenta manzegnas!


Sch'el havess liber, fuss el era dalla partida.

Sch'el vess liber, fuss el ear da la partida.

Sch'el vess liber, fiss el er dalla parteida.

Sch'el vess liber, füss el eir da la partida.


Las damondas el cudisch da lavur vegnan discutadas cun agid dil curtgin da lungatg e cun agid dallas informaziuns els memos. Silsuenter emprovan ils scolars da far uorden cul schischuri da construcziuns.

Las amparadas agl cudesch da lavur vignan discutadas cun agid digl curtgegn da lungatg a cun agid da las infurmaziùns agls memos. Suainter amprovan igls sculars da far urden cugl schischuri da construcziùns.

Las dumondas aint igl codesch da lavour vignan discutadas cun ageid digl curtgign da lungatg(s) e dallas infurmaziuns aint igls memos. Alloura amprovan igls scolars da far urden cugl battibogl da construcziuns.

Las dumandas i'l cudesch da lavur vegnan discutedas cun agüd dal curtin da lingua(s) e da las infurmaziuns i'ls memos. Alura prouvan ils scolars da fer uorden cul battibuogl da frasas.

Las dumondas i'l cudesch da lavur vegnan discusas cun agüd dal curtin da lingua(s) e da las infuormaziuns i'ls memos. Lura prouvan ils scolars da far uorden cul battibuogl da frasas.


Vus meis mintga sera a mirar las steilas.

Vus naz mintga sera ordafora a vurdar las stélas.

Vous gez mintga seira a vurdar las steilas.

Vus giais mincha saira a guarder las stailas.

Vus giais mincha saira a guadar las stailas.


Nous vurdagn gugent aint igl firmamaint.


fonematica: furma digls sùns a digls segns


verbs modals (pudeir, saveir, stueir, dueir, vuleir, dastger)

verbs models (pudair, savair, stuvair, druver, vulair)

verbs modals (pudair, dovair, savair, stuvair, vulair, manglair)


• La plonta stat per las specias da plaids.

• La plànta stat par las spezias da pleds.

• La planta stat per las speztgas da pleds.

• Il bös-ch sto per las spezchas da pleds.

• Il bös-ch sta per las spezchas da pleds.


Sche nus havessen dapli temps, visitassen nus igl observatur da steilas a Falera.

Scha nus vessan daple tains, visitassan nus igl observatori da stélas a Falera.

El fiss puspe sang, sch'el fiss sto ainten letg en pêr deis.

Scha nus vessans dapü temp, visitessans nus ün observatori da stailas.

Scha nus vessan daplü temp, gessan nus in ün observatori da stailas.


• verbs auxiliars (aver, easser, vagnir)


Ella gess igl pi gugent mintga de a correr.

Ella gess il pü gugent mincha di a cuorrer.

Ella gess il plü jent mincha di a cuorrer.


Schi nous vessan daple taimp, gessan nous ainten en observatori da steilas.


• La cruna dalla plonta da colur blaua representa ils verbs.

• La crùna da la plànta da calur blaua rapreschainta igls verbs.

• La tschema blava dalla planta represchainta igls verbs.

• La curuna blova dal bös-ch rapreschainta ils verbs.

• La curuna blaua dal bös-ch rapreschainta ils verbs.


Ils scolars enconuschan tochen ussa ils modus imperativ ed indicativ. Els han aunc buc empriu il cundiziunal ed il conjunctiv. La finamira ei da survegnir ina survesta dils quater modus. Culs modus san ins variar la moda e maniera da dir enzatgei.

Igls sculars ancanuschan antocen uss igls modus imperativ ad indicativ. Els ân ànc betg amprieu igl cundiziunal ad igl conjunctiv. La fegnamira e da survagnir egna survesta digls quater modus. Cugls modus san ign variear la moda a maniera da gir anzatge.

Igls memos sa basan sen la grammatica da scola 2.4.12. Igls scolars canoschan anfignen ossa igl imperativ ed igl indicativ digls modus digl verb. Els n'on betg anc amprandia igl cundiziunal ed igl conjunctiv. La fegnameira è da survagneir ena survista digls quatter modus digl verb. Cugls modus ins pò variier la maniera da deir ensatge.

Ils scolars cugnuoschan fin uossa l'imperativ e l'indicativ dals möds dal verb. Els nun haun auncha imprains il cundiziunel ed il conjunctiv. Il böt es da survgnir üna survista dals quatter möds dal verb. Culs möds as po varier la maniera da dir qualchosa.

Ils scolars cugnuoschan fin uossa l'imperativ e l'indicativ dals möds dal verb. Els nun han amo imprais il cundiziunal e'l conjunctiv. Il böt es da surgnir üna survista dals quatter möds dal verb. Culs möds as poja variar la maniera da dir alch.


Nus contemplassan bugent egn'ea las stélas cugl telescop.

Nous observessan gugent eneda las steilas cugl telescop.

Nus contemplessans gugent üna vouta las stailas cul telescop.

Nus observessan jent üna jada las stailas cul telescop.


Ella marchescha ils quater cantuns dalla stanza da scola cun mintgamai in dils quater modus. Lu prelegia ella las construcziuns dil cudisch da lavur che stattan els differents modus. Ils scolars van el cantun che corrispunda alla construcziun che la scolasta prelegia.

Ella marcescha igls quater cantùns da la stànza da scola cun mintgame egn digls quater modus. Alura preligia ella las construcziùns digl cudesch da lavur ca statan agls diferaints modus. Igls sculars van agl cantùn ca coraspunda a la construcziùn ca la surmestra prelegia.

La scolasta evaluescha cun la suandonta activitad, sch'igls scolars on ancletg igl adiever digls quatter modus digl verb. Ella marchescha igls quatter cantungs dalla stanza da scola cun mintgamai egn digls quatter modus digl verb. Alloura prelitg’la las construcziuns digl codesch da lavour tgi èn aint igls differents modus. Igls scolars von aint igl cantung tgi corresponda alla construcziun tgi la scolasta preligia.

Ella markescha ils quatter chantuns da la staunza da scoula cun adüna ün dals quatter möds dal verb. Alura prelegia ella las frasas dal cudesch da lavur chi sun i'ls differents möds. Ils scolars vaun aint il chantun chi correspuonda a la frasa cha la magistra prelegia.

Ella markescha ils quatter chantuns da la stanza da scoula cun adüna ün dals quatter möds dal verb. Lura prelegia ella las frasas dal cudesch da lavur chi stan i'ls differents möds. Ils scolars van aint il chantun chi correspuonda a la frasa cha la magistra prelegia.


Sch'ellas savessen, spitgassen ellas segir.

Sch'ellas savessan, spitgessan ellas siir.

Sch'ellas savessan chegl, spitgessan ellas per franc.

Sch'ellas savessan, spettessan ellas dal sgür.


Ils simbols dalla vart seniastra stattan per las quater capacitads linguisticas.

Igls simbols da la vart saniestra statan par las quater capazitads linguisticas.

Igls simbols dalla vart sanestra stattan per las quatter capacitads linguisticas (screiver, liger, discorrer, tadlar).

Ils simbols da la vart schnestra staun per las quatter capaciteds linguisticas.

Ils simbols da la vart schnestra stan per las quatter capacitats linguisticas.


Tgei tips gidan da dar bunas rispostas/raquintar enzatgei? (blau)

Tge tips gidan da dar bùnas raspostas/raquintar anzatge? (blau)

Tge tips geidan a dar bungas raspostas/rachintar ensatge? (blo)

Che tips güdan a der bunas respostas/quinter qualchosa? (blov)

Che tips güdan a dar bunas respostas/quintar alch? (blau)


Tgi ha duront las vacanzas empriu d'enconuscher auters affons?

Tgi â durànt las vacànzas amprieu d'ancanuscher oters unfànts?

Tgi ò amprandia a canoscher oters unfants durant las vacanzas?

Chi ho imprains a cugnuoscher ad oters iffaunts düraunt las vacanzas?

Chi ha imprais a cugnuoscher ad oters uffants dürant las vacanzas?


Daco ei quei tip buns? – perquei ch'ins muossa aschia ch'ins pren part da quei ch'in visavi di

Partge e que tip bùn? – parquegl c'ign mussa ascheia c'ign prenda part da quegl c'igl visavi gi

Pertge è chel tip bung? – perchegl tg’ins mossa uscheia tg’ins peglia part da chegl tg’igl visavi dei

Perche es quel tip bun? – Perque cha's muossa uschè cha's taidla e piglia part a que cha'l visavi disch.

Perche es quel tip bun? – Perquai chi's muossa uschè chi's taidla e piglia part a quai cha'l visavi disch.


Ils affons dattan il giug 'plaids scumandai' (e). En pèrs tschentan els damondas in a l'auter. Els astgan buca duvrar ils plaids 'gie' e 'na'. Sch'in affon drova in da quels plaids, ei la runda alla fin. Ils affons dattan pliras rundas. Silsuenter sa il scolast dumandar:

Igls unfànts fan igl gioi 'pleds scumandos' (e). An peers tschaintan els amparadas l'egn a l'oter. Els dastgan betga duvrar igls pleds 'ea' a 'na'. Sch'egn unfànt dovra egn da quels pleds, e la runda fitada. Igls unfànts giojan pliras rundas. Suainter sa igl surmester amparar:

Igls unfants dattan igl gi 'pleds scumandos' (e). An pêrs fon els dumondas l’egn a l’oter. Els na dastgan betg duvrar igls pleds 'ea' e 'na'. Schi en unfant dovra egn da chels pleds, è la runda alla fegn. Igls unfants dattan ples rundas. Alloura so igl scolast dumandar:

Ils iffaunts faun in duos il gö 'pleds scumandos' (e) e faun dumandas ün a l'oter. Els nu suos-chan druver ils pleds 'schi/hei' e 'na'. Sch'ün iffaunt drouva ün da quels pleds, es la runda a fin. Ils iffaunts giouvan püssas rundas. Zieva po il magister dumander:

Ils uffants fan in duos il gö 'pleds scumandats' (e) e fan dumondas ün a tschel. Els nu das-chan dovrar ils pleds 'schi/hai' e 'na'. Sch'ün uffant douvra ün da quels pleds, es la runda a fin. Ils uffants giovan plüssas rundas. Davo po il magister dumandar:


Mintga pèr gioga il discuors (d). Suenter mintga presentaziun dat la classa in cuort resun:

Mintga peer gioja igl dascurs (d). Suainter mintga preschantaziùn dat la classa egn curt resùn:

Mintga pêr gioia igl discurs (d). Siva mintga preschentaziun dat la classa en curt resung:

Mincha pêr giouva il discuors (d). Zieva mincha preschantaziun da la classa ün cuort resun:

Mincha pêr giova il discuors (d). Davo mincha preschantaziun dà la classa ün cuort resun:


Tgi da vus ei gia staus en vacanzas en in hotel?

Tgi da vus e gea sto an vacànzas an egn hotel?

Tgi da vous è gio sto an vacanzas ainten en hotel?

Chi da vus es già sto in vacanzas in ün hotel?

Chi da vus es fingià stat in vacanzas in ün hotel?


Tgi vul buc emprender d'enconuscher auters affons. Daco buc?

Tgi vut betg amprender d'ancanuscher oters unfànts. Partge betg?

Tgi vot betg amprender a canoscher oters unfants? Pertge betg?

Chi nu voul imprender a cugnuoscher ad oters iffaunts? Perche na?

Chi nu voul imprender a cugnuoscher ad oters uffants? Perche brich?


Per controllar il pensum sa il scolast dumandar:

Par controlar la leztga sa igl surmester amparar:

Per controllar igl pensum so igl scolast dumandar:

Per controller la lezcha po il magister dumander:

Per controllar la lezcha po il magister dumandar:


Ei tonscha savens in 'gie' ni in 'na' per rispunder a damondas. Sch'ins emprova d'evitar 'gie' e 'na', sto la persuna che rispunda vegnir pli creativa. Ella vegn sfurzada d'entrar pli fetg ella damonda ed el tema. Il discuors survegn dapli veta, perquei che las rispostas vegnan pli liungas e pli detagliadas.

Igl tànscha savens egn 'ea' near egn 'na' par raspunder ad amparadas. Sch'ign amprova d'evitar 'ea' a 'na', sto la parsùna ca raspunda vagnir ple creativa. Ella vean sfurzada d'antrar ple fetg an l'amparada ad agl tema. Igl dascurs survean daple veta, parquegl ca las raspostas vignan ple lùngas a ple detaglieadas.

I tanscha savens en 'ea' u en 'na' per rasponder a dumondas. Sch’ins amprova d’evitar 'ea' u 'na', stò la persunga tgi rasponda neir pi creativa. Ella vign sfurzada d’antrar pi fitg ainten la dumonda ed aint igl tema. Igl discurs survign daple veta, perchegl tgi las raspostas vignan pi lungas e pi detagledas.

Resposta pussibla: Suvenz basta ün 'schi' u ün 'na' per respuonder a dumandas. Scha's prouva d'eviter 'schi' e 'na', stu la persuna chi respuonda gnir pü creativa. Ella vain sfurzeda da s'occuper pü ferm culla dumanda e cul tema. Il discuors survain dapü vita, perque cha las respostas dvaintan pü lungias e pü detagliedas.

Resposta pussibla: Suvent basta ün 'schi' o ün 'na' per respuonder a dumondas. Schi's prouva d'evitar 'schi' e 'na', sto la persuna chi respuonda gnir plü creativa. Ella vain sforzada da s'occupar plü ferm culla dumonda e cul tema. Il discuors survain daplü vita, perquai cha las respostas dvaintan plü lungas e detagliadas.


Tgei tips gidan da sepresentar a moda segira (senza plaids)? (mellen)

Tge tips gidan da sapreschantar a moda siira (sainza pleds)? (melen)

Tge tips geidan a sa preschentar a moda sieira (sainza pleds)? (mellen)

Che tips güdan a's preschanter in möd sgür (sainza pleds)? (mellan)

Che tips güdan a's preschantar in möd sgür (sainza pleds)? (gelg)


Els savessen far las suandontas observaziuns:

Els savessan far las savundàntas observaziùns:

Ellas savessan far las suandontas observaziuns:

Els pudessan fer las seguaintas observaziuns:

Els pudessan far las seguaintas observaziuns:


Tgei auters plaids han il medem effect? – oje, donn, ...

Tge oters pleds ân igl madem efect? – oje, don, ...

Tge oters pleds on igl madem effect? – oje, donn, ...

Che oters pleds haun il listess effet? – super, oje, dan, pcho ...

Che oters pleds han il listess effet? – super, oje, don, puchà ...


Las rispostas vegnan discutadas en classa. Ei dat buca per tut ils tips numnai ina clara sligiaziun. Tut tenor situaziun sa in tip esser buns ni schliats.

Las raspostas vignan discutadas an classa. Igl dat betga par tut igls tips numnos egna clera schliaziùn. Tut tanor situaziùn sa egn tip easser bùn near schleat.

Las raspostas vignan discutadas an classa. I na dat betg per tot igls tips numnos ena clera schliaziun. Tot tenor situaziun so en tip esser bung u schlet.

Las respostas vegnan discusas in classa. A nu do üna soluziun clera per tuot ils tips numnos. Tuot tenor situaziun po ün tip esser bun u nosch.

Las respostas vegnan discusas in classa. I nu dà üna soluziun clera per tuot ils tips nomnats. Tuot tenor situaziun po ün tip esser bun o nosch.


secapescha, segir, forsa, mintgaton, (buca) bugen, adina puspei

Natiralmeing, siir, forsa, frànc, mintgatànt, (betga) bugent, adigna puspe

sa tgapescha, sieir/franc, forsa, mintgatant, (betg) gugent, adegna puspe, pitost betg, naturalmaintg, forsa en'otr'eda

s'inclegia, sgür, forsa, minchataunt, gugent, adüna darcho, cler, sainz'oter, pü prubabel (na) ...

s'inclegia, sgür, forsa, minchatant, jent, adüna darcheu, cler, sainz'oter, plüprobabel (na) ...


Co essas vus vegni en contact cun quels affons?

Co eassas vus vagnieus an contact cun quels unfànts?

Scu ischas vous nias an contact cun chels unfants?

Cu essas vus gnieus in contact cun quels iffaunts?

Co eschat vus gnüts in contact cun quels uffants?


Ils scolars legian ils tips (b). Els colureschan tut ils ‘buns’ tips cun differentas colurs.

Igls sculars ligian igls tips (b). Els calureschan tut igls ‘bùns’ tips cun diferaintas calurs.

Las scolaras ligian igls tips (b). Ellas colureschan tot igls 'bungs' tips cun differentas calours.

Ils scolars legian ils tips b). Els culureschan tuot ils 'buns' tips cun differentas culuors.

Ils scolars legian ils tips b). Els culurischan tuot ils ‘buns’ tips cun differentas culurs.


Tgei tips gidan da tschentar damondas adattadas? (blau)

Tge tips gidan da far amparadas adatadas? (blau)

Tge tips geidan a far dumondas adattadas? (blo)

Che tips güdan a fer dumandas adattedas? (blov)

Che tips güdan a far dumondas adattadas? (blau)


Silsuenter presenta il scolast cuortamein la situaziun (a). Ils scolars legian en pèrs il discuors. Ensemen reflecteschan els il discuors e dattan risposta allas damondas.

Suainter preschainta igl surmester curtameing la situaziùn (a). Igls sculars ligian an peers igl dascurs. Anzemel reflecteschan els igl dascurs a raspundan las amparadas.

Alloura preschainta igl scolast curtamaintg la situaziun (a). Las scolaras ligian an pêrs igl discurs. Ansemen reflecteschan ellas igl discurs e dattan rasposta allas dumondas.

Zieva preschainta il magister la situaziun a). Adüna duos scolars legian il discuors. Insembel reflettan els il discuors e respuondan a las dumandas.

Davo preschainta il magister la situaziun a). Adüna duos scolars legian il discuors. Insembel reflettan els il discuors e respuondan a las dumondas.


Ei para plitost in'intervista che in discuors.

Igl para pletost egn'intervesta c'egn dascurs.

I para pitost en’intervista tgi en discurs.

Que pera d'esser püchöntsch ün'intervista cu ün discuors.

I para d'esser plüchöntsch ün'intervista co ün discuors.


Tgei effect han quels plaids en in discuors? – il partenari ei attents e pren part

Tge efect ân quels pleds an egn dascurs? – igl partenari e atent a prenda part

Tge effect on chels pleds ainten en discurs? – igl partenari è attent e peglia part

Che effet haun quels pleds in ün discuors? – Il partenari es attent e piglia part.

Che effet han quels pleds in ün discuors? – Il partenari es attent e piglia part.


Ils scolars lavuran en pèrs. Els elegian silmeins treis tips ch'els vulan risguardar e scrivan in discuors 'migliurau' denter Gianna e Martin (c).

Igls sculars lavuran an peers. Els tschearnan seglmains tres tips c'els vutan risguardar a scrivan egn dascurs 'migliuro' trànter Giana a Martin (c).

Las scolaras lavouran an pêrs. Ellas tschernan aglmanc treis tips tg’els vottan risguardar e screivan en discurs 'migliuro' tranter Gina e Marvin (c).

Ils scolars lavuran in duos. Els tschernan trais tips ch'els vulessan resguarder e scrivan ün 'meglder' discuors traunter Gianna e Martin (c).

Ils scolars lavuran in duos. Els tschernan trais tips ch'els vulessan resguardar e scrivan ün 'meglder' discuors tanter Gianna e Martin (c).


Daco eis ei bien da magari duvrar auters plaids che 'gie' e 'na'.

Partge e'gl bien da magari duvrar oters pleds ca 'ea' a 'na'.

Pertge ègl bung da duvrar magari oters pleds tgi 'ea' e 'na'?

Perche es que bun da druver minchataunt oters pleds cu 'schi/hei' e 'na'?

Perche esa bun da dovrar minchatant oters pleds co 'schi/hai' e 'na'?


Tgei tips gidan da surmuntar las atgnas retenientschas? (oransch)

Tge tips gidan da surmuntar las atgnas ratanientschas? (oransch)

Tge tips geidan a surmuntar las atgnas retignientschas? (oransch)

Che tips güdan a survendscher las egnas retgnentschas? (orandsch)

Che tips güdan a survendscher las aignas retgnentschas? (orandsch)


Tgei plaids haveis vus duvrau per evitar ils plaids 'gie' e 'na'.

Tge pleds vez vus duvro par evitar igls pleds 'ea' a 'na'.

Tge pleds vez vous duvro per evitar igls pleds 'ea' e 'na'?

Che pleds vais vus druvo per eviter 'schi/hei' e 'na'?

Che pleds vais vus dovrà per evitar 'schi/hai' e 'na'?


Tgei tips blaus (tschintschar) ein vegni risguardai en quei discuors?

Tge tips blaus (bagliafar) en vagnieus risguardos an que dascurs?

Tge tips blos (discorrer) èn nias risguardos ainten chel discurs?

Che tips blovs (discuorrer) sun gnieus resguardos in quist discuors?

Che tips blaus (discuorrer) sun gnüts resguardats in quist discuors?


Tgei tips savesses vus aunc dar a Gianna e Martin?

Tge tips savessas vus ànc dar a la Giana ad agl Martin?

Tge tips savessas vous anc dar a Gina e Marvin?

Che tips pudessas auncha der a Gianna e Martin?

Che tips pudessat amo dar a Gianna e Martin?


Tgei impressiun generala haveis vus da quei discuors?

Tge impressiùn generala vez vus da que dascurs?

Tge impressiun generala vez vous da chel discurs?

Che impreschiun generela vais vus da quist discuors?

Che impreschiun generala vais vus da quist discuors?


Gianna tschenta biaras differentas damondas davart differents temas enstagl da star tier in tema.

La Giana tschainta blearas diferaintas amparadas davart diferaints temas anstagl da star tier egn tema.

Gina fò bleras differentas dumondas davart differents temas anstagl da star tar en tema.

Gianna fo bgeras dumandas davart differents temas impè da rester tar ün tema.

Gianna fa bleras dumondas davart differents temas invezza da restar pro ün tema.


Ils scolars nodan mintgamai quater expressiuns/plaids che san remplazzar ils plaids 'gie' e 'na' en in discuors (f).

Igls sculars nodan mintgame quater expressiùns/pleds ca san ramplazar igls pleds 'ea' a 'na' an egn dascurs (f).

Las scolaras nodan mintgamai quatter expressiuns/pleds tgi son ramplazzar igls pleds 'ea' e 'na' ainten en discurs (f).

Ils scolars notan quatter expressiuns/pleds chi paun rimplazzer ils pleds 'schi/hei' e 'na' in ün discuors (f).

Ils scolars notan quatter expressiuns/pleds chi pon rimplazzar ils pleds 'schi/hai' e 'na' in ün discuors (f).


Tgei tips mellens (mimica/gestica) ein vegni risguardai duront giugar?

Tge tips melens (mimica/gestica) en vagnieus risguardos durànt giujear?

Tge tips mellens (mimica/gestica) èn nias risguardos durant igl giuier?

Che tips mellans (mimica/gestica) sun gnieus resguardos cun giuver?

Che tips gelgs (mimica/gestica) sun gnüts resguardats cun giovar?


Tgei tips gidan da tedlar e seconcentrar sil discuors? (verd)

Tge tips gidan da tarlar a saconzentrar segl  dascurs? (verd)

Tge tips geidan a tadlar e sa concentrar sen igl discurs ? (verd)

Che tips güdan a tadler ed as concentrer sül discuors? (verd)

Che tips güdan a tadlar ed as concentrar sül discuors? (verd)


Il scolast sa far la punt alla proxima incumbensa culs suandonts plaids: «Ussa haveis vus survegniu ina massa tips ed ideas per tener agradsi in discuors. Sin in tip lein nus uss aunc mirar pli detagliadamein, numnadamein: Di adina puspei caussas sco 'cool', 'propi?' ni 'wow'!»

Igl surmester sa far la pùnt a la proxima leztga cugls savundànts pleds: «Ussa vez vus survagnieu egna massa tips ad ideias par mantaner egn dascurs. Sen egn tip lagn nus uss ànc vurdar ple detaglieadameing, numnadameing: Gi adigna puspe tgossas sco 'cool', 'propi?' near 'wow'!»

Igl scolast so far la punt alla proxima incumbensa cun igls suandonts pleds: «Ossa vez vous survagnia ena massa tips ed ideias per mantigneir en discurs. Sen en tip lagn nous oss anc vurdar an detagl, numnadamaintg: Dei adegna puspe tgossas scu 'cool', 'propi?' u 'uau'!»

Il magister fo la punt a la prosma incumbenza culs seguaints pleds: «Uossa vais survgnieu üna pruna tips ed idejas per tgnair in vita ün discuors. Ün da quels tips vulainsa guarder uossa ün pô pü in detagl, nempe: Di adüna darcho pleds scu 'cool', 'propi?' u 'wow'!»

Il magister fa la punt a la prosma lezcha culs seguaints pleds: «Uossa vais surgnir üna pruna tips ed ideas per tgnair in vita ün discuors. Ün da quels tips laina guardar uossa ün pa plü in detagl, nempe: Di adüna darcheu pleds sco 'cool', 'propa?' o 'wow!'»


Jeu fagess bugen in viadi entuorn il mund.

Jou fagess bugent egn vieadi anturn igl mund.

Ia faschess gugent en viadi anturn igl mond.

Eau fess gugent ün viedi intuorn il muond.


Jeu sun aunc mai staus en vacanzas sper la mar.

Jou sund ànc mai sto an vacànzas sper la mar.

Ia sung anc mai sto an vacanzas dasper la mar.

Eau nu sun auncha mê sto/steda in vacanzas al mer.

Eu nu sun amo mai stat/statta in vacanzas al mar.


Jeu hai legiu diesch cudischs questa stad.

Jou ve ligieu diesch cudeschs questa stad.

Ia va ligia diesch codeschs chesta stad.


Ier hai jeu astgau ir cun mia madretscha a kino.

Ier ve jou stgieu ir a kino cun la mia madretscha.

Ier vaia dastgea eir a kino cun la mia madretscha.

Her d'he eau pudieu ir a kino cun mia dütscha.


Ier â igl mieus giat survagnieu tschentg gatels.

Ier ò igl mies giat survagnia tschintg gattels.


Ier hai jeu viu nies scolast cun sia nova amitga.

Ier ve jou vieu igl noss surmester cun la sia nov'amitga.

Ier vaia via igl noss scolast cun la sia nova ameia.

Her d'he eau vis a nos magister cun sia amia.

Her n'haja vis a nos magister cun sia duonna.


Jeu hai survegniu novs skis sin natalezi.

Jou ve survagnieu novs skis sen natalezi.

Ia va survagnia novs skis pigl anniversari.

D'anniversari d'he eau survgnieu ün pêr skis nouvs.

D'anniversari n'haja surgni ün pêr skis nouvs.


Oz hai jeu saviu far in salto anavos sil trampolin.

Oz ve jou savieu far egn salto anavos segl trampolin.

Oz vaia savia far en salto anavos sen igl trampolin.

Hoz d'he eau savieu fer ün salto inavous sül trampolin.

Hoz n'haja savü far ün salto inavo sül trampolin.


Mia tatta ei ruclada ed ha stuiu ir el spital.

Mia tata e cupitgeada ad â stuieu ir agl spital.

Mia tatta è crudada ed ò stuia eir aint igl spital.

Mia nona es crudeda ed ho stuvieu ir a l'ospidel.

Mia nona es crodada ed ha stuvü ir a l'ospidal.


Uonn vein nus buca saviu far nies teater da Nadal.

Uon vagn nus betga savieu far igl noss teater da Nadal.

Chest onn vainsa betg savia far igl noss teater da Nadal.

Quist an nu vainsa pudieu fer nos teater da Nadel.

Quist on nu vaina pudü far nos teater da Nadal.


Jeu hai empriu treis uras per il test d'engles e tuttina fatg mo in da quater.

Jou ve amprieu tres uras pigl test d'angles a tutegna ve jou fatg me egn da quater.

Ia va amprandia treis ouras per igl test d’engles e va tuttegna angal fatg en quatter.

Eau d'he imprains trais uras per la prouva d'inglais e d'he listess fat be ün quatter.

Eu n'ha imprais trais uras per la prouva d'inglais e n'ha listess fat be ün quatter.


Jeu sun aschi leda che jeu hai dumignau ils examens.

Jou sund aschi leada ca jou ve dumagnieu igls examens.

Ia sung schi leda tg’ia va reuschia igls examens.

Eau sun uschè cuntainta cha'ls examens sun passos.

Eu sun uschè cuntainta cha'ls examens sun passats.


Oje! Que nu saregia adüna simpel per te.


Ier hai jeu magliau quater hotdogs da miezdi.

Ier da miezgi ve jou maglieu quater hotdogs.

Ier vaia maglea quatter hotdogs da mezde.

Her d'he eau mangio quatter hotdogs da gianter.

Her n'haja mangià quatter hotdogs da giantar.


Jeu hai piars mia megliera carta da Pokémon.

Jou ve pears la mia miglra tgarta da Pokémon.

Ia va pers la mia miglra carta da Pokémon.


Oz dracca ei schon puspei. Jeu hai plaunsiu avunda da quella plievgia.

Oz drag'igl schon puspe. Jou ve plànsieu avunda da quella plievgia.

Oz daratgigl gio puspe. Ia va planget avonda da chella plievgia.

Hoz plouva que già darcho. Plaunet d'he eau avuonda da la plövgia.

Hoz plouva fingià darcheu. Planet n'haja avuonda da la plövgia.


Mia mumma sevila adina sin mei, era sche miu frar pign ei la cuolpa.

Mia mama savila adigna sen me, ear scha mieus frar pintg e la cualpa.

Mia mamma sa vilainta da me, er schi mies frar pitschen è la colpa.

Mia mamma vain adüna gritta cun me, eir scha mieu frerin es la cuolpa.

Mia mamma vain adüna gritta cun mai, eir scha meis frarin es la cuolpa.


Ier havein nus giu cuorsa da skis. Jeu sun vegnida secunda.

Ier vagn nus gieu cursa da skis. Jou sund vagnida savunda.

Ier vainsa gia ena cursa da skis. Ia sung neida sagonda.

Her vainsa gieu cuorsa da skis. Eau sun gnida seguonda.

Her vaina gnü cuorsa da skis. Eu sun gnüda seguonda.


b) Ils scolars formuleschan lur giavischs el plenum.

b) Igls sculars formuleschan lur giavischs agl plenum.

b) Igls scolars formuleschan lour giaveischs aint igl plenum.

b) Ils scolars formuleschan lur giavüschs in classa.


5. Las steilas curdontas brischan enteifer ina secunda.

5. Igls crapets duvrassan 6 secundas par sgular egn'ea anturn igl mund.

5. Las steilas crudontas ardan an terma dad ena secunda.

5. Ils crappuns druvessan ses secundas per svuler üna vouta intuorn il muond.

5. Ils crappuns dovressan ses secundas per svolar üna jada intuorn il muond.


4. Ils crappets duvrassen 6 secundas per sgular ina ga entuorn il mund.

4. Quegl ca nus vasagn e egna substànza c'exista, parquegl ca l'aria lieuva anzemel cugl crap.

4. Stailas chi croudan sun graunins da crap chi's stüzzan ill'atmosfera e croudan sülla terra.

4. Stailas chi croudan sun granins da crap chi's stüzzan ill'atmosfera e croudan sülla terra.


6. Il sulegl drova in onn per semover entuorn la tiara.

6. Las stélas curdàntas brischan an tearma d'egna secunda.

6. Las stailas chi croudan ardan infra üna secunda.


La suandonta contribuziun informescha davart datums adattai per contemplar steilas curdontas:

Cuntribuziùn davart datums adatos par contemplar stélas curdàntas:

La suandonta contribuziun infurmescha davart datas adattadas per contemplar steilas crudontas:

La seguainta contribuziun infurmescha davart datas adattedas per contempler stailas chi croudan:

La seguainta contribuziun infuorma davart datas adattadas per contemplar stailas chi croudan:


2. Stélas curdàntas en nut oter ca crapùns ca sgolan mintgatànt ord igl spazi viers la Teara.

2. Igls craps èn schi gronds scu oranschas. (en garnitsch da reis)

2. Stailas chi croudan nu sun ünguott'oter cu crappuns chi svoulan minchataunt our da l'univers vers la terra.

2. Stailas chi croudan nu sun nöglia oter co crappuns chi svoulan minchatant our da l'univers vers la terra.


3. Igls craps lieuvan, parquegl c'igl e aschi tgòld agl univers.

3. Igls crappets duvressan 6 secundas per sgular eneda anturn la tera.

3. Ils crappuns alguan, perque cha'd es uschè chod i'l univers.

3. Ils crappuns alguan, perquai chi'd es uschè chod i'l univers.


7. Duront certs temps digl onn san ins veser dapli steilas curdontas.

7. Igl sulegl dovra egn on par samover anturn la Teara.

7. En comet consista tranter oter da glatsch e da polvra schalada.

7. Il sulagl drouva ün an per girer intuorn la terra.

7. Il sulai douvra ün on per girar intuorn la terra.


8. In comet consista denter auter da glatsch e puorla schelada.

8. Durànt tschearts tains digl on san ign vaser daple stélas curdàntas.

8. Durant tscherts taimps digl onn ins so vaseir daple steilas crudontas.

8. Düraunt tscherts temps da l'an as po que vzair dapü stailas chi croudan.

8. Dürant tscherts temps da l'on as poja observar daplü stailas chi croudan.


nus schevan, el fageva, nus currin, nus mussein, jeu s'interesseschel. El cundiziunal sepresentassen ellas sco suonda: nus schessen, nus fagessen, nus curressen, nus mussassen, nus s'interessassen.

nus schavan, el fageva, nus curagn, nus mussagn, jou s'interessesch. Agl cundiziunal sapreschantassan ellas ascheia: nus schassan, nus fagessan, nus curressan, nus mussassan, nus s'interessassan.

nous schevan (nous schessan), el fascheva (nous faschessan), nous partign (nous partissan), nous mussagn (nous mussessan), ia m’interessesch (nous ans interessessan).

nus dschaivans, el faiva, nus currins, nus mussains, eau m'interess. Illa prüma persuna plural dal cundiziunel tunan quellas fuormas uschè: nus dschessans, nus fessans, nus currissans, nus mussessans, nus ans interessessans.

nus dschaivan, el faiva, nus currin, nus muossain, eu m'interess. Illa prüma persuna plural dal cundiziunal tunan quellas fuormas uschè: nus dschessan, nus fessan, nus currissan, nus muossessan, nus ans interessessan.


La fuorma dil cundiziunal posseda adina in -ss ed ella vegn per gronda part duvrada en connex culla particla sche.

La furma digl cundiziunal posseda adigna egn -ss ad ella vean savens duvrada an conex cun la particla scha.

Las furmas digl cundiziunal on ainten tot las persungas en -ss-.

Las fuormas dal cundiziunel haun in tuot las persunas ün -ss.

Las fuormas dal cundiziunal han in tuot las persunas ün -ss.


Il purtret muossa üna figüra chi s'insömgia ed ho ün giavüsch.

Il purtret muossa üna figüra chi s'insömgia ed ha ün giavüsch.


3. Per formar il cundiziunal partan ins da l'emprema persuna plural digl indicativ present e remplazza la finiziun -ein cullas finiziuns dil cundiziunal -ass/-ess,

3. Par furmar igl cundiziunal part'ign da l'amprema parsuna plural digl indicativ preschaint a ramplazza la finiziùn -agn cun las finiziùns digl cundiziunal -ass/-ess, -assas/-essas, -assan/-essan (exaimpel: nus scrivagn > jou scrivess aaa.).

3. Per furmer il cundiziunel as parta da la prüma persuna plural e's rimplazza la desinenza -ains culla desinenza -essans (exaimpel: nus dschains > nus dschessans).

3. Per fuormar il cundiziunal as parta da la prüma persuna plural e's rimplazza la desinenza -ain culla desinenza -essan (exaimpel: nus dschain > nus dschessan).


5. El tudestg dat ei il conjunctiv I ed il conjunctiv II. Il conjunctiv II el tudestg corrispunda al cundiziunal romontsch. El tudestg dat ei denton sper la fuorma regulara (er ginge) aunc ina secunda fuorma, numnadamein la fuorma cun würde (er würde gehen).

5. An tudestg dat igl igl Konjunktiv I ad igl Konjunktiv II. Igl Konjunktiv II an tudestg coraspunda agl cundiziunal rumàntsch. An tudestg dat igl dantànt sper la furma regulara (er ginge) ànc egna savunda furma, numnadameing la furma cun würde (er würde gehen).

5. An tudestg dattigl igl conjunctiv I ed igl conjunctiv II. Igl conjunctiv II corresponda agl cundiziunal rumantsch. An tudestg dattigl pero, sper la furma regulara ('er ginge'), anc ena sagonda furma, numnadamaintg cun würde ('er würde gehen')

5. In tudas-ch do que il conjunctiv I ed il conjunctiv II. Il conjunctiv II correspuonda al cundiziunel in rumauntsch. In tudas-ch do que però, sper la fuorma regulera (er ginge), aunch'üna seguonda fuorma, nempe cun würde (er würde gehen).

5. In tudais-ch daja il conjunctiv I e'l conjunctiv II. Il conjunctiv II correspuonda al cundiziunal in rumantsch. In tudais-ch daja però, sper la fuorma regulara (er ginge), amo üna seguonda fuorma, nempe cun würde (er würde gehen).


Il cundiziunal vegn duvraus per giavischs e fatgs irreals.

Igl cundiziunal vean duvro par giavischs a fatgs ireals.

Igl cundiziunal vign duvro per acziuns u fatgs irreals e giaveischs.

Il cundiziunel vain druvo per acziuns u fats irreels e giavüschs.

Il cundiziunal vain dovrà per acziuns o fats irreals e giavüschs.


4. Exempels pusseivels: Savesses ti gidar mei culs pensums? Pudesses ti vegnir sperasora?

4. Exaimpels pussevels: Savessas tei gidar a mei cun las leztgas? Pudessas tei vagnir tier nus dumeingia?

4. Exaimpels pussebels: Am pudessas gidar a far igls pensums? Dastgessa eir a far tarmagls cugls mies ameis?

4. Exaimpels pussibels: Am pudessast güder a fer las lezchas? Sus-chess eau ir a giuver cun mieus cumpagns?

4. Exaimpels pussibels: Am pudessast güdar a far las lezchas? Das-chess eu ir a giovar cun meis cumpogns?


c) Las suandontas fuormas da verbs stattan buc el cundiziunal:

c) Las savundàntas furmas da verbs statan betg agl cundiziunal:

c) Las suandontas furmas da verbs èn da midar aint igl cundiziunal:

c) Las seguaintas fuormas da verbs nu sun al cundiziunel:

c) Las seguaintas fuormas da verbs nu sun al cundiziunal:


jeu: haver – (ha)vess, esser – fuss, magliar – magliass, duer – duess, star – stess,

jou: (a)ver – (a)vess, easser – fuss, magliear – magliess, duer – duess, star – stess, ir – nass

ia: eir – gess, aveir – vess, esser – fiss, magler – magless, parteir – partiss, star – stess

eau: avair – vess, esser – füss, manger – mengess, dovair – dess, ster – stess, ir – gess

eu: avair – vess, esser – füss, mangiar – mangess, dovair – dess, star – stess, ir – gess


2. Il cundiziunal vegn duvraus per giavischs e fatgs irreals.

2. Igl cundiziunal vean duvro par giavischs a fatgs ireals.

2. Igl cundiziunal vign duvro igl ple an connex cun la particla schi.

2. Il cundiziunel vain druvo pelpü in connex culla particla scha.

2. Il cundiziunal vain dovrà pelplü in connex culla particla scha.


Tgei ei stau pli grev: dar in canaster ni survegnir in canaster?

Tge e sto ple greav: dar egn canaster near survagnir egn canaster?

Tge è sto pi grev: dar en canaster u survagneir en canaster?

Che es sto pü difficil: da der u da survgnir la chavagna?

Che es stat plü difficil: da dar o da surgnir la chavogna?


Tgi ei il meglier telefonist dalla classa? Tgei ha quei scolar fatg bein?

Tgi e igl miglier telefonist da la classa? Tge â que scular fatg bagn?

Tgi è igl migler telefonist dalla classa? Tge ò chel scolar fatg bagn?

Chi es il meglder telefonist/la megldra telefonista da la classa? Che ho quel/quella fat fich bain?

Chi es il meglder telefonist/la meglra telefonista da la classa? Che ha quel/quella fat fich bain?


Pren giu il telefon, cura ch'enzatgi di si igl alfabet.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzatgi gi sei igl alfabet.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi dei igl alfabet.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün disch sü l'alfabet.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün disch sü l'alfabet.


In amitg telefonescha a ti. El vul empristar tiu velo, damai che siu ei ruts. Ti drovas buc tiu velo oz suentermiezdi, ti vul denton era buca empristar el a tiu amitg. Adina rumpa el caussas, perquei ch'el ha memia pauc quitau dad ellas.

Egn amitg telefonescha a tgei. El vut amprastar igl tieus velo, cunquegl c'igl sieus e rut. Tei dovras betg igl tieus velo oz suaintermiezgi, tei vol dantànt ear betg amprastar el agl tieus amitg. Adigna rumpa el tgossas, parquegl c'el â megna poc quito dad ellas.

En amei at telefonescha. El vot amprestar igl ties velo, damai tg’igl sies è rot. Te dovras betg igl ties velo oz sivamezde, te vot pero er betg igl amprestar agl ties amei. Adegna rompa el tgossas, perchegl tg’el ò mengia pac chito dad ellas.

Ün amih at telefona. El vuless impraster tieu velo, perque cha sieus frains sun ruots. Tü nu drouvast hoz tieu velo, ma tü nu vulessast insè impraster tieu velo a tieu amih. El rumpa adüna darcho qualchosa, perque ch'el nun ho bger pisser da la roba.

Ün ami at telefona. El less imprastar teis velo, perquai cha seis frains sun ruots. Tü nu douvrast hoz teis velo, ma tü nu lessast insè imprastar teis velo a teis ami. El rumpa adüna darcheu alch, perquai ch'el nun ha bler pisser da la roba.


Gie, el ei gest turnaus a casa. Jeu mon per el. Spetga dabot.

Ea, el e gest turno a tgea. Jou vont par el. Spetga dabot.

Ea, el è gist turno a tgesa. Ia vign per el. Spetga gist.

Schi, el es güst gnieu a chesa. Eau al clam. Be ün mumaint.

Schi, el es güsta gnü a chasa. Eu til clom. Be ün mumaint.


Te lavouras ainten ena practica da daintist.


Situaziun: Ti vul far giu in termin tiel coiffeur la mesjamna suentermiezdi.

Situaziùn: Tei vol far giou egn termin tier igl frisùnz/la frisùnza la measeanda suaintermiezgi.

Situaziun: Te vot far giu en termin tar la frisunza mesemda sivamezde.

Situaziun: Tü voust fer giò ün termin tal cuafför per marculdi zievamezdi.

Situaziun: Tü voust far giò ün termin pro'l cuafför per marcurdi davomezdi.


Pren giu il telefon, cura ch'enzatgi dumbra sin tschun.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzatgi dumbra sen tschentg.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi dombra sen tschintg.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün innombra sün tschinch.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün dombra sün tschinch.


Sch'il diember da scolars ei pli pigns ch'il diember da cartas, eis ei impurtont da risguardar la successiun dallas cartas e prender mo cartas che van a prau ina cun l'autra, schiglioc ei la cadeina tuttenina interrutta. Igl ei era pusseivel da dar a scolars pli ferms pliras cartas. Las cartas astgan denton buc esser vischinas – schiglioc sto il scolar telefonar a sesez.

Sch'igl diember da sculars e ple pintg c'igl diember da tgartas, e'gl impurtànt da risguardar la suczessiùn da las tgartas a prender me tgartas ca van a pro l'egna cun l'otra, schiglioc e la cadagna tutanegna interruta. Igl e ear pussevel da dar a sculars ple fearms pliras tgartas. Las tgartas dastgan dantànt betg easser vaschegnas – schiglioc sto igl scular telefonar a sesez.

Scha'l numer da scolars es pü pitschen cu'l numer da scolars, es que important da resguarder la successiun da las cartas e piglier be cartas chi s'affaun üna cun l'otra, uschigliö vain la chandagna da telefon interruotta. Ad es eir pussibel cha scolars pü ferms survegnan püssas cartas. Que nu paun però esser cartas chi staun üna sper l'oter, uschigliö stuvess ün scolar telefoner a se svess.

Scha'l nomer da scolars es plü pitschen co'l nomer da cartas, esa important da resguardar la successiun da las cartas e tour be cartas chi s'affan üna cun tschella, uschigliö vain la chandaina da telefon interruotta. Id es eir pussibel cha scolars plü ferms survegnan plüssas cartas. I nu pon però esser cartas chi stan üna sper tschella, uschigliö stuvess ün scolar telefonar a sai svess.


Ti vul dir al trenader da ballapei che ti sappies damaun buca vegnir al trenament.

Tei vol gir agl trenader da burape ca tei setgias damàn betga vagnir agl trenamaint.

Te vot deir agl trenader da ballape tgi te saptgas betg neir dumang agl trenamaint.

Tü voust dir al treneder da ballapè cha tü nu possast gnir damaun al trenamaint.

Tü voust dir al trenader da ballapè cha tü nu possast gnir daman al trenamaint.


Il scolast reparta a mintga scolar ina carta da giug (M8.2a-c). Ils scolars sesan en in rudi. Els survegnan in pèr minutas peda da leger lur cartas, tener endamen las informaziuns necessarias, studegiar co ei vulan prender giu il telefon egl emprem discuors e co formular lur giavisch/damonda el secund discuors. Il scolast pren silsuenter l'emprema carta 1 e suonda l'instrucziun sin quella carta ('Splunta duas gadas per activar il discuors'). Il scolar culla carta corrispundenta pren giu il telefon ed entra ella damonda dil telefonist. Cura ch'il discuors ei alla fin, suonda il scolar che ha priu giu il telefon las instrucziuns che sesanflan silla secunda mesadad dalla carta. Quei cuntinuescha tochen che mintga scolar ei staus vidlunder. Il davos telefonat pren il scolast encunter. Sch'ins less buca ch'in scolar/ina scolara stoppi far dus discuors in suenter l'auter, san ins far in'autra successiun dils telefonats. Lu decida il scolast mintgamai tgi che telefonescha.

Igl surmester dat a mintga scular egna tgarta da gioi (M8.2a-c). Igls sculars sean an egn rudi. Els survignan egn peer minutas peada da liger lur tgartas, taner andamaint las infurmaziùns basignevlas, studagear co i vutan prender giou igl telefon agl amprem dascurs a co i vutan formular lur giavisch/amparada agl savund dascurs. Igl surmester prenda suainter l'amprema tgarta 1 a savunda l'instrucziùn sen quella ('Splùnta duas geadas par activar igl dascurs'). Igl scular cun la tgarta coraspundainta prenda giou igl telefon ad aintra an l'amparada digl telefonist. Cur c'igl dascurs e fito, savunda igl scular c'â prieu giou igl telefon las instrucziùns ca satgatan sen la savunda measadad da la tgarta. Quegl cuntinuescha antocen ca mintga scular e sto landervei. Igl davos telefonat prenda igl surmester ancùnter. Sch'ign less betga c'egn scular/egna sculara stotgi far dus dascurs l'egn suainter l'oter, san'ign far egn'otra suczessiùn digls telefonats. Alura dezeda igl surmester mintgame tgi ca telefonescha.

Igl scolast reparta ena carta da gi (M8.2a-c) a mintga scolara. Las scolaras tschaintan aint igl cres. Ellas survignan en pêr minutas peda da liger lour cartas, tigneir andamaint las infurmaziuns necessarias, stibgier scu tg’ellas vottan piglier giu igl telefon aint igl amprem discurs e scu formular lour giaveisch/dumonda aint igl sagond discurs. Igl scolast peglia alloura l’amprema carta 1 e suonda l’instrucziun da chella carta ('Petga dus gedas per activar igl discurs'). La scolara cun la carta correspondenta peglia giu igl telefon ed aintra ainten la dumonda dalla telefonista. Cura tg’igl discurs è fitto, suonda la scolara tgi ò piglia giu igl telefon allas instrucziuns tgi sa cattan sen la sagonda mesadad dalla carta. Chegl cuntinuescha, anfignen tgi mintga scolara è stada vedlonder. Agl davos telefonat rasponda igl scolast. Sch’ins na less betg tgi ena scolara stoptga far dus discurs l’egn siva l’oter, ins so far en’otra successiun digls telefonats. Alloura decida igl scolast mintgamai, tgi tgi telefonescha.

Il magister scumparta a mincha scolar üna carta da gö (M8.2a-c). Ils scolars tschaintan in ün rinch. Els haun temp ün mumaint per ler lur cartas, memoriser las infurmaziuns necessarias, stüdger cu piglier giò il telefon tal prüm discuors e cu formuler lur giavüsch u dumanda i'l seguond discuors. Il magister piglia alura la prüma carta 1 e segua a l'instrucziun sün quella carta (splatta duos voutas per activer il discuors). Il scolar culla carta correspundenta piglia giò il telefon e discuorra cul telefonist. Cur cha'l discuors es a fin, segua il scolar chi ho piglio giò il telefon a las instrucziuns illa seguonda mited da la carta. Uschè cuntinuescha que, fin cha mincha scolar es sto landervi. L'ultim telefon piglia incunter il magister. Scha nu's voul ch'ün scolar stöglia fer duos telefons ün zieva l'oter, as po eir fer ils telefons in ün'otra successiun. In quel cas decida il magister chi chi telefona.

Il magister scumparta a mincha scolar üna carta da gö (M8.2a-c). Ils scolars sezzan in ün rinch. Els han peida ün mumaint per leger lur cartas, memorisar las infuormaziuns necessarias, stübgiar co tour giò il telefon pro'l prüm discuors e co formular lur giavüsch o dumonda i'l seguond discuors. Il magister piglia lura la prüma carta e segua a l'instrucziun sün quella carta (splatta duos jadas culs mans per activar il discuors). Il scolar culla carta correspundenta piglia giò il telefon e discuorra cul telefonist. Cur cha'l discuors es a fin, segua il scolar, chi ha tut giò il telefon, a las instrucziuns illa seguonda mità da la carta. Uschè cuntinuescha quai, fin cha mincha scolar es stat landervia. L'ultim telefon piglia incunter il magister. Schi nu's voul ch'ün scolar stopcha far duos telefons ün davo tschel, as poja far ils telefons in ün'otra successiun. In quel cas decida il magister chi chi telefona.


Pren giu il telefon, cura ch'enzatgi splunta treis gadas.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzatgi splùnta tres geadas.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi petga treis gedas sen meisa.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün picha trais voutas sün maisa.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün clocca trais jadas sün maisa.


Splunta treis gadas sin meisa per activar il discuors.

Splùnta tres geadas sen mesa par activar igl dascurs.

Petga treis gedas sen meisa per activar igl discurs.

Picha trais voutas sün maisa per activer il discuors.

Clocca trais jadas sün maisa per activar il discuors.


Co reagheis vus el mintgadi, sch'enzatgi dat in canaster a vus?

Co reagez vus agl mintgagi, sch'anzatgi dat egn canaster a vus?

Scu reagez vous aint igl mintgade, schi ensatgi az dat en canaster?

Cu reagis vus i'l minchadi, scha vus survgnis üna chavagna?

Co reagis vus i'l minchadi, scha vus surgnis üna chavogna?


Seglia ell'aria per activar il discuors.

Fo üna piruetta per activer il discuors.

Fa üna piruetta per activar il discuors.


Tiu tat ha oz 70 onns. Ti vul gratular ad el sin natalezi.

Tieus tat â oz 70 ons. Tei vol gratular ad el segl natalezi.

Ties tat ò oz 70 onns. Te vot gratular ad el pigl anniversari.

Tieu non festagia hoz sieu 70evel. Tü al voust gratuler.

Teis bazegner festagia hoz seis 70avel. Tü til voust gratular.


Ti vul dumandar in(a) conscolar(a) tgei pensums da quen che vus haveis.

Tei vol amparar ad egn(a) cunscular(a) tge leztgas da quents ca vus vegias.

Te vot dumandar ad en(a) conscolar(a), tge pensums da matematica tgi vous vez.

Tü voust dumander ad ün conscolar che lezchas cha vus vais.

Tü voust dumandar ad ün conscolar che lezchas cha vus vais.


Pren giu il telefon, cura ch'enzagi splunta tschun gadas.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzagi splùnta tschentg geadas.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi petga tschintg gedas.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün splatta tschinch voutas sülla schnuoglia.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün splatta tschinch jadas sülla schnuoglia.


Cloma 'abracadabra' per activar il discuors.

Cloma 'abracadabra' par activar igl dascurs.

Cloma ‘abracadabra’ per activar igl discurs.

Clama 'abracadabra' per activer il discuors.


El plenum rimnar variantas co ins savess reagir en situaziuns malemperneivlas sco quellas dil canaster. Ina varianta pusseivla ei quella da reagir cun humor. Quei ei gest la punt alla proxima incumbensa.

Agl plenum rimnar variàntas co ign savess reagir an situaziùns malamparnevlas sco quellas digl canaster. Egna variànta pussevla e quella da reagir cun humor. Quegl e gest la pùnt a la proxima leztga.

Aint igl plenum ins pò rimnar variantas, scu tg’ins savess reager an situaziuns malampernevlas scu chellas digl canaster. Ena varianta pussebla è chella da reager cun humor. Chegl è gist la punt alla proxima incumbensa.

In classa as po ramasser variantas, cu cha's dess reagir in situaziuns dischagreablas scu quellas da la chavagna. Üna varianta pussibla es quella da reagir cun umur. Que es güst la punt a la prosma lezcha.

In classa as poja ramassar variantas, co chi's dess reagir in situaziuns dischagreablas sco quellas da la chavogna. Üna varianta pussibla es quella da reagir cun umur. Quai es güsta la punt a la prosma lezcha.


• Legi la situaziun e cumpletei il dialog.

• Liged la situaziùn a cumpletad igl dialog.

• Lige la situaziun e cumplette igl dialog.

• Legè la situaziun e cumplettè il dialog.

• Legiai la situaziun e cumplettai il dialog.


Tei vol far giou egn termin tier igl daintist.

Tü voust fer giò ün termin tal daintist.

Tü voust far giò ün termin pro'l daintist.


Jeu havess in termin allas treis. Mass quei?

Jou vess egn termin a las tres. Nass quegl?

Ia vess en termin allas treis. Gess chegl?

Eau vess gugent ün termin a las trais. Vo que?

Eu vess jent ün termin a las trais. Va quai?


Tei vol far giou egn termin tier igl miedi.


Cura tut ils scolars han fatg ils telefonats sa il scolast dumandar:

Cur ca tut igls sculars ân fatg igls telefonats sa igl surmester amparar:

Cura tgi tot las scolaras on fatg igls telefonats, pò dumandar igl scolast:

Cur cha tuot ils scolars haun fat ils telefons, po il magister dumander:

Cur cha tuot ils scolars han fat ils telefons, po il magister dumandar:


Jeu level mo mirar/dumandar, sche <strong>ti </strong>...

Jou leva me vurdar/amparar, scha <strong>tei </strong>...

Ia lev angal vurdar/dumandar, schi te ...


Te lavouras ainten ena practica d'ena media.


Dumbra sin tschun per activar il discuors.

Dumbra sen tschentg par activar igl dascurs.

Dombra sen tschintg per activar igl discurs.

Innombra sün tschinch per activer il discuors.

Dombra sün tschinch per activar il discuors.


Tgei tratgs communabels han quels dus telefonats? (en omisdus vegn dau in canaster)

Tge tratgs cuminevels ân quels dus telefonats? (an amadus vean do egn canaster)

Tge tratgs communabels on chels dus telefonats? (ainten tots dus vign do en canaster)

Che es listess in quels duos telefons? (in tuots duos telefons survain qualchün üna chavagna)

Che es listess in quels duos telefons? (in tuots duos telefons survain inchün üna chavogna)


Ein las differentas parts stadas adattadas alla situaziun:

En las diferaintas parts stadas adatadas a la situaziùn:

Èn las differentas parts stadas adattadas alla situaziun:

Sun las differentas parts stedas adattedas a la situaziun:

Sun las differentas parts stattas adattadas a la situaziun:


'Quei hai jeu aunc mai fatg' – seser giun plaun

'Quegl ve jou ànc mai fatg' – sear giobass

'Chegl vaia anc mai fatg' – tschantar giumez

'Que nu d'he eau auncha mê fat' – tschanter per terra

'Quai nun haja amo mai fat' – sezzer giò per terra


Fai ina ramur sco ina sirena da pumpiers per activar il discuors.

Fe egna ramur sco egna sirena da pumpiers par activar igl dascurs.

Fò ena ramour scu ena sirena da pumpiers per activar igl discurs.

Fo la canera d'üna sirena da pumpiers per activer il discuors.

Fa la canera d'üna sirena da pumpiers per activar il discuors.


Gie, aber buca pli ditg ... Aunc circa diesch minutas.

Ea, mo betga ple gî ... Ànc zirca diesch minutas.

Ea, ma betg ple dei ... Anc circa diesch minutas.

Schi, ma na pü lönch ... Auncha circa desch minuts.

Schi, ma na plü lönch ... Amo var desch minuts.


• Sepreparei da giugar il dialog avon la classa.

• Sapreparad da giujear igl dialog avànt la classa.

• Az prepare da giuier igl dialog davant la classa.

• Preparè's per giuver il dialog davaunt la classa.

• As preparai per giovar il dialog davant la classa.


Tgei haveis vus remarcau vid ils telefonats dils auters?

Tge vez vus remartgieu ved igls telefonats digls oters?

Tge vez vous remartgea ve digls telefonats digls oters?

Che vais vus constato tals telefons dad oters?

Che vais vus constatà pro'ls telefons dad oters?


Sblatscha tschun gadas per activar il discuors.

Splatscha tschentg geadas par activar igl dascurs.

Splatscha tschintg gedas per activar igl discurs.

Splatta tschinch voutas ils mauns per activer il discuors.

Splatta tschinch jadas culs mans per activar il discuors.


Co haveis vus reagiu en quella situaziun?

Scu vez vous reagea ainten chella situaziun?

Cu vais vus reagieu in quella situaziun?


Pren giu il telefon, cura ch'ina persuna cloma 'abracadabra'.

Prenda giou igl telefon, cur c'egna parsùna cloma 'abracadabra'.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ena persunga cloma 'abracadabra'.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün clama 'abracadabra'.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün clama 'abracadabra'.


Ils scolars empleinan la tabella cun expressiuns ch'ein adattadas per las gruppas da persunas numnadas (d). Pliras sligiaziuns ein pusseivlas. Ellas vegnan discutadas en classa.

Igls sculars amplaneschan la tabela cun expressiùns c'en adatadas par las grupas da parsùnas numnadas (d). Pliras schliaziùns en pussevlas. Ellas vignan discutadas an classa.

Las scolaras amplaneschan la tabella cun expressiuns tg’èn adattadas per las gruppas da persungas numnadas (d). Ples schliaziuns èn pusseblas. Ellas vignan discutadas an classa.

Ils scolars implan la tabella cun expressiuns chi sun adattedas per la gruppa da persunas numneda (d). A sun pussiblas püssas soluziuns. Ellas vegnan discusas in classa.

Ils scolars implischan la tabella cun expressiuns chi sun adattadas a la gruppa da persunas nomnada (d). I sun pussiblas plüssas soluziuns. Ellas vegnan discusas in classa.


Cura ch'enzatgi sblatscha duas gadas, prendas ti giu il telefon.

Cur c'anzatgi splatscha duas geadas prendas tei giou igl telefon.

Cura tgi ensatgi splatscha dus gedas, peglias te giu igl telefon.

Cur cha qualchün splatta duos voutas ils mauns, pigliast giò il telefon.

Cur ch'inchün splatta duos jadas culs mans, pigliast tü giò il telefon.


Pren giu il telefon, cura ch'enzatgi seglia ell'aria.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzatgi saglia an l'aria.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi saglia all’aria.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün fo üna piruetta.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün fa üna piruetta.


d) affon ni persuna carschida enconuschenta

d) unfànt near parsùna carschida ancunaschainta

d) unfant u persunga carscheida ancunaschainta

d) iffaunt u persuna creschida cuntschainta

d) uffant o persuna creschüda cuntschainta


Splunta tschun gadas per activar il discuors.

Splùnta tschentg geadas par activar igl dascurs.

Petga tschintg gedas per activar igl discurs.

Splatta tschinch voutas sün tia schnuoglia per activer il discuors.

Splatta tschinch jadas sün tia schnuoglia per activar il discuors.


Tei vol far giou cun egn amitg/egn'amitga.


• Legi la situaziun e cumpletei il dialog.

• Liged la situaziùn a cumpletad igl dialog.

• Lige la situaziun e cumplette igl dialog.

• Legè la situaziun e cumplettè il dialog.

• Legiai la situaziun e cumplettai il dialog.


Alla fin da quell'activitad (ni era suenter mintga singul telefonat) sa il scolast far ina runda da resuns:

A la fegn da quell'activitad (near ear suainter mintga singul telefonat) sa igl surmester far egna runda da resùns:

Alla fegn da chell’activitad (u er siva mintga singul telefonat) so igl scolast far ena runda da resungs:

A la fin da quist'activited (u zieva mincha singul telefon) po il magister fer üna runda da discussiun. El po dumander:

A la fin da quist'actività (o davo mincha singul telefon) po il magister far üna runda da discussiun. El po dumandar:


Essas vus cuntents cun vos telefonats? Daco (buc)?

Eassas vus cuntaints cugls voss telefonats? Partge (betg)?

Ischas vous cuntaints cun igls voss telefonats? Pertge (betg)?

Essas cuntaints cun voss telefons? Perche (na)?

Eschat cuntaints cun voss telefons? Perche (brich)?


Tei vol far giou egn termin tier igl frisùnz.

Tü voust fer giò ün termin per ir tal cuafför.

Tü voust far giò ün termin per ir pro'l cuafför.


Schula 'Happy birthday' per activar il discuors.

Schivla 'Happy birthday' par activar igl dascurs.

Tschivla 'Happy birthday' per activar igl discurs.

Clama 'happy birthday' per activer il discuors.

Cloma 'happy birthday' per activar il discuors.


Igl ei mesjamna. Ti has negins plans pil suentermiezdi. Ti havesses gust da far giu cun ina conscolara. Perquei telefoneschas ti ad ella suenter gentar.

Igl e measeanda. Tei âs nigns plans pigl suaintermiezgi. Tei vessas gust da far giou cun egna cunsculara. Parquegl telefoneschas tei ad ella suainter marenda.

Igl è mesemda. Te ast nigns plans per igl sivamezde. Te vessas gost da far giu cun ena conscolara. Perchegl telefoneschas te ad ella siva giantar.

Ad es marculdi. Tü nun hest planiso ünguotta pel zievamezdi. Tü vessast gust da fer giò cun üna conscolara e la telefonast zieva gianter.

Id es marcurdi. Tü nun hast planisà nöglia il davomezdi. Tü vessast gust da far giò cun üna conscolara e tilla telefonast davo giantar.


'Quei fetg jeu nuidis' – semenar e mussar il dies

'Quegl fetsch jou nuidas' – savolver a mussar igl dies

'Chegl fatscha anaveidas' – sa volver e mussar igl dies

'Que fatsch eau invidas' – as volver e der las arains

'Quai fetsch eu invidas' – as volver e dar la rain


Ei il cuntegn dil dialog adattaus alla situaziun?

E igl cuntegn digl dialog adato a la situaziùn?

È igl cuntign digl dialog adatto alla situaziun?

Es il cuntgnieu dal dialog adatto a la situaziun?

Es il cuntgnü dal dialog adattà a la situaziun?


Il scolast sa tschentar damondas allas differentas gruppas:

Igl surmester sa far las savundàntas amparadas a las diferaintas grupas:

Igl scolast so far dumondas allas differentas gruppas:

Il magister po fer dumandas a las differentas gruppas:

Il magister po far dumondas a las differentas gruppas:


Pren giu il telefon, cura ch'enzatgi fa in tgaubriechel.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzatgi fa egna cupitgola.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi fò ena tgimirola.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün fo üna cupiroula.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün fa üna cupicharoula.


Petga treis gadas cul pei giun plaun per activar il discuors.

Petga tres geadas cugl pe giobass par activar igl dascurs.

Petga treis gedas cun igl pe giumez per activar igl discurs.

Zappa trais voutas cul pè per terra per activer il discuors.

Zappa trais jadas cul pè per terra per activar il discuors.


Ti vul engraziar a tiu aug pil schenghetg da Nadal.

Tei vol angraztgear a tieus ô pigl tschincetg da Nadal.

Te vot angraztger a ties barba per igl schintgetg da Nadal.

Tü voust ingrazcher a tieu padrin pel regal da Nadel.

Tü voust ingrazchar a teis pin pel regal da Nadal.


Daco fas ti nuidis quei? Tgei ei malemperneivel?

Partge fas tei nuidas quegl? Tge e malamparnevel?

Pertge fast te anaveidas chegl? Tge è malampernevel?

Perche fest tü que invidas? Che es uschè terribel per te?

Perche fast tü quai invidas? Che es uschè terribel per tai?


Ti vul telefonar alla scolasta, perquei che ti has emblidau enzatgei en scola.

Tei vol telefonar a la surmestra, parquegl ca tei âs amblido anzatge an scola.

Te vot telefonar alla scolasta, perchegl tgi te ast amblido ensatge ainten scola.

Tü voust telefoner a la magistra, perque cha tü hest schmancho qualchosa a scoula.

Tü voust telefonar a la magistra, perquai cha tü hast invlidà alch a scoula.


Ei il lungatg adattaus alla situaziun/persuna (fuorma da curtesia, salid, ...)?

E igl lungatg adato a la situaziùn/parsùna (furma da curtascheia, salid, ...)?

È igl lungatg adatto alla situaziun/persunga (furma da curtascheia, saleid, ...)?

Es la lingua adatteda a la situaziun/persuna (fuorma da curtaschia, salüd ...)?

Es la lingua adattada a la situaziun/persuna (fuorma da curtaschia, salüd ...)?


Ti eis in tat che festivescha oz il 70avel di da naschientscha.

Tei es egn tat ca festivescha oz igl 70-avel gi da naschientscha.

Te ist en tat tgi festivescha oz igl 70avel anniversari.

Tü est ün non chi festagescha sieu 70evel anniversari.

Tü est ün bazegner chi festagescha seis 70avel anniversari.


Mintga pèr gioga il discuors (c). Ils conscolars teidlan attentamein. Suenter mintga presentaziun fa il scolast las suandontas damondas ed ils scolars rispundan en classa:

Mintga peer gioja igl dascurs (c). Igls cunsculars tearlan cun atenziùn. Suainter mintga preschantaziùn fa igl surmester las savundàntas amparadas ad igls sculars raspundan an classa:

Mintga pêr gioia igl discurs (c). Las conscolaras tedlan attentamaintg. Siva mintga preschentaziun fò igl scolast las suandontas dumondas e las scolaras raspondan an classa:

Mincha pêr giouva il discuors (c). Ils conscolars taidlan attentamaing. Zieva mincha preschantaziun fo il magister las seguaintas dumandas e'ls scolars respuondan in classa:

Mincha pêr giova il discuors (c). Ils conscolars taidlan attentamaing. Davo mincha preschantaziun fa il magister las seguaintas dumondas e'ls scolars respuondan in classa:


Daco has ti aunc mai fatg quei? Eis ei buca stau necessari ni ha enzatgi auter surpriu quei per tei? Sche gie, tgi?

Partge âs tei ànc mai fatg quegl? E'gl betga sto dabasegns near â anzatgi oter surprieu quegl par te? Scha ea, tgi?

Pertge ast te anc mai fatg chegl? Ègl betg sto necessari u ò surpiglia ensatgi oter chegl per tè? Schi bagn, tgi?

Perche nun hest tü auncha mê fat que? Es que, perque cha qualchün oter ho fat que per te? Scha schi, chi?

Perche nun hast tü amo mai fat quai? Esa perquai ch'inchün oter ha fat quai per tai? Scha schi, chi?


San quels che stattan sin peis forsa dar in tip a quels che han temas/retenientschas?

San quels ca statan sen pes forsa dar egn tip a quels c'ân temas/ratanientschas?

Son chels tgi stattan an peis forsa dar en tip a chels tgi on temas/retignientschas?

Saun quels chi staun sü forsa der ün tip a quels chi haun temma u retgnentschas?

San quels chi stan sü forsa dar ün tip a quels chi han temma o retgnentschas?


Jeu havess bugen dumandau per in termin per ...

Jou vess bugent dumando egn termin par ...

Ia vess gugent dumando per en termin per ...

Eau vess gugent dumando per ün termin per ...

Eu vess jent dumandà per ün termin per ...


Pren giu il telefon, cura ch'enzatgi petga treis gadas cul pei giun plaun.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzatgi petga tres geadas cugl pe giobass.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi petga treis gedas cun igl pe giumez.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün zappa trais voutas cul pè per terra.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün clocca trais jadas cul pè per terra.


Pren giu il telefon, cura che ti audas ina sirena da pumpiers.

Prenda giou igl telefon, cur ca tei odas egna sirena da pumpiers.

Peglia giu igl telefon, cura tgi te saintas ena sirena da pumpiers.

Piglia giò il telefon, cur cha tü odast üna sirena da pumpiers.

Piglia giò il telefon, cur cha tü dodast üna sirena da pumpiers.


Situaziun: Ti telefoneschas ad in conscolar, perquei che ti eis buca segirs tgei pensums da tudestg che ti stos far. La mumma da tiu conscolar pren giu.

Situaziùn: Tei telefoneschas ad egn cunscular, parquegl ca tei es betga siir tge leztgas da tudestg ca tei stos far. La mama digl tieus cunscular prenda giou igl telefon.

Situaziun: Te telefoneschas ad en conscolar, perchegl tgi te ist betg sieir, tge pensums da tudestg tgi te stost far. La mamma digl ties conscolar peglia giu.

Situaziun: Tü telefonast ad ün conscolar, perque cha tü nun est sgür che lezchas da tudas-ch cha tü hest da fer. La mamma dal conscolar piglia giò.

Situaziun: Tü telefonast ad ün conscolar, perquai cha tü nun est sgür/sgüra che lezchas da tudais-ch cha tü hast da far. La mamma dal conscolar piglia giò.


Ti vul far ina tura da velo oz suentermiezdi. Avon che ir sefas ti en che tes freins funcziunan buc. Ti telefoneschas a tiu amitg per dumandar, sche ti astgies haver siu velo.

Tei vol far egna tura da velo oz suaintermiezgi. Avànt c'ir badas tei c'igls fragns digl tieus velo funcziuneschan betg. Tei telefoneschas agl tieus amitg par amparar, scha tei dastgias ver igl sieus velo.

Te vot far ena tura da velo oz sivamezde. Avant tgi eir t’accorschas tg’igls ties fragns funcziuneschan betg. Te telefoneschas agl ties amei per dumandar, schi te dastgas aveir igl sies velo.

Tü voust fer üna tura cul velo zievamezdi. Aunz cu ir, badast tü cha'ls frains nu sun pü buns. Tü telefonast ad ün amih per dumander, scha tü pudessast avair sieu velo.

Tü voust far üna tura cul velo davomezdi. Avant co ir, badast tü cha'ls frains nu sun plü buns. Tü telefonast ad ün ami per dumandar, scha tü pudessast avair seis velo.


Igl ei mesjamna. Da miezdi telefonescha ina conscolara. Ella vul far giu cun tei il suentermiezdi. Ti has denton buca gust. Bia pli bugen passentasses ti il suentermiezdi a casa tut persula.

Igl e measeanda. Da miezgi telefonescha egna cunsculara. Ella vut far giou cun te igl suaintermiezgi. Tei âs dantànt betga gust. Blear ple bugent passantassas tei igl suaintermiezgi a tgea tut suleta.

Igl è mesemda. Da mezde telefonescha ena conscolara. Ella vot far giu cun tè igl sivamezde. Te ast pero betg gost. Bler pi gugent passantessas te igl sivamezde a tgesa tot suletta.

Ad es marculdi. A mezdi telefona üna conscolara. Ella vuless fer giò cun te per zievamezdi. Tü nun hest però vöglia. Tü stessast pü gugent be suletta a chesa.

Id es marcurdi. A mezdi telefona üna conscolara. Ella less far giò cun tai per davomezdi. Tü nun hast però vöglia. Tü stessast plü jent be suletta a chasa.


• Sepreparei da giugar il dialog avon la classa.

• Sapreparad da giujear igl dialog avànt la classa.

• Az prepare da giuier igl dialog davant la classa.

• Preparè's per giuver il dialog davaunt la classa.

• As preparai per giovar il dialog davant la classa.


Conta ina canzun per activar il discuors.

Tgànta egna canzùn par activar igl dascurs.

Canta ena canzung per activar igl discurs.

Chaunta üna chanzun per activer il discuors.

Chanta üna chanzun per activar il discuors.


Il scolast fuorma pèrs (b). Mintga pèr survegn in fegl che cuntegn ina situaziun (M8.1a-c). Ils scolars cumpleteschan il discuors ed exerciteschan da giugar el avon la classa.

Igl surmester furma peers (b). Mintga peer survean egn figl ca cuntegna egna situaziùn (M8.1a-c). Igls sculars cumpleteschan igls dascurs ad exerziteschan da giujear el avànt la classa.

Igl scolast furma pêrs (b). Mintga pêr survign en figl tgi cuntigna ena situaziun (M8.1a-c). Las scolaras cumpletteschan igl discurs ed exerciteschan d'igl giuier davant la classa.

Il magister fuorma gruppas da duos (b). Mincha pêr survain ün fögl chi cuntegna üna situaziun (M8.1a-c). Ils scolars cumpletteschan ils discuors ed exerciteschan per giuver quels davaunt la classa.

Il magister fuorma gruppas da duos (b). Mincha pêr survain ün fögl chi cuntegna üna situaziun (M8.1a-c). Ils scolars cumpletteschan ils discuors ed exerciteschan per tils giovar davant la classa.


Sblatscha duas gadas per activar il discuors.

Splatscha duas geadas par activar igl dascurs.

Splatscha dus gedas per activar igl discurs.

Splatta duos voutas ils mauns per activer il discuors.

Splatta duos jadas culs mans per activar il discuors.


'Quei ei buca problem per mei' – star sin peis

'Quegl e nign problem par me' – star sen pes

'Chegl è nign problem per me' – star an peis

'Que nun es üngün problem per me' – ster sü

'Quai nun es ingün problem per mai' – star sü


Ti telefoneschas en scola per dir che tia feglia seigi malsauna.

Tei telefoneschas an scola par gir ca tia feglia segi malzàna.

Te telefoneschas alla scola per deir tgi tia feglia seia malsanga.

Tü telefonast a scoula per dir cha tia figlia saja amaleda.

Tü telefonast a scoula per dir cha tia figlia es amalada.


• Legi la situaziun e cumpletei il dialog.

• Liged la situaziùn a cumpletad igl dialog.

• Lige la situaziun e cumplette igl dialog.

• Legè la situaziun e cumplettè il dialog.

• Legiai la situaziun e cumplettai il dialog.


Ti vul envidar tia madretscha a tia fiasta da natalezi.

Tei vol anvidar la tia madretscha a la tia feasta da natalezi.

Te vot anvidar la tia madretscha alla tia festa d’anniversari.

Tü voust invider a tia madrütscha a tia festina d'anniversari.

Tü voust invidar a tia mima a tia festina d'anniversari.


Ti vul reservar dus plazs per il film 'Volle Kanne'.

Tei vol reservar dus plazs pigl film 'Volle Kanne'.

Te vot reservar dus plazs per igl film ‘Mufasa’.

Tü voust reserver duos plazzas pel pü nouv film da kino.

Tü voust reservar duos plazzas pel plü nouv film da kino.


Cura ch'enzatgi conta ina canzun, prendas ti giu il telefon.

Cur c'anzatgi tgànta egna canzùn, prendas tei giou igl telefon.

Cura tgi ensatgi canta ena canzung, peglias te giu igl telefon.

Cur cha qualchün chaunta üna chanzun pigliast tü giò il telefon.

Cur ch'inchün chanta üna chanzun, pigliast tü giò il telefon.


Pren giu il telefon, cura ch'enzatgi sblatscha tschun gadas.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzatgi splatscha tschentg geadas.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi splatscha tschintg gedas.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün tschüvla üna melodia.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün tschübla üna melodia.


salidar, dir tgi ch'ei al telefon, formular igl intent, dir adia

salidar, gir tgi c'e agl telefon, formular igl intent/la raschùn digl telefonat, gir adia

salidar, deir tgi tgi è agl telefon, formular igl intent, deir adia

salüder, dir chi chi'd es al telefon, dir da che cha's tratta, dir adieu

salüdar, dir chi chi'd es al telefon, dir da che chi's tratta, dir adieu


El decuors dall'activitad 'Cadeina da telefon' sto mintga scolar prender giu ina ga il telefon e silsuenter telefonar ad in auter scolar (e). Cura ch'ils scolars prendan giu il telefon, giogan els ina rolla (coiffeur, scolast, …), cura ch'els telefoneschan ad enzatgi giogan els sesezs. Las cartas da giug cuntegnan tut las informaziuns necessarias. La part sisum cuntegn las informaziuns pigl emprem telefonat, la part giusut las informaziuns pil secund telefonat. Ils scolars enconuschan buca la successiun dils discuors. Perquei ston els esser attents al segn che indichescha ch'il telefon ei per els.

Agl dacurs da l'activitad 'Cadagna da telefon' sto mintga scular prender giou egn'ea igl telefon a suainter telefonar ad egn oter scular (e). Cur c'igls sculars prendan giou igl telefon, giojan els egna rola (frisùnz, surmestra, …), cur c'els telefoneschan ad anzatgi giojan els sasez. Las tgartas da gioi cuntegnan tut las infurmaziùns basignevlas. La part senzum cuntegna las infurmaziùns pigl amprem telefonat, la part giosut las infurmaziùns pigl savund telefonat. Igls sculars ancanuschan betga la suczessiùn digls dascurs. Parquegl ston els easser atents a l'anzena c'inditgescha c'igl telefon segi par els.

Aint igl decurs dall’activitad 'Cadagna da telefon' stò mintga scolara piglier giu eneda igl telefon e telefonar siva ad en'otra scolara (e). Cura tgi las scolaras peglian giu igl telefon, gioian ellas ena rolla (frisunza, scolast, ...), cura tg’ellas telefoneschan ad ensatgi gioian ellas sasezzas. Las cartas da gi cuntignan tot las infurmaziuns necessarias. La part sessom cuntigna las infurmaziuns per igl amprem telefonat, la part giusot las infurmaziuns per igl sagond telefonat. Las scolaras na canoschan betg la successiun digls discurs. Perchegl ston ellas esser attentas agl segn tgi inditgescha tg’igl telefon seia per ellas.

Düraunt l'activited 'Chadaina da telefon' stu mincha scolar piglier giò üna vouta il telefon ed alura telefoner ad ün oter scolar (e). Cur cha'ls scolars piglian giò il telefon, giouvan els üna rolla (cuafför, magistra ...), cur ch'els telefonan a qualchün, giouvan els a se svess. Las cartas da gö cuntegnan tuot las infurmaziuns necessarias. La part süsom cuntegna las infurmaziuns pel prüm telefon, la part suotvart las infurmaziuns pel seguond telefon. Ils scolars nu cugnuoschan la successiun dal discuors. Perque stöglian els ster attents al segn chi indicha cha'l telefon es per els.

Dürant l'actività 'Chadaina da telefon' sto mincha scolar tour giò üna jada il telefon e lura telefonar ad ün oter scolar (e). Cur cha'ls scolars piglian giò il telefon, giovan els üna rolla (cuafför, magistra ...), cur ch'els telefonan ad inchün, giovan els a sai svess. Las cartas da gö cuntegnan tuot las infuormaziuns necessarias. La part süsom cuntegna las infuormaziuns pel prüm telefon, la part suotvart las infuormaziuns pel seguond telefon. Ils scolars nu cugnuoschan la successiun dal discuors. Perquai ston els star attents al segn chi indicha cha'l telefon es per els.


Il scolast reparta sco pensum f) a mintga pèr in fegl M8.3a. Ils scolars taglian empermiez il fegl. Mintga scolar survegn ina part. Ils scolars legian mintgamai lur rollas e fan ils dus telefonats.

Sco leztga f) dat igl surmester a mintga peer egn figl M8.3a. Igls sculars taglian parmiez igl figl. Mintga scular survean egna part. Igls sculars ligian mintgame lur rolas a fan igls dus telefonats.

Igl scolast reparta scu pensum f) a mintga pêr igl figl M8.3a. Las scolaras taglian permez igl figl. Mintga scolara survign ena part. Las scolaras ligian mintgamai lour rollas e fon igls dus telefonats.

Il magister scumparta scu lezcha (f) a mincha gruppa ün fögl (M8.3a). Ils scolars taglian per mez il fögl. Mincha scolar survain üna part dal fögl. Ils scolars legian lur rolla e faun ils duos telefons.

Il magister scumparta sco lezcha (f) a mincha gruppa ün fögl (M8.3a). Ils scolars taglian per mez il fögl. Mincha scolar survain üna part dal fögl. Ils scolars legian lur rolla e fan ils duos telefons.


persuna carschida ch'ins enconuscha buc / strusch

parsùna carschida c'ign ancanuscha betg / strusch

persunga carscheida tg’ins canoscha betg / strousch

persuna creschida cha nu's cugnuoscha bain

persuna creschüda chi nu's cugnuoscha bain


Di si igl alfabet per activar il discuors.

Gi sei igl alfabet par activar igl dascurs.

Dei igl alfabet per activar igl discurs.

Di sü l'alfabet per activer il discuors.

Di sü l'alfabet per activar il discuors.


Da tudestg? Mo far a fin quei fegl da lavur da verbs ...

Da tudestg? Mo, fitar que figl da lavur da verbs ...

Da tudestg? Angal da fittar chel figl da lavour da verbs ...

Da tudas-ch? Be glivrer quel fögl da lavur cun verbs .

Da tudais-ch? Be finir il fögl da lavur culs verbs.


Fai in tgaubriechel per activar il discuors.

Fe egna cupitgola par activar igl dascurs.

Fò ena tgimirola per activar igl discurs.

Fo üna cupiroula per activer il discuors.

Fa üna cupicharoula per activar il discuors.


Ti lavuras el secretariat dalla scola da Glion.

Tei lavuras agl secretariat da la scola da Schons.

Te lavouras agl secretariat dalla scola da Surses.

Tü lavurast i'l secretariat da la scoula.

Tü lavurast al secretariat da la scoula.


Pren giu il telefon, cura ch'enzatgi schula 'Happy birthday'.

Prenda giou igl telefon, cur c'anzatgi schivla 'Happy birthday'.

Peglia giu igl telefon, cura tgi ensatgi tschivla ‘Happy birthday’.

Piglia giò il telefon, cur cha qualchün clama 'happy birthday'.

Piglia giò il telefon, cur ch'inchün cloma 'happy birthday'.