d) Dat ei bustabs che ti sas (aunc) buca pronunziar aschi bein? Sche gie, tgeinins?

d) Dat igl bustabs ca tei sas (ànc) betga pronunztgear aschi bagn? Scha ea, tgenegns?

d) Do que custabs cha tü nu sest (auncha) pronunzcher uschè bain? Scha schi, chenüns?

d) Daja custabs cha tü nu sast (amo) pronunzchar uschè bain? Scha schi, chenüns?


g) Cons nums da persunas ch'entscheivan cul bustab 'a' enconuscheis vus?

g) Quànts nums da parsùnas c'antschevan cugl bustab 'a' ancunaschez vus?

g) Quaunts noms da persunas chi cumainzan cul custab 'a' cugnuschais vus?

g) Quants noms da persunas chi cumainzan cul custab 'a' cugnuschais vus?


a) Tgei lungatg tuna il pli bi per tei e daco?

a) Tge lungatg e digl tùn annà igl ple beal par te a partge gest quel?

a) Che lingua es la pü bella in tias uraglias e perche güst quella?

a) Che lingua es la plü bella in tias uraglias e perche güsta quella?


c) Dat ei bustabs che ti pronunzias pli bugen? Sche gie, tgeinins?

c) Dat igl bustabs ca tei pronunztgas ple bugent? Scha ea, tgenegns?

c) Do que custabs cha tü pronunzchast pü gugent cu oters? Scha schi, chenüns?

c) Daja custabs cha tü pronunzchast plü jent co oters? Scha schi, chenüns?


f) Cons plaids ch'entscheivan cul bustab 't' vegnis vus da numnar enteifer ina minuta?

f) Quànts pleds c'antschevan cugl bustab 't' cataz vus an egna minuta?

f) Quaunts pleds chi cumainzan cul custab 't' essas vus buns/bunas da numner infra ün minut?

f) Quants pleds chi cumainzan cul custab 't' eschat vus buns/bunas da nomnar infra ün minut?


e) Cons plaids ch'entscheivan cul bustab 'z' vegnis vus da numnar enteifer ina minuta?

e) Quànts pleds c'antschevan cugl bustab 'z' cataz vus an egna minuta?

e) Quaunts pleds chi cumainzan cul custab 'z' essas vus buns/bunas da numner infra ün minut?

e) Quants pleds chi cumainzan cul custab 'z' eschat vus buns/bunas da nomnar infra ün minut?


a) Legi dad ault ils suandonts plaids. Sentis la differenza dils dus suns?

a) Liged dadòlt igls savundànts pleds. Santez la diferenza trànter igls dus sùns?

a) Legè dad ot ils seguaints pleds. Badais la differenza traunter ils duos suns speciels?

a) Legiai dad ot ils seguaints pleds. Badais la differenza tanter ils duos suns specials?


b) Empruei da declarar aschi exact sco pusseivel co ils suns vegnan formai cun vossas levzas e nua che vossa lieunga ei tier omisdus suns.

b) Ampruvad da declarar aschi exact sco pussevel co igls sùns vignan furmos cun las vossas leavzas a noua ca la vossa lieunga e tier amadus sùns.

b) Pruvè da declarer il meglder pussibel, cu cha'ls suns speciels vegnan furmos cun vossa buocha e voss leivs. Che pusiziun ho la laungia?

b) Provai da declerar il meglder pussibel, co cha'ls suns specials vegnan fuormats cun vossa bocca e voss lefs. Che posiziun ha la lengua?


d) Teidla bein ils plaids ed indichescha nua el plaid ch'il sun special sesanfla. Fai la crusch el dretg liug (davon, enamiez ni davos).

d) Tearla bagn igls pleds ad inditgescha noua agl pled c'igl sùn spezial satgata. Fe la crusch agl dretg liac (davànt, aintamiez near davos).

d) Tadlè bain ils pleds ed indichè, inua cha'l sun speciel es aint il pled. Fè la crusch al dret lö (davauntvart, immez u davousvart).

d) Tadlai bain ils pleds ed indichai, ingio cha'l sun special es aint il pled. Fat la crusch al dret lö (davantvart, immez o davovart).


Segir has ti viu che quei exercezi ha negin tetel. Has ti ina bun'idea per in tetel? Noda el sillas lingias.

Siir âs tei vieu ca que exerzezi â nign tetel. Âs tei egna bùn'ideia? Scriva la tia proposta sen las lingias.

Tü hest sgür bado cha quist exercizi nun ho üngün titul? Hest tü üna bun'ideja per ün titul? Scriva'l süllas lingias survart.

Tü hast sgüra badà cha quist exercizi nun ha ingün titel? Hast tü üna bun'idea per ün titel? Til scriva süllas lingias survart.


a) Scrivan ins adina 'sch', cura ch'ins auda 'sch'? Fai exempels.

a) Scriv'ign adigna 'sch', cura c'ign oda 'sch'? Fe exaimpels.

b) As scriva adüna 'sch', cur cha's disch 'sch'? Fo exaimpels.

b) As scriva adüna 'sch', cur chi's disch 'sch'? Fa exaimpels.


Discuta cun teis conscolars e tias conscolaras.


c) Co ei la pronunzia dil 'sch' en auters lungatgs? Fai exempels.

c) Co e la pronunztga digl 'sch' an oters lungatgs? Fe exaimpels.

c) Cu es la pronunzcha dal 'sch' in otras linguas? Fo exaimpels.

c) Co es la pronunzcha dal 'sch' in otras linguas? Fa exaimpels.


Numna per tut ils bustabs da tiu prenum in plaid che va a prau cun tei.

Noda tier mintga bustab digl tieus prenum egn pled ca va a pro cun te.

Nomna per mincha custab da tieu prenom ün pled chi's cunfo cun te.

Nomna per mincha custab da teis prenom ün pled chi's cunfa cun tai.


Legia ils dis dall'jamna els differents lungatgs.

Ligia igls gis da l'eanda agls diferaints lungatgs.

Legia ils dis da l'eivna illas differentas linguas.


Empleina la cruschera cun plaids che cuntegnan in 'sch'.

Amplagna l'angiavinera da pleds an crusch cun pleds ca cuntegnan egn 'sch'.

Impla l'ingiuvinera cun pleds chi cuntegnan il sun 'sch'.

Implischa l'ingiavinera cun pleds chi cuntegnan il sun 'sch'.


Scriva ils dis dall'jamna sin cartas. Drova per mintga di in'autra colur.

Scriva sen tgartas igls gis da l'eanda. Dovra par mintga gi egn'otra calur.

Scriva ils dis da l'eivna süllas cartas. Drouva per mincha di ün'otra culur.

Scriva ils dis da l'eivna süllas cartas. Douvra per mincha di ün'otra culur.


a) Metta las cartas cul tgau engiu. Emprova ussa da dir ordado ils dis dall'jamna.

a) Meta las tgartas cugl tgieu angiou. Amprova da gir igls gis da l'eanda ordafora.

a) Metta las cartas cul cho ingiò. Prouva uossa da dir ourdadour ils dis da l'eivna.

a) Metta las cartas cul cheu ingiò. Prouva uossa da dir ourdadoura ils dis da l'eivna.


c) Volva ussa tut las cartas e metta ils dis ella dretga successiun.

c) Volva tut las tgartas a meta igls gis an la dretga suczessiùn.

c) Volva uossa tuot las cartas e metta ils dis da l'eivna illa dretta successiun.


Gioga cullas cartas. Fai ils exercezis cun in conscolar.

Gioja cun las tgartas. Fe igls exerzezis cun egn cunscular.

Fo il gö da cartas cun ün conscolar u üna conscolara.

Fa il gö da cartas cun ün conscolar o üna conscolara.


b) Volva ina carta e numna ils dus dis ch'ein avon ed ils dus dis ch'ein suenter quei di.

b) Volva egna tgarta a numna igls dus gis ca vignan avànt ad igls dus gis ca vignan suainter que gi.

b) Volva üna carta e di ils duos dis avaunt ed ils duos dis zieva quel di.

b) Volva üna carta e di ils duos dis avant ed ils duos dis davo quel di.


d) Lavura ensemen cun in conscolar. Mettei ensemen vossas cartas. Mettei ellas cul tgau engiu e mischedei ellas. Ussa saveis vus far il memori.

d) Lavura anzemel cun egn oter cunscular. Mated anzemel las vossas tgartas. Mated ellas cugl tgieu angiou a maschadad ellas. Ussa savez vus far igl memori.

d) Lavura cun ün conscolar u üna conscolara. Masdè vossas cartas. Giuvè a memori.

d) Lavura cun ün conscolar o üna conscolara. Masdai vossas cartas. Giovai a memori.


Las construcziuns ein tut indentergliauter. Fai uorden e scriva ellas endretg sillas lingias.

Las construcziùns en tut sutsura. Fe urden a scriva ellas andretg sen las lingias.

In quistas frasas ho que do ün battibuogl. Fo uorden e scriva las frasas correctas sün las lingias.

In quistas frasas haja dat ün battibuogl. Fa uorden e scriva las frasas correctas süllas lingias.


d) Tgei sun va per vus da pronunziar il pli tgunsch? Tgeinin il pli vess?

d) Tge sùn va par vus da pronunztgear igl ple tgientsch? Tgenegn va igl ple vess?

d) Chenün sun es il pü simpel da pronunzcher, chenün il pü difficil?

d) Che sun es il plü simpel da pronunzchar, chenün il plü difficil?


a) Tgi da nossa classa ha in num cun in sun special? Tgi da vossa famiglia?

a) Tgi da la nossa classa near da la vossa famiglia â egn num cun egn sùn spezial?

a) Chi in nossa classa ho ün nom u ün prenom cun ün sun speciel? Chi in vossa famiglia?

a) Chi in nossa classa ha ün nom o ün prenom cun ün sun special? Chi in vossa famiglia?


b) Sesi in visavi l'auter e formei culla bucca in sun special (senza pronunziar el). Saveis vus tgei sun special che vies vischin fuorma culla bucca?

b) Sased l'egn visavi l'oter a furmad cun la buca egn sùn spezial sainza pronunztgear el. Tge sùn spezial furma igl voss vaschegn cun la buca?

b) Tschantè ün visavi a l'oter e furmè ün sun speciel cun la buocha (sainza pronunzcher dad ot). Vos partenari u vossa partenaria stu chatter our da che sun cha's tratta.

b) Sezzai ün visavi a tschel e fuormai ün sun special culla bocca (sainza til pronunzchar dad ot). Vos partenari o vossa partenaria sto chattar oura da che sun chi's tratta.


f) Encuri el maletg sutvart ils plaids che cuntegnan in sun special. Cons haveis vus anflau?

f) Ancured agl maletg sutvart igls pleds ca cuntegnan egn sùn spezial. Quànts vez vus cato?

f) Tscherchè aint il purtret suotvart ils pleds chi cuntegnan ün sun speciel. Quaunts pleds vais vus chatto?

f) Tscherchai aint il purtret suotvart ils pleds chi cuntegnan ün sun special. Quants pleds vais vus chattà?


Dai in'egliada al memo e fai cun tiu vischin ils pensums sutvart.

De egn'iglieada segl memo a fe cugl tieus vaschegn las leztgas sutvart.

Guarda il memo e fo las lezchas insembel cun tieu chantunais u tia chantunaisa.

Guarda il memo e fa las lezchas insembel cun teis vaschin o tia vaschina.


c) Saveis vus aunc pertgei ch'ins drova il 'h' en quels suns specials?

c) Savez vus ànc partge c'ign dovra igl 'h' an anquals sùns spezials?

c) Savais auncha, perche cha's metta minchataunt ün 'h' zieva ün 'g'?

c) Savais amo, perche chi's metta minchatant ün 'h' davo ün 'g'?


e) Dat ei quels suns era els auters lungatgs?

e) Dat igl quels sùns ear an oters lungatgs?

e) Do que da quists suns eir in otras linguas?

e) Daja da quists suns eir in otras linguas?


Teidla il legn ch'il scolast prelegia. Stai sin peis, cura ch'ei fa 'clic'.

Tearla igl legn ca la surmestra preligia. Ste sen pes, cur c'igl fa 'clic'.

Taidla l'ingiuvinera. Sto sü, scha tü sest la soluziun.

Taidla l'ingiavinera. Sta sü, scha tü sast la soluziun.


Faged las savundàntas leztgas an classa.


b) San ins far gruppas cullas caussas che la classa rimna? Empruei.

b) San ign far grupas cun las tgossas ca la classa remna? Ampruvad.

b) As po que fer gruppas cun las chosas cha la classa ramassa? Pruvè.

b) As poja far gruppas cullas chosas cha la classa ramassa? Provai.


d) Tgei plai a vus en special vida quellas caussas?

d) Tge ple a vus spezialmeing veda quellas tgossas?

d) Che as plescha specielmaing bain vi da quellas chosas?

d) Che as plascha specialmaing bain vi da quellas chosas?


c) Daco rimneis vus gest quellas caussas?

c) Partge rimnaz vus gest quellas tgossas?

c) Perche ramassais vus güst quellas chosas?

c) Perche ramassais vus güsta quellas chosas?


f) Pertgei rimnan carstgauns insumma? Tgei manegeis vus?

f) Partge remnan carstgàns anzuma? Tge manageaz vus?

f) Perche ramassan ils umauns insomma chosas? Che pensais vus?

f) Perche ramassan ils umans insomma chosas? Che crajais?


e) Cons exemplars haveis vus gia a casa?

e) Quànts exemplars vez vus schon a tgea?

e) Quaunts exemplers vais vus già a chesa?

e) Quants exemplars vais vus fingià a chasa?


Cumpletescha la tabella culs dis dall'jamna.

Cumpletescha la tabela cugls gis da l'eanda.

Cumplettescha la tabella culs dis da l'eivna.


Legi la descripziun dall'activitad e fagei ella en dus.

Liged la descripziùn da l'activitad a faged ella an dus.


Mintga scolar survegn ina pluna cun maletgs da plaids che cuntegnan ils suns specials 'tg', 'tsch' e 'sch'. Ils scolars mischeidan bein las cartas e plazzeschan ellas avon els cul tgau engiu. Ils scolars volvan mintgamai omisdus ensemen ina carta e mettan quellas ina sper l'autra. Sche las cartas viultas muossan il medem sun special, ston ins smaccar sin in stgalin ni clamar. Sch'igl ei endretg, survegn quel che ha scalinau ni clamau las duas cartas scuvretgas. Sch'igl ei falliu, sto el dar sia carta al congiugadur. Gudignau ha quel che ha suenter in temps fixau las pli biaras cartas.

Mintgegn survean egna plùna cun maletgs da pleds ca cuntegnan igls sùns spezials 'tg', 'tsch' a 'sch'. Maschadad bagn las tgartas a mated la plùna davànt vus cugl tgieu angiou. Vulved mintgame sen egn'anzena igl madem mumaint la tgarta senzum. Scha las tgartas vieultas mussan igl madem sùn spezial, stuez reagar subit a schmatgear sen egn scalegn near clamar. Sch'igl e andretg, survean quel c'â scalino near clamo sco amprem amaduas tgartas. Sch'igl e falo, sto el dar la sia tgarta agl cumpogn da gioi. Gudagnieu â quel c'â las blearas tgartas suainter egn tains fixo.

Minchün da vus ho cartinas chi cuntegnan ils suns 'ch', 'tsch', 'dsch', 'sch' e 's-ch'. Masdè bain las cartas e mettè quellas davaunt vus culs disegns ingiò. Vulvè uossa al listess mumaint la carta süsom e mettè las cartas üna sper l'otra. Scha las duos cartas voutas muossan ün purtret cul listess sun, stuvais vus schmacher svelt sülla sclingia chi'd es sün maisa. Quel u quella chi sclingia scu prüm, clappa tuottas duos cartas. Sch'el/ella nun ho ingiuvino inandret, survain il partenari u la partenaria las duos cartas. Scha las cartas voutas nu cuntegnan il listess sun ed üngün da vus nun ho sclingio, pudais tgnair vossa carta e cuntinuer il gö.

's-ch'. Masdai bain las cartas e tillas mettai davant vus culs disegns ingiò. Volvai uossa a listess temp la carta süsom e mettai las cartas üna sper tschella. Scha las duos cartas voutas muossan ün purtret cul listess sun, stuvais vus schmachar svelt sülla sclingia chi'd es sün maisa. Quel o quella chi sclingia sco prüm, survain tuottas duos cartas. Sch'el/ella nun ha ingiavinà inandret, tschüffa il partenari o la partenaria las duos cartas. Scha las cartas voutas nu cuntegnan il listess sun ed ingün da vus nun ha sclingi, pudais vus tgnair vossa carta e cuntinuar il gö.


Empleina tiu urari dils dis indicai cullas activitads che ti anflas alla fin dil pensum. Aschunta aunc autras activitads.

Amplagna igl tieus urari cun las activitads ca tei tgatas an la tabela ca savunda. Aschunta ànc otras activitads.

Impla tieu urari cun las activiteds cha tü chattast suotvart. Agiundscha aunch'otras activiteds.

Implischa teis urari cullas activitats cha tü chattast suotvart. Agiundscha amo otras activitats.


Scriva il plaid che la scolasta dictescha e dai vinavon la tabla a tiu conscolar. Lez curregia e scriva il proxim plaid.

Scriva igl pled ca la surmestra dictescha a de anavànt la tavla agl tieus cunscular. Lez curegia a scriva igl proxim pled.

Scriva il pled cha la magistra dicta e do inavaunt il fögl a tieu chantunais u a tia chantunaisa. Quel/Quella controlla l'ortografia e scriva alura il prossem pled.

Scriva il pled cha la magistra dicta e dà inavant il fögl a teis vaschin o a tia vaschina. Quel/Quella controlla l'ortografia e scriva lura il prossem pled.


Dapertut plaids cun 'tsch', 'tg' e 'sch'

Pleds cun 'ch', 'tsch', 'sch', 'dsch', 's-ch'


Legi dad ault il text e luvrei suenter culs maletgs dils meins.

Ligia dadòlt igl text a lavura suainter cugls maletgs digls mains.

Legè dad ot il text e lavurè alura culs disegns dals mais.

Legiai dad ot il text e lavurai lura culs disegns dals mais.


Gia fetg baul han ils carstgauns observau il decuors dil di e dalla notg, igl ir e vegnir dallas stagiuns. Els han viu co la glina semida, crescha e va anavos. Ils carstgauns han era observau precisamein co las steilas semovan vid il tschiel. Per saver s'orientar e mesirar il temps han els inventau il calender.

Schon fetg bòld ân igls carstgàns observo igl dacurs digl gi a da la notg ad igl ir a vagnir da las stagiùns. Els ân vieu sco la gliegna samida, crescha a va anavos. Igls carstgàns ân ear observo exactameing igl gir da las stélas ved igl tschiel. Par saver s'orientar a masirar igl tains ân els invanto igl calender.

Già fich bod s'ho cumanzo ad observer il decuors dal di e da la not, l'ir ed il gnir da las stagiuns. A s'ho vis, cu cha la glüna as müda, cu ch'ella crescha e chala. A s'ho eir observo precis il gir da las stailas al firmamaint. Per pudair s'orienter ed imsürer il temp s'ho que invento il chalender.

Fingià fich bod s'haja cumanzà ad observar il decuors dal di e da la not, l'ir e'l gnir da las stagiuns. I s'ha vis, co cha la glüna as müda, co ch'ella crescha e chala. I s'ha eir observà precis il gir da las stailas al firmamaint. Per pudair s'orientar e masürar il temp s'haja inventà il chalender.


Gia ils vegls Egipzians e Grecs enconuschevan calenders.

Schon igls vigls Egipzians a Grecs ancunaschevan calenders.

Già ils vegls Egipziauns e Grecs cugnuschaivan chalenders.

Fingià ils vegls Egipzians e Grecs cugnuschaivan chalenders.


Mira sils maletgs ch'il scolast ha pendiu vid la tabla. Sas ti tgei maletg che corrispunda a tgei meins? E cura has ti natalezi?

Varda segls maletgs c'igl surmester â palando ved la tavla. Sas tei tge maletg ca coraspunda a tge mains? Cura âs tei natalezi? Meta igls maletgs tier igl dretg mains.

Guarda bain ils purtets cha la magistra ho pendieu sü vi da la tevla. Che purtret appartegna a che mais? Cura hest tü anniversari? Scriva il dret mais tar mincha purtret.

Guarda bain ils purtets cha la magistra ha pendü sü vi da la tabla. Che purtret appartegna a che mais? Cura hast tü anniversari? Scriva il dret mais pro mincha purtret.


In calender ei in agid per mesirar e parter en il temps: las uras, ils dis, las jamnas, ils meins ed ils onns.

Egn calender e egn agid par masirar a partgir aint igl tains: las uras, igls gis, las eandas, igl mains ad igls ons.

Ün chalender permetta d'imsürer e partir aint il temp: las uras, ils dis, las eivnas, ils mais ed ils ans.

Ün chalender permetta da masürar e partir aint il temp: las uras, ils dis, las eivnas, ils mais e'ls ons.


Pli baul ed era aunc oz vegnan fiastas specialas sco Nadal e Pastgas marcadas specialmein el calender.

Ple bòld ad ear ànc oz vignan feastas spezialas sco Nadal a Pastgas marcadas spezialmeing agl calender.

Pü bod ed eir hozindi vegnan notedas festas scu Nadel e Pasqua aint il chalender.

Plü bod ed eir hozindi vegnan notadas festas sco Nadal e Pasqua aint il chalender.


Il calender che nus duvrein aunc oz deriva dils Romans.

Igl calender ca nus duvragn ànc oz dariva digls Romans.


Tgei plaid ei corrects? Fai igl exercezi tenor igl exempel.

Tge pled e corect? Fe igl exerzezi tanor igl exaimpel.

Che es güst? Fo l'exercizi tenor l'exaimpel.

Che es güst? Fa l'exercizi tenor l'exaimpel.


b) Discutescha cun tes conscolars, nua che ti eis staus malsegirs.

b) Discutescha cugls teas cunsculars noua ca tei es sto malsiir.

b) Discuta cun tieus conscolars, inua cha tü d'eirast melsgür/melsgüra.

b) Discuta cun teis conscolars, ingio cha tü d'eirast malsgür/malsgüra.


a) Legia, decida e scriva il dretg plaid silla lingia.

a) Ligia, dezeda a scriva igl dretg pled sen la lingia sut igl maletg.

a) Legia, decida e scriva il dret pled sülla lingia.


a) Scriva endretg ils nums dils meins e noda la successiun.

a) Scriva andretg igls nums digls mains a noda la suczessiùn.

a) Scriva inandret ils noms dals mais e nota ils numers correspundents.

a) Scriva inandret ils noms dals mais e nota ils nomers correspundents.


b) In meins maunca. Scriva il num dil meins. Il contavel meins digl onn ei quei?

b) Egn mains mànca. Scriva igl num digl mains. Igl quàntavel mains digl on e quegl?

b) Ün mais mauncha. Scriva il nom dal mais. Il quauntevel mais da l'an es que?

b) Ün mais manca. Scriva il nom dal mais. Il quantavel mais da l'on es quai?


Empleina quei verset culs plaids sutvart. Empren ordado il verset.

Amplagna igl vearset cugls pleds sutvart. Amprenda ordafora igl vearset.

Cumplettescha quist verset culs pleds suotvart. Imprenda ourdadour il verset.

Cumplettescha quist verset culs pleds suotvart. Imprenda ourdadoura il verset.


'gl' tuna lom avon 'i' ed alla fin dil plaid

Igl 'gl' tùna lom avànt 'i', 'ie' ad a la fegn digl pled.


Dai in'egliada al memo e mira, sche ti e tiu vischin essas vegni alla medema conclusiun.

De egn'iglieada segl memo a varda, scha tei ad igl tieus vaschegn eassas vagnieus a la madema conclusiùn.


Igl 'gl' tùna dir avànt 'a', 'e', 'o' ad 'u'.


Exempels: gloria, glatsch, glera, singlut

Exaimpels: gloria, sglatsch, glera, globa, iglu


Il matg ei il tschunavel meins ed ha 31 dis. Ed il november?

Igl matg e igl tschentgavel mains ad â 31 gis. Ad igl november?

Il meg es il tschinchevel mais da l'an ed ho 31 dis. Ed il november?

Il mai es il tschinchavel mais da l'on ed ha 31 dis. Ed il november?


a) Cura has ti anniversari? E cura tiu meglier amitg ni tia megliera amitga, ina persuna da tia famiglia? Cumpletescha ed aschunta quei che maunca.

a) Cura âs tei igl gi da naschientscha? Cura â igl tieus miglier amitg, la tia miglra amitga, egna parsùna da la tia famiglia igl natalezi? Cumpletescha ad aschunta quegl ca mànca.


Par exaimpel: L'Eva â igl gi da naschientscha igls 25 da matg.


b) Cura han ils scolars natalezi? Teidla e colligia.

b) Cura ân igls sculars igl gi da naschientscha? Tearla a culeia.


Cura has ti natalezi e con bein enconuschas ti ils anniversaris dad autras persunas?

Cura âs tei igl gi da naschientscha a quànt bagn ancanuschas tei igls natalezis dad otras parsùnas?


Fagei las activitads culla gliesta da plaids.

Faged las activitads cun la glista da pleds.

Fo las activiteds cun las glistas da pleds.

Fa las activitats cullas glistas da pleds.


Discutescha las damondas cun tes conscolars.

Discutescha las amparadas cugls teas cunsculars.


Taglia ord gasettas, illustradas e reclamas caussas che plain fetg bein a ti ni malegia ellas. Scriva silsuenter sutvi co las caussas han num.

Taglia or da giasetas, ilustraziùns a reclamas tgossas ca plen fetg bagn a tgei near malegia ellas. Scriva suainter sutvei co las tgossas ân num.


a) Cura astgas ti giavischar enzatgei? Cura dat ei forsa regals in tec pli gronds?

a) Cura dastgas tei giavischar anzatge? Cura dat igl tschincetgs ampo ple grànds?


Anflas ti per mintga descripziun in plaid cul sun 'gl'?

Tgatas tei par mintga descripziùn egn pled cugl sùn 'gl'?

Chattast tü per mincha descripziun ün pled cul sun speciel 'gl'?

Chattast tü per mincha descripziun ün pled cul sun special 'gl'?


i) quels dovr'ign sch'ign veza betga bagn


h) quegl peardan las blearas plàntas igl atun


Teidla bein tgei che tiu conscolar prelegia. Repeta exact il medem.

Tearla bagn tge c'igl tieus cunscular preligia. Repeta quegl c'el gi.

Taidla bain che cha tieu conscolar u tia conscolara prelegia. Repeta precis il listess.

Taidla bain che cha teis conscolar o tia conscolara prelegia. Repeta precis il listess.


Scriva ina dallas construcziuns che ti has repetiu.

Scriva egna da las construcziùns ca tei âs repetieu.

Scriva üna da las frasas cha tü hest repetieu.

Scriva üna da las frasas cha tü hast repeti.


Con bein enconuschas ti tes conscolars? Ed els tei? Dei en gruppas il giug dils schenghetgs.

Quànt bagn ancanuschas tei igls teas cunsculars? Ad els te? Fe an grupas igl gioi digls tschincetgs.

Quaunt bain cugnuoschast tü a tieus conscolars? E quaunt bain cugnuoschan els a te? Giuvè il gö dals regals in gruppas.

Quant bain cugnuoschast tü a teis conscolars? E quant bain cugnuoschan els a tai? Giovai il gö dals regals in gruppas.


Repeta ils suns speciels cun agüd da las cartas.

Repeta ils suns specials cun agüd da las cartas.


Tedlei la canzun e stei si, sch'ei vegn menziunau ella canzun la caussa che vus rimneis era.

Tearla la canzùn a ste sen pes, cur c'igl vean getg an la canzùn la tgossa c'ear tei remnas.

Taidla la chanzun. Sto sü, cur cha tü odast a dir la chosa cha tü ramassast.

Taidla la chanzun. Sta sü, cur cha tü dodast a dir la chosa cha tü ramassast.


Scriva ils noms da las differentas uras.


Il casti da giugs e termagls (sursilvan)


Legia bein e streha quei ch'ei pauc probabel. Fai tez in exempel che cuntegn silmeins tschun plaids cun suns specials.

Ligia bagn a strescha quegl c'e betga pussseivel. Fe tez egn exaimpel ca cuntegna seglmeins 10 tgossas pussevlas a nunpussevlas.

Legia bain ils trais texts e stricha que chi'd es poch prubabel. Fo svess ün exaimpel chi cuntegna almain tschinch pleds cun suns speciels.

Legia bain ils trais texts e stricha quai chi'd es pac probabel. Fa svess ün exaimpel chi cuntegna almain tschinch pleds cun suns specials.


a) Igl catschadur â gieu furtùna oz. El â fatg grànda preda ad â pudieu sagitar egn vearm cun cornas, egn balteztgas tgamutsch, egn stgirat cun egna tastga plagn nuschs, egn tschearv da dudesch, otg mustgas, egna schiemgia malpardearta, egn rustg cotschen, egn tgavriel tamalitg, diesch plugls, egn piertg da mar, duas gagliegnas, egn detg capricorn a tschentg corvs loschs.

a) Il chatscheder ho gieu furtüna. El ho fat üna bella chatscha ed ho trat ün bel grigl verd, ün chamuotsch da bellezza, ün cunigl cun ün gierl plain erva, üna vacha da tschierv, ündesch muos-chas, üna schimgia meltratta, ün ruos-ch blov, ün chavriöl, desch pluogls, ün püerchin da mer, trais pulschains, ün bel capricorn e tschinch pichalains bletschs.

a) Il chatschader ha gnü furtüna. El ha fat üna bella chatscha ed ha trat ün bel grigl verd, ün chamuotsch da bellezza, ün cunigl cun ün dschierl plain erba, üna vacha da tschiervi, ündesch muos-chas, üna schimgia maltratta, ün ruos-ch blau, ün chavriöl, desch pluogls, ün chucalin da mar, trais pulschins, ün bel capricorn e tschinch pichalains bletschs.


c) Igls carstgàns ân magari mal igl tgieu, unflo la schanuglia, egn bratsch ca cura davent, rut igl polesch, peal stgira, la giveala ca schivla, igl mantùn ca scutegna, las ùnglas ca creschan, bugent tschiculata nera, egn dies crutsch, tschavagliùns ca creschan segl tgieu a mal las ureglias.

c) Umauns haun minchataunt mel il cho, iflo la schnuoglia, ün bratsch chi chamina davent, ruot ün polesch, pel pü s-chüra, unglas chi creschan, chavels ritschos, duos nes, uraglias cun fouras, tschagls blovs e minchataunt haun els eir gugent tschiculatta.

c) Umans han minchatant mal il cheu, uflà la schnuoglia, ün bratsch chi chamina davent, ruot ün polsch, pel plü s-chüra, unglas chi creschan, chavels marüschlats, duos nas, uraglias cun fouras, tschagls blaus e minchatant han els eir jent tschiculatta.


Teidla mintga plaid che vegn prelegius. Tgei sun cuntegn el? Fai ina crusch el dretg liug.

Tearla bagn igls pleds ca la surmestra preligia. Tge sùn cuntegnan els? Fe egna crusch agl dretg liac.

Taidla bain mincha pled chi vain prelet. Che sun speciel odast? Fo üna crusch al dret lö.

Taidla bain mincha pled chi vain prelet. Che sun special dodast? Fa üna crusch al dret lö.


Legia il memo e dai risposta allas damondas.

Ligia igl memo a raspunda las amparadas.

Legia il memo e respuonda a las dumandas.

Legia il memo e respuonda a las dumondas.


Ils nomens dattan num a creatiras ed a caussas: mumma, asen, steila, pégn, velo.

Igls nomens datan num a creatiras ad a tgossas: mama, asen, stéla, pegn, velo.

Ils nomens daun noms a creatüras ed a chosas: mamma, esan, staila, pign, velo.

Ils nomens dan noms a creatüras ed a chosas: mamma, asen, staila, pin, velo.


Discutè las seguaintas dumandas in classa.

Discutai las seguaintas dumondas in classa.


c) Tgi da vossa classa ha in num romontsch? Danunder derivan ils ulteriurs nums?

c) Tgi da la vossa classa â egn num rumàntsch? Danunder vignan igls ulteriurs nums?

c) Chi da vossa classa ho ün nom rumauntsch? Dinuonder derivan ils oters noms?

c) Chi da vossa classa ha ün nom rumantsch? Dingionder derivan tschels noms?


Scriva grond nums da persunas e nums geografics: Claudia, Ursin, Svizra, Falera.

Scriva grànd nums da parsùnas a nums geografics: Claudia, Ursin, Svizra, Farden.

Scriva grand ils noms da persunas ed ils noms geografics: Claudia, Ursin, Svizra, Bever.

Scriva grond ils noms da persunas e'ls noms geografics: Claudia, Ursin, Svizra, Ardez.


b) Cons nums per creatiras anfleis vus enteifer 1 minuta? E cons per caussas?

b) Quànts nums par creatiras cataz vus an 1 minuta? A quànts par tgossas?

b) Quaunts noms per creatüras chattais vus infra 1 minut? E quaunts noms chattais vus per chosas?

b) Quants noms per creatüras chattais vus infra 1 minut? E quants noms chattais vus per chosas?


d) Ein ils nums pils termagls dalla canzun 'Il casti da giugs e termagls' era nomens?

d) En igls nums pigls tarmagls da la canzùn 'Igl casti da giois a tarmagls' ear nomens?

d) Sun eir ils noms dals giovarets illa chanzun 'Il chastè da gös e giovarets' nomens?


a) Dat ei era nomens en auters lungatgs?

a) Dat igl ear nomens an oters lungatgs?


plontas, fretgs, vehichels, resti, loghens, ...

plàntas, fretgs, vehicels, raglia, liacs, ...

plauntas, frütta, veiculs, vstieus, lös, ...

plantas, frütta, veiculs, büschmainta, lös, ...


b) Scriva ils nomens ella dretga colonna dalla tabella.

a) Scriva igls nomens an la dretga colona da la tabela.

b) Scriva ils nomens da quistas bes-chas e chosas illa dretta culuonna da la tabella sün la prosma pagina.

b) Scriva ils nomens da quistas bes-chas e chosas illa dretta culuonna da la tabella sülla prosma pagina.


a) Fai in rudi blau entuorn creatiras ed in rudi tgietschen entuorn caussas. Tgei tschun nomens sas ti buca nua metter? Fai in rudi verd entuorn quels.

b) Fe en rudi blau anturn igls nomens ca descrivan creatiras ad egn rudi cotschen anturn igls nomens ca descrivan tgossas. Tschentg nomens sas tei betga noua meter? Fe egn rudi verd anturn quels.

a) Fo ün rinch blov intuorn ils nomens chi descrivan creatüras ed ün rinch cotschen intuorn ils nomens chi descrivan chosas. Tschinch dals nomens nu's so bod na inua metter. Fo ün rinch verd intuorn quels.

a) Fa ün rinch blau intuorn ils nomens chi descrivan creatüras ed ün rinch cotschen intuorn ils nomens chi descrivan chosas. Tschinch dals nomens nu's saja bod na ingio metter. Fa ün rinch verd intuorn quels.


ina persuna che ha natalezi il medem meins sco ti

egna parsùna c'â natalezi igl madem mains sco tei


Nomens ein buca mo nums per caussas che nus vesin e savein tuccar en. Ei dat era nomens per caussas che nus savein ferdar, udir ni sentir.

Nomens en betga me nums par tgossas ca nus vasagn a savagn tutgear aint. Igl dat ear nomens par tgossas ca nus savagn fardar, udir, gustar near santir.


egna tgossa ca tei zambregias igl Advent


ina creatira che dorma duront igl unviern

egna creatira ca dorma durànt igl unviern


Veser, tuccar, udir, ferdar, gustar ni sentir

Vaser, tutgear, udir, fardar, gustar near santir


egna tgossa ca tei vezas sen veia dad ir a scola


Fai per mintga nomen ina crusch tier il maletg corrispundent. Mintgaton sas ti far pliras cruschs.

Fe par mintga nomen egna crusch tier igl maletg coraspundaint. Mintgatànt sas tei far pliras cruschs.


Pren da casa ina fotografia da tia famiglia cun parents ni enconuschents che tes conscolars enconuschan aunc buc aschi bein. Prepara tez in legn e lai lignar tiu vischin ils nums dallas persunas e dil liug.

Prenda da tgea egna fotografeia da la tia famiglia cun paraints near ancunaschaints c'igls teas cunsculars ancanuschan ànc betg aschi bagn. Prepara tez egn legn a le angiavinar igl tieus vaschegn igls nums da las parsùnas a digl liac.

Maina üna fotografia da tia famiglia u da cuntschaints cha tieus conscolars e tias conscolaras nu cugnuoschan uschè bain. Prepara svess ün'ingiuvinera e lascha ingiuviner ils noms da las persunas a tieu chantunais u a tia chantunaisa.

Maina üna fotografia da tia famiglia o da cuntschaints cha teis conscolars nu cugnuoschan uschè bain. Prepara svess ün'ingiavinera e lascha ingiavinar ils noms da las persunas a teis vaschin o a tia vaschina.


Cumpletescha las construcziuns sutvart culs nums che sezuppan el schischuri da bustabs. Ils nums entscheivan cul bustab ch'ei screts grass.

Cumpletescha las construcziùns sutvart cugls nums ca sazupan agl schischuri da bustabs. Igls nums antschevan cugl bustab c'e scret grass.

Cumplettescha las frasas suotvart culs noms chi's zoppan i'l battibuogl da custabs. Ils noms cumainzan cul custab chi es scrit grass.

Cumplettescha las frasas suotvart culs noms chi's zoppan i'l battibuogl da custabs. Ils noms cumainzan cul custab chi'd es scrit grass.


j) Sest inua cha quella classa vo a scoula? A ................................. (GESL)

j) Sast ingio cha quella classa va a scoula? Schi, ella va a scoula a .................................................... (UCLSO)


c) Ella classa ha ei mo treis mattatschas. Quella che sesa il pli datier dalla scolasta ha num ............................................... (AINAGN).

c) An la classa â'gl me tres buabas. Quella ca sea igl ple datier da la surmestra â num

c) Illa classa ho que be trais mattas. Quella chi tschainta il pü in vicinanza da la magistra ho nom .......................................................


Tina drova frina, ovs, zucher e nuschs per far creflis.

La Tina dovra fregna, ovs, zucer a nuschs par far bumas.

Tina drouva painch, zücher, övs e farina per fer grassins.

Tina douvra painch, zücher, övs e farina per far grassins.


Il gat vul buc ir ord casa da quella ferdaglia.

Igl giat vut betg ir ord tgea an quella fardaglia.

Il giat nu voul ir our d'chesa in quista fradaglia.

Il giat nu voul ir our d'chasa in quista fradaglia.


La scolasta ha prelegiu ina biala historia.


La buoba suna ina canzun da Nadal cun sia flauta.

La buaba sùn'egna canzùn da Nadal cun la sia flauta.

La matta suna üna chanzun da Nadel culla flöta.

La matta suna üna chanzun da Nadal culla flöta.


Noda tut ils nomens cun colur brina. Ti anflas els era ella salata da bustabs giusut, horizontal (scret da seniester a dretg e da dretg a seniester) e vertical (scret da sisum engiu e da giudem ensi). En tut havesses ti d'anflar 18 nomens.

Noda tut igls nomens cun calur bregna. Tei tgatas els ear an la salata da bustabs sutvart, horizontal (scret da saniester a dretg a da dretg a saniester) a vertical (scret da senzum angiou a da giodapes ansei). An tut vessas tei da catar 18 nomens.

Markescha tuot ils nomens aint il text cun culur brüna. Tü ils chattast eir aint il giatter da custabs illa orizontela e verticala. In tuot ho que 18 nomens.

Markescha tuot ils nomens aint il text cun culur brüna. Tü tils chattast eir aint il giatter da custabs illa orizontala e verticala. In tuot esa 18 nomens.


Aint il paquet da Curdin sun patins nairs.

Aint il pakettin da Curdin esa patins nairs.


Mira bein sils suns e lur colurs. Legia lu ils plaids e fai entuorn mintgin in rudi culla dretga colur.

Varda bagn segls sùns a las sias calurs. Ligia alura igls pleds a fe anturn mintgegn egn rudi cun la dretga calur.

Guarda bain ils suns speciels e lur culuors. Legia alura bain ils pleds e fo intuorn mincha sun speciel ün rinch cun la culur correspundenta.

Guarda bain ils suns specials e lur culurs. Legia lura bain ils pleds e fa intuorn mincha sun special ün rinch culla culur correspundenta.


Paulina ha magliau certs bustabs dil text dalla canzun. Cumpletescha ils plaids culs bustabs che mauncan.

La Paulina â maglieu anzaquànts bustabs digl text da la canzùn. Cumpletescha igls pleds. Ear tier igl pled da schliaziùn màncan bustabs.

Paulina ho mangio ün pêr custabs aint il text da la chanzun. Cumplettescha ils pleds culs custabs chi maunchan e tschercha il pled da soluziun.

Paulina ha mangià ün pêr custabs aint il text da la chanzun. Cumplettescha ils pleds culs custabs chi mancan e tschercha il pled da soluziun.


Tgei cuoza entginas secundas, entginas minutas e dapli che in'ura? Indichescha mintgamai treis activitads.

Tge va egn peer secundas, egn peer minutas a daple c'egn ura? Inditgescha mintgame tres activitads.

Che düra be ün pêr secundas? Che düra be ün pêr minuts? Che düra pü lönch cu ün'ura? Scriva adüna trais activiteds.

Che düra be ün pêr secundas? Che düra be ün pêr minuts? Che düra daplü d'ün'ura? Scriva adüna trais activitats.


Tgeinina dallas duas activitads presentadas ina sper l'autra cuoza per tei pli ditg? Fai ina crusch.

Tgenegna da las duas activitads scretas egna sper l'otra cuza par te ple gî? Fe egna crusch.

Chenünas da las duos activiteds drouvan dapü temp? Fo üna crusch al dret lö.

Chenünas da las duos activitats douvran daplü temp? Fa üna crusch al dret lö.


b) Tgei consonants vegnan avon il pli savens en quels plaids?

b) Tge consonànts vignan avànt igl ple savens an quels pleds?

b) Che consonants vegnan avaunt il pü suvenz in quels pleds?

b) Che consonants vegnan avant il plü bler in quels pleds?


c) Tgei consonants dubels vegnan avon savens el romontsch? Numna entgins plaids che han ina consonsanza dubla.

c) Tge consonsànts dubels vignan avànt agl noss rumàntsch? Numna egn peer pleds c'ân aint egn consonànt dubel.

c) Che consonants dobels vegnan avaunt suvenz in rumauntsch? Nomna ün pêr pleds cun consonants dobels.

c) Che consonants dubels vegnan avant suvent in rumantsch? Nomna ün pêr pleds cun consonants dubels.


Dei in'egliada al memo dils consonants e discutei las suandontas damondas en classa.

Ded egn'iglieada segl memo digls consonànts a discutad las savundàntas amparadas an classa.

Dè ün'öglieda al memo dals consonants e discutè las seguaintas dumandas in classa.

Dat ün'ögliada al memo dals consonants e discutai las seguaintas dumondas in classa.


a) Cons consonants han tiu num ed il liug, nua che ti habiteschas?

a) Quànts consonànts ân igl tieus num ad igl tieus prenum, a quànts igl liac, noua ca tei vivas?

a) Quaunts consonants haun tieu nom ed il lö, inua cha tü abitast?

a) Quants consonants han teis nom ed il lö, ingio cha tü abitast?


Da che bes-chas as tratta que cò? Agiundscha ils custabs chi maunchan.

Da che bes-chas as tratta quia? Agiundscha ils consonants chi mancan.


c) Marcescha agls pleds tut igls sùns 'tg'.


d) Co legia enzatgi ch'enconuscha buc il 'tg' quels plaids? Emprova.

d) Co ligia anzatgi c'ancanuscha betga igl 'tg' quels pleds? Amprova.

d) Cu legia qualchün da lingua tudas-cha chi nu cugnuoscha il sun 'ch' rumauntsch quists pleds? Prouva da ler tuots uschè.

d) Co legia inchün da lingua tudais-cha chi nu cugnuoscha il sun 'ch' rumantsch quists pleds? Prouva da leger tuots uschè.


Fai igl artist e dessegna treis plaids cun 'tg'. Scriva mintgamai sutvi il num dalla caussa.

Fe igl artist a dissegna tres pleds cun 'tg'. Scriva mintgame sutvei igl num da la tgossa.

Fo dad artist e disegna trais pleds cun 'ch'. Scriva suot mincha disegn il pled correspundent.

Fa dad artist e disegna trais pleds cun 'ch'. Scriva suot mincha disegn il pled correspundent.


e) Dat ei il 'tg' era el lungatg tudestg ni en auters lungatgs?

e) Dat igl igl 'tg' ear agl tudestg near an oters lungatgs?

e) Do que il sun 'ch' eir in otras linguas?

e) Daja il sun 'ch' eir in otras linguas?


Fai las differentas incumbensas culs maletgs e culs plaids ch'ein silla proxima pagina.

Fe las diferaintas leztgas cugls maletgs a cugls pleds c'en sen la proxima pagina.

Fo las lezchas culs disegns e culs pleds chi sun sülla prosma pagina.

Fa las lezchas culs disegns e culs pleds chi sun sülla prosma pagina.


a) Tgei muossan ils maletgs? Has ti duvrau pli che 5 secundas per dir ils plaids?

a) Tge mussan igls maletgs? Âs tei duvro daple ca 5 secundas par gir igls pleds?

a) Che muossan ils disegns? Hest druvo dapü cu 5 secundas per dir ils pleds?

a) Che muossan ils disegns? Hast tü dovrà daplü da 5 secundas per dir ils pleds?


Contempla quell'ura. Noda ils diembers el liug corrispundent.

Contaimpla quell'ura. Noda las zefras agl liac coraspundaint.

Guarda bain l'ura. Da che parts consista ella? Scriva las differentas parts al dret lö vi da l'ura.


Legia attentamein las indicaziuns davart l'ura e rispunda allas damondas.

Ligia cun atenziùn las indicaziùns davart l'ura a raspunda las amparadas.

Legia cun attenziun las indicaziuns da l'ura e respuonda a las dumandas.

Legia cun attenziun las indicaziuns da l'ura e respuonda a las dumondas.


Enconuschas ti ils plaids? Scriva ils consonants che mauncan.

Sulets tùnan igls consonànts betg. Scriva igls consonànts ca màncan.

Cugnuoschast tü ils pleds? Scriva ils consonants chi maunchan sün las lingias.

Cugnuoschast tü ils pleds? Scriva ils consonants chi mancan süllas lingias.


Quella gada stos ti ir alla tscherca dils antonims. Quei ei plaids ch'expriman il cuntrari. Ti anflas els alla fin dalla tabella. Scriva els el dretg liug.

Quell'eada stos tei ir a la tscheartga digls antonims, digls pleds ca gin igl cuntrari. Tei tgatas els sut la tabela. Scriva els mintgame agl dretg liac.

Uossa stust tü tschercher ils antonims. Que sun pleds chi expriman il cuntrari. Tü als chattast suot la tabella. Scriva mincha antonim al dret lö aint illa tabella.

Uossa stoust tü tscherchar ils antonims. Quai sun pleds chi expriman il cuntrari. Tü tils chattast suot la tabella. Tils scriva al dret lö aint illa tabella.


Fai ils differents exercezis che stattan en connex culs consonants.

Fe igls diferaints exerzezis ca statan an conex cugls consonànts.

Fo ils differents exercizis chi staun in connex culs consonants.

Fa ils differents exercizis chi stan in connex culs consonants.


Scriva ils consonants che mauncan in suenter l'auter.

Noda an la dretga suczessiùn igls consonànts ca màncan.

Scriva ils consonants chi maunchan ün zieva l'oter.

Scriva ils consonants chi mancan ün davo tschel.


Teidla bein e muossa nua ch'il 'tg' sesanfla. Scriva per mintga caum dus plaids.

Taidla bain e muossa, inua cha'l 'ch' as rechatta. Scriva duos pleds per mincha chozen.

Taidla bain e muossa, ingio cha'l 'ch' as rechatta. Scriva duos pleds per mincha choten.


Elegia sis plaids cun 'tg' e scriva cun mintga plaid ina construcziun ella tabella.

Tschearna sis pleds cun 'tg' a scriva cun mintga pled egna construcziùn an la tabela.

Tscherna 6 pleds cun 'ch' e scriva cun mincha pled üna frasa illa tabella.

Tscherna 6 pleds cun 'ch' e scriva cun mincha pled üna frasa aint illa tabella.


Finescha las construcziuns culs plaids ella tabella.

Cumpletescha las construcziùns cugls pleds da la tabela.

Cumplettescha las frasas cun las gruppas da pleds correspundentas illa tabella.

Cumplettescha las frasas cullas gruppas da pleds correspundentas illa tabella.


La strategia d'emprender plaids novs enconuschas ti gia.

La strategeia d'amprender pleds novs ancanuschas tei schon.

La strategia per imprender pleds nouvs cugnuoschast tü già.

La strategia per imprender pleds nouvs cugnuoschast tü fingià.


6. Controllescha, schebein ti has scret endretg il plaid.

Controlescha, scha tei âs scret andretg igl pled.

6. Controlla scha tü hest scrit inandret il pled.

6. Controlla scha tü hast scrit inandret il pled.


Emprova ussa da mussar cun gestica e mimica ils plaids che ti has eligiu ad in conscolar. Lez sto lignar. Brattei suenter las rollas.

Amprova ussa da mussar cun gestica a mimica igls pleds ca tei âs tscharnieu ad egn cunscular. Lez sto alura angiavinar. Baratad suainter las rolas.

Prouva uossa da musser ad ün conscolar u ad üna conscolara cun gests e mimica ils pleds cha tü hest tschernieu. Quel u quella stu alura ingiuviner ils differents pleds. Barattè zieva las rollas.

Prouva uossa da muossar ad ün conscolar o ad üna conscolara cun gests e mimica ils pleds cha tü hast tschernü. Quel/Quella sto lura ingiavinar ils differents pleds. Barattai davo las rollas.


2. Di il plaid dad ault e bustabescha el.

2. Di il pled dad ot e til custabgescha.


7. Scriva aunch'üna vouta il listess pled.


4. T'imaginescha ün purtret per quel pled.


Dessegna las lontschettas dallas uras cun tgietschen e las lontschettas dallas minutas cun blau.

Malegia las lantschetas da las uras. Dovra duas diferaintas calurs par las uras a las minutas.

Disegna ils mauns da las uras cun cotschen ed ils mauns dals minuts cun blov.

Disegna ils mans da las uras cun cotschen e'ls mans dals minuts cun blau.


La columba e la furmicla segidan ina cun l'autra. Descriva ina situaziun, nua che ti eis segidaus/segidada cun enzatgi ed ina situaziun, nua ch'enzatgi ha gidau tei.

La columba a la furmicla gidan l'egn'a l'otra. Sas tei descriver egna situaziùn, an la quala tei âs gido ad anzatgi ad egna situaziùn, an la quala anzatgi â gido a tgei?

c) Il culomb e la furmia as güdan ün a l'oter. Descriva üna situaziun, inua cha tü hest güdo a qualchün oter ed üna situaziun, inua cha qualchün ho güdo a te.

c) Il culomb e la furmia as güdan ün a l'oter. Descriva üna situaziun, ingio cha tü hast güdà ad inchün ed üna situaziun, ingio cha inchün ha güdà a tai.


Ein era ils carstgauns mintgaton memia loschs per far enzatgei? Descriva ina situaziun.

En ear igls carstgàns mintgatànt megna loschs par far anzatge? Descriva egna situaziùn samagliànta?

Sun eir ils umauns minchataunt memma superbis? Descriva üna situaziun.

Che dist tü dal möd da's cuntgnair da las duos chavras?


Entscheiva il plaid 't' ni 'd'? Scriva il dretg bustab e discutescha las damondas cun tiu vischin ni tia vischina.

Scriva 't' near 'd'? Raspunda las amparadas a cumpareglia las tias raspostas cun quellas digls teas cunsculars.

a) 't' u 'd'? Nota il dret custab chi mauncha tals pleds illa tabella.

a) 't' u 'd'? Nota il dret custab chi manca pro'ls pleds illa tabella.


Havess la cigogna fadigiau ina paga? Tgei manegias ti? Sche gie, tgei havess il luf saviu dar ad ella sco paga?

Vess la zigogna marito egna paja? Tge manegias tei? Scha ea, tge vess igl luf savieu dar ad ella sco paja?

Vess la cicogna merito üna peja? Che pensast tü? Scha schi, che la vess il luf pudieu der?

Vess la cicogna merità üna paja? Che pensast tü? Scha schi, che tilla vess il luf pudü dar?


Entscheiva il plaid cun 'v' ni 'f'? Noda il dretg bustab e dai risposta allas damondas.

Scriva 'v' near 'f'? Noda igl dretg bustab a raspunda las amparadas.

a) 'v' u 'f'? Nota il dret custab al cumanzamaint dals pleds illa tabella.

a) 'v' o 'f'? Nota il dret custab al cumanzamaint dals pleds illa tabella.


Ei dat consonants che tunan ferm, auters che tunan lev. Noda ils maletgs tenor las indicaziuns.

Igl dat consonànts ca tùnan fearm ad oters ca tùnan leav. Marcescha igls maletgs tanor las indicaziùns.

A do consonants chi tunan dür ed oters chi tunan lam. Markescha ils purtrets tenor las indicaziuns.

I dà consonants chi tunan dür ed oters chi tunan lom. Markescha ils purtrets tenor las indicaziuns.


Il consonant all'entschatta d'in plaid e quels alla fin d'in plaid ein magari grevs d'anflar. Mira bein sils maletgs e fai igl exercezi tenor las indicaziuns.

Igls consonànts a l'antscheata d'egn pled a quels a la fegn d'egn pled en magari greavs da catar. Varda bagn segls maletgs a schleia igl exerzezi tanor las indicaziùns.

Il consonant al cumanzamaint d'ün pled e quel a la fin d'ün pled sun magari difficils da chatter. Guarda bain ils purtrets e fo l'exercizi.

Il consonant al cumanzamaint d'ün pled e quel a la fin d'ün pled sun magara difficils da chattar. Guarda bain ils purtrets e fa l'exercizi.


Enconuschas ti era ina situaziun el mintgadi, nua che carstgauns sedeportan tuttina?

Ancanuschas tei ear situaziùns digl mintgagi, an las qualas carstgàns sacumportan sco la gualp?

Cugnuoschast tü üna situaziun, inua cha umauns as deportan in listessa maniera?

Cugnuoschast tü üna situaziun, ingio cha umans as cumportan in listessa maniera?


La columba .....esa co ina .....urmicla tschuata e po buca contonscher la ri.....a. Cheu .....iera ella in .....einet egl ual. La .....urmicla seruschna sin quel e rema a ri.....a. Cuort suenter .....esa la .....urmicla co in giu.....enot che ma.....a a pei blut .....ul sittar la columba cun artg e paliet. Ella lai dar la péscha el calcogn dil giu.....enot. Il giu.....en dat in griu, lai curdar il paliet e la columba po sgular na.....en.

La columba .....eza co egna .....urmicla baita an l'aua a po betga cuntànscher la ri.....a. Qua .....iera ella egn .....istegl agl .....lem. La .....urmicla saruschna sen quel a rema a ri.....a. Curt suainter ve.....a la .....urmicla co egn giu.....en mat, ca .....a a pe blut, .....ut sagitar la columba cun piliet a balester. Ella dat egna piztgeada agl caltgogn digl mat. Igl giu.....en dat egn sgregn, lascha curdar igl piliet a la columba sa sgular da.....ent.

Il culomb .....ezza cu ch'üna .....urmia sflatscha aint ill'ova e nu riva a la ri.....a. Cò bütta el üna .....öglia aint il ovel. La .....urmia rampcha sün quella e rembla a la ri.....a. Cuort zie.....a .....ezza la .....urmia cu ch'ün giu.....not chi chamina a pè nüd .....oul schluppetter il culomb cun arch e .....rizza. Ella pischa sül chalchagn dal giu.....not. Il giu.....en do ün sbreg, lascha cruder l'arch e la .....rizza, e'l culomb po s.....uler da.....ent.

Il culomb .....ezza, co ch'üna .....urmia sflatscha aint ill'aua e nu riva a la ri.....a. Qua bütta el üna .....öglia aint ill'aual. La .....urmia rampigna sün quella e rembla a la ri.....a. Pac da.....o .....ezza la .....urmia, co ch'ün giu.....not, chi .....a a pè nüd, .....oul schluppettar il culomb cun arch e .....rizza. Ella pischa sül chalchogn dal giu.....not. Il giu.....en dà ün sbrüi, lascha crodar l'arch e la .....rizza, e'l culomb po s.....olar da.....ent.


.....uas cauras s'entaupan sin in .....tretg piogn che meina sur in ual. Omis.....uas vulan .....raversar il flum a me.....dem temps, pertgei mintgina ei memia loscha per .....ar a l'au.....ra la preferenza. Plein gre........a seglian ellas culs corns ina encunter l'autra e..... omis.....uas da........an ell'aua e negan.

.....uas tgoras s'an.....opan sen egn stretg piogn ca magna sur egn ual vei. Ama.....uas vutan .....raversar igl flem agl ma.....em mumaint, partge mintgegna e megna loscha par .....ar a l'o.....ra la preferenza. Plagn gre.....a saglian ellas cugls corns l'egn'ancùn.....er l'o.....ra a..... amaduas da.....an an l'aua a neian.

.....uos chevras s'inscun.....ran sün üna s.....retta punt chi maina sur ün ovel. .....uottas duos vulessan .....raverser il flüm a medem .....emp, perche cha minchüna es memma superbgia per .....er a l'o.....ra la preferenza. Filante.....as saglian ellas cullas cornas üna cunter l'otra e .....uottas .....uos crou.....an aint ill'ova e najain.....an.

.....uos chavras s'inscun.....ran sün ün stre..... piogn chi maina sur ün aual. .....uottas duos vulessan .....raversar il flüm a listess .....emp, perche cha minchüna es massa superbgia per .....ar la preferenza a l'o.....ra. Filanta.....as saglian ellas cullas cornas üna cunter .....schella, e .....uottas duos crou.....an ain..... ill'aua e's najain.....an.


Entscheiva il plaid cun 'p' ni 'b'? Scriva il dretg bustab e discussiunescha las damondas cun tiu vischin ni tia vischina.

Scriva 'p' near 'b'? Raspunda las amparadas a cumpareglia las tias raspostas cun quellas digls teas cunsculars.

a) 'p' u 'b'? Nota il dret custab al cumanzamaint dals pleds aint illa tabella.

a) 'p' o 'b'? Nota il dret custab al cumanzamaint dals pleds aint illa tabella.


Tgei manegias ti dil sedepurtar dil luf?

Tge manegias tei digl dapurtamaint digl luf?

Che dist tü dal möd da's cuntgnair dal luf?


Tgei manegias ti dil sedepurtar dall'uolp?

Tge manegias tei digl dapurtamaint da la gualp?

Che dist tü dal möd da's cuntgnair da la vuolp?

Che dist tü dal cumportamaint da la vuolp?


... han otg onns? E tgi ha otgonta onns?


... stattan era bugen ditg enta letg la damaun?

... statan ear bugent gî agl litg la damàn?


Uossa est tü expert u experta dal sun 'ch'.

Uossa est tü expert o experta dal sun 'ch'.


Cumpletescha las construcziuns culs suandonts plaids.

Cumpletescha las construcziùns cugls savundànts pleds.

Cumplettescha las frasas culs seguaints pleds.


Entgins plaids fan adina puspei difficultads. Trenei en dus da scriver correctamein ils plaids.

Anzaquànts pleds fan adigna puspe dificultads. Trenad an dus da scriver igls pleds corectameing.

Tscherts pleds faun adüna darcho difficulteds. Trenè in duos a scriver inandret ils pleds.

Tscherts pleds fan adüna darcheu difficultats. Trenai in duos a scriver inandret ils pleds.


In scolar ei il currider, l'auter il scribent. Il currider va alla tabla, elegia in plaid, va anavos tier siu partenari e dictescha il plaid. El controllescha era, schebein siu partenari ha scret correctamein il plaid. Sch'el ei buca segirs, sto el puspei turnar anavos tier la tabla e mirar suenter. Suenter 5-8 plaids vegnan las rollas midadas.

Egn scular e igl curider, l'oter igl scrivànt. Igl curider va tier la tavla, tschearna egn pled, va anavos tier igl sieus partenari a dictescha igl pled. El controlescha ear sch'igl sieus partenari â scret corectameing igl pled. Sch'el e betga siir, sto el puspe turnar anavos tier la tavla a vurdar suainter. Suainter 5-8 pleds vignan las rolas baratadas.

Ün scolar es il curridur, l'oter il scriptur. Il curridur vo tar la tevla, tscherna ün pled, tuorna tar sieu partenari e'l dicta il pled. El controlla eir, scha'l partenari ho scrit il pled inandret. Sch'el nun es sgür, stu el turner tar la tevla e guarder cu cha's scriva inandret il pled. Zieva 5-8 pleds müdan ils duos scolars las rollas.

Ün scolar es il curridur, tschel il scriptur. Il curridur va pro la tabla, tscherna ün pled, tuorna pro seis partenari e til dicta il pled. El controlla eir, scha'l conscolar ha scrit inandret il pled. Sch'el nun es sgür, sto'l tuornar pro la tabla e verer, co chi's scriva inandret il pled. Davo 5-8 pleds müdan ils duos scolars las rollas.


Quella tabella dat a vus entgins impuls per planisar vossa presentaziun. Ponderei tgei puncts che vus vuleis presentar ella part principala e decidi tgi che di tgei, con temps che vus haveis per mintga part e tgei material che vus duvreis.

Quella tabella dat a vus anzaquànts impuls par planisar la vossa preschantaziùn. Ponderad tge puncts ca vus lez preschantar an la part prinzipala a dezided, tgi ca gi tge, quànt tains ca vus vez par mintga part a tge material ca vus duvraz.

Chella tabella az dat en pêr impuls per planisar la vossa preschentaziun. Pondere, tge puncts tgi vusoters lez preschentar ainten la part principala e decide, tgi tgi dei tge, quant taimp tgi vez per mintga part e tge material tgi duvrez.

Quista tabella as do ün pêr impuls per planiser vossa preschantaziun. Ponderè che puncts cha vus vulais preschanter aint illa part principela e decidè chi chi disch che, quaunt temp cha vus vais per mincha part e che materiel cha vus druvais.

Quista tabella as dà ün pêr impuls per planisar vossa preschantaziun. Ponderai che puncts cha vus vulais preschantar aint illa part principala e decidai chi chi disch che, quant temp cha vus vais per mincha part e che material cha vus dovrais.


Duront ch'ina gruppa presenta l'intervista, evalueschan ils conscolars la presentaziun tenor ils criteris dil model M10.1c. Ils scolars fan in rudi entuorn il diember corrispundent.

Durànt c'egna grupa preschainta l'intervesta evalueschan igls cunsculars la preschantaziùn tanor igls criteris da M10.1c. Igls sculars fan egn rudi anturn igl diember coraspundaint.

Durant tgi ena gruppa preschainta l'intervista, evalueschan igls conscolars la preschentaziun tenor igls criteris digl model M8.1c a moda individuala. Igls scolars fon en cres anturn igl domber correspondent.

Intaunt ch'üna gruppa preschainta l'intervista, evalueschan ils conscolars la preschantaziun tenor ils criteris dal model M10.1c. Ils scolars faun ün rinch intuorn il numer correspundent (1 = na gratagio; 5 = gratagio fich bain).

Intant ch'üna gruppa preschainta l'intervista, evalueschan ils conscolars la preschantaziun tenor ils criteris dal model M10.1c. Ils scolars fan ün rinch intuorn il nomer correspundent (1 = na gratià; 5 = gratià fich bain).


Ussa san ils scolars discussiunar ensemen pusseivladads da presentar l'intervista alla classa. Il scolast noda las ideas en fuorma da mindmap vid la tabla. Sutvart anflan ins enqual impuls:

Suainter pon ign rimnar agl plenum pussevladads da preschantar l'intervesta a la classa. Igl surmester remna las ideias an furma da mindmap ved la tavla. Sutvart tgat'ign anqual impuls.

Ossa pon igls scolars discutar ansemen pussebladads da preschentar l'intervista alla classa. La scolasta noda las ideias an furma da mindmap alla tavla. Giusot en pêr impuls:

Uossa paun ils scolars discuter insembel pussibiliteds da preschanter l'intervista a la classa. Il magister nota las idejas in fuorma d'üna mindmap vi da la tevla. Cò suotvart as chatta ün pêr impuls.

Uossa pon ils scolars discuter insembel pussibiltats da preschantar l'intervista a la classa. Il magister nota las ideas in fuorma d'üna mindmap vi da la tabla. Qua suotvart as chatta ün pêr impuls.


Daco havein nus eligiu quella persuna per l'intervista?

Partge vagn nus tscharnieu quella parsùna par l'intervesta?

Pertge vez tscharnia chella persunga per l'intervista?

Perche vains nus tschernieu a quella persuna per l'intervista?

Perche vain nus tschernü a quella persuna per l'intervista?


B) Ils scolars preparan l'intervista en gruppas da dus scolars. Cun agid dallas informaziuns e dallas damondas lavuran ils scolars independentamein. Il scolast accumpogna e cusseglia, nua ch'ei fa basegns e coordinescha il temps che stat a disposiziun per preparar e per menar l'intervista culla persuna eligida. Plinavon fa il scolast attent ils scolars ch'els stoppien presentar lur intervista en classa e che lur lavur vegni giudicada. El muossa ad els ils criteris da giudicament (M10.1c).

B) Igls sculars preparan l'intervesta an grupas da dus sculars. Cun agid da las infurmaziùns a da las amparadas lavuran igls sculars independentameing. Igl surmester acumpogna a cunzeglia, noua c'igl fa dabasegns a coordinescha igl tains ca stat a disposiziùn par preparar a par manar l'intervesta cun la parsùna tscharnida. Igl surmester comunitgescha agls sculars c'els stotgian preschantar lur intervesta an classa a ca lur lavur vigni valitada. El mussa ad els igls criteris da valitaziùn (M10.1c).

B) Igls scolars preparan l'intervista an gruppas da dus scolars. Cun ageid dallas infurmaziuns e dallas dumondas lavouran igls scolars independentamaintg. La scolasta accumpogna e cunseglia, noua tgi fò basigns e coordinescha igl taimp tgi stat a disposiziun per preparar e per far l'intervista cun la persunga tscharneida. Pianavant fò la scolasta attent igls scolars tgi stoptgan preschentar lour intervista an classa e tgi la lavour vigna giuditgeida. Ella mossa ad els igls criteris da giuditgier (M8.1c).

B) Ils scolars preparan l'intervista in gruppas da duos. Els lavuran minchün per se cun agüd da las infurmaziuns e da las dumandas. Il magister als accumpagna e cussaglia, scha que fo dabsögn e coordinescha il temp chi sto a disposiziun per preparer e per fer l'intervista culla persuna ch'els haun tschernieu. Il magister renda alura attent als scolars ch'els stöglian preschanter lur intervista in classa e cha lur lavur vegna güdicheda. El muossa ils criteris da valütaziun als iffaunts (M10.1c).

B) Ils scolars preparan l'intervista in gruppas da duos. Els lavuran minchün da per sai cun agüd da las infuormaziuns e da las dumondas. Il magister tils accumpogna e cussaglia, schi fa dabsögn e coordinescha il temp chi sta a disposiziun per preparar e per far l'intervista culla persuna ch'els han tschernü. Il magister renda lura attent als scolars ch'els stopchan preschantar lur intervista in classa e cha lur lavur gnia güdichada. El muossa ils criteris da valütaziun als uffants (M10.1c).


Jou ve tanieu aindamaint las infurmaziùns.

Ia va tignia andamaint las infurmaziuns.

Eau d'he tgnieu adimmaint las infurmaziuns.

Eu n'ha tgnü adimmaint las infuormaziuns.


• presentar in placat cullas pli impurtontas damondas e rispostas dall'intervista, cun fotografias e maletgs

• preschantar egn placat cun las ple impurtàntas amparadas a raspostas da l'intervesta, cun fotografeias a maletgs

• preschentar en placat cun las dumondas e las raspostas las pi impurtantas, cun fotografias e maletgs

• preschanter ün placat cullas pü importantas dumandas e respostas da l'intervista, cun fotografias e disegns

• preschantar ün placat cullas plü importantas dumondas e respostas da l'intervista, cun fotografias e disegns


A che persuna vains nus fat las dumandas?

A che persuna vain nus fat las dumondas?


Mintga gruppa planisescha sia presentaziun cun agid dil model M10.1a-b. Il scolast fa attent ils scolars allas finamiras dalla presentaziun e declara co planisar il decuors (tgi fa tgei e co va ei in suenter l'auter).

Mintga grupa planisescha la sia preschantaziùn cun agid da M10.1a-c. Igl surmester comunitgescha agls sculars las fegnamiras da la preschantaziùn a planisescha cun els la suczessiùn (tgi fa tge cura).

Mintga gruppa planisescha la sia preschentaziun cun ageid digl model M8.1a-b. La scolasta fò attent igls scolars allas fegnameiras dalla preschentaziun e daclera, scu planisar la successiun (tgi fò tge egn siva l'oter).

Mincha gruppa planisescha sia preschantaziun cun agüd dal model M.10.1a-c. Il magister tira adimmaint ils böts da la preschantaziun als scolars e declera cu planiser l'andamaint e la successiun (chi fo che, che vain il prüm e che l'ultim).

Mincha gruppa planisescha sia preschantaziun cun agüd dal model M.10.1a-c. Il magister tira adimmaint ils böts da la preschantaziun als scolars e declera co planisar l'andamaint e la successiun (chi fa che, che vain il prüm e che l'ultim).


• schar mirar ina part dil video ni schar tedlar ina part digl audio e commentar quei

• schar vurdar egna part digl video near schar tarlar egna part digl audio a comentar quel

• lascher vurdar ena part digl video u lascher tadlar ena part digl audio e commentar chegl

• lascher guarder üna part dal video u lascher tadler üna part da l'audio e commenter

• laschar verer üna part dal video o laschar tadlar üna part da l'audio e commentar quai


Mintga gruppa scriva da bi sias damondas, exercitescha l'intervista, prepara il material, fa l'intervista e noda mintgamai la risposta vitier.

Mintga grupa scriva da schuber las amparadas, exerzitescha l'intervesta, prepara igl material, fa l'intervesta a noda mintgame la rasposta vetier.

Mintga gruppa noda da sober lour dumondas, exercitescha l'intervista, prepara igl material, fò l'intervista e noda mintgamai las raspostas vetiers.

Mincha gruppa scriva sias dumandas in net, exercitescha l'intervista, prepara il materiel, fo l'intervista e nota adüna la resposta.

Mincha gruppa scriva sias dumondas in net, exercitescha l'intervista, prepara il material, fa l'intervista e nota adüna la resposta lapro.


Las infurmaziuns am paraivan interessantas.

Las infuormaziuns am paraivan interessantas.


Eau sun sto bun/steda buna da tadler cun attenziun.

Eu sun stat bun/statta buna da tadlar cun attenziun.


A nus sco gruppa eis ei gartegiau fetg bein da …

A nus sco grupa e'gl gartagieu fetg bagn da …

A nous scu gruppa ègl gartagea fitg bagn ...

A nus scu gruppa es que gratagio fich bain da ...

A nus sco gruppa esa gratià fich bain da ...


Deplorablamein havein nus munchentau da …

Deplorablamaintg vagn nous amblido da ...

Displaschaivelmaing vains nus schmancho da ...

Displaschaivelmaing vain nus invlidà da ...


Giudicar la presentaziun dils conscolars/dallas conscolaras

Valitar la preschantaziùn digls cunsculars/da las cunscularas

Giuditgier las preschentaziuns dallas conscolaras/digls conscolars

Güdicher la preschantaziun dals conscolars / da las conscolaras

Güdichar la preschantaziun dals conscolars / da las conscolaras


• far ina sempla presentaziun da powerpoint cullas informaziuns impurtontas dall'intervista

• far egna sempla preschantaziùn da powerpoint cun las infurmaziùns impurtàntas da l'intervesta

• far ena preschentaziun simpla da powerpoint cun las infurmaziuns impurtantas dall'intervista

• fer üna simpla preschantaziun da powerpoint cullas infurmaziuns importantas da l'intervista

• far üna simpla preschantaziun da powerpoint cullas infuormaziuns importantas da l'intervista


la visualisaziun (integraziun da differents mediums)

la visualisaziùn (integraziùn da diferaints mediums)

la visualisaziun (integraziun da divers meds)

visualisaziun (integraziun da differents mezs)


Quella(s) informaziun(s) ei(n) stada(s) specialmein interessanta(s):

Quella(s) infurmaziùn(s) e(n) stada(s) spezialmeing interessànta(s):

Chellas infurmaziuns èn stadas spezialmaintg interessantas:

Quist'infurmaziun es steda/Quistas infurmaziuns sun stedas specielmaing interessanta(s):

Quist'infuormaziun es statta/Quistas infuormaziuns sun stattas specialmaing interessanta(s):


Ils scolars discussiuneschan suenter l'evaluaziun en classa ni en gruppas da dus.

Las evaluaziùns vignan suainter discutadas an classa near an grupas.

Igls scolars discuteschan siva l'evaluaziun an classa u an gruppas da dus.

Ils scolars discutan alura las evaluaziuns in classa u in gruppas.

Ils scolars discutan lura las evaluaziuns in classa o in gruppas.


«Ed ussa vul il quac Abraxas buca calar cun sias damondas. Tgei ch'ella hagi atgnamein el senn da far, leva el saver – e sch'ei detti lu era cheu Ners, Chines e Tercs?

Ad ussa vut igl corv Abraxas betga calar cun las sias amparadas. Tge c'ella vegi atgnameing agl sen da far, leva el saver – a sch'igl deti alura qua ear Africans, Cines a Tercs?

Abraxas cala betg da dumandar, tge tgi ella vegia an senn da far – schi detta er aint igl gôt Tercs, Chines ed Indians?

Abraxas nu glivraiva uossa da fer dumandas – che ch'ella hegia intenziun da fer – scha que detta eir cò aint il god Africauns, Chinais e Türchs?

Abraxas nu rafüdaiva uossa da far dumondas – che ch'ella haja intenziun da far – schi detta eir qua aint il god Africans, Chinais e Türchs?


«Tedlei, oz duess mintgin e mintgina esser empau auters che pil solit», declara la strietta. «Vus saveis buca sevestgir sco Chinesas e Tercs, mo persuenter sai jeu strienar!»

«Tarlad, oz de mintgegn a mintgegna easser ampo oter ca schiglioc», declara la Streieta. «Vus savez betga savastgir sco Cinesas a Tercs, mo parsuainter se jou strianar!»

«Naturalmaintg tgi ins pò betg trer aint otra vistgadeira, scu chegl tgi igls carstgangs pon per esser Chines u Tercs e tge sa ia anc; ma ia sa striunar, ischas cuntaints?»

«Natürelmaing cha nu's po trer aint oters vstieus scu cha faun ils umauns ed esser Chinais u Türchs e che se eau; ma eau se striuner; essas cuntaintas?»

«Natüralmaing chi nu's po trar aint otra büschmainta sco chi fan ils umans ed esser Chinais o Türchs e che sa eu; ma eu sa striunar; eschat cuntaintas?»


La strietta ri tut per sesezza, pertgei ual en quei mument fuvi vegniu endamen zatgei ad ella. Ella quescha, va denton vi tiel furnel per la meila cotga. Havend magliau la meila di ella: «Dil reminent, miu car Abraxas, ti pudesses far a mi in plascher. Sgola damaun marvegl tras igl uaul ed envida tut ils animals che ti entaupas da vegnir suenter miezdi neu cheu tier nossa casetta!»

La Streieta ri tut par saseza, partge gest an que mumaint e vagnieu andamaint anzatge ad ella. Ella gi nut, mo va vei tigl furnel par la mela cotga. Cur c'els ân gieu maglieu la mela, gi ella: «Anzuma, igl mieus tgear Abraxas, tei savessas far a mei egn plascher. Sgola damàn marvegl tras igl gòld ad anvida tut igls animals, ca tei antopas, da vagnir suaintermiezgi nà qua tier la nossa tgeaseta!»

La streietta riiva tot suletta, perchegl tgi ella veva gist ena bung'ideia. Detg ò ella navot, ma è eida ve dasper la pegna per igls meils cotgs. Cura tgi els igls on gia maglea, ò ella detg: «Te, igl mies tger Abraxas, am pudessas bagn far en pitschen plascheir. Sgola dumang tras igl gôt ed anveida tot igls animals da sa radunar igl sivamezde cò tar nous!»

La strietta ho rieu da per se, perche ch'ella ho güst gieu üna bun'ideja. Dit nun ho'la ünguotta ed es ida vi tar la pigna a piglier no ils poms cots. Cur ch'els haun gieu mangio, ho'la dit: «Tü, mieu cher Abraxas am pudessast bain fer ün plaschair. Svoula damaun tres il god ed invida a tuot las bes-chas cha tü inscuntrast a's raduner il zievamezdi cò tar nossa chesetta!»

La strietta ha ris da per sai, perche chi tilla d'eira güst gnü üna bun'idea. Dit nun ha'la nöglia ed es ida vi pro la pigna a tour nan ils mails cots. Cur chi han gnü mangià, ha'la dit: «Tü, meis char Abraxas am pudessast bain far ün plaschair. Svoula daman tras il god ed invida a tuot las bes-chas cha tü inscuntrast a's radunar il davomezdi quia pro nossa chasetta!»


«Co fan ins quei?», damondan las miurettas d'uaul.

«Co fan ign quegl?», ampearan las miretas digl gòld.

«Tadle, mintgign da vusoters duess esser oz en po oter tgi igl solit» daclera la streietta.

«Tadlè, minchüna dess esser hoz ün pô otra cu'l solit», ho declaro la strietta.

«Tadlai, minchüna dessa esser hoz ün pa oter co'l solit», ha declerà la strietta.


La strietta fa a tuts in cordial beinvegni e di: «Ussa lein nus far tscheiver!»

La Streieta fa a tuts egn cordial bagnvagnieu a gi: «Ussa lainsa far tschever!»

«Tge è chegl, scu ins fò chegl?» dumondan las meirignas.

«Che es que, cu as fo que?», haun dumando las mürinas.

«Che es quai, co as faja quai?», han dumandà las mürinas.


L'auter di sgola il quac Abraxas gia a bun'ura tras igl uaul ed envida tut ils animals ch'el entaupa da vegnir suenter miezdi a far fiasta el casetg dalla strietta. Els dueien dir quei vinavon a tut ils animals ch'els traplien sin via. Pli biars ch'ei vegni, e meglier ch'ei seigi.

L'oter gi sgola igl corv Abraxas gea da bùn'ura tras igl gòld ad anvida tut igls animals, c'el antopa, da vagnir suaintermiezgi a far feasta an la tgeaseta da la Streieta. Els degian gir anavànt quegl a tut igls animals c'els scuntrian sen veia. Ple blears ca vignian a miglier c'igl segi.

La dumang siva è Abraxas sgulo tras igl antier gôt ed ò anvido tot igls animals tgi el ò scuntro. Els duessan neir igl sivamezde alla festa e deir chegl er a tot igls oters, pi blers tgi seian e migler tgi seia.

La damaun dal di zieva es Abraxas svulo tres il god ed ho invido a tuot las bes-chas ch'el ho inscuntro cha dessan gnir il zievamezdi a festa e dir que eir a las otras, cha pü bgeras chi vegnan e meglder cha que saja.

La daman dal di davo es Abraxas svolà tras il god ed ha invidà a tuot las bes-chas ch'el ha inscuntrà chi dessan gnir il davomezdi a festa e dir quai eir a tschellas, cha plü bleras chi vegnan e meglder chi saja.


«Mo pazienzia», di la strietta. «Sch'jeu raquentel a ti gia oz tut, lu has ti buc in miul plascher damaun.»

«Me pazienztga», gi la Streieta. «Scha jou raquent a tgei gea oz tut, alura âs tei betg egna mieula plascher damàn.»

«Vegias pazienztga e stò ainten las marveglias. Schi ia at dei tot ordavant, alloura gioldas te betg ple la festa.»

«Hegiast pazienzcha, sto pür ün pô cul buonder. Sch'eau di tuot ouravant, alura nu giodast ünguotta damaun.»

«Hajast pazienza, sta pür ün pa cul buonder. Sch'eu di tuot ouravant, lura nu giodast nöglia daman.»


«Quei fetsch jeu bugen», di Abraxas, «mo jeu sun perschuadius ch'els vulan lu era saver, pertgei che ti fas envidar els da vegnir neu cheu. Tgei duei jeu lu dir?» «Di che jeu envidi els a tscheiver.»

«Quegl fetsch jou bugent», gi igl Abraxas, «mo jou sund parschuadieu c'els vutan alura ear saver, partge ca tei fas anvidar els da vagnir nà qua. Tge de jou alura gir?» «Gi ca jou anvidi els da vagnir a tschever.»

«Schi te giaveischas, at fatsch ia gugent chel plascheir», rasponda Abraxas, «ma ia pains tgi igls animals viglian saveir pertge? Tge duess ia deir?»

«Scha tü giavüschast, fatschi gugent quist plaschair», ho respundieu Abraxas, «ma eau m'impais cha las bes-chas vöglian savair perche. Che dessi alura dir?»

«Scha tü giavüschast, fetscha jent quist plaschair», ha respus Abraxas, «ma eu m'impais cha las bes-chas voulan savair perche. Che dessa lura dir?»


E pren mira, suenter miezdi eisi vegniu ina roschada animals da tut las varts: stgirats, cavreuls e lieurs, duas tscharvas, in tozzel cunegls ed ina massacra miurs d'uaul.

A varda, suaintermiezgi e vagnida egna roscha d'animals da tut las varts: stgirats, tgavriels a lieurs, dus tschearvs, egn tozel cunegls ad egna massa mirs digl gòld.

Igl sivamezde èn igls animals rivos da tot las varts: stgirats, capriols e glioirs, dus tschervs, ena tozza canigns e rotschas da meirs. La streietta ò fatg igl bavagnaint ed ò detg: «Ossa lagn nous far tschever!»

Il zievamezdi sune rivedas, las bes-chas; da tuot las varts notierns gnivane: squigliats, chavriöls e leivras, duos tschierv, üna dunzaina cunigls e rotschas da mürinas. La strietta las ho do il bivgnaint ed ho dit: «Uossa vulainsa fer festa da carnaval!»

Il davomezdi suna rivadas, las bes-chas; da tuot las varts nanpro gnivna: squilats, chavriöls e leivras, duos tschiervis, üna dunzaina d'cunigls e rotschas da mürinas. La strietta tillas ha dat il bivgnaint ed ha dit: «Uossa laina far festa da carnaval!»


«Ed a mi?», cloma Abraxas. «Jeu sperel che ti hagies buc emblidau mei.» «Na, na, tgei tratgas era, ti survegnas ina cua stgirat.»

«Ad a mei?», cloma  igl Abraxas, «jou sper ca tei vegias betg amblido me.» «Na, na, tge tratgas ear, tei surveans egna cùa da stgirat.»

«Ed a me?» cloma Abraxas, «ia sper tgi te am vegias betg amblido!»

«Ed a me?», ho clamo Abraxas, «eau sper cha tü nu m'hegiast schmancho».

«Ed a mai?», ha clomà Abraxas, «eu sper cha tü nu m'hajast invlidà».


«Tscheiver egl uaul, pertgei buc?», di la strietta.

«Tschever agl gòld, partge betg?», gi la Streieta.

«Perche brich?», ha dumandà la strietta.


Ella veva gia fatg ses plans ed entscheiva ladinamein a strienar. Allas lieurs striuna ella corns tscharva, las tscharvas obtegnan ureglias lieur. Las miurs d'uaul lai ella crescher tochen ch'ellas ein schi grondas sco ils cunegls ed ils cunegls daventan pignets e vesan ora sco miurs d'uaul. Als cavreuls striuna ella fols cotschens, blaus e verds sco il pastg, als stgirats striuna ella alas neras da quacs.

Ella veva gea fatg igls seas plans ad antscheva imediat a striunar. A las lieurs striùna ella corns da tschearvs, igls tschearvs survignian ureglias da lieur. Las mirs digl gòld lascha ella crescher antocen c'ellas en aschi gràndas sco igls cunegls, ad igls cunegls davaintan pintgets a vezan or sco mirs digl gòld. Agls tgavriels striùna ella pel cotschen, blau a verd sco la earva, agls stgirats striùna ella alas neras da corvs.

Allas glioirs ò ella striuno cornas da tscherv ed agls tschervs ureglias da glioir. Las meirignas ò ella laschea crescher, anfignen tgi eran schi grondas scu igls canigns ed igls canigns ò ella pitschnia, anfignen tgi els eran angal ple schi gronds scu las meirignas. Agls capriols ò ella striuno fols verds, blos e cotschens, agls stgirats alas neiras.

A las leivras ho'la striuno cornas da tschierv ed als tschiervs uraglias d'leivra. Las mürinas ho'la lascho crescher fin cha d'eiran grandas scu cugnigls ed ils cunigls ho'la lascho schirer insembel ch'els nu d'eiran pü grands cu mürinas. Als chavriöls ho'la striuno fols verds, blovs e cotschens, als squigliats elas nairas.

A las leivras ha'la striunà cornas da tschiervi ed als tschiervis uraglias d'leivra. Las mürinas ha'la laschà crescher fin chi d'eiran grondas sco cugnigls ed ils cunigls ha'la laschà schirar insembel ch'els nu d'eiran plü gronds co mürinas. Als chavriöls ha'la striunà fols verds, blaus e cotschens, als squilats alas nairas.


«Co duess quei esser pusseivel? Jeu vai mo manegiau e sai ch'ei selai nuota midar.»

«Co duess quegl easser pussevel? Jou ve me managieu a se ca quegl salascha nuta midar.»

«Scu vess ia da saveir?», rasponda igl corv. «Ma igl è gist scu chegl tgi ia at va detg e cò sa lascha midar navot.»

«Cu voust ch'eau sapcha?», ho respundieu il corv. «Ma ad es scu ch'eau d'he dit; che as voul fer, que nu's po müder.»

«Co voust ch'eu sapcha?», ha respus il corv. «Ma id es sco ch'eu n'ha dit; che as voula far, quai nu's poja müdar.»


Il di veva serrau ses barcuns. En stiva caulda spitgavan els che la meila coigi. Abraxas fa siper la strietta: «Tscheiver ei veramein zatgei bi, donn e puccau ch'ins sa buca far tscheiver egl uaul!»

Igl gi veva saro igls seas barcùns. Els spitgeavan an stiva ca la mela cuigi. Igl Abraxas gi a la Streieta: «Tschever e propi anzatge bi, don a putgieu c'ign sa betga far tschever agl gòld!»

Ena seira tgi stavan an steiva tgoda e spitgivan tgi igls meils seian cotgs, dei Abraxas: «Atgnamaintg è igl tschever ena bela e bunga tgossa, ma donn e putgea tgi dat nign tschever aint igl gôt!»

Üna saira chi staivan in stüva choda e spettaivan cha'ls poms sajan cots, ho dit Abraxas: «Vairamaing es carnaval üna bella chosa, be pcho cha que nu do üngün carnaval aint il god!»

Üna saira chi staivan in stüva choda e spettaivan cha'ls mails sajan cots, ha dit Abraxas: «Vairamaing es carnaval üna bella chosa, be puchà chi nu dà ingün carnaval aint il god!»


Pli bia ha el buca rabitschau ord la bucca dalla strietta.

Ple blear â el betga radetg or da la buca da la Streieta.

Ed Abraxas è sto bung da rabagler or navot ple.

Ed Abraxas nun es pü sto bun da rabler our ünguotta.

Ed Abraxas nun es plü stat bun da rablar oura nöglia.


La scolasta sa surprender – duront la reflexiun – da far fotografias dils loghens, nua che mintga scolar seplacca. Quellas fotografias vegnan taccadas el cudisch da lavur.

La surmestra sa surprender – durànt la reflexiùn – da far fotografeias digls liacs, noua c'igls sculars satschaintan. Quellas fotografeias vignan tatgeadas agl cudesch da lavur.

Igl scolast pò far fotografias digls unfants tgi èn sa tschantos aint igls differents lis per far igls exercezis. Chellas fotografias vignan tatgedas aint igl codesch da lavour.

La magistra po fer fotografias dals iffaunts chi s'haun tschantos in differents lös per fer las lezchas. Quellas fotografias vegnan tachedas aint il cudesch da lavur.

La magistra po far fotografias dals uffants chi s'han tschantats in differents lös per far las lezchas. Quellas fotografias vegnan tachadas aint il cudesch da lavur.


Ins drova la gradaziun per cumparegliar caussas e persunas ina cun l'autra.

Ign drova la graduaziùn par cumparagliear tgossas a parsùnas l'egna cun l'otra.

2. Ins dovra igls grads da cumparegliaziun per cumparagler tgossas u persungas.

La graduaziun as drouva per congualer e disferenzcher chosas e persunas üna da l'otra.

La graduaziun as douvra per congualar e disferenzchar chosas e persunas üna da l'otra.


3. Las vacanzas da … ein las pli liungas.

3. Las vacànzas da stad en las ple lùngas.

3. Las vacanzas da stad èn las pi lungas.

3. Las vacanzas da/d' … sun las pü lungias.

3. Las vacanzas da … sun las plü lungas.


6. La mendra lavur che jeu stoi far a casa ei …

6. La mendra lavur ca jou sto far a tgea e …

6. La mendra lavour tgi ia va gia da far a tgesa è ...

6. La pü stantusa lavur ch'eau stögl fer a chesa es ...

6. La lavur la plü stantusa ch'eu stögl far a chasa es ...


Il maletg dalla cuntrada ei pli bials ch'il portret.

Igl maletg da la cuntrada e ple beal c'igl portret.

Igl maletg dalla cuntrada è pi bel tgi igl purtret.

Il purtret da la cuntredgia es pü bel cu quel da la persuna.

Il purtret da la cuntrada es plü bel co quel da la persuna.


Il töf cun barchetta ha pli pauc plaz che la rulotta.

Igl töf cun bartgeta â ple poc plaz ca la rulota.

Igl töf cun bartgetta ò pi pac plaz tgi la rullotta.


Ils scolars dattan in num al vehichel ch'els han construiu en connex cul pensum A8. Per la cuorsa baghegian els ina ruschnera cun in pèr cudischs ed in'aissa. En classa vegnan las suandontas rollas repartidas:

Igls sculars datan egn num agl vehicel c'els ân construieu an la leztga A8. Par la cursa biegian els egna ruschnera cun egn peer cudeschs ad egn'essa. An classa vignan las savundàntas rolas repartgidas:

Per la cursa dattan igls scolars en nom agl vehichel tgi on construia resp. piglia cun els. Els biegian ena ruschnera cun en pêr codeschs ed en'essa. An classa vignan reparteidas las suandontas rollas:

Ils scolars daun ün nom al veicul ch'els haun construieu in connex culla lezcha A8. Per la cuorsa fabrichan els üna rampa cun ün pêr cudeschs ed ün'assa. In classa vegnan scumpartidas las seguaintas rollas:

Ils scolars dan ün nom al veicul ch'els han construi in connex culla lezcha A8. Per la cuorsa fabrichan els üna rampa cun ün pêr cudeschs ed ün'assa. In classa vegnan scumpartidas las seguaintas rollas:


Ideas supplementaras per trenar la gradaziun

Ideias suplementaras par exerzitar la graduaziùn

Ideias supplementaras per trenar la gradaziun

Idejas supplementeras per trener la graduaziun

Ideas supplementaras per trenar la graduaziun


Igl aunghel ei pli carins/curteseivels ch'il giavel.

Igl ànghel e ple amurevel/curtasevel c'igl giavel.


4. … e la ple beala teara ca jou ancanusch.


10. Il pli cumadeivel resti per mei ei …

10. Las tgotschas las pi cumadevlas èn per me ...

10. La bes-cha cul culöz il pü lung es la giraffa.

10. La bes-cha cul culöz il plü lung es la giraffa.


Ils scolars analiseschan e fan differentas cumparegliaziuns cun differents adjectivs sco p.ex. spert, stabil, bi e creativ. Els san era cumparegliar ulteriurs vehichels enconuschents (p.ex. aviun, tractur, velo) in cun l'auter.

Igls sculars analiseschan a fan diferaintas cumparagliaziùns cun diferaints adjectivs sco p.ex. speart, stabil, beal a creativ. Els san ear cumparagliear ulteriurs vehicels ancanuschaints (p.ex. aviùn, tractur, velo) l'egn cun l'oter.

Igls scolars analiseschan e fon differentas cumparegliaziuns cun differents adjectivs scu p.ex. spert, stabil, bel, creativ. Els pon er cumparagler ulteriours meds da transport ancunaschaints (p.ex. aviun, tractor, velo).

Ils scolars analiseschan e faun differents conguels cun differents adjectivs, scu p.ex. svelt, stabil, bel, creativ. Els paun eir congualer oters veiculs ch'els cugnuoschan ün cun l'oter (p.ex. aviun, tractor, velo).

Ils scolars analiseschan e fan differents conguals cun differents adjectivs, sco p.ex. svelt, stabil, bel, creativ. Els pon eir congualar oters veiculs ch'els cugnuoschan ün cun tschel (p.ex. aviun, tractor, velo).


Il scolast introducescha il model M11.1b en classa. In scolar (Elia) propona e formulescha ad in auter scolar (Laurin) in pag («Jeu mettel pag che jeu sun pli ferms che ti.»). El propona che quel che spiarda sto far tschun tgaubrochels. Laurin astga acceptar ni refusar il pag. Decida Laurin d'acceptar il pag, vegn quel realisaus immediat. Il scolar che spiarda sto far ils tschun tgaubrochels. Il scolast diregia il pensum e fa attenziun che mintga scolar e mintga scolara astgi proponer in pag. Il scolast mira era che negins affons vegnien blamai (exempel: eleger il pli grond scolar tier 'esser pli gronds che', aschia che tuts e buca mo il pli pign vegnan en damonda sco adversari). Ils scolars san cumpletar la tabella cun agens exempels.

Igl surmester introdutgescha igl modèl M11.1b an classa. Egn scular (Elia) propona a formulescha ad egn oter scular (Laurin) egna scumessa («Jou scumet ca jou sund ple fearm ca tei.»). El propona ca quel ca pearda sto far 5 cupitgolas. Igl Laurin dastga aczeptar near refusar la scumessa. Dezida igl Laurin d'aczeptar la scumessa, vean quella realisada imediat. Igl scular ca pearda sto far las 5 cupitgolas. Igl surmester diregia la leztga a varda ca mintga scular a mintga sculara dastgi proponer egna scumessa. Igl surmester varda ear ca nigns unfànts vignian blamos (exaimpel: tschearner igl ple grànd scular tier 'easser ple grànd ca', ascheia ca tuts a betga me igl ple pintg vignan an dumonda sco adversari). Igls sculars san cumpletar la tabela cun agens exaimpels.

La scolasta introduescha igl model M9.1b. En scolar propona e formulescha ena preteisa anvers en oter scolar. (Ia pretend tg'ia sa sagleir pi ot tgi te.) Igl scolar pò acceptar u refusar la pretensiun. Sch'el decida dad acceptar, vign immediatamaintg realiso la preteisa. Igl dus scolars vardan, tgenegn tgi saglia pi ot. La scolasta dirigia igl exercezi e varda tgi mintgign possa far ena preteisa. La scolasta stò er far attenziun tgi nign na vigna blamo. Igls scolars pon cumplettar la tabella cun agens exaimpels.

Il magister indrodüa il model M11.1b in classa. Il scolar (Elia) as drizza ad ün conscolar (Laurin) e formulescha üna scumissa («Eau scumet ch'eau sun pü ferm cu tü»). El al propuona cha quel chi perda stöglia fer 5 cupicharoulas. Laurin suos-cha acceptar u refüser la scumissa. Scha Laurin decida d'accepter la scumissa, as fo quella güst dalum. Il scolar chi perda stu fer las 5 cupicharoulas. Il magister dirigia la lezcha e renda attent cha mincha scolara u scolar suos-cha formuler üna scumissa. Il magister guarda eir cha que nu detta iffaunts chi stöglian ster mel pervi da la scumissa (exaimpel: tscherner il pü grand scolar tar 'esser pü grand cu', uschè cha tuots vegnan in dumanda scu adversaris e na be il pü pitschen). Ils scolars paun cumpletter la tabella cun egens exaimpels.

Il magister indrodüa il model M11.1b in classa. Il scolar (Elia) as drizza ad ün conscolar (Laurin) e formulescha üna scumissa («Eu scumet ch'eu sun plü ferm co tü»). El til propuona cha quel chi perda stopcha far 5 cupicharoulas. Laurin das-cha acceptar o refüsar la scumissa. Scha Laurin decida d'acceptar la scumissa, as faja quella güsta subit. Il scolar chi perda sto far las 5 cupicharoulas. Il magister dirigia la lezcha e renda attent cha mincha scolara o scolar das-cha formular üna scumissa. Il magister guarda eir chi nu detta uffants chi ston star mal pervia da la scumissa (exaimpel: tscherner il plü grond scolar pro 'esser plü grond co', uschè cha tuots vegnan in dumonda sco adversaris e na be il plü pitschen). Ils scolars pon cumplettar la tabella cun agens exaimpels.


bien – miglier – igl miglier; schliet – mender – igl mender; mal – mender – igl mender; blear – daple – igl ple blear; poc – mains – igl ple poc

bger – dapü – il pü bger; poch - damain – il pü poch; nosch – pês – il pês; mel – mender – il mender; bun –meglder – il meglder

bler – daplü – il plü bler; pac – damain – il plü pac; nosch – pês – il pês; mal – mender – il mender; bun – meglder – il meglder


cuntaint – ple cuntaint – igl ple cuntaint

cuntaint – pi cuntaint – igl pi cuntaint

cuntaint – plü cuntaint – il plü cuntaint


5. Il pli spert vehichel, el qual jeu sun gia sesius, ei …

5. Igl ple speart vehicel, agl qual jou sund gea sasieu e …

5. Il pü svelt auto ch'eau d'he vis es ...

5. Il plü svelt auto ch'eu n'ha vis es ...


9. Igl ple cuntaint/cuntainta sund jou, cur ca jou…

9. Igl pi cuntaint/La pi cuntainta sung ia, cura tgi ia ...

9. Il pü cuntaint sun eau, cur ch'eau ...


a) Co fuorman ins il cumparativ e co il superlativ?

a) Co furm'ign igl cumparativ a co igl superlativ?

a) Cu as fuorma il cumparativ e cu il superlativ?

a) Co as fuorma il cumparativ e co il superlativ?


7. Igl ple interessànt rom an scola e par me …

7. Igls roms da scola igls pi interessants èn per me ...

7. Il ram il pü interessant es per me ...

7. Il rom il plü interessant es per mai ...


Il scolast porta treis bals da differentas grondezias. Il scolast fiera il bal pign ad in scolar. Il scolar che peglia il bal patratga vid in adjectiv e fa ina construcziun cun quei adjectiv egl emprem scalem da gradaziun (positiv). In auter scolar survegn il bal mesaun e fa cul medem adjectiv ina construcziun el cumparativ. Il scolar che peglia il pli grond bal drova danovamein il medem adjectiv e fa ina construcziun el superlativ. Ussa vegnan ils bals fiers in a l'auter aschia che plirs adjectivs curseschan duront il medem temps.

Igl surmester radi tres buras da diferaintas grandeztgas. Igl surmester fiera la bura pintga ad egn scular. Igl scular ca tgapa la bura patratga ved egn adjectiv a fa egna construcziùn cun que adjectiv agl amprem scalem da graduaziùn (positiv). Egn oter scular survean la bura masàna a fa cugl madem adjectiv egna construcziùn agl cumparativ. Igl scular ca tgapa la ple grànda bura, dovra ear igl madem adjectiv a fa egna construcziùn agl superlativ. Ussa vignan las buras fiersas d'egn scular a l'oter ascheia ca plirs adjectivs curseschan durànt igl madem tains.

La scolasta porta treis ballas da differentas grondezzas. La scolasta patta la balla pitschna ad en scolar. Chel formulescha ena construcziun cun en adjectiv aint igl amprem scalem da gradaziun (positiv). En oter scolar survign la sagonda balla e fò cugl madem adjectiv ena construcziun aint igl cumparativ. La terza balla vo tar en terz scolar e lez formulescha ena construcziun cugl madem adjectiv aint igl superlativ. Ossa vignan las ballas pattadas l'egna tranter l'otra, uscheia curseschan blers adjectivs durant igl madem taimp.

Il magister ho trais ballas da differentas grandezzas. El bütta la balla pitschna ad ün scolar. Il scolar chi clappa la balla pensa ad ün adjectiv e fo üna frasa cun quel adjectiv illa fuorma dal positiv. Ün oter scolar clappa la balla mezzauna cha'l magister al bütta e fo cul listess adjectiv üna frasa illa fuorma dal cumparativ. Il scolar chi clappa la pü granda balla drouva darcho il listess adjectiv e fo üna frasa illa fuorma dal superlativ. Uossa vegnan las ballas büttedas ün a l'oter, uschè cha püs adjectivs faun la runda  a listess temp.

Il magister ha trais ballas da differentas grondezzas. El bütta la balla pitschna ad ün scolar. Il scolar chi tschüffa la balla pensa ad ün adjectiv e fa üna frasa cun quel adjectiv illa fuorma dal positiv. Ün oter scolar tschüffa la balla mezdana cha'l magister til bütta e fa cul listess adjectiv üna frasa illa fuorma dal cumparativ. Il scolar chi tschüffa la plü gronda balla douvra darcheu il listess adjectiv e fa üna frasa illa fuorma dal superlativ. Uossa vegnan las ballas büttadas ün a tschel, uschè cha plüs adjectivs fan la runda a listess temp.


La barca da gumma ei pli stabila che la puntera.

La bartga da guma e ple stabila ca la puntanera.

La bartga da gumma è pi stabila tgi la puntera.

La barcha da gomma es pü ligera cu il flöz.

La barcha da gomma es plü ligera co il flöz.


2. Il pli ault cuolm che jeu hai ascendiu ha num …

2. Igl ple òlt cualm ca jou ve aszandieu â num …

2. La pi ota muntogna tgi ia canosch ò nom ...

2. La plü ota muntagna ch'eau cugnuosch es ...

2. La plü ota muntogna ch'eu cugnosch es ...


Sco proxim diregia il scolast il pensum e fa la punt culla cumparegliaziun cun resumar ils resultats vid la tabla. Exempels: Il 'turbo' va pli lunsch ch'il 'cametg'. Il 'cametg' va il pli lunsch. Il 'tigher' ei pli stabils che la 'glimaia'. 'La nr. 3' ei probabel il pli stabil.

Quella cursa gida da far la pùnt tier igl tema da la gradaziùn. Igl surmester resumescha igls resultats ved la tavla. Exaimpel: Igl 'turbo' va ple lientsch c'igl 'tgametg'. Igl 'tgametg' va igl ple lientsch. Igl 'tigher' e ple stabil ca la 'glimaja'. 'La nr 3' e probabel igl ple stabil vehicel.

Scu proxim magna la scolasta tras igl exercezi e fò la punt tar la cumparegliaziun cun resumar igls resultats alla tavla. Exaimpels: Igl Turbo vo pi gliunsch tg'igl Tgametg. La Frezza vo igl pi gliunsch. Igl Tigher è pi stabil tgi la Glimaia. La nr. 3 è pi prubabel la pi stabila.

Alura dirigia il magister la lezcha e fo la punt cullas fuormas da conguel. El fo que cun scriver ils resultats vi da la tevla. Exaimpels: Il 'turbo' vo pü dalöntsch cu la 'frizza'. La 'frizza' vo il pü dalöntsch. Il 'tigher' es pü svelt cu la 'lindorna'. Il 'nr. 3' es pü cu facil il veicul il pü stabil.

Lura dirigia il magister la lezcha e fa la punt cullas fuormas da congual. El fa quai cun scriver ils resultats vi da la tabla. Exaimpels: Il 'turbo' va plü dalöntsch co la 'frizza'. La 'frizza' va il plü dalöntsch. Il 'tigher' es plü svelt co la 'lindorna'. Il 'nr. 3' es plü co facil il veicul il plü stabil.


Il meglier cudisch che jeu hai legiu ei …

Igl miglier cudesch ca jou ve ligieu e …

Igl migler codesch tgi ia va ligia è ...

Il meglder cudesch ch'eau d'he let es ...

Il meglder cudesch ch'eu n'ha let es ...


Silsuenter lain ils scolars ruclar ils vehichels dalla ruschnera giu e mesiran con lunsch che mintga vehichel rocla (M11.1a).

Suainter laschan igls sculars rular igls vehicels giou da la ruschnera a masiran quànt lientsch ca mintga vehicel rola (M11.1a).

Siva laschan igls scolars rudlar veagiu igls vehichels e maseiran, quant gliunsch tgi mintga vehichel rodla (M9.1a).

Uossa laschan ils scolars rudler ils veiculs giò da la rampa ed imsüran quaunt dalöntsch cha mincha veicul riva (M11.1a).

Uossa laschan ils scolars rodlar ils veiculs giò da la rampa e masüran quant dalöntsch cha mincha veicul riva (M11.1a).


scolar che noda ils resultats ella tabella M11.1a

scular ca noda igls resultats an la tabela M11.1a

scolars tgi nodan igls resultats ainten la tabella M9.1a

scolar chi nota ils resultats illa tabella M11.1a


8. … ei per mei il pli grev lungatg d'emprender.

8. … e par me igl ple greav lungatg d'amprender.

8. ... è per me igl pi grev lungatg per amprender.

8. … es per me la pü greiva lingua per imprender.

8. … es per mai la plü greiva lingua per imprender.


Ils scolars sesan sin lur sutgas. Il scolast numna construcziuns el positiv, cumparativ e superlativ. Tut tenor la fuorma digl adjectiv midan ils scolars lur posiziun: seser giun plaun – positiv, seser silla sutga – cumparativ, star sin peis – superlativ.

Igls sculars sean sen lur sutgas. Igl surmester numna construcziùns agl positiv, cumparativ a superlativ. Tut tanor la furma digl adjectiv midan igls sculars lur posiziùn: sear gioubass – positiv, sear sen la sutga – cumparativ, star sen pes – superlativ.

Igls scolars tschaintan sen lour soptgas. La scolasta dei construcziuns aint igl positiv, cumparativ e superlativ. Tot tenor furma digl adjectiv meidan igls scolars la posiziun: tschantar giumez – positiv, tschantar sen la soptga – cumparativ, star an peis – superlativ.

Ils scolars tschaintan sün lur s-chabels. Il magister fo frasas illas fuormas dal positiv, cumparativ e superlativ. Tuot tenor la fuorma da graduaziun da l'adjectiv müdan ils scolars lur pusiziun. Tschanter giò per terra – positiv, tschanter sül s-chabè – cumparativ, ster in pè – superlativ.

Ils scolars sezzan sün lur sopchas. Il magister fa frasas illas fuormas dal positiv, cumparativ e superlativ. Tuot tenor la fuorma da graduaziun da l'adjectiv müdan ils scolars lur posiziun. Sezzer giò per terra – positiv, sezzer sülla sopcha – cumparativ, star in pè – superlativ.


saver malegiar in pli bi tractur vid la tabla

saver malagear egn ple beal tractur ved la tavla

savair disegner il pü bel tractor vi da la tevla

savair disegnar il plü bel tractor vi da la tabla


responsabel per la partenza che dat il camond

raspunsavel ca dat igl cumond par la partenza

responsabel per la partenza, dat igl cumond


Ils scolars legian il memo e discuteschan las damondas el plenum. Il scolast controllescha e curregia la capientscha cun schar far sche pusseivel mintga scolar in exempel. Silsuenter fan ils scolars ils ulteriurs pensums.

Igls sculars ligian igl memo a discuteschan las amparadas an classa. Mintga scular fa egn exaimpel, ascheia c'igl surmester sa controlar la capientscha a cureger scha dabasegns. Suainter fan igls sculars las ulteriuras leztgas.

Igls scolars ligian igl memo e discuteschan las dumondas aint igl plenum. La scolasta controllescha e currigia la tgapientscha cun lascher far mintgign en exaimpel. Siva fon igls scolars igls oters exercezis.

Ils scolars legian il memo e discutan las dumandas in classa. Il magister controlla e corregia l'incletta cun lascher fer, scha pussibel, a mincha scolar ün exaimpel. Alura faun ils scolars il rest da las lezchas.

Ils scolars legian il memo e discutan las dumondas in classa. Il magister controlla e corregia l'incletta cun laschar far, scha pussibel, a mincha scolar ün exaimpel. Lura fan ils scolars il rest da las lezchas.


c) Igl aviun ei pli sperts ch'il ballun d'aria caulda.

c) Igl aviùn e ple speart c'igl balùn d'aria tgòlda.

c) Igl aviun è pi spert tg'igl ballun ad aria tgoda.

c) L'aviun es pü svelt cu il ballun d'ajer chod.

c) L'aviun es plü svelt co'l ballon d'ajer chod.


Pil cumparativ vegn aschuntau 'pli' e pil superlativ vegn aschuntau 'il pli'.

Pigl cumparativ vean aschunto 'ple' a pigl superlativ vean aschunto 'igl ple'.

Pigl cumparativ vign agiunto 'pi' e pigl superlativ 'igl pi'.

Il cumparativ vain furmo cun 'pü' ed il superlativ vain furmo cun 'il pü'.

Il cumparativ vain fuormà cun 'plü' ed il superlativ vain fuormà cun 'il plü'.


Il scolar che fiera il bal numna in adjectiv. Il scolar che peglia il bal gradescha quei adjectiv e numna in auter pil proxim scolar.

Igl scular ca fiera la bura numna egn adjectiv. Igl scular ca tgapa la bura gradescha que adjectiv a numna egn oter pigl proxim scular.

En scolar patta la balla e dei en adjectiv. Chel tgi tgappa la balla gradescha chel adjectiv e nomna en oter adjectiv per en oter scolar.

Il scolar chi bütta la balla disch ün adjectiv. Il scolar chi clappa la balla graduescha quel adjectiv. El bütta la balla ad ün oter scolar e disch ün oter adjectiv, e.u.i.

Il scolar chi bütta la balla disch ün adjectiv. Il scolar chi tschüffa la balla graduescha quel adjectiv. El bütta la balla ad ün oter scolar e disch ün oter adjectiv, e.u.i.


Fai in exempel cul suffix -issim/-issima.

Fe egn exaimpel cugl sufix -ùn/-ùna near -ira.

6. p.ex. belissim/belissima, doltschissim/doltschissima

Fè ün exaimpel cul suffix -ischem / -ischma.

Fat ün exaimpel cul suffix -ischem / -ischma.


Baghegei ina ruschnera cun in pèr cudischs ed in'aissa. Schei ruclar ils differents vehichels zambergiai dalla ruschnera giu. Mesirei con lunsch ch'ils vehichels roclan. Empleni la tabella cullas distanzas dils differents vehichels e fagei ina rangaziun en classa.

Biagead egna ruschnera cun egn peer cudeschs ad egn'essa. Schad ruclar giou da la ruschnera igls diferaints vehicels zambargieus. Masirad quànt lientsch c'igls vehicels roclan. Amplaned la tabela cun las distànzas digls diferaints vehicels a faged egna rangaziùn an classa.

Biage ena ruschnera cun en pêr codeschs ed en'essa. Lasche rudlar igls differents vehichels dalla ruschnera giu. Misire, quant gliunsch tgi igls voss vehichels rodlan. Amplani la tabella cun las distanzas digls differents vehichels e fasche ena rangaziun an classa.

Fabrichè üna rampa cun ün pêr cudeschs ed ün'assa. Laschè rudler ils differents veiculs cha vus vais zambragio giò da la rampa. Imsürè quaunt dalöntsch cha'ls veiculs sun rudlos. Impli la tabella cun las distanzas dals differents veiculs e fè üna rangaziun in classa.

Fabrichai üna rampa cun ün pêr cudeschs ed ün'assa. Laschai rodlar ils differents veiculs cha vus vais zambrià giò da la rampa. Masürai quant dalöntsch cha'ls veiculs sun rodlats. Impli la tabella cullas distanzas dals differents veiculs e fat üna rangaziun in classa.


Per formar il cumparativ vegn aschuntau '-er' (schöner) e per formar il superlativ regular vegn aschuntau 'am -(s)ten' (am schönsten).

Par furmar igl cumparativ vean aschunto '-er' (schöner) a par furmar igl superlativ regular vean aschunto 'am -(s)ten' (am schönsten).

3. Per formular igl cumparativ vign agiunto '-er' (schöner) e per formular igl superlativ regular vign agiunto 'am – (s)ten' (am schönsten).

Per furmer il cumparativ vain agiunt '-er' (schöner) a l'adjectiv, ed il superlativ reguler vain furmo cun  'am' e cun agiundscher -(s)ten' a l'adjectiv (am schönsten).

Per fuormar il cumparativ vain agiunt '-er' (schöner) a l'adjectiv, ed il superlativ regular vain fuormà cun  'am' e cun agiundscher -(s)ten' a l'adjectiv (am schönsten).


leger sur da vulcans/leger sur dad autos

liger egn text davart vulcans/liger egn text davart autos

leger sur da vulcans / leger sur dad autos


crema da vaniglia/glatsch da tschugalata

crema da vaniglia/sglatsch da tschiculata

crema da vaniglia / glatscha da tschiculatta