Suenter las vacanzas da stad has ti segiramein ina massa da raquintar.

Suainter las vacànzas da stad âs tei siirameing blear da raquintar.

Siva las vacanzas da stad ast te per franc da rachintar bler. Fò igls suandonts exercezis.

Zieva las vacanzas da sted hest tü sgür da quinter bger.

Davo las vacanzas da stà hast tü sgüra da quintar bler.


Has ti priu a casa enzatgei d'in viadi ni dallas vacanzas?

Âs tei prieu a tgea anzatge d'egn vieadi near da las vacànzas?

Ast te piglia a tgesa ensatge dad en viadi u dallas vacanzas?

Hest tü piglio a chesa qualchosa d'ün viedi u da las vacanzas?

Hast tü tut a chasa alch d'ün viadi o da las vacanzas?


Elegia treis damondas, allas qualas ti has rispundiu cun 'gie'. Descriva mintgamai en treis construcziuns co igl ei stau exact e rapportescha lu davart quels eveniments en classa.

Tschearna tres amparadas, a las qualas tei âs raspundieu cun 'ea'. Descriva mintgame an tres construcziùns, co igl e sto exact a raquenta alura davart quels evenimaints an classa.

b) Tscherna treis dumondas tgi te ast raspundia cun 'ea'. Descreiva adegna cun treis construcziuns, scu tgi chegl è sto precis e rachinta alloura da chels evenimaints an classa.

Tscherna trais dumandas cha tü hest respundieu cun 'schi'. Descriva adüna cun trais frasas, cu cha que es sto precis e rapporta alura davart quels evenimaints in classa.

Tscherna trais dumondas cha tü hast respus cun 'schi'. Descriva adüna cun trais frasas, co chi'd es stat precis e rapporta lura davart quels evenimaints in classa.


Eis ti sgulaus/sgulada cun aviun en vacanzas?

Es tei sgulo/sgulada cugl aviùn an vacànzas?

Ist te sgulo/sgulada cun igl aviun an vacanzas?

Est tü svulo/svuleda cun l'aviun in vacanzas?

Est tü svolà/svolada cul aviun in vacanzas?


Eis ti staus/stada en vacanzas sper la mar?

Es tei sto/stada an vacànzas sper la mar?


Eis ti staus/stada en in zoo ni en in circus?

Es tei sto/stada an egn zoo near an egn zircus?

Ist te sto/stada ainten en zoo u ainten en circus?

Est tü sto/steda in ün zoo u in ün circus?

Est tü stat/statta in ün zoo o in ün circus?


Has ti entupau enzatgi che ti havevas gia daditg buca pli viu?

Âs tei antupo anzatgi ca tei vevas schon dagî betga ple vieu?

Ast te antupo ensatgi tgi te ast gio dadei betg ple via?

Hest tü inscuntro a qualchün cha tü nu vaivast già lönch pü vis?

Hast tü inscuntrà ad inchün cha tü nu vaivast daspö lönch plü vis?


b) Legia attentamein las damondas e fai ina crusch tier la dretga risposta.

b) Ligia bagn las dumondas e fò ena crousch tar la dretga rasposta.

b) Legia bain las dumandas e fo üna crusch tar la resposta correcta.

b) Legia bain las dumondas e fa üna crusch pro la güsta resposta.


a) Discutei las suandontas damondas en classa.

a) Discute las suandontas dumondas an classa.

a) Discutè las seguaintas dumandas in classa.

a) Discutai las seguaintas dumondas in classa.


Las conscolaras ed ils conscolars da Sarmina quetan curios che Sarmina ha dus babs ed ella ha stuiu declarar ad els, daco che quei seigi aschia. Has ti era gia stuiu declarar enzatgei ad enzatgi ch'ei per tei dil tuttafatg normal?

Las conscolaras ed igls conscolars da Sarmina cattan curious tgi Sarmina ò dus babs ed ella ò stuia declarar ad els, pertge tgi chegl è uscheia. Ast te er gio stuia declarar ensatge ad ensatgi tgi te ast atgnamaintg catto tot normal?

Per las conscolaras ed ils conscolars da Sarmina es que curius cha Sarmina ho duos baps, ed ella als ho stuvieu declarer, perche cha que es uschè. Hest eir tü già stuvieu declarer qualchosa a qualchün chi'd es per te insè tuot normel?

Per las conscolaras e'ls conscolars da Sarmina esa curius cha Sarmina ha duos baps, ed ella tils ha stuvü declerar, perche cha quai es uschè. Hast eir tü fingià stuvü declerar ad inchün alch chi'd es per tai insè tuot normal?


Tgei fa la mumma da Sarmina tenor las ideas da Babon e Babic?

Tge fò la mamma da Sarmina tenor las ideias da Babon e Babic?

Che fo la mamma da Sarmina seguond il parair da Babon e Babic?

Che fa la mamma da Sarmina tenor il parair da Babon e Babic?


2. Babon e Babic han magari ideas specialas. Dat ei aunc auters plaids per 'special'? Fai ina crusch tier tut las pusseivladads.

2. Babon e Babic on magari ideias spezialas. Dattigl anc oter pleds per 'spezial'? Fò ena crousch tar tot las pussebladads

2. Babon e Babic haun magari idejas specielas. Do que aunch'oters pleds per 'speciel'? Fo üna crusch tar tuot las pussibiliteds.

2. Babon e Babic han magara ideas specialas. Daja amo oters pleds per 'special'? Fa üna crusch pro tuot las pussibiltats.


Pertgei ha Sarmina dus babs? Tgei vul dir adoptar?

Pertge ò Sarmina dus babs? Tge vot deir adoptar?

Perche ho Sarmina duos baps? Che voul dir adopter?

Perche ha Sarmina duos baps? Che voul dir adoptar?


Che sia mumma fuss ina dallas vendidras ch'ella vesa adina puspei.

Tgi sia mamma fiss egna dallas vendadras tgi ella vei adegna puspe.

Cha sia mamma füss üna da las vendedras ch'ella vezza adüna darcho.

Cha sia mamma füss üna da las vendadras ch'ella vezza adüna darcheu.


Tgei ei per tei extraordinari? Numna treis caussas e scriva ellas entuorn la carretta.

Tge è per tè extraordinari? Nomna treis tgossas e las screiva anturn la caretta.

Che es per te straordinari? Nomna trais chosas e scriv'las intuorn la charretta.

Che es per tai straordinari? Nomna trais chosas e tillas scriva intuorn la charretta.


Sarmina ha dus babs. Tedlei il text, discussiunei las damondas en classa e fagei ils exercezis.

Sarmina ò dus babs. Tadle igl text, discute las dumondas an classa e fasche igls exercezis.

Sarmina ho duos baps. Tadlè il text, discutè las dumandas in classa e fè ils exercizis.

Sarmina ha duos baps. Tadlai il text, discutai las dumondas in classa e fat ils exercizis.


Noda sutvart treis camonds che ti drovas adina puspei el mintgadi e scriva davostier en parentesa a tgi che quels camonds sedrezzan.

Noda sutvart tres cumonds ca tei dovras adigna puspe agl mintgagi a scriva davostier an parantesa, a tgi ca quels cumonds sadrezan.

Scriva suotvart trais cumands cha tü drouvast adüna darcho i'l minchadi e scriva davousvart in parantesa a chi cha quels cumands as drizzan.

Scriva suotvart trais cumonds cha tü douvrast adüna darcheu i'l minchadi e scriva davovart in parantesa a chi cha quels cumonds as drizzan.


Eis ti staus buns en quei giug? Sche gie, pertgei? Sche buc, pertgei buc?

Es tei sto bùn an que gioi? Scha ea, partge? Scha betg, partge betg?

Hest tü giuvo bain il gö? Schi, perche? Na, perche na?

Hast tü giovà bain il gö? Schi, perche? Na, perche brich?


Dei il giug dil directur e fagei suenter l'evaluaziun.

Ded igl gioi digl directur a faged suainter l'evaluaziùn.

Giuvè il gö dal directur e fè alura l'evaluaziun.

Giovai il gö dal directer e fat lura l'evaluaziun.


Ei quei era schiglioc il cass en tia veta? Vida tgei vesan ins quei?

E quegl ear schiglioc igl cass an la tia veta? Ve da tge vez'ign quegl?

Es que eir uschigliö il cas tar te? Cu as bada que?

Es quai eir uschigliö il cas pro tai? Co as bada quai?


Camondas ti pli bugen sin auters ni survegns ti pli bugen camonds?

Cumondas tei ple bugent oters near surveans tei ple bugent cumonds?

Cumandast tü gugent ad oters u hest tü pü gugent da survgnir cumands?

Cumondast tü jent ad oters o hast tü plü jent da surgnir cumonds?


Mintgin da nus ei unics. Tgei fa che ti eis ti?

Mintgegn da nus e particular. Tge fa ca tei es tei?

Nous trenagn da splatscher las silbas. Fasche igls exercezis an gruppas.

Minchün da nus es speciel. Che fo cha tü est tü?

Minchün da nus es special. Che fa cha tü est tü?


Tgei san buobas meglier che buobs? E nua san las buobas emprender enzatgei dils buobs?

Tge san buabas miglier ca buabs? A noua san las buabas amprender anzatge digls buabs?

Tge fon las mattatschas, tge igls mattatschs? Discutescha las suandontas dumondas an classa.

Che saun fer las mattas meglder cu ils mats? Ed inua paun las mattas imprender qualchosa dals mats?

Che san far las mattas meglder co'ls mats? Ed ingio pon las mattas imprender alch dals mats?


Tgei maletgs ed objects s'audan plitost tiels buobs, tgeinins plitost tier las buobas. Pertgei?

Tge maletgs ad objects s'odan pletost tigls buabs, tgenegns pletost tier las buabas. Partge?

Tge maletgs ed objects totgan pitost tar igls mattatschs e tgenegns tar las mattatschas? Pertge?

Che purtrets ed ogets tuochan pütöst tals mats, chenüns tar las mattas? Perche?

Che purtrets ed ogets toccan plüchöntsch pro'ls mats, chenüns pro las mattas? Perche?


Daco fa ei senn che buobs fan mintgaton termagls cun caussas da buobas e cuntrari? Discutei en classa.

Partge fa'gl sen ca buabs fan mintgatànt tarmagls cun tgossas da buabas a cuntrari? Discutad an classa.

Pertge fògl senn tgi igls mattatschs fetschan mintgatant gis cun tgossas da mattatschas e viceversa?

Perche fo que sen cha'ls mats faun minchataunt gös cun chosas da mattas e viceversa? Discutè in classa.

Perche faja sen cha'ls mats fan minchatant gös cun chosas da mattas e viceversa? Discutai in classa.


Schongladers, clowns, saltunzs, tunzs, tunzs

Schongladers, clowns, saltùnzs, tùnzs, tùnzs

Schonglöras, clowns, sotunzs, tunzs, tunzs


3x cun omisdus mauns els mauns in a l'auter

3x cun amadus màns agls màns l'egn a l'oter

3x cun tuots duos mauns ils mauns dal conscolar u da la conscolara

3x cun tuots duos mans ils mans dal conscolar o da la conscolara


a) Legi il verset da sblatschar. Sepostei en dus in visavi l'auter e sblatschei mintga lingia dil text tenor il suandont schema:

a) Liged igl vearset da splatschar. Satschantad sei an dus l'egn visavi l'oter a splatschad mintga lingia digl text tanor igl savundànt schema:

a) Legè il versin da splatter. Tschantè's adüna in duos ün visavi a l'oter e splattè a la fin da mincha lingia in möd seguaint:

a) Legiai il versin da splattar. As tschantai adüna in duos ün visavi a tschel e splattai a la fin da mincha lingia in möd seguaint:


L'elefant es qua bel pront, pront, pront


Tuots vegnan svelt notiers, tiers, tiers


b) Cumpletei il verset cun duas atgnas lingias ed exercitei era quellas.

b) Cumpletad igl vearset cun duas atgnas lingias ad exerzitad ear quellas.

b) Cumplettè il versin cun duos egnas lingias ed exercitè eir quellas.

b) Cumplettai il versin cun duos aignas lingias ed exercitai eir quellas.


Nus trenein da sblatschar silbas. Fagei ils pensums en gruppas.

Nus trenagn da splatschar silbas. Faged las leztgas an grupas.

Nus trenains a separer silbas. Fè las lezchas in gruppas.

Nus trenain a separar silbas. Fat las lezchas in gruppas.


Colurescha ils roms dalla plonta ed enramescha ils plaids culla dretga colur. Cumpletescha ils roms dalla plonta cun agens exempels.

Calurescha igls roms da la plànta a zircumdescha igls pleds cun la dretga calur. Cumpletescha igls roms da la plànta cun agens exaimpels.

Colurescha igls roms e la figlia dalla planta. Marchescha siva igls pleds cun la dretga calour. Cumplettescha alloura la figlia dalla planta cun agens exaimpels.

Culurescha ils rams dal bös-ch ed inramescha ils pleds cun la dretta culur. Cumplettescha ils rams dal bös-ch cun egens exaimpels.

Culurischa ils roms dal bös-ch ed inromescha ils pleds cullla dretta culur. Cumplettescha ils roms dal bös-ch cun agens exaimpels.


Empren d'enconuscher il curtin da Sarmina ch'ei extraordinaris. Legia il text cun tia conscolara ni tiu conscolar e fagei silsuenter ils exercezis.

Amprenda a canoscher igl curtgign da Sarmina tgi è tot extraordinari. Ligia igl text cun la tia conscolara u igl ties conscolar e fasche alloura igls exercezis.

Imprenda a cugnuoscher il curtin da Sarmina chi'd es straordinari. Legia il text cun tia conscolara u tieu conscolar e fè alura ils exercizis.

Imprenda a cugnuoscher il curtin da Sarmina chi'd es straordinari. Legia il text cun tia conscolara o teis conscolar e fat lura ils exercizis.


• Seregurdeis vus dils memos grammaticals dil nomen che vus haveis tractau ella

• Saragurdaz vus digls memos gramaticals digl nomen ca vus vez tracto an la

• Az regurdez anc digls memos grammaticals digl nomen tgi vous vez tracto ainten la 2. classa?

• S'algurdais vus dals memos grammaticals dal nomen cha vus vais tratto in

• As regordais vus dals memos grammaticals dal nomen cha vus vais trattà in


tsche-re-scha, far-gliuns, cer-chel, pe-gna

tscha-rie-scha, far-da-gliùns, pe-gna, an-ghel

oran-scha, tgo-tscha, va-tga, pe-gna, pla-nga

va-cha, ra-dschun, muo-s-cha, fa-tscha, ma-göl, sa-glir, pi-gna, bla-gher, ra-quint

va-cha, ra-dschun, muo-s-cha, fa-tscha, ma-göl, sa-glir, pi-gna, ra-quint


a) Contas silbas ha tiu num? Tgi da vus ha in num che ha mo ina silba? Tgi da vus ha il num che ha las pli biaras silbas?

a) Quàntas silbas â igl tieus num? Tgi da vus â egn num c'â me egna silba? Tgi da vus â igl num cun las ple blearas silbas?

a) Quantas silbas ò igl ties nom? Tgi da vusoters ò en nom cun angal ena silba? Tgi da vusoters ò las pi bleras silbas aint igl nom?

a) Quauntas silbas ho tieu nom? Chi da vus ho ün nom cun be üna silba? Chi da vus ho ün nom cun püssas silbas?

a) Quantas silbas ha teis nom? Chi da vus ha ün nom cun be üna silba? Chi da vus ha ün nom cun plüssas silbas?


1) consonànt savundo da l near r: bl, cl, fl, gl, pl, br, cr, dr, fr, gr, pr, tr

1) consonant + l u r: bl, cl, fl, gl, pl, vl, br, cr, dr, fr, gr, pr, tr, vr

1) consonant + l u r (bl, cl, fl, gl, pl, br, cr, dr, fr, gr, pr, tr, vl, vr)

1) consonant + l o r (bl, cl, fl, gl, pl, br, cr, dr, fr, gr, pr, tr, vl, vr)


c) Tgi anfla il plaid cullas pli biaras silbas?

c) Tgi tgata igl pled cun las ple blearas silbas?

c) Tgi catta igl pled cun las pi bleras silbas?

c) Chi chatta il pled cun las pü bgeras silbas?

c) Chi chatta il pled cullas plü bleras silbas?


Ligia igl memo a fe las leztgas sutvart.

Ligia igl memo e dò rasposta allas dumondas.


• consonants dobels traunter duos vocals.


rea-li-tad, crea-ziun, poe-sia, clien-tel-la

rea-li-tad, crea-ziùn, poe-seia, clien-te-la

rea-li-ted, crea-ziun, poe-sia, clian-tel-la

rea-li-tà, crea-ziun, poe-sia, clian-tel-la


• igls suandonts sungs u segns spezials: sch, tsch, tg, gn, ng, gl, ch, gh

• ils seguaints suns: ch, dsch, sch, s-ch, tsch, gi, ge, gö, gü, gl, gn, gh, gu, qu


e) Pertgei vegnan ils suandonts plaids buca separai?

e) Partge vignan igls savundànts pleds betga separos?

e) Pertge vignan igls suandonts pleds betg zavros?

e) Perche nu's po separer ils seguaints pleds?

e) Perche nu's poja separar ils seguaints pleds?


b) Cons plaids cun ina silba anflas ti en ina minuta?

b) Quànts pleds cun egna silba tgatas tei an egna minuta?

b) Quants pleds cun ena silba cattas te durant ena minuta?

b) Quaunts pleds cun üna silba chattast tü in ün minut?

b) Quants pleds cun üna silba chattast tü in ün minut?


f) La separaziun en silbas muossa a ti ch'in plaid sa secumponer da differentas parts. Cura san ins separar plaids en silbas? Pertgei ston ins enconuscher las reglas dalla separaziun en silbas?

f) La separaziùn da las silbas mussa a tgei c'egn pled sa sacumponer da diferaintas parts. Cura san ign separar pleds an silbas? Partge ston ign ancanuscher las reglas da la separaziùn da las silbas?

f) La zavrada an silbas mossa a tè tgi en pled sa furma da differentas parts. Cura ins pò zavrar pleds an silbas? Pertge ins stò saveir las reglas dalla zavrada an silbas?

f) La separaziun da las silbas at muossa ch'ün pled po avair differentas parts. Cura as po que separer pleds in silbas? Perche as stu cugnuoscher las reglas da la separaziun da las silbas?

f) La separaziun da las silbas at muossa ch'ün pled po avair differentas parts. Cura as poja separar pleds in silbas? Perche esa important da cugnuoscher las reglas da la separaziun da las silbas?


pe-tga-lenn, plu-matsch, car-ta, re-pe-ter, se-de-fen-der

pe-tga-len, pli-matsch, tgar-ta, re-pe-ter, sa-de-fen-der

pe-tga-lenn, pli-matsch, car-ta, re-pe-ter, de-fen-der

pi-cha-lain, plü-ma, char-ta, re-pe-ter, de-fen-der

pi-cha-lain, plü-matsch, char-ta, re-pe-ter, de-fen-der


1. Discutescha las damondas cun tiu vischin.

1. Discutescha las amparadas cugl tieus vaschegn.

1. Discutescha cun la tia vaschigna u igl ties vaschign.

1. Discuta las dumandas cun tieu chantunais u tia chantunaisa.

1. Discuta las dumondas cun teis vaschin o tia vaschina.


2) <strong>s </strong>+ consonant: sc, sd, sp, st, stg

2)<strong> s </strong>e<strong> sch </strong>+ consonant

2)<strong> s </strong>e <strong>sch </strong>+ consonant


d) Sblatscha ils plaids 'asen', 'ura' ed 'elefant'. Contas silbas han els? Co sas ti separar els?

d) Splatscha igls pleds 'asen', 'ura' ad 'elefànt'. Quàntas silbas ân els? Co sas tei separar els?

d) Splatscha igl pled 'asen', 'verm' ed 'elefant'. Quantas silbas on els? Scu sast te zavrar chels pleds?

d) Splatta ils pleds 'esan', 'ura' ed 'isla'. Quauntas silbas haun els? Cu poust tü separer quels pleds?

d) Splatta ils pleds 'asen', 'ura' ed 'isla'. Quantas silbas han els? Co poust tü separar quels pleds?


• diftongs (dus vocals in suenter l'auter)

• diftongs (dus vocals l'egn suainter l'oter):

• diftongs (duos vocals ün zieva l'oter).

• diftongs (duos vocals ün davo tschel).


fa-ne-stra, ra-sdeiv, vi-scla, fre-stge-ra

ra-spun, vi-scla, vi-sta, fne-stra, gei-schla, mu-schna

vi-scla, fa-ne-stra, vi-sta, giai-schla, mu-schna


fa-bla, ru-clar, su-flar, re-gla, dum-brar, ce-fra, se-le-grar

fa-bla, ru-clar, zu-flar, re-gla, dum-brar, ze-fra, sa-le-grar

fa-bla, ma-cla, zu-fler, re-gla, in-num-brer, ci-fra, s'al-le-grer, amu-rai-vla, lei-vra

fa-bla, ma-cla, so-flar, re-gla, dom-brar, ci-fra, s'al-le-grar, amu-rai-vla, lei-vra


Has ti biars amitgs e biaras amitgas? Ponderescha e raquenta dad els/ellas.

Âs tei blears amitgs a blearas amitgas? Studegia a raquenta dad els/ellas.

Ast te blers ameis/bleras ameias? Rachinta dad els/ellas e discutescha la suandonta activitad an classa.

Hest tü bgers amihs/bgeras amias? Quinta dad els/ellas.

Hast tü blers amis/bleras amias? Quinta dad els/ellas.


• Ina buna amitga fa adina quei che jeu ditgel.

• Egna bùna amitga fa adigna quegl ca jou gitg ad ella.

• En bung amei fò adegna chegl tgi ia dei.

• Üna bun'amia fo adüna que ch'eau disch.

• Üna bun'amia fa adüna quai ch'eu disch.


• In bien amitg ha ils medems hobis sco jeu.

• Egn bùn amitg â igls madems hobis sco jou.

• Ena bung'ameia ò igls madems hobis scu ia.

• Ün bun amih ho ils listess hobis scu eau.

• Ün bun ami ha ils listess hobis sco eu.


• In bien amitg defenda mei, sche jeu sun ellas stretgas.

• Egn bùn amitg defenda me, scha jou sund an las stretgas.

• Ena bung'ameia am defenda, schi ia va en problem.

• Ün bun amih am defenda, sch'eau sun in difficulteds.

• Ün bun ami am defenda, sch'eu sun in difficultats.


• In bien amitg parta cun mei sia pausa.

• Egn bùn amitg pertga cun me la sia possa.

• Ena bung'ameia parta la sia marenda da pôssa cun me.

• Ün bun amih parta cun me sia marenda da posa.

• Ün bun ami parta cun mai sia marenda da posa.


• Ina buna amitga astga buca haver autras bunas amitgas.

• Egna bùna amitga dastga betga ver otras bùnas amitgas.

• En bung amei dastga betg aveir oters bungs ameis.

• Üna bun'amia nu suos-cha avair otras bunas amias.

• Üna bun'amia nu das-cha avair otras bunas amias.


Eis ti d'accord cullas suandontas pretensiuns? Fagei l'activitad en classa.

Es tei d'acord cun las savundàntas pratensiùns? Faged l'activitad an classa.

Ist te ancletg/ancletga cun las suandontas preteisas?

Est tü perinclet/perincletta cun las seguaintas pretaisas? Fè l'activited in classa.

Est tü perinclet/perincletta cullas seguaintas pretaisas? Fat l'actività in classa.


• Ina buna amitga di a mi la verdad, era sche lezza sa far mal.

• Egna bùna amitga gi a mei la vardad, ear scha leza sa far mal.

• En bung amei am dei la verdad, er schi chella so far mal.

• Üna bun'amia am disch la vardet, eir scha quella am po fer mel.

• Üna bun'amia am disch la vardà, eir scha quella am po far mal.


• Ina buna amitga senta, cura ch'ei va mal cun mei.

• Egna bùna amitga sainta, cur c'igl va schliet a mei.

• En bung amei s'accorscha, cura tgi vo schlet a me.

• Üna bun'amia bada, cur cha que am vo mel.


• In bien amitg di a mi tgei che jeu hai da far.

• Egn bùn amitg gi a mei, tge ca jou ve da far.

• Ena bung'ameia am dei, tge tgi ia vegia da far.

• Ün bun amih am disch che ch'eau hegia da fer.

• Ün bun ami am disch che ch'eu n'haja da far.


Tgei carezas, hassegias ni prefereschas ti? Ponderescha bein e noda tes patratgs.

Tge careztgas tei, tge âs nuidas, tge prefereschas tei? Studegia bagn a noda igls teas patratgs.

Tge ast te gugent, tge odieschas u prefereschas te? Ponderescha bagn e fò l'activitad an classa.

Che hest tü gugent, che ödieschast u prefereschast tü? Ponderescha bain e fo las lezchas.

Che hast tü jent, che ödieschast o preferischast tü? Ponderescha bain e fa las lezchas.


• esser buns en scola ni esser beinvesius tier ils camerats?

• easser bùn an scola near easser bagnvieu tier igls camarats?

• esser bung an scola u bagnvia tar igls cumpogns?

• esser bun(a) a scoula u bainvis(a) tals cumpagns e las cumpagnas?

• esser bun/buna a scoula o bainvis/bainvissa pro'ls cumpogns?


Tgei fas ni has ti pli bugen? Fagei l'activitad en classa.

Tge fas tei ple bugent? Faged l'activitad an classa.

Che fessast tü pü gugent? Fè l'activited in classa.

Che fessast tü plü jent? Fat l'actività in classa.


Ussa entscheiva Babon a rischlar ensemen ils fegls oranschs e Filogna va viers il secund rom. Rispundi allas damondas e fagei suenter ils exercezis.

Ossa antscheva Babon a raschlar ansemen las figlias oranschas e Filogna vo vers igl sagond rom. Raspunde allas dumondas e fasche siva igls exercezis.

Uossa cumainza Babon a raschler insembel las föglias orandschas e Filunza vo vers il seguond ram. Respundè a las dumandas e fè alura ils exercizis.

Uossa cumainza Babon a raschlar insembel las föglias orandschas e Filunza va vers il seguond rom. Respuondai a las dumondas e fat lura ils exercizis.


5. Sarmina manegia: «Forsa venderdis, cura che .................. fagein las cumpras.»

5. Igl Tommy schmarveglia: « .................... ve ànc mena vieu egna tala buaba.»

5. Sarmina manegia: «Forsa venderde, cura tgi .................. faschagn las compras.»

5. Sarmina voul metter giò a Monino, ma .................. as tegna vi da la traschoula.


2. Sarmina rispunda: «Bananas creschan buc tier ..................»

2. L'Annika ampeara la Pippi: «Vivas .................... suleta an quella vila?»

2. Sarmina rasponda: «Bananas creschan betg tar ..................»

2. Sarmina respuonda: «Bananas nu creschan tar ..................»

2. Sarmina respuonda: «Bananas nu creschan pro ..................»


1. Monino damonda: «Has .................. ina banana per mei?»

1. Tommy ad Annika, .................... vez betga tgavels cotschens.

1. Monino dumonda: «Ast .................. ena banana per me?»

1. Monino clama: «.................. vögl bananas!»

1. Monino cloma: «.................. vögl bananas!»


3. Monino sevila: «.................. vi bananas!»

3. La Pippi vut saver: «Vez .................... vieu la plànta extraordinaria?»

3. Monino marmogna: «.................. vi bananas!»

3. Monino clama: «Cumpra ün pêr bananas per ..................!»

3. Monino cloma: «Cumpra ün pêr bananas per ..................!»


a) Ils plaids da quels fegls stattan en stretg connex cun ils nomens. Mirei bein sils plaids e rispundi allas damondas.<strong> </strong>

a) Vurdad ussa bagn segl savund rom da la plànta a raspunded las savundàntas amparadas:

a) Igls pleds da chellas figlias stattan an strètg connex cun igls nomens. Vurde bagn igls pleds e raspunde allas dumondas:

a) Ils pleds da quellas föglias staun in stret connex culs nomens. Guardè uossa bain il seguond ram dal bös-ch e respundè a las seguaintas dumandas:

a) Ils pleds da quellas föglias stan in stret connex culs nomens. Guardai uossa bain il seguond rom dal bös-ch e respuondai a las seguaintas dumondas:


4. El vul saver: «Cura cumpreis .................. bananas per mei?»

4. Igl Tommy a l'Annika gin a la Pippi: « .................... eassan igls teas vaschegns.»

4. El vot saveir: «Cura cumprez .................. bananas per me?»

4. Sarmina managia: «Forsa in venderdi, cur cha .................. fains las cumischiuns.»

4. Sarmina manaja: «Forsa in venderdi, cur cha .................. fain cumischiuns.»


b) Ti has taccau 8 nomens dil model egl exercezi 5 ell'emprema colonna. Scriva ussa adina ils nomens cugl artechel definit ella secunda colonna e cugl artechel indefinit ella tiarza colonna. Scriva allura ella quarta colonna quels nomens culs artechels el plural. Mira ils dus exempels.

b) Tei âs gea tatgieu igls pleds an l'amprema colona. Scriva uss igls quitordesch nomens cugl artetgel definit an la savunda colona. Scriva alura an la tearza colona igls nomens cugl artetgel indefinit. Scriva a la fegn an la quarta colona quels nomens cugls artetgels definits agl plural. Varda igls dus exaimpels.

b) Digl exercezi 5 ast te tatgea 7 nomens ainten l'amprema colonna. Screiva ossa adegna igls nomens cun igl artetgel definit ainten la sagonda colonna e cun igl artetgel indefinit ainten la terza colonna. Screiva alloura ainten la quarta colonna chels nomens cun igls artetgels aint igl plural. Varda igls dus exaimpels.

b) Da l'exercizi 5 hest tü tacho 6 nomens aint illa prüma culuonna. Scriva uossa adüna ils nomens cul artichel definieu illa seguonda culuonna e cul artichel indefinieu illa terza culuonna. Scriva alura illa quarta culuonna quels nomens culs artichels al plural. Guarda ils duos exaimpels.

b) Da l'exercizi 5 hast tü tachà 6 nomens aint illa prüma culuonna. Scriva uossa adüna ils nomens cul artichel defini illa seguonda culuonna e cul artichel indefini illa terza culuonna. Scriva lura illa quarta culuonna quels nomens culs artichels al plural. Guarda ils duos exaimpels.


d) Agiunta in pronom persunal che va a prau.

d) Meta vetier egn pronom parsunal ca va a pro.

d) Agiunta en pronom persunal tgi vo a pro.

d) Agiundscha ün pronom persunel chi s'affo.

d) Agiundscha ün pronom persunal chi s'affa.


Fai per mintga sblatschada ina crusch e scriva il plaid en silbas en tiu carnet. Fai els davos caums agens maletgs e lai lignar tiu vischin/tia vischina.

Fe par mintga splatsch egna crusch a scriva igl pled an silbas agl tieus carnet. Fe agls davos quaders agens maletgs a le lignear igl tieus vaschegn/la tia vaschegna.

Fo üna crusch mincha vouta cha tü splattast ils mauns e scriva il pled in silbas in tieu quadern. Fo per glivrer egens disegns e lascha ingiuviner a tieu chantunais u a tia chantunaisa.

Fa üna crusch mincha jada cha tü splattast ils mans e scriva il pled in silbas in teis quadern. Fa per finir agens disegns e lascha ingiavinar a teis vaschin/tia vaschina.


Presenta tia situaziun da conflict ad in conscolar/ina conscolara. Sa el/ella dar a ti in bien cussegl? Teidla lu attentamein tgei problem ch'el/ch'ella ha ed emprova da dar in bien cussegl.

Preschainta la tia situaziùn da conflict ad egn cunscular/egna cunsculara. Sa el/ella dar a tgei egn bùn cunzegl? Tearla alura atentameing tge problem c'el/ella â ad amprova tei da dar egn bùn cunzegl.

Daclera igl ties problem ad ena conscolara u en conscolar. At so ella/el dar en bung cunsegl? Tedla alloura bagn, tge problem tgi ella/el ò ed amprova te da dar en bung cunsegl.

Preschainta tia situaziun da conflict ad ün conscolar/üna conscolara. So el/ella der a te ün bun cussagl? Taidla alura bain che problem ch'el/ella ho e prouva tü da der ün bun cussagl.

Preschainta tia situaziun da conflict ad ün conscolar/üna conscolara. At sa el/ella dar ün bun cussagl? Taidla lura bain che problem ch'el/ella ha e prouva tü da dar ün bun cussagl.


Mira bein, schebein igl adjectiv stat ella fuorma feminina ni masculina.

Varda bagn, sch'igls adjectivs statan an la furma feminina near masculina.

Tip: Varda bagn, schi igl adjectiv stat ainten la furma feminina u masculina.

Guarda bain, scha l'adjectiv es feminin u masculin.

Guarda bain, scha l'adjectiv es feminin o masculin.


Babon e Filogna lavuran e lavuran. Ussa fan els uorden culs fegls blaus. Rispundi allas damondas e fagei suenter ils exercezis.

Tier la Pippi cura a passa fetg blear. Contaimpla igl rom blau, noua ca tei tgatas pleds ca desrican acziùns.

Babon e Filogna lavouran e lavouran. Ossa fon els rughel cun las figlias blavas. Raspunde allas dumondas e fasche siva igls exercezis.

Babon e Filunza lavuran d'ün cuntin. Uossa faun els uorden cun las föglias blovas. Respundè a las dumandas e fè alura ils exercizis.

Babon e Filunza lavuran d'ün cuntin. Uossa fan els uorden cullas föglias blauas. Respuondai a las dumondas e fat lura ils exercizis.


Adina dir la verdad ei buca sempel, mo cheu astgas ti esser aviarts e sincers.

Adigna gir la vardad e betga sempel, mo qua dastgas tei easser aviert a sinzer.

Dir la vardet nun es adüna simpel, ma cò suos-chast tü esser aviert/avierta e sincer/sincera.

Dir la vardà nun es adüna simpel, ma quia das-chast tü esser avert/averta e sincer/sincera.


• Ei 'dir schulas' e 'dir manzegnas' il medem?

• E 'gir sei pataheflas' a 'gir manzegnas' igl madem?

• È 'deir badoias' e 'deir manzignas' igl madem?

• Es 'dir sfüflas' e 'dir manzögnas' il listess?


• Vesan ins vidad enzatgi ch'el/ch'ella ei buca sincers/sincera?

• Vez'ign ved las parsùnas sch'ellas en betga sinzeras?

• Ins vei ve dad ensatgi, schi el è betg sincer? Scu?

• As vezza vi da qualchün, sch'el nun es sincer?

• As vezza vi dad inchün, sch'el/ella nun es sincer/sincera?


• Tgei schulas e manzegnas has ti gia detg?

• Tge pataheflas a manzegnas âs tei gea getg?

• Tge badoias e manzignas ast te gio detg?

• Che sfüflas e manzögnas hest tü già dit?

• Che sfüflas e manzögnas hast tü fingià dit?


• Co sesentan ins, sch'ins ei buca sincers ni ha fatg enzatgei ch'ins duess buca far?

• Co sasaint'ign, sch'ign e betga sinzer near â fatg anzatge c'ign duess betga far?

• Scu ins resainta, schi ins è betg sincer u schi ins ò fatg ensatge tgi ins duess betg far?

• Cu as sainta, scha nu s'es sincer u scha s'ho fat qualchosa cha nu's stuvess fer?

• Co as sainta, schi nu s'es sincer o schi s'ha fat alch chi nu's stuvess far?


• Daco eis ei impurtont dad esser sincers?

• Partge e'gl impurtànt dad easser sinzer?

• Pertge ègl impurtant dad esser sincer/sincera?

• Perche es que important dad esser sincer/sincera?

• Perche esa important dad esser sincer/sincera?


• Dat ei era muments ch'igl ei meglier da buc esser memia sincers? Sche gie, tgeinins ei quei?

• Dat igl ear mumaints c'igl e miglier da betg easser megna sinzer? Scha ea, tgenegns e quegl?

• Dattigl er muments, noua tg'igl è migler da betg esser mengia sincer/sincera?

• Do que eir mumaints, inua cha'd es meglder da nun esser memma sincer/sincera? Scha schi, chenüns mumaints sun que?

• Daja eir mumaints, ingio chi'd es meglder da nun esser massa sincer/sincera? Scha schi, chenüns sun quai?


• Eis ti staus sincers/stada sincera cun tiu giudicament?

• Es tei sto sinzer/stada sinzera agl tieus giudicat?

• Ist te sto sincer/stada sincera cun valetar la scolasta/igl scolast?

• Est tü sto sincer/steda sincera cun tieu güdicat?

• Est tü stat sincer/statta sincera cun teis güdicat?


• Per tgei motivs has ti detg schulas ni manzegnas?

• Par tge motivs âs tei getg pataheflas near manzegnas?

• Per tge muteivs ast te detg badoias u manzignas?

• Per che radschun hest tü già dit sfüflas u manzögnas?

• Per che radschun hast tü fingià dit sfüflas o manzögnas?


• Manegias ti ch'ils carschi ditgien era mintgaton manzegnas? Sche gie, tgeininas e daco?

• Manegias tei c'igls carschieus gitgian ear mintgatànt manzegnas? Scha ea, tgenegnas a partge?

• Creist te tgi igls carschias deian mintgatant er manzignas? Schi ea, tgenegnas e pertge?

• Crajast tü cha'ls creschieus dian minchataunt eir manzögnas? Scha schi, chenünas e perche?

• Crajast tü cha'ls creschüts dian minchatant eir manzögnas? Scha schi, chenünas e perche?


• Co savess ins sligiar autruisa talas situaziuns?

• Co savess ign schliear otrameing talas situaziùns?

• Tge ins pudess far per betg stueir deir badoias u manzignas?

• Che as pudess fer per nu stuvair dir sfüflas u manzögnas?

• Che as pudessa far per nu stuvair dir sfüflas o manzögnas?


Filogna reiva sil davos rom cun plaids specials. Legi il text, rispundi allas damondas e fagei suenter ils exercezis.

Filogna sclaveglia sen igl davos rom cun pleds spezials. Lige igl text, raspunde allas dumondas e fasche siva igls exercezis.

Filunza rampcha sün l'ultim ram cun pleds speciels. Legè il text, respundè a las dumandas e fè alura ils exercizis.

Filunza rampcha sün l'ultim rom cun pleds specials. Legiai il text, respuondai a las dumondas e fat lura ils exercizis.


a) Mirei ussa bein sil tschunavel rom dalla plonta e dei risposta allas damondas.

a) Varda ussa bagn segl tschentgavel rom da la plànta.

a) Vurde bagn igl tschintgavel rom dalla planta.

a) Guardè uossa bain il tschinchevel ram dal bös-ch.

a) Guardai uossa bain il tschinchavel rom dal bös-ch.


• Saveis vus formular cun mintga particla ina construcziun?

Faged egna construcziùn cun mintgegna da las particlas.

• Savez vous formular cun mintga particla ena construcziun?

• Scrivai üna frasa cun mincha particla.


Il scolar di «Cue-ra» ed astga far tons pass anavon enviers il directur sco quei ch'il liug ha silbas (en quei exempel pia dus pass). Cura ch'il scolar ha fatg siu viadi, di el: «Engraziel, directur.»

Igl scular gi «Cui-ra» a fa tànts pass anavànt sco quegl c'igl liac â silbas (an que exaimpel peia dus pass). Cur c'igl scular â fatg igl sieus vieadi, gi el: «Graztga fetg, directur.»

Il scolar disch «Cui-ra» e po fer uschè bgers pass vers il directur scu cha'l lö ho silbas (in quist cas sun que duos pass). Cur cha'l scolar ho fat sieu viedi, disch el: «Grazcha fich, sar directur.»

Il scolar disch «Cuoi-ra» e po far uschè blers pass vers il directer sco cha'l lö ha silbas (in quist cas esa duos pass). Cur cha'l scolar ha fat seis viadi, disch el: «Grazcha fich, sar directer.»


Igl emprem scolar damonda: «Directur, directur, nua astgel jeu ir sin viadi?»

Igl amprem scular ampeara: «Directur, directur, noua dastg jou ir sen vieadi?»

Il prüm scolar dumanda: «Directur, directur inua vo mieu viedi?»

Il prüm scolar dumonda: «Directer, directer, ingio va meis viadi?»


Ussa damonda mintga scolar in suenter l'auter nua ch'el astgi viagiar. Il scolar che arriva sco emprem tier il directur ha gudignau ed astga remplazzar il directur.

Ussa ampeara egn scular suainter l'oter, noua c'el dastgi viagear. Igl scular, ca riva sco amprem tigl directur, â gudagnieu a dastga ramplazar igl directur.

Ils scolars dumandan alura ün zieva l'oter al directur, inua ch'els paun viager. Il scolar chi riva scu prüm tal directur ho guadagno e po rimplazzer il directur.

Ils scolars dumondan lura ün davo tschel al directer, ingio ch'els pon viagiar. Il scolar chi riva sco prüm pro'l directer ha guadagnà e po rimplazzar il directer.


Emblida il scolar d'engraziar, sa il directur tarmetter anavos el alla partenza.

Amblida igl scular d'angraztgear, sa igl directur tarmeter anavos el a la partenza.

Scha'l scolar schmauncha d'ingrazcher, al po il directur trametter inavous a la partenza.

Scha'l scolar invlida d'ingrazchar, til po il directer trametter inavo a la partenza.


Il directur numna il liug da destinaziun e di per exempel: «Ti astgas ir a Cuera.»

Igl directur numna igl liac da destinaziùn a gi par exaimpel: «Tei dastgas ir a Cuira.»

Il directur nomna il lö da destinaziun e disch per exaimpel: «Tü poust ir our a Cuira.»

Il directer nomna il lö da destinaziun e disch per exaimpel: «Tü poust ir oura Cuoira.»


Scriva aunc ina gada ils plaids in suenter l'auter tenor igl alfabet.

Scriva igls pleds an la dretga suczessiùn alfabetica.

Scriva aunch'üna vouta ils pleds in uorden alfabetic.

Scriva amo üna jada ils pleds in uorden alfabetic.


Luisa di a Nic: «E ti schevas a Brutus: Blutus. Nic dat a Blutus ina stlocla.» Tuts rian.

La Luisa gi agl Nic: «A tei gevas agl Brutus: Blutus. Igl Nic dat agl Blutus egna blancada.» Tuts rin.

Luisa disch a Nic: «E tü dschaivast a Brutus: Blutus. Nic do a Blutus üna blancleda.» Tuots rian.

Luisa disch a Nic: «E tü dschaivast a Brutus: Blutus. Nic dà a Blutus üna blanclada.» Tuots rian.


Negin ei s'annunziaus e lu havein nus decidiu da prender el cun nus a casa. E Luisa havess era buca pli schau ir el. Ella clamava adina: «Jupoo, neu, Jupoo, ei dat ligiongia ...» Luisa e Nic rin.

«Nign â sanunztgieu a parquegl vainsa sadezidieu da prender igl Lupo cun nus a tgea. La Luisa vess ear nuta ple scho ir el. Ella clamava trasor: «Jupoo, via, Jupoo, igl dat liongia ...».» La Luisa ad igl Nic rin.

Üngün nu s'ho annunzcho ed alura vainsa decis da'l piglier cun nus a chesa. E Luisa nu'l vess neir pü lascho ir. Ella clamaiva adüna: «Jupoo, vè, Jupoo a do liangia ...» Luisa e Nic rian.

Ingün nu s'ha annunzchà e lura vaina decis da til tour cun nus a chasa. E Luisa nu til vess neir plü laschà ir. Ella clomaiva adüna: «Jupoo, vè, Jupoo i dà iongia ...» Luisa e Nic rian.


3. Luisa vegneva strusch da … ella vuleva mirar igl entir temps, sche Lupo seigi aunc leu.

3. La Luisa vagneva strusch da … ella leva trasor vurdar, sch'igl Lupo segi ànc là.

3. Luisa nu rivaiva bod na pü da … ella vulaiva guarder tuotta pezza, scha Lupo es auncha lo.

3. Luisa nu rivaiva bod na plü da … ella laiva verer tuotta pezza, scha Lupo es amo là.


Blutus. Igl Nic dat agl Blutus egna blancada.»


b) Formulescha ussa duas construcziuns sco egl exercezi davontier. Bratta tias construcziuns cun in conscolar. Empruei da sligiar il pensum.

b) Formulescha duas construcziùns cun largias c'ân da far cugl text. Noda la rasposta corecta ad ear duas ulteriuras rasposta nuncorectas. Tgi sa schliear igl voss exerzezi?

b) Scriva uossa duos frasas tenor ils exaimpels da la lezcha a). Baratta tias frasas cun ün conscolar u üna conscolara. Pruvè da fer la lezcha.

b) Scriva uossa duos frasas tenor ils exaimpels da la lezcha a). Baratta tias frasas cun ün conscolar o üna conscolara. Provai da far la lezcha.


Cun quei pensum exerciteis vus il 'segl dils egls'.

Cun quella leztga exerzitaz vus igl 'sagl digls îls'.

Cun quista lezcha exercitais vus il 'sagl dals ögls'.


a) Elegia per mintga construcziun il plaid che para a ti il pli adattau. Fai in rudi entuorn quel e discutescha cun tes conscolars daco che ti eis da quei meini.

a) Tschearna par mintga construcziùn igl pled ca para a tgei igl ple adato. Fe egn rudi anturn quel a cumpareglia cugls teas cunsculars.

a) Tscherna per mincha frasa il pled chi't pera il pü adatto. Fo ün rinch intuorn il pled e declera a tieus conscolars, perche cha tü hest tschernieu quel pled. Discutè tia tscherna in classa.

a) Tscherna per mincha frasa il pled chi't para il plü adattà. Fa ün rinch intuorn il pled e declera a teis conscolars, perche cha tü hast tschernü quel pled. Discutai tia tscherna in classa.


2. Lupo ei semess giu avon … da Luisa ed ei buca pli semuentaus.

2. Igl Lupo â samess sper … da la Luisa ad â betga ple samuanto.

2. Lupo s'ho miss giò davaunt … da Luisa e nu s'ho pü scrollo.

2. Lupo s'ha miss giò davant … da Luisa e nu s'ha plü scrollà.


«Lupo ha durmiu l'entira notg sco in tais e la damaun marvegl eis el siglius sil letg da Luisa ed ha litgau la fatscha ad ella – el veseva ora sco in luffet, e perquei che nus eran ell'Italia, havein nus lu era dau num Lupo ad el», di il bab.

«Igl Lupo â durmieu l'antiera notg sco egn tes a la damàn marvegl e el saglieu segl litg da la Luisa ad â litgieu la fatscha ad ella. El vaseva or sco egn lufet. Parquegl ca nus earan an l'Itaglia, vainsa alura ear do num Lupo ad el», gi igl bab.

«Lupo ho durmieu tuotta not scu ün tass ed a bunura è'l saglieu sün let tar Luisa e l'ho licheda la fatscha – el guardaiva our scu ün luffin, e perque cha nus d'eirans in Italia, al vains alura do il nom Lupo», disch bap.

«Lupo ha durmi tuotta not sco ün tass ed a bunura è'l sigli sün let pro Luisa e tilla ha lichà la fatscha – el guardaiva oura sco ün luffin, e causa cha no d'eiran in Italia, til vaina lura dat nom Lupo», disch bap.


4. Lupo ha durmiu l'entira notg sco in …

4. Igl Lupo â durmieu l'antiera notg sco egn …


«E lu ei Lupo semess giu avon il letg da Luisa ed ei buca pli semuentaus», raquenta mumma. «Luisa vegneva strusch da durmir, ella vuleva mirar igl entir temps, sch'el seigi aunc leu.»

«Alura â igl Lupo samess sper igl litg da la Luisa ad â betga ple samuanto», raquenta la mama. «La Luisa vagneva strusch da durmir, ella leva trasor vurdar, sch'el segi ànc là.»

«Ed alura s'ho Lupo miss giò davaunt il let da Luisa e nu s'ho pü scrollo,» quinta mamma, «Luisa nu rivaiva bod na pü da durmir, ella vulaiva guarder tuotta pezza, sch'el es auncha lo.»

«E lura s'ha Lupo miss giò davant il let da Luisa e nu s'ha plü scrollà,» quinta mamma, «Luisa nu rivaiva bod na plü da durmir, ella laiva verer tuotta pezza, sch'el es amo là.»


Legi dad ault il text. Cura che vus haveis legiu l'emprema part dalla construcziun ella colonna seniastra, siglis vus culs egls spert ella colonna dretga, legis vinavon e siglis lu spert puspei ella secunda lingia dalla colonna seniastra ed aschia vinavon. Exercitei da leger aschia ch'ins senta buca che vos egls midan d'ina colonna a tschella.

Liged dadòlt igl text. Cur ca vus vez ligieu l'amprema part da la construcziùn an la colona saniestra, sagliez vus cugls îls speart an la colona dretga, ligez anavànt igl text a sagliez alura speart puspe an la savunda lingia da la colona saniestra ad ascheia anavànt. Exerzitad da liger ascheia, c'ign sainta betga c'igls voss îls midan d'egna colona an tschella.

Legè dad ot il text. Cur cha vus vais let la prüma part da la frasa illa culuonna schnestra, saglis culs ögls svelt illa culuonna dretta, legiais inavaunt il text e saglis alura dalum darcho inavous illa seguonda lingia da la culuonna schnestra ed uschè inavaunt. Exercitè a ler, uschè cha nu's bada cha voss ögls müdan dad üna culuonna a l'otra.

Legiai dad ot il text. Cur cha vus vais let la prüma part da la frasa illa culuonna schnestra, saglis vus culs ögls svelt illa culuonna dretta, legiais inavant il text e saglis lura subit darcheu inavo illa seguonda lingia da la culuonna schnestra ed uschè inavant. Exercitai da leger, uschè chi nu's bada cha voss ögls müdan d'üna culuonna a l'otra.


Daco ha Lupo num Lupo? Cuntinuescha a leger, lu sas.

Partge â igl Lupo num Lupo? Ligia anavànt l'istorgia, alura tgatas or partge.

Perche ho Lupo nom Lupo? Cuntinuescha a ler, alura vainst a savair perche.

Perche ha Lupo nom Lupo? Cuntinuescha a leger, lura vainst a savair perche.


c) Nus cumparegliein savens experientschas da nies mintgadi culla veta dils animals. Ina da quellas ei 'durmir sco in tais'. Co ha Lupo durmiu, sch'el ha durmiu sco in tais? Fai in rudi entuorn ils plaids che constattan.

c) Nus duvragn savens expressiùns or digl mund digls animals par exprimer anzatge. Egna da quellas expressiùns e 'durmir sco egn tes'. Sco â igl Lupo durmieu, sch'el â durmieu sco egn tes? Fe egn rudi anturn igls pleds ca constatan.

c) Nus druvains suvenz expressiuns dal muond da las bes-chas per exprimer ün stedi d'anim. Üna da quellas expressiuns es 'durmir scu ün tass'. Cu ho Lupo durmieu, sch'el ho 'durmieu scu ün tass'? Fo ün rinch intuorn ils pleds u las expressiuns chi's cunfaun.

c) Nus dovrain suvent expressiuns dal muond da las bes-chas per exprimer ün stadi d'anim. Üna da quellas expressiuns es 'durmir sco ün tass'. Co ha Lupo durmi, sch'el ha 'durmi sco ün tass'? Fa ün rinch intuorn ils pleds o las expressiuns chi's cunfan.


Discutei las suandontas damondas el plenum.

Bagliafad anzemel sur da las savundàntas amparadas.


a) Tgi ein quels che contan la canzun? Descriva els.

a) Tgi tgànta quella canzùn? Descriva els!


e) Nudei vid la tabla auters plaids che fan rema culs diembers dad 1-18.

e) Nudad ved la tavla oters pleds ca van an rema cugls diembers dad


b) Tgei ei semegliont el verset ed ella canzun? Tgei ei tut auter?

b) Tge e samagliànt an vearset a canzùn? Tge e tut oter?


c) Verset ni canzun – tgei plai meglier a ti? E daco gest quel/quella?

c) Vearset near canzùn – tge ple miglier a tgei? Partge?


d) Sper ils diembers dat ei aunc auters plaids che cumparan en omisdus texts. Quei ei cunzun plaids che fan rema culs diembers. Anfleis vus els?

d) Sper igls diembers dat igl ànc oters pleds ca cumparan an amadus texts. Quegl en cunzund pleds ca fan rema cugls diembers. Cataz vus els?


Noda ellas nuschs ils bustabs gronds che mauncan.

Noda an las nuschs igls bustabs grànds ca màncan.

Scriva ils custabs grands chi maunchan aint illas nuschs.

Scriva ils custabs gronds chi mancan aint illas nuschs.


Ins auda savens la locuziun 'Els ein sco tgaun e gat.' Tgei vul quei dir?

4) Ign oda mintgatànt la construcziùn 'Els en sco tgàn a giat.' Tge vut quegl gir?

Que as oda suvenz il möd da dir 'Els sun scu chaun e giat.' Che voul que dir?

I's doda suvent il möd da dir 'Els sun sco chan e giat.' Che voul quai dir?


Cun tgi eis ti sco tgaun e gat? Pertgei?

Cun tgi es tei sco tgàn a giat?  Partge?

Cun chi est tü 'scu chaun e giat'? Perche?

Cun chi est tü 'sco chan e giat'? Perche?


Cura ch'els eran pigns, scheva Luisa a Lupo Jupo e Nic scheva a Brutus Blutus. Tgei bustab vegnevan els aunc buca da pronunziar?

1) Cur c'els earan pintgs, geva la Luisa agl Lupo Jupo ad igl Nic geva agl Brutus Blutus. Tge bustab savevan els ànc betga pronunztgear?

Cur ch'els d'eiran pitschens, dschaiva Luisa a Lupo Jupo, e Nic dschaiva a Brutus Blutus. Che custabs nu d'eiran els auncha buns da pronunzcher?

Cur ch'els d'eiran pitschens, dschaiva Luisa a Lupo Jupo, e Nic dschaiva a Brutus Blutus. Che custab nu d'eiran els amo buns da pronunzchar?


Tgei animals da casa has ti? Co han els num e daco gest aschia? Empleina la tabella.

3) Tge animals da tgea âs tei? Sco ân els num a partge gest ascheia? Amplagna la tabela.

Che bes-chas chasaunas hest tü? Cu haun quellas nom e perche güst uschè? Impla la tabella.

Che bes-chas chasanas hast tü? Co han quellas nom e perche güsta uschè? Implischa la tabella.


Pronunziavas ti era in tec curios certs plaids, cura che ti eras pigns? Tgeinins? Damonda tes geniturs e scriva ils plaids cheusut el caum. Lai lignar tes conscolars tgei che quels muntan.

2) Pronunztgeavas tei ear ampo curius anqual pled, cur ca tei earas pintg? Tgenegns? Ampeara igls teas geniturs a scriva igls pleds sutvart. Le angiavinar igls teas cunsculars tge ca quels pleds muntan.

Pronunzchaivast eir tü ün pô curius tscherts pleds, cur cha tü d'eirast pitschen? Chenüns? Dumanda a tieus genituors e scriva ils pleds aint il ram suotvart. Lascha ingiuviner a tieus conscolars che cha quels pleds significhan.

Pronunzchaivast eir tü ün pa curius tscherts pleds, cur cha tü d'eirast pitschen? Chenüns? Dumonda a teis genituors e scriva ils pleds aint il rom suotvart. Lascha ingiavinar a teis conscolars che cha quels pleds significhan.


Con bein enconuschas ti ils animals da casa? Fai l'activitad ch'ei descretta sutvart.

Quànt bagn ancanuschas tei igls animals da tgea? Fe l'activitad descreta sutvart.

Quaunt bain cugnuoschast tü las bes-chas chasaunas? Fo l'activited descritta suotvart.

Quant bain cugnuoschast tü las bes-chas da chasa? Fa l'actività descritta suotvart.


Taglia ora ils maletgs. Teidla bein tgei che vegn prelegiu ed enquera il maletg corrispundent. Ordinescha ils maletgs ella successiun sco ils animals vegnan descrets. Tacca silsuenter ils maletgs cheusut e scriva mintgamai sut il maletg il num digl animal.

Taglia or igls maletgs. Tearla bagn tge ca vean preligieu ad anquiera igl maletg adato. Urdagna igls maletgs an la suczessiùn sco igls animals vignan descrets. Tatga suainter aint igls maletgs an la dretga suczessiùn a scriva mintgame sut igl maletg igl num digl animal.

Taglia our ils purtrets. Taidla bain che chi vain prelet e chatta il purtret correspundent. Ordinescha ils purtrets tenor la successiun, illa quela las bes-chas vegnan descrittas. Tacha alura ils purtrets aint ils rams suotvart e scriva il nom da la bes-cha suot il purtret.


Scrivi en dus in verset ella fuorma dad 'In dus treis'. Entschevi denton cun nul (0) e calei cun gissiat (17).

Scrived an dus egn vearset an la furma dad 'Egn dus tres'. Antschaved dantànt tier nul (0) a calad cun gisseat (17).

Scrivè in duos ün verset illa fuorma dad 'ün duos trais'. Cumanzè però tar nolla (0) e glivrè cun dischset (17).

Scrivai in duos ün verset illa fuorma dad 'ün duos trais'. Cumanzai però pro nolla (0) e fini cun deschset (17).


Fagei l'activitad dallas sutgas. Sche vus haveis la colur dad egls ni la colur da cavels che la scolasta prelegia, astgeis vus rotar per ina sutga el rudi.

Faged l'activitad da las sutgas. Scha vus vez la calur digls îls near la calur digls tgavels ca la surmestra preligia, stgez vus rotar par egna sutga agl rudi.

Fè l'activited dals s-chabels. Scha vus vais la culur dals ögls u dals chavels cha la magistra prelegia, as su-

Fat l'actività da las sopchas. Scha vus vais la culur dals ögls o da chavels cha la magistra prelegia, as das-chais vus spostar per üna sopcha aint il rinch.


schiglioc havessen nus ussa buca ....................», di

schiglioc vessan nus ussa betg igl ....................», gi

uschigliö nu vessans uossa a ....................», disch

inschinà nu vessna uossa a ....................», disch


«He, jeu sun ............... era aunc cheu!», recloma Brutus.

«He, jou sund ............... ear ànc qua!», recloma igl Brutus.

«He, eau sun ............... eir auncha cò!» reclama Brutus.

«He, eu sun ............... eir amo quia!» recloma Brutus.


«Per ................. has ti schau dar il bal, Luisa,

«Par ................. âs tei scho dar la bura, Luisa,

«Per ................. cha tü hest lascho crudar la balla Luisa,

«Per ................. cha tü hast laschà crodar la balla Luisa,


Emprova da leger currentamein, era sch'il text para igl emprem memia grevs.

Amprova da liger curaintameing ear sch'igl text para dad easser greav sen l'amprem'iglieada.

Prouva da ler sainza t'inchambüerler, eir scha'l text nu pera da permetter que a prüma vista.

Prouva da leger sainza t'inchambüerlar, eir scha'l text nu para da permetter quai a prüma vista.


«Mumma, raquentas era co Brutus ei vegnius tier nus?», damonda Luisa.

«Mama, raquentas ear sco igl Brutus e vagnieu tier nus?», ampeara la Luisa.

«Mamma, quintast eir, cu cha Brutus es rivo tar nus?» dumanda Luisa.

«Mamma, quintast eir co cha Brutus es rivà pro no?» dumonda Luisa.


«Gie, denton damaun. Ussa mein nus a far tscheina.»

«Ea, quegl fetsch jou alura damàn. Ussa nainsa numnadameing a tschanar.»

«Schi, ma damaun, uossa giainsa a fer tschaina.»

«Schi, ma daman, uossa giaina a far tschaina.»


«Per cletg has ti schau dar il bal, Luisa, schiglioc havessen nus ussa buca Lupo», di Nic.

«Par furtuna âs tei scho dar la bura, Luisa, schiglioc vessan nus ussa betg igl Lupo», gi igl Nic.

«Per furtüna cha tü hest lascho cruder la balla Luisa, uschigliö nu vessans uossa a Lupo», disch Nic.

«Per furtüna cha tü hast laschà crodar la balla Luisa, inschinà nu vessna uossa a Lupo», disch Nic.


«A do pizza», disch bap e schmacha ün ögl.

«I dà pizza», disch bap e schmacha ün ögl.


«Gie», di la mumma, «e tgei fagessen nus pomai senza nies Lupo?»

«Ea», gi la mama, «a tge fagessan nus sainza igl noss Lupo?»

«Hei», disch mamma, «e che fessans nus be sainza nos Lupo.»

«Hai», disch mamma, «e che fessan no be sainza nos Lupo.»


«E tgei dat ei?», damonda ............. .

«Tge dat igl?», ampeara igl ............... .

«E che do que?», dumanda ............... .


«Mo gie, e tgei .................... nus senza tei?», di bab.

«Mo ea, a tge .................... nus sainza te?», gi igl bab.

«Ma schi, e che .................... nus be sainza te?» disch bap.

«Ma schi, e che .................... no be sainza tai?» disch bap.


«Mumma, raquentas era co ............. ei vegnius tier

«Mama, raquentas ear sco igl ............. e vagnieu tier

«Mamma, quintast eir cu cha ............. es rivo tar

«Mamma, quintast eir co cha ............. es rivà pro


Nic. «Gie», di la.................... , «e tgei fagessen nus pomai

igl Nic. «Ea», gi la ....................», a tge fagessan nus

Nic. «Hei», disch ...................., «e che fessans nus be

Nic. «Hai», disch ...................., «e che fessan no be


«He, jeu sun per cass era aunc cheu!», recloma Brutus.

«He, jou sund par cass ear ànc qua!», recloma igl Brutus.

«He, eau sun in cas eir auncha cò!» reclama Brutus.

«He, eu sun in cas eir amo quia!» recloma Brutus.


«Ei dat pizza», di bab e .................. in egl.

«Igl dat piza», gi igl  bab a .................. .

«A do pizza», disch bap e .................. ün ögl.

«I dà pizza», disch bap e .................. ün ögl.


«Mo gie, e tgei fagessen nus senza tei?», di bab.

«Mo ea, a tge fagessan nus sainza te?», gi igl bab.

«Ma schi, e che fessans nus be sainza te?» disch bap.

«Ma schi, e che fessan no be sainza tai?» disch bap.


«Gie, denton .................. Ussa mein nus a far tscheina.»

«Ea quegl fetsch jou alura .................. . Ussa nainsa numnadameing a tschanar.»

«Schi, ma .................., uossa giainsa a fer tschaina.»

«Schi, ma .................., uossa giaina a far tschaina.»


Suonda ils bustabs tenor igl abc ed ils diembers tenor successiun. Entscheiva culs bustabs.

Savunda igls bustabs tanor igl abc a las zefras tanor suczessiùn. Antscheva cugls bustabs.

Segua cun ün rispli als custabs in uorden alfabetic ed als numers dad 1-3. Cumainza culs custabs.

Segua cun ün rispli als custabs in uorden alfabetic ed als nomers dad 1-3. Cumainza culs custabs.


Chi as zoppa quia? Hast tü fingià ün'idea?


Colligia correctamein ils bustabs ed ils diembers, lu semuossan ils maletgs entirs ed entratgs.

Culeia corectameing igls bustabs a las zefras, alura samussan igls maletgs antiers ad antratgs.

Collia inandret ils custabs e'ls numers, alura as muossan ils purtrets inters ed intrats.

Collia inandret ils custabs e las cifras, lura as muossan ils purtrets inters ed intrats.


Tgei descripziun s'auda tier tgei commember dalla famiglia? Cumpletescha.

Tge descripziùn s'oda tier tge cumember da la famiglia? Cumpletescha.

Chenünas frasas descrivan a chenüns commembers da la famiglia? Cumplettescha.


Tgei nums sezuppan ellas fatschas sutvart?

Tge nums sazupan an las fatschas sutvart?

Che noms as zoppan aint illas fatschas suotvart?


Scriva il dretg diember sper la part dil tgierp.

Noda igls dretgs diembers tier las diferaintas parts digl tgierp.

Nota ils drets numers tar las differentas parts dal corp.

Nota ils drets nomers pro las differentas parts dal corp.


3. Davo quel tagnin ha chattà  la mamma a Lupo.


1. Cun quel va il bab, cura ch'el lavura.


Schleia l'angiavinera da pleds an crusch.


b) Taglia ora ils maletgs e tacca els el dretg liug.

b) Taglia or igls maletgs a tatga els agl dretg liac.

b) Taglia our ils purtrets e tacha'ls aint al dret lö.

b) Taglia oura ils purtrets e tils tacha aint al dret lö.


Il tgaun seglia si per tei: el vul termagliar cun tei.

Igl tgàn saglia separ te: El vut far tarmagls cun te.

Il chaun saglia sü per te: el voul giuver cun te.

Il chan saglia sü per tai: el voul giovar cun tai.


a) Buca tut ils animals san tschintschar cun lur patruns sco Lupo e Brutus. Cun lur vusch e lur posa san ils animals denton tuttina far capir nus tgei ch'els vulan. Quei numnein nus communicar. Colligia quei che va il meglier a prau e cumpletescha cun agens exempels. Cumpareglia silsuenter cun tiu vischin.

a) Betga tut igls animals san bagliafar cun lur patrùns sco'gl Lupo ad igl Brutus. Cun lur viers a lur posa san igls animals dantànt tutegna dar da capir a nus tge c'els vutan. Quegl numnagn nus comunitgear. Culeia quegl ca va igl miglier a pro a cumpletescha cun agens exaimpels. Cumpareglia suainter cugl tieus vaschegn.

a) Tuot las bes-chas nu saun discuorrer cun lur patruns scu Lupo e Brutus. Cun lur viers e lur lingua dal corp ans saun ellas però listess dir che ch'ellas vulessan. Ellas 'comunicheschan' cun nus. Collia que chi tuocha insembel e cumplettescha cun egens exaimpels. Conguela alura tia lavur cun quella da tieu chantunais u da tia chantunaisa.

a) Tuot las bes-chas nu san discuorrer cun lur patruns sco Lupo e Brutus. Cun lur viers e lur lingua dal corp ans san ellas però listess dir che ch'ellas vulessan. Ellas 'comunicheschan' cun nus. Collia quai chi tocca insembel e cumplettescha cun agens exaimpels. Conguala lura tia lavur cun quella da teis vaschin o da tia vaschina.


Igl tgàn dat da la cùa, la cùa vard'angiou: El â tema.


c) E co stat ei culs gats? Tgei communicheschan els cun lur viars e cun lur posas? Scriva mintgamai ina construcziun.

c) A sco stat igl cugls giats? Tge comunitgeschan els cun lur viers a lur posa? Scriva mintgame egna construcziùn.

c) E cu esa culs giats? Che comunicheschan els cun lur viers e lur lingua dal corp? Scriva üna frasa per mincha viers u pusiziun dal corp.

c) E co esa culs giats? Che comunicheschan els cun lur viers e lur lingua dal corp? Scriva üna frasa per mincha viers o posiziun dal corp.


Il tgaun semetta giu en dies: el sa che tschei tgaun ei pli ferms.

Igl tgàn sameta giou an dies: El sa ca l'oter tgàn e ple fearm.

Il chaun as bütta in arains: el as suottametta a l'oter chaun.

Il chan as bütta in rain: el as suottametta a tschel chan.


Il tgaun sesa e mira sin tei: el ei curteseivels.

Igl tgàn sea a varda sen te: El e curtasevel.

Il chaun tschainta e guarda sü aint per te: el es amiaivel.

Il chan tschainta e guarda sün tai: el es amiaivel.


Animals fan differentas ramurs e posas e communicheschan culs carstgauns. Fai ils pensums sutvart.

Animals fan diferaintas ramurs a posas a comunitgeschan cugls carstgàns. Ligia la leztga schleia ella.

Bes-chas faun differents viers e comunicheschan cun quels culs umauns. Fo las lezchas suotvart.

Bes-chas fan differents viers e comunicheschan cun quels culs umans. Fa las lezchas suotvart.


Teidla bein tgei plaid ch'il scolast bustabescha e pren la dretga carta.

Tearla bagn, tge pled c'igl surmester bustabescha a prenda la dretga tgarta.

Taidla bain che pled cha'l magister custabgescha e piglia la dretta carta.

Taidla bain che pled cha'l magister custabgescha e piglia la dretta cartina.


Tucca la part da tiu tgierp che la scolasta numna dad ault.

Tutga la part digl tieus tgierp ca la surmestra numna.

Tuocha la part da tieu corp cha la magistra disch dad ot.

Tocca la part da teis corp cha la magistra disch dad ot.


Pren dus da quels bustabs per formular duas activitads che Paulina fa bugen.

Prenda dus da quels bustabs par formular duas activitads ca la Paulina fa bugent.

Piglia duos da quels custabs per formuler duos activiteds cha Paulina fo gugent.

Piglia duos da quels custabs per formular duos activitats cha Paulina fa jent.


Enquera ils dubels e noda els giusut silla lingia.

Anquiera igls bustabs ca cumparan duas geadas a scriva els sutvart sen la lingia.

Tschercha ils custabs dobels e scriva'ls suotvart sülla lingia.

Tschercha ils custabs dubels e tils scriva suotvart sülla lingia.


Tgei eis ei oz cun Paulina? Ella sa buca pli vinavon. Gida ella d'anflar il proxim bustab e lura vesas ti pertgei ch'ella ei tut confusa.

Tge â oz la Paulina? Ella riva betg anavànt. Gida ad ella da catar igl proxim bustab ad alura vezas tei partge c'ella e tut confusa.

Che es hoz cun Paulina? Ella es tuot confusa. Güda ad ella a chatter il prossem custab ed alura vezzast tü perche ch'ella fo confusiun.

Che mâ esa hoz cun Paulina? Ella es tuot confusa. Tilla güda a chattar il prossem custab e lura vezzast tü, perche ch'ella fa confusiun.


Uii – cheu ha ei dau in schischuri. Curregia las construcziuns e scriva mintgamai il plaid correct silla lingia.

Ui – qua â'gl do egn detg malurden. Curegia las construcziùns a scriva mintgame igl pled corect sen la lingia.

Ui – cò ho que do ün battibuogl. Corregia las frasas e scriva il dret pled sülla lingia.

Ui – quia haja dat ün battibuogl. Corregia las frasas e scriva il dret pled sülla lingia.


Tedlei ils viars dils animals en auters lungatgs e discutei en classa las differenzas.

Tarlad igls viers digls animals an oters lungatgs a discutad an classa las diferenzas.

Tadlè ils viers da las bes-chas in otras linguas. Discutè ils differents viers in classa.

Tadlai ils viers da las bes-chas in otras linguas. Discutai ils differents viers in classa.


Co tunan ils viars per tei? Scriva las ramurs sillas lingias.

Sco tùnan igls viers par te? Scriva las ramurs sen las lingias.

Cu tunan ils viers da quistas bes-chas in tias uraglias? Scriva ils viers sün las lingias daspera.

Co tunan ils viers da quistas bes-chas in tias uraglias? Scriva ils viers süllas lingias daspera.


Tgei animal fa co? Fai ils differents pensums.

Co fa mintg'animal? Fe las diferaintas leztgas.

Che viers faun las bes-cha? Fo las differentas lezchas.

Che viers fan las bes-chas? Fa las differentas lezchas.


c) Scriva 8 prenums el caum sutvart e metta els suenter ella dretga successiun. Ils nums entscheivan adina cun in bustab grond.

c) Scriva tez/teza 8 prenums agl tgomp sutvart a scriva els suainter an la suczessiùn digl alfabet. Igls prenums antschevan adigna cun egn bustab grànd.

c) Scriva svess 8 prenoms aint il queder suotvart e metta'ls alura illa dretta successiun. Ils prenoms cumainzan adüna cun ün custab grand.

c) Scriva svess 8 prenoms aint il quader suotvart e tils metta lura illa dretta successiun. Ils prenoms cumainzan adüna cun ün custab grond.


a) Sas ti ussa igl alfabet? Scriva ils bustabs che mauncan.

a) Ancanuschas tei uss igl antier alfabet? Scriva igls bustabs ca màncan.

a) Sest tü uossa l'alfabet? Scriva ils custabs chi maunchan.

a) Sast tü uossa l'alfabet? Scriva ils custabs chi mancan.


Cheusut anflas ti plaids che cumparan ella historia dalla famiglia Babulin. Tgei manegias ti che savess schabegiar en quella historia?

Sutvart tgatas tei pleds ca cumparan an l'istorgia da la famiglia Babulin. Tgissà tge ca savess capitar an quell'istorgia?

Cò suotvart chattast tü pleds chi vegnan avaunt in l'istorgia da la famiglia Babulin. Che crajast chi capita in quist'istorgia?

Quia suotvart chattast tü pleds chi cumparan ill'istorgia da la famiglia Babulin. Che crajast chi capita in quist'storgia?


Mei giuado e scuvri ils scazis digl uaul.

Nad ordafora par scuvrir igls stgazis digl gòld.

Gè our i'l liber e scuvri ils s-chazis dal god.

It our il liber e scuvri ils s-chazis dal god.


f) Tgei manegias, cons lungatgs dat ei sin nies mund?

f) Tge manegias, quànts lungatgs dat igl segl noss mund?

f) Che crajast, quauntas linguas do que sün nos muond?

f) Che manajast, quantas linguas daja sün nos muond?


g) Tgei lungatgs anflas ti sils t-shirts? Emprova da translatar.

g) Tge lungatgs tgatas tei segls t-shirts? Amprova da translatar.

g) Che linguas chattast tü süls t-shirts? Prouva da tradür in puter.

g) Che linguas chattast tü süls t-shirts? Prouva da tradüer in vallader.


e) Tgei lungatg jester emprendesses ti il pli bugen?

e) Tge lungatg easter amprandessas tei igl ple bugent?

e) Che lingua estra imprendessast tü il pü gugent?

e) Che lingua estra imprendessast tü il plü jent?


b) Dessegna radis tochen agl ur da tiu fegl.

b) Dissegna radis da sulegl antocen agl ur digl tieus figl.

b) Disegna razs da sulagl fin a l'ur da tieu fögl.

b) Disegna razs da sulai fin a l'ur da teis fögl.


2. Creescha egn sulegl par l'exposiziùn.


a) Fai in rudi amiez in fegl da dessegn e scriva lien vacanzas.

a) Fe egn rudi amiez egn figl da malagear a scriva liaint igl pled vacànzas.

a) Fo ün rinch immez ün fögl da disegn e scriva aint il rinch il pled 'vacanzas'.

a) Fa ün rinch immez ün fögl e scriva in quel il pled 'vacanzas'.


1. Respundè in duos a las seguaintas dumandas:

1. Respuondai in duos a las seguaintas dumondas:


c) Els spazis denter las lingias scrivas ti enzatgei da tias vacanzas. Las entschattas dallas construcziuns giusut gidan tei.

c) Agls spazis trànter las lingias digls radis scrivas tei anzatge da las tias vacànzas. Las antscheatas da las construcziùns sutvart gidan a tgei.

c) Scriva aint ils spazis traunter las lingias qualchosa da tias vacanzas. Ils cumanzamaints da frasas suotvart at dessan güder.

c) Scriva aint ils spazis tanter las lingias alch da tias vacanzas. Ils cumanzamaints da frasas suotvart at dessan güdar.


a) La famiglia Babulin ei stada en vacanzas ell'Italia. Anfleis vus l'Italia sin ina carta geografica?

a) La famiglia Babulin e stada an vacànzas an l'Itaglia. Cataz vus l'Itaglia sen egna tgarta geografica?

a) La famiglia Babulin es steda in vacanzas in Italia. Chattais vus l'Italia sün üna charta geografica?

a) La famiglia Babulin es statta in vacanzas in Italia. Chattais vus l'Italia sün üna charta geografica?


Las vacanzas ein stadas super, perquei che ...

Las vacànzas en stadas super parquegl ca ...

Las vacanzas sun stedas grandiusas, perche cha ...

Las vacanzas sun stattas grondiusas, perche cha ...


b) Nua essas vus gia stai en vacanzas? Mussei silla carta geografica.

b) Noua eassas vus schon stos an vacànzas? Mussad sen la tgarta geografica.

b) Inua essas vus già stos in vacanzas? Mussè ils lös sülla charta geografica.

b) Ingio eschat vus fingià stats in vacanzas? Muossai ils lös sülla charta geografica.


d) Colurescha ils radis da tiu sulegl cun differentas colurs.

d) Calurescha igls radis digl tieus sulegl cun diferaintas calurs.

d) Culurescha ils razs da tieu sulagl cun differentas culuors.

d) Culurischa ils razs da teis sulai cun differentas culurs.


Discutei las damondas en dus e fagei ils pensums sutvart.

Discutad las amparadas an dus a faged las leztgas sutvart.

Discutè in duos las dumandas e fè las lezchas suotvart.

Discutai in duos las dumondas e fat las lezchas suotvart.


Mirei bein tgei che la scolasta pren ord sia valischa. Saveis vus numnar ils singuls tocs?

Vurdad bagn tge ca la surmestra pacatescha ord la sia valischa. Savez vus numnar las singulas parts?

Guardè bain che cha la magistra paquetta our da sia valisch. Savais vus numner ils singuls vstieus?

Guardai bain che cha la magistra piglia our da sia valisch. Savais vus nomnar ils singuls büschmaints?


Cumpletescha la tabella sutvart cun dus ulteriurs loghens da vacanzas. Damonda silsuenter 4 conscolars, sch'els seigien gia stai els loghens sin tia gliesta. Fai las cruschs els dretgs loghens ella tabella. Cumpletescha lu las construcziuns silla proxima pagina.

Cumpletescha la tabela sutvart cun dus ulteriurs liacs da vacànzas. Ampeara 4 parsùnas, sch'ellas segian schon stadas agls liacs screts sen la tia glista. Fe las cruschs agls dretgs liacs an la tabela. Cumpletescha las construcziùns da la proxima pagina.

Cumplettescha la tabella suotvart cun duos oters lös da vacanzas. Dumanda lura a 4 conscolars, sch'els sun già stos in vacanzas in ün u l'oter lö da tia glista. Scriva ils noms dals conscolars/da las conscolaras als drets lös illa tabella.

Cumplettescha la tabella suotvart cun duos oters lös da vacanzas. Dumonda lura a 4 conscolaras o conscolars, sch'els sun fingià stats in vacanzas in ün o tschel lö da tia glista. Scriva ils noms dals conscolars/da las conscolaras als drets lös aint illa tabella.


Legia aschi spert sco pusseivel ils versets ed emprova era da scriver in verset e da duvrar leutier plaids ch'entscheivan cul medem bustab.

Ligia aschi speart sco pussevel igls vearsets ad amprova ear tei da scriver egn vearset. Dovra latier pleds c'antschevan cugl madem bustab.

Legia pü svelt pussibel il versin e prouva eir tü da scriver ün versin sumgiaint. Drouva in mincha lingia pleds chi cumainzan cul listess custab.

Legia plü svelt pussibel il versin e prouva eir tü da scriver ün versin sumgliaint. Douvra in mincha lingia pleds chi cumainzan cul listess custab.


«Mumma, raquentas era co Brutus ei vegnius tier nus?», damonda Luisa.

«Mama, raquentas ear sco igl Brutus e vagnieu tier nus?», ampeara la Luisa.

«Mamma, quintast eir cu cha Brutus es rivo tar nus?» dumanda Luisa.

«Mamma, quintast eir co cha Brutus es rivà pro no?» dumonda Luisa.


«Leu havess ei segir era dau miurs», marmugna Brutus per sesez.

«Là vess igl siir ear do mirs», marmugna igl Brutus par sasez.

«Lo vess que sgür eir do müers,» marmuogna Brutus be daperse.

«Là vessa sgüra eir dat mürs,» marmuogna Brutus be dapersai.


«Co ei Lupo atgnamein vegnius tier nus?», damonda Nic sia mumma.

«Sco e igl Lupo atgnamaing vagnieu tier nus?», ampeara igl Nic sia mama.

«Quintast cu cha Lupo es gnieu tar nus?» dumanda Nic a mamma.

«Quintast da cur cha Lupo es gnü pro no?» dumonda Nic a mamma.


«Ti eras forsa ius ad encurir ligiongias!», ri Luisa.

«Tei earas forza ieu ad ancurir liongias!», ri la Luisa.

«Tü sarost ieu a tschercher liangias!» ria Luisa.

«Tü sarast i a tscherchar liongias!» ria Luisa.


«Gie, mumma, raquenta», di Luisa, «quei vuless jeu era saver!»

«Ea, mama, raquenta», suplitgescha la Luisa, «quegl less jou ear bugent saver!»

«Ou hei», disch Luisa, «que vuless eir eau udir!»

«Ou hai», disch Luisa, «quai less eir eu dudir!»


«Quegl e betga la vardad!», gi igl Brutus.


«Veseis, vus essas i giu l'Italia a magliar pizza duront che jeu erel cheu a casa tut persuls!»

«Vasez, vus eassas ieus gio l'Itaglia a magliear piza durànt ca jou eara qua a tgea tut sulet!»

«Vezzast, vus essas ieus giò'n Italia a manger pizza, intaunt ch'eau d'eira be sulet a chesa!»

«Vezzast, vo eschat its giò in Italia a mangiar pizza, intant ch'eu d'eira be sulet a chasa!»


Brutus mira tut vilaus siper Lupo: «Jeu e schliata luna? Jeu hai mai schliata luna!»

Igl Brutus varda tut vilo segl Lupo: «Jou a schleata luna? Jou ve mena schleata luna!»

Brutus guarda tuot indegno aint per Lupo: «Eau noscha glüna? Eau nu d'he mê noscha glüna!»

Brutus guarda tuot indegnà aint per Lupo: «Eu noscha glüna? Eu nun ha mai noscha glüna!»


«Tei âs gnànc bugent piza», gi igl Lupo.

«Tü nun hest niauncha gugent pizza», disch Lupo.

«Tü nun hast gnanca jent pizza», disch Lupo.


Co Lupo ei vegnius tier la famiglia Babulin

Co Lupo e vagnieu tier la famiglia Babulin

Scu cha Lupo es gnieu tar la famiglia Babulin

Co cha Lupo es gnü pro la famiglia Babulin


«Lupo ha durmiu l'entira notg sco in tais e la damaun marvegl eis el siglius sil letg da Luisa ed ha litgau la fatscha ad ella – el veseva ora sco in luffet, e perquei che nus eran ell'Italia, havein nus lu era dau num Lupo ad el», di il bab.

«Igl Lupo â durmieu l'antiera notg sco egn tes a la damàn marvegl e el saglieu segl litg da la Luisa ad â litgieu la fatscha ad ella. El vaseva or sco egn lufet. Parquegl ca nus earan an l'Itaglia, vainsa alura ear do num Lupo ad el», gi igl bab.

«Lupo ho durmieu tuotta not scu ün tass ed a bunura è'l saglieu sün let tar Luisa e l'ho licheda la fatscha – el guardaiva our scu ün luffin, e perque cha nus d'eirans in Italia, al vains alura do nom Lupo», disch bap.

«Lupo ha durmi tuotta not sco ün tass ed a bunura è'l sigli sün let pro Luisa e tilla ha lichada la fatscha – el guardaiva oura sco ün luffin, e causa cha no d'eiran in Italia, til vaina lura dat nom Lupo», disch bap.


«E quei erel jeu!», cloma Lupo tut loschs.

«A quegl ear'jou!», cloma igl Lupo tut losch.


«Nus havein bugen tei, era sche ti has adina schliata luna», di mumma. «Nus essan pia i ell'Italia en vacanzas. Ina sera havein nus decidiu dad ir a magliar ina pizza.»

«Nus vagn bugent te, ear scha tei âs adigna schleata luna», gi la mama. «Nus eassan peia ieus an l'Itaglia an vacànzas. Egna sera vainsa sadezidieu dad ir a magliear egna piza.»

«Nus vains gugent a te eir scha tü hest adüna noscha glüna», disch mamma, «nus essans apunto ieus in Italia in vacanzas. Üna saira vainsa decis dad ir a manger üna pizza.»

«No vain jent a tai eir scha tü hast adüna noscha glüna», disch mamma, «no eschan apunta its giò'n Italia in vacanzas. Üna saira vaina decis dad ir a mangiar üna pizza.»


Negin ei s'annunziaus e lu havein nus decidiu da prender cun nus a casa el. E Luisa havess era buca pli schau ir el. Ella clamava adina: «Jupoo, neu, Jupoo, ei dat ligiongia ...» Luisa e Nic rian.

Nign â sanunztgieu a parquegl vainsa sadezidieu da prender igl Lupo cun nus a tgea. La Luisa vess ear nuta ple scho ir el. Ella clamava trasor: «Jupoo, via, Jupoo, igl dat liongia ...» La Luisa ad igl Nic rin.

Üngün nu s'ho annunzcho e lura vainsa decis da'l piglier cun nus a chesa. E Luisa nu'l vess neir pü lascho ir. Ella clamaiva adüna: «Jupoo, vè, Jupoo a do iangia ...» Luisa e Nic rian.

Ingün nu s'ha annunzchà e lura vaina decis da til tour cun no a chasa. E Luisa nu til vess neir plü laschà ir. Ella clomaiva adüna: «Jupoo, vè, Jupoo i dà iongia ...» Luisa e Nic rian.


«Gie, tei havein nus stuiu schar cheu, ti eras aunc in pign ed il viadi fuss staus memia liungs. Mo tat e tatta han mirau da tei.»

«Ea, te vainsa stuieu schar qua. Tei earas ànc egn pintg ad igl vieadi fuss sto megna lùng. Mo igl tat a la tata ân vurdo da te.»

«Hei, a te vainsa stuvieu lascher cò, tü d'eirast auncha ün pitschnin ed il viedi füss sto memma lung, ma nona e non haun guardo da te.»

«Hai, a tai vaina stuvü laschar quia, tü d'eirast amo ün pitschen ed il viadi füss stat massa lung, ma nona e bazegner han guardà da tai.»


«Tei âs adigna schleata luna!» gi igl Lupo.

«Tü hest adüna noscha glüna!» disch Lupo.

«Tü hast adüna noscha glüna!» disch Lupo.


«Na, mo jeu magliass bugen ina ga miurs talianas ni utschals talians, quei ei segir buontad!»

«Na, mo jou magliess bugent egn'eada mirs talianas near utscheals talians, quegl e siir buntads!»

«Na, ma eau magliess gugent üna vouta müers taliaunas u utschels taliauns, que es sgür üna bunted!»

«Na, ma eu magliess jent üna jada mürs talianas o utschels talians, quai es sgüra üna buntà!»


«Gie», di la mumma, «quei eras ti. In ver pop eras! Tut tschufs e tuffavas snueivel! Ti eras mo in pignet e tut persuls e tremblavas sco ina caglia.»

«Ea», gi la mama, «quegl earas tei. Egn ver pop earas! Tut tschuf a tufavas sgarschevlameing! Tei earas me egn pintget a tut sulet a tramblavas sco egna tgaglia.»

«Hei», disch mamma, «que d'eirast tü. Ün vaira pop d'eirast! Tü d'eirast tuot a-scher e spüzzivast schnuaivel. Tü d'eirast be ün pitschnin e be sulet e tremblaivast scu üna föglia.»

«Hai», disch mamma, «quai d'eirast tü. Ün vaira pop d'eirast! Tü d'eirast tuot suos-ch e spüzzivast schnuaivel. Tü d'eirast be ün picculin e be sulet e tremblaivast sco üna föglia.»


«Gie, ligiongias havevas fetg bugen gia lu! Nus havein priu tei cun nus el hotel, havein fatg la duscha a ti e dau in tec latg. Ti has ferdau vidlunder duas gadas, allura eis ti ius naven ed has puspei entschiet a singluttar. Pér cura che ti has survegniu in toc ligiongia eis ti sequietaus», raquenta il bab.

«Ea, liongias vevas schon alura fetg bugent! Nus vagn prieu te cun nus agl hotel, vagn lavo te sut la duscha a vagn do ampo latg a tgei. Veda quel âs fardo duas geadas, alura es ieu davent ad âs puspe antschiet a sanglutar.

«Hei, liangias vaivast gugent già quella vouta! Nus at vains piglio aint in nos hotel, at vains fat la duscha ed at vains do ün pô lat. Tü l'hest savuro duos voutas alura est ieu davent ed hest darcho cumanzo a schgnecler. Pür cur cha tü hest survgnieu ün töch liangia est sto quiet,» quinta bap.

«Hai, liongias vaivast jent fingià là! No at vain tut aint in nos hotel, at vain fat la duscha ed at vain dat ün pa lat. Tü til hast savurà duos jadas lura est i davent ed hast darcheu cumanzà a schgniclar. Pür cur cha tü hast survgni ün toc liongia est stat quiet,» quinta bap.


«Gie, denton damaun. Ussa mein nus a far tscheina.»

«Ea, quegl fetsch jou alura damàn. Ussa nainsa numnadameing a tschanar.»

«Schi, ma damaun, uossa giainsa a fer tschaina.»

«Schi, ma daman, uossa giaina a far tschaina.»


«A do pizza», disch bap e schmacha ün ögl.

«I dà pizza», disch bap e schmacha ün ögl.


Basta: nus eran sin via viers la pizzeria. Luisa haveva treis onns e mava sper la carrotscha, e tuttenina ha ella schau dar siu bal ch'ella haveva priu cun ella. Quel ei rullaus da via giu e Luisa ha entschiet a bargir. Jeu sun currida suenter al bal e cura che jeu sun arrivada giudem la via, hai jeu udiu in sgnuflem. Leu haveva ei enzacons containers ed ei tuffava fetg ferm. Jeu hai mirau davos ils containers. Igl emprem hai jeu viu nuot auter che rumians. Scatlas, tastgas, butteglias, pelletschas da bananas ... Mo jeu udevel aunc adina quei sgnuflem. Lu hai jeu mirau pli exact e tutteninaga hai jeu viu in gneffet brin che cuchegiava sut ina tastga ora.»

«Basta! Nus earan sen veia anviers la pizeria. La Luisa veva tres ons a nava sper la carotscha. Tutanegna â ella scho dar la bura c'ella veva prieu cun ella. Quella e ruclada da la veia giou a la Luisa â antschiet a dar is. Jou sund curida suainter a la bura a cur ca jou sund rivada giodapes la veia, ve jou udieu egn sgnuflem. La vev'igl anzaquànts cuntainers ad igl tufava nunudieu. Jou ve vurdo davos igls cuntainers. Gl'amprem ve jou vieu nut oter ca rumient: stgatlas, tastgas, buteglias, paletschas da bananas, ... Mo jou udeva ànc adigna que sgnuflem. Alura ve jou vurdo ple exact a cun egn'eada ve jou vieu egn gnefet bregn ca tgitava sut egna tastga or.»

«Dimena: nus d'eirans in viedi vers la pizzaria. Luisa vaiva trais ans e chaminaiva dasper la charrozza, e tuot in üna vouta ho'la lascho cruder sia ballina ch'ella vaiva piglio cun se. Quella es rudleda giò per la via e Luisa ho cumanzo a cridar. Eau sun currida zieva la balla, e cur ch'eau sun riveda giosom la via, d'heja udieu ün schgneclöz. A d'eiran lo ün pêr containers ed a spüzziva magari ferm. Eau sun ida vi a guarder davous ils containers. Il prüm nu d'heja vis oter cu s-chart. S-chaclas, tas-chas, butiglias, pletschas da banana ... Ma eau udiva adüna darcho quist schgneclöz. Lura d'heja guardo pü precis e tuot in üna vouta d'heja vis a cucker suot üna

«Dimena: no d'eiran in viadi vers la pizzaria. Luisa vaiva trais ons e chaminaiva dasper la charrozza, e tuot in d'üna jada ha'la laschà crodar sia ballina ch'ella vaiva tut cun sai. Quella es rodlada giò per la via e Luisa ha cumanzà a cridar. Eu sun currüda davo la balla, e cur ch'eu sun rivada giosom la via, n'haja dudi ün schgniclöz. I d'eiran là ün pêr containers ed i spüzziva ter ferm. Eu sun ida via a verer davo ils containers. Il prüm nun haja vis oter co s-chart. Troclas, tas-chas, butiglias, pletschas da banana ... Ma eu dudiva adüna darcheu quist schgniclöz. Lura n'haja guardà plü precis e tuot in d'üna jada n'haja vis a cuccar suot üna tas-cha oura ün gniffin brün.»


«E mei havevas naturalmein schau a casa tut persuls!», recloma il gat Brutus.

«A me vez natiralmeing scho a tgea tut sulet!», recloma igl giat Brutus.

«Ed a me vais s'inclegia lascho a chesa, be sulet!» reclama il giat Brutus.

«Ed a mai vaivat s'inclegia laschà a chasa, be sulet!» recloma il giat Brutus.


Nic ri: «Ti havesses segir fatg pésch egl auto!»

Igl Nic ri: «Tei vessas siir fatg pisch agl auto!»

Nic ria: «Tü vessast sgür fat il pisch aint il auto!»

Nic ria: «Tü vessast sgüra fat il pisch aint il auto!»


«Mo gie, e tgei fagessen nus senza tei?», di bab.

«Mo ea, a tge fagessan nus sainza te?», gi igl bab.

«Ma schi, e che fessans nus be sainza te?» disch bap.

«Ma schi, e che fessan no be sainza tai?» disch bap.


Lupo dat dalla cua e mira plein spetgas siper la mumma. La mumma entscheiva a raquintar: «Avon tschun onns, cura che Nic era aunc in pignet, essan nus i ell'Italia en vacanzas. Bab, Nic, Luisa ed jeu.»

Igl Lupo dat da la cùa a varda plagn marveglias separ la mama. La mama antscheva a raquintar: «Avànt tschentg ons, cur c'igl Nic eara ànc egn pintget eassan nus ieus an l'Itaglia an vacànzas, igl bab, igl Nic, la Luisa a jou.»

Lupo do da la cua e guarda plain aspettativas aint per mamma. Mamma cumainza a quinter: «Avaunt tschinch ans, cur cha Nic d'eira auncha ün poppin, essans ieus in Italia in vacanzas. Bap, Nic, Luisa ed eau.»

Lupo dà da la cua e guarda plain aspettativas aint per mamma. Mamma cumainza a quintar: «Avant tschinch ons, cur cha Nic d'eira amo ün poppin, eschna its in Italia in vacanzas. Bap, Nic, Luisa ed eu.»


«Gie, e ti havesses era fatg pigliar tema ils Talianers cun tia schliata luna», di Lupo.

«Ea, a tei vessas ear fatg tema agls Talianers cun la tia schleata luna», gi igl Lupo.

«Hei, e'ls Taliauns vessan clappo temma da tia noscha glüna,» disch Lupo.

«Hai, e'ls Talians vessan tschüf temma da tia noscha glüna,» disch Lupo.


«Per cletg has ti schau dar il bal, Luisa, schiglioc havessen nus ussa buca Lupo», di Nic.

«Par furtuna âs tei scho dar la bura, Luisa, schiglioc vessan nus ussa betg igl Lupo», gi igl Nic.

«Per furtüna cha tü hest lascho cruder la balla Luisa, uschigliö nu vessans uossa a Lupo», disch Nic

«Per furtüna cha tü hast laschà crodar la balla Luisa, inschinà nu vessna uossa a Lupo», disch Nic


La famiglia Babulin sesa avon sia casa violetta cul balcun empau uiersch e gauda il sulegl dalla sera.

La famiglia Babulin sea avànt la sia tgea violeta cugl balcùn ampo tort a gioda igl sulegl da la sera.

La famiglia Babulin tschainta davaunt lur chesa violetta cun la lobgia ün pô torta e gioda il sulagl da la saira.

La famiglia Babulin sezza davant lur chasa violetta culla lobgia ün pa torta e gioda il sulai da la saira.


«Gie», di la mumma, «e tgei fagessen nus pomai senza nies Lupo?»

«Ea», gi la mama, «a tge fagessan nus sainza igl noss Lupo?»

«Hei», disch mamma, «e che fessans nus be sainza nos Lupo.»

«Hai», disch mamma, «e che fessan no be sainza nos Lupo.»


Tuts rian e mumma di: «Jeu sai buc, sche quels gustan auter che cheu, mo jeu sun buca in gat. E tgi sa, sch'ei dat miurs e gats en ina pizzeria?»

Tuts rin a la mama gi: «Jou se betg, scha quellas mirs a quels utscheals gustan oter ca tier nus, mo jou sund nign giat. A tgissà, sch'igl dat mirs ad utscheals an egna pizeria?»

Tuots rian e mamma disch: «Eau nu se scha que gusta oter cu cò, ma eau nu sun üngün giat. E chi so scha que do müers ed utschels aint üna pizzaria?»

Tuots rian e mamma disch: «Eu nu sa scha quai gusta oter co quia, ma eu nu sun ingün giat. E chi sa schi dà mürs ed utschels aint üna pizzaria?»


«He, jeu sun per cass era aunc cheu!», recloma Brutus.

«He, jou sund par cass ear ànc qua!», recloma igl Brutus.

«He, eau sun in cas eir auncha cò!» reclama Brutus.

«He, eu sun in cas eir amo quia!» recloma Brutus.


Bab di: «Jeu sai buca co ti eis vegnius en leu tut persuls. Nus havein dumandau tut ils vischins, havein pendiu ora in cedel ella stizun ed havein schizun contactau la polizia. Mo negin saveva danunder che ti vegnies.»

Igl bab gi: «Jou se betga co tei es vagnieu an là tut sulet. Nus vagn amparo tut igls vaschegns, vagn palando sei egn scret an stizùn a vagn schizund contacto la polizeia. Mo nign saveva danunder ca tei vignias.»

Bap disch: «Eau nu se cu cha tü est rivo aint allò be sulet. Nus vains dumando a tuot ils chantunais, vains picho sü ün scrit illa butia e vains dafatta piglio sü contact culla pulizia. Ma üngün nu savaiva dinuonder cha tü gnissast.»

Bap disch: «Eu nu sa co cha tü est rivà aint a là be sulet. No vain dumandà a tuot ils vaschins, vain pichà oura ün scrit illa butia e vain dafatta tut sü contact culla pulizia. Ma ingün nu savaiva dingionder cha tü vainst.»


«E lu ei Lupo semess giu avon il letg da Luisa ed ei buca pli semuentaus», raquenta mumma. «Luisa vegneva strusch da durmir, ella vuleva mirar igl entir temps, sch'el seigi aunc leu.»

«Alura â igl Lupo samess sper igl litg da la Luisa ad â betga ple samuanto», raquenta la mama. «La Luisa vagneva strusch da durmir, ella leva trasor vurdar, sch'el segi ànc là.»

«E lura, s'ho Lupo miss giò davaunt il let da Luisa e nu s'ho pü scrollo,» quinta mamma, «Luisa nu rivaiva bod na da durmir, ella vulaiva tuotta pezza guarder sch'el es auncha lo.»

«E lura, s'ha Lupo miss giò davant il let da Luisa e nu s'ha plü scrollà,» quinta mamma, «Luisa nu rivaiva bod gnanca da durmir, ella laiva tuotta pezza verer sch'el es amo là.»


Luisa di a Nic: «E ti schevas a Brutus: Blutus. Nic dat a Blutus ina stlocla.» Tuts rian.

La Luisa gi agl Nic: «A tei gevas agl Brutus: Blutus. Igl Nic dat agl Blutus egna blancada.» Tuts rin.

Luisa disch a Nic: «E tü dschaivast a Brutus: Blutus. Nic do a Blutus üna brancleda.» Tuots rian.

Luisa disch a Nic: «E tü dschaivast a Brutus: Blutus. Nic dà a Blutus üna blanclada.» Tuots rian.


a) Tina porta ina rassa cotschna ed in pullover mellen.

a) La Tina â aint egna gepa cotschna ad egn pulover melen.

a) Tina ho aint üna schocha cotschna ed ün pullover mellan.

a) Tina ha aint üna schocca cotschna ed ün pullover gelg.


d) Flurin porta calzers da gimnastica grischs.

d) Igl Flurin â aint calzers da gimnastica grischs.

d) Flurin ho aint s-charpas da gimnastica grischas.

d) Flurin ha aint s-charpas da gimnastica grischas.


Legia las construcziuns e vestgescha las persunas.

Ligia las construcziùns a vastgescha las parsùnas.

Legia las frasas e tira aint ils vstieus a las persunas.

Legia las frasas e tira aint la büschmainta a las persunas.


g) Flurin porta ina capetscha, quella ei alva cun puncts ners.

g) Igl Flurin â sei egna tgapetscha alva cun puncts ners.

g) Flurin ho sü üna chapütscha cun ela, quella es alva cun puncts nairs.

g) Flurin ha sü üna chapütscha cun ala, quella es alba cun puncts nairs.


i) Selina porta in pullover cun sdremas oranschas e blauas.

i) La Selina â aint egn pulover cun strivlas oranschas a blauas.

i) Selina ho aint ün pullover cun strivlas orandschas e blovas.

i) Selina ha aint ün pullover cun striblas orandschas e blauas.


f) Selina porta leggins stgir-blaus e stivlas violettas.

f) La Selina â aint caltschols stgir-blaus a stivals violets.

f) Selina ho aint leggins blov s-chürs e stivels violets.

f) Selina ha aint leggins blau s-chürs e stivals violets.


b) Flurin porta in t-shirt verd e caultschas cuortas brinas.

b) Igl Flurin â aint egn t-shirt verd a tgòltschas curtas bregnas.

b) Flurin ho aint ün t-shirt verd e chotschas cuortas brünas.

b) Flurin ha aint ün t-shirt verd e chotschas cuortas brünas.


h) Tina porta leggins blaus e sandalas neras.

h) La Tina â aint leggins blaus a sandalas neras.

h) Tina ho aint leggins blovs e sandalas nairas.

h) Tina ha aint leggins blaus e sandalas nairas.


Scriva il dretg diember sper la vestgadira.

Scriva igl dretg diember sper la vastgadira.

Scriva il dret nomer sper la büschmainta.


Oz ha la muntaniala mo queidas da magliar nuschs cun vocals. Pren tut ils vocals digl alfabet e scriva els el venter dalla muntaniala.

Oz â la muntaneala me queda da magliear nuschs cun vocals. Prenda tut igls vocals digl alfabet a scriva els agl vainter da la muntaneala.

Hoz ho la muntanella be cuvaida da maglier nuschs cun vocals. Piglia tuot ils vocals da l'alfabet e scriva'ls aint il vainter da la muntanella.

Hoz ha la muntanella be cuaida da magliar nuschs cun vocals. Piglia tuot ils vocals da l'alfabet e tils scriva aint il vainter da la muntanella.


Discutei las damondas che stattan en connex cul memo dils vocals.

Discutè las dumandas in connex cul memo dals vocals.


b) Teni vies maun vid il culiez, cura che vus pronunzieis ils vocals ed ils consonants. Tgei differenza sentis vus?

b) Tgnè vos maun vi dal culöz, cur cha vus pronunzchais ils vocals e'ls consonants. Che differenza sentis vus?


c) Legè üna vouta vos nom sainza vocals.


a) Tgei ei la differenza denter ils vocals ed ils auters bustabs digl alfabet?

a) Che es la differenza traunter ils vocals e'ls oters custabs da l'alfabet?


Sas ti aunc co la vestgadira ha num? Fai la cruschera.

Sas ànc co la vastgadira â num? Fe l'angiavinera da pleds cruschos.

Sest auncha cu cha'ls vstieus haun nom? Fo l'ingiuvinera da pleds cruschos.

Sast amo co cha la büschmainta ha nom? Fa l'ingiavinera da pleds cruschats.


Marchescha cun in punct tgietschen la vestgadira che ti drovas, cura ch'igl ei cauld e cun in punct blau la vestgadira che ti drovas, cura ch'igl ei freid. La vestgadira che ti drovas cura ch'igl ei freid e cauld, marcheschas ti cun omisduas colurs.

Marcescha la vastgadira ca tei dovras, cur c'igl e tgòld cun egn punct cotschen a la vastgadira ca tei dovras, cur c'igl e fred cun egn punct blau. La vastgadira ca tei dovras cur c'igl e fred a tgòld, marceschas tei cun amaduas calurs.

Markescha cun ün punct cotschen ils vstieus cha tü drouvast, cur cha'd es chod. Markescha alura cun ün punct blov ils vstieus cha tü drouvast, cur cha'd es fraid. Ils vstieus cha tü drouvast cur cha'd es fraid e chod, stust tü marker cun tuottas duos culuors.

Markescha cun ün punct cotschen  la büschmainta cha tü douvrast, cur chi'd es chod. Markescha lura cun ün punct blau la büschmainta cha tü douvrast, cur chi'd es fraid. La büschmainta cha tü douvrast, cur chi'd es fraid e chod stoust tü marcar cun tuottas duos culurs.


Legia las damondas dil mingle e va lu alla tscherca da differentas persunas che san rispunder allas damondas cun 'gie'.

Ligia las amparadas digl mingle a va a la tscheartga da diferaintas parsùnas ca san raspunder las amparadas cun egn 'ea'.

Legia las dumandas dal mingle e vo alura in tschercha da differentas persunas chi paun respuonder a las dumandas cun 'schi'.

Legia las dumondas dal mingle e va lura in tschercha da differentas persunas chi pon respuonder a las dumondas cun 'schi'.


Ils nums dallas parts dil tgierp ein zuppai ella reit horizontalmein ni verticalmein. Marchescha quitordisch dad els, mintgin cun in'autra colur.

Igls nums da las parts digl tgierp en zupos an la reet, an la horizontala near an la verticala. Marcescha 14 dad els mintgame cun egn'otra calur.

Ils noms da las parts dal corp sun zuppos illa rait (orizontel- u verticalmaing). Markescha quattordesch parts cun differentas culuors.

Ils noms da las parts dal corp sun zoppats aint illa rait (orizontal- e verticalmaing). Markescha quattordesch parts cun differentas culurs.


Noda la vestgadira tenor las indicaziuns.

Marcescha la vastgadira tanor las indicaziùns.

Nota la büschmainta tenor las indicaziuns.


Chenüna büschmainta hast tü il plü jent?


Scriva ussa ils nums dalla vestgadira che ti has zavrau tenor colurs ella tabella. Sche ti enconuschas aunc autra vestgadira, astgas ti secapescha cumpletar la tabella.

Scriva igls nums da la vastgadira ca tei âs zavro tanor calurs an la tabela. Scha tei ancanuschas ànc otra vastgadira, dastgas tei sacapescha cumpletar la tabela.

Scriva uossa ils vstieus cha tü hest marco cun differentas culuors aint illa tabella. Cumplettescha la tabella cun oters vstieus cha tü cugnuoschast.

Scriva uossa la büschmainta cha tü hast marcà cun differentas culurs aint illa tabella. Cumplettescha la tabella cun otra büschmainta cha tü cugnuoschast.


e) Tgi en igls teas amitgs a las tias amitgas?


i) Hest tü üna bes-cha chasauna? Quinta.

i) Hast tü üna bes-cha da chasa? Quinta.


f) Has ti in meglier amitg/ina megliera amitga?

f) Âs tei egn miglier amitg/egna miglra amitga?

f) Hest tü ün meglder amih u üna megldra amia?

f) Hast tü ün meglder ami o üna megldra amia?


a) Quàntas parsùnas cumpeglia la tia famiglia?

a) Quauntas persunas faun part da tia famiglia?

a) Quantas persunas fan part da tia famiglia?


b) Tgi ei pli stregns – tiu bab ni tia mumma?

b) Tgi e ple rigurus – igl tieus bab near la tia mama?

b) Chi es pü sever – tieu bap u tia mamma?

b) Chi es plü sever – teis bap o tia mamma?


c) Co e la relaziùn cugls teas fardagliùns?

c) Che relaziun hest tü cun tieus fradgliuns?

c) Che relaziun hast tü cun teis fradgliuns?


d) Has ti ina stretga relaziun cun tes tats e tias tattas?

d) Âs tei egna stretga relaziùn cugls teas tats a las tias tatas?

d) Hest tü üna stretta relaziun cun tieus nons e tias nonas?

d) Hast tü üna stretta relaziun cun teis bazegners e tias nonas?


h) Tier tgi vas ti sco emprem, sche ti ...

h) Tier tgi vas tei sco amprem, scha tei ...

h) Tar chi vest tü scu prüm, scha tü ...

h) Pro chi vast tü sco prüm, scha tü ...


Discutescha las suandontas damondas cun tiu vischin ni cun tia vischina.

Discutescha las savundàntas amparadas cugl tieus vaschegn near cun la tia vaschegna.

Discuta las seguaintas dumandas cun tieu chantunais u tia chantunaisa.

Discuta las seguaintas dumondas cun teis vaschin o tia vaschina.


Empleina quei cor culs nums dallas persunas e dils animals che ti has bugen.

Amplagna que cor cugls nums da las parsùnas a digls animals ca tei âs bugent.

Impla quist cour culs noms da las persunas e da las bes-chas cha tü hest gugent.

Implischa quist cour culs noms da las persunas e da las bes-chas cha tü hast jent.


Nene meglee in cernet. (mo cul vocal 'e')

Le Nene meglee egn cernet. (me cugl vocal 'e')

Nene mengee en cernet. (be cul vocal 'e')


Nis tidliin bigin misici clissici. (mo cul vocal 'i')

Nis tirlign bigint misici clissici. (me cugl vocal 'i')

Nis tidliins gigint misici clissici. (be cul vocal 'i')

Nis tidliin gigint misici clissici. (be cul vocal 'i')


Scrivi ussa in cuort text da treis construcziuns. Duvrei denton mo in vocal. Prelegi vies text. Anflan vos conscolars ora co il text stuess tunar correctamein?

Scrived ussa egn curt text da tres construcziùns. Duvrad dantànt me egn vocal. Preliged igl voss text. Tgatan igls voss cunsculars or sco'gl text stuess tunar corectameing?

Scriva uossa ün cuort text da trais frasas. Drouva però be ün vocal. Prelegia tieu text in classa. Chattan our tieus conscolars, cu cha'l text stuvess tuner inandret?

Scrivai uossa ün cuort text da trais frasas. Dovrai però be ün vocal. Prelegiai vos text in classa. Chattan oura voss conscolars, co cha'l text stuvess tunar inandret?


Tedlei bein tgei construcziuns ch'il scolast prelegia. Schei ellas mo cun in vocal e scrivi ellas suenter mo cun in vocal.

Tarlad bagn tge construcziùns c'igl surmester preligia. Sadezided par egn vocal a ramplazad tut igls vocals da las construcziùns cugl vocal tscharnieu. Nudad ussa las construcziùns furmadas.

Taidla bain che frasa cha'l magister prelegia. Nota quella frasa. Scriva alura la listessa frasa, ma drouva be ün singul vocal.

Tadlai bain che frasa cha'l magister prelegia e scrivai quella frasa. Scrivai lura la listessa frasa, ma dovrai be ün singul vocal.


Empruei da dir las construcziuns mintgamai mo cun in vocal.

Ampruvad da gir las construcziùns mintgame me cun egn vocal.

Pruvè da scriver las frasas be cun ün vocal.

Provai da scriver las frasas be cun ün vocal.


Con bein enconuschas ti ils nums da parentella? Cumpletescha las construcziuns e drova mintga plaid ina gada.

Quànt bagn ancanuschas tei igls nums da la parantela? Cumpletescha las construcziùns a dovra mintga pled egn'eada.

Quaunt bain cugnuoschast tü ils noms da tia parantella? Cumplettescha las frasas e drouva mincha pled be üna vouta.

Quant bain cugnuoschast tü ils noms da tia parantella? Cumplettescha las frasas e douvra mincha pled be üna jada.


Co senumnan las persunas che s'audan tier tia famiglia? Cumpletescha las construcziuns.

Co sanumnan las parsùnas ca s'odan tier la tia famiglia? Cumpletescha las construcziùns.

Cu haun nom las persunas chi faun part da tia famiglia? Cumplettescha las frasas.

Co han nom las persunas chi fan part da tia famiglia? Cumplettescha las frasas.


Enconuschas ti plaids cun aunc dapli vocals? Studegia, forsa anflas ti in ni dus exempels.

Ancanuschas tei pleds cun ànc daple vocals? Studegia, forza tgatas tei egn near dus exaimpels.

Cugnuoschast tü pleds cun auncha dapü vocals? Stüdgia bain, forsa chattast tü ün u duos exaimpels.

Cugnuoschast tü pleds cun amo daplü vocals? Stübgia bain, forsa chattast tü ün o duos exaimpels.


Tgi en classa ha anflau il plaid culs pli biars vocals? Scriva quel silla lingia.

Tgi an classa â cato igl pled cun igls ple blears vocals? Scriva quel sen la lingia.

Chi in tia classa ho chatto il pled culs pü bgers vocals? Scriva quel pled sülla lingia.

Chi in tia classa ha chattà il pled culs plü blers vocals? Scriva quel pled sülla lingia.


Teidla ils plaids e fai la crusch el dretg liug. Dai lu risposta allas damondas.

Tearla igls pleds a fe egna crusch agl dretg liac. Raspunda las amparadas.

Taidla bain ils pleds e fo la crusch al dret lö. Respuonda alura a las dumandas.

Taidla bain ils pleds e fa la crusch al dret lö. Respuonda lura a las dumondas.


Tgei plaids savess ins plazzar nua? Lein empruar da far uorden.

Inua as pudess metter che pled? Pruvains da fer uorden.

Ingio as pudessa metter che pled? Provain da far uorden.


Finescha las construcziuns cun agid dallas rispostas che ti has survegniu da tia mumma ni da tiu bab.

Feta las construcziùns cun agid da las raspostas ca tei âs survagnieu da tia mama near da tieus bab.

Cumplettescha las frasas cun agüd da las respostas cha tü hest survgnieu da tia mamma u da tieu bap.

Cumplettescha las frasas cun agüd da las respostas cha tü hast surgni da tia mamma o da teis bap.


Lupo dat dalla cua e mira plein spetgas siper la mumma. La mumma entscheiva a raquintar: «Avon tschun onns, cura che Nic era aunc in pignet, essan nus i ell'Italia en vacanzas. Bab, Nic, Luisa ed jeu.»

Igl Lupo dat da la cùa a varda plagn marveglias separ la mama. La mama antscheva a raquintar: «Avànt tschentg ons, cur c'igl Nic eara ànc egn pintget, eassan nus ieus an l'Itaglia an vacànzas, igl bab, igl Nic, la Luisa a jou.»

Lupo do da la cua e guarda plain aspettativas aint per mamma. Mamma cumainza a quinter: «Avaunt tschinch ans, cur cha Nic d'eira auncha ün poppin, essans ieus in Italia in vacanzas. Bap, Nic, Luisa ed eau.»

Lupo dà da la cua e guarda plain aspettativas aint per mamma. Mamma cumainza a quintar: «Avant tschinch ons, cur cha Nic d'eira amo ün poppin, eschna its in Italia in vacanzas. Bap, Nic, Luisa ed eu.»


«Gie, tei havein nus stuiu schar cheu, ti eras aunc in pign ed il viadi fuss staus memia liungs. Mo tat e tatta han mirau da tei.»

«Ea, te vainsa stuieu schar qua. Tei earas ànc egn pintg ad igl vieadi fuss sto megna lùng. Mo igl tat a la tata ân vurdo da te.»

«Hei, a te vainsa stuvieu lascher cò, tü d'eirast auncha ün pitschnin, ed il viedi füss sto memma lung, ma nona e non haun guardo da te.»

«Hai, a tai vaina stuvü laschar quia, tü d'eirast amo ün pitschnin, ed il viadi füss stat massa lung, ma nona e bazegner han guardà da tai.»


Nic ri: «Ti havesses segir fatg pésch egl auto!»

Igl Nic ri: «Tei vessas siir fatg pisch agl auto!»

Nic ria: «Tü vessast sgür fat il pisch aint il auto!»

Nic ria: «Tü vessast sgüra fat il pisch aint il auto!»


La famiglia Babulin sesa avon sia casa violetta cul balcun empau uiersch e gauda il sulegl dalla sera.

La famiglia Babulin sea avànt la sia tgea violeta cugl balcùn ampo tort a gioda igl sulegl da la sera.

La famiglia Babulin tschainta davaunt lur chesa violetta cun la lobgia ün pô torta e gioda il sulagl da la saira.

La famiglia Babulin sezza davant lur chasa violetta culla lobgia ün pa torta e gioda il sulai da la saira.


«Gie, e ti havesses era fatg pigliar tema ils Talianers cun tia schliata luna», di Lupo.

«Ea, a tei vessas ear fatg tema agls Talianers cun la tia schleata luna», gi igl Lupo.

«Hei, e'ls Taliauns vessan clappo temma da tia noscha glüna», disch Lupo.

«Hai, e'ls Talians vessan tschüf temma da tia noscha glüna», disch Lupo.


Brutus mira tut vilaus siper Lupo: «Jeu e schliata luna? Jeu hai mai schliata luna!»

Igl Brutus varda tut vilo segl Lupo: «Jou a schleata luna? Jou ve mena schleata luna!»

Brutus guarda tuot indegno aint per Lupo: «Eau noscha glüna? Eau nu d'he mê noscha glüna!»

Brutus guarda tuot indegnà aint per Lupo: «Eu noscha glüna? Eu nun ha mai noscha glüna!»