Silsuenter fan ils scolars il pensum 'Tgi sun jeu' ed inventan treis legns semeglionts cun nums geografics per lur conscolars. Els brattan ils legns in cun l'auter e sligian e controlleschan els.

Suainter fan igls sculars la leztga 'Tgi sund jou' ad invanteschan tres legns samagliànts cun nums geografics par lur cunsculars. Els baratan igls legns l'egn cun l'oter a schleian a controleschan las leztgas.


Maletgs da cuntradas, vitgs, marcaus, persunas, autos … e cartas cun tut ils bustabs gronds digl alfabet. Tut las cartas ein sin meisa cul tgau engiu. Igl emprem volver ina carta cun in maletg, suenter ina cun in bustab. Exempel: il maletg muossa in vitg, la carta digl alfabet muossa in D. Il scolar ni la scolara enquera in num pil vitg, p.ex. Danis.

Maletgs da cuntradas, vischnàncas, martgieus, parsùnas, autos ... a tgartas cun tut igls bustabs grànds digl alfabet. Tut las tgartas en sen mesa cugl tgieu angiou. Igl amprem e'gl da volver egna tgarta cun egn maletg, suainter egna cun egn bustab. Exaimpel: igl maletg muss'egna vischànca, la tgarta digl alfabet muss'egn D. Igl scular near la sculara anquiera igl num par la vischnànca, p.ex. Donat.


Sch'ins ei buca segirs ch'ils scolars vegnien da dar il giug, san ins entscheiver culla suandonta varianta.

Sch'igl surmester e betga siir c'igls sculars en bùns da far igl gioi, sa el antschever cun la savùndanta variànta.


La buoba suna ina canzun da Nadal cun sia flauta.

La buaba sùna egna canzùn da Nadal cun la sia flauta.

La matta suna üna chanzun da Nadel culla flöta.

La matta suna üna chanzun da Nadal culla flöta.


Il scolast dat in text als scolars. Quels legian e nodan cun fleter glischont tut ils nomens ch'els anflan enteifer in temps limitau. Tgei gruppa anfla ils biars?

Igl surmester dat egn text agls sculars. Quels ligian a nodan cun egn fleter glischaint tut igls nomens c'els tgatan an tearma d'egn tains limito. Tge grupa tgata igls ple blears?

Il magister scumparta ün text, e'ls scolars tscherchan infra ün temp limito usché bgers nomens scu pussibel.

Il magister scumparta ün text, e'ls scolars tscherchan infra ün temp limità plü blers nomens pussibels.


Ins savess era reparter als scolars ina tabella cun casets vits e schar crear els in exercezi d'encurir nomens pils conscolars.

Ign savess ear dar agls sculars egna tabela vida a schar crear els egn exerzezi d'ancurir nomens pigls cunsculars.

Il magister po eir scumpartir giatters vöds als scolars e'ls lascher fer svess 'salatas da custabs' per lur conscolars.

Il magister po eir scumpartir giatters vöds als scolars e tils laschar far svess salatas da custabs per lur conscolars.


Aint il paquet da Curdin ho que patins nairs.

Aint il pakettin da Curdin esa patins nairs.


Tina drova frina, ovs, zucher e nuschs per far creflis.

La Tina dovra fregna, ovs, zucer a nuschs par far bumas.

Tina drouva painch, zücher, övs e farina per fer grassins.

Tina douvra painch, zücher, övs e farina per far grassins.


La scolasta ha prelegiu ina biala historia.


Il gat vul buc ir ord casa da quella ferdaglia.

Igl giat vut betg ir ord tgea an quella fardaglia.

Il giat nu voul ir our d'chesa in quista fradaglia.

Il giat nu voul ir our d'chasa in quista fradaglia.


Ils scolars roteschan silsuenter da taglier a taglier e scrivan el carnet dus plaids per mintga sun special.

Par mintga sùn spezial digls tagliers ston igls unfànts ampruvar da catar dus pleds a scriver quels agl carnet.

Ils scolars vaun alura d'ün plat a l'oter e scrivan per mincha sun speciel duos pleds aint in lur quadern.

Ils scolars van lura d'ün plat a tschel e scrivan per mincha sun special duos pleds aint in lur quadern.


In, dus scolars van avon esch, ils auters mettan entuorn enzacontas cartas. Ils scolars avon esch ston anflar ora tgei cartas ch'ein ussa tier il falliu sun special.

Egn near dus sculars van davànt igl esch, igls oters metan dantànt anzaquàntas tgartas agl falo taglier. Igls sculars c'earan davànt igl esch ston catar igls sbagls.

Duos scolars vaun dadour üsch e'ls oters spostan ün pêr cartas. Ils duos scolars stöglian alura chatter our che cartas chi sun gnidas spustedas.

Duos scolars van dadour porta e tschels spostan ün pêr cartas. Ils duos scolars ston lura chattar oura che cartas chi sun gnüdas spostadas.


• Ils scolars dattan cun differents instruments il tact dallas secundas e din leutier il num/ina construcziun ni fan pass.

• Igls sculars datan cun diferaints instrumaints igl tact da las secundas a gin vetier igl num/egna construcziùn near fan pass.

• Ils scolars daun aint il tact da las secundas cun differents instrumaints. Els dian lotiers ün nom u üna frasa u faun ün pass inavaunt.

• Ils scolars dan aint il tact da las secundas cun differents instrumaints. Els dischan lapro ün nom o üna frasa o fan ün pass inavant.


• Ils scolars vegnan dumandai da star quiets e serrar ils egls exact ina minuta. Cura ch'ils scolars han l'impressiun ch'ina minuta seigi vargada, arvan els ils egls. Tgi ha il meglier sentiment pil temps?

• Igls sculars ston star quiets a sarar igls îls exact egna minuta. Cur c'igls sculars ân l'impressiùn c'egna minuta segi passada, earvan els igls îls. Tgi â igl miglier santimaint pigl tains?

• Ils scolars serran ils ögls per exact ün minut. Cur ch'els haun l'impreschiun ch'ün minut saja passo, evran els darcho ils ögls. Chi ho il meglder sentimaint pel temp?

• Ils scolars serran ils ögls per exact ün minut. Cur ch'els han l'impreschiun ch'ün minut saja passà, drivan els darcheu ils ögls. Chi ha il meglder sentimaint pel temp?


Ils scolars guardan sün l'ura e'l magister prouva d'activer lur presavair. Els nomnan in classa chosas chi daun in ögl (p.ex.: ün maun vo pü svelt cu l'oter, ün maun es pü pitschen cu l'oter, e.u.i.).

Ils scolars guardan sün l'ura e'l magister prouva d'activar lur presavair. Els nomnan in classa chosas chi dan in ögl (p.ex.: ün man va plü svelt co tschel, ün man es plü pitschen co tschel, e.u.i.).


Agl plenum numnan els las tgossas ca datan an îl (par exaimpel: egna lantscheta va ple speart ca l'otra, egna e ple pintga).

Il böt es cha'ls scolars badan cha las uras analogas haun trais mauns chi as mouvan in maniera differenta.

Il böt es cha'ls scolars badan cha las uras analogas han trais mans chi's muaintan differentamaing.


• Ins sa schar arder ina candeila e mesirar con bia dalla candeila che resta suenter in'ura.

• Ign sa schar arder egna candela a masirar quànt zentimeters near melimeters ple pintga c'ella e suainter egn'ura.

• A's po impizzer üna chandaila ed imsürer il töch chi resta auncha zieva ün'ura.

• I's po impizzar üna chandaila e masürar il toc chi resta amo davo ün'ura.


Ins sa era discutar daco ch'ei tonscha magari buca mo culla lontschetta che muossa las uras e quella che muossa las minutas.

Ign sa ear discutar partge c'igl tànscha magari betga me cun la lantscheta ca mussa las uras a quella ca mussa las minutas.

A's po eir discuter, perche cha que nu basta minchataunt d'imsürer il temp be cul maun da las uras e cun quel dals minuts.

I's po eir discuter, perche chi nu basta minchatant da masürar il temp be cul man da las uras e cun quel dals minuts.


Per sentir la dimensiun dil temps san ins era schar presentar ils scolars las activitads da secundas: star si, serrar ils egls, ...

Par santir la dimensiùn digl tains san ign ear schar preschantar igls sculars las activitads da secundas: star sei, sarar igls îls, ...

Per survgnir il sentimaint pel temp as po que eir lascher preschanter als scolars activiteds chi düran be secundas: ster sü, serrer ils ögls, …

Per surgnir il sentimaint pel temp as poja eir laschar preschantar als scolars activitats chi düran be secundas: star sü, serrar ils ögls, …


Tagliar il model da copiar (M4.1a) suenter las lingias entiras e faldar suenter las lingias punctadas, aschia ch'ei dat 'finiastras' per mintga sun special.

Tagliear igl figl da lavur (M4.1a) suainter las lingias antieras a faldar suainter las lingias punctadas, ascheia c'igl dat 'faneastras' par mintga sùn spezial.

Piglier il model da copcher (M4.1a) e'l taglier lung las lingias trattas our. Alura plajer tenor las lingias interruottas e coller la strivla immez sün ün fögl vöd. Per mincha sun paun alura gnir aviertas las fnestras. Suot mincha fnestra paun ils scolars scriver pleds cul sun correspundent.

Tour il model da copchar (M4.1a) e til tagliar lung las lingias trattas oura. Lura plajar tenor las lingias interruottas e collar la stribla immez sün ün fögl vöd. Per mincha sun pon lura gnir drividas las fanestras. Suot mincha fanestra pon ils scolars scriver pleds cul sun correspundent.


Per mintga sun special drovan ins in fegl rodund da differenta colur. Sin quel scrivan ins ils plaids corrispundents, duront ch'ins tracta mintga sun special. Cura ch'ins ha empleniu tut las rudialas, ston ins faldar quellas empermiez e lu taccar mintgamai ina mesadad dil rudi sin ina mesadad dad in auter rudi e.a.v., aschia ch'ei dat ina rucla.

Par mintga sùn spezial dovr'ign egn figl radund da diferainta calur. Sen quel scriv'ign igls pleds coraspundaints, durànt c'ign tracta mintga sùn spezial. Cur c'ign â amplanieu tut las rudealas, ston ign faldar quellas aintamiez ad alura tatgear mintgame egna measadad digl rudi sen egna measadad dad egn oter rudi a.a.a., antocen c'igl dat egna cula.

Per mincha sun speciel as drouva ün fögl arduond da differenta culur. Sün mincha fögl da culur as scriva pleds dal sun cha's tratta specielmaing. Cur cha tuot ils fögls sun implieus cun pleds, as fo immez üna foda e's tacha adüna insembel la mited d'ün sun cun la mited d'ün oter sun, uschè cha que do üna culla.

Per mincha sun special as douvra ün fögl raduond da differenta culur. Sün mincha fögl da culur as scriva pleds dal sun chi's tratta specialmaing. Cur cha tuot ils fögls sun implits cun pleds, as faja immez üna foda e's tacha adüna insembel la mità d'ün sun culla mità d'ün oter sun, uschè chi dà üna culla.


Cular la part amiez (suns specials) sin in fegl vit aschia ch'ins sa scriver plaids cul sun corrispundent sut mintga finiastra. Per haver dapli spazi per nudar plaids san ins prender plirs fegls vits e metter quels davos il model da copiar, fixar ils fegls vits cun fermagl vid il model da copiar, tagliar las lingias entiras e lu cular la part permiez giu dil fegl davos sin in ulteriur fegl vit.

Par ver daple spazi par nudar pleds san ign prender daple figls vids a meter quels davostier segl modèl (M4.1a), fixar igls figls vids cun egn farmagl ved igl modèl (M4.1a), tagliear las lingias antieras ad alura cular la part parmiez giou digl figl davos sen egn ulteriur figl vid.

Per avair dapü plazza as po que druver dapü fögls e taglier aint las fnestras tenor il model da copcher (M4.1a). La strivla immez po gnir fixeda cun ün bostitsch. Zieva vain quella tacheda sün ün fögl vöd.

Per avair daplü lö as poja tour daplü fögls e tagliar aint las fanestras tenor il model da copchar (M4.1a). La stribla immez po gnir fixada cun ün bostitsch. Davo vain quella tachada sün ün fögl vöd.


hirundella, maula, bau, auca, tscharva, talpa, furmicla, tartaruga, falien

irundeala, palusa, bo, oca, tschearv, talpa, furmicla, tartaruga, filient

a) scarafag, b) talpa, c) furmia, d) tartaruga, e) randulina, f) anda, g) rasulauna,

a) scarafag, b) talpa, c) furmia, d) tartaruga, e) randulina, f) anda, g) uzlana, h) arogn,


Alla fin digl exercezi preparan ils scolars e las scolaras sezs entginas structuras da plaids sco ella davosa part digl exercezi 5 e dattan quellas lu ad in conscolar ni ad ina conscolara che ston anflar ils plaids.

A la fegn digl exerzezi preparan igls sculars a las scularas sezs anzaquàntas structuras da pleds sco an la davosa part digl exerzezi 5 a datan quellas alura ad egn cunscular near ad egna cunsculara par catar igls pleds.

A la fin da l'exercizi preparan ils scolars e las scolaras svess ün pêr pleds sainza consonants scu in l'ultima part da l'exercizi 5. Ün conscolar u üna conscolara po alura pruver da chatter las soluziuns.

A la fin da l'exercizi preparan ils scolars e las scolaras svess ün pêr pleds sainza consonants sco ill'ultima part da l'exercizi 5. Ün conscolar o üna conscolara po lura provar da chattar las soluziuns.


caura, nuorsa, vacca, asen, lieur, miur, uors, liun, zebra, erizun, rauna, elefant

luf, nursa, rafùn, asen, lieur, mir, urs, liùn, zebra, erizùn, ràna, elefànt

chevra, bês-ch, vacha, esan, leivra, mür, uors, liun, zebra, rizza, rauna, elefant

chavra, besch, vacha, asen, leivra, mür, uors, liun, zebra, rizza, rana, elefant


e) Il 'tg' dat ei cun quella pronunzia buc en tudestg ed era buc els auters lungatgs. Ei setracta pia d'ina specialitad romontscha.

e) Igl 'tg' dat igl cun quella pronunztga betg an tudestg ad ear betg an oters lungatgs. Igl satracta peia d'egna spezialitad rumàntscha.


Ils scolars ein partgi en duas gruppas. Dad ina vart da mintga retscha sesanflan dus mantuns cun maletgs ni plaids che cuntegnan il sun 'tg'. Sin commando pren il scolar il pli datier da mintga gruppa la carta sisum e legia quella miez dad ault. El dat vinavon la carta a siu vischin che sto medemamein leger e dar vinavon ella. Suenter ch'il davos scolar ha legiu la carta, metta el quella en in cup ni in taglier, va vi davon e legia la proxima carta. La cuorsa ei alla fin, cura che la davosa carta ei el cup davostier.

Igls sculars en partgieus aint an duas grupas a sametan sei an colonas. Davàntier e mintgame egn mantùn cun maletgs near pleds ca cuntegnan igl sùn 'tg'. Sen cumond prenda igl amprem scular da mintga grupa la tgarta senzum a ligia quella miez dadòlt. El dat anavànt la tgarta agl scular davos el. Lez ligia ear la tgarta a dat anavànt ella. Ascheia va'gl anavànt antocen c'igl davos scular â ligieu la tgarta. Quel meta giou ella a va davàntier par liger la proxima tgarta. La cursa e a fegn cur ca la davosa tgarta e davostier.

La magistra fuorma duos gruppas da scolars. Ils scolars as mettan in lingia ün zieva l'oter. Dad üna vart da la lingia es ün mantun da cartas da pleds cul sun 'ch'. Il prüm scolar piglia la prüma carta e la legia da bass. El do inavaunt la carta al prossem scolar chi stu eir ler il pled e surder la carta al prossem illa lingia. L'exercizi cuntinua uschè, fin cha tuot la gruppa ho let il pled. L'ultim scolar metta la carta aint in üna s-chacla, vo al cumanzamaint da la lingia e piglia la prosma carta. El la legia e la do alura darcho inavaunt al prossem scolar. La cuorsa es a fin, cur cha l'ultima carta es aint illa s-chacla a la fin da la culuonna.

La magistra fuorma duos gruppas da scolars. Ils scolars as mettan in lingia ün davo tschel. Dad üna vart da la lingia es ün mantun da cartas da pleds cul sun 'ch'. Il prüm scolar piglia la prüma carta e tilla legia da bass. El dà inavant la carta al prossem scolar chi sto eir leger il pled e surdar la carta al prossem illa lingia. L'exercizi cuntinua uschè, fin cha tuot la gruppa ha let il pled. L'ultim scolar metta la carta aint in üna trocla, va al cumanzamaint da la lingia e piglia la prosma carta. El tilla legia e tilla dà lura darcheu inavant al prossem scolar. La cuorsa es a fin, cur cha l'ultima carta es aint illa trocla a la fin da la culuonna.


Cun far il giug percorschan ils scolars tgei sun che duei vegnir tractaus. Els numnan aunc ina gada ils plaids ch'ein vegni duvrai el giug.

Igls sculars parcorschan durànt igl gioi tge sùn ca vean tracto. Els numnan ànc egn'ea igls pleds c'en vagnieus duvros agl gioi.

Cun fer quist gö badan ils scolars cha'l sun 'ch' vain avaunt in mincha pled. Els repetan aunch'üna vouta ils pleds ch'els haun let.

Cun far quist gö badan ils scolars cha'l sun 'ch' vain avant in mincha pled. Els repetan amo üna jada ils pleds ch'els han let.


Il scolast concluda cun differentas damondas: «Tgei ura ha buca lontschettas da secundas?» «Tgei ura drova neginas cefras?» «Tgei ura ei memia gronda per purtar ella cun ins?»

Igl surmester seara giou cun diferaintas amparadas: «Tge ura â betga la lantscheta da secundas?» «Tge ura dovra nignas zefras?» «Tge ura e megna grànda par purtar anturn?»

Il magister fo per glivrer differentas dumandas: «Chenün'ura nun ho ün maun da las secundas?» «Chenün'ura nun ho üngünas cifras?» «Chenün'ura es memma granda per metter vi dal bratsch?»

Il magister fa per finir differentas dumondas: «Che ura nun ha ün man da las secundas?» «Che ura nun ha ingünas cifras?» «Che ura es massa gronda per metter vi dal bratsch?»


• Ins sa era far ina cuorsa e metter pag ch'in scolar sappi cuorer ina gada entuorn scola en ina minuta.

• Ign sa ear far egna cursa a scumeter c'egn scular setgi curer egn'eada anturn la tgea da scola an egna minuta.

• A's po eir fer üna cuorsa e guarder, sch'ün scolar es bun da cuorrer üna vouta intuorn la scoula infra ün minut.

• I's po eir far üna cuorsa e verer, sch'ün scolar es bun da cuorrer üna jada intuorn la scoula infra ün minut.


• Cheu savess ins far in exercezi en fuorma d'ina concurrenza. Ils scolars dumbran tochen 60 per anflar la dimensiun dall'ura. Tgi ch'ei il pli datier d'ina minuta, cura ch'il scolast cloma 'stop', ha gudignau.

• Qua savess ign far egn exerzezi an furma d'egna concurenza. Igls sculars dumbran antocen 60 par santir la dimensiùn d'egna minuta. Tgi c'e igl ple datier d'egna minuta cur ca la surmestra cloma 'stop', â gudagnieu.

• A's po fer l'exercizi in fuorma da concurrenza. Ils scolars innombran da bass fin 60 per survgnir il sentimaint pel temp. Quel u quella chi'd es il pü daspera ad ün minut cur cha'l magister clama 'stop', ho guadagno.

• I's po far l'exercizi in fuorma da concurrenza. Ils scolars dombran da bass fin 60 per surgnir il sentimaint pel temp. Quel o quella chi'd es il plü dastrusch d'ün minut, cur cha'l magister cloma 'stop', ha guadagnà.


furbaz/stroli, tresor/scazi, piez/stratsch, tema/sterment, tunada/sfraccada, nuegl/stalla, péz/spitg, equipa/squadra, plaunca/spunda, sort/specia, tappalori/sgnap, caraun/storta

salvader/spindrader, stapùn/sdratsch, tema/starmaint, plùnt/sfratg, nuegl/stala, spiel/ spegna, equipa/squadra, plànca/spunda, sort/spezia, bregl/sgregn, curva/stiert, fal/sbagl

sort/spezcha, uigl/stalla, cuosts/spaisas, cuolp/sfrach, equipa/squedra, fraunch/sgür, terribel/schnuaivel, curva/stüerta, crasta/spih, lingia/strich, fal/sbagl, costa/spuonda, desdir/sdir giò qchs

sort/spezcha, uigl/stalla, cuolp/sfrach, equipa/squadra, franc/sgür, terribel/schnuaivel, curva/storta, craista/spih, lingia/strich, costa/spuonda


lubir/scumandar, envidar/stizzar, far liber/stuppar, schar far/sfurzar, unir/sparter, far vegnir/spedir, lartg/stretg, clar/stgir, plaun/svelt, freid/step, rar/spess

lubir/scumandar, anvidar/stizar, trer/stumplar, amplanir/svidar, unir/spartgir, prolungar/scurzanir, lartg/stretg, cler/stgir, plàn/speart, sgargnir/scusatar, rar/spess

agüz/muot, permiss/scumando, larg/stret, cler/s-chür, plaun/svelt, fraid/chod, rer/spess, greiv/liger, gross/stigl, lung/cuort, larg/stret

agüz/muot, permiss/scumandà, san/amalà, larg/stret, cler/s-chür, plan/svelt, fraid/chod, rar/spess, glisch/gruogl, grond/pitschen, greiv/liger, lung/cuort, larg/stret


tuccan en ils peis, sch'il 'tg' sesanfla alla fin dil plaid.

tutgan aint igls pes, sch'igl 'tg' satgata a la fegn digl pled.

... tuochan ils peis, scha'l 'ch' es a la fin dal pled.

toccan ils peis, scha'l 'ch' es a la fin dal pled.


mettan ils mauns a calun, sch'il 'tg' sesanfla enamiez il plaid.

metan igls màns segls calùns, sch'igl 'tg' satgata aintamiez igl pled.

... mettan ils mauns süls chaluns, scha'l 'ch' es immez il pled.

mettan ils mans süls gialuns, scha'l 'ch' es immez il pled.


artg, stgirat, tgina, pitgar, retg, tgaubriechel, tgiet, sutga, matg, petga, zetga, tgaper, amitga, andutgel, adatg, bufatg, tgamin, tgaun, bostger, mustga, tgiern, cametg, piertg, tertgar, tgietschen

artg da plievgia, stgirat, tgegna, pitgear, retg, cupitgola, sutga, matg, petga, zetga, tgamischa, amitga, andutgel, adatg, bufatg, tgamegn, tgàn, mustga, tgiern, tgametg, piertg, tartgear, latg, furtga, stgagna, pitgear, tgòltscha

arch, chüna, vacha, zücha, chamin, vierchel, sach, chüern, püerch, chaschöl, chaun, chavels, pichalain, cho, zücher, rinch, fabricher, chadafö, furchetta, sech, minchületta, chastè, chül, barcha, charta

arch, chüna, sopcha, zücha, chamin, vierchel, sach, chüern, porch, chaschöl, chan, chavels, pichalain, cheu, zücher, rinch, fabrichar, chadafö, furchetta, sech, minchületta, chastè, chül, barcha, charta


aulzan la bratscha, sch'il 'tg' sesanfla all'entschatta dil plaid.

òlzan la bratscha, sch'igl 'tg' satgata a l'antscheata digl pled.

... ozan la bratscha, scha'l 'ch' es al cumanzamaint dal pled.

dozan la bratscha, scha'l 'ch' es al cumanzamaint dal pled.


Ils scolars e las scolaras fuorman construcziuns/damondas a bucca. Mintga scolar posseda ina carta cun maletgs ni plaids cun 'tg'. Els enqueran in partenari e fan damondas alternontamein. Las damondas ston vegnir formuladas aschia ch'ins sa mo rispunder cun gie ni cun na. Sch'in scolar rispunda cun gie, astgan ins dumandar vinavon. Sche la risposta ei na, midan las rollas e quei tochen ch'in scolar ha anflau ora tgei maletg ch'ei vegnius tschernius.

Igls sculars a las scularas furman construcziùns/ amparadas a buca. Mintga scular posseda egna tgarta cun maletgs near pleds cun 'tg'. Els anquieran egn partenari a fan amparadas alternàntameing. Las amparadas ston vagnir formuladas ascheia c'ign sa me raspunder cun ea near cun na. Sch'egn scular raspunda cun ea, dastg'ign amparar anavànt. Scha la rasposta e na, midan las rolas a quegl antocen c'egn scular â cato or tge maletg ca l'oter â tscharnieu.

Ils scolars e las scolaras fuorman frasas u dumandas a buocha. Mincha scolar ho üna carta cun ün disegn u ün pled chi cuntegnan ün 'ch'. In gruppas da duos faun els dumandas ün a l'oter. Las dumandas stöglian gnir formuledas da maniera cha's po respuonder be cun schi u na. Scha la resposta es 'schi', po il scolar dumander inavaunt. Scha sieu conscolar respuonda cun 'na', müdan las rollas, e que fin ch'ün scolar ho chatto our che purtret u pled cha sieu conscolar ho sülla carta.

Ils scolars e las scolaras fuorman frasas o dumondas a bocca. Mincha scolar ha üna carta cun ün disegn o ün pled chi cuntegnan ün 'ch'. In gruppas da duos fan els dumondas ün a tschel. Las dumondas ston gnir formuladas da maniera chi's po respuonder be cun schi o na. Scha la resposta es 'schi', po il scolar dumandar inavant. Scha seis conscolar respuonda cun 'na', müdan las rollas, e quai fin ch'ün scolar ha chattà oura che purtret o pled cha seis conscolar ha sülla carta.


La lontschetta da secundas vegn buca risguardada en quei exercezi, aschia che la lontschetta gronda ei quella dallas minutas e la lontschetta pintga quella dallas uras.

La lantscheta da las secundas vean betga risguardada an que exerzezi, ascheia ca la lantscheta grànda e quella da las minutas a la lantscheta pintga quella da las uras.


4. La lontschetta gronda va en in'ura entuorn il plat dall'ura.

4. La lantscheta grànda va an egn'ura egn'ea anturn igl plat da l'ura.

4. Il maun grand vo in ün'ura intuorn il plat da l'ura.

4. Il man grond va in ün'ura intuorn il plat da l'ura.


la via che la lontschetta gronda fa en ina minuta, en tschun minutas, en diesch minutas, en in quart d'ura, en mes'ura, en treis quarts d'ura, en in'ura, en duas uras.

la veia ca la lantscheta grànda fa an egna minuta, an tschentg minutas, an diesch minutas, an egn quart d'ura, an egna meas'ura, an tres quarts d'ura, an egn'ura, an duas uras.

la via cha'l maun grand dals minuts fo in ün minut, in tschinch minuts, in desch minuts, in ün quart d'ura, in üna mezz'ura, in trais quarts d'ura, in ün'ura, in duos uras.

la via cha'l man grond dals minuts fa in ün minut, in tschinch minuts, in desch minuts, in ün quart d'ura, in üna mezz'ura, in trais quarts d'ura, in ün'ura, in duos uras.


7. La lontschetta pintga va en in di duas gadas entuorn il plat.

7. La lantscheta pintga va an egn gi duas geadas anturn igl plat da l'ura.

7. Il maun pitschen vo in ün di <strong>duos voutas </strong>intuorn il plat da l'ura.

7. Il man pitschen va in ün di <strong>duos jadas </strong>intuorn il plat da l'ura.


1. La lontschetta gronda muossa las minutas.

1. La <strong> lantscheta grànda</strong> mussa las minutas.


la via che la lontschetta pintga fa en in'ura, en duas uras, en treis uras, en sis uras, en nov uras, en in miez di, en in entir di.

la veia ca la lantscheta pintga fa an egn'ura, an duas uras, an tres uras, an sis uras, an nov uras, an egn miez gi, agl antier gi.

la via cha'l maun pitschen da las uras fo in ün'ura, in duos uras, in trais uras, in ses uras, in nouv uras, in ün mez di, in ün di inter.

la via cha'l man pitschen da las uras fa in ün'ura, in duos uras, in trais uras, in ses uras, in nouv uras, in ün mez di, in ün di inter.


3. La lontschetta pintga va en in'ura d'ina cefra a l'autra.

3. La lantscheta pintga va an egn'ura d'egna zefra tier l'otra.

3. Il maun pitschen vo in ün'ura d'üna cifra a l'otra.

3. ll man pitschen va in ün'ura d'üna cifra a tschella.


2. La lontschetta pintga va il pli plaun.

2. La lantscheta pintga va igl ple plàn.


5. La lontschetta pintga drova dudisch uras, pia in miez di, per ir ina gada entuorn il plat.

5. La lantscheta pintga dovra dudesch uras, peia egn miez gi, par ir egn'ea anturn igl plat.

5. Il maun pitschen drouva dudesch uras, dimena ün mez di, per ir üna vouta intuorn il plat da l'ura.

5. Il man pitschen douvra  dudesch uras, damaja ün mez di, per ir üna jada intuorn il plat da l'ura.


1) p (papagagl), 2) c (conchiglia), 3) p (plumatsch), 4) t (televisiun), 5) f (finiastra),

1) p (papagagl), 2) c (conciglia), 3) p (plimatsch), 4) t (televisiùn), 5) f (faneastra),

1) p (papagagl), 2) c (coquiglia), 3) c (cuschin), 4) t (televisiun), 5) f (fnestra),

1) p (papagagl), 2) c (coquiglia), 3) p (plümatsch), 4) t (televisiun), 5) f (fanestra),


Duas cauras s'entaupan sin in stretg piogn che meina sur in ual. Omisduas vulan traversar il flum a medem temps, pertgei mintgina ei memia loscha per dar a l'autra la preferenza. Plein gretta seglian ellas culs corns ina encunter l'autra ed omisduas dattan ell'aua e negan.

Duas tgoras s'antopan sen egn stretg piogn ca magna sur egn ual vei. Amaduas vutan traversar igl flem agl madem mumaint, partge mintgegna e megna loscha par dar a l'otra la preferenza. Plagn greta saglian ellas cugls corns l'egn'ancunter l'otra ad amaduas datan an l'aua a neian.

b) Duos chevras s'inscuntran sün üna stretta punt chi maina sur ün ovel. Tuottas duos vöglian traverser il flüm al listess mumaint, perche cha minchüna es memma superbgia per der a l'otra la preferenza. Filantedas saglian ellas cullas cornas üna cunter l'otra e tuottas duos croudan aint ill'ova e najaintan.

b) Duos chavras s'inscuntran sün ün stret piogn chi maina sur ün aual. Tuottas duos vulessan traversar il flüm a listess temp, perche cha minchüna es massa superbgia per dar la preferenza a l'otra. Filantadas saglian ellas cullas cornas üna cunter tschella, e tuottas duos croudan aint ill'aua e's najaintan.


Quels plaids entscheivan cun in consonant lev:

Accordo cun 'Ler e cu!', materiel da copcher 3:

Accordà cun 'Leger e co!', material da copchar 3


12) p (parisol), 13) b (barschun), 14) t (tulipanas), 15) p (paun)

11) f (farmagl), 12) p (prisol), 13) b (barschùn), 14) t (tulipanas), 15) p (pàn)

12) p (paraplövgia), 13) b (braschun), 14) t (tulipaunas), 15) b (baunch)

11) c (clamra), 12) p (parasur), 13) b (barschun), 14) t (tulipanas), 15) p (pan)


Ils consonants alla fin dils plaids ein:

Igls consonànts a la fegn digls pleds sanumnan:


6) b (baselgia), 7) c (cazzetta), 8) f (forsch), 9) g (guila), 10) b (buot), 11) f (fermagl),

6) b (baselgia), 7) p (padeala), 8) f (forbesch), 9) g (guila), 10) b (butschegn),

6) b (baselgia), 7) p (padella), 8) f (forsch), 9) g (god), 10) b (butschin), 11) f (fermagl),

6) b (baselgia), 7) p (padella), 8) f (forsch), 9) g (gluetta), 10) b (butschin),


fest, fegl, fau, fom, von, flad, viv, vent, forsch, val, viadi, fil, feglia, fein, fier, vit, vin, vel

fest, fegl, figl/vigl, fom, veia, flo, viv, vent, forbesch, val/fal, vieadi, fil, feglia, fagn, fier/vier, vid, vegn/fegn, vadi

a) vacha, fögl, fo, fam, fargun, fled, viv, vent, forsch, val, viedi, fil, föglia, fain, fier, vöd, vin, vagun, frus-cher

a) vacha, fögl, fau, fom, fargun, flà, viv, vent, forsch, val, viadi, fil, föglia, fain, fier, vöd, vin, vagun


Igls consonànts a l'antscheata digls pleds sanumnan:

Ils consonants al cumanzamaint dals pleds sun:


La columba vesa co ina furmicla tschuata e po buca contonscher la riva. Cheu fiera ella in feinet egl ual. La furmicla seruschna sin quel e rema a riva. Cuort suenter vesa la furmicla co in giuvenot che mava a pei blut vul sittar la columba cun artg e paliet. Ella lai dar la péscha el calcogn dil giuvenot. Il giuven dat in griu, lai curdar il paliet e la columba po sgular naven.

La columba veza co egna furmicla baita an l'aua a po betga cuntànscher la riva. Qua fiera ella egn fistegl agl flem. La furmicla saruschna sen quel a rema a riva. Curt suainter veza la furmicla co egn giuven mat ca va a pe blut vut sagitar la columba cun piliet a balester. Ella dat egna piztgeada agl caltgogn digl mat. Igl giuven dat egn sgregn, lascha curdar igl piliet a la columba sa sgular davent.

b) Il culomb vezza cu ch'üna furmia sflatscha aint ill'ova e nu riva a la riva. Cò bütta el üna föglia aint il ovel. La furmia rampcha sün quel e rembla a la riva. Cuort zieva vezza la furmia cu ch'ün giuvnot chi chamina a pè nüd voul schluppetter il culomb cun arch e frizza. Ella pischa sül chalchagn dal giuvnot. Il giuven do ün sbreg, lascha cruder l'arch e la frizza, e'l culomb po svuler davent.

b) Il culomb vezza, co ch'üna furmia sflatscha aint ill'aua e nu riva a la riva. Qua bütta el ün tokin fain aint ill'aual. La furmia as struozcha sün quel e rembla a la riva. Pac davo vezza la furmia, co ch'ün giuvnot chi giaiva a pè nüd voul sajettar il culomb cun arch e frizza. Ella pischa sül chalchogn dal giuvnot. Il giuven dà ün sbrüi, lascha crodar l'arch e la frizza, e'l culomb po svolar davent.


1) c (talac), 2) v (tschierv), 3) t (mat), 4) t (magnet), 5) f (luf), 6) v (clev), 7) p (tschop),

1) c (banc), 2) v (tschierv), 3) t (mat), 4) t (magnet), 5) f (luf), 6) v (clav), 7) p (tschop),


dabot, dent, tabla, tagl, det, dies, tun, tuor, dutg, tenta, tenda, tup, truffel, tetg, drag, tur, donn, taur

dabot, daint, tavla, tagl, det, dies, tùn (dùn), tarbet, dutg, tenta, tenda, tum, darpùn, tetg, dragùn, tur, don, tor

a) dandet, daint, tevla, tagl, det/tet, dan, dun/tun, tuor, funtauna, tinta, tenda, stüpid, ardöffel, duos, dragun, tura, tat, tor, tuoss, gigant

a) dabot, daint, tabla, tagl, det/tet, don, tun, tuor, funtana, tinta, tenda, stüpid, tuoss, duos, dragun, tura, dat/tat, tor


El ho druvo <strong>lönch </strong>per fer quella lezcha.

El ha dovrà <strong>lönch </strong>per far quella lezcha.


Cala da pitgar culs calzers encunter la preit.

Tgala da pitgear cugls calzers ancunter la pare.

Il raig e la regina vaun in <strong>charrozza </strong>tres il bel parc.

Il rai e la raïna van in <strong>charrozza </strong>tras il bel parc.


A gimnastica fains nus adüna il prüm ün rinch.

A gimnastica fain nus adüna il prüm ün rinch.


La damaun stess il bab pli bugen enta letg.

La damàn stess igl bab ple bugent ànc ampo agl litg.

Zieva scoula chaminan ils scolars insembel vers chesa.

Davo scoula chaminan ils scolars insembel vers chasa.


Mamma metta il vierchel sülla padella da brasser.

Mamma metta il vierchel sül test da brassar.


Ils iffaunts s'allegran fich sül di da Chalandamarz.

Ils uffant s'allegran fich sül di da Chalandamarz.


Igl unviern vean igl bòld stgir la sera.

D'utuon sun ils ardöffels buns e bunmarchos.

D'utuon es la mailinterra buna e bunmarchada.


Discutar el plenum tgei tratgs communabels che tut quels plaids han (il sun 'tsch').

Igls sculars amprovan da catar or tge ca quels pleds ân cuminevel (igl sùn 'tsch').

Per conclüder dumanda la magistra, che chi saja il caracteristic da tuot quels pleds (il sun 'tsch')

Per conclüder dumonda la magistra, che chi saja il caracteristic da tuot quels pleds (il sun 'tsch')


Tier las davosas uras san igls sculars malagear sezs las lantschetas a baratar igl carnet cugl vaschegn par ca lez setgi inditgear igl tains. Par luvrar ple cunziaintameing e'gl bien da duvrar mintgame egn'otra calur par la lantscheta da las uras a quella da las minutas. An la matematica e la lantscheta da las uras cotschna a quella da las minutas blaua.

Las duos ultimas uras nun haun üngüns mauns. Ils scolars paun disegner ils mauns da las uras e dals minuts ed alura baratter ils quaderns cul chantunais u culla chantunaisa per lascher noter l'ura. Scu agüd as po que lavurer cun duos differentas culuors pels mauns da las uras (cotschen) e pels mauns dals minuts (blov).

Las duos ultimas uras nun han ingüns mans. Ils scolars pon disegnar ils mans da las uras e dals minuts e lura barattar ils quaderns cul vaschin o culla vaschina per laschar scriver l'ura. Sco agüd as poja lavurar cun duos differentas culurs pels mans da las uras (cotschen) e pels mans dals minuts (blau).


Curreger il pensum el plenum cun agid dallas uras.

Cureger la leztga agl plenum cun agid da las uras.

A's po correger l'exercizi in classa a maun da las uras.

I's po correger l'exercizi in classa a man da las uras.


1) Numna dus animals ch'entscheivan cun in 'p'.

1) Numna dus animals c'antschevan cun egn 'p'.

Nomna duos bes-chas chi cumainzan cun ün 'p'.


a) Rispunda allas damondas. Formulescha construcziuns entiras.

a) Raspunda las amparadas. Formulescha construcziùns antieras.

a) Respuonda a las dumandas. Fo frasas interas.

a) Respuonda a las dumondas. Fa frasas interas.


(Per mintga construcziun correcta (che cuntegn silmeins 6 plaids) dat ei ½ punct, en tut dat ei 2 puncts.)

(Par mintga construcziùn corecta (ca cuntegna seglmains 6 pleds) dat igl ½ punct, an tut dat igl 2 puncts.)

(Per mincha frasa correcta (chi cuntegna almain 6 pleds) do que ½ punct, in tuot do que 2 puncts.)

(Per mincha frasa correcta (chi cuntegna almain 6 pleds) daja ½ punct, in tuot daja


(Per mintga plaid correct dat ei ½ punct, en tut dat ei 3 puncts.)

(Par mintga pled corect dat igl ½ punct. Totalmeing dat igl 3 puncts.)

(Per mincha pled correct do que ½ punct, in tuot do que 3 puncts.)

(Per mincha pled correct daja ½ punct, in tuot daja 3 puncts.)


e) Il di suenter ch'els ein stai cun patinas ei gievgia.

e) Igl gi suainter c'els en stos cun schlissarigns e gievgia.

e) Il di zieva ch'els sun stos culs patins es gövgia.

e) Il di davo ch'els sun stats culs patins es gövgia.


La rassa preferida da Valentina ha sdremas cotschnas.

La gepa preferida da la Valentina â strivlas cotschnas.

La schocha prediletta da Valentina ho strivlas cotschnas.

La schocca prediletta da Valentina ha striblas cotschnas.


Streha en mintga lingia il plaid ch'ei buc in nomen.

Strescha an mintga lingia igl pled c'e betg egn nomen.

Stricha in mincha lingia il pled chi nun es ün nomen.


b) Tgei construcziuns constattan? Fai ina crusch el dretg liug.

b) Tge construcziùns cunstatan? Fe egna crusch agl dretg liac.

b) Che frasas sun güstas, chenünas fosas? Fo üna crusch al dret lö.

b) Chenünas frasas sun güstas, chenünas fosas? Fa üna crusch al dret lö.


casa, durmir, letg, combra, scaffa, televisiun

b) tgea, durmir, litg, tgombra, stgafa, televisiùn

chesa, durmir, let, staunza, s-chantschia, televisiun

chasa, durmir, let, chombra, s-chaffa, televisiun


b) casa, durmir, letg, combra, scaffa, televisiun

b) chesa, durmir, let, staunza, s-chantschia, televisiun

b) chasa, durmir, let, chombra, s-chaffa, televisiun


Fai ti da poet e mida mintgamai il vocal ni il consonant, aschia ch'ei dat in auter plaid cun ina muntada.

Segias egn poet a mida mintgame egn vocal near egn consonànt, ascheia c'igl dat egn nov pled cun egna muntada.

Fo da poet u da poetessa e müda adüna il vocal u il consonant, uschè cha que do ün oter pled cun ün sen concret.


Il siatavel meins digl onn ha num fenadur.

Igl seatavel mains digl on â num fanadur.


f) Gian tuorna a casa allas dudisch ed in quart.

f) Igl Gian turna a tgea las dudesch ad egn quart.

f) Gian tuorna a chesa a las dudesch ed ün quart.

f) Gian tuorna a chasa a las dudesch ed ün quart.


(Sche tut ils consonants ein vegni sutlingiai, dat ei 2 puncts. Per mintga consonant ch'ei buca vegnius sutlingiaus dat ei ½ punct pli pauc. Pil toc vestgadira dessignaus dat ei

(Scha tut igls consonànts en vagnieus sutastrihieus, dat igl 2 puncts. Par mintga consonànt c'e betga vagnieu sutastrihieu dat igl minus ½ punct. Pigl ragl dissignieu dat igl 1 punct. Totalmeing dat igl 3 puncts.)

(Scha tuot ils consonants sun gnieus suottastrichos, do que 2 puncts. Per mincha consonant chi nun es gnieu suottastricho do que ½ punct damain. Pel vstieu disegno do que 1 punct, in tuot do que 3 puncts.)

(Scha tuot ils consonants sun gnüts suottastrichats, daja 2 puncts. Per mincha consonant chi nun es gnü suottastrichà daja ½ punct damain. Pel büschmaint disegnà daja 1 punct. Tuot in tuot daja 3 puncts.)


2. Cun tgi ha Gian fatg giu il suentermiezdi?

2. Cun tgi â Gian fatg giou igl suaintermiezgi?


d) buob, Rita, Cuera, tiara, curteseivel, Svizra

d) buab, Rita, Cuira, teara, curtasevel, Svizra

d) mat, Rita, Cuira, terra, amiaivel, Svizra

d) mat, Rita, Cuoira, terra, amiaivel, Svizra


Scriva per mintga sun special dus plaids.

Scriva par mintga sùn spezial dus pleds.

Scriva duos pleds per mincha sun speciel.

Scriva duos pleds per mincha sun special.


(Per mintga plaid anflau dat ei in ½ punct, en tut dat ei 2 puncts.)

(Par mintga pled cato dat igl ½ punct, an tut dat igl 2 puncts.)

(Per mincha pled do que ½ punct, in tuot do que 2 puncts.)

(Per mincha pled daja ½ punct, in tuot daja 2 puncts)


c) bura, gol, giujeader, leav, possa, tee

c) balla, gol, giuveder, simpel, posa, tè

c) balla, gol, giovader, simpel, posa, tè


Plaids sco durmir e cantar ein activitads e buca caussas ch'ins sa tuccar en.

Pleds sco durmir a cantar en activitads a betga tgossas c'ign sa tutgear aint.

Pleds scu durmir e chanter sun activiteds cha nu's po tucher.

Pleds sco durmir e chantar sun activitats chi nu's po tocker.


f) Igl Gian turna a tgea a las dudesch ad egn quart.


3. La Melina giavischa egna tastga da scola nova.


Il davos meins digl onn ha num december.


2) Numna ils treis consonants che vegnan egl alfabet avon igl 'e'.

2) Numna igls tres consonànts ca vignan avànt igl 'e' agl alfabet.

Nomna ils trais consonants chi vegnan aunz il 'e' i'l alfabet.

Nomna ils trais consonants chi vegnan avant il 'e' i'l alfabet.


Co sanumna igl consonànt a l'antscheata digl pled?

Cu as nomna il consonant al cumanzamaint dal pled?

Co as nomna il consonant al cumanzamaint dal pled?


Legia il text e fai suenter ils pensums a e b.

Ligia igl text a fe suainter las leztgas a) a b).

Legia il text e fo alura las lezchas a) e b).

Legia il text e fa lura las lezchas a) e b).


2. Il buchel es crudo per terra ed es ruot.

2. La cröa es crodada sün maisa ed es ruotta.


(Per mintga plaid correct dat ei ½ punct, en tut dat ei 4 puncts.)

(Par mintga pled corect dat igl ½ punct. Totalmeing dat igl 4 puncts.)

(Per mincha pled correct do que ½ punct, in tuot do que 4 puncts.)

(Per mincha pled correct daja ½ punct, in tuot daja 4 puncts.)


Empleina las largias culs dretgs suns: 'tg', 'tsch', 'sch' ni 'gl'?

Jou se ussa tge sùns ca màncan. Amplagna las largias cugls dretgs sùns: 'tg', 'tsch', 'sch' near 'gl'?

Impla las luochas culs drets suns speciels: 'ch', 'tsch', 'sch', 'dsch', 's-ch' o 'gl'.

Implischa las loccas culs drets suns specials: 'ch', 'tsch', 'sch', 'dsch', 's-ch' o 'gl'.


Scriva cun mintga plaid ina construcziun da silmeins 6 plaids.

Scriva cun mintga pled egna construcziùn da seglmains 6 pleds.

Scriva cun mincha pled suotvart üna frasa chi cuntegna almain 6 pleds.

Scriva cun mincha pled üna frasa d'almain 6 pleds.


Co sanumnan igls consonànts a la fegn digl pled?

Cu as nomna il consonant a la fin dal pled?

Co as nomna il consonant a la fin dal pled?


(La declaraziun dat ½ punct, ils dus exempels corrects dattan mintgamai ½ punct. En tut dat ei 1½ puncts.)

(La declaraziùn dat ½ punct, igls dus exaimpels corects datan mintgame ½ punct. An tut dat igl 1½ puncts.)

(Mincha spiegaziun correcta do ½ punct, ils duos exaimpels corrects minchün ½ punct, in tuot do que 1 punct e mez.)

(Mincha decleraziun correcta dà ½ punct, ils duos exaimpels corrects minchün


(Per mintga plaid dat ei ¼ punct, en tut dat ei 1 punct.)

(Par mintga pled dat igl ¼ punct, an tut dat igl 1 punct.)

(Per mincha pled do que ¼ punct, in tuot do que 1 punct.)

(Per mincha pled daja ¼ punct, in tuot daja 1 punct.)


Enconuschas ti ils plaids ch'ein encuretgs?

Ancanuschas igls pleds ca vignan ancuretgs?


g (drag), v (nuv), t (punt), n (caraun), m (rom), b (buob)

t (daint), v (nuv), t (pùnt), t (stiert), m (rom), b (buab)

n (dragun), n (buttun), t (punt), h (baunch), m (ram), t (mat)

n (dragun), l (büttel), t (punt), c (banc), m (rom), t (mat)


d) La scola entscheiva allas otg ed in quart.

d) La scola antscheva las otg ad egn quart.

d) La scoula cumainza a las och ed ün quart.

d) La scoula cumainza a las ot ed ün quart.


Nomens ein nums da caussas ch'ins sa tuccar en.

Nomens en nums da tgossas c'ign sa tutgear aint.

Nomens sun noms da chosas cha's po tucher.

Nomens sun noms da chosas chi's po tocker.


c (conchiglia), p (papagagl), m (mustga), g (ghitara), n (nanin), l (levza)/ b (bucca)

c (conciglia), p (papagagl), m (mustga), g (ghitara), n (nanign), l (leavza)/b (buca)

c (coquiglia), p (papagagl), m (muos-cha), g (ghitarra), n (nanin), l (leivs), b (buocha)

c (coquiglia), p (papagagl), m (muos-cha), g (guitarra), n (nanin), l (lef), b (bocca)


(Par mintga pled corect dat igl ½ punct, an tut dat igl 4 puncts.)


Teidla ils plaids che la scolasta prelegia. Cuntegnan els in 'tg', in 'tsch', in 'sch' ni in 'gl'? Fai ina crusch el dretg liug.

Tearla igls pleds ca la surmestra preligia. Cuntegnan els egn 'tg', egn 'tsch', egn 'sch' near egn 'gl'? Fe egna crusch agl dretg liac.

Taidla ils pleds cha la magistra prelegia. Cuntegnan quels pleds ün 'ch', ün 'tsch', ün 'sch', ün 'dsch', ün 's-ch' u ün 'gl'? Fo la crusch al dret lö.

Taidla ils pleds cha la magistra prelegia. Cuntegnan quels pleds ün 'ch', ün 'tsch', ün 'sch', ün 'dsch', ün 's-ch' o ün 'gl'? Fa la crusch al dret lö.


4) scolar (s, c, l, r), carnet (c, r, n, t)

4) guànts (g, n, t, s), carnet (c, r, n, t)

4) scolar (s, c, l, r), quadern (q, d, r, n)


buob, Rita, Cuera, tiara, curteseivel, Svizra

d) buab, Rita, Cuira, teara, curtasevel, Svizra

mat, Rita, Cuira, terra, amiaivel, Svizra

mat, Rita, Cuoira, terra, amiaivel, Svizra


Ils suandonts plaids basegnan era buc in artechel: tuttina, puspei, dapi.

Igls savundànts pleds dovran ear betg egn artetgel: tutegna, puspe, daple.

Eir ils seguaints pleds nun haun üngün artichel: gugent, poch, adüna, darcho.

Eir ils seguaints pleds nun han ingün artichel: jent, pac, adüna, darcheu.


c) Gian beiba la damaun in migiel aua e maglia in jogurt.

c) Igl Gian beva la damàn egn magiel aua a maglia egn jogurt.

c) Gian baiva a bunura ün magöl ova e mangia ün jogurt.

c) Gian baiva a bunura ün magöl aua e mangia ün jogurt.


Era plaids sco cun, suenter, perquei ed engraziel san ins buca tuccar en.

Ear pleds sco cun, suainter, parquegl ad angraztga san ign betga tutgear aint.

Eir pleds scu zieva, cun, perque u grazcha nu's po tucher.

Eir pleds sco davo, cun, perquai o grazcha nu's poja tocker.


Scriva quater nomens che han da far cun Nadal.

Scriva quater nomens c'ân da far cun Nadal.

Nota quatter nomens chi haun da chefer cun Nadel.

Scriva quatter nomens chi han da chefar cun Nadal.


e) Il di suenter ch'els ein stai cun patinas ei gievgia.

e) Igl gi suainter c'els en stos cun schlissarigns e gievgia.

e) Il di zieva ch'els sun stos culs patins es gövgia.

e) Il di davo ch'els sun stats culs patins es gövgia.


(Per mintga duo correct (per exempel: laud e ludar) dat ei ½ punct, en tut dat ei

(Par mintga duo corect (par exaimpel: lod a ludar) dat igl ½ punct. Totalmeing dat igl

(Per mincha pêr correct – per exaimpel: lod e luder – do que ½ punct, in tuot do que


3. La Melina giavischa egna tastga da scola nova.


(Per mintga meins correct dat ei ½ punct, en tut dat ei 2 puncts.)

(Par mintga mains corect dat igl ½ punct, an tut dat igl 2 puncts.)

(Per mincha mais correct do que ½ punct, in tuot do que 2 puncts.)

(Per mincha mais correct daja ½ punct, in tuot daja 2 puncts.)


(Per mintga crusch el dretg liug dat ei ½ punct, en tut dat ei 4 puncts.)

(Par mintga crusch agl dretg liac dat igl ½ punct, an tut dat igl 4 puncts.)

(Per mincha crusch correcta do que ½ punct, in tuot do que 4 puncts.)

(Per mincha crusch correcta daja ½ punct, in tuot daja 4 puncts.)


Scriva ils dretgs bustabs ellas largias.

Scriva igls dretgs bustabs an las largias.

Scriva ils drets custabs aint illas luochas.

Scriva ils drets custabs aint illas loccas.


(Per mintga plaid correct dat ei ½ punct, en tut dat ei 6 puncts.)

(Par mintga pled corect dat igl ½ punct, an tut dat igl 6 puncts.)

(Per mincha pled correct do que ½ punct, in tuot do que 6 puncts.)

(Per mincha pled correct daja ½ punct, in tuot daja 6 puncts.)


Gian leva la damaun allas siat. El setila en, maglia in jogurt e beiba in migiel latg. Oz ei mesjamna ed il suentermiezdi allas duas ha el fatg giu dad ir cun patinas cun siu amitg Reto. Mo ussa sto el festginar. Sia ura muossa in quart avon las otg e la scola entscheiva en in quart d'ura. El tila en sia giacca blaua e metta si sia capetscha verda preferida. Igl ei freid giuado. En treis uras vegn el puspei ad esser a casa. Adia Gian ed in bi di.

Igl Gian leava la damàn las seat. El satira aint, maglia egn jogurt a beva egn magiel latg. Oz e measeanda ad igl suaintermiezgi las duas â el fatg giou dad ir cun schlissarigns cugl sieus amitg Reto. Mo ussa sto el far preascha. La si'ura mussa egn quart avànt las otg a la scola antscheva an egn quart d'ura. El tira aint la sia giaca blaua a meta sei la sia tgapetscha verda preferida. Igl e fred giouador. An tres uras vean el puspe ad easser a tgea. Adia Gian ad egn beal gi.

Gian sto sü la damaun a las set. El as tira aint, mangia ün jogurt e baiva ün magöl lat. Hoz es marculdi, e zievamezdi a las duos ho el fat giò dad ir culs patins cun sieu amih Reto. Ma uossa stu el fer inavaunt. Sia ura muossa ün quart da las och, e la scoula cumainza in ün quart d'ura. El tira aint sia giacca blova e metta sü la chapütscha verda preferida. Ad es fraid dadourvart. In quatter uras saro el darcho a chesa. Adieu Gian ed ün bel di!

Gian sta sü la daman a las set. El as tira aint, mangia ün jogurt e baiva ün magöl lat. Hoz esa marcurdi, e davomezdi a las duos ha el fat giò dad ir culs patins cun seis ami Reto. Ma uossa sto el far inavant. Sia ura muossa ün quart da las ot, e la scoula cumainza in ün quart d'ura. El tira aint sia giacca blaua e metta sü la chapütscha verda preferida. Id es fraid dadourvart. In quatter uras sarà el darcheu a chasa. Adieu Gian ed ün bel di!


5. Disegna aint ill'ura e scriva cun pleds.


Nomens ein plaids, avon ils quals ins sa metter in artechel (accumpignader).

Nomens en pleds, avànt igls quals ign sa meter egn artetgel (acumpagneader).

Nomens sun pleds chi haun ün artichel (accumpagneder) davauntvart.

Nomens sun pleds chi han ün artichel (accumpagnader) davantvart.


Tgei tilas ti en il pli bugen? Malegia quei toc vestgadira.

Tge âs tei aint igl ple bugent? Malegia que ragl.

Che tirast tü aint il pü gugent? Disegna quel vstieu.

Che tirast tü aint il plü jent? Disegna quel büschmaint.


(Per mintga plaid correct dat ei ½ punct, en tut dat ei 3 puncts.)

(Par mintga pled corect dat igl ½ punct. Totalmeing dat igl 3 puncts.)

(Per mincha pled correct do que ½ punct, in tuot do que 3 puncts.)

(Per mincha pled correct daja ½ punct, in tuot daja 3 puncts.)


Il novavel meins digl onn ha num settember.

Igl novavel mains digl on â num satember.

Il nouvevel mais da l'an ho nom settember.

Il nouvavel mais da l'on ha nom settember.


Colurescha mintga plaid che ti has anflau. Scriva tut ils plaids sillas lingias.

Calurescha mintga pled ca tei tgatas. Scriva tut igls pleds sen las lingias.

Culurescha tuot ils pleds cun suns speciels cha tü chattast. Scriva'ls sün las lingias.

Culurischa tuot ils pleds cha tü chattast. Tils scriva süllas lingias.


Il meins denter il schaner ed il mars ha num fevrer.

Igl mains trànter igl schaner ad igl marz â num favrer.

Il mais traunter il schner ed il marz ho nom favrer.

Il mais tanter il schner ed il marz ha nom favrer.


a) vacca, nuegl, seiv, pastg, segar, tractor, sulegl

a) vatga, nuegl, sev, earva, sajear, tractur, sulegl

a) vacha, vdè, saiv, pas-chüra, sger, tractor, sulagl

a) vacha, vadè, saiv, pas-ch, sgiar, tractor, sulai


La rassa preferida da Valentina ha sdremas cotschnas.

La gepa preferida da la Valentina â strivlas cotschnas.

La schocha prediletta da Valentina ho strivlas cotschnas.

La schocca prediletta da Valentina ha striblas cotschnas.


(Per mintga nomen anflau dat ei ½ punct, en tut dat ei 3 puncts.)

(Par mintga nomen c'e vagnieu cato dat igl ½ punct, an tut dat igl 3 puncts.)

(Per mincha nomen chatto do que ½ punct, in tuot do que 3 puncts.)

(Per mincha nomen chattà daja ½ punct, in tuot daja 3 puncts.)


Noda tut ils nomens ellas construcziuns cun colur brina.

Marcescha bregn tut igls nomens an las construcziùns.

Markescha cun culur brüna tuot ils nomens illas frasas.


Co sentas ti ch'in plaid ei in nomen? Explichescha e noda dus exempels ch'ein buca nomens, perquei che tia strategia funcziuna buc.

Co saintas tei c'egn pled e egn nomen? Declara a noda dus exaimpels c'en betga nomens, parquegl ca la tia strategeia funcziùna betg.

Cu badast tü ch'ün pled es ün nomen? Declera e nota duos exaimpels chi nu sun nomens.

Co badast tü ch'ün pled es ün nomen? Declera e scriva duos exaimpels chi nu sun nomens.


(Per mintga constataziun correcta dat ei ½ punct, en tut dat ei 3 puncts.)

(Par mintga cunstataziùn corecta dat igl ½ punct, an tut dat igl 3 puncts.)

(Per mincha resposta güsta do que ün ½ punct, in tuot do que 3 puncts.)

(Per mincha resposta güsta daja ½ punct, in tuot daja 3 puncts.)


(Per mintga risposta dat ei 1 punct, en tut dat ei 5 puncts.)

(Par mintga rasposta dat igl 1 punct, an tut dat igl 5 puncts.)

(Per mincha resposta do que 1 punct, in tuot do que 5 puncts.)

(Per mincha resposta daja 1 punct, in tuot daja 5 puncts.)


4. Da tgei uras entscheiva la scola tier tei la damaun?

4. Da tge uras antscheva la scola tier te la damàn?

4. A las quauntas cumainza la scoula tar te?

4. A las quantas cumainza la scoula pro tai?


c) bura, gol, giujeader, leav, possa, tee


2. El â fatg giou cugl sieus amitg Reto.


(Per mintga consonant correct dat ei ½ punct, en tut dat ei 2½ puncts.)

(Par mintga consonànt corect dat igl ½ punct. Totalmeing dat igl 2 ½ puncts.)

(Per mincha consonant correct do que ½ punct, in tuot do que 2 puncts e mez.)

(Per mincha consonant correct daja ½ punct, in tuot daja 2 puncts e mez.)


vacca, nuegl, seiv, pastg, segar, tractor, sulegl

vacha, vdè, saiv, pas-chüra, sger, tractor, sulagl

vacha, vadè, saiv, pas-ch, sgiar, tractor, sulai


Fai ussa il pensum. Tgei sentiments muossan ils differents smileys ella tabella? Descriva els cun adjectivs adattai. Igl emprem bustab ei mintgamai indicaus. Dessegna lu tez las fatschas che mauncan. Tier la davosa fatscha sas ti eleger il sentiment e malegiar quel.

Fe ussa la leztga. Tge santimaint mussan igls diferaints emojis an la tabela? Descriva els cun adjectivs adatos. Igl amprem bustab e mintgame inditgieu. Malegia alura tez las fatschas ca màncan. Tier la davosa fatscha sas tei tschearner igl santimaint a malagear quel.

Tge sentimaints expriman igls differents smileys ainten la tabella? Igls descreiva cun adjectivs adattos. Igl amprem bustab è adegna do. Malegia alloura tez/tezza las fatschas tgi mantgan. Tar la davosa fatscha post te tscherner tez/tezza igl sentimaint ed igl malager.

Fo uossa la lezcha. Che sentimaints expriman ils differents smileys aint illa tabella? Descriva'ls cun adjectivs adattos. Il prüm custab es adüna indicho. Disegna alura svess las fatschas chi maunchan. Tar l'ultima fatscha poust tü tscherner svess il sentimaint ed il disegner.

Fa uossa la lezcha. Che sentimaint expriman ils differents smileys aint illa tabella? Tils descriva cun adjectivs adattats. Il prüm custab es adüna indichà. Disegna lura svess las fatschas chi mancan. Pro l'ultima fatscha poust tü tscherner svess il sentimaint e til disegnar.


Era maletgs muossan sentiments. Fai ils pensums.

Ear maletgs mussan santimaints. Fe igls exerzezis.

Er maletgs mossan sentimaints. Fò igls exercezis.

Eir purtrets muossan sentimaints. Fo ils exercizis.

Eir purtrets muossan sentimaints. Fa ils exercizis.


Descrivi en classa aschi exact sco pusseivel ils sentiments che semuossan sin quei maletg. Scrivi tschun construcziuns che stattan en connex culs sentiments.

Descrived an classa aschi exact sco pussevel igls santimaints ca samussan sen que maletg. Scrived tschentg construcziùns ca statan an conex cugls santimaints.

Descreiva las emoziuns tgi ins vei sen chel maletg. Screiva tschintg construcziuns cun chellas emoziuns.

Descrivè insembel il pü bain pussibel las emoziuns cha's vezza sün quist purtret. Scrivè tschinch frasas in connex cun quellas emoziuns.

Descrivai insembel il plü bain pussibel las emoziuns chi's vezza sün quist purtret. Scrivai tschinch frasas in connex cun quellas emoziuns.


Tgi bragia, sch'ei va buca sco el/ella vul?

Tgi dat is, sch'igl va betga sco el/ella vut?

Tgi bragia, schi vo betg, scu tgi el/ella vot?

Chi vain grit, scha que nu vo uschè scu ch'el/ella voul?

Chi vain grit, schi nu va uschè sco ch'el/ella voul?


Han ils auters tedlau sin tei? Pertgei (buc)?

Ân igls oters tarlo sen te? Partge (betg)?

On igls oters tadlo sen tè? Pertge (betg)?

Haun ils oters tadlo sün te? Perche (na)?

Han ils oters tadlà sün tai? Perche (brich)?


En tgei caussa fagesses ti bugen ina conferenza da famiglia a casa?

Tier tge tema fagessas tei bugent egna conferenza da famiglia a tgea?

Tar tge tgossas faschessas te igl pi gugent ena conferenza da famiglia a tgesa?

Davart che fessast tü gugent üna discussiun in famiglia?

Davart che fessast tü jent üna discussiun in famiglia?


b) Seprepara per la conferenza da famiglia. Legia il text e fai ils pensums cun tia gruppa.

b) Saprepara par la conferenza da famiglia. Ligia igl text a fe las leztgas cun la tia grupa.

b) Az prepare per la conferenza da famiglia. Lige igl text e fasche igls exercezis an gruppa.

b) Prepara't per la discussiun in famiglia. Legia il text e fo las lezchas cun tia gruppa.

b) At prepara per la discussiun in famiglia. Legia il text e fa las lezchas cun tia gruppa.


Con fetg eis ti en tia rolla cuntenza cun quella decisiun? Fai ina crusch.

Quànt fetg es tei an la tia rola cuntaint/cuntainta cun quella dezisiùn? Fe egna crusch.

Quant cuntaint/cuntainta ist te cun chella decisiun? Te stost pansar ainten la tia rolla tgi te vevas survagnia. Fò ena crousch.

Quaunt cuntaint(a) est tü sto/steda in tia rolla cun vossa decisiun? Fo üna crusch.

Quant cuntaint(a) est tü stat/statta in tia rolla cun vossa decisiun? Fa üna crusch.


c) Separticipescha alla conferenza da famiglia.

c) Sapartizipescha a la conferenza da famiglia.

c) Az participe alla conferenza da famiglia.

c) Partecipescha't a la discussiun in famiglia.

c) At partecipescha a la discussiun in famiglia.


Fai la proposta e mira tgei che schabegia.

Fo üna proposta e guarda che chi capita.

Fa üna proposta e guarda che chi capita!


Legi il text e sepreparei per la conferenza da famiglia. Decidi lu en famiglia per vitg ni marcau.

Liged igl text a sapreparad par la conferenza da famiglia. Dezided alura an famiglia par vischnànca near martgieu.

Lige igl text ed az prepare per la conferenza da famiglia. Decide alloura an famiglia per vischnanca u martgea.

Legè il text e preparè's per la conferenza da famiglia. Decidè's alura in famiglia per vschinauncha u cited.

Legiai il text ed as preparai per la conferenza da famiglia. As decidai lura in famiglia per cumün o cità.


Tgi ha dau en il tun en quella famiglia?

Tgi â do aint igl tùn an quella famiglia?

Chi cumanda las festas in 'vossa' famiglia?

Chi cumonda las festas in 'vossa' famiglia?


ils auters teidlan buca tgei che jeu ditgel

igls oters tearlan betga tge ca jou gitg

igls oters/las otras tedlan betg chegl tgi ia dei


chegl tgi en oter/en'otra dei constat betg


Tgei savesses ti far meglier in'autra gada? Numna silmeins ina caussa.

Tge savessas tei far miglier egn'otra geada? Numna seglmains egn aspect.

Tge savessas te far migler en'otra geda? Nomna aglmanc ena tgossa.

Che pudessast tü fer meglder ün'otra vouta? Nomna almain üna chosa.

Che pudessat far meglder ün'otra jada? Nomna almain ün aspet.


igls oters/las otras am peglian betg serious


Tgei fan ins ellas suandontas situaziuns? Fai ina proposta.

Tge fan ign an las savundàntas situaziùns? Fe egna proposta.

Tge ins fò ainten las suandontas situaziuns? Fò ena proposta.

Che as dess fer illas seguaintas situaziuns? Fo üna proposta?

Che as faja illas seguaintas situaziuns? Fa üna proposta?


Quei ei la famiglia Tuor. Ella habitescha a Cuera. Tochen ussa ha signur Tuor luvrau tier ina banca. Damai ch'el haveva strusch temps per sia famiglia, ha el encuretg ina nova lavur e sa ussa sedecider denter duas pusseivladads. L'emprema plazza ei el Grischun sco meinafatschenta tier las pendicularas. La secunda plazza ei tier ina firma el marcau da Turitg. Omisduas lavurs plaschessen fetg bein al bab. Aschia ni aschia stuess la famiglia Tuor midar casa. Perquei vul el far ina conferenza da famiglia. Tgei manegian sia dunna Claudia e ses dus affons Flurin ed Annina dall'entira caussa? Habitar en in vitg el Grischun ni plitost el marcau da Turitg?

Quegl e la famiglia Cantieni. Ella viva a Cuira. Antocen uss â igl signur Cantieni luvro tier egna bànca. Parquegl c'el veva strusch tains par sia famiglia, â el ancuretg egna nova lavur a sa ussa sadezider trànter duas pussevladads. L'amprema plaza e agl Grischùn sco magnafatschenda tier egna pendiculara. La savunda plaza e tier egna firma agl martgieu da Turitg. Amaduas lavurs plaschessan fetg bagn agl bab. Ascheia near ascheia stuess la famiglia Cantieni midar tgea. Parquegl vut el far egna conferenza da famiglia. Tge manegian sia duna Claudia a seas dus unfànts Flurin ad Annina da l'antiera tgossa? Viver an egna vischnànca agl Grischùn near pletost agl martgieu da Turitg?

Chegl è la famiglia Cola. Ella abitescha a Coira. Anfignen ossa luvrava igl bab Gieri tar ena banca. Cunchegl tgi el vot aveir daple taimp per la famiglia, ò el tschartgea ena nova plazza. Ossa ò el perfign la schelta tranter dus pussebladads. L'amprema plazza fiss aint igl Grischun scu magnafatschenta tar ena pendiculara. La sagonda plazza fiss tar ena firma aint igl martgea da Turitg. Tottas dus lavours plaschessan fitg bagn agl bab. Uscheia ni uscheia stò la famiglia Cola scasar. Perchegl vot igl bab far ena conferenza da famiglia. Tge manegian la sia donna Linda ed igls sies dus unfants Ursin ed Annina dall'antiera tgossa? Abitar ainten ena vischnanca aint igl Grischun u pitost aint igl martgea da Turitg?

Quist es la famiglia Plebani. Ella sto a Cuira. Fin uossa ho sar Gian lavuro in üna banca. Perque ch'el nu vaiva bger temp per sia famiglia, ho el tschercho ün'otra lavur ed as stu uossa decider traunter duos offertas. La prüma plazza es in Grischun, scu mneder dad üna pendiculera; la seguonda plazza es tar üna firma illa cited da Turich. Tuottas duos plazzas al plaschessan fich bain. La famiglia stu in mincha cas fer müdeda. Perque voul el discuter que a fuonz in famiglia. Che pensan sia duonna Claudia e sieus duos iffaunts Flurin ed Annina? Ir a viver in üna vschinauncha in Grischun u illa cited da Turich?

Quist es la famiglia Mengiardi. Ella abita a Cuoira. Fin uossa ha sar Gian lavurà in üna banca. Perquai ch'el nu vaiva bler temp per sia famiglia, ha el tscherchà ün'otra lavur ed as sto uossa decider tanter duos offertas. La prüma plazza es in Grischun, sco manader dad üna pendiculara; la seguonda plazza es pro üna firma illa cità da Turich. Tuottas duos plazzas til plaschessan fich bain. La famiglia sto in mincha cas far müdada. Perquai voul el discuter quai a fuond in famiglia. Che pensan sia duonna Claudia e seis duos uffants Flurin ed Annina da quai? Ir a viver in ün cumün in Grischun o illa cità da Turich?


d) Cumpareglia la decisiun da tia gruppa cullas decisiuns dils auters.

d) Cumpareglia la dezisiùn da la tia grupa cun las dezisiùns digls oters.

d) Cumpareglia la decisiun dalla tia gruppa cun las decisiuns digls oters.

d) Conguela la decisiun da tia gruppa cun las decisiuns da las otras gruppas.

d) Conguala la decisiun da tia gruppa cullas decisiuns da tschellas gruppas.


Quei havess jeu era bugen en nossa casa/habitaziun. Malegia la caussa sutvart.

Quella tgossa less jou ear bugent a tgea. Malegia ella qua sut.

Chegl vess ia gugent er ainten la nossa tgesa/abitaziun: (Malegia la tgossa sotvart.)

Quist vess eau gugent eir in nossa chesa/abitaziun. Disegna la chosa suotvart.

Quist vess eu jent eir in nossa chasa/abitaziun. Disegna la chosa suotvart.


Ed aschi bein sun jeu sesentius/sesentida en quei dacasa (fai ina crusch, nua ch'ei constat per tei):

Ad aschi bagn ve jou sasantieu an que datgea (fe egna crusch, noua c'igl cunstat par te):

Schi bagn ma saint ia ainten la tgesa/abitaziun da chella famiglia (fò ena crousch tar chegl tgi vo a pro per tè):

Uschè bain m'he eau sentieu/sentida illa chesa/abitaziun da quella famiglia. Fo üna crusch tar que chi s'affo per te.

Uschè bain m'haja senti/sentida illa chasa/abitaziun da quella famiglia. Fa üna crusch pro quai chi s'affa per tai.


Jeu hai viu ils suandonts cumpurtaments specials en quella famiglia:

Jou ve vieu igls savundànts cumpurtamaints spezials an quella famiglia:

Ia va via igls suandonts cumportamaints spezials ainten chella famiglia:

Eau d'he remarcho ils seguaints cumportamaints singulers in quella famiglia:

Eu n'ha remarchà ils seguaints cumportamaints singulars in quella famiglia:


Resumescha tias impressiuns en duas construcziuns:

Resumescha las tias impressiùns an duas construcziùns:

Resumescha las tias impressiuns an dus construcziuns:

Resüma tias impreschiuns in duos frasas:

Resümescha tias impreschiuns in duos frasas:


Quei vuless jeu era bugen introducir tier mei a casa:

Quegl less jou ear bugent introdutgear tier me a tgea:

Chegl less ia er antschever a far ainten la nossa famiglia:

Quist vuless eau introdür eir in nossa famiglia:

Quist less eu introdüer eir in nossa famiglia:


Scriva tgei che ti has viu cun visitar in'autra famiglia.

Scriva tge ca tei âs vieu cun visitar egn'otra famiglia.

Screiva, tge tgi te ast via e remartgea cun far ena viseta ad en'otra famiglia.

Scriva che cha tü hest vis e remarcho cun fer üna visita ad ün'otra famiglia.

Scriva che cha tü hast vis e remarchà cun far üna visita ad ün'otra famiglia.


Da tgei freda ei en quella casa/habitaziun da quella famiglia?

Da tge fread'igl an la tgea/habitaziùn da quella famiglia?

Da tge savoirigl ainten la tgesa/abitaziun da chella famiglia?

Da che savura que illa chesa/abitaziun da quella famiglia?

Da che savura illa chasa/abitaziun da quella famiglia?


Silla casa scrivas ti aunc grond e bi il num dil vitg.

Sen las alas davànt da la tgea near segl tetg scrivas tei grànd a bi igl num da la vischnànca.

Sen la tgesa screivas te anc grond e bel igl nom dalla vischnanca.

Scriva sülla chesa cun grands custabs il nom da la vschinauncha.

Scriva sülla chasa cun custabs gronds il nom dal cumün.


Mintga persuna ha sia vesta tut persunala digl agen vitg. E co ei quei tier tei? Tgei liug plai a ti il meglier en tiu vitg? Nua sesanfla il pli grond baghetg? E tgeinina ei tia stizun preferida? Cheu has ti la caschun da presentar il vitg sco quei che ti vesas el. Legia las instrucziuns e creescha pass per pass tiu vitg en ina casa.

Mintga parsùna â la sia vesta tut parsunala sen l'atgna vischnànca. A co e quegl tier te? Tge liac ple a tgei igl miglier an la tia vischnànca? Noua satgata igl ple grànd bietg? A tgenegna e la tia stizùn preferida? Qua âs tei la caschùn da preschantar la vischnànca sco quegl ca tei vezas ella. Ligia las instrucziùns a creescha pass par pass la tia vischnànca an egna tgea.

Mintga persunga ò la sia vista persunala dall'atgna vischnanca. E scu è chegl tar tè? Tge li at plai igl migler? Noua è igl pi grond bietg? Tge è la tia buteia prefereida? Cò ast te la caschung da preschentar la vischnanca, scu tgi te la veist. Ligia las instrucziuns e creescha pass per pass la tia vischnanca ainten ena tgesa.

Minchün vezza sia vschinauncha in sia maniera. Cu es que tar te? Che lö at plescha il meglder in tia vschinauncha? Inua es l'edifizi il pü grand? E chenüna es tia butia prediletta? Cò hest tü uossa la pussibilited da preschanter tia vschinauncha scu que cha tü la vezzast. Legia las instrucziuns e creescha pass per pass tia vschinauncha in tia chesa.

Minchün vezza seis cumün in sia maniera. Co es quai pro tai? Che lö at plascha il meglder in teis cumün? Ingio es l'edifizi il plü grond? E chenüna es tia butia prediletta? Quia hast tü uossa la pussibiltà da preschantar teis cumün sco quai cha tü til vezzast. Legia las instrucziuns e creescha pass per pass teis cumün in tia chasa.


Taglia ora las schablonas, scriva il text e tacca las fotografias el dretg liug.

Taglia or las schablonas, scriva igl text a tatga las fotografeias agl dretg liac.

Taglia or las schablonas, screiva igl text e tatga las fotografias aint igl dretg li.

Taglia our las schablonas, scriva il text e tacha las fotografias al dret lö.

Taglia oura las schablonas, scriva il text e tacha las fotografias al dret lö.


Preschainta la tia vischnànca ord la tia perspectiva.

Preschainta la tia vischnanca dalla tia perspectiva.

Preschainta tia vschinauncha our da tia perspectiva.

Preschainta teis cumün our da tia perspectiva.


Fai tez aunc ina pintga finiastra cun in barcunet e noda lien tiu num.

Fe tez ànc egna pintga faneastra cun egn barcùnet a noda liaint igl tieus num.

Fò anc tez/tezza ena pitschna fanestra u en barcung e noda lò igl ties nom.

Fo auncha svess üna pitschna fnestra cun ün uschöl e scriva aint tieu nom.

Fa amo svess üna pitschna fanestra cun ün uschöl e scriva laint teis nom.


c) Pren ils fegls da lavur cullas schablonas.

c) Prenda igls figls da lavur cun las schablonas.

c) Peglia igl figl da lavour cun las schablonas.

c) Piglia ils fögls da lavur cun las schablonas.

c) Piglia ils fögls da lavur cullas schablonas.


Ponderescha tgei schablona che ti drovas per tgei idea e nua silla/ella casa che ti vul plazzar las ideas. Ei ha finiastras pli pintgas e pli grondas ed in esch.

Studegia tge schablona ca tei dovras par tge ideias a noua sen/an la tgea ca tei vol plazar las ideias. Igl â faneastras ple pintgas a ple gràndas, egn esch ad egna part digl tetg.

Ponderescha, tge schablona tgi te dovras per tge ideia e noua tgi te la vot plazzar sen la tgesa. Igl ò fanestras grondas e da chellas pi pitschnas ed er en isch.

Ponderescha che schablona cha tü drouvast per chenüna ideja. Guarda alura, inua cha tü voust plazzer las idejas illa chesa. A do fnestras pü grandas e pü pitschnas, üna porta ed üna part dal tet.

Ponderescha che schablona cha tü douvrast per che idea ed ingio cha tü voust plazzar las ideas illa chasa. I dà fanestras plü grondas e plü pitschnas ed ün üsch.


Davontier sigl esch ni sils barcuns scrivas ti il tetel dall’idea cun ina scartira specialmein biala.

Davànttier segl esch near segls barcùns scrivas tei igl tetel da l'ideia cun egna scartira spezialmeing beala.

Davant sen igl isch u sen igls barcungs screivas te igl tetel dall'ideia cun ena scritgira spezialmaintg bela.

Scriva davauntvart sülla porta u süls uschöls il titul da l'ideja cun üna scrittüra specielmaing bella.

Scriva davantvart sül üsch o süls uschöls il titel da l'idea cun üna scrittüra specialmaing bella.


b) Pren il fegl cullas descripziuns dils pensums. Marchescha ils pensums che ti has eligiu. Legia exact tgei ch'ei da far.

b) Prenda igl figl cun las descripziùns da las leztgas. Marcescha las leztgas ca tei âs tscharnieu. Ligia exact tge c'e da far.

b) Peglia igl figl cun las descripziuns digls pensums. Marchescha igls pensums tgi te ast eligia. Ligia exact, tge tgi te stost far.

b) Piglia il fögl cun la descripziun da las lezchas. Markescha las lezchas cha tü hest tschernieu. Legia cun attenziun che cha tü hest da fer.

b) Piglia il fögl culla descripziun da las lezchas. Markescha las lezchas cha tü hast tschernü. Legia cun attenziun che cha tü hast da far.


a) Elegia tschun ideas per presentar tiu vitg. Marchescha ellas cun ina colur.

a) Tschearna tschentg ideias par preschantar la tia vischnànca. Marcescha ellas cun egna calur.

a) Eligia tschintg ideias per preschentar la tia vischnanca. Las marchescha cun ena calour.

a) Tscherna tschinch idejas per preschanter tia vschinauncha. Markesch'las cun üna culur.

a) Tscherna tschinch ideas per preschantar teis cumün. Tillas markescha cun üna culur.


En tgei situaziuns sesentas ti aschia? Descriva.

An tge situaziùns sasaintas tei ascheia? Descriva.

In che situaziuns at saintast tü uschè? Descriva.


2. Pieder ha ina capiala blaua ed ei trests.

2. Igl Peider â sei egna tgapeala blaua ad e trest.


17. Signur Tomaschett porta ina camischa melna ed ei schenaus.

17. Igl signur Michael porta egna tgamischa melna ad e schano.

17. Sar Fadri ho aint üna chamischa melna ed as varguogna.

17. Sar Fadri ha aint üna chamischa gelgua ed as varguogna.


14. Dunna Gomez ha en caultschas cotschnas. Ella mira sur la schuiala ed ei tresta.

14. La duna Gomez â aint tgòltschas cotschnas. Ella varda sur la giveala ad e tresta.

14. Duonna Maria ho aint chotschas cotschnas. Ella guarda inavous ed es trista.

14. Duonna Maria ha aint chotschas cotschnas. Ella guarda inavo ed es trista.


8. Andrea ha cavels liungs brins. Ella ei tresta.

8. L'Andrea â tgavels lùngs a bregns. Ella e tresta.

8. Mierta ho chavels brüns lungs. Ella es trista.

8. Mierta ha chavels brüns lungs. Ella es trista.


13. Gian-Andri ha egls blaus, porta ina camischa verda ed ei surprius.

13. Igl Gian-Andri â îls blaus, porta egna tgamischa verda ad e sursto.

13. Gian Andri ho ögls blovs. El ho aint üna chamischa verda ed es tuot stut.

13. Gian Andri ha ögls blaus. El ha aint üna chamischa verda ed es tuot stut.


15. Signur Pally porta ina cravatta ed ei vilaus.

15. Igl signur Beeli porta egna cravata ad e vilo.

15. Sar Göri ho sü üna cravatta ed es grit.

15. Sar Jachen ha sü üna cravatta ed es grit.


12. Dunna Lutz ha cavels grischs ed ha tema.

12. La duna Luzi â tgavels grischs ad â tema.

12. Duonna Cristina ho chavels grischs ed ho temma.

12. Duonna Cristina ha chavels grischs ed ha temma.


5. Dunna Nay porta in vestgiu verd ed ei tementada.

5. La duna Mani porta egn vastgieu verd ad e tamantada.

5. Duonna Ladina ho ün vstieu verd ed ho temma.

5. Duonna Ladina ha ün büschmaint verd ed ha temma.


6. Nora porta in pullover verd ed ei tresta.

6. La Nora porta egn pulover verd ad egna gepa bregna ad e tresta.

6. Nora ho ün pullover verd ed es trista.

6. Nora ha ün pullover verd ed es trista.


9. Signur Giger porta egliers ed ei cuntents.

9. Igl Signur Nicca porta igliers ad e vantirevel.

9. Sar Gian ho sü ögliers ed es cuntaint.

9. Sar Gian ha sü ögliers ed es cuntaint.


18. Luana porta ina rassa verda ed ha egls blaus e cavels ners. Ella ei nervusa.

18. La Luana porta egna rassa verda ad â îls blaus a tgavels ners. Ella e alterada.

18. Luana ho ögls blovs e chavels nairs. Ella ho aint üna schocha verda ed es gniervusa.

18. Luana ha ögls blaus e chavels nairs. Ella ha aint üna schocca verda ed es nervusa.


10. Dunna Tschuor ha cavels grischs ed ei cuntenta.

10. La duna Fravi â tgavels grischs ad e cuntainta.

10. Duonna Staschia ho chavels grischs ed es cuntainta.

10. Duonna Staschia ha chavels grischs ed es cuntainta.


1. Marc porta ina capiala verda ed ei leghers.

1. Igl Marc porta egna tgapeala verda ad e cuntaint.

1. Marc ho ün chapè verd ed es cuntaint.

1. Marc ha ün chapè verd ed es cuntaint.


16. Daniel ha oz tratg en ina camischa violetta ed ha liunguriala.

16. Igl Daniel â oz tratg aint egna tgamischa violeta ad â lungureala.

16. Daniel ho aint üna chamischa violetta ed ho lungurus.

16. Daniel ha aint üna chamischa violetta ed ha lungurus.


3. Silja porta in vestgiu rosa ed ei cuntenta.

3. La Silja porta egn vastgieu rosa ad e cuntainta.

3. Silvia ho ün vstieu rösa ed es cuntainta.

3. Silvia ha ün vesti rösa ed es cuntainta.


Anflas ti las dretgas persunas? Scriva il dretg diember sper il maletg corrispundent.

Tgatas tei las dretgas parsùnas? Scriva igl diember sper igl maletg ca coraspunda.

Chattast tü a las drettas persunas? Scriva il dret numer sper il purtret correspundent.

Chattast tü a las drettas persunas? Scriva il dret nomer sper il purtret correspundent.


7. Nicole ha egls brins e cavels ners. Ella ei cuntenta.

7. La Nicole â îls bregns a tgavels ners. Ella e vantirevla.

7. Nicole ho ögls brüns e chavels nairs. Ella es cuntainta.

7. Nicole ha ögls brüns e chavels nairs. Ella es cuntainta.


4. Igl signur Cantieni â egna barba bregna ad e lead.


Co vesa tia combra ora? Descriva cuortamein tia combra e dessegna ella sin in fegl separau.

Co veza la tia tgombra or? Descriva curtameing la tia tgombra a dissegna ella sen egn figl separo.

Scu vei or la tia tgombra? La descreiva e fò en dessegn sen en figl separo.

Cu guarda our tia staunza? Descriv'la cuortamaing e fo ün disegn sün ün fögl separo.

Co guarda oura tia stanza? Tilla descriva cuortamaing e fa ün disegn sün ün fögl separà.


a) Contempla il maletg dalla combra e discutescha cun tiu partenari las damondas ch'il scolast tschenta.

a) Contaimpla igl maletg da la tgombra a discutescha cugl tieus partenari las amparadas c'igl surmester tschainta.

a) Varda bagn igl maletg dalla tgombra e discutescha cun la tia partenaria u igl ties partenari las dumondas digl scolast.

a) Guarda bain il disegn da la staunza e discuta cun tieu partenari u tia partenaria las dumandas dal magister.

a) Guarda bain il disegn da la stanza e discuta cun teis partenari o tia partenaria las dumondas dal magister.


En tia combra passentas ti bia temps. Co ei tia combra e co ei quella dils auters? Fai ils pensums.

An la tia tgombra passaintas tei blear tains. Co e la tia tgombra a co e quella digls oters? Fe las leztgas

Ainten la tia tgombra passaintas te bler taimp. Scu è la tia tgombra e scu è chella dad oters? Fò igls exercezis.

In tia staunza passaintast tü bger temp. Cu es tia staunza e cu es quella dad oters? Fo las lezchas.

In tia stanza passaintast tü bler temp. Co es tia stanza e co es quella dad oters? Fa las lezchas.


Sur miu letg penda in maletg da miu sportist preferiu. Jeu partel mia combra cun miu frar pign. Nus fagein savens giugs ensemen, mo mintgaton sescagnein nus era.

Sur igl mieus litg palenda egn maletg digl mieus sportist preferieu. Jou pertg la mia tgombra cun mieus frar pintg. Nus fagiagn savens giois anzemel, mo mintgatànt sabaztgagn nus ear.

Sur igl mies letg penda en maletg digl mies sportist preferia. Ia part la mia tgombra cun igl mies frarign. Nous faschagn savens gis ansemen, ma mintgatant zaccagn nous er l'egn l'oter.

Sur mieu let penda ün purtret da mieu sportist predilet. Eau part mia staunza cun mieu frerin. Nus fains suvenz gös insembel, ma minchataunt seccainsa eir ün a l'oter.

Sur meis let penda ün purtret da meis sportist predilet. Eu part mia stanza cun meis frarin. Nus fain suvent gös insembel, ma minchatant seccaina eir ün a tschel.


b) Legi ussa tgei che Fabian, il possessur dalla combra sil maletg, raquenta.

b) Ligia ussa tge c'igl Fabian, igl possessur da la tgombra segl maletg, raquenta.

b) Ligia ossa, tge tgi Fabian rachinta dalla sia tgombra sen igl maletg.

b) Legia uossa che cha Fabian quinta da sia staunza sül disegn.

b) Legia uossa che cha Fabian quinta da sia stanza sül disegn.


Gian ei enta letg e sa puspei inaga buca sedurmentar. Tras la fessa digl esch vegn neuaden in tec dalla glisch on zuler. Ferton che la glisch en zuler ei envidada, ei tut buc aschi nausch.

Igl Gian e agl litg a sa puspe egn'eada betga sadurmantar. Tras la fessa digl esch vean naadaint ampo da la glisch digl zuler. Aschi gî sco la glisch an zuler e anvidada e tut betg aschi nosch.

Gian è ainten letg e so puspe eneda betg sa durmantar. Tras la fessa digl isch vei el la gleisch digl pierti. Dantant tgi la gleisch da pierti arda, è tot betg schi nosch.

Gian es in let e nu chatta, scu suvenz l'ultim temp, la sön. Tres la sfessa da l'üsch vezza'l la glüsch dal suler. Intaunt cha quella glüsch arda, es tuot in uorden.

Gian es in let e nu chatta, sco suvent l'ultim temp, la sön. Tras la sfessa da l'üsch vezza'l la glüm dal piertan. Intant cha quella glüm arda, es tuot in uorden.


«Gie, schon … denton ella … ella ei tuttina aschi stgira.»

«Ea, schon - dantànt ella - ella e tutegna stgira.»

Gian manegia: «Ea, schon … ma ella … ella è schi stgeira.»

«Schi, cler …, ma el … el es listess s-chür.»


«Ni sch'enzatgi sa aunc buc ir aschi bein cun velo ed ha aunc tema dad ir senza tener il guvernagl, ei quei era bien», manegia Gian.

«Near sch'anzatgi sa ànc betg ir aschi bagn cugl velo ad â ànc tema dad ir sainza taner las crutschas da manischar, e quegl ear bien», manegia igl Gian.

«U schi ensatgi so betg anc eir bagn cun velo ed ò tema dad eir sainza tigneir las crutschas da palar, ègl er bung», manegia Gian.

«O scha qualchün nu so auncha ir fich bain cul velo ed ho temma dad ir sainza tgnair il guvernagl, alura es que eir bun», managia Gian.

«O sch'inchün nu sa amo ir fich bain cul velo ed ha temma dad ir sainza tgnair la masina, lura es quai eir bun», manaja Gian.


Il bab stat si e metta il grond uorset da Gian silla sutga sper la meisa da Gian e va tier igl interruptur.

Igl bab leava sei, meta igl grànd urset digl Gian sen la sutga sper la mesa a va vei tier igl interuptur da cazola.

Igl bab stat se e metta igl ursign da Gian sen la soptga dasper la meisa da Gian. El vo tar igl isch.

Il bap sto sü e metta l'uorsin da Gian sül s-chabè sper il let. El vo vi tar l'üsch.

Il bap sta sü e metta l'uorsin da Gian sülla sopcha sper il let. El va via pro l'üsch.


«Ma schi noua è el ossa?», dumonda igl bab.


Cura eis ei tenor il bab bien dad haver tema?

Cura e'gl tanor igl bab bien da ver tema?

Cura es que tenor il bap bun d'avair temma?

Cura esa tenor il bap bun d'avair temma?


«Tuttina ha bia glieud tema da miurs – jeu percass era.»

«Tutegna â bleara glieud tema da mirs - jou digl rest ear», gi igl bab

«Tuttegna dattigl blera gliout tgi ò tema da meirs – ia er.»

«E listess do que bgera glieud chi ho temma da müers – eir eau!»

«E listess daja blera glieud chi ha temma da mürs – eir eu!»


«Nua auter duei el esser? El stgir ei tut sco el clar. Tiu uorset sesa silla sutga, la scaffa ei sper igl esch, ils posters pendan sur tei vid la preit, tia tastga da scola ei sin meisa, tut ei cheu, mo che ti vesas buca las caussas.»

«Noua oter de el easser? Agl stgir e tut sco agl cler. Igl tieus urset sea sen la sutga, la stgafa e sper igl esch, igls posters palendan sur te ved la pare, la tia tastga da scola e sen la mesa, tut e qua, me ca tei vezas betga las tgossas...»

«Ea», dei igl bab e veida puspe la gleisch. «Noua oter duess el esser? Aint igl stgeir ègl scu aint igl cler. Igl ties ursign tschainta sen la soptga, la stgaffa è dasper igl isch, igls posters pendan sur tè ve dalla pare, la tia tascha da scola è sen meisa, tot è cò, angal veist te betg las tgossas»

«Inua oter – aint il s-chür es tuot listess scu aint il cler. Tieu uorsin tschainta sül s-chabè, la s-chantschia es sper l'üsch, ils posters sun vi da la paraid, tieu sach da scoula es sün maisa, tuot es cò, be cha tü nu vezzast la roba.»

«Ingio oter – aint il s-chür es tuot listess sco aint il cler. Teis uorsin sezza sülla sopcha, la s-chaffa es sper l'üsch, ils posters sun vi da la paraid, tia barsocca es sün maisa, tuot es quia, be cha tü nu vezzast la roba.»


«Daco han ins insumma tema?», vul Gian saver.

«Partge ân ign anzuma tema?», vut igl Gian saver.

«Pertge ins ò ansomma tema?», vot Gian saveir.

«Perche s'ho insè temma?», voul savair Gian.

«Perche s'haja insè temma?», voul savair Gian.


Has ti era tema dil stgir? Sche gie, tgei fas ti encunter quella tema? Sche na, pertgei buc?

Âs tei ear tema digl stgir? Scha ea, tge fas tei ancùnter quella tema? Scha na, partge betg?

• Ast te er tema digl stgeir? Schi ea, tge fast te cunter chella tema? Schi na, pertge betg?

Hest eir tü temma dal s-chür? Scha schi, che fest tü cunter quella temma? Scha na, perche na?

Hast eir tü temma dal s-chür? Scha schi, che fast tü cunter quella temma? Scha na, perche brich?


«S'imaginescha che ti vul visitar enzatgi ed el curtgin cuora in tgaun prigulus», di il bab.

«S'imaginescha ca tei vol visitar anzatgi, ad agl iert da quella parsùna e egn tgàn privlus», gi igl bab. «Alura e'gl bagn miglier, scha tei âs tema a stas or digl iert.»

Igl bab daclera: «T'imaginescha tgi te vot visitar ensatgi ed aint igl curtgign corra anturn en tgang rabiat. Alloura ègl bagn migler, schi te ast tema e restas or digl curtgign.»

«Imaginescha't cha tü vulessast ir a fer üna visita a qualchün ed aint in üert es ün chaun rabiat», disch il bap.

«T'imaginescha cha tü lessast far üna visita ad inchün ed aint in üert es ün chan rabiat», disch il bap.


«Cura che jeu erel aschi vegls sco ti, havevel jeu era tema el stgir», conceda il bab.

«Cur ca jou ear'aschi vigl sco tei vev'jou ear tema agl stgir», cunzeda igl bab.

«Cur ch'eau d'eira ün mattet scu tü, vaiv'eir eau temma dal s-chür», quinta il bap.

«Cur ch'eu d'eira ün mattet sco tü, vaiv'eir eu temma dal s-chür», quinta il bap.


Il bab fa cazzola e semetta sil letg da Gian.

Igl bab fa cazola a sea giou segl litg sper igl Gian.

Igl bab veida la gleisch e sa tschainta sen igl letg da Gian.

Il bap fo glüsch e tschainta giò sül let da Gian.

Il bap fa glüm e sezza giò sül let da Gian.


Teidla la historia ch'il scolast prelegia e discussiunescha silsuenter las damondas en classa.

Tearla l'istorgia c'igl surmester preligia a discutescha las amparadas an classa.

Tedla l'istorgia tgi la scolasta preligia e discutescha siva las dumondas an classa.

Tadlè bain l'istorgia cha'l magister prelegia e discutè alura las dumandas in classa.

Tadlai bain l'istorgia cha'l magister prelegia e discutai lura las dumondas in classa.


Ha tiu bab ni tia mumma era tema dad enzatgei?

Ân tieus bab a tia mama ear tema dad anzatge?

• On ties bab u tia mamma er tema dad ensatge?

Haun tieu bap e tia mamma eir temma da qualchosa?

Han teis bap e tia mamma eir temma dad alch?


Gian aulza las schuialas e tuttenina ha el larmas els egls.

Igl Gian òlza las givealas a tutanegna â el larmas agls îls.

Gian dolza las spatlas, el ò larmas aint igls îgls.

Gian oza las spedlas e tuot in ün dandet al vegnan las larmas.

Gian doza las spadlas, e tuot in ün dandet til vegnan las larmas.


«Jeu hai negina tema da miurs, quellas san gie far nuot a nus», di Gian.

«Jou ve betga tema da mirs, quellas san gea far nut a nus», gi igl Gian.

«Ia va nigna tema da meirs, chellas son far navot a nous», dei Gian.

«Eau nu d'he üngüna temma da müers, quellas nu'ns faun ünguotta», disch Gian.

«Eu nun ha ingüna temma da mürs, quellas nu'ns fan nöglia», disch Gian.


«Jeu sai buc – sch'ella ei insumma buna per enzatgei. Ei dat gie era temas ch'ein bunas per nuot, per exempel la tema dad ina miur.»

«Jou se betg -  sch'ella e anzuma bùna par anzatge. Igl dat gea ear temas c'en bùnas par nut, par exaimpel la tema dad egna mir.»

Igl bab dolza las spatlas. «Ia sa betg, schi ella è ansomma bunga per ensatge. I dat er temas tgi èn bungas per navot, per exaimpel la tema da meirs.»

«Eau nu se, scha la temma es insomma buna per qualchosa. A do eir temmas chi nu sun bunas per ünguotta, per exaimpel la temma da müers.»

«Eu nu sa, scha la temma es insomma buna per alch. I dà eir temmas chi nu sun bunas per nöglia, per exaimpel la temma da mürs.»


«Tgei eisi?», damonda il bab e pren il maun da Gian.

«Tge âs?», ampeara igl bab a prenda igl màn digl Gian.

«Ma tge ègl?», dumonda igl bab e tigna igl mang da Gian. «Ast te tema digl stgeir?»

«Che es?», dumanda il bap e piglia il maun da Gian.

«Che esa?», dumonda il bap e piglia il man da Gian.


«Ah gie, quei hai jeu aunc mai viu aschia», marmugna Gian.

«Quegl ve jou ànc mena patartgieu ascheia», marmugna igl Gian.

«A ea, chegl va ia anc mai pondero uscheia», manegia Gian.

«Que nu d'heja auncha mê pondero», marmuogna Gian.

«Quai nun haja amo mai ponderà», marmuogna Gian.


«Perquei ch'el fuss lu buc in um endretg», di Gian.

«Parquegl c'el fuss alura betg egn um andretg», gi igl Gian.

«Perchegl tgi el fiss alloura betg en dretg om», dei Gian.

«Perque ch'el nu füss alura ün dret hom», disch Gian.

«Perquai ch'el nu füss lura ün dret hom», disch Gian.


a) Fagei il giug da lignar baghetgs. Mintga scolar da tia classa descriva in baghetg. Tgi legna sco emprem da tgei baghetg ch'ei setracta?

a) Faged igl gioi dad angiavinar bietgs. Mintga scular da la tia classa descriva egn bietg. Tgi angiavegna sco amprem da tge bietg c'igl satracta?

a) Fasche igl gi dad angivinar bietgs. Mintgigna e mintgign dalla tia classa descreiva en bietg. Tgi angivigna scu amprem, da tge bietg tgi sa tracta?

a) Fè il gö dad ingiuviner edifizis. Mincha scolara e scolar da tia classa descriva ün edifizi. Chi ingiuvina scu prüm l'edifizi?

a) Fat il gö dad ingiavinar edifizis. Mincha scolara e scolar da tia classa descriva ün edifizi. Chi ingiavina sco prüm l'edifizi?


13. biblioteca: ............. egn cudesch


Creescha agens exempels cun nums da baghetgs e lai lignar tiu vischin.

Creescha agens exaimpels cun nums da bietgs a le angiavinar igl tieus vaschegn.

Creescha agens exaimpels cun noms da bietgs e lascha angivinar ensatgi oter.

Creescha egens exaimpels cun noms d'edifizis e lascha'ls ingiuviner a tieu chantunais u a tia chantunaisa.

Creescha agens exaimpels cun noms d'edifizis e tils lascha ingiavinar a teis vaschin o a tia vaschina.


En in vitg dat ei bia differents baghetgs. Fai ils pensums.

An egna vischnànca dat igl blears diferaints bietgs. Fe las leztgas.

Ainten ena vischnanca dattigl differents bietgs. Fò igls exercezis.

In üna vschinauncha do que bgers differents edifizis. Fo las lezchas.

In ün cumün daja blers differents edifizis. Fa las lezchas.


En tgei baghetg van ils affons? Igl emprem bustab dil baghetg ei sutlingiaus. Cun midar la successiun dils bustabs anflas ti la sligiaziun.

An tge bietg van igls unfànts? Igl amprem bustab digl bietg e sutastrischieu. Cun midar la suczessiùn digls bustabs tgatas tei la schliaziùn.

Ainten tge bietg von igls unfants? Igl amprem bustab digl bietg è sottastritgia. Cun midar la successiun digls bustabs cattas te la schliaziun.

In che edifizis vaun ils iffaunts? Il pled cumainza cul custab suottastricho. Müda la successiun dals custabs, alura chattast tü la soluziun.

In che edifizis van ils uffants? Il pled cumainza cul custab suottastrichà. Müda la successiun dals custabs, lura chattast tü la soluziun.


b) Fai ina crusch el caum che corrispunda tenor tei. Discutei suenter las damondas en classa.

b) Fe egna crusch agl liac ca coraspunda. Discutad suainter las amparadas an dus.

b) Fò la crousch ainten chella tgaschetta tgi totga. Discute siva las dumondas an classa.

b) Fo üna crusch al lö correspundent. Discutè zieva las dumandas in duos.

b) Fa üna crusch al lö correspundent. Discutai lura las dumondas in duos.


Quegl vess jou bugent an la nossa vischnànca.

Chegl vess ia gugent ainten la mia vischnanca.

Que vess eau gugent in nossa vschinauncha.


Tgei fa tema a ti? Dai colur a quei che fa tema a ti.

Tge fa tema a tgei? De calur a quegl ca fa tema a tgei.

Che at fo temma? Do culur a que chi't fo temma.

Che at fa temma? Dà culur a quai chi't fa temma.


eir sulet or sen veia, cura tg'igl è stgeir

ir sulet our sün via, cur cha'd es s-chür

ir sulet oura sün via, cur chi'd es s-chür


ch'ei schabegi enzatgei cun tia famiglia

c'igl capeti anzatge sgarschevel cun tia famiglia


cantar avànt sulet ad anzatgi egna canzùn


Tgei fa tema a ti, tgei insumma buc? Els caums sas ti leger davart situaziuns e caussas che fan tema.

Tge fa tema a tgei, tge anzuma betg? An la tabela sas tei liger davart situaziùns a tgossas ca san far tema.

Che at fo temma e che insomma na? I'ls queders suotvart sun notedas situaziuns e chosas chi faun temma.

Che at fa temma e che insomma brich? I'ls quaders suotvart sun notadas situaziuns e chosas chi fan temma.


Scriva tschun caussas che fan tema a ti sil barometer da tema (verd = mo pauca tema; tgietschen = gronda tema).

Scriva tschentg tgossas ca fan tema a tgei segl barometer da tema (verd = me poca tema; cotschen = grànda tema).

Screiva sen chel barometer tschintg tgossas tgi at fon tema (verd = angal paca tema; cotschen = ena tema snuevla).

Scriva sün quist barometer tschinch chosas chi at faun temma (verd = be pocha temma; cotschen = üna temma schnuaivla).

Scriva sün quist barometer tschinch chosas chi't fan temma (verd = be paca temma; cotschen = üna temma schnuaivla).


telefonar ad enzatgi che tschontscha tudestg

telefonar ad anzatgi ca bagliafa tudestg da scartira

telefonar ad ensatgi tgi discorra en oter lungatg

telefoner cun qualchün chi discuorra ün'otra lingua

telefonar cun inchün chi discuorra ün'otra lingua


Noda quater caussas, dallas qualas ti sas dir cun segirtad che ti hagies buca tema.

Tschearna quater tgossas da las qualas tei sas gir siirameing ca tei vegias betga tema.

Tscherna quatter tgossas tgi at fon franc betg tema.

Tscherna quatter chosas chi nu't faun sgür na temma.

Tscherna quatter chosas chi nu't fan sgür na temma.


star cun ina persuna ch'ins enconuscha buc aschi bein

star cun egna parsùna c'ign ancanuscha betg aschi bagn

star tar ena persunga tgi te canoschas betg schi bagn

ster tar üna persuna cha tü nu cugnuoschast uschè bain

star pro üna persuna cha tü nu cugnuoschast uschè bain


4. Co senumnan ils plaids che accumpognan ils nomens?

4. Co sanumnan igls pleds c'acumpognan igls nomens?

4. Scu on nom igls pleds tgi accumpognan igls nomens?

4. Cu haun nom ils pleds chi accumpagnan ils nomens?

4. Co han nom ils pleds chi accumpognan ils nomens?


a) Tgei sesanfla tut en tia combra? Empleina la gliesta.

a) Tge satgata tut an la tia tgombra? Amplanescha la glista.

a) Tge è tot ainten la tia tgombra? Amplanescha la tabella.

a) Che es tuot in tia staunza? Impla la tabella.

a) Che es tuot in tia stanza? Implischa la tabella.


3. Co senumna il tierm grammatical per 'plirs'?

3. Co sanumna igl tearm gramatical par 'plirs'?

3. Tge pled ins dovra ainten la grammatica per 'ples'?

3. Che pled as drouva illa grammatica per 'püs'?

3. Che pled as douvra illa grammatica per 'plüs'?


egna tgossa ca tei âs survagnieu sco regal


1. Tier tgei specia da plaids s'audan ils 'dings'?

1. Tier tge spezia da pleds s'odan las tgossas?

1. Tge speztga da pleds èn igls 'dings'?

1. Che spezcha da pleds sun ils 'dings'?


b) Metta igls tgavazzigns aint igl dretg li:


in dings che ti giavischasses dad haver en tia combra

egna tgossa ca tei giavischassas da ver an la tia tgombra

en dings tgi te vessas gugent ainten la tia tgombra

ün dings cha tü vessast gugent in tia staunza

ün dings cha tü vessast jent in tia stanza


in dings ch'ei ha mo in sulet en tia combra

egna tgossa c'igl â me egn'ea an la tia tgombra

en dings tgi dat angal eneda ainten la tia tgombra

ün dings cha que do be üna vouta in tia staunza

ün dings chi dà be üna jada in tia stanza


En mia combra ha ei ina massa 'dings'. Fai ils pensums.

An la mia tgombra â'gl ... blearas tgossas. Fe las leztgas.

Ainten la mia tgombra èn ena ploma 'dings'. Fò igls exercezis.

In mia staunza ho que üna pruna 'dings'. Fo las lezchas.

In mia stanza esa üna pruna 'dings'. Fa las lezchas.


tgossas c'igl â blearas geadas an la tia tgombra

dings tgi dat blers ainten la tia tgombra


2. Co senumna il tierm grammatical per 'mo in'?

2. Co sanumna igl tearm gramatical par 'me egn'?

2. Tge pled ins dovra ainten la grammatica per 'angal egn'?

2. Che pled as drouva illa grammatica per 'be ün'?

2. Che pled as douvra illa grammatica per 'be ün'?


a) Segiramein has ti gia fatg ina gada in dictat. Co ei quei reussiu a ti? Has forsa schizun scret falliu il plaid 'dictat'? Quei capeta a biars. Ei dat aunc ina massa auters plaids che fan problems da scriver cun lur davos bustab. Legia attentamein il memo.

a) Tei âs siir ear gea fatg egn'eada egn dictat. E quegl ieu bagn? Near âs forza schizund scret falo igl pled 'dictat'? Quegl capeta a blears. Igl dat ànc blears oters pleds ca fan problems da scriver cun lur davos bustab. Ligia atentameing igl memo.

a) Forsa ast te gio fatg eneda en dictat. Scu ègl ia a tè? Ast te forsa scretg fallo igl pled 'dictat' cun en -d anstagl d'en -t alla fegn? Chegl capeta a blers. I dat anc blers oters pleds, noua tg'igl è grev da saveir scu screiver igl davos bustab. Ligia igl memo cun attenziun.

a) Sgür cha tü hest già fat üna vouta ün dictat. Cu at es quel reuschieu? Hest forsa perfin scrit sbaglio il pled 'dictat' cun ün -d a la fin impè d'ün -t? Que capita a bgers. Ed a do auncha bgers oters pleds, inua cha'd es difficil da savair cu scriver l'ultim custab. Legia cun attenziun il memo.

a) Sgür cha tü hast fingià fat üna jada ün dictat. Co at es quel reuschi? Hast tü forsa dafatta scrit fos il pled 'dictat'? Cun ün -d a la fin invezza d'ün -t? Quai capita a blers. Ed i dà amo blers oters pleds, ingio chi'd es difficil da savair co scriver l'ultim custab. Legia cun attenziun il memo.


3. fuorma diminutiva: seiv (seivetta), nuv (nuvet)

3. far ple grànd near far ple pintg: sev (seveta), nuv (nuvùn)

3. igl infinitiv digl verb: ia lav (lavar), ia ambleid (amblidar)

3. la fuorma diminutiva: saiv (saivina), pled (pledin)

3. la fuorma diminutiva: saiv (saivetta), pled (pledin), alp (alpetta)


4. plaid dalla medema famiglia: tschierv (tscharva), mund (mundial)

4. pled da la madema famiglia: pled (pledari), mund (mundial)

4. en pled dalla madema famiglia: la neiv (neiver), igl daint (la daintista)

4. pleds da la listessa famiglia: naiv (naivetta), muond (mundiel)

4. pleds da la listessa famiglia: naiv (naivera), muond (mundial)


Cun prolungir il plaid sas ti anflar il consonant final.

Cun prolungar igl pled tgatas tei igl consonànt final.

Cun prolunger il pled poust tü chatter il consonant finel.

Cun prolungar il pled poust tü chattar il consonant final.


Empleina ils suandonts plaids ella cruschera.

Amplagna igls savundànts pleds an la cruschera.

Amplanescha igls suandonts pleds ainten la cruschera.

Impla ils seguaints pleds aint il giatter.

Implischa ils seguaints pleds i'l giatter.


2. igl infinitiv dil verb: nav (navigar), salid (salidar)

2. igl infinitiv digl verb: nav (navigear), salid (salidar)

2. la furma feminina: verd (verda), igl mat (la matta), nov (nova)

2. l'infinitiv dal verb: salüd (salüder), mang (manger), sot (suter), nev (naviger)

2. l'infinitiv dal verb: salüd (salüdar), mang (mangiar), sot (sotar), nav (navigiar)


Dat ei mo ina pusseivladad per mintga plaid?

Dat igl me egna pussevladad par mintga pled?

• Dattigl angal en tric per mintga pled?


b) Discutescha cun tes conscolars e tias conscolaras:

b) Discutescha cun las tias conscolaras ed igls ties conscolars:

b) Discuta las seguaintas dumandas cun tieus conscolars e tias conscolaras:

b) Discuta las seguaintas dumondas cun teis conscolars e cun tias conscolaras:


Empren d'evitar sbagls che pertuccan ils consonants finals.

Amprenda d'evitar sbagls ca partutgan igls consonànts finals.

Amprenda la strategia da screiver andretg igls consonants finals.

Imprenda ad eviter sbagls chi pertuochan ils consonants finels.

Imprenda d'evitar fals chi pertoccan ils consonants.


Cons trics dat ei per anflar ora il dretg consonant final? Tgeinins?

Quànts trics dat igl par catar igl dretg consonànt final? Tgenegns?

• Quants trics dattigl per cattar igl dretg consonant final? Tgenegns?

Quaunts trics do que per chatter il dret consonant finel? Chenüns?

Quants trics daja per chattar il dret consonant final? Chenüns?


In tric per anflar il consonant                                                                                final

Egn tric par catar igl consonànt                                                                                final

En tric per cattar igl consonant                                                                                final

Ün tric per chatter il consonant                                                                                finel

Ün tric per chattar il consonant                                                                                final


1. fuorma feminina: liung (liunga), verd (verda), buob (buoba)

1. furma feminina: lùng (lùnga), verd (verda), buab (buaba)

1. la fuorma feminina: lung (lungia), verd (verda), mat (matta), nouv (nouva)

1. la fuorma feminina: lung (lunga), verd (verda), alb (alba), nouv (nouva)


Il plural collectiv exprima in diember ch'ins sa buca dumbrar.

Igl plural colectiv exprima egn diember c'ign sa betga dumbrar.

Igl plural collectiv ins dovra tar tgossas tgi ins so betg dumbrar.

Il plural collectiv exprima ün numer cha nu's po innumbrer.

Il plural collectiv exprima ün nomer chi nu's po dombrar.


Suenter il plural collectiv stat il verb el singular.

Suainter igl plural colectiv stat igl verb agl singular.

Siva igl plural collectiv stat igl verb aint igl singular.

Zieva il plural collectiv sto il verb al singular.

Davo il plural collectiv sta il verb al singular.


Il plural collectiv survegn la finiziun -a.

Igl plural colectiv survean la finiziùn -a.

Igl plural collectiv survign la finiziun <strong>-a</strong>.

Il plural collectiv survain ün -a a la fin.


Culla meila digl agen curtgin fa la mumma ina petta. (plural collectiv)

Cun la mela digl agen curtgegn fa la mama egna peta. (plural colectiv)

Mamma ho fat ün paun cun paira. (plural collectiv)

Mamma ha fat ün pan cun paira. (plural collectiv)


Il pled 'tschuetta' es ün plural collectiv.


Suenter il plural collectiv s'auda adina era in verb el plural.

Suainter igl plural colectiv s'oda adigna ear egn verb agl plural.

Siva igl plural collectiv totga igl verb er aint igl plural.

Zieva il plural collectiv sto eir il verb adüna al plural.

Davo il plural collectiv sta eir il verb adüna al plural.


Per formar il plural collectiv san ins aschuntar in -s alla fin.

Par furmar igl plural colectiv san ign aschuntar egn -s a la fegn.

Per furmar igl plural collectiv ins pò agiuntar en <strong>-s</strong> alla fegn.

Per furmer il plural collectiv as po metter ün -s a la fin.

Per fuormar il plural collectiv as poja metter ün -s a la fin.


Fai construcziuns cun treis plurals collectivs.

Fe construcziùns cun tschentg plurals colectivs.

Fò ena construcziun cun dus plurals collectivs.