• Tagliar annunzias da plazzas ord las gasettas, sclarir la muntada e las activitads ch'appartegnan a quella clamada. Ev. presentar ina professiun che plai bein/plai insumma buc e declarar daco.

Tagliear or da giasetas anunztgas da plazas, sclarir la muntada a las activitads ca s'odan tier quella clamada. Ev. preschantar egna professiùn ca ple bagn/ple anzuma betg a declarar partge.

Igl scolast taglia or annunztgas da plazzas e discutescha cun la classa, tge activitads tgi totgan tar chella lavour/tar chel mastier.

• Taglier our annunzchas da plazzas e discuter che activiteds chi tuochan tar quella lavur/quel mister. Eventuelmaing lascher preschanter ün mister chi nu plescha insomma na e lascher motiver perche.

Tagliar oura annunzchas da plazzas e discuter che activitats chi toccan pro quella lavur/quel manster. Eventualmaing laschar preschantar ün manster chi nu plascha insomma na e laschar motivar perche.


- ston ins esser buns da luvrar culs mauns?

- ston ign easser bùn da luvrar cugls màns?


- ston ins era luvrar las sondas e dumengias?

- ston ign ear luvrar las sondas a dumeingias?

as stoja lavurar eir la sonda e dumengia?


- ston ins igl emprem ir fetg ditg a scola?

- ston ign gl'amprem ir fetg gî a scola?

ins stò eir scu amprem fitg dei a scola?

as stoja ir il prüm fich lönch a scoula?


• Rimnar el plenum (ni sco concurrenza da gruppas) tons mistregns sco pusseivel.

Rimnar an classa (near sco concurenza da grupas) tànts mastregns sco pussevel.

Rimnar an classa (u scu concurrenza da gruppa) schi blers mastiers scu pussebel.

• Ramasser in classa (u concurrenza da gruppa) pü bgers misters pussibels.

Ramassar in classa (o concurrenza da gruppa) plü blers mansters pussibels.


ins stò saveir screiver sainza far sbagls?

as stu savair scriver sainza fer sbagls?

as stoja savair scriver sainza far fals?


Siva chell'introducziun ins fò igls exercezis.

Zieva quist'introducziun as fo las lezchas.

Davo quist'introducziun as faja las lezchas.


- eis ei impurtont da saver plirs lungatgs?

- e'gl impurtànt da saver plirs lungatgs?

es que important da savair püssas linguas?

esa important da savair plüssas linguas?


Idea per ina discussiun: Co fuss ei sil mund, sch'ei dess buca las colurs?

Ideia par egna discussiùn: Co fuss igl segl mund, sch'igl dess betga las calurs?

Ideia per ena discussiun: Scu fiss igl mond sainza calours?

Ideja per üna discussiun: Cu füss il muond sainza culuors?

Idea per üna discussiun: Co füss il muond sainza culurs?


Numna duas calurs fearmas: oransch, cotschen


Treis colurs claras: mellen, clar-blau, tgietschen-rosa

Numna tres calurs cleras: melen, cler-blau, cotschen-rosa

Treis calours cleras: mellen, blocler, cotschen rosa

Trais culuors cleras: mellan, blov cler, cotschen rösa

Trais culurs cleras: gelg, blau cler, cotschen rösa


Treis colurs stgiras: violet, brin, stgir-verd

Numna tres calurs stgiras: violet, bregn, stgir-verd

Treis calours stgeiras: violet, bregn, verdstgeir

Trais culuors s-chüras: violet, brün, verd s-chür

Trais culurs s-chüras: violet, brün, verd s-chür


Sche jeu mischeidel tgietschen e mellen, dat ei ora oransch.

Scha jou masched cotschen a melen, dat igl landeror oransch.

Sch'ia mesd cotschen e mellen, dattigl oransch.

Sch'eau masd cotschen e mellan do que orandsch.

Sch'eu maisd cotschen e gelg daja orandsch.


Sche jeu mischeidel blau e tgietschen, dat ei ora violet.

Scha jou masched blau a cotschen, dat igl landeror violet.

Sch'ia mesd blo e cotschen, dattigl violet.

Sch'eau masd cotschen e blov do que violet.

Sch'eu maisd cotschen e blau daja violet.


b) Sis colurs da basa: tgietschen, oransch, mellen, verd, blau, violet

b) Numna las sis calurs da basa: cotschen, oransch, melen, verd, blau, violet

a) Las seis calours da basa: cotschen, oransch, mellen, verd, blo, violet

b) Las ses culuors da basa: cotschen, orandsch, mellan, verd, blov, violet

b) Las ses culurs da basa: cotschen, orandsch, gelg, verd, blau, violet


Duas colurs da pastel: clar-blau, clar-verd, lila

Numna duas calurs da pastel: cler-blau, cler-verd, lila

Dus calours da pastel (cleras e fegnas): blocler, verdcler, lila

Duos culuors da pastel: blov cler, verd cler, lila

Duos culurs da pastel: blau cler, verd cler, lila


Idea per l'instrucziun da dessegn: crear il rudi dallas colurs ni ina pérla.

Ideia par l'instrucziùn da malagear: crear igl rudi da las calurs near egna pérla.

Ideia per l'instrucziun da dessegn: Far en cres u ena pierla da calours.

Ideja per l'instrucziun da disegn: Fer ün rinch u üna pierla da culuors.

Idea per l'instrucziun da disegn: Far ün rinch o üna pierla da culurs.


Sche jeu mischeidel blau e mellen, dat ei ora verd.

Scha jou masched blau a melen, dat igl landeror verd.


fitg survatschevla, fò tot pigl sies tger

fich serviziaivla, fo tuot per sieu cher

fich serviziaivla, fa tuot per seis char


tip pacific, buca fetg engaschaus ella lavur

tip patschific, betga fetg angascho a la lavur


10. installatura sanitara/installatur sanitar

10. installatoura sanitara / installatour sanitar

10. installatura sanitaria / installatur sanitari


c) graficra / graficher, informaticra / informaticher, mistregns che han da far cugl ambient

c) grafiker/graficra, informatiker/informaticra, misters chi haun da chefer cun l'ambiaint

c) grafiker/graficra, informatiker/informaticra, mansters chi han da chefar cul ambiaint


L'e ida suainter Pastgas, turnada da Nadal.


Cur c'ella e turnada, ear'igl salep sataro.

Cur' tg'ella è turnada, er'igl salep sot tera.


Sco pensum da casa san ils scolars emprender ordado (parzialmein) la canzun dil salep e la furmicla.

Sco leztga da tgea san igls sulars amprender ordafora (parzialmeing) la canzùn digl salep a la furmicla.

Igl scolast pò dar igl pensum d'amprender ordafora singuls vers dalla canzung.

Il magister po incumbenzer als scolars d'imprender ourdadour singuls vers da la chanzun.

Il magister po incumbenzar als scolars d'imprender ourdadoura singuls vers da la chanzun.


Far in artg s. Martin cun fegls da colur A3. Sin quels fegls san ins taccar maletgs da caussas cullas colurs corrispuntentas.

Far egn artg da San Martegn cun figls da calur A3. Sen quel san ign tatgear maletgs da tgossas c'ân las calurs digl artg da San Martegn (evtl. radin igls sculars da tgea anzaquànts objects).

La classa fò en artg son Martegn cun figls da calour aint igl format A3. Sen chels figls pò'la tatger maletgs da tgossas cun las calours correspondentas.

Fer ün arch San Martin cun fögls da culur i'l format A3. Sün quels fögls as po tacher purtrets da chosas cullas culuors correspundentas.

Far ün arch San Martin cun fögls da culur i'l format A3. Sün quels fögls as poja tachar purtrets da chosas cullas culurs correspundentas.


Gia en quella fasa accentuar che las colurs din a nus co enzatgei ei, che quei ein plaids che dattan dapli informaziuns.

Aczentuar an quella fasa ca las calurs gin a nus co anzatge e a ca quegl en pleds ca datan daple infurmaziùns.

Ins pò deir gio ossa tgi las calours ans deian scu tgi la tgossa è, tgi chels pleds dattan infurmaziuns (punt tigl proxim exercezi).

A's po dir già uossa cha las culuors ans dian cu cha qualchosa es, cha quels pleds ans daun infurmaziuns.

I's po dir fingià uossa cha las culurs ans dischan co cha alch es, cha quels pleds ans dan infuormaziuns.


tgira igls malzàns near la glieud viglia


installescha büschens in cuschinas e bogns


scriva texts per gasettas e fa intervistas

scriva texts par giasetas a fa intervestas

screiva texts per gasettas e fò intervistas

scriva texts per giazettas e fo intervistas


survescha da magliar e da beiber en in'ustria

survescha damagliear a dabever an egn'ustreia

serva igl damagler e dabever ainten en restorant

serva da manger e da baiver in ün restorant


manischescha in eroplan ni in helicopter


Anflar per mintga bustab digl alfabet in verb (ev. schar naven w, x, y).

Catar par mintga bustab digl alfabet egn verb (ev. schar davent w, x, y).

Tschertga per mintga bustab digl alfabet en verb (ev. lascher davent k, w, x, y).

Tschercha per mincha custab da l'alfabet ün verb (ev. lascher davent k,w,x,y)

Tschercha per mincha custab da l'alfabet ün verb (ev. laschar davent k,w,x,y)


sesentir, rir, bargir, saung, susdar, temer, semiar

sasantir, rir, bargir, sàn, susdar, tamer, sasamgnear

santeir, reir, bargeir, sang, galdeir, sa simgier

sentir, rir, crider, saung, giodair, s'insömger

sentir, rier, cridar, sang, giodair, s'insömgiar


raquintar, historia, discuorer, risdar, paterlar

raquintar, istorgia, dascurer, bagliafar, patarlar

rachintar, istorgia, clamar, baitar, baterlar

quinter, istorgia, discuorrer, bagliaffer, baderler

quintar, istorgia, discuorrer, taloccar, baderlar


Far attent ils scolars che mintga verb astgi vegnir screts mo ina gada.

Far atent igls sculars ca mintga verb dastga vagnir scret me egn'ea.

Far andamaint las scolaras ed igls scolars tgi mintga verb pò angal neir scretg eneda.

Trer adimmaint als scolars cha mincha verb po gnir scrit be üna vouta.

Trar adimmaint als scolars cha mincha verb po gnir scrit be üna jada.


c) sevilar, scriver, mussar, tagliar, salidar, cuser, selavar, pitgar, furschar, …

c) savilar, scriver, mussar, tagliear, salidar, cuser, salavar, pitgear, fruschar, …

c) bargeir, screiver, mussar, tagler, salidar, viandar, lavar, pitgier, truschier, ...

c) crider, scriver, musser, taglier, salüder, chaminer, ster sü, plunter, struscher, …

c) cridar, scriver, muossar, tagliar, salüdar, chaminar, star sü, cloccar, struschar, …


miedi: gidar, operar, intercurir, desinfectar, cuser, …

media/medi: operar, visitar, desinfectar, cuser ...

doctoressa: operer, visiter, dischinfecter, cusir ...

doctoressa: operar, visitar, dischinfectar, cusir ...


f) scriver, leger, cudisch, studegiar, cantar

f) scriver, liger, cudesch, studagear, cantar

f) screiver, liger, codesch, stibgier, cantar

f) scriver, ler, cudesch, stüdger chanter

f) scriver, leger, cudesch, stübgiar, chantar


Ils scolars legian il memo e discuteschan las damondas el plenum.

Igls sculars ligian igl memo a discuteschan las amparadas an classa.

Igls scolars ligian igl memo e discuteschan las dumondas an classa.

Ils scolars legian il memo e discutan las dumandas in classa.

Ils scolars legian il memo e discutan las dumondas in classa.


secretari: scriver, telefonar, liquidar la posta, …

secretaria: scriver, telefonar, liquidar la posta, …

secretaria/secretari: screiver, telefonar, liquidar la posta, organisar, ...

secretaria: scriver, telefoner, liquider la posta, organiser …


g) Schar mussar entginas da quellas activitads.

g) Schar mussar anzaquàntas da quellas activitads.

g) Igl scolast lascha mussar en pêr activitads an classa.


Ideias par profundar la savida sur digl verb


Il scolast di ina construcziun. Ils scolars enqueran en gruppa tons verbs sco pusseivel che savessen remplazzar il verb che vegn duvraus ella construcziun. Cumparegliar el plenum.

Igl surmester gi avànt egna construcziùn. Igls sculars anquieran an grupas pintgas tànts verbs sco pussevel, cugls quals ign sa ramplazar igl verb da partenza. Cumparagliear an classa.

Igl scolast dei ena construcziun. Las scolaras ed igls scolars tschertgan an gruppas schi blers verbs scu pussebel tgi pudessan ramplazzar igl verb duvro ainten la construcziun. Els cumpareglian igls resultats an classa.

Il magister disch üna frasa. Ils scolars tscherchan in gruppas pü bgers verbs pussibels chi pudessan rimplazzer il verb druvo illa frasa. Congualer ils resultats in classa.

Il magister disch üna frasa. Ils scolars tscherchan in gruppas plü blers verbs pussibels chi pudessan rimplazzar il verb dovrà illa frasa. Congualar ils resultats in classa.


e) poura/pour: pavlar, saer, samnar, munscher, ...

e) pur: pavler, sger, semner, mundscher ...

e) paur: pavlar, sgiar, semnar, mundscher ...


Encurir activitads ch'ils scolars fan en scola, duront gimnastica ni el temps liber ed aschia introducir la noziun verb per quellas activitads.

Ancurir activitads c'igls sculars fan an scola, durànt gimnastica near agl tains liber ad ascheia introdutgear la noziùn 'verb' par quellas activitads.

Las scolaras ed igls scolars tschertgan activitads tg'els fon an scola, durant gimnastica u aint igl taimp liber. Uscheia vign introduia igl verb scu pled per exprimer en'acziun.

Tschercher activiteds cha'ls scolars faun a scoula, in l'ura da gimnastica u i'l temp liber ed introdür uschè il 'verb' scu pled per exprimer ün'acziun.

Tscherchar activitats cha'ls scolars fan a scoula, ill'ura da gimnastica o i'l temp liber ed introdüer uschè il 'verb' sco pled per exprimer ün'acziun.


regalar, survegnir, schenghetg, dar, empristar

tschincagear, survagnir, tschincetg, dar, amprastar

regalar, survagneir, regal, dar, amprestar

regaler, survgnir, regal, der, impraster


correr, sagleir, tschantar, durmeir, letg


pilota/pilot: sgular, manischar, transportar, ...

pilot: svuler, manascher, transporter, ...

pilot: svolar, masinar, transportar, ...


C: M5.1a-f (text original), M5.2a-c (maletgs)

C: M5.1a-f (text originel e versiun putera), M5.2a-c (purtrets)

C: M5.1a-f (text original), M5.2a-c (purtrets)


• Tgei ha plaschiu a vus en special? Tgei han els fatg bein?

• Tge â plaschieu a vus spezialmeing bagn?

• Tge az ò plaschia spezialmaintg bagn? Tge ò chella gruppa fatg bagn?

• Che as ho plaschieu specielmaing bain? Che ho quella gruppa fat bain?

• Che s'ha plaschü specialmaing bain? Che ha quella gruppa fat bain?


• Tgei haveis vus buca capiu? Haveis vus autras propostas?

• Tge vez vus betga capieu? Vez vus otras propostas?

• Tge vez betg ancletg? Vez otras propostas?

• Che nu vais vus inclet? Vais vus otras propostas?


Il resultat da quella lavur da gruppa sa vegnir plazzaus giun plaun, duront ch'ils scolars sesan el rudi. Ils resultats dallas gruppas B e C san era vegnir presentai communablamein. La presentaziun dil film (culs resultats dalla gruppa D) cumpletescha la sequenza.

Igls resultats da las lavurs da grupa vignan samtgieus gioubass. Igls sculars sean agl rudi. Igls resultats da las grupas B a C san ear vagnir preschantos cuminevlameing. La preschantaziùn digl film (cugls resultats da la grupa D) cumpletescha la sequenza. Agl plenum vignan igls products da las lavurs da grupa discutos. Propostas par amparadas:

Igls resultats dallas lavours an gruppa vignan preschentos giu mez aint igl cres. Igls resultats da B e C pon neir preschentos communablamaintg. Per fittar preschaintan las gruppas lour commentars davart igl film. Igls scolars discuteschan alloura ansemen igls resultats dallas singulas gruppas.

Ils resultats da las lavuors in gruppa vegnan preschantos per terra, intaunt cha'ls scolars faun ün grand rinch. Ils resultats da B e C paun gnir preschantos cumünaivelmaing. Per glivrer preschaintan las gruppas lur commentars davart il film. Ils scolars discutan alura insembel ils resultats da las singulas gruppas.

Ils resultats da las lavurs in gruppa vegnan preschantats per terra, intant cha'ls scolars fan ün grond rinch. Ils resultats da B e C pon gnir preschantats cumünaivelmaing. Per finir preschaintan las gruppas lur commentars davart il film. Ils scolars discutan lura insembel ils resultats da las singulas gruppas.


• Co savessen ins aunc cumpletar lur producziuns?

• Co savess'ign ànc cumpletar las producziùns?

• Scu ins pudess anc cumplettar la producziun?

• Cu as pudess que auncha cumpletter lur producziun?

• Co as pudessa amo cumplettar lur producziun?


La finamira ei da descriver la caussa cun differents adjectivs, pia dar dapli informaziuns sur dil nomen, e sentir ch'igl adjectiv sa far ina gronda differenza. La damonda 'Co ei la caussa?' vegn automatisada.

La fegnamira e da descriver la tgossa cun diferaints adjectivs, peia da dar daple infurmaziùns davart igl nomen a santir c'igl adjectiv sa far egna grànda diferenza. L'amparada 'Co e la tgossa?' vean automatisada.

Il böt es da descriver ils nomens u las chosas cun differents adjectivs, da der infurmaziuns davart il nomen e da badair ch'ün adjectiv po müder fich ferm il sen u la qualited d'ün nomen u d'üna chosa. La dumanda «Cu es la chosa?» vain automatiseda.

Il böt es da descriver ils nomens o las chosas cun differents adjectivs, da dar infuormaziuns davart il nomen e da badar ch'ün adjectiv po müdar fich ferm il sen o la qualità d'ün nomen o d'üna chosa. La dumonda «Co es la chosa?» vain automatisada.


far la barba, ir a viagiar, far ora neiv, leger la gasetta, metter a meisa, dar jass, far si cavels, envidar ina candeila, trer en soccas, metter a schigiar, stizzar il fiug, alzar in crap, schubergiar finiastras, tagliar ina tschaguola, ir cun velo, splattar/pigliar ina mustga, magliar ina banana, morder sillas unglas, …

far la barba, ir a viagear, far or nev, liger la giaseta, meter a mesa, dar jass, far sei tgavels, anvidar egna candela, trer aint socas, meter a siear, stizar igl fiac, ulzar egn crap, schubargear faneastras, tagliear egna tschigola, ir cun velo, spatatschear/tgapar egna mustga, magliear egna banana, morder sen las ùnglas, ...

far la barba, eir a viagier, spalar la neiv, liger la gasetta, metter meisa, dar a tgertas, far se tgavels, anvidar ena candeila, trer aint soccas, stidar igl fi, dulzar en crap, puzzager fanestras, tagler ena tschavola, eir cun velo, tgappar ena mostga, magler ena banana, morder las unglas ...

fer la barba, ir a viager, fer our naiv, ler la giazetta, metter maisa, giuver a chartas, fer la frisura, impizzer üna chandaila, trer aint stinvs, fer altschiva, stüzzer ün fö, uzer ün crap, cunagir fnestras, taglier tschiguolla, ir cul velo, clapper üna muos-cha, manger üna banana, morder las unglas, pittürer las unglas, ir cun l'auto ...

far la barba, ir a viagiar, far oura naiv, leger la gazetta, metter maisa, giovar a chartas, far la frisura, impizzar üna chandaila, trar aint piöls, far altschiva, stüder ün fö, dozar ün crap, pulir fanestras, tagliar tschiguolla, ir cul velo, tschüffer üna muos-cha, mangiar üna banana, morder las unglas, pitturar las unglas, ir cul auto ...


Per far pli grev il pensum san ins duvrar expressiuns pli liungas sco:

Par far ple greav la leztga san ign duvrar expressiùns ple lùngas sco:

Per far pi grev igl pensum ins so duvrar expressiuns pi lungas scu:

Per difficulter la lezcha as po druver expressiuns pü lungias scu:

Per difficultar la lezcha as poja dovrar expressiuns plü lungas sco:


5. Igl chor canta durant la ceremonia da nozzas.

5. Ils<strong> giasts </strong>nu faun mucs.

5. Ils<strong> giasts </strong>nu fan mucs.


8. Il silip ferieu eira sün la portantina.

8. Il silip feri d'eira sülla portantina.


6. La furmicla veglia sper il letg da siu mariu.

6. La furmicla veglia sper igl litg da sieus um.

6. La furmeila veglia sper igl letg digl sies spous.

6. La furmia vaglia sper il let da sieu spus.

6. La furmia vaglia sper il let da seis spus.


7. Ella endriescha ch'ei detti in etg da medegar.

7. Ella tgata adavur c'igl deti egn etg da madajear.

7. Ella<strong> vain a savair</strong> cha que detta ün üt da masdiner.

7. Ella<strong> vain a savair</strong> chi detta ün üt da masdinar.


9. Tut<strong> las madaschegnas</strong> gidan nut.


1. Las furmiclas luvrusas tuornan dalla lavur.

1. Las furmiclas luvrusas turnan da la lavur.


2. Igl salep<strong> bada</strong> la furmicla.

2. Il silip<strong> do ögl </strong>a la furmia<strong>.</strong>

2. Il silip<strong> dà ögl </strong>a la furmia<strong>.</strong>


La successiun per dessignar la furmicla ei la suandonta: 3, 5, 2, 1, 9, 6, 7, 4, 8.

La suczessiùn par dissignear la furmicla e la savundànta: 3, 5, 2, 1, 9, 6, 7, 4, 8.

La successiun per disegner la furmia es la seguainta: 3, 5, 2, 1, 9, 6, 7, 4, 8.

La successiun per disegnar la furmia es la seguainta: 3, 5, 2, 1, 9, 6, 7, 4, 8.


dar concerts, sunar, leger notas, exercitar

dar conzerts, sunar, liger notas, exerzitar

dar concerts, sunar, liger notas, exercitar

suner ün instrumaint, exerciter, der concerts

sunar ün instrumaint, exercitar, dar concerts


levar baul, turschar la pasta, metter en fuorn, vender

levar bòld, truschar la pasta, meter agl furnel, vender

lavar bod, masdar la pasta, metter aint igl furn, vender

masder la pasta, fer paun, preparer ingredienzas

masdar la pasta, far pan, preparar ingredienzas


declarar, curreger, mussar, gidar, dumandar

declarar, cureger, mussar, gidar, amparar

instrueir, declarar, curriger, mussar, dar pensums

instruir, declarer, correger, der lezchas

instruir, declerar, correger, dar lezchas


Ils scolars elegian in mistregn digl exercezi e scrivan in cuort text cun duvrar ils verbs.

Igls sculars tschearnan egn mastregn digl exerzezi a scrivan egn curt text cun duvrar igls verbs.

Ils scolars tschernan ün mister da l'exercizi e scrivan ün cuort text cun druver ils verbs.

Ils scolars tschernan ün manster da l'exercizi e scrivan ün cuort text cun dovrar ils verbs.


operar, intercurir, prescriver medischinas

operar, intercurir, prescriver madaschegnas


reglar il traffic, gidar, controllar, pigliar laders

reglar igl trafic, gidar, controlar, tgapar laders

reglar igl traffic, gidar, controllar, tschiffer laders

regler il trafic, controller la sveltezza, clapper leders

reglar il trafic, controllar la sveltezza, tschüffer laders


Exempel: Il cuschinier brassa il furtem. El cungescha la carn e truscha la sosa. Denteren schagia el la sosa. Quei dat in prima furtem.

Exaimpel: Igl cuschinier brassa igl fartemf. El cuschegna la tgarn a truscha la sosa. Trànteraint seagia el la sosa. Quegl dat egn prima fartemf.

Exaimpel: La cuschinunza brassa la charn e masda la sosa. Traunteraint insagia ella la sosa. Que do ün bun rost.

La cuschinunza brassa la charn e maisda la sosa. Tanteraint insaja ella la sosa. Quai dà ün bun rost.


Exempel: En mia professiun ston ins lavar, tagliar, schigentar e frisar.

Exaimpel: An la mia professiùn ston ign lavar, tagliear, siantar a frisar.

Tigl mies mastier ins stò lavar, tagler, siantar. (frisunz/frisunza)

Exaimpel: Tar mieu mister as stu laver, taglier, süjanter. (cuafför/cuaffösa)

Pro meis manster esa da lavar, tagliar, süantar. (cuafför/cuaffösa)


reparer motors, müder pneus, controller l'electronica

reparar motors, müdar pneus, controllar l'electronica


M8.1d: adjectivs feminins – cuntraris (verd)


M8.1b: adjectivs masculins – cuntraris (mellen)


• La furmicla ei in insect, nera/cotschna, luvrusa, diligenta, ferma, sperta, …

La furmicla e egn insect, nera/cotschna, luvrusa, husla, fearma, spearta, …

La furmeila è en insect, cotschna u neira, fitg luvrousa, diligenta, ferma e svelta ...

• La furmia es ün insect, cotschna u naira, fich lavuriusa, diligiainta, ferma e svelta ...

• La furmia es ün insect, cotschna o naira, fich lavuriusa, diligiainta, ferma e svelta ...


• Il salep sa far caneras/sunar, siglir, per part sgular, morder, …

Igl salep sa far caneras/sunar, saglir, par part sgular, …

Igl salep so far canera, sunar, sagleir, sgular, morder ...

• Il silip so fer canera, suner, saglir, perfin svuler, morder ...

• Il silip sa far canera, sunar, saglir, perfin svolar, morder ...


• La furmicla ha sis combas, antennas, treis parts dil tgierp, in cuirass, egls da fatschettas, …

La furmicla â sis tgombas, antenas, tres parts digl tgierp, egn cuirass, îls da fazetas, …

La furmeila ò seis tgommas, antennas, treis parts digl corp, en cuirass, îgls-fatschetta ...

• La furmia ho ses chammas, antennas, trais parts dal corp, üna corazza, ögls da fatschettas ...

• La furmia ha ses chommas, antennas, trais parts dal corp, üna corazza, ögls da fatschettas ...


• Il salep ha sis combas, duas combas fetg liungas e fermas per siglir, alas, …

Igl salep â sis tgombas, duas tgombas fetg lùngas a fearmas par saglir, alas, …

Igl salep ò seis tgommas, dus tgommas fitg lungas e fermas per sagleir, alas ...

• Il silip ho ses chammas, duos chammas fich lungias e fermas per saglir, elas ...

• Il silip ha ses chommas, duos chommas fich lungas e fermas per saglir, alas ...


• Far ina gliesta cun caussas ch'ins fagess/fuss/havess bugen.

• Far egna glista cun tgossas c'ign fagess / fuss / vess bugent.

• Far ena glista cun tgossas tg'ins fiss, vess u savess gugent.

• Fer üna glista cun chosas cha's savess, vess u füss gugent.

• Far üna glista cun chosas chi's savess, vess o füss jent.


• La furmicla sa s'orientar cullas antennas, schar dar la péscha, purtar cargas grondas, …

La furmicla sa s'orientar cun las antenas, sa squitrar igl pisch, purtar tgargias gràndas, sa morder …

La furmeila so s’orientar cun las antennas, far pisch, purtar tgargias grondas e grevas, morder ...

• La furmia so s'orienter cun las antennas, fer il pisch, purter chargias grandas e greivas ...

• La furmia sa s'orientar cullas antennas, far la pischa, portar chargias grondas e greivas ...


• Scriver sin in taccader treis caussas positivas (sa, ha, ei) sur d'in conscolar e taccar quei sil pullover a lez.

• Scriver sen egn tatgeader tres tgossas positivas (sa, â, e) sur d'egn cunscular a tatgear quel segl sieus pulover.

• Screiver sen en post-it treis tratgs positivs d'en conscolar (so, è, ò) e tatger chels sen lour dies.

• Scriver sün ün postit trais trats positivs d'ün conscolar (so, es, ho) e tacher quels sün sias arains.

• Scriver sün ün postit trais trats positivs d'ün conscolar (sa, es, ha) e tachar quels sün sia rain.


• Il salep ei in insect, verds/brins, sperts, …

Igl salep e egn insect, verd/bregn, speart, …

Igl salep è en insect, verd u bregn, svelt ...

• Il silip es ün insect, verd u brün, svelt ...

• Il silip es ün insect, verd o brün, svelt ...


• Il salep e la furmicla ein insects, han sis combas, han antennas, …

Igl salep a la furmicla en insects, ân sis tgombas, ân antenas, …

Igl salep e la furmeila èn insects, on seis tgommas ed antennas, son morder, èn

• Il silip e la furmia sun insects, haun ses chammas ed antennas ...

• Il silip e la furmia sun insects, han ses chommas ed antennas ...


butteglia: cuntener, rumper, esser, curdar

buteglia: cuntaner, rumper, easser plagna, curdar

clocca: cuntigneir, romper, crudar, cupitgier


Il scolast dat a mintga scolar ina carta cun in animal ni ina caussa. El prepara cartas cun verbs che van a prau cun quels animals ni quellas caussas e prelegia quels/quellas als scolars. Quels s'annunzian, sch'els han ina carta che va a prau cul verb e survegnan lu ina carta.

Igl surmester dat a mintga scular egna tgarta cun egn animal near egna tgossa. El prepara tgartas cun verbs ca van a pro cun quels animals near quellas tgossas a preligia quels/quellas agls sculars. Quels s'anunztgan, sch'els ân egna tgarta ca va a pro cugl verb a survignan alura egna tgarta.

Igl scolast dat a mintga scolar ena carta cun en animal u ena tgossa. El prepara cartas cun verbs tgi von a pro cun chels animals u chellas tgossas e preligia chels/chellas agls scolars. Chels s'annunztgan, sch'els on ena carta tgi vo a pro cugl verb e survignan alloura ena carta.

Il magister do a mincha scolar üna carta cun sü üna bes-cha u üna chosa. El prepara cartas cun verbs chi vaun bain cun quellas bes-chas e chosas ed ils prelegia als scolars. Quels s'annunzchan, sch'els haun üna carta chi vo bain cul verb e survegnan alura la carta.

Il magister dà a mincha scolar üna carta cun sü üna bes-cha o üna chosa. El prepara cartas cun verbs chi van bain cun quellas bes-chas e chosas e tils prelegia als scolars. Quels s'annunzchan, sch'els han üna carta chi va bain cul verb e survegnan lura la carta.


delfin: senudar, sfunsar, magliar, pigliar

delfin: sa nudar, sa sfunsar, magler, sagleir


b) ir: zuppegiar, marschar, seruschnar, sbargatar, cuorer

b) ir: zopagear, marschar, palandrar, spassagear, curer

b) eir: sa ruschnar, parteir, marschar, zoppager/eir zòp, correr

b) ir: chaminer, marcher, partir, cuorrer, as render

b) ir: chaminar, marchar, partir, cuorrer, as render


cruder, alguer, fer plaschair, dschler, as mantuner

crodar, alguar, far plaschair, dschelar, as mantunar


dir: raquintar, risdar, selamentar, murmignar, tugnar

gir: raquintar, ruschanar, salamantar, marmugnear, tulanar

deir: rachintar, balbager, sa lamentar, murmagner, scutinar

dir: quinter, barbotter, blastemmer, marmuogner, scutter

dir: quintar, barbottar, blastemmar, marmuognar, scuttar


3. Sch'ins ha sebarschau in det vid ina platta da cuschinar, eis ei bien da tener il det sut l'aua freida.

3. Sch'ign â s'ars egn det, ston'ign taner quel egn quart d'ura sut l'aua freda.

3. Scha s'ho brüscho ün daunt vi da la platta choda, as stu tgnair quel suot l'ova fraida.

3. Schi s'ha bruschà ün daint vi da la platta choda, esa da til tgnair suot l'aua fraida.


4. clom d'ageid sanitar / ambulanza: 144


• prevenziun: risguardar las reglas; quei ei gest il mument per repeter las reglas che valan duront la pausa sil plaz da scola, mo era las reglas che valan ella veta dil mintgadi (p.ex. buca stuschar, buca dar in sin l'auter, buca trer bottas da neiv, e.a.v.)

• prevenziùn: risguardar las reglas; quegl e gest igl mumaint par repeter las reglas ca valan durànt la possa segl plaz da scola, mo ear las reglas ca valan an la veta digl mintgagi (p.ex. betga stuschar, betga pitgear l'egn l'oter, betga trer balotas da nev, a.a.a.)

• Prevenziun / evitar accidents: Risguardar las reglas (chegl è igl dretg mument per repeter las reglas tgi valan durant la pôssa sen plazza da scola, ma er las reglas tgi valan ainten la veta da mintgade, scu p.ex. betg stumplar, betg pitgier, betg trer bottas da neiv, e.u.a.).

• prevenziun: resguarder las reglas; quist es güst il mumaint per repeter las reglas chi velan düraunt la posa sün plazza da scoula, ma eir las reglas chi velan illa vita da minchadi (p.ex. nu stumpler, nu picher, nu trer buorlas da naiv, e.u.i.)

• prevenziun: resguardar las reglas; quist es güst il mumaint per repeter las reglas chi valan dürant la posa sün plazza da scoula, ma eir las reglas chi valan illa vita da minchadi (p.ex. nu stumplar, nu cloccar, nu trar buorras da naiv, e.u.i.)


La paztgainta / Igl paztgaint vo cun crutschas.


clamar il scolast che ha survigilonza da pausa, sche la blessura ei pli nauscha, schiglioc san ins era gidar e confortar sez il conscolar

• clamar igl surmester c'â la survagliànza da possa, scha la blassura e ple noscha, schiglioc san ign ear gidar e cunfortar sez igl cunscular

Clamar igl scolast tgi ò la survigilaziun da pôssa, schi la blessura è pi noscha, schiglio ins pò er gidar e consolar sez igl conscolar.

clamer al magister chi ho survagliaunza da posa, scha la ferida es pü noscha, uschigliö as po eir güder e cufforter svess al conscolar

clomar al magister chi ha survaglianza da posa, scha la ferida es plü noscha, uschigliö as poja eir güdar e cuffortar svess al conscolar


1. Ina spina profunda ston ins exnum allontanar, schiglioc sa ei dar ina tussegaziun dil saung.

1. Egna spegna profunda ston ign an tuts cass trer or, schiglioc sa'gl dar egna tistgantada digl sàng.

1. Igl è impurtant da piglier or adegna ena spegna cun ena pincetta, schiglio pò chegl dar tiztgantadas da sang.

1. Ad es important da<strong> piglier our adüna</strong> üna spina chi s'ho ficheda chafuol aint il daunt, uschigliö po que der ün intös-chamaint dal saung.

1. Üna spina chi s'ha fichada chafuol aint il daint esa adüna tour oura, uschigliö poja dar ün intös-chamaint dal sang.


Sche la persuna blessada trai buca flad pli ni piarda fetg bia saung, ston ins reagir aschi spert sco pusseivel.

Scha la parsùna tira betga flo ple near pearda fetg blear sàng, ston ign reagir aschi speart sco pussevel.

f) Schi ella teira betg ple flo e perda fitg bler sang, ins stò reager schi svelt scu pussebel.

• Scha la persuna ferida nu tira il fled u perda fich bger saung, as stu reagir il pü svelt pussibel.

Scha la persuna ferida nu tira il flà o perda fich bler sang, esa da reagir il plü svelt pussibel.


La tgirunza / Igl tgirunz dat ena sprezza.


La media / Igl medi desinfectescha la plaia.


Alarmar l'ambulanza aschi spert sco pusseivel.

Alarmar l'ambulànza aschi speart sco pussevel.

c) Alarmar schi spert scu pussebel l'ambulanza.

• Alarmer il pü svelt pussibel l'ambulanza.

Alarmar il plü svelt pussibel l'ambulanza.


4. Sch'in reischen ha miers, tonscha ei buca d'allontanar igl animal. Ins sto observar la murdida. Sch'ei dat in rudi entuorn quella, ston ins immediat ir tiel miedi.

4.  Sch'egna zetga â mors, ston'ign trer or igl animal; alura e'gl ànc betga siir c'igl e bien. Ign sto observar la morsa. Sch'igl dat egn rudi cotschen an la grandeztga d'egn tschincùn anturn quella, ston ign imediat ir tigl miedi.

4. Sch'ins è nia mors d'en reischen, ins stò piglier or igl animal cun precauziun (lascher far chegl carschias cun ena pincetta speziala). Siva ins stò observar la morsa igls proxims deis. Schi en rentg cotschen vign adegna pi grond e schi la morsa peztga, ins duess eir dalunga tar igl medi u la media.

4. Scha s'es gnieu müers d'üna zecha, as stu piglier our la bes-china cun precauziun (lascher fer que a creschieus). Zieva as stu observer la müersa e scha's fuorma ün rinch cotschen intuorn quella, as stu ir dalum tal meidi.

4. Schi s'es gnü mors d'üna zecha, esa da tour oura la bes-china cun precauziun (laschar far quai a creschüts). Davo as sto observar la morsa e schi's fuorma ün rinch cotschen intuorn quella, esa dad ir subit pro'l meidi.


La tgirunza / Igl tgirunz tracta la blessura.


La tgirunza / Igl tgirunz è aint igl spital.


• plaids en connex cul plaid 'accident': clom d'agid, ambulanza, miedi, spital, ruttadira, desinfectar, gep, fascha, bandascha, crutschas, medicaments, ...

• pleds an conex cugl tema aczidaints: clom d'agid, ambulànza, miedi, spital, rutadira, desinfectar, gis, fascha, bandascha, crutschas medicamaints, ...

• Pleds an connex cugl pled accident: clom d'ageid, ambulanza, medi u media, spital, rottadeira, desinfectar, geis, fascha, bandascha, crutschas, medicamaints, ...

• pleds in connex cul pled 'accidaint': clam d'agüd, ambulanza, meidi, ospidel, ruottadüra, dischinfecter, gess, fascha, bandascha, crotschas, medicamaints, ...

• pleds in connex cul pled 'accidaint': clom d'agüd, ambulanza, meidi, ospidal, ruottadüra, dischinfectar, gess, fascha, bandascha, crotschas, medicamaints, ...


• flaster, forsch e pinzetta, faschas, faschas da gaza, mied per desinfectar, cumpressas, vons, mascra per dar flad, … (ev. dar in'egliada en ina valischa)

• flaster, forbesch a pinzeta, faschas da gaza, mied par desinfectar, cumpressas, guànts, mascra par dar flo, ... (ev. dar egn'iglieada an egna valischa)

• Plasters, forbesch e pincetta, faschas, meds per desinfectar, cumpressas, gants da gummi, mascra da reanimar, ... (ev. dar en'igleida ainten ena valeisch da sanitad).

• implaster, forsch e pincetta, faschas, faschas da gaza, mez per dischinfecter, cumpressas, guaunts, mascra da reanimer, … (ev. der ün'öglieda in üna valisch da sanited)

• implaster, forsch e pincetta, faschas, faschas da gaza, mez per dischinfectar, cumpressas, guants, mascra da reanimar, … (ev. dar ün'ögliada in üna valisch da sanità)


La media / Igl medi onscha aint ena tgomma.

Il meidi undscha las arains dal paziaint.


La media / Igl medi anfascha igl bratsch.


Nies tat raquenta savens da temps vargai.<strong> raquintar</strong>

Noss tat raquenta savens da tains passos. raquintar

Noss tat rachinta digls taimps passos. rachintar

Nos non quinta suvenz dals temps passos. quinter

Nos bazegner quinta suvent dals temps passats. quintar


Il tgiet conta avon il gagliner. El sto cantar.

Igl cot tgànta avànt igl gagliner. El sto cantar.

Igl cot canta davant igl gagliner. cantar

Il chöd chaunta davaunt la stalla. El stu chanter.

Il gial chanta davant la stalla. El sto chantar.


Mintga creatira senta il mal.<strong> sentir</strong>

Mintga animal resainta igl mal. resanteir


Ussa lai el far in auter scolar ina construcziun cun quei verb e scriva lezza era vid la tabla. P.ex. cantar: Nus cantein ina biala canzun. El declara ch’il verb seigi semidaus in tec ella construcziun, ch’ei setracti denton tuttina aunc dil medem verb. Far enzacons ulteriurs exempels e far attent ils scolars a quella fuorma neutrala dil verb, igl infinitiv.

Ussa fa egn oter scular egna construcziùn cun que verb. Igl surmester scriva leza ear ved la tavla. P.ex. cantar: Nus cantagn egna beala canzùn. El declara c'igl verb vegi samido ampo an la construcziùn, mo c'igl satracti dantànt ànc adigna digl madem verb. El fa anzaquànts ulteriurs exaimpels a fa atent igls sculars a quella furma neutrala digl verb, igl infinitiv. Suainter e'gl da schliear la leztga a), liger igl memo a far las leztgas vetier. Controlar la capientscha cun schar meter anzaquànts verbs agl infinitiv.

Uossa lascha el fer ad ün oter scolar üna frasa cun quel verb e scriva la frasa vi da la tevla. P.ex.: chanter – Nus chantains üna chanzun. El declera cha'l verb s'ho müdo ün pô aint illa frasa, cha que as tratta però aunch'adüna dal listess verb. Fer ulteriurs exaimpels e render attent als scolars a la fuorma neutrela dal verb, l'infinitiv. Fer alura la lezcha a), ler il memo e fer las lezchas correspundentas. Controller, scha'ls scolars haun inclet las lezchas cun lascher metter ün pêr verbs a l'infinitiv.

Uossa lascha el far ad ün oter scolar üna frasa cun quel verb e scriva la frasa vi da la tabla. P.ex.: chantar – Nus chantain üna chanzun. El declera cha'l verb s'haja müdà ün pa aint illa frasa, chi's tratta però amo adüna dal listess verb. Far amo oters exaimpels e render attent als scolars a la fuorma neutrala dal verb, l'infinitiv. Far lura la lezcha a), leger il memo e far las lezchas lapro. Controllar scha'ls scolars han inclet las lezchas cun laschar metter ün pêr verbs a l'infinitiv.


Il specialist da computers programmescha il computer.

Igl spezialist da computers programescha igl computer.

L'informaticra programmescha igl computer.

L'informatiker programmescha il computer.


Chel unfant dombra anfignen mella. dumbrar

Quel iffaunt innombra fin milli. innumbrer


Il schurnalist finescha da scriver il text.


Igls sculars patratgan sur da l'istorgia.


Nus clamein nies cumpogn Giachen. clamar

Nous clamagn igl noss cumpogn Giatgen. clamar


La conditra enquera in bien recept da pettas.

La conditra anquiera egn bùn rezept da petas.

La pastiziera tschercha üna buna recetta da tuortas.


La daintista / Igl daintist porta tgotschas alvas.


La catschedra / Igl catscheder porta ena giacca verda.

Il chatscheder ho aint üna giacca verda.

Il chatschader ha aint üna giacca verda.


Igl polizist porta egna tgamischa blaua.

La pulicista / Igl pulicist porta ena blusa u tgameischa blava.

Il pulizist ho aint üna chamischa blova.

Il pulizist ha aint üna chamischa blaua.


Ils pumpiers portan uniformas oranschas.

Igls pumpiers portan uniformas oranschas.

Las pumpieras ed igls pumpiers portan uniformas oranschas/cotschnas/neiras/

Ils pumpiers haun aint unifuormas orandschas/cotschnas.

Ils pumpiers han aint unifuormas orandschas/cotschnas.


La cuschiniera / Igl cuschinier porta ena blusa u tgameischa alva.


a) Tgei construcziuns ein correctas, tgeininas fallidas? Fai ina crusch el dretg liug.

a)  Tge construcziùns en corectas, tgenegnas faladas? Fe egna crusch agl dretg liac.

a) Tge construcziun è gista, tgenegna fallada? Fò la crousch agl dretg li.

a) Che frasa es güsta, chenüna es fosa? Fo la crusch al dret lö.

a) Che frasa es güsta, chenüna es fosa? Fa la crusch al dret lö.


4. Ils maletgs da Liliana plaschevan fetg a Richard.

4. Igls maletgs da la Liliana plaschevan fetg agl Richard.

4. Igls maletgs da Liliana plaschevan fitg agl rètg Richard.

4. Ils purtrets da Liliana plaschaivan fich al raig Richard.

4. Ils purtrets da Liliana plaschaivan fich al rai Richard.


Fai il memori da colurs cun tes conscolars e tias conscolaras.

Fe igl memori da calurs cugls teas cunsculars a las tias cunscularas.

Fò igl memori da calours cugls ties conscolars e las tias conscolaras.

Fo il memori da culuors cun tieus conscolars e tias conscolaras.

Fa il memori da culurs cun teis conscolars e tias conscolaras.


Tgei plai a vus en general vid la lavur en dus?

Tge ple a vus an general ved la lavur an dus?


6. Ils geniturs han sevilau cun lur affon.

6. Igls geniturs ân savilo cun lur unfànt.

6. Igls genitours on murmagnea cun lour unfant.

6. Ils genituors haun lagno cun lur iffaunt.

6. Ils genituors han lagnà cun lur uffant.


3. Liliana malegiava sulettamein culla colur blaua.

3. La Liliana malageava suletameing cun la calur blaua.

3. Liliana picturava angal cun calour blava.

3. Liliana pittüraiva be cun culur blova.

3. Liliana pitturaiva be cun culur blaua.


1. Il retg Richard malegiava mo culla colur nera e culla colur alva.

1. Igl retg Richard malageava me cun la calur nera a cun la calur alva.

1. Igl rètg Richard malageva angal an alv e neir.

1. Il raig Richard pittüraiva be in alv e nair.

1. Il rai Richard pitturaiva be in alb e nair.


5. Liliana e Richard han survegniu in fegl.

5. La Liliana ad igl Richard ân survagnieu egn fegl.

5. Liliana e Richard on survagnia en fegl.

5. Liliana e Richard haun survgnieu ün figl.

5. Liliana e Richard han surgni ün figl.


Retg Richard il dudischavel era buc mo in regent perdert e gest, mobein era in pictur renomau. Cunquei ch'el haveva bugen siu pievel, dessignava el en emprema lingia carstgauns. Per quei duvrava el sulettamein las colurs ner ed alv. Naturalmein saveva el che la glieud era buca mo alva ni nera, il fascinont per el era da mischedar quellas duas colurs. Aschia creava el bials maletgs en tuns grischs che derasavan ellas stanzas da siu casti in'atmosfera da ruaus e segirezia. Il retg era dil tuttafatg cuntents cun sesez e cun sia ovra.

Igl retg Richard igl dudeschavel eara betga me egn regent scort a gest, mobagn ear egn pictur renumo. Cunquegl c'el veva bugent igl sieus pievel, dissigneava el an amprema lingia carstgàns. Par quegl duvrava el suletameing las calurs ner ad alv. Natiralmeing saveva el ca la glieud eara betga me alva near nera, igl faszinànt par el eara da maschadar quellas duas calurs. Ascheia creava el beals maletgs an tùns grischs ca derasavan an las stànzas digl sieus casti egn'atmosfera da ruos a sireztga. Igl retg eara digl tutafatg cuntaint cun sasez a cun la sia ovra.

Igl rètg Richard igl dodeschavel era betg angal en regent scort e gist, ma er en pictour renumo. Cunchegl tg'el veva gugent igl sies pievel, malageva el cunzont carstgangs. El duvrava angal las calours neir ed alv. El saveva naturalmaintg tgi la gliout era betg angal alva e neira. Ma igl pi gugent masdava el chellas dus calours. Uscheia creava el bels maletgs an tungs greischs tgi derasavan ena taimpra da quiettezza e siertad ainten las stanzas digl casti. Igl rètg era tot cuntaint cun sasez e las sias ovras.

Il raig Richard XII nu d'eira be ün regent scort e güst, ma eir ün pittur renumno. Perque ch'el vaiva gugent a sieu pövel, disegnaiva el in prüma lingia umauns. El pittüraiva be in alv e nair. El savaiva natürelmaing cha la glieud nu d'eira be alva e naira. Il pü gugent masdaiva el quellas duos culuors. Uschè faiva el bels purtrets in tuns grischs chi derasaivan ün'atmosfera da quietezza e sgürezza illas staunzas da sieu chastè. Il raig d'eira fich cuntaint cun se svess e cun sia ouvra.

Il rai Richard XII nu d'eira be ün regent scort e güst, ma eir ün pittur renomnà. Perquai ch'el vaiva jent a seis pövel, disegnaiva el in prüma lingia umans. El pitturaiva be in alb e nair. El savaiva natüralmaing cha la glieud nu d'eira be alba e naira. Il plü jent masdaiva el quellas duos culurs. Uschè faiva el bels purtrets in tuns grischs chi derasaivan ün'atmosfera da quietezza e sgürezza illas stanzas da seis chastè. Il rai d'eira fich cuntaint cun sai svess e cun sia ouvra.


Lavuras ti pli bugen persuls ni en gruppas da dus? Argumentescha.

Lavuras tei ple bugent sulet near an grupas da dus? Argumantescha.

Luvrez pi gugent sulets u an gruppas? Pertge?

Lavurais vus pü gugent sulets/sulettas u in gruppas? Argumantè.

Lavurais vus plü jent sulets/sulettas o in gruppas? Argumantai.


b) Colurescha ils adjectivs cun oransch el text.

b) Calurescha cun oransch igls adjectivs agl text.

b) Marchescha cun mellen igls adjectivs aint igl text.

b) Markescha cun orandsch ils adjectivs aint il text.


c) Prendei in fegl alv. Fagei en dus e senza discuorer in maletg.

c) Pranded egn figl alv. Faged an dus a sainza bagliafar egn maletg.

c) Peglia en figl alv. Fasche an dus en maletg sainza discorrer.

c) Piglia ün fögl alv. Fè in duos ün purtret sainza discuorrer.

c) Piglia ün fögl alb. Fat in duos ün purtret sainza discuorrer.


2. Il retg Richard ei s'inamuraus d'ina feglia da purs.

2. Igl retg Richard â s'inamuro an egna feglia da purs.

2. Igl rètg Richard è s'inamuro ainten ena feglia da pours.

2. Il raig Richard s'ho inamuro in üna figlia da purs.

2. Il rai Richard s'ha inamurà in üna figlia da paurs.


d) Dei risposta allas suandontas damondas:

d) Raspunda a las savundàntas amparadas:

d) Dè resposta a las seguaintas dumandas:

d) Dat resposta a las seguaintas dumondas:


Dat ei caussas che paran a vus pli grevas da far en dus che da far persuls?

Dat igl tgossas ca paran a vus ple difizilas da far an dus ca da far sulet?

Dattigl tgossas tgi at paran pi grevas da far an dus tgi sulet?

Do que chosas chi's peran pü greivas da fer in duos cu sulets?

Daja chosas chi's paran plü greivas da far in duos co sulets?


Legi en dus la historia e fagei ils pensums sutvart.

Liged an dus l'istorgia a faged las leztgas sutvart.

Lige an dus l'istorgia e fasche igls exercezis.

Legè in duos l'istorgia e fè las lezchas.

Legiai in duos l'istorgia e fat las lezchas.


mirar per in bi vestgiu da nozzas per la tatta

vurdar par egn beal vastgieu da nozas par la tata

vurdar per en bel vistgia da nozzas per la tatta

guarder per ün bel vstieu da nozzas per la nona

verer per ün bel büschmaint da nozzas pella nona


Organisar ina fiasta dat bia lavur. Fai las suandontas lavurs preparatorias.

Organisar egna feasta dat blear lavur. Fe las savundàntas lavurs preparativas.

Organisar ena festa dat blera lavour. Fò las preparaziuns.

Organiser üna festa do bgera lavur. Fo ils preparativs.

Organisar üna festa dà blera lavur. Fa ils preparativs.


a) Tgei preparativas han il salep e la furmicla stuiu far? Fai ina crusch el dretg liug.

a) Tge preparativas ân igl salep a la furmicla stuieu far? Fe egna crusch agl dretg liac.

a) Tge preparaziuns on stuia far igl salep e la furmeila? Fò ena crousch agl dretg li.

a) Che preparativs haun stuvieu fer il silip e la furmia? Fo üna crusch al dret lö.

a) Che preparativs han stuvü far il silip e la furmia? Fa üna crusch al dret lö.


cumprar büschmaints nouvs pels nozzadurs


dumandar enzatgi da far cambrer e cambrera

amparar anzatgi sch'el fetschi tgambrer near tgambrera


Era a casa dat ei bia da far. Discutei las damondas en classa e fagei lu la retscherca.

Ear a tgea dat igl blear da far. Discutad las amparadas a faged la retscheartga.

Er a tgesa dattigl bler da far. Discute las dumondas e fasche alloura la retschertga.

Eir in chesa do que bger da fer. Discutè las dumandas e fè alura la retschercha.

Eir in chasa daja bler da far. Discutai las dumondas e fat lura la retschercha.


d) Stos ti plitost segidar bia ni pauc a casa? Noda tias lavurs silla scala dad 1 tochen 10 e cumpareglia cun tes conscolars.

d) Stos tei pletost gidar blear near pletost poc a tgea? Noda las tias lavurs sen la scala dad 1 antocen 10 a cumpareglia cugls teas cunsculars.

d) Stost gidar pac u bler a tgesa? Noda sen ena scala dad 1 anfignen 10, quant savens tgi te stost gidar a tgesa e cumpareglia cun las tias conscolaras ed igls ties conscolars.

d) Stust tü güder poch u bger in chesa? Nota sün la scala dad 1 fin 10, quaunt suvenz cha tü stust güder in chesa e conguela cun tieus conscolars e tias conscolaras.

d) Stoust tü güdar pac o bler in chasa? Nota sülla scala dad 1 fin 10, quant suvent cha tü stoust güdar in chasa e conguala cun teis conscolars e tias conscolaras.


Enquera ussa ina persuna per mintga lavur dil percasa e noda con savens che quella persuna sto far la lavur.

Anquiera egna parsùna par mintga lavur digl partgea a noda quànt savens ca quella parsùna sto far la lavur.

Tschertga ossa per mintga lavour da tgesa ena conscolara u en conscolar e noda cun en stretg, quantas gedas tgi chel stò far chella lavour.

Tschercha uossa per mincha lavur in chesa ad ün conscolar u ad üna conscolara e nota cun üna cruschina, quauntas voutas cha quel/quella stu fer quella lavur.

Tschercha uossa per mincha lavur in chasa ad ün conscolar o ad üna conscolara e nota cun üna cruschina, quantas jadas cha quel/quella sto far quella lavur.


c) Dat ei lavurs che mo ils umens / las dunnas han da far?

c) Dat igl lavurs ca me igls umens / las dunas duessan far?

c) Dattigl lavours tgi pitost igls omens e lavour tgi pitost las donnas fon? Pertge?

c) Do que lavuors cha be ils homens/las duonnas faun?

c) Daja lavurs cha be ils homens/las duonnas fan?


a) Has ti era da segidar a casa? Tgei stos ti far? Tgei fas ti bugen e tgei insumma buc?

a) Stos tei ear gidar a tgea? Tge stos tei far? Tge fas tei bugent a tge anzuma betg?

a) Ast er te da gidar mintgatant a tgesa? Tge stost far? Tge fast gugent e tge ansomma betg?

a) Hest eir tü da güder minchataunt in chesa? Che stust tü fer? Che fest tü gugent e che insomma na?

a) Hast eir tü da güdar minchatant in chasa? Che stoust tü far? Che fast tü jent e che na?


Scriva mintgamai ina construcziun culs plaids 'mai', 'darar', 'mintgaton' e 'savens'.

Scriva mintgame egna construcziùn cugls pleds 'mai', 'darar', 'mintgatànt' a 'savens'.

Screiva adegna ena construcziun cugls pleds 'mai', 'darar', 'mintgatant', 'savens'.

Scriva adüna üna frasa culs pleds 'mê', 'd'inrer', 'minchataunt', 'suvenz'.

Scriva adüna üna frasa culs pleds 'mai', 'd'inrar', 'minchatant', 'suvent'.


Fai per mintga lavur dil percasa in streh el liug che corrispunda a tia situaziun. Cumpletescha la gliesta cun duas ulteriuras lavurs.

Fe par mintga lavur digl partgea egn streh agl liac ca coraspunda a la tia situaziùn. Cumpletescha la glista cun duas ulteriuras lavurs.

Fò per mintga lavour en stretg agl dretg li. Cumplettescha la glista cun dus ulteriouras lavours.

Fo per mincha lavur üna cruschina, quaunt suvenz cha tü fest quella lavur. Cumplettescha la glista cun duos ulteriuras lavuors.

Fa per mincha lavur üna cruschina, quant suvent cha tü fast quella lavur. Cumplettescha la glista cun duos ulteriuras lavurs.


b) Quetas ti endretg che ti stos era far enqual caussa? Daco (buc)?

b) E quegl par te an urden ca tei stos ear far anqual tgossa an tgea? Partge (betg)?

b) È chegl andretg tgi te stost er gidar a tgesa? Pertge (betg)?

b) Es que güst cha tü stust eir güder in chesa? Perche (na)?

b) Esa güst cha tü stoust güdar in chasa? Perche (brich)?


a) Il fotograf ha fatg ina massa bialas fotografias dils nozzadurs. Tgi han els tut envidau? Sligia la cruschera e dessegna in pèr dils envidai dasperas.

Igl fotograf â fatg egna massa bealas fotografeias digls nozadurs. Malegia anzaquànts digls anvidos sper l'angiavinera da pleds an crusch. Tgi ân els tut anvido?

a) La fotografa ò fatg ena massa fotografias digls nozzadours. Tgi on igl salep e la furmeila anvido tot? Tschertga igls giasts ainten la salata da pleds (horizontala e verticala) e malegia en pêr digls anvidos dasperas.

a) Il fotograf ho fat üna pruna fotografias dals nozzaduors. Disegna ün pêr dals invidos sper l'ingiuvinera da pleds cruschos. A chi haun els tuot invido?

a) Il fotograf ha fat üna pruna fotografias dals nozzadurs. Disegna ün pêr dals invidats sper l'ingiavinera da pleds cruschats. A chi hana tuot invidà?


Il salep e la furmicla han vuliu far ina gronda fiasta cun lur famiglias, amitgs ed amitgas, vischins ed enconuschents. Fai ils pensums.

a) Igl salep a la furmicla ân lieu far egna grànda feasta. Parquegl ân els betga me anvido lur famiglias, mobagn ear amitgs, amitgas, vaschegns ad ancunaschaints.

Igl salep e la furmeila on lia far ena gronda festa cun lour famiglias, ameis, ameias, vaschigns ed ancunaschaints. Fò igl exercezi.

Il silip e la furmia haun vulieu fer üna granda festa cun lur famiglias, amihs, amias, chantunais e cuntschaints. Fo la lezcha.

Il silip e la furmia han vuglü far üna gronda festa. Perquai nun hana invidà be a lur famiglias, dimpersè eir ad amis, amias, vaschins e cuntschaints. Fa la lezcha.


c) Finescha las suandontas construcziuns:


Tgei adjectiv va a prau cun tgei nomen? Fai ils pensums sutvart.

Tge adjectiv vo a pro cun tge nomen? Fò igls exercezis.

Che adjectiv s'affo cun che nomen? Fo las lezchas.

Che adjectiv s'affa cun che nomen? Fa las lezchas.


a) Varda mintgamai igl nomen e fò ena crousch tar chel adjectiv tgi vo tenor tè a pro igl migler cugl nomen. Amprova alloura da cattar or, noua tg'igl ties partenari ò fatg las crouschs. El pò angal rasponder cun 'ea' u 'na'. Dumonda p.ex. uscheia: «Ligiast en codesch divertent?»

a) Fo üna crusch tar quel adjectiv chi s'adatta tenor te il meglder per minchün dals ses nomens illa tabella. Prouva alura da chatter our, inua cha tieu partenari u tia partenaria ho fat las cruschs. El/Ella po respuonder be cun 'schi' u 'na'. Dumanda uschè: «Legiast tü ün cudesch divertaivel?»

a) Fa üna crusch pro quel adjectiv chi s'adatta tenor tai il meglder per minchün dals ses nomens illa tabella. Prouva lura da chattar oura, ingio cha teis partenari o tia partenaria ha fat las cruschs. El/Ella po respuonder be cun 'schi' o 'na'. Dumonda uschè: «Legiast tü ün cudesch divertaivel?»


b) Scriva las cumbinaziuns da nomens ed adjectivs che ti has nudau cun ina crusch.

b) Scriva las cumbinaziùns da nomens ad adjectivs, ca tei âs marco, cun egna crusch, p.ex. 'egn hobi interessànt'.

b) Screiva las cumbinaziuns da nomens ed adjectivs tgi te ast marco cun ena crousch.

b) Scriva las cumbinaziuns da nomens ed adjectivs cha tü hest marco cun üna crusch.

b) Scriva las cumbinaziuns da nomens ed adjectivs cha tü hast marcà cun üna crusch.


Fai mintgamai in exempel a bucca cun in conscolar. Tedlei bein, sch'ei tuna endretg. Cumpletei silsuenter la gliesta.

Anquiera anzemel cun egn cunscular igl adjectiv feminin near masculin ca mànca. Tarlad bagn, sch'igl tùna andretg.

Fo adüna ün exaimpel a buocha cun ün conscolar u üna conscolara. Tadlè bain, scha que tuna inandret. Cumplettè alura la glista.

Fa adüna ün exaimpel a bocca cun ün conscolar o üna conscolara. Tadlai bain, schi tuna inandret. Cumplettai lura la glista.


Conjugar ei lev. Denton buca tut ils verbs vegnan conjugai tenor la regla.

Conjugar e leav. Dantànt betga tut igls verbs vignan conjugos tanor la regla.

Conjugar è simpel. Ma betg tot igls verbs vignan conjugos tenor las reglas.

Conjugher es simpel. Tuot ils verbs nu vegnan però conjugos seguond las reglas.

Conjugar es simpel. Tuot ils verbs nu vegnan però conjugats tenor las reglas.


1. bittada dil quadrel – 3 – Ils hortulans

1. pattar igl quadrign – 3 – Igls ortulans


c) Betta il quadrel treis gadas e fai ina construcziun culs plaids dalla colonna cul diember corrispundent. Scriva treis construcziuns sillas lingias e prelegia quella che plai a ti il meglier.

c) De cugl dat a fe egna construcziùn cugls pleds da la retscha cun la zefra coraspundainta. Scriva tres construcziùns sen las lingias a preligia quella ca ple igl miglier a tgei.

c) Patta treis gedas igl quadrign e fò ena construcziun cugls pleds dalla colonna cugl nomer correspondent. Screiva treis construcziuns sen las lengias sotvart e preligia chella tgi at plai igl migler.

c) Bütta trais voutas il det e fo üna frasa culs pleds da la culuonna cul numer correspundent. Scriva trais frasas süllas lingias suotvart e prelegia quella chi't plescha il meglder.

c) Bütta trais jadas il dat e fa üna frasa culs pleds da la culuonna cul nomer correspundent. Scriva trais frasas süllas lingias suotvart e prelegia quella chi't plascha il meglder.


3. bittada dil quadrel – 3 – la schemia.

3. pattar igl quadrign – 3 – la schemgia.


b) Enquera in partenari ed exercitescha da conjugar ils verbs ella gliesta. Empleina silsuenter la tabella cun quater dils verbs ch’ein stai grevs da conjugar per tei.

b) Anquiera egn partenari ad exerzitescha da conjugar igls verbs da las glistas A a B. Amplagna suainter la tabela cun quater digls verbs c'en stos difizils da conjugar par te.

b) Tschertga en partenari tgi exercitescha cun tè da conjugar igls verbs dalla glista. Screiva alloura ainten la tabella quatter verbs tgi èn grevs da conjugar.

b) Tschercha ad ün partenari u ad üna partenaria chi exercitescha cun te a conjugher ils verbs da la glista. Scriva alura quatter verbs chi sun greivs da conjugher aint illa tabella suotvart.

b) Tschercha ad ün partenari chi exercitescha cun tai a conjugar ils verbs da la glista. Scriva lura quatter verbs chi sun greivs da conjugar aint illa tabella suotvart.


Ils hortulans fotografeschan la schemia.

Igls ortulans fotografeschan la schiemgia.

Construcziun: Igls ortulans fotografeschan la schemgia.

Frasa: Ils giardiniers fotografeschan llas fluors.

Frasa: Ils giardiniers fotografeschan las fluors.


c) Co fan ins in suenter l'auter? Numerescha.

c) Co fan ign l'egn suainter l'oter? Numerescha.

c) Tge ins fò l'egn siva l'oter? Numerescha.

c) Che as fo ün zieva l'oter? Numerescha.


La veta dallas furmiclas ei fetg fascinonta. Fai ils pensums.

La veta da las furmiclas e fetg faszinànta. Fe las leztgas.

La veta dallas furmeilas è fascinonta. Fò igls exercezis.

La vita da las furmias es fascinanta. Fo las lezchas.

La vita da las furmias es fascinanta. Fa las lezchas.


b) Las furmiclas ein fetg luvrusas. Ellas raquentan dalla veta el furmicler.

b) Las furmiclas en fetg luvrusas. Ellas raquentan da la veta agl furmicler.

b) Las furmeilas èn fitg luvrousas. Ellas rachintan dalla veta aint igl furmiler.

b) Las furmias sun fich lavuriusas. Ellas quintan da lur minchadi aint il furmier.


cumprar egn beal tschincetg pigls nozadurs


pinar pupi da pac, cola, forsch e pupi da taccar

samtgear pulpier da pacatar, cola, forbesch a tatgatut

preparar palpieri da pachets, forbesch, bindel da tatger ed en bel bindel da calour

preparar palperi da paquets, forsch, bindè da tacher ed ün bel bindè da culur

far pront palperi da pakets, forsch, bindè da tachar ed ün bel bindè da culur


Igl emprem metta la regina dallas furmiclas ovs. Sco proxim portan entginas furmiclas ils ovs ella combra da cuadetsch ed han quitau dad els in tempset. Allura seschluetan las larvas ord ils ovs. Ussa han entginas furmiclas da perver quellas e da mirar ch'ei mondi bein cun tuttas. Suenter semidan las larvas en poppas. Il davos seschluetan las furmiclas giuvnas ord las poppas.

Gl'amprem meta la rigegna da las furmiclas ovs. Sco proxim portan anzaquàntas furmiclas igls ovs an la tgombra da cuadetsch ad ân quito dad els egn tainset. Alura schluetan las larvas ord igls ovs. Ussa ston anzaquàntas furmiclas parver quellas a vurdar c'igl vomi bagn cun tutas. Suainter samidan las larvas an popas. Igl davos schluetan las furmiclas giuvnas ord las popas.

Igl amprem metta la regina dallas furmeilas ovs. Scu proxim portan en pêr furmeilas igls ovs ainten la tgombra da cuada ed igls partgeiran per en taimp. Siva schluitan las larvas or digls ovs. Ossa ò enqualtgi furmeila da vurdar dallas larvas e da procurar tgi geia bagn ad ellas. Alloura sa transfurmeschan las larvas an cucungs. Alla finala vignan las furmeilas giovnas or digls cucungs.

Il prüm metta la regina da las furmias ils övs. Alura portan ün pêr furmias ils övs aint illa chambra da cuaditsch ed ils perchüran ün tempet. Zieva vegnan las larvas our dals övs. Uossa haun ün pêr furmias da guarder da las larvas e da pisserer cha que las giaja bain. Alura as transmüdan las larvas in poppas. L'ultim vegnan las furmias giuvnas our da las poppas.

Il prüm metta la raïna da las furmias ils övs. Lura portan ün pêr furmias ils övs aint illa chombra da cuaditsch e tils perchüran ün tempet. Davo vegnan las larvas our dals övs. Uossa han ün pêr furmias da verer da las larvas e da pisserar chi tillas giaja bain. Lura as transmüdan las larvas in poppas. L'ultim vegnan las furmias giuvnas our da las poppas.


tagliar il pupi da pachetar ella dretga grondezia

tagliear igl pulpier da pacatar an la dretga grandeztga

tagler or igl palpieri da pachets ainten la dretga grondezza

taglier our il palperi da paquets illa dretta grandezza

tagliar oura il palperi da pakets illa dretta grondezza


Scriva in cuort text. Drova ils plaids ella tabella.

Scriva egn curt text. Dovra igls pleds da la tabela.

Scriva ün cuort text. Drouva ils pleds da la tabella.

Scriva ün cuort text. Douvra ils pleds da la tabella.


5. Tgei scumandasses ti da far en ina tiara da siemi?

5. Tge scumandassas tei da far an egna teara da siemi?

5. Tge fiss scumando ainten la tia tera dalla cucagna?

5. Che füss scumando in tieu pajais da la cucagna?

5. Che füss scumandà in teis pajais da la cucogna?


Ina tiara imaginara, nua ch'ins survegn tut senza stuer far enzatgei.

Egna teara invantada, an la quala ign survean tut sainza stuer far anzatge.

Ena tera da fantascheia, noua tg'ins survign tot e noua tg'ins stò far navot.

Ün pajais da fantasia, inua cha's survain tuot e nu's stu fer ünguotta.

Ün pajais da fantasia, ingio chi's survain tuot e nu's sto far nöglia.


Co passaintas tei igl tieus tains liber?


2. Inua as rechatta il pajais da la cucagna?

2. Ingio as rechatta il pajais da la cucogna?


4. Vulesses ti ir ella tiara dalla cucagna? Daco (buc)?

4. Lessas tei ir an la Teara da la Cucagna? Partge (betg)?

4. Vot er te veiver ainten la tera dalla cucagna? Pertge (betg)?

4. Vulessast eir tü viver aint il pajais da la cucagna? Perche (na)?

4. Lessast eir tü viver aint il pajais da la cucogna? Perche (brich)?


Ina tiara, nua ch'ins ha adina vacanzas e luvrar ei lubiu.

Egna teara, an la quala ign â adigna vacànzas, mo luvrar e lubieu.

Ena tera, noua tg'ins ò adegna vacanzas e noua tg'ins pò luvrar quant tg'ins vot.

Ün pajais, inua cha s'ho adüna vacanzas ed inua cha's po lavurer quaunt cha's voul.

Ün pajais, ingio chi s'ha adüna vacanzas ed ingio chi's po lavurar quant chi's voul.


6. Daco eis ei impurtont dad ir a scola?

6. Partge e'gl impurtànt dad ir a scola?

6. Pertge ègl impurtant dad eir a scola?

6. Perche es que important dad ir a scoula?

6. Perche esa important dad ir a scoula?


Ina tiara ell'America, nua che tut ils giavischs vegnan adempli.

Egna teara an l'America, an la quala tut igls giavischs vignan cumplanieus.

Ena tera an America, noua tgi tot igls giaveischs vignan adamplias.

Ün pajais in America, inua cha tuot ils giavüschs vegnan accumplieus.

Ün pajais in America, ingio cha tuot ils giavüschs vegnan accumplits.


3. Per tgei vegnan ins castigiaus ella tiara dalla cucagna?

3. Par tge vean ign castiieu an la Teara da la Cucagna?

3. Cura ins vign strufagea ainten la tera dalla cucagna?

3. Cura as vain chastio i'l pajais da la cucagna?

3. Cura as vaina chastià i'l pajais da la cucogna?


1. Tgei definiziun va il meglier a prau culla tiara dalla cucagna?

1. Tge definiziùn va igl miglier a pro cun la Teara da la Cucagna?

1. Tge descripziun vo igl migler cun la tera dalla cucagna? Fò ena crousch agl dretg li.

1. Che definiziun vo il meglder cul pajais da la cucagna? Fo üna crusch al dret lö.

1. Che definiziun va il meglder cul pajais da la cucogna? Fa üna crusch al dret lö.


7. Streha quei che va tenor tiu manegiar buc a prau culla tiara dalla cucagna.

7. Strescha quegl ca va tanor igl tieus managear betg a pro cun la Teara da la Cucagna.

7. Stretga tras chegl tgi vo betg a pro tenor tè cun la tera dalla cucagna.

7. Stricha tres que chi nu s'affo tenor te i'l pajais da la cucagna.

7. Stricha tras quai chi nu s'affa tenor tai i'l pajais da la cucogna.


Il salep seglia mo sils plaids che fan rema. Colligia els cun in artg. Cons segls fa il salep en mintga retscha? Dumbra els e noda il diember.

Igl salep saglia me segls pleds ca van an rema. Fe grupas cugls pleds ca van an rema a calurescha igls pleds da mintga grupa mintgame cun la madema calur.

Igl salep saglia angal segls pleds tgi von an rema cugl amprem pled. Colliescha chels cun artgs. Quants sagls pò far igl salep? Igls numerescha e noda igl domber.

Il silip saglia be süls pleds chi vaun in rima. Collia quels cun archs. Quaunts sagls po fer il silip? Innombra'ls e nota il numer.

Il silip saglia be süls pleds chi van in rima. Tils collia cun archs. Quants sagls po far il silip? Tils dombra e nota il nomer.


10. El marcau dat ei biaras casas fetg ...

10. Agl martgieu dat igl blearas tgeas fetg ...

10. Aint igl martgea dattigl bleras tgesas fitg ...

10. In cited ho que bgeras chesas fich ...


11. La stad portan ils affons bugen caultschas ...

11. La stad portan igls unfànts bugent tgòltschas ...

11. La stad portan igls unfants gugent tgotschas ...

11. La sted portan ils iffaunts gugent chotschas ...

11. La stà portan ils uffants jent chotschas ...


Per mintga construcziun stattan a disposiziun quater adjectivs (mira tabella). Fai adina ina crusch tier igl adjectiv che va il meglier a prau culla construcziun.

Par mintga construcziùn statan a disposiziùn quater adjectivs (varda tabela). Fe adigna egna crusch tigl adjectiv ca va igl miglier a pro cun la construcziùn.

Per mintga construcziun stattan a disposiziun quatter adjectivs (varda tabella). Fò adegna ena crousch tigl adjectiv tgi vo tenor tè a pro igl migler cun la construcziun.

Per mincha frasa staun a disposiziun quatter adjectivs (vair tabella). Fo adüna üna crusch tar l'adjectiv chi s'affo tenor te cun la frasa.

Per mincha frasa stan a disposiziun quatter adjectivs (vair tabella). Fa adüna üna crusch pro l'adjectiv chi s'affa tenor tai culla frasa.


4. Ursina ha survegniu in bi regal. Ella ei …

4. L'Ursina â survagnieu egn beal tschincetg. Ella e ...

4. Ursina ò survagnia en bel regal. Ella è ...

4. Ursina ho survgnieu ün bel regal. Ella es ...

4. Ursina ha surgni ün bel regal. Ella es ...


1. Jeu beibel tut il latg. Il migiel ei ...

1. Jou bev tut igl latg. Igl migiel e ...

1. Ia bev tot igl latg. Igl magiol è ...

1. Eau baiv sü tuot il lat. Il magöl es ...

1. Eu baiv sü tuot il lat. Il magöl es ...


Co ha quella historia plaschiu a ti? Rispunda allas damondas.

Co â quell'istorgia plaschieu a tgei? Raspunda las amparadas.

Scu at ò plaschia chell'istorgia? Rasponda allas dumondas.

Cu t'ho plaschieu quist'istorgia? Respuonda a las dumandas.

Co t'ha plaschü quist'istorgia? Respuonda a las dumondas.


b) Tgei autras historias ni films enconuschas ti che muossan animals che ageschan sco carstgauns?

b) Tge par istorgias near films, ca mussan animals ca sacumportan sco carstgàns, ancanuschas tei?

b) Canoschas te anc otras istorgias u films, noua tg'igls animals son discorrer e tgi sa cumportan scu carstgangs?

b) Cugnuoschast tü auncha otras istorgias u films, inua cha las bes-chas saun discuorrer ed agir scu ils umauns?

b) Cugnuoschast tü amo otras istorgias o films, ingio cha las bes-chas san discuorrer ed agir sco ils umans?


Nua ein ils sbagls sezuppai? Fai in rudi entuorn els.

Noua en sazupos igls sbagls? Fe egn rudi anturn els.

Noua sa zoppan igls sbagls? Igls tschertga e fò anturn en cres.

Inua as zoppan ils sbagls? Tschercha'ls e fo intuorn ün rinch.

Ingio as zoppan ils fals? Tils tschercha e fa intuorn ün rinch.


a) Co ha quell'unitad davart il salep e la furmicla plaschiu a ti? Muossa tiu plascher cun colurar ils camps corrispundents.

a) Co â quell'unitad davart igl salep a la furmicla plaschieu a tgei? Mussa igl tieus plascher cun calurar igls tgomps coraspundaints.

a) Scu at ò plaschia chel tgapetel digl salep e dalla furmeila? Mossa igl ties plascheir cun colurar igls quaders.

a) Cu t'ho plaschieu quist chapitel dal silip e da la furmia? Muossa tieu plaschair cun culurir ils quedrins.

a) Co t'ha plaschü quist chapitel dal silip e la furmia? Muossa teis plaschair cun culurir ils quaderins.


Sche ti sligias endretg il legn, anflas ti treis verbs.

Scha tei schleias andretg igl legn, tgatas tei tres verbs.

Schi te sast far igls angiavigns, cattast treis verbs.

Scha tü sest fer las ingiuvineras, chattast tü duos verbs.

Scha tü sast far las ingiavineras, chattast tü duos verbs.


1. Jeu sun verda, fetsch segls gronds ed hai ina pial humida.

1. Jou sund verda, fetsch sagls grànds a ve egna peal humida.

1. Ia sung verda, fatsch gronds sagls ed ia va ena pel glischa.

1. Eau sun verda, fatsch grands sagls e d'he üna pel glischa.

1. Eu sun verda, fetsch gronds sagls e n'ha üna pel glischa.


5. Jeu sai esser aschi fleivels che ti sentas buca mei, denton sai jeu era haver la forza da derscher plontas grondas.

5. Jou se easser aschi flevel ca tei saintas betga me, dantànt se jou ear ver la forza da dearscher plàntas gràndas.

5. Ia sung mintgatant angal debel, ma mintgatant er fitg ferm. Alloura sunga bung da pattar anturn antieras plantas.

5. Eau sun minchataunt be debel, ma minchataunt eir fich ferm. Alura sun eau bun da bütter intuorn bös-chs inters.

5. Eu sun minchatant be debel, ma minchatant eir fich ferm. Lura possa büttar intuorn bös-chs inters.


6. Jeu sun adina mellens enamiez. Sche ti lais curdar mei, rumpa mia crosa.

6. Jou sund adigna melen aintamiez. Scha tei laschas curdar me, rumpa la mia crosa.

6. Ainten mez sunga adegna mellen. Schi te am laschas crudar, rompa la mia crosa fegna.

6. Aint immez sun eau adüna mellan. Scha tü am laschast cruder, rumpa mia crousla fina.

6. Aint immez sun eu adüna gelg. Scha tü am laschast crodar, rumpa mia crousla fina.


2. Jeu sun alva, freida, bletscha e crodel giu dil tschiel blau.

2. Jou sund alva, freda, bletscha a crod giou da tschiel.

2. Ia sung alva, freida e vign giu da tschiel.

2. Eau sun alva, fraida e vegn giò da tschêl.

2. Eu sun alba, fraida e vegn giò da tschêl.


Prepara tez engiavineras per tias conscolaras e tes conscolars.

Prepara sez angiavineras par igls teas cunsculars.

Prepara svess ingiuvineras per tieus conscolars e tias conscolaras.

Prepara svess ingiavineras per teis conscolars e tias conscolaras.


4. Jeu creschel vid ina plonta, sun cotschna, mintgaton era bunamein nera, dultscha e pendel savens ensemen cun ina sora.

4. Jou cresch ved egna plànta, sund cotschna, mintgatànt ear bunameing nera, dultscha a palend savens anzemel cun egna sora.

4. Ia cresch ve d'ena planta, sung cotschna e mintgatant prest neira. Ia sung doltscha e pend savens ansemen cun ena sora.

4. Eau cresch vi d'ün bös-ch, sun cotschna e minchataunt bod naira. Eau sun dutscha e pend suvenz insembel cun üna sour.

4. Eu cresch vi d'ün bös-ch, sun cotschna e minchatant bod naira. Eu sun dutscha e pend suvent insembel cun üna sour.


3. Jeu sun quieta e mintgaton malruasseivla, bletscha e transparenta.

3. Jou sund quieta a mintgatànt malruassevla, bletscha a transparenta.

3. Ia sung bletscha e transparenta. Mintgatant sunga quieta e mintgatant fatscha canera.

3. Eau sun bletscha e transparenta. Minchataunt sun eau quieta e minchataunt canerusa.

3. Eu sun bletscha e transparenta. Minchatant sun eu quieta e minchatant canerusa.


Legia il memo e fai lu ils pensums culs treis verbs 'esser', 'haver' e 'vegnir'.

Ligia igl memo e fò alloura igls exercezis cugls treis verbs 'esser', 'aveir' e 'neir'.

Legia il memo e fo alura las lezchas culs duos verbs 'esser' ed 'avair'.

Legia il memo e fa lura las lezchas culs duos verbs 'esser' ed 'avair'.


Quels treis verbs cumparan fetg savens. Ins numna els era verbs gidonters, perquei ch'els gidan nus da conjugar en auters temps. Quei vul dir ch'els gidan nus dad exprimer enzatgei ch'ei schabegiau el vargau ni enzatgei che vegn a schabegiar el futur.

Quels tres verbs cumparan fetg savens. Ign numna els ear verbs gidànters, parquegl c'els gidan a nus da conjugar an oters tains. Quegl vut gir c'els gidan a nus dad exprimer anzatge c'e capito agl passo near anzatge ca vean a capitar agl futur.

Chels treis verbs cumparan fitg savens. Ins nomna els er verbs gidanters, perchegl tg'els geidan a nous da conjugar an oters taimps. Chegl vot deir tg'els geidan a nous d'exprimer ensatge tgi è capito aint igl passo u ensatgi tgi vign a capitar aint igl futur.

Ils verbs auxiliers vegnan druvos per furmer ils temps cumposts (perfet, pücuperfet e futur cumpost). Perque vegnan els eir numnos 'verbs da sustegn'.

Ils verbs auxiliars vegnan dovrats per fuormar ils temps cumposts (perfet, plücoperfet e futur cumpost). Perquai vegnan els eir nomnats 'verbs da sustegn'.


Legi las informaziuns e fagei ils pensums.

Liged las infurmaziùns a faged las leztgas.

Lige las infurmaziuns e fasche igls exercezis.

Legiai las infuormaziuns e fat las lezchas.


Plaids cun ina significaziun cuntraria numnan ins 'antonims' ni 'cuntraris'.

Pleds cun egna muntada cuntraria numn'ign 'antonims' near 'cuntraris'.

Pleds tgi montan igl cuntrari ins nomna 'cuntraris' u 'antonims'.

Pleds cun üna significaziun cuntraria as nomna 'cuntraris' u 'antonims'.

Pleds cun üna significaziun cuntraria as nomna 'cuntraris' o 'antonims'.


b) Enquera ils cuntraris. Scriva sut ils maletgs la caussa ed igl adjectiv adattau. Fai adatg dallas fuormas masculinas e femininas. Els caums vits astgas ti far agens maletgs e scriver sutvart ils adjectivs corrispundents.

b) Tschertga igls cuntraris. Screiva sot igls maletgs igl object ed igl adjectiv adatto. Fò attenziun allas furmas masculinas e femininas. Aint igls spazis veids dastgast malager objects e screiver sotvart igls adjectivs tgi von a pro.

b) Tschercha ils cuntraris. Scriva suot ils disegns l'oget e l'adjectiv adatto. Fo attenziun a las fuormas masculinas e femininas. Tü suos-chast disegner svess ogets aint ils spazis vöds e scriver suotvart ils adjectivs correspundents.


Ligia igl text ad amprova da catar igls pleds ca s'odan an las largias.

Ligia ed amprova da cattar igls pleds tgi mantgan.

Legia e prouva da chatter ils pleds chi maunchan.

Legia e prouva da chattar ils pleds chi mancan.


Anquiera igl pled ca vut gir igl cuntrari.


Il pign Pietro raquenta dall'excursiun da scola aventurusa.

Igl pintg Pietro raquenta da l'excursiùn da scola avanturusa.

Igl scolar rachinta dalla spassageda interessanta.

Il scolar quinta da la spassageda interessanta.

Il scolar quinta da la spassegiada interessanta.


Legia las construcziuns. Noda igl emprem ils nomens cun brin e lu igl adjectiv cun mellen e fai in artg dil nomen tier igl adjectiv.

Ligia las construcziùns. Marcescha gl'amprem igls nomens cun bregn ad igl adjectiv cun melen a fe alura egn artg digl nomen tier igl adjectiv.

Ligia las construcziuns. Marchescha igl amprem igls nomens cun bregn ed alloura igls adjectivs cun mellen e fò ena frezza digl nomen agl adjectiv.

Legia las frasas. Markescha il prüm ils nomens cun brün ed alura l'adjectiv cun mellan e fo üna frizza dal nomen a l'adjectiv.

Legia las frasas. Markescha il prüm ils nomens cun brün e lura l'adjectiv cun gelg e fa ün arch dal nomen a l'adjectiv.


Amiez la punt romana spitgava in asen vegl.

Amiez la pùnt romana spitgeava egn asen vigl.

Anmez la punt viglia spetga en asen greisch.

Immez la punt veglia spetta ün esan grisch.

Immez la punt veglia spetta ün asen grisch.


La Maria tgavaltgescha sen egn tgavagl bregn.


Ella trai en il pli bugen las caultschas cotschnas.

Ella tira aint igl ple bugent las tgòltschas cotschnas.

Ella porta igl pi gugent tgotschas cotschnas.

Ella tira aint il pü gugent chotschas cotschnas.

Ella tira aint il plü jent chotschas cotschnas.


La praula raquenta da dialas amicablas, retgs nauschs e nanins segideivels.

La praula raquenta da dealas amitgevlas, da retgs noschs a da nanigns survatschevels.

La praula rachinta da dialas buntadevlas, rètgs noschs e nanigns gidevels.

La parevla quinta da dialas buntadaivlas, raigs noschs e nanins serviziaivels.

La parabla quinta da dialas buntadaivlas, rais noschs e nanins serviziaivels.


Fai ina spassegiada tras la classa ed empleina il fegl cun differents nums da tes conscolars e tias conscolaras.

Fe egna spassageada tras la classa ad amplagna igl figl cun diferaints nums digls teas cunsculars.

Fò ena spassageda tras la stanza ed amplanescha igl figl cun differents noms dallas tias conscolaras e digls ties conscolars.

Fo üna spassageda tres la classa ed impla il fögl cun differents noms da tieus conscolars e da tias conscolaras.

Fa üna spassegiada tras la classa ed implischa il fögl cun differents noms da teis conscolars.


Legia l'incumbensa e formulescha las damondas corripundentas a tes conscolars. Scriva silmeins in num d'in conscolar ni d'ina conscolara sillas lingias.

Ligia la leztga a formulescha las amparadas coraspundaintas agls teas cunsculars. Scriva seglmains egn num d'egn cunscular a d'egna cunsculara sen las lingias.

Ligia igl pensum e formulescha las dumondas pigls ties conscolars. Screiva aglmanc en nom d'en conscolar u d'ena conscolara sen las lengias.

Legia l'incumbenza e formulescha las dumandas correspundentas a tieus conscolars. Scriva almain ün nom d'ün conscolar u d'üna conscolara sün las lingias.

Legia l'incumbenza e formulescha las dumondas correspundentas a teis conscolars. Scriva almain ün nom d'ün conscolar o d'üna conscolara süllas lingias.


Legia bein la historia e noda, nua che ti has anflau las rispostas el text. Rispunda cun ina construcziun entira.

Ligia bagn l'istorgia a marcescha agl text igl liac da la rasposta. Raspunda cun egna construcziùn antiera.

Ligia bagn l'istorgia e noda, noua tgi te ast catto las raspostas aint igl text. Rasponda cun ena construcziun antiera.

Legia bain l'istorgia e nota inua cha tü hest chatto la resposta aint il text. Respuonda a las dumandas cun üna frasa intera.

Legia bain l'istorgia e nota, ingio cha tü hast chattà la resposta aint il text. Respuonda a las dumondas cun üna frasa intera.


Sche vus fusses il raquintader ella tenda artg s. Martin, tgei glisch envidasses vus e tgei historia raquintasses vus?

Scha vus fussas igl raquintader an la tenda artg da San Martegn, tge glisch anvidassas vus a tge istorgia raquintassas alura?

• Schi vous fissas igl rachintader dalla tenda artg son Martegn, tge gleisch anvidessas e tge istorgia rachintessas alla gliout?

Scha vus füssas il raquinteder da la tenda arch San Martin, che glüsch impizzessas vus e che istorgia quintessas vus a la glieud?

Scha vus füssat il raquintader da la tenda arch San Martin, che glüm impizzessat vus e che istorgia quintessat vus a la glieud?


Ligia la savundànta istorgia a fe las leztgas.

Ligia l'istorgia cun attenziun e rasponda allas dumondas.


a) Tgei colurs ha la tenda artg s. Martin?

a) Tge calurs â la tenda artg da San Martegn?

a) Tge calours ò la tenda artg son Martegn?

a) Che culuors ho la tenda arch San Martin?

a) Che culurs ha la tenda arch San Martin?


Discutescha cun tiu vischin las suandontas damondas:

Discutescha cun egn cunscular las savundàntas amparadas:

Discutescha cugl ties vaschign las suandontas dumondas:

b) Discuta cun tieu chantunais u tia chantunaisa las seguaintas dumandas:

b) Discuta cun teis vaschin o tia vaschina las seguaintas dumondas:


c) Han ils carstgauns giu plascher, cura che la tenda artg s. Martin ei arrivada en lur marcau?

c) Ân igls carstgàns gieu plascher, cur ca la tenda artg da San Martegn e rivada an lur martgieu?

c) Ò la gliout gia plascheir, cura tgi la tenda artg son Martegn è rivada ainten lour martgea?

c) Ho la glieud gieu gust, cur cha la tenda s'ho placheda in lur cited?

c) Ha la glieud gnü gust, cur cha la tenda s'ha plachada in lur cità?


Sche la tenda artg s. Martin arrivass en vies vitg ni en vies marcau, masses vus era ella tenda per tedlar historias? Daco (buc)?

Scha la tenda artg da San Martegn rivass an la vossa vischnànca near agl voss martgieu, nassas vus ear an la tenda par tarlar istorgias? Partge (betg)?

• Schi la tenda artg son Martegn niss ainten la vossa vischnanca, gessas er ainten la tenda per tadlar las istorgias? Pertge (betg)?

Scha la tenda arch San Martin rivess in vossa vschinauncha, gessas eir vus aint illa tenda a tadler las istorgias? Perche (na)?

Scha la tenda arch San Martin rivess in vos cumün, gessat eir vus aint illa tenda a tadlar las istorgias? Perche (brich)?


Adjectivs gidan da scriver in text pli interessant e pli variont.

Adjectivs gidan da scriver egn text ple interessànt a ple varius.

Adjectivs geidan da screiver en text pi interessant e pi vario.

Adjectivs güdan a scriver ün text in möd pü interessant e pü vario.

Adjectivs güdan a scriver ün text in möd plü interessant e plü varià.


Legia la historia e fai silsuenter uorden cullas construcziuns.

Ligia l'istorgia a fe urden cun las construcziùns.

Ligia l'istorgia e fò rughel cun las construcziuns.

Legia l'istorgia in prosa e fo uorden cun las frasas.

Legia l'istorgia in prosa e fa uorden cullas frasas.


Finalmein ei la primavera arrivada. Amiez la prada flurenta suna in salep cun grond plascher. Di e notg sgara e gezza el culla comba liunga sur las cordas da sia gegia: srrr, srr, srr!

Finalmeing e la parmavera rivada. Amiez la prada flurainta sùna egn salep cun grànd plascher. Gi a notg sgreztga a strescha el cun la tgomba lùnga sur las cordas da la sia geia: srrr, srr, srr!

Finalmaintg è la premaveira rivada. Anmez la prada an flour sunga en salep cun grond plascheir. De e notg sgarta'l cun la sia tgomma lunga sur las cordas dalla sia geia: srrr, srrr, srrr!

Finelmaing es riveda la prümavaira. Immez la preda in flur suna ün silip cun grand dalet. Di e not sgratta el cun sia chamma lungia sur las cordas da sia gïa: srrr, srrr, srrr!

Finalmaing es rivada la prümavaira. Immez la prada in flur suna ün silip cun grond dalet. Di e not sgratta el cun sia chomma lunga sur las cordas da sia gïa: srrr, srrr, srrr!


Vonzei tuornan las furmiclas premuradas dalla lavur. Ellas han buca peda da saltar e cantar, ellas patratgan gia vid il proxim unviern. Udend ils bials tuns dil salep, stat ina tuttenina eri. Ella entscheiva a saltar. Il salep engarta la furmicla. «Tgei stupenta e biala matta! Quei fuss ina per tei!», patratga el.

Dantànt turnan las furmiclas luvrusas da la lavur. Ellas ân betga peada da saltar a cantar, ellas patratgan schon ved igl proxim unviern. Udànd igls beals tùns digl salep, stat egna tutanegna eri. Ella antscheva a saltar. Igl salep bada la furmicla. «Tge stupenta a beala mata! Quegl fuss egna par me!», patratga el.

Dantant turnan las furmeilas luvrousas dalla lavour. Ellas on betg taimp da saltar e cantar, ellas painsan gio agl proxim anviern. Santond igls bels tungs digl salep stat egna tottanegna salda. Ella antscheva a saltar. Igl salep varda la furmeila. «Tge bela giovna! Chegl fiss egna per me!», painsa'l.

Intaunt tuornan las furmias lavuriusas da la lavur. Ellas nun haun temp da suter e chanter, ellas pensan già al prossem inviern. Udind ils bels tuns dal silip, as ferma tuottüna üna furmia. Ella cumainza a suter. Il silip do ögl la furmia. «Che bella giuvna! Que füss üna per me!», pensa el.

Intant tuornan las furmias lavuriusas da la lavur. Ellas nun han peida da sotar e chantar, ellas pensan fingià al prossem inviern. Udind ils bels tuns dal silip, as ferma tantüna üna furmia. Ella cumainza a sotar. Il silip dà ögl la furmia. «Che bella giuvna! Quai füss üna per mai!», pensa el.


Legia il text digl artg s. Martin. Malegia suenter tiu agen artg s. Martin.

Ligia igl text digl artg da San Martegn.


Ponderescha tgei che ti fas bugen e tgei che ti sas far bein.

Studegia, tge ca tei fas bugent a tge ca tei sas far bagn.

Ponderescha, tge tgi te faschessas gugent e tge tgi te sast far bagn.

Ponderescha che cha tü fest gugent e che cha tü sest fer bain.

Ponderescha che cha tü fast jent e che cha tü sast far bain.


c) Tgei colurs anflas ti vida tei? Finescha las construcziuns.

c) Tge calurs tgatas tei ve da te? Feta las construcziùns.

c) Tge calours cattast ve da tè? Fetta las construcziuns.

c) Che culuors chattast tü vi da te? Glivra las frasas.

c) Che culurs chattast tü vi da tai? Finischa las frasas.


a) Elegia 10 colurs da tia scatla da colurs, colurescha cheusut e numna las colurs.

a) Tschearna 10 calurs da la tia stgatla da calurs, calurescha sutvart a numna las calurs.

a) Tscherna 10 calours dalla tia scatla da calours, colurescha cun chellas las rudelas giudem e nomna las calours.

a) Tscherna 10 culuors da tia s-chacla da culuors, culurescha cun quellas ils vaiderins suotvart e nomna las culuors süllas lingias daspera.

a) Tscherna 10 culurs da tia s-chacla da culurs, culurischa cun quellas ils vaiderins suotvart e nomna las culurs süllas lingias daspera.


a) Enconuschevas ti gia la historia dil salep e dalla furmicla? Sche gie, danunder?

a) Ancanuschas tei schon l'istorgia digl salep a da la furmicla? Scha ea, danunder?

a) Canoschast gio l'istorgia digl salep e dalla furmeila? Danonder?

a) Cugnuoschast tü già l'istorgia dal silip e la furmia? Dinuonder?

a) Cugnuoschast tü fingià l'istorgia dal silip e la furmia? Dingionder?


d) Tgei tip ei il salep? Co ei la furmicla? Descriva lur caracter cun agid da silmeins treis expressiuns.

d) Tge tip e igl salep? Co e la furmicla? Descriva lur caracter cun agid da seglmains tres expressiùns.

d) Scu è igl salep? Scu è la furmeila? Descreiva lour caracters cun 3-5 pleds u expressiuns.

d) Cu es il silip? E cu es la furmia? Descriva lur caracters cun almain duos pleds u expressiuns.

d) Co es il silip? E co es la furmia? Descriva lur caracters cun almain duos pleds o expressiuns.


c) Havesses ti ughegiau dad ir tut persuls/persula sur mar per etg da medegar per tiu carezau ni tia carezada? Sche buca, tgei havesses ti fatg?

c) Vessas tei uagieu dad ir tut sulet/suleta sur mar par egn etg da madajear pigl tieus careztgieu near la tia careztgeada? Scha betga, tge vessas tei fatg?

c) Vessast risco dad eir angal sulet/suletta ve sur mar a tschartger igl itg da masdinar? Schi betg, tge vessast fatg?

c) Vessast tü ris-cho dad ir be sulet/suletta vi sur mer a tschercher l'üt da masdiner? Scha na, che vessast tü fat per güder a tieu cher/a tia chera?

c) Vessast tü ris-chà dad ir be sulet/suletta via sur mar a tscherchar l'üt da masdinar? Scha na, che vessast tü fat per güdar a teis char/a tia chara?


Eis ti dil tip enneu plitost in salep ni ina furmicla? Argumentescha en treis construcziuns.

Es tei digl tip annà plestost egn salep near egna furmicla? Argumantescha cun tres construcziùns.

Ist te pitost en salep u ena furmeila? Pertge? Screiva treis construcziuns.

Est tü pütost ün silip u üna furmia? Perche? Scriva trais frasas.

Est tü plüchöntsch ün silip o üna furmia? Perche? Scriva trais frasas.


b) Il salep ha sunau gegia per mussar ch'el hagi bugen la furmicla. Tgei fagesses ti per mussar a l'auter che ti hagies bugen el/ella?

b) Igl salep sùna la geia par mussar c'el vegi bugent la furmicla. Tge fagessas tei par mussar ad egn'otra parsùna ca tei vegias bugent ella?

b) Igl salep ò suno la geia per mussar tg'el ò gugent la furmeila. Tge faschessas te per mussar tgi te ast gugent ensatgi?

b) Il silip ho suno la gïa per musser ch'el ho gugent a la furmia. Che fessast tü per musser cha tü hest gugent a qualchün?

b) Il silip ha sunà la gïa per muossar ch'el ha jent a la furmia. Che fessast tü per muossar cha tü hast jent ad inchün?


Sas ti tgi che fa tgei els differents mistregns?

Sas tei tge ca vean fatg agls diferaints mastregns?

Sast te, tgi tgi fò tge aint igls differents mastiers?

Sest tü chi chi fo che i'ls differents misters?

Sast tü chi chi fa che i'ls differents mansters?


Luvrei en dus e cumbinei endretg la descripziun cul mistregn.

Luvrad an dus a cumbinad andretg la descripziùn cugl mastregn.

Luvre an dus e cumbine las construcziuns cugls maletgs.

Lavurè in duos e cumbinè las frasas culs disegns.

Lavurai in duos e cumbinai las frasas culs disegns.


Legi attentamein il memo e discutei las damondas en classa.

Liged atentameing igl memo a bagliafad sur da las amparadas an classa.

Lige bagn igl memo e discute las dumondas an classa.

Legè bain il memo e discutè las dumandas in classa.

Legiai bain il memo e discutai las dumondas in classa.


Ils adjectivs ein plaids ch'expriman co il nomen ei:

Igls adjectivs en pleds c'expriman, co igl nomen e:

Igls adjectivs èn pleds tgi expriman, scu tgi en nomen è.

Ils adjectivs sun pleds chi expriman, cu cha ün nomen es.

Ils adjectivs sun pleds chi expriman, co cha ün nomen es.


Legia il memo e fai ils pensums cun tes conscolars e tias conscolaras.

Ligia igl memo a fe las leztgas cugls teas cunsculars a cun las tias cunscularas.

Ligia igl memo e fò igls exercezis cun las tias conscolaras ed igls ties conscolars.

Legia il memo e fo las lezchas cun tieus conscolars e tias conscolaras.

Legia il memo e fa las lezchas cun teis conscolars e tias conscolaras.


f) Has ti capiu tgei ch'in verb ei? En mintga lingia ei in iev marsch zuppaus. Streha quel.

f) Âs tei capieu, tge c'egn verb e? An mintga lingia e zupo egn ov martsch. Strescha quel.

f) Ast tgapia, tge tgi en verb è? An mintga lengia sa zoppa en ov marsch. Igl stretga tras.

f) Hest tü inclet che chi'd es ün verb? In mincha lingia as zoppa ün öv marsch. Stricha'ls.

f) Hast tü inclet che chi'd es ün verb? In mincha lingia as zoppa ün öv marsch. Tils stricha.


schular la canzun dil salep e dalla furmicla

schivlar la canzùn digl salep a la furmicla

tschivlar la canzung digl salep e la furmeila

tschüvler la chanzun dal silip e la furmia

tschüblar la chanzun dal silip e la furmia


a) Declara cun tes agens plaids tgei ch'ina 'acziun' ei.

a) Declara cugls teas agens pleds tge c'egna 'acziùn' e.

a) Daclera cun agens pleds, tge tgi en'acziun è.

a) Declera cun egens pleds che cha ün'acziun es.

a) Declera cun agens pleds che cha ün'acziun es.


g) Noda tut ils verbs cun colur blaua. Streha quei che ti sas buca far.

g) Marcescha tut igls verbs cun calur blaua. Strescha quel ca tei sas betga far.

g) Marchescha tot igls verbs cun calour blava. Stretga tras chegl tgi te sast betg far.

g) Markescha tuot ils verbs cun culur blova. Stricha que cha tü nu sest fer.

g) Markecha tuot ils verbs cun culur blaua. Stricha quai cha tü nu sast far.


raquintar, historia, discuorer, risdar, paterlar

raquintar, istorgia, dascurer, bagliafar, patarlar

rachintar, istorgia, clamar, baitar, baterlar

quinter, istorgia, discuorrer, bajaffer, baderler

quintar, istorgia, discuorrer, taloccar, baderlar


e) Numna mintgamai in verb che descriva ils suandonts mistregns: pur, miedia, pilot, secretaria.

e) Numna mintgame egn verb ca descriva igls savundànts mastregns: pur, miedia, pilot, secretaria.

e) Nomna mintgamai en verb tgi descreiva igls suandonts mastiers: poura/pour, media/medi, pilota/pilot, secretaria/secretari.

e) Nomna almain ün verb chi descriva ils seguaints misters: pur, doctoressa, pilot, secretaria.

e) Nomna almain ün verb chi descriva ils seguaints mansters: paur, doctoressa, pilot, secretaria.


c) Enconuschas ti tschun verbs che ti sas demonstrar cun tes mauns? Emprova da demonstrar els cun ina pantomima.

c) Ancanuschas tei tschentg verbs ca tei sas demonstrar cugls teas màns? Amprova da demonstrar els cun egna pantomima.

c) Canoschast tschintg verbs tgi te post mussar cugls ties mangs? Amprova d'igls mussar cun ena pantomima.

c) Cugnuoschast tü tschinch verbs cha tü poust demonstrer cun tieus mauns? Prouva da'ls demonstrer cun pantomima.

c) Cugnuoschast tü tschinch verbs cha tü poust demonstrar cun teis mans? Prouva da tils demonstrar cun pantomima.


b) Tgei fas ti il pli bugen en scola e tgei en tiu temps liber?

b) Tge fas tei igl ple bugent an scola a tge agl tieus tains liber?

b) Tge fast igl pi gugent an scola e tge aint igl ties taimp liber?

b) Che fest tü il pü gugent a scoula e che in tieu temp liber?

b) Che fast tü il plü jent a scoula e che in teis temp liber?


correr, sagleir, tschantar, durmeir, letg


sesentir, rir, bargir, saung, susdar, temer, semiar

sasantir, rir, bargir, sàn, susdar, tamer, sasamgnear

santeir, reir, bargeir, sang, galdeir, sa simgier

sentir, rir, crider, saung, giodair, s'insömger

sentir, rier, cridar, sang, giodair, s'insömgiar


regalar, survegnir, schenghetg, dar, empristar

tschincagear, survagnir, tschincetg, dar, amprastar

regalar, survagneir, regal, dar, amprestar

regaler, survgnir, regal, der, impraster


d) Enconuschas ti verbs che descrivan tgei che tes geniturs fan en lur mistregn?

d) Ancanuschas tei verbs ca descrivan, tge ca teas geniturs fan an lur mastregn?

d) Canoschast verbs tgi descreivan, tge tg'igls ties genitours fon ainten lour mastiers?

d) Cugnuoschast tü verbs chi descrivan che cha tieus genituors faun in lur misters?

d) Cugnuoschast tü verbs chi descrivan che cha teis genituors fan in lur mansters?


Ils verbs ein plaids ch'expriman in'acziun.

Igls verbs en pleds c'expriman egn'acziùn.

Igls verbs èn pleds tgi expriman en'acziun.

Ils verbs sun pleds chi expriman ün'acziun.


scriver, leger, cudisch, studegiar, cantar

scriver, liger, cudesch, studagear, cantar

screiver, liger, codesch, stibgier, cantar

scriver, leger, cudesch, stübgiar, chantar


Tagliei ora ils singuls maletgs. Tgei maletg va a prau cun tgei text? Tachei el sut il text corrispundent.

Tagliead or igls singuls maletgs. Tge maletg va a pro cun tge text? Tatgead el sut igl text coraspundaint.

Tagle or singuls maletgs. Tge maletg vo a pro cun tge text marco grass? Igl tatge sot igl text correspondent.

Tagliè our ils singuls purtrets. Che purtret as cunfo cun che text? Al tachè suot il text correspundent.

Tagliai oura ils singuls purtrets. Che purtret as cunfa cun che text? Til tachai suot il text correspundent.


S'occupei aunc ina gada dil salep e dalla furmicla e fagei las lavurs en gruppas.

S'ocupad ànc egn'ea digl salep a da la furmicla a faged las lavurs an grupas.

Az occupe anc eneda cugl salep e la furmeila e fasche las lavours an gruppa.

Occupè's aunch'üna vouta dal silip e da la furmia e fè las lavuors in gruppa.

S'occupai amo üna jada dal silip e da la furmia e fat las lavurs in gruppa.


Mirei il film e scrivei in commentari per quei film. Vus saveis era tener eri il film per formular vies commentari e lu mirar vinavon. Empruei da parter giu il commentari aschia che mintgin di enzatgei.

Vurdad igl film a scrived egn comentari par que film. Vus savez ear taner eri igl film par formular igl voss comentari ad alura vurdar anavànt. Ampruvad da partgir sei igl comentari ascheia ca mintgegn gi anzatge.

Vurde igl film e scrive en commentar per chel film. Vous pudez er farmar tranteraint igl film per formular igl voss commentar ed alloura vurdar anavant. Amprue da reparteir igl commentar, uscheia tgi mintgign dei ensatge.

Guardè il film e scrivè ün commentar per quel film. Vus pudais eir fermer traunteraint il film per formuler vos commentar ed alura al guarder inavaunt. Pruvè da scumpartir il commentar, uschè cha minchün disch qualchosa.

Guardai il film e scrivai ün commentar per quel film. Vus til pudais eir fermar tanteraint per formular vos commentar e lura verer inavant. Provai da scumpartir il commentar, uschè cha minchün disch alch.


Creei per mintga part dalla canzun tetels (p.ex. Il salep e la furmicla s'inamureschan, La fiasta, e.a.v.) e scrivi quels sin pindels. Presentei quels pindels alla classa duront tedlar la canzun (p.ex. tener ad ault, ir tras la stanza, fixar vid la tabla).

Cread par mintga part da la canzùn tetels (p.ex. Igl salep a la furmicla s'inamureschan, La feasta, a.a.a.) a scrived quels sen strivlas da pulpier. Preschantad quellas strivlas a la classa durànt tarlar la canzùn (p.ex. taner ad òlt, ir tras la stànza, fixar ved la tavla).

Tschartge tetels per mintga part dalla canzung (p.ex. igl salep e la furmeila s'inamureschan, la festa, e.u.a.) e scrive chels sen figls u cedels. Preschente igls voss tetels alla classa cun tadlar la canzung (p.ex. cun tigneir ad ot igls cedels u cun fixar els ve dalla tavla, e.u.a.)

Tscherchè tituls per mincha part da la chanzun (p.ex. il silip e la furmia s'inamureschan, la festa, e.u.i.) e scrivè quels sün fögls u scrittins. Preschantè vossas creaziuns a la classa cun tadler la chanzun (p.ex. cun tgnair in ot ils scrittins u cun ils fixer vi da la tevla, e.u.i.)

Tscherchai titels per mincha part da la chanzun (p.ex. il silip e la furmia s'inamureschan, la festa, e.u.i.) e scrivai quels sün fögls o scrittins. Preschantai vossas creaziuns a la classa cun tadlar la chanzun (p.ex. cun tgnair in ot ils scrittins o cun tils fixar vi da la tabla, e.u.i.)


Creei moviments da pantomima (senza plaids e ramurs) che van a prau culla canzun. Presentei alla classa quei accumpignament teatralic cun agid dalla canzun.

Cread movimaints da pantomima (sainza pleds a ramurs) ca van a pro cun la canzùn. Preschantad a la classa que acumpognamaint teatralic cun agid da la canzùn.

Invente muvimaints da pantomima (sainza pleds) tgi von bagn cun la canzung. Preschente igls voss teaterigns sainza pleds alla classa. Accumpagne chels cun la canzung.

Inventè muvimaints da pantomima (sainza pleds) chi vaun bain cun la chanzun. Preschantè voss teaterins sainza pleds a la classa. Accumpagnè quels cun la chanzun.

Inventai movimaints da pantomima (sainza pleds) chi van bain culla chanzun. Preschantai voss teaterins sainza pleds a la classa. Tils accumpagnai culla chanzun.


7. Ella endriescha ch'ei detti in etg da medegar.

7. Ella tgata adavur c'igl deti egn etg da madajear.

7. Ella<strong> vain a savair</strong> cha que detta ün üt da masdiner.

7. Ella<strong> vain a savair</strong> chi detta ün üt da masdinar.


Legia las construcziuns e colligia cul plaid ni la descripziun che va a prau il meglier.

Ligia las construcziùns a culeia cugl pled near la descripziùn ca va a pro igl miglier.

Legia las frasas e collia quellas cul pled u cun la descripziun adatteda (a dretta).

Legia las frasas e tillas collia cul pled o culla descripziun adattada (a dretta).


5. Igl chor canta durant la ceremonia da nozzas.

5. Ils <strong>giasts </strong>nu fan mucs.


Has ti engartau oz enzatgei interessant sin via a scola?

Âs tei bado oz anzatge interessànt sen veia da scola?

Hest tü vis u inscuntro hoz qualchosa interessant cun gnir a scoula?

Hast tü vis o inscuntrà hoz alch interessant cun gnir a scoula?


2. Il salep<strong> engarta</strong> la furmicla.

2. Igl salep<strong> bada</strong> la furmicla.

2. Il silip<strong> do ögl </strong>a la furmia<strong>.</strong>

2. Il silip<strong> dà ögl </strong>a la furmia.


9. En itg duess <strong>masdinar </strong>las freidas.


8. Il silip ferieu d'eira sün la portantina.

8. Il silip feri d'eira sülla portantina.


1. Las furmiclas luvrusas tuornan dalla lavur.

1. Las furmiclas luvrusas turnan da la lavur.


Descriva ina situaziun per duvrar l'expressiun 'ni stec ni balluc' ni in'autra expressiun digl exercezi.

Descriva egna situaziùn an la quala ign savess duvrar l'expressiùn 'fiac a floma' near egn'otra expressiùn da la tabela.

Descreiva ena situaziun per duvrar l'expressiun 'betg far mucs' u en'otra expressiun digl exercezi.

Descriva üna situaziun per druver l'expressiun 'fer müt e muosch' u ün'otra expressiun da la tabella.

Descriva üna situaziun per dovrar l'expressiun 'far müt e muosch' o ün'otra expressiun da la tabella.


Âs tei schon stuieu prender madaschegnas?

Hest eir tü stuvieu piglier üna vouta medicamaints?

Hast eir tü stuvü tour üna jada medicamaints?


Eis ti gia staus/stada ina gada a nozzas?

Est tü già sto/steda üna vouta a nozzas?

Est tü fingià stat/statta üna jada a nozzas?


Legia las construcziuns e fai ina crusch.

Ligia las construcziuns e fò ena crousch.


Legia il memo e discutescha cun tias conscolaras e tes conscolars.