• … vegn screts cun in sun special: catschadur, schlingia, pèsch, ghitara, gegia, butteglia, aquari, Chines, queissa, citrona, chista, aunghel, sulegl, glina

• … vean scret cun egn sùn spezial: catschadur, schlengia, pestg, ghitara, geia, buteglia, aquarium, gnieu, quader, bànc, pestg, ànghel, sulegl, ghesla


Sinquei va l'activitad en ina secunda runda che tracta aunc pli detagliadamein las singulas reglas ortograficas.

Suainter va igl gioi an egna savunda runda ca tracta ànc ple detaglieadameing las singulas reglas ortograficas.

Alloura vo igl gi ainten la sagonda runda tgi tracta anc pi detagledamaintg las singulas reglas d'ortografia.

Alura vo il gö illa seguonda runda chi tratta auncha pü detagliedamaing las singulas reglas ortograficas.

Lura va il gö illa seguonda runda chi tratta amo plü detagliadamaing las singulas reglas ortograficas.


Ils scolars discuteschan las ulteriuras damondas en lur gruppas e presentan las variantas co tener endamen tgei accent ch'ei tgeinin. El plenum vegn eligiu la megliera varianta. Crear culla megliera punt d'asen in placat che vegn pendius vid la preit.

Igls sculars discuteschan las ulteriuras amparadas an lur grupas a preschaintan las variàntas co taner andamaint igls aczents. An classa vean eligieu la miglra variànta. Crear cun la miglra pùnt d'asen egn placat ca vean palando ved la pare.

Ils scolars discutan las ulteriuras dumandas in lur gruppas e preschaintan las differentas punts d'esan per tgnair adimmaint cura fer che accent. Els tschernan la megldra punt d'esan in classa e creeschan cun quella ün placat chi vain alura pendieu sü vi da la paraid in staunza da scoula.

Ils scolars discutan las ulteriuras dumondas in lur gruppas e preschaintan las differentas punts d'asen per tgnair adimmaint cura far che accent. Els tschernan la megldra punt d'asen in classa e creeschan cun quella ün placat chi vain lura pendü sü vi da la paraid in stanza da scoula.


Ella reit anflan ins in film cuort dalla historia.

An la reet tgat'ign egn film curt da l'istorgia.

Illa rait as chatta ün film cuort da l'istorgia.


El center dalla historia digl autur Peter Bichsel stat la damonda: Pertgei han las caussas num sco ellas han num?

Agl zenter da l'istorgia digl autur Peter Bichsel stat l'amparada: Partge ân las tgossas num co c'ellas ân num?

I'l center da l'istorgia da Peter Bichsel sto la dumanda: Perche haun las chosas nom scu cha haun nom?

I'l center da l'istorgia da Peter Bichsel sta la dumonda: Perche han las chosas nom sco chi han nom?


Silsuenter pondereschan els co ils carschi/ils scolasts/persunas ch'ein ord scola sligian talas malsegirtads e tgei pusseivladads che stattan a disposiziun. -> vocabularis, vocabulari online, program d'ortografia ch'indichescha ils sbagls

Suainter pondereschan els co igls carschieus/las surmestras/parsùnas c'en ord scola schleian talas malsirtads a tge pussevladads ca statan a disposiziùn. -> pledaris, Pledari Grond, program d'ortografeia c'inditgescha igls sbagls

Siva la 3. strategia stebgian igls scolars, scu tgi persungas carscheidas, p.ex. scolastas, von anturn cun malsiertads davart l'ortografia e tge pussebladads tgi las stattan a disposiziun (programs da correctura, vocabularis stampos u digitals -> strategia 4).

Alura pondereschan els, cu cha persunas creschidas, p.ex. ils magisters e las magistras u otras persunas, vaun intuorn cun melsgürezzas ortograficas e che pussibiliteds chi als staun a disposiziun. -> dicziunaris stampos u digitals, programs da correctura

Lura pondereschan els, co cha persunas creschüdas, p.ex. ils magisters e las magistras o otras persunas, van intuorn cun malsgürezzas ortograficas e che pussibiltats chi tils stan a disposiziun. -> dicziunaris stampats o digitals, programs da correctura


Las suandontas damondas en classa accumpognan l'evaluaziun dils exercezis:

Las savundàntas amparadas an classa acumpognan l'evaluaziùn digls exerzezis:

La finala evalueschan igls scolars tot igls exercezis an classa per mangs dallas suandontas dumondas:

Ils scolars evalueschan ils exercizis in classa a maun da las seguaintas dumandas:

Ils scolars evalueschan ils exercizis in classa a man da las seguaintas dumondas:


Leger communablamein las differentas strategias e far sligiar ils exempels leutier. Aschinumnai 'nibels da plaids' san ils scolars crear sut www.wortwolken.com. L'idea ei d'endatar ina retscha da plaids (e certs plaids gest pliras gadas). Aschia emprendan ils scolars gest co scriver ils plaids. Il program creescha in nibel da plaids ch'il scolar sa squitschar.

Liger cuminevlameing las diferaintas strategeias a far schliear igls exaimpels latier. Aschinumnos 'nivels da pleds' san igls sculars crear sut www.wortwolken.com. L'ideia e da dar aint egna retscha da pleds (a tschearts pleds gest pliras geadas). Ascheia amprendan igls sculars gest co scriver igls pleds. Igl program creescha egn nivel da pleds c'igl scular sa squitschear.

Strategia 5: En’ulterioura varianta per tigneir andamaint pleds èn las schinumnadas neivlas da pleds sot www.wortwolken.com. L'ideia è dad andatar ena seria da pleds (e tscherts gist ples gedas). Uscheia amprendan igls scolars gist, scu screiver igls pleds. Igl program creescha ena neivla da pleds tg'igls scolars pon stampar.

Ils scolars legian insembel las differentas strategias e lavuran culs exaimpels. Els paun creer uschè numnedas 'nüvlas da pleds' suot www.wortwolken.com. L'ideja es d'indater üna seria da pleds (e tscherts pleds güst püssas voutas). Uschè imprendan ils scolars güst cu scriver ils pleds. Il program creescha üna 'nüvla da pleds' cha'ls scolars paun squitscher.

Ils scolars legian insembel las differentas strategias e lavuran culs exaimpels. Els pon crear uschè nomnadas 'nüvlas da pleds' suot www.wortwolken.com. L'idea es d'indatar üna seria da pleds (e tscherts pleds güsta plüssas jadas). Uschè imprendan ils scolars güsta co scriver ils pleds. Il program creescha üna 'nüvla da pleds' cha'ls scolars pon squitschar.


• Co vegn l'ortografia giudicada/controllada en scola? -> punt als dictats

• Co vean l'ortografeia giuditgeada/controlada an scola? -> pùnt tier igls dictats

Scu vign giuditgeida/controllada l’ortografia an scola? (far la punt tigl dictat digl exercezi 4)

• Cu vain güdicheda/controlleda l'ortografia in scoula? -> punt als dictats

• Co vain güdichada/controllada l'ortografia in scoula? -> punt als dictats.


Ils nomens ein screts el vocabulari el singular. Ti stos pia encurir il plaid 'iev'.

Igls nomens en screts agl pledari agl singular. Tei stos peia ancurir igl pled 'ov'.

3. Igls nomens èn scretgs per regla aint igl singular ainten en vocabulari. Te stost damai tschartger igl pled 'om' e betg 'omens'.

Ils nomens sun scrits per regla al singular in ün dicziunari. Tü stust dimena tschercher il pled chapè e na chapels.

Ils nomens sun scrits per regla al singular in ün dicziunari. Tü stoust dimena tscherchar il pled chapè e na chapels.


• Tgei vocabularis haveis vus a casa? Tgeinins savein nus duvrar en scola? -> era far attent alla purschida digitala

• Tge pledaris vez vus a tgea? Tgenegns savagn nus duvrar an scola? -> ear far atent a la purschida digitala (www.pledarigrond.ch/sutsilvan)

• Che dicziunaris vais vus a chesa? Chenüns druvains nus in scoula? -> render attent als dicziunaris digitels!

• Che dicziunaris vais vus a chasa? Chenüns savain nus dovrar in scoula? -> render attent als dicziunaris digitals!


• Sas ti tgei tip d'emprender che ti eis? Co va ei il meglier d'emprender per tei? Sche ti sas leger tez, sch'enzatgi declara, sche ti sas empruar ora, … -> far stem da quei el futur

• Sas tei tge tip d'amprender ca tei es? Co va'gl igl miglier d'amprender par te? Scha tei sas liger sez, sch'anzatgi declarescha, scha tei sas ampruvar or, … -> far stem da quegl agl futur

Scu amprendas te igl migler? Cun liger tez/tezza, cun lascher declarar ensatgi oter, cun ampruar, ...? Risguarda chegl igl avigneir!

• Sest tü che tip d'imprender cha tü est? Cu imprendast tü il meglder? Cun ler svess, cun lascher declarer da qualchün oter, cun pruver our, … -> resguarda que in avegnir!

• Sast tü che tip d'imprender cha tü est? Co imprendast tü il meglder? Cun leger svess, cun laschar declerar d'inchün oter, cun provar oura, … -> resguarda quai in avegnir!


Sche ti anflas buc il plaid, vegn el probabel screts enzaco auter. Ils bustabs v/f, b/p, d/t e c/g p.ex. tunan savens tuttina. Ponderescha pia co ins savess scriver autruisa il plaid ed enquera aunc ina ga.

Scha tei tgatas betg igl pled, vean el probavel scret anzaco oter. Igls bustabs v/f, b/p, d/t a c/g p.ex. tùnan savens tutegna. Ponderescha peia co ign savess scriver an otra visa igl pled ad anquiera ànc egn'eada.

4. Schi te cattas betg igl pled, vign el prubablamaintg scretg oter. P.ex. vignan savens sbarattos igls bustabs v/f, b/p, d/t, c/g, c/z. Ponderescha damai, scu tgi ins pudess screiver oter igl pled (p.ex. zerp e betg cerp) e tschertga anc eneda.

Scha tü nu chattast il pled, vain el prubabelmaing scrit oter. Ils custabs v/f, b/p, d/t e c/g, c/z p.ex. tunan suvenz (bod) listess. Ponderescha dimena, cu cha's pudess scriver oter il pled (p.ex. center na zenter) e tschercha aunch'üna vouta.

Scha tü nu chattast il pled, vain el probabelmaing scrit oter. Ils custabs v/f, b/p, d/t e c/g, c/z p.ex. tunan suvent (bod) listess. Ponderescha dimena, co chi's pudess scriver oter il pled (p.ex. center e na zenter) e tschercha amo üna jada.


Tge strategia/exercezi az ò plaschia igl migler?


• Tgei strategias applicheis vus gia? Tgei ei niev?

• Tge strategeias duvraz vus gea? Tge e nov?

Tge strategias duvrez vous gio? Tge è nov?

• Che strategias druvais vus già? Che es nouv?

• Che strategias dovrais vus fingià? Che es nouv?


pass: passapei, passaport, passabel, passatemps, passant, passar, …

3. cantar, jou tgànt, la canzùn, igl tgànt, igl cantadur

igl pass: passar, igl passant/la passanta, igl passadi, igl passaport, passabel, igl passataimp

il pass: il passagi, il passaport, passabel, il passatemp, il passant, passer

il pass: il passager, il passaport, passabel, il passatemp, il passant, passar


• Tgi enconuscha in verset ni ina punt d'asen per tener endamen la scripziun da plaids?

• Tgi ancanuscha egn vearset near egna pùnt d'asen par taner andamaint la scripziùn da pleds?

Tgi canoscha en verset u ena punt d'asen per tigneir andamaint la scripziun da pleds?

• Chi cugnuoscha ün versin u üna punt d'esan per tgnair adimmaint la scripziun da pleds?

• Chi cugnuoscha ün versin o üna punt d'asen per tgnair adimmaint la scripziun da pleds?


En in proxim pass (b) legian ils scolars las strategias ed enqueran sezs exempels leutier. Els brattan lur ideas e controlleschan communablamein, schebein lur via ha gidau/giu success.

An egn proxim pass (b) ligian igls sculars las strategeias ad anquieran sezs exaimpels latier. Els baratan lur ideias a controleschan anzemel, scha lur veia â gido/gieu suczess.

3. strategia: La scolasta pò er pender se igl model da cuptgier digl post 11 tgi suonda aint igl exercezi 5 (M6.11c) tg'igls scolars canoschan gio dalla 2. e 3. classa.

I'l prossem pass (b) legian ils scolars las strategias e tscherchan svess exaimpels. Els barattan lur idejas e controllan insembel, scha lur strategia es steda nüzzaivla.

I'l prossem pass (b) legian ils scolars las strategias e tscherchan svess exaimpels. Els barattan lur ideas e controllan insembel, scha lur strategia es statta nüzzaivla.


'Oh, tge minis tgearigns', cloma la buabeta.


Tier las scartiras d'alfabet corrispunda mintga bustab ni gruppa da bustabs ad in segn. Aschia cumbineschan ins singuls bustabs per formar plaids. El lungatg chines corrispunda mintga segn ad in plaid.

Tier la scripziùn digl alfabet coraspunda mintga bustab near grupa da bustabs ad egn sùn. Ascheia cumbinesch'ign singuls bustabs par furmar pleds. Tigl alfabet cines coraspunda mintga segn ad egn pled.

I'l alfabet latin – dimena eir in quel rumauntsch – correspuonda mincha custab u gruppa da custabs ad ün sun. Uschè as cumbina singuls custabs per furmer pleds. I'l alfabet chinais correspuonda mincha segn ad ün pled.

I'l alfabet latin – dimena eir in quel rumantsch – correspuonda mincha custab o gruppa da custabs ad ün sun. Uschè as cumbina singuls custabs per fuormar pleds. I'l alfabet chinais correspuonda mincha segn ad ün pled.


b) Las gaglinas peclan ils sems si da plaun.

b) Las gagliegnas peclan sei igls sems digl pro.

b) Las gillinas cococarlagian e sgiazzan.

b) Las giallinas fan cocadöv e sgiazzan.


2. a) Il chaun bubla davous la saiv da l'üert.

2. a) Il chan bubla davo la saiv da l'üert.


La scolasta discutescha culla classa la differenza denter ils bustabs da nies alfabet ed ils segns chines.

La surmestra discutescha cun la classa la diferenza trànter igls bustabs digl noss alfabet ad igls segns cines.

La magistra discuta culla classa la differenza traunter ils custabs da nos alfabet e'ls segns chinais.

La magistra discuta culla classa la differenza tanter ils custabs da nos alfabet e'ls segns chinais.


Quescha po, ti quac, ti cugliunas mei buc aunc ina gada!

Te quieu, tei quac, tei mi cugliùnas betg ànc egn'eada!

Tascha, tü tamazi, tü nu m'ingianast aunch'üna vouta!

Tascha chamön, tü tamazi, tü nu m'ingianast amo üna jada!


Il polizist ha tschappau il lumpazi e serrau el en ina cella da perschun.

Igl polizist â tgapo igl lumpazi agl kino a saro el an egna zela da parschùn.

4. Igl pulicist ò tschif igl lumpazi ed igl ò saro ainten ena cella da perschung.

Il polizist ho clappo al lader e l'ho serro aint in üna cella da praschun.

Il polizist ha tschüf al lader e til ha serrà aint in üna cella da praschun.


Leu a Rueun stat ina vieua che ha in tgaun cun siat cagneuls.

Là a Ziràn stat egna vieuva c'â egn tgàn cun seat tgignols.

11. Siva giantar fò igl basat en cuc aint igl letg tgod ed alloura è igl mond puspe an urden.

Vi lo a l'ur dal god sto üna vaidgua chi ho ün chaun cun set chagnöls.

Vi là a l'ur dal god sta üna guaivda chi ha ün chan cun set chagnöls.


Jeu savess magliar kilos jogurts da puaunas.

Jou savess magliear kilos jogurts da tschiculata.

Eau pudess manger kils jogurts da tschiculatta.

Eu pudess mangiar kils jogurts da tschiculatta.


Vus fargliuns scumbeglian ins savens, era perquei che vus haveis ina semeglionta colur da cavels.

Vus fardagliùns sbagl'ign savens, ear parquegl ca vus vez egna samagliànta calur da tgavels.

13. Cun set onns sung ia sagleida l'amprema geda dall'essa d’en meter.

A vus fradgliuns as sbaratta suvenz, eir perque cha vus vais üna culur da chavels sumgiainta.

A vus fradgliuns as sbaratta suvent, eir perquai cha vus vais üna culur da chavels sumgliainta.


Inaga ad onn mein nus a visitar aug ed onda ad Andiast.

Mintga Nadal nagn nus a visitar da marvegl igl Gieri a Clugen.

9. Tomas giaveischa digls sies genitours ena ghitarra da concert chinesa.

Nus giains minch'an da sted a fer üna visita a nos pin ed a nossa dütscha a Turich.

Nus giain minch'on d'instà a far üna visita a nos pin ed a nossa mima a Turich.


14. ils suns specials 'gi' e 'ge', 'ghi' e 'ghe', 'ci' e 'ce', 'chi' e 'che'

14. igls sùns spezials 'gi' a 'ge', 'ghi' a 'ghe'


L'autra ga lais ti siglir mei sco emprema giu dall’aissa d'in meter.

L'otr'ea viagiagnsa da la vart digl nord segl Pez Bavregn.

10. Igls scolars èn tot quiets (,) dantant tgi fon igls curantaquatter exercezis da chints.

La prosma vouta am laschast tü saglir scu prüma giò da l'assa da tschinch meters.

La prosma jada am laschast tü saglir sco prüma giò da l'assa da tschinch meters.


Patertgei che plaids formulai vegnan mai pli emblidai.

La lufa ad igls seas seat lufets vevan grànda set a fom.

12. Mintga stad giagn nous a far ena viseta a nossa onda e noss barba ad Alvaschagn.

Pleds bain formulos nu vegnan mê pü schmanchos.

Pleds bain formulats nu vegnan mâ plü invlidats.


Tgei cletg ha il carstgaun inventau il tschetschapuorla, schiglioc stuessen nus viver el tschuf.

Par cletg â igl carstgàn invanto igl tschetschapulvra, schiglioc stuessan nus viver agl tschuf.

14. Siva igl dar a hockey pudess ia magler kilos jogurts da kiwi.

Per furtüna ho qualchün invento il tschütschapuolvra, uschigliö stuvessans nus nettager culla scua.

Per furtüna ha inchün inventà il tschütschapuolvra, uschigliö stuvessan nus nettiar culla scua.


Quella tabella ei il punct da partenza per la lavur da luvratori.

Quella tabela e igl punct da partenza par la lavur da luvraduir.

Chella tabella è igl punct da referenza pigl luvratori (suandont exercezi).

Quella tabella es il punct da partenza pel lavuratori.


Quei ei stau ina dètga schlepra: jeu hai fatg scheniv sbagls el dictat.

Jou ve fatg schenev sbagls agl dictat a ve uss curagieu tuts.

5. Da far pang cun peira ò ena lunga tradiziun tar nous.

Que es sto üna dretta schleppa: eau d'he fat dischnouv sbagls aint il dictat.

Quai es stat üna dretta schleppa: eu n'ha fat deschnouv fals aint il dictat.


El ha giavischau sco schenghetg da ses geniturs ina ghitara chinesa.

El â giavischo sco tschincetg da seas geniturs egna ghitara cinesa.

El ho giavüscho da sieus genituors üna ghitarra speciela da concert.

El ha giavüschà üna guitarra speciala da concert da seis genituors.


Suenter gentar fa il basat in cupid el cauld e lu ei il mund puspei en uorden.

La sera tgit jou ord faneastra ad anquier la gliegna targlischainta avànt ca jou sagl agl litg.

8. Ia litg gugent comics e magl dantant bler dultschem.

Zieva gianter fo il non ün cupid sül baunch d'pigna e lura es il muond darcho in uorden.

Davo giantar fa il bazegner ün cupid sül banc d'pigna, e lura es il muond darcheu in uorden.


Que as po comunicher sün via directa cun singulas u cun püssas persunas.

I's po comunichar sün via directa cun singulas o cun plüssas persunas.


d) 1. falliu, 2. falliu, 3. endretg, 4. falliu, 5. endretg, 6. endretg, 7. endretg

d) 1. falo, 2. falo, 3. andretg, 4. falo, 5. andretg, 6. andretg, 7. andretg

d) 1. fos, 2. fos, 3. güst, 4. fos, 5. güst, 6. güst, 7. güst


Ei sa dar 'fake news', sche persunas scrivan aposta caussas che constattan buc.

Igl sa dar 'fake news', scha parsùnas scrivan aposta roba ca cunstat betga.

A nu s'ho üngüna controlla chi chi legia que cha's publichescha illa rait.

I nu s'ha ingüna controlla chi chi legia quai chi's publichescha illa rait.


A nu's stu pü squitscher  tuot sün palperi.

I nu's sto plü stampar tuot sün palperi.


c) successiun: brev, computer, messenger

c) suczessiùn: tgarta, computer, messenger

c) successiun: charta, messenger, computer


Eir infurmaziuns fosas e dubiusas (scu p.ex. fake news) as derasas fich svelt.

Eir infuormaziuns fosas e dubiusas (sco p.ex. fake news) as derasan fich svelt.


Ign sa scriver l'egn l'oter da dapartut segl mund.

Que as po comunicher in princip davent da mincha lö dal muond, scha s'es collio culla rait.

I's po comunichar in princip davent da mincha lö dal muond, schi s'es collià culla rait.


Minchün po publicher svess dalum infurmaziuns.

Minchün po publichar svess subit infuormaziuns.


La scolasta fa sco punt alla proxima incumbensa la damonda: 'Tgei ei semidau cumpletamein pertuccont la communicaziun ils davos 50 onns?'

La surmestra fa la pùnt a la proxima leztga 'Tge â samido cumpletameing partutgànt la comunicaziùn igls davos 50 ons?'

Scu punt a la prosma lezcha fo il magister la seguainta dumanda: 'Che s'ho müdo cumplettamaing a reguard la comunicaziun i'ls ultims 50 ans?'

Sco punt a la prosma lezcha fa il magister la seguainta dumonda: 'Che s'ha müdà cumplettamaing in reguard a la comunicaziun i'ls ultims 50 ons?'


Sch'ins communichescha mo pli en fuorma digitala, miran ins buca pli els egls in a l'auter.

Sch'ign comunitgescha me ple an furma digitala, vard'ign betga ple agls îls l'egn a l'oter.

Scha's comunichescha be pü in fuorma digitela, nu s'ho pü üngün contact direct cun oters.

Schi's comunichescha be plü in fuorma digitala, nu s'haja plü ingün contact direct cun oters.


A's derasa illas raits socielas eir datas persunelas cha nu's vuless insè cha tuots legian e vezzan.

I's derasa illas raits socialas eir datas persunalas chi nu's vuless insè cha tuots legian e vezzan.


Ei fa senn da far ina discussiun pro/contra davart la tematica 'metter fotografias ella reit'. Quei ei in bien mument per render cunscients ils scolars e las scolaras da quella problematica. En connex cun quei tema dat ei era differentas emissiuns tier SRF (p.ex. 'Sexting') e RTR (p.ex. 'Fotografias d'uffants sin Facebook').

Qua fa'gl sen da far egna discussiùn pro/contra davart la tematica 'meter fotografeias an la reet'. Quegl e egn bùn mumaint par far vagnir cunziaints igls sculars a las scularas da quella problematica. An conex cun que tema dat igl ear diferaintas emissiùns dad SRF.

A fo sen da fer üna discussiun per e cunter davart la tematica 'metter fotografias illa rait'. Que es ün bun mumaint per render consciaint als scolars ed a las scolaras quista problematica. Davart quista tematica do que eir differentas emischiuns da SRF.

I fa sen da far üna discussiun per e cunter davart la tematica 'metter fotografias illa rait'. Id es ün bun mumaint per far attent a las scolaras ed als scolars a quista problematica. Davart quista tematica daja eir differentas emischiuns da SRF.


Aunc pli directa ei la communicaziun via telefonin, p.ex. cul messenger. Ti scrivas ina novitad e l'autra persuna survegn ella automaticamein.

Ànc ple directa e la comunicaziùn via telefonet, p.ex. cugl messenger. Tei scrivas egna novitad a l'otra parsùna la survean directameing.

Igls exercezis b-c fon las scolaras an gruppas da dus. Las schliaziuns discutescha igl scolast an classa.

Auncha pü directa es la comunicaziun via telefonin, p.ex. cul messenger. Tü scrivast üna novited e l'otra persuna la survain automaticamaing.

Amo plü directa es la comunicaziun via telefonin, p.ex. cul messenger. Tü scrivast üna novità e l'otra persuna tilla survain automaticamaing.


semotivar, metter finamiras contonschiblas (buca memia grondas) e remunerar sesez/far enzatgei dil bien a sesez

samotivar, meter fegnamiras cuntanschevlas (betga megna gràndas) a remunerar sasez/far anzatge digl bien a sasez

sa mutivar, metter fegnameiras realisticas (betg mengia otas) e far ensatge digl bagn a sasez/sasezza

as motiver, definir böts realistics (na memma grands) e fer qualchosa dal bain a se svess

as motivar, definir böts realistics (na massa gronds) e far alch dal bain a sai svess


Nies candidat ha saviu perschuader la glieud ed ha aschia fatg il meglier resultat.

Igl noss candidat â savieu parschuader la glieud ad â ascheia fatg igl miglier resultat.

7. Signour Battaglia è betg cuntaint: Nous stuagn glimar migler la mobiglia.

Il candidat ho fat la megldra impreschiun ed ho uschè persvas als experts.

Il candidat ha fat la megldra impreschiun ed ha uschè persvas als experts.


Sis da quellas construcziuns ein integradas ella controlla dil progress (treis da mintga dictat).

Sis da quellas construcziùns en integradas an la controla digl progress (tres da mintga dictat).

Seis da chellas construcziuns èn integradas ainten la controlla digl progress (treis da mintga dictat).

Ses da quellas frasas sun integredas illa controlla dal progress (trais da mincha dictat).

Ses da quellas frasas sun integradas illa controlla dal progress (trais da mincha dictat).


anflar ora tgei che disturba la concentraziun (canera, disuorden, problems che van tras il tgau, …) ed empruar d'evitar/migliurar la situaziun

catar or tge ca disturba la conzentraziùn (canera, malurden, problems ca van tras igl tgieu, …) ad ampruvar d'evitar/migliurar la situaziùn

cattar or, tge tgi disturba la concentraziun (canera, disurden, chitos tgi occupeschan, ...) ed ampruar d’evitar u migliurar la situaziun

chatter our che chi disturba la concentraziun (canera, dischuorden, problems chi occupan, …) e pruver d'eviter/amegldrer la situaziun

chattar oura che chi disturba la concentraziun (canera, dischuorden, problems chi occupan, …) e provar d'evitar/amegldrar la situaziun


ina buna organisaziun dil plaz da lavur e digl emprender gida da luvrar efficientamein

egna bùna organisaziùn digl plaz da lavur a digl amprender gida da luvrar efiziaintameing

ena bunga organisaziun digl plaz da lavour (rughel, tot igl material avant mang) geida

üna buna organisaziun da la plazza da lavur e dal möd d'imprender güda a lavurer in maniera efficiainta

üna buna organisaziun da la plazza da lavur e dal möd d'imprender güda a lavurar in maniera efficiainta


Jeu savevel gia cun tschun onns tschintschar perfetg romontsch e tudestg.

El bagliafa a scriva perfect rumàntsch a tudestg.

13. Ia va en'ideia: L'emda proxima vign ia a pe dall'alp anfignen giun vischnanca.

Eau savaiva discuorrer rumauntsch e tudas-ch già cun tschinch ans.

Eu savaiva discuorrer fingià cun tschinch ons rumantsch e tudais-ch.


trer flad profundamein enzacontas gadas sa gidar da secalmar

trer flo profundameing anzaquàntas geadas gida da saquietar

trer bain il fled po avair ün effet calmant

trar bain il flà po avair ün effet calmant


Il sulegl fa luar il glatsch gia la damaun marvegl.

Igl sulegl fa luar igl sglatsch gea la damàn marvegl.

12. Quant dei ins dovra per eir a spass dad Alvagni a Farrera ed anavos?

Da clerglüna s'oda suvenz ad üerler als lufs aint ils gods dal Canada.

Da clerglüna as doda suvent ad üerlar als lufs aint ils gods dal Canada.


Las consequenzas da quei cuort mument da curascha persequiteschan mei aunc quitordisch onns pli tard.

Las consequenzas da que curt mumaint da sfarfatgadad persequiteschan me ànc quitordesch ons ple tard.

6. Sen igl maletg èn tschintg animals: ena tgora, en botsch, en tschot, en portg ed en tgaval.


L'Andrea ei nossa onda dall'America ed in'artista tut apartia.

L'Andrea e noss'onda da l'America ad egn'artista grandiusa.

9. I dat blers animals aint igl zoo giu Basilea: da rinoceros, ghepards anfignen calimars cun tentachels lungs.

Dals rams da scoula d'heja il pü gugent gimnastica, biologia e geografia.

Dals roms da scoula n'haja il plü jent gimnastica, biologia e geografia.


far pausas ed exercitar regularmein ei meglier ch'emprender mo ina ga e persuenter fetg ditg

far possa ad exerzitar regularmeing e miglier c'amprender me egn'eada a parsuainter fetg gî

far pôssas ed exercitar regularmaintg è migler tgi amprender angal eneda e persiva fitg dei

fer posas ed exerciter regulermaing es meglder cu imprender be üna vouta e per la peja fich lönch

far posas ed exercitar regularmaing es meglder co imprender be üna jada e per la paja fich lönch


Dar jass ed ir cun skis ein mes hobis preferi.

Dar jass ad ir cun skis en igls meas hobis preferieus.

5. Igl camiun vo angal fitg plang tras Tinizong.

Fer il jass e giuver a hockey sun mieus hobis preferieus.

Far il jass e giovar a hockey sun meis hobis preferits.


meglier ch'ins ei sepreparaus e pli pintga che la tema vegn ad esser

miglier c'ign â sapreparo a ple pintga ca la tema vean ad easser

pi bagn tgi ins è preparo e pi pitschna è la tema da far sbagls

pü bain cha s'es preparo e pü pitschna cha la temma da fer fals es

plü bain chi s'es preparà e plü pitschna cha la temma da far fals es


haver in tec la trembletga avon in dictat ni avon in test ei normal

ver ampo la tramblànza avànt egn dictat near avànt egn test e normal

aveir en po la trambletga (esser en po nervous) avant en dictat u en test è digl tottafatg normal

avair ün pô la tremblaröla aunz ün dictat u ün test es tuottafat normel

avair ün pa la tremblaröla avant ün dictat o ün test es tuottafat normal


Conta buc aschi dad ault, jeu sai schiglioc buca dar in telefon a mia amitga.

Tgànta betg aschi dadòlt, jou se schiglioc betga telefonar cun la mia amitga.

8. Ia pegl en traclo cun me e mies bab peglia en meil.

Nu discuorrer uschè dad ot, eau nu'm poss uschigliö concentrer.

Nu discuorrer uschè dad ot, eu nu'm poss uschigliö concentrar.


Silsuenter exerciteschan ils scolars il dictat tenor ils pass 1 tochen 5. Ils scolars lavuran en gruppas da dus. Mintga scolar survegn in dictat (M6.1a/M6.1b). Silsuenter dicteschan ils scolars in a l'auter lur dictats (c) e curregian ils texts cun agid dalla sligiaziun.

Suainter exerziteschan igls sculars igl dictat tanor igls pass 1-5. Igls sculars lavuran an grupas da dus. Mintga scular survean egn dictat (M6.1a/M6.1b). Suainter dicteschan igls sculars l'egn a l'oter lur dictacts (c) a curegian igls texts cun agid da la schliaziùn.

Alloura exerciteschan igls scolars igl dictat tenor igls pass 1-5. Els lavouran an gruppas da dus. Mintga scolar survign en dictat (M7.1a/M7.1b) e dictescha chel agl sies vaschign. Alloura currigian els igls texts cun ageid dalla schliaziun.

Alura exerciteschan las scolaras e'ls scolars il dictat tenor ils pass 1-5. Els lavuran in gruppas da duos. Mincha scolara e scolar survain ün dictat (M6.1a/M6.1b) e dicta quel a sieu chantunais/sia chantunaisa. Alura corregian els ils texts cun agüd da la soluziun.

Lura exerciteschan las scolaras e'ls scolars il dictat tenor ils pass 1-5. Els lavuran in gruppas da duos. Mincha scolara e scolar survain ün dictat (M6.1a/M6.1b) e dicta quel a seis vaschin/sia vaschina. Lura corregian els ils texts cun agüd da la soluziun.


Lai svanir il slogn, schiglioc survegns ti in castitg dil scolast.

Le svanir igl schlogn, schiglioc surveans tei egn castitg digl surmester.

4. Fabrizio ò en grond snuezi: Igls seis da december precis allas set vign Son Niclo.

Lascha svanir il tschic, uschigliö survainst tü ün chastih dal magister.

Lascha svanir il tschic, uschigliö survainst tü ün chasti dal magister.


Lai scriver el siu plaid, schiglioc vegn el mai a fin!

Le scriver el igl sieus conzept, schiglioc vean el mena a fegn!

11. Ia va betg gost da tschartger igls ovs da Pasca: Igl ò do neiv ed igl è freid oravant.

Guarda ch'ella scriva suletta il dictat, uschigliö nu fo ella üngün progress!

Guarda ch'ella scriva suletta il dictat, uschigliö nu fa ella ingün progress!


Ellas vacanzas ell'Australia ha Gian per l'emprema ga legiu in cudisch per engles.

An las vacànzas an l'Australia â igl Gian par l'amprem'eada ligieu egn cudesch angles.

1. Mia sora Carina è fan dalla Svizra e dalla Frantscha.

Illas vacanzas da sted noud eau gugent aint il mer e vegn a spass in citeds.

Illas vacanzas da stà noud eu jent aint il mar e vegn a spass in citads.


Oz mon jeu aunc a far ina viseta a mia tatta e portel ad ella ina petta da tschugalata.

Oz vont jou ànc a far egna visita a mia tata a radig ad ella egna peta da tschiculata.

2. La parantella regala alla matta en bel bratschlet mellen.

Hoz vegn eau a fer üna visita a mia madrütscha e la main üna tschiculatta.

Hoz vegn eu a far üna visita a mia mima e tilla main üna tschiculatta.


Tge ins pudess evitar cun far dictats e tests?

Che as pudess eviter cun fer dictats e tests?

Che as pudessa evitar cun far dictats e tests?


Tgei tip san ils scolars dar che han buca tema da far dictats?

Tge tip san igls sculars dar c'ân betga tema da far dictats?

Tge tips pon dar igls scolars tgi on betg tema da far dictats?

Che tip paun der las scolaras e'ls scolars chi nun haun temma da fer dictats?

Che tip pon dar las scolaras e'ls scolars chi nun han temma da far dictats?


Igl ei bellezia da saver celebrar cun vus miu natalezi il december.

Gl'e balteztgas da saver festivar cun vus igl mieus natalezi igl dezember.

3. An ustareia post ia spaghettis cun gulasch ed ava cun schlops.

Eau giod dad ir cun mia mamma, mieu bap e mieus fradgliuns culs skis da passlung.

Eu giod dad ir cun mia mamma, meis bap e meis fradgliuns culs skis da passlung.


Nus fagein circus ed ughegein da reiver tochen sisum la geina.

Nus fagiagn zircus ad uagigagn da saragatar tocen senzum la gena.

14. Ia va gugent fretga exotica, scu per exaimpel igl mango.

Nus giuvains gugent dadour e rampchains scu squigliats sülla bos-cha.

Nus giovain jent dadoura e rampchain sco squilats sülla bos-cha.


10. Chel regal stò esser da qualitad, ma pò betg custar daple tgi quindesch francs.

Puschmaun vain la leivra da Pasqua cun övs pittüros e tschiculattins.

Puschman vain la leivra da Pasqua cun övs pitturats e tschiculattins.


Els sligian il pensum a) e discuteschan mintga punct cullas suandontas ponderaziuns:

Els schleian la leztga a) a discuteschan mintga punct cun las savundàntas ponderaziùns:

Igls scolars fon igl exercezi a) e discuteschan igls singuls puncts cun ageid dallas suandontas dumondas:

Els faun la lezcha a) e discutan ils singuls puncts cun agüd da las seguaintas dumandas:

Els fan la lezcha a) e discutan ils singuls puncts cun agüd da las seguaintas dumondas:


Scu ins pò exercitar a far dictats e tests a tgesa?

Cu as po exerciter a fer dictats e tests a chesa?

Co as poja exercitar a far dictats e tests a chasa?


d) In adjectiv descriva pli exact in nomen, in adverb descriva pli exact in verb.

d) Egn adjectiv descriva ple prazis egn nomen, egn adverb descriva ple prazis egn verb.

d) Ün adjectiv descriva pü precis ün nomen, ün adverb descriva pü precis ün verb.

d) Ün adjectiv descriva plü precis ün nomen, ün adverb descriva plü precis ün verb.


c) Biars adverbs vegnan formai cun aschuntar il suffix -mein alla fuorma feminina digl adjectiv.

c) Blears adverbs vignan furmos cun aschuntar igl sufix -meing a la furma feminina digl adjectiv.

c) Bgers adverbs vegnan furmos cun agiundscher il suffix -maing a la fuorma feminina da l'adjectiv.

c) Blers  adverbs vegnan fuormats cun agiundscher il suffix -maing a la fuorma feminina da l'adjectiv.


b) Ei dat tschun specias da plaids. Las ulteriuras specias da plaids ein: nomens, adjectivs, pronoms e verbs. La specialitad dallas particlas ei ch'ei setracta da plaids invariabels.

b) Igl dat tschentg spezias da pleds. Las ulteriuras spezias da pleds en: nomens, adjectivs, pronoms a verbs. La spezialitad da las particlas e c'igl  satracta da pleds invariabels.

b) A do tschinch spezchas da pleds. Las ulteriuras spezchas da pleds sun: nomens, adjectivs, pronoms e verbs. La specialited da las particlas es cha que as tratta da pleds invariabels.

b) I dà tschinch spezchas da pleds. Las ulteriuras spezchas da pleds sun: nomens, adjectivs, pronoms e verbs. La specialità da las particlas es chi's tratta da pleds invariabels.


a) Ils adverbs ein ina sutgruppa dallas particlas (ulteriuras sutgruppas dallas particlas ein las conjuncziuns, las preposiziuns e las interjecziuns.)

a) Igls adverbs en egna sutgrupa da las particlas (ulteriuras sutgrupas da las particlas en las conjuncziùns, las preposiziùns a las interjecziùns).

a) Ils adverbs sun üna suotgruppa da las particlas (ulteriuras suotgruppas da las particlas sun las conjuncziuns, las preposiziuns e las interjecziuns).


La scolasta reparta a mintga scolar la mesadad dil model da copiar M7.1a. Ils scolars taglian ora las bumbas. Els fan il giug en dus. In scolar survegn il model M7.2a ed in survegn il model M7.2b. Ei fuss bien da metter in ordinatur denter ils scolars per crear 'in'atmosfera da pirats'. Mintga scolar sa dessignar sias navettas sin sia tabla da giug. Mintga navetta astga mo emplenir in camp. In suenter l'auter emprova mintga scolar da sfundrar las navettas dil partenari ni dalla partenaria. Sch'ins ha il model culs adjectivs, ston ins numnar igl adverb corrispundent. Sch'ins ha il model culs adverbs, ston ins numnar igl adjectiv (fuorma masculina/singular) corrispundent. Il partenari sto dir, sch'il camp da quella fuorma ei occupada cun ina navetta. Sche gie, astga il scolar nudar siu camp cun ina bumba; sche na, sto el strihar il plaid, per ch'el sappi ch'el ha gia dumandau quella fuorma.

La surmestra pertga or a mintga scular la measadad digl model M7.1a. Igls sculars taglian or las bombas. Els fan igl gioi an dus. Egn scular survean igl model M7.2a ad egn survean igl model M7.2b. Igl fuss bien da meter egn urdanader trànter igls sculars par crear egn' 'atmosfera da pirats zupos'. Mintga scular sa malagear las sias bartgetas sen la sia tavla da gioi. Mintga bartgeta dastga amplanir me egn tgomp. Egn suainter l'oter amprova mintga scular da sfundrar las bartgetas digl partenari near da la partenaria. Sch'el â igl model cugls adjectivs sto'l numnar igl adverb corespundaint, sch'el â igl model cugls adverbs, sto'l numnar igl adjectiv (furma masculina/singular) corespundaint. Igl partenari sto gir, sch'igl tgomp da quella furma e ocupo cun egna bartgeta. Scha ea, sa igl scular marcar igl sieus tgomp cun egna bomba; scha na, sa'l strischear igl pled, par c'el setgi c'el vegi schon amparo quella furma.

Igl scolast reparta a mintga scolara la mesadad digl model M6.1a. Las scolaras taglian or las bombignas. Ellas fon igl gi adegna an dus. Ena scolara survign igl model M6.2a, l'otra igl model M6.2b. Igl scolast metta ena traparteida (p.ex. en ordinatour) tranter las dus scolaras per crear ena taimpra da pirats. Mintga scolara pò malager las sias tschintg navettas sen ena tavla da gi. Per mintga navetta pò ella duvrar angal en quadret.

La magistra scumparta a mincha scolara e scolar üna mited dal model M7.1a. Ils scolars taglian our las bombinas. Els faun il gö adüna in duos. Ün scolar survain il model M7.2a, l'oter il model M7.2b. La magistra metta üna trapartida (p.ex. ün ordinatur) traunter ils duos scolars per creer üna 'atmosfera da pirats'. Mincha scolar po disegner ses barchinas sün sia tevla da gö. Per mincha barchina po el druver be ün champ.

La magistra scumparta a mincha scolara e scolar üna mità dal model M7.1a. Ils scolars taglian oura las bombinas. Els fan il gö adüna in duos. Ün scolar survain il model M7.2a, l'oter il model M7.2b. La magistra metta ün trapartida (p.ex. ün ordinatur) tanter ils duos scolars per crear üna 'atmosfera da pirats'. Mincha scolar po disegnar ses barchinas sün sia tabla da gö. Per mincha barchina po el dovrar be ün chomp.


La scolasta prepara per mintga gruppa ils maletgs dils models da copiar M7.3a. La scolasta reparta a mintga scolar il model M7.4a. Il scolar taglia ora ils adverbs. Mintga scolar drova ils adverbs per far il giug. La scolasta fuorma gruppas da 3 tochen 4 scolars. Mintga gruppa survegn in set dils maletgs che la scolasta ha preparau. Quel vegn mess amiez sin in mantun. Igl emprem scolar (adina il pli giuven dalla gruppa) volva l'emprema carta cul maletg. Mintga scolar elegia in adverb che va a prau culla situaziun sil maletg e metta el davon el cul tgau engiu. Ussa volvan tuts la carta cugl adverb. All'entschatta decida la gruppa, sch'ils adverbs eligi corrispundan al maletg ni buc. Mintga scolar formulescha ina construcziun che stat en connex cul maletg cun siu adverb. Sche la construcziun ei correcta e plausibla, survegn il scolar 10 puncts, sch'el ha eligiu sco unic in dils adverbs. Sche dus ni plirs scolars han eligiu il medem adverb, survegn mintgin 5 puncts. Sche la gruppa ei digl avis ch'in adverb corrispundi insumma buc al maletg, sto il scolar pertuccau demonstrar cun in'ulteriura construcziun ch'era quei adverb ei adattaus. Sche quei gartegia buca, survegn el negins puncts.

La surmestra prepara par mintga grupa igls maletgs digls models M7.3a-b. Ella pertga or a mintga scular igl model M7.4a. Igl scular taglia or igls adverbs. Mintga scular dovra igls adverbs par far igl gioi. La surmestra furma grupas da 3-4 sculars. Mintga grupa survean egn set digls maletgs ca la surmestra â preparo. Quel vean mess damiez sen egn hufen. Igl amprem scular (adigna igl ple giuven da la grupa) volva l'amprema tgarta cugl maletg. Mintga scular tschearna egn adverb c'â da far tanor el cun la situaziùn segl maletg ad igl meta davànt na cun la scartira angiou. Ussa volvan tuts la tgarta cugl adverb. Gl'amprem dezida la grupa, sch'igls adverbs tscharnieus coraspundan agl maletg near betg. Mintga scular formulescha egna construcziùn ca stat an conex cugl maletg cugl sieus adverb. Scha la construcziùn e corecta a plausibla, survean igl scular 10 puncts, sch'el â tscharnieu sco sulet egn digls adverbs. Scha dus near plirs sculars ân tscharnieu igl madem adverb, survean mintgegn 5 puncts. Scha la grupa e digl meni c'egn adverb corespundi anzuma betg agl maletg, sto igl scular partutgieu demonstrar cun egn'ulteriura construcziùn c'ear quel adverb e adato.

Igl scolast reparta a mintga scolara igl model M6.4a. Las scolaras taglian or igls adverbs (ev. sclareir adverbs pi grevs scu relativamaintg (mecta), permanentamaintg (trasor), veiramaintg (propi), ...). Mintga scolara dovra igls adverbs per far igl gi. Igl scolast furma gruppas da 3-4 scolaras. Mintga gruppa survign en set digls maletgs tg'igl scolast ò preparo (M6.3a). Chel vign mess aintamez sen ena ploma. L'amprema scolara (adegna la pi giovna dalla gruppa) volva l’amprema cartigna cugl maletg. Mintga scolara tscherna en adverb tgi vo a pro tenor ella cun la situaziun ed igl metta davant sasezza cun la scritgira angiu. Ossa volvan tottas la cartigna cugl adverb.

La magistra prepara per mincha gruppa ils purtrets dals models M7.3a. Ella scumparta a mincha scolar e scolara il model M7.4a. Ils scolars taglian our ils adverbs. Mincha scolar drouva ils adverbs per fer il gö. La magistra fuorma gruppas da 3-4 scolars. Mincha gruppa survain ün set dals purtrets cha la magistra ho preparo. Quel vain miss immez sün ün mantun. Il prüm scolar (adüna il pü giuven da la gruppa) volva la prüma cartina cul purtret. Mincha scolar tscherna ün adverb chi s'affo tenor el culla situaziun sül purtret ed il metta davaunt se culla scrittüra ingiò. Uossa volvan tuots la cartina cun l'adverb.

La magistra prepara per mincha gruppa ils purtrets dals models M7.3a-b. Ella scumparta a mincha scolara e scolar il model M7.4a. Ils scolars taglian oura ils adverbs. Mincha scolara douvra ils adverbs per far il gö. La magistra fuorma gruppas da 3-4 scolars. Mincha gruppa survain ün set dals purtrets cha la magistra ha preparà. Quel vain miss immez sün ün mantun. Il prüm scolar (adüna il pü giuven da la gruppa) volva la prüma cartina cul purtret. Mincha scolar tscherna ün adverb chi s'affa tenor el culla situaziun sül purtret e til metta davant sai culla scrittüra ingiò. Uossa volvan tuots la cartina cul adverb.


Gudignau ha il scolar che ha sco emprem saviu plazzar tut las tschun bumbas (el ha pia sfundrau tut las navettas da siu partenari).

Guadagnieu â igl scular c'â sco amprem savieu plazar tut las tschentg bombas (el â peia sfundro tut las bartgetas digl sieus partenari.)

Gudagnea ò la scolara tgi ò pudia marcar scu amprema tot igls quadrets cun bombignas e sfundrar uscheia las tschintg navettas dalla partenaria.

Guadagno ho il scolar u la scolara chi ho pudieu marker il prüm tuot ils champs cun bombinas e sfundrer uschè las tschinch barchinas dal partenari u da la partenaria.

Guadagnà ha il scolar o la scolara chi ha pudü marcar il prüm tuot ils chomps cun bombinas e sfuondrar uschè las tschinch barchinas dal partenari o da la partenaria.


Sco evaluaziun fa la scolasta star sin peis quels ch'ein dil meini ch'els hagien fatg progress, grond progress ni negin progress e lai argumentar in ni l'auter.

Sco evaluaziùn fa la surmestra star sen pes quels c'en digl meni c'els vegian fatg progress, grànd progress near nign progress a lascha argumantar l'egn near l'oter.

Per evaluar igls exercezis fò la scolasta star se tals tgi èn digl aveis tg’els vegian fatg progress, fitg grond progress u nign progress e lascha argumentar egn u l’oter scolar.

Per evaluer las lezchas fo la magistra ster sü a quellas e quels chi sun da l'avis ch'els hegian fat progress, fich grand progress u üngün progress e lascha argumanter ad ün u l'oter.

Per evaluar las lezchas fa la magistra star sü a quellas e quels chi sun da l'avis ch'els hajan fat progress, fich grond progress o ingün progress e lascha argumantar ad ün o tschel.


g) mappa, gezza, schanugl, slogn, nul/nulla, fetsch

g) rassa, geza, schanugl, schlogn, nula/nola, tschearv

g) clavazign, ballasoua, aviun, schanugl, schlogna, stgirat

g) sadella, s-chella, schnuogl, tschic, nolla, squigliat

g) sadella, s-chella, schnuogl, tschic, nolla, squilat


Per finir l'unitad sa la scolasta (ni ils scolars sezs en lavur da partenari) curreger il pensum 7 (text) dalla controlla da progress e schar scriver ils scolars da bi quei cuort text. Ils scolars san decorar il text cun fotografias e maletgs. Il text vegn presentaus el plenum e pendius vid ina preit en stanza da scola.

Par fitar l'unitad sa la surmestra (near igls sculars sezs an lavur da partenari) cureger la leztga 7 (text) da la controla da progress a schar scriver igls sculars da bi que curt text. Igls sculars san decorar igl text cun fotografeias a maletgs. Igl text vean preschanto an classa a palando ved egna pare an la stànza da scola.

Per concluder igl tgapetel pò la scolasta (u igls scolars sezs an gruppas da dus) curriger igl exercezi CP2.7 (text) dalla controlla digl progress e lascher screiver igls scolars chel curt text da sober. Igls scolars pon decorar igl text cun fotografias e maletgs. Igl text vign preschento an classa e pandia se ve d'ena pare an stanza da scola.

Per conclüder l'united po la magistra (u ils scolars svess in gruppas da duos) correger la lezcha 7 (text) da la controlla dal progress e lascher scriver als scolars quel cuort text in net. Ils scolars paun decorer il text cun fotografias e purtrets. Il text vain preschanto in classa e pendieu sü vi d'üna paraid in staunza da scoula.

Per conclüder l'unità po la magistra (o ils scolars svess in gruppas da duos) correger la lezcha 7 (text) da la controlla dal progress e laschar scriver als scolars quel cuort text in net. Ils scolars pon decorar il text cun fotografias e purtrets. Il text vain preschantà in classa e pendü sü vi d'üna paraid in stanza da scoula.


b) Ils scolars reflecteschan il tema ortografia cun sligiar ils pensums.

b) Igls sculars reflecteschan igl tema ortografeia cun schliear las leztgas.

Igls scolars reflecteschan davart igl tema d'ortografia cun far igls exercezis.

b) Ils scolars reflettan il tema ortografic cun fer las lezchas.

b) Ils scolars reflettan il tema ortografic cun far las lezchas.


Ils scolars indicheschan era tgei che fa las pli grondas difficultads ed erueschan tgei sparta dall'ortografia che caschuna ils pli gronds problems alla gronda part dalla classa. Quella tematica sa la scolasta repeter cuortamein ni approfundar en in'ulteriura lecziun. Cul giug 'Jeu patratgel vid enzatgei che ti sas buc ...' vegn fatg la finiziun. Ils scolars emprovan da pachetar lur plaids difficils en in legn pils conscolars. Lezs nodan la sligiaziun.

Igls sculars inditgeschan ear tge ca glis fa las ple gràndas dificultads ad erueschan tge sparta da l'ortografeia ca caschùna igls ple grànds problems a la grànda part da la classa. Quella tematica sa la surmestra repeter curtameing near profundar an egn'ulteriura lecziùn. Cugl gioi 'Jou patratg ved anzatge ca tei sas betg ...' vean fatg la finiziùn. Igls sculars amprovan da pacatar lur pleds difizils an egn legn pigls cunsculars. Quels nodan la schliaziùn.

Igls scolars inditgeschan er, tge tgi fò las pi grondas difficultads ed erueschan, tge sparta dall'ortografia tgi fò igls pi gronds problems alla maioritad dalla classa. La scolasta pò repeter curtamaintg chella tematica u l’approfundar ainten en’ulterioura lecziun. Cugl gi Ia pains ad ensatge tgi te painsas betg ... (g-h) vign termino igl tgapetel. Igls scolars amprovan d’integrar lour pleds grevs ainten en angiavign pigls conscolars. Chels nodan la schliaziun.

Ils scolars indichan eir che chi fo las pü grandas difficulteds ed erueschan che sparta da l'ortografia chi fo ils pü grands problems a la magiurited da la classa. La magistra po repeter cuortamaing quella tematica u l'approfundir in ün'ulteriura lecziun. Cul gö 'Eau pens vi da qualchosa cha tü nu sest ...' vain serreda giò l'united. Ils scolars prouvan d'integrer lur pleds difficils in ün'ingiuvinera pels conscolars. Quels notan la soluziun.

Ils scolars indichan eir che chi fa las plü grondas difficultats ed eruischan che sparta da l'ortografia chi fa ils plü gronds problems a la majorità da la classa. La magistra po repeter cuortamaing quella tematica o tilla approfundir in ün'ulteriura lecziun. Cul gö 'Eu pens vi dad alch cha tü nu sast ...' vain conclüsa l'unità. Ils scolars prouvan dad integrar lur pleds difficils in ün'ingiavinera pels conscolars. Quels notan la soluziun.


Il luvrer legia attentamein il contract avon che suttascriver el.

Igl impiego ligia atentameing igl cuntract, avànt ca sutascriver.

L'impiego legia attentamaing il contrat, aunz cu suottascriver.

L'impiegà legia attentamaing il contrat, avant co suottascriver.


Nos uauls ein fetg sauns ed han paucs baus-scorsa.

Igls noss gòlds en fetg sàns ad ân pocs bos da scorzas.

Noss gods sun fich sauns ed haun pochs magliascorzas.

Nos gods sun fich sans ed han pacs magliascorzas.


Nus havein giu bialas vacanzas da primavera.

Nus vagn gieu bealas vacànzas da parmavera.

Nus vains gieu bellas vacanzas da prümavaira.

Nus vain gnü bellas vacanzas da prümavaira.


Jeu sun in bien goli. Jeu gioghel fetg bugen ballapei e normalmein tegn jeu mintga siet.

Jou sund egn bùn goli. Jou dund fetg bugent burape a normalmeing tign jou mintga bura.

Eau giouv gugent a ballapè. Il pü gugent sun eau aint il gol.Eau sun ün bun goli. Normelmaing tegn eau mincha balla.

Eu giov jent a ballapè. Il plü jent sun eu aint il gol. Normalmaing tegn eu mincha balla.


Emojis ein ina buna pusseivladad d'exprimer sentiments.

Quànt bagn ancanuschas tei la muntada digls diferaints emojis?

Quaunt bain cugnuoschast tü la significaziun dals differents emojis?

Quant bain cugnuoschast tü la significaziun dals differents emojis?


In'autra caussa che jeu sai far bein ei dessignar. Jeu dessegnel il pli bugen baghetgs, cunquei che jeu vi daventar architect.

Egn'otra tgossa ca jou se far bagn e malagear. Jou maleg igl ple bugent bietgs, cunquegl ca jou vi davantar egn'eada architect.

Eau se disegner fich bain. Il pü gugent disegn eau chesas. Eau vuless dvanter üna vouta architect.

Eu sa disegnar fich bain. Il plü jent disegn eu chasas. Eu less dvantar üna jada architect.


Tier c) savessen ils scolars e las scolaras era far in minivideo e presentar quei ch'els san far bein. Els savessen far in storyboard sco il suandont exempel:

Tier c) savess ign ear schar far egn mini-video igls sculars a las scularas ad schar preschantar els quegl c'els san far bagn. Els savessan far egn storyboard sco'gl exaimpel sutvart.

Tar c) as pudess eir lascher fer ün mini-video als scolars ed a las scolaras ed als lascher preschanter que ch'els saun fer bain. Els pudessan fer ün storyboard scu l'exaimpel suotvart.

Pro c) as pudessa eir laschar far ün minivideo als scolars ed a las scolaras e tils laschar preschantar quai ch'els san far bain. Els pudessan far ün storyboard sco l'exaimpel suotvart.


La nova scolasta ha salidau cordialmein ses scolars.

La nova surmestra â salido cordialmeing igls seas sculars.

La nouva magistra ho salüdo cordielmaing a sieus scolars.

La nouva magistra ha salüdà cordialmaing a seis scolars.


Ella ei fermamein perschuadida da sia decisiun dad ir in onn egl jester.

Ella e fearmameing parschuadida da la sia dezisiùn d'ir egn on agl iester.

Ella es fermamaing persvasa da sia decisiun dad ir ün an a l'ester.

Ella es fermamaing persvasa da sia decisiun dad ir ün on a l'ester.


La sora ha gidau spontanamein da far ils pensums.

La sora â gido spontanameing da far las leztgas.

La sour ho güdo spontanamaing a fer las lezchas.

La sour ha güdà spontanamaing a far las lezchas.


Ils inamurai miran profundamein els egls in a l'auter.

Igls inamuros vardan cuntaints l'egn sen l'oter.

Ils iffaunts vaun tuot cuntaints a chesa.


Il scolar scriva bein cun fleters e tenta.

Igl scular scriva bagn cun fleter a tenta.

Il scolar scriva bain cun fleters e tinta.

Il scolar scriva bain cun fieuters e tinta.


Hallo! Jeu hai num Mattia. Jeu hai 10 onns ed ussa raquentel jeu tgei che jeu sai far il meglier.

Hallo! Jou ve num Mattia. Jou ve 10 ons ad ussa vus raquent jou, tge ca jou se far bagn.

Chau! Eau d'he nom Mattia. Eau d'he 10 ans ed eau as quint uossa che ch'eau se fer bain.

Chau! Eu n'ha nom Luca. Eu n'ha 10 ons ed eu as quint uossa che ch'eu sa far bain.


Per registrar lavuran ils scolars en gruppas da dus. Els duessen far las registraziuns sco pensum, p.ex. las scenas a casa e dil temps liber, sch'els astgan prender a casa ils apparats sco p.ex. il tablet. Autruisa mida la scolasta l'incumbensa. Ils scolars e las scolaras duein enstagl mussar treis caussas ch'els san far bein en scola.

Par registrar lavuran igls sculars an grupas da dus. Els den far las registraziùns ear sco leztga, par exaimpel las szenas a tgea a digl tains liber (sch'els dastgan prender a tgea igls aparats sco p.ex. igl tablet. Schiglioc mida la surmestra l'incumbensa a gi c'els den mussar tres tgossas c'els san far bagn an scola).

Per registrer lavuran ils scolars in gruppas da duos. Els dessan fer las registraziuns eir scu lezchas, per exaimpel las scenas a chesa e quellas da lur temp liber (sch'els

Per registrar lavuran ils scolars in gruppas da duos. Els dessan far las registraziuns eir sco lezchas, per exaimpel las scenas a chasa e quellas da lur temp liber (sch'els


Jeu sun in bien constructur da legos. Jeu sai far tuors fetg aultas ed jeu fetsch era bialas punts che tegnan bein.

Jou sund egn bùn constructur da legos. Jou se far turs fetg òltas a jou fetsch ear bealas pùnts ca tignan bagn.

Eau giouv fich gugent cun legos. Eau se fer tuors fich otas ed eir bellas punts chi tegnan bain.

Eu giov fich jent cun legos. Eu sa far tuors fich otas ed eir bellas punts chi tegnan bain.


Ils pumpiers han stizzau curaschusamein il fiug dalla stalla.

Igls pumpiers ân stizo curaschusameing igl fiac digl clavo.

Ils pumpiers haun stüz curaschusamaing l'incendi da la stalla.

Ils pumpiers han stüz curaschusamaing l'incendi da la stalla.


Igl ei bien, sch'ins ponderescha bein tgei fotografias ch'ins vul metter ella reit.

Igl e bien, sch'ign ponderescha bagn tge fotografeias c'ign vut meter an la reet.

Ad es bun, scha's ponderescha bain che fotografias cha's voul metter illa rait.

Id es bun, schi's ponderescha bain che fotografias chi's voul metter illa rait.


'Ina meisa ei ina meisa' ei ina historia cuorta.

'Egna mesa e egna mesa' e egn'istorgia curta.

'Üna maisa es üna maisa' es ün'istorgia cuorta.


La guardia dil zoo schubregia spertamein/spert il caset dils tighers.

La guardia digl zoo sto schubargear speart igl cloter digls tighers.

La guardgia dal zoo stu cunagir svelt la chabgia dals tighers.

La guardgia dal zoo sto pulir svelt la chabgia dals tighers.


Jeu hai ina buna savida davart ils differents mieds da communicaziun.

Jou ve egna bùna savida davart igls diferaints mieds da comunicaziùn.

Eau d'he üna buna savida davart ils differents mezs da comunicaziun.

Eu n'ha ün bun savair davart ils differents mezs da comunicaziun.


Con bein enconuschas ti ils prighels digl internet?

Quànt bagn ancanuschas tei igls prievels digl internet?

Quaunt bain cugnuoschast tü ils prievels da l'internet?

Quant bain cugnuoschast tü ils privels da l'internet?


Quell'incumbensa selai far bein cun in iPad. Ins sa filmar las scenas ina suenter l'autra, aschia ch'ins ha buca da tagliar il film. Cun in sempel program da video san ins metter ensemen las scenas ad in film. Avon ch'ils scolars fan las registraziuns, controllescha la scolasta il text.

Quell'incumbensa salascha far bagn cun egn iPad. Qua san ign filmar las szenas l'egna suainter l'otra, ascheia c'ign sto betga tagliear igl film. Cun egn program da video sempel san ign meter anzemel las szenas tier egn film. Avànt c'igls sculars fan las registraziùns controlescha la surmestra igl text.

Quista lezcha as lascha fer bain cun ün iPad. Que as po filmer las scenas üna zieva l'otra, uschè cha nu s'ho da taglier il film. Cun ün program da video simpel as po metter insembel las scenas ad ün film. Aunz cha'ls scolars faun las registraziuns, controlla la magistra il text.

Quista lezcha as lascha far bain cun ün iPad. I's po filmar las scenas üna davo tschella, uschè chi nu s'ha da tagliar il film. Cun ün program da video simpel as poja metter insembel las scenas ad ün film. Avant cha'ls scolars fan las registraziuns, controlla la magistra il text.


Il sulegl ei ina steila fixa egl univers.

Igl sulegl e egna stéla fixa agl univers.

Il sulagl es üna staila fixa i'l univers.

Il sulai es üna staila fixa i'l univers.


Silenzi! Jeu less tedlar quei conzert da clavazin.

Silenzi! Jeu less tarlar que conzert da geja.

Silenzi! Ia vi tadlar chel conzert da clavazign.

Silenzi! Eau vuless tadler quist conzert da clavazin.

Silenzi! Eu less tadlar quist conzert da clavazin.


Tschella jamna havein nus fatg ina cuorsa da schliusas tras nossa vischnaunca.

Tschella eanda vagn nus fatg egna cursa da slieusets tras la nossa vischnànca.

Schtersas ògl gia blera gliout alla staziung.

Schterzas saira essans nus ieus a slisuler.

Schterzas saira eschan nus its a slisolar.


b) Tgei ei tipic per la formaziun digl adverb?

b) Tge e tipic par la furmaziùn digl adverb?

b) Che es tipic per la furmaziun da l'adverb?

b) Che es tipic per la fuormaziun da l'adverb?


(Per mintga sbagl vegn tratg giu ¼ punct, en tut dat ei 6 puncts.)

(Par mintga sbagl vean tratg giou ¼ punct, an tut dat igl 6 puncts.)

(Per mintga sbagl vign tratg giu ¼ punct, an tot dattigl 6 puncts.)

(Per mincha sbagl vain trat giò ¼ punct, in tuot do que 6 puncts.)

(Per mincha fal vain trat giò ¼ punct, in tuot daja 6 puncts.)


(Per mintga strategia dat ei 1 punct, en tut dat ei 2 puncts.)

(Par mintga strategeia dat igl 1 punct, an tut dat igl 2 puncts.)

(Per mintga strategia dattigl 1 punct, an tot dattigl 2 puncts.)

(Per mincha strategia do que 1 punct, in tuot do que 2 puncts.)

(Per mincha strategia daja 1 punct, in tuot daja 2 puncts.)


Oz ed damaun san Flurin ed Andri buc ir a encurir bulius.

Oz ad damàn san igl Fluregn ad igl Andri betg ir a ancurir bulieus.

Oz ed dumang son Leon ed Enrietta betg eir a Ardez tar tat e tatta.

Hoz ed damaun nun paun Flurin ed Andri ir per funschs.

Hoz ed daman nun pon Flurin ed Andri ir per bulais.


Numna duas strategias da scriver senza sbagls.

Numna duas strategeias da scriver sainza sbagls.

Nomna dus strategias per screiver sainza sbagls.

Nomna duos strategias per scriver sainza fals.


Pertgei drova ei ina buna ortografia? Argumentescha tia risposta.

Partge dovr'igl egna bùna ortografeia? Argumantescha la tia rasposta.

Pertge ègl impurtant d’aveir ena bung’ortografia? Fetta la construcziun.

Perche es que important d'avair üna bun'ortografia? Argumantescha tia resposta.

Perche esa important d'avair üna bun'ortografia? Argumantescha tia resposta.


Jeu stoi enqurir il quen e paghar el tocen sil pli tard pusmaun.

Jou sto anqurir igl cuent e pagliear el tocen segl ple tard puschmàn.

Ia va pers igl mies zircel ed igl stò tschartscher.

Eau d'he pers mieu etui e'l stögl tschertscher.

Eu n'ha pers meis etui e til stögl tschertschar.


Scriva las construcziuns ch’il scolast ni la scolasta dictescha.

Scriva las construcziùns c'igl surmester near la surmestra dictescha.

Screiva las construcziuns tgi igl scolast u la scolasta dictescha.

Scriva las frasas cha'l magister u la magistra dicta.

Scriva las frasas cha'l magister o la magistra dicta.


versiun correcta: oz e damaun, ir ad encurir bulius, Pastgas, concert, sliusas, encurir, pagar, tochen

versiùn corecta: oz a damàn, ir ad ancurir, Pastgas, geia, Tschell'eanda, schlieusets, ancurir, quent pajear

Versiun correcta: oz e dumang, ad Ardez, Pasca, concert, stersas, staziun, zirchel, tschartger

Versiuns correctas: hoz e damaun, nu paun – Pasqua – concert – sterzas, schlisuler – tschercher

Versiuns correctas: hoz e daman, nu pon – Pasqua – concert – sterzas, schlisolar – tscherchar


Ei drova ina buna ortografia, per ch'ins capeschi meglier in l'auter ella communicaziun en scret e per ch'ei detti buca malcapientschas.

Igl dovra egna bùna ortografeia, par c'ign capeschi miglier l'egn l'oter an la comunicaziùn an scret a par c'igl deti betga malantalgientschas.

L'ortografia è impurtanta, perchegl tgi ins tgapescha cun ella migler l'egn l’oter an scretg, uscheia tgi dat betg maltgapientschas. (u sumigliaint)

Ad es important d'avair üna bun'ortografia per s'incler meglder illa comunicaziun in scrit e per eviter melinclettas.

Id es important d'avair üna bun'ortografia per s'incleger meglder illa comunicaziun in scrit e per evitar malinclettas.


a) la formaziun dil plural irregular, igl alfabet, scriver grond ni pign, las particlas, plaids ch’ins scriva cun j, conjugar el perfect, la gradaziun digl adjectiv, igl apostrof

a) la furmaziùn digl plural iregular, igl alfabet, scriver grànd near pintg, las particlas, pleds c’ign scriva cun j, conjugar agl perfect, la gradaziùn digl adjectiv, igl apostrof

igls nomens ed igl plural irregular, igl alfabet, screiver grond u pitschen, las particlas, pleds tgi ins screiva cun j, conjugar la furma regulara, la gradaziun digl adjectiv, igl apostrof

a) la furmaziun dal plural irreguler, l'alfabet, scriver grand u pitschen, las particlas, pleds cha's scriva cun j, conjugher al perfet, la graduaziun da l'adjectiv, l'apostrof

a) la fuormaziun dal plural irregular, l'alfabet, scriver grond o pitschen, las particlas, pleds chi's scriva cun j, conjugar al perfet, la graduaziun da l'adjectiv, l'apostrof


Sutlingescha ils sbagls e curregia ils sbagls sillas lingias sut las construcziuns.

Sutastrescha igls otg sbagls ad igls curegia sen las lingias sut las construcziùns.

Sottastretga igls sbagls ed igls currigia sen las lengias sot las construcziuns. (Tip: Igl ò otg sbagls.)

Suottastricha ils fals e corregia quels süllas lingias suot las frasas.


(Mintga crousch dat tants puncts, scu tgi la colonna prevei. Igls dus exaimpels aint igl pensum b) dattan mintgamai ½ punct, an tot dattigl 7 puncts.)


Jou sto anqurir igl cuent a pagliear el tocen segl ple tard puschmàn.


(Per mintga risposta correcta tier a) dat ei ¼ punct e per mintga tema correct tier b) dat ei ¼ punct, en tut dat ei 1½ puncts.)

(Par mintga rasposta corecta tier a) dat igl ¼ punct a par mintga tema corect tier b) dat igl ¼ punct, an tut dat igl 1½ puncts.)

(Per mintga tema tgi è stritgia an moda correcta an a) dattigl ¼ punct e per mintga tema correct an b) dattigl ¼ punct, an tot dattigl 1½ puncts.)

(Per mincha resposta correcta in a) do que ¼ punct e per mincha tema correct in b) do que ¼ punct, in tuot do que 1 punct e mez.)

(Per mincha resposta correcta in a) daja ¼ punct e per mincha tema correct in b) daja ¼ punct, in tuot daja 1 punct e mez.)


Lai scriver el siu plaid, schiglioc vegn el mai a fin!

Le scriver el igl sieus conzept, schiglioc vean el mena a fegn!

Igl camiun vo angal fitg plang tras Tinizong. (Dictat 2)

El s'ho taglio cul curtè da giglioffa aint in ün daunt ed uossa cula saung.

El s'ha taglià cul curtè da gialoffa aint in ün daint ed uossa cula sang.


b) Exempels: ils suns specials, ils diftongs, las differentas reglas, ils accents, l'interpuncziun

b) Exaimpels: igls sùns spezials, igls diftongs, las diferaintas reglas, igls aczents, l'interpuncziùn

b) Exaimpels: igls sungs u segns spezials, igls diftongs, las differentas reglas d'ortografia, igls accents, l’interpuncziun

b) Exaimpels: ils suns speciels, ils diftongs, las differentas reglas, ils accents, l'interpuncziun

b) Exaimpels: ils suns specials, ils diftongs, las differentas reglas, ils accents, l'interpuncziun


Mia figliola maglia buca bugen buglia da meila.

Mia figliola maglia betga bugent buglia da mela.

Ia paretg igl mies lascher da scola e mia mamma sa paregia per eir a luvrar. (Dictat 1)

Lascha svanir il tschic, uschigliö survainst tü ün chastih dal magister.

Lascha svanir il tschic, uschigliö survainst tü ün chasti dal magister.


d) Declara cuortamein, cura che ti drovas ils plaids 'co' e 'sco'. Scriva in exempel per mintgin.

d) Declarescha me curt, cura c'ign dovra igl pled 'co' a cura 'sco'. Scriva egn exaimpel par mintgegn.

b) Nomna dus muteivs, pertge tgi ins stuess betg aveir detta lunga.

d) Declera cun pochs pleds, cur cha's drouva il pledin 'cu' e cura 'scu'. Scriva ün exaimpel per minchün.

d) Declera cun pacs pleds, cur chi's douvra il pled 'co' e cura 'sco'. Scriva ün exaimpel per minchün dals duos pleds.


d) Enquera ils sbagls. Fai in crutsch tier la construcziun correcta ed in 'x' tier la construcziun fallida. Scriva las construcziuns fallidas aunc ina ga correctamein el caum dasperas.

d) Tgata igls sbagls. Fe egn croc tier las construcziùns c'en corectas. Scriva andretg las otras construcziùns sen las lingias dasperas.

d) Catta igls sbagls. Fò ena crousch tar las construcziuns tgi èn correctas. Screiva las otras construcziuns andretg sen las lengias.

d) Chatta ils sbagls. Fo üna cruschina tar las frasas chi sun correctas. Scriva las otras frasas inandret süllas lingias.

d) Chatta ils fals. Fa üna cruschina pro las frasas chi sun correctas. Scriva tschellas frasas inandret süllas lingias daspera.


Fai ina buna correctura. Curregia ils suandonts sbagls cun duvrar tut quei che ti has empriu (explicaziun, auters exempels, trics ni punt d'asen).

Fe egna bùna corectura. Curegia igls savundànts sbagls cun duvrar tut quegl ca tei âs amprieu (declaraziùn, oters exaimpels, trics near pùnts d'asen).

Fò ena bunga correctura. Currigia igls suandonts sbagls cun duvrar tot chegl tgi te ast amprandia (declaraziun, oter exaimpel, trics u punts d'asen).

Fo üna buna correctura. Corregia ils seguaints fals cun druver tuot que cha tü hest imprains (explicaziun, oters exaimpels, trics u punts d'esan).

Fa üna buna correctura. Corregia ils seguaints fals cun dovrar tuot quai cha tü hast imprais (explicaziun, oters exaimpels, trics o punts d'asen).


Cuschinas inaga per mei ligiongia da barsar e bizochels en pieun?

Cuschegnas egn'eada par me liongias a pizocels cun tschigolas barsadas?

En'anda sa noda sur l'onda gronda e zappa alloura or dall'ava. (Dictat 1)

Mia figlioula nu mangia üngün tatsch cun buoglia da poms.

Mia figlioula nu mangia ingün tatsch cun mösa da maila.


Ti eis s'occupaus/s'occupada en quei capetel culs adverbs e sas ussa segir rispunder allas suandontas damondas e far ils differents pensums.

Tei âs safatschando an que capetel cugls adverbs a sas ussa siir raspunder las savundàntas amparadas a far las diferaintas leztgas.

Tge sast te anc digls adverbs? Rasponda allas suandontas dumondas e fò igls differents exercezis.

Tü t'hest occupo/occupeda in quist chapitel culs adverbs e sest uossa sgür der resposta a las seguaintas dumandas e fer las differentas lezchas.

Tü t'hast occupà/occupada in quist chapitel culs adverbs e sast uossa sgüra dar resposta a las seguaintas dumondas e far las differentas lezchas.


Strategias da scriver senza sbagls ein per exempel: pronunziar bustab per bustab, separar il plaid en silbas, encurir plaids dalla medema famiglia, intercurir il plaid culla regla, duvrar trics (p.ex. metter ils plaids el plural per sentir il bustab final), memorisar la scripziun, far diever da punts d’asen, mirar suenter el vocabulari, dumandar enzatgi che sa scriver senza sbagls

Strategeias da scriver sainza sbagls en par exaimpel: pronunztgear bustab par bustab, separar igl pled an silbas, ancurir pleds da la madema famiglia, examinar igl pled cun la regla, duvrar trics (p.ex. meter igls pleds an la furma feminina par udir igl bustab final), memorisar la scripziùn, far diever da punts d'asen, vurdar suainter agl pledari, amparar anzatgi ca sa scriver sainza sbagls

Exaimpels per strategias: screiver bustab per bustab, pronunztgier sung per sung u separar igl pled an silbas, tschartger pleds dalla madema famiglia, tschartger igl pled cun la regla, duvrar trics (p. ex. metter igls pleds ainten la furma feminina per santeir igl bustab final), memorisar la scripziun, duvrar punts d’asen, vurdar siva aint igl vocabulari, dumandar ensatgi tgi so screiver sainza sbagls

Strategias da scriver sainza fals sun per exaimpel: pronunzcher custab per custab, separer ils pleds in silbas, tschercher pleds da la listessa famiglia, tschercher il pled culla regla illa palma, druver trics (p.ex. furmer il plural d'ün pled per chatter il custab finel), tgnair adimmaint la scripziun, druver punts d’esan, consulter il dicziunari, dumander a qualchün chi cugnuoscha bain las reglas d'ortografia.

Strategias da scriver sainza fals sun per exaimpel: leger e pronunzchar sun per sun, separar ils pleds in silbas, tscherchar pleds da la listessa famiglia, tscherchar il pled culla regla illa palma, dovrar trics per chattar il custab final (p.ex. fuormar il plural d'ün pled), tgnair adimmaint la scripziun, dovrar punts d’asen, consultar il dicziunari, dumandar ad inchün chi cugnuoscha bain las reglas d'ortografia.


Sepresenta ti ussa sco Flavio Capaul dil post 1 dil luvratori e scriva en sis construcziuns tgi che ti eis e tgei che ti fas bugen. Emprova da scriver senza sbagls.

Sapreschainta tei ussa sco igl Flavio Camenisch digl post 1 digl luvraduir a scriva an sis construcziùns tgi ca tei es a tge ca tei fas bugent. Amprova da scriver sainza sbagls.

Ta preschainta e screiva an seis construcziuns, tgi tgi te ist, noua tgi te stast, tgi tgi è la tia famiglia e tge tgi te fast gugent. Amprova da screiver sainza sbagls.

Preschainta't uossa eir tü scu Flavio Denoth dal post 1 dal lavuratori e scriva in ses frasas chi cha tü est e che cha tü fest gugent. Prouva da scriver sainza fals.

At preschainta uossa eir tü sco Flavio Denoth dal post 1 dal lavuratori e scriva in ses frasas chi cha tü est e che cha tü fast jent. Prouva da scriver sainza fals.


Silenzi! Jeu less tedlar quei conzert da clavazin.

Silenzi! Jou less tarlar que konzert da geja.

Silenzi! Ia vi tadlar chel conzert da clavazign.

Silenzi! Eau vuless tadler quist conzert da clavazin.

Silenzi! Eu less tadlar quist conzert da clavazin.


El ha murdiu silla lieunga ed ussa cuora ei saung.

El â mors sen la lieunga ad ussa pearda el blear sàng.

La basatta ligia la gasetta e maglia ena caramella. (Dictat 1)

Las culuors preferidas dad Anita sun verd ed orandsch.

Las culurs preferidas dad Anita sun verd ed orandsch.


Da pastgas va Marcus puspei en vacanzas ell'Australia.

Da pastgas va igl Marcus puschpe an vacànzas an l'Australia.

Da pasca vo Marius puspe an vacanzas an Australia.

Da pasqua vo Marcus darcho in vacanzas in Australia.

Da pasqua va Marcus darcheu in vacanzas in Australia.


(Per ina risposta bein argumentada dat ei ½ punct.)

(Par egna rasposta bagn argumantada dat igl ½ punct.)

(Per ena rasposta plausibla dattigl ½ punct.)

(Per üna resposta bain argumanteda do que ½ punct.)

(Per üna resposta bain argumantada daja ½ punct.)


(Per mintga sbagl currigiu endretg dat ei ¼ punct, en tut dat ei 2 puncts.)

(Par mintga sbagl curagieu andretg dat igl ¼ punct, an tut dat igl 2 puncts.)

(Per mintga sbagl currigia andretg dattigl ¼ punct, an tot dattigl 2 puncts.)

(Per mincha fal corret inandret do que ¼ punct, in tuot do que 2 puncts.)

(Per mincha fal corret inandret daja ¼ punct, in tuot daja 2 puncts.)


a) Tier tgei specia da plaids s'audan ils adverbs?

a) Tier tge spezia da pleds s'odan igls adverbs?

a) Tar tge speztga da pleds totgan igls adverbs?

a) Tar che spezcha da pleds tuochan ils adverbs?

a) Pro che spezcha da pleds toccan ils adverbs?


Cun sias bialas nialas ei Irina ina poppa gnocca e carina.

Cun las sias bealas tschuriclas e l'Irina egna popa gnoca a tgearigna.

Signour Battaglia è betg cuntaint: Nous stuagn glimar migler la mobiglia. (Dictat 2)

Cun sias bellas tratschoulas es Nina üna mattina da maglier.

Cun sias bellas tratschoulas es Nina üna gnocla da magliar.


Da pastgas va igl Marcus puspe an vacànzas an l'Australia.


(Per las treis explicaziuns capeivlas e correctas (arisguard il cuntegn) dat ei 3 puncts, per ils exempels dat ei 1½ puncts. En tut dat ei 4½ puncts.)

(Par las tres explicaziùns capevlas a corectas (partutgànt igl cuntegn) dat igl 3 puncts, pigls tres exaimpels dat igl 1½ puncts, an tut dat igl 4½ puncts.)

a) Tschertas sgnoccas ins so betg translatar, perchegl tgi cuntignan gis da pleds. Scu per exaimpel las suandontas sgnoccas tgi funcziuneschan betg an rumantsch.

(Per mincha explicaziun chapibla e correcta a reguard il cuntgnieu do que ½ punct, per l'exaimpel do que eir ½ punct, in tuot do que 5 puncts.)

(Per mincha explicaziun chapibla e correcta a reguard il cuntgnü daja ½ punct, pel exaimpel daja eir ½ punct, in tuot daja 5 puncts.)


a) (Per mintga damonda correcta dat ei ½ punct. En tut dat ei 1½  puncts.)

a) (Par mintg'amparada corecta dat igl ½ punct, an tut dat igl 2 puncts.)

a) (Per mincha dumanda correcta do que ½ punct, in tuot do que 2 puncts.)

a) (Per mincha dumonda correcta daja ½ punct, in tuot daja 2 puncts.)


L'Andrea ei nossa onda dall'America ed in'artista tut apartia.

L'Andrea e noss'onda da l'America ad egn'artista grandiusa.

Chel regal stò esser da qualitad, ma pò betg custar daple tgi quindesch francs. (Dictat 2)

Nus giuvains gugent dadour e rampchains scu squigliats sülla bos-cha.

Nus giovain jent dadoura e rampchain sco squilats sülla bos-cha.


(Per mintga sbagl vegn tratg giu ¼ punct, en tut dat ei 6 puncts.)

(Par mintga sbagl vean tratg giou ¼ punct, an tut dat igl 6 puncts.)

(Per mintga sbagl vign tratg giu ¼ punct, an tot dattigl 6 puncts.)

(Per mincha sbagl vain trat giò ¼ punct, in tuot do que 6 puncts.)

(Per mincha fal vain trat giò ¼ punct, in tuot daja 6 puncts.)


Tge san ign gir davart igl tieus lungatg?


d) Sepresenta cuortamein en 4 tochen 5 construcziuns. Tia presentaziun vegn registrada sin video. Fagei quella lavur en dus, in sepresenta, l'auter registrescha. Brattei lu las rollas e discutei las damondas.

d) Sapreschainta curtameing an 4 - 5 construcziùns. La tia preschantaziùn vean registrada sen video. Faged quella lavur an dus, egn sapreschainta, tschel registrescha. Baratad alura las rolas.Liged a discutad suainter las amparadas.

d) Preschainta't cun 4-5 frasas. Tia preschantaziun vain registreda sün video. Fè quella lavur in duos, ün as preschainta, l'oter registrescha. Barattè alura las rollas e discutè las dumandas.

d) At preschainta in 4-5 frasas. Tia preschantaziun vain registrada sün video. Fat la lavur in duos, ün as preschainta e l'oter registrescha. Barattai lura las rollas e discutai las dumondas.


e) Noda treis conclusiuns ord la discussiun dallas damondas tier d).

e) Noda tres conclusiùns ord la discussiùn da las amparadas sura.

e) Nota trais conclusiuns da vossa discussiun davart las dumandas da la lezcha d).

e) Nota trais conclusiuns da vossa discussiun davart las dumondas da la lezcha d).


Ell'introducziun dalla davosa activitad has ti mussau emoziuns cull'expressiun da tia fatscha e culla posiziun da tiu tgierp. Ti has pia communicau a moda nunverbala (senza plaids).

An l'introducziùn da la davosa activitad âs tei musso egn'emoziùn cun l'expressiùn da la tia fatscha a cun la posiziùn digl tieus tgierp. Tei âs peia comunitgieu an maniera nunverbala (sainza pleds).

Ill'introducziun da l'ultima activited hest tü musso ün'emoziun cun l'expressiun da tia fatscha e cun la pusiziun da tieu corp. Tü hest dimena comunicho in maniera na verbela (sainza pleds).

Ill'introducziun da l'ultima actività hast tü muossà ün'emoziun cun l'expressiun da tia fatscha e culla posiziun da teis corp. Tü hast dimena comunichà in maniera na verbala (sainza pleds).


c) Cun nies lungatg dil tgierp schein nus savens dapli che cun plaids. Perquei eis ei impurtont dad esser cunscients da siu effect. Mirei las fotografias dallas persunas che discuoran ina cun l'autra. Tgei tradescha lur communicaziun nunverbala?

c) Cugl noss lungatg digl tgierp giagn nus savens daple ca cun pleds, parquegl e'gl impurtànt dad easser cunziaint digl sieus efect. Vurdad las fotografeias da las duas parsùnas ca bagliafan l'egna cun l'otra. Tge tradescha lur comunicaziùn nunverbala?

c) Cun nossa lingua dal corp dschains nus suvenz dapü cu cun pleds, perque es que important dad esser consciaint da sieu effet. Guardè las fotografias da las duos persunas chi discuorran üna cun l'otra. Che tradescha lur comunicaziun na verbela?

c) Cun nossa lingua dal corp dschain nus suvent daplü co cun pleds, perquai esa important dad esser consciaint da seis effet. Guardai las fotografias da las duos persunas chi discuorran insembel. Che tradischa lur comunicaziun na verbala?


Tgei muossa l'expressiun da tia fatscha?

Tge mussa l'expressiùn da la tia fatscha?


b) Tgei ei la differenza denter la mimica e la gestica? Explichescha e fai in exempel per mintga fuorma.

b) Tge e la diferenztga trànter la mimica ad igls gests? Declarescha a fe egn exaimpel par mintga furma.

b) Che es la differenza traunter mimica e gests? Declera e fo ün exaimpel per mincha fuorma d'expressiun.

b) Che es la differenza tanter mimica e gests? Declera e fa ün exaimpel per mincha fuorma d'expressiun.


Tgei sas ti davart la communicaziun senza plaids e co communicheschas ti a moda nunverbala? Fai ils pensums.

Tge sas tei davart la comunicaziùn sainza pleds a co comunitgeschas tei an maniera nunverbala? Fe las leztgas.

Che sest tü davart la comunicaziun sainza pleds e cu comunicheschast tü in maniera na verbela? Fo las lezchas.

Che sast tü davart la comunicaziun sainza pleds e co comunicheschast tü in maniera na verbala? Fa las lezchas.


a) Fai in rudi entuorn tut ils elements che s'audan tier il lungatg dil tgierp.

a) Fe egn rudi anturn tut igls elemaints ca s'odan tier igl lungatg digl tgierp.

a) Fo ün rinch intuorn tuot ils elemaints chi tuochan tar la lingua dal corp.

a) Fa ün rinch intuorn tuot ils elemaints chi toccan pro la lingua dal corp.


g) Observa tiu scolast ni tia scolasta duront in di da scola. Tgei sas ti dir da sia communicaziun nunverbala? Noda treis puncts.

g) Observescha la tia surmestra durànt egn gi da scola. Tge sas tei gir davart la sia comunicaziùn nunverbala. Noda tres puncts.

g) Observa a tieu magister düraunt ün di da scoula. Che poust tü dir davart sia comunicaziun na verbela? Nota trais chosas.

g) Observa a teis magister/a tia magistra dürant ün di da scoula. Che poust tü dir da sia comunicaziun na verbala? Nota trais chosas.


Co ei tia posiziun dil tgierp? Midas ti savens ella duront il discuors?

Co e la tia posiziùn digl tgierp? Midas tei savens ella durànt igl dascurs?

Cu es tia pusiziun dal corp? La müdast tü suvenz düraunt il discuors?

Co es tia posiziun dal corp? Tilla müdast tü suvent dürant il discuors?


«Jeu vegn grad.» Matilda sebetta giu sil canapé e tschenta en la televisiun. «Matilda? Prendas era ora ils tagliors pigns da salata? Jeu hai survegniu rieblas dalla tatta.»

«Jou vignt gest.» La Matilda sameta segl cutschi a met'aint la televisiùn. «Matilda? Prendas ear or las scadealas da salata? Jou ve survagnieu rieblas da la tata.»

«Eau vegn güst.» Matilda as bütta giò per cuotscha ed impizza la televisiun. «Matilda? Pigliast our eir las coppinas da salata? Eau d'he survgnieu rischmelnas da nona.»

«Eu vegn subit.» Matilda as bütta giò per cuotscha ed impizza la televisiun. «Matilda? Pigliast oura eir las coppinas da salata? Eu n'ha surgni carottas da nona.»


a) Fai treis fotografias dalla scena, cura che la mumma mira els egls a Matilda. Ina fotografia ha il focus sill'expressiun da Matilda, ina sill'expressiun dalla mumma ed ina muossa l'entira scena.

a) Fe tres fotografeias da la szena, cur ca la mama varda agls îls a la Matilda. Egna fotografeia â igl focus sen l'expressiùn da la Matilda, egna sen l'expressiùn da la mama ad egna mussa l'antiera szena.

a) Fè trais fotografias da la scena, cur cha la mamma guarda aint ils ögls a Matilda. Üna fotografia muossa l'expressiun da Matilda, üna l'expressiun da la mamma ed üna muossa l'intera scena.

a) Fat trais fotografias da la scena, cur cha la mamma guarda aint ils ögls a Matilda. Üna fotografia muossa l'expressiun da Matilda, üna l'expressiun da la mamma ed üna muossa l'intera scena.


En tgei situaziun eis ei specialmein grev da mirar els egls in a l'auter?

An tge situaziùn e'gl spezialmeing greav da vurdar agls îls l'egn a l'oter?

In che situaziun es que specielmaing difficil da guarder aint ils ögls ün a l'oter?

In che situaziun esa specialmaing difficil da verer aint ils ögls ün a tschel?


Matilda sebetta giu sin canapé e tschenta en la televisiun. Tgei savess ella far enstagl da mirar televisiun? Fai duas propostas.

La Matilda sameta segl cutschi a meta aint la televisiùn. Tge savess ella far anstagl da vurdar televisiùn? Fe duas propostas.

Matilda as bütta giò per cuotscha ed impizza la televisiun. Che pudess ella fer impè da guarder televisiun? Fo duos propostas?

Matilda as bütta giò per cuotscha ed impizza la televisiun. Che pudess ella far impè da guardar televisiun? Fa duos propostas?


Pertgei ei Matilda vilada e tresta, cura ch'ella tuorna a casa da miezdi?

Partge e la Matilda vilada a tresta, cur c'ella turna a tgea da miezgi?

Perche es Matilda gritta e trista, cur ch'ella tuorna a chesa a mezdi?

Perche es Matilda gritta e trista, cur ch'ella tuorna a chasa a mezdi?


«Mo Matilda! Fai pli da bass la televisiun. Jeu audel gnanc, sche l'ura dil fuorn scalina. Mintg'auter di il medem teater cun tei! Linard gida mei adina da metter a meisa.»

«Mo Matilda! Fe ple dascus la televisiùn. Ascheia od jou gnànc, cura c'igl furnel scalegna. Mintg'oter gi e quegl igl madem teater cun te! Igl Linard mi gida adigna da meter a mesa.»

«Ma Matilda! Fo pü da bass la televisiun. Eau nun od niauncha, cur cha'l furnin sclingia. Minch'oter di es que il listess teater cun te! Linard am güda adüna a metter maisa.»

«Ma Matilda! Fa plü da bass la televisiun. Eu nu dod gnanca, scha'l fuornin sclingia. Minch'oter di esa il listess teater cun tai! Linard am güda adüna a metter maisa.»


Tgei fa la mumma e tgei havess ella bugen che Matilda fagess?

Tge fa la mama a tge vess ella bugent ca la Matilda fagess?

Che fo la mamma e che vess ella gugent cha Matilda fess?

Che fa la mamma e che vess ella jent cha Matilda fess?


Tgei havesses ti dessignau enstagl dils nibels? Empleina ils egls cun tias ideas.

Tge vessas tei malagieu anstagl digls nivels? Amplanesch'igls îls cun las tias ideias.

Che vessast tü disegno impè da las nüvlas? Impla ils ögls cun tias idejas.

Che vessast tü disegnà impè da las nüvlas? Implischa ils ögls cun tias ideas.


Cura eis ei impurtont da mirar els egls in a l'auter?

Cura e'gl impurtànt da vurdar agls îls l'egn a l'oter?

Cura es que important da guarder aint ils ögls ün a l'oter?

Cura esa important da verer aint ils ögls ün a tschel?


Sia giacca penda ella d'ina maniera ni l'autra vid quei crutsch dalla m... e palandra en stiva.

La sia giaca schlavata ella veda que croc da mear... a va an stiva.

Ella schlavazza sia giacca vi da quel cröch da mer... e vo in stüva.

Ella schlavazza sia giacca vi da quel crötsch da mer... e va in stüva.


«Hallo Matilda. Il gentar ei prest pinaus. Gidas mei da metter a meisa?»

«Hoi Matilda. La marenda e prest prùnta. Mi gidas da meter a mesa? Graztga!»

«Allo Matilda. Il gianter es bod pront. Am güdast a metter maisa? Grazcha!»

«Allo Matilda. Il giantar es bod pront. Am güdast a metter maisa? Grazcha!»


Haveva il scolast buca detg ch'el fetschi ina controlla? Ha ella buc udiu quell'informaziun? Ella ha vuliu dar adina tschien pertschien il niev onn da scola. Ed ussa quei! «Quella nota ei pil gat!», schess sia tatta.

Vev'igl surmester betga getg c'el fetschi egna clausura? Â ella betg udieu quell'infurmaziùn? Ella leva ansasez adigna dar tschient partschient an que nov on da scola. Ad ussa quegl. «Quella nota e pigl giat!», gess la tata.

Nu vaiva il magister dit ch'el fatscha üna clausura? Nu vaiva ella udieu que? Insè vulaiva ella s'ingascher tschient per tschient düraunt il nouv an da scoula. Ed uossa que. «Quista nota es pel giat!», dschess sia nona.

Nu vaiva il magister dit ch'el fetscha üna clausura? Nu vaiva ella dudi quai? Insè vulaiva ella s'ingaschar tschient per tschient dürant il nouv on da scoula. Ed uossa quai. «Quista nota es pel giat!», dschess sia nona.


Tgei colur han ils egls da tes geniturs?

Che culur haun ils ögls da tieus genituors?

Che culur han ils ögls da teis genituors?


La mumma capescha spert. In'egliada tonscha. Ella pren sia feglia en bratsch, streha bufatg sur ses cavels e scutina en sia ureglia: «Da quels dis dat ei mintgaton.»

La mama antali speart. Egn'iglieada tànscha. Ella prenda agl bratsch sia feglia, strescha sur igls seas tgavels a scutegna an la si'ureglia: «Da quels gis dat igl mintgatànt.»

La mamma inclegia svelt. Ün'öglieda basta. Ella piglia in bratsch a sia figlia, glischa sur sieus chavels e scutta in si'uraglia: «Da quists dis do que minchataunt.»

La mamma inclegia svelt. Ün'ögliada basta. Ella piglia in bratsch a sia figlia, glischa sur seis chavels e scutta in sia uraglia: «Da quists dis daja minchatant.»


Ina locuziun di: 'Ils egls ein il spieghel dall'olma.' Tgei vul quei dir?

Egna locuziùn gi: 'Igls îls en igl spievel da l'olma.' Tge vut quegl gir?

Üna locuziun disch: 'Ils ögls sun il spievel da l'orma'. Che voul que dir?

Üna locuziun disch: 'Ils ögls sun il spejel da l'orma'. Che voul quai dir?


Igl avonmiezdi va buc ord il tgau da Matilda. Co ha ella saviu esser aschi ina tgutga?

Igl avàntmiezgi svanescha betg ord igl tgieu da la Matilda. Co â ella me savieu easser aschi tgutga?

Matilda stu aunch'adüna penser a l'aunzmezdi. Cu ho ella be pudieu esser uschè plufra?

Matilda sto amo adüna pensar a l'avantmezdi. Co ha ella be pudü esser uschè plufra?


c) Dat ei situaziuns, ellas qualas ti communicheschas mo culs egls? Raquenta.

c) Dat igl situaziùns, an las qualas tei comunitgeschas me cugls îls? Raquenta.

c) Do que situaziuns, inua cha tü comunicheschast be culs ögls? Quinta.

c) Daja situaziuns, ingio cha tü comunicheschast be culs ögls? Raquinta.


En stiva fa Matilda denton pli dad ault la televisiun e smacca in dils plumatschs vid ella. «Mo aunc in mument. Jeu vegn grad.»

An stiva meta la Matilda dantànt ple dadòlt la televisiùn a tegna fearmameing egn digls plimatschs. «Me ànc egn mumaintet. Jou vignt gest.»

In stüva metta Matilda intaunt pü dad ot la televisiun e schmacha ün dals cuschins vi da se. «Be ün mumaint. Eau vegn güst.»

In stüva metta Matilda intant plü dad ot la televisiun e schmacha ün dals plümatschs vi da sai. «Be ün mumaint. Eu vegn subit.»


«Matilda? Has udiu tgei che jeu hai detg? Bab vegn buc a gentar oz e Linard genta tier Flavio. Nus essan mo nus duas 'damas'. Duas pusadas tonschan pia», cloma la mumma ord cuschina.

«Matilda? Âs udieu tge ca jou ve getg? Igl bab vean oz betg a magliear ad igl Linard maglia tigl Flavio. Nus eassan me nus duas. Duas stgagnas a cunteals tànschan peia», cloma la mama or da la tgadafiac.

«Matilda? Hest udieu che ch'eau d'he dit? Bap nu vain hoz a gianter e Linard mangia tar Flavio. Nus essans be nussas duos. Duos furchettas e curtels bastan dimena», clama la mamma our da chadafö.

«Matilda? Hast dudi che ch'eu n'ha dit? Bap nu vain hoz a giantar e Linard mangia pro Flavio. Nus eschan be nus duos. Duos furchettas e curtels bastan dimena», cloma la mamma our da chadafö.


b) Rispunda allas damondas. Scriva adina ina construcziun entira.

b) Raspunda las amparadas. Scriva adigna egna construcziùn antiera.

b) Respuonda a las dumandas. Scriva adüna üna frasa intera.

b) Respuonda a las dumondas. Scriva adüna üna frasa intera.


In'egliada di magari dapli che melli plaids. Legia il text e fai ils differents pensums.

Egn'iglieada gi magari daple ca meli pleds. Ligia igl text a fe alura las diferaintas leztgas.

Ün'öglieda disch magari dapü cu milli pleds. Legia il text e fo alura las lezchas.

Ün'ögliada disch magara daplü co milli pleds. Legia il text e fa lura las lezchas.


Quei ei propi buca siu di. Matilda siara igl esch-casa e betta sco adina sia tastga da scola el cantun sper ils calzers.

Quegl e betga propi sto igl sieus gi. La Matilda seara igl esch-tgea a fiera sco adigna igl sieus satg da scola an egn cantùn sper igls calzers.

Que nun es propi sto sieu di. Matilda serra la porta d'chesa e bütta scu adüna sieu sach da scoula in ün chantun sper las s-charpas.

Quai nun es propa stat seis di. Matilda serra la porta d'chasa e bütta sco adüna seis sach da scoula in ün chantun sper las s-charpas.


Il maletg sutvart ei digl artist René Magritte.

Igl maletg sutvart e digl artist René Magritte.

Il purtret suotvart es da l'artist Magritte.


Tgei fa Matilda sco emprem, cura ch'ella vegn a casa?

Tge fa la Matilda sco amprem, cur c'ella vean a tgea?

Che fo Matilda il prüm, cur ch'ella vain a chesa?

Che fa Matilda il prüm, cur ch'ella vain a chasa?


Co reageschas ti, sche ti has survegniu ina schliata nota?

Co reageschas tei, suainter ca tei âs survagnieu egna schleata nota?

Cu reageschast tü, zieva cha tü hest survgnieu üna noscha nota?

Co reagischast tü, davo cha tü hast surgni üna noscha nota?


«Gie, quels stilografs ein cars. Ei vala buca la peina da metter il stilograf egl etui, sch'ins betta entuorn l'entira tastga!», auda Matilda la vusch dil scolast en sia ureglia interna. Bien ch'igl ei oz mesjamna!

«Quellas calurs en tgearas. Igl radi nut, sch'ign meta las calurs agl etui par alura fierer anturn igl satg da scola!», oda la Matilda la vusch digl surmester an la si'ureglia interna. Bien c'igl e oz measeanda!

«Quellas culuors sun cheras. A nun ho üngün sen da metter las culuors aint il etui per bütter alura il sach da scoula per que d'intuorn!», oda Matilda la vusch dal magister in sia uraglia interna. Bun cha hoz es marculdi!

«Quellas culurs sun charas. I nun ha ingün sen da metter las culurs aint il etui per büttar lura il sach da scoula per quai d'intuorn!», doda Matilda la vusch dal magister in sia uraglia interna. Bun cha hoz es marcurdi!


Linard ei super! Ed jeu? Cheu vegn la mumma finalmein ord cuschina e vesa che la meisa ei aunc adina vita ... ed insumma, nua ei Matilda?

Igl Linard e super! Ad jou? Qua vean la mama finalmeing ord la tgadafiac a veza c'igl e ànc adigna betga mess a mesa ... ad anzuma, noua e la Matilda?

Linard es super! Ed eau? Cò vain la mamma finelmaing our da chadafö e vezza cha nun es aunch'adüna na miss maisa ... ed insomma, inua es Matilda?

Linard es super! Ed eu? Qua vain la mamma finalmaing our da chadafö e vezza chi nun es amo adüna na miss maisa ... ed insomma, ingio es Matilda?


d) Discutescha las suandontas damondas en classa.

d) Discutad las savundàntas amparadas an classa.

d) Discutè las seguaintas dumandas in classa.

d) Discutai las seguaintas dumondas in classa.


En stiva anfla la mumma sia feglia sil canapé. Las duas 'damas' miran els egls ina a l'autra. Matilda ei vegnida a casa sco mintga di: medemas uras, medema canera. Mo oz ei enzatgei auter.

An stiva tgata la mama sia feglia segl cutschi. Ellas vardan agls îls l'egn'a l'otra. La Matilda e vagnida a tgea sco mintga gi: madem tains, mademas ramurs. Mo anzatge e oter oz.

In stüva chatta la mamma a sia figlia sün cuotscha. Ellas as guardan aint ils ögls. Matilda es gnida a chesa scu mincha di: listess temp, listessa canera. Ma qualchosa es hoz oter.

In stüva chatta la mamma a sia figlia sün cuotscha. Ellas as guardan aint ils ögls. Matilda es gnüda a chasa sco mincha di: listess temp, listessa canera. Ma alch es hoz oter.


Per mei ei quei vegniu a moda tut naturala. Sco detg havevel jeu gia d'affon contact cun quater lungatgs che jeu hai lu era saviu approfundar el gimnasi. Duront il gimnasi hai jeu entschiet ad emprender spagnol e sun era ius en Spagna a far cuors da lungatg. Il latin ed igl engles eran roms da scola. La matura hai jeu fatg cun tschun lungatgs obligatoris ed in lungatg facultativ. Ed all'universitad hai jeu lu studegiau sco rom principal linguistica cumparativa dils lungatgs neolatins ed aunc empriu portughes e rumen. Empriu hai jeu era cun ir ellas tiaras, far cuors da lungatgs, leger bia litteratura e discuorer culla glieud – cura ch'ins ei sin viadi dat ei fetg bia occasiuns da discuorer ed aschia emprendan ins il meglier ed il pli spert. Per siat meins hai jeu p.ex. luvrau en in project da cooperaziun a Haiti – e per insumma saver communicar hai jeu stuiu emprender spert il creol haitian.

Par me e quegl vagnieu an egna moda tut natirala. Sco getg vev jou gea d'unfànt contact cun quater lungatgs agls quals jou ve alura savieu saprofundar agl gimnasi. Durànt igl gimnasi ve jou antschiet ad amprender spagnol a sund ear ieu an Spagna a far egn curs da lungatg. Igl lategn ad angles earan roms da scola. La matura ve jou fatg cun tschentg lungatgs obligatoris ad egn lungatg facultativ. Ad a l'universitad ve jou alura studagieu sco rom prinzipal linguistica cumparativa digls lungatgs neolategns ad amprieu ànc portughes a rumen. Amprieu ve jou adigna cun ir an las tearas, far curs da lungatgs, liger bleara literatura a bagliafar cun la glieud – sch'ign e sen vieadi dat igl fetg blearas ocasiùns da bagliafar ad ascheia amprend'ign igl miglier ad igl ple speart. Par seat mains ve jou p.ex. luvro an egn project da cooperaziùn a Haiti – a par anzuma saver comunitgear ve jou stuieu amprender speart igl creol haitian.

Per mai es quai gnü in möd tuot natüral. Eu vaiva fingià d'uffant contact cun quatter linguas ch'eu n'ha lura pudü approfundir i'l gimnasi. Dürant il gimnasi n'haja cumanzà ad imprender spagnöl e sun eir i in Spogna a far cuors da lingua. Il latin e l'inglais d'eiran roms da scoula. La matura n'haja fat cun tschinch linguas obligatoricas ed üna lingua facultativa. Ed a l'università n'haja lura stübgià sco rom principal linguistica cumparativa da las linguas neolatinas ed imprais amo portugais e rumen. Imprais n'haja adüna cun ir i'ls pajais, far cuors da lingua, leger blera litteratura e discuorrer culla glieud – schi s'es in viadi daja fich bleras occasiuns da discuorrer ed uschè s'imprenda il meglder ed il plü svelt. Per set mais n'haja p.ex. lavurà in ün proget da cooperaziun a Haiti – e per insomma pudair comunichar n'haja stuvü imprender svelt il creol haitian.


La matura hai jeu fatg cun romontsch, tudestg, latin, franzos, engles e sco lungatg facultativ spagnol. E lu savevel jeu aunc discuorer in tec talian. Quei era ina buna basa per studegiar linguistica cumparativa.

La matura ve jou fatg cun rumàntsch, tudestg, lategn, franzos, angles a sco lungatg facultativ spagnol. Alura savev jou ànc bagliafar ampo talian. Quegl eara egna bùna basa par studagear linguistica cumparativa.

La matura n'haja fat cun rumantsch, tudais-ch, latin, frances, inglais e sco lingua facultativa spagnöl. E lura savaiv'eu amo discuorrer ün pa talian. Quai d'eira üna buna basa per stübgiar linguistica cumparativa.


b) Ell'intervista has ti survegniu biaras informaziuns da Rico Valär. S'imagina ch'el vegness a far ina viseta tier vus en scola per far in referat. Ti stuesses presentar el al publicum. Tgei schesses?

b) An l'intervesta âs tei survagnieu blearas infurmaziùns digl Rico Valär. Imaginescha c'el vagness a far egna visita tier vus an scola par far egn referat. Tei stuessas preschantar el agl public. Tge gessas tei?

b) Ill'intervista hast tü surgni bleras infuormaziuns da Rico Valär. T'imaginescha ch'el gniss a far ün referat in vossa scoula. Tü til stuvessast preschantar al public. Che dschessast?


Cons lungatgs discurrevas Vus suenter il gimnasi?

Quànts lungatgs bagliafavas vus suainter igl gimnasi?

Quantas linguas discurriva El davo il gimnasi?


Quei ei gnanc aschi sempel da dir. Dils lungatgs neolatins ha segir il portughes consonants semeglionts sco nies 'tsch', 'dsch', 'sch'. Vocals semeglionts, sco p.ex. il vallader ed il puter, han il talian ed il catalan. E naturalmein che nus havein era biars plaids tudestgs el romontsch, aschinumnai germanissems ch'influenzeschan il tun da nies lungatg.

Qugl e gnànc aschi sempel da gir: Digls lungatgs lategns â siir igl portughes consonànts samagliànts sco igl noss 'tsch', 'tg', 'sch'. Vocals samagliànts, sco p.ex. agl vallader a puter, ân igl talian ad igl catalan. A natiralmeing ca nus vagn ear blears pleds tudestgs agl rumàntsch, ascheia numnos germanissems c'influenzeschan ear igl tùn digl noss lungatg.

Quai nun es gnanca uschè simpel da dir: Da las linguas latinas ha sgür il portugais consonants simils sco noss 'tsch', 'dsch' e 'sch'. Vocals simils, sco p.ex. il vallader e'l puter, han il talian e'l catalan. E natüralmaing cha nus vain eir blers pleds tudais-chs i'l rumantsch, uschè nomnats germanissems chi influenzeschan eir il cling da nossa lingua.


e) Rico Valär ha ina fetg gronda cumpetenza linguistica, aschia ch'el sa viagiar bunamein sigl entir mund e communicar cun tut la glieud. Ils lungatgs da tgei continent discuora el (aunc) buc?

e) Igl Rico Valär â egna fetg grànda cumpetenza linguistica, ascheia c'el sa viagear bunameing pigl antier mund anturn a comunitgear cun la glieud. Igls lungatgs da tge continent bagliaf'el (ànc) betg?

e) Rico Valär ho üna fich granda cumpetenza linguistica, uschè ch'el po viager bod per tuot il muond intuorn e comunicher cun tuot la glieud. Las linguas da che continent nu discuorra el auncha?

e) Rico Valär ha üna fich gronda cumpetenza linguistica, uschè ch'el po viagiar bod per tuot il muond intuorn e comunichar cun tuot la glieud. Las linguas da che continent nu discuorra el amo?


Tgei auters mistregns ni professiuns che professer da romontsch havesses Vus saviu far cun saver tons lungatgs?

Tge oters mastregns ca professer da rumàntsch vessas Vus savieu far cun saver tànts lungatgs?

Che oters mansters co professer da rumantsch vess El pudü far cun savair tantas linguas?


Fetg biars! Da saver plirs lungatgs ei quasi ina garanzia per survegnir bunas plazzas, seigi quei plazzas colligiadas cul lungatg sco translatur, scolast, ella communicaziun, mo era sco schurnalist ni corrispundent, guid da viadis en tiaras jastras ... Per luvrar tier organisaziuns internaziunalas, tier la Confederaziun ni tier il parlament eis ei era impurtont da saver divers lungatgs, gest era lungatgs naziunals. E naturalmein ch'era firmas dall'economia privata enqueran adina persunas che san plirs lungatgs. Persunas che san discuorer e scriver bein drova ei en mintga branscha. Perquei ei in studi da lungatgs adina enzatgei bien.

Fetg blears! Da saver plirs lungatgs e bunameing egna garanzeia par survagnir bùnas lavurs, segi quegl lavurs lieadas agl lungatg sco translatur, surmester, an la comunicaziùn, mo ear sco schurnalist near corespundaint, guida da vieadis an tearas eastras ... Par luvrar tier organisaziùns internaziunalas, tier la Confederaziùn near tigl parlamaint e'gl ear impurtànt da saver divers lungatgs, gest ear lungatgs naziunals. Natiralmeing c'ear firmas da l'economeia privata tscheartgan adigna parsùnas ca san plirs lungatgs. Parsùnas ca san bagliafar a scriver bagn dovr'ign an mintga branscha. Parquegl e egn studi da lungatgs adigna egna bùna tgossa.

Blerischems! Da savair plüssas linguas es bod üna garanzia per surgnir bunas lavurs, saja quai lavurs liadas a la lingua sco traductur, magister, illa comunicaziun, ma eir sco schurnalist o correspundent, guida da viadis in pajais esters ... Per lavurar pro organisaziuns internaziunalas, pro la Confederaziun o pro'l parlamaint esa eir important da savair diversas linguas, güsta eir linguas naziunalas. E natüralmaing cha eir firmas da l'economia privata tscherchan adüna a persunas chi san plüssas linguas. Persunas chi san discuorrer e scriver bain voula in mincha branscha. Perquai es ün stüdi da linguas adüna alch bun.