Jeu drovel il schubregiaveiders, cura che ...

• Nous duvragn igl sfrouschavèders, cura tgi ...


Tgei hara che Monica fa cun sia harmonica.

Tge hardumbel ca la Monica fa cun la sia harmonica.

fittar construcziuns: Igl orgel da mang ... Schi ia sung l'orgel da mang, alloura, ...

Lascher fer versins: orgel, gïa e giun, üna bella furmaziun ...

Laschar far versins: orgel, gïa e giun, üna bella fuormaziun ...


punt d’asen: Cugl ascensour vignst segl plang soura.


Encurir plaids ni parts da plaids enconuschents che tunan tuttina per far ina punt d'asen.

Ancurir pleds near parts da pleds ancanuschaints ca tùnan tutegna par far egna pùnt d'asen.

Tschartger pleds u parts da pleds ancunaschaints tgi tungan sumigliaint per far ena punt d’asen, p.ex.:

tschercher pleds u parts da pleds cuntschaints chi tunan sumgiaint per fer üna punt d'esan, p.ex.

tscherchar pleds o parts da pleds cuntschaints chi tunan sumgliaint per far üna punt d'asen, p.ex. surchatschar ün pè:


Gö da la valisch: Il culomb fo la valisch e piglia cun se ...

Gö da la valisch: Il culomb fa la valisch e piglia cun sai ...


castur: Il castur ha baghegiau in casti agl ur dil flum.

castur: Igl castur â biagieu egn casti agl ur digl flem.

castour: Igl castour ò biagia en casti agl our digl flem.

surchatscher ün pè: El es gnieu chatscho sur ün muot ed ho surchatscho ün pè.

El es gnü chatschà sur ün muot ed ha surchatschà ün pè.


nudar plaids dalla medema famiglia ni dils medems camps semantics

nudar pleds da la madema famiglia near digls madems tgomps semantics

nudar pleds dalla madema famiglia u digls madems camps semantics

noter pleds da la listessa famiglia u dals listess champs semantics

notar pleds da la listessa famiglia o dals listess chomps semantics


En quei pensum survegnan ils scolars la pusseivladad da duvrar tut quei ch'els han empriu en quell'unitad. Els duein encurir diesch plaids ch'els din adina puspei per tudestg (gia iniziau ell'explicaziun dall'incumbensa 1). Ei duei esser plaids ch'els drovan stedi el mintgadi, pia plaids actuals. Il scolast rimna quels plaids e controllescha che mintgin cumpari mo ina ga. 12 da quels plaids damonda il scolast giu ella controlla d'emprender.

An quella leztga survignan igls sculars la pussevladad da duvrar tut quegl c'els ân amprieu an quell'unitad. Els den ancurir diesch pleds c'els gin adigna puspe par tudestg (gea iniziieu an l'explicaztgùn da la leztga 1). Igl de easser pleds c'els dovran savens agl mintgagi, peia pleds actuals. La surmestra remna quels pleds a controlescha ca mintgegn cumpari me egn'eada. 12 da quels pleds ampeara la surmestra giou an la controla d'amprender.

Aint igl exercezi b) survignan las scolaras la pussebladad da duvrar tot chegl tgi ellas on amprandia ainten chell’unitad. Ellas duessan tschartger tschintg pleds tgi ellas dovran adegna an tudestg an pe da rumantsch (gio menziuno ainten l’explicaziun digl exercezi 1). Chegl stuessan esser pleds tgi ellas dovran regularmaintg aint igl mintgade, damai pleds actuals. Igl scolast rimna igls pleds e controllescha tgi mintgign cumpara angal eneda. 12 da chels pleds integrescha igl scolast ainten la controlla da progress.

In quista lezcha survegnan ils scolars la pussibilited da druver tuot que ch'els haun imprains in quist'united. Els dessan tschercher desch pleds ch'els drouvan adüna in tudas-ch impè da rumauntsch (già manzuno ill'explicaziun da la lezcha 1). Que stuvessan esser pleds ch'els drouvan regulermaing i'l minchadi, dimena pleds actuels. Il magister ramassa ils pleds e controlla cha minch'ün cumpera be üna vouta. 12 da quels pleds integrescha il magister illa controlla d'imprender.

In quista lezcha survegnan ils scolars la pussibiltà da dovrar tuot quai ch'els han imprais in quist'unità. Els dessan tscherchar desch pleds ch'els douvran adüna in tudais-ch impè da rumantsch (fingià manzunà ill'explicaziun da la lezcha 1). Quai stuvessan esser pleds ch'els douvran regularmaing i'l minchadi, dimena pleds actuals. Il magister ramassa ils pleds e controlla cha minch'ün cumpara be üna jada. 12 da quels pleds integrescha il magister illa controlla d'imprender.


preparar giugs culs plaids, p.ex. cruscheras, salatas da bustabs, zuppar ils plaids en in garter

preparar giois cugls pleds, p.ex. cruscheras, salatas da bustabs, zupar igls pleds an egn giater

preparar gis cugls pleds, p.ex. cruscheras, salatas da bustabs, ...

preparer gös culs pleds, p.ex. pleds cruschos, salatas da custabs, zupper ils pleds in ün giatter

preparar gös culs pleds, p.ex. pleds cruschats, salatas da custabs, zoppar ils pleds in ün giatter


inventar ina historietta cun integrar ils plaids d'emprender

invantar egn'istorgieta cun integrar igls pleds d'amprender

inventar en’istorgigna cun integrar igls pleds d’amprender

inventer ün'istorgina cun integrer ils pleds d'imprender

inventar ün'istorgina cun integrar ils pleds d'imprender


b) Silsuenter preparan ils scolars ina minilecziun. En quella sequenza muossan e declaran els ils plaids als conscolars.

b) Suainter preparan igls sculars egna minilecziùn. An quella sequenza mussan a declaran els igls pleds agls cunsculars.

La finala preparan las scolaras ena minilecziun. Ainten chella sequenza mossan e dacleran ellas igls pleds allas conscolaras.

b) Zieva preparan ils scolars üna minilecziun. In quella sequenza muossan e decleran els ils pleds als conscolars.

b) Davo preparan ils scolars üna minilecziun. In quella sequenza muossan e decleran els ils pleds als conscolars.


lascher noter associaziuns cun spinettas e büschlas da contact

laschar notar associaziuns cun spinettas e büschlas da contact


integrar en in mindmap ed aschuntar noziuns surordinadas e sutordinadas

integrar an egn mindmap ad aschuntar noziùns surordinadas a sutordinadas.

integrar igls pleds ainten en mindmap ed agiuntar noziuns surordinadas e subordinadas

integrer ils pleds in üna mindmap ed agiundscher noziuns surordinedas e subordinedas

integrar ils pleds in üna mindmap ed agiundscher noziuns surordinadas e subordinadas


frunt, confruntar, fruntar, confruntaziun

frùnt, confruntar, fruntal, confruntaziùn

frunt, confrunter, fruntel, confruntaziun

frunt, confruntar, frontal, confruntaziun


maletg cun parts digl auto: caum da bagascha, roda da menar, rodas, paralozza, spieghel, pneu, …

maletg cun parts digl auto: valischera, roda da manischar, rodas, paraloza, paraculp, spievel, pneu, …

maletg cun parts digl auto: sfrouschavèders, valischera, roda da palar, rodas, paralozza, spievel, pneu, ...

disegn cun parts da l'auto: valischera, rouda da manascher, roudas, parabüergia, spievel, pneus, …

disegn cun parts da l'auto: valischera, rouda da manisar, roudas, parabüergia, spejel, pneus, …


leger giud las levzas ils plaids encuretgs

liger giod las leavzas igls pleds ancuretgs

liger giu digls lefs igls pleds tgi èn nias rimnos

ler giò dals leivs ils pleds chi sun gnieus ramassos

leger giò dals lefs ils pleds chi sun gnüts ramassats


Visualisar: schubregia envi, schubregia enneu, schubregia il veider

Visualisar: furba anvei, furba annà, furba igls veders sco egn furbazi

visualisar: sfrouscha anve, sfrouscha annò, sfrouscha igl vèder

Visualiser: que plouva a tschêl ruot – duos sfruschets d'ün auto chi 'sfruschan' svelt invi ed innò.

Visualisar: i plouva a tschêl ruot – duos chasparets d'ün auto as dischan chau e van vi e nan.


nudar la siluetta dil plaid, parter il plaid en silbas

nudar la silueta digl pled, partgir igl pled an silbas

nudar la siluetta digl pled, separar igl pled an silbas

noter la siluetta dal pled, separer il pled in silbas

notar la siluetta dal pled, separar il pled in silbas


spina d'ina rosa, spina d'aua, arver/serrar la spina d'aua

spegna d'egna rosa, spegna d'aua, earver/sarar la spegna d'aua

famiglia da pleds: spinetta -> spina -> spina d'üna rösa, spina d'ova, spina dorsela

famiglia da pleds: spinetta -> spina -> spina d'üna rösa, spina d'aua, spina dorsala


etichettar igls pleds cun maletgs tgi von a pro

etiquetter purtrets chi's cunfaun culs singuls pleds

etiquettar purtrets chi's cunfan culs singuls pleds


4. spegna da contact + beschla da contact


Per mintga plaid encuretg dat il scolast in gidamemoria. Eventualmein han era ils scolars bunas ideas.

Par mintga pled ancuretg dat la surmestra egn gidamimorgia. Eventualmeing ân ear igls sculars bùnas ideias.

Per mintga pled dat igl scolast en ageid per la memorgia. Eventualmaintg on er las scolaras bungas ideias.

Per mincha pled  do il magister ün agüd per la memoria. Eventuelmaing haun eir ils scolars bunas idejas.

Per mincha pled dà il magister ün agüd per la memoria. Eventualmaing han eir ils scolars bunas ideas.


Cura ch'il tumbin ei plein miardas, lu ...

Cur c'igl tumbign e plagn mearda, alura ...

• Cura tgi igl tumbign è stuppo, alloura, ...

Cur cha'l tombin es plain merda, alura ...

Cur cha'l tumbin es plain merda, lura ...


• Cura tgi ia perd ensatge aint igl tumbign, alloura, ...


• Schi igl sfrouschavèders rompa, alloura ...


4. la spegna da contact, la beschla da contact


Propostas per memorisar e francar plaids dall’incumbensa

Propostas par memorisar a sirar pleds da las leztgas

Propostas per memorisar e francar pleds digl exercezi a)

Propostas per tgnair adimmaint pleds da la lezcha


Sch'il segapastget funcziuna buca pli, lu ...

Sch'igl seiatschespet funcziunescha betga ple, alura ...

fittar construcziuns: Schi igl seiatschispet funcziunescha betg ple, alloura ...

Scha'l sejapas-chet nu funcziuna pü, alura ...

Scha'l sejapas-chet nu funcziuna plü, lura ...


Far associaziuns cun plaids gia enconuschents, remas ni versets. Pli legra e pregnanta che l'associaziun ei e meglier ch'ins tegn endamen ella. Far bunas punts d'asen drova all'entschatta in tec exercezi e perseveronza, ei vala denton la peina d'investir quei temps. Punts d'asen drovan ins mo tochen ch'ins ha internalisau ils plaids.

Far assoziaziùns cun pleds gea ancunaschaints, remas near vearsets. Ple legra a pregnànta ca l'assoziaziùn e a miglier c'ign tegna andamaint ella. Far bùnas pùnts d'asen dovra a l'antscheata ampo exerzezi a parseverànza, igl vala dantànt la fadeia d'investar que tains. Pùnts d'asen dovr'ign me antocen c'ign â memoriso igls pleds.

Far associaziuns cun pleds gio ancunaschaints, remas u versets. Pi originala e pregnanta tgi l’associaziun è e pi simpel tg’igl è da tigneir andamaint igl pled. Per far bungas punts d’asen ins dovra igl amprem en po exercezi e perseveranza. I vala pero la pagna d’investeir chel taimp. Punts d’asen ins dovra angal, anfignen tg’ins ò tignia andamaint igls pleds.

Fer associaziuns cun pleds già cuntschaints, rimas u versets. Pü originela e pregnanta cha l'associaziun es e pü facil e simpel cha'd es da tgnair adimmaint il pled. Per fer bunas punts d'esan as drouva il prüm ün pô exercizi e perseveranza. A vela però la paina d'investir quel temp. Punts d'esan as drouva be, fin cha s'ho tgnieu adimmaint ils pleds.

Far associaziuns cun pleds fingià cuntschaints, rimas o versets. Plü originala e pregnanta cha l'associaziun es e plü facil e simpel chi'd es da tgnair adimmaint il pled. Per far bunas punts d'asen as douvra il prüm ün pa exercizi e perseveranza. I vala però la paina d'investir quel temp. Punts d'asan as douvra be, fin chi s'ha tgnü adimmaint ils pleds.


formular construcziuns ni damondas cul plaid

formular construcziùns near amparadas cugl pled

formular construcziuns u dumondas cugl pled


Sco finiziun dil capetel san ins far ina dallas suandontas activitads:

Sco finiziùn da l'unitad san ign far egna da las savundàntas activitads:

A la fin da l'united as po fer üna da las seguaintas activiteds:

A la fin da l'unità as poja far üna da las seguaintas activitats:


• Surdei quei fegl sco rapport da lavur da vossa gruppa al scolast, cura che vus essas promts per la registraziun.

• Surded que figl sco raport da lavur da la vossa grupa agl surmester, cur ca vus eassas prùnts par la registraziùn.

• Surdè quist fögl da lavur da vossa gruppa al magister, cur cha vus essas pronts per la registraziun.

• Surdai quist fögl da lavur da vossa gruppa al magister, cur cha vus eschat pronts per la registraziun.


Tgei requisits duvrein nus (resti, material, tribuna) per nies sketch?

Tge requisits duvragn nus (raglia, material, tribuna) pigl noss sketch?

Che requisits druvains nus (vstieus, materiel, palc) per nos sketch?

Che requisits dovrain nus (büschmainta, material, palc) per nos sketch?


edir in cudisch da sgnoccas e vender/regalar el a parents ed enconuschents

edir egn cudesch da sgnocas a vender/schincagear el agls paraints ad ancunaschaints

edir ün cudesch da vizs e'l vender/regaler a paraints e cuntschaints

edir ün cudesch da vizs e til vender/regalar a paraints e cuntschaints


Tgei sa .............................. (= B, num dil secund raquintader) gia fetg bein?

Che so .............................. (= B, nom dal seguond raquinteder/da la seguonda raquintedra) fer già fich bain?

Che sa .............................. (= B, nom dal seguond raquintader/da la prüma raquintadra) far fingià fich bain?


Tgei sa .............................. (= A, num digl emprem raquintader) gia fetg bein?

Che so .............................. (= A, nom dal prüm raquinteder/da la prüma raquintedra) fer già fich bain?

Che sa .............................. (= A, nom dal prüm raquintader/da la prüma raquintadra) far fingià fich bain?


• Tgei ha plaschiu a vus il meglier en quei capetel?

• Tge â plaschieu a vus igl miglier an quell'unitad?

• Che s'ho plaschieu il meglder in quist'united?

• Che s'ha plaschü il meglder in quist'unità?


• Pertgei tractan ins insumma il tema 'sgnoccas' en scola?

• Partge tract'ign anzuma igl tema 'sgnocas' an scola?

• Perche as tratta il tema 'vizs' a scoula?


• Aschuntei il text tut tenor basegns, aschia ch'ins capescha la sgnocca era senza ch'ei drovi in raquintader.

• Aschuntad igl text tut tanor basegns, ascheia c'ign capescha la sgnoca ear sainza c'igl dovri egn raquintader.

• Scumparti tenor bsögn eir il text, uschè cha s'inclegia il sketch, eir sainza cha's drouva ün raquinteder.

• Scumparti tenor bsögn eir il text, uschè chi s'inclegia il sketch, eir sainza chi's douvra ün raquintader.


Avon ch'il scolast (ni ina scolara/in scolar) filmeschi las scenas, dat ei in'emprova generala, alla quala tut las scenas vegnan presentadas el plenum. Suenter mintga scena discutar davart ils puncts ch'ins savess aunc optimar. Pér suenter che quels puncts ein vegni risguardai e tuts ein cuntents culla presentaziun vegnan las scenas filmadas. Il film sa p.ex. vegnir presentaus a caschun dalla sera da geniturs.

Avànt c'igl surmester (near egna sculara/egn scular) filmescha las szenas, dat igl egn'amprova generala, an la quala tut las szenas vignan preschantadas agl plenum. Suainter mintga szena vean discuto davart igls puncts ca savessan ànc vagnir optimos. Per suainter ca quels puncts en vagnieus risguardos a tuts en cuntaints cun la preschantaziùn, vignan las szenas filmadas. Igl film sa p.ex. vagnir preschanto a caschùn da la sera da geniturs.

Aunz cha'l magister (u üna scolara/ün scolar) filma las scenas, do que üna prouva generela, inua cha tuot las scenas vegnan preschantedas in classa. Zieva mincha scena vain discuto davart ils puncts cha's vess pudieu optimer. Pür zieva cha quels puncts sun gnieus resguardos e cha tuots sun cuntaints culla preschantaziun, vegnan filmedas las scenas. Il film po p.ex. gnir preschanto in occasiun d'üna saireda da genituors.

Avant cha'l magister (o üna scolara/ün scolar) filmescha las scenas, daja üna prouva generala, ingio cha tuot las scenas vegnan preschantadas in classa. Davo mincha scena vain discus davart ils puncts chi's vess pudü optimar. Pür davo cha quels puncts sun gnüts resguardats e cha tuots sun cuntaints culla preschantaziun, vegnan filmadas las scenas. Il film po p.ex. gnir preschantà in occasiun d'üna sairada da genituors.


• Raquintei la sgnocca sut vusch cul fegl sco agid.

• Raquenta a tatez la sgnoca sut vusch cugl figl sco agid.

• Quintè il viz suot vusch cul fögl scu agüd.

• Quintai il viz suot vusch cul fögl sco agüd.


tedlar la contribuziun 'Tgei humor han ils Romontschs?'

tarlar la cuntribuziùn 'Tge humor han ils Rumantschs?'

tadler la contribuziun cul titul 'Tge umor han ils Rumantschs?'

tadlar la contribuziun cul titel 'Tge umor han ils Rumantschs?'


• Tgei ha plaschiu il meglier al publicum?

• Tge â plaschieu igl miglier agl publicum?

• Che ho plaschieu il meglder al public?


• Surded que figl agl surmester sco raport da lavur da la vossa grupa, cur ca vus eassas prùnts par la registraziùn.

• Surdè il fögl scu rapport da vossa gruppa al magister, cur cha vus essas pronts per la registraziun.

• Surdai il fögl sco rapport da vossa gruppa al magister, cur cha vus eschat pronts per la registraziun.


Tut las sgnoccas preferidas vegnan sinquei exponidas (cun lur carnets) sin ina meisa amiez la stanza. Ils scolars seradunan entuorn quella meisa. Il scolast presenta ussa el plenum l’idea dil project final, numnadamein in film da classa cun sgnoccas. Ei dat sgnoccas ch'ins sa raquintar meglier, autras seporschan da presentar sco sketch. Quei punct vegn discutaus en classa. Las sgnoccas preferidas vegnan repartidas sin duas gruppas (sgnoccas ch'ins sa raquintar e sgnoccas ch’ein il punct da partenza per in sketch). El plenum sedecida la classa per in schatg dallas sgnoccas che duein vegnir raquintadas ni presentadas sco sketchs el film. Cura che la schelta ei fatga, sto mintga scolar raquintar silmeins ina sgnocca ni giugar ina rolla en in sketch. Ils scolars sepreparan ussa da registrar il film.

Tut las sgnocas preferidas vignan senaquegl exponidas (cugls carnets) sen egna mesa amiez la stànza. Igls sculars saradùnan anturn quella mesa. Igl surmester preschainta uss agl plenum l'ideia digl project final, numnadameing egn film da classa cun sgnocas. Igl dat sgnocas c'ign sa raquintar miglier, otras en adatadas da vagnir preschantadas sco sketch. Que punct vean discuto an classa. Las sgnocas preferidas vignan repartgidas an duas grupas (sgnocas c'ign sa raquintar a sgnocas c'en igl punct da partenza par egn sketch). Agl plenum sadezeda la classa par sgnocas ca den vagnir raquintadas near giujeadas sco sketchs agl film. Cur ca la schelta e fatga, sto mintga scular raquintar seglmains egna sgnoca near giujear egna rola an egn sketch. Igls sculars sapreparan ussa da registrar igl film.

Tuot ils vizs preferieus ramassos in lur quadern vegnan preschantos sün maisa immez la staunza. Ils scolars as radunan intuorn la maisa. Il magister preschainta uossa a la classa l'ideja dal proget finel, nempe ün film da classa cun vizs. A do vizs cha's po quinter meglder, oters s'affaun meglder per preschanter scu sketch. Quist punct vain discuto in classa. Ils vizs preferieus vegnan scumpartieus sün duos gruppas (vizs cha's po quintar e vizs chi sun il punct da partenza per ün sketch). La classa tscherna ils vizs chi dessan gnir raquintos u preschantos scu sketchs i'l film. Cur cha la tscherna es fatta, stu mincha scolar quinter almain ün viz u giuver üna rolla in ün sketch. Ils scolars as preparan uossa per registrer il film.

Tuot ils vizs preferits ramassats in lur quaderns vegnan lura preschantats sün maisa immez la stanza. Ils scolars as radunan intuorn la maisa. Il magister preschainta uossa a la classa l'idea dal proget final, dimena ün film da classa cun vizs. I dà vizs chi's po quintar meglder, oters s'affan meglder per preschantar sco sketch. Quist punct vain discus in classa. Ils vizs preferits vegnan scumpartits sün duos gruppas (vizs chi's po quintar e vizs chi sun il punct da partenza per ün sketch). La classa tscherna ils vizs chi dessan gnir quintats o preschantats sco sketchs i'l film. Cur cha la tscherna es fatta, sto mincha scolar quintar almain ün viz o giovar üna rolla in ün sketch. Ils scolars as preparan uossa per registrar il film.


• Empleni communablamein la tabella sutvart.

• Amplaned cuminevlameing la tabela sutvart.


Fagei ils suandonts pass da lavur en gruppa:

Faged igls savundànts pass da lavur an grupa:


• Exercitei da presentar la sgnocca ordadora. Cussegliei in l'auter era pertuccont la mimica, la gestica e l'intonaziun.

• Exerzitad da preschantar la sgnoca ordafora. Cunzagliead l'egn l'oter ear partutgànt la mimica, la gestica a l'intunaziùn.

• Exercitè a preschanter il sketch ourdadour. Dè ün a l'oter cussagls cu druver la mimica, gests e cu intuner las frasas.

• Exercitai a preschantar il sketch ourdadoura. Dat ün a l'oter cussagls co dovrar la mimica e gests e co intunar las frasas.


schar empristar mintga scolar in cudisch da sgnoccas dalla biblioteca

schar amprastar mintga scular egn cudesch da sgnocas da la biblioteca

fer impraster a mincha scolar ün cudesch da vizs da la biblioteca

far imprastar a mincha scolar ün cudesch da vizs da la biblioteca


tedlar la contribuziun davart la gruppa DAMA&CO

tarlar la cuntribuziùn davart la grupa DAMA&CO

tadler la contribuziun davart la gruppa DAMA&CO

tadlar la contribuziun davart la gruppa DAMA&CO


ir alla tscherca da cabarettists romontschs e presentar els alla classa

ir a la tscheartga da cabaretists rumàntschs a preschantar els a la classa

ir in tschercha da cabarettists rumauntschs ed als preschanter in classa

ir in tschercha da cabarettists rumantschs o da cabarettistas rumantschas e tils preschantar in classa


Ils scolars che giogan in sketch, semettan ensemen en dus, treis ni quater (tut tenor il diember da persunas che cumparan ellas sgnoccas). Els fan ils pass da lavur descrets sil model 10.1b.

Igls sculars ca giojan egn sketch, sametan anzemel an dus, tres near quater (tut tanor igl diember da parsùnas ca cumparan an las sgnocas). Els fan igls pass da lavur dascrets segl modèl 10.1b.

Ils scolars chi preschaintan ün sketch as mettan insembel in trais u quatter (tuot tenor il numer da persunas chi cumperan i'ls stincals). Els faun ils pass da lavur descrits i'l model 10.1b.

Ils scolars chi preschaintan ün sketch as mettan insembel in trais o quatter (tuot tenor il nomer da persunas chi cumparan i'ls vizs). Els fan ils pass da lavur descrits i'l model 10.1b.


• Legi per vus treis gadas da bass la sgnocca. Sutlingei ils plaids che ston vegnir accentuai e nua ch'igl ei quintau da far pausas.

• Ligia par te tres gea dascus la sgnoca. Sutastrescha igls pleds ca ston vagnir aczentuos a noua c'igl e da far possas.

• Legè per vus trais voutas il viz minchüna e minchün daperse. Suottastrichè ils pleds chi stöglian gnir accentuos e markè, inua cha's stu fer posas.

• Legiai trais jadas il viz minchüna e minchün da per sai. Suottastrichai ils pleds chi ston gnir accentuats e marcai, ingio chi's sto far posas.


• Mettei dalla vart il fegl e raquintei in a l'auter la sgnocca.

• Mated tuts da la vart igl figl a raquintad l'egn a l'oter las sgnocas.

• Mettè il fögl da la vart e quintè il viz ün a l'oter.

• Mettai il fögl da la vart e quintai il viz ün a l'oter.


• Tgei resun general ha il film survegniu?

• Tge resùn general â igl film survagnieu?

• Che resun ho il film surgnvieu in generel?

• Che resun ha il film surgni in general?


• Dei in resun. Tgei ei gia bien e tgei stuess aunc vegnir migliurau?

• Ded egn resùn suainter mintga sgnoca. Tge e bien a tge savess ànc vagnir migliuro?

• Dè ün resun. Che vo già bain e che as pudess auncha fer melglder?

• Dat ün resun. Che va fingià bain e che as pudessa amo far meglder?


Ils scolars che raquentan<strong> ina sgnocca</strong> semettan ensemen en dus e fan ils pass da lavur descrets sil model M10.1a.

Igls sculars ca<strong> raquentan egna sgnoca</strong> sametan anzemel an dus a fan igls pass da lavur dascrets segl modèl M10.1a.

Ils scolars chi quintan ün viz as mettan insembel in duos e faun ils pass da lavur descrits i'l model M10.1a.

Ils scolars chi quintan ün viz as mettan insembel in duos e fan ils pass da lavur descrits i'l model M10.1a.


Fè ils seguaints pass da lavur in gruppa:

Fat ils seguaints pass da lavur in gruppa:


Rispunder allas damondas dall'incumbensa 2 e discutar quellas pér suenter la presentaziun avon in publicum. Las suandontas damondas san accumpignar l’evaluaziun finala en classa:

Raspunder las amparadas da l'incumbensa 2 a discutar quellas per suainter la preschantaziùn avànt egn publicum. Las savundàntas amparadas san acumpagnear l'evaluaziùn finala an classa:

Respuonder a las dumandas da la lezcha 2 e discuter quellas pür zieva las preschantaziuns davaunt ün public. Las seguaintas dumandas paun accumpagner l'evaluaziun finela in classa:

Respuonder a las dumondas da la lezcha 2 e discuter quellas pür davo las preschantaziuns davant ün public. Las seguaintas dumondas pon accumpagnar l'evaluaziun finala in classa:


Co ha la lavur da partenari/gruppa funcziunau?

Co â la lavur da partenari/grupa funcziùno?


envidar in cabarettist romontsch che raquenta co el inventa e presenta sgnoccas

anvidar egn cabaretist rumàntsch ca raquenta co el invantescha a preschainta sgnocas

invider ad ün cabarettist rumauntsch u üna cabarettista rumauntscha chi quinta, cu ch'el/ella invainta robas da rir

invidar ad ün cabarettist rumantsch o ad üna cabarettista rumantscha chi quinta, co ch'el/ella invainta robas da rier


• Discutei ed organisei l'inscenaziun dalla sgnocca (requisits, costums, tribuna).

• Discutad ad organisad l'inszenaziùn da la sgnoca (requisits, costums, tribuna).

• Discutè ed organisè la scena dal sketch (requisits, costüms, palc).

• Discutai ed organisai la scena dal sketch (requisits, costüms, palc).


• Tgei san ins emprender en quei connex e per tgei drovan ins quei pli tard?

• Tge san ign amprender an que conex a par tge dovr'ign quegl ple tard?

• Che as po imprender in quist connex e perche as drouva que pü tard?

• Che as poja imprender in quist connex e perche as douvra quai plü tard?


c) Ils scolars repetan el plenum ils temas tractai ell'unitad.

c) Igls sculars repetan an classa  igls temas tractos an l'unitad.

c) Las scolaras repetan an classa las tematicas tractadas ainten l’unitad.

c) Ils scolars repetan in classa las tematicas trattedas ill''united.

c) Ils scolars repetan in classa las tematicas trattadas ill'unità.


Rispostas pusseivlas: A mi eis ei buca dau en egl. / Jeu hai buca ughegiau da rir, perquei che jeu level buca rir ora il scolast. / Igl ei buca stau legher.

Raspostas pussevlas: A mei e'gl betga curdo sei. / Jou ve betga uagieu da rir,  parquegl ca jou leva betga rir or igl surmester. / Igl e betga sto legher.

Respostas pussiblas: A me nun ho do in ögl ünguotta/Eau nu d'he bado ünguotta/ Eau nu d'he ris-cho da rir, perque ch'eau nu vulaiva rir our il magister. / Que nu'm paraiva da rir.

Respostas pussiblas: Eu nun ha badà nöglia. / Eu nun ha ris-chà da rier, perquai ch'eu nu vulaiva rier oura al magister. / A mai nu paraiva quai da rier.


Risposta pusseivla: Enzatgei era auter, buca 'normal', buca sco quei ch'ins spetga dad in scolast.

Rasposta pussevla: Anzatge eara oter, legher, betga 'normal', betga sco quegl c'ign spetga dad egn surmester.

Resposta pussibla:  Perque cha qualchosa d'eira oter, insolit, na uschè scu cha's spetta d'ün magister.

Resposta pussibla: Perquai cha alch d'eira oter, insolit, na uschè sco chi's spetta d'ün magister.


Suenter in mument interrumpa el l'activitad e tematisescha las reacziuns dils scolars. El plidenta singuls scolars.

Suainter egn mumaint interrumpa el l'activitad a tematisescha las reacziùns digls sculars. El plidainta singuls sculars.

Zieva ün mumaint interrumpa el l'activited e tematisescha las reacziuns dals scolars. El as drizza a singuls scolars.

Davo ün mumaint interrumpa el l'actività e tematisescha las reacziuns dals scolars. El as drizza a singuls scolars.


El tutorial ch'ils scolars fan en dus (incumbensa 3) han els il pensum da declarar enzatgei a moda capeivla e creativa als conscolars. Exempels: zambergiar enzatgei, faldar ina figura, far muffins ni in smoothie, pinar il pneu dil velo, declarar co ins dat troccas ni schah, etc.

Agl tutorial c'igls sculars fan an dus (leztga 3) ân els la leztga da declarar anzatge a moda capevla a creativa agls cunsculars. Exaimpels: zambargear anzatge, faldar egna figura, far mufins near egn smoothie, pinar igl pneu digl velo, declarar co ign dat jass near schah, etc.

3. Pigl tutorial tgi las scolaras preparan an dus on ellas l'incumbensa da declarar ensatge an moda tgapibla e creativa allas conscolaras. Exaimpels: zamberger ensatge, faldar ena figura, far muffins, cuntschier igl pneu digl velo, declarar igl gi da schah u en gi da tgertas e.u.a.

3. I'l tutorial cha'ls scolars preparan in duos haun els l'incumbenza da declarer qualchosa in maniera chapibla e creativa als conscolars. Exaimpels: zambrager qualchosa, fodager üna figüra, fer muffins u ün smoothie, cumader il pneu dal velo, declarer il gö da schah u ün gö da chartas e.u.i.

3. I'l tutorial cha'ls scolars preparan in duos han els l'incumbenza da declerar alch in maniera inclegiantaivla e creativa als conscolars. Exaimpels: zambriar alch, fodar alch cun palperi, far muffins o ün smoothie, cumadar il pneu dal velo, declerar il gö da schah o ün gö da chartas e.u.i.


Ils scolars survegnan peda da discutar e ponderar ensemen tgei tema ch'interessescha els. Ell'incumbensa 3e) (p.72) ston els sedecider per in tema.

Igls sculars survignan peada da discutar a ponderar anzemel tge tema c'interessescha els. An la leztga 3. e) (p.74) ston els sadezeder par egn tema.

Igl scolast dat taimp allas scolaras da discutar e ponderar ansemen, tge tematica tgi las interessescha. Aint igl exercezi 3e da chel tgapetel (p. 33) ston ellas sa decider per en tema.

Il magister do temp als scolars da discuter e ponderer insembel che tematica chi'ls interessa. I'l chapitel 3. e) as stöglian els decider per üna tematica.

Il magister dà temp als scolars da discuter e ponderar insembel che tematica chi tils interessa. I'l chapitel 3. e) as ston els decider per üna tematica.


Ell'incumbensa 10 ston ils scolars rimnar cun in partenari diesch plaids ch'els din adina per tudestg e mussar quels als conscolars. Ei fa senn da nudar quels gia da bial'entschatta.

An la leztga 10 ston igls sculars rimnar cun egn partenari diesch pleds c'els gin adigna par tudestg a mussar quels agls cunsculars. Igl fa sen da nudar quels schon da beal'antscheata.

Aint igl exercezi 11 da chel tgapetel ston las scolaras rimnar cun ena partenaria tschintg pleds tudestgs tg'ellas dovran adegna puspe cun discorrer rumantsch. Las translaziuns u variantas rumantschas ston ellas alloura preschentar ed introdueir an classa. I fò senn da lascher nudar chels pleds gio all'antschatta digl tgapetel.

I'l chapitel 10 stöglian ils scolars ramasser cun ün partenari u üna partenaria desch pleds tudas-chs ch'els drouvan adüna darcho cun discuorrer rumauntsch. Las traducziuns u variantas rumauntschas stöglian els alura preschanter ed introdür in classa. A fo sen da lascher noter quels pleds già al principi dal chapitel.

I'l chapitel 10 ston ils scolars ramassar cun ün partenari o üna partenaria desch pleds tudais-chs ch'els douvran adüna darcheu cun discuorrer rumantsch. Las traducziuns o variantas rumantschas ston els lura preschantar ed introdüer in classa. I fa sen da laschar notar quels pleds fingià al principi dal chapitel.


Sco introducziun ell'unitad e per experimentar con grev ch'igl ei da communicar, sch'ins ha buca plaids avunda, fan ils scolars il giug Tabu (M1.1a-b) e discuteschan silsuenter las damondas.

Sco introducziùn an l'unitad a par experimentar quànt greav c'igl e da comunitgear, sch'ign â betga pleds avunda, fan igls sculars igl gioi Tabu (M1.1a-b) a discuteschan suainter las amparadas.

Scu introducziun ill'united e per experimenter quaunt greiv cha'd es da comunicher, scha'l s-chazi da pleds es memma pitschen, faun ils scolars il gö 'Tabu' (M1.1a-b). Zieva discutan els las dumandas.

Sco introducziun ill'unità e per experimentar quant greiv chi'd es da comunichar, scha'l s-chazi da pleds es massa pitschen, fan ils scolars il gö 'Tabu' (M1.1a-b). Lura discutan els las dumondas.


Per far la punt al giug Lexicampiun damonda il scolast co ils cudischs, els quals ils plaids vegnan declarai, senumien (lexicon, il plaid 'lexem' deriva dil grec e munta 'plaid').

Par far la pùnt cugl gioi Lexicampiùn ampeara la surmestra co igls cudeschs, agls quals igls pleds vignan declaros, sanumnan (lexicon, igl pled 'lexem' dariva digl grec a munta 'pled').

Igl scolast dumonda, scu tg'igls codeschs, aint igls quals igls pleds vignan declaros, sa nomnan (lexicon, igl pled lexem dereiva digl grec e monta pled).

Per fer la punt al gö 'Lexichampiun' po il magister dumander che gener da cudesch chi cuntegna spiegaziuns e definiziuns da pleds (ex.: ün lexicon; il pled 'lexem' deriva dal grec e voul dir 'pled').

Per far la punt al gö 'Lexicampiun' po il magister dumandar che gener da cudesch chi cuntegna spiegaziuns e definiziuns da pleds (ex.: ün lexicon; il pled 'lexem' deriva dal grec e voul dir 'pled').


En connex cul pensum 2c sa il scolast tschentar la suandonta damonda: Tier tgei tematica s'audan ils suandonts plaids?

An conex cun la leztga 2c sa la surmestra tschantar la savundànta amparada: Tier tge tematica s'odan igls savundànts pleds?

An connex cun chel exercezi pò igl scolast far la suandonta dumonda: Tar tge tema totgan igls suandonts pleds?

In connex culla lezcha 2c dal chapitel po il magister fer la seguainta dumanda: Tar che tematica tuochan ils seguaints pleds?

In connex culla lezcha 2c dal chapitel 1po il magister far la seguainta dumonda: Pro che tematica toccan ils seguaints pleds?


Hai jeu scret il text aschia ch'el ei interessants pil lectur?

Ve jou scret igl text ascheia c'el e interessànt pigl lectur?

Va ia scretg igl text uscheia tgi el è interessant pigl lectour/per la lectoura?

D'he eau scrit il text uschè ch'el es interessant pel lectur?

N'haja scrit il text uschè ch'el es interessant pel lectur?


Jeu hai dau tut las informaziuns necessarias per capir il text.

Jou ve do tut las infurmaziùns nezessarias par capir igl text.

Ia va do tot las infurmaziuns tgi ins dovra per tgapeir igl text.

Eau d'he do tuot las infurmaziuns necessarias per incler il text.

Eu n'ha dat tuot las infuormaziuns necessarias per incleger il text.


In text ei pli interessants, sche ti scrivas el a moda varionta ed aschia ch'il lectur ha il sentiment ch'el fetschi era part dil text, ch'el vesi, fredi e senti sez la situaziun.

Egn text e ple interessànt, scha tei scrivas el a moda varieada ad ascheia c'igl lectur â igl santimaint c'el segi ear là, c'el vezi, freadi a sainti sez la situaziùn.

En text è pi interessant, schi te igl screivas an moda varionta ed uscheia tgi igl lectour/la lectoura ò igl sentimaint da far part digl text, uscheia tgi el/ella vei, savoira e resainta sez/sezza la situaziun.

Ün text es pü interessant, scha tü il scrivast in möd vario ed uschè cha'l lectur ho il sentimaint da fer part dal text, uschè ch'el vezza, savura e sainta svess la situaziun.

Ün text es plü interessant, scha tü til scrivast in möd varià ed uschè cha'l lectur ha il sentimaint da far part dal text, uschè ch'el vezza, savura e sainta svess la situaziun.


2. Suenter mintga text deis vus in resun agl autur/als auturs tenor ils suandonts criteris:

2. Suainter mintga text dez vus egn resùn agl autur/agls auturs tanor igls savundànts criteris:

2. Siva mintga text dez vous en resung agl autour/all'autoura tenor igls suandonts criteris:

2. Zieva mincha text dais vus ün resun a l'autur/a l'autura tenor ils seguaints criteris:

2. Davo mincha text dais vus ün resun a l'autur/a l'autura tenor ils seguaints criteris:


Jeu hai variau las entschattas dallas construcziuns.

Jou ve mido giou las antscheatas da las construcziùns.

Ia va variia las antschattas dallas construcziuns.

Eau d'he vario ils cumanzamaints da las frasas.

Eu n'ha varià ils cumanzamaints da las frasas.


Igl ple tard sund jou ieu/ida a litg ...


Jou ve partgieu igl mieus text an diferaintas parts.

Ia va partia igl mies text an differentas parts.

Eau d'he dividieu mieu text in differentas parts.

Eu n'ha dividi meis text in differentas parts.


Jeu hai scret grond tut ils nums da persunas e da loghens.

Jou ve scret grànd tut igls nums da parsùnas a da liacs.

Ia va scretg grond tot igls noms da persungas e lis.

Eau d'he scrit grand tuot ils noms da persunas e da lös.

Eu n'ha scrit grond tuot ils noms da persunas e da lös.


En ina conferenza da scriver studegias ti ensemen cun tes conscolars e tias conscolaras co ins savess migliurar tiu text. Fagei quei aschia:

An egna conferenza da scriver studegias tei anzemel cugls teas cunsculars co ign savess migliurar igl tieus text. Faged quegl sco savundànt:

Ainten en luvratori da screiver pondereschas te ansemen cun las tias conscolaras ed igls ties conscolars, scu tgi ins pudess migliurar igl ties text. Fasche chegl uscheia:

In ün lavuratori da scriver pondereschast tü insembel cun tieus conscolars e tias conscolaras, cu cha's pudess amegldrer tieu text. Fè que uschè:

In ün lavuratori da scriver pondereschast tü insembel cun teis conscolars e tias conscolaras, co chi's pudess amegldrar teis text. Fat quai uschè:


Jeu hai scret endretg ils plaids e mirau suenter el vocabulari en cass da dubi.

Jou ve scret andretg igls pleds a vurdo suainter agl pledari an cass da dubi.

Ia va scretg igls pleds andretg e vurdo aint igl vocabulari an cass da dubi.

Eau d'he scrit ils pleds inandret e guardo zieva aint il dicziunari in cas da dubi.

Eu n'ha scrit ils pleds inandret e guardà davo aint il dicziunari in cas da dubi.


Hai jeu risguardau l'ortografia e l'interpuncziun?

Ve jou risguardo l'ortografeia a l'interpuncziùn?

Va ia risguardo l'ortografia e l'interpuncziun?

D'he eau resguardo l'ortografia e l'interpuncziun?

N'haja resguardà l'ortografia e l'interpuncziun?


Jeu hai scret tut las informaziuns necessarias per capir il text.


Jeu hai evitau da repeter ils medems plaids.

Jou ve evito da repeter igls madems pleds.

Ia va evito da repeter igls madems pleds.

Eau d'he evito da repeter ils listess pleds.

Eu n'ha evità da repeter ils listess pleds.


Jeu hai fatg suenter mintga construcziun in segn d'interpuncziun.

Jou ve fatg suainter mintga construcziùn egn'anzena d'interpuncziùn.

Ia va fatg en segn d'interpuncziun (. ! ?) siva mintga construcziun.

Eau d'he fat ün segn d'interpuncziun zieva mincha frasa.

Eu n'ha fat ün segn d'interpuncziun davo mincha frasa.


P.ex.: Scrivan ins exerceci buca cun z alla fin dil plaid? Lein mirar suenter el vocabulari per far la segira.

P.ex.: Vean fegl betga scret cun i? Lagn vurdar suainter agl pledari par far la siira.

P. ex.: Ia crei tgi ins screiva exercezi cun en z alla fegn digl pled. Vurdagn aint igl vocabulari per esser sieirs/sieiras.

P.ex.: Nu's scriva exercici cun ün z a la fin dal pled? Consultainsa il dicziunari per esser sgürs.

P.ex.: Nu's scriva exercici cun ün z a la fin dal pled? Consultain il dicziunari per esser sgürs.


Rimna tons cavazzins sco pusseivel che van a prau culs differents senns.

Remna tànts tgavazegns sco pussevel ca van a pro cugls diferaints sens.

Rimna schi blers tgavazzigns scu pussebel tgi von a pro cugls differents senns.

Ramassa ils pü bgers chavazzins pussibels chi s'affaun culs differents sens.

Ramassa ils plü blers chavazzins pussibels chi s'affan culs differents sens.


D'heja scrit il text uschè ch'el es interessant pel lectur?


Legia tiu text e controllescha ils suandonts puncts. Fai in crutsch ella colonna dretga tier quei che va a prau cun tei.

Ligia igl tieus text a controlescha igls savundànts puncts. Fe egn croc an la colona dretga tier quegl ca va a pro cun te.

Ligia igl ties text e controllescha igls suandonts puncts. Fò ena crousch ainten la colonna dretga tar chegl tgi constat per tè.

Legia tieu text e controlla ils seguaints puncts. Fo üna cruschina illa culuonna a dretta tar que chi tuorna per te.

Legia teis text e controlla ils seguaints puncts. Fa üna cruschina illa culuonna a dretta pro quai chi tuorna per tai.


P.ex.: Ti has scret ina fetg buna finiziun.

P.ex.: Tei âs scret egna fetg bùna finiziùn.

P. ex.: Te ast scretg ena fitg bunga fegn.


Jeu hai scret grond all'entschatta dallas construcziuns.

Jou ve scret grànd a l'antscheata da las construcziùns.

Ia va scretg grond all'antschatta dallas construcziuns.

Eau d'he scrit grand al cumanzamaint da las frasas.

Eu n'ha scrit grond al cumanzamaint da las frasas.


1. Mintga scolar/scolara ni gruppa da scolars prelegia siu text.

1. Mintga scular/sculara near grupa da sculars preligia igl sieus text.

1. Mintga scolar/scolara u mintga gruppa preligia igl sies text.

1. Mincha scolar/scolara u gruppa da scolars prelegia sieu text.

1. Mincha scolar/scolara o gruppa da scolars prelegia seis text.


• Dat ei plaids ch'ins savess midar, p.ex. plaids screts per tudestg. Ni has ti duvrau savens ils medems plaids?

• Dat igl pleds c'ign savess midar, p.ex. pleds screts par tudestg. Near âs tei duvro savens igls madems pleds?

• Dattigl pleds tgi ins pudess midar, p. ex. pleds scretgs an tudestg? U ò igl autour/l’autoura duvro savens igls madems pleds?

• Do que pleds cha's pudess müder, p.ex. pleds scrits in tudas-ch. U ho l'autur/l'autura druvo suvenz ils listess pleds?

• Daja pleds chi's pudess müdar, p.ex. pleds scrits in tudais-ch. O ha l'autur/l'autura dovrà suvent ils listess pleds?


Jeu hai partgiu miu text en differentas parts.

Jou ve partgieu igl text an diferaintas parts.


Jeu hai buca fatg construcziuns memia liungas.

Jou ve betga fatg construcziùns megna lùngas.

Ia va betg scretg construcziuns mengia lungas.


Mias vacanzas da stad vividas cun tut ils senns

Las mias vacanzas da stad viveidas cun tot igls senns


Jeu hai variau las entschattas dallas construcziuns.

Jou ve mido giou las antscheatas da las construcziùns.

Ia va variia las antschattas dallas construcziuns.


Il pli special che jeu hai magliau duront las vacanzas ...

Igl ple spezial ca jou ve maglieu durànt las vacànzas ...

Igl pi spezial tgi ia va maglea durant las vacanzas ...

Il pü speciel ch'eau d'he mangio düraunt las vacanzas ...

Il plü special ch'eu n'ha mangià dürant las vacanzas ...


Il pli staunchels/stauncla sun jeu staus/stada, cura che ...

Igl ple stàncel/stàncla sund jou sto/stada, cur ca ...

Igl pi stanchel sung ia sto/La pi stancla sung ia stada, cura tgi ...

Il pü staungel/staungla suni sto/steda, cur cha ...

Il plü stanguel/stangla suna stat/statta, cur cha ...


Jeu hai scret endretg ils plaids e mirau suenter el vocabulari en cass da dubi.


Jeu hai scret grond all'entschatta dalla construcziun.

Ia va scretg grond all’antschatta dallas construcziuns.


Il meglier ch'ei schabegiau a mi questa stad ...

Igl miglier ca mi e capito questa stad ...

Igl migler tgi am è capito chesta stad ...

Il meglder chi m'es capito quista sted ...

Il meglder chi m'es capità quista stà ...


Hai jeu risguardau l'ortografia e l'interpuncziun?

Va ia risguardo l'ortografia e l'interpuncziun?


• Cheu ei enzatgei dau en egl a mi. Jeu hai ina damonda.

• Qua e anzatge do an îl a mei. Jou ve egn' amparada.

• Cò m'ho do qualchosa in ögl. Eau d'he üna dumanda.

• Quia m'ha dat alch in ögl. Eu n'ha üna dumonda.


• cun duvrar enstagl d'in verb general (p.ex. 'dir', 'ir') verbs pli specifics (p.ex. 'exprimer', 'caminar'),

• cun duvrar, anstagl d'egn verb general (p.ex. 'gir', 'ir'), verbs pli spezifics (p.ex. 'exprimer', 'marschar'),

• cun duvrar verbs pi specifics (p. ex. clamar, sagleir) an pe dad en verb general (p. ex. deir, eir),

• cun druver, impè d'ün verb generel (p.ex. 'dir', 'ir'), verbs pü specifics (p.ex. 'exprimer', 'chaminer'),

• cun dovrar, impè d'ün verb general (p.ex. 'dir', 'ir'), verbs plü specifics (p.ex. 'exprimer', 'chaminar'),


3. Fagei suenter mintga punct notizias en vies text e surlavurei el suenter.

3. Faged suainter mintga punct notiztgas agl voss text a surluvrad suainter el.

3. Fasche siva mintga punct notiztgas aint igl voss text e surluvre chel alloura.

3. Fè zieva mincha punct notizchas aint in vos text e surlavurè quel alura.

3. Fat davo mincha punct notizchas aint in vos text e til surlavurai.


P.ex.: Jeu hai buca capiu enzatgei all'entschatta. Daco …?

P.ex.: Jou ve betga gest capieu anzatge. Partge …?

P. ex.: Ia va betg ancletg ensatge all'antschatta. Pertge ...?

P.ex.: Eau nu d'he inclet qualchosa al cumanzamaint. Perche ...?

P.ex.: Eu nun ha inclet alch al cumanzamaint. Perche ...?


• Tgei sort da humor plai il meglier a vus?

• Tge sort da humor ple igl miglier a vus?

• Che sort d'umur as plescha il meglder?

• Che sort d'umur as plascha il meglder?


Tgei ha il victur fatg meglier che tschel?

Tge â igl victur fatg miglier ca tschel?

Che ho quel chi ho fat la pü bella grimmassa fat meglder cu l'oter?

Che ha quel chi ha fat la plü bella grimassa fat meglder co l'oter?


• Enconuscheis vus aunc autras persunas che fan legras grimassas?

• Ancunaschez vus ànc otras parsùnas ca fan legras grimassas?

• Cugnuschais vus auncha ad otras persunas chi faun grimassas da rir?

• Cugnuschais vus amo ad otras persunas chi fan grimassas da rier?


• Tgei auters tratgs caracteriseschan ina persuna ch'ei legra?

• Tge oters tratgs caracteriseschan egna parsùna c'e legra?

• Che oters trats caracteriseschan ad üna persuna chi so fer rir?

• Che oters trats caracteriseschan ad üna persuna chi sa far rier?


• Tgei tetel savess ins dar a mintga gruppa?

• Tge tetel savess ign dar a mintga grupa?

• Che titul as pudess der a las singulas gruppas?

• Che titel as pudessa dar a las singulas gruppas?


b) Il scolast copiescha M2.1a-b sin fegls A3 e taglia ora las sdremas da pupi che cuntegnan mintgamai ina situaziun dalla poesia. El metta las sdremas da pupi giun plaun. Ils scolars survegnan ussa il pensum da far uorden cullas sdremas da pupi. Els fan gruppas cullas situaziuns che sebasan sil medem principi da humor.

b) Igl surmester coptga M2.1a-b sen figls A3 a taglia or las sdremas da pulpier ca cuntegnan mintgame egna situaziùn da la poeseia. El meta gioubass las sdremas da pulpier. Igls sculars survignan ussa la leztga da far urden cun las sdremas da pulpier. Els fan grupas cun las situaziùns ca sabasan segl madem prinzipi da humor.

b) Il magister copcha ils models M2.1a-b sün fögls A3 e taglia our las strivlas da palperi chi cuntegnan minchüna üna situaziun da la poesia. El metta las strivlas da palperi giò per terra. Ils scolars haun uossa la lezcha da fer uorden cullas strivlas da palperi. Els faun gruppas cullas situaziuns chi haun il listess princip d'umur (vair las soluziuns pussiblas suotvart).

b) Il magister copcha ils models M2.1a-b sün fögls A3 e taglia oura las striblas da palperi chi cuntegnan minchüna üna situaziun da la poesia. El metta las striblas da palperi giò per terra. Ils scolars han uossa la lezcha da far uorden cullas striblas da palperi. Els fan gruppas cullas situaziuns chi han il listess princip d'umur (verer las soluziuns pussiblas suotvart).


e) Il scolast fa ina concurrenza da grimassas cull'entira classa. Ils victurs san dar in encunter l'auter tochen ch'ei resta mo pli in – il profi da grimassas. Ils scolars nodan il num dil victur silla lingia.

e) Igl surmester fa egna concurenza da grimassas cun l'antiera classa. Igls victurs san mintame giujear anavànr l'egn ancùnter l'oter tocen c'igl resta me ple egn – igl profi da grimassas. Igls sculars nodan igl num digl victur sen la lingia.

e) Il magister fo üna concurrenza da grimassas cun tuot la classa. Quels chi faun las pü bellas grimassas paun giuver ün cunter l'oter, fin cha resta be aunch'ün – il profi da grimassas. Ils scolars notan il nom dal vandscheder sülla lingia.

e) Il magister fa üna concurrenza da grimassas cun tuot la classa. Quels chi fan las plü bellas grimassas pon giovar ün cunter l'oter, fin chi resta be amo ün – il profi da grimassas. Ils scolars notan il nom dal vendschader sülla lingia.


• En tgei situaziuns ein negins ni mo paucs affons stai sin peis?

• An tge situaziùns e nign near en me pocs unfànts stos sen pes?

• In che situaziuns nu sun üngüns u be pochs iffaunts stos sü?

• In che situaziuns nu sun ingüns o be pacs uffants stats sü?


c) Ils scolars nodan treis ulteriuras situaziuns da lur mintgadi che fan rir els ed attribueschan quellas allas gruppas.

c) Igls sculars nodan tres ulteriuras situaziùns da lur mintgagi ca fan rir els ad atribueschan quellas situaziùns a las grupas.

c) Ils scolars notan trais ulteriuras situaziuns da lur minchadi chi faun rir ed attribueschan quellas a las gruppas.

c) Ils scolars notan trais ulteriuras situaziuns da lur minchadi chi fan rier e tillas attribuischan a las gruppas.


Nudar las descripziuns dallas gruppas (tetels) sin cedels ed attribuir ellas allas situaziuns.

Nudar las descripziùns da las grupas (tetels) sen zedels ad atribuir a las situaziùns.

Noter las descripziuns da las gruppas (tituls) sün scrittins ed attribuir quels a las situaziuns.

Notar las descripziuns da las gruppas (titels) sün scrittins e tillas attribuir a las situaziuns.


• Numnei ulteriuras situaziuns che van a prau cullas gruppas.

• Numnad ulteriuras situaziùns ca van a pro cun las grupas.

• Numnè ulteriuras situaziuns chi s'affaun cullas gruppas.

• Nomnai ulteriuras situaziuns chi s'affan cullas gruppas.


Ins ri buc ora auters. Quei savess permalar enzatgi. Jeu less era buca ch'enzatgi riess ora mei, sche quei schabegiass a mi.

Ign ri betg or oters. Quegl savess amparmalar near far trest anzatgi. Jou less ear betga c'anzatgi riess or me, scha quegl schabigess a mei.

A nu's ria our ad oters. / Que pudess spermaler a qualchün. / Eau nu vess neir na gugent cha qualchün am riess our, scha'l listess capitess a me.

I nu's ria oura ad oters. / Quai pudess spermalar ad inchün. / Eu nu vess neir na jent ch'inchün am riess oura, scha'l listess capitess a mai.


Silsuenter san ins discutar las suandontas damondas en classa:

Suainter san ign discutar las savundàntas amparadas an classa:

Alura as po discuter las seguaintas dumandas in classa:

Lura as poja discuter las seguaintas dumondas in classa:


d) Ils scolars emprovan da far rir in l’auter mo cun egliadas e grimassas. Silsuenter dattan els in cuort resun alla classa:

d) Igls sculars amprovan da far rir l'egn l'oter me cun iglieadas a grimassas. Suainter datan els egn curt resùn a la classa:

d) Ils scolars prouvan da fer rir ün a l'oter be cun ögliedas e grimassas. Alura daun els ün cuort resun a la classa:

d) Ils scolars provan da far rier ün a l'oter be cun ögliadas e grimassas. Lura dan els ün cuort resun a la classa:


Tgi ei vegnius pli spert da far rir tschel?

Tgi e vagnieu da far rir ple speart tschel?

Chi es sto bun da fer rir pü svelt a sieu conscolar/sia conscolara?

Chi es stat bun da far rier plü svelt a seis conscolar o a sia conscolara?


• Perche sun da quellas situaziuns da rir?


Il scolast surdat al victur la medaglia (M2.2a).

Igl surmester surdat agl victur la medaglia (M2.2a).

Il magister surdo al vandscheder la medaglia (M2.2a).

Il magister surdà al vendschader la medaglia (M2.2a).


Per far la punt al proxim tema sa il scolast dumandar:

Par far la pùnt cugl proxim tema sa igl surmester amparar:

Per fer la punt al prossem tema po il magister dumander il seguaint:

Per far la punt al prossem tema po il magister dumandar il seguaint:


• En tgei situaziuns ein ils pli biars affons stai sin peis?

• An tge situaziùns en igls ple blears unfànts stos sen pes?

• In che situaziuns sun ils pü bgers iffaunts stos sü?

• In che situaziuns sun ils plü blers uffants stats sü?


• Daco ein quellas situaziuns buca legras per vus?

• Partge en quellas situaziùns betga legras par vus?

• Perche nu sun quellas situaziuns tenor vus da rir?

• Perche nu sun quellas situaziuns tenor vus da rier?


Il scolast discutescha la sligiaziun culs scolars. El sa dumandar:

Igl surmester discutescha la schliaziùn cugls sculars. El sa amparar:

Il magister discuta la soluziun culs scolars. El po dumander:

Il magister discuta la soluziun culs scolars. El po dumandar:


• Che pled es il pü divertaivel? Perche?


Il giug vegn daus en gruppas da quater. Enamiez la meisa ein las cartas d'encurir (M2.1c) e las cartas da plaids (M2.1a-b) cul tgau engiu sin dus mantuns. Mintga scolar pren ina carta da plaids e legia siu plaid. Suenter vegn ina carta d'encurir viulta e prelegida. Il scolar che ha il plaid tschercau ha gudignau la runda e survegn las cartas dils auters giugadurs ch'el sa metter dalla vart e che valan sco puncts per el. Eventualmein dat ei dus ni treis plaids che corrispundan al plaid encuretg. Quel ni quella che reaghescha il pli spert ed ha raschun, survegn las cartas dils auters giugadurs. Sch'in giugadur reaghescha ed igl ei buca correct, sto el metter sia carta aviartamein sin meisa e spitgar la proxima runda. Sche negin ha in plaid che corrispunda als criteris, vegnan quels plaids puspei mess sut la pluna da plaids. Ei vegn giugau tochen ch'ei ha neginas cartas da plaids pli. Il giugadur cun las pli biaras cartas ei il lexicampiun.

Igl gioi vean do an grupas da quater. Amiez la mesa en las tgartas (M2.1c) a las tgartas da pleds (M2.1a-b) vieultas sen dus mantùns. Mintga scular prenda egna tgarta da pleds a ligia igl sieus pled. Suainter vean egna tgarta digl mantùn 'Ancuretg vean …' vieulta a preligida. Igl scular c'â igl pled ancuretg â gudagnieu la runda a survean las tgartas digls oters giujeaders. Eventualmeing dat igl dus near tres pleds ca coraspundan agl pled ancuretg. Quel near quella ca reagescha igl ple speart, survean las tgartas digls oters giujeaders. Scha nign â egn pled ca coraspunda agls criteris, vignan quels pleds puspe mess sut la plùna da pleds. Igl vean giujieu tocen c'igl â nignas tgartas da pleds ple. Igl giujeader cun las ple blearas tgartas e igl lexicampiùn.

Igl gi vign fatg an gruppas da quatter. Anmez la meisa sa cattan dus plomas cun cartas, mintgamai cugl tgea giudem: Las cartas Tschartgea vign ... (M2.1c) e las cartas da pleds (M2.1a-b; ev. stampar an differentas calours). Mintga scolara peglia ena carta da pleds e ligia igl sies pled. Alloura vign viouta e preligeida ena carta dalla ploma Tschartgea vign ... La scolara tgi ò igl pled tschartgea ò gudagnea la runda e survign las tgertas dallas otras giuiedras. Ev. dattigl dus u treis pleds tgi correspondan agl pled tschartgea. Alloura survign chella las tgertas tgi reagescha igl pi spert. Schi nigna n'ò en pled tgi corresponda agls criteris, vignan chels pleds puspe mess sot la ploma da tgertas cun pleds. I vign giuia, anfignen tgi n'ò nignas cartas da pleds ple. La giuiedra u igl giuieder cun las pi bleras cartas è la Lexicampiunessa resp. igl Lexicampiun.

Il gö vain fat in gruppas da quatter. Immez la maisa as rechattan las cartas (M2.1c) e duos mantuns cullas cartas da pleds (M2.1a-b) cul cho ingiò. Mincha scolar piglia üna carta da pleds e legia sieu pled. Alura vain vouta e preletta üna carta dal mantun 'Tschercho vain …'. Il scolar chi ho il pled tschercho ho gudagno la runda e survain las cartas dals oters giuveders. Eventuelmaing do que duos u trais pleds chi correspuondan al pled tschercho. Quel u quella chi reagescha il pü svelt, survain las cartas dals oters giuveders. Sch'üngün nun ho ün pled chi correspuonda als criteris, vegnan quels pleds darcho miss suot il mantun da cartas cun pleds. A vain giuvo, fin cha que nun ho pü üngünas cartas da pleds. Il giuveder cullas pü bgeras cartas es il lexichampiun.

Il gö vain fat in gruppas da quatter. Immez la maisa as rechattan las cartas (M2.1c) e duos mantuns cullas cartas da pleds (M2.1a-b) cul cheu ingiò. Mincha scolar piglia üna carta da pleds e legia seis pled. Lura vain vouta e preletta üna carta dal mantun 'Tscherchà vain …'. Il scolar chi ha il pled tscherchà ha guadagnà la runda e survain las cartas dals oters giovaders. Eventualmaing daja duos o trais pleds chi correspuondan al pled tscherchà. Quel o quella chi reagischa il plü svelt, survain las cartas da tschels giovaders. Sch'ingün nun ha ün pled chi correspuonda als criteris, vegnan quels pleds darcheu miss suot il mantun da cartas cun pleds. I vain giovà, fin chi nun ha plü ingünas cartas da pleds. Il giovader cullas plü bleras cartas es il lexicampiun.


il plaid che fuss il pli davontier el vocabulari.

igl pled ca fuss igl ple davànt agl pledari.

igl pled tgi fiss igl pi davant aint igl vocabulari.

il pled chi füss il pü davaunt i'l dicziunari.

il pled chi füss il plü davant i'l dicziunari


igl pled ca cuntegna igls ple blears 'e'.


Damondas pusseivlas per la discussiun el plenum:

Amparadas pussevlas par la discussiùn an classa:

Dumondas pusseblas per la discussiun an classa:

Dumandas pussiblas per la discussiun in classa:

Dumondas pussiblas per la discussiun in classa:


• Tgei plaids ein pil mument fetg actuals, cura che vus discurris cun vos amitgs? Ei p.ex. 'cool' in ni 'out'?

• Tge pleds en pigl mumaint fetg actuals, cur ca vus bagliafaz cugls voss amitgs? E p.ex. 'cool' 'in' near 'out'?

• (punt tigl exercezi aint igl codesch da lavour) Tge pleds èn igl mument fitg actuals, cura tgi vous discurriz cun las vossas ameias u cugls voss ameis? Duvrez p.ex. igl pled cool u betg?

• Che pleds sun pel mumaint fich actuels, cur cha vus discurris cun voss amihs? Es p.ex. il pled 'cool' actuel u na?

• Che pleds sun pel mumaint fich actuals, cur cha vus discurris cun voss amis? Es p.ex. il pled 'cool' actual o na?


Ils scolars enqueran silsuenter plaids che van a prau cullas indicaziuns el cudisch da lavur. Il scolast metta a disposiziun vocabularis ni igl access al vocabulari sursilvan online per encurir ils plaids.

Igls sculars anquieran pleds ca van a pro cun las indicaziùns agl cudesch da lavur. La surmestra meta a disposiziùn pledaris near igl aczess agl pledari online par ancurir igls pleds.

Las scolaras tschertgan ossa pleds adattos per las indicaziuns aint igl codesch da lavour. Igl scolast metta a disposiziun vocabularis u igl access agl pledari grond online per tschartger igls pleds.

Ils scolars tscherchan pleds adattos per las indicaziuns i'l cudesch da lavur. Il magister metta a disposiziun dicziunaris u l'access al dicziunari puter online per tschercher ils pleds.

Ils scolars tscherchan pleds adattats per las indicaziuns i'l cudesch da lavur. Il magister metta a disposiziun dicziunaris o l'access al dicziunari vallader online per tscherchar ils pleds.


• Tgi ha gia udiu ... e sa tgei che quei plaid munta?

• Tgi â schon udieu egn'eada ... a sa tge ca que pled mùnta?

• Chi ho già udieu üna vouta ... e so che cha quel pled voul dir?

• Chi ha fingià dudi üna jada ... e sa che cha quel pled voul dir?


igl pled ca cuntegna igls ple blears 'a'.


Exponer ils legns dils scolars (senza las sligiaziuns) ella stanza da scola. Ils scolars van d'in legn a l'auter ed emprovan d'anflar ora ils loghens da destinaziun dils viadis che sezuppan els legns. Ils scolars discuteschan suenter davart ils loghens da destinaziun (ev. cun schar mussar ils loghens silla carta da geografia).

Palandar igls legns digls sculars (sainza las schliaziùns) ved las pares da la stànza da scola. Igls sculars van d'egn legn a l'oter ad amprovan da catar or igls liacs da destinaziùn digls vieadis ca sazupan agls legns digls cunsculars. Igls sculars discuteschan suainter davart igls liacs da destinaziùn (ev. cun schar mussar igls liacs sen la tgarta da geografeia).

Pender igls angiavigns digls scolars (sainza schliaziuns) ve dallas pareis dalla stanza da scola. Igls scolars von d'en angiavign a l'oter ed amprovan da cattar or igls lis da destinaziun digls viadis tgi sa zoppan aint igls angiavigns. Igls scolars discuteschan alloura ansemen davart igls lis da destinaziun (ev. cun lascher mussar igls lis sen ena carta geografica).

Pender sü las ingiuvineras dals scolars (sainza las soluziuns) vi da las paraids da la staunza da scoula. Ils scolars vaun d'üna ingiuvinera a l'otra e prouvan da chatter our ils lös da destinaziun dals viedis chi's zoppan aint illas ingiuvineras. Ils scolars discutan alura insembel davart ils lös da destinaziun (ev. cun lascher musser ils lös sülla charta da geografia).


Ev. crear in placat cun in'era da flurs culs pli bials plaids.

Ev. crear egn placat cun egn'era da flurs cugls ple beals pleds.

Ev. crear en placat cun en'êra da flours cun tot igls pleds preferias.

Ev. creer ün placat cun ün'era da fluors cun tuot ils pleds predilets.

Ev. crear ün placat cun ün'era da fluors cun tuot ils pleds predilets.


b) Ils scolars colureschan ils tratgs caracteristics ch'els attribueschan ad ina legra persuna. Els ston sedecider pils tschun tratgs ch'ein ils pli impurtonts per els. Silsuenter prelegia il scolast las atgnadads. Ils scolars che han colurau quella stattan sin peis. Il scolast sa nudar il diember da scolars ch'ein stai sin peis. Silsuenter sa el nudar vid la tabla las treis atgnadads ch'ein las pli impurtontas per la classa.

b) Igls sculars calureschan igls tratgs caracteristics c'els atribueschan ad egna legra parsùna. Els ston sadezeder pigls tschentg tratgs c'en igls ple impurtànts par els. Suainter preligia igl surmester las atgnadads. Igls sculars c'ân caluro quellas statan mintgame sen pes. Igl surmester sa nudar igl diember da sculars c'en sto sen pes. Suainter sa el nudar ved la tavla las tres atgnadads c'en las ple impurtànts par la classa.

b) Ils scolars culureschan ils trats caracteristics ch'els attribueschan ad üna persuna chi so fer rir ad oters. Els as stöglian decider pels tschinch trats caracteristics chi sun ils pü importants per els. Alura prelegia il magister quels trats. Ils scolars chi haun culurieu ün da quels trats staun sü. Il magister nota quaunts scolars chi sun stos sü. Alura po el scriver vi da la tevla ils trais trats caracteristics chi sun ils pü importants per la classa.

b) Ils scolars culurischan ils trats caracteristics ch'els attribuischan ad üna persuna chi sa far rier ad oters. Els as ston decider pels tschinch trats caracteristics chi sun ils plü importants per els. Lura prelegia il magister quels trats. Ils scolars chi han culuri ün da quels trats stan sü. Il magister nota quants scolars chi sun stats sü. Lura po el scriver vi da la tabla ils trais trats caracteristics chi sun ils plü importants per la classa.


• Dat ei differenzas co ils scolars vesan il scolast/la scolasta?

• Dat igl diferenzas co igls sculars vezan igl surmester/la surmestra?

• Do que differenzas, cu cha'ls scolars e las scolar vezzan al magister/a la magistra?

• Daja differenzas, co cha'ls scolars e las scolaras vezzan al magister/a la magistra?


• Tgi ei pli leghers: buobs/umens ni buobas/dunnas? Daco?

• Tgi e ple legher: buabs/umens near buabas/dunas? Partge?

• Chi so fer rir meglder: mats/homens u mattas/duonnas? Perche?

• Chi sa far rier meglder: mats/homens o mattas/duonnas? Perche?


Tier la tiarza damonda san ils scolars numnar las persunas ch'els han nudau. Il scolast noda entgins nums.

Tier la tearza amparada san igls sculars numnar las parsùnas c'els ân nudo. Igl surmester noda igls nums.

Tar la terza dumanda paun ils scolars numner a las persunas ch'els haun noto. Il magister nota ün pêr noms.

Pro la terza dumonda pon ils scolars nomnar a las persunas ch'els han notà. Il magister nota ün pêr noms.


• Tgi manegia da sesez ch’el seigi fetg/insumma buca leghers? Daco?

• Tgi manegia da sasez c’el segi fetg/anzuma betga legher? Partge?

• Chi disch da se svess ch'el/ch'ella saja fich/insomma na umoristic/umoristica? Perche?

• Chi disch da sai svess ch'el/ella saja fich/insomma na umoristic/umoristica? Perche?


d) Ils scolars fan la crusch el liug che corrispunda ad els. Els declaran en ina construcziun daco ch'els han fatg leu la crusch. Silsuenter dumbra il scolast tier mintga persuna numnada plaunsiu dad 1 tochen 10. Ils scolars tegnan si il maun tier lur risposta.

d) Igls sculars fan la crusch agl liac ca coraspunda tanor els. Els declaran an egna construcziùn partge c'els ân fatg là la crusch. Suainter dumbra igl surmester tier mintga parsùna numnada plànsieu dad 1 antocen 10. Igls sculars tignan sei igl màn tier lur rasposta.

d) Ils scolars faun la crusch al lö chi als correspuonda. Els decleran in ün frasa, perche ch'els haun fat lo la crusch. Alura innombra il magister tar mincha persuna numneda be plaun dad 1 fin 10. Ils scolars tegnan sü il maun tal numer ch'els haun marco cun üna crusch.

d) Ils scolars fan la crusch al lö chi tils correspuonda. Els decleran in ün frasa, perche ch'els han fat là la crusch. Lura dombra il magister pro mincha persuna nomnada be plan dad 1 fin 10. Ils scolars tegnan sü il man pro'l nomer ch'els han marcà cun üna crusch.


c) Ils scolars fan il pensum. Els san far diever dallas caussas ch'ein vegnidas menziunadas els pensums a) e b).

c) Igls sculars fan las leztgas. Els san far diever da las tgossas c'en vagnidas manzunadas an las leztgas a) a b).

c) Ils scolars faun la lezcha. Els paun druver ils chavazzins chi sun gnieus manzunos illas lezchas a) e b).

c) Ils scolars fan la lezcha. Els pon dovrar ils chavazzins chi sun gnüts manzunats illas lezchas a) e b).


• Tgei sa quella persuna far specialmein bein?

• Tge sa quella parsùna far spezialmeing bagn?

• Che so quella persuna fer specielmaing bain?

• Che sa quella persuna far specialmaing bain?


L'emprema damonda sa il scolast evaluar cun far mussar ils scolars silla persuna ch'els han eligiu. El noda il num dil pli legher scolar vid la tabla.

L'amprema amparada sa igl surmester evaluar cun far mussar igls sculars sen la parsùna c'els ân eligieu. El noda sen la tavla igl num digl ple legher scular.

Il magister po evaluer la prüma dumanda cun fer musser als scolars sülla persuna ch'els haun tschernieu. El nota il nom dal scolar/da la scolara, chi so fer rir il meglder, vi da la tevla.

Il magister po evaluar la prüma dumonda cun far muossar als scolars sülla persuna ch'els han tschernü. El nota il nom dal scolar o da la scolara, chi sa far rier il meglder, vi da la tabla.


• En tgei situaziuns savess il scolast/la scolasta forsa haver dapli humor?

• An tge situaziùns savess igl surmester/la surmestra forza ver daple humor?

• In che situaziuns pudess il magister/la magistra forsa avair dapü umur?

• In che situaziuns pudess il magister/la magistra forsa avair daplü umur?


Tier la secunda damonda numna il scolast differents commembers dalla famiglia (mumma, bab, frar, sora, tatta, tat). Ils scolars che han numnau quella persuna san star sin peis. Era cheu noda el la risposta la pli frequenta.

Tier la savunda amparada numna igl surmester diferaints cumembers da la famiglia (mama, bab, frar, sora, tat, tata). Igls sculars c'ân numno quella parsùna san star sen pes. Ear qua noda igl surmester la rasposta la ple frequenta.

Tar la seguonda dumanda nomna il magister a differents commembers da la famiglia (mamma, bap, frer, sour, nona, non). Ils scolars chi haun numno a quella persuna paun ster sü. Eir cò nota el la resposta la pü frequainta.

Pro la seguonda dumonda nomna il magister a differents commembers da la famiglia (mamma, bap, frar, sour, nona, bazegner). Ils scolars chi han nomnà a quella persuna pon star sü. Eir quia nota el la resposta la plü frequainta.


• Che fo ch'üna persuna so fer rir ad oters?

• Che fa ch'üna persuna sa far rier ad oters?


Il scolast sa era far star en ina retscha ils scolars, dil pli pauc legher tochen tier il pli legher scolar.

Igl surmester sa ear far star an egna retscha igls sculars, digl ple poc legher antocen tier igl ple legher scular.

Il magister po eir fer ster als trais scolars chi saun fer rir il meglder in ün lingia, scu tar üna rangaziun.

Il magister po eir far star als trais scolars chi san far rier il meglder in üna lingia, sco pro üna rangaziun.


Sin fundament dallas rispostas sa il scolast tschentar las suandontas damondas:

Sen fundamaint da las raspostas sa igl surmester far las savundàntas amparadas:

A maun da las respostas po il magister fer las seguaintas dumandas:

A man da las respostas po il magister far las seguaintas dumondas:


Per far la punt al proxim pensum sa il scolast plidentar ils scolars ch'ein dil meini ch'els seigien leghers. El sa sereferir alla caracteristica 'sa adina raquintar ina legra sgnocca' ch'ei gia vegnida numnada el pensum b). Tut ils scolars ch'ein dil meini ch'els sappien far quei, astgan silsuenter raquintar ina sgnocca alla classa.

Par far la pùnt cun la proxima rasposta sa igl surmester plidantar igls sculars c'en digl meni c'els segian leghers. El sa sareferir a la caracteristica 'sa adigna raquintar egna legra sgnoca' c’e gea vagnida numnada an la leztga b). Tut igls sculars c'en digl meni c'els setgan far quegl dastgan suainter raquintar egna sgnoca a la classa.

Per fer la punt a la prosma lezcha as po il magister drizzer als scolars chi sun da l'avis ch'els sajan umoristics. El as po referir a la caracteristica 'so adüna quinter qualchosa da rir' chi'd es già gnida numneda illa lezcha b). Tuot ils scolars chi crajan ch'els sapchan fer que, paun quinter alura ün viz a la classa.

Per far la punt a la prosma lezcha as po il magister drizzar als scolars chi sun da l'avis ch'els sajan umoristics. El as po referir a la caracteristica 'sa adüna quintar alch da rier' chi'd es fingià gnüda nomnada illa lezcha b). Tuot ils scolars chi crajan ch'els sapchan far quai, pon quintar lura ün viz a la classa.


• Chi ho ils genituors ils pü umoristics?

• Chi ha ils genituors ils plü umoristics?


Ella sa far legras ghegnas. / Ella sa dar ina legra risposta a tut. / Ella pren buc aschi serius sesezza. / Ella pren buc aschi serius ils auters. / Ella ughegia bia. / Ella ha tema da nuot. / Ella ei freha. / Ella surfa savens. / Ella patratga spert.

Ella sa far legras ghignas. / Ella sa dar egna legra rasposta a tut. / Ella prenda betg aschi serius saseza. / Ella prenda betg aschi serius igls oters. / Ella uegia blear. / Ella â tema da nut. / Ella e freha. / Ella surfa savens. / Ella patratga speart.

Ella so fer grimassas da rir. / Ella ho per tuot üna resposta chi fo rir. / Ella nu piglia uschè serius a se svess. / Ella nu piglia uschè serius als oters.  / Ella ris-cha bger. / Ella nun ho temma d'ünguotta. / Ella es curaschusa. / Ella exagerescha suvenz. / Ella so reagir svelt.

Ella sa far grimassas da rier. / Ella ha per tuot üna resposta chi fa rier. / Ella nu piglia uschè serius a sai svess. / Ella nu piglia uschè serius als oters.  / Ella ris-cha bler. / Ella nun ha temma da nöglia. / Ella es curaschusa. / Ella exagerescha suvent. / Ella sa reagir svelt.


Ils scolars fan in rudi. Il scolast dat avon in plaid ed il scolar da maun dretg di igl emprem plaid che vegn endamen ad el. Il proxim scolar da maun dretg fa ussa in'associaziun en connex cun quei niev plaid e dat vinavon la cadeina a siu vischin da maun dretg e.a.v.

Igls sculars fan egn rudi. La surmestra dat avànt egn pled ad igl scular near la sculara da màn dretg gi igl amprem pled ca vean andamaint ad el. Igl proxim scular near la proxima sculara da màn dretg fa uss egn'assoziaziùn an conex cun que nov pled a dat anavànt la cadagna agl sieus vaschegn near a la sia vaschegna da màn dretg a.a.a.

Las scolaras fon en cres. Igl scolast dei en pled e la scolara tgi tschainta a dretg dei igl amprem pled tgi la vign andamaint an connex cun chel pled. La proxima scolara a dretg fò alloura en'associaziun an connex cun chel nov pled e dat anavant la cadagna alla sia vaschigna a dretg e.u.a.

Ils scolars faun ün rinch. Il magister disch ün pled e'l scolar chi tschainta a dretta disch il prüm pled chi'l vain adimmaint in connex cun quel pled. Il prossem scolar a dretta fo alura ün'associaziun in connex cun quel nouv pled e do inavaunt la chadagna a sieu chantunais a dretta e.u.i.

Ils scolars fan ün rinch. Il magister disch ün pled e'l scolar chi sezza a dretta disch il prüm pled chi til vain adimmaint in connex cun quel pled. Il prossem scolar a dretta fa lura ün'associaziun in connex cun quel nouv pled e dà inavant la chadaina a seis vaschin a dretta e.u.i.


Ils scolars vegnan parti en duas gruppas. Mintga gruppa ha a disposiziun in cert temps (30 tochen 45 secundas) da lignar in plaid sin fundament dad ina solia associaziun. Sche la gruppa A legna buc il plaid, survegn la gruppa B in ulteriur plaid sco agid ed astga era lignar in cert temps (dar pli pauc temps che alla gruppa A). Ei dat 5 puncts, sch'ins vegn da lignar il plaid mo cun in'associaziun ed 1 punct, sch'ins vegn da lignar il plaid cun ina secunda associaziun.

Igls sculars vignan repartgieus an duas grupas. Mintga grupa â a disposiziùn egn tscheart tains (30 tocen 45 secundas) da lignear egn pled sen fundamaint d'egna sula assoziaziùn. Scha la grupa A legna betg igl pled, survean la grupa B egn ulteriur pled sco agid a dastga ear lignear egn tscheart tains (dar ple poc tains c'a la grupa A). Igl dat 5 puncts, sch'ign vean da lignear igl pled cun me egn'assoziaziùn ad 1 punct, sch'ign vean da lignear igl pled cun egna savunda assoziaziùn.

Las scolaras vignan parteidas an dus gruppas. Mintga gruppa ò a disposiziun en tschert taimp (30 anfignen 45 secundas) per angivinar en pled cun ageid dad en’unica associaziun. Schi la gruppa A n'è betg bunga d'angivinar igl pled, survign la gruppa B en pled daple scu ageid e dastga er angivinar en tschert taimp (dar pi pac taimp tgi alla gruppa A). I dat 5 puncts, sch'ins è bung d'angivinar igl pled angal cun en'associaziun ed 1 punct, schi la gruppa è bunga d’angivinar igl pled cun ena sagonda associaziun.

Ils scolars vegnan partieus aint in duos gruppas. Mincha gruppa ho a disposiziun ün tschert temp (30 fin 45 secundas) per ingiuviner ün pled cun agüd dad ün'unica associaziun. Scha la gruppa A nun es buna d'ingiuviner il pled, survain la gruppa B ün pled impü scu agüd e suos-cha eir ingiuviner ün tschert temp (der pü poch temp cu a la gruppa A). A do 5 puncts, scha s'es bun d'ingiuviner il pled be cun ün'associaziun ed 1 punct, scha la gruppa es buna d'ingiuviner il pled cun üna seguonda associaziun.

Ils scolars vegnan partits aint in duos gruppas. Mincha gruppa ha a disposiziun ün tschert temp (30 fin 45 secundas) per ingiavinar ün pled cun agüd dad ün'unica associaziun. Scha la gruppa A nun es buna d'ingiaviner il pled, survain la gruppa B ün pled implü sco agüd e po eir ingiavinar ün tschert temp (dar plü pac temp co a la gruppa A). I dà 5 puncts, schi s'es bun d'ingiavinar il pled be cun ün'associaziun ed 1 punct, scha la gruppa es buna d'ingiavinar il pled cun üna seguonda associaziun.


Tgei vegn endamen spontanamein a vus, cura che vus udis ils plaids alv/letg/schular?

Tge vean andamaint spontanameing a vus, scha vus udez igls pleds alv/litg/cupitgear?

Tge az vign andamaint spontanamaintg, schi vous santiz igls pleds alv/letg/tschivlar?

Che as vain adimmaint spontanamaing, scha vus udis ils pleds alv/let/tschüvler?

Che as vain adimmaint spontanamaing, scha vus dudis ils pleds alb/let/tschüblar?


d) Rimnar el plenum las tematicas e scriver ellas vid la tabla. Alla fin tschenta il scolast las suandontas damondas el plenum:

d) Rimnar agl plenum las tematicas a scriver ellas ved la tavla. A la fegn fa igl surmester las savundàntas amparadas agl plenum:

d) Ramasser las tematicas in classa e las scriver vi da la tevla. A la fin fo il magister las seguaintas dumandas a la classa:

d) Ramassar las tematicas in classa e tillas scriver vi da la tabla. A la fin fa il magister las seguaintas dumondas in classa:


La scolasta di: «Gion, jeu crei buca che la stanza da scola seigi il dretg liug per durmir.» Gion rispunda: «Ei va schon. Vus stueis mo tschintschar in tec pli da bass.»

Dus umens en agl aszensur. Tutanegna antschev'igl a tufar. Egn digls umens ampeara: «Saparmust, vez Vus scho ir egn tretel?» L'oter raspunda: «Sacapescha, vez forza tartgieu ca jou freadi adigna ascheia?»

Duos homens sun aint il ascensur. Tuot in üna vouta cumainza que a spüzzir. Ün dals homens dumanda: «Per l'amur da Dieu, ho El do ün tof?» L'oter respuonda: «Bain cler! U craja El ch'eau spüzza adüna uschè?»

Duos homens sun aint il ascensur. Tuot in üna jada cumainza a spüzzir. Ün dals homens dumonda: «Per l'amur da Dieu, ha El dat ün tof?» L'oter respuonda: «Bain cler! O craja El ch'eu spüzza adüna uschè?»


Rispostas pusseivlas: blondinas, scolasts, animals (p.ex. glimaias)

Raspostas pussevlas: blondinas, surmesters, animals (p.ex. glimajas)

Respostas pussiblas: blondinas, magisters, tschertas bes-chas (p.ex. lindornas, esans)

Respostas pussiblas: blondinas, magisters, tschertas bes-chas (p.ex. lindornas o asens)


La mumma glimaia tarmetta siu affon a cumprar jogurts. La pintga glimaia semetta plaunsiu sin via. Suenter siat uras tuorna ella puspei e damonda: «Cun fretgs ni senza?»

La mama glimaja tarmeta igl sieus unfànt a cumprar jogurts. La pintga glimaja sameta plànsieu ven veia. Suainter seat uras turna ella puspe ad ampeara: «Cun fretgs near sainza?»

Üna lindorna trametta a sieu pitschen a cumprer jogurts. La lindornina as metta plaun sieu in viedi. Zieva set uras tuorna ella darcho inavous e dumanda: «Cun u sainza frütta?»

Üna lindorna trametta a seis pitschen a cumprar jogurts. La lindornina as metta plansieu in viadi. Davo set uras tuorna ella darcheu inavo e dumonda: «Cun o sainza frütta?»


Tgi ha raquintau fetg bein sia sgnocca? Co ei quei reussiu?

Tgi â raquinto fetg bagn la sia sgnoca? Co e quegl reussieu?

Chi ho quinto fich bain sieu viz. Cu es que reuschieu?

Chi ha quintà fich bain seis viz. Co til/tilla es quai reuschi?


«Mes geniturs san era buca tgei ch'els vulan. Igl emprem hai jeu per tut prezi stuiu emprender da tschintschar ed ussa che jeu sai tschintschar stoi jeu adina star eri!»

«Meas geniturs san ear betga tge c'els vutan: Igl amprem ve jou par tut prezi stuieu amprender da bagliafar ad ussa ca jou se bagliafar sto jou adigna star eri!»

«Mieus genituors nu saun che ch'els vöglian: Il prüm d'he eau per mort e fin gieu d'imprender a discuorrer ed uossa ch'eau se discuorrer d'he eau adüna da tgnair il pical!»

«Meis genituors nu san che ch'els vöglian: Il prüm n'haja per mort e fin gnü d'imprender a discuorrer ed uossa ch'eu sa discuorrer n'haja adüna da taschair chamön!»


Tgei sgnocca ha survegniu fetg buns giudicaments?

Tge sgnoca â survagnieu fetg bùns giudicamaints?

Che viz ho survgnieu fich buns güdicats?


• Tgei ha quella persuna fatg specialmein bein?

• Tge â quella parsùna fatg spezialmeing bagn?

• Che ho quella persuna fat specielmaing bain?

• Che ha quella persuna fat specialmaing bain?


Ina blondina emposta ina pizza Margherita. Il camerier damonda: «Duei jeu tagliar ella en sis ni en otg tocs?» Sinquei di la blondina: «Sis tocs tonschan, jeu pos nunpusseivel magliar otg.»

Egna blondina pusta egna piza Margherita. Igl camerier ampeara: «Dess jou tagliear ella an sis near an otg tocs?» Senquegl gi la blondina: «Sis tocs tànschan, jou pos nunpussevel magliear otg.»

Üna blondina posta üna pizza Margherita. Il camarier dumonda: «Dessa tagliar la pizza in ses o in ot tocs?» La blondina respuonda: «Ses tocs bastan, eu nu rivess mai da mangiar ot.»


Risposta pusseivla: las mendas dils auters / las penibladads dils auters / autras naziuns

Rasposta pussevla: las flevleztgas digls oters / las penibladads digls oters / otras naziùns /situaziùns ca van or oter ca spitgieu

<strong>Resposta pussibla: </strong>las caracteristicas dals oters / penibiliteds dals oters / oters pövels

<strong>Resposta pussibla: </strong>las caracteristicas dals oters / las peniblitats dals oters / oters pövels


Igl polizist ampeara igl lader: «Datum da naschientscha?» Senaquegl igl lader: «Quegl gitg jou siir betg. Vus schincageaz gea tutegna nut a mei.»

Il polizist dumanda al leder: «Cura ho El anniversari?» Il leder respuonda: «Que nu di eau sgür na. El nu'm regala inamöd ünguotta.»

Il polizist dumonda al lader: «Cura ha El ils ons?» Il lader respuonda: «Quai nu dia sgür na. El nu'm regala inamöd nöglia.»


Il scolast sevila: «Igl inagain sto vegnir sco ord la pistola! Emma, con ei dus ga dus?» Emma: «Peng, peng, peng, peng.»

Jou vard ussa gea daple ca duas uras co igls meas giats observeschan la maschina da lavar. Strusch da crer cun tge ca quels fan ir igl tains!

Eau guard uossa già daspö duos uras, cu cha mieus giats observan la maschina da laver. Bod da nu crajer, cu cha quels sun buns da cupper il temp!

Eu guard uossa fingià daspö duos uras, co cha meis giats observan la maschina da lavar. Bod da nu crajer, co cha quels sun buns da coppar il temp!


Nus havein nudau tematicas vid la tabla. Sur da tgei vegn savens fatg legher en sgnoccas?

Nus vagn nudo tematicas ved la tavla. Sur da tge vean savens fatg legher an sgnocas?

Nus vains noto tematicas vi da la tevla. Da che vain suvenz fat schnöss in vizs?

Nus vain notà tematicas vi da la tabla. Da che vaina suvent fat schnöss in vizs?


c) Ils scolars van cun lur sgnocca per la stanza entuorn e raquentan ella als conscolars. Els teidlan quellas dils auters e dattan giu lur pareri cun far ina pintga crusch en in dils treis caums. Suenter tschun tochen diesch minutas terminescha il scolast l'activitad. El sa tschentar las suandontas damondas:

c) Igls sculars van par la stànza anturn a raquentan lur sgnoca agls cunsculars. Els tearlan las sgnocas digls oters a datan giou lur pareri cun far egna crusch an egna da las tres spartas. Suainter tschentg antocen diesch minutas feta igl surmester l'activitad. El sa amparar las savundàntas amparadas:

c) Ils scolars vaun cun lur viz per las staunza intuorn e'l quintan als conscolars. Els taidlan eir quels dals oters ed indichan cun üna crusch, cu ch'els chattan minchün da quels vizs. Zieva tschinch fin desch minuts conclüda il magister l'activited. El po fer las seguaintas dumandas:

c) Ils scolars van cun lur viz per las stanza intuorn e til quintan als conscolars. Els taidlan eir quels dals oters ed indichan cun üna crusch, co ch'els chattan minchün da quels vizs. Davo tschinch fin desch minuts conclüda il magister l'actività. El po far las seguaintas dumondas:


• Tgeinina ei la pli legra sgnocca? Daco?

• Tgenegna e la ple legra sgnoca? Partge?

• Chenün dals vizs es tenor vus il meglder? Perche?


Ina scolasta telefonescha a casa: «Vies fegl ha detg oz manzegnas duront scola.» La dunna da tschella vart rispunda: «Lu drizzei ora ad el ch'el seigi in stoda bien manzaser. Jeu hai numnadamein negins affons.»

Cur ca mia duna antscheva a cantar, vont jou adigna ordafora par c'igls vaschegns vezian ca jou petgi betg ella.

Cur cha mia duonna cumainza a chanter, vegn eau adüna our sün via, per cha'ls chantunais vezzan ch'eau nu fatsch dispütta cun ella.

Cur cha mia duonna cumainza a chantar, vegn eu adüna oura sün via, per cha'ls vaschins vezzan ch'eu nu fetsch dispitta cun ella.


Dat ei persunas e caussas, sur dallas qualas ins astga buca far legher? Sche gie, pertgei buc?

Dat igl parsùnas a tgossas, da las qualas ign dastga betg far legher? Scha ea, partge betg?

Do que persunas e chosas, da las quelas a nu's suos-cha fer schnöss? Scha schi, perche na?

Daja persunas e chosas, da las qualas i nu's das-cha far schnöss? Scha schi, perche na?


Cura che mia dunna entscheiva a cantar, mon jeu adina giuado, per ch'ils vischins vesien che jeu petgi buc ella.

Igl surmester savila: «Igl amulagn sto vagnir sco ord la pistola! Emma, quànt e dus gea dus?» Emma: «Peng, peng, peng, peng.»

Il magister s'agita: «L'amulain stu gnir scu our da la pistola! Emma, quaunt sun duos voutas duos?» Emma: «Peng, peng, peng, peng.»

Il magister s'agita: «L'amulain sto gnir sco our da la pistola! Emma, quant sun duos jadas duos?» Emma: «Peng, peng, peng, peng.»


• Tgi ha raquintau il meglier la sgnocca?


b) Il scolast reparta a mintga scolar ina sgnocca (M4.1a-c). Ils scolars legian la sgnocca pliras gadas ed exerciteschan sinquei da raquintar ella.

b) Igl surmester repertga a mintga scular egna sgnoca (M4.1a-c). Igls sculars ligian la sgnoca pliras geadas ad exerziteschan senaquegl da raquintar ella.

b) Il magister scumparta a mincha scolar ün viz. (M4.1a-c). Ils scolars legian il viz püssas voutas ed exerciteschan alura a'l quinter.

b) Il magister scumparta a mincha scolar ün viz (M4.1a-c). Ils scolars legian il viz plüssas jadas ed exerciteschan lura a til quintar.


Jeu mirel ussa gia dapi duas uras co mes gats observan la maschina da lavar. Strusch da crer cun tgei che quels fan ir il temps!

La surmestra gi: «Gion, jou creg betga ca la stànza da scola segi igl dretg liac par durmir.» Igl Gion raspunda: «Igl va schon. Vus stuez me bagliafar ampo ple dascus.»

La magistra disch: «Gian, eau nu craj cha la staunza da scoula saja il dret lö per durmir.» Gian respuonda: «Que vo fich bain, Ella stu be discuorrer ün pô pü da bass.»

La magistra disch: «Jon, eu nu crai cha la stanza da scoula saja il dret lö per durmir.» Jon respuonda: «I va schon, Ella sto be discuorrer ün zich plü da bass.»


An stànza da scola va tut sutsura. Ear igl magnascola oda igl patarliez a cratschlem. Imediat va el an la classa a prenda cun el quel ca fa la ple grànda canera. Da possa splùntan igls sculars ved la stànza digl magnascola ad ampearan: «Cura turna igl noss surmester puspe?»

In staunza da scoula vo tuot suotsur. Eir la mnedra da scoula oda il sbragizi e'l güvlöz. Ella vo be dalum in staunza da scoula e piglia cun se a quel chi faiva la pü granda canera. Zieva la posa pichan ils scolars sül üsch dal büro da la mnedra da scoula e dumandan: «Cura po nos magister darcho turner?»

In stanza da scoula va tuot suotsura. Eir la manadra da scoula doda il sbragizi e'l güvlöz. Ella va be subit in stanza da scoula e piglia cun sai a quel chi faiva la plü gronda canera. Davo la posa pichan ils scolars sül üsch dal büro da la manadra da scoula e dumondan: «Cura po nos magister darcheu tuornar?»


• Tgei sgnocca ei tenor tiu manegiar insumma buca legra? Daco?

• Tge sgnoca e tanor igl tieus managear anzuma betga legra? Partge?

• Chenün da quists vizs nun es tenor te insomma na da rir? Perche?

• Che viz nun es tenor vus insomma na da rier? Perche?


Dus umens ein egl ascensur. Tuttenina entscheiva ei a tuffar. In dils umens damonda: «Per l'amur da Diu, veis Vus schau ir ina toffa?» L'auter rispunda: «Secapescha, manegeis Vus forsa che jeu fredi adina aschia?»

Igl surmester gi: «Natalia, sen damàn scrivas tei 30 gea igl pled 'Vus' agl tieus carnet, par ca tei amprendias co tei stos plidantar me agl futur.» L'otra damàn mussa la Natalia igl sieus carnet agl surmester. Lez ampeara: «Partge âs tei scret 40 geadas 'Vus'?» La Natalia raspunda: «Jou ve lieu far egn plascher a tgei.»

Il magister disch: «Natalia, fin damaun scrivast 30 voutas il pled 'El' in tieu quadern, per cha tü imprendast, cu cha tü am stust dir in avegnir». Il di zieva muossa Natalia sieu quadern al magister. «Perche hest scrit 40 voutas 'El'?» Natalia respuonda: «Eau at vulaiva fer ün plaschair.»

Il magister disch: «Natalia, fin daman scrivast 30 jadas il pled 'El' in teis quadern, per cha tü imprendast, co cha tü am stoust dir in avegnir.» Il di davo muossa Natalia seis quadern al magister. «Perche hast scrit 40 jadas 'El'?» Natalia respuonda: «Eu at vulaiva far ün plaschair.»


• Tgei san ins far falliu cun raquintar sgnoccas?

• Tge san ign far falo cun raquintar sgnocas?


En stanza da scola va tut sutsu. Era il meinascola auda il giappem e carschlem. Immediat va el ella classa e pren cun el il pli grond carschler. Da pausa spluntan ils scolars vid la stanza dil meinascola e damondan: «Cu vegn nies scolast puspei anavos?»

La surmestra telefonescha a tgea: «Voss fegl â getg manzegnas oz durànt la scola.» La duna da tschella vart raspunda: «An que cass gli savez gratular a drizar or ad el c'el segi egn orainfer manzaser. Jou ve numnadameing nigns unfànts.»

Üna magistra telefona a chesa: «Sieu figl ho dit hoz manzögnas a scoula.» La duonna da l'otra vart respuonda: «Alura al po Ella drizzer our, ch'el saja ün schmaladieu bun manzneder. Eau nu d'he nempe üngüns iffaunts.»

Üna magistra telefona a chasa: «Seis figl ha dit hoz manzögnas a scoula.» La duonna da tschella vart respuonda: «Lura til po Ella drizzar oura, ch'el saja ün schmaladi bun manzneder. Eu nun ha nempe ingüns uffants.»


Ina vacca di si per l'autra: «Meh!» Lezza ei irritada e damonda: «Daco dis ti 'meh' e buca 'muh'?» L'emprema vacca rispunda: «Jeu emprendel lungatgs jasters.»

Egna vatga gi separ l'otra: «Meh!» Leza e iritada ad ampeara: «Partge gis tei 'meh' a betga 'muh'?» L'amprema vatga raspunda: «Jou amprend lungatgs easters.»

Üna vacha disch a l'otra: «Meh!» Quella es irriteda e dumanda: «Perche nu dist tü 'muh'?» La prüma vacha respuonda: «Eau d'he imprains linguas estras.»

Üna vacha disch a l'otra: «Meh!» Quella es irritada e dumonda: «Perche nu dist tü 'muh'?» La prüma vacha respuonda: «Eu n'ha imprais linguas estras.»


Il davos di da scola vegn Corina a casa e muossa siu attestat al bab: «Tuppa scolasta. Adina selamenta ella ch'ella sappi buca leger mia scartira. Dasperas vesan ses da sis ora exact sco da quaters!»

Igl davos gi da scola vean la Corina a tgea a mussa igl sieus atestat agl bab: «Tge tgutga surmestra. Adigna salamainta ella c'ella setgi betga liger la mia scartira. Dasperas e ella anzuma betga miglra. Igls seas da sis vezan or exact sco da quater!»

L'ultim di da scoula vain Corina a chesa e muossa sieu attestat al bap: «Quista plufra magistra. Adüna reclam'la ch'ella nu sapcha ler mia scrittüra. Invezza guardan sieus sesers our scu quatters.»

L'ultim di da scoula vain Corina a chasa e muossa seis attestat al bap: «Quista plufra magistra. Adüna reclom'la ch'ella nu sapcha leger mia scrittüra. Invezza guardan seis sesers oura sco quatters.»


Ei quei il cass pervia dil cuntegn ni pervia dalla presentaziun?

E quegl igl cass parve digl cuntegn near parve da la preschantaziùn?

Ho que dachefer cul cuntgnieu u culla preschantaziun?

Ha quai da chefar cul cuntgnü o culla preschantaziun?


In 'influencer' (influenzader/influenzadra) ei ina persuna cun ina gronda preschientscha ellas reits socialas. Ella vegn duvrada da firmas e marcas per far reclama.

Egn 'influencer' (influenzader/influenzadra) e egna parsùna cun egna grànda preschientscha an las reets sozialas. Ella vean duvrada da firmas a marcas par far reclama.

Ün 'influencer' (influenzeder/influenzedra) es üna persuna cun üna granda preschentscha illas raits socielas. Ella vain druveda da firmas e marcas per fer reclama.

Ün 'influencer' (influenzader/influenzadra) es üna persuna cun üna gronda preschentscha illas raits socialas. Ella vain dovrada da firmas e marcas per far reclama.


Cun tgei han els saviu perschuader? Tgei argument ei staus decisivs?

Cun tge ân els savieu parschuader? Tge argumaint e sto dezisiv?

Cun che haun els savieu persvader? Che argumaint es sto decisiv?

Cun che han els savü persvader? Che argumaint es stat decisiv?


Tgi dils cumpigliai ha argumentau il meglier? Tgei sa el/ella specialmein bein?

Tgi da la discussiùn â argumanto igl miglier? Tge sa el/ella spezialmeing bagn?

Chi ho argumanto il meglder? Che so el/ella specielmaing bain?

Chi ha argumantà il meglder? Che sa el/ella specialmaing bain?


In selfie ei ina fotografia da sesez, fatga dalla persuna silla fotografia. Selfies ein savens d'anflar ellas reits socialas. Els san esser problematics e perfin prigulus, perquei che quel ni quella che metta in selfie ellas reits socialas ei buc adina cunscients/cunscienta tgei ch'el/ch'ella tradescha da sesez/sesezza. Inaga ch'enzatgei ei publicau en ina reit sociala eis ei grev d'allontanar quei.

Egn selfie e egna fotografeia da sasez, fatga da la parsùna sen la fotografeia. Selfies en savens da catar an las reets sozialas. Egn purtret e egna fotografeia c'anzatgi oter â fatg. Els san easser problematics a parfegn privlus, parquegl ca quel near quella ca meta egn selfie an las reets sozialas e betg adigna cunsziaint/cunsziainta tge c'el/c'ella tradescha da sasez/saseza. Egn'ea c'anzatge e publitgieu an egna reet soziala, e'gl greav da puspe alontanar egl.

Ün selfie es üna fotografia da se svess, fatta da la persuna sülla fotografia. Selfies as chatta impustüt illas raits socielas. Els paun esser problematics e perfin prievlus, perque cha quel u quella chi metta ün selfie illas raits socielas nu s'es adüna consciaint/consciainta che ch'el/ella tradescha da se svess. Üna vouta cha qualchosa es publicho in üna rait sociela, esa greiv d'alluntaner que.

Ün selfie es üna fotografia da sai svess, fatta da la persuna sülla fotografia. Selfies as chatta impustüt illas raits socialas. Els pon esser problematics e perfin privlus, perquai cha quel o quella chi metta ün selfie illas raits socialas nu s'es adüna consciaint/consciainta che ch'el/ella tradischa da sai svess. Üna jada cha alch es publichà in üna rait sociala, esa greiv d'allontanar quai.


Ils scolars e las scolaras brattan lur carnets da scriver cul vischin ni culla vischina che legia la contribuziun cun attenziun e scriva cun rispli silmeins quater commentaris el text.

Igls sculars a las scularas baratan lur carnets da scriver cugl vaschegn near cun la vaschegna ca ligia la cuntribuziùn cun atenziùn a noda cun risplei seglmains quater comentaris agl text.

Ils scolars e las scolaras barattan lur quaderns da lavur cul chantunais u culla chantunaisa chi legia la contribuziun cun attenziun e scriva cun rispli almain quatter commentars aint il text.

Ils scolars e las scolaras barattan lur quaderns da lavur cul vaschin o culla vaschina chi legia la contribuziun cun attenziun e scriva cun rispli almain quatter commentars aint il text.


Tgei gruppa (pro ni contra) ha saviu perschuader il meglier?

Tge gruppa (pro near contra) â savieu parschuader ple fetg?

Che gruppa (per u cunter) ho savieu persvader il meglder?

Che gruppa (per o cunter) ha savü persvader il meglder?


Tgei plaids ch'ein vegni duvrai ein buc adattai en ina discussiun sco quella?

Tge pleds c'en vagnieus duvros en betg adatos an egna discussiùn sco quella?

Che pleds chi sun gnieus druvos nu sun adattos in üna tela discussiun?

Che pleds chi sun gnüts dovrats nu sun adattats in üna tala discussiun?


Mintga observatur presenta suenter la discussiun siu pareri el plenum e di tgei vart che ha perschuadiu il pli fetg ella discussiun. Las suandontas damondas san accumpignar la discussiun en classa:

Mintga observatur preschainta suainter la discussiùn igl sieus pareri a la classa a gi tge vart c'â parschuadieu igl ple fetg an la discussiùn. Las savundàntas amparadas san acumpagnear la discussiùn an classa:

Mincha scolara e mincha scolar chi observa la discussiun preschainta a la fin in classa que ch'ella/el ho constato e disch che gruppa (per u cunter) chi la/al ho persvas il meglder düraunt la discussiun.

Mincha scolara e scolar chi observa la discussiun preschainta a la fin in classa quai ch'ella/el ha constatà e disch che gruppa (per o cunter) chi tilla/til ha persvas il meglder dürant la discussiun.


Ils scolars creeschan in diari da selfies en lur carnet da scriver. Mintga scolar survegn l'incumbensa da documentar in di ordinari (ei sa era esser in di special sco p.ex. in di dalla fin d'jamna) cun otg tochen dudisch selfies. Sch'in scolar/ina scolara ha buc in agen telefonin per far fotografias, sa el/ella mirar da semetter ensemen cun in conscolar/ina conscolara ni dumandar il bab ni la mumma d'empristar lur telefonin. La scolasta carga giu las fotografias sil computer e squetscha ellas en in format pign (5x7cm) pils scolars. Per finir scrivan ils scolars in rapport davart quei ch'els han viu ni fatg, adina cun aschuntar ils selfies a lur text.

Igls sculars creeschan egn diari da selfies an lur carnet da scriver. Mintga scular survean l'incumbensa da documentar egn gi (igl sa ear easser egn gi spezial sco p.ex. egn gi da la fegn d'eanda) cun otg tocen dudesch selfies. Sch'egn scular/egna sculara â betg egn agen telefonet par far fotografeias, sa el/ella vurdar da sameter anzemel cun egn oter cunscular/egn'otra cunsculara near amparar igl bab near la mama d'amprastar lur telefonet. La surmestra tgargia giou las fotografeias segl computer a stampa or ellas an egn format pintg (5x7cm) pigls sculars. Par fitar scrivan igls sculars egn raport davart quegl c'els ân vieu near fatg, adigna cun aschuntar igls selfies a lur texts.

Ils scolars creeschan ün diari da selfies in lur quadern da scriver. Mincha scolara e mincha scolar survain l'incumbenza da documenter ün di ordinari (que po eir esser ün di speciel, scu p.ex. ün di da la fin d'eivna) cun och fin dudesch selfies. Sch'ün scolar/üna scolara nun ho ün egen telefonin per fer fotografias, po el/ella guarder da's metter insembel cun ün consolar/üna conscolara u dumander al bap u a la mamma d'impraster lur telefonin. La magistra chargia las fotografias sül computer e las stampa alura our in ün format pitschen (5x7cm) pels scolars. Per glivrer scrivan ils scolars ün rapport davart que ch'els haun vis e fat quel di, adüna cun agiundscher ils selfies a lur texts.

Ils scolars creeschan ün diari da selfies in lur quadern da scriver. Mincha scolara e mincha scolar survain l'incumbenza da documentar ün di ordinari (quai po eir esser ün di special, sco p.ex. ün di da la fin d'eivna) cun ot fin dudesch selfies. Sch'ün scolar/üna scolara nun ha ün agen telefonin per far fotografias, po el/ella verer da's metter insembel cun ün consolar/üna conscolara o dumandar al bap o a la mamma d'imprastar lur telefonin. La magistra chargia las fotografias sül computer e tillas stampa lura oura in ün format pitschen (5x7cm) pels scolars. Per finir scrivan ils scolars ün rapport davart quai ch'els han vis e fat quel di, adüna cun agiundscher ils selfies a lur texts.


Co san ins caracterisar il lungatg en ina tala discussiun?

Co san ign caracterisar igl lungatg an egna tala discussiùn?

Cu as po caracteriser la lingua in üna tela discussiun?

Co as poja caracterisar la lingua in üna tala discussiun?


Sco finiziun vegn empruau da far in selfie dall'entira classa (ni da singulas gruppas, sche la classa ei memia gronda). Quellas fotografias vegnan engrondidas e pendidas vid la preit.

Sco finiziùn vean ampruvo da far egn selfie da l'antiera classa (near da singulas grupas, scha la classa e megna grànda). Quellas fotografeias vignan angrandidas a palandadas ved la pare.

Zieva la discussiun as prouva da fer ün selfie da tuot la classa (u da las singulas gruppas, scha la classa es memma granda). Quellas fotografias vegnan ingrandidas e pendidas sü vi da la paraid.

Davo la discussiun as prouva da far ün selfie da tuot la classa (o da singulas gruppas, scha la classa es massa gronda). Quellas fotografias vegnan ingrondidas e pendüdas sü vi da la paraid.


• temps che las gruppas drovan d'argumentar (mesirau en secundas)

• tains ca las grupas dovran par argumantar (masiro an secundas ca mintga grupa dovra par argumantar)

• temp cha las gruppas drouvan per argumanter (imsüro in secundas cha mincha gruppa drouva per argumanter)

• temp cha las gruppas douvran per argumantar (masürà in secundas cha mincha gruppa douvra per argumantar)


Ils scolars e las scolaras duein far selfies e tarmetter in da quels alla scolasta. Ils maletgs ein la basa per introducir l'incumbensa.

Igls sculars a las scularas den far selfies a tarmeter egn da quels a la surmestra. Igls maletgs en la basa par introdutgear l'incumbensa.

Ils scolars e las scolaras dessan fer selfies e trametter ün da quels a la magistra. Ils purtrets sun la basa per introdür la lezcha.

Ils scolars e las scolaras dessan far selfies e trametter ün da quels a la magistra. Ils purtrets sun la basa per introdüer la lezcha.