• Colligia ellas tenor las relaziuns ch'ellas han ina cun l'autra (cor = buna relaziun, rudi = relaziun neutrala, cametg = schliata relaziun).

• Culeia ellas tanor las relaziùns c'ellas ân l'egna cun l'otra (cor = bùna relaziùn, rudi = relaziùn neutrala, tgametg = schleata relaziùn).

• Colliescha ellas tenor las relaziuns tgi ellas on egna cun l'otra (cor = bunga relaziun, cres = relaziun neutrala, tgametg = schleta relaziun).

• Colliesch'las tenor las relaziuns ch'ellas haun üna cun l'otra (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrela, sajetta: noscha relaziun).

• Tillas collia tenor las relaziuns ch'ellas han üna cun tschella (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrala, sajetta: noscha relaziun).


• Tgei persunas cumparan el cudisch? Noda ils nums dallas pli impurtontas sin ina pagina dubla da tiu diari da leger.

• Tge parsùnas cumparan agl cudesch? Noda igls nums da las parsùnas las ple impurtàntas sen egna pagina dubla digl tieus diari da liger.

• Tge persungas cumparan aint igl codesch? Noda igls noms dallas persungas las pi impurtantas sen ena pagina dobla digl ties diari da liger.

• Che persunas cumperan i'l cudesch? Nota ils noms da las pü importantas sün üna pagina dobla da tieu diari da ler.

• Che persunas cumparan aint il cudesch? Nota ils noms da las plü importantas sün üna pagina dubla da teis diari da leger.


• Tgei plai a ti vida la persuna principala? Tgei quetas ti meins bien?

• Tge ple a tgei ved la parsùna prinziala? Tge ple mains bagn a tgei?

• Tge at plai ve dalla persunga principala? Tge cattas te manc bung?

• Che at plescha vi da la persuna principela? Che at pera main bun?

• Che at plascha vi da la persuna principala? Che at para main bun?


Legia in toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia egn toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia en toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia la terza part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la terza part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Noda dus tratgs communabels da tei e dalla persuna.

• Noda dus tratgs cuminevels da te a da quella parsùna.

• Noda dus tratgs communabels da tè e dalla persunga principala.

• Nota duos trats cumünaivels da te e da la persuna.

• Nota duos trats cumünaivels da tai e da la persuna.


• Ei quei plitost in cudisch da buobs ni da buobas? Argumentescha.

• E quegl pletost egn cudesch par buabs near par buabas? Argumantescha.

• È chegl pitost en codesch da mattatschas u da mattatschs? Argumentescha.

• Es que püchöntsch ün cudesch per mats u per mattas? Argumantescha.

• Es quai plüchöntsch ün cudesch per mats o per mattas? Argumantescha.


• Va alla tscherca d'ina illustraziun (fotografia/maletg) che corrispunda il pli fetg al liug, nua che la historia sespleiga e tacca en quella el diari da leger.

• Va a la tscheartga d'egna ilustraziùn (fotografeia/maletg) ca coraspunda igl ple fetg agl liac, noua ca l'istorgia sasvilupescha a tatga aint quella agl diari da liger

• Tschertga ena fotografia u en maletg tgi corresponda igl pi fitg agl li, noua tgi l'istorgia capeta. Tatga chel/chella aint igl diari da liger.

• Vo in tschercha d'üna illustraziun (fotografia/purtret) chi correspuonda il pü ferm al lö, inua cha l'istorgia capita e tach'la aint il diari da ler.

• Va in tschercha d'üna illustraziun (fotografia/purtret) chi correspuonda il plü ferm al lö, ingio cha l'istorgia capita e tilla tacha aint il diari da leger.


• Con bein ha il cudisch plaschiu a ti sin ina scala da 0 (insumma buca bein) tochen 10 (fantastic)? Argumentescha.

• Quànt bagn â igl cudesch plaschieu a tgei sen egna scala da 0 (anzuma betga bagn) antocen 10 (fantastic)? Argumantescha.

• Quant bagn at ò plaschia igl codesch? Fò ena scala da 0 anfignen 10. Noda, noua tgi igl ties codesch stat. Argumentescha.

• Quaunt bain t'ho plaschieu il cudesch sün üna scala da 0 (insomma na) fin 10 (fantastic). Argumantescha.

• Quant bain t'ha plaschü il cudesch sün üna scala da 0 (insomma na) fin 10 (fantastic). Argumantescha.


Legia il davos toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia igl davos toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia igl davos toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumandas:

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumondas:


• Co finescha il cudisch? Havesses ti spitgau quella finiziun? Argumentescha e descriva tias spetgas.

• Co va igl cudesch a fegn? Vessas tei spitgieu quella finiziùn? Argumantescha a descriva las tias spetgas.

• Vessas te spitgia chella finiziun? Argumentescha e descreiva, tge tgi te vessas spitgia.

• Cu glivra il cudesch? Hest tü fat quint cun quella fin? Argumantescha e descriva las aspettativas cha tü vaivast.

• Co finischa il cudesch? Hast tü fat quint cun quella fin? Argumantescha e descriva las aspettativas cha tü vaivast.


• Pertgei has ti eligiu gest quei cudisch? Raquenta tgei ch’ei stau la raschun decisiva per quella schelta.

• Partge âs tei eligieu gest que cudesch? Raquenta tge c'e sto la raschùn dezisiva par quella schelta.

• Pertge ast te gist tscharnia chel codesch? Rachinta, tge tgi è sto decisiv per tè.

• Perche hest tü tschernieu güst quist cudesch? Raquinta che chi'd es sto il motiv decisiv per tia tscherna.

• Perche hast tü tschernü güsta quist cudesch? Raquinta che chi'd es stat il motiv decisiv per tia tscherna.


Ils scolars prendan il cudisch eligiu en scola la proxima lecziun per entscheiver communablamein cul diari da leger.

Igls sculars prendan la proxima lecziùn an scola igl cudesch tscharnieu par antschever comunablameing cugl diari da liger.

Las scolaras peglian igl codesch an scola per pudeir antschever communablamaintg ainten la proxima lecziun cugl diari da liger.

Per la prosma lecziun piglian ils scolars lur cudesch a scoula per cumanzer insembel cul diari da ler.

Per la prosma lecziun piglian ils scolars lur cudesch a scoula per cumanzar insembel cul diari da leger.


• Malegia la persuna principala da tiu cudisch.

• Malegia la parsùna prinzipala digl tieus cudesch.

• Malegia la persunga principala digl ties codesch.

• Disegna la persuna principela da tieu cudesch.

• Disegna la persuna principala da teis cudesch.


• taccar in'illustraziun dil cudisch el diari ed interpretar ella

• tatgear egn'ilustraziùn digl cudesch agl diari ad interpretar ella

• tatger en'illustraziun digl codesch aint igl diari ed interpretar ella

• tacher ün'illustraziun dal cudesch aint il diari e l'interpreter

• tachar ün'illustraziun dal cudesch aint il diari e tilla interpretar


• Sentas ti la queida da leger quei cudisch? Pertgei (buc)?

• Âs tei cuveda da liger que cudesch? Partge (betg)?

• Ast te gost da liger chel codesch? Pertge (betg)?

• Vessast tü cuvaida da ler quist cudesch? Perche (na)?

• Vessast tü cuaida da leger quist cudesch? Perche (brich)?


Proceder en vesta dalla viseta en biblioteca:

Prozeder an vesta da la visita an la biblioteca:

Proceder dalla viseta ainten la biblioteca

Proceder in vista a la visita in biblioteca:


• Metta il tetel dil cudisch en connex culla historia.

• Meta igl tetel digl cudesch an conex cun l'istorgia.

• Metta igl tetel digl codesch an connex cun l'istorgia.

• Metta il titul dal cudesch in connex cull'istorgia.

• Metta il titel dal cudesch in connex cull'istorgia.


• Agesses ti tuttina sco la persuna principala en quella historia? Pertgei (buc)? Argumentescha.

• Agessas tei tutegna sco la parsùna prinzipala an quell'istorgia? Partge (betg)? Argumantescha.

• Faschessas te igl madem scu la persunga principala dall'istorgia? Pertge (betg)? Argumentescha.

• Agissast tü listess scu la persuna principela ill'istorgia? Perche (na)? Argumantescha.

• Agissast tü listess sco la persuna principala ill'istorgia? Perche (brich)? Argumantescha.


Il scolast scriva ils plaids che han da far cun bibliotecas e cudischs sin cartas ch'el reparta ella stanza (impressum, cuviarta ...). Sinquei descriva il scolast in dils plaids ed ils scolars van ad encurir la carta. Tgi rimna las pli biaras cartas?

La surmestra scriva igls pleds c'ân da far cun bibliotecas a cudeschs (impressum, cuvearta ...) sen tgartas c'el repertga an la stànza. Senaquegl descriva la surmestra egn digls pleds ad igls sculars van ad ancurir la tgarta. Tgi remna las ple blearas tgartas?

Igl scolast screiva igls pleds tgi on da far cun bibliotecas e codeschs sen cartas tg'el reparta an stanza (impressum, cuverta) ... Senchegl descreiva igl scolast igl pled e las scolaras von a tschartger las cartas.

Il magister scriva ils pleds chi haun da chefer cun bibliotecas e cudeschs sün cartas ch'el scumparta in staunza da scoula (impressum, cuverta, ...). El descriva alura ün dals pleds e'ls scolars vaun a tschercher la carta cul pled chi s'affo. Chi chatta las pü bgeras cartas?

Il magister scriva ils pleds chi han da chefar cun bibliotecas e cudeschs sün cartas ch'el scumparta in stanza da scoula (impressum, cuverta, ...). El descriva lura ün dals pleds e'ls scolars van a tscherchar la carta cul pled chi s'affa. Chi chatta las plü bleras cartas?


• Tgei persuna fusses ti bugen ella historia? Argumentescha tia risposta.

• Tge parsùnas fussas tei bugent an l'istorgia? Argumantescha la tia rasposta.

• Tge persunga fissas te gugent ainten l'istorgia? Argumentescha (daclera, pertge).

• Che persuna füssast tü gugent ill'istorgia? Argumantescha tia resposta.

• Che persuna füssast tü jent ill'istorgia? Argumantescha tia resposta.


Legia in toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia egn toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia en toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia la tschinchevla part da tieu cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la tschinchavla part da teis cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Savess ins crear in teater ord la historia da quei cudisch? Pertgei (buc)?

• Savess ign crear egn teater ord l'istorgia da que cudesch? Partge (betg)?

• Ins savess crear en teater dall'istorgia? Pertge (betg)?

• As pudess creer ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (na)?

• As pudessa crear ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (brich)?


... ün cudesch chi'd es pü gross cu 5 cm.

... ün cudesch chi'd es plü gross co 5 cm.


• Tgei schabegia ella historia? Resumescha quei ch'ei schabegiau tochen ussa en treis construcziuns.

• Tge schabegia an l'istorgia? Resumescha an tres construcziùns quegl c'e schabigieu tocen ussa.

• Tge capeta ainten l'istorgia? Resumescha an treis construcziuns chegl tgi è capito anfignen ossa.

• Che capita ill'istorgia? Resüma que chi'd es capito fin uossa in trais frasas.

• Che capita ill'istorgia? Resüma quai chi'd es capità fin uossa in trais frasas.


• Ir per la biblioteca entuorn e far ina gliesta alfabetica cun figuras renomadas da cudischs per affons, p.ex. Greg, Lotta, Harry, Olchis, Pippi, Sams, Walter. Cumparegliar e discutar tgei figura ch’ei la pli interessanta.

• Ir par la biblioteca anturn a far egna glista alfabetica cun figuras renumadas da cudeschs par unfànts, p.ex. Greg, Lotta, Harry, Olchis, Pippi, Sams, Walter. Cumparagliear a discutar tge figura c’e la ple interessànta.

• Eir per biblioteca anturn e far ena glista alfabetica cun figuras renumadas da codeschs d'unfants, p.ex. Greg, Lotta, Harry ... Cumparagler e discutar, tge figura tgi è la pi interessanta.

• Ir per la biblioteca intuorn e fer üna glista alfabetica cun figüras renumnedas da cudeschs d'iffaunts, p.ex. Greg, Lotta, Harry, Olchis, Pippi, Sams, Walter. Congualer e discuter che figüra chi'd es la pü interessanta.

• Ir per la biblioteca intuorn e far üna glista alfabetica cun figüras renomnadas da cudeschs d'uffants, p.ex. Greg, Lotta, Harry, Olchis, Pippi, Sams, Walter. Congualar e discuter che figüra chi'd es la plü interessanta.


… in cudisch cun ina tematica interessanta.

… egn cudesch cun egna tematica interessànta.

... en codesch cun ena tematica interessanta.

... ün cudesch cun üna tematica interessanta.


• Noda dus tratgs communabels da tei e dalla persuna.

• Noda dus tratgs cuminevels da te a da quella parsùna.

• Noda dus tratgs communabels da tè e dalla persunga principala.

• Nota duos trats cumünaivels da te e da la persuna.

• Nota duos trats cumünaivels da tai e da la persuna.


… in cudisch che ha da far cun dinosaurs.

... egn cudesch c'â da far cun dinosaurs.

... en codesch tgi ò da far cun dinosaurs.


• Ei quei plitost in cudisch da buobs ni da buobas? Argumentescha.

• E quegl pletost egn cudesch par buabs near par buabas? Argumantescha.

• È chegl pitost en codesch da mattatschas u da mattatschs? Argumentescha.

• Es que püchöntsch ün cudesch per mats u per mattas? Argumantescha.

• Es quai plüchöntsch ün cudesch per mats o per mattas? Argumantescha.


Ligia en toc digl codesch e fò igls pensums.

Legia la penultima part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la penultima part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Tgei persunas cumparan el cudisch? Noda ils nums dallas pli impurtontas sin ina pagina dubla da tiu diari da leger.

• Tge parsùnas cumparan agl cudesch? Noda igls nums da las parsùnas las ple impurtàntas sen egna pagina dubla digl tieus diari da liger.

• Tge persungas cumparan aint igl codesch? Noda igls noms dallas persungas las pi impurtantas sen ena pagina dobla digl ties diari da liger.

• Che persunas cumperan i'l cudesch? Nota ils noms da las pü importantas sün üna pagina dobla da tieu diari da ler.

• Che persunas cumparan aint il cudesch? Nota ils noms da las plü importantas sün üna pagina dubla da teis diari da leger.


... ün cudesch cha tü cugnuoschast fingià.


• Colligia ellas tenor las relaziuns ch'ellas han ina cun l'autra (cor = buna relaziun, rudi = relaziun neutrala, cametg = schliata relaziun).

• Culeia ellas tanor las relaziùns c'ellas ân l'egna cun l'otra (cor = bùna relaziùn, rudi = relaziùn neutrala, tgametg = schleata relaziùn).

• Colliescha ellas tenor las relaziuns tgi ellas on egna cun l'otra (cor = bunga relaziun, cres = relaziun neutrala, tgametg = schleta relaziun).

• Colliesch'las tenor las relaziuns ch'ellas haun üna cun l'otra (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrela, sajetta: noscha relaziun).

• Tillas collia tenor las relaziuns ch'ellas han üna cun tschella (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrala, sajetta: noscha relaziun).


... ün cudesch chi ho da chefer cun striögn.

... ün cudesch chi ha da chefar cun striögn.


Avon che far la viseta en biblioteca sepreparan ils scolars cul pensum a).

Avànt ca far la visita an la biblioteca sapreparan igls sculars cun la leztga a).

Avant tgi far la viseta ainten la biblioteca, sa preparan las scolaras cugl pensum a).

Aunz cu fer la visita in biblioteca, as preparan ils scolars culla lezcha a).

Avant co far la visita in biblioteca, as preparan ils scolars culla lezcha a).


Far en classa ina gliesta alfabetica cun tut ils cavazzins che stattan en connex cun cudischs. Nudar quels sin in placat che vegn pendius vid la preit.

Far an classa egna glista alfabetica cun tut igls tgavazegns ca statan an conex cun cudeschs. Nudar quels sen egn placat ca vean palando ved la pare.

Far an classa ena glista alfabetica cun tot igls tgavazzigns tgi stattan an connex cun codeschs. Igls nudar sen en placat.

Fer in classa üna glista alfabetica cun tuot ils chavazzins chi staun in connex cun cudeschs. Ils noter sün ün placat chi vain pendieu sü vi da la paraid.

Far in classa üna glista alfabetica cun tuot ils chavazzins chi stan in connex cun cudeschs. Tils notar sün ün placat chi vain pendü sü vi da la paraid.


• Co ei igl artg dalla tensiun staus en quei cudisch? Malegia el en tiu diari e marchescha ils puncts culminonts ed ils puncts ils pli bass.

• Co e la curva da la tensiùn sto an que cudesch? Malegia ella agl tieus diari a marcescha igls puncts culminànts ad igls puncts igls ple bass.

• Scu è stada la tensiun aint igl ties codesch? Malegia en artg da tensiun aint igl ties diari e marchescha igls puncts culminonts ed igls puncts igls pi bass

• Cu sto l'arch da tensiun dal cudesch? Disegna'l in tieu diari e markescha ils puncts culminants e'ls puncts ils pü bass.

• Co es l'arch da tensiun dal cudesch? Til disegna in teis diari e markescha ils puncts culminants e'ls puncts ils plü bass.


• Tgei plai a ti vida la persuna principala? Tgei quetas ti meins bien?

• Tge ple a tgei ved la parsùna prinziala? Tge ple mains bagn a tgei?

• Tge at plai ve dalla persunga principala? Tge cattas te manc bung?

• Che at plescha vi da la persuna principela? Che at pera main bun?

• Che at plascha vi da la persuna principala? Che at para main bun?


Sco davos elegian ils scolars in cudisch ch'els legian individualmein e ch'els presentan als conscolars. Ils scolars astgan era eleger in cudisch tudestg. En mintga cass eis da far attenziun da tscharner ina historia en prosa, perquei ch'ils pensums en connex cul diari da leger serefereschan a quei gener.

Sco davos tschernan igls sculars egn cudesch c'els ligian individualmeing a c'els preschaintan agls cunsculars. Igls sculars dastgan ear sadezeder par egn cudesch tudestg. An que cass e'gl da far atenziùn da tschearnear egn'istorgia an prosa, parquegl ca las leztgas an conex cugl diari da liger sarefereschan a que gener da texts.

Scu davos tschernan las scolaras en codesch tg'ellas ligian individualmaintg e tg'ellas preschaintan alla classa. An mintga cass ègl da far attenziun da tscherner en'istorgia an prosa – igls pensums an connex cugl diari da liger sa refereschan a chel gener.

Scu ultim tschernan ils scolars ün cudesch ch'els legian minchün daperse e ch'els preschaintan als conscolars. Ils scolars paun eir tscherner ün cudesch tudas-ch. Important es però ch'els tschernan ün'istorgia in prosa, perque cha las lezchas in connex cul diari da ler as refereschan a quel gener litterar.

Sco ultim tschernan ils scolars ün cudesch ch'els legian minchün da per sai e ch'els preschaintan als conscolars. Ils scolars pon eir tscherner ün cudesch tudais-ch. Important esa però ch'els tschernan ün'istorgia in prosa, perquai cha las lezchas in connex cul diari da leger as referischan a quel gener litterar.


Tgei san ins tut empristar en ina biblioteca?

Tge san ign tut amprastar an egna biblioteca?


• As pudessa crear ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (brich)?


Na, els ein stai a mirar ina cuorsa ella Republica Tscheca.

Na, els en stos a vurdar egna cursa an la Republica Tscheca.


8) Nino ei separticipaus als giugs olimpics a Brasilia.

8) Igl Nino â sapartizipo agls giois olimpics an Brasilia.


9) Els vesan lur idol regularmein, cura ch'els van sezs a far cuorsas.

9) Els vezan regularmeing lur idol, cur c'els van sezs a far cursas.


Na, Nino Schurter era dalla partida. Selina ha beneventau Nino alla plazza d'aviatica, cura ch'el ei turnaus.

Na, igl Nino Schurter eara da la partida. La Selina â banavanto igl Nino sen la plaza aviatica cur c'el e turno.


Na, els han beneventau Nino Schurter, cura ch'el ei turnaus da Rio de Janeiro.

Na, els ân banavanto igl Nino Schurter, cur c'el e turno da Rio de Janeiro.


6) Selina e Noah han fatg ina cuorsa da velo ella Republica Tscheca.

6) La Selina ad igl Noah ân fatg egna cursa da velo an la Republica Tscheca.


4) Igl Noah amprenda digl Nino dad ir cun velo.


Suenter ch'ils scolars han rispundiu alla damonda, scriva il scolast cun bustabs gronds il plaid 'VERBS' vid la tabla. El informescha ils scolars sco suonda: «Els proxims pensums sefatschentein nus cul tema grammatical dils verbs e cul test d'entrada vesein nus gest da tgei che vus saveis aunc seregurdar.»

Suainter c'igls sculars ân raspundieu l'amparada, scriva igl surmester cun bustabs grànds igl pled ‘VERBS’ ved la tavla. El infurmescha igls sculars sco savunda: An las proximas leztgas safatschandagn nus cugl tema gramatical digls verbs a cugl test d'antrada vasagn nus gest da tge ca vus saragurdaz ànc.


b) Ils scolars fan communablamein il pensum. Suenter meina il scolast naven da Nino Schurter vi al tema grammatical dils verbs. Quei fa el culla suandonta damonda: «Cun tgei specia da plaids haveis vus empleniu las largias?»

b) Igls sculars fan cuminevlameing las leztgas. Suainter magna igl surmester digl Nino Schurter vei agl tema gramatical digls verbs. Quegl fa el cun la savundànta amparada: Cun tge spezia da pleds vez vus amplanieu las largias?


1) Persunas sigl entir mund enconuschan Nino Schurter.

1) Parsunas segl antier mund ancanuschan igl Nino Schurter.


5) Igl Noah â survagnieu egn tricot digl Nino.


a) Mintga scolar scriva in text. Silsuenter lavuran ils scolars en dus e legian avon in a l'auter il text ch'els han scret. Eis el capeivels? Dat ei damondas?

a) Mintga scular scriva egn text. Suainter lavuran igls sculars an dus a ligian avànt l'egn a l'oter igl text c'els ân scret. En els capevels? Dat igl amparadas?


Na, Noah empren el club da velos dad ir cun velo. Nino ha era empriu el medem club.

Na, igl Noah amprenda agl club da velos dad ir cun velo. Igl Nino â ear amprieu agl madem club.


3) Els van a mirar las cuorsas culla famiglia.

3) Els van a vurdar las cursas cun la famiglia.


7) Selina e Noah ein commembers dil medem club da velo sco Nino Schurter.

7) La Selina ad igl Noah en cumembers digl madem club da velo sco igl Nino Schurter.


2) Noah e Selina ein stai a Rio de Janeiro a mirar la cuorsa da Nino.

2) Igl Noah a la Selina en stos a Rio de Janeiro a vurdar la cursa digl Nino.


Duront las vacanzas essan nus i a circus.

Durànt las vacànzas eassan nus ieus agl zircus.

Durant las vacanzas ischan nous ias a circus.

Düraunt las vacanzas essans nus ieus a circus.

Dürant las vacanzas eschan nus its a circus.


b) stundel, stas, stat, stein, steis, stattan

b) sund sto, es sto, e sto, eassan stos, eassas stos, en stos

b) schtun, schtest, schto, schtains, schtais, schtaun

b) schtun, schtast, schta, schtain, schtais, schtan


a) Agl museum dastgas tei betga magliear.


20. Tgei tratgs communabels han ils suandonts verbs?

20. Tge tratgs cuminevels ân igls savundànts verbs?

20. Tge tratgs communabels on igls suandonts verbs?

20. Che trats cumünaivels haun ils seguaints verbs?

20. Che trats cumünaivels han ils seguaints verbs?


7. Nua ei il verb 'star' conjugaus falliu?

8. Noua è igl verb 'star' conjugo andretg?

7. Inua es il verb 'ster' conjugo inandret?

7. Ingio es il verb 'star' conjugà inandret?


Els ân gieu grànd plascher digl schincetg.

Els on gia en grond plascheir digl regal.

Els haun gieu ün grand plaschair dal regal.

Els han gnü ün grond plaschair dal regal.


5. Tgei retscha da verbs secumpona mo da verbs irregulars?

5. Tge retscha da verbs sacumpona me da verbs iregulars?

6. Ainten tge gruppa da verbs ògl angal verbs irregulars?

5. In che gruppa da verbs ho que be verbs irregulers?

5. In che gruppa da verbs esa be verbs irregulars?


b) Ils verbs modals vegnan duvrai per exprimer sentiments.

b) Igls verbs modals vignan duvro par exprimer santimaints.

b) Els on nom 'verbs modals' e vignan duvros per exprimer sentimaints.

b) Els haun nom verbs models e vegnan druvos per exprimer sentimaints.

b) Els han nom verbs modals e vegnan dovrats per exprimer sentimaints.


14. Tgei retscha da particips perfect cuntegn in sbagl?

14. Tge retscha da partizips cuntegna egn sbagl?

14. Noua cattas te en particip perfect fallo?


c) ... che vegnan normalmein duvrai persuls.

c) ... ca vignan par regla duvros sulets.

c) ... chi vegnan normelmaing druvos sulets.

c) ... chi vegnan normalmaing dovrats sulets.


5. Scriva la suandonta construcziun el perfect.

5. Scriva la savundànta construcziun agl perfect.

5. Tge è igl perfect dalla suandonta construcziun?

5. Che es il perfet da la seguainta frasa?

5. Chenün es il perfet da la seguainta frasa?


a) Per exprimer quei che schabegia il mument.

a) Par exprimer quegl ca schabegia igl mumaint.


El as ............. trer our da la buoglia.

El as ............. trar our da la buoglia.


b) Duront las vacanzas mein nus a circus.

b) Durànt las vacanzas nagn nus agl zircus.

b) Durant las vacanzas giagn nous a circus.

b) Düraunt las vacanzas giains nus a circus.

b) Dürant las vacanzas giain nus a circus.


2. Ils verbs 'haver', 'esser', 'vegnir' han aunc in auter num. Co senumnan els e per tgei vegnan els duvrai?

2. Igls verbs 'ver', 'easser', 'vagnir' ân ànc egn oter num. Co sanumnan els a par tge vignan els duvro?

2. Igls verbs 'aveir' ed 'esser' on en nom spezial. Scu on els nom e cura vignan els duvros?

2. Ils verbs 'avair' ed 'esser' haun auncha ün oter nom. Cu haun els nom e cura vegnan els druvos?

2. Ils verbs 'avair' ed 'esser' han amo ün oter nom. Co han els nom e cura vegnan els dovrats?


b) Jeu dun a ti ina da mias tschugalatas.

b) Jou dunt a tgei egna da la mias tschiculatas.

b) Oz sivamezde dagn nous en gi ansemen.

b) Eau at dun üna da mias tschiculattas.


c) Nina ha buca la lubientscha da star sin peis.

c) La Nina â betga la lubientscha da star sen pes.


1. Tgeinin dils exempels sutvart ei buca screts el perfect?

1. Tgenegn digls exaimpels sutvart e betga scret agl perfect?

1. Tge construcziun è betg scretga aint igl perfect?


1. Tgei construcziun posseda in verb modal?

1. Tge construcziùn posseda egn verb modal?

1. Tge construcziun cuntigna en verb modal?


c) La gronda part dils verbs fuorman il perfect cun 'esser'.

c) La grànda part digls verbs furman igl perfect cun 'easser'.

c) La gronda part digls verbs furman igl perfect cun 'esser'.

c) La granda part dals verbs fuorman il perfet cun 'esser'.

c) La gronda part dals verbs fuorman il perfet cun 'esser'.


c) stun, stattas, stat, stein, steis, stattan

c) stund, statas, stat, stein, stes, stattan

c) stung, stast, stat, stagn, stez, stattan

c) stun, stest, sto, stains, stais, staun


c) Tschell'jamna sun jeu stada malsauna.

c) Tschell'eanda sund jou stada malzàna.


c) Jeu pos cuorer vegn minutas senza pausa.

c) Jou pos curer veintg minutas sainza possa.

c) Ia poss correr vantg minutas sainza far ena pôssa.

c) Eau poss cuorrer vainch minuts sainza fer üna posa.

c) Eu poss cuorrer vainch minuts sainza far üna posa.


17. Tgei adverbs drovan ins per exprimer enzatgei ch'ei capitau el vargau?

17. Tge adverbs dovr'ign par exprimer anzatge c'e capito agl passo?

17. Tge adverbs ins dovra per exprimer ensatge tgi è capito aint igl passo?

17. Che adverbs as drouva per exprimer qualchosa chi'd es capito i'l passo?

17. Che adverbs as douvra per exprimer alch chi'd es capità i'l passà?


b) puder, astgar, saver, vuler, munglar, stuer, duer

b) puder, stger, saver, vuler, manglar, stuer, duer

b) pudeir, dastger, saveir, vuleir, stueir, dueir

b) pudair, sus-chair, savair, vulair, stuvair, dovair, solair

b) pudair, das-chair, savair, vulair, manglair, stuvair, dovair


Nus havein bunamein ... schar la pial per quella caussa.

Nus vagn bunameing ... schar la peal par quella tgossa.

Nous vagn fitg strantg e ... morder per fittar la lavour.

El ............. adüna fer ir tres sia testa.

El ............. far tuot tenor seis cheu.


11. Cura drovan ins il verb modal 'stuer'?

11. Cura dovr'ign igl verb modal 'stuer'?

11. Cura ins dovra igl verb modal 'stueir'?

11. Cura as drouva il verb model 'stuvair'?

11. Cura as douvra il verb modal 'stuvair'?


16. Tgei fuorma dil verb 'dir' ei correcta?

16. Tge furma digl verb 'gir' e corecta?

16. Tge furma digl verb 'bargeir' è correcta?


a) Ia dung a tè egna dallas mias tschigulattas.


a) Tut ils verbs modals ein verbs irregulars.

a) Tut igls verbs modals en verbs iregulars.

a) Tot igls verbs modals èn verbs irregulars.

a) Tuot ils verbs models sun verbs irregulers.

a) Tuot ils verbs modals sun verbs irregulars.


16. Tge particip perfect è correct ainten chella construcziun?

16. Che particip es güst in quista frasa?


15. Tgei munta la suandonta construcziun?

15. Tge mùnta la savundànta construcziùn?

15. Tge monta la suandonta construcziun?


a) puder, astgar, far, ir, duvrar, vuler

a) pudeir, dastger, far, eir, duvrar vuleir

a) pudair, sus-chair, fer, ir, druver, vulair

a) pudair, das-chair, far, ir, dovrar, vulair


c) Vus essas stai sper la mar en vacanzas.

c) Vus eassas stos sper la mar an vacànzas.

c) Ischas vous stos alla mar an vacanzas?


Avànt egn on eassan nus ... sper la mar.


17. Cumpletescha la construcziun cul dretg verb modal.

17. Cumpletescha la construcziun cugl dretg verb modal.

17. Cumplettescha la construcziun cugl dretg verb.

17. Cumplettescha la frasa cul dret verb model.

17. Cumplettescha la frasa cul dret verb modal.


a) baterlar, screiver, star, tameir, gidar


c) Duront las vacanzas essan nus a circus.

c) Durànt las vacànzas eassan nus agl zircus.

c) Durant las vacanzas ischan nous stos a circus.

c) Düraunt las vacanzas essans nus stos a circus.

c) Dürant las vacanzas eschan nus stats a circus.


b) Ei dat dapli verbs modals che verbs irregulars.

b) Igl dat daple verbs modals ca verbs iregulars.

b) I dat daple verbs modals tgi verbs irregulars.

b) Que do dapü verbs models cu verbs irregulers.

b) I dà daplü verbs modals co verbs irregulars.


a) Duront las vacanzas mavan nus a circus.

a) Durànt las vacànzas navan nus agl zircus.

a) Durant las vacanzas gevan nous a circus.

a) Düraunt las vacanzas giaivans nus a circus.

a) Dürant las vacanzas giaivan nus a circus.


a) ... che vegnan per gronda part conjugai regularmein.

a) ... ca vignan par grànda part conjugos iregularmeing.

a) tgi vignan per gronda part conjugos regularmaintg.

a) ... chi vegnan conjugos per granda part in möd reguler.

a) ... chi vegnan conjugats per gronda part in möd regular.


2. Tgei finiziuns corrispundan ad in verb regular ch'ei conjugaus el present?

2. Tge finiziùns coraspundan ad egn verb regular c'e conjugo agl preschaint?

3. Tge finiziuns correspondan ad en verb regular tgi è conjugo aint igl preschaint? (Tip: Painsa agl verb 'cantar'.)

2. Che desinenzas correspuondan ad ün verb reguler chi'd es conjugo al preschaint?

2. Che desinenzas correspuondan ad ün verb regular chi'd es conjugà al preschaint?


b) stung, stast, stat, stagn, stez, stattan


15. Tgei retscha cuntegn buca mo particips che drovan il verb esser per formar il perfect?

15. Tge retscha cuntegna betga me partizips ca dovran igl verb easser par furmar igl perfect?

15. Noua cattas te particips perfect tgi vignan betg furmos cugl verb esser?

15. Inua chattast tü particips chi nu vegnan furmos cul verb esser?

15. Ingio esa particips chi nu vegnan fuormats cul verb esser?


a) cantar, cuorer, luvrar, mussar, guder

a) cantar, curer, luvrar, mussar, giuder

a) cantar, correr, luvrar, mussar, parteir

a) chanter, cuorrer, lavurer, musser, güder

a) chantar, cuorrer, lavurar, muossar, güdar


a) Nina ha buca l'energia da star sin peis.

a) La Nina â betga l'energeia da star sen pes.

a) Natalina ò betg l’energeia da star an peis.


a) Ils verbs modals han la medema funcziun sco ils verbs auxiliars.

a) Igls verbs modals ân la madema funcziùn sco igls verbs auxiliars.

a) Igls verbs modals ins dovra pigl madem scu igls verbs auxiliars.

a) Ils verbs models haun la listessa funcziun scu'ls verbs auxiliers.

a) Ils verbs modals han la listessa funcziun sco'ls verbs auxiliars.


a) Ad in verb modal suonda adina in auter verb egl infinitiv.

a) Ad egn verb modal savunda adigna egn oter verb agl infinitiv.

a) Ad en verb modal suonda adegna en oter verb aint igl infinitiv.

a) Ad ün verb model segua adüna ün oter verb a l'infinitiv.

a) Ad ün verb modal segua adüna ün oter verb a l'infinitiv.


a) Els han la lubientscha dad ir a kino cursera.

a) Els ân la lubientscha dad ir a kino quersera.

a) Els on la lubientscha dad eir a kino chesta seira.

a) Els haun il dret dad ir a kino quista saira.

a) Els han il dret dad ir a kino quista saira.


c) Ins sa distinguer treis differents tips da verbs: verbs auxiliars, verbs modals e verbs per propi.

c) Ign sa distinguer tres diferaints tips da verbs: verbs auxiliars, verbs modals a verbs par propi.

c) Ins pò disfranztger treis differents tips da verbs: verbs auxiliars, verbs modals e verbs cumplagns.

c) Que as po distinguer trais differents tips da verbs: verbs auxiliers, verbs models e verbs cumplains.

c) I's po distinguer trais differents tips da verbs: verbs auxiliars, verbs modals e verbs cumplains.


a) Tut ils verbs vegnan conjugai cun 'esser' el perfect.

a) Tut igls verbs vignan conjugos cun easser agl perfect.

a) Tot igls verbs vignan conjugos cun 'esser' aint igl perfect.

a) Tuot ils verbs vegnan conjugos cun 'esser' al perfet.

a) Tuot ils verbs vegnan conjugats cun 'esser' al perfet.


a) ei la fuorma la pli neutrala dil verb.

a) e la furma la ple neutrala digl verb.

a) es la fuorma la pü neutrela dal verb.

a) es la fuorma la plü neutrala dal verb.


a) Ils verbs auxiliars vegnan duvrai per formar ils temps cumponi.

a) Igls verbs auxiliars vignan duvro par furmar igls tains cumponieu.

a) Els on nom 'verbs auxiliars' e vignan duvros per furmar igls taimps cumponias.

a) Els haun nom verbs auxiliers e vegnan druvos per furmer ils temps cumposts.

a) Els han nom verbs auxiliars e vegnan dovrats per fuormar ils temps cumposts.


c) Per exprimer quei che schabegia damaun.

c) Par exprimer quegl ca schabegia damàn.

c) Per exprimer chegl tgi vign a capitar dumang.

c) Per exprimer que chi capitaro damaun.

c) Per exprimer quai chi capitarà daman.


18. Cumpletescha la construcziun cul dretg verb modal.

18. Cumpletescha la construcziun cugl dretg verb modal.

18. Cumplettescha la construcziun cugl dretg verb modal.

18. Cumplettescha la frasa cul dret verb model.

18. Cumplettescha la frasa cul dret verb modal.


3. En tgei temps ei la suandonta construcziun scretta?

3. An tge tains e la savundànta construcziùn screta?

3. Ainten tge taimp è scretga chella construcziun?


b) Els han il giavisch dad ir a kino cursera.

b) Els ân igl giavisch dad ir a kino quersera.

b) Els haun il giavüsch dad ir a kino quista saira.

b) Els han il giavüsch dad ir a kino quista saira.


b) Cul verb modal 'saver' san ins exprimer in scamond.

b) Cugl verb modal 'saver' san ign exprimer egna pussevladad.

b) Cugl verb modal 'saveir' ins so exprimer en scumond.

b) Cul verb model 'savair' as po que exprimer ün scumand.

b) Cul verb modal 'savair' as poja exprimer ün scumond.


9. Tgei retscha da verbs secumpona mo da verbs cugl infix -esch?

9. Tge retscha da verbs sacumpona me da verbs cugl infix -esch?

9. Che verbs vegnan conjugos cun l'infix -esch?

9. Che verbs vegnan conjugats cun l'infix -esch o -isch?


a) Jeu sun stada l'entira jamna cun febra enta letg.

a) Jou sund stada l'antier'eanda cun feavra ainta litg.

a) Ia sung stada l'antier'emda cun fevra ainten letg.

a) Eau sun steda tuott'eivna cun feivra in let.

a) Eu sun statta tuott'eivna cun feivra in let.


b) Per exprimer quei ch'ei schabegiau ier.

b) Par exprimer quegl c'e schabigieu ier.

b) Per exprimer que chi'd es capito her.

b) Per exprimer quai chi'd es capità her.


c) Ils verbs infinitivs muossan il plaid sco quei ch'el ei screts el vocabulari.

c) Igls verbs infinitivs mussan igl pled sco quegl c'el e scret agl vocabulari.

c) Els on nom 'infinitivs' e mossan igl pled, scu tgi el è scretg aint igl vocabulari.

c) Els haun nom verbs factitivs e vegnan druvos per exprimer ün fer fer.

c) Els han nom verbs factitivs e vegnan dovrats per exprimer ün far far.


c) Oz suentermiezdi dein nus in giug ensemen.

c) Oz suaintermiezgi dagn nus egn gioi anzemel.

c) Hoz zievamezdi giuvains nus insembel.


b) Nina ha buca la pusseivladad da star sin peis.

b) La Nina â betga la pussevladad da star sen pes.

b) Natalina ò betg la pussebladad da star an peis.

b) Nina nun ho la pussibilited da ster in pè.

b) Nina nun ha la pussibiltà da star in pè.


6. Tgei construcziun va a prau culla constataziun?

6. Tge construcziùn va a pro cun la pratensiùn?

6. Tge construcziun vo igl migler a pro cun la situaziun?

6. Che frasa s'affo culla seguainta frasa?

6. Che frasa s'affa culla seguainta frasa?


7. Tgei verb modal fa negin senn ella suandonta construcziun?

7. Tge verb modal fa nign sen an la savundànta construcziùn?

7. Tge verb modal fò nign senn ainten la suandonta construcziun?

7. Che verb model nu fo üngün sen illa seguainta frasa?

7. Che verb modal nu fa ingün sen illa seguainta frasa?


18. Tgei fuorma dil verb 'zambergiar' ei correcta?

18. Tge furma digl verb 'zambargear' e corecta?

18. Che fuorma dal verb 'tradür' es güsta?

18. Che fuorma dal verb 'zambriar' es güsta?


b) Jeu poi cuorer vegn minutas senza pausa.

b) Jou po curer veintg minutas sainza possa.

b) Ia pò correr vantg minutas sainza far ena pôssa.

b) Eau pos cuorrer vainch minuts sainza fer üna posa.

b) Eu pos cuorrer vainch minuts sainza far üna posa.


12. Tgei munta la suandonta construcziun?

12. Tge mùnta la savundànta construcziùn?

12. Tge monta la suandonta construcziun?


b) Nus havevan pachentau nossas valischas.

b) Nus vevan pacato las nossas valischas.

b) Nous vevan fatg las nossas valeischs.


b) duvrar, tschenar, pigliar, bargir, saltar

b) duvrar, tschanar, prender, bargir, saltar

b) duvrar, piglier, tutgier, clamar, gidar

b) druver, tschner, piglier, sbragir, suter

b) dovrar, tschnar, tour, sbragir, sotar


b) ieu, fatg, maglieu, cartieu, scrivieu


c) Sulettamein il verb modal astgar ei in verb regular.

c) Suletameing igl verb modal stger e egn verb regular.

c) Angal igl verb 'dastger' è en verb modal regular.

c) Ad ün verb model segua adüna ün oter verb a l'infinitiv.

c) Ad ün verb modal segua adüna ün oter verb a l'infinitiv.


18. Tgei construcziun ei scretta el perfect?

18. Tge construcziùn e screta agl perfect?

18. Tge construcziun è scretga aint igl perfect?


8. Cumpletescha cuna la furma digl verb corecta.


... far aschi bien e dir a mi tgei uras ch'igl ei?

... far igl bagn a gir a mei tge uras c'igl e?


10. Tge retscha da verbs sacumpona betga da verbs alternànts/noua c'igl tschep samida?

11. Ainten tge gruppa da verbs èn angal verbs alternonts? (verbs tgi meidan igl tschep cun conjugar, p. ex. igl vocal)

10. In che gruppa da verbs sun be verbs alterativs? (verbs chi müdan il vocal dal tschep cun conjugher)

10. In che gruppa da verbs esa be verbs alterativs? (verbs chi müdan il vocal dal tschep cun conjugar)


4. Co vesa la suandonta construcziun ora el present?

4. Co veza la savundànta construcziùn or agl preschaint?

4. Scu tunga chella construcziun aint igl preschaint?


12. Tge verb mantga ainten chella construcziun?


c) tgapeir, liger, sagleir, decider, lascher


8. Tgei fuorma dil verb 'stuer' (1. persuna/singular) ei correcta?

8. Tge furma digl verb 'stuer' (1. parsuna/singular) e corecta?

8. Tge furma digl verb 'stueir' è correcta?

8. Che fuorma dal verb 'stuvair' (1. persuna singular) es güsta?


a) Toni vul cumprar ina habitaziun ell'Engiadina.

a) Igl Toni vut cumprar egna habitaziùn an la Gidegna.

a) Tin vot compra en'abitaziun an Nagiadegna.

a) Toni vol cumprer ün'abitaziun in Engiadina.

a) Toni vol cumprar ün'abitaziun in Engiadina.


a) Il particip dil verb 'rumper' ei 'rut'.

a) Igl partizip digl verb 'rumper' e 'rut'.

a) Igl particip perfect digl verb 'romper' è 'rot'.

a) Il particip dal verb 'rumper' es 'ruot'.


b) Ils verbs modals dat ei mo el lungatg romontsch.

b) Igls verbs modals dat igl me agl lungatg rumàntsch.

b) Igls verbs modals dattigl angal aint igl lungatg rumantsch.

b) Ils verbs models do que be illa lingua rumauntscha.

b) Ils verbs modals daja be illa lingua rumantscha.


a) stun, stas, stat, stein, steis, stattan

a) stund, stas, stat, stagn, stez, statan

a) stung, stast, stat, stagn, stez, stan

a) stun, stescht, sto, stains, stais, staun


b) Ei dat treis conjugaziuns regularas dil verb.

b) Igl dat tres conjugaziùns regularas digl verb.

b) I dat treis conjugaziuns regularas digl verb.

b) A do trais conjugaziuns reguleras dal verb.

b) I dà trais conjugaziuns regularas dal verb.


Jeu vegnel tier tei, cura che jeu … peda.


a) Jeu possel cuorer vegn minutas senza pausa.

a) Jou poss curer veintg minutas sainza possa.

a) Ia pos correr vantg minutas sainza far ena pôssa.

a) Eau poss cuorer vainch minuts sainza fer üna posa.

a) Eu poss cuorer vainch minuts sainza far üna posa.


c) Ils verbs san haver differentas fuormas tut tenor persuna, numerus (singular ni plural) e temps.

c) Igls verbs san ver diferaintas furmas tut tanor parsùna, numerus (singular near plural) a tains.

c) Igls verbs son aveir differentas furmas tot tenor persunga, numerus (singular e plural) e taimp.

c) Ils verbs paun avair differentas fuormas tuot tenor la persuna, il numer (singular u plural) e'l temp.

c) Ils verbs pon avair differentas fuormas tuot tenor la persuna, il nomer (singular o plural) e'l temp.


a) Ei dat sis specias da plaids ed ils verbs ein ina da quellas.

a) Igl dat sis spezias da pleds ad igls verbs en egna da quellas.

a) I dat seis speztgas da pleds ed igls verbs èn egna da chellas.

a) A do ses spezchas da pleds e'ls verbs sun üna da quellas.

a) I dà ses spezchas da pleds e'ls verbs sun üna da quellas.


b) ... che vegnan duvrai per exprimer la tenuta dil plidader.

b) ... ca vignan duvros par exprimer la tenuta digl plidader.

b) tgi vignan normalmaintg duvros sulets.

b) ... chi vegnan druvos per exprimer la tenuta dal plededer.

b) ... chi vegnan dovrats per exprimer la tenuta dal pledader.


In chesa nu ............. eau giuver a ballapè.

In chasa nu ............. eu giovar a ballapè.


5. Tgei construcziun va a prau culla constataziun?

5. Tge construcziùn va a pro cun la pratensiùn?

5. Tge construcziun vo a pro cun la suandonta construcziun?

5. Che frasa s'affo culla seguainta frasa?

5. Che frasa s'affa culla seguainta frasa?


13. Scriva la suandonta construcziun ella fuorma masculina.

13. Scriva la savundànta construcziùn an la furma masculina.

13. Tgenegna è la furma masculina dalla suandonta construcziun?

13. Chenüna es la fuorma masculina da la seguainta frasa?


c) Ei dat verbs ch'ins sa conjugar cun ni senza -esch.

c) Igl dat verbs c'ign sa conjugar cun near sainza -esch.

c) I dat verbs tgi ins so conjugar cun u sainza -esch.

c) A do verbs cha's po conjugher cun u sainza l'infix

c) I dà verbs chi's po conjugar cun o sainza l'infix -esch/-isch.


c) magliar, beiber, duer, puder, gidar, cuschinar, crer

c) magliear, bever, duer, puder, gidar, cuschinar, crer

c) magler, bever, durmeir, lavar, cuschinar, gidar

c) manger, baiver, dovair, pudair, güder, cuschiner

c) mangiar, baiver, dovair, pudair, güdar, cuschinar


3. Tgei retscha da verbs secumpona mo da verbs modals?

3. Tge retscha da verbs sacumpona me da verbs modals?

3. Ainten tge gruppa da verbs dattigl angal verbs modals?

3. In che gruppa da verbs ho que be verbs models?

3. In che gruppa da verbs esa be verbs modals?


c) Ils verbs modals san ins buca conjugar en tut las persunas.

c) Igls verbs modals san ign betga conjugar an tut las parsùnas.

c) Igls verbs modals ins so betg conjugar ainten tot las persungas.

c) Ils verbs models nu's po que conjugher in tuot las persunas.

c) Ils verbs modals nu's poja conjugar in tuot las persunas.


3. Nua ei il verb 'esser' conjugaus endretg?

3. Noua e igl verb 'easser' conjugo andretg?

4. Noua è igl verb 'esser' conjugo andretg?

3. Inua es il verb 'esser' conjugo inandret?

3. Ingio es il verb 'esser' conjugà inandret?


11. Tge construcziùn cuntegna egn sbagl?


c) Els han il camond dad ir a kino cursera.

c) Els ân igl cumond dad ir a kino quersera.

c) Els on igl cumond dad eir a kino chesta seira.

c) Els haun il dovair dad ir quista saira a kino.

c) Els han il dovair dad ir quista saira a kino.


19. Tgei construcziun ei buca scretta el perfect?

19. Tge construcziùn e betga screta agl perfect?

19. Tge construcziun è betg scretga aint igl perfect?


b) Nora sa aunc buc, sch'ella vul i al concert.

b) La Nora sa ànc betg, sch'ella vul ir agl conzert.

b) Matilda so betg anc, schi ella vot eir agl concert.

b) Nora nu so auncha, sch'ella dess ir a concert.

b) Nora nu sa amo, sch'ella dess ir a concert.


b) Per formar il perfect drova ei in particip perfect.

b) Par furmar igl perfect dovr'igl egn partizip perfect.

b) Per furmar igl perfect ins dovra igl particip perfect.

b) Per furmer il perfet as drouva il particip perfet.

b) Per fuormar il perfet as douvra il particip perfet.


14. Tgei fuorma dil verb 'cuorer' ei correcta?

14. Tge furma digl verb 'curer' e corecta?

14. Tge furma digl verb 'correr' è correcta?

14. Che fuorma dal verb 'cuorrer' es güsta?


b) paterlar, scriver, stuer, temer, gidar

b) patarlar, scriver, stuer, tamer, gidar

b) baderler, scriver, ster, tmair, güder

b) baderlar, scriver, star, tmair, güdar


9. Tgeinin ei il particip dil verb 'metter'?

9. Tgenegn e igl partizip digl verb meter?

9. Tgenegn è igl particip digl perfect metter?

9. Chenün es il particip dal verb metter?


Natalina pò prest betg ple star an peis.


c) gidar, vender, santeir, reir, piglier


20. Tgei verb modal va a prau ella suandonta construcziun?

20. Tge verb modal va bagn an la savundànta construcziùn?

20. Tge verb modal vo a pro cun la suandonta construcziun?

20. Che verb model s'affo culla seguainta frasa?

20. Che verb modal s'affa culla seguainta frasa?


b) Nous eran eidas a nudar aint igl lai.

b) Nus d'eirans idas a nuder aint il lej.

b) Nus d'eiran idas a nodar aint il lai.


8. Tgeinin dils verbs maunca ella construcziun?

8. Tgenegn digls verbs mànca an la construcziùn?

8. Tge verb mantga ainten chella construcziun?


b) ina praula, ina brev, ina poesia (limerick), in protocol, in'intervista, ina fabla, in recept

b) egna parola, egna breav, egna poeseia (limerick), egn protocol, egn'intervesta, egna fabla, egn rezept

b) üna parevla, üna charta, üna poesia (limeric), ün protocol, ün'intervista, üna fabla, ün recept

b) üna parabla, üna charta, üna poesia (limeric), ün protocol, ün'intervista, üna fabla, ün recept


texts litterars: inventau, ficziun, belletristica, leger per plascher

texts literars: invanto, ficziùn, beletristica, liger par plascher

texts litterars: invento, ficziun, belletristica, liger per plascheir

texts litterars: invento, ficziun, belletristica, ler per plaschair

texts litterars: inventà, ficziun, belletristica, leger per plaschair


texts da diever: fatgs, realitad, leger per emprender, informaziuns, declaraziuns

texts da diever: fatgs, realitad, liger par amprender, infurmaziùns, declaraziùns

texts d'adiever: real, declaraziuns, infurmaziuns, fatgs, liger per amprender

texts d'adöver: fats, realted, ler per imprender, infurmaziuns, declaraziuns

texts d'adöver: fats, realità, leger per imprender, infuormaziuns, decleraziuns


Il scolast noda vid la tabla ina gronda tabella cun tut las damondas ch'ein vegnidas tschentadas. Tier mintga damonda vegnan las rispostas dall'entira classa discutadas e visualisadas cun far categorias da rispostas pusseivlas (p.ex. Contas uras legia la persuna ad jamna? Far las suandontas categorias: 0-1.9, 2-4.9, 5-9.9, dapli che 10 uras). Ils scolars san lu vegnir davontier e far cun rida in punct els caums che corrispundan allas rispostas da lur magliacudischs. Aschia san ins visualisar a moda surveseivla las rispostas da tut las persunas ch’ein vegnidas intervistadas.

Igl surmester noda ved la tavla egna grànda tabela cun tut las amparadas c'en vagnidas fatgas. Tier mintga amparada vignan las raspostas da l'antiera classa discutadas a visualisadas cun far categoreias da raspostas pussevlas (p.ex. quàntas uras ligia la parsùna ad eanda? Far las savundàntas categoreias: 0-1.9, 2-4.9, 5-9.9, daple ca 10 uras). Igls sculars san alura vagnir davànttier a far cun rida egn punct an las spartas ca coraspundan a las raspostas da lur magliacudeschs. Ascheia san ign visualisar a moda survasevla las raspostas da tut las parsùnas c'en vagnidas intervistadas.

Il magister fo vi da la tevla üna granda tabella cun tuot las dumandas. Las respostas da las gruppas vegnan discusas in classa e visualisedas cun fer categorias da respostas pussiblas (p.ex. quauntas uras legia la persuna düraunt l'eivna? Fer las seguaintas categorias: 0-1.9, 2-4.9, 5-9.9, dapü cu 10 uras). Ils scolars paun alura gnir davauntvart e fer cun crida ün punct illa categoria chi correspuonda a las respostas da lur magliacudeschs. Uschè as po que visualiser bain las respostas da tuot las persunas chi sun gnidas intervistedas.

Il magister fa vi da la tabla üna gronda tabella cun tuot las dumondas. Las respostas da las gruppas vegnan discusas in classa e visualisadas cun far categorias da respostas pussiblas (p.ex. quantas uras legia la persuna dürant l'eivna? Far las seguaintas categorias: 0-1.9, 2-4.9, 5-9.9, daplü co 10 uras). Ils scolars pon lura gnir davantvart e far cun craida ün punct illa categoria chi correspuonda a las respostas da lur magliacudeschs. Uschè as poja visualisar bain las respostas da tuot las persunas chi sun gnüdas intervistadas.


Per finir nodan ils scolars treis caussas ch’els san emprender persunalmein d'in magliacudischs e formuleschan in propiest persunal. Suenter in temps d'emprova sa il scolast tematisar en ina discussiun las experientschas ch’ils scolars han fatg culs propiests ed ils effects che quels han giu.

Par fitar nodan igls sculars tres tgossas c’els san amprender parsunalmeing d'egn magliacudeschs a formuleschan egn propiest parsunal. Suainter egn tains d'amprova sa igl surmester tematisar an egna discussiùn las experienztgas c’igls sculars ân fatg cugls propiests ad igls efects ca quels ân gieu.

Per fittar nodan las scolaras treis tgossas tgi las on fascinadas ed en propiest tgi pertotga igl liger pigl proxim taimp. Siva d'en taimp tematisescha igl scolast chels propiests e varda, tge effect tgi chels on gia.

Per glivrer notan ils scolars trais chosas ch'els paun imprender persunelmaing d'ün magliacudeschs e formuleschan lur proposta persunela. Zieva ün tschert temp po il magister tematiser in üna discussiun las experienzas cha'ls scolars haun fat e'ls effets cha quellas haun gieu.

Per finir notan ils scolars trais chosas ch'els pon imprender persunalmaing d'ün magliacudeschs e formuleschan lur proposta persunala. Davo ün tschert temp po il magister tematisar in üna discussiun las experienzas cha'ls scolars han fat e'ls effets cha quellas han gnü.


a) Situaziuns problematicas: emplenir formulars, saver cura ch'il tren arriva/parta, anflar adressas e nums en cudischs da telefon ed egl internet, profitar dad acziuns, reagir sin midadas el mintgadi/sviaments/perstgisas, rispunder a brevs/invits, esser informaus, far part dil mund litterar

a) Situaziùns problematicas: amplanir formulars, saver cura c'igl tren ariva/parta, catar adressas a nums an cudeschs da telefon ad agl internet, profitar dad acziùns, reagir sen midadas agl mintgagi/sviamaints/parstgisas, raspunder a breavs/anvids, easser infurmo, far part digl mund literar

a) Situaziuns problematicas: amplaneir formulars; saveir, cura tgi igl tren vign/parta; cattar adressas e noms an codeschs da telefon ed aint igl internet; profitar dad acziuns; reager a midadas aint igl mintgade/sviamaints/stgisas; liger e rasponder a brevs/invitaziuns; esser infurmo; liger litteratura

a) Situaziuns problematicas: implir our formulers, savair, cur cha'l tren riva/parta, chatter adressas e noms aint il cudesch da telefon ed i'l internet, profiter dad acziuns, reagir sün müdedas i'l minchadi (p.ex. sviamaint da trafic), respuonder a chartas/mails/invids, esser infurmo, fer part dal muond litterar

a) Situaziuns problematicas: implir formulars, savair, cur cha'l tren riva/parta, chattar adressas e noms aint il cudesch da telefon ed i'l internet, profitar dad acziuns, reagir sün müdadas i'l minchadi (p.ex. sviamaint da trafic), respuonder a chartas/mails/invids, esser infuormà, far part dal muond litterar


Emprender da scriver e leger (p.ex. en in cuors) ei segir la megliera pusseivladad da midar la situaziun, pertgei scriver e leger ein cumpetenzas-clav el mund dad oz.

Amprender da scriver a liger (p.ex. an egn curs) e siir la miglra pussevladad da midar la situaziùn, partge scriver a liger en cumpetenzas-clav agl mund dad oz.

Amprender da screiver e liger (p.ex far en curs) è la miglra pussebladad da midar la situaziun, perchegl tgi liger e screiver èn cumpetenzas-clav aint igl mond dad oz.

Imprender a scriver e ler (p.ex in ün cuors) es dal sgür la megldra pussibilited per müder la situaziun, perque cha scriver e ler sun cumpetenzas d'clev i'l muond dad hozindi.

Imprender a scriver e leger (p.ex in ün cuors) es dal sgür la megldra pussibiltà per müdar la situaziun, perquai cha scriver e leger sun cumpetenzas d'clav i'l muond dad hozindi.


Sco pensum da casa fan ils scolars l’intervista cul/culla magliacudischs e registreschan quella. Suenter teidlan els l'intervista en ruaus e nodan cun cavazzins las rispostas ella tabella.

Sco letzga da tgea fan igls sculars l’intervesta cugl magliacudeschs a registreschan quella. Suainter tearlan els an ruos l'intervesta a nodan cun tgavazegns las raspostas an la tabela.

Scu lezcha a chesa faun ils scolars l'intervista cul/culla magliacudeschs e la registreschan. Zieva taidlan els in tuotta calma l'intervista e notan las respostas in fuorma da chavazzins illa tabella.

Sco lezcha a chasa fan ils scolars l'intervista cul/culla magliacudeschs e tilla registreschan. Davo taidlan els in tuotta calma l'intervista e notan las respostas in fuorma da chavazzins illa tabella.


En in secund pass fan ils scolars gruppas da dus ni treis. Els pondereschan tgei ch'els savessen bugen – sper ils puncts ch'ein gia nudai el cudisch – d'in ver magliacudischs. Ellas gruppas discuteschan e nodan els lur damondas concretas sin sdremas da pupi ch’il scolast reparta. Mintga gruppa propona silmeins treis damondas e plazzescha quellas amiez in rudi. El plenum che sefuorma entuorn il rudi vegn discutau davart tgei damondas che la classa vul discutar. En in proceder democratic erueschan ed elegian las scolaras ed ils scolars las tschun damondas las pli interessantas. Els nodan quellas damondas en lur tabella (b) e cumpleteschan quella cun ina damonda ch’interessescha els persunalmein.

An egn savund pass fan igls sculars grupas da dus near tres. Els studegian tge c'els savessan bugent – sper igls puncts c'en gea nudos agl cudesch – d'egn ver magliacudeschs. An las grupas discuteschan els a nodan lur amparadas concretas sen sdremas da pulpier c’igl surmester repertga. Mintga grupa propona seglmains tres amparadas a plazescha quellas amiez egn rudi. Agl plenum ca safurma anturn igl rudi vean discuto, cun tge amparadas ca la classa vut safatschandar. An egn prozeder democratic erueschan ad eligian las scularas ad igls sculars alura las tschentg amparadas las ple interessàntas. Els nodan quellas amparadas an lur tabela (b) a cumpleteschan quella cun egn'amparada c’interessescha els parsunalmeing.

In ün seguond pass faun ils scolars gruppas da duos u trais. Els pondereschan che ch'els gnissan gugent a savair d'ün magliacudeschs reel (sper ils puncs ch'els haun noto in lur cudesch da lavur). Els discutan lur dumandas concretas illas gruppas e notan las respostas sün strivlas da palperi cha'l magister scumparta. Mincha gruppa propuona almain trais dumandas e las plazzescha immez ün rinch. Ils scolars as tschaintan intuorn il rinch. In ün process democratic erueschan e tschernan els las tschinch dumandas las pü interessantas. Els las notan in lur tabella (b) e cumpletteschan quella cun üna dumanda chi'ls interessa persunelmaing.

In ün seguond pass fan ils scolars gruppas da duos o trais. Els pondereschan che ch'els gnissan jent a savair d'ün magliacudeschs real (sper ils puncs ch'els han notà aint il cudesch da lavur). Els discutan lur dumondas concretas illas gruppas e notan las respostas sün striblas da palperi cha'l magister scumparta. Mincha gruppa propuona almain trais dumondas e tillas plazzescha immez ün rinch. Ils scolars as tschaintan intuorn il rinch. In ün process democratic eruischan e tschernan els las tschinch dumondas las plü interessantas. Els tillas notan in lur tabella (b) e cumpletteschan quella cun üna dumonda chi tils interessa persunalmaing.


Las persunas sesentan sclaussas dalla societad, vegnan buca da sestellegiar bein, han retenientschas e seturpegian.

Las parsùnas sasaintan sclossas da la sozietad, vignan betga da sastalagear bagn, ân ratanientschas a saturpegian.

Las persungas sa saintan sclosas dalla societad, on retignientschas e sa turpegian.

Las persunas as saintan exclusas da la societed, nu's saun güder, haun retgnentschas e's svarguognan.

Las persunas as saintan exclusas da la società, nu's san güdar, han retgnentschas e's svarguognan.


Sligiaziun pusseivla: mirar dad haver ina persuna che segida, s'organisar cun maletgs/pictograms, scriver mo cun scursanidas/segns, telefonar enstagl da scriver

Schliaziùns pussevla: vurdar da ver egna parsùna ca gida, s'organisar cun maletgs/pictograms, scriver me cun scurzanidas/segns, telefonar anstagl da scriver

Schliaziuns pusseblas: vurdar tg'ins vegia ensatgi tgi geida; sa gidar cun maletgs/pictograms; screiver angal cun abreviaziuns (scursaneidas) u simbols; telefonar anstagl da screiver

Soluziun pussibla: tschercher ad üna persuna chi güda, s'organiser cun purtrets/pictograms, scriver be cun scurznidas/segns, telefoner invezza da scriver

Soluziun pussibla: tscherchar ad üna persuna chi güda, s'organisar cun purtrets/pictograms, scriver be cun scurznidas/segns, telefonar invezza da scriver


b) In analfabet ha mai empriu da scriver, in illetrist ha empriu da scriver, denton puspei emblidau co ei funcziuna.

b) Egn analfabet â mai amprieu da sciver, egn ilestrist â amprieu da scriver, dantànt puspe amblido co quegl va.

b) En analfabet ò mai amprandia da screiver, en illetrist ò amprandia da screiver, pero puspe amblido, scu tgi funcziunescha.

b) Ün analfabet nun ho mê imprains a scriver; ün illetrist ho imprains a scriver, ho però darcho schmancho, cu cha que vo.

b) Ün analfabet nun ha mai imprais a scriver, ün illetrist ha imprais a scriver, ha però darcheu invlidà, co cha quai va.


5. Ils scolars e las scolaras fan il test davart ils temas dalla 1. etappa. (20 minutas)

5. Igls sculars a las scularas scrivan egn test davart igls temas da la 1. etapa.

5. Las scolaras ed igls scolars fon en test davart igls temas dalla 1. etappa. (20 minutas)

5. Ils scolars e las scolaras faun ün test davart las tematicas da la 1. etappa.

5. Ils scolars e las scolaras fan ün test davart las tematicas da la 1. etappa.


3. Introducir en classa ils temas dalla 1. etappa. (20-30 minutas)

3. Introdutgear an classa igls temas da la 1. etapa. (20-30 minutas)

3. La scolasta introduescha igls temas dalla 1. etappa an classa. (20-30 minutas)

3. La magistra introdüa la classa illas tematicas da la 1. etappa (20-30 minuts)


1. Far in test d'entrada per eruir il stan da savida (gia fatg el pensum 4).

1. Far egn test d'antrada par eruir igl livel da savida (gea fatg an la leztga 4).

1. Igls scolars fon en test tgi mossa, quant bagn tgi els/ellas canoschan gio igls verbs (gio fatg aint igl exercezi 4).

1. Ils scolars faun ün test d'entreda chi muossa, quaunt bain ch'els cugnuoschan già ils verbs (già fat illa lezcha 4).

1. Ils scolars fan ün test d'entrada chi muossa, quant bain ch'els cugnuoschan fingià ils verbs (fingià fat illa lezcha 4).


schi pussebel far igls exercezis per sasezs/sasezzas (en pêr ston pero neir fatgs an gruppa)

fer ils exercizis, scha pussibel, daperse (ün pêr exercizis stöglian però gnir fats illa gruppa)

far ils exercizis, scha pussibel, da per sai (ün pêr exercizis ston però gnir fats illa gruppa)


Igl ei impurtont che las gruppas da 3 tochen 4 persunas (tut tenor diember da scolars) seigien heterogenas. Quei vul dir ch'ils resultats dallas damondas da multiple choice dil test d'entrada duein esser la basa per formar las gruppas. Las gruppas duein esser, sche pusseivel, tuttina fermas, per che mintga gruppa hagi las medemas schanzas.

Igl e impurtànt ca las grupas da 3 tocen 4 unfànts (tut tanor diember da sculars) segian heterogenas. Quegl vut gir c'igls resultats da las amparadas da multipe choice digl text d'antrada den easser la basa par furmar las grupas. Las grupas den easser, scha pussevel, tutegna fearmas, par ca mintga grupa vegi las mademas schànzas.

Igl è impurtant da far gruppas heterogenas da 3 anfignen 4 scolars. Igls puncts contanschias digls scolars aint igl test d'antrada duessan esser la basa per furmar las gruppas per las etappas 1-3. Las gruppas duessan esser schi pussebel madem fermas, per tgi mintga gruppa vegia las mademas schanzas.

Ad es important da fer gruppas eterogenas da 3 fin 4 scolars. Ils puncts ragiunts dals scolars i'l test d'entreda dessan esser la basa per furmer las gruppas per las etappas 1-3. Las gruppas dessan esser scha pussibel listess fermas, per cha mincha gruppa hegia las listessas schanzas.

Id es important da far gruppas eterogenas da 3 fin 4 scolars. Ils puncts ragiunts dals scolars i'l test d'entrada dessan esser la basa per fuormar las gruppas per las etappas 1-3. Las gruppas dessan esser scha pussibel listess fermas, per cha mincha gruppa haja las listessas schanzas.


Cheusut suondan aunc ina ga ils pass dalla rallye (sco el cudisch dil scolar) cun indicaziuns da temps approximativas.

Qua sut savundan ànc egn'ea igls pass da la rallye (sco agl cudesch digl scular) cun indicaziùns da tains aproximativas.

Sotvart suondan anc eneda igls pass dalla rallye (scu aint igl codesch digls scolars) cun indicaziuns da taimps approximativs.

Suotvart seguan auncha üna vouta ils pass da la rallye (scu i'l cudesch dals scolars) cun indicaziuns da temps approximativas.

Suotvart seguan amo üna jada ils pass da la rallye (sco i'l cudesch dals scolars) cun indicaziuns da temps approximativas.


dumandar giu in l'auter per verificar che tuts hagien capiu il tema

amparar giou l'egn l'oter par verifitgear ca tuts vegian capieu igl tema

dumandar giu l'egn a l’oter per verifitgier tgi tots vegian ancletg igl tema

dumander giò ün a l'oter per verificher cha tuots hegian inclet il tema

dumandar giò ün a tschel per verifichar cha tuots hajan inclet il tema


Plinavon savess ins discutar en classa davart in premi per la gruppa che gudogna e fixar quel (p.ex. in buccal plein tschugalatas).

Plenavànt savess ign discutar an classa davart egn premi par la grupa ca gudogna a fixar tge ca quegl savess easser.

Tiers chegl ins pò discutar an classa, tge premi tg'ins duess dar alla gruppa tgi gudogna.

Impü as po que discuter in classa che premi cha's dess der a la gruppa chi guadagna.

Implü as poja discuter in classa che premi chi's dess dar a la gruppa chi guadogna.


cumparagliear igls resultats an la grupa

cumparagler igls resultats ainten la gruppa


4. Ils scolars e las scolaras exerciteschan ed approfundeschan ils temas en gruppa tenor ils suandonts principis (2-3 lecziuns):

4. Igls sculars a las scularas exerziteschan ad aprofundeschan igls temas an grupa tanor igls savundànts prinzipis (2-3 lecziùns):

4. Las scolaras ed igls scolars exerciteschan ed approfundeschan igls temas an gruppas tenor igls suandonts prancepis: (2-3 lecziuns)

4. Ils scolars e las scolaras s'approfundeschan illas tematicas in lur gruppas tenor ils seguaints princips: (2-3 lecziuns)

4. Ils scolars e las scolaras s'approfundischan illas tematicas in lur gruppas tenor ils seguaints princips: (2-3 lecziuns)


Sil model M5.2a ei ina tabella vita. Mintga scolar survegn ina tabella per nudar ses resultats. La scolasta communichescha mintgamai ils resultats a mintga scolar. Sulettamein ils puncts da meglieraziun dall'entira gruppa vegnan visualisai publicamein (mira il model M6.1a). Probablamein fan ils scolars dapli puncts el test, suenter ch'els han exercitau e luvrau vid la tematica. Per cass ch'els fagessen tuttina mender, survegnan els buca puncts minus, mobein 0 puncts (mira exempels ella tabella).

Segl modèl M5.1b e egna tabela vida. Mintga scular survean egna tabela par nudar igls seas resultats. La surmestra comunitgescha mintgame igls resultats a mintga scular. Suletameing igls puncts da migliuramaint da l'antiera grupa vignan visualisos publicameing (varda igl modèl M6.1a). Probablameing fan igls sculars daple puncts agl test suainter c'els ân exerzito a luvro ved la tematica. Par cass c'els cuntanschessan mains puncts, survignan els betga puncts minus, mobagn 0 puncts (varda exaimpels an la tabela).

Igl model M5.2a cuntigna ena tabella veida. Mintga scolar survign ena tabella per nudar ainten chella igls sies puncts. La scolasta communitgescha igls puncts a mintga scolar. An classa vignan preschentos angal la differenza da puncts dall’antiera gruppa (vurdar igl model M6.1a).

Il model M5.1b cuntegna üna tabella vöda. Mincha scolara e scolar survain üna tabella per noter in quella sieus puncts. La magistra comunichescha ils puncts a mincha scolar. In classa vegnan preschantos be ils puncts da l'intera gruppa (guarder il model M6.1a).

Il model M5.1b cuntegna üna tabella vöda. Mincha scolara e scolar survain üna tabella per notar seis puncts in quella. La magistra comunichescha avant ils puncts a mincha scolar. In classa vegnan preschantats be ils puncts da l'intera gruppa (verer il model M6.1a).


declarar in a l'auter la sligiaziun (buca scriver giu la sligiaziun d'in auter commember)

declarar l'egn a l'oter la schliaziùn (betga scriver giou la schliaziùn d'egn oter scular)

declarar la schliaziun l'egn a l'oter (betg screiver giu la schliaziun l'egn da l'oter)

declarer las soluziuns ün a l'oter (nu scriver simplamaing giò las soluziuns d'ün conscolar)

declerar las soluziuns ün a tschel (nu scriver simplamaing giò las soluziuns d'ün conscolar)


La rallye secumpona dils suandonts pass:

La rallye sacumpona digls savundànts pass:


controllar igls resultats cugl figl da schliaziun

controller ils resultats cul fögl da soluziun

controllar ils resultats cul fögl da soluziun


2. Far gruppas heterogenas (entras la scolasta).

2. Far grupas heterogenas (antras la surmestra).

2. La scolasta fò gruppas heterogenas da 3-4 scolars.

2. La magistra fo gruppas eterogenas da 3-4 scolars.

2. La magistra fa gruppas eterogenas da 3-4 scolars.


(Jorge Luis Borges, scribent dall'Argentina)


(Vivienne Westwood, designra da moda englesa)

(Vivienne Westwood, designra da moda anglesa)

(Vivienne Westwood, dessigniedra da moda englesa)

(Vivienne Westwood, designra da moda inglaisa)


«Leger in cudisch – per mei ei quei l'exploraziun d'in univers.»

«Liger egn cudesch – par me e quegl l'exploraziùn d'egn univers.»

«Liger en codesch – per me è chegl l'exploraziun

«Ler ün cudesch – per me es que l'exploraziun d'ün univers.»

«Leger ün cudesch – per mai es quai l'exploraziun d'ün univers.»


«Cudeschs dad hoz sun ouvras da damaun.»


«Quei che nossa giuventetgna drova ei disciplina ed ina scaffa plein cudischs.»

«Quegl ca la nossa giuvantetgna dovra e disziplina ad egna stgafa plagn cudeschs.»

«Chegl tgi la nossa giuventetna dovra è disciplina ed ena stgaffa plagn codeschs.»

«Que cha nossa giuventüna drouva es disciplina ed üna s-chantschia plain cudeschs.»

«Quai cha nossa giuventüna douvra es disciplina ed üna s-chaffa plain cudeschs.»


«Plaids ein la pli ferma droga che la carstgaunadad drova.»

«Pleds en la ple fearma droga ca la carstgànadad dovra.»

«Igl paradis m'imaginescha scu ena sort biblioteca.»

«Pleds sun la pü ferma droga cha l'umanited drouva.»

«Pleds sun la plü ferma droga cha l'umanità douvra.»


«Auch das schlechteste Buch hat seine gute Seite: die letzte!»

«Ear igl mender cudesch â la sia bùna vart: la davosa!»


Silsuenter legian ils scolars las informaziuns el cudisch da lavur e fan ils pensums.

Suainter ligian igls sculars las infurmaziùns agl cudesch da lavur a fan las leztgas.

Las scolaras ligian las infurmaziuns e fon igl pensums.

Zieva legian ils scolars las infurmaziuns aint il cudesch da lavur e faun las lezchas.

Davo legian ils scolars las infuormaziuns aint il cudesch da lavur e fan las lezchas.


Ils scolars pondereschan en dus quella damonda e tgei avantatgs e disavantatgs ch'in magliacudischs ha enviers ina persuna che legia buc aschi bugen. Las propostas vegnan discutadas el plenum.

Igls sculars studegian an dus quell'amparada a tge avantatgs a disavantatgs c'egn magliacudeschs â anviers egna parsùna ca ligia betg aschi bugent. Las propostas vignan discutadas agl plenum.

Las scolaras pondereschan an dus, tge avantatgs tgi en magliacodeschs vegia. Las propostas vignan discutadas aint igl plenum.

Ils scolars pondereschan in duos quella dumanda e che avantags e dischavantags ch'ün magliacudeschs ho invers üna persuna chi nu legia uschè gugent. Las propostas vegnan discusas in classa.

Ils scolars pondereschan in duos quella dumonda e che avantags e dischavantags ch'ün magliacudeschs ha invers üna persuna chi nu legia uschè jent. Las propostas vegnan discusas in classa.


«Ina stanza senza cudischs ei in tgierp senza olma.»

«Egna stànza sainza cudeschs e egn tgierp sainza olma.»

«Ena stanza sainza codeschs è en corp sainza olma.»

«Üna staunza sainza cudeschs es ün corp sainz'orma.»

«Üna stanza sainza cudeschs es ün corp sainza orma.»


«Ti arvas ils cudischs ed els arvan tei.»

«Tei earvas igls cudeschs ad els earvan te.»

«Te dervas igls codeschs ed els dervan tè.»

«Tü evrast ils cudeschs ed els at evran.»

«Tü drivast ils cudeschs ed els at drivan.»


(Tschingis Aitmatow, scribent dalla Kirgisia)

(Tschingis Aitmatow, scrivànt da la Kirgisia)

(Tschingis Aitmatow, scriptur dal Kirgisistan)


Ti eis expert/a e sas rispunder a tut las damondas davart tiu cudisch.

Tei es expert/a a sas raspunder las amparadas davart igl tieus cudesch.

Te benevaintas igl public e fettas igl referat a moda curtaschevla. Te risguardas igl taimp.

Tü est ün expert/ün'experta e sest respuonder a tuot las dumandas davart tieu cudesch.

Tü est ün expert/ün'experta e sast respuonder a tuot las dumondas davart teis cudesch.


Las caussas ein bein ponderadas e representan differentas varts e puncts impurtonts dil cudisch.

Igls objects en eligieus bagn a preschaintan diferaintas varts a puncts impurtànts digl cudesch.

Las tias tgossas èn bagn ponderadas e represchaintan differents puncts impurtants digl codesch.

s-chacla cuntegna hest tü fat bunas ponderaziuns. Tieus ogets rapreschaintan differentas varts e puncts importants dal cudesch.

Per tscherner ils ogets cha tia trocla cuntegna hast tü fat bunas ponderaziuns. Teis ogets rapreschaintan differentas varts e puncts importants dal cudesch.


Egn'otra ideia par preschantar igl cudesch

Ideia supplementara per preschentar igl codesch

Ün'otra ideja per preschanter il cudesch


Il giudicament dalla presentaziun fa part dalla controlla dil progress.

Igl giudicamaint da la preschantaziùn fa part da la controla digl progress.

La valetaziun dalla preschentaziun è ena part dalla controlla digl progress.

Il güdicat da la preschantaziun fo part da la controlla dal progress.

Il güdicat da la preschantaziun fa part da la controlla dal progress.


• Ils scolars fan in 'bookselfie', q.v.d. els fotografeschan lur cudisch en connex culla tematica ni culla cuviarta. Far in'exposiziun cullas fotografias e schar raquintar sur dil cudisch.

• Igls sculars fan egn 'bookselfie', q.v.g. els fotografeschan lur cudesch an conex cun la tematica near cun la cuvearta. Far egn'exposiziùn cun las fotografeias a schar raquintar digl cudesch.

Las scolaras fon en 'bookselfie', c.v.d. ellas fotografeschan lour codesch an connex cun la tematica u la cuverta. Far en'exposiziun dallas fotografias e lascher rachintar digl codesch.

• Ils scolars faun ün 'bookselfie', q.v.d. els fotografeschan lur cudesch in connex culla tematica u culla cuverta. Fer ün'exposiziun cullas fotografias e lascher raquinter sur dal cudesch.

• Ils scolars fan ün 'bookselfie', q.v.d. els fotografeschan lur cudesch in connex culla tematica o culla cuverta. Far ün'exposiziun cullas fotografias e laschar raquintar sur dal cudesch.


Tiu referat ha ina successiun logica, ei dat in fil tgietschen.

Igl tieus referat â egna suczessiùn logica cun egn fil cotschen.

Igl ties referat ò ena successiun logica, i dat en feil cotschen.

Tia preschantaziun ho üna successiun logica cun ün fil cotschen.

Tia preschantaziun ha üna successiun logica cun ün fil cotschen.


b) Cun evaluar ils referats repetan ils scolars quei ch'ei vegniu tractau ell'unitad.

b) Cun evaluar igls referats repetan igls sculars quegl c'e vagnieu tracto an l'unitad.

b) Cun evaluar igls referats repetan las scolaras chegl tgi è nia tracto ainten chel tgapetel.

b) Cun evaluer las preschantaziuns repetan ils scolars que chi'd es gnieu tratto ill'united.

b) Cun evaluar las preschantaziuns repetan ils scolars quai chi'd es gnü trattà ill'unità.


Ti prelegias la passascha dil cudisch a moda fluenta e cun vusch varionta e viva.

Tei preligias la passascha digl cudesch a moda curainta a cun vusch varida a viva.

Te preligias la passascha digl codesch a moda fluenta e cun vousch varionta (tgi veiva).

Tü prelegiast la passascha dal cudesch in maniera fluida e cun vusch viva e varieda.

Tü prelegiast la passascha dal cudesch in möd fluid e cun vusch viva e variada.


Tut las informaziuns impurtontas ein avon maun.

Tut las infurmaziùns impurtàntas en avànt màn.

Tot las infurmaziuns impurtantas èn avant mang.

Tuot las infurmaziuns importantas sun avaunt maun.

Tuot las infuormaziuns importantas sun avantman.


Criteris per valetar la scatla, il diari da leger e la presentaziun

Criteris par valetar la stgatla, igl diari da liger a la preschantaziùn

Criteris per valetar la scatla, igls diari da liger e la preschentaziun

Criteris per valüter la s-chacla tematica, il diari da ler e la preschantaziun

Criteris per valütar la trocla tematica, il diari da leger e la preschantaziun


El diari da leger das ti ina survesta globala ed in'envesta interessanta dil cudisch. Ti has eligiu aspects impurtonts e vas ella profunditad dil cudisch.

Agl diari da liger das tei egna survesta generala ad egn'investa an aspects impurtànts digl cudesch.

Cun igl diari da liger dast te ena survista generala digl codesch e tematiseschas aspects interessants a moda profonda.

Aint il diari da ler dest tü üna survista generela ed ün'invista interessanta dal cudesch. Tü hest tschernieu aspets importants e muossast cha tü t'hest approfundieu i'l cudesch.

Aint il diari da leger dast tü üna survista generala ed ün'invista interessanta dal cudesch. Tü hast tschernü aspets importants e muossast cha tü t'hast approfundi i'l cudesch.


Ti has creau ina biala scatla ed in diari da leger attractiv. Omisdus fan ina buna pareta ed ein decorai cun dun e quitau.

Tei âs creo egna beala stgatla ad egn diari da liger atractiv. Amadus fan egna bùna pareta ad en decoros cun quito.

Te ast creo ena bela scatla ed en bel diari da liger. Tots dus èn decoros cun dung e chito.

Tü hest creo üna bella s-chacla tematica ed ün diari da ler attractiv. Tuots duos faun üna bun'apparentscha e sun decoros cun dun e premura.

Tü hast creà üna bella trocla tematica ed ün diari da leger attractiv. Tuots duos fan üna bun'apparentscha e sun decorats cun dun e premura.


Ti has integrau en tiu referat in effect special, dil qual tuts vegnan a seregurdar aunc suenter tiu referat.

Tei âs integro agl tieus referat egn efect spezial, digl qual tuts vignan a saragurdar ànc suainter igl tieus referat.

Te ast integro en effect spezial tgi resta an bunga memorgia a tots.

Tü hest integro in tia preschantaziun ün effet speciel, dal quêl tuots s'algordan auncha lönch.

Tü hast integrà in tia preschantaziun ün effet special, dal qual tuots as regordan amo lönch.


Ti beneventas il public e fineschas il referat a moda professiunala e curteseivla. Ti risguardas il temps.

Tei fas igl bagnvagnieu agl public a fetas igl referat a moda curtasevla. Tei risguardas igl tains.

Tü bivgnaintast als audituors e glivrast tia preschantaziun in ün möd professiunel e simpatic. Tü resguardast il temp limito.

Tü bivgnaintast als auditurs e finischast tia preschantaziun in ün möd professiunal e simpatic. Tü resguardast il temp limità.


Ti presentas cun vusch clara e capeivla.

Tei preschaintas cun vusch clera a capevla.

Te preschaintas cun vousch clera e tgapibla.

Tü preschaintast cun vusch clera ed inclegiantaivla.


Tenor lur funcziun san ins distinguer treis differents tips da verbs: verbs auxiliars, verbs modals, verbs per propi.

Tanor lur funcziùn san ign distinguer tres diferaints tips da verbs: verbs auxiliars, verbs modals, verbs par propi

14. verbs cun -ar: cantar, passar, viandar, baitar, tschivlar (u er oters)

Tenor lur funcziun as po distinguer trais differents tips da verbs: verbs auxiliers, verbs models, verbs cumplains

Tenor lur funcziun as poja distinguer trais differents tips da verbs: verbs auxiliars, verbs modals, verbs cumplains


1. verbs sin -ar <strong>-> </strong>el, -as, -a, -ein, -eis, -an

1. verbs sen -ar <strong>-> </strong>tschep, -as, -a, -agn, -az, -an

1. verbs sün -er <strong>-></strong>, -ast, -a, -ains, -ais, -an

1. verbs in -ar <strong>-></strong>, -ast, -a, -ain, -ais, -an


ils nomens, ils pronoms, ils adjectivs, ils verbs, las particlas

4. igls nomens, igls pronoms, igls adjectivs, igls verbs, las particlas


3. verbs sin '-er <strong>-> </strong>el, -as, -a, -ein/-in, -eis/-is, -an

3. verbs sen -'er <strong>-> </strong>tschep, -as, -a, -agn, -ez, -an

3. verbs sün '-er <strong>-></strong>, -ast, -a, -ains, -ais, -an

3. verbs in -er <strong>-></strong>, -ast, -a, -ain, -ais, -an


Ei dat quater conjugaziuns regularas dil verb:

Igl dat quater conjugaziùns regularas digl verb:

In puter do que quatter conjugaziuns reguleras dal verb:

In vallader daja quatter conjugaziuns regularas dal verb:


Ils verbs 'haver', 'esser' e 'vegnir' ein verbs auxiliars ni verbs gidonters.

Igls verbs 'aver', 'easser' a 'vagnir' en verbs auxiliars near verbs gidànters.


4. verbs sin -ir <strong>-> </strong>el, -as, -a, -in, -is, -an

4. verbs sen -ir <strong>-> </strong>tschep, -as, -a, -agn, -ez, -an

4. verbs sün -ir <strong>-></strong>, -ast, -a, -ins, -is, -an

4. verbs in -ir <strong>-></strong>, -ast, -a, -in, -is, -an


Igl infinitiv ha adina in tschep ed ina finiziun. Il tschep dil verb 'cantar' ei 'cant'. Ins anfla il tschep, sch'ins lai naven la finiziun.

Igl infinitiv â adigna egn tschep ad egna finiziùn. Igl tschep digl verb 'cantar' e par exaimpel 'cant'. Ign tgata igl tschep, sch'ign lascha davent la finiziùn.

15. Igl infinitiv ò adegna en tschep ed ena desinenza (ena finiziun). Igl tschep digl verb 'cantar' per exaimpel è 'cant', la desinenza -ar. Ins catta damai igl tschep digl verb, schi ins lascha davent la desinenza.

L'infinitiv ho adüna ün tschep ed üna desinenza. Il tschep dal verb 'chanter' per exaimpel es 'chant', la desinenza es -er. Que as chatta dimena il tschep dal verb, scha's lascha davent la desinenza.

L'infinitiv ha adüna ün tschep ed üna desinenza. Il tschep dal verb 'chantar' per exaimpel es 'chant', la desinenza es -ar. I's chatta dimena il tschep dal verb, schi's lascha davent la desinenza.


Igl dat quater conjugaziuns regularas digl verb:

20. verbs irregulars: far, dar, eir, star, deir (u oters)

A do quatter conjugaziuns reguleras dal verb:

I dà quatter conjugaziuns regularas dal verb:


Jeu sevestgeschel bugen sco miu cantadur preferiu.

Jou savastgesch bugent sco igl mieus cantadur preferieu.

Eau <strong>am vstesch </strong>gugent scu mieu chantadur predilet.

Eu am vestisch jent sco meis chantadur preferi.


2. verbs sin -er <strong>-> </strong>el, -as, -a, -ein/-in, -eis/-is, -an

2. verbs sen -ear <strong>-> </strong>tschep, -as, -a, -agn, -eaz, -an

2. verbs sün -air <strong>-></strong>, -ast, -a, -ains, -ais, -an

2. verbs in -air <strong>-></strong>, -ast, -a, -ain, -ais, -an


Igl infinitiv ei la fuorma la pli neutrala dil verb. Ils vocabularis indicheschan ils verbs en quella fuorma.

Igl infinitiv e la furma la ple neutrala digl verb. Igls pledaris inditgeschan igls verbs an quella furma.

13. Igl infinitiv è la furma la pi neutrala digl verb. Igls vocabularis mossan igls verbs ainten chella furma.

L'infinitiv es la fuorma la pü neutrela dal verb. Ils dicziunaris indichan ils verbs in quella fuorma.

L'infinitiv es la fuorma la plü neutrala dal verb. Ils dicziunaris indichan ils verbs in quella fuorma.


b) paterlar, esser, dumbrar, scriver, dar, dir, veser, rumper, star, semnar, trer, survegnir, crer, seser, metter, emprender, discuorer, fugir, enconuscher, sentir, ir, far, seser, crescher, haver, sunar, scalinar, temer, gidar, vegnir

b) patarlar, easser, dumbrar, scriver, dar, gir, vaser, rumper, star, samnar, trer, survagnir, crer, sear, meter, amprender, dascurer, fugir, ancanuscher, santir, ir, far, sear, crescher, aver, sunar, scalinar, tamer, gidar, vagnir

aveir, lascher, chintar, esser, angraztger, cantar, neir, dar, decider, cumpareir, gnugnier, deir, tigneir, tschivlar, star, saveir, lavar, arder, vuleir, mantigneir, cuntschier, eir, tanscher, reparteir, ambratscher, far

b) quinter, esser, innumbrer, scriver, der, dir, guarder, rumper, ster, semner, gnir, lascher, nuder, savair, imprender, discuorrer, fügir, cugnuoscher, ler, ir, fer, crescher, avair, suner, vulair, güder

b) quintar, esser, dombrar, scriver, dar, dir, verer, rumper, star, semnar, gnir, laschar, nodar, savair, imprender, discuorrer, mütschir, cugnuoscher, leger, ir, far, crescher, avair, sunar, vulair, güdar


Ina gruppa da musica fascinescha mei aschi fetg che jeu vegn tut nervusa, cura che jeu vesel ella.

Egna grupa da musica mi faszinescha aschi fetg ca jou vignt tut narvusa cur ca jou vez ella.

La band am fascinescha telmaing ch'eau vegn tuot gniervus/gniervusa, cur ch'eau la vez.

La band am fascinescha talmaing ch'eu vegn tuot nervus/nervusa, cur ch'eu tilla vez.


• verbs in '-er (vender; cun l'accent sül tschep)


Ils verbs auxiliars vegnan duvrai per formar ils temps cumponi (perfect, plusquamperfect, futur I e futur exact)

Igls verbs auxiliars vignan duvros par furmar igls tains cumponieus (perfect, plusquamperfect, futur I a futur exact).

c) Mintgatant <strong>stung </strong>ia davant igl mies spievel scu igl mies idol.

Ils verbs auxiliers vegnan druvos per furmer ils temps cumposts (perfet, pücuperfet, futur cumpost).

Ils verbs auxiliars vegnan dovrats per fuormar ils temps cumposts (perfet, plücoperfet e futur cumpost).


a) adjectivs, proposiziuns, pronoms, particlas

a) adjectivs, proposiziùns, pronoms, particlas


20. Ils verbs ein ina dallas specias da plaids. Co senumnan tschellas?

20. Igls verbs en egna da las spezias da pleds. Co sanumnan tschellas?

20. Igls verbs èn ena speztga da pleds. Scu on nom las otras?

20. Ils verbs sun üna da las spezchas da pleds. Cu haun nom las otras?

20. Ils verbs sun üna da las spezchas da pleds. Co han nom las otras?


b) Tot igls verbs on la madema desinenza (finiziun).


19. Tgei fuorma dil verb 'ligiar' constat?

19. Tge furma digl verb 'liger' constat?

19. Che fuorma dal verb 'lier' es güsta?

19. Che fuorma dal verb 'liar' es correcta?


12. Tier tgei verbs s'auda il verb sutlingiau?

12. Tier tge verbs s'oda igl verb sutlingieu?

12. Tar tge verbs totga igl verb sottastritgia?

12. Tar che verbs tuocha il verb suottastricho?

12. Pro che verbs tocca il verb suottastrichà?


c) nomens, adjectivs, particlas, pronoms


6. Tgei tratg communabel han ils suandonts verbs?

6. Tge tratg cuminevel ân igls savundànts verbs?

6. Tge tratgs communabels on igls suandonts verbs? (Tge è madem tar chels verbs?)

6. Che trats cumünaivels haun ils seguaints verbs?

6. Che trats cumünaivels han ils seguaints verbs?


10. Tgei retscha da verbs secumpona mo da verbs cugl infix -esch?

10. Tge retscha da verbs sacumpona me da verbs cugl infix -esch?

10. Inua ho que be verbs cun l'infix -esch?

10. Ingio esa be verbs cun l'infix -esch o -isch?


b) Cun siat onns emprendel jeu da sunar ghitarra.

b) Cun seat ons amprend jou da sunar ghitara.

b) Ia fatsch siva da set onns gimnastica artistica.

b) Eau fatsch daspö set ans gimnastica artistica.

b) Eu fetsch daspö set ons gimnastica artistica.


b) particlas, adjectivs, indicativs, nomens


b) Gest suenter gentar fetgel jeu ils pensums da casa.

b) Gest suainter tschagna fetschel jou las leztgas.

b) Ia controll la schliaziun digls mies exercezis.

b) Eau controll la soluziun da mias lezchas.

b) Eu fech las lezchas, avant co ir a giovar.


c) Gest suenter gentar fetsch jeu ils pensums da casa.

c) Gest suainter tschagna fetsch jou las leztgas.

c) Ia control la schliaziun digls mies exercezis.

c) Eau control la soluziun da mias lezchas.

c) Eu fetsch las lezchas, avant co ir a giovar.


b) tedlar, duvrar, luvrar, vender, magliar

b) tarlar, duvrar, luvrar, vender, magliear

b) tadlar, duvrar, cumprar, vender, magler

b) tadler, druver, lavurer, vender, manger

b) tadlar, dovrar, lavurar, vender, mangiar


7. Noua è igl verb 'aveir' conjugo andretg?

7. Inua es il verb 'avair' conjugo inandret?

7. Ingio es il verb 'avair' conjugà inandret?


c) Igls verbs expriman, scu tgi ensatge ò nom.

c) Ils verbs expriman, cu cha'l nomen es.

c) Ils verbs expriman, co cha'l nomen es.


2. Noua èn numnos angal igls verbs da chella construcziun?

2. Inua sun enumeros be ils verbs da quista frasa?

2. Ingio sun enumerats be ils verbs da quista frasa?


8. Tgei retscha da verbs secumpona mo da verbs irregulars?

8. Tge retscha da verbs sacumpona me da verbs cun iregularitads?


3. Noda la construcziun che cuntegn in verb irregular.

3. Noda la construcziùn ca cuntegna egn verb iregular.

3. Tge construcziun cuntigna en verb irregular?

3. Che frasa cuntegna ün verb irreguler.

3. Che frasa cuntegna ün verb irregular.


b) Cun metter la fuorma conjugada egl infinitiv.

b) Cun meter la furma conjugada agl infinitiv.

b) Cun metter la furma conjugada aint igl infinitiv.

b) Cun metter la fuorma conjugheda a l'infinitiv.

b) Cun metter la fuorma conjugada a l'infinitiv.


a) Gest suenter gentar fetg jeu ils pensums da casa.

a) Gest suainter tschagna fetg jou las leztgas.

a) Ia controllesch la schliaziun digls mies exercezis.

a) Eau controllesch la soluziun da mias lezchas.

a) Eu fatsch las lezchas, avant co ir a giovar.


13. Co anflas ti ils verbs el vocabulari?

13. Co tgatas tei igls verbs agl pledari?

13. Scu cattas te en verb aint igl vocabulari?

13. Cu chattast tü ils verbs aint il dicziunari?

13. Co chattast tü ils verbs aint il dicziunari?


Jeu … mia combra cun posters da miu idol.

Jou … la mia tgombra cun posters digl mieus idol.

Ia ... la mia tgombra cun posters digl mies idol.

Eau … mia chambra cun posters da mieu idol.

Eu … mia chombra cun posters da meis idol.


17. Co senumna la 1. pers. sg. dil verb 'bargir'?

17. Co sanumna la 1. pars. sg. digl verb 'bargir'?

17. Scu ò nom la 1. persunga singular digl verb 'piglier'?

17. Cu ho nom la 1. persuna singular dal verb 'sbragir'?

17. Co ha nom la 1. persuna singular dal verb 'sbragir'?


c) cantar, cuorer, luvrar, mussar, guder

c) chanter, cuorrer, lavurer, musser, güder

c) chantar, cuorrer, lavurar, muossar, güdar


18. Tgei conjugaziun da verbs regulars ha il particip che finescha sin -au?

18. Tge famiglia da verbs regulars â igl partizip ca feta sen -o?

18. Che verbs regulers haun il particip passo sün -o?

18. Che verbs regulars han il particip passà sün -à?


16. Co senumna la 1. pers. pl. dil verb 'tuccar'?

16. Co sanumna la 1. pars. pl. digl verb 'tutgear'?

16. Tge furma digl verb 'neir' è correcta?

16. Cu ho nom la 1. persuna plural dal verb 'secker'?

16. Co ha nom la 1. persuna plural dal verb 'tocker'?


c) In verb ch'exprima enzatgei ch'ei gia vargau.

c) Egn verb c'exprima anzatge c'e gea passo.

c) En verb tgi exprima ensatge aint igl passo.

c) Ün verb chi exprima qualchosa dal passo.


a) Els habiteschan buc en ina regiun romontscha.

a) Els vivan betg an egna regiùn rumàntscha.

a) Els abiteschan betg ainten ena regiun rumantscha.

a) Els nun abitan in üna regiun rumauntscha.

a) Els nun abitan in üna regiun rumantscha.


c) Tut ils verbs han la medema finiziun.

c) Tut igls verbs ân la madema finiziùn.

c) Tuot ils verbs haun la listessa desinenza.

c) Tuot ils verbs han la listessa desinenza.


La mumma ha detg ch'el dueigi buca magliar memia bia dultsch.

La mama â getg c'el degi betga magliear megna blear dultschems.

La mamma ò detg, tg’igl unfant dastga betg magler mengia bler dultschem.

La mamma ho dit, ch'el nu suos-cha manger memma bgeras dutscharias.

La mamma ha dit, ch'el nu das-cha mangiar massa bleras dutscharias.


a) Cun tschartger la desinenza (finiziun).


14. Tgei fuorma dil verb 'pagar' constat?

14. Tge furma digl verb 'pajear' cunstat?

14. Tge furma digl verb 'crescher' è correcta?

14. Che fuorma dal verb 'pajer' es güsta?

14. Che fuorma dal verb 'pajar' es güsta?


b) giugar, tuccar, malegiar, vender, pagar

b) giujear, tutgear, mussar, vender, pajear

b) santeir, correr, lavar, decider, tigneir

b) sentir, cuorrer, laver, baiver, giuver

b) sentir, cuorrer, nodar, baiver, mouver


a) duvrar, tschenar, pigliar, bargir, saltar

a) duvrar, tschanar, prender, bargir, saltar

a) duvrar, magler, cantar, sbrigeir, baitar

a) druver, manger, piglier, sbragir, suter

a) dovrar, mangiar, tour, sbragir, sotar


a) capir, fitar, coptgear, gidar, abitar

a) ancleir, fittar, cuptgier, gidar, abitar

a) incler, glivrer, copcher, güder, abiter

a) incleger, finir, copchar, güdar, abitar


a) Ils verbs expriman co la situaziun ei.

a) Igls verbs expriman co la situaziùn e.

a) Igls verbs expriman, scu tgi ena situaziun è.

a) Ils verbs expriman, cu cha la situaziun es.

a) Ils verbs expriman, co cha la situaziun es.


Damaun marvegl stos ti lavar baul per esser semtgada ad uras.

Damàn marvegl stos tei levar bòld par easser samtgeada ad uras.

Dumang marvegl stost te lavar bod per esser pronta a taimp.

Damaun a bunura stust tü ster sü bod per esser pronta a temp.

Daman a bunura stoust tü star sü bod per esser pronta a temp.


11. Tgei retscha da verbs secumpona buca mo da verbs alternonts?

11. Tge retscha da verbs sacumpona betga me da verbs alternànts?


5. la fuorma da verb ch'ins drova per formar il perfect

5. egn tipic artetgel da fans ca blears ân an lur tgombra

5. en tipic artetgel da fan tgi ins so pender se an tgombra


2. egn pled ca mùnta 'parsùna c'ign admira'

2. la furma da verb tgi ins dovra per furmar igl perfect

2. ün pled chi descriva a la persuna chi vain admireda da bgers

2. ün pled chi descriva a la persuna chi's admira


6. Ir cun velo senza capellina ei memia malsegir.

6. Ir cun velo sainza tgaplegna e megna malsiir.

6. Eir cun velo sainza casc è mengia malsieir.

6. Ir cul velo sainza chaplina es prievlus.

6. Ir cul velo sainza chaplina es privlus.


Ti presentas cun vusch clara e capeivla.

Tei preschaintas cun vusch clera a capevla.

Te preschaintas cun vousch clera e tgapibla.

Tü preschaintast cun vusch clera ed inclegiantaivla.


3. Jeu erel loscha, cura che ... (jeu far l'emprema gada ina petta tut persula).

3. Jou eara loscha, cur ca ... (jou far l'amprema geada egna peta tut suleta).

3. Ia stò turnar a tga, perchegl tgi ... (ia <strong>lascher </strong>avert igl isch).

3. Eau sun propi superbgia, hoz a bunura ... (eau fer la prüma vouta üna tuorta be suletta).

3. Hoz avantmezdi ... (eu far la prüma jada üna tuorta be suletta).


Ti has creau ina biala scatla ed in diari da leger attractiv. Omisdus fan ina buna pareta ed ein decorai cun dun e quitau.

Tei âs creo egna beala stgatla ad egn diari da liger atractiv. Amadus fan egna bùna pareta ad en decoros cun quito.

Te ast creo ena bela scatla ed en bel diari da liger. Tots dus èn decoros cun dung e chito.

Tü hest creo üna bella s-chacla tematica ed ün diari da ler attractiv. Tuots duos faun üna bun'apparentscha e sun decoros cun dun e premura.

Tü hast creà üna bella trocla tematica ed ün diari da leger attractiv. Tuots duos fan üna bun'apparentscha e sun decorats cun dun e premura.


7. furma da verb c'igl dovra adigna an conex cun egn verb modal

7. la persunga tgi ia admeir è igl mies ...

7. fuorma da verb chi sto adüna in connex cul verb model

7. fuorma da verb chi sta adüna in connex cul verb modal


4. Cun tschun onns ... (jeu survegnir in gat).

4. Cun tschentg ons ... (jou survagnir egn giat).

4. Cun tschintg onns ... (ia <strong>survagneir </strong>en giat).

4. Cun tschinch ans ... (eau survgnir ün giat).

4. Cun tschinch ons ... (eu surgnir ün giat).


6. esser fiug e flomma per ina caussa (esser ...)

6. egn velozipedist renumo da la Surselva – Nino ...

6. en skiunz renumo da Surmeir (Sandro ...)

6. ün passlungist renumno da la Val Müstair

6. ün passlunghist renomnà da la Val Müstair


1. easser fiac a floma par egna tgossa - easser ...

1. esser fö e flamma per qualchün, esser ... da qualchün

1. esser fö e flomma per inchün, esser ... d'inchün


a) Il perfect vegn formaus culs verbs auxiliars 'haver' ni 'esser' e cul particip perfect dil verb per propi.

a) Igl perfect vean furmo cugls verbs auxiliars 'aver' near 'easser' a cugl partizip perfect digl verb par propi.

a) Igl perfect vign furmo cugls verbs auxiliars 'aveir' u 'esser' e cugl particip perfect (digl verb cumplagn = digl verb scu tal). (u sumigliaint)

a) Il perfet vain furmo culs verbs auxiliers 'avair' u 'esser' e cul particip passo dal verb cumplain.

a) Il perfet vain fuormà culs verbs auxiliars 'avair' o 'esser' e cul particip passà dal verb cumplain.


Tschell'jamna hai jeu scret ina brev a mia madretscha.

Tschell'eanda ve jou scret egna breav a mia madretscha.

2. L'emda passada va ia scretg ena brev alla mia madretscha.

L'eivna passeda d'he eau/d'heja scrit üna charta a mia madrütscha.

L'eivna passada n'ha eu/n'haja scrit üna charta a mia mima.


3. Miu bab ha detg a mi da segar damaun il pastget.

3. Mieus bab â getg a mei da sajear damàn igl pro.

3. Mies bab ò detg a me da saer dumang igl tschispet.

3. Mieu bap m'ho cumando da sger damaun il pas-chet in nos üert.

3. Meis bap m'ha cumandà da sgiar daman il pas-chet in nos üert.


1. Cura che jeu havevel sis onns ... (jeu ir l'emprema gada sper la mar).

1. Cur ca jou veva sis ons ... (jou ir l'amprema geada sper la mar).

1. Cura tgi ia veva seis onns, ... (ia eir l'amprema geda sper la mar).

1. Cur ch'eau vaiva ses ans, ... (eau ir la prüma vouta al mer).

1. Cur ch'eu vaiva ses ons, ... (eu ir la prüma jada al mar).


Dapi biars onns .............................. mes frars ed jeu far vacanzas sper la mar.

Nus .............................. bugent egn'ea sanudar an l'aua salada.

Gio da blers onns ................................ igls mies frars da far vacanzas sper la mar.

Daspö bgers ans .............................. mieus frers ed eau fer vacanzas al mer.

Daspö blers ons .............................. meis frars ed eu far vacanzas al mar.


(Per mintga conjugaziun correcta dat ei ¼ punct. En tut dat ei 2 puncts.)

(Par mintga conjugaziùn corecta dat igl ¼ punct. An tut dat igl 2 puncts.)

(Per mintga conjugaziun correcta dattigl ¼ punct, an tot dattigl 2 puncts.)

(Per mincha conjugaziun correcta do que ¼ punct, in tuot do que 2 puncts.)

(Per mincha conjugaziun correcta daja ¼ punct, in tuot daja 2 puncts.)


Ia .................... betg eir oravant la seira las nov.

Eau nu ............................ ir our sün via la saira zieva las och.

Eu nu ............................ ir oura sün via la saira davo las ot.


8. enzatgei en scret ch'ins survegness savens bugen dalla persuna ch'ins admira

8. furma da verb tgi ins dovra ansemen cugl verb modal<strong> </strong>

8. qualchosa in scrit cha's vess gugent da la persuna cha's admira

8. alch in scrit chi's vess jent da la persuna chi's admira


Il verb 'malegiar' ha la finiziun -giar e s'auda tier la gruppa da verbs cun midadas ortograficas.

Igl verb 'navigar' è en verb cun -esch cun midadas ortograficas. Per pronunztgier igl 'g', dovrigl igl h davant e.

Il verb 'blagher' ho la desinenza '-gher' e fo part da la gruppa da verbs cun müdedas ortograficas.

Il verb 'leger' ha la desinenza '-ger' e fa part da la gruppa da verbs cun müdadas ortograficas.


Ti prelegias la passascha dil cudisch a moda fluenta e cun vusch varionta e viva.

Tei preligias la passascha digl cudesch a moda curainta a cun vusch varida a viva.

Te preligias la passascha digl codesch a moda fluenta e cun vousch varionta (tgi veiva).

Tü prelegiast la passascha dal cudesch in maniera fluida e cun vusch viva e varieda.

Tü prelegiast la passascha dal cudesch in möd fluid e cun vusch viva e variada.


1. L'autra jamna essan nus en vacanzas ell'Italia.

1. Dumeingia nagn nus an vacànzas an l'Itaglia.

1. L'emda proxima giagn nous an vacanzas.

1. L'eivna chi vain giains nus in vacanzas.

1. L'eivna chi vain giain nus in vacanzas.


(Per mintga verb ch'ei currigius endretg dat ei ¼ punct. Per mintga argumentaziun correcta dat ei medemamein ¼ punct. En tut dat ei 1½ puncts.)

(Par mintga verb c'e curagieu andretg dat igl ¼ punct. Par mintga argumantaziùn corecta dat igl mademameing ¼ punct. An tut dat igl 1½ puncts.)

(Per mintga verb tgi è currigia andretg dattigl ¼ punct. Per mintga argumentaziun correcta dattigl er ¼ punct. An tot dattigl 1½ puncts.)

(Per mincha verb chi'd es corret inandret do que ¼ punct. Per mincha argumantaziun correcta do que eir ¼ punct. In tuot do que 1½ puncts.)

(Per mincha verb chi'd es corret inandret daja ¼ punct. Per mincha argumantaziun correcta daja eir ¼ punct. In tuot daja 1 punct e mez.)


2. Mia mumma ha scumandau a mi dad ir giuado la sera suenter las otg.

2. La mama mi â scumando dad ir ordafora la sera suainter las otg.

2. Mia mamma ò scumando a me dad eir oravant la seira siva las otg.

2. Mia mamma m'ho scumando dad ir our sün via la saira zieva las och.

2. Mia mamma m'ha scumandà dad ir oura sün via la saira davo las ot.


a) Descriva cun agens plaids co il perfect vegn formaus.

a) Descriva cun agens pleds co igl perfect vean furmo.

a) Descreiva cun agens pleds, scu tgi igl perfect vign furmo.

a) Descriva cun egens pleds, cu cha's fuorma il perfet.

a) Descriva cun agens pleds, co chi's fuorma il perfet.


Tiu referat ha ina successiun logica, ei dat in fil tgietschen.

Igl tieus referat â egna suczessiùn logica cun egn fil cotschen.

Igl ties referat ò ena successiun logica, i dat en feil cotschen.

Tia preschantaziun ho üna successiun logica cun ün fil cotschen.

Tia preschantaziun ha üna successiun logica cun ün fil cotschen.


3: bung, 2: suffiziaint, 1: betg suffiziaint


Eau manch il pü gugent spaghets cun sosa da tomatas.

Eu paj be il mez predsch da l'entrada al concert.


a) Verbs regulars: temer, sentir, scriver, cuschinar

a) Verbs regulars: saglir, scriver, tutgear

a) verbs regulars: cantar, cuntschier, tigneir, parteir

a) Verbs regulers: güder, giodair, scriver, vender

a) Verbs regulars: güdar, giodair, scriver, cuschinar


Damaun ............... jeu segar il pastget.

Damàn ............... jou sajear igl pro.

Dumang .................... ia saer igl tschispet.

Damaun ............... eau sger il pas-chet in nos üert.

Daman ............... eu sgiar il pas-chet in nos üert.


Perquei ............ jeu buca vegnir cun tei a viandar.

Parquegl ............ jou betg vagnir cun te a viandar.

Perchegl .................... ia betg neir cun tè a viandar l’emda proxima.

Perque nu ............ eau ir a giuver cun te.

Perquai nu ............ eu ir a giovar cun tai.