Duri, Petra, Paul ed Aita entscheivan ad encurir fastitgs. Els vesan immediat che mo ina persuna ei stada cheu. Paul fa cun siu telefonin ina fotografia dall'impronta dils calzers. «Aschia sai jeu cumparegliar las solas dils calzers dils scolars culla fotografia ed aschia savein nus immediat tgi ch'ei il malfatschent», declara el. «Quei cugliun ei buca staus fetg precauts!», di Petra tuttenina e muossa sin in von verd che schai giun plaun. «Jeu crei che nus hagien indezis avunda», aschunta ella. Ussa rin tuts quater ed entscheivan a renovar lur iglu.

Igl Duri, la Petra, igl Paul a l'Aita antschevan a tschartgear agl conturn. Speart vezan els ca me egna suleta parsùna e stada qua. Igl Paul fa cugl sieus telefonet egna fotografeia digls fastezs da las solas digls calzers. «Ascheia se jou cumparagliear igls calzers digls sculars cun la fotografeia, ad ascheia savagn nus imediat tgi c'e igl malfagiaint», declara el. «Que canagl e betga sto fetg precaut!», gi la Petra tutanegna a mussa sen egn guànt verd ca sche gioubass. «Jou creg ca nus vagn avunda indezis» aschunta ella. Ussa rin tuts quater ad antschevan a renovar lur tgea da nev.

Duri, Petra, Paul ed Aita cumainzan a tschercher stizis. Els vezzan dalum cha'd es sto cò be ün'unica persuna. Paul fo üna fotografia dals stizis aint illa naiv cun sieu telefonin. «Uschè poss eau congualer las soulas da las s-charpas dals scolars culla fotografia ed uschè savainsa nus dalum chi chi'd es il melfattur», declera el. «Quista canaglia nun es steda fich precauta!», disch Petra dandettamaing e muossa ün guaunt verd chi'd es per terra. «Eau craj cha nus hegians avuonda cumprouvas» agiundsch'la. Uossa rian tuots quatter e cumainzan a renover lur iglu.

Duri, Petra, Paul ed Aita cumainzan a tscherchar fastizis. Els vezzan subit cha be üna persuna es statta quia. Paul fa üna fotografia dals fastizis da las s-charpas cun seis telefonin. «Uschè poss eu congualar las soulas da las s-charpas dals scolars culla fotografia ed uschè savaina subit chi chi'd es il malfattur», declera el. «Quista canaglia nun es statta fich precauta!», disch Petra dandettamaing e muossa üna manetscha verda chi'd es per terra. «Eu crai cha nus hajan avuonda cumprouvas» agiundsch'la. Uossa rian tuots quatter e cumainzan a refar lur iglu.


1. DPPA ein ils emprems bustabs da Duri, Pieder, Patricia ed Anna.

1. La scurzanida DPPA stat pigls nums: Duri, Peider, Patrizia ad Anna.

1. DPPA sun ils prüms custabs dals noms: Duri, Peider, Patricia ed Anna.

1. DPPA sun ils prüms custabs da Duri, Peider, Patricia ed Anna.


Tgei ei amicezia? Ponderei en gruppas ed emprendei d'enconuscher ils quater amitgs ch'accumpognan nus tras quei capetel.

Tge e amizeztga? Ponderad an grupas ad ampranded d'ancanuscher igls quater amitgs c'acumpognan nus tras que capetel.

Che es amicizcha? Ponderè in gruppas ed imprendè a cugnuoscher als quatter amihs chi'ns accumpagnan tres quist chapitel.

Che es amicizcha? Ponderai in gruppas ed imprendai a cugnuoscher als quatter amis chi'ns accumpognan tras quist chapitel.


Oz ei in bellezia suentermiezdi d'unviern. Ils praus ein aunc adina cuvretgs cun bia neiv. DPPA s'entaupan dall'ina sil plaz da scola. Els vulan ir sil prau dado lur vitg, nua ch'els han entschiet a far in iglu. Sin via discuoran els da quei e da tschei ed ein cuntents da saver esser en quella biala neiv. Mo pli datier ch'els arrivan da lur iglu e pli quiets ch'els vegnan. Cura ch'els ein arrivai tier lur iglu, fan tuts ina tschera tresta. «Enzatgi ha destruiu nies iglu!», grescha Aita. «Quels malfatschents duein mo spitgar. Era quei cass sligia DPPA. Gie, DPPA – ils profis ein cheu», cloman tuts ensemen.

Oz e egn baleztga suaintermiezgi d’unviern. Las pradas en ànc adigna curvatadas cun bleara nev. DPPA s'antopan da l'egna segl plaz da scola. Els vutan ir segl pro dafor la vischnànca, noua c'els ân antschiet a far egn iglu. Durànt c'els van, patearlan els da quegl a da tschegl ad en cuntaints da saver easser an quella beala nev. Mo ple datier c'els rivan a lur iglu a ple ruassevels c'els davaintan. Cur c'els rivan tier igl iglu fan tuts egna tschera tresta. «Anzatgi â fatg ampaglia igl noss iglu!», sgregna l'Aita. «Mo quels malfagiaints den me spitgear. Ear que cass schleia DPPA.»

Hoz es ün zievamezdi d'inviern da bellezza. La preda es auncha adüna cuvierta cun bgera naiv. DPPA s'inscuntran a l'üna sülla plazza da scoula. Els vulessan ir sül pro dadour lur vschinauncha, inua ch'els haun cumanzo a fer ün iglu. Düraunt ch'els chaminan, baderlan els da las tuottas e sun cuntaints da pudair esser in quista bella naiv. Ma pü daspera ch'els rivan a lur iglu e pü quiets ch'els vegnan. Cur ch'els rivan tal iglu, faun tuots üna trista tschera. «Qualchün ho demolieu nos iglu!», sbregia Aita. «Ma quists melfattuors dessan be spetter. Eir quist cas schoglia DPPA. Schi, DPPA – ils profis sun cò», claman tuots insembel.

Hoz es ün davomezdi d'inviern da bellezza. La prada es amo adüna cuverta cun blera naiv. DPPA s'inscuntran a l'üna sülla plazza da scoula. Els vulessan ir sül prà dadour lur cumün, ingio ch'els han cumanzà a far ün iglu. Dürant ch'els chaminan, baderlan els da quai e da tschai e sun cuntaints da pudair esser in quista bella naiv. Ma plü dastrusch ch'els rivan a lur iglu e plü quiets ch'els vegnan. Cur ch'els rivan pro l'iglu, fan tuots üna tschera trista. «Inchün ha demoli nos iglu!», sbraja Aita. «Ma quists malfatturs dessan be spettar. Eir quist cas schoglia DPPA. Schi, DPPA – ils profis sun qua», sbrajan tuots insembel.


2. Ils quater scolars ein ils megliers amitgs.

2. Igls quater amitgs en igls migliers amitgs.

2. Ils quatter scolars sun ils meglders amihs.

2. Ils quatter scolars sun ils meglders amis.


3. Igl ple bugent vardan els televisiùn.


5. DPPA han entschiet a construir in iglu.

5. DPPA ân antschiet a biagear egn iglu.

5. DPPA haun cumanzo a fabricher ün iglu.

5. DPPA han cumanzà a fabrichar ün iglu.


Seregurdeis vus co Carlotta ed Elias han entschiet lur viadi alla staziun? Mirei il maletg e descrivi el. Rispundi silsuenter allas damondas.

Saragurdaz vus, co la Carola ad igl Elias ân antschiet lur vieadi a la staziùn? Vurdad segl maletg ad igl descrived. Raspunded alura las amparadas.

Az regurdez vous, scu tgi Carlotta ed Elias on antschet lour viadi alla staziun? Vurde igl maletg ed igl descrive. Raspunde alloura allas dumondas.

S'algurdais vus, cu cha Carlotta ed Elias haun cumanzo lur viedi a la staziun? Guardè il purtret e descrivè'l. Respundè alura a las dumandas.

As regordais vus, co cha Carlotta ed Elias han cumanzà lur viadi a la staziun? Guardai il purtret e til descrivai. Respuondai lura a las dumondas.


b) Tgapeschas te chegl tgi las persungas deian?


a) Tgei lungatgs discuoran las persunas?

a) Tge lungatgs discorran las persungas?


c) Tgei plaids capeschas ti bein? Pertgei? Tgei plaids capeschas ti buca? Pertgei?

c) Tge pleds antalis tei bagn? Partge? Tge pleds antalis tei anzuma betga? Partge?

c) Tge pleds ancleist te bagn? Pertge? Tge pleds ancleist te ansomma betg? Pertge?

c) Che pleds inclegiast tü bain? Perche? Che pleds nun inclegiast tü brichafat? Perche?


d) Cun tgei lungatgs vegns ti confruntaus ni confruntada en tiu mintgadi?

d) Cun tge lungatg veans tei confrunto/confruntada agl tieus mintgagi?

d) Cun tge lungatgs vignst te confrunto/confruntada aint igl ties mintgade?

d) Cun che linguas vainst tü confrunto/confrunteda in tieu minchadi?

d) Cun che linguas vainst tü confruntà/confruntada in teis minchadi?


i) Nua sesanflan Carlotta ed Elias? Tgei tratgas ti da quei ch'els din?

i) Noua vezas tei la Carola ad igl Elias? Tge tratgas tei da quegl c'els gin?

i) Noua veist te Carlotta ed Elias? Tge painsas te davart chegl tgi els deian?

i) Inua vezzast tü a Carlotta ed ad Elias? Che pensast tü davart que ch'els dian?

i) Ingio vezzast tü a Carlotta ed ad Elias? Che pensast tü davart quai ch'els dischan?


h) Tgei lungatgs savesses ti bugen discuorer?

h) Tge lungatgs savessas tei bugent bagliafar?

h) Tge lungatgs savessas te gugent discorrer?

h) Che linguas savessast tü gugent discuorrer?

h) Che linguas savessast tü jent discuorrer?


Maurin legia in cudisch, duront che Leo lavura.

Jou se betga, cura ca la Valentina vean.


La mumma cuschina verduras, perquei che quei ei bien e sanadeivel.

Jou magl savens verdira, parquegl ca quegl e bien a sanadevel.

Eau mang suvenz verdüra, perque cha que es saun.

Eu mang suvent verdüra, perche cha quai es san.


1. Amizeztga sa betg exister, sainza ca ...


El ei pigns, <strong>denton </strong>sperts.

El es pitschen, <strong>però </strong>svelt.


3. Amitgs ein impurtonts, perquei che ...

3. Amitgs en impurtànts, parquegl ca ...


U che ti lavuras ni che ti sas ir per tiu fatg.

U ca tei veans ussa, near ca jou vont suleta.

U cha tü vainst uossa u ch'eau vegn suletta.

O cha tü vainst uossa o ch'eu vegn suletta.


Las conjuncziuns ein ina sutgruppa dallas particlas. Ellas colligian differentas parts dallas construcziuns e restan adina invariablas.

Las conjuncziùns en egna sutgrupa da las particlas. Ellas <strong>culeian </strong>construcziùns near diferaintas parts d'egna construcziùn a statan adigna invariablas.

Las conjuncziuns sun üna suotgruppa da las particlas. Ellas <strong>collian </strong>differentas parts da las frasas e restan adüna invariablas.


Sche ti has fom, cuschinel jeu enzatgei per tei.

Scha tei âs fom, cuschegn jou anzatge par te.

Scha tü hest fam, cuschin eau qualchosa per te.

Scha tü hast fom, cuschin eu alch per tai.


5. Empren da far il nuv dallas conjuncziuns.

6. Amprenda da far igl nuv da las conjuncziùns.

5. Imprenda a fer aint il nuf da las conjuncziuns.

5. Imprenda a far aint il nuf da las conjuncziuns.


El ha raquintau che ti hagies fatg igl examen cun success.

El â raquinto ca tei vegias fatg igl examen cun suczess.

El ho quinto cha tü hegiast fat l'examen cun success.

El ha quintà cha tü hajast fat l'examen cun success.


5. Amitgs san esser da different meini, senza che ...

5. Amitgs san easser da diferaints menis, sainza ca ...

5. Amihs paun esser da different avis, sainza cha ...


4. Tgei conjuncziuns drovas ti en tiu mintgadi?

5. Tge conjuncziùns dovras tei agl tieus mintgagi?

4. Che conjuncziuns drouvast tü in tieu minchadi?

4. Che conjuncziuns douvrast tü in teis minchadi?


Eau mang culazchun, aunz ch'eau vegn a scoula.

Eu mang püschain, avant ch'eu vegn a scoula.


Legi bein il memo, discutei las damondas en classa e fagei lu ils pensums.

Studagead igl memo, discutad an classa las amparadas a faged alura las leztgas.

Stüdgè bain il memo, discutè las dumandas in classa e fè alura las lezchas.

Stübgiai bain il memo, discutai las dumondas in classa e fat lura las lezchas.


6. Sche jeu stuess dar ina colur all'amicezia, fuss ei ...

6. Scha jou stuess dar egna calur a l'amizeztga, scha fuss ella ...

6. Sch'eau stuvess der üna culur a l'amicizcha, schi füss'la ...,


1. Tgei ha in nuv da far cun ina conjuncziun?

1. Tge â la conjuncziùn da far cun egn nuv?

1. Che ho ün nuf da fer cun üna conjuncziun?

1. Che ha ün nuf da far cun üna conjuncziun?


b) Tgei munta amicezia per tei? Finescha las construcziuns e marchescha las conjuncziuns cun verd. Aschunta duas atgnas construcziuns davart amitgs ni amicezia.

b) Tge munta amizeztga par te? Feta las construcziùns a noda las conjuncziùns cun verd. Aschunta duas atgnas construcziùns davart amitgs near amizeztga.

b) Che significha amicizcha per me? Cumplettescha las frasas e markescha las conjuncziuns cun verd. Agiundscha duos egnas frasas davart amihs u amicizcha.

a) Formulescha frasas cun agüd dals purtrets e douvra adüna üna conjuncziun cha tü chattast suotvart:


Igl Laurin ligia egn cudesch, durànt c' igl Leo lavura.

Maurin legia ün cudesch, düraunt cha Leo lavura.

Maurin legia ün cudesch, dürant cha Leo lavura.


c) Mira bein sil maletg. Fai construcziuns entiras e descriva quei che ti vesas. Anflas ti il malfatschent?

c) Varda bagn segl maletg. Fe construcziùns antieras a descriva quegl ca tei vezas. Tgatas tei igl malfagiaint?

c) Guarda bain il purtret. Fo frasas interas e descriva que cha tü vezzast. Chattast tü al melfattur?

c) Guarda bain il purtret. Fa frasas interas e descriva quai cha tü vezzast. Chattast tü al malfattur?


El sa far massa trics, sco igl Miraculix


f) Buns amitgs anflan ins en bia cudischs, films, videos ed audios. Certs semeglian in l'auter, auters insumma buc. Enconuschas ti tals amitgs?

f) Bùns amitgs antop'ign an blears cudeschs, films a portatùns. Mintgatànt sameglian els, mintgatànt en els diferaints. Ancanuschas tei tals amitgs?

e) A buns amihs s'inscuntra in bgers cudeschs, films, videos ed audios. Minchataunt as sumaglian els, minchataunt sun els differents. Cugnuoschast tü da quels amihs?

e) A buns amis s'inscuntra in blers cudeschs, films, videos ed audios. Tschertadüns as sumaglian, oters brichafat. Cugnuoschast tü da quels amis?


• Tgei cudisch ni film da quella gliesta para a ti il pli interessant? Pertgei? Argumentescha cun treis construcziuns.

• Tge cudesch near istorgia near film da quella glista ta para igl ple interessànt? Partge? Argumantescha cun tres construcziùns.

• Che cudesch u film da quista glista at pera il pü interessant? Perche? Argumantescha cun trais frasas.

• Che cudesch o film da quista glista at para il plü interessant? Perche? Argumantescha cun trais frasas.


Colligia ils amitgs ed aschunta treis agens exempels.

Culeia igls amitgs ad aschunta tres agens exaimpels giodem an la glista.

Collia ils amihs in quista glista ed agiundscha trais egens exaimpels.

Collia ils amis in quista glista ed agiundscha trais agens exaimpels.


Ligia uras ad uras, cudeschs d'avanturas


d) Tgei fas ti bugen cun tes amitgs e tias amitgas?

d) Tge fas tei bugent cugls teas amitgs a las tias amitgas?


Fich jent el lavura, zambraja cun premura


Sil velo ei beinduras per far grondas turas

Segl velo e'la uras, par far gràndas turas

Sül velo è'la uras per fer grandas turas

Sül velo è'la uras, per far grondas turas


b) Legi ussa tut ils vers tenor il ritmus dalla canzun.

a) Cread egna coreografeia pigl refrain da la canzùn.

a) Creè üna coreografia pel refrain da la chanzun.

a) Creai üna coreografia pel refrain da la chanzun.


• Marchescha ils amitgs che ti enconuschas bein cun verd.

• Noda igls amitgs ca tei ancanuschas bagn cun verd.

• Markescha ils 'amihs' cha tü cugnuoschast bain cun verd.

• Markescha ils 'amis' cha tü cugnuoschast bain cun verd.


g) Sas ti duvrar correctamein las conjuncziuns 'e' ni 'ed'? Enconuschas ti las reglas? Legia il memo e rispunda lu allas damondas ensemen cun tes conscolars e tias conscolaras.

g) Sas tei co ign dovra an moda corecta la conjuncziùn 'a'/ad'? Ancanuschas tei la regla? Ligia igl memo a raspunda alura anzemel cugls teas cunsculars a las tias cunscularas las amparadas.

f) Sest tü druver inandret las conjuncziuns 'e' u 'ed'? Cugnuoschast tü las reglas? Legia il memo e respuonda alura a las dumandas insembel cun tieus conscolars e tias conscolaras.

f) Sast tü dovrar inandret las conjuncziuns 'e' o 'ed'? Cugnuoschast tü las reglas? Legia il memo e respuonda lura a las dumondas insembel cun teis conscolars e tias conscolaras.


c) Co havess tia clica num? Pertgei gest aschia?

c) Co vess la tia 'clica' num? Partge gest ascheia?

c) Cu vess nom tia 'clicca'? Perche güst uschè?

c) Co vess nom tia 'clicca'? Perche güst'uschè?


A tgavaltgear va'la bugent a fetg blear.


Ballapei ei siu hobi, pli tard lu vul far profi

Burape e igl sieus hobi, ple tard vut el far profi

Ballapè es sieu hobi, pü tard 'less fer da profi

Ballapè es seis hobi, plü tard less far da profi


• Marchescha ils amitgs cun oransch, sche ti sas mo lur nums.

• Noda igls amitgs cun oransch, scha tei ancanuschas me lur nums.

• Markescha ils 'amihs' cun orandsch, scha tü cugnuoschast be lur noms.

• Markescha ils 'amis' cun orandsch, scha tü sast be lur noms.


a) Creei ina coreografia pil refrain dalla canzun.

b) Liged ussa tut igls vears tanor igl ritmus da la canzùn.

b) Legè uossa tuot ils vers i'l ritem da la chanzun.

b) Legiai uossa tuot ils vers i'l ritem da la chanzun.


E cun gronda classa, fil'la sün sia assa


Legi il text dalla canzun e fagei ils pensums.

Liged igl text da la canzùn a faged las diferaintas leztgas.

Legè il text da la chanzun e fè las lezchas.

Legiai il text da la chanzun e fat las lezchas.


16. Sas ti dir 'bien di' en tschun lungatgs?

16. Sas tei gir 'bùn gi' an tschentg lungatgs?

16. Sast te deir 'bun de' an tschintg lungatgs?

16. Sest tü dir 'bun di' in tschinch linguas?

16. Sast tü dir 'bun di' in tschinch linguas?


1. Sas ti dir 'engraziel' en dapli che quater lungatgs?

1. Sas tei gir 'graztga' sen daple ca quater lungatgs?

1. Sast te deir 'angraztg' an daple tgi quatter lungatgs?

1. Sest tü dir 'grazcha' in dapü cu quatter linguas?

1. Sast tü dir 'grazcha' in daplü co quatter linguas?


15. Discuoras ti in auter lungatg che romontsch en famiglia?

15. Bagliafas tei egn'oter lungatg ca rumàntsch an famiglia?

15. Discorras te en oter lungatg tgi rumantsch an famiglia?

15. Discuorrast tü ün'otra lingua cu rumauntsch in famiglia?

15. Discuorrast tü ün'otra lingua co rumantsch in famiglia?


10. Discuoras ti mintgaton in auter lungatg che romontsch e tudestg al telefon?

10. Bagliafas tei ved igl telefon mintgatànt egn’oter lungatg ca rumàntsch near tudestg?

10. Discorras te agl telefon mintgatant en oter lungatg tgi rumantsch u tudestg?

10. Discuorrast tü al telefon minchataunt ün’otra lingua cu rumauntsch e

10. Discuorrast tü al telefon minchatant ün’otra lingua co rumantsch e tudais-ch?


5. Sast ti tgei lungatg che vegn discurrius dils pli biars carstgauns sil mund?

5. Sas tei tge lungatg ca vean bagliafo digls ple blears carstgàns segl mund?

5. Sast te, tge lungatg tgi vign discurria digls pi blers carstgangs segl mond?

5. Sest tü che lingua chi vain discurrida dals pü bgers umauns sül muond?

5. Sast tü che lingua chi vain discurrüda dals plü blers umans sül muond?


14. Sas ti tgei quater lungatgs ch'ins discuora ufficialmein en Svizra? Numna els.

14. Sas tei, tge quater lungatgs c'en igls quater lungatgs ufizials da la Svizra?

14. Canoschas te igls quatter lungatgs uffizials dalla Svizra?

14. Cugnuoschast tü las quatter linguas ufficielas da la Svizra?

14. Cugnuoschast tü las quatter linguas ufficialas da la Svizra?


9. Sas ti da tgei lungatg ch'il romontsch deriva?

9. Sas tei da tge lungatg c'igl rumàntsch dariva?

9. Sast te, da tge lungatg tgi igl rumantsch dereiva?

9. Sest tü da che lingua cha'l rumauntsch deriva?

9. Sast tü da che lingua cha'l rumantsch deriva?


3. Enconuschas ti in lungatg ch'ins scriva da dretg a seniester?

3. Ancanuschas tei egn lungatg c'ign scriva da dretg a saniester?

3. Canoschas te en lungatg tgi ins screiva da dretg a sanester?

3. Cugnuoschast tü üna lingua cha's scriva da dretta a schnestra?

3. Cugnuoschast tü üna lingua chi's scriva da dretta a schnestra?


11. Has ti gia viu in film engles? Co ha quei film num?

11. Âs tei schon vieu egn film an angles? Co â igl film num?

11. Ast te gio via en film an engles? Scu ò nom igl film?

11. Hest tü già vis ün film in inglais? Cu ho nom il film?

11. Hast tü fingià vis ün film in inglais? Co ha nom il film?


7. Has ti gia viu in text scret en chines?

7. Âs tei schon egn'eada vieu egn text scret an cines?

7. Ast te gio via en text scretg an chines?

7. Hest tü già vis ün text scrit in chinais?

7. Hast tü fingià vis ün text scrit in chinais?


2. Miras ti mintgaton televisiun ni in video en in auter lungatg?

2. Vardas tei mintgatànt televisiùn near egn video an egn'oter lungatg?

2. Vardas te mintgatant televisiun u videos ainten en oter lungatg tgi igl ties lungatg da famiglia?

2. Guardast tü minchataunt televisiun u videos in ün'otra lingua?

2. Guardast tü minchatant televisiun o ün video in ün'otra lingua?


18. Enconuschas ti cantaduras ni cantadurs ni ina gruppa/band che conta per sursilvan?

18. Ancanuschas tei cantadurs near cantaduras near egna grupa/band ca tgànta sutsilvan?

18. Canoschas te cantadouras u cantadours u ena gruppa/band tgi canta an surmiran?

18. Cugnuoschast tü a chantaduors u chantaduras u üna gruppa/band chi chaunta in puter, vallader u jauer?

18. Cugnuoschast tü a chantadurs o chantaduras o üna gruppa/band chi chanta in vallader, jauer o puter?


19. Enconuschas ti tut ils idioms romontschs? Sas ti numnar els?

19. Ancanuschas tei tut igls idioms rumàntschs? Sas tei numnar els?

19. Canoschas te tot igls idioms rumantschs? Igls sast te numnar?

19. Cugnuoschast tü tuot ils idioms rumauntschs? Ils sest tü numner?

19. Cugnuoschast tü tuot ils idioms rumantschs? Tils sast tü nomnar?


4. Sas ti dumbrar dad 1 tochen 20 en in auter lungatg che romontsch ni tudestg?

4. Sas tei dumbrar dad 1-20 sen egn'oter lungatg ca rumàntsch near tudestg?

4. Sast te dumbrar dad 1 anfignen 20 ainten en oter lungatg tgi rumantsch u tudestg?

4. Sest tü innumbrer dad 1-20 in ün'otra lingua cu rumauntsch u

4. Sast tü dombrar dad 1-20 in ün'otra lingua co rumantsch o tudais-ch?


13. Sas ti en tgei lungatg che quei plaid ei screts?

13. Sas tei an tge lungatg ca que pled e scret?

13. Sast te, an tge lungatg tgi chel pled è scretg?

13. Sest tü in che lingua cha quist pled es scrit?

13. Sast tü in che lingua cha quist pled es scrit?


20. Sas ti tgei ch'in poliglot ei? Emprova da declarar.

20. Sas tei tge c'egn poliglot e? Amprova da declarar.

20. Sast te, tge tgi è en poliglot? Amprova da declarar.

20. Sest tü che chi'd es ün poliglot? Prouva da declarer.

20. Sast tü che chi'd es ün poliglot? Prouva da declerar.


Mei per la stanza entuorn e tschentei las damondas in a l'auter. Scrivi sut la damonda il num dil scolar ni dalla scolara che ha saviu rispunder cun 'gie'.

Samuantad an stànza a faged las amparadas l'egn a l'oter. Scrived sut las amparadas adigna igl num da la sculara near digl scular c'â savieu raspunder cun 'ea'.

Az muante an stanza e fasche las dumondas l'egn a l'oter. Scrive sot la dumonda adegna igl nom dalla scolara u digl scolar tgi ò pudia rasponder cun 'ea'.

Muvè's in staunza e fè las dumandas ün a l'oter. Scrivè suot la dumanda adüna il nom da la scolara u dal scolar chi ho pudieu respuonder cun 'schi'.

As movai in stanza e fat las dumondas ün a l'oter. Scrivai suot la dumonda adüna il nom da la scolara o dal scolar chi ha pudü respuonder cun 'schi'.


6. Enconuschas ti ina tiara, nua ch'ins discuora spagnol?

6. Ancanuschas tei tearas, noua c'ign bagliafa spagnol?

6. Canoschas te paeis, noua tgi ins discorra spagnol?

6. Cugnuoschast tü pajais, inua cha's discuorra spagnöl?

6. Cugnuoschast tü pajais, ingio chi's discuorra spagnöl?


8. Has ti in amitg ni in'amitga che discuora portughes?

8. Âs tei egn amitg near egn'amitga ca bagliafa portughes?

8. Ast te en'ameia u en amei tgi discorra portughes?

8. Hest tü ün amih u ün'amia chi discuorra portugais?

8. Hast tü ün ami o ün'amia chi discuorra portugais?


17. Sas ti dir il plaid 'amur' en franzos, spagnol, talian ed engles?

17. Sas tei gir igl pled 'amur' sen franzos, spagnol, talian ad angles?

17. Sast te deir igl pled 'amour' an franzos, spagnol, taliang ed engles?

17. Sest tü dir il pled 'amur' in frances, spagnöl, taliaun ed inglais?

17. Sast tü dir il pled 'amur' in frances, spagnöl, talian ed inglais?


Pér pli tard ha Emil Krebs anflau ina plazza tier igl Uffeci da survetsch linguistic a Berlin. Sco interpret giuridic era el responsabels per tut quei che pertuccava la Finlanda, cunquei ch'el saveva era bein finlandes.

Per ple tard â igl Emil Krebs cato egna plaza tigl Ufezi da surtvetschs linguistics a Berlin. Sco interpret giuridic ear'el raspunsavel par tut quegl ca partutgeava la Finlanda, cunquegl c'el saveva ear bagn finlandes.

Pür pü tard ho chatto Emil Krebs üna plazza tar l'Uffizi dal servezzan linguistic a Berlin. Scu interpret giuridic d'eira el respunsabel per tuot que chi pertuchaiva la Finlanda, cunque ch'el savaiva eir bain finlandais.

Pür plü tard ha chattà Emil Krebs üna plazza pro l'Uffizi dal servezzan linguistic a Berlin. Sco interpret giuridic d'eira el respunsabel per tuot quai chi pertoccaiva la Finlanda, cunquai ch'el savaiva eir bain finlandais.


Emil Krebs era in poliglot. Tgei vul quei dir?

Igl Emil Krebs eara egn poliglot. Tge vut quegl gir?

Emil Krebs era en poliglot. Tge vot chegl deir?

Emil Krebs d'eira ün poliglot. Che voul que dir?

Emil Krebs d'eira ün poliglot. Che voul quai dir?


Alla fin ha el luvrau tier igl Uffeci da survetsch linguistic a Berlin. Tgei schevan ses collaboraturs dad el?

A la fegn â'l luvro agl Ufezi digl survetsch linguistic a Berlin. Tge gevan igls seas colavuraturs dad el?

Alla fegn ò el luvro tigl Uffezi da sarvetsch linguistic a Berlin. Tge schevan igls sies collaboratours dad el?

A la fin ho el lavuro tar l'Uffizi dal servezzan linguistic a Berlin. Che dschaivan sieus collavuratuors dad el?

A la fin ha el lavurà pro l'Uffizi dal servezzan linguistic a Berlin. Che dschaivan seis collavuraturs dad el?


Emil Krebs ei staus disoccupaus in cert temps. Tgei vul quei dir?

Igl Emil Krebs e sto dischocupo egn tains. Tge vut quegl gir?

Emil Krebs è sto disoccupo en tschert taimp. Tge vot chegl deir?

Emil Krebs es sto dischoccupo ün tschert temp. Che voul que dir?

Emil Krebs es stat dischoccupà ün tschert temp. Che voul quai dir?


Al gimnasi ha Emil Krebs empriu differents lungatgs sco latin, franzos, hebraic e grec. Mo beinspert eis el s'interessaus per auters lungatgs: talian, engles, spagnol, russ, polac, arab e terc. Alla fin dil gimnasi discurreva el 12 differents lungatgs.

Agl gimnasi â igl Emil Krebs amprieu diferaints lungatgs sco lategn, franzos, ebraic a grec. Mo bagnbòld â el s'interesso ear par oters lungatgs: talian, angles, spagnol, russ, polac, arab a terc. A la fegn digl gimnasi bagliafav'el 12 diferaints lungatgs.

Al gimnasi ho Emil Krebs imprains differentas linguas scu latin, frances, ebraic e grec. Ma bainbod s'ho el eir interesso per otras linguas: taliaun, inglais, spagnöl, russ, polac, arab e türch. A la fin dal gimnasi discurriva el 12 differentas linguas.

Al gimnasi ha Emil Krebs imprais differentas linguas sco latin, frances, ebraic e grec. Ma bainbod s'ha el eir interessà per otras linguas: talian, inglais, spagnöl, russ, polac, arab e türch. A la fin dal gimnasi discurriva el 12 differentas linguas.


Els gevan c'el mareti betga la sia paja.

Els schevan tgi el mareta betg la sia paia.


En tgei marcau eis el arrivaus sco diplomat igl onn 1893?

An tge martgieu e el rivo sco diplomat igls 1893?

Ainten tge martgea è el rivo scu diplomat igl onn 1893?

In che cited es el rivo scu diplomat dal 1893?

In che cità es el rivà sco diplomat dal 1893?


El fageva vieadis an diferaintas tearas.

El fascheva viadis an differentas teras.


Per els era Emil Krebs in bien schef che reclamava mai.

Par els eara igl Emil Krebs egn bùn schef ca reclamava mena.

Per els era Emil Krebs en bung schef tgi reclamava mai.

Per els d'eira Emil Krebs ün bun schef chi nu reclamaiva mê.

Per els d'eira Emil Krebs ün bun schef chi nu reclamaiva mai.


El d'eira stüfch da discuorrer tudas-ch.


Cons lungatgs discurreva el suenter il gimnasi?

Quànts lungatgs bagliafav'el suainter igl gimnasi?

Quants lungatgs discurriva el siva igl gimnasi?

Quauntas linguas discurriva el zieva il gimnasi?

Quantas linguas discurriva el davo il gimnasi?


Tut il material ch'el ha duvrau e rimnau duront sia veta sesanfla ussa ella biblioteca naziunala da Washington D.C. Scienziai han intercuretg pli exact siu tschurvi. Els han scuvretg ch'Emil Krebs haveva in tschurvi cun ina structura fetg differenta en cumparegliaziun cun tschurvials dad auters carstgauns.

Tut igl material c'el â duvro a rimno durànt la sia veta satgata uss an la biblioteca naziunala da Washington D.C. Szienzios ân examino ple prazis igl sieus tscharvi. Els ân scurvato c'igl Emil Krebs veva egn tscharvi cun egna structura fetg diferainta agls tscharveals dad oters carstgàns.

Igl antier material tgi el ò duvro e rimno durant la sia veta ins catta ossa ainten la biblioteca naziunala da Washington D.C. aint igls Stadis Unias dall’America. Scienziadas e scienzios on examino pi precis igl sies tscharvi. Els on scuvert tgi Emil Krebs veva en tscharvi cun ena structura fitg differenta digls tscharvis dad oters carstgangs.

Tuot il materiel ch'el ho druvo e ramasso düraunt sia vita as rechatta uossa illa biblioteca naziunela da Washington D.C. Scienzios haun examino pü precis sieu tscharvè. Els haun scuviert cha Emil Krebs vaiva ün tscharvè cun üna structura fich differenta dals tscharvels dad oters umauns.

Tuot il material ch'el ha dovrà e ramassà dürant sia vita as rechatta uossa illa biblioteca naziunala da Washington D.C. Scienziats han examinà plü precis seis tscharvè. Els han scuvert cha Emil Krebs vaiva ün tscharvè cun üna structura fich differenta dals tscharvels dad oters umans.


Il chines valeva da quei temps sco lungatg il pli difficil.

Igl cines valeva da que tains sco igl lungatg igl ple difizil.

Igl chines valeva da chel taimp scu lungatg igl pi difficil.

Il chinais valaiva da quel temp scu la lingua la pü difficila.

Il chinais valaiva da quel temp sco la lingua la plü difficila.


Siu meglier amitg era in Chines che viveva en Tiaratudestga.

Igl sieus miglier amitg eara egn Cines ca viveva an la Tearatudestga.

Igl sies migler amei era en Chines tgi viveva an Tera tudestga.

Sieu meglder amih d’eira ün Chinais chi vivaiva in Germania.

Seis meglder ami d’eira ün Chinais chi vivaiva in Germania.


Legia il text sur dil poliglot Emil Krebs e rispunda allas damondas da multiple choice.

Ligia igl text davart igl poliglot Emil Krebs a raspunda las amparadas da multiple choice.

Ligia igl text davart igl poliglot Emil Krebs e rasponda allas dumondas da multiple choice.

Legia il text sur dal poliglot Emil Krebs e respuonda a las dumandas da multiple choice.

Legia il text davart il poliglot Emil Krebs e respuonda a las dumondas da multiple choice.


Emil Krebs ha era aunc studegiau in auter rom. Tgeinin?

Igl Emil Krebs â ear ànc studagieu egn oter rom. Tgenegn?

Emil Krebs ò er anc stibgia en oter rom. Tgenegn?

Emil Krebs ho eir auncha stüdgio ün oter ram. Chenün?

Emil Krebs ha eir amo stübgià ün oter rom. Chenün?


Emil Krebs ha luvrau en differentas advocaturas. Ils 5 da december 1893 eis el arrivaus a Peking. Leu eis el staus activs sco diplomat politic per fatschentas dalla Tiaratudestga e China. Emil Krebs ha fatg impressiun als politichers chines ed el ha survegniu posts adina pli aults. Perfin l'imperatura chinesa ha envidau el a differentas audienzas.

Igl Emil Krebs â luvro an diferaintas advocaturas. Igls 5 da dezember 1893 e'l rivo a Peking. Là e'l sto activ sco diplomat politic par afars trànter la Tearatudestga a la Cina. Igl Emil Krebs â fatg impressiùn agls politicers cines ad el â survagnieu posts adigna ple òlts. Parfegn l'imperatura cinesa igl â anvido a diversas audienzas.

Emil Krebs ho lavuro in differentas advocaturas. Ils 5 december 1893 es el rivo a Peking. Lo es el sto activ scu diplomat politic per affers traunter la Germania e la China. Emil Krebs ho fat impreschiun als politikers chinais ed el ho survgnieu posts adüna pü ots. Perfin l'imperatura chinaisa l'ho invido a diversas audienzas.

Emil Krebs ha lavurà in differentas advocaturas. Ils 5 december 1893 es el rivà a Peking. Là es el stat activ sco diplomat politic per affars tanter la Germania e la China. Emil Krebs ha fat impreschiun als politikers chinais ed el ha surgni posts adüna plü ots. Perfin l'imperatura chinaisa til ha invidà a diversas audienzas.


Pertgei eis el sedecidius d'emprender chines?

Pertge è el sa decidia d'amprender chines?

Perche s'ho el decis d'imprender chinais?

Perche s'ha el decis d'imprender chinais?


b) Serrei ussa vos cudischs da lavur e rispundi allas damondas dalla scolasta.

b) Sarad alura igls voss carnets a raspunded las amparadas da la surmestra.

b) Serrè alura voss quaderns e respundè a las dumandas da la magistra.

b) Serrai lura voss quaderns e respuondai a las dumondas da la magistra.


Has ti aunc buca giu l'occasiun d'emprender d'enconuscher tiu vischin/tia vischina? Ti sas aunc buc aschi bia sur dad el/ella e perquei stos ti prender la peda da discuorer cun el/ella. Ei vala la peina, crei a mi!

Âs tei ànc betga gieu la caschùn d'amprender ad ancanuscher igl tieus vaschegn? Tei sas ànc betga blear dad el a parquegl savessas ussa prender peada da bagliafar cun el. Igl vala la pagna, cre a mei!

Nun hest tü auncha gieu l'occasiun d'imprender a cugnuoscher a tieu chantunais/tia chantunaisa? Tü nun est gnieu/gnida a savair auncha bger dad el/ella e perque at stust tü piglier il temp da discuorrer cun el/ella. A vela la paina, craja'm!

Nun hast tü amo gnü l'occasiun d'imprender a cugnuoscher a teis vaschin/tia vaschina? Tü nun est gnü/gnüda a savair amo bler dad el/ella, e perquai at stoust tü tour la peida da discuorrer cun el/ella. I vala la paina, craja'm!


... ha adina uorden cun siu material da scola.

... â adigna urden cugl sieus material da scola.

... ho adüna uorden cun sieu materiel da scoula.

... ha adüna uorden cun seis material da scoula.


... drova pli ditg che diesch minutas per ir a pei a scola.

... â egn vieadi da scola ca cuza a pe daple ca diesch minutas.

... drouva dapü cu desch minuts per ir a pè scoula.

... douvra plü lönch co desch minuts per ir a pè a scoula.


e) Ed ussa eis ti vidlunder. Empleina la pagina dubla dil cudisch d'amitgs.

e) Ad ussa es tei landervei. Amplanescha la pagina dubla digl cudesch d'amitgs.

e) Ed uossa est tü landervi. Impla la pagina dobla dal cudesch d'amihs.

e) Ed uossa est tü landervia. Implischa la pagina dubla dal cudesch d'amis.


das ist der grösste Schatz, den es gibt.


La gruppa 'Comedian Harmonists' conta ina canzun cul tetel 'Ein Freund, ein guter Freund'. Translatescha il refrain da quella canzun per romontsch.

La grupa 'Comedian Harmonists' â interpreto egna canzùn cugl tetel 'Ein Freund, ein guter Freund'. Translatescha an rumàntsch igl refrain da quella canzùn.

La gruppa 'Comedian Harmonists' ho interpreto üna chanzun cul titul 'Ein Freund, ein guter Freund'. Tradüa il refrain da quista chanzun in rumauntsch.

La gruppa 'Comedian Harmonists' ha interpretà üna chanzun cul titel 'Ein Freund, ein guter Freund'. Tradüa il refrain da quista chanzun in rumantsch.


... ei ina persuna che lavura pli bugen en gruppas che persula.

... e egna parsùna ca lavura ple bugent an grupas ca suleta.

... es üna persuna chi lavura pü gugent in gruppas cu suletta.

... es üna persuna chi lavura plü jent in gruppas co suletta.


Ti enconuschas bein tiu vischin/tia vischina, denton buca tut sias preferenzas e modas da viver. Ei dat aunc entgins misteris. Quels sas ti scuvierer cun discuorer cun tiu vischin/tia vischina, cun observar el/ella e far damondas ad el/ella.

Tei ancanuschas bagn igl tieus vaschegn/la tia vaschegna, mo betga tut las sias preferenzas a modas da viver. Igl dat ànc egn peer misteris. Quels sas tei scurvatar cun bagliafar cun el/ella, observar el/ella a far amparadas ad el/ella.

Tü cugnuoschast bain a tieu chantunais/tia chantunaisa, ma na propi tuot sias preferenzas e sieus möds da viver. A do auncha ün pêr misteris. Quels poust tü scuvrir cun discuorrer cun tieu chantunais/tia chantunaisa, l'observer e fer dumandas.

Tü cugnuoschast bain a teis vaschin/tia vaschina, ma brich tuot sias preferenzas e seis möds da viver. I dà amo ün pêr misteris. Quels poust tü scuvrir cun discuorrer cun teis vaschin/tia vaschina, til/tilla observar e til/tilla far dumondas.


a) Legi ils signalaments en gruppas da dus. Decidi ensemen tgei signalament che s'auda tier tgei persuna.

a) Liged igls signalamaints an grupas da dus. Dezided tge signalamaint ca s'oda tier tge maletg.

a) Legè ils signalamaints in gruppas da duos. Decidè insembel che signalamaint chi tuocha tar che persuna.

a) Legiai ils signalamaints in gruppas da duos. Decidai insembel che signalamaint chi tocca pro che persuna.


... discuorra be rumauntsch in famiglia.


Bravo! Ti s'interesseschas per tiu vischin/tia vischina ed enconuschas fetg bein el/ella. Essas vus forsa schizun megliers amitgs/meglieras amitgas?

Bravo! Tei s'interesseschas pigl tieus vaschegn/la tia vaschegna ad igl/la ancanuschas fetg bagn. Eeassas vus forza parfegn migliers amitgs?

Bravo! Tü t'interessast per tieu chantunais/tia chantunaisa e'l/e la cugnuoschast fich bain. Essas vus forsa dafatta meglders amihs/megldras amias?

Bravo! Tü t'interessast per teis vaschin/tia vaschina e til/tilla cugnuoschast fich bain. Eschat vus forsa dafatta meglders amis/megldras amias?


Legi ils signalaments ed emprendei d'enconuscher meglier ils quater amitgs.

Liged igls signalamaints par amprender ad ancanuscher miglier igls quater amitgs.

Legè ils signalamaints per imprender a cugnuoscher meglder als quatter amihs.

Legiai ils signalamaints per imprender a cugnuoscher meglder als quatter amis.


das ist das Beste, was es gibt auf der Welt.


Pertgei ein ils amitgs/las amitgas aschi impurtonts/impurtontas per tei? Scriva in cuort text.

Partge en els aschi impurtànts par te? Scriva duas construcziùns.

Perche sun els/ellas uschè importants/importantas per te? Scriva duos frasas.

Perche sun els/ellas uschè importants/importantas per tai? Scriva duos frasas.


Igl Duri â survagnieu ............................................... padregn egn'abunamaint par egna revista da giuvenils. (da + igl)

Duri ho survgnieu ün'abunamaint per üna revista da giuvenils ................................................... padrin. (da + il)


c) Discutei e rispundi allas suandontas damondas en classa:

c) Discutè e respundè a las seguaintas dumandas in classa:

c) Discutai e respuondai a las seguaintas dumondas in classa:


a) Oz ei la fiasta d'anniversari d'in da nos quater amitgs. Sche ti miras bein, sas ti tgi che ha natalezi. Mira lu aunc ina ga bein sil maletg. Numna tut las persunas e las caussas culs artechels definits.

a) Oz e la feasta d'aniversari d'egn digls noss quater amitgs. Scha tei vardas bagn, tgatas tei or tgi ca festivescha igl gi da naschientscha. Scha tei âs cato la dretga parsùna, varda ànc egn'eada bagn segl maletg. Numna tut las parsùnas a las tgossas cugl artetgel definit.

a) Hoz es la festa d'anniversari d'ün da noss quatter amihs. Scha tü guardast bain, chattast our chi chi ho anniversari. Guarda alura aunch'üna vouta bain il purtret. Nomna a tuot las persunas e chosas culs artichels definieus.

a) Hoz es la festa d'anniversari d'ün da noss quatter amis. Scha tü guardast bain, chattast tü oura chi chi ha ils ons. Guarda lura amo üna jada bain il purtret. Nomna a tuot las persunas e chosas culs artichels definits.


Igl artechel definit sa vegnir unius cullas preposiziuns.

Igl artetgel definit sa vagnir fusiuno cun las preposiziùns.

L'artichel definieu in cumbinaziun cun preposiziuns vain scrit seguaintamaing:

L'artichel defini in cumbinaziun cun preposiziuns vain scrit pelplü in möd seguaint:


Fo ün rinch intuorn la(s) fuorma(s) correcta(s).


Igl Duri â gràndas marveglias a less gest ussa vurdar tge c'e ............................................... pacets. (an + igls)


Par las otras preposiziùns e la fusiùn cugl artetgel masculin pussevla.


• per descriver acziuns ni fatgs el vargau che han ni in'entschatta ni ina fin per quel ni quella che tschontscha ni scriva.

Igl imperfect descriva acziùns near fatgs agl passo c'ân ni egn'antscheata ni egna fegn par quel near quella ca bagliafa near scriva.

Igl imperfect descreiva acziuns u fatgs aint igl passo tgi èn betg anc fittos (tgi on ni en’antschatta ni ena fegn per chel u chella tgi discorra u screiva).

L'imperfet descriva acziuns u fats i'l passo chi nun haun ne cumanzamaint ne fin per quel u quella chi discuorra u scriva.

L'imperfet descriva acziuns o fats i'l passà chi nun han ne cumanzamaint ne fin per quel o quella chi discuorra o scriva.


La dumengia <strong>navan </strong>nus adigna cun skis.

Nous <strong>gevan </strong>adegna la dumengia cun skis.

Nus giaivans adüna la dumengia culs skis.

La dumengia <strong>giaivan </strong>nus adüna culs skis.


Suenter gentar fageva el mintga di in cupid.

Suainter marenda fageva el mintga gi egn cupid.

Siva giantar <strong>fascheva </strong>el mintga de en cuc.

Zieva gianter faiva el mincha di ün cupid.

Davo giantar faiva el mincha di ün cupid.


a) Conjughescha a bucca ils verbs mirar, stuer, leger e svanir egl imperfect.

a) Conjughescha a buca igls verbs vurdar, stuer, malagear a partir agl imperfect.

a) Conjughe a bucca igls suandonts verbs aint igl imperfect: vurdar, stueir, vender, stibgier e parteir ...

a) Conjughescha a buocha ils verbs a l'imperfet: guarder, stuvair, ler e cusir.

a) Conjughescha a bocca ils seguaints verbs a l'imperfet: guardar, stuvair, leger e cusir.


Fasche igls exercezis tgi suondan an classa:


Ei era ina biala sera da stad. Il sulegl mava da rendiu.

Igl eara egna beala sera da stad. Igl sulegl nava gest da randieu.

Igl era ena bela seira da stad. Igl suglegl splendurava.

A d'eira üna bella saira da sted. Il sulagl spleduriva.

I d'eira üna bella saira da stà. Il sulai spleduriva.


Igl imperfect vegn formaus cul tschep dil verb e las finiziuns <strong>-ava/-eva</strong>.

Igl imperfect vean furmo cugl tschep digl verb a las finiziùns <strong>-ava/-eava/-eva</strong>.

L'imperfet vain furmo cul tschep dal verb da la 1. persuna plural e culla desinenza

L'imperfet vain fuormà cul tschep dal verb da la 1. persuna plural e culla desinenza


Igl imperfect descriva savens disas a repetiziùns.

Igl imperfect descreiva savens deisas e repetiziuns.

L'imperfet descriva suvenz adüs e repetiziuns.

L'imperfet descriva suvent adüs e repetiziuns.


Il retg e la regina stevan en in bi casti.

Igl retg a la rigegna stevan an egn beal casti.

Igl rètg e la regina <strong>stavan </strong>ainten en bel casti.

Il raig e la regina staivan in ün bel chastè.

Il rai e la raïna staivan in ün bel chastè.


Studegei il memo e discutei las damondas en classa.

Studagead igl memo a discutad las amparadas an classa.

Stibge igl memo e discute las dumondas an classa.

Stüdgè il memo e discutè las dumandas in classa.

Stübgiai il memo e discutai las dumondas in classa.


• per descriver las circumstanzias da quei che schabegia.

Igl imperfect e igl tains da la descripziùn.

Igl imperfect è igl taimp tgi descreiva.

L'imperfet es il temp da la descripziun.


b) Ils verbs haver ed esser drovan ins fetg savens. Conjughescha quels verbs egl imperfect e scriva els ella tabella.

b) Igls verbs '(a)ver' ad 'easser' dovr'ign fetg savens. Conjughescha quels verbs agl imperfect ad igls noda an la tabela sutvart.

b) Igls verbs aveir ed esser ins dovra fitg savens. Chels on pero en imperfect irregular. Nude las furmas conjugadas tgi la scolasta az dat aint igl dretg li dalla tabella.

b) Ils verbs 'avair' ed 'esser' as drouva fich suvenz. Conjughescha quels verbs a l'imperfet e nota'ls illa tabella suotvart.

b) Ils verbs 'avair' ed 'esser' as douvra fich suvent. Conjughescha quels verbs a l'imperfet e tils nota illa tabella suotvart.


Mia tatta ................................ la posta da tgavals per eir a Coira.


3. Il pur mulscha las vaccas cun ina maschina speciala.

3. Igl pur mulscha las vatgas cun egna maschina speziala.

3. Igl pour munscha las vatgas cun ena maschina speziala.

3. Il pur mundscha las vachas cun üna maschina speciela.

3. Il paur mundscha las vachas cun üna maschina speciala.


4. Nus tarmettein messadis cul telefonin.

4. Nus tarmatagn messadis urgiaints cugl telefonet.

4. Nous tarmattagn messadis cugl telefonign.

4. Nus tramettains messagis cul telefonin.

4. Nus tramettain messagis cul telefonin.


Igl onn 1930 ei il poliglot morts en sia habitaziun a Berlin.

Igl on 1930 e el mort an la si'avdànza a Berlin.

Igl onn 1930 è el mort ainten la sia abitaziun a Berlin.

L'an 1930 es el mort in sia abitaziun a Berlin.

L'on 1930 es el mort in sia abitaziun a Berlin.


Tut quei ch'el ha fatg en China interessava denton negin ella Tiaratudestga. El ei perfin staus disoccupaus in cert temps. Ei deva negina lavur per el en Tiaratudestga, malgrad sias enconuschientschas excellentas dad auters lungatgs.

Tut quegl c'el â fatg an la Cina interessava nign an la Tearatudestga. El e parfegn sto dischocupo egn tains. Igl deva nigna lavur par el an la Tearatudestga, malgro las sias ancunaschientschas exzelentas digl cines a dad oters lungatgs.

Tot chegl tgi el veva fatg an China interessava nign an Germania. El è perfign sto disoccupo en tschert taimp. I dava nigna lavour per el an Germania, malgro las sias ancunaschientschas excellentas digl chines e dad oters lungatgs.

Tuot que ch'el vaiva fat in China nun interessaiva ad üngün in Germania. El es perfin sto dischoccupo ün tschert temp. A nu daiva üngüna lavur per el in Germania, adonta da sias cugnuschentschas excellentas dal chinais e dad otras linguas.

Tuot quai ch'el vaiva fat in China nun interessaiva ad ingün in Germania. El es perfin stat dischoccupà ün tschert temp. I nu daiva ingüna lavur per el in Germania, adonta da sias cugnuschentschas excellentas dal chinais e dad otras linguas.


a) Suttastreha cun blau tut ils verbs el perfect e cun clar-blau ils verbs egl imperfect. Rispunda silsuenter allas damondas.

a) Sutastrescha cun stgir-blau tut igls verbs agl perfect a cun cler-blau igls verbs agl imperfect. Raspunda alura las amparadas.

a) Sottastritge cun blo tot igls verbs aint igl perfect e cun blocler igls verbs aint igl imperfect. Raspunde alloura allas dumondas.

a) Suottastricha cun blov tuot ils verbs al perfet e cun blov cler ils verbs a l'imperfet. Respuonda alura a las dumandas.

a) Suottastricha cun blau tuot ils verbs al perfet e cun blau cler ils verbs a l'imperfet. Respuonda lura a las dumondas.


6. Mia madretscha cumpra il paun ella pasternaria.

6. Mia madretscha cumpra igl pàn an la pastarnareia.

6. La mia madretscha compra pang an furnareia. Ella igl fò darar sezza.

6. Mia madrütscha cumpra il paun in furnaria.


Igl imperfect descriva acziuns ni fatgs el vargau che han ni

Igl imperfect descriva acziùns near fatgs agl passo c'ân ni

Igl imperfect descreiva acziuns u fatgs aint igl passo tgi on

L'imperfet descriva acziuns u fats i'l passo chi nun haun ne

L'imperfet descriva acziuns o fats i'l passà chi nun han ne


2. Mia mumma cumpra quei che nus duvrein en ina stizun.

2. Mia mama va an stizùn a cumprar vivàndas.

2. Mies bab vo an buteia a cumprar magliaretsch.

2. Mia mamma vo in butia a cumprer mangiativas.

2. Mia mamma va in butia a cumprar mangiativas.


Egl uffeci schevan ins ch'Emil Krebs vali ton sco 30 collaboraturs linguistics. Emil Krebs ha mai calau d'emprender auters lungatgs duront sia veta.

Agl ufezi gev'ign c'igl Emil Krebs vali tànt sco 30 colavuraturs linguistics. Igl Emil Krebs â mena calo dad amprender oters lungatgs durànt la sia veta.

Aint igl uffezi ins scheva tgi Emil Krebs vala tant scu 30 collaboratours linguistics. Emil Krebs ò mai calo dad amprender oters lungatgs durant la sia veta.

I'l uffizi as dschaiva cha Emil Krebs vela taunt scu 30 collavuratuors linguistics. Emil Krebs nun ho mê schmiss dad imprender otras linguas düraunt sia vita.

I'l uffizi as dschaiva cha Emil Krebs vala tant sco 30 collavuraturs linguistics. Emil Krebs nun ha mai schmiss dad imprender otras linguas dürant sia vita.


8. Meas geniturs pajan igls quents online.

8. Igls mies genitours paian igls chints online.

8. Mieus genituors pejan ils quints online.

8. Meis genituors pajan ils quints online.


Mies tat ................................ a fiera a cumprar magliaretsch.


Pér pli tard ha Emil Krebs anflau ina plazza tier igl Uffeci da survetsch linguistic a Berlin. Sco interpret giuridic era el responsabels per tut quei che pertuccava la Finlanda, cunquei ch'el saveva era bein finlandes.

Per ple tard â igl Emil Krebs cato egna plaza tier igl Ufezi da survetschs linguistics a Berlin. Sco translatur giuridic ear'el raspunsavel par tut quegl ca partutgeava la Finlandia, cunquegl c'el saveva ear bagn finlandes.

Pir pi tard ò Emil Krebs catto ena plazza tigl Uffezi digl sarvetsch linguistic a Berlin. Scu translatour giuridic era el responsabel per tot chegl tgi pertutgiva la Finlanda, cunchegl tgi el saveva er bagn finlandes.

Pür pü tard ho chatto Emil Krebs üna plazza tar l'Uffizi dal servezzan linguistic a Berlin. Scu interpret giuridic d'eira el respunsabel per tuot que chi pertuchaiva la Finlanda, cunque ch'el savaiva eir bain finlandais.

Pür plü tard ha chattà Emil Krebs üna plazza pro l'Uffizi dal servezzan linguistic a Berlin. Sco interpret giuridic d'eira el respunsabel per tuot quai chi pertoccaiva la Finlanda, cunquai ch'el savaiva eir bain finlandais.


Mies tat e mia tatta ............................... igls chints alla posta.


Enquera ils verbs ellas suandontas construcziuns, colurescha els cun blau e metta els egl imperfect. Aschunta in agen exempel.

Tscheartga igls verbs an las savundàntas construcziùns, igls calurescha blau ad igls meta agl imperfect. Aschunta egn agen exaimpel.

Tschertga igls verbs ainten las suandontas construcziuns, igls colurescha cun blo ed igls metta aint igl imperfect.

Tschercha ils verbs illas seguaintas frasas, culurescha'ls cun blov e metta'ls i'l imperfet.

Tschercha ils verbs illas seguaintas frasas, tils culurischa cun blau e tils metta a l'imperfet.


1. Mieus bab prenda igl auto par ir a Cuira.

1. Mia mamma peglia igl auto per eir a Coira.

1. Mieu bap piglia l'auto per ir a Cuira.

1. Meis bap piglia l'auto per ir a Cuoira.


Alla fin discurreva el 111 lungatgs e saveva era scriver 68 da quels.

El bagliafava a la fegn 111 lungatgs, a 68 da quels saveva el ear scriver.

El discurriva alla fegn 111 lungatgs e 68 da chels saveva el er screiver.

El discurriva a la fin 111 linguas e 68 da quellas savaiva el eir scriver.

El discurriva a la fin 111 linguas, e 68 da quellas savaiva el eir scriver.


Tut il material ch'el ha duvrau e rimnau duront sia veta sesanfla ussa ella biblioteca naziunala da Washington D.C. Scienziai han intercuretg pli exact siu tschurvi. Els han scuvretg ch'Emil Krebs haveva in tschurvi cun ina structura fetg differenta en cumparegliaziun cun tschurvials dad auters carstgauns.

Tut igl material c'el â duvro a rimno durànt la sia veta satgata uss an la biblioteca naziunala da Washington D.C. Szienzios ân examino ple prazis igl sieus tscharvi. Els ân scurvato c'igl Emil Krebs veva egn tscharvi cun egna structura fetg diferainta agls tscharveals dad oters carstgàns.

Igl antier material tgi el ò duvro e rimno durant la sia veta ins catta ossa ainten la biblioteca naziunala da Washington D.C. aint igls Stadis Unias dall'America. Scienziadas e scienzios on examino pi precis igl sies tscharvi. Els on scuvert tgi Emil Krebs veva en tscharvi cun ena structura fitg differenta digls tscharvis dad oters carstgangs.

Tuot il materiel ch'el ho druvo e ramasso düraunt sia vita as rechatta uossa illa biblioteca naziunela da Washington D.C. Scienzios haun examino pü precis sieu tscharvè. Els haun scuviert cha Emil Krebs vaiva ün tscharvè cun üna structura fich differenta dals tscharvels dad oters umauns.

Tuot il material ch'el ha dovrà e ramassà dürant sia vita as rechatta uossa illa biblioteca naziunala da Washington D.C. Scienziats han examinà plü precis seis tscharvè. Els han scuvert cha Emil Krebs vaiva ün tscharvè cun üna structura fich differenta dals tscharvels dad oters umans.


Noss basats .......................................... messadis urgiaints an furma da telegrams.

Igls noss tats e las nossas tattas .............................. messadis an furma da telegrams.


Il perfect descriva acziuns ni fatgs ch'ein .................................. el vargau. El vegn savens accumpignaus d'adverbs dil temps, sco p.ex. ier, l'jamna vargada, avon in meins.

Igl perfect descriva acziùns near fatgs c'en ......................................... agl passo. El vean savens acumpagnieu d'adverbs digl tains sco p. ex.: ier, l'eanda passada, avànt egn mains.

Igl perfect descreiva acziuns u fatgs tgi èn .................................. aint igl passo. El vign savens accumpagnea d'adverbs digl taimp, scu per exaimpel ier, l'emda passada, avant en meis.

.................................. i'l passo. El vain suvenz accumpagno d'adverbs dal temp, scu p.ex.: her, l'eivna passeda, avaunt ün mais.

.................................. i'l passà. El vain suvent accumpagnà d'adverbs dal temp, sco p.ex.: her, l'eivna passada, avant ün mais.


Legia aunc ina ga la davosa part dil text davart Emil Krebs e fai ils differents pensums.

Ligia ànc egn'eada la davosa part digl text davart igl Emil Krebs a fe las diferaintas leztgas.

Lige anc eneda la davosa part digl text davart Emil Krebs e fasche igls differents exercezis an dus.

Legia aunch'üna vouta l'ultima part dal text davart Emil Krebs e fo las differentas lezchas.

Legia amo üna jada l'ultima part dal text davart Emil Krebs e fa las differentas lezchas.


c) Il perfect ed igl imperfect sedifferenzieschan era arisguard il diever e la funcziun. Cumpletescha culs plaids che mauncan sutvart.

c) Igl perfect ad igl imperfect sadiferanztgeschan ear agl <strong>diever </strong>ad an la<strong> funcziùn. </strong>Cumpletescha igls pleds ca màncan an las construcziùns sutvart.

c) Igl perfect ed igl imperfect sa disfranztgeschan arisguard igl adiever e la funcziun. Cumplette igls pleds tgi mantgan ainten las construcziuns sotvart.

c) Il perfet e l'imperfet as disferenzcheschan eir a reguard <strong>l'adöver </strong>e<strong> la funcziun. </strong>Cumplettescha ils pleds chi maunchan illas frasas suotvart.

c) Il perfet e l'imperfet as disferenzcheschan eir a reguard <strong>l'adöver </strong>e<strong> la funcziun. </strong>Cumplettescha ils pleds chi mancan illas frasas suotvart.


7. Nus cuschinein sin ina platta electrica.

7. Nus cuschinagn sen egna plata electrica.

7. Nous cuschinagn sen ena platta electrica.

7. Nus cuschinains sün üna platta electrica.

7. Nus cuschinain sün üna platta electrica.


Igl imperfect vegn formaus mo cun ............ plaid.

Igl imperfect vean furmo me cun ............ pled.

Igl imperfect vign furmo angal cun ............ pled.

L'imperfet vain furmo be cun ............ pled.

L'imperfet vain fuormà be cun ............ pled.


d) Fagei ils pensums e discutei las damondas en dus.

d) Faged las leztgas a discutad an dus las amparadas.

c) Fè las lezchas e discutè las dumandas in duos.

c) Fat las lezchas e discutai las dumondas in duos.


Nua sesanfla la tiara che ti has scuvretg? Marchescha ella e scriva aunc ina ga il num.

Noua satgata la teara ca tei âs scurvato? Marcescha ella a scriva igl num sen la tgarta.

Inua es il pajais cha tü hest scuviert? Markescha'l e scriva aunch'üna vouta il nom.

Ingio es il pajais cha tü hast scuvert? Til markescha e scriva amo üna jada il nom.


Il Tour de France ei ina cuorsa da velos fetg enconuschenta. Ella meina quasi tras l'entira tiara.

La cursa da velos 'Tour de France' e fetg ancunaschainta parquegl c'ella magna bunameing tras tut la teara.

Il Tour de France es üna cuorsa da velos fich famusa. Ella maina bod tres tuot il pajais.

Il Tour de France es üna cuorsa da velos fich famusa. Ella maina bod tras tuot il pajais.


f) Colurescha il(s) caum(s) dalla(s) tiara(s), nua che ti eis gia staus/stada.

f) Calurescha igls secturs da las tearas noua ca tei es schon sto/stada.

e) Culurescha il(s) champ(s) da quel(s) pajais, inua cha tü est già sto/steda.

e) Culurischa il(s) chomp(s) da quel(s) pajais, ingio cha tü est fingià stat/statta.


• Tgei tematicas interesseschan tei specialmein?

• Che temas interessan a te specielmaing?

• Che tematicas interessan a tai specialmaing?


• Emprova da translatar las construcziuns per romontsch.

• Ampruvad da translatar las construcziùns an rumàntsch.

• Prouva da tradür las frasas in rumauntsch.

• Provai da tradüer las frasas in rumantsch.


En Frontscha discuoran ins franzos e la cuschina franzosa ei fetg enconuschenta.

An Fràntscha bagliaf'ign franzos a la cuschegna franzosa e exzelenta.

In Frauntscha as discuorra frances e la cuschina francesa es fich cuntschainta.

In Frantscha as discuorra frances e la cuschina francesa es fich cuntschainta.


• Da tgei tracta la revista da giuvenils da Duri?

• Tge tematica tracta la revista da giuvenils digl Duri?

• Da che tratta la revista da giuvenils da Duri?


Igl ei stau sempel da scriver construcziuns romontschas sur dalla tiara che jeu hai scuvretg.

Igl e sto sempel da scriver construcziùns rumàntschas sur quella teara.

Ad es sto simpel da scriver frasas rumauntschas sur dal pajais ch'eau d'he scuviert.

Id es stat simpel da scriver frasas rumantschas sur dal pajais ch'eu n'ha scuvert.


Jeu hai giu breigias da sedecider per ina tiara.

Jou ve gieu fadeia da sadezeder par egna teara.

Eau d'he gieu fadia da'm decider per ün pajais.

Eu n'ha gnü fadia da'm decider per ün pajais.


Jeu s'informeschel bugen egl internet e capeschel bein il cuntegn dils texts tudestgs.

Jou s'infurmesch bugent agl internet ad antalig bagn igl cuntegn digls texts tudestgs.

Eau m'infuorm gugent i'l internet ed incleg bain il cuntgnieu dals texts tudas-chs.

Eu m'infuorm jent i'l internet ed incleg bain il cuntgnü dals texts tudais-chs.


• Daco han ins buca saviu visualisar la Svizra sin quella pagina?

• Partge ân ign betga savieu visualisar la Svizra sen quella pagina?

• Perche nu s'ho que pudieu visualiser la Svizra sün quista pagina?

• Perche nu s'haja pudü visualisar la Svizra sün quista pagina?


• En tgei tiara eis ti gia staus/stada? Tgei lungatg has ti discurriu leu?

• An tge teara es tei gea sto/stada? Raquenta co tei âs bagliafo là.

• In che pajais est tü già sto? Che lingua hest tü discurrieu lo?

• In che pajais est tü fingià stat/statta? Che lingua hast tü discurrü là.


• En tgei tiara ei tia vestgadira vegnida fatga? Enquera ils nums sillas etichettas.

• An tge teara e la tia raglia vagnida fatga? Anquiera sen las eticetas.

• In che pajais sun gnieus fats tieus vstieus? Tschercha ils noms süllas etiquettas.

• In che pajais es gnüda fatta tia büschmainta? Tschercha ils noms süllas etikettas.


Legia per finir las suandontas construcziuns. Fai ina crusch tier quellas construcziuns che constattan per tei.

Ligia par fitar las savundàntas construcziùns. Fe egna crusch tier las construcziùns ca cunstatan par te.

Legia per glivrer las seguaintas frasas. Fo üna crusch tar quellas frasas chi sun güstas per te.

Legia per finir las seguaintas frasas. Fa üna crusch pro quellas frasas chi tuornan per tai.


e) Cumpletescha la tabella ed enquera agens exempels cun agid digl internet. Dessegna las bandieras dallas tiaras ell'emprema colonna.

e) Amplanescha la tabela ad anquiera alura 3 agens exaimpels cun agid digl internet. Malegia las bandieras da las tearas an l'amprema colona.

d) Impla la tabella e tschercha alura 3 egens exaimpels cun agüd da l'internet. Dissegna las binderas dals pajais illa prüma culuonna.

d) Implischa la tabella e tschercha lura 3 agens exaimpels cun agüd da l'internet. Disegna las binderas dals pajais illa prüma culuonna.


Jeu fetsch propi buca bugen retschercas egl internet.

Jou fetsch betga bugent retscheartgas agl internet.

Eau nu fatsch propi gugent retscherchas i'l internet.

Eu nu fetsch propa jent retscherchas i'l internet.


Quei pensum ei staus ina gronda sfida per mei ed jeu hai duvrau bia agid ni bia temps.

Quella leztga e stada egna grànda sfida par me a jou ve duvro blear agid near blear tains.

Quista lezcha es steda üna granda sfida per me ed eau d'he druvo bger agüd u bger temp.

Quista lezcha es statta üna gronda sfida per mai ed eu n'ha dovrà bler agüd o bler temp.


• Numna ils lungatgs jasters che ti sas discuorer. En tgei tiaras vegnan quels discurri?

• Numna igl lungatgs easters ca tei sas. An tge tearas vignan quels bagliafos?

• Nomna las linguas estras cha tü sest discuorrer. In che pajais vegnan quellas discurridas.

• Nomna las linguas estras cha tü sast discuorrer. In che pajais vegnan quellas discurrüdas?


Mia scartira savess esser pli biala e pli legibla.

La mia scartira savess easser ple beala a ple ligevla.

Mia scrittüra pudess esser pü bella e pü legibla.

Mia scrittüra pudess esser plü bella e plü legibla.


• Tgei lungatg plai a ti il meglier? Daco?

• Tge lungatg ple igl miglier a tgei? Partge?

• Che lingua at plescha il meglder. Perche?

• Che lingua at plascha il meglder. Perche?


• Duri ei in num romontsch. La translaziun tudestga da 'Duri' ei 'Ulrich'. Da tgei lungatg deriva tiu num e co havesses ti num en in auter lungatg?

• Duri e egn num rumàntsch. La translaziùn tudestga da 'Duri' e 'Ulrich'. Da tge lungatg dariva igl tieus num a co vessas tei num an egn'oter lungatg?

• Duri es ün nom rumauntsch. La traducziun tudas-cha da 'Duri' es 'Ulrich'. Da che lingua deriva tieu nom e cu vessast tü nom in ün'otra lingua?

• Duri es ün nom rumantsch. La traducziun tudais-cha da 'Duri' es 'Ulrich'. Da che lingua deriva teis nom e co vessast tü nom in ün'otra lingua?


• Vegnan quels lungatgs era discurri en autras tiaras? Declara.

• Vignan quels lungatgs ear bagliafos an otras tearas? Declarescha.

• Vegnan discurridas quistas linguas eir in oters pajais? Declera.

• Vegnan discurrüdas quistas linguas eir in oters pajais? Declera.


Jeu enconuschel biaras bandieras entras il sport.

Jou ancanusch blearas bandieras antras igl sport.

Eau cugnuosch bgeras binderas tres il sport.

Eu cugnuosch bleras binderas tras il sport.


Jeu sai ch'ins scriva grond ils nums dallas tiaras e dils pievels.

Jou se c'ign scriva grànd igls nums da las tearas a digls pievels.

Eau se cha's scriva grand ils noms da pajais e pövels.

Eu sa chi's scriva grond ils noms da pajais e pövels.


La capitala dalla Frontscha ei Paris. A Paris sesanfla la Tour Eiffel ed ins sa ir a mirar l'enconuschenta Mona Lisa da Leonardo da Vinci.

La capitala da la Fràntscha e Paris. A Paris tgat'ign la Tour Eiffel ad ign sa ir a vurdar agl museum d'art Louvre l'ancuntschainta Mona Lisa digl artist Leonardo da Vinci.

La chapitela da la Frauntscha es Paris. A Paris as rechatta la Tour Eiffel e que as po ir a guarder la cuntschainta Mona Lisa da Leonardo da Vinci.

La chapitala da la Frantscha es Paris. A Paris as rechatta la Tour Eiffel ed i's po ir a verer la cuntschainta Mona Lisa da Leonardo da Vinci.


DPPA en sen la tscheartga d'infurmaziùns.


• Formulescha las quater reglas dil memo cun agens plaids.

• Formulescha las quater reglas digl memo cun agens pleds!

• Formulescha las quatter reglas dal memo cun egens pleds.

• Formulescha las quatter reglas dal memo cun agens pleds.


b) Discutad las amparadas an grupas da dus:


Dessignar bandieras plai fetg bein a mi.


Da leger e capir tudestg e da scriver per romontsch ei stau ina sfida, mo jeu hai dau tutta breigia.

Da liger ad antalir tudestg a da scriver an rumàntsch e sto egn sfida, mo jou ve sado grànda fadeia.

Da ler ed incler tudas-ch e da scriver in rumauntsch es sto üna sfida per me, eau m'he però do/deda tuotta fadia.

Da leger ed incleger tudais-ch e da scriver in rumantsch es stat üna sfida per mai, eu m'ha però dat/datta tuotta fadia.


Uss eis ti vidlunder. S'informescha cun agid digl internet. Da tgei tiara lesses ti saver dapli? Mira, teidla e legia. Dessegna la bandiera e scriva dasperas 3 tochen 5 construcziuns per romontsch.

Ussa es tei landervei. S'infurmescha cun agid digl internet. Da tge teara vol tei saver daple? Varda, tearla a ligia. Malegia la bandiera a scriva dasperas 3-5 construcziùns davart la teara.

Uossa est tü landervi. Infuorma't cun agüd da l'internet. Da che pajais voust tü gnir a savair dapü? Guarda, taidla e legia. Disegna la bindera e scriva daspera 3-5 frasas in rumauntsch.

Uossa est tü landervia. T'infuorma cun agüd da l'internet. Da che pajais voust tü gnir a savair daplü? Guarda, taidla e legia. Disegna la bindera e scriva daspera 3-5 frasas in rumantsch.


Jeu emprendess bugen d'enconuscher in rap en in auter lungatg.

Jou amprandess bugent ad ancanuscher egn rap an egn oter lungatg.

Eau imprendess gugent a cugnuoscher ün rap in ün'otra lingua.

Eu imprendess jent a cugnuoscher ün rap in ün'otra lingua.


• Sas ti dir las medemas construcziuns aunc en in auter lungatg?

• Sas tei gir las mademas construcziùns ear an egn oter lungatg?

• Sest tü dir las listessas frasas auncha in ün'otra lingua?

• Sast tü dir las listessas frasas amo in ün'otra lingua?


Jeu sun staus/stada distracts/distracta ed hai giu difficultads da far quella lavur.

Jou sund sto distratg/distratga a ve gieu fadeia da far quella lavur.

Eau m'he lascho/lascheda distrer e d'he gieu fadia da fer quista lavur.

Eu m'ha laschà/laschada distrar e n'ha gnü fadia da far quista lavur.


Duri ha survegniu da siu padrin in abonnament per ina revista da giuvenils. DPPA entscheivan a sfegliar ella revista.

Igl Duri â survagnieu digl sieus padregn egn abunamaint par egna revista da giuvenils. DPPA antschevan a sfigliear.

Duri ho survgnieu da sieu padrin ün abunamaint per üna revista da giuvenils. DPPA cumainzan a sföglier illa revista.

Duri ha surgni da seis pin ün abunamaint per üna revista da giuvenils. DPPA cumainzan a sfögliar illa revista.


• Has ti era abonnau ina revista? Sche gie, tgeinina?

• Âs tei ear egn abunamaint par egna revista? Partge (betga)?

• Hest eir tü abuno üna revista? Scha schi, chenüna?

• Hast eir tü abunà üna revista? Scha schi, chenüna?


Fagei ina retscherca en vossa scola e creei in uaul da lungatgs. Mirei silsuenter sin vies uaul – tgei san ins tut leger orda quel?

Faged egna retscheartga an grupas a cread egn gòld da lungatgs. Vurdad suainter segl voss gòld– tge san ign tut liger orda quel?

Fasche an gruppas ena retschertga e furme en gôt da lungatgs. Vurde alloura igl voss gôt – tge az mossa chel?

Fè in gruppas üna retschercha e creè ün god da linguas. Guardè alura vos god – che as muossa quel?

Fat in gruppas üna retschercha e creai ün god da linguas. Guardai lura vos god – che as muossa quel?


Excuse mich, do you know was europanto est?

Excuse mich, do you know was 'Europanto' est?


b) Marchescha ils plaids che ti has capiu cun verd ed ils plaids che ti enconuschas buca cun tgietschen.

b) Calurescha igls pleds ca tei âs antaletg cun verd ad igls pleds ca tei ancanuschas betga cun cotschen.

b) Marchescha igls pleds tgi te ast tgapia cun verd ed igls pleds tgi te ast betg tgapia cun cotschen.

b) Markescha ils pleds cha tü hest inclet cun verd e'ls pleds cha tü nun hest inclet cun cotschen.

b) Markescha ils pleds cha tü hast inclet cun verd e'ls pleds cha tü nun hast inclet cun cotschen.


e) Fagei gruppas da 3-4 scolars ed empruei da scriver ensemen in'atgna sgnocca en europanto. Seprofitei dalla diversitad da lungatgs en vossa classa.

e) Faged grupas da 3-4 sculars ad ampruvad da scriver anzemel egn'atgna sgnoca an europanto. Profitad da la diversitad da lungatgs bagliafos an la vossa classa.

e) Fasche gruppas da 3-4 scolars/scolaras ed amprue da screiver ansemen en'atgna sgnocca an europanto. Profite dalla plurilinguitad ainten la vossa classa.

e) Fè gruppas da 3-4 scolars e pruvè da scriver insembel ün egen viz in europanto. Profitè da la plurilinguited in vossa classa.

e) Fat gruppas da 3-4 scolars e provai da scriver insembel ün agen viz in europanto. Profitai da la plurilinguità in vossa classa.


c) Tge lungatgs vignan avànt an la sgnoca?

c) Tge lungatgs vignan avant ainten la sgnocca?

c) Che linguas vegnan avaunt aint il viz?

c) Che linguas vegnan avant aint il viz?


Europanto ei in lungatg construiu, ina mischeida da lungatgs ufficials dall'Uniun Europeica.

Europanto e egn lungatg construieu, numnadameing egn maschadem digls lungatgs ufizials da l'Uniùn Europeica.

Europanto è en lungatg construia, en masditg digls lungatgs uffizials dall'Uniun Europeica.

Europanto es üna lingua construida, ün masdügl da las linguas ufficielas da l'Uniun Europeica.

Europanto es üna lingua construida, ün masdügl da las linguas ufficialas da l'Uniun Europeica.


a) Legia ed emprova da capir la sgnocca.

a) Ligia ad amprova d'antalir la sgnoca.

a) Ligia la sgnocca ed amprova da l'ancleir.

a) Legia il viz e prouva da til incleger.


Die Mutter of Toto lui damonda to go shopping y lui donne una gliesta de things zu kaufen. Sia mamma le dice auch: «Pren ta little sorella mit!» Toto geht in das magasin, cumpra todas things, aber quando er herauskommt, seine little sorella falls dans un Loch y disappears. Quando Toto arrive a casa, seine Mutti til dice: «Wo es ta little sorella?» Toto rispunda: «Elle est dans una ruosna gefallen.» «Aber perche du hast her nicht helped to sortir?», chiede la mother. «Porque it was not aufgeschrieben sur la gliesta!» answers Toto.

Die Mutter of Toto lui dumonda to go shopping y lui donne una glista de things zu kaufen e portare a tgea. Sia mamma le dice auch: «Prenda ta little sorella mit!» Toto geht in das magasin, cumpra todas things, aber quando er herauskommt, seine little sorella falls dans un Loch y disappears. Quando Toto arrive a tgea, seine Mutti igl dice: «Wo es ta little sorella?» Toto raspunda: «Elle est dans una rusna gefallen.» «Aber perche du hast her nicht helped to sortir?», chiede la mother. «Porque it was not aufgeschrieben sur la glista!» answers Toto.

Toto geht in das magasin, compra todas things, aber quando er herauskommt, seine little sorella falls dans un Loch y disappears. Quando Toto arrive a tgesa, seine Mutti til dice: «Wo es ta little sorella?» Toto rasponda: «Elle est dans una rosna gefallen.» «Aber pertge du hast her nicht helped to sortir?», chiede la mother. «Porque it was not aufgeschrieben sen la glista!», answers Toto.

Die Mutter of Toto lui dumanda to go shopping y lui donne una glista de things zu kaufen. Sia mamma le dice auch: «Piglia ta little sorella mit!» Toto geht in das magasin, cumpra todas things, aber quando er herauskommt, seine little sorella falls dans un Loch y disappears. Quando Toto arrive a chesa, seine Mutti til dice: «Wo es ta little sorella?» Toto respuonda: «Elle est dans una foura gefallen.» «Aber perche du hast her nicht helped to sortir?», chiede la mother. «Porque it was not aufgeschrieben sur la glista!» answers Toto.

Die Mutter of Toto lui dumonda to go shopping y lui donne una glista de things zu kaufen. Sia mamma le dice auch: «Piglia ta little sorella mit!» Toto geht in das magasin, cumpra todas things, aber quando er herauskommt, seine little sorella falls dans un Loch y disappears. Quando Toto arrive a chasa, seine Mutti til dice: «Wo es ta little sorella?» Toto respuonda: «Elle est dans una foura gefallen.» «Aber perche du hast her nicht helped to sortir?», chiede la mother. «Porque it was not aufgeschrieben sur la glista!» answers Toto.


d) Prelegi la sgnocca en gruppas da treis (raquintader, mumma, Toto).

d) Preligia la sgnoca an grupas da tres (raquintader, mama, Toto).

d) Preligia la sgnocca ad ena conscolara u en conscolar.

d) Prelegia il viz ad ün conscolar u ad üna conscolara.

d) Prelegia il viz ad ün conscolar o ad üna conscolara.


f) Tgei senn fa in lungatg sco europanto? Discutei la damonda en gruppa e nudei vos patratgs en silmeins quater construcziuns.

f) Tge sen fa egn lungatg sco europanto? Discutad l'amparada an grupa a nudad igls voss partratgs an seglmains quater construcziùns.

f) Tge avantatgs ò igl europanto? Tge disvantatgs ò chel lungatg? Discute las dumondas<strong> </strong>ainten la vossa gruppa e formule alloura las vossas constataziuns an quatter construcziuns

f) Che avantags ho l'europanto? Che dischavantags ho quella lingua? Discuta las dumandas cun tieu chantunais u tia chantunaisa e formulè alura vossas constataziuns in quatter frasas.

f) Che avantags ha l'europanto? Che dischavantags ha quella lingua? Discuta las dumondas cun teis vaschin o tia vaschina e formulai lura vossas respostas in quatter frasas.


c) Fai ina retscherca egl internet. Elegia quater plaids nunenconuschents dalla canzun ed empleina la tabella.

c) Fe egna retscheartga agl internet. Tschearna 4 pleds nunancunaschaints da la canzùn ad amplanescha la tabela.

c) Fo üna retschercha i'l internet. Tscherna 5 pleds incuntschaints da la chanzun ed impla la tabella.

c) Fa üna retschercha i'l internet. Tscherna 5 pleds incuntschaints da la chanzun ed implischa la tabella.


La lingua sto buc esser pli ina barriera

Igl lungatg sto betg easser ple egna bariera

La lingua nun ho dad esser pü üna barriera

La lingua nun ha dad esser plü üna barriera


Quegl e igl rap digls lungatgs digl mund


• Tgei plaids ni expressiuns d'auters lungatgs enconuscheis vus buc?

• Tge pleds near expressiùns d'oters lungatgs ancunaschez vus betga?

• Che pleds u expressiuns d'otras linguas nu cugnuschais vus?

• Che pleds o expressiuns d'otras linguas nu cugnuschais vus?


Ins sa schizun s'exprimer ella lingua dils segns

Ign sa parfegn s'exprimer agl lungatg digls segns

A's po perfin s'exprimer illa lingua da segns

I's po perfin s'exprimer illa lingua da segns


Dialects e patuas e linguas dil mintgadi

Dialects ad idioms, a lungatgs digl mintgagi


E tuttina lubeschan tut las linguas als humans

A tutegna lubeschan tut igls lungatgs agls carstgàns

E tuottüna permettan tuot las linguas als umauns

E tantüna permettan tuot las linguas als umans


• Tgei plaids ni expressiuns d'auters lungatgs el text dalla canzun enconuscheis vus?

• Tge pleds near expressiùns d'oters lungatgs agl text da la canzùn ancunaschez vus?

• Che pleds u expressiuns d'otras linguas i'l text da la chanzun cugnuschais vus?

• Che pleds o expressiuns d'otras linguas i'l text da la chanzun cugnuschais vus?


Tuots vaun, discuorran, chauntan ed as nomnan

Tuots van, discuorran, chantan ed as nomnan


Da tut las tiaras, d'origins e da culturas diversas

Da tut las tearas, d’origins a da culturas diversas

Da tuot ils pajais, d’origens e da culturas diversas


a) A Duri vegn endamen ch'el haveva survegniu sin natalezi da sia tatta in disc cumpact cun in rap da lungatgs. El ha marveglias tgei canzun che quei ei. Legi il text dil rap ed empruei lu da cantar el cun agid dalla versiun instrumentala.

a) Agl Duri vean andamaint c'el â survagnieu egn disc cumpact cun egn rap da lungatgs pigl sieus aniversari. El â marveglias tge canzùn ca quegl e. Liged igl text digl rap ad ampruvad alura da cantar el cun agid da la versiùn instrumentala.

a) A Duri vain adimmaint ch'el vaiva survgnieu d'anniversari da sia nona ün disc cumpact cun ün rap da linguas. El ho buonder che chanzun cha que es. Legè il text dal rap e pruvè alura da'l chanter cun agüd da la versiun instrumentela.

a) A Duri vaina adimmaint ch'el vaiva surgni d'anniversari da sia nona ün disc cumpact cun ün rap da linguas. El ha buonder che chanzun cha quai es. Legiai il text dal rap e provai lura da til chantar cun agüd da la versiun instrumentala.


Ins sa dir Nangadef, As salaam allaikoum ni

Ign sa gir Nangadef, As salaam allaikoum near

A's po dir Nangadef, As salaam allaikoum u

I's po dir Nangadef, As salaam allaikoum o


Neu – nus fagein in viadi sur ils cunfins dil mintgadi

Via – fagiagn igl vieadi sugls cunfegns digl mintgagi

Vè – nus fains ün viedi sur ils cunfins dal minchadi

Vè – nus fain ün viadi sur ils cunfins dal minchadi


Mo neginas retenientschas – ed amur senza fin!

Me nignas ratanientschas – ad amur sainza fegn!

Be üngünas retgnentschas – ed amur sainza fin!

Be ingünas retgnentschas – ed amur sainza fin!


Dat ei propi ina megliera lingua sin quei mund?

Dat igl propi egn miglier lungatg sen quest mund?

Do que propi üna megldra lingua sün quist muond?

Daja propa üna megldra lingua sün quist muond?


• Eis ei gartegiau da cantar il rap? Tgei ei stau sempel? Tgei ei stau grev?

• E'gl gartagieu da cantar igl rap? Tge e sto sempel? Tge e sto greav?

• Vais savieu chanter il rap? Che es sto simpel? Che es sto difficil?

• Vais savü chantar il rap? Che es stat simpel? Che es stat difficil?


Da tut las tearas, d'origins a da culturas diversas

Da tuot ils pajais, d'origens e da culturas diversas


• Scrivi vid la tabla plaids romontschs che savessen esser fetg grevs da leger per glieud d'autras tiaras.

• Scrived ved la tavla pleds rumàntschs ca savessan easser fetg greavs da liger par carstgàns d'otras tearas.

• Scrivè vi da la tevla pleds rumauntschs chi pudessan esser fich difficils da ler per glieud d'oters pajais.

• Scrivai vi da la tabla pleds rumantschs chi pudessan esser fich difficils da leger per glieud d'oters pajais.


Da far punts e schizun dad ir maun en maun

Da far pùnts a schizund dad ir màn an màn

Da fer punts e perfin dad ir maun in maun


Buongiorno ¿Cómo estás? Ouria Mir, Come with me

Buongiorno ¿Còmo estàs? Ouria Mir, Come with me

Buongiorno ¿Come estas? Ouria Mir, Come with me


Differenta ei mintgina e s'exprima cun siu gust

Diferaint e mintgegn a s'exprima cugl sieus gust

Differenta es minchüna e s'exprima cun sieu gust

Differenta es minchüna e s'exprima cun seis gust


schizun Sawadee kup, Namasté ni Vannakkam

schizund Sawadee kup, Namasté a Vannakkam


Empren d'enconuscher il rap da lungatgs. Fai ils differents pensums.

Amprenda d'ancanuscher igl rap digls lungatgs. Fe las diferaintas leztgas.

Imprenda a cugnuoscher il rap da linguas. Fo las differentas lezchas.

Imprenda a cugnuoscher il rap da linguas. Fa las differentas lezchas.


Il cuntrari, ella ei sco ina scala, silla quala

Agl cuntrari, ell'e sco egna stgeala sen la quala

A l'incuntrari, ell'es scu üna s-chela, sülla quela

A l'incuntrari, ell'es sco üna s-chala, sülla quala


Legi ils maletgs da lungatgs da Carlotta ed Elias e fagei ils pensums.

Liged igls portrets da lungatgs da la Carola a digl Elias a faged alura las leztgas.

Lige igls purtrets da lungatgs da Carlotta ed Elias e fasche alloura igls exercezis.

Legè ils purtrets da linguas da Carlotta ed Elias e fè alura las lezchas.

Legiai ils purtrets da linguas da Carlotta ed Elias e fat lura las lezchas.


3. Miu maletg da lungatgs muossa che jeu sun 'fit in different languages'.

3. Igl mieus portret da lungatgs mussa c'jou sund 'fit in different languages'.

3. Igl mies purtret da lungatgs mossa tgi ia sung 'fit in different languages'.

3. Mieu purtret da linguas muossa ch'eau sun 'fit in different languages'.

3. Meis purtret da linguas muossa ch'eu sun 'fit in different languages'.


2. Igl ei stau 'easy' da crear in maletg da lungatgs.

2. Igl e sto 'easy' da crear egn portret da lungatgs.

2. Igl è sto 'easy' da crear en purtret da lungatgs.

2. Que es sto 'easy' da creer ün purtret da linguas.

2. Id es stat 'easy' da crear ün purtret da linguas.


Sche jeu cumparegliel miu maletg da lungatgs culs maletgs da mes conscolars e da mias conscolaras, lu …

Scha jou cumparegl igl mieus portret da lungatgs cugls portrets digls meas cunsculars a da las mias cunscularas, alura ...

Schi ia cumparegl igl mies purtret da lungatgs cugls purtrets dallas mias conscolaras e digls mies conscolars, alloura …

Sch'eau conguel mieu purtret da linguas culs purtrets da mieus conscolars e da mias conscolaras, alura ...

Sch'eu congual meis purtret da linguas culs purtrets da meis conscolars e da mias conscolaras, lura ...


4. Igl ei 'beautiful' che jeu sai aschi biars lungatgs.

4. Igl e 'beautiful' c'jou se aschi blears lungatgs.

4. Igl è 'beautiful' tgi ia sa schi blers lungatgs.

4. Ad es 'beautiful' ch'eau se uschè bgeras linguas.

4. Id es 'beautiful' ch'eu sa uschè bleras linguas.


a) Resumad igl cuntegn da l'istorgia an classa, discutad las amparadas a raspunded alura an scret.

a) Resümè il cuntgnieu da l'istorgia in classa, discutè las dumandas e dè alura resposta in scrit.

a) Resümai il cuntgnü da l'istorgia in classa, discutai las dumondas e dat lura resposta in scrit.


Liged igl text a faged alura las leztgas.


Bugen fuss Paul aunc suandaus ils fastitgs da siu luf. Mo ses amitgs tilan bunamein el dalla plaunca giu. Arrivai silla via van els a casa senza discuorer bia. Tuttenina stattan els eri e miran in sin l'auter. Ord igl uaul han els gest udiu duas urladas d'in luf ...

Bugent fuss igl Paul ànc ieu suainter agls fastezs digl sieus luf. Mo igls seas amitgs igl tiran bunameing giou da la plànca. Cura c'els en rivos sen la veia van els a tgea sainza dascurer blear. Cun egn'eada statan els eri a vardan cun grànds îls l'egn separ l'oter. Or digl gòld ân els udieu duas geadas igl urlar d'egn luf …

Gugent füss Paul auncha ieu zieva als stizis da sieu luf. Ma sieus amihs al stiran bod giò dal muot. Rivos darcho sülla via, vaun els a chesa sainza discuorrer bger. Tuot in ün dandet staun els salda e's guardan cun ögliuns. Our dal god haun els güst udieu duos üerledas d'ün luf …

Jent füss Paul amo i davo als fastizis da seis luf. Ma seis amis til stiran bod giò dal muot. Rivats darcheu sülla via, van els a chasa, sainza discuorrer bler. Tuot in ün dandet stan els salda e's guardan cun ögliuns. Our dal god han els güsta dudi duos üerladas d'ün


Petra para dad esser stauncla. Ella stenda las combas e la bratscha e selai curdar ella neiv. «Hei, jeu sai tgei che nus fagein!», cloma Duri. «Nus schischin tuts en dies sco Petra ed empruein da puder tier cun nossas buccas aschi biaras scrottas da neiv sco pusseivel!» DPPA selain curdar immediat ella neiv, in sper l'auter. Cun buccas aviartas emprovan els da pigliar scrottas da neiv. Els peglian las scrottas cun lur lieungas. Paul entscheiva a dumbrar las scrottas: «1, 2, 3, 4, 5, 6. Vegni, lein empruar da dumbrar tut las scrottas da neiv che crodan giu da tschiel!» Ils amitgs entscheivan a dumbrar, mo vesan spert ch'igl ei buca pusseivel da dumbrar tuttas, perquei ch'ei ha entschiet a neiver pli fetg. Aschia schain nos amitgs ella neiv, miran viers il tschiel e din buca plaid.

La Petra para dad easser stàncla. Ella stenda las tgombas a la bratscha a salascha curdar an dies an la nev. «Hei, jou se tge ca nus fagiagn!», cloma igl Duri cun egn'eada. «Nus schaschagn tuts par teara sco la Petra ad ampruvagn da tgapar tàntas scrotas da nev sco pussevel!» Aschiprest c'igl Duri â proponieu quegl, sametan DPPA an dies an la nev, l'egn sper l'oter. Cun buca avierta amprovan els da tschifar scrotas da nev. Els laschan curdar las scrotas sen la lieunga. Igl Paul antscheva a dumbrar las scrotas: «1, 2, 3, 4, 5, 6. Vagned, ampruvagn da dumbrar tut las scrotas da nev ca crodan giou digl tschiel!» Igls amitgs antschevan peia a dumbrar, mo els vezan speart c'els vignan mena ad easser bùns da dumbrar tutas, parquegl c'igl â antschiet a sbischar ple fearm. Ascheia schen igls noss amitgs an la nev, vardan viers igl tschiel a gin betga pled.

Petra pera dad esser staungla. Ella stenda las chammas e la bratscha e's lascha cruder in arains aint illa naiv. «Hei, eau se che cha nus fains!», clama Duri. «Nus ans mettains tuots per lung scu Petra e pruvains da clapper cun nossas buochas uschè bgers flöchs da naiv scu pussibel!» DPPA as laschan cruder be dalum in arains aint illa naiv, ün sper l'oter. Cun buoch'avierta prouvan els da clapper flöchs da naiv. Els clappan ils flöchs cun lur laungias. Paul cumainza a quinter ils flöchs: «1, 2, 3, 4, 5, 6. Gni, pruvains d'innumbrer tuot ils flöchs da naiv chi croudan giò da tschêl!» Ils amihs cumainzan, ma vezzan svelt ch'els nu saron mê buns d'innumbrer tuots, perque cha'd ho cumanzo a naiver pü ferm. Uschè sun noss amihs in arains aint illa naiv, guardan vers il tschêl sainza dir pled.

Petra para dad esser stangla. Ella stenda las chommas e la bratscha e's lascha crodar in rain aint illa naiv. «Hai, eu sa che cha nus fain!», cloma Duri. «Nus ans mettain tuots per lung sco Petra e provain da tschüffer cun nossas boccas uschè blers flocs da naiv sco pussibel!» DPPA as laschan crodar be subit in rain aint illa naiv, ün sper l'oter. Cun bocc'averta prouvan els da tschüffer flocs da naiv. Els tschüffan ils flocs cun lur leuas. Paul cumainza a dombrar ils flocs: «1, 2, 3, 4, 5, 6. Gnit, provain da dombrar tuot ils flocs da naiv chi croudan giò da tschêl!» Ils amis cumainzan a dombrar, ma els vezzan svelt chi nu sarà pussibel da dombrar tuots, perquai chi naiva uossa plü ferm. Uschè sun noss amis in rain aint illa naiv, guardan sü vers il tschêl, sainza dir pled.


«Hei, lein buca puspei inaga selischnar cun tastgas giu dalla plaunca sur nies vitg? Quei havein nus gia daditg buca pli fatg!», interrumpa Aita la quietezia. «Bun'idea!», cloman ses amitgs. E pauc pli tard van els dalla plaunca si – mintgin cun ina tastga da cumissiuns che Duri ha fatg dar sia mumma.

«He, amitgs, lagn nus puspe egn'eada sglischear cun satgs da rumient giou da la plànca sur vischnànca? Quegl vagn nus schon dagî betga ple fatg!», interrumpa l'Aita igl silenzi digl mumaint. «Bùn’ideia!», cloman igls seas amitgs. A suainter egn curt mumaint en els sen vieadi an direcziùn da la plànca – mintgegn cun egna tastga da plastic c'igl Duri â survagnieu da sia mama.

«He, mieus amihs, nu vulainsa sglischer darcho üna vouta cun tas-chas giò dal muot sur nossa vschinauncha? Que nu vainsa già daspö lönch na pü fat!», interrumpa Aita la quietezza. «Bun'ideja!», claman sieus amihs. E cuort zieva chaminan els sül muot – minchün cun üna tas-cha da cumischiuns cha Duri ho fat der a sia mamma.

«He, meis amis, nu laina sglischir darcheu üna jada cun tas-chas giò dal muot sur nos cumün? Quai nu vaina fingià daspö lönch na plü fat!», interrumpa Aita la quietezza. «Bun'idea!», cloman seis amis. E pac davo chaminan els sül muot – minchün cun üna tas-cha da cumischiuns cha Duri ha fat dar a sia mamma.


Sisum la plaunca sesa Duri sco emprem silla tastga e fila dalla costa giu. Filar ei forsa buc il dretg plaid … Cunquei ch'ei ha dau neiv nova, sto el plitost fullar via pils auters. Mo suenter paucas scursaladas ei la neiv smaccada, ed ils affons han ina buna pista da bob. Ils amitgs han in plascherun da filar cun lur tastgas dalla spunda giu. Els van si e giu senza vegnir staunchels e sentan strusch ch'ei entscheiva a vegnir stgir. Nos amitgs ein fatschentai talmein cun scursalar ch'els sentan buc ch'els ein mo pli en treis. Paul ei s'allontanaus gia dapi in tempset dalla gruppa. El ei sisum la plaunca, in tec dalla vart, e para d'encurir enzatgei ella neiv. Tuttenina dat el si in griu: «Vegni spert a mirar!»

Senzum la plànca sameta igl Duri sco amprem sen la tastga a sgliescha an egn hui la plànca giou. An egn hui…quegl e betga propi igl dretg pled… Cunquegl c'igl â do nev nova, sto el pletost far egna veia pigls oters. Mo suainter pocas cursas e la nev davent ad igls unfànts ân egn bùna pista da bob. Igls amitgs sadiverteschan stupent, van ansei a pe, a sglieschan puspe angiou sco la bischa cun lur satgs, sainza vagnir stàncels. Els ancorschan gnànc c'igl antscheva a vagnir stgir. Igls noss amitgs en talmeing ocupos cun lur gioi c'els saintan betga c'els van me ple an tres ansei ad angiou. Igl Paul â schon egn mumaintet sadistanztgieu da la grupa. El e senzum la spunda, ampo da la vart, a para d'ancurir anzatge an la nev. Tutanegna dat el egn bregl: «He amitgs, vagned a vurdad egn'eada!»

Süsom il muot as tschainta Duri scu prüm sülla tas-cha e fila giò per la costa. Filer, que nun es il dret pled … Cunque cha'd ho do naiv fras-cha, stu el pütöst fer via pels oters. Ma zieva pochas schlisuledas es la naiv splattütscheda, e'ls iffaunts haun üna buna pista da bob. Ils amihs haun ün plaschairun da filer cun lur tas-chas giò da la costa. Els vaun sü e giò sainza gnir staungels e nu s'inaccordschan niauncha cha cumainza a fer s-chür. Noss amihs sun telmaing occupos cun schlisuler ch'els nu badan ch'els sun be pü in trais. Paul s'ho alluntano già daspö ün tempet da la gruppa. El es süsom il muot, ün pô da la vart, e pera da tschercher qualchosa aint illa naiv. Tuot in ün dandet do el ün sbreg: «Amihs, gni svelt a guarder!»

Süsom il muot as tschainta Duri sco prüm sülla tas-cha e fila giò da la spuonda. Filar, quai nun es il dret pled … Cunquai chi ha dat naiv frais-cha, sto el plüchöntsch far via pels oters. Ma davo pacas schlisoladas es la naiv splattütschada, e'ls uffants han üna buna pista da bob. Ils amis han ün plaschairun da filar cun lur tas-chas giò da la spuonda. Els van sü e giò, sainza gnir stanguels e nu s'inaccordschan gnanca chi cumainza a far s-chür. Noss amis sun talmaing occupats cun schlisolar ch'els nu badan chi sun be plü in trais. Paul s'ha allontanà fingià daspö ün tempet da la gruppa. El es süsom il muot, ün pa da la vart, e para da tscherchar alch aint illa naiv. Tuot in ün dandet dà el ün sbrai: «Amis, gnit svelt a verer!»


Pauc pli tard ein DPPA gia giuado ella neiv. Il tschiel ei cuvretgs ed ei bischa. Igl ei buca freid. Els selegran da siglir per la neiv entuorn. Cun vestgadira d'unviern adattada fa quei grond plascher. Nos quater amitgs sentan ch'els ein stai en casa naven da miezdi. Ins vesa ch'els han tschaffenun da semover. Duri e Paul seglian giu dils pals dalla seiv dil curtgin, fan da tuttas sorts steclis e caneras e selain curdar ella neiv loma. Tuttenina catscha Paul siu tgau ella neiv. Suenter semuenta el buca pli per in pèr minutas. Petra ed Aita peglian gronda tema e cuoran vi tier el. Cuort avon che las buobas arrivan tier Paul, semeina quel spert, fa ina grimassa e grescha: «Buaaaahhh! Jeu sun il liun dalla neiv e magliel vus cun pial ed ossa.» Petra ed Aita peglian tema ed entscheivan a grir. Mo lu cuoran ellas suenter a Paul. Ellas peglian el, bettan el giun plaun, cuvieran el cun neiv frestga e cloman: «Haha! Quei meretas ti, liun dalla neiv!» Duri sesa gia dapi in mument silla seiv, observa ses cumpogns e schloppa bunamein dil rir. Lu dattan tuts ensemen ina risada. E san strusch pli secalmar.

Curt suainter en DPPA schon ordafora an la nevaglia. Igl tschiel e curvato ad igl cufla. Igl e betga fred. Els salegran da saglir anturn an la nev. Cun raglia adatada fa quegl ear grànd plascher. Igls noss quater amitgs saintan c'els en stos an tgea davent da miezgi. Ign veza c'els ân egn grànd plascher da samuantar. Igl Duri ad igl Paul saglian giou digls pals da la sev digl iert, fan da tutas sorts figuras a caneras an l'aria a salaschan dar an la nev loma. Egn'eada tgatscha igl Paul igl sieus tgieu an la nev. Suainter samuaint'el betga fluc par egn peer secundas. La Petra a l'Aita tgapan ega tema teribla a curan natier. Strusch rivadas tigl Paul,  savolva lez speart, fa egna grimassa a sgregna: «Buaaaahhh! Jou sund igl liùn da la nev a jou magl ussa vus.» Tge tema ca la Petra a l'Aita tgapan. Ellas antschevan a briglir da l'anguscha. Mo schon pocas secundas ple tard curan ellas suainter agl Paul. Ellas igl tgapan, igl fieran par teara, igl sfruschan aint cun nev frestga a cloman: «Haha! Qua âs tei la tia paja, tei liùn da nev!». Igl Duri sea schon egn tainset sen la sev, observescha igls seas cumpogns a schlopa bunameing digl rir. Curt suainter datan tuts egna risada. Ad els en betga ple bùns da calar.

Poch zieva sun DPPA già our aint illa naiv. Il tschêl es cuviert ed a naiva ün pô. A nun es fraid. Els s'allegran da saglir per que d'intuorn. Cun vstieus adattos fo que grand plaschair. Noss quatter amihs badan ch'els sun stos a chesa davent da mezdi. Que as vezza ch'els haun ün milli gust da's mouver. Duri e Paul saglian giò dals pêls da la saiv da l'üert, faun da tuottas sorts mots e caneras e's laschan cruder aint illa naiv lamma. Dandettamaing chatscha Paul sieu cho aint illa naiv. Zieva nu's schmuainta'l per ün pêr secundas. Petra ed Aita clappan üna temma e cuorran vi tar el. Apaina cha las mattas rivan tar Paul, as volva quel svelt, fo üna grimassa e sbregia: «Buaaaahhh! Eau sun il liun da la naiv ed as magl cun pel ed ossa.» Petra ed Aita tiran ün sagl. Ellas cumainzan a sbragir. Ma alura cuorran ellas zieva a Paul. Ellas al clappan, al büttan per terra, al zuoglian cun naiv fras-cha e claman: «Haha! Que meritast, liun da la naiv!». Duri tschainta già daspö ün mumaint sülla saiv, observa a sieus cumpagns e schloppa bod dal rir. Alura daun tuots insembel üna risatta. Ed els nu sun bod na pü buns da glivrer.

Pac davo sun DPPA fingià oura aint illa naiv. Il tschêl es cuvert ed i naviglia. I nun es fraid. Els s'allegran da saglir per quai d'intuorn. Cun büschmainta adattada fa quai grond plaschair. Noss quatter amis badan ch'els sun stats a chasa davent da mezdi. I's vezza ch'els han ün milli dalet da's mouver. Duri e Paul saglian giò dals pals da la saiv da l'üert, fan da tuottas sorts mots e caneras e's laschan crodar aint illa naiv lomma. Dandettamaing chatscha Paul seis cheu aint illa naiv. Davo nu's muainta'l per ün pêr secundas. Petra ed Aita tschüffan temma e cuorran vi pro el. Apaina cha las mattas rivan pro Paul, as volva quel svelt, fa üna grimassa e sbraja: «Buaaaahhh! Eu sun il liun da la naiv ed as magl cun pel ed ossa.» Petra ed Aita tiran ün sagl. Ellas cumainzan a sbragir. Ma lura cuorran ellas davo a Paul. Ellas til tschüffan, til büttan per terra, til suoglian cun naiv frais-cha e cloman: «Haha! Quai meritast, liun da la naiv!». Duri sezza fingià daspö ün mumaint sülla saiv, observa a seis cumpogns e schloppa bod dal rier. Lura dan tuots insembel üna risada. Ed els nu sun bod na plü buns da rafüdar.


Els vesan co Paul sebetta ella neiv avon in pign crest agl ur digl uaul. «Mo tgei fa Paul?», damonda Duri sias amitgas, senza survegnir ina risposta. Paul para dad esser vegnius pli datier digl animal misterius ed el fa egliuns, sco sch'el havess viu enzatgei dil tuttafatg special. «Jeu hai viu il luf! Jeu hai viu il luf!», grescha Paul e vesend las egliadas scepticas da ses amitgs, di el: «Vus stueis crer a mi! Jeu hai propi viu el! Ed in tgaun ha fastitgs pli pigns.» Ses amitgs restan denton sceptics. Els manegian: «Ti has segir mo viu in tgaun, perquei ch'ei neiva aunc adina fetg ed igl ei era buca pli aschi clar.» Petra mira sill'ura. «Igl ei gia vegn vargau las tschun! Duri, ti has empermess a tia mumma dad esser a casa allas tschun!»

Els vezan co igl Paul safiera an la nev avànt egn pintg bot agl ur digl gòld. «Mo tge fa'l?», ampeara igl Duri a las duas amitgas sainza survagnir egna rasposta. Igl Paul para dad easser vagnieu ple datier agl animal misterius ad el fa grànds îls sco sch'el vess vieu anzatge digl tutafatg spezial. «Jou ve vieu igl luf! Jou ve vieu igl luf!», sgregna igl Paul a vasànd las iglieadas scepticas digls seas amitgs gi'l: «Vus stuez crer a mei. Jou igl ve vieu! Ad egn tgàn fa fastezs ple pintgs.» Tutegna restan igls seas amitgs sceptics. Els manegian c'el vegi siir me vieu egn tgàn, parquegl c'igl sbischi fearm ad igl segi ear betga ple aschi cler. Qua varda la Petra sen l’ura. «Igl e schon veintg passo las tschentg! Duri, tei âs ampurmess a tia mama d'easser a tgea a las tschentg!»

Els vezzan, cu cha Paul as bütta aint illa naiv davaunt ün pitschen muot a l'ur dal god. «Ma che fo Paul?», dumanda Duri a sias amias, sainza clapper üna resposta. Paul pera dad esser gnieu pü daspera a la bes-cha misteriusa ed el fo ögliuns scu sch'el vess vis qualchosa tuottafat speciel. «Eau d'he vis il luf! Eau d'he vis il luf!», clama Paul e vzand las ögliedas skepticas da sieus amihs disch el: «Vus am stuvais crajer. Eau l'he propi vis! Ed ün chaun ho passidas pü pitschnas.» Sieus amihs restan però skeptics. Els managian: «Tü hest sgür vis be ün chaun, perque cha naiva aunch'adüna ferm ed a nun es neir pü uschè cler.» Petra guarda süll'ura. «Ad es già las tschinch e vainch! Duri, tü hest impromiss a tia mamma dad esser a chesa a las tschinch!»

Els vezzan, co cha Paul as bütta aint illa naiv davant ün pitschen muot a l'ur dal god. «Ma che fa Paul?», dumonda Duri a sias amias, sainza surgnir üna resposta. Paul para dad esser gnü plü dastrusch a la bes-cha misteriusa ed el fa ögliuns, sco sch'el vess vis alch tuottafat special. «Eu n'ha vis il luf! Eu n'ha vis il luf!», cloma Paul e vezzond las ögliadas skepticas da seis amis disch el: «Vus am stuvais crajer. Eu til n'ha propa vis! Ed ün chan ha passivas plü pitschnas.» Seis amis restan però skeptics. Els manajan: «Tü hast sgür vis be ün chan, perquai chi naiva amo adüna ferm ed i nun es neir plü uschè cler.» Petra guarda süll'ura. «Id es fingià las tschinch e vainch! Duri, tü hast impromiss a tia mamma dad esser a chasa a las tschinch!»


Nos quater amitgs ein sefatschentai ditg e liung culla revista da giuvenils e cul rap da linguas da Duri. Els han bunamein emblidau il temps e ch'els vulevan festivar igl anniversari da Duri. En mintga cass han els negin gust da star vinavon a casa. Els massen pli bugen giuado ella neiv. «Vegni – nus mein giuado. Mia mumma ha detg che jeu astgi star tochen las tschun», di Duri cun plascher.

Igls noss quater amitgs ân s'ocupo gî a lieng cun la revista da giuvenils a cugl rap digl lungatg digl Duri. Els ân bunameing amblido igl tains a c'els levan gea festivar igl aniversari digl Duri. An mintga cass ân els betga lieu star ànc venavànt an tgea. Ple bugent nassan els or an la nev. «Vagned – nagn a far stucs a tempas an la nev. La mama â getg c'jou dastgi star antocen las tschentg», gi igl Duri cun plascher suainter c'el veva amparo sia mama.

Noss quatter amihs s'haun occupos lönchezzas culla revista da giuvenils e cul rap da lingua da Duri. Els haun bod schmancho il temp e ch'els vulaivan festager l'anniversari da Duri. In mincha cas nun haun els vöglia da ster inavaunt a chesa. Els gessan pü gugent our aint illa naiv. «Gni – fainsa stincals e nardets aint illa naiv. Mia mamma ho dit ch'eau possa ster fin a las tschinch», disch Duri cun plaschair, zieva avair dumando a sia mamma.

Noss quatter amis s'han occupats lönchezzas culla revista da giuvenils e cul rap da lingua da Duri. Els han bod invlidà il temp e ch'els vulaivan festagiar l'anniversari da Duri. In mincha cas nun han els vöglia da star inavant a chasa. Els gessan plü jent oura aint illa naiv. «Gnit – fain stincals e nardats aint illa naiv. Mia mamma ha dit ch'eu possa star fin a las tschinch», disch Duri cun plaschair, davo avair dumandà a sia mamma.


o pleds near construcziùns an la mia tgea

o pleds u construcziuns ainten la mia tgesa


c) Tgei tratgas sas ti cuschinar tez/tezza?

c) Tge speisas sast te cuschinar tez/tezza?


k) Fagei en gruppas ina gliesta da plaids che vus vuleis dacheudenvi mo pli duvrar per romontsch.

k) Faged an grupa egna glista da 10-12 pleds ca vus lez da quadanvei me ple duvrar an rumàntsch.

k) Fasche an gruppa ena glista da 8 pleds tgi vous lez duvrar davent dad ossa angal ple per rumantsch.

k) Fè in gruppa üna glista da 10-12 pleds cha vus vulais druver da quinderinavaunt be pü in rumauntsch.

k) Fat in gruppa üna glista da 10-12 pleds cha vus vulais dovrar da quinderinavant be plü in rumantsch.


e) Dat ei autras situaziuns, ellas qualas ti vegns confruntaus cun auters lungatgs (screts ni discurri)? Tgeininas? Noda tes patratgs en in mindmap.

e) Dat igl otras situaziùns, noua ca tei veans confrunto cun oters lungatgs (screts near bagliafos)? Tgenegnas? Noda igls teas patratgs an egn mindmap.

e) Dattigl otras situaziuns, noua tgi te vignst confrunto/confruntada cun oters lungatgs (scretgs u discurrias)? Tgenegns? Noda las tias ponderaziuns ainten en mindmap.

e) Do que otras situaziuns, inua cha tü vainst confrunto/confrunteda cun otras linguas (scrittas u discurridas)? Chenünas? Nota tias ponderaziuns in üna mindmap.

e) Daja otras situaziuns, ingio cha tü vainst confruntà/confruntada cun otras linguas (scrittas o discurrüdas)? Chenünas? Nota teis impissamaints in üna mindmap.