La sligiaziun dils lungatgs che vegnan discurri ellas tiaras ei buca cumpleta. L'idea ei da restar sempels cheu e da buc ir memia fetg el detagl. Autruisa stuess ins numnar per mintga tiara ina massa lungatgs, numnadamein era ils lungatgs minoritars (p.ex. tudestg ell'Italia) ed ils lungatgs dils immigrants (p.ex. croat, serb, portughes, terc). En quei connex sa la scolasta iniziar la discussiun davart il(s) lungatg(s) naziunal(s), ufficial(s) dad ina tiara e menziunar era ils lungatgs che vegnan discurri da biara glieud, mo che han buc in status ufficial.

La schliaziùn digl lungatg ca vean dascurieu an las tearas e betga cumpleta. L'ideia e da betga far la tgossa megna cumplitgeada. Schiglioc stuess'ign numnar par mintga teara egna plùna lungatgs, numnadameing ear tut igls lungatgs minoritars (p.ex. igl tudestg an l'Itaglia, igl Sorb an Tearatudestga) ad igls lungatgs digls imigrànts (p.ex. croat, serb, portughes an Svizra). An que conex sa la surmestra iniziar la discussiùn davart igl(s) lungatg(s) naziunal(s), ufizial(s) d'egna teara a manzunar ear igls lungatgs minoritars a quels ca vignan bagliafos da bleara glieud, mo c'ân betg egn status ufizial.

La soluziun da la lingua chi vain discurrida i'ls pajais nun es cumpletta. L'ideja es da nu render cò la chosa memma cumplicheda. Uschigliö as stuvess numner per mincha pajais üna pruna linguas, nempe eir tuot las linguas minuriteras (p.ex. il tudas-ch in Italia, il sorb in Germania) e las linguas dals immigrants (p.ex. croat, serb, portugais e türch in Svizra). In quel connex po la magistra inizier la discussiun davart la(s) lingua(s) naziunela(s) ufficiela(s) d'ün pajais e manzuner eir las linguas chi vegnan discurridas da bgera glieud, ma chi nun haun ün status ufficiel.

La soluziun da la lingua chi vain discurrüda i'ls pajais nun es cumpletta. L'idea es da nu render la chosa qua massa cumplichada. Uschigliö as stuvessa nomnar per mincha pajais üna pruna linguas, nempe eir tuot las linguas minoritaras (p.ex. il tudais-ch in Italia, il sorb in Germania) e las linguas dals immigrants (p.ex. croat, serb, portugais e türch in Svizra). In quel connex po la magistra iniziar la discussiun davart la(s) lingua(s) naziunala(s) ufficiala(s) d'ün pajais e manzunar eir las linguas chi vegnan discurrüdas da blera glieud, ma chi nun han ün status ufficial.


• Co tunan ils differents lungatgs? Tgei ei special per mintga lungatg?

• Co tùnan igls diferaints lungatgs? Tge e spezial par mintga lungatg?

• Cu tunan las differentas linguas? Che es speciel per mincha lingua?

• Co tunan las differentas linguas? Che es special per mincha lingua?


• Ils lungatgs vegnan discurri en differentas tiaras. Il lungatg portughes vegn discurrius el Portugal, denton era en Brasilia. Il lungatg engles vegn naturalmein discurrius ell'Engheltiara, mo era ell'America. Ultra da quei discuora la glieud era engles en biaras autras tiaras. Il lungatg engles vegn perquei era consideraus sco lungatg mundial. Il lungatg franzos vegn discurrius en emprema lingia en Frontscha. Mo el vegn era discurrius en Svizra, egl ost dil Canada ed en pliras tiaras dall'Africa. Il lungatg terc vegn discurrius ella Terchia.

• Igls lungatgs vignan bagliafos an diferaintas tearas. Igl lungatg portughes vean dascurieu agl Portugal, mo ear an la Brasilia. Igl lungatg angles vean natiralmeing dascurieu an la Grànda Britagna, mo ear agls Stats Unieus da l'America. Ultra da quegl bagliafa la glieud angles ear an blearas otras tearas. Igl lungatg angles vean par que motiv ear numno lungatg mundial. Igl lungatg franzos vean bagliafo an amprema lingia an Fràntscha. Mo el vean trànter oter ear dascurieu an Svizra, an la Belgia, agl ost digl Canada ad an pliras tearas da l'Africa. Igl lungatg terc vean dascurieu an Tercia.

• Quistas linguas vegnan discurridas in differents pajais. Portugais p.ex. vain discurrieu in Portugal, ma eir in Brasilia. Inglais vain discurrieu illa Granda Britannia ed i'ls Stedis Unieus da l'America, ma eir in bgers oters pajais dal muond. Quista lingua vain perque eir considereda scu lingua mundiela. Frances vain discurrieu in prüma lingia in Frauntscha, ma eir in Svizra francesa, in Belgia, a l'ost dal Canada ed in divers pajais da l'Africa. Türch vain discurrieu in Türchia.

• Quistas linguas vegnan discurrüdas in differents pajais. Portugais per exaimpel vain discurrü in Portugal, ma eir in Brasilia. Inglais vain discurrü illa Gronda Britannia ed i'ls Stadis Units da l'America, ma eir in blers oters pajais dal muond. Quista lingua vain perquai eir considerada sco lingua mundiala. Frances vain discurrü in prüma lingia in Frantscha, ma eir in Svizra francesa, in Belgia, al l'ost dal Canada ed in divers pajais da l'Africa. Türch vain discurrü in Türchia.


• Romontsch: Bien di. Co va ei? Co has ti num? Jeu hai num Seraina. Sin seveser.

• Rumàntsch: Bùn gi. Co vagl? Co âs tei num? Jou ve num Sereina. Sen saver.

• Rumauntsch: Bun di. Cu vo que? Cu hest tü nom? Eau d'he nom Seraina. A revair.

• Rumantsch: Bun di. Co vaja? Co hast tü nom? Eu n'ha nom Seraina. A revair.


• Ins sa buca visualisar la Svizra, perquei ch'ella ei ina tiara quadrilingua.

• Ign sa betga visualisar la Svizra, parquegl ca la Svizra e egna teara quadrilinga.

• A nu s'ho pudieu visualiser la Svizra, perque cha la Svizra es ün pajais quadriling.

• I nu s'ha pudü visualisar la Svizra, perquai cha la Svizra es ün pajais quadriling.


• Tgei regal haveis vus survegniu sin natalezi?

• Tge vez vus survagnieu sco tschincetg pigl voss gi da naschientscha?

• Che vais vus survgnieu da regal per vos anniversari?

• Che vais vus surgni da regal per vos anniversari?


• Tgi havess pli bugen siu num en in auter lungatg? Pertgei?

• Tgi vess ple bugent igl sieus num an egn'oter lungatg? Partge?

• Chi vess pü gugent sieu nom in ün'otra lingua? Perche?

• Chi vess plü jent seis nom in ün'otra lingua? Perche?


• Tgi da vus ha era abonnau ina revista da giuvenils? Raquintei.

• Tgi da vus â ear abuno egna revista da giuvenils? Raquintad.

• Chi da vus ho abuno üna revista da giuvenils? Quintè.

• Chi da vus ha eir abunà üna revista da giuvenils? Quintai.


La revista tracta differents lungatgs cullas bandieras corrispundentas.

La revista mussa las bandieras da diferaintas tearas a lur lungatgs.

La revista tratta da differents pajais, da lur linguas e binderas.


Els cumpleteschan la tabella e tschercan treis agens exempels. Ell'emprema colonna dessegnan els las bandieras dalla tiara.

Els amplaneschan alura la tabela ad anquieran 3 agens exaimpels. An l'amprema colona malegian els las bandieras da las tearas.

Zieva legian els il memo e discutan las dumandas in connex cun noms da pajais, pövels e linguas. Els implan alura la tabella e tscherchan 3 egens exaimpels. Illa prüma culuonna disegnan els las binderas dals pajais.

Ils scolars implischan lura la tabella e tscherchan 3 agens exaimpels. Illa prüma culuonna disegnan els las binderas dals pajais.


Per finir sa la scolasta scriver tut ils nums dils scolars e dallas scolaras vid la tabla. La classa fuorma gruppas tenor ils lungatgs. Las suandontas damondas san accumpignar la discussiun:

Par fitar sa la surmestra scriver tut igls nums da las scularas a digls sculars ved la tavla. La classa furma grupas tanor igls lungatgs. Las savundàntas amparadas san acumpagnear la discussiùn:

Per glivrer po la magistra scriver tuot ils noms da las scolaras e dals scolars vi da la tevla. La classa fuorma gruppas tenor las linguas. Las seguaintas dumandas paun accumpagner la discussiun:

Per finir po la magistra scriver tuot ils noms da las scolaras e dals scolars vi da la tabla. La classa fuorma gruppas tenor las linguas. Las seguaintas dumondas pon accumpagnar la discussiun:


Scuvierer en classa cefras e fatgs sur da lungatgs ell'Europa:

Scurvatar an classa zefras a fatgs digls lungatgs an l'Europa

Scuvreir an classa cefras e fatgs digls lungatgs an Europa:

Scuvrir in classa cifras e fats da las linguas in Europa


La scolasta sa entscheiver gia ussa a planisar la davosa incumbensa da quei capetel: ina 'fiera da lungatgs'. Aschia han ils scolars e las scolaras temps avunda da sviluppar ina tala fiera e da perscrutar cun quella ils lungatgs. Il material e las instrucziuns ein d'anflar ell'incumbensa 12.

La surmestra sa antschever schon ussa da planisar la davosa leztga da que capitel: egna 'fiera da lungatgs'. Ascheia ân igls sculars a las scularas tains avunda da svilupar egna tala fiera a da scurvatar cun quella igls lungatgs. Igl material a las instrucziùns par realisar la fiera da lungatgs en da catar an la leztga 12.

La magistra po cumanzer già uossa a planiser l'ultima lezcha da quist chapitel: ün 'marcho da linguas'. Uschè haun ils scolars e las scolaras avuonda temp da svilupper ün tel marcho e da perscruter cun quel las linguas. Il materiel e las instrucziuns per realiser il marcho da linguas sun da chatter illa lezcha 12.

La magistra po cumanzar fingià uossa a planisar l'ultima lezcha da quist chapitel: ün 'marchà da linguas'. Uschè han ils scolars e las scolaras avuonda temp da sviluppar ün tal marchà e da perscrutar cun quel las linguas. Il material e las instrucziuns per realisar il marchà da linguas sun da chattar illa lezcha 12.


Tge lungatg bagliafas tei cun tieus bab?

Tge lungatg discorras te (igl pi savens) cun ties bab?


Igl intervistader ni l'intervistadra protocollescha las rispostas cun strehs.

Igl intervistader near l'intervistadra protocolescha las raspostas cun strehs.

Igl intervistader u l'intervistadra protocollescha las raspostas cun stretgs.

L'intervisteder u l'intervistedra protocollescha las respostas cun strichs.

L'intervistader o l'intervistadra protocollescha las respostas cun strichs.


Mintga scolara e mintga scolar sa indicar in lungatg ch'el/ella discuora cun sia mumma ed in lungatg ch'el/ella discuora cun siu bab.

Mintga sculara a mintga scular sa inditgear egn lungatg c'el bagliafa cun sia mama ad egn lungatg c'el bagliafa cun sieus bab.

Mintga scolara e mintga scolar pò inditgier en lungatg tgi el/ella discorra (igl pi savens) cun sia mamma ed en lungatg tgi el/ella discorra (igl pi savens) cun sies bab.

Mincha scolara e mincha scolar po indicher üna lingua ch'ella/el discuorra cun sia mamma ed üna lingua ch'ella/el discuorra cun sieu bap.

Mincha scolara e mincha scolar po indichar üna lingua ch'ella/el discuorra cun sia mamma ed üna lingua ch'ella/el discuorra cun seis bap.


Tgei lungatg discuoras ti cun tia mumma?

Tge lungatg discorras te (igl pi savens) cun tia mamma?

Che lingua discuorrast tü cun tia mamma?


<strong>Crear maletgs cun plaids jasters </strong>che plain fetg bein. Mintga scolara e mintga scolar elegia in plaid en in lungatg jester che plai fetg bein ad el/ella. Els scrivan il plaid pliras gadas sin in fegl, aschia ch'ei dat in maletg ordlunder. Suenter fan els cun tut ils maletgs singuls in placat grond da plaids jasters. La classa discutescha tgei plaids ch'ein vegni eligi e tgei che savess esser la raschun ch'in plaid plai ni buc.

Crear maletgs cun pleds easters ca plen fetg bagn. Mintga sculara a mintga scular tschearna egn pled an egn lungatg easter ca ple fetg bagn ad el/ella. El/Ella scriva igl pled pliras geadas sen egn figl, ascheia c'igl vean creo egn maletg. Igls sculars a las scularas san alura realisar anzemel cugls diferaints maletgs egn grànd placat da pleds easters. La classa discutescha suainter tge pleds c'en vagnieus ancuretgs or a tge ca savess easser la raschùn c'egn pled igls ple near betga.

Crear purtrets cun pleds esters tgi plaian fitg bagn. Mintga scolar tscherna en pled ainten en lungatg ester tg'igl plai fitg bagn. El screiva igl pled ples gedas sen en figl, uscheia tgi vign creo en maletg. Igls scolars pon alloura realisar ansemen cugls differents maletgs en grond placat da pleds esters. La classa discutescha siva, tge pleds tgi èn nias tscharnias e tge tgi pudess esser la raschung tgi en pled igls plai u betg.

Creer purtrets cun pleds esters chi pleschan fich bain. Mincha scolara e mincha scolar tscherna ün pled in üna lingua estra chi al plescha fich bain. El scriva il pled püssas voutas sün ün fögl, uschè cha vain creo ün purtret. Ils scolars e las scolaras paun alura realiser insembel culs differents purtrets ün grand placat da pleds esters. La classa discuta zieva che pleds chi sun gnieus tschernieus e che chi pudess esser la radschun ch'ün pled als plescha u na.

Crear purtrets cun pleds esters chi plaschan fich bain. Mincha scolara e mincha scolar tscherna ün pled in üna lingua estra chi til plascha fich bain. El scriva il pled plüssas jadas sün ün fögl, uschè chi vain creà ün purtret. Ils scolars e las scolaras pon lura realisar insembel culs differents purtrets ün grond placat da pleds esters. La classa discuta davo che pleds chi sun gnüts tschernüts e che chi pudess esser la radschun ch'ün pled tils plascha o brich.


Ils scolars e las scolaras taglian ora per mintga streh ina plonta ella colur corrispundenta (romontsch = verd, tudestg = tgietschen, talian = ner, franzos = violet, portughes = oransch, engles = blau). Las colurs per eventuals auters lungatgs discurri en scola vegnan definidas en classa.

Igls sculars a las scularas taglian or par mintga streh egna plànta an la calur coraspundainta (rumàntsch = verd, tudestg = cotschen, talian = ner, franzos = violet, portughes = oransch, angles = blau). Las calurs par eventuals oters lungatgs bagliafos an scola vignan definieus an classa.

Igls scolars fon per mintga stretg ena planta ainten la calour correspondenta (rumantsch = verd, tudestg = cotschen, taliang = mellen, franzos = violet, portughes = oransch, engles = blo, ...). Las calours per ulteriours lungatgs vignan defineidas an classa.

Ils scolars e las scolaras faun per mincha strich ün bös-ch illa culur correspundenta (rumauntsch = verd, tudas-ch = cotschen, taliaun = nair, frances = violet, portugais = orandsch, inglais = blov). Las culuors per eventuelas otras linguas discurridas in scoula vegnan definidas in classa.

Ils scolars e las scolaras fan per mincha strich ün bös-ch illa culur correspundenta (rumantsch = verd, tudais-ch = cotschen, talian = nair, frances = violet, portugais = orandsch, inglais = blau). Las culurs per eventualas otras linguas discurrüdas in scoula vegnan definidas in classa.


Mei en mintga classa da vossa scola e fagei ina retscherca davart ils lungatgs che vegnan discurri.

Nad an mintga classa da la vossa scola a faged egna retscheartga davart igls lungatgs.

Ge an mintga classa dalla vossa scola e fasche ena retschertga davart igls lungatgs.

Gè in mincha classa da vossa scoula e fè üna retschercha davart las linguas.

It in mincha classa da vossa scoula e fat üna retschercha davart las linguas.


Mintga scolara e mintga scolar ha la pusseivladad dad indicar in lungatg ch'el discuora cun sia mumma ed in lungatg ch'el/ella discuora cun siu bab. Igl intervistader protocollescha las rispostas cun strehs.

Mintga sculara intervistada a mintga scular intervisto sa inditgear egn lungatg c'el/ella bagliafa cun sia mama ad egn lungatg c'el/ella bagliafa cun sieus bab. Igl intervistader near l'intervistadra sa protocolar las raspostas cun strehs.

Mintga scolar intervisto pò inditgier en lungatg tgi el discorra (igl pi savens) cun sia mamma ed en lungatg tgi el discorra (igl pi savens) cun sies bab. Igl intervistader pò protocollar las raspostas cun stretgs.

Mincha scolara intervisteda e mincha scolar intervisto po indicher üna lingua ch'el/ella discuorra cun sia mamma ed üna lingua ch'el/ella discuorra cun sieu bap. L'intervisteder u l'intervistedra po protocoller las respostas cun strichs.

Mincha scolara intervistada e mincha scolar intervistà po indichar üna lingua ch'el/ella discuorra cun sia mamma ed üna lingua ch'el/ella discuorra cun seis bap. L'intervistader o l'intervistadra po protocollar las respostas cun strichs.


<strong>Profitar dils lungatgs jasters: </strong>Las scolaras ed ils scolars creeschan en gruppas in placat en fuorma d'in mindmap ed enqueran situaziuns, ellas qualas ins sa profitar dils lungatgs jasters.

<strong>Profitar da lungatgs easters: </strong>Las scularas ad igls sculars creeschan an grupas egn placat an furma d'egna mind-map ad anquieran situaziùns, noua c'els san profitar da lungatgs easters.

Profitar da lungatgs esters: Igls scolars creeschan an gruppas en placat an furma d'en mindmap e tschertgan situaziuns, noua tg’els pon profitar da lungatgs esters.

<strong>Profiter da linguas estras: </strong>Las scolaras e'ls scolars creeschan in gruppas ün placat in fuorma d'üna mindmap e tscherchan situaziuns, inua ch'els paun profiter da linguas estras.

<strong>Profitar da linguas estras: </strong>Las scolaras e'ls scolars creeschan in gruppas ün placat in fuorma d'üna mindmap e tscherchan situaziuns, ingio ch'els pon profitar da linguas estras.


<strong>Cantar canzuns en lungatgs jasters: </strong>Ils scolars e las scolaras emprendan d'enconuscher la diversitad linguistica e culturala entras la musica. Els san purtar sezs canzuns e presentar ellas a lur conscolars, tedlar ni cantar singulas canzuns. Era la scolasta sa eleger canzuns ch'ella vul tractar ella lecziun.

<strong>Cantar canzùns an lungatgs easters: </strong>Igls sculars a las scularas amprendan ad ancanuscher la diversitad linguistica a culturala tras la musica. Els san purtar sezs canzùns a las preschantar a lur cunsculars a tarlar near cantar singulas canzùns. Ear la surmestra tschearna canzùns c'ella vut tractar an la lecziùn.

Cantar canzungs an lungatgs esters: Igls scolars amprendan a canoscher la diversitad linguistica e culturala cun la musica. Els pon purtar sezs canzungs e las preschentar a lour conscolars, tadlar u cantar singulas canzungs. Er la scolasta pò tscherner canzungs tg'ella vot tractar durant la lecziun.

<strong>Chanter chanzuns in linguas estras: </strong>Ils scolars e las scolaras imprendan a cugnuoscher la diversited linguistica e culturela tres la musica. Els paun mner svess chanzuns e las preschantar a lur conscolars, tadler u chanter singulas chanzuns. U alura po eir la magistra tscherner chanzuns ch'ella voul tratter illa lecziun.

<strong>Chantar chanzuns in linguas estras: </strong>Ils scolars e las scolaras imprendan a cugnuoscher la diversità linguistica e culturala tras la musica. Els pon manar svess chanzuns e tillas preschantar a lur conscolars, tadlar o chantar singulas chanzuns. O lura po eir la magistra tscherner chanzuns ch'ella voul trattar illa lecziun.


Dar il giug 'Sprich mit mir': Las scolaras ed ils scolars scuvieran ensemen ils lungatgs che vegnan discurri en scola.

Far igl gioi 'Sprich mit mir': Las scularas ad igls sculars scurveartan anzemel igls lungatgs ca vignan bagliafos an scola.

Far igl gi 'Discorra cun me' (tud.: 'Sprich mit mir'): Igls scolars scovran ansemen igls lungatgs tgi vignan discurrias an scola.

Fer il gö 'Sprich mit mir': Las scolaras e'ls scolars scuvreschan insembel las linguas chi vegnan discurridas in scoula.

Far il gö 'Sprich mit mir': Las scolaras e'ls scolars scuvrischan insembel las linguas chi vegnan discurrüdas in scoula.


<strong>La classa prepara in'intervista </strong>cun ina persuna da lur vitg che discuora in lungatg jester.

La classa prepara egn'intervesta cun egna parsùna ca bagliafa egn lungatg easter an lur vischnànca.

La classa prepara en'intervista cun ena persunga tgi discorra en lungatg ester ainten lour vischnanca.

La classa prepara ün'intervista cun üna persuna chi discuorra üna lingua estra in lur vschinauncha.

La classa prepara ün'intervista cun üna persuna chi discuorra üna lingua estra in lur cumün.


14. Jeu hai viu ella. (3. persuna singular feminin)


b) Silsuenter exponan ils scolars e las scolaras lur maletgs da lungatgs en stanza da scola. Els van dad in maletg a l'auter e contemplan las singulas lavurs. Alla fin dalla runda han els da cumpletar las construcziuns e valetar l'atgna lavur. Ils scolars realiseschan ch'els capeschan ils biars plaids engles e ch'els drovan pli probabel era quels en lur lungatg da mintgadi. Ils plaids engles fan la punt alla proxima incumbensa.

b) Alura fan igls sculars a las scularas cun lur portrets da lungatgs egn'exposiziùn an stànza da scola. Els van dad egn portret tier l'oter a contaimplan las singulas lavurs. A la fegn da la runda ân els da cumpletar las construcziùns a da valitar l'atgna lavur. Igls sculars realiseschan c'els capeschan igls pleds angles a c'els igls dovran cartevel ear an lur lungatg da mintgagi. Igls pleds angles fan la pùnt tier la proxima leztga.

b) Alloura fon igls scolars cun lour purtrets da lungatgs en'exposiziun ainten lour stanza da scola. Els von dad en purtret tar l’oter e contaimplan las singulas lavours. Alla fegn dalla runda on els da cumplettar las construcziuns e da valetar l’atgna lavour. Igls scolars realiseschan tg’els ancleian igls pleds engles e tg’els igls dovran pi prubabel er ainten lour lungatg da mintgade. Igls pleds engles fon la punt tigl proxim exercezi.

b) Alura faun ils scolars e las scolaras cun lur purtrets da linguas ün'exposiziun in staunza da scoula. Els vaun dad ün purtret a l'oter e contaimplan las singulas lavuors. A la fin da la runda haun els da cumpletter las frasas e da valüter l'egna lavur. Ils scolars realiseschan ch'els inclegian ils pleds inglais e ch'els ils drouvan pü cu facil eir in lur lingua da minchadi. Ils pleds inglais faun la punt a la prosma lezcha.

b) Lura fan ils scolars e las scolaras cun lur purtrets da linguas ün'exposiziun in stanza da scoula. Els van dad ün purtret a l'oter e contaimplan las singulas lavurs. A la fin da la runda han els da cumplettar las frasas e da valütar l'aigna lavur. Ils scolars realiseschan ch'els inclegian ils pleds inglais e ch'els tils douvran plü co facil eir in lur lingua da minchadi. Ils pleds inglais fan la punt a la prosma lezcha.


6. Els filan dalla plaunca giu sin tastgas da cumissiuns.

6. Cun egna tastga da plastic sglieschan els giou da la plànca.

6. Els filan giò dal muot cun tas-chas da cumischiuns.


4. Petra ed Aita han pigliau tema, perquei che Paul era cul tgau avon ella neiv e semuentava buca pli. Cura che Petra ed Aita han vuliu gidar el, eis el sevulvius ed ha clamau: «Buaaaahhh! Jeu sun il liun dalla neiv ed jeu magliel ussa vus!»

4. La Petra a l'Aita ân gieu tema pigl Paul, parquegl c'el eara cugl tgieu an la nev. El e sto tut ruassevel a cur ca la Petra a l'Aita en idas a vurdar, â'l savieult: «Buahhhh! Jou sund igl liùn da nev ad jou vus magl ussa!»

4. Petra ed Aita haun clappo temma, perque cha Paul d'eira cul cho ingiò aint illa naiv e nu's schmuantaiva pü. Ma cur cha Petra ed Aita l'haun vulieu güder, s'ho el vout ed ho clamo: «Buaaaahhh! Eau sun il liun da la naiv ed as magl cun pel ed ossa!»

4. Petra ed Aita han tschüf temma, perquai cha Paul d'eira cul cheu ingiò aint illa naiv e nu's muantaiva plü. Ma cur cha Petra ed Aita til han vuglü güdar, s'ha el vout ed ha clomà: «Buaaaahhh! Eu sun il liun da la naiv ed as magl cun pel ed ossa!»


Per far la punt als pronoms reflexivs iniziescha la scolasta il suandont discuors:«Vus seregurdeis da vies davos natalezi. Jeu regordel vus vid ils pensums. Dat ei ina differenza denter quels dus verbs? Sche gie, tgeinina?» -> vus seregurdeis sezs, jeu fetsch endamen a vus/buc a memezza

Par exerzitar ad aprofundir igls verbs reflexivs stat a disposiziùn igl gioi 'Duel da verbs' (M8.1a) c'igls sculars giojan an grupas da tres (f). La surmestra cuptga igl model 'Duel da verbs' (M8.1a) a pertga or el agls sculars. Ella declarescha las reglas digl gioi.

Per exerciter ed approfundir ils verbs reflexivs sto a disposiziun il gö 'Duel da verbs' (M8.1a) cha'ls scolars giouvan in gruppas da trais (f).

Per exercitar ed approfundir ils verbs reflexivs sta a disposiziun il gö 'Duel da verbs' (M8.1a) cha'ls scolars giovan in gruppas da trais (f).


2. Els ein a casa tier Duri dapi miezdi.

2. Els en a tgea tigl Duri davent da miezgi.

2. Els sun a chesa tar Duri daspö mezdi.

2. Els sun a chasa pro Duri daspö mezdi.


5. Els emprovan da pigliar cun lur lieungas aschi bia scrottas da neiv sco pusseivel. Lu emprovan els da dumbrar tut las scrottas da neiv che crodan giu da tschiel.

5. Els amprovan da tgapar cun la buca tàntas scrotas da nev sco pussevel. Alura amprovan els da dumbrar tut las scrotas ca crodan giou digl tschiel.

5. Els prouvan da clapper cun lur laungias uschè bgers flöchs da naiv scu pussibel. Alura prouvan els d'innumbrer tuot ils flöchs chi croudan giò da tschêl.

5. Els prouvan da tschüffer cun lur leuas uschè blers flocs da naiv sco pussibel. Lura prouvan els da dombrar tuot ils flocs chi croudan giò da tschêl.


3. Els han legiu la revista da giuvenils e tedlau il rap dallas linguas.

3. Els ân ligieu la revista da giuvenils a tarlo igl rap digls lungatgs digl mund.

3. Els haun let la revista da giuvenils e tadlo il rap da linguas.

3. Els han let la revista da giuvenils e tadlà il rap da linguas.


9. Paul crei da saver perschuader ses amitgs cun declarar ch'in tgaun laschi anavos fastitgs pli pigns.

9. Igl Paul cre da puder parschuader cun declarar c'egn tgàn laschi anavos fastezs ple pintgs.

9. Paul craja da pudair persvader cun declarer ch'ün chaun lascha inavous passidas pü pitschnas.

9. Paul craja da pudair persvader cun declerar ch'ün chan lascha inavo passivas plü pitschnas.


Nos quater amitgs festiveschan igl anniversari da Duri.

Igls noss quater amitgs festiveschan igl aniversari digl Duri.

Noss quatter amihs festagian l'anniversari da Duri.

Noss quatter amis festagian l'anniversari da Duri.


7. Paul ha anflau fastitgs d'in animal ella neiv.

7. Igl Paul â cato fastezs d’egn animal an la nev.

7. Paul ho chatto stizis/passidas d’üna bes-cha aint illa naiv.

7. Paul ha chattà fastizis d’üna bes-cha aint illa naiv.


Silsuenter legian ils scolars e las scolaras ils memos e fan ils pensums leutier.

Igls sculars fan igl gioi an tres. Egn scular sa easser darschader a ver la soluziùn digl 'Duel da verbs' (M8.1b).

Ils scolars faun il gö in trais. Ün scolar po esser l'arbiter. El ho la soluziun dal 'Duel da verbs' (M8.1b).

Ils scolars fan il gö in trais. Ün scolar po esser l'arbiter. El ha la soluziun dal 'Duel da verbs' (M8.1b).


8. Tenor Duri, Petra ed Aita derivan quels fastitgs d'in tgaun.

8. Tanor igl Duri, la Petra a l'Aita darivan quels fastezs d'egn tgàn.

8. Tenor Duri, Petra ed Aita sun que passidas d'ün chaun.

8. Tenor Duri, Petra ed Aita sun quai passivas d'ün chan.


La classa ligia anzemel igl text 'Egna santupada misteriusa' a discutescha las dumondas.

La classa legia insembel il text 'Ün inscunter misterius' e discuta las dumandas.

La classa legia insembel il text 'Ün inscunter misterius' e discuta las dumondas.


tedlar canzuns englesas, far giugs online


p.ex. nos vischins discuoran in lungatg jester

p.ex. igls noss vaschegns bagliafan egn lungatg easter

p.ex. igls noss vaschigns discorran en lungatg ester

p.ex. noss chantunais discuorran üna lingua estra

p.ex. noss vaschins discuorran üna lingua estra


plaids sco p.ex. jeans, high heels, plaids che descrivan la derivonza dil resti (p.ex. made in China)

pleds sco p.ex. jeans, high heels, pleds ca descrivan la darivànza d'egn ragl (made in China, a.a.a.)

pleds scu p.ex. jeans, high heels, pleds tgi descreivan la derivanza d’en vistgia (made in China, e.u.a.)

pleds scu p.ex. jeans, high heels, pleds chi descrivan la derivanza d'ün vstieu (made in China, e.u.i.)

pleds sco p.ex. jeans, high heels, pleds chi descrivan la derivanza d'ün büschmaint (made in China, e.u.i.)


mintga product ei nudaus en differents lungatgs

mintga product e nudo an diferaints lungatgs

mintga product è nudo an differents lungatgs

mincha prodot es noto in differentas linguas

mincha prodot es notà in differentas linguas


el mund digital predominescha igl engles

agl mund digital predominescha igl angles

aint igl mond digital predominescha igl engles

i'l muond digitel predominescha l'inglais

i'l muond digital predominescha l'inglais


sen bancnotas, aint igl tren, alla staziun


muossavias, p.ex. alla staziun, alla plazza aviatica, sortida d'urgenza, apps

mussaveias, p.ex. a la staziùn, a la plaza aviatica, sortida d'urgenza, apps

mossaveias, p.ex. alla staziun, agl eroport, alla sorteida d’urgenza, apps

muossavias, p.ex. a la staziun, a la plazza aviatica, a la sortida d'urgenza, apps


Ils scolars e las scolaras enqueran ulteriuras situaziuns, ellas qualas els vegnan confruntai cun auters lungatgs. Igl emprem fan els ils pensums e)-g) mintgin per sesez. Suenter discuteschan els ils resultats en gruppas pli pintgas. Els rimnan tut las strategias ch'ein vegnidas numnadas el pensum g) e scrivan ellas vid la tabla.

Igls sculars a las scularas tscheartgan alura ulteriuras situaziùns, noua c'els vignan confruntos cun oters lungatgs. Igl amprem fan els las leztgas e)-g) mintgegn par sasez, alura discuteschan els igls resultats an grupas pintgas. Els remnan tut las strategeias c'en vagnidas numnadas an la leztga g) a las scrivan ved la tavla.

Igls scolars tschertgan alloura ulteriouras situaziuns, noua tg'els vignan confruntos cun oters lungatgs. Igl amprem fon els igls exercezis e)-g) mintgign per sasez, alloura discuteschan els igls resultats an gruppas pitschnas. Els rimnan tot las strategias tgi èn neidas numnadas aint igl exercezi g) e las screivan alla tavla.

Ils scolars e las scolaras tscherchan alura ulteriuras situaziuns, inua ch'els vegnan confruntos cun otras linguas. Il prüm faun els las lezchas e)-g) minchün daperse, alura discutan els ils resultats in gruppas pü pitschnas. Els ramassan tuot las strategias chi sun gnidas numnedas illa lezcha g) e las scrivan vi da la tevla.

Ils scolars e las scolaras tscherchan lura ulteriuras situaziuns, ingio ch'els vegnan confruntats cun otras linguas. Il prüm fan els las lezchas e)–g) minchün da per sai, lura discutan els ils resultats in gruppas plü pitschnas. Els ramassan tuot las strategias chi sun gnüdas nomnadas illa lezcha g) e tillas scrivan vi da la tabla.


p.ex. alla staziun, alla plazza aviatica, contact cun passagiers jasters

p.ex. a la staziùn, a la plaza aviatica, contact cun passaschiers easters

p.ex. alla staziun, agl eroport, contact cun passagiers esters

p.ex. a la staziun, a la plazza aviatica, contact cun passagers esters


Igl exercezi h) san ils scolars e las scolaras far sco pensum da casa. Per evaluar quella lavur mettan els lur collascha sin lur pults ed ils conscolars e las conscolaras san ir d'in pult a l'auter a mirar e valetar las lavurs (p.ex. cun taccaders da differentas colurs: tgietschen = interessant ed informativ, verd = creativ ed innovativ, blau = mediocher e lungurus).

Igl exerzezi h) san igls sculars a las scularas far sco leztga a tgea. Els san alura meter las colaschas sen lur pults, ad igls cunsculars a las cunscularas san ir d'egn pult tier l'oter a vurdar a valitar las lavurs (p.ex. cun tatgeaders da diferaintas calurs: cotschen = interessànt ad infurmativ, verd = creativ ad inovativ, blau = masàn a lungurus).

L'exercizi h) paun ils scolars e las scolaras fer scu lezcha a chesa. Els paun alura metter las collaschas sün lur pults, e'ls conscolars e las conscolaras paun ir d'ün pult a l'oter a guarder e valüter las lavuors (p.ex. cun tachöls da differentas culuors: cotschen = interessant ed infurmativ, verd = creativ ed innovativ, blov = mediocar e lungurus).

L'exercizi h) pon ils scolars e las scolaras far sco lezcha a chasa. Els pon lura metter las collaschas sün lur pults, e'ls conscolars e las conscolaras pon ir d'ün pult a l'oter a verer e valütar las lavurs (p.ex. cun tachöls da differentas culurs: cotschen = interessant ed infuormativ, verd = creativ ed innovativ, blau = mediocar e lungurus).


Sche ti savesses giavischar: Tgei lungatg vulesses ti saver discuorer e scriver fetg bein? Pertgei gest quel?

Scha tei savessas giavischar: Tge lungatg da que mund vulessas tei saver bagliafar a scriver fetg bagn? Partge gest quel?

Schi te pudessas giavischier: Tge lungatg da chest mond vot te saveir discorrer e screiver fitg bagn? Pertge gist chel?

Scha tü pudessast giavüscher: Che lingua da quist muond vulessast tü savair discuorrer e scriver fich bain? Perche güst quella?

Scha tü pudessast giavüschar: Che lingua da quist muond vulessast tü savair discuorrer e scriver fich bain? Perche güsta quella?


Eis ti cuntents/cuntenta da saver romontsch? Pertgei (buc)?

Es tei cuntaint/cuntainta da saver rumàntsch? Partge (betga)?

Ist te cuntaint/cuntainta da saveir rumantsch? Pertge (betg)?

Est tü cuntaint/cuntainta da savair rumauntsch? Perche (na)?

Est tü cuntaint/cuntainta da savair rumantsch? Perche (brich)?


Fai ils dus pensums en connex cugl imperfect.

Fe las duas leztgas an conex cugl imperfect.

Fò igls dus exercezis an connex cugl imperfect.

Fo las duos lezchas in connex cun l'imperfet.

Fa las duos lezchas in connex cul imperfet.


Nello stesso momento, Antonio vede uscire un coniglio dalla foresta.


Lungatg minoritar: In lungatg minoritar ei in lungatg che vegn discurrius en in cert territori d'ina minoritad dalla populaziun cumparegliau cul lungatg ni culs lungatgs discurri dalla maioritad. Exempel: il romontsch en Svizra

Lungatg minoritar: Egn lungatg minoritar e egn lungatg ca vean bagliafo an egn tscheart teritori d'egna ple pintga part da la populaziùn an cumparegliaziùn cugl lungatg near cugls lungatgs bagliafos da la grànda part. Exaimpel: igl rumàntsch an Svizra

Lingua minuritera: Üna lingua minuritera es üna lingua chi vain discurrida in ün tschert territori d'üna minurited da la populaziun in confrunt culla lingua u cullas linguas discurridas da la magiurited. Exaimpel: il rumauntsch in Svizra

Lingua minoritara: Üna lingua minoritara es üna lingua chi vain discurrüda in ün tschert territori d'üna minorità da la populaziun in confrunt culla lingua o cullas linguas discurrüdas da la majorità. Exaimpel: il rumantsch in Svizra


(Mintga verb conjugau endretg dat 1 punct. Per mintga fuorma verbala fallida vegn tratg giu ¼ punct. Per l'entschatta dalla praula dat ei 2 puncts. Per mintga fuorma fallida digl imperfect vegn tratg giu ¼ punct. En tut dat ei 6 puncts.)

(Mintga verb conjugo andretg dat 1 punct. Par mintga furma verbala fòlza vean tratg giou ¼ punct. Par l'antscheata da la parola dat igl 2 puncts. Par mintga furma fòlza digl imperfect vean tratg giou ¼ punct. An tut dat igl 6 puncts.)

(Mintga verb conjugo andretg dat 1 punct. Per mintga furma verbala fallada vign tratg giu ¼ punct. Per l'antschatta dalla praula dattigl 1 punct. Per mintga furma fallada digl imperfect vign tratg giu ¼ punct. An tot dattigl 5 puncts.)

(Mincha verb conjugo inandret do 1 punct. Per mincha fuorma verbela fosa vain trat giò ¼ punct. Pel cumanzamaint da la parevla do que 2 puncts. Per mincha fuorma fosa da l'imperfet vain trat giò ¼ punct. In tuot do que 6 puncts.)

(Mincha verb conjugà inandret dà 1 punct. Per mincha fuorma verbala fosa vain trat giò ¼ punct. Pel cumanzamaint da la parabla daja 2 puncts. Per mincha fuorma fosa da l'imperfet vain trat giò ¼ punct. In tuot daja 6 puncts.)


b) Ti has empriu che l'entschatta d'ina praula vegn adina scretta egl imperfect («Ei era ina gada ...»). Inventa in'entschatta d'ina praula cun silmeins tschun construcziuns. Drova correctamein igl imperfect ni il perfect.

b) Tei âs amprieu ca l'antscheata dascreta d'egna parola vean adigna screta agl imperfect («Igl eara egn'eada ...»). Invantescha egn'antscheata d'egna parola a scriva egn text cun seglmains 5 construcziùns. Dovra corectameing igl imperfect near igl perfect.

b) Te ast amprandia tgi l'antschatta d'ena praula vign adegna scretga aint igl imperfect («Igl era eneda ...»). Inventescha en'antschatta d'ena praula e screiva aglmanc 2 construcziuns. Dovra andretg igl imperfect.

b) Tü hest imprains cha'l cumanzamaint descriptiv d'üna parevla vain adüna scrit a l'imperfet («A d'eira üna vouta/geda ...»). Invainta ün cumanzamaint d'üna parevla e scriva ün text cun almain 5 frasas. Drouva inandret l'imperfet.

b) Tü hast imprais cha'l cumanzamaint descriptiv d'üna parabla vain adüna scrit i'l imperfet («I d'eira üna jada ...»). Invainta ün cumanzamaint d'üna parabla e scriva ün text cun almain 5 frasas. Douvra inandret l'imperfet.


(Per mintga lungatg e passascha marcada endretg en quei lungatg dat ei ½ punct e per mintga plaid els quater lungatgs cul plaid corrispundent romontsch dat ei ¼ punct. En tut dat ei 3 puncts.)

(Par mintga lungatg a passascha marcada andretg an que lungatg dat igl ½ punct a par mintga pled agls quater lungatgs cun la coraspundenza corecta an rumàntsch dat igl ¼ punct. An tut dat igl 3 puncts.)

(Per mintga pled aint igls quatter lungatgs cun la correspondenza correcta an rumantsch dattigl ¼ punct. An tot dattigl 1 punct.)

(Per mincha lingua e passascha markeda inandret in quella lingua do que ½ punct e per mincha pled illas quatter linguas culla correspundenza correcta in rumauntsch do que ¼ punct. In tuot do que 3 puncts.)

(Per mincha lingua e passascha marcada inandret in quella lingua daja ½ punct e per mincha pled illas quatter linguas culla correspundenza correcta in rumantsch daja


Legia ils plaids els differents lungatgs e translatescha els en romontsch.

Ligia igls pleds agls diferaints lungatgs ad igls translatescha an rumàntsch.

Ligia igls pleds aint igls differents lungatgs ed igls translatescha an rumantsch.

Legia ils pleds illas differentas linguas e tradüa'ls in rumauntsch.

Legia ils pleds illas differentas linguas e tils tradüa in rumantsch.


(Per mintga informaziun correcta dat ei ½ punct, en tut dat ei 1½ puncts.)

(Par mintga infurmaziùn corecta dat igl ½ punct, an tut dat igl 1½ puncts.)

(Per mintga largia correcta dattigl ½ punct, an tot dattigl 1½ puncts.)

(Per mincha infurmaziun correcta do que ½ punct, in tuot do que 1 punct e mez.)

(Per mincha infuormaziun correcta daja ½ punct, in tuot daja 1 punct e mez.)


La genealogia dils lungatgs: La genealogia dils lungatgs s'occupescha culla derivonza 'genetica' dils lungatgs e possibilitescha da classificar quels en ina famiglia da lungatgs. Exempel: il latin ei igl origin dil romontsch

La genealogeia digls lungatgs: La genealogeia digls lungatgs s'ocupescha da la darivànza 'genetica' digls lungatgs a lubescha da classifitgear quels an famiglias da lungatgs. Exaimpel: lategn e igl origin digl rumàntsch latin

<strong>La genealogia digls lungatgs: </strong>Chella s'occupa dalla derivanza da lungatgs. Uscheia ins so ordinar igls lungatgs an famiglias da lungatgs. Exaimpel: Igl rumantsch dereiva digl lategn.

La genealogia da las linguas: La genealogia da las linguas s'occupa da la derivanza 'genetica' da linguas e permetta da classificher quellas in famiglias da linguas. Exaimpel: Il rumauntsch deriva dal latin.

La genealogia da las linguas: La genealogia da las linguas s'occupa da la derivanza 'genetica' da linguas e permetta da classifichar quellas in famiglias da linguas. Exaimpel: Il rumantsch deriva dal latin.


a) Conjughescha ils verbs egl imperfect.

a) Conjughescha igls verbs agl imperfect.

a) Conjughescha igls verbs aint igl imperfect.


(Mintga risposta autentica e logica allas sis damondas dat mintgamai ½ punct. Per la correctadad ortografica e grammaticala dat ei 1 punct. En tut dat ei 4 puncts.)

(Mintga rasposta autentica a logica a las sis amparadas dat mintgame ½ punct. Par la corectadad ortografica a gramaticala dat igl 1 punct. An tut dat igl 4 puncts.)

(Mintga rasposta autentica e logica allas seis dumondas dat ½ punct. Per la correctadad ortografica e grammaticala dattigl 1 punct. An tot dattigl 4 puncts.)

(Mincha resposta autentica e logica a las ses dumandas do ½ punct. Per la correctezza ortografica e grammaticala do que 1 punct. In tuot do que 4 puncts.)

(Mincha resposta autentica e logica a las ses dumondas dà ½ punct. Per la correctezza ortografica e grammaticala daja 1 punct. In tuot daja 4 puncts.)


– «Eu venderei o leite e com o dinheiro, construirei uma casa. Comprarei também um gato preto. Ele fará 'miau, miau' para caçar todos os ratos».


Scriva in text persunal cun rispunder allas suandontas damondas:

Scriva egn text parsunal cun raspunder las savundàntas amparadas:

Scriva ün text persunel cun respuonder a las seguaintas dumandas:

Scriva ün text persunal cun respuonder a las seguaintas dumondas:


(Per mintga plaid dat ei ¼ punct, en tut dat ei 1½ puncts.)

(Par minga pled translato dat igl ¼ punct, an tut dat igl 1½ puncts.)

(Per mintga pled translato dattigl ¼ punct, an tot dattigl 1½ puncts.)

(Per mincha pled tradüt do que ¼ punct, in tuot do que 1 punct e mez.)

(Per mincha pled tradüt daja ¼ punct, in tuot daja 1 punct e mez.)


Antonio è un contadino povero. Non ha galline. Non ha mucca. Non ha niente. Si chiede. «Sarò ricco un giorno?»


a) Quei text ei screts en quater lungatgs. En tgeinins? Scriva els ella tabella sutvart. Marchescha lu las singulas parts dil text adina cun in'autra colur e fai in rudi culla medema colur entuorn il lungatg.

a) Que text e scret an quater lungatgs. An tgenegns? Noda igls quater lungatgs an la tabela sutvart. Noda alura las singulas parts digl text adigna cun egn'otra calur a fe egn rudi cun la madema calur anturn igl lungatg.

a) Quist text es scrit in quatter linguas. In chenünas? Nota las quatter linguas illa tabella suotvart. Markescha alura las singulas parts dal text adüna cun ün'otra culur e fo ün rinch culla listessa culur intuorn la lingua.

a) Quist text es scrit in quatter linguas. In chenünas? Nota las quatter linguas illa tabella suotvart. Markescha lura las singulas parts dal text adüna cun ün'otra culur e fa ün rinch culla listessa culur intuorn la lingua.


– «Voy a atrapar éste conejo y a venderlo en el mercado. Luego, compraré una gallina. Pondrá huevos y los venderé. Entonces compraré una vaca.»


Ti creeschas in flyer per in invit alla fiasta d'anniversari. Tgei informaziuns stos ti scriver sin quei invit? Noda silmeins treis.

Tei creeschas egn flyer par egn anvid a la tia feasta da natalezi. Tge infurmaziùns stos tei scriver segl anvid? Noda seglmains tres.

Tü creeschast ün flyer per ün invid a tia festa d'anniversari. Che infurmaziuns stust tü scriver in quel invid? Nota almain trais.

Tü creeschast ün flyer per ün invid a tia festa d'anniversari. Che infuormaziuns stoust tü scriver in quel invid? Nota almain trais.


Situaziuns plurilinguas: Situaziuns plurilinguas ein situaziuns, ellas qualas ei vegn discurriu plirs lungatgs e communicau ed interagiu cun persunas en differents lungatgs. Exempel: il mintgadi en ina famiglia bilingua

Situaziùns plurilinguas: Situaziùns plurilinguas en situaziùns, noua c'igl vean bagliafo plirs lungatgs a noua c'ign comunitgescha ad interagescha cun parsùnas an diferaints lungatgs. Exaimpel: mintgagi an egna famiglia bilingua

Situaziuns plurilingas: Chegl èn situaziuns, noua tgi vignan discurrias ples lungatgs e noua tgi ins communitgescha cun persungas an differents lungatgs. Exaimpel: mintgade ainten ena famiglia tgi discorra dus lungatgs.

Situaziuns plurilinguas: Situaziuns plurilinguas sun situaziuns, inua cha vegnan discurridas püssas linguas ed inua cha's comunichescha ed interagescha cun persunas in differentas linguas. Exaimpel: minchadi in üna famiglia bilingua

Situaziuns plurilinguas: Situaziuns plurilinguas sun situaziuns, ingio chi vegnan discurrüdas plüssas linguas ed ingio chi's comunichescha ed interagischa cun persunas in differentas linguas. Exaimpel: minchadi in üna famiglia bilingua


(Per mintga risposta correcta dat ei ½ punct, per ils exempels dat ei era mintgamai

(Par mintga rasposta corecta dat igl ½ punct, par igls exaimpels dat igl er ½ punct, an tut dat igl 4 puncts.)

(Per mintga rasposta correcta dattigl ½ punct, pigls exaimpels dattigl er ½ punct, an tot dattigl 3 puncts.)

(Per mincha resposta correcta do que ½ punct, pels exaimpels do que eir ½ punct, in tuot do que 4 puncts.)

(Per mincha resposta correcta daja ½ punct, pels exaimpels daja eir ½ punct, in tuot daja 4 puncts.)


Mais Antonio a miaulé si fort que le lapin s'est enfui en emportant avec lui les rêves du pauvre paysan.


Tgei lungatg discuoras ti il meglier? Tgei lungatg scrivas ti il meglier?

Tge lungatgs bagliafas tei igl miglier? Tge lungatg scrivas tei igl miglier?

Tge lungatgs discorras te igl migler? Tge lungatg(s) screivas te igl migler?

Che linguas discuorrast tü il meglder? Che lingua scrivast tü il meglder?


Tgei lungatg semeglia tenor tei il pli fetg il romontsch?

Tge lungatg sameglia tanor te igl ple fearm agl rumàntsch?

Tge lungatg sumeglia tenor tè igl pi fitg agl rumantsch?

Che lingua sumaglia tenor te il pü ferm al rumauntsch?

Che lingua sumaglia tenor tai il plü ferm al rumantsch?


1. En tgei lungatgs vegn la historia d'Antonio raquintada?

1. An tge lungatgs vean l'istorgia digl Antonio raquintada?

1. An tge lungatgs vign rachintada l'istorgia d'Antonio?

1. In che linguas vain quinteda l'istorgia d'Antonio?

1. In che linguas vain quintada l'istorgia d'Antonio?


d) Translatescha cun agid dalla historia d'Antonio ils plaids sillas lingias. Enquera dus ulteriurs exempels.

d) Translatescha cun agid da l'istorgia digl Antonio igls pleds agls diferaints lungatgs. Tschearna dus ulteriurs exaimpels.

d) Translatescha cun ageid dall'istorgia d'Antonio igls pleds aint igls differents lungatgs.

d) Tradüa cun agüd da l'istorgia d'Antonio ils pleds illas differentas linguas. Tscherna duos ulteriurs exaimpels.


Jeu hai tedlau bugen ils differents lungatgs.

Jou ve tarlo bugent igls diferaints lungatgs.

Ia va tadlo gugent igls differents lungatgs.

Eau d'he tadlo gugent las differentas linguas.

Eu n'ha tadlà jent las differentas linguas.


Seregurdeis vus che Carlotta ed Elias ein i ella pizzaria a dumandar, sche la tastga che Carlotta haveva piars seigi forsa aunc sil baun el cantun, nua ch'ella era sesida cun sia madretscha tschei suentermiezgi? In um pli vegl ha entschiet a raquintar enzatgei dad in Antonio en in lungatg jester ed ils dus affons han capiu schuber nuot. Vuleis saver tgei ch'el ha raquintau? En tgei lungatg vuleis vus udir la historia? Eligi in toc pizza e tedlei.

Saragurdaz vus ca la Carola ad igl Elias en ieus an la pizaria ad amparar, scha la tastga ca la Carola veva pears segi forza ànc segl banc agl cantùn, noua c'ella veva maglieu cun la sia madretscha igl gi avànt. Egn um ple vigl â antschiet a raquintar anzatge dad egn Antonio an egn lungatg easter, ad igl dus unfànts ân antaletg betga fluc. Lez vus udir tge c'el â raquinto? An tge lungatg lez vus udir l'istorgia? Tscharned egn toc piza a tarlad.

Az regurdez vous tgi Carlotta ed Elias èn ias ainten la pizzaria a dumandar, schi la tastga tgi Carlotta veva pers seia forsa anc segl banchign aint igl cantung, noua tgi ella veva maglea cun la sia madretscha tschella seira? En om pi vigl ò antschet a rachintar ensatge dad en Antonio ainten en lungatg ester ed igls dus unfants on betg ancletg pled. Lez vous santeir, tge tgi el ò rachinto? An tge lungatg lez vous tadlar l'istorgia? Tscharne en toc pizza e tadle.

S'algurdais vus cha Carlotta ed Elias sun ieus illa pizzaria a dumander, scha la tas-cha cha Carlotta vaiva pers saja forsa auncha sül baunchin i'l chantunet, inua ch'ella vaiva mangio cun sia madrütscha l'otra saira. Ün hom pü vegl ho cumanzo a quinter qualchosa dad ün Antonio in üna lingua estra e'ls duos iffaunts nun haun inclet zist rabigl. Vulais vus udir che ch'el ho quinto? In che lingua vulais vus tadler l'istorgia? Tscherni ün töch pizza e tadlè.

As regordais vus cha Carlotta ed Elias sun its illa pizzaria a dumandar, scha la tas-cha cha Carlotta vaiva pers saja forsa amo sül bankin i'l chantunet, ingio ch'ella vaiva mangià cun sia mima tschella saira. Ün hom plü vegl ha cumanzà a quintar alch dad ün Antonio in üna lingua estra e'ls duos uffants nun han inclet zist rabigl. Vulais vus dudir che ch'el ha quintà? In che lingua vulais vus tadlar l'istorgia? Tscherni ün toc pizza e tadlai.


Tgeinin dils treis lungatgs capeschas ti il meglier, tgeinin il mender? Pertgei ei quei aschia?

Tgenegn digls tres lungatgs antalis tei igl miglier, tgenegn igl mender? Partge e quegl ascheia?

Tgenegn digls treis lungatgs ancleist te igl migler, tgenegn igl mender? Pertge?

Chenüna da las trais linguas inclegiast tü il meglder, chenüna il pü mel? Perche?

Chenüna da las trais linguas inclegiast tü il meglder, chenüna il plü mal? Perche?


Per mei ei quei pensum staus fetg pretensius.

Par me e quella leztga stada fetg pratensiusa.

Per me è chel exercezi sto fitg pretensious (grev).

Per me es steda quista lezcha fich pretensiusa.

Per mai es statta quista lezcha fich pretensiusa.


Co sas ti differenziar quels treis lungatgs? Tgei ei tipic per mintga lungatg?

Co sas tei disfranztgear quels tres lungatgs? Tge e tipic par mintga lungatg?

Scu sast te disfranztger chels treis lungatgs? Tge è tipic per mintga lungatg?

Cu poust tü disferenzcher quistas trais linguas? Che es tipic per mincha lingua?

Co poust tü disferenzchar quistas trais linguas? Che es tipic per mincha lingua?


c) Fai uorden cullas differentas parts dalla historia e tacca ellas el dretg liug.

c) Fe urden cun las diferaintas parts da l'istorgia digl Antonio a las tatga agl dretg liac.

c) Fò urden cun las differentas parts dall'istorgia d'Antonio e las tatga aint igl dretg li.

c) Fo uorden cullas differentas parts da l'istorgia d'Antonio e tach'las aint al dret lö.

c) Fa uorden cullas differentas parts da l'istorgia d'Antonio e tillas tacha aint al dret lö.


a) Noda plaids che ti has udiu e forsa schizun capiu.

a) Vegias curascha a noda pleds ca tei âs udieu a forza parfegn antaletg.

a) Vegias curasch e noda pleds tgi te ast santia e forsa schizont ancletg.

a) Hegiast curaschi e nota pleds cha tü hest udieu e forsa dafatta inclet.

a) Hajast curaschi e nota pleds cha tü hast dudi e forsa dafatta inclet.


f) Co ei quei pensum staus per tei? Fai cruschs. Cumpletescha la tabella cun duas atgnas constataziuns.

f) Co e quella leztga stada par te? Fe cruschetas. Cumpletescha la tabela cun duas atgnas cunstataziùns.

f) Scu è sto chel exercezi per tè? Fò crouschignas. Cumplettescha la tabella cun dus atgnas constataziuns.

f) Cu es steda quista lezcha per te? Fo cruschinas. Cumplettescha la tabella cun duos egnas constataziuns.

f) Co es statta quista lezcha per tai? Fa cruschinas. Cumplettescha la tabella cun duos aignas constataziuns.


Jeu sun aviarts/aviarta per lungatgs jasters e stoi buca capir mintga plaid.

Jou sund aviert/avierta par lungatgs easters a sto betg antalir mintga pled.

Ia sung avert/averta per lungatgs esters e stò betg ancleir mintga pled.

Eau sun aviert/avierta per linguas estras e nu stögl incler mincha pled.

Eu sun avert/averta per linguas estras e nu stögl incleger mincha pled.


e) Discutei en classa las suandontas damondas:

e) Discutad an classa las savundàntas amparadas:

e) Discute an classa las suandontas dumondas:

e) Discutè in classa las seguaintas dumandas:

e) Discutai in classa las seguaintas dumondas:


b) Teidla ussa la historia d'Antonio che vegn raquintada en quater lungatgs (versiun mischedada) e rispunda allas damondas.

b) Tarlad ussa l'istorgia digl Antonio ca vean raquintada an quater lungatgs (versiùn maschadada) a raspunda las amparadas.

b) Tedla ossa l'istorgia d'Antonio tgi vign rachintada an quatter lungatgs (versiun masdada) e rasponda allas dumondas.

b) Taidla uossa l'istorgia d'Antonio chi vain quinteda in quatter linguas (versiun masdeda) e respuonda a las dumandas.

b) Taidla uossa l'istorgia d'Antonio chi vain quintada in quatter linguas (versiun masdada) e respuonda a las dumondas.


Perscrutar e cumparegliar lungatgs plai a mi.

Parscrutar a cumparagliear lungatgs mi ple.

Perscrutar e cumparagler lungatgs am plai.

Perscruter e congualer linguas am plescha.

Perscrutar e congualar linguas am plascha.


6. Tgei animals cumparan en quella historia?

6. Tge animals cumparan an quell'istorgia?

5. Tge animals cumparan ainten chell'istorgia?

6. Che bes-chas cumperan in quist'istorgia?

6. Che bes-chas cumparan in quist'istorgia?


Oz saveis vus eleger in lungatg e tedlar la historia dad Antonio.

Oz savez vus tschearner egn lungatg a tarlar l'istorgia digl Antonio.

Oz pudez vous tscherner en lungatg e tadlar l'istorgia d'Antonio.

Hoz pudais vus tscherner üna lingua e tadler l'istorgia d'Antonio.

Hoz pudais vus tscherner üna lingua e tadlar l'istorgia d'Antonio.


Tgei lungatg sedifferenziescha tenor tei il pli ferm dil romontsch?

Tge lungatg sadiferanztgescha tanor te igl ple fearm digl rumàntsch?

Tge lungatg sa disfranztgescha tenor tè igl pi fitg digl rumantsch?

Che lingua as disferenzchescha tenor te il pü ferm dal rumauntsch?

Che lingua as disferenzchescha tenor tai il plü ferm dal rumantsch?


2. Tgei lungatg has ti capiu il meglier? Pertgei gest quel?

2. Tge lungatg âs tei antaletg igl miglier? Partge gest quel?

2. Tge lungatg ast te ancletg igl migler? Pertge gist chel?

2. Che lingua hest tü inclet il meglder? Perche güst quella?

2. Che lingua hast tü inclet il meglder? Perche güsta quella?


Mettei las cartas cullas damondas entuorn la roda. Fagei rullar la balla suenter il tscherchel e rispundi alla damonda ch'ei il pli datier.

Mated las tgartas cun las amparadas anturn igl tschearcel. Faged ir la bura suainter igl ur digl tschearcel a raspunded l'amparada c'e igl ple datier.

Mettè las cartas cun las dumandas intuorn la rouda. Fè ir la balla lung il rinch e respundè a la dumanda chi'd es il pü daspera.

Mettai las cartas cullas dumondas intuorn la rouda. Fat ir la balla lung il rinch e respuondai a la dumonda chi'd es il plü daspera.


Fagei ina roda da damondas cun agid d'in tscherchel e d'ina balla da tennis.

Construed cun egn tschearcel a cun egna bura da tenis egna roda d'amparadas.

Fabrichè üna rouda da dumandas cun agüd d'ün rinch e d'üna balla da tennis.

Fabrichai üna rouda da dumondas cun agüd d'ün rinch e d'üna balla da tennis.


Cun agid d'Antonio haveis vus empriu d'enconuscher differents lungatgs neolatins. Era il romontsch ei in lungatg neolatin. Tgei vul quei dir?

Cun agid digl Antonio vez vus amprieu ad ancanuscher diferaints lungatgs neolategns. Ear rumàntsch e egn lungatg neolategn. Tge vut quegl gir?

Cun ageid d'Antonio vez vous amprandia a canoscher differents lungatgs neolategns. Er rumantsch è en lungatg neolategn. Tge vot chegl deir?

Cun agüd d'Antonio vais vus imprains a cugnuoscher differentas linguas neolatinas. Eir rumauntsch es üna lingua neolatina. Che voul que dir?

Cun agüd d'Antonio vais vus imprais a cugnuoscher differentas linguas neolatinas. Eir rumantsch es üna lingua neolatina. Che voul quai dir?


1. Jeu sun fetg vegls, mo oz drova bunamein negin pli mei.

1. Jou sund vagnieu fetg vigl, mo oz mi dovra prest nign ple.

1. Ia sung nia fitg vigl, ma oz am dovra prest nign ple.

1. Eau sun gnida fich veglia, ma hoz nu'm drouva pü bod üngün.

1. Eu sun gnüda fich veglia, ma hoz nu'm douvra bod plü ingün.


6. Jeu hai nov fargliuns e mei discuoran ins a Barcelona.

6. Jou ve nov frars, a me bagliaf'ign a Barcelona.

6. Ia va nov frars ed ins discorra me a Barcelona.

6. Eau d'he nouv sours ed a me as discuorra a Barcelona.

6. Eu n'ha nouv sours ed a mai as discuorra a Barcelona.


2. Jeu sun il pli giuven da quels lungatgs.

2. Jou sund igl ple giuven da quels lungatgs.

2. Ia sung igl pi gioven da chels lungatgs.

2. Eau sun la pü giuvna da quistas linguas.

2. Eu sun la plü giuvna da quistas linguas.


3. Jeu hai dus frars che stattan ell'Italia.

3. Jou ve dus frars ca statan an l'Italia.

3. Ia va dus frars tgi stattan an Italgia.

3. Eau d'he duos sours chi staun in Italia.

3. Eu n'ha duos sours chi stan in Italia.


5. Jeu hai quater fargliuns e mei discuoran ins a Sagogn.

5. Jou ve quater frars, a me bagliaf'ign qua sen veia.

5. Ia va quatter frars ed ins discorra me a Silvaplana.

5. Eau d'he quatter sours ed a me as discuorra a Silvaplauna.

5. Eu n'ha quatter sours ed a mai as discuorra a Strada.


4. Jeu hai tschun sutbiadis che stattan el Grischun.

4. Jou ve tschentg sutbieadis ca statan agl Grischùn.

4. Ia va tschintg sotbeadis tgi stattan aint igl Grischun.

4. Eau d'he tschinch bisabiedgias chi staun in Grischun.

4. Eu n'ha tschinch bisabiadis chi stan in Grischun.


8. Jeu hai quater fargliuns e mei discuoran ins els vitgs dall'Engiadina Aulta.

8. Jou ve quater frars, a me od'ign an las vischnàncas da la Gidegn'Òlta.

8. Ia va quatter frars ed ins sainta me ainten la Val Surses e la Val d'Alvra.

8. Eau d'he quatter sours ed a me s'oda illas vschinaunchas da l'Engiadina Bassa e da la Val Müstair.

8. Eu n'ha quatter sours ed a mai as doda i'ls cumüns da l'Engiadin'Ota.


7. Miu creatur ei stau professer Heinrich Schmid dall'universitad da Turitg.

7. Igl mieus creatur e sto igl professer Heinrich Schmid da l'Universitad da Turitg.

7. Igl mies creatour è sto igl professer Heinrich Schmid dall'Universitad da Turitg.

7. Mieu creatur es sto il professer Heinrich Schmid da l'Universited da Turich.

7. Meis creatur es stat il professer Heinrich Schmid da l'Università da Turich.


a) Fagei gruppas e preparei ina fiera da lungatgs. Ils visitaders e las visitadras san s'informar tier mintga stan davart in lungatg. Sedecidi en vossa gruppa per in sulet lungatg. Studegei ensemen tgei che vus vuleis presentar als visitaders dalla fiera. Seigies creativs!

a) Faged grupas a preparad egna fiera da lungatgs. Igls visitaders a las visitadras san s'infurmar tier mintga mesa davart egn lungatg easter. Sadezided an la vossa grupa par egn sul lungatg. Studagead anzemel tge ca vus lez preschantar ved la vossa mesa da la fiera da lungatgs. Seias creativs!

a) Fasche gruppas e prepare ena fiera da lungatgs. Las visitadras ed igls visitaders sa pon infurmar tar mintga meisa davart en lungatg ester. Az decide an gruppa per en unic lungatg. Stibge ansemen, tge tgi vous lez preschentar ve dalla vossa meisa dalla fiera da lungatgs. Las vossas ideias per la vossa meisa pon esser creativas.

a) Fè gruppas e preparè ün marcho da linguas. Ils visitaduors e las visitaduras as paun infurmer tar mincha maisa davart üna lingua estra. Decidè's in gruppa per ün'unica lingua. Stüdgè insembel che cha vus vulais preschanter vi da vossa maisa dal marcho da linguas. Vossas idejas per vossa maisa paun esser creativas.

a) Fat gruppas e preparai ün marchà da linguas. Ils visitadurs e las visitaduras as pon infuormar pro mincha maisa davart üna lingua estra. As decidai in gruppa per ün'unica lingua. Stübgiai insembel che cha vus vulais preschantar vi da vossa maisa dal marchà da linguas. Vossas ideas per vossa maisa pon esser creativas.


Duront che Carlotta ed Elias han encuretg la tastga han els viu vid igl esch dalla casa da scola in placat da reclama per ina fiera. Preparei era vus ina fiera.

Cun turnar vezan la Carola ad igl Elias ved igl esch da la tgea da scola egn placat da reclama par egna fiera. Preparad ear vus egna fiera da lungatgs an classa.

Cun turnar veian Carlotta ed Elias ve digl isch dalla tgesa da scola en placat da reclama per ena fiera. Prepare er vous ena fiera da lungatgs an classa.

Cun turner vezzan Carlotta ed Elias vi da l'üsch da la chesa da scoula ün placat da reclama per ün marcho. Preparè eir vus ün marcho da linguas in classa.

Cun tuornar vezzan Carlotta ed Elias vi da l'üsch da la chasa da scoula ün placat da reclama per ün marchà. Preparai eir vus ün marchà da linguas in classa.


b) Presentei igl emprem vossas lavurs en classa. Dei in resun in a l'auter ed empruei aschia d'optimar vossa lavur.

b) Preschantad igl amprem las vossas lavurs an classa. Ded egn resùn l'egn a l'oter ad ampruvad ascheia d'optimar la vossa lavur.

b) Preschente igl amprem las vossas lavours an classa. De en resung l'egn a l'oter ed amprue uscheia da 'vender' anc migler igl voss lungatg.

b) Preschantè il prüm vossas lavuors in classa. Dè ün resun ün a l'oter e pruvè uschè da 'vender' auncha meglder vossa lingua.

b) Preschantai il prüm vossas lavurs in classa. Dat ün resun ün a tschel e provai uschè da 'vender' amo meglder vossa lingua.


Ponderei en classa tgi che savess vegnir alla fiera – a vossa fiera da lungatgs.

Ponderad an classa tgi ca savess vagnir a fiera – a la vossa fiera da lungatgs.

Pondere an classa, tgi tgi pudess neir alla vossa fiera da lungatgs.

Ponderè in classa chi chi pudess gnir al marcho – a vos marcho da linguas.

Ponderai in classa chi chi pudess gnir al marchà – a vos marchà da linguas.


b) Presentei la fiera als visitaders ed allas visitadras.

b) Preschantad la fiera agls visitaders.

b) Preschente la fiera allas visitadras ed agls visitaders.

b) Preschantè il marcho als visitaduors ed a las visitaduras.

b) Preschantai il marchà als visitadurs ed a las visitaduras.


d) Faged par schinar igl gioi an grupas.


a) Creescha in invit en fuorma d'in flyer.

a) Creescha egn beal anvid an furma d’egn flyer.

a) Cree ena bel'invitaziun an furma d’en flyer.

a) Creè ün bel invid in fuorma d'ün flyer.

a) Creai ün bel invid in fuorma d’ün flyer.


15. Right! Carlotta sepusa encunter la seiv, ella sesenta in tec stauncla. Elias mira sin l'ura. «En 10 minutas parta nies tren. Lein prender quel? Ni lein encurir vinavon tia tastga?» «Lein ir a casa. Jeu pos buca pli ed a casa telefoneschel jeu a mia madretscha e raquentel la tragedia», manegia Carlotta tut tresta. Els caminan per liung digl èr da graun ed arrivan tier in begl avon in bein puril.

15. Right! La Carola saposa acùnter la sev, ella sasainta ampo straca. Igl Elias varda sen l'ura. «An 10 minutas parta igl noss tren. Lagn prender quel? Near lagn ancurir anavànt la tia tastga?» «Nagn a tgea. Jou sund anfisa, ad a tgea telefonesch jou cun la madretscha a raquent ad ella quella tragedia», manegia la Carola tut tresta. Els spassegian par lùng d'egn er da gràn a rivan tier egna turvasch davànt egna viglia purareia.

15. Right! Carlotta sa posa cunter la seiv, ella sa sainta en po stancla. Elias varda sen l'oura. «An 10 minutas parta igl noss tren. Lagn nous piglier chel? U lagn nous tschartger anavant la tia tastga?» – «Giagn a tgesa. Ia sung stuffa ed a tgesa telefonesch ia cun la mia madretscha e la rachint da chella tragedia», manegia Carlotta tot tresta. Els tgaminan per lung digl êr da grang e reivan tar ena truasch davant en vigl bagn puril.

15. Right! Carlotta as pozza cunter la saiv, ella as sainta ün pô gnecca. Elias guarda sün l'ura. «In 10 minuts parta nos tren. Vulainsa piglier quel? U vulainsa tschercher inavaunt tia tas-cha?» «Giainsa a chesa. Eau sun stüfcha ed a chesa telefon eau cun mia madrütscha e la quint quista tragedia», managia Carlotta tuot trista. Els chaminan lung l'er da graun e rivan tar ün bügl davaunt üna veglia puraria.

15. Right! Carlotta as pozza cunter la saiv, ella as sainta ün pa gnecca. Elias guarda sün l'ura. «In 10 minuts parta nos tren. Laina tour quel? O laina tscherchar inavant tia tas-cha?» «Giain a chasa. Eu sun stuffa ed a chasa telefon eu cun mia mima e tilla quint quista tragedia», manaja Carlotta tuot trista. Els chaminan lung il chomp da gran e rivan pro ün bügl davant üna veglia pauraria.


7. Senza flad arrivan Carlotta ed Elias tier il caffè. Mo Giovanni lavura buca cheu. Sia vera passiun ei far pizzas talianas.

7. Tut ord flo rivan la Carola ad igl Elias tier igl cafe. Mo igl Giovanni lavura betga qua. La sia vera passiùn e da far pizas talianas.

7. Tot or digl flo reivan Carlotta ed Elias tigl café. Ma Giovanni lavoura betg cò. La sia veira passiun è da far pizzas taliangas.

7. Tuot our d'fled rivan Carlotta ed Elias tal cafè. Ma Giovanni nu lavura cò. Sia vaira paschiun es da fer pizzas taliaunas.

7. Tuot our d'flà rivan Carlotta ed Elias pro'l café. Ma Giovanni nu lavura quia. Sia vaira paschiun es da far pizzas talianas.


4. Exact! Carlotta ed Elias arrivan tier il «Take-away». Cheu survegnan ins quasi tut. Carlotta damonda la vendidra, sch'ei seigi vegniu dau giu ier ina tastga da teila. Mo quella scrola il tgau. Denton studegia Elias la carta da menu: capuns, pizza, spaghettis, pomfrits, crêpes, chicken nuggets, sandwichs, hamburgers, hot-dogs, fajitas, kebab, ... Las odurs fan dar giu la liua ed Elias havess queidas da far ina dètga magliada. «E suenter? Nua essas idas?», damonda Elias. «Mia madretscha ed jeu essan idas a magliar tier Giovanni. El discuora talian ed ha adina sgarscheivel plascher, cura ch'el vesa mia madretscha», raquenta Carlotta. Ils dus affons entscheivan a cuorer ch'els piardan bunamein ils calzers ...

4. Prazis! La Carola ad igl Elias rivan tier igl «Take-away». Qua dat igl prest tut. La Carola ampeara la vandidra, sch'igl segi vagnieu do giou ier egna tastga da tela. Mo quella sgurlota me igl tgieu. Dantànt studegia igl Elias la tgarta da menu: pita da hardefels, piza, spaghetis, pommes frites, crêpes, chicken nuggets, sandwichs, hamburgers, hot-dogs, fajitas, döner kebab, ... Las odurs fan vagnir l'aua an buca, ad igl Elias vess ear gust da dustar la fom. «A suainter? Noua easses idas?», ampeara igl Elias. «La madretscha ad jou eassan idas a magliear tigl Giovanni. El bagliafa talian ad â adigna grànd tschafen, cur c'el veza la madretscha», raquenta la Carola. Igls dus unfànts antschevan a curer c'igls calzers tgapan prest fiac...

4. Precis! Carlotta ed Elias reivan tigl 'Take-away'. Cò ins survign prest tot. Carlotta dumonda alla vendadra, schi seia nia do giu ier ena tastga dad urden. Ma chella scassa angal la testa. Dantant stebgia Elias la carta da menu: capuns, pizza, spaghettis, pomfrits, crêpes, chicken nuggets, sandwichs, hamburgers, hot-dogs, fajitas, kebab, ... Las odours fon neir la liva an bucca ed Elias vess er cueida da far ena dètga magleda. «E siva? Noua ischas vous eidas?», dumonda Elias. «La mia madretscha ed ia ischan eidas a magler tar Giovanni. El discorra taliang ed ò adegna terribel plascheir, cura tgi el vei la mia madretscha», rachinta Carlotta. Igls dus unfants antschevan a correr tgi igls calzers tgappan prest fi ...

4. Precis! Carlotta ed Elias rivan tal «Take-away». Cò as clappa bod tuot. Carlotta dumanda a la vendedra, scha saja gnieu do giò her üna tas-cha da stoffa. Ma quella squassa be il cho. Intaunt stüdgia Elias la carta da menü: plain in pigna, pizza, spaghets, pomfrits, crêpes, chicken nuggets, sandwichs, hamburgers, hot-dogs, fajitas, döner kebab, ... Las uduors faun gnir l'ova in buocha ed Elias vess eir cuaida da der üna padelleda in uorden. «E zieva? Inua essas idas?», dumanda Elias. «Mia madrütscha ed eau essans idas a manger tar Giovanni. El discuorra taliaun ed ho adüna ün milli gust, cur ch'el vezza a mia madrütscha», quinta Carlotta. Ils duos iffaunts cumainzan a cuorrer cha las s-charpas clappan fö ...


16. Cheu ei la stizun dil vitg. Vus essas buc el dretg liug.

16. Qua e la stizùn da la vischnànca. Vus eassas betg agl dretg liac.

16. Cò è la buteia da vischnanca. Vous ischas betg aint igl dretg li.

16. Cò es la butia da vschinauncha. Vus nun essas al dret lö.

16. Quia es la butia da cumün. Vus nun eschat al dret lö.


«The next stop is the end of the line». Carlotta ed Elias stattan sin peis, tilan en lur giaccas e spetgan ch'il tren sefermi alla staziun. Tgei babilonia, la glieud cuora en tuttas direcziuns cun tastgas, sacs e valischas ed ils dus affons vegnan tut confus. Els sestauschan tras la fuola ed arrivan silla plazza davon la staziun. Carlotta ei gia stada cheu cun sia madretscha ier suentermiezdi. Ellas han passentau ensemen in bi suentermiezdi. Mo sche Carlotta havess buca piars sia tastga da teila preferida che sia madretscha ha cusiu culla maschina da cuser e regalau ad ella ier! Mo Elias, siu meglier amitg da scola, lai buc ella miarda Carlotta e vul gidar d'anflar la tastga. Tgi sa, forsa anflan els ensemen la tastga.

«The next stop is the end of the line». La Carola ad igl Elias statan sei, tiran aint lur giacas a spetgan c'igl tren safearmi a la staziùn. Tge virivari, la glieud cura cun tastgas, satgs a valischas, ad igls dus unfànts vignan tut confus. Els sastumplan tras la massa a rivan sen la plaza davànt la staziùn. La Carola e schon stada qua cun sia madretscha ier avàntmiezgi. Ellas ân passanto anzemel egn beal avàntmiezgi. Scha la Carola vess me betga pears la sia tastga da tela preferida. La madretscha l'â cusieu cun la maschina da cuser a tschincagieu la tastga a la Carola ier avàntmiezgi. Mo igl Elias, igl sieus miglier amitg da scola, lascha betg an la buglia la Carola a vut gidar ad ella da catar la tastga. Tgissà, forza c'els tgatan ella anzemel?

«The next stop is the end of the line». Carlotta ed Elias stattan se, teiran aint lour giaccas e spetgan tgi igl tren sa ferma alla staziun. Tge babilonia, la gliout corra cun tastgas, satgs e valeischs ed igls dus unfants vignan tot confus. Els sa stomplan tras la fola e reivan sen la plazza davant la staziun. Carlotta è gio stada cò cun la sia madretscha ier sivamezde. Ellas on passanto ansemen en bel sivamezde. Schi Carlotta vess betg pers la sia tastga dad urden prefereida. Ma Elias, igl sies migler amei da scola, la lascha betg an stetg e la vot gidar a cattar la tastga. Tgi so, forsa tgi els la cattan ansemen?

«The next stop is the end of the line.» Carlotta ed Elias staun sü, tiran aint lur giaccas e spettan cha'l tren as ferma a la staziun. Che babilonia, la glieud cuorra cun tas-chas, sachs e valischs e'ls duos iffaunts vegnan tuot confus. Els as stumplan tres la fuolla e rivan sülla plazza davaunt la staziun. Carlotta es già steda cò cun sia madrütscha her zievamezdi. Ellas haun passanto insembel ün bel zievamezdi. Scha Carlotta nu vess be na pers sia tas-cha da stoffa prediletta. Sia madrütscha l'ho fatta culla maschina da cusir e regalo a Carlotta her zievamezdi. Ma Elias, sieu meglder amih da scoula, nu la lascha impalüdeda e la voul güder a chatter la tas-cha. Chi so, forsa cha els la chattan insembel?

«The next stop is the end of the line.» Carlotta ed Elias stan sü, tiran aint lur giaccas e spettan cha'l tren as ferma a la staziun. Che babilonia, la glieud cuorra cun tas-chas, sachs e valischs e'ls duos uffants vegnan tuot confus. Els as stumplan tras la fuolla e rivan sülla plazza davant la staziun. Carlotta es fingià statta quia cun sia mima her davomezdi. Ellas han passantà insembel ün bel davomezdi. Scha Carlotta nu vess be na pers sia tas-cha da stoffa prediletta. Sia mima tilla ha fatta culla maschina da cusir e regalà a Carlotta her davomezdi. Ma Elias, seis meglder ami da scoula, nu tilla lascha impalüdada e tilla voul güdar a chattar la tas-cha. Chi sa, forsa chi tilla chattan insembel?


14. Oooo! Carlotta crei da buca veser endretg. Sper il begl ei in baun e leu penda propi sia tastga! Enzatgi vegn ad haver anflau ella e pendiu ella vid il baun. Ella ei cuntenta sco ina regina ed era Elias ei leds ch'els han anflau la tastga il davos mument. Ils dus affons cuoran spert alla staziun. Ord igl aultplidader audan ins gia: «Il tren parta en 10 minutas».

14. Öööi! La Carola cre da betga ver andretg. Sper la turvasch e egn bànc, a là palenda propi la sia tastga! Anzatgi vean a ver cato ella a la ver mess segl bànc. Ella e cuntainta sco egna rigegna, ad ear igl Elias e vantirevel c'els ân cato igl davos mumaint la tastga. Igls dus unfànts curan speart a la staziùn. Or digl òltplidader od'ign schon: «The train departs in two minutes».

14. Oooo! Carlotta crei da betg vaseir andretg. Dasper la truasch è en banchign e lò penda propi la sia tastga! Ensatgi la varo cattada e pandeida ve digl banchign. Ella è cuntainta scu ena regina ed er Elias è led tgi els on catto la tastga igl davos mument. Igls dus unfants corran spert alla staziun. Digl otpledader ins sainta gio: «The train departs in two minutes.»

14. Öööi! Carlotta craja da nu vzair inandret. Sper il bügl es ün baunchin e lo penda propi sia tas-cha! Qualchün la varo chatteda e missa vi dal baunchin. Ella es cuntainta scu üna regina, ed eir Elias es furtüno ch'els haun chatto l'ultim mumaint la tas-cha. Ils duos iffaunts cuorran svelt a la staziun. Our da l'otplededer s'oda già: «The train departs in two minutes.»

14. Öööi! Carlotta craja da nu verer inandret. Sper il bügl es ün bankin, e là penda propa sia tas-cha! Inchün tilla varà chattada e missa vi dal bankin. Ella es cuntainta sco üna raïna, ed eir Elias es furtünà ch'els han chattà l'ultim mumaint la tas-cha. Ils duos uffants cuorran svelt a la staziun. Our da l'otpledader as doda fingià: «The train departs in two minutes.»


3. Finalmein, cheu sa Carlotta dustar sia seit. Tier il begl empleinan ils affons lur butteglias cun aua frestga, sesan sil baun ed entscheivan a paterlar. Carlotta arva sia tastga, pren ora igl emprem enzacons Smarties e lu sia marenda. Ella catta ad agur il cudisch che fa endamen ad ella ch'ella leva aunc turnar quel en biblioteca. Quei ei in edifeci modern che ha dau da tschintschar ina massa el vitg.

3. Finalmeing, qua sa la Carola dustar la sia set. Tier la turvasch me gest dasperas amplagnan igls unfànts lur buteglias cun aua frestga, sean segl bànc ad antschevan a bagliafar. La Carola earva la sia tastga, pecla igl amprem egn peer smarties a prenda alura or la sia marenda. Ella veza igl cudesch ca fa andamaint ad ella c'ella igl stotgi ànc dar anavos an biblioteca. Quegl e egn edifezi modern c'â do blear da bagliafar an vischnànca.

3. Finalmaintg, cò pò Carlotta stidar la sia seid. Tar la truasch amplaneschan igls unfants lour cloccas cun ava frestga, tschaintan segl banchign ed antschevan a ruschanar. Carlotta derva igl sies lascher, pecla igl amprem en pêr smarties e peglia alloura or la sia marenda. Ella vei igl codesch tgi la fò andamaint tg'ella igl stò anc purtar anavos an biblioteca. Chegl è en bietg modern tgi ò do da discorrer bler an vischnanca.

3. Tuottüna, cò po Carlotta stüzzer sia said. Tal bügl be daspera implan ils iffaunts lur butiglias cun ova fras-cha, tschaintan sül baunchin e cumainzan a baderler. Carlotta evra sia buscha, picla il prüm ün pêr smarties e piglia alura our sia marenda. Ella vezza il cudesch chi la tira adimmaint ch'ella il stöglia auncha mner inavous in biblioteca. Que es ün edifizi modern chi ho do da discuorrer bger in vschinauncha.

3. Tantüna, quia po Carlotta stüder sia said. Pro'l bügl be daspera implischan ils uffants lur butiglias cun aua frais-cha, sezzan sül bankin e cumainzan a baderlar. Carlotta driva sia buscha, picla il prüm ün pêr smarties e piglia lura oura sia marenda. Ella dà ögl al cudesch chi tilla tira adimmaint ch'ella til stopcha amo manar inavo in biblioteca. Quai es ün edifizi modern chi ha dat da discuorrer üna pruna in cumün.


Gida Carlotta ed Elias ed accumpogna els quei suentermiezdi. Entscheiva a leger tier numera 1. Noda lu ils ulteriurs diembers dil fastitg da leger ella dretga successiun alla fin dil text.

Antscheva a liger cugl numer 1. Noda alura igls ulteriurs numers digls 'fastezs' da la lectura an la dretga suczessiùn sen la lingia a la fegn digl text.

Igls vot te gidar ed accumpagner chest sivamezde? Antscheva a liger tigl nomer 1. Noda alloura igls ulteriours nomers digls 'fastezs' dalla lectura ainten la dretga successiun alla fegn digl text.

Cumainza a ler tal numer 1. Nota alura ils ulteriurs numers dals 'stizis' da la lectüra illa dretta successiun a la fin dal text.

Cumainza a leger pro'l nomer 1. Nota lura ils ulteriurs nomers dals 'fastizis' da la lectüra illa dretta successiun a la fin dal text.


1. Carlotta ed Elias stattan eri in pign mument silla plazza dalla staziun, observan e teidlan a discurrend la glieud.

1. La Carola ad igl Elias statan eri egn pintg mumaint davànt la plaza da la staziùn, observeschan la glieud a tearlan lur bagliafem.

1. Carlotta ed Elias stattan salda en pitschen mument davant la plazza dalla staziun, observan e tedlan a discorrer la gliout.

1. Carlotta ed Elias staun salda ün pitschen mumaint davaunt la plazza da la staziun, observan e taidlan a discuorrer a la glieud.

1. Carlotta ed Elias stan salda ün pitschen mumaint davant la plazza da la staziun, observan e taidlan a discuorrer a la glieud.


6. Gest, cheu stat la madretscha da Carlotta. Carlotta ed Elias caminan viers il parc e lu encunter l'ustria 'Steila'. Els audan il murmurem d'in begl. Ils dus affons van dalla via a dretg nua ch'il parcadi ei. Gest dasperas freda ei gia da pomfrits ...

6. Exact, qua stat la madretscha da la Carola. La Carola ad igl Elias van ancùnter igl parc a giou anviers l'ustreia 'Stéla', alura odan els a tschalatar egna turvasch. Igls dus unfànts prendan la veia da màn dretg anviers igls parcadis. Me gest dasperas fread'igl schon da pomfrits ...

6. Correct, cò stat la madretscha da Carlotta. Carlotta ed Elias von vers igl parc e giu tigl restorant 'Steila', alloura saintan els ena truasch tgi sgargoglia. Igls dus unfants peglian la veia a dretg digls parcadis. Gist dasperas savoirigl gio da pomfrits ...

6. Güst, cò sto la madrütscha da Carlotta. Carlotta ed Elias chaminan vers il parc e giò tal restorant 'Staila', alura odan els ün bügl chi murmura. Ils duos iffaunts piglian la via a dretta tar las plazzas da parker. Be daspera savura que già da pomfrits ...

6. Güst, quia sta la mima da Carlotta. Carlotta ed Elias chaminan vers il parc e giò pro'l restorant 'Staila', lura dodan els ün bügl chi murmura. Ils duos uffants piglian la via a dretta pro las plazzas da parcar. Be daspera savura fingià da pomfrits ...


2. En quei parc creschan ina massa plontas ed ils bauns ell'umbriva envidan da star pacific. Mo Carlotta ha aunc adina seituna. Nua dat ei enzatgei da beiber? Tuorna cun ella ella pizzaria e legia aunc ina ga numera 10.

2. An que parc creschan fetg blearas plàntas, ad igls bàncs an l'umbriva anvidan a star patgific. Mo la Carola â ànc adigna egna set ardainta. Noua dat igl me anzatge da bever? Turna cun ella an la pizaria a ligia ànc egn'eada igl numer 10.

2. Ainten chel parc creschan ena massa plantas ed igls banchigns ainten la sumbreiva anveidan a star patgific. Ma Carlotta ò anc adegna sadaglia. Noua dattigl angal ensatge da bever? Turna cun ella e ligia anc eneda igl davos nomer.

2. In quist parc creschan üna pruna bös-chs, e'ls baunchins a la sumbriva invidan a ster pachific. Ma Carlotta ho aunch'adüna üna said naira. Inua do que be qualchosa da baiver? Tuorna cun ella illa pizzaria e legia aunch'üna vouta il numer 10.

2. In quist parc creschan üna pruna bös-chs, e'ls bankins a la sumbriva invidan a star pachific. Ma Carlotta ha amo adüna üna said naira. Ingio daja be alch da baiver? Tuorna cun ella illa pizzaria e legia amo üna jada il nomer 10.


17. Giusto! Quei ei il plaz da scola. Carlotta ed Elias vesan vid igl esch ina reclama sgagliada per ina fiera, pli probabel dessignada d'in affon che va a scola cheu. Ils dus affons van en direcziun dil parc e sper quel vi. Arrivai alla cruschada van els a dretg ed arrivan tier ina seiv.

17. Direito! Quegl e la plaza da scola. La Carola ad igl Elias vezan ved la porta da la scola egna reclama sgiaglieada par egna fiera, probablameing malageada d'egn unfànt ca va qua a scola. Igls dus unfànts van an la direcziùn digl parc. Tier la cruschada van els a dretg a rivan tier egna sev.

17. Giusto! Cò è la plazza da scola. Carlotta ed Elias veian ve digl isch da scola ena reclama giaglia per ena fiera, prubablamaintg malagea d'en unfant tgi vo cò a scola. Igls dus unfants von an direcziun digl parc. Tar la cruschada von els a dretg e reivan tar ena seiv.

17. Direito! Cò es la plazza da scoula. Carlotta ed Elias vezzan vi da la porta da la scoula üna reclama sgiaglieda per ün marcho, pü cu facil disegno d'ün iffaunt chi vo cò a scoula. Ils duos iffaunts chaminan in direcziun dal parc. Tar la cruscheda vaun els a dretta e rivan tar üna saiv.

17. Direito! Quai es la plazza da scoula. Carlotta ed Elias vezzan vi da la porta da la scoula üna reclama sgiagliada per ün marchà, plü co facil disegnà d'ün uffant chi va quia a scoula. Ils duos uffants chaminan in direcziun dal parc. Pro la cruschada van els a dretta e rivan pro üna saiv.


Cons lungatgs ch'ins auda cheu! Els capeschan buca tut. «Nua eis stada ier suentermiezdi?», damonda Elias. «Lein ir aunc ina ga la medema via. Forsa anflein nus tia tastga nova.» Carlotta studegia: «Igl emprem sun jeu ida tier mia madretscha. Ella stat ella vischinonza dalla staziun ella casa amiez dalla colonna da casas en lingia.» E gia semettan els sin viadi viers la casa dalla madretscha.

Quànts lungatgs c'ign oda qua! Els antalin betga tut. «Noua eassas stos ier avàntmiezgi?», ampeara igl Elias. «Prandagn ànc egn'eada la madema veia. Forza catagn nus alura la tia tastga nova.». La Carola studegia: «Igl amprem sund jou ida tier mia madretscha. Ella stat datier da la staziùn an la tgea damiez digls edifezis an lingia.». A schon en els sen veia anviers la tgea da la madretscha.

Quants lungatgs tgi ins sainta cò! Els ancleian betg tot. «Noua ischas vous stadas ier sivamezde?», dumonda Elias. «Pigliagn anc eneda la madema veia. Forsa cattagn nous alloura la tia tastga nova.» Carlotta stebgia. «Igl amprem sung ia eida tar la mia madretscha. Ella stat damanevel dalla staziun ainten la tgesa anmez igls edifezis an lengia.» E gio èn els an viadi vers la tgesa dalla madretscha.

Quauntas linguas cha s'oda cò! Els nun inclegian tuot. «Inua essas stos her zievamezdi?», dumanda Elias. «Pigliainsa aunch'üna vouta la listessa via. Forsa chattainsa alura tia tas-cha nouva.» Carlotta stüdgia: «Il prüm sun eau ida tar mia madrütscha. Ella sto in vicinanza da la staziun illa chesa immez dals edifizis in lingia.» E già sun els in viedi vers la chesa da la madrütscha.

Quantas linguas chi's doda quia! Els nun inclegian tuot. «Ingio eschat stats her davomezdi?», dumonda Elias. «Pigliain amo üna jada la listessa via. Forsa chattaina lura tia tas-cha nouva.» Carlotta stübgia: «Il prüm sun eu ida pro mia mima. Ella stà in vicinanza da la staziun illa chasa immez dals edifizis in lingia.» E fingià sun els in viadi vers la chasa da la mima.


10. Che piacere! Benvenuti! Carlotta ed Elias arrivan tier la pizzaria 'Da Giovanni'. Carlotta ei segira ch'ella ha emblidau cheu sia tastga da teila e che quella ei aunc adina sil baun ella pizzaria. Els entran e vesan ch'il local ei bein occupaus. Ei freda da pizza e spaghettis ed ei fa queidas. Giovanni enconuscha immediat puspei Carlotta ed ella raquenta ad el da sia tastga piarsa. «Vieni qui», di Giovanni e peglia Carlotta pil bratsch. Els van ensemen vi tier la meisa el cantun davosvart, nua ch'ella ha magliau cun sia madretscha. Forsa anflan els la tastga? Sil baun sesa in um pli vegl cun cavels grischs spelai. Igl um salida curteseivlamein ella en in dialect jester ed entscheiva a discuorer, sco sch'el havess in truffel en bucca. Carlotta ed Elias capeschan bunamein nuot. «Jeu hai mo capiu enzatgei dad in Antonio», manegia Elias suenter. Carlotta perencunter haveva gnanc tedlau, ella s'interessava mo per sia tastga piarsa. Mo quella resta sparida. «Basta, jeu mierel bunamein dalla seit», suspira Carlotta, cura ch'els bandunan la pizzaria. «Lein encurir in baun ora el liber per far ina cuorta pausa e per marendar.»

10. Che piacere! Benvenuti! La Carola ad igl Elias rivan tier la pizaria 'Da Giovanni'. La Carola e siira c'ella â amblido qua la sia tastga da tela a ca quella e ànc adigna segl bànc an la pizaria. Els aintran a vezan c'igl local e bagn ocupo. Igl freada da piza a spaghetis ad igl fa cuvedas. Igl Giovanni ancanuscha imediatameing puspe la Carola, ad ella gli raquenta sen talian da la sia tastga pearsa. «Vieni qui» gi igl Giovanni a prenda pigl bratsch la Carola. Els van anzemel vei tier la mesa agl cantùnet davosvart, noua c'ella â maglieu ier cun la madretscha. Forza tgatan els là la tastga? Segl bancet sea egn um ple vigl cun tgavels grischs stgavalos. Igl um salida els curtasevlameing an egn dialect easter ad antscheva a bagliafar, sco sch'el vess egn hardefel an buca. La Carola ad igl Elias capeschan tànt sco nut. «Jou ve me capieu anzatge dad egn Antonio», manegia igl Elias suainter. La Carola parancùnter veva gnànc tarlo, ella s'interessava me par la sia tastga pearsa. Mo quella e rastada svanida. «Basta, jou mor prest da la set» suspira la Carola, cur c'els bandùnan la pizaria. «Ancuragn egn beal liac or agl liber par far egna possa a par far marenda.»

10. Che piacere! Benvenuti! Carlotta ed Elias reivan tar la pizzaria 'Da Giovanni'. Carlotta è sieira tgi ella ò amblido cò la sia tastga dad urden e tgi chella è anc adegna segl banchign ainten la pizzaria. Els aintran e veian tgi igl local è bagn occupo. I savoira da pizza e spaghettis ed i fò neir la liva an bucca. Giovanni canoscha dalunga puspe Carlotta e la rachinta an taliang dalla sia tastga persa. «Vieni qui», dei Giovanni e peglia Carlotta pigl bratsch. Els von ansemen ve tar la meisa aint igl cantung davosvart, noua tgi ella ò maglea ier cun la sia madretscha. Forsa cattan els lò la tastga? Segl banchign tschainta angal en om pi vigl cun tgavels greischs sbiriglias. Igl om igls saleida amicablamaintg ainten en lungatg ester ed antscheva a discorrer, scu schi el vess en tiffel an bucca. Carlotta ed Elias ancleian prest navot. «Ia va angal ancletg ensatge dad en Antonio», manegia siva Elias. Carlotta pero ò mianc tadlo, ella s'interessescha angal per la sia tastga persa. Ma chella resta spareida. «Basta, ia mor prest dalla seid», suspeira Carlotta, cura tgi els bandungan la pizzaria. «Tschartgagn en bel li oravant per far ena pôssa e per far marenda.»

10. Che piacere! Benvenuti! Carlotta ed Elias rivan tar la pizzaria 'Da Giovanni'. Carlotta es sgüra ch'ella ho schmancho cò sia tas-cha da stoffa e cha quella es aunch'adüna sül baunchin illa pizzaria. Els aintran e vezzan cha'l local es bain occupo. A savura da pizza e spaghets ed a fo gnir l'ova in buocha. Giovanni cugnuoscha dalum darcho a Carlotta e la quinta in taliaun da sia tas-cha persa. «Vieni qui», disch Giovanni e piglia pel bratsch a Carlotta. Els vaun insembel vi tar la maisa i'l chantunet davousvart, inua ch'ella ho mangio her cun sia madrütscha. Forsa chattan els lo la tas-cha? Sül baunchin tschainta be sulet ün hom pü vegl cun chavels grischs sbarüffos. L'hom als salüda amiaivelmaing in ün dialect ester e cumainza a discuorrer scu sch'el vess ün ardöffel in buocha. Carlotta ed Elias nun inclegian zist rabigl. «Eau d'he inclet be qualchosa dad ün Antonio», managia zieva Elias. Carlotta invezza nu vaiva niauncha tadlo, ella s'interessaiva be per sia tas-cha persa. Ma quella restaiva sparida. «Basta, eau mour bod da la said», suspira Carlotta, cur ch'els bandunan la pizzaria. «Tscherchainsa ün bel lö our il liber per fer üna posa e per fer marenda.»

10. Che piacere! Benvenuti! Carlotta ed Elias rivan pro la pizzaria 'Da Giovanni'. Carlotta es sgüra ch'ella ha invlidà quia sia tas-cha da stoffa e cha quella es amo adüna sül bankin illa pizzaria. Els aintran e vezzan cha'l local es bain occupà. I savura da pizza e spaghets ed i fa gnir l'aua in bocca. Giovanni cugnuoscha subit darcheu a Carlotta, ed ella til quinta in talian da sia tas-cha persa. «Vieni qui», disch Giovanni e piglia pel bratsch a Carlotta. Els van insembel vi pro la maisa i'l chantunet davovart, ingio ch'ella ha mangià her cun sia mima. Forsa chattan els là la tas-cha? Sül bankin sezza be sulet ün hom plü vegl cun chavels grischs sbarüffats. L'hom tils salüda amiaivelmaing in ün dialect ester e cumainza a discuorrer, sco sch'el vess ün mailinter in bocca. Carlotta ed Elias nun inclegian zist rabigl. «Eu n'ha inclet be alch dad ün Antonio», manaja davo Elias. Carlotta invezza nu vaiva gnanca tadlà, ella s'interessaiva be per sia tas-cha persa. Ma quella restaiva sparida. «Basta, eu mour bod da la said», suspüra Carlotta, cur ch'els bandunan la pizzaria. «Tscherchain ün bel lö our il liber per far üna posa e per far marenda.»


13. Cheu stattan ils vischins dalla madretscha da Carlotta. Mo la madretscha habitescha en in'autra casa.

13. Qua statan igls vaschegns da la madretscha da la Carola. Mo la madretscha stat an egn'otra tgea.

13. Cò stattan igls vaschigns dalla madretscha da Carlotta. Ma la madretscha abitescha ainten en'otra tgesa.

13. Cò staun ils chantunais da la madrütscha da Carlotta. Ma la madrütscha abita in ün'otra chesa.

13. Quia stan ils vaschins da la mima da Carlotta. Ma la mima abita in ün'otra chasa.


8. La madretscha da Carlotta stat buc en quella casa. Legia pli exact numera 1.

8. La madretscha da la Carola stat betg an quella tgea. Ligia ple exact igl numer 1.

8. La madretscha da Carlotta stat betg ainten chella tgesa. Ligia pi precis igl nomer 1.

8. La madrütscha da Carlotta nu sto in quista chesa. Legia pü precis il numer 1.

8. La mima da Carlotta nu sta in quista chasa. Legia plü precis il nomer 1.


Suonda ils fastitgs dalla lectura ed enquera la dretga via silla carta dil vitg.

Va suainter agls fastezs agl text ad anquiera la dretga veia sen la tgarta cugls maletgs.

Suonda igls fastezs dalla lectura e tschertga la dretga veia sen la carta cugls maletgs.

Segua ils stizis da la lectüra e tschercha la dretta via sülla carta culs purtrets.

Segua ils fastizis da la lectüra e tschercha la dretta via sülla carta culs purtrets.


12. Falliu! Quei ei ina libraria e cheu san ins cumprar cudischs. Carlotta ha denton empristau in cudisch. La biblioteca ei visavi la libraria.

12. Falo! Quegl e egna librareia a qua san ign cumprar cudeschs. La Carola â dantànt amprasto egn cudesch. La biblioteca e visavi la librareia.

12. Fallo! Chegl è ena librareia e cò ins pò cumprar codeschs. Carlotta ò pero ampresto en codesch. La biblioteca è visavi alla librareia.

12. Fos! Quist es üna libraria e cò as po cumprer cudeschs. Carlotta ho però imprasto ün cudesch. La biblioteca es visavi a la libraria.

12. Fos! Quist es üna libraria e quia as poja cumprar cudeschs. Carlotta ha però imprastà ün cudesch. La biblioteca es visavi a la libraria.


5. Ils affons stattan avon l'ustria 'Steila' e legian la carta da menu. Propi. Cheu dat ei spaghettis a la napolitana, a la bolognese, a la carbonara, al pesto, ... tut buontads talianas. Mo Giovanni lavura buca cheu e Carlotta e sia madretscha ein idas ier a magliar enzanu'auter. Tuorna.

5. Igls unfànts statan davànt l'ustreia 'Stéla' a ligian la tgarta da menü. Propi. Qua dat igl spaghetis a la napolitana, a la bolognese, a la carbonara, al pesto, ... tut buntats talianas. Mo igl Giovanni lavura betga qua, a la Carola a sia madretscha en idas ier a magliear an egn oter liac. Turnad segl numer 4.

5. Igls unfants stattan davant igl restorant 'Steila' e ligian la carta digl menu. Propi. Cò dattigl spaghettis alla napolitana, alla bolognese, alla carbonara, al pesto, ... tot buntads taliangas. Ma Giovanni lavoura betg a cò e Carlotta e la sia madretscha èn eidas a magler ainten en oter li. Turne.

5. Ils iffaunts staun davaunt il restorant 'Staila' e legian la carta da menü. Propi. Cò do que spaghets a la napolitana, a la bolognese, a la carbonara, al pesto, ... tuot bunteds taliaunas. Ma Giovanni nu lavura cò e Carlotta e sia madrütscha sun idas her a manger in ün oter lö. Turnè.

5. Ils uffants stan davant il restorant 'Staila' e legian la carta da menü. Propa. Quia daja spaghets a la napolitana, a la bolognesa, a la carbonara, al pesto, ... tuot buntats talianas. Ma Giovanni nu lavura quia e Carlotta e sia mima sun idas her a mangiar in ün oter lö. Tuornai.


11. Endretg! Carlotta ed Elias arrivan tier la biblioteca ed entran. Carlotta tuorna il cudisch d'aventuras ch'ella haveva empristau ed Elias fufrogna in tec silla cruna da cudischs cullas ediziuns novas. Tuttenina dat in cudisch davart la genealogia da lungatgs en egl ad el. «Genealogia, tgei ei quei pomai?», sedamonda Elias. El enconuscha la geografia, la geometria, la biologia, ... mo la genealogia? Elias entscheiva a sfegliar el cudisch. Il plaid 'genealogia' deriva dil grec γενεαλογία ed en quei plaid eis ei zuppau il plaid 'gen'. Genealogs s'occupeschan pia cun parentellas, en quei cass cun lungatgs parentai. Els secumblidan ed Elias havess quasi schau ir ord il tgau ch'el stuess aunc far cumissiuns per sia famiglia. La via meina tier ina stizun, nua ch'ei freda da paun frestg.

11. Dretg! La Carola ad igl Elias rivan tier la biblioteca ad aintran. La Carola dat anavos igl cudesch d'avanturas c'ella veva amprasto, ad igl Elias svultra ampo an las crùnas da cudeschs cun las ediziùns novas. Cun egn'eada vez'el egn cudesch davart la genealogeia da lungatgs. «Genealogeia, tge me savess quegl easser?», s'ampeara igl Elias. El ancanuscha la geografeia, la geometreia, la biologeia, ... mo la genealogeia? Igl Elias antscheva a sfigliear agl cudesch. Igl pled 'genealogeia' dariva digl grec γενεαλογία, ad an que pled e zupo igl pled 'gen'. Genealogs s'ocupeschan peia da parantelas, an que cass da lungatgs paraints. Igls unfànts amblidan quasi igl tains, ad igl Elias vess ear prest amblido c'el stotgi ànc far cumissiùns par sia famiglia. Lur veia magna tier egna stizùn, noua c'igl freada da pànets frestgs.

11. Gist! Carlotta ed Elias reivan tar la biblioteca ed aintran. Carlotta dat anavos igl codesch d'aventuras tgi ella veva ampresto ed Elias sgoltra en po ainten las carungas da codeschs cun las ediziuns novas. Tottanegna vei el en codesch davart la genealogia da lungatgs. «Genealogia, tge pudess chegl esser?», sa dumonda Elias. El canoscha la geografia, la geometria, la biologia, ... ma la genealogia? Elias antscheva a sfiglier aint igl codesch. Igl pled 'genealogia' dereiva digl grec γενεαλογία ed ainten chel pled è zuppo igl pled 'gen'. Genealogs e genealogas s'occupan damai da parantellas, ainten chel cass da lungatgs paraints. Elias e Carlotta ambleidan prest igl taimp ed Elias vess prest amblido tgi el stuess anc far cumischungs per la sia famiglia. Lour veia magna tar en bietg, noua tgi savoira da panets frestgs.

11. Güst! Carlotta ed Elias rivan tar la biblioteca ed aintran. Carlotta do inavous il cudesch d'aventüras ch'ella vaiva imprasto, ed Elias svutra ün pô illas curunas da cudeschs cullas ediziuns nouvas. Tuot in ün dandet do el ögl ad ün cudesch davart la genealogia da linguas. «Genealogia, che mê saro que?», as dumanda Elias. El cugnuoscha la geografia, la geometria, la biologia, ... ma la genealogia? Elias cumainza a sföglier aint il cudesch. Il pled 'genealogia' deriva dal grec γενεαλογία, ed in quel pled es zuppo il pled 'gen'. Genealogs s'occupan dimena da parantellas, in quist cas da linguas paraintas. Els schmaunchan quasi il temp, ed Elias vess bod schmancho ch'el stuvess auncha fer cumischiuns per sia famiglia. Lur via maina tar üna butia, inua cha que savura da paunins fras-chs.

11. Güst! Carlotta ed Elias rivan pro la biblioteca ed aintran. Carlotta dà inavo il cudesch d'aventüras ch'ella vaiva imprastà, ed Elias svutra ün pa illas curunas da cudeschs cullas ediziuns nouvas. Tuot in ün dandet dà el ögl ad ün cudesch davart la genealogia da linguas. «Genealogia, che mâ sarà quai?», as dumonda Elias. El cugnuoscha la geografia, la geometria, la biologia, ... ma la genealogia? Elias cumainza a sfögliar aint il cudesch. Il pled 'genealogia' deriva dal grec γενεαλογία, ed in quel pled es zoppà il pled 'gen'. Genealogs s'occupan dimena da parantellas, in quist cas da linguas imparantadas.


b) Tedlei il text sutvart ed emprendei d'enconuscher ils quater buns amitgs.

b) Tarlad igl text sutvart ad ampranded d'ancanuscher quater bùns amitgs.

b) Tadlè il text suotvart ed imprendè a cugnuoscher a quatter buns amihs.

b) Tadlai il text suotvart ed imprendai a cugnuoscher a quatter buns amis.


Liunguriala han els mai. Il pli bugen han els aventuras misteriusas che schabegian el contuorn da lur vitget.

Lungureala ân els mena. Igl ple bugent ân els avanturas misteriusas ca capetan agl conturn da lur pintga vischnànca.

Lungurella nun haun els mê. Il pü gugent haun els aventüras misteriusas chi capitan i'ls contuorns da lur vschinaunchetta.

Lungurella nun han els mai. Il plü jent han els aventüras misteriusas chi capitan i'ls contuorns da lur cumünet.


c) Tgei construcziuns constattan, tgeininas ein fallidas? Fai ina crusch el dretg liug. Curregia silsuenter las construcziuns fallidas e scriva ellas aunc ina gada.

c) Tge construcziùns en faladas, tgenegnas en corectas? Fe egna crusch agl dretg liac. Curegia las construcziùns faladas a scriva ànc egn'eada ellas.

c) Che frasas sun fosas, chenünas sun güstas? Fo üna crusch al dret lö. Corregia zieva las frasas fosas e scriv'las aunch'üna vouta süllas lingias suotvart.

c) Che frasas sun fosas, chenünas sun güstas? Fa üna crusch al dret lö. Corregia davo las frasas fosas e tillas scriva amo üna jada süllas lingias suotvart.


a) Fagei gruppas da dus. Vus survegnis in toc corda. Sviluppei cun agid dalla corda in simbol ni in maletg persunal ch'exprima l'amicezia. Tachei vies simbol sin in fegl. Declarei vies simbol e scrivi vos patratgs odentuorn. Presentei vies simbol e vos patratgs alla classa.

a) Furmad grupas da dus. Vus survagnez egn toc corda. Svilupad cun agid da la corda egn simbol near egn maletg parsunal c'exprima amizeztga. Tatgead igl voss simbol sen egn figl. Declarad igl voss simbol a scrived anturn ad anturn las vossas ideias a patratgs. Preschantad a la classa igls voss simbols a las vossas ideias a patratgs.

a) Furmè gruppas da duos. Vus survgnis ün töch corda. Sviluppè cun agüd da la corda ün simbol u ün purtret persunel chi exprima amicizcha. Tachè vos simbol sün ün fögl. Declarè vos simbol e scrivè voss impissamaints intuorn quel. Preschantè voss simbols e voss impissamaints a la classa.

a) Fuormai gruppas da duos. Vus surgnis ün toc corda. Sviluppai cun agüd da la corda ün simbol o ün purtret persunal chi exprima amicizcha. Tachai vos simbol sün ün fögl. Declerai vos simbol e scrivai voss impissamaints intuorn quel. Preschantai voss simbols e voss impissamaints a la classa.


Duri, Petra, Paul ed Aita ein ils megliers amitgs. Duront las pausas da scola ein els adina ensemen. La sera suenter scola ni la mesjamna suentermiezdi passentan els il temps liber in cun l'auter. Els van fetg savens cun velo, fan da pigliar ed auters giugs.

Igl Duri, la Petra, igl Paul a l'Aita en igls migliers amitgs. Els sanumnan ear DPPA. Durànt las possas da scola en els adigna anzemel. La sera suainter scola near la measeanda suaintermiezgi passaintan els anzemel igl tains liber. Els van fetg savens cugl velo, fan da satgapar ad oters giois.

Duri, Petra, Paul ed Aita sun ils meglders amihs. Düraunt las posas da scoula sun els adüna insembel. La saira zieva scoula u il marculdi zievamezdi passaintan els il temp liber ün cun l'oter. Els vaun fich suvenz cul velo, giouvan a clapper ed oters gös.

Duri, Petra, Paul ed Aita sun ils meglders amis. Dürant las posas da scoula sun els adüna insembel. La saira davo scoula o il marcurdi davomezdi passaintan els il temp liber ün cun l'oter. Els van fich suvent cul velo, giovan a tschüffer e fan oters gös.