Detg e fatg, igl emprem gliendisdis damonda ella: «Cons liters aua ha la Mar Mediterrana?» Negin sa la risposta. Il gliendisdis sissu damonda la scolasta: «Cons grauns da sablun ha la Sahara?» Puspei sa negin la risposta. Il proxim gliendisdis metta Gion in da dus francs sil pult dalla scolasta. Cura che la scolasta vesa il rap, damonda ella: «A tgi s’auda quei rap?» Sinquei rispunda Gion: «A mi! Sin seveser e tochen gievgia!»

Getg a fatg, igl amprem gliendasgis ampeara ella: «Quànts liters aua â la Mar Mediterrana?» Nign sa la rasposta. Igl gliendasgis sessur ampeara la surmestra: «Quànts gràns da sablùn â la Sahara?» Puspe sa nign la rasposta. Igl proxim gliendasgis meta igl Gion egn da dus fràncs segl pult da la surmestra. Cur ca la surmestra veza igl rap, ampeara ella: «A tgi s'oda que rap?» Senquegl raspunda igl Gion: «A mei! Sen savaser a tocen gievgia!»

Dit e fat, il prüm lündeschdi dumanda ella: «Quaunts liters ho il Mer Mediterraun?» Üngün nu so la resposta. Il prossem lündeschdi dumanda la magistra: «Quaunts graunins da sablun ho la Sahara?» E darcho nu so üngün der resposta. Ün'eivna pü tard metta Gian ün da duos francs sül pult da la magistra. Cur cha la magistra vezza il rap, dumanda ella: «A chi tuocha quista munaida?» Sün que respuonda Gian: «A me! A revair e fin in gövgia!»

«Dit e fat, il prüm lündeschdi dumonda ella: «Quants liters aua ha il Mar Mediterran?» Ingün nu sa la resposta. Il prossem lündeschdi davo dumonda la magistra: «Quants granins da sablun ha la Sahara?» E darcheu nu sa ingün dar resposta. Ün'eivna plü tard metta Jon ün da duos francs sül pult da la magistra. Cur cha la magistra vezza il rap, dumonda ella: «A chi tocca quist rap?» Sün quai respuonda Jon: «A mai! A revair e fin in gövgia!»


b) Co savess ins raquintar quella sgnocca? Nudei ils effects specials cun ina colur:

b) Co savess ign raquintar quella sgnoca? Nudad igls efects spezials cun egna calur:

b) Cu as pudess que quinter quist viz? Markè ils effets speciels cun üna culur:

b) Co as pudessa quintar quist viz? Marcai ils effets specials cun üna culur:


2. Ils scolars s'entaupan ellas gruppas d’experts (AAA, BBB, CCC, DDD) per suandar ils pass da lavur a) tochen e). Els exerciteschan communablamein da raquintar e presenter la sgnocca a moda divertenta.

2. Igls sculars s'antopan an las grupas d'experts (AAA, BBB, CCC, DDD) par savundar igls pass da lavur a) tocen e). Els exerziteschan cuminevlameing da raquintar a preschantar la sgnoca a moda divertainta.

2. Ils scolars s'inscuntran illas gruppas d'experts (AAA, BBB, CCC, DDD) per seguir ils pass da lavur a) fin e). Els exerciteschan insembel a quinter e preschanter il viz in maniera divertaivla.

2. Ils scolars s'inscuntran illas gruppas d'experts (AAA, BBB, CCC, DDD) per seguir ils pass da lavur a) fin e). Els exerciteschan insembel a quintar e preschantar il viz in maniera divertaivla.


d) Raquintei la sgnocca ella gruppa. Discutei suenter mintga sgnocca ils criteris cheusut. Nudei cun ina crusch quei che corrispunda al meini dalla gruppa.

d) Raquintad la sgnoca a la grupa. Discutad suainter mintga sgnoca igls criteris quasut. Nudad cun egna crusch quegl ca coraspunda agl meni da la grupa.

d) Quintè il viz a la gruppa. Discutè alura zieva mincha viz ils criteris manzunos suotvart. Notè cun üna crusch che cha la gruppa managia.

d) Quintai il viz a la gruppa. Discutai lura davo mincha viz ils criteris manzunats suotvart. Notai cun üna crusch che cha la gruppa manaja.


• auters plaids che ston vegnir pronunziai a moda speciala (verd)

• oters pleds ca ston vagnir pronunztgieus a moda speziala (verd)

• oters pleds chi stöglian gnir pronunzchos in maniera speciela (verd)

• oters pleds chi ston gnir pronunzchats in maniera speciala (verd)


c) Il scolast reparta a mintga scolar ina carta che sa cuntener ina locuziun, il maletg d’ina locuziun ni la muntada d’ina locuziun (M8.1a-b). Ils scolars survegnan il pensum dad ir entuorn en stanza e serimnar en gruppas da treis (locuziun, maletg, muntada). Cura che tut ils scolars han anflau lur cumpogns, san els star in sper l’auter e tener lur cartas ad ault. Il scolast controllescha, sche las gruppas ein vegnidas formadas correctamein.

c) Igl surmester repertga a mintga scular egna tgarta ca sa cuntaner egna locuziùn (M8.1a-b). Igls sculars survignan la leztga dad ir anturn an stànza a sarimnar an grupas da tres (locuziùn, maletg, muntada). Cur ca tut igls sculars ân cato lur cumpogns, san els star l'egn sper l'oter a tanerad òlt lur tgartas. Igl surmester controlescha, scha las grupas en vagnidas furmadas corectameing.

c) Il magister scumparta a mincha scolara e scolar üna carta cun ün möd da dir, cul purtret da quel u culla  significaziun dal möd da dir (M8.1a-b). Ils scolars survegnan la lezcha da chaminer intuorn in staunza e da's chatter in trais gruppas (möd da dir, purtret, significaziun). Cur cha tuot ils scolars haun chatto a lur cumpagns, paun els ster ün sper l'oter e tgnair in ot lur cartas. Il magister controlla, scha las gruppas sun gnidas furmedas inandret.

c) Il magister scumparta a mincha scolara e scolar üna carta cun ün möd da dir, cul purtret da quel o culla significaziun dal möd da dir (M8.1a-b). Ils scolars survegnan la lezcha da chaminar intuorn in stanza e da's chattar in trais gruppas (möd da dir, purtret, significaziun). Cur cha tuot ils scolars han chattà a lur cumpogns , pon els star ün sper l'oter e tgnair in ot lur cartas. Il magister controlla, scha las gruppas sun gnüdas fuormadas inandret.


Il scolast fa gruppas da dus. El reparta a mintga pèr il fegl M8.3a. Ils scolars taglian ora las singulas parts. Els legian las damondas e cumbineschan las differentas parts per anflar las dretgas rispostas. Sch'els han anflau ina risposta per tut las damondas, san els nudar quellas el carnet.

Igl surmester fa grupas da dus. El dat a mintga peer egn figl  M8.3a. Igls sculars taglian or las singulas parts. Els ligian las amparadas a cumbineschan las diferaintas parts par catar las dretgas raspostas. Sch'els ân cato egna rasposta par tut las amparadas, san els nudar quellas agl carnet.

Il magsiter fo gruppas da duos. El scumparta il fögl M8.3a a mincha pêrin. Ils scolars taglian our las singulas parts. Els legian las dumandas e cumbinan las differentas parts per chatter las drettas respostas. Sch'els haun chatto la dretta soluziun, la paun els noter aint il quadern.

Il magister fa gruppas da duos. El scumparta il fögl M8.3a a mincha pêrin. Ils scolars taglian oura las singulas parts. Els legian las dumondas e cumbinan las differentas parts per chattar las drettas respostas. Sch'els han chattà la dretta soluziun, tilla pon els notar aint il quadern.


2. El ha puspei giu detta liunga, mo quella ga ha la polizia pudiu tier el.

2. El â puspe gieu deta lùnga, mo quella gea â la polizeia pudieu tier el.

2. Andri es minchataunt ün öv in pel, scha qualchün al critichescha.

2. Andri es minchatant ün öv in pel, sch'inchün til critichescha.


4. Gion drova tiu agid. El ei propi ella buglia.

4. Igl Gion dovra igl tieus agid. El e propi an la buglia.

4. Riet drouva tieu agüd. El es darcho üna vouta aint illa merda.

4. Riet douvra teis agüd. El es darcheu üna jada aint illa merda.


Locuziuns descrivan ina situaziun cun agid d'in maletg. La muntada dalla locuziun ei denton pli profunda e corrispunda buc a quei maletg.

Locuziuns descrivan egna situaziùn cun agid d'egn maletg. La muntada da la locuziùn e dantànt ple profunda a coraspunda betg a que maletg.

Möds da dir descrivan üna situaziun cun agüd d'ün purtret. La significaziun dal möd da dir nun es però concreta (p.ex. ir per la ramma), ma pü profuonda (fantaser, svanatscher, ir per la bos-cha).

Möds da dir descrivan üna situaziun cun agüd d'ün purtret. La significaziun dal möd da dir nun es però concreta (p.ex. ir per la romma), ma plü profuonda (fantisar/svanatschar/ir per la bos-cha).


10. Mona ha fatg ina buna nota ella clausura da quen. Siu engaschi en scola ha finalmein purtau fretg.

10. Igls schameals rin da schlupar, els fan igl asen. Tuts dus saragatan separ egna plànta.

10. Nus vains pruvo da las tuottas, ma tuot noss sforzs sun stos pel giat.

10. Nus vain provà da las tuottas. Ma tuot noss sforzs sun stats pel giat.


Ils scolars san far igl exercezi supplementar 8.1.

Igls sculars san far igl exerzezi suplementar 8.1.

Ils scolars paun fer l'exercizi supplementer 8.1.

Ils scolars pon far l'exercizi supplementar 8.1.


Crear novs plaids ord plaids enconuschents e tschentar damondas leutier.

Crear novs pleds ord pleds ancunaschaints ad amparar amparadas vetier.

Creer nouvs pleds cun pleds cuntschaints e fer dumandas correspundentas.

Crear nouvs pleds cun pleds cuntschaints e far las dumondas correspundents.


Laura fuss vegnida memia tard, sche siu bab havess buca fatg fiug sut il tgil ad ella.

La Laura fuss vagnida megna tard, scha sieus bab vess betga fatg fiac sut igl tgil ad ella.

Laura füss gnida memma tard, scha sieu bap nu la vess fat fö suot il chül.

Laura füss gnüda massa tard, scha seis bap nu tilla vess fat fö suot il chül.


• Tgi ha gia udiu quella locuziun? En tgei connex?

• Tgi â gea udieu da quella locuziùn? An tge conex?

• Chi ho già udieu quel möd da dir? In che connex?

• Chi ha fingià dudi quel möd da dir? In che connex?


Mintga scolar tschenta ina da sias damondas als conscolars. Lezs emprovan d'anflar la dretga risposta.

Mintga scular fa egna da las sias amparadas agls cunsculars. Quels amprovan da catar la dretga rasposta.

Mincha scolar preschainta üna da sias dumandas als conscolars. Quels prouvan da chatter üna soluziun.

Mincha scolar preschainta üna da sias dumondas als conscolars. Quels prouvan da chattar üna soluziun.


• Tgeininas da quellas sgnoccas funcziunassen era per tudestg?

• Tgenegnas da quellas sgnocas funcziùnassan ear par tudestg?

• Chenüns da quists vizs funcziunessan eir in tudas-ch?

• Chenüns da quels vizs funcziunessan eir in tudais-ch?


• Ei quei stau ina situaziun tipica per quella locuziun?

• E quegl sto egna situaziùn tipica par quella locuziùn?

• Es que sto üna situaziun tipica per quel möd da dir?

• Es quai stat üna situaziun tipica per quel möd da dir?


• Funcziunan quellas sgnoccas era per romontsch? Daco (buc)?

• Funcziùnan quellas sgnocas ear par rumàntsch? Partge (betg)?

• Funcziunan gös da pleds eir in rumauntsch? Perche (na)?

• Funcziunan quels gös da pleds eir in rumantsch? Perche (brich)?


piglier sül plat dapü cu que cha s'es bun da manger

tour sül plat daplü co quai chi s'es bun da mangiar


6. En in'jamna entscheiva il campiunadi mundial da ballapei. Tgi sa, sch'ils Svizzers van quella ga culla plema?

6. An egn'eanda antscheva igl campiùnadi mundial da burape. Tgi sa sch'igls Svizers van quell'ea cun la plema?

6. Gian ho già darcho fat üna noscha nota. Pervi da que nu lascha el però pender las elas.

6. Jon ha fingià darcheu fat üna noscha nota. Pervi da quai nu lascha el però pender las alas.


• Sebasa la sgnocca sin ina malcapientscha en connex culla locuziun ni ha la sgnocca in'autra pointa?

• Sabasa la sgnoca sen egna malcapientscha an conex cun la locuziùn near â la sgnoca egn'otra pointa?

• Ho il möd da dir üna significaziun concreta u ün sen pü profuond/üna pointa?

• Ha il möd da dir üna significaziun concreta o ün sen plü profuond/üna pointa?


La muntada pli profunda corrispunda buc al ver senn dil plaid (maletg). Aschia sa ei dar malcapientschas. Las persunas reageschan auter che spitgau. Perquei ein malcapientschas savens legras pointas.

La muntada ple profunda coraspunda betg agl ver sen digl pled (maletg). Ascheia sa'gl dar malcapientschas. Las parsùnas reageschan oter ca spitgieu. Parquegl en malcapientschas savens legras pointas.

Perque cha la significaziun pü profuonda dal möd da dir do al viz ün effet inaspetto (= pointa) chi fo rir.

Perquai cha la significaziun plü profuonda dal möd da dir dà al viz ün effet inaspettà (= la pointa) chi fa rier.


Duvrar las cartas (M8.1a-b) per far in memori. Ils scolars san eleger mintgamai duas categorias (maletg – locuziun / locuziun – muntada / maletg – muntada). Els mettan las cartas cul tgau engiu sin meisa ed enqueran ils pèrs che s'audan ensemen.

Duvrar las tgartas (M8.1a-b) par far egn memori. Igls sculars san eliger mintgame duas categoreias (maletg – locuziùn / locuziùn – muntada/ maletg – muntada). Els metan las tgartas cugl tgieu angiou sen mesa ad anquieran igls peers ca s'odan anzemel.

Druver las cartas (M8.1a-b) per fer ün memori. Ils scolars tschernan mincha vouta duos categorias (purtret – möd da dir / möd da dir – significaziun / purtret – significaziun). Els mettan las cartas cul cho ingio sün maisa e tscherchan ils pêrins chi tuochan insembel.

Dovrar las cartas (M8.1a-b) per far ün memori. Ils scolars tschernan mincha jada duos categorias (purtret – möd da dir / möd da dir – significaziun / purtret – significaziun). Els mettan las cartas cul cheu ingio sün maisa e tscherchan ils pêrins chi toccan insembel.


d) Ils scolars san exercitar ed emprender las locuziuns en pliras modas.

d) Igls sculars san exerzitar ad amprender las locuziùns an pliras modas.

d) Ils scolars paun exerciter ed imprender ils möds da dir in püssas manieras.

d) Ils scolars pon exercitar ed imprender ils möds da dir in plüssas manieras.


Inventer ingiuvineras umoristicas cun möds da dir

Inventar ingiavineras umoristicas cun möds da dir


2. Scrivi la locuziun silla lingia sutvart.

2. Scrived la locuziùn sen la lingia sutvart.

2. Scrivè il möd da dir sülla lingia suotvart.

2. Scrivai il möd da dir sülla lingia suotvart.


6. Scrivè ün'ingiuvinera umoristica cun vos möd da dir.

6. Scrivai ün'ingiavinera umoristica cun vos möd da dir.


Las gruppas ston ussa preparar in cuort giug da rollas (buca dapli che ina minuta) che muossa ina situaziun tipica per quella locuziun.

Las grupas ston ussa preparar egn curt gioi da rolas (betga daple c'egna minuta) ca mussa egna situaziùn tipica par quella locuziùn.

Las gruppas stöglian uossa preparer ün cuort gö da rollas (na dapü cu ün minut) chi muossa üna situaziun tipica per quel möd da dir.

Las gruppas ston uossa preparar ün cuort gö da rollas (na dapü co ün minut) chi muossa üna situaziun tipica per quel möd da dir.


Ils scolars survegnan mo las cartas culs maletgs. Els nodan davos la locuziun e la muntada. Silsuenter san els emprender ed automatisar quellas locuziuns cun agid dallas cartas.

Igls sculars survignan me las tgartas cugls maletgs. Els nodan davos sen la tgarta la locuziùn e la muntada. Suainter san els amprender ad automatisar quellas locuziùns cun agid da las tgartas.

Ils scolars survegnan be las cartas culs purtrets. Els notan davousvart il möd da dir e la significaziun. Alura paun els imprender ed automatiser quel möd da dir cun agüd da las cartas.

Ils scolars survegnan be las cartas culs purtrets. Els notan davovart il möd da dir e la significaziun. Lura pon els imprender ed automatisar quel möd da dir cun agüd da las cartas.


• Ei la damonda bein capeivla (buca memia liunga, per mintga plaid in tip)?

• E l'amparada bagn capevla (betga megna lùnga, par mintga pled egn tip)?

• Es la dumanda inclegiantaivla (na memma lungia, per mincha pled tschercho üna circumscripziun adatteda)?

• Es la dumonda inclegiantaivla (na massa lunga, per mincha pled tscherchà üna circumscripziun adattada)?


• Enconuscheis vus aunc autras locuziuns?

• Cugnuschais vus aunch'oters möds da dir?

• Cugnuschais vus amo oters möds da dir?


• <strong>Exerciter in duos cun fer ün memori </strong>

• <strong>Exercitar in duos cun far ün memori </strong>


• Daco drovan ins savens locuziuns en sgnoccas?

• Partge dovr'ign savens locuziùns an sgnocas?

• Perche as drouvra suvenz möds da dir in vizs?

• Perche as douvra suvent möds da dir in vizs?


• Che möd da dir ho preschanto la gruppa?

• Che möd da dir ha preschantà la gruppa?


• Ei quei insumma legher? Pertgei (buc)?

• Fa quella insomma rier? Perche (brich)?


In scolar dessegna ina locuziun vid la tabla. Il conscolar sto lignar la locuziun e dir tgei ch'ella munta.

Egn scular malegia egna locuziùn ved la tavla. Igls cunsculars stos angiavinar la locuziùn a gir tge c'ella munta.

Ün scolar disegna ün möd da dir vi da la tevla. Il conscolar stu ingiuviner il möd da dir e dir che cha quel significha.

Ün scolar disegna ün möd da dir vi da la tabla. Il conscolar sto ingiavinar il möd da dir e dir che cha quel significha.


Silsuenter presenta mintga gruppa siu giug da rollas. Il scolast sa dumandar:

Suainter preschainta mintga grupa igl sieus gioi da rolas. Igl surmester sa amparar:

Zieva preschainta mincha gruppa sieu gö da rollas. Il magister po dumander:

Davo preschainta mincha gruppa seis gö da rollas. Il magister po dumandar:


5. Studegei en tgei situaziun ch'ei savess dar ina legra malcapientscha denter la muntada dall’expressiun ed il ver senn dil plaid.

5. Studagead an tge situaziùn c'igl savess dar egna legra malcapientscha trànter la muntada da l’expressiùn ad igl ver sen digl pled.

5. Ponderè in che situaziun cha's pudess druver l'expressiun in maniera concreta (p.ex.: L'utschè lascha pender las elas) ed in che situaziun cha quella expressiun dvainta ün möd da dir (p.ex.: Nu laschè pender las elas!)

5. Ponderai in che situaziun chi's pudess dovrar l'expressiun in maniera concreta (p.ex.: L'utschè lascha pender las alas.) ed in che situaziun cha quell'expressiun dvainta ün möd da dir (p.ex.: Nu lascharai pender las alas!).


• Cu precis funcziunan quellas ingiuvineras?

• Co precis funcziunan quellas ingiavineras?


• Tier tgi a casa vegn quella locuziun duvrada activamein?

• Tier tgi vean quella locuziùn duvrada activameing a tgea?

• Tar chi da vus vain quel möd da dir druvo a chesa?

• Pro chi da vus vain dovrà quel möd da dir a chasa?


8. Nino, ti stos schar schular. Il tren parta en tschun minutas.

8. Meas geniturs ân spargnieu blears daners igl davos on, els <strong>ân an îl </strong>da cumprar egna tigia se l'acla Dros.

8. Nino ho minchataunt la daunta lungia. In butia lascha el svanir qualchosa in sia giglioffa.

8. Nino ha la dainta lunga. In butia lascha el minchatant svanir alch in sia gialoffa.


1. Eligi ina locuziun che cumpara buc egl exercezi 8a. Encuri cun agid da vocabularis ni dumandei il scolast per cussegl.

1. Tscharned egna locuziùn ca cumpara betg agl exerzezi 8a. Ancured cun agid da pledaris near amparad igl surmester par sustegn.

1. Tscherchè cun agüd da dicziunaris u dal magister/da la magistra ün möd da dir chi nu vain avaunt i'l exercizi 8a.

1. Tscherchai cun agüd da dicziunaris o dal magister/da la magistra ün möd da dir chi nu vain avant i'l exercizi 8a.


9. Miu bab ha dus mauns seniasters. El ei gnanc pipa da pitgar en ina guota!

9. La Mona â fatg egna bùna nota an la clausura da quents. Igl sieus angaschi an scola â finalmeing purto fretg.

9. Quist lavuraint fo adüna be la posa. El nu vela üna pipa tabac.

9. Quist lavuraint fa adüna be la posa. El nu vala üna püpa tabac.


b) Ils scolars cumpleteschan las locuziuns e colureschan la dretga muntada.

b) Igls sculars cumpleteschan las locuziùns a calureschan la dretga muntada.

b) Ils scolars cumpletteschan ils möds da dir e culureschan la dretta significaziun.

b) Ils scolars cumpletteschan ils möds da dir e culurischan la dretta significaziun.


• Enconuscheis vus era talas sgnoccas? En tgei lungatg(s)?

• Ancanuschez vus ear talas sgnocas? An tge lungatg(s)?

• Cugnuschais eir vus eir da quellas ingiuvineras umoristicas? In che lingua(s)?

• Cugnuschais eir vus da quellas ingiavineras umoristicas? In che lingua(s)?


7. Exercitè a preschanter l'ingiuvinera.

7. Exercitai a preschantar l'ingiavinera.


• Han tut ils pèrs la medema sligiaziun?

• Ân tut igls peers la madema schliaziùn?

• Haun tuot ils pêrs la listessa soluziun?

• Han tuot ils pêrs la listessa soluziun?


g) Ils scolars inventan atgnas sgnoccas. Els suondan ils pass da lavur 1 tochen 3.

h) Igls sculars invanteschan atgnas sgnocas. Els savundan igls pass da lavur 1 antocen 3.

h) Ils scolars invaintan egnas ingiuvineras. Els faun ils pass da lavur 1 fin 3.

h) Ils scolars invaintan aignas ingiavineras. Els fan ils pass da lavur 1 fin 3.


Il scolast fa gruppas da dus. El reparta a mintga pèr in fegl M8.2a. Silsuenter declara el ils singuls pass da lavur (1-7). Ils scolars presentan lur sgnoccas alla classa. Il scolast sa dumandar:

Igl surmester fa grupas da dus. El dat a mintga peer egn figl M8.2a. Suainter declara el igls singuls pass da lavur (1-7). Igls sculars preschaintan lur sgnocas a la classa. Igl surmester sa amparar:

Il magister fo gruppas da duos. El scumparta a mincha pêr ün fögl M8.2a. Alura declera el ils singuls pass da lavur (1-7). Ils scolars preschaintan lur vizs a la classa. Il magister po dumander:

Il magister fa gruppas da duos. El scumparta a mincha pêr ün fögl M8.2a. Lura declera el ils singuls pass da lavur (1-7). Ils scolars preschaintan lur vizs a la classa. Il magister po dumandar:


e) Il scolast di ch'ei detti aunc bia autras pusseivladads da giugar a moda legra cul lungatg. El fa in exempel concret per tudestg svizzer: 'Was isch orange und got de Berg duruf: Es Wanderinli.' Il scolast sa dumandar:

Igl surmester gi c'igl deti ànc blearas otras pussevladads da giujear a moda legra cugl lungatg. El fa egn exaimpel concret par tudestg svizer: 'Was isch oransch und goht der Berg duruf? As Wanderinli.' Igl surmester sa amparar:

Il magister disch chi detta auncha bgeras otras pussibiliteds da fer gös culla lingua. El fo ün'exaimpel concret per tudas-ch svizzer: 'Was isch orange und got de Berg duruf: Es Wanderinli.' Il magister po dumander:

Il magister disch chi detta amo bleras otras pussibiltats da far gös culla lingua. El fa ün'exaimpel concret in tudais-ch svizzer: 'Was isch orange und got de Berg duruf: Es Wanderinli.' Il magister po dumandar:


5. Miu gat ei vegls e malsauns. El va segir gleiti ellas caglias.

5. La Sarah<strong> lascha palandar las ureglias</strong>, davent da dus gis e igl sieus giat betga ple vagnieu a tgea

5. Nos non fo fö in pigna a mezza sted. El vo propi per la ramma.

5. Il bazegner fa fö in pigna a mezza stà. El va propa per la romma.


3. Nudei la muntada dalla locuziun el dretg caum.

3. Nudad la muntada da la locuziùn an la sparta a dretg.

3. Notè la significaziun dal möd da dir aint il chozen a schnestra.

3. Notai la significaziun da quel möd da dir aint il choten a schnestra.


• Tut las sgnoccas da quei exercezi cuntegnan ina locuziun. Anfleis vus ellas?

• Tut las sgnocas da que exerzezi cuntegnan egna locuziùn. Cataz vus ellas?

• Tuot ils vizs da quist exercizi cuntegnan ün möd da dir. Ils chattais vus?

• Tuot ils vizs da quist exercizi cuntegnan ün möd da dir. Tils chattais vus?


4. Fagei in maletg da quella locuziun (il ver senn dil plaid).

4. Faged egn maletg da quella locuziùn (igl ver sen digl pled).

4. Fè aint il chozen a dretta ün disegn dal möd da dir i'l sen concret dal pled.

4. Fat aint il choten a dretta ün disegn dal möd da dir i'l sen concret dal pled.


• Tgei locuziun ei vegnida duvrada? Tgei munta ella?

• Tge locuziùn e vagnida duvrada? Tge mùnta ella?

• Che möd da dir es gnieu druvo? Che significha quel?

• Che möd da dir es gnü dovrà? Che significha quel?


f) Ils scolars scrivan ils dus plaids ch'ein vegni cumbinai. Els colureschan silsuenter la part communabla.

g) Igls sculars scrivan igls dus pleds c'en vagnieus cumbinos. Els calureschan suainter la part comunabla.

g) Ils scolars scrivan ils duos pleds chi vegnan cumbinos.

g) Ils scolars scrivan ils duos pleds chi vegnan cumbinats.


Per evaluar igl exercezi tschenta il scolast las singulas damondas. Sinquei tegn mintga pèr ad ault las parts dil plaid, aschia ch’il scolast e sche pusseivel era ils conscolars san leger la sligiaziun. Il scolast sa dumandar:

Par evaluar igl exerzezi ampeara igl surmester las singulas amparadas. Senquegl tegna mintga peer ad òlt las parts digl pled, ascheia c'igl surmester a scha pussevel ear igls cunsculars san liger la schliaziùn. Igl surmester sa amparar:

Per evaluer l'exercizi fo il magister las singulas dumandas. Mincha pêr tegna in ot las parts dal pled, uschè cha'l magister – e scha pussibel eir ils conscolars – paun ler la soluziun. Il magister po dumander:

Per evaluar l'exercizi fa il magister las singulas dumondas. Mincha pêr tegna in ot las parts dal pled, uschè cha'l magister e – scha pussibel eir ils conscolars – pon leger la soluziun. Il magister po dumandar:


7. Toni ed Onna sescognan traso. Els ein sco tgaun e gat.

7. Igl Toni a l'Anna sadaspetan trasor. Els en sco tgàn a giat.

7. Linard ed Anna as s-charplinan tuottadi. Els sun scu chaun e giat.

7. Curdin ed Anna as s-charplinan tuottadi. Els sun sco chan e giat.


• Tgei dus plaids ha il scolar cumbinau?


3. «Jeu pos buca pli, mumma!» «Daco? Has puspei giu igl egl pli grond ch'il begl? Ussa maglia silmeins aunc treis tschaduns.»

3. La Ricarda e fiac a floma dad ir an vacànzas sper la mar. Ella a schon pacato la valischa.

3. «Eau nu poss pü mia tuorta, mamma!» «Perche? Hest darcho gieu l'ögl pü grand cu'l bögl? Schi dumanda al bap, sch'el mangia sü tieu töch tuorta.»

3. «Eu nu poss plü mia tuorta, mamma!» «Perche? Hast darcheu gnü l'ögl plü grond co'l bögl? Schi dumonda a bap, sch'el mangià sü teis toc tuorta.»


Silsuenter fan ils scolars ils differents pensums.

Suainter fan igls sculars las diferaintas leztgas.

Siva fon las scolaras igls exercezis a-b) sulettas e c-f) an dus.

Zieva faun ils scolars ils differents exercizis.

Lura fan ils scolars ils differents exercizis.


Per far la punt alla proxima incumbensa fa il scolast entginas damondas tenor ils exempels:

Par far la pùnt cun la proxima leztga tschainta la surmestra anzaquàntas amparadas tanor igls exaimpels:

Per far la punt tigl proxim exercezi fò igl scolast en pêr dumondas tenor igls suandonts exaimpels:

Per fer la punt a la prosma lezcha fo il magister ün pêr dumandas tenor ils seguaints exaimpels:

Per far la punt a la prosma lezcha fa il magister ün pêr dumondas tenor ils seguaints exaimpels:


Tgei plaids ein vegni cumponi da dus differents plaids? -> aultplidader, nauschaplaid, viafier, muossavia, scuavias, capoluvrer, tiaratriembel, tiaracotga, clar-verd

Tge pleds en vagnieus cumponieus da dus diferaints pleds? -> òltplidader, veiafier, mussaveia, scùaveias, capoluvraint, tearatriembel,cler-verd, tearacotga

Tge pleds consistan da dus differents pleds? (p.ex. otpledader, mossaveia, teracotga, teratrembel)

Che pleds consistan da duos differents pleds? -> otplededer, viafier, muossavia, scuavias, capolavuraint, terracotta, terratrembel

Che pleds consistan da duos differents pleds? -> otpledader, viafier, muossavia, scuavias, capolavuraint, terracotta, terratrembel


Essas vegni giu dil fletg ni ha il pensum dau da slignar?

Eassas vagnieus or digl fatg near â la leztga do da schlagnear?

Ischas spertas scu ena frezza u niz vusotras betg giu d'en flatg?

Essas svelts scu üna frizza u nu gnis vus our d'ün fat?

Eschat svelts sco üna frizza o nu gnis vus our d'ün fat?


Tgei tratg communabel han las famiglias da plaids? -> il tschep

Tge tratg cuminevel ân las famiglias da pleds? -> igl tschep

Tge on las famiglias da pleds communabel? (igl tschep)

Che trat cumünaivel haun las famiglias da pleds? -> il tschep

Che trat cumünaivel han las famiglias da pleds? -> il tschep


Tier tgei famiglias da plaids semida il tschep mintgaton? -> plaid, lavur, damonda, tiara, amitg

Tar tge famiglias da pleds sa meida mintgatant igl tschep? (tar tottas oter tgi tar pled: veia / via; lavour / luvr-; dumond- / dumand-; tera / tar-; veir / ver-; cler /

Tar che famiglias da pleds as müda minchataunt il tschep? -> amih, clarited, cuorsa, novited, bavranda, chaunt

Pro che famiglias da pleds as müda minchatant il tschep? cuorrer, nouv, baiver, discuorrer, verer, forar, giovar, scoula ...


Co san ins anflar il meglier il tschep? -> encurir la pli pintga part communabla, savens va quei bein cul verb senza la finiziun ni igl adjectiv

Co san ign catar igl miglier igl tschep? -> ancurir la ple pintga part cuminevla, savens va quegl bagn cugl verb sainza la finiziùn near igl adjectiv

Scu ins pò cattar igl migler igl tschep? (Tschartger la pi pitschna part communabla. Savens vo chegl bagn cugl verb sainza finiziun (luvr-ar) e cugl adjectiv (cler)).

Cu as po chatter il meglder il tschep? -> tschercher la pü pitschna part cumünaivla. Suvenz vo que bain cul verb sainza la desinenza e cul adjectiv.

Co as poja chattar il meglder il tschep? -> tscherchar la plü pitschna part cumünaivla. Suvent vaja bain cul verb sainza la desinenza e cul adjectiv.


Nus giains a racoglier la frütta tardiva.

Nus giain a racoglier la frütta tardiva.


Fagei ina construcziun cun in plaid da mintga specia da plaids dallas differentas famiglias.

Faged egna construcziùn cun egn pled da mintga spezia da pleds da las diferaintas famiglias.

Fasche ena construcziun cun schi blers pleds dalla madema famiglia da pleds scu pussebel. (p.ex. Las luvrantas lavouran tot luvrousas aint igl luvratori.)

Fè üna frasa cun pü bgers pleds pussibels da la listessa famiglia da pleds

Fat üna frasa cun plü blers pleds pussibels da la listessa famiglia da pleds (p.ex. Ils giovaders giovan il gö da giovar a chartas.)


Co numnan ins las parts che vegnan aschuntadas davon ni davos als plaids? -> prefixs e suffixs

Co numn'ign las parts ca vignan aschuntadas davànt near davos agls pleds?

Cu haun nom las parts chi vegnan agiuntas davaunt u davous als pleds?

Co han nom las parts chi vegnan agiuntas davant o davo ün pled? -> prefixs e suffixs


Il fretg da quella caglia ei nuscheivels per nus.

Igl fretg da quella tgaglia e nuschevel par nus.

igl sclarimaint = la declaraziun / infurmaziun

Els vendan bella<strong> vaidraria. </strong>

Els vendan bella<strong> vaidraria</strong>.


En in emprem pass sligian ils scolars ils pensums a), b) e c) e brattan suenter il carnet da scriver cun in conscolar ni cun ina conscolara. Lez ni lezza fa l'incumbensa d) el carnet dil conscolar. Silsuenter sesan ils dus scolars ensemen e declaran in a l'auter tgei ch'els han remarcau ni constatau.

An egn amprem pass schleian igls sculars las leztgas a), b) a c) a baratan suainter igl carnet da scriver cun egn cunscular. Lez fa l'incumbensa d) agl carnet digl cunscular. Suainter sean igls dus sculars anzemel a declareschan l'egn a l'oter tge c'els ân remartgieu near cunstato.

Ainten en amprem pass fon igls scolars las incumbensas a), b) e c) e barattan alloura igl carnet da screiver cun en conscolar. Chel fò igl pensum d) aint igl carnet digl conscolar. Alloura tschaintan igls dus scolars ansemen e dacleran l'egn l’oter, tge tg’els on remartgea u constato.

In ün prüm pass faun ils scolars las lezchas a), b) e c) e barattan alura il quadern da scriver cun ün conscolar u üna conscolara. Quel u quella fo la lezcha d) aint il quadern dal conscolar. Alura tschaintan ils duos scolars insembel e decleran ün a l'oter che ch'els haun remarcho u constato.

In ün prüm pass fan ils scolars las lezchas a), b) e c) e barattan lura il quadern da scriver cun ün conscolar o üna conscolara. Quel o quella fa la lezcha d) aint il quadern dal conscolar. Lura sezzan ils duos scolars insembel e decleran ün a tschel che ch'els han remarchà o constatà.


Ils scolars discuteschan las suandontas damondas en classa:

Igls sculars discuteschan las savundàntas amparadas an classa:

Igls scolars discuteschan las suandontas dumondas an classa:

Ils scolars discutan las seguaintas dumandas in classa:

Ils scolars discutan las seguaintas dumondas in classa:


a) Essas vus adina stai dil medem meini? Nua bein e nua buc?

a) Eassas vus adigna stos digl madem meni? Noua bagn a noua betga?

a) Ischas vusoters adegna stos digl madem aveis (meini)? Noua bagn e noua betg?

a) Essas vus adüna stos da listess avis? Inua schi ed inua na?

a) Eschat vus adüna stats da listess avis? Ingio schi ed ingio na?


La scolasta fa star sin peis tier mintga cavazzin dil pensum b) quels scolars che crein da gia saver far bein las singulas activitads. Quels scolars raquentan co els peglian a mauns ils pensums e dattan tips alla classa.

La surmestra fa star sen pes tier mintga tgavazegn da la leztga b) quels sculars ca cren da gea saver far bagn las singulas activitads. Quels sculars raquentan alura, co els prendan a màns las leztgas a datan tips a la classa.

La scolasta fò star se tar mintga tgavazzign digl pensum b) chels scolars tgi creian da saveir far gio bagn las singulas activitads. Chels scolars rachintan alloura, scu tg’els peglian per mangs las incumbensas e dattan tips alla classa.

La magistra fo ster sü tar mincha chavazzin da la lezcha b) a quels scolars chi crajan da savair fer già bain las singulas activiteds. Quels scolars quintan alura, cu ch'els piglian per mauns las lezchas e daun tips a la classa.

La magistra fa star sü pro mincha chavazzin da la lezcha b) a quels scolars chi crajan da savair far fingià bain las singulas activitats. Quels scolars quintan lura, co ch'els piglian per mans las lezchas e dan tips a la classa.


c) Tgi ha buca pli retenientschas da scriver suenter quell'unitad ed ha perfin survegniu plascher da scriver?

c) Tgi â betga ple ratanientschas da scriver suainter quell'unitad ad â parfegn survagnieu plascher da scriver?

c) Tgi da vusoters ò betg ple retignientschas da screiver siva chell'unitad ed ò perfign ossa plascheir da screiver?

c) Chi da vus nun ho pü retgnentschas da scriver zieva quist'united ed ho perfin clappo plaschair da scriver?

c) Chi da vus nun ha plü retgnentschas da scriver davo quista unità ed ha perfin tschüf plaschair da scriver?


d) Tgei pensum ha plaschiu a vus il meglier?

d) Tge leztga â plaschieu a vus igl miglier?

d) Che lezcha ho plaschieu a vus il meglder?

d) Che lezcha ha plaschü a vus il meglder?


b) Tgei fa a vus las pli grondas difficultads cun scriver? Pertgei ei quei aschia?

b) Tge fa las ple gràndas dificultads da scriver? Partge e quegl ascheia?

b) Tge az fò las pi grondas difficultads cun screiver? Pertge è chegl uscheia?

b) Che as fo las pü grandas difficulteds cun scriver? Perche es que uschè?

b) Che as fa las plü grondas difficultats cun scriver? Perche es quai uschè?


e) Tgei product da classa ei gartegiaus il meglier?

e) Tge product e gartagieu igl miglier a la classa?

e) Tge product è gartagea igl migler alla classa?

e) Che prodot es gratagio il meglder a la classa?

e) Che prodot es gratià il meglder a la classa?


Ils scolars sorteschan sco emprem las cartas tenor temas, suenter enqueran els las descripziuns che van a prau. Ins sa era copiar las locuziuns silla vart davon e la descripziun silla vart davos.

Igls sculars sorteschan sco amprem las tgartas tanor temas, suainter anquieran els las descripziùns ca van a pro. Ign sa ear cuptgear las locuziùns sen la vart davànt a la descripziùn sen la vart davos.

Ils scolars ordineschan il prüm da tuot las cartas tenor tematicas, alura tscherchan els las descripziuns chi s'affaun. Que as po eir copcher las locuziuns sülla vart davaunt e la descripziun sülla vart davous.

Ils scolars ordineschan il prüm da tuot las cartas tenor tematicas, lura tscherchan els las descripziuns chi s'affan. I's po eir copchar las locuziuns sülla vart davant e la descripziun sülla vart davo.


Las cartas vegnan repartidas sin tut ils affons. Giugau vegn tenor las reglas da Pieder ner. Tgi che ha pèrs che van a prau, astga metter giu quels. El sto denton far ina construcziun adattada. Silsuenter tila in scolar ina carta dil vischin da maun seniester e mira, sch'el vegn ussa da metter giu in pèr. La finamira ei da saver metter giu sco emprem tut las cartas e da buca haver la talpa.

Las tgartas vignan repartgidas sen tut igls unfànts. Giujieu vean tanor las reglas digl Peader ner. Tgi c'â peers ca van a pro, dastga meter giou quels a fa vetier egna construcziùn adatada. Suainter tira egn scular egna tgarta digl vaschegn digl màn saniester a varda, sch'el vean ussa da meter giou egn peer. La fegnamira e da saver meter giou sco amprem tut las tgartas a da betga ver la talpa.

Las cartas vegnan repartidas sün tuot ils scolars. A vain giuvo tenor las reglas dal 'Peider nair'. Chi chi ho pêrs chi s'affaun suos-cha metter giò las duos cartas, stu però formuler per mincha pêr üna frasa adatteda. Zieva tira ün scolar üna carta dal chantunais a schnestra e guarda, sch'el es bun da metter giò ün pêr. Il böt es da pudair metter giò il prüm tuot las cartas e da nun avair la talpa.

Las cartas vegnan scumpartidas a tuot ils scolars. I vain giovà tenor las reglas dal 'Peider nair'. Chi chi ha pêrs chi s'affan po metter giò las duos cartas, sto però formular per mincha pêr üna frasa adattada. Davo tira ün scolar üna carta dal vaschin a schnestra e guarda, sch'el es bun da metter giò ün pêr. Il böt es da pudair metter giò il prüm tuot las cartas e da nun avair la talpa.


Pusseivladad d'emprender d'enconuscher ulteriuras locuziuns che han da far cullas parts dil tgierp, culs animals e culla natira: Il scolast copiescha las cartas cullas locuziuns (M9.2a) e las descripziuns da quellas (M9.3a) sin pupi da differenta colur.

Pussevladad d'amprender d'ancanuscher ulteriuras locuziùns c'ân da far cun las parts digl tgierp, cugls animals a cun la natira: la surmestra coptga las tgartas cun las locuziùns (M9.2a) a las descripziùns da quellas (M9.3a) sen pulpier da diferainta calur.

Pussibilited d'imprender a cugnuoscher ulteriuras locuziuns chi haun da chefer cullas parts dal corp, cullas bes-chas e culla natüra: il magister copcha las cartas cullas locuziuns (M9.2a) e las descripziuns da quellas (M9.3a) sün palperi da differenta culur.

Pussibiltà d'imprender a cugnuoscher ulteriuras locuziuns chi han da chefar cullas parts dal corp, cullas bes-chas e culla natüra: il magister copcha las cartas cullas locuziuns (M9.2a) e las descripziuns da quellas (M9.3a) sün palperi da differenta culur.


5. Ladina vul saver: «Enconuschas ti gia quella sgnocca?»

5. La Ladina vut saver: «Ancanuschas tei gea quella sgnoca?»

5. Ladina voul savair: «Cugnuoschast tü già quel viz?»

5. Ladina voul savair: «Cugnuoschast tü fingià quel viz?»


Simon di: «Cura che jeu sun gronds, vi jeu daventar pilot.»

Igl Simon gi: «Cur ca jou sund grànd, vi jou davantar pilot.»

Simon disch: «Cur ch'eau sun grand, vögl eau dvanter pilot.»

Simon disch: «Cur ch'eu sun grond, vögl eu dvantar pilot.»


Las virgulettas ein ils dus strehs all'entschatta ed alla fin dil discuors direct.

Las virguletas en igls dus strehs a l'antscheata ad a la fegn digl dascurs direct.

Las virgulettas haun la funcziun da marker il cumanzamaint e la fin dals discuors directs.

Las virgulettas han la funcziun da marcar il cumanzamaint e la fin dals discuors directs.


• Tgei auters plaids per 'dir' ein vegni duvrai ellas construcziuns accumpignontas? Tgeinins enconuschas ti schiglioc aunc?

• Tge oters pleds par 'gir' en vagnieus duvros an las construcziùns acumpagnàntas? Tgenegnas ancanuschas tei schiglioc ànc?

• Che oters pleds pel verb 'dir' sun gnieus druvos illas frasas accumpagnantas? Che pleds cugnuoschast tü eir auncha?

• Che oters pleds pel verb 'dir' sun gnüts dovrats illas frasas accumpagnantas? Che pleds cugnuoschast tü eir amo?


• Stattan ils scolars ella dretga successiun?

• Statan igls sculars an la dretga suczessiùn?

• Staun ils scolars illa dretta successiun?

• Stan ils scolars illa dretta successiun?


• Drova ei en in comic era virgulettas? Daco (buc)?

• Dovr'igl an egn comic ear virguletas? Partge (betg)?

• Drouva que in ün comic eir virgulettas? Perche (na)?

• Voula in ün comic eir virgulettas? Perche (brich)?


4. «Damaun suentermiezdi», annunzia il pilot, «sgolel jeu ell'America.»

4. «Damàn suaintermiezgi»<strong>, anunztga igl pilot, </strong>«sgol jou an l'America!»

4. «Damaun zievamezdi», annunzcha il pilot, «svoul eau in America.»

4. «Daman davomezdi», annunzcha il pilot, «svoul eu in America.»


• Tgei sorts da discuors direct cumparan ella sgnocca da partenza?

• Tge sorts da dascurs direct cumparan an la sgnoca da partenza?

• Che sorts da discuors direct cumperan aint il prüm viz?

• Che sorts da discuors direct cumparan aint il prüm viz?


6. «Stop!», cloma il polizist, «cheu astgeis Vus buca parcar.»

6. «Stop!», cloma igl polizist, «qua stgez Vus betga parcar.»

6. «Stop!», clama il polizist, «cò nu po El parker.»

6. «Stop!», cloma il polizist, «quia nu po El parcar.»


• Tgei part dalla sgnocca haveis vus scret ellas niblettas?

• Tge part da la sgnoca vez vus scret agls nivelets?

• Che part dal viz vais vus scrit aint illas nüvlas?

• Che part dal viz vais vus scrit aint illas nüvlettas?


g) Ils scolars legian las sgnoccas, colureschan las parts dil discuors direct cun differentas colurs e nodan ils segns d'interpuncziun. Silsuenter curregia il scolast igl exercezi en classa. El sa far attents ils scolars ch'ins stoppi magari era far virgulettas, sch'il discuors direct va vinavon, numnadamein cura che enzatgi auter entscheiva a tschintschar.

g) Igls sculars ligian las sgnocas, calureschan las parts digl discurs direct cun diferaintas calurs a nodan igls segns d'interpucziùn. Suainter curegia igls surmester igl exerzezi an classa. El sa far atent igls sculars c'ign stogi magari ear far virguletas, sch'igl discurs direct va anavànt, numnadameing cur ca anzatgi oter antscheva a bagliafar.

g) Ils scolars legian ils vizs, culureschan las parts dal discuors direct cun differntas culuors e notan ils segns d'interpuncziun. Alura corregia il magister l'exercizi in classa. El po render attent als scolars cha's stöglia magari eir fer virgulettas, scha'l discuors direct cuntinuescha, nempe cur cha qualchün oter cumainza a discuorrer.

g) Ils scolars legian ils vizs, culurischan las parts dal discuors direct cun differentas culurs e notan ils segns d'interpuncziun. Lura corregia il magister l'exercizi in classa. El po render attent als scolars chi's stopcha magara eir far virgulettas, scha'l discuors direct cuntinuescha, nempe cur ch'inchün oter cumainza a discuorrer.


• Daco ston ins buca scriver il rest dil text en in comic?

• Partge ston ign betga scriver igl rest digl text an egn comic?

• Perche nu's dess scriver il rest dal text aint il comic?

• Perche nu's dessa scriver il rest dal text aint il comic?


Il scolast engrondescha ils models M9.1a-b e M9.1c (aschi grond ch'ins vesa da lunsch quei ch'ei scret). Lu reparta el a 2 tochen 3 scolars ina part dil model M9.1a-b. Quels ston seposiziunar ella dretga successiun avon la classa e star ca. 1 meter in ord l'auter.

Igl surmester angrandescha igls modèls M9.1a-b a M9.1c (aschi grànd c'ign veza dalientsch quegl c'e scret). Lu repertga el a 2 antocen 3 sculars egna part digl modèl M9.1a-b. Quels ston saposiziunar an la dretga suczessiùn avànt la classa a star ca. 1 meter l'egn ord l'oter.

Il magister ingrandescha ils models M9.1a-b e M9.1c (uschè grand cha's vezza da dalöntsch che chi'd es scrit). Alura do el üna part dal model M9.1a)-b) a 2 fin 3 scolars. Quels as stöglian metter sü illa dretta successiun davaunt la classa ed avair üna distanza da ca. 1 meter distanza ün da l'oter.

Il magister ingrondischa ils models M9.1a-b e M9.1c (uschè grond chi's vezza da dalöntsch che chi'd es scrit). Lura dà el üna part dal model M9.1a)-b) a 2 fin 3 scolars. Quels as ston metter sü illa dretta successiun davant la classa ed avair üna distanza da ca. 1 meter ün da l'oter.


Ina dunna di al miedi Miu um crei ch'el seigi in helicopter

Egna duna gi agl miedi Igl mieus um cre c'el segi egn helicopter

Üna duonna disch al meidi Mieu hom craja ch'el saja aint il elicopter

Üna duonna disch al meidi Meis hom craja ch'el saja aint il elicopter


c) Ils scolars colureschan ella sgnocca las parts ch'introduceschan ils discuors directs cun verd.

c) Igls sculars calureschan an la sgnoca las parts c'introdutgeschan igl dascurs direct cun verd.

c) Ils scolars culureschan cun verd las parts chi accumpagnan ils discuors directs aint il viz.

c) Ils scolars culurischan cun verd las parts chi accumpognan ils discuors directs aint il viz.


Mintgaton bein. Culla construcziun accumpignonta ei il text denton pli capeivels.

Mintgatànt bagn. Cun la construcziùn acumpagnànta e igl text dantànt ple capevel.

Minchataunt bain. Culla frasa accumpagnanta es il text però pü cler.

Minchatant bain. Culla frasa accumpagnanta es il text però plü cler.


Cura che jeu sun gronds, vi jeu daventar pilot

Cur ca jou sund grànd vi jou davantar pilot

Cur ch'eau sun grand vögl eau dvanter pilot

Cur ch'eu sun grond vögl eu dvantar pilot


Alla fin san ils scolars marcar cun tgietschen tut las virgulettas che cumparan ella sgnocca.

A la fegn san igls sculars marcar cun cotschen tut las virguletas ca cumparan an la sgnoca.

A la fin paun ils scolars marker cun cotschen tuot las virgulettas chi cumperan aint il viz.

A la fin pon ils scolars marcar cun cotschen tuot las virgulettas chi cumparan aint il viz.


2. «Daco eis ti buca vegnius ad uras a casa?», vul il bab saver.

2. «Partge es tei betga vagnieu ad uras a tgea?», vut igl bab saver.

2. «Perche nun est tü gnieu ad ura a chesa?», voul savair il bap.

2. «Perche nun est tü gnü adura a chasa?», voul savair il bap.


Ils scolars che han saviu seposiziunar cul dretg segn d'interpuncziun el dretg plaz survegnan in punct. Suenter suonda la secunda runda. Il scolast reparta puspei a 2 tochen 3 scolars ina part dil model M9.1a, ils segns d'interpuncziun vegnan puspei distribui ella stanza da scola.

Igls sculars c'ân savieu saposiziunar cun la dretga anzena d'interpuncziùn agl dretg plaz survignan egn punct. Suainter savunda la savunda runda. Igl surmester repertga puspe a 2 antocen 3 sculars egna part digl modèl M9.1a-c, las anzenas d'interpuncziùn vignan puspe distribuidas an la stànza da scola.

Ils scolars chi s'haun savieu poster cul dret segn d'interpuncziun al dret lö clappan ün punct. Alura segua la seguonda runda. Il magister scumparta darcho üna part dal model (M9.1a) a 2 fin 3 scolars. Ils segns d'interpuncziun vegnan darcho scumpartieus illa staunza da scoula.

Ils scolars chi s'han savü postar cul dret segn d'interpuncziun al dret lö tschüffan ün punct. Lura segua la seguonda runda. Il magister scumparta darcheu üna part dal model (M9.1a) a 2 fin 3 scolars, ed ils segns d'interpuncziun vegnan darcheu scumpartits illa stanza da scoula.


• Daco s'audan las virgulettas all'entschatta ed alla fin adina ensemen?

• Partge s'odan las viguletas a l'antscheata ad a la fegn adigna anzemel?

• Perche tuochan las virgulettas al cumanzamaint ed al a fin insembel?

• Perche toccan las virgulettas al cumanzamaint ed al a fin insembel?


Ussa essas vus profis dil discuors direct

Uss eassas vus profis digl dascurs direct

Uossa essas vus profis dal discuors direct

Uossa eschat vus profis dal discuors direct


La magistra loda a sias scolaras ed a sieus scolars

La magistra loda a sias scolaras ed a seis scolars


5. La miedia di: «Vus essas sauns sc'in pèsch.»

5. La miedia gi: «Vus eassas sàn sc'egn pestg.»

5. La doctoressa disch: «El es  saun scu ün pesch.»

5. La doctoressa disch: «El es san sco ün pesch.»


• Han ils conscolars duvrau ils dretgs segns d'interpuncziun?

• Ân igls cunsculars duvro las dretgas anzenas d'interpuncziùn?

• Haun ils conscolars druvo ils drets segns d'interpuncziun?

• Han ils conscolars dovrà ils drets segns d'interpuncziun?


b) Ils scolars suttastrehan ella sgnocca quei ch'els han scret ellas niblettas (discuors direct). Silsuenter legian els las pretensiuns e fan in rudi entuorn il bustab che corrispunda a lur risposta. Els scrivan il plaid da sligiaziun sillas lingias.

b) Igls sculars sutastrehan an la sgnoca quegl c'els 'an scret agls nivelets (dascurs direct). Suainter ligian els las pratensiùns a fan egn rudi anturn igl bustab ca coraspunda a lur rasposta. Els scrivan igl pled da schliaziùn sen las lingias.

b) Ils scolars suottastrichan aint il viz que ch'els haun scrit aint illas nüvlettas (discuors direct). Alura legian els las pretaisas e faun ün rinch intuorn il custab chi correspuonda a lur resposta. Els scrivan il pled da soluziun süllas lingias.

b) Ils scolars suottastrichan aint il viz quai ch'els han scrit aint illas nüvlettas (discuors direct). Lura legian els las pretaisas e fan ün rinch intuorn il custab chi correspuonda a lur resposta. Els scrivan il pled da soluziun süllas lingias.


Per marcar en in text quei che vegn tschintschau.

Par marcar an egn text quegl ca vean bagliafo.

Per marker in ün text tuot que chi vain discurrieu.

Per marcar in ün text tuot quai chi vain discurrü.


2. «Quella giacca stat fetg bein a Vus», manegia il vendider.

2. «Quella giaca va fetg bagn a Vus.»,<strong> manegia igl vandider</strong>

2. «Quella giacca Al sto fich bain», managia il vendeder.

2. «Quella giacca Til stà fich bain», manaja il vendader.


• Da tgei sort da discuors direct setracta ei?

• Da tge sort da dascurs direct satract'igl?

• Da che sort da discuors direct as tratta que?

• Da che sort da discuors direct as tratta?


Est tü fingià statta üna jada in Australia


Las cartas culs segns d'interpuncziun (M9.1c) reparta il scolast ella stanza da scola.

Las tgartas cun las anzenas d'interpuncziùn (M9.1c) repertga igl surmester an la stànza scola.

Il magister scumparta las cartas culs segns d'interpuncziun (M9.1c) illa staunza da scoula.

Il magister scumparta las cartas culs segns d'interpuncziun (M9.1c) illa stanza da scoula.


3. «Mona e Fadri», sevila la scolasta, «calei immediat da trer bottas da neiv!»

3. «Mona a Fadri»<strong>, savila la surmestra</strong> «calad imediat da trer borlas da nev!»

3. «Mona e Fadri», disch la magistra, «schmettè dalum da trer buorlas da naiv!»

3. «Mona e Fadri», disch la magistra, «schmettai subit da trar borlas da naiv!»


d) Ils scolars legian il memo e colureschan las differentas parts dil discuors direct. Il scolast sa tschentar las suandontas damondas:

d) Igls sculars ligian igl memo a calureschan las diferaintas parts digl dascurs direct. Igl surmester sa far las savundàntas amparadas:

d) Ils scolars legian il memo e culureschan las differentas parts dal discuors direct. Il magister po fer las seguaintas dumandas:

d) Ils scolars legian il memo e culurischan las differentas parts dal discuors direct. Il magister po far las seguaintas dumondas:


Per approfundar lur savida dil discuors direct san ils scolars sligiar ils exercezis supplementars 9.1 e 9.2.

Par aprofundar lur savida digl dascurs direct san igls sculars schliear igls exerzezis suplementars 9.1 e 9.2.

Per approfundir lur savair davart il discuors direct po il magister lascher fer als scolars ils exercizis supplementers  9.1 e 9.2.

Per approfundir lur savair davart il discuors direct po il magister laschar far als scolars ils exercizis supplementars 9.1 e 9.2.


6. La miedia cusseglia: «Ei fuss bien, sche Vus masses mintga di mes'ura a spass.»

6. La miedia cunzeglia:« Igl fuss bien scha Vus nassas mintga gi egna meas'ura a spass.»

6. La doctoressa cussaglia: «A füss bun, sch'El gess mincha di üna mezz'ura a spass.»

6. La doctoressa cussaglia: «I füss bun, sch'El gess mincha di üna mezz'ura a spass.»


La part verda: in element che accumpogna il discuors direct (quei che vegn detg).

La part verda: egn elemaint c'acumpogna igl dascurs direct (quegl ca vean getg).

Ün elemaint chi accumpagna il discuors direct (que chi vain dit).

Ün elemaint chi accumpogna il discuors direct (quai chi vain dit).


Risposta: Il maletg declara la situaziun.

Rasposta: Igl maletg declara la situaziùn.

Resposta: Perque cha'l purtret declera la situaziun.

Resposta: Perquai cha'l purtret declera la situaziun.


Signur Camenisch damonda Daco? Igl onn vargau haveva ei bein ina televisiun en nossa combra

Igl signur Camenisch ampeara Partge? Igl on passo vev'igl bagn egna televisiùn an la nossa tgombra digl hotel

Sieu hom sar Marchet dumanda Perche L'an passo vaivans nus bain üna televisiun in nossa chambra d'hotel

Seis hom sar Marchet dumonda Perche L'on passà vaivna bain üna televisiun in nossa chombra d'hotel


virgulettas alla fin: ina persuna ha finiu da discuorer

virguletas a la fegn: egna parsùna â fito da bagliafar

virgulettas a la fin: üna persuna glivra da discuorrer

virgulettas a la fin: üna persuna finischa da discuorrer


4. «Bravo Gion», lauda la mumma, «quei has ti fatg grondius!»

4. «Bravo Gion», loda la mama, «quegl âs tei fatg grandius!»

4. «Bravo Gian», loda la mamma, «que hest tü fat grandius!»

4. «Bravo Jon», loda la mamma, «quai hast tü fat grondius!»


• Enconuscha enzatgi aunc in auter num per virgulettas?

• Ancanuscha anzatgi ànc egn oter num par virguletas?

• Cugnuoscha qualchün aunch'ün oter nom per virgulettas?

• Cugnuoscha inchün amo ün oter nom per virgulettas?


Partge es tei betga vagnieu ad uras a tgea


La part dil camerier vegn interrutta dalla construcziun accumpignonta (rispunda il camerier).

La part digl camarier vean interuta da la construcziùn acumpagnànta (raspunda igl camarier).

La part dal camarier vain interruotta da la frasa accumpagnanta (respuonda il camarier).


8. «Jeu hai mal il tgau», selamenta Ramun.

8. «Jou ve mal igl tgieu», salamainta igl Ramun.

8. «Eau d'he mel il cho», plaundscha Ramun.

8. «Eu n'ha mal il cheu», plondscha Ramun.


9. La scolasta lauda ses scolars: «Ussa essas vus profis dil discuors direct.»

9. La surmestra loda igls seas sculars: «Ussa eassas vus profis digl dascurs direct.»

9. La magistra loda a sias scolaras ed a sieus scolars: «Uossa essas vus profis dal discuors direct.»

9. La magistra loda a sias scolaras ed a seis scolars: «Uossa eschat vus profis dal discuors direct.»


• Tgei scolar respresenta la construcziun accumpignonta?

• Tge scular rapreschainta la construcziùn acumpagnànta?

• Che scolar represchainta la frasa accumpagnanta?


2. «Signur scolast», damonda Giulian avon che la lecziun ei a fin, «astgein nus ir a casa?» «Tgei tratgas pomai? Ei ha aunc buca scalinau!», sevilenta il scolast. Giulian rispunda: «Vus haveis bein gest detg ch'ins duessi buca schar tut tochen la davosa minuta.»

2. «Signur surmester», ampeara igl Julian avànt ca la lecziùn e a fegn, «stgagn nus ir a tgea?» «Tge tratgas? Igl â ànc gnànc scalino!», savilainta igl surmester. Igl Julian raspunda: «Vus vez bagn gest getg c'ign duessi betga fitar tut per la davosa minuta.»

2. «Sar magister», dumanda Giulia, aunz cha la scoula es a fin, «pudains nus ir a chesa?» «Ma che crajast? A nun ho auncha suno.», as grittainta il magister. Giulia respuonda: «El ho bain güst dit cha nu's dessa fer tuot pür l'ultim minut.»

2. «Sar magister?», dumonda Giulia, avant cha la scoula es a fin, «pudain nus ir a chasa?» «Ma che crajast? I nun ha amo sunà», as rabgiainta il magister. Giulia respuonda: «El ha bain güsta dit chi nu's dessa far tuot pür l'ultim minut.»


Il scolast vesa Jana a bargend sil plaz da pausa e damonda: «Tgei eis ei cun tei?» «Dus buobs han magliau miu sandwich», bragia ella. «Da bugen?», damonda il scolast tut grittentaus. «Na», singlutta Jana, «da schambun.»

Igl surmester veza la Jana a cridànd sen la plaza da possa ad ampeara: «Tge e'gl cun te?» «Dus buabs ân fiers gioubass igl mieus sandwich», crida ella. «Da bugent?», ampeara igl surmester tut gritanto. «Na», sangluta la Jana, «da schambùn.»

Il magister vezza a Jana be muoch e larmas sülla plazza da posa e dumanda: «Che esa cun te?» «Duos mats haun invulo mieu sandwich», crida ella. «Da vaira?», dumanda il magister tuot stut. «Na», scuffuonda Jana, «da dschambun.»

Il  magister vezza a Jana be moc e larmas sülla plazza da posa e dumonda: «Che esa cun tai?» «Duos mats han involà meis  sandwich», crida ella. «Davaira?», dumonda il magister tuot stut. «Na», scuffuonda Jana, «da dschambun.»


Uonn astgein nus buc emblidar nossa televisiun cura che nus mein en vacanzas di dunna Camenisch

Uon stgagn nus betg amblidar la nossa televisiùn cur ca nus nagn an vacànzas gi la duna Camenisch

Quist an nu pudains nus schmancher nossa televisiun cur cha nus giains in vacanzas disch duonn'Aita

Quist on nu pudain nus invlidar nossa televisiun cur cha nus giain in vacanzas disch duonn'Aita


9. Il vendider di: «Quei fa siat francs.»

9. Igl vandider gi: «Quegl fa seat fràncs.»

9. Il vendeder disch: «Que fo set francs.»

9. Il vendader disch: «Quai fa set francs.»


virgulettas all'entschatta: ina persuna entscheiva a discuorer

virguletas a l'antscheata: egna parsùna antscheva a bagliafar

virgulettas al cumanzamaint: üna persuna cumainza a discuorrer


e) L'activitad 'discuorsa' consista da pliras rundas. En mintga runda ston ils scolars formar ina construcziun.

e) L'activitad 'dascursa' cunsista da pliras rundas. An mintga runda ston igls sculars furmar egna construcziùn.

e) L'activited 'discuors direct' consista da püssas rundas. In mincha runda stöglian ils scolars formuler üna frasa.

e) L'actività 'discuors direct' consista da plüssas rundas. In mincha runda ston ils scolars formular üna frasa.


Ei drova buca las virgulettas. Las niblettas remplazzan las virgulettas.

Igl drova betga las virguletas. Igls nivelets ramplazan las virguletas.

In ün comic nu's fo virgulettas. Las nüvlettas rimplazzan las virgulettas.

In ün comic nu's faja virgulettas. Las nüvlettas rimplazzan las virgulettas.


5. «Buna notg», scutina la mumma, «dorma bein!»

5. «Bùna notg », scutegna la mama «dorma bagn!»

5. «Buna not», scutta la mamma, «dorma bain!»


7. «Eis ti gia staus ina ga ell'Australia?», damonda Niculin siu bab.

7. «Es tei gea sto egn'ea an l'Australia?», ampeara igl Niculin sieus bab.

7. «Est tü già steda üna vouta in Australia?», dumanda Niculin a sia mamma.

7. «Est tü fingià statta üna jada in Australia?», dumonda Niculin a sia mamma.


• Savess ins era schar naven la construcziun accumpignonta?

• Savess ign ear schar davent la construcziùn acumpagnànta?

• As pudess eir lascher davent la frasa accumpagnanta?

• As pudessa eir laschar davent la frasa accumpagnanta?


6. La princessa selauda: «Jeu sun la pli biala!»

6. La prinzessa saloda: «Jou sund la ple beala!»

6. La princessa as loda «Eau sun la pü bella!»

6. La princessa as loda: «Eu sun la plü bella!»


E nua sa el setschentar vul la dunna saver

A noua sa el satschantar vut la duna saver

Ed inua po el tschanter voul savair la duonna

Ed ingio po el sezzer voul savair la duonna


Ellas muossan l'entschatta e la fin da quei ch'ina persuna discuora.

Ellas mussan l'antscheata a la fegn da quegl c'egna parsùna bagliafa.

Ellas muossan il cumanzamaint e la fin da que ch'üna persuna disch.

Ellas muossan il cumanzamaint e la fin da quai ch'üna persuna disch.


• Tgei segns d'interpuncziun han giu bia da far?

• Tge anzenas d'interpuncziùn ân gieu blear da far?

• Che segns d'interpuncziun sun gnüts dovrats suvent?


Il scolast rimna sin cedels quei che mintga scolar di savens. El prelegia ils cedels ed ils scolars legnan tgi ch'ei savess esser.

Igl surmester rimna que ca mintga scular gi savens sen zedels. El preligia igls zedels ad igls sculars angiavinan tgi ca savess gir quegl savens.

Il magister nota sün scrittins que cha mincha scolar disch suvenz. El prelegia ils scrittins e'ls scolars ingiuvinan chi chi pudess dir que suvenz.

Il magister nota sün scrittins quai cha mincha scolar disch suvent. El prelegia ils scrittins e'ls scolars ingiavinan chi chi pudess dir quai suvent.


3. «Oje», suspira Gianna, «oz hai jeu ina massa pensums.»

3. «Oje», suspira la Gianna, «oz ve jou egna massa leztgas.»

3. «Oje», suspüra Gianna, «hoz d'he eau uschè bgeras lezchas.»

3. «Oje», suspüra Gianna, «hoz n'haja uschè bleras lezchas.»


• Tgei connex ha il plaid da sligiaziun 'virgulettas' cugl exercezi?

• Tge conex â igl pled da schliaziùn 'virguletas' cugl exerzezi?

• Che funcziun haun las virgulettas aint ils vizs?

• Che funcziun han las 'virgulettas' aint ils vizs?


Per indicar tgi che tschontscha ed en tgei moda che quella persuna tschontscha (sevila, gnugna, smanatscha …).

Par inditgear tgi ca bagliafa ad an tge moda ca quella parsùna bagliafa (savila, gnurgna, smanatscha ...).

Per indicher chi chi discuorra e cu cha la persuna discuorra (blastemma, marmuogna, scuffuonda ...).

Per indichar chi chi discuorra e co cha la persuna discuorra (blastemma, marmuogna, imnatscha, scuffuonda ...).


• Per tgei sort da discuors direct drovas ti ils pli biars segns d'interpuncziun?

• Par tge sort da dascurs direct dovras tei las ple blearas anzenas d'interpuncziùn?

• Per che sort da discuors direct drouvast tü ils pü bgers segns d'interpuncziun?

• Per che sort da discuors direct douvrast tü ils plü blers segns d'interpuncziun?


Il scolast sa tschentar las suandontas damondas als scolars che han buc anflau in plaz:

Igl surmester sa far las savundàntas amparadas agls sculars c'ân betga cato egn plaz:

Il magister po fer las seguaintas dumandas als scolars chi nun haun chatto ün lö:

Il magister po far las seguaintas dumondas als scolars chi nun han chattà ün lö:


3. «Tgei havesses Vus bugen?», damonda il camerier.

3. «Tge vessas Vus bugent?», ampeara igl camarier.

3. «Che vess Ella gugent?», dumanda il camarier.

3. «Che vess Ella jent?», dumonda il camarier.


7. «El davos cumbat sun jeu vegnius blessaus», raquenta il cavalier.

7. «Agl davos cumbat sund jou vagnieu blasso!<strong>», raquenta igl tgavalier.</strong>

7. «I'l ultim cumbat am d'he eau fat mel», quinta il chavalier.

7. «I'l ultim cumbat am n'haja fat mal», quinta il chavalier.


Silsuenter legian ils scolars las pretensiuns, fan in rudi entuorn la dretga cumbinaziun da bustabs e scrivan els silla lingia da sligiaziun.

Suainter ligian igls sculars las pratensiùns, fan egn rudi anturn la dretga cumbinaziùn da bustabs a scrivan els sen la lingia da schliaziùn.

Alura legian ils scolars las pretaisas, faun ün rinch intuorn la dretta cumbinaziun da custabs ed ils scrivan sülla lingia da soluziun.

Lura legian ils scolars las pretaisas, fan ün rinch intuorn la dretta cumbinaziun da custabs e tils scrivan sülla lingia da soluziun.


2. La scolasta damonda: «Con dat otg ga otg?»

2. La surmestra ampeara: «Quànt dat otg gea otg?»

2. La magistra dumanda: «Quaunt do och voutas och?»

2. La magistra dumonda: «Quant es ot jadas ot?»


• Risposta: La dunna sevilenta / rispunda il camerier

• Rasposta: La duna savilainta / raspunda igl camarier

• Resposta: La duonna as rabgiainta / respuonda il camarier


c) plaid da sligiaziun: construcziun ACCUMPIGNONTA

c) pled da schliaziùn: construcziùn ACUMPAGNÀNTA

c) pled da soluziun: frasa ACCUMPAGNANTA


• Daco drova ei ina construcziun accumpignonta?

• Partge dovr'igl egna construcziùn acumpagnànta?

• Perche drouva que üna frasa accumpagnanta?


Cura ch'els han finiu l'activitad, san ils pèrs cumparegliar lur sligiaziuns cun quellas dil pèr vischin. Els discuteschan davart differenzas e sesprovan d’anflar sligiaziuns communablas. Silsuenter vegnan las sligiaziuns discutadas en classa.

Cur c'els ân fito l'activitad, san igls peers cumparagliear lur schliaziùn cun quellas digl peer vaschegn. Els discuteschan davart diferenzas a sasprovan da catar schliaziùns comunablas. Suainter vignan las schliaziùns discutadas an classa.

Cur ch'els haun glivro l'activited, paun ils pêrs congualer lur soluziuns cun quellas dal pêrin chantunais. Els discutan davart differenzas e prouvan da chatter soluziuns cumünaivlas. Alura vegnan las soluziuns discutedas in classa.

Cur ch'els han fini l'actività, pon ils pêrins congualar lur soluziuns cun quellas dal pêrin vaschin. Els discutan davart differenzas e prouvan da chattar soluziuns cumünaivlas. Lura vegnan las soluziuns discusas in classa.


Aha manegia il miedi lu tarmettei el inaga tier mei

Aha manegia igl miedi an que cass tarmated el egn'ea tier me

Ah schi disch il meidi ch'Ella fatscha il bain da'l trametter üna vouta tar me

A schi disch il meidi ch'Ella fetscha il bain da til trametter üna jada pro mai


Mintga scolar tacca silsuenter ina dallas sgnoccas en siu cudisch da lavur.

Mintga scular tatga suainter egna da las sgnocas agl sieus cudesch da lavur.

Mincha scolar tacha alura ün dals vizs in sieu cudesch da lavur.

Mincha scolar tacha lura ün dals vizs in seis cudesch da lavur.


Gie, quei ei ver rispunda sia dunna denton mo ina che tschintschava talian.

Ea, quegl e ver raspunda sia duna dantànt me egna ca bagliafava talian.

Schi que es vaira respuonda sia duonna ma be üna chi discurriva taliaun

Schi quai es vaira respuonda sia duonna ma be üna chi discurriva talian


Per evaluar igl exercezi sa il scolast eleger entgins pèrs che prelegian en rollas quei ch’els han scret ellas niblettas. Las differentas variantas vegnan cumparegliadas.

Par evaluar igl exerzezi sa igl surmester eliger anquals peers ca preligian an rolas quegl c'els ân scret agls nivelets. Las diferaintas variantas vignan cumparaglieadas.

Per evaluer l'exercizi po il magister tscherner a duos scolars chi prelegian in rollas que ch'els haun scrit aint illas nüvlettas. Las differentas variantas vegnan congualedas.

Per evaluar l'exercizi po il magister tscherner a duos scolars chi prelegian in rollas quai ch'els han scrit aint illas nüvlettas. Las differentas variantas vegnan congualadas.


• El comic dat ei duas niblettas. Daco stattan el text treis parts denter virgulettas?

• Agl comic dat igl dus nivelets. Partge statan agl text tres parts trànter virguletas?

• I'l comic ho que duos nüvlettas.  Perche sun trais parts dal text traunter virgulettas?

• I'l comic esa duos nüvlettas. Perche sun trais parts dal text tanter virgulettas?


1. Il pirat selegra: «Jeu hai anflau in scazi!»

1. Igl pirat salegra: «Jou ve cato egn stgazi!»

1. Il pirat s'allegra: «Eau d'he chatto ün s-chazi!»

1. Il pirat s'allegra: «Eu n'ha chattà ün s-chazi!»


4. «Fai uorden en tia combra!», camonda il bab.

4. «Fe urden an la tia tgombra!», cumonda igl bab.

4. «Fo uorden in tia chambra!», cumanda il bap.

4. «Fa uorden in tia chombra!», cumonda il bap.


• Dat ei il discuors direct, la construcziun accumpignonta e las virgulettas era en auters lungatgs?

• Exista dascurs direct, la construcziùn acumpagnànta a las virguletas ear an oters lungatgs?

• Do que il discuors direct, la frasa accumpagnanta e las virgulettas eir in otras linguas?

• Daja il discuors direct, la frasa accumpagnanta e las virgulettas eir in otras linguas?


1. La princessa di: «Jeu sun aschi stauncla.»

1. <strong>La prinzessa gi: </strong>«Jou sund aschi stàncla.»

1. La princessa disch: «Eau sun uschè staungla.»

1. La princessa disch: «Eu sun uschè stangla.»


• Tgei ei ina construcziun accumpignonta?

• Che es üna frasa accumpagnanta (culurida cun verd)?

• Che es üna frasa accumpagnanta? (culurida cun verd)


Ils scolars che han neginas cartas ston encurir ina carta cun in segn d'interpuncziun adattau e seposiziunar cun quella denter ils scolars che stattan davontier. Ei il plaz gia occupaus, sa il scolar encurir in’autra carta. Ils scolars communicheschan duront quell’activitad mo cun gèsts. Il scolast terminescha l'activitad, cura ch'el vesa che tut ils plazs ein occupai.

Igls sculars c'ân nignas tgartas ston ancurir egna tgarta cun egn'anzena d'interpuncziùn adatada a saposiziunar cun quella trànter igls sculars ca statan davànt. E igl plaz gea ocupo, sa igl scular ancurir egn'otra tgarta. Igls sculars comunitgeschan durànt quell'activitad me cun gests. Igl surmester terminescha l'activitad, cur c'el veza ca tut igls plazs en ocupos.

Ils scolars chi nun haun üngünas cartas stöglian tschercher üna carta cul segn d'interpuncziun adatto e's pusiziuner cun quella traunter ils scolars chi staun davauntvart. Scha'l lö es già occupo, po il scolar tscherner ün'otra carta. Ils scolars comunicheschan düraunt quist'acitivited be cun fer gests. Il magister glivra l'activited, cur ch'el vezza cha tuot las plazzas sun occupedas.<strong> </strong>

Ils scolars chi nun han ingünas cartas ston tscherchar üna carta cul segn d'interpuncziun adattà e's posiziunar cun quella tanter ils scolars chi stan davantvart. Scha'l lö es fingià occupà, po il scolar tscherner ün'otra carta. Ils scolars comunicheschan dürant quist'acitività be cun far gests. Il magister finischa l'actività, cur ch'el vezza cha tuot las plazzas sun occupadas.


8. «Nua ei mia spada?», sedamonda il cavalier.

8. «Noua e la mia spada?», ampeara igl tgavalier.

8. «Inua es mia speda?», as dumanda il chavalier.

8. «Ingio es mia spada?», as dumonda il chavalier.


7. «En siat minutas», informescha il pilot, «setschentein nus.»

7. «An seat minutas», infurmescha igl pilot, «satschantagn nus.»

7. «In set minuts ans plachains nus, infurmescha il pilot.»

7. «In set minuts ans plachain nus», infuormescha il pilot.


f) Il scolast reparta a mintga pèr duas sgnoccas (M9.2a). Ils scolars suttastrehan las parts dil discuors direct cun differentas colurs. Silsuenter taglian els ora las differentas parts e mettan ellas ella dretga successiun avon els sil pult sin in fegl alv. Ils scolars nodan ussa ils segns d'interpuncziun denter las differentas parts.

f) Igl surmester reparta a mintga peer duas sgnocas (M9.2a). Igls sculars sutastrehan las parts digl discurs direct cun diferaintas calurs. Suainter taglian els or las diferaintas parts a metan ellas an la dretga suczecciùn avànt els segl pult sen egn figl alv. Igls sculars nodan ussa igls legns d'interpuncziùn trànter las diferaintas parts.

f) Il magister scumparta duos vizs (M9.2a) a mincha pêrin. Ils scolars suottastrichan las parts dal discuors direct cun differentas culuors. Alura taglian els our las differentas parts e las mettan illa dretta successiun sün ün fögl alv davaunt els sül pult. Ils scolars notan uossa ils segns d'interpuncziun traunter las differentas parts.

f) Il magister scumparta duos vizs (M9.2a) a mincha pêrin. Ils scolars suottastrichan las parts dal discuors direct cun differentas culurs. Lura taglian els oura las differentas parts e tillas mettan illa dretta successiun sün ün fögl alb davant els sül pult. Ils scolars notan uossa ils segns d'interpuncziun tanter las differentas parts.


8. Il pirat cloma: «Lein attaccar in bastiment!»

8. Igl pirat cloma:« Lagn atatgear que bastimaint!»

8. Il pirat clama: «Attachainsa il bastimaint!»

8. Il pirat cloma: «Attachain il bastimaint!»


• Tgei segns d'interpuncziun ein buca vegni duvrai aschi savens?

• Tge anzenas d'interpuncziùn en betga vagnidas duvradas aschi savens?

• Che segns d'interpuncziun nu sun gnieus druvos uschè suvenz?

• Che segns d'interpuncziun nu sun gnüts dovrats uschè suvent?


• Tgei scolar(s) representa(n) il discuors direct?

• Tge scular(s) represchainta(n) igl dascurs direct?

• Che scolar(s) rapreschainta(n) il discuors direct?


1. Ti vas en vacanzas e mettas la valischa davostier egl auto, numnadamein el ...

1. Tei vas an vacànzas a metas la valischa davos agl auto, numnadameing an la ...

1. Te vast an vacanzas e mettas la valeisch davosvart aint igl auto, vot deir ainten ...

1. Tü vest in vacanzas e mettast la valisch davousvart aint il auto, voul dir, aint illa ...

1. Tü vast in vacanzas e mettast la valisch davovart aint il auto, voul dir, aint illa ...


6. Nus stuein ir ella 9avla alzada e mein perquei cugl ...

6. Nus stuagn ir an la 9. alzada a nagn parquegl cugl ...

6. Nous stuagn eir segl novavel plang e giagn perchegl cun ...

6. Nus stuvains ir sül 9evel plaun e giains perque cul ...

6. Nus stuvain ir sül 9avel plan e giain perquai cul ...


• Preparei in exercezi per vos conscolars, per ch'els sappien trenar e sinquei tener endamen ils plaids. Quei sa esser in giug, in legn ni in'activitad.

• Preparad egn gidamimorgia pigls voss cunsculars, par c'els setgian taner andamaint igls pleds. Quegl sa easser egn gioi, egn legn, egna pùnt d'asen near igl pled sco tal an diferaintas construcziùns.

Prepare en ageid per la memorgia per las vossas conscolaras ed igls voss conscolars per tigneir andamaint igls pleds rumantschs. Chegl pò esser en gi, en angiavign, ena punt d’asen u igl pled scu tal an differentas construcziuns.

• Preparè ün agüd per la memoria per voss conscolars e vossas conscolaras per tgnair adimmaint ils pleds. Que po esser ün gö, ün'ingiuvinera, üna punt d'esan u il pled scu tel in differentas frasas.

• Preparai ün agüd per la memoria per voss conscolars e vossas conscolaras per tgnair adimmaint ils pleds. Quai po esser ün gö, ün'ingiavinera, üna punt d'asen o il pled sco tal in differentas frasas.


8. Il buob sega il pastg el curtgin. El fa quei cul ...

8. Igl buab seia la earva agl curtgegn. El fa quegl cugl ...

8. Igl mattatsch seia l’erva aint igl curtgign cun ena maschina. El fò chegl cun ...

8. Il mat seja l'erva in curtin. El fo que cul ...

8. Il mat seja l'erba in curtin. El fa quai cul ...


b) Fagei ussa da scolast. Rimnei en dus tschun plaids che vus duvreis adina per tudestg e preparei ina minilecziun cun quels.

b) Faged ussa da surmesters a surmestras. Rimnad an dus tschentg pleds ca vus duvraz adigna par tudestg a preparad egna minilecziùn cun quels.

b) Fasche ossa da scolasta u da scolast. Rimne an dus tschintg pleds tgi vous duvrez adegna an tudestg u engles an pe da rumantsch e prepare cun chels ena pitschna lecziun.

b) Fè uossa da magister u da magistra. Ramassè in duos tschinch pleds cha vus druvais adüna in tudas-ch impè da rumauntsch e preparè cun quels üna minilecziun.

b) Fat uossa da magister o da magistra. Ramassai in duos tschinch pleds cha vus dovrais adüna in tudais-ch impè da rumantsch e preparai cun quels üna minilecziun.


• Seias atents cun mussar ad ear cun amprender igls pleds digls voss cunsculars a da las vossas cunscularas, cunquegl c'anzaquànts da quels pleds cumparan an la controla da progress.

Declare bagn igls voss pleds e ste attent cun amprender igls exaimpels dallas vossas conscolaras e digls voss conscolars. Tscherts pleds cumparan pi tard ainten la controlla digl progress.

• Declarè bain voss pleds e stè bain attent cun imprender ils exaimpels da voss conscolars e da vossas conscolaras. Tschertüns da quels pleds cumperan pü tard illa controlla da progress.

• Declerai bain voss pleds e stat bain attent cun imprender ils exaimpels da voss conscolars e da vossas conscolaras. Tschertüns da quels pleds cumparan plü tard illa controlla da progress.


Con bein sas ti romontsch? Has era mintgaton che seschlueta viaden plaids tudestgs ni engles, cura che ti discuoras? Fai ils pensums.

Quànt bagn sas tei rumàntsch? Âs ear mintgatànt pleds tudestgs near angles ca saschluetan veiadaint, cur ca tei bagliafas? Fe las leztgas.

Quant bagn sast te rumantsch? Capetigl mintgatant er a tè tgi te dovras pleds tudestgs u engles, cura tgi te discorras? Fò igls exercezis.

Quaunt bain sest tü rumauntsch? Capita que minchataunt eir a te cha tü drouvast pleds tudas-chs u inglais, cur cha tü discuorrast? Fo las lezchas.

Quant bain sast tü rumantsch? Capita minchatant eir a tai cha tü douvrast pleds tudais-chs o inglais, cur cha tü discuorrast? Fa las lezchas.


7. Igl unviern mettel jeu pli bugen si in ... enstagl dad ina capetscha per tener cauld las ureglias.

7. Igl unviern met jou ple bugent sei egn ... anstagl dad egna tgapetscha par taner tgòld las ureglias.

7. Igl anviern met ia se pi gugent en ... anstagl d’ena tgapitscha per tigneir tgod las ureglias.

7. L'inviern met eau sü pü gugent ün ... invezza d'üna chapütscha per tgnair chod las uraglias.

7. L'inviern met eu sü plü jent ün ... invezza d'üna chapütscha per tgnair chod las uraglias.


5. El fa musica populara. Siu instrument, la ..., drova aria ch'ins stauscha anen ed anora.

5. El fa musica populara. Igl sieus instrumaint, l' ..., funcziunescha cun aria c'ign stoscha anaint ad anor.

5. El fò musica populara. Igl sies instrumaint dovra aria tgi vign produtgeida (fatga) cun trer anor e struclar anaint igl instrumaint. Chel instrumaint ò nom ...

5. El fo musica populera. Sieu instrumaint, ..., drouva ajer chi vain prodüt cun trer inour e schmacher inaint l'instrumaint.

5. El fa musica populara. Seis instrumaint, ..., douvra ajer chi vain prodot cun trar inoura e schmachar inaint l'instrumaint.


c) Rimnei tut las parts che vus haveis preparau pil tutorial e scrivi a fin il script. Controllei, sche vus haveis buc integrau flurs exoticas.

c) Rimnad tut las parts ca vus vez preparo pigl tutorial a scrived a fegn igl script. Controlad, scha vus vez betg integro flurs exoticas.

c) Rimne tot las parts tgi vous vez preparo pigl tutorial e scrive alloura a fegn igl script. Vurde da betg duvrar flours exoticas (pleds tudestgs/engles).

c) Ramassè tuot las parts cha vus vais preparo pel tutorial e scrivè alura a fin il script. Guardè da nun avair integro fluors exoticas.

c) Ramassai tuot las parts cha vus vais preparà pel tutorial e scrivai lura a fin il script. Guardai da nun avair integrà fluors exoticas.


9. Ei ha pluiu aschi bia ch'il ... po buca pli absorbar tut l'aua.

9. Igl â pluvieu aschi blear c'igl ... po betga ple tschafar tut l'aua.

9. I plova schi fitg tgi ... sen veia pò betg piglier se tot l’ava.

9. Ad ho pluvieu telmaing cha'l ... sün via nu po pü piglier sü tuot l'ova.

9. Id ha plovü talmaing cha'l ... sün via nu po plü tour sü tuot l'aua.


2. Ei plova, cura ch'il bab va cun auto. Per veser bein ord finiastra fa el ir ils ...

2. Igl plova cur c'igl bab va cugl auto. Par vaser bagn ord faneastra fa el ir igls ...

2. I plova, cura tgi igl bab vo cun auto. Per vaseir bagn or da fanestra fò el eir ...

2. A plouva, cur cha'l bap vo cul auto. Per vzair bain our da fnestra fo el ir ils ...

2. I plouva, cur cha'l bap va cul auto. Per verer bain our da fanestra fa el ir ils ...


4. Igl accu d'in apparat electronic ei vits. Per cargar el stos ti metter ... dil cabel

4. Igl acu d'egn aparat electronic e vid. Par cargear el stos tei meter la ... digl cabel an la ...

4. Igl accu dad en apparat electronic è veid. Per carger chel stost te metter ... digl cabel ainten ...

4. L'accu d'ün apparat electronic es vöd. Per charger quel stust tü metter ... dal cabel illa ...

4. L'accu d'ün apparat electronic es vöd. Per chargiar quel stoust tü metter ... dal cabel illa ...


10. Quei utschi tarmettevan ins magari sin viadi cun posta. Ei dat biars da quels els marcaus. Igl ei ina ...

10. Que utschi tarmatev'ign magari sen vieadi cun posta. Igl dat blears da quels agls martgieus. Igl e egna ...

10. Chel utschel ins duvrava mintgatant scu currier per transportar posta. I dat blers da chels aint igls martgeas. I sa tracta da ...

10. Quel utschè as druvaiva minchataunt dafatta scu currier per transporter posta. A do bgers da quels illas citeds. Que as tratta dal ...

10. Quel utschè as dovraiva minchatant dafatta sco currier per transportar posta. I sun blers da quels illas citats. I's tratta dal ...


• Scrivi per mintga plaid ina buna construcziun che gida da capir e memorisar il plaid. Nudei ils plaids e las construcziuns en ina tabella e dei ella a vos scolast ni a vossa scolasta da curreger.

• Scrived par mintga pled egna bùna construcziùn ca gida da capir a memorisar igl pled. Nudad igls pleds a las construcziùns an egna tabela a schad cureger quella da la vossa surmestra near digl voss surmester.

Scrive per mintga pled rumantsch ena bunga construcziun tgi geida ad ancleir e tigneir andamaint igl pled. Nude igls pleds e las construcziuns ainten ena tabella e lasche curriger chegl tgi vez scretg dalla vossa scolasta u digl voss scolast.

• Scrivè per mincha pled üna buna frasa chi güda ad incler e tgnair adimmaint il pled. Notè ils pleds e las frasas in üna tabella e laschè correger que cha vais scrit da vos magister u da vossa magistra.

• Scrivai per mincha pled üna buna frasa chi güda ad incleger e tgnair adimmaint il pled. Notai ils pleds e las frasas in üna tabella e laschai correger quai cha vus vais scrit da vos magister o da vossa magistra.


• Ussa essas vus il scolast. Mussei ils plaids a vos conscolars e fagei culla classa il pensum che vus haveis preparau.

• Uss eassas vus an la rola digl surmester. Mussad igls pleds agls voss cunsculars a faged las activitads ca vus vez preparo.

Ossa ischas vous la scolasta u igl scolast. Musse igls pleds allas vossas conscolaras ed agls voss conscolars e fasche las activitads tgi vous vez preparo.

• Uossa essas vus il magister u la magistra. Mussè ils pleds a voss conscolars ed a vossas conscolaras e fè las activiteds cha vus vais preparo.

• Uossa eschat vus il magister o la magistra. Muossai ils pleds a voss conscolars ed a vossas conscolaras e fat las activitats cha vus vais preparà.


a) Co tunan quellas construcziuns tier vus?

a) Co tùnan quellas construcziùns tier vus?

a) Scu tungan las suandontas construcziuns pigl solit tar vous?

a) Cu tunan las seguaintas frasas pel solit tar vus?

a) Co tunan las seguaintas frasas pel solit pro vus?


3. Ti vas cun velo. Ei entscheiva ad ir sutsi e per ch'ei mondi pli tgunsch da far ir las pedalas, midas ti ...

3. Tei vas cugl velo. Igl va ansei a par c'igl vomi ple tgientsch da far ir las pedalas, midas tei igl ...

3. Te vast cun velo. La veia davainta adegna pi erta e per tgi geia pi simpel da pedalar, meidas te ...

3. Tü vest cul velo. La via dvainta adüna pü stipa e per cha giaja pü facil a pedaler, müdast tü ...

3. Tü vast cul velo. La via dvainta adüna plü stipa e per chi giaja plü facil a pedalar, müdast tü ...


Tgei sgnoccas ein las pli legras? Mei alla tscherca e fagei lu ils singuls pass.

Tge sgnocas en las ple legras? Nad a la tscheartga a faged alura igls singuls pass.

Che vizs sun ils pü divertaivels? Gè in tschercha e fè alura ils singuls pass.

Che vizs sun ils plü divertaivels? It in tschercha e fat lura ils singuls pass.


• Exercitei las sgnoccas e fagei cun ellas in film da classa.

• Exerzitad las sgnocas a registrad ellas sco film da classa.

• Exercitè ils vizs e'ls registrè scu film da classa.

• Exercitai ils vizs e tils registrai sco film da classa.


• Fagei en classa ina selecziun dallas sgnoccas che plain a vus il meglier.

• Faged an classa egna selecziùn da las sgnocas ca plen igl miglier a vus.

• Fè in classa üna tscherna dals vizs chi's pleschan il meglder.

• Fat in classa üna tscherna dals vizs chi's plaschan il meglder.


Tgei resuns haveis vus survegniu per vies film?

Tge resùns vez vus survagnieu par igl voss film?

Che resuns vais vus survgnieu per vos film?

Che resuns vais vus surgni per vos film?


b) Emprova da declarar, pertgei ch'ella ei per tei aschi legra.

b) Amprova da declarar, partge c'ella e par te aschi legra.

b) Prouva da declarer, perche ch'el es per te uschè divertaivel.

b) Prouva da declerar, perche ch'el es per tai uschè divertaivel.


• Ponderei co vus saveis presentar ellas e reparti las rollas.

• Studagead co vus savez preschantar ellas a repartged las rolas.

• Ponderè, cu cha vus ils pudais preschanter e scumparti las rollas.

• Ponderai, co cha vus tils pudais preschantar e scumparti las rollas.


Noda sutvart la megliera sgnocca che ti enconuschas.

Noda qua sut la miglra sgnoca ca tei ancanuschas.

Nota suotvart il meglder viz cha tü cugnuoschast.


2. Vus haveis fatg in film da sgnoccas en classa. Tgei resuns haveis vus survegniu? Co ha il capetel en general plaschiu a ti? Fai ils pensums sutvart.

2. Vus vez fatg egn film da sgnocas an classa. Tge resùns vez vus survagnieu? Co â l'unitad plaschieu a tgei an general? Fe las leztgas sutvart.

2. Vus vais fat ün film da vizs in classa. Che resuns vais vus survgnieu? Cu t'ho plaschieu quist'united in generel? Fo las lezchas suotvart.

2. Vus vais fat ün film da vizs in classa. Che resuns vais vus surgni? Co t'ha plaschü quist'unità in general? Fa las lezchas suotvart.


Noda dus commentaris che vus haveis udiu (dils geniturs, dils fargliuns, dalla scolasta ni dil scolast) en discuors direct cun construcziun accumpignonta ed interpuncziun.

Noda dus comentaris ca tei âs udieu (digls geniturs, digls fardagliùns, da la surmestra near digl surmester) an dascurs direct cun construcziùn acumpagnànta ad interpuncziùn.

Notè duos commentars cha vus vais udieu dals genituors, dals fradgliuns, da la magistra u dal magister in fuorma da discuors direct cun frasas accumpagnantas e cull'interpuncziun correcta.

Notai duos commentars cha vus vais dudi dals genituors, dals fradgliuns, da la magistra o dal magister in fuorma da discuors direct cun frasas accumpagnantas e cull'interpuncziun correcta.


Tgei has ti persunalmein empriu en quei capetel? Ranghescha las empremas treis caussas.

Tge âs tei parsunalmeing amprieu an quell'unitad? Noda las tres tgossas ta ca paran las ple impurtàntas.

Che hest tü persunelmaing imprains in quist'united? Nota trais chosas e fo üna rangaziun.

Che hast tü persunalmaing imprais in quist'unità? Nota trais chosas e fa üna rangaziun.


Sche ti stuesses declarar ad enzatgi, daco ch'ei fa senn da s'occupar cun sgnoccas en scola e tgei ch'ins sa tut emprender en quei connex – tgei schesses?

Scha tei stuessas declarar ad anzatgi partge c'igl fa sen da s'ocupar cun sgnocas an scola a tge c'ign sa tut amprender an que conex – tge gessas tei?

Scha tü stuvessast declarer a qualchün, perche cha que fo sen da s'occuper cun vizs in scoula e che cha's po tuot imprender in quist connex – che dschessast?

Scha tü stuvessast declerar ad inchün, perche chi fa sen da s'occupar cun vizs in scoula e che chi's po tuot imprender in quist connex – che dschessast?


Co ha la lavur cullas sgnoccas plaschiu a ti? Fai ina crusch el liug che corrispunda il pli fetg a tiu meini.

Co â la lavur cun las sgnocas plaschieu a tgei? Fe egna crusch agl liac ca coraspunda igl ple fetg agl tieus meni.

Cu t'ho plaschieu la lavur culs vizs? Fo üna crusch al lö chi tuorna per te.

Co t'ha plaschü la lavur culs vizs? Fa üna crusch al lö chi tuorna per tai.


Controllei cul muossavia dil pensum 6 d) tgei che vus haveis aunc da far e fini quei.

Controlad cugl mussaveia da la leztga 6 d) tge ca vus vez ànc da far a fitad quegl.

Controlle cugl mossaveia digl exercezi 6 d), tge tgi vous vez anc da far e fitte chegl.

Controllè cul muossavia da la lezcha 6 d) che cha vus vais auncha da fer e glivrè quelo.

Controllai cul muossavia da la lezcha 6 d) che cha vus vais amo da far e glivrai quai.


4. Tgei ei gartegiau stupent? Tgei ei buca propi gartegiau?

4. Tge e gartagieu stupent? Tge e betga propi gartagieu?

4. Tge è gartagea fitg bagn? Tge è betg propi gartagea?

4. Che es gratagio fich bain? Che nun es propi gratagio?

4. Che es gratià fich bain? Che nun es propa gratià?


9. Tgei muntan las suandontas expressiuns: il tschep dil plaid, in sinonim, in camp semantic, ina locuziun, in brainstorming, in script?

9. Tge mùntan las savundàntas expressiùns: igl tschep digl pled, egn sinonim, egn tgomp semantic, egna locuziùn, egn brainstorming, egn script?

9. Tge montan las suandontas expressiuns: tschep digl pled, sinonim, camp semantic, locuziun, brainstorming, script?

9. Che significhan las seguaintas expressiuns: tschep dal pled, sinonim, champ semantic, locuziun, brainstorming, script?

9. Che significhan las seguaintas expressiuns: tschep dal pled, sinonim, chomp semantic, locuziun, brainstorming, script?


7. Tgei  parts da quell'unitad han (buca) gidau bein vus da far il tutorial?

7. Tge parts da quell'unitad ân (betga) gido bagn a vus da far igl tutorial?

7. Tge parts da chell’unitad on gido bagn a preparar igl tutorial? Tgenegnas èn betg propi stadas en ageid?

7. Che parts da quist'united haun güdo bain a preparer il tutorial? Chenünas nu sun propi stedas ün agüd?

7. Che parts da quist'unità han güdà bain a preparar il tutorial? Chenünas nu sun propa stattas ün agüd?


1. Tgei associaziuns haveis vus cul plaid 'tutorial'?

1. Tge assoziaziùns vez vus cugl pled 'tutorial'?

Tge associaziuns vez vous cugl pled 'tutorial'?

1. Che associaziuns vais vus cul pled 'tutorial'?


8. En tgei temas dall'unitad eis ti ussa in expert? Nua drovas aunc exercezi?

8. An tge temas da l'unitad es tei uss egn expert? Noua dovras ànc exerzezi?

8. Ainten tge tematicas da chel tgapetel ist te ossa en expert/en’experta? Tge stost te anc exercitar migler?

8. In che tematicas in quist'united est tü uossa ün expert/ün'experta? Che stust tü auncha exerciter meglder?

8. In che tematicas in quist'unità est tü uossa ün expert/ün'experta? Che stoust tü amo exercitar meglder?


Tgei flurs che ti enconuschevas aunc buca has ti memorisau duront far il tutorial ni ils auters pensums?

Tge flurs ca tei ancanuschevas ànc betg âs tei memoriso durànt far igl tutorial near las otras leztgas?

Tge flours (pleds) tgi te cunaschevas betg anc ast te tignia andamaint durant tgi te ast fatg igl tutorial u oters exercezis?

Che fluors cha tü nu cugnuschaivast auncha hest tü tgnieu adimmaint düraunt cha tü hest fat il tutorial u oters exercizis?

Che fluors cha tü nu cugnuschaivast amo hast tü tgnü adimmaint dürant cha tü hast fat il tutorial o oters exercizis?


Duront igl entir capetel haveis vus luvrau vid il tutorial. Ussa essas vus prest semtgai per filmar.

Durànt igl antier capetel vez vus luvro ved igl tutorial. Uss eassas vus prest samtgieus par filmar.

Durant igl antier tgapetel vez vous luvro ve digl tutorial. Ossa ischas vous prest prontas e pronts per filmar.

Düraunt tuot il chapitel vais vus lavuro vi dal tutorial. Uossa essas vus sgür pronts per filmer.

Dürant tuot il chapitel vais vus lavurà vi dal tutorial. Uossa eschat vus sgür pronts per filmar.


11. Tgei munta la flur el curtgin da lungatg?

11. Tge mùnta la flur agl curtgegn da lungatg?

11. Tge monta la flour aint igl curtgign da lungatgs?

11. Che significha la flur i'l curtin da lingua?


Exercitei pliras gadas il tutorial, aschia che vus stueis buca leger giu. Forsa vuleis vus aunc far cartas cun cavazzins per buca piarder il fil ni metter il script en in liug zuppau per saver dar mintgaton in'egliada.

Exerzitad pliras geadas igl tutorial, ascheia ca vus stuez betga liger giou igl text. Forza lez vus ànc far tgartas cun tgavazegns par betga pearder igl fil, near meter igl script an egn liac zupo par saver dar mintgatànt egn'iglieada.

Exercite ples gedas igl tutorial, uscheia tgi vous stuez betg ple liger giu digl figl. Forsa lez vous er far cartas cun tgavazzigns per betg perder igl feil u metter igl script en po dalla vart per pudeir dar mintgatant en tgit.

Exercitè püssas voutas il tutorial, uschè cha vus nu stuvais pü ler avaunt. Forsa vulais vus eir fer cartas cun chavazzins per nu perder il fil u metter il script ün pô da la vart per pudair der minchataunt ün sguard.

Exercitai plüssas jadas il tutorial, uschè cha vus nu stuvais plü leger avant. Forsa vulais vus eir far cartas cun chavazzins per nu perder il fil o metter il script ün pa da la vart per pudair dar minchatant ün sguard.


Vus haveis mussau che vus essas experts da plaids.

Vus vez musso ca vus eassas experts da pleds.

Vous vez musso tgi vous cunaschez fitg bagn igls pleds.

Vus vais musso cha vus cugnuschais fich bain ils pleds.

Vus vais muossà cha vus cugnuschais fich bain ils pleds.


6. Tgei vuleis vus ussa forsa empruar ora?

6. Tge vessas vus ussa gust d'ampruvar or?

6. Che vulais vus uossa forsa pruver our?

6. Che vulais vus uossa forsa provar oura?


Vus haveis tschintschau a moda clara ed en in tempo adequat.

Vus vez bagliafo a moda clera ad an egn tempo adequat.

Vous vez discurria an moda clera ed ainten en bung tempo.

Vus vais discurrieu in maniera clera ed in ün tempo adequat.

Vus vais discurrü in maniera clera ed in ün tempo adequat.


Vus haveis mussau che vus essas experts dalla materia.

Vus vez musso ca vus eassas experts da la materia.

Vous vez musso tgi vous cunaschez fitg bagn la tematica.

Vus vais musso cha vus cugnuschais fich bain la tematica.

Vus vais muossà cha vus cugnuschais fich bain la tematica.


5. Tgei haveis vus empriu dils auters tutorials?

5. Tge vez vus amprieu digls oters tutorials?

5. Tge vez vous amprandia cun vurdar igls oters tutorials?

5. Che vais vus imprains cun guarder ils oters tutorials?

5. Che vais vus imprais cun guardar ils oters tutorials?


Per vies tutorial valan ils suandonts criteris:

Pigl voss tutorial valan igls savundànts criteris:

Pigl voss tutorial valan igls suandonts criteris:

Per vos tutorial velan ils seguaints criteris:

Per vos tutorial valan ils seguaints criteris:


10. Co has ti exercitau da memorisar plaids? Tgei va il meglier per tei?

10. Co âs tei exerzito da memorisar pleds? Tge va igl miglier par te?

10. Scu ast te exercito da tigneir andamaint pleds? Tge vo igl migler per tè?

10. Cu hest tü exercito a tgnair adimmaint pleds? Che vo il meglder per te?

10. Co hast tü exercità a tgnair adimmaint pleds? Che va il meglder per tai?


Vus haveis declarau aschia ch'ins capescha tgunsch.

Vus vez declaro ascheia c’ign â capieu bagn.

Vous vez declaro igl cuntign uscheia tgi ins tgapescha bagn.

Vus vais declaro la materia in maniera inclegiantaivla.

Vus vais declerà la tematica in maniera inclegiantaivla.


2. Essas vus cuntents cul tutorial che vus haveis fatg? Pertgei (buc)?

2. Eassas vus cuntaints cugl tutorial ca vus vez fatg? Partge (betg)?

2. Ischas vous cuntaints/cuntaintas cugl tutorial tgi vous vez fatg? Pertge (betg)?

2. Essas cuntaints cul tutorial cha vus vais fat? Perche (na)?

2. Eschat cuntaints cul tutorial cha vus vais fat? Perche (brich)?


Filmei il tutorial. Fagei attenziun co vus sepresenteis: Nua mireis? Discurris dad ault avunda?

Filmad igl tutorial. Faged atenziùn co vus sapreschantaz: Noua vurdaz? Bagliafaz dadòlt avunda?

Filme igl tutorial. Vurde da preschentar bagn: Noua vurdez vous? Discurriz vous cler e dad ot?

Filmè il tutorial. Dè pais ad üna buna preschantaziun: Inua guardais vus? Discurris vus cler e dad ot?

Filmai il tutorial. Dat pais ad üna buna preschantaziun: Ingio guardais vus? Discurris vus cler e dad ot?


Has ti stuiu rir? Daco (buc)? Discutei en classa.

Âs tei stuieu rir? Partge (betg)? Discutad an classa.

Hest tü stuvieu rir? Perche (na)? Discutè in classa.

Hast tü stuvü rier? Perche (brich)? Discutai in classa.


Has ti gia mirau in tutorial? Sche gie, tgeinin?

Â tei schon vurdo egn'eada egn tutorial? Scha ea, tgenegn?

Ast te gio vurdo eneda en tutorial? Schi ea, tgenegn?

Hest tü già guardo üna vouta ün tutorial? Scha schi, chenün?

Hast tü fingià guardà üna jada ün tutorial? Scha schi, chenün?


Tgei parts dil curtgin enconuschas ti gia?

Tge parts digl curtgegn ancanuschas tei gea?

Tge parts digl curtgign canoschas te gio?

Che parts dal curtin cugnuoschast tü già?

Che parts dal curtin cugnuoschast tü fingià?


Drovas ti el mintgadi era plaids dad auters lungatgs? Tgeinins?

Dovras tei agl mintgagi ear pleds dad oters lungatgs? Tgenegns?

Duvrez vous er pleds dad oters lungatgs aint igl voss mintgade? Tgenegns?

Drouvast tü eir pleds d'otras linguas in tieu minchadi? Chenüns?

Drouvast tü eir pleds d'otras linguas in teis minchadi? Chenüns?


Enconuschas ti in ni l'auter simbol che stat sisum il curtgin? Tgei simbol enconuschas ti il meglier e daco gest quel?

Ancanuschas tei l'egn near l'oter simbol ca stat senzum igl curtgegn? Tge simbol ancanuschas tei igl miglier a partge gest quel?

Canoschas te egn u l'oter simbol tgi sa catta sensom igl curtgign? Tge simbol canoschas te igl migler e pertge gist chel?

Cugnuoschast tü ün u l'oter simbol chi's rechatta süsom il curtin? Che simbol cugnuoschast tü il meglder e perche güst quel?

Cugnuoschast tü ün o l'oter simbol chi's rechatta süsom il curtin? Che simbol cugnuoschast tü il meglder e perche güsta quel?


Rimna ideas per in tutorial e noda ellas cheusut.

Remna ideias par egn tutorial a noda ellas gioqua.

Rimna ideias per en tutorial e las noda sotvart.

Ramassa idejas per ün tutorial e not'las suotvart.

Ramassa ideas per ün tutorial e tillas nota suotvart.


4. Era sch'ins vul discuorer sur da plaids, ston ins enconuscher bein quella tematica. Eis ei in num per ina caussa ni in'activitad ni descriva il plaid co enzatgei vesa ora? El curtgin da lungatg che ti has gia empriu d'enconuscher vegn fatg uorden cul lungatg. Studegia il curtgin e rispunda allas damondas.

4. Ear sch'ign vut dascurer davart pleds, ston ign ancanuscher bagn quella tematica. E'gl egn num par egna tgossa near egn'activitad near descriva igl pled co anzatge veza or? Agl curtgegn da lungatg ca tei âs gea amprieu d'ancanuscher vean fatg urden cugl lungatg. Studegia igl curtgegn a raspunda las amparadas.

4. Er schi ins vot discorrer davart pleds, ins stò canoscher bagn igl tema. È chegl en'expressiun per ena tgossa u en'activitad? U descreiva igl pled, scu tgi ensatge vei or? Aint igl curtgign da lungatg tgi te ast gio amprandia a canoscher per part vign fatg urden cugl lungatg. Stebgia igl curtgign e rasponda allas dumondas.

4. Eir scha's voul discuorrer sur da pleds, as stu cugnuoscher bain la tematica. Es que ün'expressiun per üna chosa u ün'activited u descriva il pled, cu cha qualchosa guard'our? I'l curtin da lingua cha tü hest già imprains a cugnuoscher vain fat uorden culla lingua. Stüdgia il curtin e respuonda a las dumandas.

4. Eir schi's voul discuorrer sur da pleds, as stoja cugnuoscher bain la tematica. Es quai ün'expressiun per üna chosa o ün'actività o descriva il pled, co cha alch guard'oura? I'l curtin da lingua cha tü hast fingià imprais a cugnuoscher vain fat uorden culla lingua. Stübgia il curtin e respuonda a las dumondas.


c) Da tgei tematica essas vus gia pigns experts e nua mauncan ils plaids aunc a vus per saver menar in discuors detagliau e precis? Cumpletei la gliesta cun ulteriuras tematicas. Ranghei ussa las treis tematicas ch'interesseschan vus il pli fetg e nudei ellas ella tabella silla proxima pagina.

c) Da tge tematica eassas vus gea pintgs experts a noua màncan igls pleds ànc a vus par saver manar egn dascurs detaglieu a prazis? Cumpletad la glista cun ulteriuras tematicas. Rangad ussa las tres tematicas c'interesseschan vus igl ple fetg a nudad ellas an la tabela sen la proxima pagina.

c) An tge tematicas ischas vusoters gio pitschnas expertas u pitschens experts e noua az mantgan anc igls pleds per pudeir discutar detagls? Cumplette la glista cun ulteriours temas. Fasche ossa rangaziuns digls temas tenor igls tetels e nude chels ainten la tabella.

c) In che tematicas essas vus già pitschens experts ed inua as maunchan auncha ils pleds per pudair discuter in maniera detaglieda ed exacta? Cumplettè la glista cun ulteriuras tematicas. Fè uossa üna rangaziun da vossas trais tematicas predilettas e notè quellas illa tabella sülla prosma pagina.

c) In che tematicas eschat vus fingià pitschens experts ed ingio as mancan amo ils pleds per pudair discuter in maniera detagliada ed exacta? Cumplettai la glista cun ulteriuras tematicas. Fat uossa üna rangaziun da vossas trais tematicas predilettas e notai quellas illa tabella sülla prosma pagina.


tar chels temas canosch ia betg anc blers pleds:


En tiu tgau sesanflan ina massa plaids. Quei ei in grond scazi che ti sas engrondir senza fin. Fai ils differents pensums.

Agl tieus tgieu satgatan fetg blears pleds. Quegl e egn grànd stgazi ca tei sas angrandir sainza fegn. Fe las diferaintas leztgas.

Ainten la tia testa dattigl ena ploma pleds. Chegl è en grond scazi tgi te post angrondaneir sainza fegn. Fasche igls differents exercezis.

In tieu cho ho que prunas da pleds. Que es ün grand      s-chazi cha tü poust ingrandir sainza fin. Fè las differentas lezchas.

In teis cheu esa prunas da pleds. Quai es ün grond          s-chazi cha tü poust ingrondir sainza fin. Fat las differentas lezchas.