Silsuenter teidlan ils scolars da tgei che autras persunas da differentas vegliadetgnas e schlatteinas ein fan e pertgei. Las damondas vegnan discutadas el plenum (a). Tier la davosa damonda sa il scolast far star si ils scolars, per che la classa vesi tgi che sa s'identificar il pli fetg cun tgi e cun tgei.

Suainter tearlan igls sculars da tge ca otras parsùnas da diferaintas vigliadetgnas a schlatas en fan a partge. Las amparadas vignan discutadas agl plenum (a). Tier la davosa amparada sa igl surmester far star sei igls sculars, par ca la classa vezi tgi ca sa s'identifitgear igl ple fetg cun tgi a cun tge.

Siva tedlan igls scolars, da tgi/tge tgi otras persungas (da differenta vigliadetna, donnas ed omens) èn fan e pertge. Las dumondas vignan discutadas aint igl plenum (a). Tar la davosa dumonda fò la scolasta star se igls scolars, per tgi la classa vesa, tgi tgi so s'identifitgier igl pi fitg cun tgi e tge. Ulteriouras dumondas pon accumpagner la discussiun (ev. lascher tadlar anc eneda):

Zieva taidlan ils scolars da che cha otras persunas (da differentas eteds, duonnas-homens) sun fan e perche. Las dumandas vegnan discutedas i'l plenum (a). Tar l'ultima dumanda po il magister fer ster sü als scolars, per cha la classa vezza chi chi's so identificher il pü ferm cun chi e che.

Davo taidlan ils scolars da che cha otras persunas (da differentas etats, duonnas-homens) sun fan e perche. Las dumondas vegnan discutadas in classa (a). Pro l'ultima dumonda po il magister far star sü als scolars, per cha la classa vezza chi chi's sa identifichar il plü ferm cun chi e che.


Co ha vossa famiglia reagau, cura che vus haveis fatg las intervistas?

Co â vossa famiglia reagieu, cur ca vus vez fatg las intervestas?

Scu ò la vossa famiglia reagea, cura tgi vous vez fatg las intervistas?

Cu ho vossa famiglia reagieu, cur cha vus vais fat las intervistas?

Co ha vossa famiglia reagi, cur cha vus vais fat las intervistas?


Silsuenter vegn aunc ina ga tedlau igl audio ed ils scolars fan ils pensums b) en lavur singula e sco pensum da casa (fotografia dalla preit). L'auter di vegnan ils resultats exponi sils pults, aschia ch'ils scolars san ir tras la stanza e leger las rispostas e contemplar las preits ord las combras da lur conscolars. Las suandontas damondas vegnan discutadas en classa:

Suainter vean ànc egna gea tarlo igl audio ad igls sculars fan las leztgas b) an lavur singula a sco leztga da tgea (fotografeia da la pare). L'oter gi vignan igls resultats exponieus segls pults, ascheia c'igls sculars san ir tras la stànza a liger las raspostas a contemplar las pares da las tgombras da lur cunsculars. Las savundàntas amparadas vignan discutadas an classa:

Siva ins pò tadlar anc eneda igl audio ed igls scolars fon igls exercezis b) an lavour individuala e scu pensum a tgesa (fotografia d'ena pare dalla tgombra). Igl proxim de vignan igls resultats exponias segls pults, uscheia tg'igls scolars pon eir tras la stanza e liger las raspostas e vurdar las fotografias. Las suandontas dumondas vignan discutadas an classa:

Zieva as po tadler aunch'üna vouta l'audio e'ls scolars faun las lezchas b) in lavur individuela e scu lezcha a chesa (fotografia d'üna paraid da la chambra). Il prossem di vegnan ils resultats exposts süls pults, uschè cha'ls scolars paun ir tres la staunza da scoula e ler las respostas e guarder las fotografias cha'ls conscolars haun fat da las paraids da chambras. Las seguaintas dumandas vegnan discutedas in classa:

Davo as poja tadlar amo üna jada l'audio e'ls scolars fan las lezchas b) in lavur individuala e sco lezcha a chasa (fotografia d'üna paraid da la chombra). Il prossem di vegnan ils resultats exposts süls pults, uschè cha'ls scolars pon ir tras la stanza da scoula e leger las respostas e guardar las fotografias cha'ls conscolars han fat da las paraids da lur chombras. Las seguaintas dumondas vegnan discusas in classa:


Tgi ei fan d'ina caussa, dalla quala negin auter ei fan?

Tgi e fan d'egna tgossa, da la quala nign oter e fan?

Tgi è scu unic/unica dalla famiglia fan dad ensatge?

Chi es scu unic da la famiglia fan d'üna chosa?

Chi es sco unic da la famiglia fan d'üna chosa?


5. Igl Jann e fan DAD IR CUN VELO, el va bugent sur crapa a rischs a sapartizipescha a cursas.

5. Andrina è fan dad Amy Baserga, perchegl tgi ella è fitg bunga an biatlon ed Andrina fò ò er sezza fatg anc oz chel sport.

5. Ravi es fan da liuns, perque cha'l liun es sia insaina e perque ch'el ils vezza gugent aint il zoo.

5. Ravi es fan da liuns, perquai cha'l liun es sia insaina e perquai ch'el tils vezza jent aint il zoo.


6. Damaris ei fan da HARRY POTTER, perquei ch'ella scriva sezza ed ei fascinada dil mund plein fantasia.

6. L'Emilie e fan da la NATIRA, parquegl c'ign sa amprender blearas novas tgossas ad igl â aschi blears animals a musicànts an la natira.

6. Quirin è fan dalla sia drona, perchegl tgi el catta fascinont, tge ramours tgi ella fò e scu tgi ella sgola schi stabil tras l’aria.

6. Sina es fan da Sidonia Caviezel e da Nina Mayer, perque ch'ella las cugnuoscha persunelmaing e perque ch'ellas faun bellas chanzuns.

6. Sina es fan da Sidonia Caviezel e da Nina Mayer, perquai ch'ella tillas cugnuoscha persunalmaing e perquai ch'ellas fan bellas chanzuns.


7. Aline è fan da sia mamma, perchegl tgi ella è schi legra ed è adegna cò per Aline.

7. Lorin es fan da Harry Potter, perque cha las istorgias sun magicas e plain tensiun.

7. Lorin es fan da Harry Potter, perquai cha las istorgias sun magicas e plain tensiun.


Ben ei fan da LEGUANS, perquei ch'ins sa schar ir els silla bratscha e far tema als auters cun els.

La Viola e fan digl ELIAS, parquegl c'ella â mena lungureala a sa far tarmagls cun el.

Andrin è fan da sia cusregna, perchegl tgi ella solta e canta schi bagn. Ella abitescha an Spagna e vo chest onn sen turnea.

Melia es fan da Pius Schwizer, perque cha quel lavura gugent cun chavals e'ls so dresser.

Melia es fan da Pius Schwizer, perquai cha quel lavura jent cun chavals e tils sa dressar.


Sco finiziun da quell'emprema part fan ils scolars il pensum c) en classa. Ils scolars legian l'emprema construcziun ed il scolast lai tedlar els l'intervista, aschia ch'ils scolars san emplenir la largia e strihar quei ch'ei buca vegniu detg. Suenter che tut las siat intervistas ein vegnidas tedladas, vegnan ils resultats currigi el plenum. Las suandontas damondas san accumpignar la discussiun:

Sco finiziùn da quell'amprema part fan igls sculars la leztga c) an classa. Igls sculars ligian l'amprema construcziùn ad igl surmester lascha tarlar els l'intervesta, ascheia c'igls sculars san amplanir la largia a strischear quegl c'e betga vagnieu getg. Suainter ca tut las seat intervestas en vagnidas tarladas, vignan igls resultats curagieus agl plenum. Las savundàntas amparadas san acumpagnear la discussiùn:

Per fittar l'amprema part fon igls scolars igls exercezis c) an classa. Els ligian scu amprem las construcziuns e la scolasta igls lascha tadlar las registraziuns, uscheia tg'els possan amplaneir las largias e stritgier resp. curriger chegl tgi è fallo. Alloura vignan controllos igls resultats an classa.

Per glivrer la prüma part faun ils scolars las lezchas c) in classa. Els legian la prüma frasa e'l magister als lascha tadler las intervistas, uschè ch'els paun implir las luochas e stricher que chi'd es fos. Alura vegnan correts ils resultats in classa. Las seguaintas dumandas paun accumpagner la discussiun:

Sco finischun da la prüma part fan ils scolars las lezchas c) in classa. Els legian la prüma frasa e'l magister tils lascha tadlar las intervistas, uschè ch'els pon implir las loccas e strichar quai chi'd es fos. Lura vegnan correts ils resultats in classa. Las seguaintas dumondas pon accumpagnar la discussiun:


L'activitad vegn reflectada cullas suandontas damondas:

L'activitad vean reflectada cun las savundàntas amparadas:

L'activitad vign reflectada cun las suandontas dumondas:

L'activited vain refletteda cun agüd da las seguaintas dumandas:

L'actività vain reflettada cun agüd da las seguaintas dumondas:


Silsuenter sligian ils scolars pensum a) ed erueschan tgi ch'ei in veritabel magliacudischs. El plenum vegnan las construcziuns discutadas. Ils scolars che han saviu far ina crusch stattan mintgamai sin peis ed in ni l'auter raquenta/declara. Il davos cumpareglian els tgi che ha saviu far las pli biaras cruschs ed ei pia il pli grond magliacudischs.

Suainter schleian igls sculars la leztga a) ad erueschan tgi c'e egn veritabel magliacudeschs. Agl plenum vignan las construcziùns discutadas. Igls sculars c'ân fatg egna crusch statan mintgame sen pes a l'egn near l'oter raquenta/declara. Igl davos cumpareglian els tgi c'â savieu far las ple blearas cruschs ad e peia igl ple grànd magliacudeschs.

Senchegl schleian las scolaras igls pensums a) e vardan, tgi tgi è ena veira magliacodeschs. Aint igl plenum vignan las construcziuns discutadas. Igl davos cumpareglian ellas, tgi tgi ò fatg las pi bleras crouschs e tgi tgi è ena veira magliacodeschs.

Alura faun ils scolars la lezcha a) e guardan chi dad els chi'd es ün vaira magliacudeschs. Las frasas da l'exercizi a) vegnan discusas in classa. Ils scolars chi haun fat üna crusch tar las singulas frasas staun mincha vouta sü. Els paun eir argumanter lur tscherna. Per glivrer conguelan els la summa da lur cruschs. Quel chi ho fat las pü bgeras cruschs es il pü grand magliacudeschs.

Lura fan ils scolars la lezcha a) e guardan chi dad els chi'd es ün vaira magliacudeschs. Las frasas da l'exercizi a) vegnan discusas in classa. Ils scolars chi han fat üna crusch pro las singulas frasas stan mincha jada sü. Els pon eir argumantar lur tscherna. Per finir congualan els la somma da lur cruschs. Quel chi ha fat las plü bleras cruschs es il plü grond magliacudeschs.


• Tgei caussas ein vossas favoritas? Pertgei?

• Tge tgossas en las vossas favoritas? Partge?

• Tge tgossas èn igls favorits per vusoters? Pertge?


• Co s'imagineis vus ina figura cul num 'magliacudischs'?

• Co s'imaginaz vus egna figura cugl num 'magliacudeschs'?

• Scu t'imagineschas te ena figura cugl nom 'magliacodeschs'?

• Cu s'imaginais vus üna figüra cul nom 'magliacudeschs'?

• Co s'imaginais vus üna figüra cul nom 'magliacudeschs'?


Ils scolars sfeglian en differents cudischs e texts per survegnir in'envesta da tut quei ch'ei dat. Ils scolars duein era survegnir peda duront scola da seprofundar en differentas lecturas e vegnir en in flow da leger.

Igls sculars sfiglian an diferaints cudeschs a texts par survagnir egn'investa ad egna survesta da quegl c'igl dat. Igls sculars den ear survagnir peada durànt las uras da scola da saprofundar an diferaintas lecturas a da vagnir an egn flow da liger.

Las scolaras sfiglian ainten differents codeschs e texts per survagneir en'invista da tot chegl tgi dat. Ellas duessan er survagneir taimp an scola per s'approfundar ainten differentas lecturas e tgappar gost da liger.

Ils scolars e las scolaras sföglian in differents cudeschs e texts per survgnir ün'invista da tuot que cha do. Els dessan eir survgnir temp a scoula per s'approfundir in differentas lectüras e clapper cuvaida da ler.

Ils scolars e las scolaras sföglian in differents cudeschs e texts per surgnir ün'invista da tuot quai chi dà. Els dessan eir surgnir temp a scoula per s'approfundir in differentas lectüras e tschüffer cuaida da leger.


• Tgei historias ein tias historias preferidas?

• Tge istorgias en las tias istorgias preferidas?

• Tge istorgias èn las tias istorgias prefereidas?

• Che istorgias sun tias istorgias predilettas?


• Tgei ei special vid in magliacudischs?

• Tge è spezial ve d'en/d'ena magliacodeschs?

• Che es speciel vi d'ün magliacudeschs?

• Che es special vi d'ün magliacudeschs?


• Tgi raquintava praulas ni historias a ti, cura che ti eras aunc pigns?

• Tgi raquintava praulas near istorgias a tgei, cur ca tei earas ànc pintg?

• Tgi at rachintava praulas u istorgias u at preligiva, cura tgi te eras pitschen/pitschna?

• Chi at quintaiva parevlas u istorgias, cur cha tü d'eirast pitschen?

• Chi at quintaiva parablas o istorgias, cur cha tü d'eirast pitschen?


Per introducir l'unitad presenta il scolast differentas caussas als scolars. D'ina vart ei quei ina media che ha da far cun leger (p.ex. comics, gasetta, giug auditiv, cudisch fetg gries, text), da l'autra vart in object che concuora cun quei (p.ex. in bal, in telefonin, ina scatla da colurs, in sughet, in cani e savetschas). Ils scolars sepostan tenor lur preferientscha dad ina vart u l'autra ed in ni l’auter pren posiziun.

Par introdutgear l'unitad preschainta igl surmester diferaintas tgossas agls sculars. D'egna vart e quegl egn mied c'â da far cun liger (p.ex. comic, giaseta, gioi auditiv, cudesch fetg gross, text), da l'otra vart egn object ca fa concurenza a quel (p.ex. egna bura, egna tgaplegna d'ir cun skis, egn telefonet, egna stgatla da calurs, egn puzzle, egn cani a stgagna). Igls sculars sapostan tanor lur preferientscha d'egna vart near da l'otra a l'egn near l'oter prenda posiziùn.

Per introdueir igl tgapetel preschainta igl scolast differentas tgossas. D'ena vart expona'l meds tgi on da far cun liger (p.ex. comics, gasettas, codeschs fitg gross, texts pi curts), dall'otra vart objects tgi fon concurrenza agl liger (p.ex. ena balla, en telefonign, ena scatla da calours, ena soua da sagleir). Las scolaras sa postan tenor lour preferientscha dad ena vart u l'otra. Egna u l'otra dallas scolaras pò piglier posiziun.

Per introdür l'united preschainta il magister differentas chosas als scolars. El expuona in divers lös in staunza da scoula mezs chi haun da chefer cun ler (p.ex. comics, giazettas, gös auditivs, cudeschs fich gross, texts pü cuorts). In oters lös depuona el ogets chi pudessan eir svaglier l'interess dals scolars (p.ex. üna balla, ün telefonin, üna s-chacla da culuors, üna sua, ün chanè da launa e s-chagnas). Ils scolars vaun tenor lur preferenza tar ün u l'oter oget. Ün pêr scolars paun commenter lur tscherna.

Per introdüer l'unità preschainta il magister differentas chosas als scolars. El expuona in divers lös in stanza da scoula mezs chi han da chefar cun leger (p.ex. comics, gazettas, gös auditivs, cudeschs fich gross, texts plü cuorts). In oters lös depuona el ogets chi pudessan eir svagliar l'interess dals scolars (p.ex. üna balla, ün telefonin, üna trocla da culurs, üna sua, ün chanè da lana e spaits). Ils scolars van tenor lur preferenza pro ün o tschel oget. Ün pêr scolars pon commentar lur tscherna.


Per finir tschenta il scolast la suandonta damonda:

Par fitar fa la surmestra la savundànta amparada:

Per glivrer fo il magister la seguainta dumanda:

Per finir fa il magister la seguainta dumonda:


Ils scolars miran era tgi che ha las pli paucas cruschs e sligian ils pensums b) e c). L'evaluaziun succeda en classa.

Igls sculars vardan ear tgi c'â las ple pocas cruschs a schleian la leztga b) a c). L'evaluaziùn suczeda an classa.

Ellas vardan er, tgi tgi ò las pi pacas crouschs e schleian igl pensum b) e c). L'evaluaziun succeda an classa.

Ils scolars guardan eir chi chi ho fat las pü pochas cruschs e faun alura las lezchas b) e c). L'evaluaziun da quellas vain fatta in classa.

Ils scolars guardan eir chi chi ha fat las plü pacas cruschs e fan lura las lezchas b) e c). L'evaluaziun da quellas vain fatta in classa.


• giois auditivs near giois da cuminànza?


• Co savess ins numnar enzatgi che legia fetg bugen? Co s'imagineis vus quella persuna? Tgei expressiuns per quei tip da carstgaun dat ei en auters lungatgs? (tudestg: Leseratte, Bücherwurm; engles: bookworm; talian: topo di biblioteca; franzos: ver du livre, rat de bibliothèque)

• Co savess ign numnar anzatgi ca ligia fetg bugent? Co s'imaginaz vus quella parsùna? Tge expressiùns par que tip da carstgàn dat igl an oters lungatgs?  (tudestg: Leseratte, Bücherwurm; angles: bookworm; talian: topo di biblioteca; franzos: ver du livre, rat de bibliothèque)

• Tge expressiuns dattigl per chel tip da carstgang an oters lungatgs? (‘verm da codeschs’: Bücherwurm (tudestg), bookworm (engles); 'rat da liger': Leseratte (tudestg), topo di biblioteca (taliang); rat de blibliothèque (franzos)).

• Cu as pudess eir auncha numner a qualchün chi legia fich gugent? (nar/narra da cudeschs, travuondacudeschs). Che caracterisescha ad üna persuna chi legia fich gugent? Che expressiuns per quellas persunas do que in otras linguas? (tudas-ch: Leseratte, Büchernarr, Bücherwurm; inglais: bookworm; taliaun: divoratore/divoratrice di libri, topo di biblioteca; frances: ver du livre, rat de bibliothèque, bibliomane).

• Co as pudessa eir amo nomnar ad inchün chi legia fich jent? (nar/narra da cudeschs, travuondacudeschs). Che caracterisescha ad üna persuna chi legia fich jent? Che expressiuns per quellas persunas daja in otras linguas? (tudais-ch: Leseratte, Büchernarr, Bücherwurm; inglais: bookworm; talian: divoratore/divoratrice di libri, topo di biblioteca; frances: ver du livre, rat de bibliothèque, bibliomane).


Ils scolars raquentan da lur experientschas e fan propostas co ins sa vegnir en quei flow da leger.

Igls sculars raquentan da lur experientschas a fan propostas co ign sa vagnir an que flow da liger.

Las scolaras rachintan da lour experientschas e fon propostas, scu tg'ins savess neir ainten en tal 'flow da liger'.

Ils scolars quintan da lur experienzas e decleran, cu cha's po river in ün 'flow da ler'.

Ils scolars quintan da lur experienzas e decleran, co chi's po rivar in ün 'flow da leger'.


• Haveis vus anflau in sistem ella presentaziun digl uorden? Tgeinin?

• Vez vus cato egn sistem a la preschantaziùn digl urden? Tgenegn?

• Tenor tge gruppas è la roba preschentada neida reparteida?

• As pudess partir aint quists ogets in differentas categorias?

• As pudessa partir aint quists ogets in differentas categorias?


• Tgei legian plitost ils buobs e tgei legian plitost las buobas?

• Tge ligian pletost igls buabs a tge ligian pletost las buabas?

• Tge ligian pitost mattatschs, tge mattatschas? Tge ligian tots?

• Che gener da cudeschs legian püchöntsch ils mats e chenüns püchöntsch las mattas?

• Che gener da cudeschs legian plüchöntsch ils mats e chenüns plüchöntsch las mattas?


• Tgei forzas specialas savess in magliacudischs haver? Tgei sa el meglier ch'ils auters?

• Tge forzas spezialas savess egn magliacudeschs ver? Tge sa el miglier c'oters?

• Tge forzas spezialas savess en magliacodeschs aveir? Tge so el migler tg'igls oters?

• Che capaciteds specielas ho ün magliacudeschs? Che so el/ella meglder cu oters?

• Che capacitats specialas ha ün magliacudeschs? Che sa el/ella meglder co oters?


• Tgei cudisch/autra activitad havess il scolast stuiu mussar, per che ti fusses en mintga cass sedecidius/sedecidida per la lectura?

• Tge cudesch/otra activitad vess igl surmester stuieu mussar, par ca tei vessas an mintga cass sadezidieu par la lectura?

• Tge activitad/tgossa vess igl scolast gia da mussar tgi vusoters fissas franc ias/eidas da chella vart?

• Che cudesch/otra activited vess il magister stuvieu musser, per cha tü at vessast in mincha cas decis/decisa per la lectüra?

• Che cudesch/otra actività vess il magister stuvü muossar, per cha tü at vessast in mincha cas decis/decisa per la lectüra?


• zambergiar in segn da cantun/segnapaginas

• zambargear egn segn da cantùn/segnapaginas

• zamberger en segnapagina / segnacodesch

• zambrager ün segnacudeschs/segnapaginas

• zambriar ün segnacudeschs/segnapaginas


• Enconuscheis vus sezs il flow da leger – quei sentiment da s'approfundar cumpleinamein en in cudisch e d'emblidar il mund entuorn ins? Raquintei.

• Ancunaschez vus sezs igl flow da liger – que santiment da saprofundar cumpletameing an egn cudesch a d'amblidar igl mund anturn ign? Raquintad

• Cunaschez vusoters sez igl 'flow' da liger – chel sentimaint da s'approfundar cumplettamaintg ainten en codesch e d'amblidar igl mond anturn ed anturn? Rachinte.

• Inclegiais vus il pled'flow'? Essas eir vus già stos/stedas üna vouta in ün 'flow da ler' e vais gieu quel sentimaint da sfundrer cumplettamaing in ün cudesch e da schmancher il muond intuorn vus? Quintè.

• Inclegiais vus il pled 'flow'? Eschat eir vus fingià stats/stattas üna jada in ün 'flow da leger' e vais gnü quel sentimaint da sfuondrar cumplettamaing in ün cudesch e d'invlidar il muond intuorn vus? Quintai.


• Tgei cudischs ni historias legevas ni tedlavas ti fetg bugen da pign? Tgei plascheva aschi bein a ti vida quels cudischs e quellas historias?

• Tge cudeschs near istorgias ligevas near tarlavas tei fetg bugent da pintg? Tge plascheva aschi bagn a tgei veda quels cudeschs a quellas istorgias?

• Tge codesch u istorgia plascheva a tè fitg, cura tgi te eras pitschen? Tge plascheva a tè cunzont ve da chel codesch / ve da chell'istorgia?

• Che cudeschs u istorgias legiaivast u tadlaivast tü fich gugent d'iffaunt? Che at plaschaiva impustüt vi da quels cudeschs u quellas istorgias?

• Che cudeschs o istorgias legiaivast o tadlaivast tü fich jent d'uffant? Che at plaschaiva impustüt vi da quels cudeschs o quellas istorgias?


far ina bun'entschatta, per che tuts seigien attents ed hagien marveglias

far egna bùn'antscheata par ca tuts segian atents a vegian marveglias

tscherner ena bung’antschatta per attrer dalunga l’attenziun digls conscolars

tscherner ün bun cumanzamaint per trer dalum l'attenziun dals conscolars e da las conscolaras

tscherner ün bun cumanzamaint per trar subit l'attenziun dals conscolars e da las conscolaras


Criteris per in bien referat dils scolars san esser:

Criteris par egn bùn referat digls sculars san easser:

Criteris per en bung minireferat pon esser

Criteris per ün bun minireferat paun esser:

Criteris per ün bun minireferat pon esser:


discuorrer pür, cur cha tuots sun attents


vurdar segls cunsculars durànt bagliafar


Las gruppas presentan lur criteris alla classa ed il scolast noda els vid la tabla. Il scolast discutescha culs scolars davart ils puncts impurtonts per preparar e far il referat. Ina pusseivladad ei ch'il scolast elegia culla classa treis criteris che duein vegnir risguardai specialmein bein (quels vegnan lu nudai sil model M21.1a). En quei cass fa ei senn d'observar quels criteris duront la presentaziun e da dar in resun.

Las grupas preschaintan lur criteris a la classa ad igl surmester noda els ved la tavla. Igl surmester discutescha cugls sculars igls puncts impurtànts par preparar a far igl referat. Egna pussevladad e c'igl surmester eligia cun la classa tres criteris ca den vagnir risguardos spezialmeing bagn (quels vignan alura nudos segl modèl M21.1a). An que cass fa'gl sen d'observar quels criteris durànt la preschantaziùn a da dar egn resùn.

Las gruppas preschaintan lour criteris alla classa e la scolasta igls noda alla tavla. La scolasta discutescha cugls scolars igls puncts impurtants per preparar e far igl minireferat. Ena pussebladad è tgi la scolasta tscherna cun la classa treis criteris tgi ston neir risguardos an mintga cass aint igl minireferat (chels vignan alloura nudos segl model M21.1a).

Las gruppas preschaintan lur criteris a la classa e'l magister ils nota vi da la tevla. Il magister discuta culs scolars ils puncts importants per preparer e fer il minireferat. Üna pussibilited es cha'l magister tscherna culla classa trais criteris chi stöglian gnir resguardos in mincha cas i'l minireferat (quels vegnan alura notos sül model M21.1a).

Las gruppas preschaintan lur criteris a la classa e'l magister tils nota vi da la tabla. Il magister discuta culs scolars ils puncts importants per preparar e far il minireferat. Üna pussibiltà es cha'l magister tscherna culla classa trais criteris chi ston gnir resguardats in mincha cas i'l minireferat (quels vegnan lura notats sül model M21.1a).


mussar maletgs, fotografias, artechels da fan

mussar maletgs, fotografeias, artetgels da fan

mussar maletgs, fotografias, artetgels da fans

musser purtrets, fotografias, artichels da fan

muossar purtrets, fotografias, artichels da fan


discuorer en in bien tempo (buca memia spert e buca memia plaun)

dascurer an egn bùn tempo (betga megna speart a betga megna plàn)

discorrer ainten en bung tempo (betg mengia spert e betg mengia plang)

discuorrer in ün bun tempo (na memma svelt e na memma plaun)

discuorrer in ün bun tempo (na massa svelt e na massa plan)


Cun rispunder a quella damonda seregordan ils scolars dils criteris per in bien referat.

Cun raspunder quella amparada saragordan igls sculars digls criteris par egn bùn referat.

Cun rasponder alla dumonda sa regordan igls scolars digls criteris per en bung referat.

Cun respuonder a la dumanda s'algordan ils scolars dals criteris per ün bun referat.

Cun respuonder a la dumonda as regordan ils scolars dals criteris per ün bun referat.


Co sto il referat dil president/dalla presidenta esser, per che lez perschuadi la glieud?

Co sto igl referat digl president/da la presidenta easser, par ca lez parschuadi igls cunsculars?

Scu stò esser igl referat digl president/dalla presidenta digl club da fans, per tgi el/ella possa persvader la gliout da davantar commembers/commembras?

Cu stu esser il referat dal president/da la presidenta dal club da fans, per ch'el/ella possa persvader a la glieud?

Co sto esser il referat dal president/da la presidenta dal club da fans, per ch'el/ella possa persvader a la glieud?


b) Ils scolars legian l’incumbensa e fundeschan lur club da fans cun dar in num a quel. Silsuenter discuteschan ils scolars en dus la suandonta damonda e rimnan lur ideas en scret.

b) Igls sculars ligian l’incumbensa a fundeschan lur club da fans cun dar egn num a quel. Suainter discuteschan igls sculars an dus la savundànta amparada e remnan lur ideias an scret.

b) Igls scolars ligian l’incumbensa e creeschan en nom adatto per lour club da fans. Siva discuteschan els an dus la suandonta dumonda e nodan lour ideias:

b) Ils scolars e las scolaras legian l'incumbenza e creeschan ün nom adatto per lur club da fans. Zieva discutan els in duos la seguainta dumanda e notan lur idejas:

b) Ils scolars e las scolaras legian l'incumbenza e fuondan lur club da fans cun til dar ün nom. Davo discutan els in duos la seguainta dumonda e tscherchan ideas in scrit.


discuorer libramein e buca leger giu las notizias

bagliafar librameing a betga liger giou las notiztgas

discorrer libramaintg e betg liger mengia savens las notiztgas

discuorrer libramaing e nu ler giò las notizchas

discuorrer libramaing e nu leger giò las notizchas


• Lupo sa buca, sch'el duei durmir ni mirar il giug. Desinteressaus eis el buca. El ha numnadamein in egl aviert per gie buca munchentar enzatgei. Cura che tut tschels han la febra dil ballapei, vegn ins sez era spert pigliaus dallas medemas emoziuns.

• Igl Lupo sa betga, sch'el degi durmir near vurdar igl gioi. Desinteresso e el betga. El â numnadameing egn îl aviert par gea betga màncantar anzatge. Cur ca tut tschels ân la feavra digl burape, vean ign sez ear speart tschafo da las mademas emoziùns.

Lupo so betg, sch'el duess durmeir u vurdar igl gi. Desinteresso è el ansomma betg. El ò davert angal en unic îgl, per tg’el mantgainta navot. Cura tgi tot igls oters on 'fevra da ballape', davainta er el agito ed emoziunal.

Lupo nu so, sch'el dess durmir u guarder il gö. Dischinteresso nun es el brichafat. El ho aviert be ün unic ögl, per ch'el nu manchainta ünguotta. Cur cha tuot ils oters haun 'feivra da ballapè', dvainta eir el agito ed emoziunel.

Lupo nu sa, sch'el dess durmir o verer il gö. Dischinteressà nun è'l insomma brich. El ha avert be ün unic ögl, per ch'el nu manchainta nöglia. Cur cha tuot tschels han feivra da ballapè, as lascha eir el entusiasmar da l'atmosfera emoziunala.


... ch'ein fans d'ina equipa digl exteriur.

... c'en fans d'egn'equipa digl exteriur.

tgi èn fan d’ena squadra da ballape d’en oter paeis.

... chi sun fan d'üna squedra da ballapè d'ün oter pajais.

chi sun fan d'üna squadra da ballapè d'ün oter pajais.


... ch'ein gia stai sezs el stadion a mirar in impurtont giug da ballapei.

... c'en gea stos sezs egn'ea agl stadion a vurdar egn impurtànt gioi da burape.

tgi èn gio stos sezs / stadas sezzas eneda ainten en stadion a vurdar en gi da ballape.

... chi sun già stos/stedas svess üna vouta in ün stadion a guarder ün gö da ballapè.

chi sun fingià stats/stattas svess üna jada in ün stadion a verer ün gö da ballapè.


Sco introducziun communabla confrunta il scolast ils scolars cullas suandontas damondas:

Sco introducziùn cuminevla confruntescha igl surmester igls sculars cun las savundàntas amparadas:

Per introdueir ainten la tematica fò la scolasta las suandontas dumondas agls scolars:

Per introdür illa tematica fo il magister las seguaintas dumandas a las scolaras ed als scolars:

Per introdüer illa tematica fa il magister las seguaintas dumondas a las scolaras ed als scolars:


... che dedicheschan bia temps liber a lur pissiun.»

... ca deditgeschan blear tains liber a lur passiùn.»

tgi deditgeschan bler taimp liber (èn savens occupos) cun lour idols e passiuns.»

... chi dedicheschan bger temp liber a lur idols e paschiuns.»

chi dedicheschan bler temp liber a lur idols e paschiuns.»


Tgi da vus enconuscha il sportist Nino Schurter e tgei fa el?

Tgi da vus ancanuscha igl sportist Nino Schurter a tge fa el?


... che drovan ina gronda part da lur daners da sac per quella pissiun.

... ca dovran egna grànda part da lur daners da satg par quella passiùn.

tgi dovran ena gronda part da lour raps da cassatga per chella passiun.

... chi drouvan üna granda part da lur raps da giglioffa per quella paschiun.

chi douvran üna gronda part da lur raps da gialoffa per quella paschiun.


Il bab discuora cull'equipa da ballapei svizra. El patratga dad ault e di quei ch'el vuless dir als giugadurs.

Igl bab bagliafa cun l'equipa da burape svizra. El patratga dadòlt a gi quegl c'el less gir agls giujeaders.

Igl bab discorra cun la squadra da ballape svizra. El painsa dad ot e dei chegl tgi el less deir agls giuieders.

Il bap discuorra culla squedra da ballapè svizra. El pensa dad ot e disch que ch'el vuless dir als giuveders.

Il bap discuorra culla squadra da ballapè svizra. El pensa dad ot e disch quai ch'el vuless dir als giovaders.


• El ei nervus, perquei ch'el vul che la squadra svizra gudogni.

• El e narvus, parquegl c'el vut ca la squadra svizra gudogni.

El è nervous, perchegl tgi el vot tgi la squadra svizra gudogna.

El es gniervus, perque ch'el voul cha la squedra svizra guadagna.

El es nervus, perche ch'el voul cha la squadra svizra guadogna.


Ossa stattan an peis tot chels e chellas ...


• Duront giugs impurtonts e naziunals han las squadras bia fans. In fan scosauda persequitescha denton era ils giugs meins impurtonts e sustegn sia equipa era, cura ch'ella spiarda.

• Durànt giois impurtànts a naziùnals ân las squadras blear fans. Egn fan sco igl s'oda parsequitescha dantànt ear igls giois mains impurtànts a sustegna la sia equipa ear cur ca quella pearda.

Durant gis impurtants segl nivel naziunal ed internaziunal on las squadras da ballape blers fans. En dretg fan varda savens er igls gis manc impurtants e sustigna la sia squadra, er schi chella perda en gi.

Düraunt gös importants al nivel naziunel ed internaziunel haun las squedras da ballapè bgers fans. Ün vaira fan guarda suvenz eir ils gös main importants e sustegna sia squedra, eir scha quella perda ün gö.

Dürant gös importants al nivel naziunal ed internaziunal han las squadras da ballapè blers fans. Ün vaira fan guarda suvent eir ils gös main importants e sustegna sia squadra, eir scha quella perda ün gö.


Tgi sa seregurdar dil davos campiunadi da ballapei?

Tgi saragorda digl davos campiunadi da burape?

Tgi sa regorda digl davos campiunadi da ballape?

Chi s'algorda da l'ultim champiunedi mundiel da ballapè?

Chi as regorda da l'ultim campiunadi mundial da ballapè?


Il scolast fa la punt al proxim pensum che setracta d'in club da fans. El fa las suandontas damondas:

Igl surmester fa la pùnt cun la proxima leztga ca satracta d'egn club da fans. El fa las savundàntas amparadas:

La scolasta fò la punt tigl proxim exercezi tgi tracta en club da fans. Ella fò las suandontas dumondas:

Il magister fo la punt a la prosma lezcha chi tratta d'ün club da fans. El fo las seguaintas dumandas:

Il magister fa la punt a la prosma lezcha chi tratta d'ün club da fans. El fa las seguaintas dumondas:


... che han decorau lur combra cun posters da lur pissiun.

... c'ân decoro lur tgombra cun posters da lur passiùn.

tgi on decoro lour tgombra cun posters da lour idols e passiuns.

... chi haun decoro lur chambra cun posters da lur idols e paschiuns.

chi han decorà lur chombra cun posters da lur idols e paschiuns.


... che greschan e sevilan duront il giug sco il bab Arno.

... ca datan bregls a savilan durànt vurdar egn gioi sco igl bab Arno.

tgi fon en sbrigem e sa rabgiaintan durant igl gi scu igl bab Arno.

... chi faun ün sbragizi e's rabgiaintan düraunt il gö scu il bap dad Arno.

chi fan ün sbragizi e's rabgiaintan dürant il gö sco il bap dad Arno.


Per cumpletar il tema 'esser fan en connex cun ballapei' e per far la punt cun autras pissiuns menziuna il scolast differentas constataziuns che han da far culla tematica. Ils scolars che san affirmar las constataziuns stattan si.

Par cumpletar igl tema ‘easser fan an conex cun burape’ a par far la pùnt cun otras passiùns fa igl surmester diferaintas cunstataziùns c'ân da far cun la tematica. Igls sculars ca san cunfirmar las cunstataziùns statan sei.

Per cumplettar igl tema 'esser fan da ballape' e per far la punt tar otras passiuns pò la scolasta far activitads cugls scolars tgi on da far cun la tematica 'ballape'.

Per cumpletter il tema 'esser fan da ballapè' e per fer la punt ad otras paschiuns po il magister fer activiteds culs scolars chi haun da chefer culla tematica 'ballapè'.

Per cumplettar il tema ‘esser fan da ballapè’ e per far la punt ad otras paschiuns po il magister far activitats culs scolars chi han da chefar culla tematica 'ballapè'.


Tgei steilas sportivas enconuscheis vus sin nivel regiunal?

Tge stélas sportivas ancunaschez vus sen nivel regiunal?

Tge profis da sport cunaschez vusoters segl nivel regiunal?

Che profis da sport cugnuschais vus al nivel regiunel?

Che profis da sport cugnuschais vus al nivel regiunal?


... che han viu il final dil davos campiunadi mundial.

... c'ân vieu igl final digl davos campiunadi mundial.

tgi on vurdo igl final digl davos campiunadi mundial/europeic da ballape.

... chi haun vis il finel da l'ultim champiunedi mundiel da ballapè.

chi han vis il final da l'ultim campiunadi mundial da ballapè.


Il scolast concluda il tema da ballapei culs suandonts plaids: «Jeu vesel ch'il potenzial da ballapei en classa ei fetg gronds. Nus havein era gia viu ch'ins sa esser fan da fetg differentas caussas. Ussa less jeu che tut quels stettien si ...

Igl surmester concluda igl tema da burape cugls savundànts pleds: «Jou vez c'igl interess par burape an classa e fetg grànd. Nus vagn ear vieu c'ign sa easser fan da fetg diferaintas tgossas. Ussa less jou ca tuts quels stetian sei ...

La scolasta cuntinuescha cugl tema ballape cugls suandonts pleds: «Ia vei tg'igl voss interess pigl ballape è fitg grond. Nous vagn gio via tg’ins pò esser fan da differentas tgossas ed aveir differents idols. Ossa stattan an peis tot chels e chellas ...

Il magister cuntinuescha cul tema ballapè culs seguaints pleds: «Eau vez cha vos interess pel ballapè es fich grand. Nus vains già vis cha's po esser fan da differentas chosas ed avair differents idols. Uossa staun sü tuot quels e quellas ...

Il magister cuntinuescha cul tema ballapè culs seguaints pleds: «Eu vez cha vos interess pel ballapè es fich grond. Nus vain fingià vis chi's po esser fan da differentas chosas ed avair differents idols. Uossa stan sü tuot quels e quellas ...


... ch'ein fans d'enzatgi ni d'enzatgei.

... chi sun fan da qualchün u da qualchosa.


... ch'ein dil meini che esser fan seigi in hobi.

... c'en digl meni c'easser fan segi egn hobi.

tgi manegian tgi esser fan seia en hobi.

... chi haun l'impreschiun cha esser fan saja ün hobi.

chi han l'impreschiun cha esser fan saja ün hobi.


... ch'ein dil meini che esser fan fetschi ventireivels.

... c'en digl meni c'easser fan fetschi vantirevel.

tgi painsan tgi esser fan fetscha cuntaint.

... chi pensan cha esser fan renda cuntaint.


... ch'ein fans da musica/tennis/cavals (adattar alla classa, aschia che mintga scolar

... c'en fan da musica/tenis/tgavals (adatar a la classa, ascheia ca mintga scular sa star sei egna gea)

tgi èn fan da musica/passlung/tgavals (adattar alla classa, uscheia tgi mintga scolar pò star an peis eneda).

... chi sun fan da musica/passlung/chavals (adatter a la classa, uschè cha mincha scolara e scolar po ster sü üna vouta)

chi sun fan da musica/passlung/chavals (adattar a la classa, uschè cha mincha scolara e scolar po star sü üna jada).


Nus havein tschintschau sur dil ballapei. Haveis vus auters sports che fascineschan vus?

Nus vagn bagliafo da burape. Vez vus oters sports ca faszineschan vus?

Nous vagn discurria digl ballape. Dattigl oters sports tgi az fascineschan?

Nus vains discurrieu dal ballapè. Vais vus oters sports chi's fascineschan?

Nus vain discurrü dal ballapè. Vais vus oters sports chi's fascineschan?


Tgei steilas sportivas enconuscheis vus sin nivel naziunal?

Tge stélas sportivas ancunaschez vus sen nivel naziunal?

Tge profis da sport cunaschez vusoters segl nivel naziunal?

Che profis da sport cugnuschais vus al nivel naziunel?

Che profis da sport cugnuschais vus al nivel naziunal?


... ch'ein gia stai tut nervus duront mirar in giug da ballapei.

... c'en anzacuras stos tut narvus durànt vurdar egn gioi da burape.

tgi èn gio stos nervous / stadas nervousas cun vurdar en gi da ballape.

... chi sun già stos gniervus/stedas gniervusas cun guarder ün gö da ballapè.

chi sun fingià stats nervus/stattas nervusas cun verer ün gö da ballapè.


... ch'eran fans dalla squadra svizra duront il davos campiunadi mundial.

... c'earan fans da la squadra svizra durànt igl davos campiunadi mundial.

tgi on sustignia la squadra naziunala svizra dad omens durant igl davos campiunadi mundial/europeic.

... chi haun sustgnieu la squedra naziunela svizra düraunt l'ultim champiunedi mundiel da ballapè.

chi han sustgnü la squadra naziunala svizra dürant l'ultim campiunadi mundial da ballapè.


... che han oz cheu en scola in artechel da fans da ballapei (mussar el).

... ca ân oz qua an scola egn artetgel da fans da burape (mussar el).

tgi on purto an scola en artetgel da fan da ballape (mussar).

... chi haun mno hoz in scoula ün artichel da fan da ballapè. (musser)

chi han manà hoz in scoula ün artichel da fan da ballapè. (muossar)


... che han gia viu in giug da ballapei.


Par far la pùnt cun la proxima incumbensa ampeara la surmestra tgi ca vegi ànc betga propi cato egna lectura ca fa gust da liger a noua c'ign savess catar quella. Noua dat igl igl ple blear/diferaint nutrimaint par magliacudeschs? (an la biblioteca)

Per far la punt tar la proxima incumbensa dumonda igl scolast, tgi tgi vegia betg anc catto ena lectura tgi fetscha gost e noua tg'ins savess cattar ena tala. Noua dattigl igl pi bler nutrimaint pigls magliacodeschs? (ainten la biblioteca)

Per fer la punt a la prosma incumbenza dumanda il magister chi chi nun hegia auncha chatto ün cudesch u ün text chi fo cuvaida da ler ed inua cha's pudess chatter la lectüra prediletta. Inua do que la 'nudritüra' la pü richa e multifara per magliacudeschs? (in biblioteca)

Per far la punt a la prosma incumbenza dumonda il magister chi chi nun haja amo chattà ün cudesch o ün text chi fa cuaida da leger ed ingio chi's pudess chattar la lectüra prediletta. Ingio daja la 'nudritüra' la plü richa e multifaria per magliacudeschs? (in biblioteca)


2. autura, translatur, editura, graficer, scrivànta, autura, bibliotecar, lectura, marcadànt da cudeschs, tipografa, agent da literatura, criticra da cudeschs, ilustratur, redactura, schurnalist, corectura

2. autura, traductur, editura, grafiker, scriptura, bibliotecar, lectora, librari, tipografa, agent da litteratura, criticra da cudeschs, illustratur, redactura, schurnalista, correcter


Registrescha ina passascha e lai tedlar ina persuna carschida.

• Igl cudesch sto ver egna bùna amprema construcziùn.

• En codesch stò aveir ena bunga amprema construcziun.

• Ün bun cudesch stu avair üna buna prüma frasa.

• Ün bun cudesch sto avair üna buna prüma frasa.


• Co ân voss geniturs a fardagliùns comento las activitads da que bingo?

• Scu on igls voss genitours e fardagliuns commento las activitads da chel bingo?

• Cu haun commento voss genituors e fradgliuns las activiteds dal bingo?

• Co han commentà voss genituors e fradgliuns las activitats dal bingo?


Prelegia ina passascha ad enzatgi ch'ei pli vegls che ti.

• Raquinted davart egn mumaint faszinànt, frustrànt near unic an conex cun quellas activitads.

• Rachinta davart en mond fascinont, frustront u unic an connex cun chellas activitads.

• Raquintè d'ün mumaint fascinant, frustrant u unic in connex cun quistas activiteds.

• Raquintai d'ün mumaint fascinant, frustrant o unic in connex cun quistas activitats.


Legia in toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia egn toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia en toc digl codesch e fò igls pensums.

Legia la penultima part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la penultima part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


Legia la prosma part dal cudesch, respuonda la dumonda e fo las lezchas:

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda a la dumonda e fa las lezchas:


• Colligia ellas tenor las relaziuns ch'ellas han ina cun l'autra (cor = buna relaziun, rudi = relaziun neutrala, cametg = schliata relaziun).

• Culeia ellas tanor las relaziùns c'ellas ân l'egna cun l'otra (cor = bùna relaziùn, rudi = relaziùn neutrala, tgametg = schleata relaziùn).

• Colliescha ellas tenor las relaziuns tgi ellas on egna cun l'otra (cor = bunga relaziun, cres = relaziun neutrala, tgametg = schleta relaziun).

• Colliesch'las tenor las relaziuns ch'ellas haun üna cun l'otra (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrela, sajetta: noscha relaziun).

• Tillas collia tenor las relaziuns ch'ellas han üna cun tschella (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrala, sajetta: noscha relaziun).


En connex culla lectura dil cudisch survegnan ils scolars ell'incumbensa 7 il pensum da preparar ina scatla tematica e da presentar il cudisch cun agid da quella. Els decoreschan ed empleinan ina scatla da calzers cun caussas, maletgs ed uorden che va a prau cun lur cudisch.

An conex cun la lectura digl cudesch survignan igls sculars tier l'incumbensa 7 la leztga da preparar egna stgatla tematica a da preschantar igl cudesch cun agid da quella. Els decoreschan ad amplaneschan egna stgatla da calzers cun tgossas, maletgs ad objects ca van a pro cun lur cudesch.

La lectura individuala cun la creaziun digl diari da liger è pensum a tgesa. Ella pò pero er accumpagner la lavour agls tgapetels cugls differents exercezis an classa davart geners da text (exercezi 4) e deisas/craps da scarpitsch (exercezi 6/6.1). Igl scolast pò er dar peda da liger e cumplettar igl diari (p.ex. scu finiziun dalla lecziun).

In connex culla lectüra dal cudesch survegnan ils scolars ill'incumbenza 7 la lezcha da preparer üna s-chacla tematica e da preschantar il cudesch cun agüd da quella. Els decoreschan üna s-chacla da s-charpas cun culuors e purtrets e l'implan cun ogets chi s'affaun cun lur cudesch.

In connex culla lectüra dal cudesch survegnan ils scolars ill'incumbenza 7 la lezcha da preparar üna trocla tematica e da preschantar il cudesch cun agüd da quella. Els decoreschan üna trocla da s-charpas cun culurs e purtrets e tilla implischan cun ogets chi s'affan cun lur cudesch.


Ligia en toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Per tgei va ei en tiu cudisch? Resumescha quei che ti has legiu en treis construcziuns.

• Par tge va'gl agl tieus cudesch? Resumescha an tres construcziùns quegl ca tei âs ligieu.

• Per tge vogl aint igl ties codesch? Resumescha chegl tgi te ast gio ligia cun treis construcziuns.

• Da che tratta tieu cudesch? Resüma que cha tü hest let in trais frasas.

• Da che tratta teis cudesch? Resüma quai cha tü hast let in trais frasas.


Ulteriuras ideas en connex cul diari da leger:

Ulteriuras ideias an conex cugl diari da liger:

Ulteriouras ideias an connex cugl diari da liger:

Ulteriuras idejas in connex cul diari da ler:

Ulteriuras ideas in connex cul diari da leger:


• Co schesses ti quei che quellas persunas han detg per tudestg (ni per romontsch sch'igl ei in cudisch tudestg)?

• Co gessas tei par tudestg quegl ca quellas parsùnas ân getg (near par rumàntsch sch'igl e egn cudesch tudestg)?

• Scu schessas te chegl per tudestg? U per rumantsch, sch'igl codesch è ainten en oter lungatg?

• Cu dschessast tü que cha quellas persunas haun dit in tudas-ch (u in rumauntsch, scha tü legiast ün cudesch tudas-ch)?

• Co dschessast tü quai cha quellas persunas han dit in tudais-ch (o in rumantsch, scha tü legiast ün cudesch tudais-ch)?


• Savess ins crear in teater ord la historia da quei cudisch? Pertgei (buc)?

• Savess ign crear egn teater ord l'istorgia da que cudesch? Partge (betg)?

• Ins savess crear en teater dall'istorgia? Pertge (betg)?

• As pudess creer ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (na)?

• As pudessa crear ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (brich)?


• Va alla tscherca da treis caussas ch'ein vegnidas detgas el cudisch e noda ellas en peis gaglina en tiu diari.

• Va a la tscheartga da tres tgossas ca vignan getgas agl cudesch a noda ellas an pes gagliegna agl tieus diari.

• Tschertga treis tgossas tgi èn neidas detgas aint igl ties codesch. Noda cun igls segns dad interpuncziun pigl discurs direct (virgulettas u peis-gagligna «»).

• Tschercha trais frasas chi vegnan 'discurridas' (discuors direct) da persunas in tieu cudesch e not'las in virgulettas in tieu diari.

• Tschercha trais frasas chi vegnan 'discurrüdas' (discuors direct) da persunas in teis cudesch e tillas nota in virgulettas in teis diari.


… in cudisch che cuntegn quasi mo maletgs.

… egn cudesch ca cuntegna quasi me maletgs.

... en codesch tgi cuntigna prest angal maletgs.

... ün cudesch chi cuntegna surtuot purtrets.

... ün cudesch chi cuntegna impustüt purtrets.


… ina biografia (in cudisch che raquenta la veta d’ina persuna reala).

… egna biografeia (egn cudesch ca raquenta la veta d’egna parsùna reala).

... ena biografia (en codesch tgi rachinta la veta d'ena persunga reala).

... üna biografia (ün cudesch chi descriva la vita d’üna persuna reela).

... üna biografia (ün cudesch chi descriva la vita d’üna persuna reala).


• Noda dus tratgs communabels da tei e dalla persuna.

• Noda dus tratgs cuminevels da te a da quella parsùna.

• Noda dus tratgs communabels da tè e dalla persunga principala.

• Nota duos trats cumünaivels da te e da la persuna.

• Nota duos trats cumünaivels da tai e da la persuna.


• Co ei igl artg dalla tensiun staus en quei cudisch? Malegia el en tiu diari e marchescha ils puncts culminonts ed ils puncts ils pli bass.

• Co e la curva da la tensiùn sto an que cudesch? Malegia ella agl tieus diari a marcescha igls puncts culminànts ad igls puncts igls ple bass.

• Scu è stada la tensiun aint igl ties codesch? Malegia en artg da tensiun aint igl ties diari e marchescha igls puncts culminonts ed igls puncts igls pi bass

• Cu es l'arch da tensiun dal cudesch? Disegna'l in tieu diari e markescha ils puncts culminants e'ls puncts ils pü bass.

• Co es l'arch da tensiun dal cudesch? Til disegna in teis diari e markescha ils puncts culminants e'ls puncts ils plü bass.


• Malegia la persuna principala da tiu cudisch.

• Malegia la parsùna prinzipala digl tieus cudesch.

• Malegia la persunga principala digl ties codesch.

• Disegna la persuna principela da tieu cudesch.

• Disegna la persuna principala da teis cudesch.


Legia il davos toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia igl davos toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia igl davos toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumandas:

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumondas:


3. Ussa survegnan ils scolars il pensum d'encurir en gruppas da dus ni treis cudischs tenor ils criteris dil model da copiar M3.2a. Il scolast sa tenor giavisch cumpletar la rimnada cun ulteriurs exemplars.

3. Ussa survignan igls sculars la leztga d'ancurir an grupas da dus near da tres cudeschs tanor igls criteris digl modèl da cuptgear M3.2a. La surmestra sa tanor giavisch cumpletar la rimnada cun ulteriurs exemplars.

3. Ossa survignan las scolaras igl model M3.2a, tenor igl qual ellas ston tschartger dus u treis codeschs. Igl scolast pò tenor giaveisch cumplettar la rimnada cun ulteriours exaimpels.

3. Uossa survegnan ils scolars e las scolaras la lezcha da chatter in gruppas da duos u trais ils cudeschs tenor ils criteris dal model da copcher (M3.2a). Scha que fo dabsögn, po il magister cumpletter u modificher las incumbenzas per las singulas gruppas.

3. Uossa survegnan ils scolars e las scolaras la lezcha da chattar in gruppas da duos o trais ils cudeschs tenor ils criteris dal model da copchar (M3.2a). Schi fa dabsögn, po il magister cumplettar o modifichar las incumbenzas per las singulas gruppas.


• Con bein ha il cudisch plaschiu a ti sin ina scala da 0 (insumma buca bein) tochen 10 (fantastic)? Argumentescha.

• Quànt bagn â igl cudesch plaschieu a tgei sen egna scala da 0 (anzuma betga bagn) antocen 10 (fantastic)? Argumantescha.

• Quant bagn at ò plaschia igl codesch? Fò ena scala da 0 anfignen 10. Noda, noua tgi igl ties codesch stat. Argumentescha.

• Quaunt bain t'ho plaschieu il cudesch sün üna scala da 0 (insomma na) fin 10 (fantastic). Argumantescha.

• Quant bain t' ha plaschü il cudesch sün üna scala da 0 (insomma na) fin 10 (fantastic). Argumantescha.


• Tgei schabegia ella historia? Resumescha quei ch'ei schabegiau tochen ussa en treis construcziuns.

• Tge schabegia an l'istorgia? Resumescha an tres construcziùns quegl c'e schabigieu tocen ussa.

• Tge capeta ainten l'istorgia? Resumescha an treis construcziuns chegl tgi è capito anfignen ossa.

• Che capita ill'istorgia? Resüma que chi'd es capito fin uossa in trais frasas.

• Che capita ill'istorgia? Resüma quai chi'd es capità fin uossa in trais frasas.


• Sentas ti la queida da leger quei cudisch? Pertgei (buc)?

• Âs tei cuveda da liger que cudesch? Partge (betg)?

• Ast te gost da liger chel codesch? Pertge (betg)?

• Vessast tü cuvaida da ler quist cudesch? Perche (na)?

• Vessast tü cuaida da leger quist cudesch? Perche (brich)?


• Il scolast copiescha ord singuls cudischs l'emprema (ina) passascha. Ils scolars emprovan d'attribuir ella al dretg cudisch mo cun veser la cuviarta ed il tetel.

• Igl surmester coptga ord singuls cudeschs l'amprema/egna passascha. Igls sculars amprovan d'atribuir ella agl dretg cudesch me cun vaser la cuvearta ad igl tetel.

• Igl scolast coptga da singuls codeschs ena passascha. Las scolaras amprovan da l'attribueir agl dretg codesch cun angal vaseir la cuverta ed igl tetel.

• Il magister copcha üna passascha da singuls cudeschs. El metta ils cudeschs sün üna maisa e prelegia la prüma passascha. Ils scolars examineschan las cuvertas e'ls tituls dals differents cudeschs e pondereschan cun che cudesch cha la passascha s'affo. Cur cha la classa ho chatto la soluziun, segua la prosma passascha.

• Il magister copcha üna passascha da singuls cudeschs. El metta ils cudeschs sün üna maisa e prelegia la prüma passascha. Ils scolars examineschan las cuvertas e'ls titels dals differents cudeschs e pondereschan cun che cudesch cha la passascha s'affa. Cur cha la classa ha chattà la soluziun, segua la prosma passascha.


• presentar igl autur/l'autura dil cudisch

• preschantar igl autur/l'autura digl cudesch

• preschentar igl autour/l'autoura digl codesch

• preschanter l'autur/l'autura dal cudesch

• preschantar l'autur/l'autura dal cudesch


• Tgei persunas cumparan el cudisch? Noda ils nums dallas pli impurtontas sin ina pagina dubla da tiu diari da leger.

• Tge parsùnas cumparan agl cudesch? Noda igls nums da las parsùnas las ple impurtàntas sen egna pagina dubla digl tieus diari da liger.

• Tge persungas cumparan aint igl codesch? Noda igls noms dallas persungas las pi impurtantas sen ena pagina dobla digl ties diari da liger.

• Che persunas cumperan i'l cudesch? Nota ils noms da las pü importantas sün üna pagina dobla da tieu diari da ler.

• Che persunas cumparan aint il cudesch? Nota ils noms da las plü importantas sün üna pagina dubla da teis diari da leger.


• Quant bain t'ha plaschü il cudesch sün üna scala da 0 (insomma na) fin 10 (fantastic). Argumantescha.


… in cudisch da maletgs per affons pigns.

… egn cudesch da maletgs par unfànts pintgs.

... en codesch da maletgs per unfants pitschens.

... ün cudesch da purtrets per iffaunts pitschens.

... ün cudesch da purtrets per uffants pitschens.


… in cudisch cun ina cuviarta extraordinaria.

... egn cudesch cun egna cuvearta extraordinaria.

... en codesch cun ena cuverta extraordinaria.

... ün cudesch cun üna cuverta extraordinaria.


• Savess ins crear in teater ord la historia da quei cudisch? Pertgei (buc)?

• Savess ign crear egn teater ord l'istorgia da que cudesch? Partge (betg)?

• Ins savess crear en teater dall'istorgia? Pertge (betg)?

• As pudess creer ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (na)?

• As pudessa crear ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (brich)?


Legia in toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia egn toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia en toc digl codesch e fò igls pensums.

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda la dumonda e fo las lezchas:

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda a la dumonda e fa las lezchas:


Ligia en toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia la tschinchevla part da tieu cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la tschinchavla part da teis cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Colligia ellas tenor las relaziuns ch'ellas han ina cun l'autra (cor = buna relaziun, rudi = relaziun neutrala, cametg = schliata relaziun).

• Culeia ellas tanor las relaziùns c'ellas ân l'egna cun l'otra (cor = bùna relaziùn, rudi = relaziùn neutrala, tgametg = schleata relaziùn).

• Colliescha ellas tenor las relaziuns tgi ellas on egna cun l'otra (cor = bunga relaziun, cres = relaziun neutrala, tgametg = schleta relaziun).

• Colliesch'las tenor las relaziuns ch'ellas haun üna cun l'otra (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrela, sajetta: noscha relaziun).

• Tillas collia tenor las relaziuns ch'ellas han üna cun tschella (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrala, sajetta: noscha relaziun).


2. Suenter che tut ils scolars han fatg il quiz serimnan els el plenum ed han endamen dallas rispostas dil quiz e l'organisaziun dalla biblioteca. Ils scolars han ussa la pusseivladad da tschentar al bibliotecar/alla bibliotecara las damondas ch'els han formulau el pensum a). Allas damondas da schazetg rispunda la bibliotecara ni il bibliotecar. La scolara ni il scolar ch’ei staus il pli datier dil diember survegn in pign premi (p.ex. in zucher).

2. Suainter ca tut igls sculars ân fatg igl quiz saremnan els agl plenum a discuteschan las raspostas digl quiz a l'organisaziùn da la biblioteca. Igls sculars ân ussa la pussevladad da far agl bibliotecar/a la bibliotecara las amparadas c'els ân formulo an la leztga a). A las amparadas da schazageada raspunda la bibliotecara near igl bibliotecar. La sculara near igl scular c'e sto igl ple datier digl diember survean egn pintg premi.

2. Siva tgi tottas on fatg igl pensum, sa rimnan ellas aint igl plenum e vardan ansemen las raspostas. Ossa on las scolaras la pussebladad da far las dumondas alla bibliotecara/agl bibliotecar (formulo aint igl pensum a). Allas dumondas da stema rasponda la bibliotecara/igl bibliotecar.

2. Zieva cha'ls scolars haun fat l'ingiuvinera, as radunan els e discutan las respostas da l'ingiuvinera e l'organisaziun da la biblioteca. La bibliotecara/il bibliotecar respuonda a las dumandas cha'ls scolars vaivan preparo illa lezcha a) ed indicha ils numers in connex cullas dumandas da stima. La scolara u il scolar chi'd es il pü daspera al totel survain ün pitschen premi (p.ex. ün comics u üna revista per iffaunts).

2. Davo cha'ls scolars han fat l'ingiavinera, as radunan els e discutan las respostas da l'ingiavinera e l'organisaziun da la biblioteca. La bibliotecara/il bibliotecar respuonda a las dumondas cha'ls scolars vaivan preparà illa lezcha a) ed indicha ils nomers in connex cullas dumondas da stima. La scolara o il scolar chi'd es il plü dastrusch al total survain ün pitschen premi (p.ex. ün comics o üna revista per uffants).


• Pertgei has ti eligiu gest quei cudisch? Raquenta tgei ch’ei stau la raschun decisiva per quella schelta.

• Partge âs tei eligieu gest que cudesch? Raquenta tge c'e sto la raschùn dezisiva par quella schelta.

• Pertge ast te gist tscharnia chel codesch? Rachinta, tge tgi è sto decisiv per tè.

• Perche hest tü tschernieu güst quist cudesch? Raquinta che chi'd es sto il motiv decisiv per tia tscherna.

• Perche hast tü tschernü güsta quist cudesch? Raquinta che chi'd es stat il motiv decisiv per tia tscherna.


• Tgei plai a ti vida la persuna principala? Tgei quetas ti meins bien?

• Tge ple a tgei ved la parsùna prinziala? Tge ple mains bagn a tgei?

• Tge at plai ve dalla persunga principala? Tge cattas te manc bung?

• Che at plescha vi da la persuna principela? Che at pera main bun?

• Che at plascha vi da la persuna principala? Che at para main bun?


• Va alla tscherca d'ina illustraziun (fotografia/maletg) che corrispunda il pli fetg al liug, nua che la historia sespleiga e tacca en quella el diari da leger.

• Va a la tscheartga d'egna ilustraziùn (fotografeia/maletg) ca coraspunda igl ple fetg agl liac, noua ca l'istorgia sasvilupescha a tatga aint quella agl diari da liger

• Tschertga ena fotografia u en maletg tgi corresponda igl pi fitg agl li, noua tgi l'istorgia capeta. Tatga chel/chella aint igl diari da liger.

• Vo in tschercha d'üna illustraziun (fotografia/purtret) chi correspuonda il pü ferm al lö, inua cha l'istorgia capita e tach'la aint il diari da ler.

• Va in tschercha d'üna illustraziun (fotografia/purtret) chi correspuonda il plü ferm al lö, ingio cha l'istorgia capita e tilla tacha aint il diari da leger.


• Metta il tetel dil cudisch en connex culla historia.

• Meta igl tetel digl cudesch an conex cun l'istorgia.

• Metta igl tetel digl codesch an connex cun l'istorgia.

• Metta il titul dal cudesch in connex cull'istorgia.

• Metta il titel dal cudesch in connex cull'istorgia.


• Tgei plaids cumparan adina puspei ed han ina muntada speciala per quella historia? Noda silmeins treis.

• Tge pleds cumparan adigna puspe ad ân egna muntada speziala par quell'istorgia? Noda seglmains tres.

• Tge pleds cumparan adegna puspe ed on da far spezialmaintg cun l'istorgia? Noda aglmanc treis.

• Che pleds cumperan adüna darcho ed haun üna significaziun speciela per l'istorgia? Nota almain trais.

• Che pleds cumparan adüna darcheu ed han üna significaziun speciala per l'istorgia? Nota almain trais.


• Co ei igl artg dalla tensiun staus en quei cudisch? Malegia el en tiu diari e marchescha ils puncts culminonts ed ils puncts ils pli bass.

• Co e la curva da la tensiùn sto an que cudesch? Malegia ella agl tieus diari a marcescha igls puncts culminànts ad igls puncts igls ple bass.

• Scu è stada la tensiun aint igl ties codesch? Malegia en artg da tensiun aint igl ties diari e marchescha igls puncts culminonts ed igls puncts igls pi bass

• Cu es l'arch da tensiun dal cudesch? Disegna'l in tieu diari e markescha ils puncts culminants e'ls puncts ils pü bass.

• Co es l'arch da tensiun dal cudesch? Til disegna in teis diari e markescha ils puncts culminants e'ls puncts ils plü bass.


• Co schesses ti quei che quellas persunas han detg per tudestg (ni per romontsch sch'igl ei in cudisch tudestg)?

• Co gessas tei par tudestg quegl ca quellas parsùnas ân getg (near par rumàntsch sch'igl e egn cudesch tudestg)?

• Scu schessas te chegl per tudestg? U per rumantsch, sch'igl codesch è ainten en oter lungatg?

• Cu dschessast tü que cha quellas persunas haun dit in tudas-ch (u in rumauntsch, scha tü legiast ün cudesch tudas-ch)?

• Co dschessast tü quai cha quellas persunas han dit in tudais-ch (o in rumantsch, scha tü legiast ün cudesch tudais-ch)?


• Co finescha il cudisch? Havesses ti spitgau quella finiziun? Argumentescha e descriva tias spetgas.

• Co va igl cudesch a fegn? Vessas tei spitgieu quella finiziùn? Argumantescha a descriva las tias spetgas.

• Vessas te spitgia chella finiziun? Argumentescha e descreiva, tge tgi te vessas spitgia.

• Cu glivra il cudesch? Hest tü fat quint cun quella fin? Argumantescha e descriva las aspettativas cha tü vaivast.

• Co finischa il cudesch? Hast tü fat quint cun quella fin? Argumantescha e descriva las aspettativas cha tü vaivast.


• Sentas ti la queida da leger quei cudisch? Pertgei (buc)?

• Âs tei cuveda da liger que cudesch? Partge (betg)?

• Ast te gost da liger chel codesch? Pertge (betg)?

• Vessast tü cuvaida da ler quist cudesch? Perche (na)?

• Vessast tü cuaida da leger quist cudesch? Perche (brich)?


1. La viseta en biblioteca entscheiva cun in quiz. Per crear il quiz sto il scolast ir ordavon en biblioteca e cumpletar il model M3.1a-b cullas rispostas correctas e fallidas. Il scolast copiescha il quiz e surdat el als scolars sco emprema incumbensa en biblioteca. Ils scolars van lu (persuls ni en gruppas da dus) alla tscherca dallas rispostas. La finala sedat il plaid-clav (TRUVAGLIA). Il(s) scolar(s) che ha(n) anflau sco emprem(s) il plaid-clav survegnan in pign premi.

1. La visita an la biblioteca antscheva cun egn quiz. Par crear igl quiz sto la surmester ir an la biblioteca a cumpletar igl modèl M3.1a-b cun las raspostas corectas a faladas. Igl surmester coptga igl quiz a surdat el agls sculars sco amprema incumbensa an la biblioteca. Igls sculars van alura (sulets near an grupas da dus) a la tscheartga da las raspostas. la finala sadat igl pled-clav (TRUVAGLIA). Igl(s) scular(s) c'â(n) cato sco amprem(s) igl pled clav survean egn pintg premi.

1. La viseta ainten la biblioteca antscheva cun en quiz. Per crear igl quiz stò igl scolast eir ordavant ainten la biblioteca e cumplettar igl model M3.1a-b cun las raspostas correctas e falladas. Igl scolast coptga igl quiz ed igl surdat allas scolaras scu amprema incumbensa ainten la biblioteca. La finala dattigl igl pled-clav (TRUVAGLIA).

1. La visita in biblioteca cumainza cun ün'ingiuvinera. Per creer l'ingiuvinera stu il magister ir ouravaunt in biblioteca e cumpletter il model M3.1a-b cullas respostas correctas e fosas. Il magister copcha l'ingiuvinera e la surdo als scolars ed a las scolaras scu prüm'incumbenza in biblioteca. Ils scolars vaun alura (sulets u in gruppas da duos) in tschercha da las respostas. A la fin do que il pled d'clev (TRUVAGLIA). Il scolar (u il 'tamdem' da scolars) chi ho chatto il prüm il pled d'clev survain ün pitschen premi.

1. La visita in biblioteca cumainza cun ün'ingiavinera. Per crear l'ingiavinera sto il magister ir ouravant in biblioteca e cumplettar il model M3.1a-b cullas respostas correctas e fosas. Il magister copcha l'ingiavinera e tilla surdà als scolars ed a las scolaras sco prüm'incumbenza in biblioteca. Ils scolars van lura (sulets o in gruppas da duos) in tschercha da las respostas. A la fin daja il pled clav (TRUVAGLIA). Il scolar (o il 'tamdem' da scolars) chi ha chattà il prüm il pled clav survain ün pitschen premi.


Sco evaluaziun san ins far las suandontas activitads en stanza da scola:

Sco evaluaziùn san ign far las savundàntas activitads an la stànza da scola:

Scu evaluaziun ins pò far las suandontas activitads an stanza da scola:

Scu evaluaziun as po fer las seguaintas activiteds in staunza da scoula:

Sco evaluaziun as poja far las seguaintas activitats in stanza da scoula:


• Tgei persuna fusses ti bugen ella historia? Argumentescha tia risposta.

• Tge parsùnas fussas tei bugent an l'istorgia? Argumantescha la tia rasposta.

• Tge persunga fissas te gugent ainten l'istorgia? Argumentescha (daclera, pertge).

• Che persuna füssast tü gugent ill'istorgia? Argumantescha tia resposta.

• Che persuna füssast tü jent ill'istorgia? Argumantescha tia resposta.


Legia la terza part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la terza part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Il scolast prelegia ina passascha ord in cudisch pachetau en. Ils scolars enqueran in tetel adattau ed emprovan da classificar il cudisch aschi bein sco pusseivel. Ils scolars elegian silsuenter mintgin sezs in cudisch, senza ch’ils conscolars sappien da tgei cudisch ch'ei setracta. Quel vegn era pachetaus en aschia ch'ins vesa buca la cuviarta. Silsuenter elegian ils scolars ina pagina adattada ed exerciteschan da preleger quella. Ils conscolars ston lignar da tgei cudisch ch’ei setracta. Ev. san ins era mo schar lignar la sort da text, p.ex. praula, crimi, cudisch tematic ni schar encurir in tetel che va a prau.

• La surmestra preligia egna passascha ord egn cudesch pacato aint ascheia, c'ign veza betga la cuvearta ad igl tetel. Igls sculars anquieran egn tetel adato ad amprovan da classifitgear igl cudesch aschi bagn sco pussevel. Igls sculars eligian suainter mintgegn sez egn cudesch, sainza c'igls cunsculars setgian da tge cudesch c'igl satracta. Quel vean ear pacato aint ascheia c'ign veza betga la cuvearta. Suainter eligian igls sculars egna pagina adatada ad exerziteschan da preliger quella. Igls cunsculars ston angiavinar da tge cudesch c'igl satracta. Ev. san ign ear me schar angiavinar la sort da text, p.ex. praula, crimi, cudesch tematic near schar ancurir egn tetel ca va a pro.

• Il magister prelegia ün extrat d'ün cudesch cun üna cuverta. Ils scolars tscherchan ün titul adatto e prouvan da classificher il cudesch il pü bain pussibel. Els tschernan alura minchün svess ün cudesch, sainza il musser als conscolars. Alura mettan els sü üna cuverta per zupper il titul dal cudesch. Els tschernan üna passascha adatteda ch'els exerciteschan a preler. Ils conscolars stöglian ingiuviner da che cudesch cha que as tratta. Eventuelmaing as po eir auncha lascher ingiuviner il gener da cudesch (p.ex. 'parevla', 'crimi', 'cudesch tematic', ...) u lascher chatter ün titul chi pudess s'affer cul cudesch.

• Il magister prelegia ün extrat d'ün cudesch cun üna cuverta. Ils scolars tscherchan ün titel adattà e prouvan da classifichar il cudesch il plü bain pussibel. Els tschernan lura minchün svess ün cudesch, sainza til muossar als conscolars. Lura mettan els sü üna cuverta per zoppar il titel dal cudesch. Els tschernan üna passascha adattada ch'els exerciteschan a preleger. Ils conscolars ston ingiavinar da che cudesch chi's tratta. Eventualmaing as poja eir amo laschar ingiavinar il gener da cudesch (p.ex. 'parabla', 'crimi', 'cudesch tematic', ...) o laschar chattar ün titel chi pudess s'affar cul cudesch.


La lectura individuala culla creaziun dil diari vegn ademplida sco pensum da casa. Ella sa denton era accumpignar la lavur vid il capetel cullas incumbensas en classa davart geners da text (incumbensa 4) e disas/craps da scarpetsch (incumbensa 5). Il scolast sa da temps en temps (p.ex. sco finiziun da mintga lecziun) dar peda da leger e da cumpletar il diari da leger.

La lectura individuala cun la creaziùn digl diari vean adamplida sco leztga da tgea. Ella sa dantànt ear acumpagnear la lavur ved igl capetel cun las incumbensas an classa davart geners da text (incumbensa 4) a disas/craps da scarpetsch (incumbensa 5). La surmestra sa da tains an tains (p.ex. sco finiziùn da mintga lecziùn) dar peada da liger a da cumpletar igl diari da liger.

La lectüra individuela culla creaziun dal diari vain fatta scu lezcha a chesa. Ella po però eir accumpagner la lavur dal chapitel cullas incumbenzas in classa davart geners da text (incumbenza 4) ed adüs/craps da s-champütsch (incumbenza 5). Il magister po minchataunt (p.ex. per conclüder singulas lecziuns) der temp per ler e cumpletter il diari da ler.

La lectüra individuala culla creaziun dal diari vain fatta sco lezcha a chasa. Ella po però eir accumpagnar la lavur dal chapitel cullas incumbenzas in classa davart geners da text (incumbenza 4) ed adüs/craps da s-champütsch (incumbenza 5). Il magister po minchatant (p.ex. per conclüder singulas lecziuns) dar temp per leger e cumplettar il diari da leger.


Il scolars scrivan in diari da leger. Per quei intent dat il scolast a mintga scolar in carnet pign (format A5 ni A6), el qual ils scolars commenteschan la lectura dil cudisch. El diari taccan ils scolars las incumbensas (sils models M3.3a-g) e nodan patratgs e damondas en connex culs pensums che vegnan reparti dil scolast suenter ina lectura. Ils scolars ston emplenir ina pagina dubla suenter mintga part da lectura. Els taccan en l'incumbensa previda e dattan risposta allas damondas, els astgan denton era nudar atgnas contribuziuns ni damondas. Il scolast rimna da temps en temps ils diaris da leger e scriva lien in resun (cun rispli). Alla fin san ils scolars decorar il diari da leger tenor la tematica dil cudisch e tenor agen gust.

Igl sculars scrivan egn diari da liger. Par que intent dat la surmestra a mintga scular egn pintg carnet (format A5 near A6), agl qual igls sculars comenteschan la lectura digl cudesch. Agl diari tatgan igls sculars las incumbensas (segls modèls M3.3a-g) a nodan patratgs ad amparadas an conex cun las leztgas ca vignan repartgidas digl surmester suainter egna lectura. Igls sculars amplaneschan egna pagina dubla suainter mintga part da lectura. Els tatgan aint l'incumbensa previda a raspundan las amparadas, mo els dastgan ear nudar atgnas cuntribuziùns near amparadas. Igl surmester remna da tains an tains igls diaris da liger a scriva liaint egn resùn (cun risplei). A la fegn san igls sculars decorar igl diari da liger tanor la tematica digl cudesch a tanor agen gust.

Ils scolars e las scolaras scrivan ün diari da ler. Per quella lavur scumparta il magister a mincha scolar ün quadern pitschen (format A5 o A6). Il cudesch cha'ls scolars haun tschernieu in biblioteca vain partieu aint in set parts. Per mincha part do il magister ün'incumbenza (cf. models M3.3a-g) cha'ls scolars elavureschan a chesa. Els tachan l'incumbenza in lur diari, respuondan a las dumandas e notan impissamaints e commentars in connex culla lectüra da lur cudeschs. Els paun eir noter egnas contribuziuns u dumandas. Ils scolars implan per mincha incumbenza üna pagina dobla in lur diari. Il magister ramassa da temp in temp ils diaris da ler e scriva ün resun (cun rispli). A la fin paun ils scolars decorer il diari da ler tenor la tematica dal cudesch u tenor lur egen gust.

Ils scolars e las scolaras scrivan ün diari da leger. Per quella lavur scumparta il magister a mincha scolar ün quadern pitschen (format A5 o A6). Il cudesch cha'ls scolars han tschernü in biblioteca vain parti aint in set parts. Per mincha part dà il magister ün'incumbenza (cf. models M3.3a-g) cha'ls scolars elavuran a chasa. Els tachan aint l'incumbenza in lur diari, respuondan a las dumondas e notan impissamaints e commentars in connex culla lectüra da lur cudeschs. Els pon eir notar aignas contribuziuns o dumondas. Ils scolars implischan per mincha incumbenza üna pagina dubla in lur diari. Il magister ramassa da temp in temp ils diaris da leger e scriva ün resun (cun rispli). A la fin pon ils scolars decorar il diari da leger tenor la tematica dal cudesch o tenor lur agen gust.


… in cudisch per emprender in auter lungatg.

... egn cudesch par amprender egn oter lungatg.

... en codesch per amprender en oter lungatg.

... ün cudesch per imprender ün'otra lingua.


• Tgei persunas cumparan el cudisch? Noda ils nums dallas pli impurtontas sin ina pagina dubla da tiu diari da leger.

• Tge parsùnas cumparan agl cudesch? Noda igls nums da las parsùnas las ple impurtàntas sen egna pagina dubla digl tieus diari da liger.

• Tge persungas cumparan aint igl codesch? Noda igls noms dallas persungas las pi impurtantas sen ena pagina dobla digl ties diari da liger.

• Che persunas cumperan i'l cudesch? Nota ils noms da las pü importantas sün üna pagina dobla da tieu diari da ler.

• Che persunas cumparan aint il cudesch? Nota ils noms da las plü importantas sün üna pagina dubla da teis diari da leger.


• Noda dus tratgs communabels da tei e dalla persuna.

• Noda dus tratgs cuminevels da te a da quella parsùna.

• Noda dus tratgs communabels da tè e dalla persunga principala.

• Nota duos trats cumünaivels da te e da la persuna.

• Nota duos trats cumünaivels da tai e da la persuna.


• Malegia la persuna principala da tiu cudisch.

• Malegia la parsùna prinzipala digl tieus cudesch.

• Malegia la persunga principala digl ties codesch.

• Disegna la persuna principela da tieu cudesch.

• Disegna la persuna principala da teis cudesch.


Legia in toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia egn toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia en toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


… egn cudesch ca fa gust da vurdar aint.

... en codesch tgi fò gost da vurdar liaint.

... ün cudesch chi fo cuvaida da sföglier.

... ün cudesch chi fa quaida da sfögliar.


• Per tgei va ei en tiu cudisch? Resumescha quei che ti has legiu en treis construcziuns.

• Par tge va'gl agl tieus cudesch? Resumescha an tres construcziùns quegl ca tei âs ligieu.

• Per tge vogl aint igl ties codesch? Resumescha chegl tgi te ast gio ligia cun treis construcziuns.

• Da che tratta tieu cudesch? Resüma que cha tü hest let in trais frasas.

• Da che tratta teis cudesch? Resüma quai cha tü hast let in trais frasas.


Ligia en toc digl codesch e fò igls pensums.

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda la dumonda e fo las lezchas:

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda a la dumonda e fa las lezchas:


• Va alla tscherca d'ina illustraziun (fotografia/maletg) che corrispunda il pli fetg al liug, nua che la historia sespleiga e tacca en quella el diari da leger.

• Va a la tscheartga d'egna ilustraziùn (fotografeia/maletg) ca coraspunda igl ple fetg agl liac, noua ca l'istorgia sasvilupescha a tatga aint quella agl diari da liger

• Tschertga ena fotografia u en maletg tgi corresponda igl pi fitg agl li, noua tgi l'istorgia capeta. Tatga chel/chella aint igl diari da liger.

• Vo in tschercha d'üna illustraziun (fotografia/purtret) chi correspuonda il pü ferm al lö, inua cha l'istorgia capita e tach'la aint il diari da ler.

• Va in tschercha d'üna illustraziun (fotografia/purtret) chi correspuonda il plü ferm al lö, ingio cha l'istorgia capita e tilla tacha aint il diari da leger.


Legia l'emprema part da tiu cudisch e fai ils suandonts pensums en tiu diari da leger:

Ligia l'amprema part digl tieus cudesch a fe las savundàntas leztgas agl tieus diari da liger:

Ligia l'amprema part digl ties codesch. Rasponda allas suandontas dumondas aint igl ties diari da liger.

Legia la prüma part da tieu cudesch e fo las seguaintas lezchas in tieu diari da ler:

Legia la prüma part da teis cudesch e fa las seguaintas lezchas in teis diari da leger:


• Tgei plai a ti vida la persuna principala? Tgei quetas ti meins bien?

• Tge ple a tgei ved la parsùna prinziala? Tge ple mains bagn a tgei?

• Tge at plai ve dalla persunga principala? Tge cattas te manc bung?

• Che at plescha vi da la persuna principela? Che at pera main bun?

• Che at plascha vi da la persuna principala? Che at para main bun?


• Tgei plaids cumparan adina puspei ed han ina muntada speciala per quella historia? Noda silmeins treis.

• Tge pleds cumparan adigna puspe ad ân egna muntada speziala par quell'istorgia? Noda seglmains tres.

• Tge pleds cumparan adegna puspe ed on da far spezialmaintg cun l'istorgia? Noda aglmanc treis.

• Che pleds cumperan adüna darcho ed haun üna significaziun speciela per l'istorgia? Nota almain trais.

• Che pleds cumparan adüna darcheu ed han üna significaziun speciala per l'istorgia? Nota almain trais.


• Co ei igl artg dalla tensiun staus en quei cudisch? Malegia el en tiu diari e marchescha ils puncts culminonts ed ils puncts ils pli bass.

• Co e la curva da la tensiùn sto an que cudesch? Malegia ella agl tieus diari a marcescha igls puncts culminànts ad igls puncts igls ple bass.

• Scu è stada la tensiun aint igl ties codesch? Malegia en artg da tensiun aint igl ties diari e marchescha igls puncts culminonts ed igls puncts igls pi bass

• Cu es l'arch da tensiun dal cudesch? Disegna'l in tieu diari e markescha ils puncts culminants e'ls puncts ils pü bass.

• Co es l'arch da tensiun dal cudesch? Til disegna in teis diari e markescha ils puncts culminants e'ls puncts ils plü bass.


• Co schesses ti quei che quellas persunas han detg per tudestg (ni per romontsch sch'igl ei in cudisch tudestg)?

• Co gessas tei par tudestg quegl ca quellas parsùnas ân getg (near par rumàntsch sch'igl e egn cudesch tudestg)?

• Scu schessas te chegl per tudestg? U per rumantsch, sch'igl codesch è ainten en oter lungatg?

• Cu dschessast tü que cha quellas persunas haun dit in tudas-ch (u in rumauntsch, scha tü legiast ün cudesch tudas-ch)?

• Co dschessast tü quai cha quellas persunas han dit in tudais-ch (o in rumantsch, scha tü legiast ün cudesch tudais-ch)?


Legia il davos toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia igl davos toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia igl davos toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumandas:

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumondas:


• Con bein ha il cudisch plaschiu a ti sin ina scala da 0 (insumma buca bein) tochen 10 (fantastic)? Argumentescha.

• Quànt bagn â igl cudesch plaschieu a tgei sen egna scala da 0 (anzuma betga bagn) antocen 10 (fantastic)? Argumantescha.

• Quant bagn at ò plaschia igl codesch? Fò ena scala da 0 anfignen 10. Noda, noua tgi igl ties codesch stat. Argumentescha.

• Quaunt bain t'ho plaschieu il cudesch sün üna scala da 0 (insomma na) fin 10 (fantastic). Argumantescha.

• Quant bain t'ha plaschü il cudesch sün üna scala da 0 (insomma na) fin 10 (fantastic). Argumantescha.


• Tgei schabegia ella historia? Resumescha quei ch'ei schabegiau tochen ussa en treis construcziuns.

• Tge schabegia an l'istorgia? Resumescha an tres construcziùns quegl c'e schabigieu tocen ussa.

• Tge capeta ainten l'istorgia? Resumescha an treis construcziuns chegl tgi è capito anfignen ossa.

• Che capita ill'istorgia? Resüma que chi'd es capito fin uossa in trais frasas.

• Che capita ill'istorgia? Resüma quai chi'd es capità fin uossa in trais frasas.


• Pertgei has ti eligiu gest quei cudisch? Raquenta tgei ch’ei stau la raschun decisiva per quella schelta.

• Partge âs tei eligieu gest que cudesch? Raquenta tge c'e sto la raschùn dezisiva par quella schelta.

• Pertge ast te gist tscharnia chel codesch? Rachinta, tge tgi è sto decisiv per tè.

• Perche hest tü tschernieu güst quist cudesch? Raquinta che chi'd es sto il motiv decisiv per tia tscherna.

• Perche hast tü tschernü güsta quist cudesch? Raquinta che chi'd es stat il motiv decisiv per tia tscherna.


Suenter la viseta fan ils scolars il pensum b) sco pensum da casa.

Suainter la visita an la biblioteca fan igls sculars la leztga b) sco leztga da tgea.

Siva la viseta fon las scolaras igl pensum b) scu pensum a tgesa.

Zieva la visita in biblioteca faun ils scolars la lezcha b) a chesa.

Davo la visita in biblioteca fan ils scolars la lezcha b) a chasa.


• Agesses ti tuttina sco la persuna principala en quella historia? Pertgei (buc)? Argumentescha.

• Agessas tei tutegna sco la parsùna prinzipala an quell'istorgia? Partge (betg)? Argumantescha.

• Faschessas te igl madem scu la persunga principala dall'istorgia? Pertge (betg)? Argumentescha.

• Agissast tü listess scu la persuna principela ill'istorgia? Perche (na)? Argumantescha.

• Agissast tü listess sco la persuna principala ill'istorgia? Perche (brich)? Argumantescha.


• Tgei persuna fusses ti bugen ella historia? Argumentescha tia risposta.

• Tge parsùnas fussas tei bugent an l'istorgia? Argumantescha la tia rasposta.

• Tge persunga fissas te gugent ainten l'istorgia? Argumentescha (daclera, pertge).

• Che persuna füssast tü gugent ill'istorgia? Argumantescha tia resposta.

• Che persuna füssast tü jent ill'istorgia? Argumantescha tia resposta.


Legia la penultima part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la penultima part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


Ligia en toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia la terza part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la terza part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Malegia la parsùna prinzipala digl tieus cudesch.

• Malegia la persunga principala digl ties codesch.

• Disegna la persuna principela da tieu cudesch.

• Disegna la persuna principala da teis cudesch.


• Va alla tscherca da treis caussas ch'ein vegnidas detgas el cudisch e noda ellas en peis gaglina en tiu diari.

• Va a la tscheartga da tres tgossas ca vignan getgas agl cudesch a noda ellas an pes gagliegna agl tieus diari.

• Tschertga treis tgossas tgi èn neidas detgas aint igl ties codesch. Noda cun igls segns dad interpuncziun pigl discurs direct (virgulettas u peis-gagligna «»).

• Tschercha trais frasas chi vegnan 'discurridas' (discuors direct) da persunas in tieu cudesch e not'las in virgulettas in tieu diari.

• Tschercha trais frasas chi vegnan 'discurrüdas' (discuors direct) da persunas in teis cudesch e tillas nota in virgulettas in teis diari.


• Co finescha il cudisch? Havesses ti spitgau quella finiziun? Argumentescha e descriva tias spetgas.

• Co va igl cudesch a fegn? Vessas tei spitgieu quella finiziùn? Argumantescha a descriva las tias spetgas.

• Vessas te spitgia chella finiziun? Argumentescha e descreiva, tge tgi te vessas spitgia.

• Cu glivra il cudesch? Hest tü fat quint cun quella fin? Argumantescha e descriva las aspettativas cha tü vaivast.

• Co finischa il cudesch? Hast tü fat quint cun quella fin? Argumantescha e descriva las aspettativas cha tü vaivast.


Legia in toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia egn toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia en toc digl codesch e fò igls pensums.


Legia la prosma part dal cudesch, respuonda la dumonda e fo las lezchas:

Legia la prosma part dal cudesch, respuonda a la dumonda e fa las lezchas:


Ligia l'amprema part digl ties codesch. Rasponda allas suandontas dumondas aint igl ties diari da liger.

Legia la prüma part da tieu cudesch e fo las seguaintas lezchas in tieu diari da ler:

Legia la prüma part da teis cudesch e fa las seguaintas lezchas in teis diari da leger:


• Che pleds cumperan adüna darcho ed haun üna significaziun speciela per l'istorgia? Nota almain trais.

• Che pleds cumparan adüna darcheu ed han üna significaziun speciala per l'istorgia? Nota almain trais.


• Noda dus tratgs communabels da tei e dalla persuna.

• Noda dus tratgs cuminevels da te a da quella parsùna.

• Noda dus tratgs communabels da tè e dalla persunga principala.

• Nota duos trats cumünaivels da te e da la persuna.

• Nota duos trats cumünaivels da tai e da la persuna.


• Metta il tetel dil cudisch en connex culla historia.

• Meta igl tetel digl cudesch an conex cun l'istorgia.

• Metta igl tetel digl codesch an connex cun l'istorgia.

• Metta il titul dal cudesch in connex cull'istorgia.

• Metta il titel dal cudesch in connex cull'istorgia.


• far in signalament d'ina figura dil cudisch

• far egn signalamaint d'egna figura digl cudesch

• fer ün signalamaint d'üna figüra dal cudesch

• far ün signalamaint d'üna figüra dal cudesch


• Colligia ellas tenor las relaziuns ch'ellas han ina cun l'autra (cor = buna relaziun, rudi = relaziun neutrala, cametg = schliata relaziun).

• Culeia ellas tanor las relaziùns c'ellas ân l'egna cun l'otra (cor = bùna relaziùn, rudi = relaziùn neutrala, tgametg = schleata relaziùn).

• Colliescha ellas tenor las relaziuns tgi ellas on egna cun l'otra (cor = bunga relaziun, cres = relaziun neutrala, tgametg = schleta relaziun).

• Colliesch'las tenor las relaziuns ch'ellas haun üna cun l'otra (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrela, sajetta: noscha relaziun).

• Tillas collia tenor las relaziuns ch'ellas han üna cun tschella (cour: buna relaziun, rinch: relaziun neutrala, sajetta: noscha relaziun).


• Tgei plaids cumparan adina puspei ed han ina muntada speciala per quella historia? Noda silmeins treis.

• Tge pleds cumparan adigna puspe ad ân egna muntada speziala par quell'istorgia? Noda seglmains tres.

• Tge pleds cumparan adegna puspe ed on da far spezialmaintg cun l'istorgia? Noda aglmanc treis.


Ligia igl davos toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumandas:

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumondas:


• Va alla tscherca d'ina illustraziun (fotografia/maletg) che corrispunda il pli fetg al liug, nua che la historia sespleiga e tacca en quella el diari da leger.

• Va a la tscheartga d'egna ilustraziùn (fotografeia/maletg) ca coraspunda igl ple fetg agl liac, noua ca l'istorgia sasvilupescha a tatga aint quella agl diari da liger

• Tschertga ena fotografia u en maletg tgi corresponda igl pi fitg agl li, noua tgi l'istorgia capeta. Tatga chel/chella aint igl diari da liger.

• Vo in tschercha d'üna illustraziun (fotografia/purtret) chi correspuonda il pü ferm al lö, inua cha l'istorgia capita e tach'la aint il diari da ler.

• Va in tschercha d'üna illustraziun (fotografia/purtret) chi correspuonda il plü ferm al lö, ingio cha l'istorgia capita e tilla tacha aint il diari da leger.


• Ei quei plitost in cudisch da buobs ni da buobas? Argumentescha.

• E quegl pletost egn cudesch par buabs near par buabas? Argumantescha.

• È chegl pitost en codesch da mattatschas u da mattatschs? Argumentescha.

• Es que püchöntsch ün cudesch per mats u per mattas? Argumantescha.

• Es quai plüchöntsch ün cudesch per mats o per mattas? Argumantescha.


Legia la tschinchevla part da tieu cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la tschinchavla part da teis cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Tgei plai a ti vida la persuna principala? Tgei quetas ti meins bien?

• Tge ple a tgei ved la parsùna prinziala? Tge ple mains bagn a tgei?

• Tge at plai ve dalla persunga principala? Tge cattas te manc bung?

• Che at plescha vi da la persuna principela? Che at pera main bun?

• Che at plascha vi da la persuna principala? Che at para main bun?


• Che persuna füssast tü gugent ill'istorgia? Argumantescha tia resposta.

• Che persuna füssast tü jent ill'istorgia? Argumantescha tia resposta.


… in cudisch cun historias da detectivs.

… egn cudesch cun istorgias da detectivs.

... en codesch cun istorgias da detectivs.

... ün cudesch cun istorgias da detectivs.


• Per tgei va ei en tiu cudisch? Resumescha quei che ti has legiu en treis construcziuns.

• Par tge va'gl agl tieus cudesch? Resumescha an tres construcziùns quegl ca tei âs ligieu.

• Per tge vogl aint igl ties codesch? Resumescha chegl tgi te ast gio ligia cun treis construcziuns.

• Da che tratta tieu cudesch? Resüma que cha tü hest let in trais frasas.

• Da che tratta teis cudesch? Resüma quai cha tü hast let in trais frasas.


• Sentas ti la queida da leger quei cudisch? Pertgei (buc)?

• Âs tei cuveda da liger que cudesch? Partge (betg)?

• Ast te gost da liger chel codesch? Pertge (betg)?

• Vessast tü cuvaida da ler quist cudesch? Perche (na)?

• Vessast tü cuaida da leger quist cudesch? Perche (brich)?


• scriver ina brev ad ina figura dil cudisch

• scriver egna breav ad egna figura digl cudesch

• screiver ena brev ad ena figura digl codesch

• scriver üna charta ad üna figüra dal cudesch


• Tschercha trais frasas chi vegnan 'discurridas' (discuors direct) da persunas in tieu cudesch e not'las in virgulettas in tieu diari.

• Tschercha trais frasas chi vegnan 'discurrüdas' (discuors direct) da persunas in teis cudesch e tillas nota in virgulettas in teis diari.


• Tge parsùnas fussas tei bugent an l'istorgia? Argumantescha la tia rasposta.

• Tge persunga fissas te gugent ainten l'istorgia? Argumentescha (daclera, pertge).


… in cudisch che ti has il sentiment ch'el seigi grevs da capir.

... egn cudesch ca tei âs igl santimaint c'el segi greav da capir.

... en codesch tgi te creist tgi el seia grev da tgapeir.

... ün cudesch chi't pera cumplicho e greiv d'incler.

... ün cudesch chi't para cumplichà e greiv d'incleger.


• Agesses ti tuttina sco la persuna principala en quella historia? Pertgei (buc)? Argumentescha.

• Agessas tei tutegna sco la parsùna prinzipala an quell'istorgia? Partge (betg)? Argumantescha.

• Faschessas te igl madem scu la persunga principala dall'istorgia? Pertge (betg)? Argumentescha.

• Agissast tü listess scu la persuna principela ill'istorgia? Perche (na)? Argumantescha.

• Agissast tü listess sco la persuna principala ill'istorgia? Perche (brich)? Argumantescha.


• Co schesses ti quei che quellas persunas han detg per tudestg (ni per romontsch sch'igl ei in cudisch tudestg)?

• Co gessas tei par tudestg quegl ca quellas parsùnas ân getg (near par rumàntsch sch'igl e egn cudesch tudestg)?

• Scu schessas te chegl per tudestg? U per rumantsch, sch'igl codesch è ainten en oter lungatg?

• Cu dschessast tü que cha quellas persunas haun dit in tudas-ch (u in rumauntsch, scha tü legiast ün cudesch tudas-ch)?

• Co dschessast tü quai cha quellas persunas han dit in tudais-ch (o in rumantsch, scha tü legiast ün cudesch tudais-ch)?


Ligia egn toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia en toc digl codesch e fò igls pensums.

Legia la penultima part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la penultima part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


• Savess ins crear in teater ord la historia da quei cudisch? Pertgei (buc)?

• Savess ign crear egn teater ord l'istorgia da que cudesch? Partge (betg)?

• Ins savess crear en teater dall'istorgia? Pertge (betg)?

• As pudess creer ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (na)?

• As pudessa crear ün teater cull'istorgia dal cudesch? Perche (brich)?


• far in quiz cun damondas davart il cudisch

• far egn quiz cun amparadas davart igl cudesch

• far en quiz cun dumondas davart igl codesch

• fer ün'ingiuvinera cun dumandas davart il cuntgnieu dal cudesch

• far ün'ingiavinera cun dumondas davart il cuntgnü dal cudesch


• Che pleds cumperan adüna darcho ed haun üna significaziun speciela per l'istorgia? Nota almain trais.

• Che pleds cumparan adüna darcheu ed han üna significaziun speciala per l'istorgia? Nota almain trais.


Legia l'emprema part da tiu cudisch e fai ils suandonts pensums en tiu diari da leger:

Ligia l'amprema part digl tieus cudesch a fe las savundàntas leztgas agl tieus diari da liger:

Ligia l'amprema part digl ties codesch. Rasponda allas suandontas dumondas aint igl ties diari da liger.

Legia la prüma part da tieu cudesch e fo las seguaintas lezchas in tieu diari da ler:

Legia la prüma part da teis cudesch e fa las seguaintas lezchas in teis diari da leger:


La presentaziun dil cudisch cun agid dalla scatla e dil diari da leger ha liug el rom dall'incumbensa 7. Tut las parts vegnan valetadas ed ein integradas ella controlla d'emprender.

La preschantaziùn digl cudesch cun agid da la stgatla a digl diari da liger â liac agl rom da l'incumbensa 7. Tut las parts vignan valitadas ad en integradas an la controla da progress.

La preschantaziun dal cudesch cun agüd da la s-chacla tematica e dal diari da ler segua ill'incumbenza 7 dal cudesch da lavur. Tuot las parts vegnan valütedas e sun integredas illa controlla d'imprender.

La preschantaziun dal cudesch cun agüd da la trocla tematica e dal diari da leger segua ill'incumbenza 7 dal cudesch da lavur. Tuot las parts vegnan valütadas e sun integradas illa controlla d'imprender.


• Malegia la persuna principala da tiu cudisch.

• Malegia la parsùna prinzipala digl tieus cudesch.

• Malegia la persunga principala digl ties codesch.

• Disegna la persuna principela da tieu cudesch.

• Disegna la persuna principala da teis cudesch.


… in dils pli gross cudischs che ti anflas.

… egn digls ple gross cudeschs ca tei tgatas.

... egn digls pi gross codeschs tgi te cattas.

... ün dals pü gross cudeschs cha tü chattast.

... ün dals plü gross cudeschs cha tü chattast.


Legia in toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia en toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia la terza part dal cudesch, respuonda a las dumandas e fo la lezcha:

Legia la terza part dal cudesch, respuonda a las dumondas e fa la lezcha:


Legia il davos toc dil cudisch e dai risposta allas suandontas damondas:

Ligia igl davos toc digl cudesch a raspunda las savundàntas amparadas:

Ligia igl davos toc digl codesch e rasponda allas dumondas.

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumandas:

Legia l'ultima part dal cudesch e respuonda a las seguaintas dumondas:


• Da che tratta tieu cudesch? Resüma que cha tü hest let in trais frasas.

• Da che tratta teis cudesch? Resüma quai cha tü hast let in trais frasas.


• Va alla tscherca da treis caussas ch'ein vegnidas detgas el cudisch e noda ellas en peis gaglina en tiu diari.

• Va a la tscheartga da tres tgossas ca vignan getgas agl cudesch a noda ellas an pes gagliegna agl tieus diari.

• Tschertga treis tgossas tgi èn neidas detgas aint igl ties codesch. Noda cun igls segns dad interpuncziun pigl discurs direct (virgulettas u peis-gagligna «»).


• scriver egna recumandaziùn digl cudesch

• screiver ena recumandaziun digl codesch


4. Ils scolars fan in rudi. Culs cudischs ch’els han rimnau fan els el plenum in 'domino da cudischs'. Mintga scolar survegn ina part dils cudischs ch'els han encuretg. Els han tschun minutas peda da sfegliar en quels, da leger il text dalla cuviarta, d'encurir illustraziuns e d'elaborar aschia ils tratgs caracteristics dils cudischs. Il scolast expona in emprem exempel e numna entgins criteris. Suenter mettan ils scolars giu en roda mintga ga in cudisch adattau, gest sco in crap da domino. Mintgin argumentescha, pertgei ch'el ha aschuntau gest quei cudisch. Ils criteris san esser fetg sempels, p.ex. la medema colur dalla cuviarta, il medem autur ni ch'il cudisch cuntegn fotografias/maletgs, ni pli cumplicai, p.ex. 'igl ei in crimi/ina historia da fantasia', 'la figura principala ei era in buob' ni 'igl ei in cudisch tematic'.

4. Igls sculars fan egn rudi. Cugls cudeschs c'els ân rimno fan els agl plenum egn 'domino da cudeschs'. Mintga scular survean egna part digls cudeschs c'els ân ancuretg. Els ân tschentg minutas peada da sfigliear an quels, da liger igl text da la cuvearta, d'ancurir ilustraziùns a d'elavurar ascheia igls tratgs caracteristics digls cudeschs. La surmestra expona egn amprem exaimpel a numna anquals criteris. Alura metan igls sculars giou an roda mintga geada egn cudesch cun egn tratg cuminevel, gest sco egn crap da domino. Mintgegn argumantescha, partge c'el â aschunto gest que cudesch. Igls criteris san easser fetg sempels, p.ex. la madema calur da la cuvearta, igl madem autur near c'igl cudesch cuntegna fotografeias/maletgs, near ple cumplitgieu, p.ex. 'igl e egn crimi/egn'istorgia da fantaseia', 'la figura prinzipala e ear egn buab' near 'igl e egn cudesch tematic'.

4. Las scolaras fon en cres. Cugls codeschs tg'ellas on rimno fon ellas igl domino da codeschs. Mintga scolara tscherna egn da chels codeschs. Ellas on tschintg minutas taimp da sfiglier, da liger igl text dalla cuverta, da tschartger illustraziuns e dad elaborar uscheia igls tratgs caracteristics digl codesch. Igl scolast metta igl amprem codesch aintamez igl cres e daclera igls tratgs caracteristics da chel codesch. Ossa posa mintga scolara igl sies codesch ed argumentescha, pertge tgi chel codesch sa cunfò scu en crap da domino cugl codesch avant. Igls criteris pon esser fitg simpels, p.ex. la madema calour dalla cuverta, igl madem autour u tg'igl codesch cuntigna fotografias e maletgs. Er pussebel èn criteris pi cumplitgias, p.ex. 'igl è en crimi, en'istorgia da fantascheia, la figura principala è er en mattatsch u igl è en codesch tematic'.

4. Ils scolars faun ün rinch e's preparan per giuver insembel ün 'domino da cudeschs'. Mincha scolar survain üna part dals cudeschs cha la classa ho chatto. Els haun tschinch minuts temp per ils sföglier, ler il text sülla cuverta, chatter illustraziuns ed eruir uschè ils trats caracteristics dals cudeschs. Il magister preschainta il prüm exaimpel, nomna ün pêr trats tipics dal cudesch e'l metta immez il rinch. Ils scolars tscherchan alura minchün ün cudesch adatto, nomnan ils trats chi s'affaun e'l mettan giò, precis scu plazzer ün crap da domino. Ils criteris paun esser fich simpels, p.ex. la listessa culur da la cuverta, il listess autur u ün cudesch chi cuntegna eir fotografias/purtrets. Criteris pü pretensius füssan p.ex.: chatter il listess gener da cudesch (crimi, ün'istorgia da fantasia, ün cudesch tematic e.u.i.). Eir il cuntgnieu dal cudesch po esser ün 'crap da domino' (exaimpel: 'la figüra principela es eir ün mat/üna matta'; il protagonist so striunar e.u.i.).

4. Ils scolars fan ün rinch e's preparan per giovar insembel ün 'domino da cudeschs'. Mincha scolar survain üna part dals cudeschs cha la classa ha chattà. Els han tschinch minuts temp per tils sfögliar, leger il text sülla cuverta, chattar illustraziuns ed eruir uschè ils trats caracteristics dals cudeschs. Il magister preschainta il prüm exaimpel, nomna ün pêr trats tipics dal cudesch e til metta immez il rinch. Ils scolars tscherchan lura minchün ün cudesch adattà, nomnan ils trats chi s'affan e til mettan giò, precis sco plazzar ün crap da domino. Ils criteris pon esser fich simpels, p.ex. la listessa culur da la cuverta, il listess autur o ün cudesch chi cuntegna eir fotografias/purtrets. Criteris plü pretensius füssan p.ex.: chattar il listess gener da cudesch (crimi, ün'istorgia da fantasia, ün cudesch tematic e.u.i.). Eir il cuntgnü dal cudesch po esser ün 'crap da domino' (exaimpel: 'la figüra principala es eir ün mat/üna matta'; il protagonist sa striunar e.u.i.).