5. Prelegia omisdus texts ad ina persuna e lai lignar tgeinin ch'ei il text original e co ins encorscha quei (ni pertgei buc).

5. Preligia alura amadus texts ad egna parsùna a le lignear tgenegn<strong> </strong>c'e igl text original a co ign ancorscha quegl (near partge betg).

5. Prelegia alura tuots duos texts ad üna persuna e lasch'la ingiuviner chenün chi'd es il text originel e chenün il falsificho e cu cha's bada que (u perche na).

5. Prelegia lura tuots duos texts ad üna persuna e tilla lascha ingiavinar chenün chi'd es il text original e chenün il falsifichà e co chi's bada quai (o perche brich).


6. Ponderescha e discutescha cun in conscolar:

6. Studegia a discutescha cun egn cunscular:

6. Ponderescha e discuta cun ün conscolar u üna conscolara:

6. Ponderescha e discuta cun ün conscolar o üna conscolara:


Has ti giu plascher da leger la gasetta? Pertgei (buc)?

Âs tei gieu plascher da liger la giaseta? Partge (betga)?

Hest tü gieu plaschair da ler la giazetta? Perche (na)?

Hast tü gnü plaschair da leger la gazetta? Perche (brich)?


insumma buc                                                                                fetg probabel

anzuma betg                                                                                fetg probabel

insomma na prubabel                                                                              fich prubabel

insomma na probabel                                                                               fich probabel


1. Elegia in cuort artechel ord ina gasetta e tacca en el sutvart.

1. Anquiera egn pintg artetgel an egna giaseta, taglia or el a tatga aint el sutvart.

1. Tscherna ün cuort artichel d'üna giazetta e tacha'l aint suotvart.

1. Tscherna ün cuort artichel d'üna gazetta e til tacha aint suotvart.


Tgei ston ins saver suenter la 3. classa per haver success ella 4. classa?

Tge ston ign saver suainter la 3. classa par ver suczess an la 4. classa?

Tge ins stò saveir siva la 3. classa per aveir success ainten la 4. classa?

Che as stu que savair zieva la 3. classa per avair success illa 4. classa?

Che as stoja savair davo la 3. classa per avair success illa 4. classa?


2. Tgei vulesses ti bugen saver dils scolars dalla 5avla classa? Formulescha tschun damondas e tschenta quellas ad in scolar ni ad ina scolara dalla 5avla classa.

2. Tge lessas tei bugent saver digls sculars da la 5. classa? Formulescha tschentg amparadas ad ampeara quellas ad egn scular near ad egna sculara da la 5. classa.

2. Tge savessas te gugent digls scolars dalla 5. classa? Formulescha tschintg dumondas e las fò ad ena scolara u ad en scolar dalla 5. classa.

2. Che savessast tü gugent dals scolars da la 5. classa? Formulescha tschinch dumandas e fo'las ad üna scolara u ad ün scolar da la 5. classa.

2. Che savessast tü jent dals scolars da la 5. classa? Formulescha tschinch dumondas e tillas fa ad üna scolara o ad ün scolar da la 5. classa.


1. Tgei tips sas ti dar ad in scolar ni ad ina scolara dalla 3. classa? Discutei en classa las suandontas damondas. Formulescha lu treis tips en tiu carnet da scriver.

1. Tge tips sas tei dar ad egn scular near ad egna sculara da la 3. classa? Discutad an classa las savundàntas amparadas. Formulescha alura tres cunzegls agl tieus carnet da scriver.

1. Tge tips post te dar ad ena scolara u en scolar dalla 3. classa? Discute las suandontas dumondas an classa e formulescha alloura treis tips aint igl ties carnet da screiver.

1. Che tips poust tü der ad ün scolar u ad üna scolara da la 3. classa? Discutè las seguaintas dumandas in classa e formulescha alura trais tips in tieu quadern da scriver.

1. Che tips poust tü dar ad ün scolar o ad üna scolara da la 3. classa? Discutai las seguaintas dumondas in classa e formulescha lura trais tips in teis quadern da scriver.


Tgei material da scola ston ils scolars haver?

Tge material da scola ston igls sculars ver?

Tge material da scola ston igls scolars/las scolaras aveir?

Che materiel da scoula stöglian ils scolars avair?

Che material da scoula ston ils scolars avair?


Tgei sas ti dir dalla stanza da scola? Eis ei uorden en stanza? Tgei maunca tenor tei?

Tge sas tei gir da la stànza da scola? E'gl urden an la stànza? Tge mànca tanor te?

Che sest tü dir da la staunza da scoula? Esa uorden in staunza? Che mauncha tenor te?


Tgei ei grev, interessant ni forsa stentus? Per tgei ston ils scolars dalla 3. classa insumma buca far quitaus?

Tge e greav, interessànt near forza stantus? Par tge ston igls sculars da la

Tge è grev, interessant u forsa stentous? Per tge ston igls scolars/las scolaras dalla 3. classa far nigns chitos?

Che es difficil, interessant u forsa stantus? Per che nu's stöglian ils scolars da la

Che es difficil, interessant o forsa stantus? Per che nu's ston ils scolars da la


4. Noda tschun caussas ch'ils scolars e las scolaras dalla 5avla classa han raquintau.

4. Noda tschentg tgossas da quegl c'igls sculars a las scularas da la 5. classa ân raquinto.

4. Noda tschintg tgossas tgi las scolaras ed igls scolars dalla 5. classa at on rachinto.

4. Nota tschinch chosas cha'ls scolars e las scolaras da la 5. classa t'haun quinto.

4. Nota tschinch chosas cha'ls scolars e las scolaras da la 5. classa t'han quintà.


a) Tgei sa tiu turnister raquintar da quei onn da scola? Scriva tschun caussas.

a) Tge sa igl tieus satg da scola raquintar da que on da scola? Scriva tschentg tgossas.

a) Tge so igl ties lascher rachintar da chest onn da scola? Screiva tschintg tgossas.

a) Che so tia buscha quinter da quist an da scoula? Scriva tschinch chosas.

a) Che sa tia buscha quintar da quist on da scoula? Scriva tschinch chosas.


La 4. classa va gleiti a fin. Co ei tiu onn da scola staus? Fai ils pensums.

La 4. classa va prest a fegn. Co e igl tieus on da scola sto? Fe las leztgas.

La 4. classa vo planget a fegn. Scu è sto igl ties onn da scola? Fò igls pensums.

La 4. classa vo plaunet a fin. Cu es sto tieu an da scoula? Fo las lezchas.

La 4. classa va planet a fin. Co es stat teis on da scoula? Fa las lezchas.


b) Co han tiu gummi e tiu tschetschatenta passentau igl onn da scola? Han els giu bia da far? Raquenta.

b) Co ân la tia guma ad igl tieus tschetschatenta passanto igl on da scola? Ân els gieu blear da far? Raquenta.

b) Scu on passanto igl ties gummi ed igl ties magliatenta igl onn da scola? On els gia bler da far? Rachinta.

b) Cu haun passanto tia gomma e tieu magliatinta l'an da scoula? Haun els gieu bger da fer? Quinta.

b) Co han passantà tia gomma e teis magliatinta l'on da scoula? Han els gnü bler da far? Quinta.


3. Elegia in dils suandonts pensums e scriva il text en tiu carnet da scriver.

3. Tschearna egna da las savundàntas leztgas a scriva igl text agl tieus carnet da scriver.

3. Tscherna egna dallas suandontas incumbensas e screiva en text aint igl ties carnet da screiver.

3. Tscherna üna da las seguaintas lezchas e scriva il text in tieu quadern da scriver.

3. Tscherna üna da las seguaintas lezchas e scriva il text in teis quadern da lavur.


c) Segiramein haveis vus era fatg in viadi da scola. Tgei sa tia buorsa raquintar da quei viadi e tgei di il mied da transport che vus haveis eligiu (auto da posta, bus, tren)? Raquenta dil viadi ord lur perspectivas.

c) Siirameing vez vus ear fatg egn vieadi da scola. Tge sa la tia bursa raquintar da que vieadi? A tge igl mied da transport ca vus vez duvro (auto da posta, bus, tren)? Raquenta digl vieadi ord lur perspectivas.

c) Per franc vez er vous gio fatg en viadi da scola. Tge pò rachintar igl ties lascher da chel viadi e tge dei igl med da transport tgi vous vez tscharnia (auto da posta, bus, tren)? Rachinta digl viadi da lour perspectiva (vista).

c) Sgür vais eir vus già fat ün viedi da scoula. Che po quinter tia buorsa da quel viedi e che disch il mez da transport cha vus vais tschernieu (auto da posta, bus, tren)? Quinta dal viedi our da lur perspectivas.

c) Sgür vais eir vus fingià fat ün viadi da scoula. Che po quintar tia buorsa da quel viadi e che disch il mez da transport cha vus vais tschernü (auto da posta, bus, tren)? Quinta dal viadi our da lur perspectivas.


Va alla tscherca da buns plaids e fai ils differents pensums.

Va a la tscheartga da bùns pleds a fe las diferaintas leztgas.

Tschertga bungs pleds e fò igls differents exercezis.

Tschercha buns pleds e fo las differentas lezchas.

Tschercha buns pleds e fa las differentas lezchas.


Biars plaids che nus duvrein savens savein nus remplazzar cun auters che han ina muntada semeglionta. Fai ils pensums.

Blears pleds ca nus duvragn savens savagn nus ramplazar cun oters c'ân egna muntada samagliànta. Fe las leztgas.

Blers pleds tgi nous duvragn pudagn nous ramplazzar cun oters tgi on ena muntada sumigliainta. Fasche igls exercezis.

Bgers pleds cha nus druvains, pudains nus suvenz rimplazzer cun oters chi haun üna significaziun sumgiainta. Fè ils exercizis.

Blers pleds cha nus dovrain pudaina suvent rimplazzar cun oters chi han üna significaziun sumgliainta. Fat ils exercizis.


2. Formulescha ils differents pass dil script. Variescha ils plaids.

2. Formulescha igls diferaints pass digl script. Variescha igls pleds.

2. Formulescha ils differents pass dal script. Variescha ils pleds.


b) Cun tgei cavazzins van ils plaids che s'audan tier il camp semantic 'dar' a prau?

b) Igl verb 'dar' pudagn nous exprimer er cun oters verbs. Tschertga expressiuns cugls verbs sotvart tgi totgan tar la muntada da 'dar'.

b) Il verb 'der' pudains nus exprimer eir cun oters verbs. Tschercha expressiuns culs verbs suotvart chi tuochan tal champ semantic 'der''.

b) Il verb 'dar' pudaina exprimer eir cun oters verbs. Tschercha exaimpels culs verbs suotvart chi toccan pro'l chomp semantic 'dar'.


a) Il plaid 'far' duvrein nus fetg savens, sco p.ex. far uorden, far vinavon, far canera. Per ch'ei vegni buca lungurus, eis ei impurtont che nus eligeien mintgaton era auters verbs.

a) Igl pled 'far' duvragn nus fetg savens, sco p.ex. far urden, far anavànt, far canera. Par betga schar vagnir lungurus, e'gl impurtànt ca nus eligeian migliers verbs noua c'igl va.

a) Igl pled 'far' duvragn nous fitg savens, p.ex. an 'far urden', 'far anavant' u ‘far canera'. Per tgi davainta betg mengia lungurous, ègl impurtant da duvrar er oters verbs, noua tg’igl è pussebel.

a) Il pled 'fer' druvains nus fich suvenz, p.ex. in fer uorden, fer inavaunt, fer canera. Per cha nu dvainta memma lungurus, es que important da druver eir oters verbs, inua cha'd es pussibel.

a) Il pled 'far' dovraina fich suvent, p.ex. in far uorden, far inavant, far canera. Per chi nu vegna massa lungurus, esa important da dovrar eir oters verbs, ingio chi'd es pussibel.


a) Uonn astga il hortulan veramein esser loschs da siu curtgin. Tgei massa sorts flurs da tuttas colurs e grondezias che fan parada. La glieud che va sperasvi excloma:

a) Uon dastga igl ortulan verameing easser losch digl sieus iert. Quàntas sorts flurs da tutas calurs a grandeztgas ca fan parada. La glieud ca va sperasvei excloma:

a) Chest onn pò igl ortulan Aron propi esser losch digl sies iert. Tge parada tgi las flours fon! Quantas differentas sorts da calours da belezza! La gliout tgi passa cloma «Igl ties iert è gio ...»:

a) Quist an po il giardinier pelvair esser superbi da sieu üert. Che parada cha'l grand sortimaint da fluors fo! Quauntas differentas sorts da culuors da bellezza! La glieud chi vo speravi clama:

a) Quist on po il giardinier propa esser superbi da seis üert. Che parada cha'l grond sortimaint da fluors fa! Quantas differentas culurs da bellezza! La glieud chi passa speravia cloma:


Evitescha igl verb 'far'. Scu ins pudessigl er anc deir?

Evitescha 'fer'. Cu as pudess que eir auncha dir?

Evitescha 'far'. Co as pudessa eir amo dir?


Raquintar sgnoccas ei buc aschi sempel. Fai ils pensums.

Raquintar sgnocas e betg aschi sempel. Fe las leztgas.

Quintar vizs nun es uschè simpel. Fa las lezchas.


Fai risadas duront che ti raquentas las sgnoccas.

Fe risadas durànt ca tei raquentas las sgnocas.

Dà risadas dürant cha tü quintast ils vizs.


k) Exercitescha da raquintar las sgnoccas che ti has encuretg e nudau en tiu cudisch da lavur (6 f). Raquenta las sgnoccas a differentas persunas e noda ils resuns en tiu cudischet.

k) Exerzitescha da raquintar las sgnocas ca tei âs ancuretg a nudo agl tieus carnet. Raquenta las sgnocas a diferaintas parsùnas a noda igls resùns agl tieus cudeschet.

k) Exercitescha a quintar ils vizs cha tü hast tscherchà e notà in teis cudaschin. Quinta ils vizs a differentas persunas e nota ils resuns in teis cudaschin.


d) Zambregia igl tieus cudeschet da resùns.


Fai legras grimassas duront che ti raquentas la sgnocca.

Fe legras grimassas durànt ca tei raquentas la sgnoca.

Fa grimassas da rier dürant cha tü quintast il viz.


i) Elegia ina sgnocca e seprepara da raquintar ella ad in conscolar.

i) Eligia egna sgnoca a seprapara da raquintar ella ad egn cunscular.

i) Tscherna ün viz e prepara't per til quintar ad ün conscolar/üna conscolara.


Gioga cun tia vusch, oravontut el discuors direct.

Gioja cun la tia vusch, oravàntut agl dascurs direct.

Giova cun tia vusch, impustüt dürant il discuors direct.


l) Consultescha tiu cudischet da resuns e noda sillas lingias sutvart tgei che ti sas gia bein e nua che ti sas aunc semigliurar.

l) Consultescha igl tieus carnet da resùns a noda sen las lingias sutvart tge ca tei sas gea bagn a noua ca tei sas ànc samigliurar.

l) Guarda in teis cudaschin da resuns e nota süllas lingias suotvart che cha tü sast fingià bain e che cha tü pudessast amo far meglder.


Discutei suenter mintga presentaziun tgei criteris ch'ein vegni adempli.

Discutad suainter mintga preschantaziùn tge criteris c'en vagnieus adamplieus.

Discutai davo mincha preschantaziun che criteris chi sun gnüts accumplits.


f) Separticipescha alla 'meisa rodunda'. Raquenta tia sgnocca a moda divertenta.

f) Sapartizipescha a la 'mesa radunda'. Raquenta la tia sgnoca a moda divertainta.

f) At partecipescha a la 'maisa raduonda'. Quinta teis viz in maniera divertaivla.


g) Colurescha igl emprem clown en tiu cudischet da resuns. Ti astgas colurar tut las parts dil clown che corrispundan a quei che ti has fatg bein.

g) Calurescha igl amprem clown agl tieus cudeschet da resùns. Tei dastgas calurar tut las parts digl clown ca coraspundan a quegl ca tei âs fatg bagn.

g) Culurischa il prüm clown aint in teis cudaschin da resuns. Pittura tuot las parts dal clown chi correspuondan a quai cha tü hast fat bain.


j) Raquenta la sgnocca ad in conscolar e noda siu resun en tiu cudischet.

j) Raquenta la sgnoca ad egn cunscular a noda igl sieus resùn ag tieus cudeschet.

j) Quinta il viz ad ün conscolar/üna conscolara e nota seis resun in teis cudaschin.


h) Tgei vul ti aunc migliurar, cura che ti presentas sgnoccas? Noda duas finamiras.

h) Tge vol tei ànc migliurar, cur ca tei preschaintas sgnocas? Noda duas fegnamiras.

h) Che voust tü amo amegldrar, cur cha tü preschaintast vizs? Nota duos böts.


Gioja cun la tia mimica a cun la tia gestica.


e) Seprepara per la 'meisa rodunda'. Legia la sgnocca e fai ils pensums cun tia gruppa.

e) Saprepara par la 'mesa radunda'. Ligia la sgnoca a fe las leztgas cun la tia grupa.

e) At prepara per la 'maisa raduonda'. Legia il viz e fa las lezchas cun tia gruppa.


En sgnoccas anflein nus magari situaziuns ch'ein vegnidas descrettas cun in maletg. Fai ils pensums ed empren d'enconuscher entgins da quels maletgs.

An sgnocas catagn nus magari situaziùns c'en vagnidas dascretas cun egn maletg. Fe las leztgas ad amprenda d'ancanuscher anquals da quels maletgs.

In vizs as chatta suvenz situaziuns chi sun descrittas cun ün purtret. Fo las lezchas ed imprenda a cugnuoscher ün pêr da quels purtrets.

In vizs as chatta suvent situaziuns chi sun descrittas cun ün purtret. Fa las lezchas ed imprenda a cugnuoscher ün pêr da quels purtrets.


Igl Flurin dat burape cun sieus tat. La bura satschainta agl tgagliom. Cur c'igl tat va par la bura, cloma igl Flurin tutanegna: «Juhuuu!» Igl tat ampeara partge c'el salegri aschi fetg. Igl Flurin raspunda: «Igl bab â getg ca nus survagneian igl tieus Ferrari, cur ca tei vomas an las .......  .......  .......  .......  .......  .......  .......  ....... (= plàntas spessas, pletost bassas).»

«Nu't faun mel las chülattas?», dumanda Flavia a sieu conscolar düraunt il viedi da scoula. «Na, perche?» «Tia mamma ho dit ch'ella at stöglia fer mincha bunura .................... (= qualchosa chi arda ) suot il ..................... (= part dal corp).»

«Nu't fan mal las chülattas?», dumonda Flavia a seis conscolar dürant il viadi da scoula. «Na, perche?» «Tia mamma ha dit ch'ella at stopcha mincha daman far ......................... (= alch chi arda) suot il ......................... (= part dal corp).»


a) Legia las sgnoccas e cumpletescha ellas culs dretgs plaids. En parentesa ei in tip che gida tei d'anflar il dretg plaid. Enquera lu ils plaids el legn e colurescha els. Scriva ils bustabs che restan in suenter l'auter sillas lingias da sligiaziun.

a) Ligia las sgnocas a cumpletescha ellas cugls dretgs pleds. An parantesa e egn tip ca gida a tgei da catar igl dretg pled. Anquiera alura igls pleds agl legn sen

a) Legia ils vizs e cumplettescha'ls culs drets pleds. In parantesa ho que ün tip chi't güda a chatter il dret pled. Tschercha alura ils pleds aint il giatter da custabs e culurescha'ls. Scriva ils custabs chi restan inavous da suringiò süllas lingias da soluziun.

a) Legia ils vizs e tils cumplettescha culs drets pleds. In parantesa esa ün tip chi't güda a chattar il dret pled. Tschercha lura ils pleds aint il giatter da custabs e tils culurischa. Scriva ils custabs chi restan inavo da suringiò süllas lingias da soluziun.


b) Contempla ils maletgs. Cumpletescha la locuziun e colurescha la dretga muntada.

b) Contaimpla igls maletgs. Cumpletescha la locuziùn a calurescha la dretga muntada.

b) Guarda ils purtrets. Cumplettescha il möd da dir e culurescha la dretta significaziun.

b) Guarda ils purtrets. Cumplettescha il möd da dir e culurischa la dretta significaziun.


f) Elegia tschun plaids impurtonts per tiu tutorial ed enquera plaids dalla medema famiglia.

f) Eligia tschentg pleds impurtànts pigl tieus tutorial ad anquiera pleds da la madema famiglia.

f) Tscherna tschintg pleds impurtants per igl ties tutorial e tschertga pleds dalla madema famiglia.

f) Nota tschinch pleds importants per tieu tutorial e tschercha pleds da la listessa famiglia.

f) Nota tschinch pleds importants per teis tutorial e tschercha pleds da la listessa famiglia.


Il fretg da quella caglia ei nuscheivels per nus.

Igl fretg da quella tgaglia e nuschevel par nus.

Igl fretg da chella tgaglia è nuschevel per nous carstgangs.


Ins stuess far differentas remeduras vid il moped.

Magliear puma a verdira e fetg <strong>sanadevel </strong>par nus.

Nus essans chaminos tres vias champestras.

Nus eschan chaminats tras vias champestras.


c) Encuri tons plaids dalla medema famiglia sco pusseivel. Cumparegliei e cumpletei vossas gliestas.

c) Ancured tànts pleds da la madema famiglia sco pussevel. Cumparagliead a cumpletad las vossas glistas.

c) Tschartge tants pleds scu pussebel dalla madema famiglia. Cumparagle e cumplette las vossas glistas.

c) Tschercha taunts pleds scu pussibel da la listessa famiglia. Congualè e cumplettè vossas glistas.

c) Tschercha uschè blers pleds sco pussibel da la listessa famiglia. Congualai e cumplettai vossas glistas.


Mintga commember dad ina famiglia ei differents. Tuts han denton las medemas ragischs. Mira co ei stat cullas famiglias da plaids.

Mintga cumember dad egna famiglia e diferaint. Tuts ân dantànt las mademas rischs. Varda co igl stat cun las famiglias da pleds.

Mintga commember dad ena famiglia è oter. Savens on els pero las mademas rieischs. Varda, scu tgi chegl è tar las famiglias da pleds.

Mincha commember d'üna famiglia es different. Tuots haun però las listessas rischs. Guarda, cu cha que es tar las famiglias da pleds.

Mincha commember d'üna famiglia es different. Tuots han però las listessas ragischs. Guarda, co cha quai es pro las famiglias da pleds.


Formulescha l'introducziun e la finiziun da tiu tutorial cun agid dils exempels. Surlavura era ils pass da tiu script.

Formulescha l'introducziùn a la finiziùn digl tieus tutorial cun agid digls exaimpels. Surlavura ear igls pass digl tieus script.

Formulescha l’introducziun e la finiziun digl ties tutorial cun ageid digls exaimpels. Surlavoura er igls pass digl ties script.

Formulescha l'introducziun e la fin da tieu tutorial cun agüd dals exaimpels. Surlavura eir ils pass da tieu script.

Formulescha l'introducziun e la fin da teis tutorial cun agüd dals exaimpels. Surelavura eir ils pass da teis script.


Nus giains a racoglier la frütta tardiva.

Nus giain a racoglier la frütta tardiva.


Ils <strong>liams </strong>familiers sun fich ferms.

Ils <strong>lioms </strong>familiars sun fich ferms.


El so tuot, sia <strong>sapienza </strong>es incredibla.

El sa tuot, sia <strong>savüda </strong>es incredibla.


a) Famiglias dat ei buca mo tier ils carstgauns, ils animals ni sco egl exempel tier las differentas specias da flurs. Era plaids s'audan tier ina famiglia. Els han ina part ch'ei tuttina: il tschep.

a) Famiglias dat igl betga me tigls carstgàns, mobagn ear tigls animals near sco agl exaimpel tier las diferaintas spezias da flurs. Ear pleds s'odan tier egna famiglia. Els ân egna part c'e madema: igl tschep.

a) Famiglias dattigl betg angal tar nous carstgangs, mabagn er tar igls animals e tar las differentas sorts da flours. Er pleds furman famiglias. La part communabla da chellas è igl schinumno 'tschep'.

a) Famiglias nu do que be tals umauns, tar las bes-chas e, scu cha l'exaimpel muossa, tar las differentas spezchas da fluors. Eir pleds fuorman famiglias. La part cumünaivla da quellas es il tschep.

a) Famiglias nu daja be pro'ls umans, pro las bes-chas e, sco cha l'exaimpel muossa, pro las differentas spezchas da fluors. Eir pleds fuorman famiglias. La part cumünaivla da quellas es il tschep.


Chel <strong>remedi </strong>geida fitg bain.


Colurescha il tschep dallas suandontas famiglias da plaids:

Calurescha igl tschep da las savundàntas famiglias da pleds:

Colurescha igl tschep dallas suandontas famiglias da pleds:

Culurescha il tschep da las seguaintas famiglias da pleds:

Culurischa il tschep da las seguaintas famiglias da pleds:


Savens gidan plaids dalla medema famiglia da plaids. Sas ti declarar ils suandonts plaids cun agid dil tschep dil plaid ni cun plaids ord la medema famiglia?

Savens gidan pleds da la madema famiglia da pleds. Sas tei declarar igls savundànts pleds cun agid digl tschep digl pled near cun pleds ord la madema famiglia?

Savens geidan pleds dalla madema famiglia da pleds. Sast te declarar igls suandonts pleds cun ageid digl tschep digl pled u cun pleds dalla madema famiglia?

Suvenz güdan pleds da la listessa famiglia da pleds. Sest tü declarer ils seguaints pleds cun agüd dal tschep dal pled u cun pleds da la listessa famiglia?

Suvent güdan pleds da la listessa famiglia da pleds. Sast tü declerar ils seguaints pleds cun agüd dal tschep dal pled o cun pleds da la listessa famiglia?


Exempel: dumbrar, nundumbreivel, dumbravuschs, dumbrader, dumbraziun

Exaimpel: dumbrar, nundumbrevel, dumbravuschs, dumbrader, dumbraziùn

Exaimpel: quinter, quintadur, rendaquint, quintist, raquint

Exaimpel: quintar, quintadur, rendaquint, quintist, raquint


En biaras famiglias da plaids sa il vocal ni il diftong dil tschep semidar d'in plaid a l'auter.

An blearas famiglias da pleds sa igl vocal, igl diftong near la suczessiùn da bustabs agl tschep samidar d'egn pled a l'oter.

An bleras famiglias da pleds sa meida igl tschep dad en pled ainten l'oter.

In bgeras famiglias da pleds müda il vocal u il diftong dal tschep d'ün pled a l'oter.

In bleras famiglias da pleds müda il vocal o il diftong dal tschep d'ün pled a l'oter.


b) Tgei differentas flurs anflas ti tut cul tschep 'pass'? Noda aschi biaras sco pusseivel.

b) Tge diferaintas flurs cugl tschep 'pass' tgatas tei? Noda tàntas sco pussevel.

b) Tge differentas flours cattas te cun igl tschep 'pass'? Noda schi bleras scu pussebel.

b) Che differentas fluors chattast tü cul tschep 'pass'? Nota uschè bgeras scu pussibel.

b) Che differentas fluors chattast tü cul tschep 'pass'? Nota uschè bleras sco pussibel.


e) Duront las retschercas per tiu tutorial has ti segiramein entupau plaids pli grevs e nunenconuschents. Co has ti fatg per capir la muntada?

e) Durànt las retscheartgas pigl tieus tutorial âs tei siirameing antupo pleds ple greavs a nunancunaschaints. Co âs tei fatg par capir la muntada?

e) Cun preparar igl ties tutorial ast te per franc gio antupo pleds grevs e nunancunaschaints. Tge ast te fatg per ancleir chels pleds?

e) Düraunt las retscherchas per tieu tutorial hest tü sainza dubi eir chatto pleds difficils ed incuntschaints. Che hest tü fat per incler quels pleds?

e) Dürant las retscherchas per teis tutorial hast tü sainza dubi eir chattà pleds difficils ed incuntschaints. Che hast tü fat per incleger quels pleds?


d) In da mintga sort: cumpletescha la tabella.

d) Egn da mintga sort: cumpletescha la tabela.

d) Egn da mintga speztga: Cumplette la tabella.

d) Ün da mincha sort: cumplettescha la tabella.


Il hortulan vul puspei far si sias eras da flurs che la talpa ha devastau. El navighescha egl internet ed anfla in'immensa selecziun! Da mintga specia da flurs dat ei da tuttas uisas e variaziuns. Las rosas contempla el in tec pli detagliadamein. Ei dat rosas da differenta colur, rosas che reivan, rosas selvadias, da quellas cun in cost liung ed autras cun in cost cuort. Tuttas s'audan denton tier la famiglia dallas rosas.

Igl ortulan vut puspe meter an urden las sias eras da flurs ca la talpa â destruieu. El navigescha an la reet electronica a tgata egn'imensa selecziùn da pussevladads! Da mintga spezia da flurs dat igl da tutas sorts a variaziùns. Las rosas contaimpl'el ampo ple detaglieadameing. Igl dat rosas da diferaintas calurs, rosas ca ragatan, rosas salvadias, da quellas cun egn cost lùng ad otras cun egn cost curt. Tutas s'odan dantànt tier la famiglia da las rosas.

Igl ortulan Aron vot puspe plantar flours ainten las êras tgi la talpa Talori ò destruia. El varda aint igl internet e catta en'immensa purscheida! Da mintga speztga da flours dattigl ena gronda schelta. El s'interessescha surtot per las rosas. I dat rosas da differentas calours, rosas tgi sclaveglian, rosas selvadias, da chellas cun en moni lung e da chellas cun en moni curt. Tottas totgan pero tar la famiglia dallas rosas.

Il giardinier voul darcho fer sü sias eras da fluors cha la talpa ho devasto. El navigescha illa rait electronica e chatta ün'immensa schelta! Da mincha spezcha da fluors do que ün grand assortimaint. El s'interessa surtuot per las rösas. A do rösas da differentas culuors, rösas chi rampchan, rösas sulvedgias, da quellas cun ün manch lung ed otras cun ün manch cuort. Tuottas tuochan però tar la famiglia da las rösas.

Il giardinier voul darcheu far sü sias eras da fluors cha la talpa ha devastà. El navigescha illa rait electronica e chatta ün'immensa schelta! Da mincha spezcha da fluors daja ün grond assortimaint. El s'interessa surtuot per las rösas. I dà rösas da differentas culurs, rösas chi rampignan, rösas sulvadias, da quellas cun ün monch lung ed otras cun ün monch cuort. Tuottas toccan però pro la famiglia da las rösas.


Ha tiu conscolar/tia conscolara luvrau bein ed exact?

Â igl tieus cunscular/la tia cunsculara luvro bagn ad exact?

Ò igl ties conscolar/la tia conscolara luvro bagn ed exact?

Ho tieu conscolar/tia conscolara lavuro bain ed exact?

Ha teis conscolar/tia conscolara lavurà bain ed exact?


Ha tiu conscolar/tia conscolara giu bunas ideas?

Â igl tieus cunscular/la tia cunsculara gieu bùnas ideias?

Ò igl ties conscolar/la tia conscolara gia bungas ideias?

Ho tieu conscolar/tia conscolara gieu bunas idejas?

Ha teis conscolar/tia conscolara gnü bunas ideas?


anflar il fil tgietschen/metter las ideas en ina certa successiun

catar igl fil cotschen/meter las ideias an egna tschearta suczessiùn

cattar en feil cotschen/metter las ideias ainten ena tscherta successiun

chatter ün fil cotschen/metter las idejas in üna tscherta successiun

chattar ün fil cotschen/metter las ideas in üna tscherta successiun


Con tschaffen da scriver ha tiu conscolar ni tia conscolara tenor tiu meini?

Quànt grànd plascher da scriver â igl tieus cunscular near la tia cunsculara tanor igl tieus meni?

Quant plascheir da screiver ò igl ties conscolar/la tia conscolara gia tenor igl ties aveis (meini)?

Quaunt plaschair da scriver ho tieu conscolar/tia conscolara a tieu avis?

Quant plaschair da scriver ha teis conscolar/tia conscolara a teis avis?


Ti has ussa scret divers texts. Co ei quei stau per tei? Fai ils pensums.

Tei âs ussa scret divers texts. Co e quegl sto par te? Fe las leztgas.

Te ast ossa scretg divers texts. Scu è chegl sto per tè? Fò igls pensums.

Tü hest uossa scrit divers texts. Cu es que sto per te? Fo las lezchas.

Tü hast uossa scrit divers texts. Co es quai stat per tai? Fa las lezchas.


d) Dai a tiu conscolar ni a tia conscolara in resun per siu carnet da scriver.

d) De agl tieus cunscular near a la tia cunsculara egn resùn pigl sieus carnet da scriver.

d) Dò en resung alla tia conscolara u agl ties conscolar pigl sies carnet da screiver.

d) Do ün resun a tieu conscolar u a tia conscolara per sieu quadern da scriver.

d) Dà ün resun a teis conscolar o a tia conscolara per seis quadern da scriver.


b) Legia las suandontas activitads. Noda cun verd treis activitads che ti damognas gia fetg bein e cun tgietschen treis che caschunan aunc difficultads. Ti sas aschuntar in'atgna activitad.

b) Ligia las savundàntas activitads. Scriva sei cun verd tres activitads ca tei rivas gea da far fetg bagn a cun cotschen tres ca caschùnan ànc dificultads. Tei sas aschuntar duas atgnas activitads.

b) Ligia las suandontas activitads. Sottastretga cun verd treis activitads tgi te fast gio fitg bagn e cun cotschen treis tgi at fon anc en po fadeia. Te post agiuntar dus atgnas activitads.

b) Legia las seguaintas activiteds. Suottastricha cun verd trais activiteds cha tü fest già fich bain e cun cotschen trais chi't faun auncha ün pô fadia. Tü poust agiundscher duos egnas activiteds.

b) Legia las seguaintas activitats. Suottastricha cun verd trais activitats cha tü fast fingià fich bain e cun cotschen trais chi't fan amo ün pa fadia. Tü poust agiundscher duos aignas activitats.


Sfeglia el carnet da tiu conscolar ni da tia conscolara. Legia las damondas e fai ina crusch tier il smiley che va a prau.

Sfiglia agl carnet digl tieus cunscular near da la tia cunsculara. Ligia las amparadas a fe egna crusch tier igl smiley ca va a pro.

Sfiglia aint igl carnet dalla tia conscolara u digl ties conscolar. Ligia las dumondas e fò ena crousch tigl smiley tgi vo a pro.

Sföglia aint il quadern da tieu conscolar u da tia conscolara. Legia las dumandas e fo üna cruschina tal smiley chi's cunfo.

Sföglia aint il quadern da teis conscolar o da tia conscolara. Legia las dumondas e fa üna cruschina pro'l smiley chi's cunfa.


c) Noda dus tips tgei ch'ins sa far, sch'ins ha difficultads da scriver.

c) Noda dus tips co schliear dificultads da scriver.

c) Noda dus tips, tge tgi ins stò far, schi ins ò difficultads da screiver.

c) Nota duos tips che cha's po fer, scha s'ho difficulteds da scriver.

c) Nota duos tips che chi's po far, schi s'ha difficultats da scriver.


a) Sfeglia en tiu carnet da scriver e ...

a) Sfiglia agl tieus carnet da scriver a ...

a) Sfiglia aint igl ties carnet da screiver e ...

a) Sföglia in tieu quadern da scriver e ...

a) Sföglia in teis quadern da scriver e ...


Il hortulan ha luvrau ditg e liung vid in plan per in curtgin.

Igl ortulan â luvro gî a lieng ved egn plan par egn curtgegn.

Igl ortulan Aron fò en nov plan digl curtgign e lavoura scu en tgaval.

Il giardinier ho lavuro scu ün mez nar vi d'ün plaun per ün üert.

Il giardinier ha lavurà sco ün mez nar vi d'ün plan per ün üert.


3. Cura che nus communichein, cumbinein nus adina puspei auters plaids. Nus havein denton era certas modas da dir e per quellas duvrein nus cumbinaziuns da certs plaids. Ei sa era esser ch'ina cumbinaziun survescha sco maletg dad ina situaziun e survegn in tec in'autra muntada ch'ils singuls plaids. Quei numnan ins modas da dir ni locuziuns.

3. Cur ca nus comunitgagn, cumbinagn nus adigna puspe oters pleds. Nus duvragn tscheartas cumbinaziùns da pleds par exprimer anzatge. Igl sa ear easser c'egna cumbinaziùn searva sco maletg d'egna situaziùn a survean ampo egn'otra muntada c'igls singuls pleds. Quegl numn'ign egna moda da gir near egna locuziùn.

3. Cun communitgier cumbinagn nous adegna puspe oters pleds. Mintgatant duvragn nous pero er cumbinaziuns fixas da pleds per deir ensatge specific. Chellas cumbinaziuns pon esser scu maletgs da situaziuns ed exprimer ensatge oter tgi igls singuls pleds. Chellas cumbinaziuns da pleds ins nomna 'modas da deir' u 'locuziuns'.

3. Cun comunicher cumbinains nus adüna darcho oters pleds. Minchataunt druvains nus però eir cumbinaziuns fixas da pleds per exprimer qualchosa specific. Quellas cumbinaziuns paun esser scu purtrets da situaziuns ed exprimer qualchos'oter cu ils singuls pleds. Quistas cumbinaziuns da pleds as nomna möds da dir u locuziuns.

3. Cun comunichar cumbinain nus adüna darcheu oters pleds. Minchatant dovrain nus però eir cumbinaziuns fixas da pleds per exprimer alch specific. Quellas cumbinaziuns pon esser sco purtrets da situaziuns ed exprimer alch oter co ils singuls pleds. Quistas cumbinaziuns da pleds as nomna möds da dir o locuziuns.


Tgei descripziuns haveis vus gia udiu ni schizun duvrau sezs?

Tge descripziùns vez vus gea udieu near schizund duvro sezs?

Tge montan chellas modas da deir? Las formule cun agens pleds.

Che significhan quists möds da dir? Formulè'ls cun egens pleds.

Che significhan quists möds da dir? Tils formulai cun agens pleds.


Tgei evochescha quella moda e maniera da scriver?

Tge efect â quella moda a maniera da scriver?

Lige anc eneda igl text e sottastritge tot las modas da deir.

Legè aunch'üna vouta il text e suottastrichè tuot ils möds da dir.

Legiai amo üna jada il text e suottastrichai tuot ils möds da dir.


ed esser el siatavel tschiel cu lur curtgin ei alla fin.

ad ad easser agl seatavel tschiel cur ca lur curtgegn e lujieu.

e cur cha tuot l'üert saro in flur, saregian els aint il settevel tschêl.

e cur cha tuot l'üert sarà in flur, saran els aint il settavel tschêl.


Enconuscheis vus aunc autras modas da dir? Tgeininas?

Ancunaschez vus ànc otras modas da gir? Tgenegnas?

Cunaschez vous anc otras modas da deir? Tgenegnas?

Cugnuschais vus aunch'oters möds da dir? Chenüns?

Cugnuschais vus amo oters möds da dir? Chenüns?


Ils cliaints saregian culla buocha avierta,


Sco quei ch'il hortulan sa far differents matgs havein era nus nundumbreivlas pusseivladads da cumbinar plaids. Entginas cumbinaziuns ein specialas. Fai ils exercezis.

Scu tgi igl ortulan Aron pò far differents matgs flours, pudagn er nous cumbinar pleds an differentas manieras. Tschertas cumbinaziuns èn spezialas. Fasche igls exercezis.

Scu cha'l giardinier po fer differents püschels fluors, pudains eir nus cumbiner pleds in differentas manieras. Tschertas cumbinaziuns sun specielas. Fè ils exercizis.

Sco cha'l giardinier po far differents püschels fluors, pudain eir nus cumbinar pleds in differentas manieras. Tschertas cumbinaziuns sun specialas. Fa ils exercizis.


2. Discute las suandontas dumondas an classa.

2. Discutè las seguaintas dumandas in classa:

2. Discutai las seguaintas dumondas in classa:


Drova ei adina ed ina massa da quellas locuziuns en in text?

Dovr'igl adigna a blearas da quellas descripziùns?

Fògl basigns da duvrar trasor modas da deir?

Fo que dabsögn da druver regulermaing möds da dir?

Faja dabsögn da dovrar regularmaing möds da dir?


Schegie ch'ins sa buca metter petgas sutta tschiel,

Schagea c'ign sa betga meter petgas sut tschiel,

El fò pero igl pass tenor la tgomma e sviluppa sivamang igl plan.

Adonta ch'el es scu ün sdratsch zieva tuot quists strapatschs, as disch el:

Adonta ch'el es sco ün sdratsch davo tuot quists strapatschs, as disch el:


Pass per pass realisescha el ils plauns,


Perquei lavura el di e notg sco ina furmicla.

Parquegl lavura el gi a notg sco egn asen.

Perque lavura el inavaunt di e not scu ün bluord.

Perquai lavura el inavant di e not sco ün bluord.


Ussa ha el da far la pial pleina da plantar e far tut sco previu.

Uss â'l da far sco las mirs an pagliola da plantar a far tut sco previeu.

El stò pero morder segls daints: Ossa stò el amplantar tot scu planiso.

Uossa stu el fer chammas per implanter auncha tuot scu previs.

Uossa sto el far chommas per implantar amo tuot sco previs.


Tgei muntan quellas modas da dir? Legi aunc ina gada il text, suttastrihei tut las modas da dir e formulei ellas cun agens plaids. Tgei ei la differenza?

Tge mùntan quellas modas da gir? Liged ànc egn'eada igl text, sutastrischead tut las modas da gir a formulad ellas cun agens pleds. Tge e la diferenza?

Tge modas da deir vez vous gio santia u schizont duvro vusezs/vusezzas?

Chenüns da quists möds da dir vais vus già udieu u dafatta druvo svess?

Chenüns da quists möds da dir vais vus fingià dudi o dafatta dovrà svess?


Da differenziar ein ils proverbis che vegnan formulai en ina construcziun entira. Els cuntegnan ina sabientscha dalla veta, in'observaziun, ina constataziun da nies mintgadi e dattan in cert maletg dil carstgaun.

Da disfranztgear da las locuziùns en igls proverbis ca vignan formulos an egna constucziùn antiera. Els cuntegnan egna sabientscha da la veta, egn'observaziùn near egna cunstataziùn digl mintgagi a datan egn tscheart maletg digl carstgàn.

Modas da deir spezialas èn igls proverbis. Els vignan formulos ainten en’antiera construcziun e cuntignan ena sabientscha dalla veta, en’observaziun u ena constataziun digl noss mintgade.

Da disferenzcher sun ils proverbis chi vegnan formulos in üna frasa intera. Els cuntegnan üna sabgentscha da la vita, ün'observaziun, üna constataziun da nos minchadi e muossan ün tschert purtret da l'umaun.

Da disferenzchar sun ils proverbis chi vegnan formulats in üna frasa intera. Els cuntegnan üna sabgentscha da la vita, ün'observaziun, üna constataziun da nos minchadi e muossan ün tschert purtret da l'uman.


Che locuziun muossa il purtret suotvart?


Siva en'emda è igl plan fatg ed el è stanchel mort.

Diligenza porta paun, daschütlia vita d'chaun.

Diligenza porta pan, daschütlia vita d'chan.


Dat ei era modas da dir en auters lungatgs?

Dat igl ear modas da gir an oters lungatgs?

Dattigl modas da deir er an oters lungatgs?

Do que möds da dir eir in otras linguas?


En quella sgnocca dat ei treis parts verdas.

An quella sgnoca dat igl tres parts verdas.


Suenter las parts verdas vegn magari in punct dubel.

Suainter las parts verdas vean magari egn punct dubel.

Zieva las parts verdas as fo magari ün punct dobel.

Davo las parts verdas as faja magara ün punct dubel.


La dunna sevilenta: «Vies polisch ei en mia suppa!»

La duna savilainta: «Igl Voss polesch e an la mia supa!»

La duonna as rabgiainta: «Sieu polesch es aint in mia schoppa!»

La duonna as rabgiainta: «Seis polsch es aint in mia schoppa!»


8. Il pirat cloma        Lein attaccar in bastiment

8. Igl pirat cloma        Lagn atatgear que bastimaint

8. Il pirat clama        Attachainsa il bastimaint

8. Il pirat cloma        Attachain il bastimaint


c) Colurescha ella sgnocca cun verd las parts ch'accumpognan il discuors direct. Legia silsuenter las suandontas pretensiuns e controllescha, sch'ellas constattan. Fai ina crusch entuorn la dretga cumbinaziun da bustabs. Scriva ils bustabs silla lingia da sligiaziun.

c) Calurescha an la sgnoca cun verd las parts ca mussan vei segl dascurs direct. Ligia suainter las savundàntas pratensiùns a controlescha, sch'ellas cunstatan. Fe egna crusch anturn la cumbinaziùn da bustabs corecta. Scriva igls bustabs sen la lingia da schliaziùn.

c) Culurescha cun verd las parts dal viz chi accumpagnan ils discuors directs. Legia alura las seguaintas pretaisas e controlla, sch'ellas sun güstas u fosas. Fo ün rinch intuorn la dretta cumbinaziun da custabs. Scriva ils custabs sülla lingia da soluziun.

c) Culurischa cun verd las parts dal viz chi accumpognan ils discuors directs. Legia lura las seguaintas pretaisas e controlla, sch'ellas sun güstas o fosas. Fa ün rinch intuorn la dretta cumbinaziun da custabs. Scriva ils custabs sülla lingia da soluziun.


e) Fagei l'activitad 'discuorsa' en classa.

e) Faged l'activitad 'dascursa' an classa.

e) Fè l'activited  'discuors direct' in classa.

e) Fat l'actività 'discuors direct' in classa.


Ils dus strehs (») stattan adina suenter in auter segn d'interpuncziun.

Igls dus strehs (») statan adigna suainter egn'otra anzena d'interpuncziùn.

La virguletta (») es adüna zieva ün oter segn d'interpuncziun.

La virguletta (») esa adüna davo ün oter segn d'interpuncziun.


d) Ti has gia viu ch'il discuors direct vegn marcaus cun segns d'interpuncziun specials. Il memo dat a ti ina survesta dallas reglas che ti stos risguardar, cura che ti fas diever dil discuors direct en in text. Legia il memo e colurescha las suandontas parts: discuors direct (blau), virgulettas (tgietschen), construcziun accumpignonta (verd).

d) Tei âs gea vieu c'igl dascurs direct vean marco cun anzenas d'interpuncziùn spezialas. Igl memo dat a tgei egna survesta da las reglas ca tei stos risguardar, cur ca tei fas diever digl dascurs direct an egn text. Ligia igl memo a calurescha las savundàntas parts: dascurs direct (blau), virguletas (cotschen), construcziùn acumpagnànta (verd).

d) Tü hest già vis cha'l discuors direct vain marco cun segns d'interpuncziun speciels. Il memo at do üna survista davart las reglas cha tü stust resguarder, cur cha tü drouvast il discuors direct in ün text. Legia il memo e culurescha las seguaintas parts: discuors direct (blov), virgulettas (cotschen), frasa accumpagnanta (verd).

d) Tü hast fingià vis cha'l discuors direct vain marcà cun segns d'interpuncziun specials. Il memo at dà üna survista davart las reglas cha tü stoust resguardar, cur cha tü douvrast il discuors direct in ün text. Legia il memo e culurischa las seguaintas parts: discuors direct (blau), virgulettas (cotschen), frasa accumpagnanta (verd).


• Nudei ils segns d'interpuncziun e tachei ina dallas sgnoccas sin pagina 52.

• Nudad las anzenas d'interpuncziùn a tatgead egna da las sgnocas sen

• Notè ils segns d'interpuncziun e tachè ün dals vizs sülla pagina 52.

• Notai ils segns d'interpuncziun e tachai aint ün dals vizs a la pagina 52.


• Colurescha il discuors direct cun blau.

• Calurescha mintame igl dascurs direct cun blau.

• Culurescha il discuors direct cun blov.

• Culurischa il discuors direct cun blau.


• Calurad igls dascurs directs cun blau.


Las parts blauas expriman quei ch'enzatgi di.

Las parts blauas expriman quegl c'anzatgi gi.

Las parts blovas sun que cha qualchün ho dit.

Las parts blauas sun quai ch'inchün ha dit.


Plaz per ina sgnocca (formulau sut pensum f, p. 54):

Plaz par egna sgnoca (formulo sut leztga f, p. 55):

Plazza per ün viz (formulo illa lezcha f, p. 54):

Plazza per ün viz (formulà illa lezcha f, p. 54):


Noda treis construcziuns che ti has gia udiu oz (en discuors direct cun construcziun accumpignonta ed interpuncziun).

Noda tres construcziùns ca tei âs gea udieu oz (agl dascurs direct cun construcziùn acumpagnànta ad interpuncziùn).

Nota trais frasas cha tü hest udieu hoz (in ün discuors direct cun frasa accumpagnanta ed interpuncziun).

Nota trais frasas cha tü hast dudi hoz (in ün discuors direct cun frasa accumpagnanta ed interpuncziun).


Las parts verdas muossan tgei ch'ina persuna di.

Las parts verdas inditgeschan tge c'egna parsùna gi.

Las parts verdas muossan che ch'üna persuna disch.


3. Mona e Fadri        sevila la scolasta        calei immediat da trer bottas da neiv

3. Mona a Fadri        savila la surmestra        calad imediat da trer borlas da nev

3. Mona e Fadri        disch la magistra      schmettè dalum da trer borlas da naiv

3. Mona e Fadri        disch la magistra      schmettai subit da trar borlas da naiv


• Colurei las construcziuns accumpignontas cun verd.

• Calurad las construcziùns acumpagnàntas cun verd.

• Culurè las frasas accumpagnantas cun verd.

• Culuri las frasas accumpagnantas cun verd.


7. El davos cumbat sun jeu vegnius blessaus        raquenta il cavalier

7. Agl davos cumbat sund jou vagnieu blasso        raquenta igl tgavalier

7. I'l ultim cumbat am d'he eau fat mel      quinta il chavalier.

7. I'l ultim cumbat am n'haja fat mal      quinta il chavalier


«La Claudia», gi igl Reto,«â bugent piza.»

«Claudia», disch Reto, «ho gugent pizza.»


5. Buna notg        scutina la mumma        dorma bein

5. Bùna notg        scutegna la mama        dorma bagn

5. Buna not        scutta la mamma        dorma bain

5. Buna not        scutta la mamma        dorma bain


Avon las parts blauas anflas ti adina dus strehs («).

Avànt las parts blauas tgatas tei adigna dus strehs («).

Davaunt las parts blovas chattast tü adüna üna virguletta («).

Davant las parts blauas chattast tü adüna üna virguletta («).


Avon las parts blauas stat adina in punct dubel.

Avànt las parts blauas stat adigna egn punct dubel.

Davaunt las parts blovas ho que adüna ün punct dobel.

Davant las parts blauas esa adüna ün punct dubel.


6. La miedia cusseglia        Ei fuss bien, sche Vus masses mintga di mes'ura a spass

6. La miedia cunzeglia        Igl fuss bien scha Vus nassas mintga gi egn'ura a spass

6. La doctoressa cussaglia        A füss bun, sch'El gess mincha di üna mezz'ura a spass

6. La doctoressa cussaglia        I füss bun sch'El gess mincha di üna mezz'ura a spass


a) Lavura cun in partenari. Legi la sgnocca ed empleni las niblettas dil comic.

a) Lavura cun egn partenari. Liged la sgnoca ad amplaned igls nivelets digl comic.

a) Lavura cun ün partenari u üna partenaria. Legè il viz ed impli las nüvlettas dal comic.

a) Lavura cun ün partenari o üna partenaria. Legiai il viz ed impli las nüvlettas dal comic.


Giulian  rispunda  Vus  haveis  bein  gest  detg  ch'ins  duessi  buca  schar  tut  tochen  la  davosa  minuta

Igl Julian  raspunda  Vus  vez gest getg c'ign duessi betga fitar tut per la davosa minuta

Giulia respuonda El ho bain güst dit cha nu's dessa fer tuot pür l'ultim minut

Giulia respuonda El ha bain güsta dit chi nu's dessa far tuot pür l'ultim mumaint


Da  bugen  damonda  il  scolast  tut  grittentaus

Da  bugent  ampeara igl surmester tut gritanto


• Colurescha la construcziun accumpignonta cun verd.

• Calurescha la construcziùn acumpagnànta cun verd.

• Culurescha la frasa accumpagnanta cun verd.

• Culurischa la frasa accumpagnanta cun verd.


En in comic san ins schar naven las parts alvas.

An egn comic san ign schar davent las parts alvas.

In ün comic as po lascher davent las parts alvas.

In ün comic as poja laschar davent las parts albas.


Sas ti ussa da tgei elements ch'il discuors direct secumpona? Emprova e fai il pensum.

Sas tei ussa da tge elemaints c'igl dascurs direct sacumpona? Amprova a fe la leztga.

Sest tü uossa che elemaints cha'l discuors direct cuntegna? Prouva da fer la lezcha.

Sast tü uossa che elemaints cha'l discuors direct cuntegna? Prouva da far la lezcha.


Las parts verdas san star denter duas commas.

Las parts verdas san star trànter duas comas.

Las parts verdas paun ster traunter duos commas.

Las parts verdas pon star tanter duos commas.


1. Il discuors direct stat suenter la construcziun accumpignonta.

1. Igl dascurs direct stat suainter la construcziùn acumpagnànta.

1. Il discuors direct sto zieva la frasa accumpagnanta.

1. Il discuors direct sta davo la frasa accumpagnanta.


En in comic san ins schar naven las parts blauas.

An egn comic san ign schar davent las parts blauas.

In ün comic as po lascher davent las parts blovas.

In ün comic as poja laschar davent las parts blauas.


2. Il discuors direct stat avon la construcziun accumpignonta.

2. Igl dascurs direct stat avànt la construcziùn acumpagnànta.

2. Il discuors direct sto davaunt la frasa accumpagnanta.

2. Il discuors direct sta davant la frasa accumpagnanta.


1. La princessa di        Jeu sun aschi stauncla

1. La prinzessa gi        Jou sund aschi stàncla

1. La princessa disch        Eau sun uschè staungla

1. La princessa disch        Eu sun uschè stangla


Tgei  tratgas pomai?  Ei  ha  aunc  buca  scalinau  sevilenta  il scolast

Tge tratgas? Igl â ànc gnànc scalino savilainta igl surmester

Ma che crajast A nun ho auncha suno as grittainta il magister

Ma che crajast I nun ha amo sunà as rabgiainta il magister


b) Suttastreha ella sgnocca cun ina colur blaua quei che ti has scret ellas niblettas. Legia silsuenter las suandontas pretensiuns e controllescha cun agid dil text, sche quellas constattan. Fai in rudi entuorn il bustab che corrispunda a tia risposta. Scriva ils bustabs in suenter l’auter silla lingia da sligiaziun.

b) Sutastrescha an la sgnoca cun egna calur blaua quegl ca tei âs scret agls nivelets. Ligia suainter las savundàntas pratensiùns a controlescha cun agid digl text, scha quellas cunstatan. Fe egn rudi anturn igl bustab ca coraspunda a la tia rasposta. Scriva igls bustabs l'egn suainter l’oter sen la lingia da schliaziùn.

b) Suottastricha i'l viz cun üna culur blova que cha tü hest scrit illas nüvlettas. Legia alura las seguaintas pretaisas e controlla cun agüd dal text, sch'ellas sun güstas u fosas. Fo ün rinch intuorn il custab chi correspuonda a tia resposta. Scriva ils custabs ün zieva l'oter sülla lingia da soluziun.

b) Suottastricha i'l viz cun üna culur blaua quai cha tü hast scrit illas nüvlettas. Legia lura las seguaintas pretaisas e controlla cun agüd dal text, sch'ellas sun güstas o fosas. Fa ün rinch intuorn il custab chi correspuonda a tia resposta. Scriva ils custabs ün davo tschel sülla lingia da soluziun.


f) Lavura cun ün partenari u üna partenaria.

f) Lavura cun ün partenari o üna partenaria.


Fe egna sempla skiza tier egna da las situaziùns.

Fo üna simpla skizza dad üna da quellas situaziuns.

Fa üna simpla skizza dad üna da quellas situaziuns.


Suttastreha sco emprem il discuors direct cun blau. Suttastreha lu la construcziun accumpignonta cun verd. Noda alla fin ils segns d'interpuncziun.

Sutastrescha sco amprem igl dascurs direct cun blau. Sutastrescha alura la construcziùn acumpagnànta cun verd. Noda a la fegn las anzenas d'interpuncziùn.

Suottastricha il prüm il discuors direct cun blov. Suottastricha alura la frasa accumpagnanta cun verd. Fo a la fin ils segns d'interpuncziun.

Suottastricha il prüm il discuors direct cun blau. Suottastricha lura la frasa accumpagnanta cun verd. Fa a la fin ils segns d'interpuncziun.


Noda las construcziuns sillas lingias sin p. 90 el discuors direct. Emblida buca l'interpuncziun. Cumpletescha las construcziuns accumpignontas cun lignar tgi che savess haver detg quei. Noda alla fin aunc in'expressiun ch'ei tipica per tei.

Noda las construcziùns sen p. 119 agl dascurs direct. Amblida betga l'interpuncziùn. Cumpletescha las construcziùns acumpagnàntas cun angiavinar tgi ca savess ver getg quegl. Noda a la fegn ànc egn'expressiùn c'e tipica par te.

Nota las frasas süllas lingias a la p. 93 i'l discuors direct. Nu schmancher l'interpuncziun. Cumplettescha las frasas accumpagnantas cun ingiuviner chi chi pudess avair dit que. Nota a la fin auncha ün'expressiun chi'd es tipica per te.

Nota las frasas süllas lingias a la p. 119 i'l discuors direct. Nun invlidar l'interpuncziun. Cumplettescha las frasas accumpagnantas cun ingiavinar chi chi pudess avair dit quai. Nota a la fin amo ün'expressiun chi'd es tipica per tai.


• Tagliei ora las singulas construcziuns dallas sgnoccas.

• Tagliead or las singulas construcziùns da las sgnocas.

• Tagliè our las singulas parts dals vizs.

• Tagliai oura las singulas parts dals vizs.


Ils strehs all'entschatta ed alla fin dallas parts blauas s'audan ensemen.

Igls strehs a l'antscheata ad a la fegn da las parts blauas s'odan anzemel.

Las virgulettas al cumanzamaint ed a la fin da las parts tuochan insembel.

Las virgulettas al cumanzamaint ed a la fin da las parts toccan insembel.


Suenter las parts verdas ston ins adina metter in punct dubel.

Suainter las parts verdas ston ign adigna meter egn punct dubel.

Zieva las parts verdas as stu adüna metter ün punct dubel.

Davo las parts verdas as stoja adüna far ün punct dubel.


Suenter las parts blauas stat adina in punct.

Suainter las parts blauas stat adigna egn punct.

Zieva las parts blovas es adüna ün punct.

Davo las parts blauas es adüna ün punct.


Dus  buobs  han  magliau  miu  sandwich  bragia  ella

Dus  buabs ân fiers gioubass igl mieus sandwich crida ella

Duos mats haun invulo mieu sandwich crida ella

Duos mats han involà meis sandwich crida ella


3. Il discuors direct vegn interruts dalla construcziun accumpignonta.

3. Igl dascurs direct vean interrut da la construcziùn acumpagnànta.

3. Il discuors direct vain interruot da la frasa accumpagnanta.


4. Damaun suentermiezdi        annunzia il pilot        sgolel jeu ell'America

4. Damàn suaintermiezgi         anunztga igl pilot        sgol jou an l'America

4. Damaun zievamezdi       annunzcha il pilot        svoul eau in America

4. Daman davomezdi       annunzcha il pilot        svoul eu in America


1. Il  scolast  vesa  Jana  a  bargend  sil  plaz  da  pausa  e  damonda  Tgei  eis ei  cun  tei

1. Igl surmester veza la Jana cridànd sen la plaza da possa ad ampeara Tge e'gl cun te

1. Il magister vezza a Jana be muoch e larmas sülla plazza da posa e dumanda Che esa cun te

1. Il magister vezza a Jana be moc e larmas sülla plazza da posa e dumonda Che esa cun tai


Ils segns d'interpuncziun el                                                                                discuors direct

Las anzenas d'interpuncziùn agl                                                                                dascurs direct

Ils segns d'interpuncziun i'l                                                                                discuors direct


2. Quella giacca stat fetg bein a Vus        manegia il vendider

2. Quella giaca va fetg bagn a Vus        manegia igl vandider

2. Quella giacca Al sto fich bain       managia il vendeder

2. Quella giacca Til sta fich bain       manaja il vendader


Las parts verdas stattan adina all'entschatta d'ina construcziun.

Las parts verdas statan adigna a l'antscheata d'egna construcziùn.

Las parts verdas staun adüna al cumanzamaint d'üna frasa.

Las parts verdas stan adüna al cumanzamaint d'üna frasa.


9. Oz dat ei ris cun sparglas        informescha il camerier

9. Oz dat igl ris cun sparglas        infurmescha igl camarier

9. Hoz do que ris cun aspargias       infurmescha il camarier

9. Hoz daja ris cun aspargias       infuormescha il camarier


«Quei ei endretg», rispunda la scolasta.

«Quegl e andretg», raspunda la surmestra.


2. Signur  scolast  damonda  Giulian  avon  che  la  scola  ei  a  fin  astgein  nus ir  a  casa

2. Signur surmester ampeara igl Julian avànt ca la scola e a fegn stgagn nus ir a tgea

2. Sar magister dumanda Giulia aunz cha la scoula es a fin pudains nus ir a chesa

2. Sar magister dumonda Giulia avant cha la scoula es a fin pudain nus ir a chasa


«Bi che Vus fageis attents mei», rispunda il camerier, «quei fa denton nuot. La suppa ei gia freida.»

«Bi ca Vus fagez atent me», raspunda igl camarier, «quegl fa dantànt nut. La supa e gea freda.»

«Bel ch'Ella am renda attent», respuonda il camarier, «ma que nu fo ünguotta. La schoppa es già fraida.»

«Bel ch'Ella am renda attent», respuonda il camarier, «ma quai nu fa nöglia. La schoppa es fingià fraida.»


Ei dat tuttina biars « sco » en quella sgnocca.

Igl dat tutegna blears « sco » an quella sgnoca.

In tuot do que listess bgeras virgulettas « scu » aint il viz.

In tuot daja listess bleras virgulettas « sco » aint il viz.


Ina dunna sesa en in'ustria. Finalmein porta il camerier siu gentar.

Egna duna sea an egn'ustreia. Finalmeing porta igl camarier la sia marenda.

Üna duonna tschainta in ustaria. Finelmaing porta il camarier sieu gianter.

Üna duonna sezza in ustaria. Finalmaing porta il camarier seis giantar.


Las parts verdas annunzian tgi che di enzatgei.

Las parts verdas inditgeschan tgi ca gi anzatge.

Las parts verdas muossan chi chi disch qualchosa.

Las parts verdas muossan chi chi disch alch.


b) mimica: la mimica ei ils moviments ch'il carstgaun sa far cun la fatscha, p.ex. rir, rubigliar il frunt, mirar pitgiv

b) mimica: la mimica e igls movimaints c'igl carstgàn sa far cun la fatscha, p.ex. rir, meter igl frùnt an fòldas

b) mimica: la mimica es l'expressiun cha l'umaun po fer culla fatscha, p.ex. rir, crider, metter il frunt in fodas

b) mimica: la mimica es l'expressiun cha l'uman po far culla fatscha, p.ex. rier, cridar, metter il frunt in fodas


a) mimica, gèsts, tempo da discuorer, posiziun dil tgierp, contact culs egls, expressiun dalla fatscha, cumparsa, resti

a) mimica, gests, tempo da bagliafar, posiziùn digl tgierp, contact cugls îls, expressiùn da la fatscha, cumparsa, raglia

a) mimica, gests, tempo dal discuorrer, posiziun dal corp, contact culs ögls, expressiun da la fatscha, cumparsa, büschmainta


gestica: ils gèsts ein ils moviments ch'il carstgaun sa far cul tgierp (surtut cun ses mauns, culs peis e cul tgau), p.ex. sblatschar, zappitschar, ballantschar vi e neu, dar il tgau

gests: igls gests en igls movimaints c'igl carstgàn sa far cugl tgierp (surtut cugls seas màns a pes a cugl tgieu), p.ex: splatschar near aplaudir, zapignear, dar digl tgieu

gests: ils gests sun ils muvimaints cha l'umaun po fer cul corp (surtuot culs mauns, culs peis e cul cho), p.ex: applaudir u splatter culs mauns, zapper u trapluner, der dal cho

gests: ils gests sun ils movimaints cha l'uman po far cul corp (surtuot culs mans, culs peis e cul cheu), p.ex: applaudir o sflatschar culs mans, zappar o traplignar, dar dal cheu


Tgei fotografias muossan Matilda, tgeininas la mumma?

Tge fotografeias mussan la Matilda, tgenegnas la mama?

Che fotografias muossan a Matilda, chenünas a la mamma?


Tgei fotografias muossan fetg bein las emoziuns dil mument?

Tge fotografeias mussan fetg bagn las emoziùns digl mumaint?

Che fotografias muossan fich bain las emoziuns dal mumaint?


Ils scolars exerciteschan mintgin per sesez in'emoziun che cumpara el text. Els san eleger l'expressiun da Matilda ch'ei tresta, vilada e frustrada, perquei ch'ella ha fatg ina schliata nota ni l'expressiun dalla mumma che vegn en stiva e mira cun in'egliada beinvulenta sin Matilda. La scolasta va tier mintgin e fotografescha las differentas emoziuns. Duront ch'ils scolars spetgan, entscheivan els cul proxim exercezi. La scolasta squetscha las fotografias ni projectescha ellas vid la preit. La classa discutescha davart las fotografias: Tgi muossa tgei emoziun? Tgei emoziuns ein da Matilda, tgeininas dalla mumma?

Igls sculars exerziteschan mintgegn par sasez adigna egn’emoziùn ca cumpara agl text. Els san tschearner trànter l'expressiùn da la Matilda c'e tresta, vilada a frustrada, parquegl c'ella â fatg egna schleata nota, a l'expressiùn da la mama ca vean an stiva a varda cun egn'iglieda bagnvugliainta sen la Matilda. La surmestra va tier mintgegn a fotografescha las diferaintas emoziùns. Durànt c'igls sculars spetgan, antschevan els cugl proxim exerzezi. La surmestra squetscha las fotografeias near las projectescha ved la pare. La classa discutescha alura davart las fotografeias: Tgi mussa tge emoziùn? Tge emoziùn e da la Matilda, tgenegna da la mama?

Ils scolars exerciteschan minchün daperse ün’emoziun chi cumpera aint il text. Els paun tscherner traunter l'expressiun da Matilda chi'd es trista, gritta e frustreda, perque ch'ella ho fat üna noscha nota, e l'expressiun da la mamma chi vain in stüva e guarda cun ün'öglieda bainvugliainta aint per Matilda. La magistra vo tar minchün e fotografescha las differentas emoziuns. Intaunt cumainzan ils scolars cul prossem exercizi. La magistra squitscha las fotografias u las projectescha vi da la paraid. Ils scolars discutan alura las fotografias: Chi muossa che emoziun? Chenüna da las emoziuns es da Matilda, chenüna da la mamma?

Ils scolars exerciteschan minchün da per sai ün’emoziun chi cumpara aint il text. Els pon tscherner tanter l'expressiun da Matilda chi'd es trista, gritta e frustrada, perquai ch'ella ha fat üna noscha nota, e l'expressiun da la mamma chi vain in stüva e guarda cun ün'ögliada bainvugliainta aint per Matilda. La magistra va pro minchün e fotografescha las differentas emoziuns. Intant cumainzan ils scolars cul prossem exercizi. La magistra stampa las fotografias o tillas projectescha vi da la paraid. Ils scolars discutan lura insembel las fotografias: Chi muossa che emoziun? Chenüna da las emoziuns es da Matilda, chenüna da la mamma?


b) Matilda ei vilada e tresta, perquei ch'ella saveva buca ch'il scolast fetschi ina clausura e perquei ch'ella ha fatg ina schliata nota.

b) La Matilda e vilada a tresta, parquegl c'ella saveva betga c'igl surmester fetschi egna clausura a parquegl c'ella â fatg egna schleata nota.

b) Matilda es gritta e trista, perque ch'ella es gnida surpraisa d'üna clausura inaspetteda e perque ch'ella ho fat üna noscha nota.

b) Matilda es gritta e trista, perquai ch'ella es gnüda surpraisa d'üna clausura inaspettada e perquai ch'ella ha fat üna noscha nota.


Ella betta sia tastga da scola en in cantun sper ils calzers.

Ella fiera la sia tastga da scola an egn cantùn sper igls calzers.

Ella bütta sia tas-cha da scoula in ün chantun sper las s-charpas.


Tgei fotografias muossan il meglier l'entira scena? Pertgei gest quellas?

Tge fotografeias mussan igl miglier l'antiera szena? Partge gest quellas?

Che fotografias muossan il meglder l'intera scena? Perche güst quellas?

Che fotografias muossan il meglder l'intera scena? Perche güsta quellas?


La mumma prepara il gentar ed havess bugen che Matilda mettess a meisa.

La mama prepara la marenda a vess bugent ca la Matilda matess a mesa.

La mamma prepara il gianter e vess gugent cha Matilda mettess maisa.

La mamma prepara il giantar e vess jent cha Matilda mettess maisa.


1. Tgi ch'enconuscha buca lungatgs jasters, sa nuot da siu agen lungatg.

1. Tgi c'ancanuscha betga lungatgs easters, sa nut digl sieus agen lungatg.

1. Chi chi nu so/cugnuoscha linguas estras, nu so ünguotta da sia egna (lingua).

1. Chi chi nu sa/cugnuoscha linguas estras, nu sa nöglia da sia aigna (lingua).


c) Rico Valär discuora ils suandonts nov lungatgs: romontsch, tudestg, talian, franzos, engles, spagnol, portughes, rumen, creol haitian.

c) Igl Rico Valär bagliafa igls savundànts nov lungatgs: rumàntsch, tudestg, talian, franzos, angles, spagnol, portughes, rumen, creol haitian.

c) Rico Valär discuorra las seguaintas 9 linguas: rumantsch, tudais-ch, talian, frances, inglais, spagnöl, portugais, rumen, creol haitian.


3. Sche ti enconuschas biars lungatgs – has ti biaras clavs per ina siara.

3. Scha tei ancanuschas blears lungatgs – âs tei blearas clavs par egna seara.

3. Scha tü sest/cugnuoschast bgeras linguas, hest tü bgeras clevs per üna serradüra.

3. Scha tü sast/cugnuoschast bleras linguas, hast tü bleras clavs per üna serradüra.


2. In auter lungatg ei in'autra vesta silla veta.

2. Egn oter lungatg e egn'otra vesta sen la veta.

2. Ün'otra lingua es ün'otra vista sülla vita.


Ils plaids s'audan tier ils suandonts lungatgs: linguagem (portughes), language (engles), hablar (spagnol), parlare (talian), limbă (rumen, vul dir 'lungatg'), numele meu este (rumen, vul dir 'miu num ei'), falar (portughes), my name is (engles), non mwen se (creol haitian, vul dir: 'jeu hai num'), lang (creol haitian, vul dir 'lungatg'), me llamo (spagnol, vul dir 'jeu hai num')

Igls pleds s'odan tier igls savundànts lungatgs: linguagem (portughes), language (angles), hablar (spagnol), parlare (talian), limbă (rumen, vut gir 'lungatg'), numele meu este (rumen, vut gir 'mieus num e'), falar (portuges), my name is (angles), non mwen se (creol haitian, vut gir: 'jou ve num'), lang (creol haitian, vut gir 'lungatg'), me llamo (spagnol, vut gir 'jou ve num')

Ils pleds tuochan tar las seguaintas linguas: linguagem (portugais), language (inglais), hablar (spagnöl), parlare (taliaun), limbă (rumen = 'lingua'), numele meu este (rumen = 'mieu nom es'), falar (portugais), my name is (inglais), non mwen se (creol haitiaun = 'eau d'he nom'), lang (creol haitiaun = 'lingua'), me llamo (spagnöl = 'eau d'he nom')

Ils pleds toccan pro las seguaintas linguas: linguagem (portugais), language (inglais), hablar (spagnöl), parlare (talian), limbă (rumen = lingua), numele meu este (rumen = meis nom es), falar (portugais), my name is (inglais), non mwen se (creol haitian = eu n'ha nom), lang (creol haitian = lingua), me llamo (spagnöl = eu n'ha nom)


2. Ei plova sco da derscher cun sadialas.

2. Igl plova sco da dearscher cun sarluts.

- Per congualer as drouva in tudas-ch 'wie' (scu) ed 'als' (cu).

- Per congualar as douvra in tudais-ch 'wie' (sco) ed 'als' (co).


Resposta: Ün stüdi da linguas es adüna qualchosa bun.

Resposta: Ün stüdi da linguas es adüna alch bun.


üna persuna chi discuorra püssas linguas

üna persuna chi discuorra e scriva plüssas linguas


il cantadur/la cantadura che scriva ils texts per sias canzuns

igl cantadur/la cantadura ca scriva igls texts par las sias canzùns


ina persuna ch'enconuscha e sa duvrar la scartira da tschocs

egna parsùna c'ancanuscha a sa duvrar la scripziùn par orvs

üna persuna chi cugnuoscha e so druver la scrittüra per orvs


La scolasta sa dar temps als scolars ed allas scolaras duront l'instrucziun dad ev. tagliar las intervistas e da crear il placat. Sche las intervistas ein vegnidas fatgas en fuorma dad audio ni video, savessen els far quei duront l'instrucziun dad 'Informatica e medias'.

La surmestra sa dar tains agls sculars ad a las scularas durànt l'instrucziùn par ev. tagliear las intervestas a par crear igl placat. (Scha las intervestas en vagnidas fatgas an furma d'audio near video, san ign far quegl magari ear durànt l'instrucziùn 'Informatica a medias').

La magistra po der temp als scolars ed a las scolaras düraunt l'instrucziun per taglier ev. las intervistas e per creer il placat. (Scha las intervistas sun gnidas fattas in fuorma d'audio u video, as pudess fer que magari eir cul ram 'Medias ed informatica').

La magistra po dar temp als scolars ed a las scolaras dürant l'instrucziun per tagliar eventualmaing las intervistas e per crear il placat. (Scha las intervistas sun gnüdas fattas in fuorma da video ed audio, as pudessa cumbinar quai eir cul rom 'Medias ed informatica').


Tut tenor igl equipament tecnic fan ils scolars l'intervista sco video (varianta ideala), sco registraziun dad audio ni en scret.

Tut tanor igl equipamaint tecnic fan igls sculars l'intervesta sco video (variànta ideala), sco registraziùn audio near a scret.

Tuot tenor l'equipamaint tecnic faun ils scolars l'intervista scu video (varianta ideela), scu registraziun audio u in scrit.

Tuot tenor l'equipamaint tecnic fan ils scolars l'intervista sco video (varianta ideala), sco registraziun auditiva o in scrit.


Suainter mintga valitaziùn remnan igls sculars c'ân fatg l'intervesta las valitaziùns par mintga criteri. Els nodan agl quader a dretg la media da las valitaziùns (5 + 3 + 2 + 4 + 3 = 17 : 5 = 3.4). Quella valitaziùn vean alura integrada an la valitaziùn ca la surmestra fa.

Mincha gruppa da scolars ramassa zieva sia preschantaziun las valütaziuns cha'ls conscolars haun fat per mincha criteri. Els notan illa culuonna a dretta la media da las valütaziuns da tuot ils criteris (5 + 3 + 2 + 4 + 3 = 17 : 5 = 3.4). Quista valütaziun media vain alura integreda in quella da la magistra.

Mincha gruppa da scolars ramassa davo sia preschantaziun las valütaziuns cha'ls conscolars han fat per mincha criteri. Els notan illa culuonna a dretta la media da las valütaziuns da tuot ils criteris (5 + 3 + 2 + 4 + 3 = 17 : 5 = 3.4). Quista valütaziun media vain lura integrada in quella da la magistra.


La scolasta ed ils scolars e las scolaras giudicheschan las intervistas e lur presentaziuns cun agid dils criteris. Ils affons lavuran en gruppas da 6 tochen 8 scolars/scolaras. Duront las presentaziuns valeteschan ils scolars las intervistas da lur conscolars cun emplenir il fegl da criteris.

La surmestra ad igls sculars a las scularas giuditgeschan las intervestas a las preschantaziùns a màn digls criteris. Igls unfànts lavuran an grupas da 6-8. Durànt las preschantaziùns valiteschan igls sculars las intervestas da lur cunsculars cun amplanir or igl figl da criteris par la grupa ca preschainta gest la sia lavur.

La magistra güdichescha insembel cullas scolaras e'ls scolars las intervistas e lur preschantaziuns a maun dals criteris da valütaziun. Ils scolars lavuran in gruppas da 6-8. Düraunt las preschantaziuns valüteschan els las intervistas da lur conscolars cun agüd dal fögl da criteris.

La magistra güdichescha insembel cullas scolaras e'ls scolars las intervistas e lur preschantaziuns a man dals criteris da valütaziun. Ils scolars lavuran in gruppas da 6-8. Dürant las preschantaziuns valüteschan els las intervistas da lur conscolars cun agüd dal fögl da criteris.


Pertgei ein tut ils dessegns pli u meins semeglionts ni han in tratg communabel?

Partge ân tuts malagieu ple u mains igl madem near anzatge samagliànt?

Perche vais vus tuots disegno pü u main il listess u qualchosa sumgiaint?

Perche vais vus tuots disegnà plü o main il listess o alch simil?


Las damondas aviartas vegnan discutadas el plenum e silsuenter dat mintga scolar e mintga scolara risposta en scret.

Las amparadas aviertas vignan discutadas an classa, alura raspunda mintga sculara a mintga scular an scret.

Las dumandas aviertas vegnan discutedas in classa. Alura do mincha scolara e scolar resposta in scrit.

Las dumondas avertas vegnan discusas in classa. Lura dà mincha scolara e scolar üna resposta in scrit.


Il film metta el center las suandontas damondas:

Igl film meta agl zenter las savundàntas amparadas:

Il film metta las seguaintas dumandas i'l center:

Il film metta las seguaintas dumondas i'l center:


Ils scolars e las scolaras miran il film e dattan risposta allas damondas da multiple choice.

Igls sculars a las scularas vardan igl film a raspundan las amparadas da multiple choice.

Ils scolars e las scolaras guardan il film 'Gavagai' e respuondan a las dumandas da multiple choice.

Ils scolars e las scolaras guardan il film 'Gavagai' e respuondan a las dumondas da multiple choice.


La scolasta reparta a mintga scolar treis cartas. Sin quellas fa mintga scolar in dessegn dils plaids che la scolasta dictescha.

La sumestra pertga or a mintga scular tres tgartas. Sen quellas fa mintga scular egn maletg digls pleds ca la surmestra dictescha.

La magistra scumparta a mincha scolar e scolara trais cartinas. Sün quellas fo minchün e minchüna ün disegn dals pleds cha la magistra dicta.

La magistra scumparta a mincha scolara e scolar trais cartinas. Sün quellas fa minchüna e minchün ün disegn dals pleds cha la magistra dicta.


La scolasta damonda ussa ils scolars da dessignar il plaid 'gavagai' (emprema damonda el cudisch dil scolar). Ils dessegns drova ella per far l'introducziun e per far la punt al film ch'ils scolars miran, il film dalla seria 'filosofix' cul tetel 'Gavagai'.

La surmestra ampeara ussa igls sculars da malagear igl pled 'gavagai' (amprem'amparada agl cudesch digl scular). Igls maletgs dovr'ella par sarar giou l'introducziùn a par far la pùnt agl film c'igls sculars vardan, igl film da la seria 'filosofix' cugl tetel 'Gavagai'.

La magistra dumanda uossa als scolars da disegner il pled 'gavagai' (prüma dumanda i'l cudesch dals scolars). Ils disegns drouva ella per glivrer l'introducziun e per fer la punt al film davart la seria 'Filosofix' cul titul 'Gavagai'.

La magistra dumonda uossa als scolars da disegnar il pled 'gavagai' (prüma dumonda i'l cudesch dals scolars). Ils disegns douvra ella per finir l'introducziun e per far la punt al film davart la seria 'Filosofix' cul titel 'Gavagai'.


La finamira dalla discussiun ei da menar ils scolars e las scolaras al punct ch'ils lungatgs sebasan sin convenziuns (in uorden, in schema, ina normaziun), q.v.d. ch'ins ha inaga decidiu ch'ina 'roda' ei ina roda. Perquei vegn era mintga scolar ad haver dessignau ina fuorma rodunda, cura ch'el ha udiu il plaid 'roda' ed in vehichel cun quater rodas, cura ch'el ha udiu il plaid 'auto'. Igl ei impurtont da sensibilisar ils scolars e las scolaras pil fatg che mintgin e mintgina ha denton ses agens maletgs d'in plaid el tgau, q.v.d. ch'ina scolara ha forsa dessignau ina roda d'in velo ed in scolar ina roda d'in auto.

La fegnamira da la discussiùn e da manar igls sculars a las scularas agl punct c'igl lungatg sabasa sen convenziùns (egn urden, egn schema, egna normaziùn), q.v.g. c'ign â egn'eada dezidieu c'egn 'rudi' e egn rudi. Parquegl vean ear mintga scular a ver malagieu probabel egna furma radunda, cur c'el â udieu igl pled 'rudi' ad egn vehicel cun quater rodas, cur c'el â udieu igl pled 'auto'. Impurtànt e'gl ear da sensibilisar igls sculars a las scularas pigl fatg ca mintgegn a mintgegna â dantànt igl sieus agen maletg d'egn pled agl tgieu, q.v.g. c'egna sculara â forza malagieu egn grànd rudi blau, egn oter scular â forza fatg egn pintg rudi cotschen.

Il böt da la discussiun es cha'ls scolars e las scolaras sajan consciaints dal fat cha lingua as basa sün cunvenziuns, q.v.d cha s'ho decis üna vouta ch'ün 'rinch' es ün rinch. Perque varo eir mincha scolar disegno püprubabel üna fuorma arduonda, cur ch'el ho udieu il pled 'rinch' ed ün veicul cun quatter roudas, cur ch'el ho udieu il pled 'auto'. Important es eir da sensibiliser als scolars ed a las scolaras pel fat cha minchün e minchüna ho sieu egen purtret d'ün pled aint il cho, q.v.d. ch'üna scolara ho forsa disegno ün grand rinch blov, ün oter scolar ho fat ün pitschen rinch cotschen.

Il böt da la discussiun es cha'ls scolars e las scolaras sajan consciaints dal fat cha lingua as basa sün cunvenziuns, q.v.d. chi s'ha decis üna jada ch'ün 'rinch' es ün rinch. Perquai varà eir mincha scolar disegnà plüprobabel üna fuorma raduonda, cur ch'el ha dudi il pled 'rinch' ed ün veicul cun quatter roudas, cur ch'el ha dudi il pled 'auto'. Important esa eir da sensibilisar als scolars ed a las scolaras pel fat cha minchün e minchüna ha seis agen purtret d'ün pled aint il cheu, q.v.d. ch'üna scolara ha magara disegnà ün grond rinch blau, ün oter scolar ün pitschen rinch cotschen.


Pertgei capin nus il plaid 'roda' e savein ch'ina 'roda' ei ina roda?

Partge antalgiagn nus igl pled 'rudi' a savagn c'egn 'rudi' e egn rudi?

Perche inclegiains nus il pled 'rinch' e savains ch'ün 'rinch' es ün rinch?

Perche inclegiain nus il pled 'rinch' e savain ch'ün 'rinch' es ün rinch?


La scolasta ed ils scolars fan allura in rudi e miran ensemen ils dessegns ch'ein vegni fatgs sin basa dils plaids dictai. Il meglier eis da metter ils dessegns per mintga plaid dictau in sper l'auter.

La surmestra ad igls sculars fan alura egn rudi a vardan anzemel igls maletgs c'en vagnieus fatgs a basa digls pleds dictos. Igl miglier e'gl da meter igls maletgs par mintga pled dicto l'egn sper l'oter.

La magistra e'ls scolars faun alura ün rinch e guardan insembel ils disegns chi sun gnieus fats a basa dals pleds dictos. Il meglder es que da metter ils disegns per mincha pled dicto ün sper l'oter.

La magistra e'ls scolars fan lura ün rinch e guardan insembel ils disegns chi sun gnüts fats a basa dals pleds dictats. Il meglder esa da metter ils disegns per mincha pled dictà ün sper l'oter.


a) Il film muossa ch'il lungatg sa caschunar confusiuns, q.v.d. ch'il lungatg sa provocar malcapientschas e malsegirtads.

a) Igl film mussa c'igl lungatg sa caschunar confusiùns, q.v.g. c'igl lungatg sa provotgear malantalgientschas a malsirtads.

a) Il film muossa cha la lingua po chaschuner confusiuns, q.v.d. cha quella po provocher melinclettas e melsgürezzas.

a) Il film muossa cha la lingua po chaschunar confusiuns, q.v.d. cha quella po provochar malinclettas e malsgürezzas.


Tgei drova ei, per ch'ils carstgauns capeschien in l'auter?

Tge dovr'igl, par c'igls carstgàns antaligian l'egn l'oter?

Che drouva que, per cha'ls umauns inclegian ün a l'oter?

Che voula per cha'ls umans inclegian ün a tschel?


Tgei dat en egl, sche vus mireis sils dessegns che vus haveis fatg, cura che vus haveis udiu il plaid 'roda'?

Tge dat an îl, scha vus vurdaz segls maletgs ca vus vez fatg, cur ca's vez udieu igl pled 'rudi'?

Che do in ögl, scha vus guardais süls disegns cha vus vais fat, cur cha vais udieu il pled 'rinch'?

Che dà in ögl, scha vus guardais süls disegns cha vus vais fat, cur cha vus vais dudi il pled 'rinch'?


Eis ei insumma pusseivel da saver exact tgei ch'ils auters manegian cun lur plaids?

E'gl anzuma pussevel da saver prazis tge c'oters manegian cun lur pleds?

Es que insomma pussibel da savair precis che cha oters managian?

Esa insomma pussibel da savair precis che cha oters manajan?


La scolasta sa far las suandontas damondas:

La surmestra sa far las savundàntas amparadas:

La magistra po fer las seguaintas dumandas:

La magistra po far las seguaintas dumondas:


• … entscheiva cun in vocal: Italia, Indian, aissa, aquari

• … antscheva cun egn vocal: Itaglia, Indian, essa, aquarium

• ... antscheva cun en vocal (essa, aquarium, anghel, Italgia/insla).

• ... cumainza cun ün vocal: Italia, Indiaun, assa, aquari

• ... cumainza cun ün vocal: Italia, Indian, assa, aquari


a) Per introducir l'unitad fa la scolasta l'activitad 'Jeu vesel enzatgei che ti vesas buc e quei ei …' cun ina caussa che sesanfla ella stanza da scola (p.ex. il niev etui da Noa). Il scolar che legna la caussa fa ussa sez in exempel semegliont e.a.v.

a) Par introdutgear l'unitad fa la surmestra igl gioi 'Jou vez anzatge ca tei vezas betg, a quegl e …' cun egna tgossa ca satgata an la stànza da scola (p.ex. igl nov etui digl Noa). Igl scular ca legna la tgossa fa ussa sez egn exaimpel samagliànt a.a.a.

a) Per introdür l'united fo la magistra il gö 'Eau vez qualchosa cha tü nu vezzast e quel pled …' cun üna chosa cha's chatta illa staunza da scoula (p.ex. l'etui nouv da Noa). Il scolar u la scolara chi ingiuvina la chosa fo uossa svess ün exaimpel sumgiaint, e.u.i.

a) Per introdüer l'unità fa la magistra il gö 'Eu vez alch cha tü nu vezzast e quel pled …' cun üna chosa chi's chatta illa stanza da scoula (p.ex. l'etui nouv da Noa). Il scolar o la scolara chi ingiavina la chosa fa uossa svess ün exaimpel sumgliaint, e.u.i.


Ils scolars duein preparar legns per lur conscolars che ston explicar il plaid en connex cull'ortografia. Igl ei era pusseivel da schar dessignar/rimnar maletgs e crear in agen giug d'ortografia 'Jeu vesel enzatgei che ti vesas buc e quei …'

Igls sculars den preparar legns par lur cunsculars ca ston declarar igl pled agl conex cun l'ortografeia. Gl'e ear pussevel da schar malagear/rimnar maletgs a crear egn agen gioi d'ortografeia 'Jou vez anzatge ca tei vezas betg, a quegl …'

Igls scolars preparan angiavigns per lour conscolars tgi ston declarar igl pled an connex cun l'ortografia. Igl è er pussebel da lascher malager/rimnar maletgs e da crear en agen gi d'ortografia 'Ia vei ensatge tgi te veist betg e chel pled ...'.

Ils scolars e las scolaras preparan ingiuvineras per lur conscolars chi stöglian declarer il pled in connex cull'ortografia. Ad es eir pussibel da lascher disegner/ramasser purtrets e da creer ün egen gö d'ortografia 'Eau vez qualchosa cha tü nu vezzast e quel pled …'.

Ils scolars e las scolaras preparan ingiavineras per lur conscolars chi ston declerar il pled in connex cull'ortografia. Id es eir pussibel da laschar disegnar/ramassar purtrets e crear ün agen gö d'ortografia 'Eu vez alch cha tü nu vezzast e quel pled …'


• Jeu vesel in plaid che ti vesas buc e quel s'auda tier il fegl dalla consonanza dubla. Tenor la regla dat ei buca dus consonants alla fin dil plaid. Miu maletg ei in'excepziun. -> zenn

Ia vei en pled tgi te veist betg e chel totga tar la figlia dalla consonanza dobla. Tenor la regla dattigl betg dus consonants alla fegn digl pled. Igl mies maletg è en’excepziun (p.ex. òss)

• Eau vez ün pled cha tü nu vezzast e quel tuocha tar la föglia da la consonanza dobla. Tenor la regla nu do que duos consonants a la fin dal pled. Mieu purtret es ün'excepziun. -> pass

• Eu vez ün pled cha tü nu vezzast e quel tocca pro la föglia da la consonanza dubla. Tenor la regla nu daja duos consonants a la fin dal pled. Meis purtret es ün'excepziun. -> pass


Culla damonda suenter il fegl dalla palma che nus havein aunc buca tractau en detagl (ils accents) fa la scolasta la punt alla proxima incumbensa.

Cun l'amparada suainter igl figl da la palma ca nus vagn ànc betga tracto agl detagl (igls aczents) fa la surmestra la pùnt a la proxima leztga.

Cun la dumonda: «Cun tge regla dalla palma ò Sascha Stgirat gia zont fadeia ainten la 3. classa?» (igls accents) fò la scolasta la punt tigl proxim exercezi.

Culla dumanda «Che föglia da la palma nu vains nus auncha tratto in detagl?» (ils accents) fo la magistra la punt a la prosma incumbenza.

Culla dumonda «Che föglia da la palma nu vain nus amo trattà in detagl?» (ils accents) fa la magistra la punt a la prosma incumbenza.


• … cuntegn diftongs: capiala, steila, meisa, rauna, baun, cadeina, fiug, tais

• … cuntegna diftongs: tgapeala, scùa, spiert, fiac, tgavateara, padeala, breav

• ... cuntigna en diftong (steila, seiv, louf, aquarium, daint, geia, bastimaint, muneida, peir/gleisch, meisa, candeila, staziun).

• ... cuntegna diftongs: staila, leivra, viedi, maisa, regiun, chadagna, liangia

• ... cuntegna diftongs: staila, leivra, viadi, maisa, regiun, chadaina, liongia


El plenum vegn studegiau tgei reglas che vegnan representadas entras la palma. Il scolar che porta ina regla correcta astga prender il fegl dalla regla e taccar quel silla palma. Cura che tut las reglas taccan vid la palma, fan ils scolars en lavur singula il pensum en lur cudisch da lavur. Els dattan risposta allas damondas, scrivan diesch dallas reglas els fegls dalla palma e nodan per mintga fegl dus exempels da plaids che suondan la regla.

An classa vean studagieu tge reglas ca vignan rapreschantadas antras la palma. Igl scular ca porta egna regla corecta dastga prender igl figl da la regla a tatgear quel sen la palma. Cur ca tut las reglas tatgan ved la palma, fan igls sculars an lavur singula la leztga an lur cudesch da lavur. Els raspundan a las amparadas, scrivan las reglas segls figls da la palma a nodan par mintga figl dus exaimpels da pleds ca savundan la regla.

An classa vign pondero, tge reglas tgi vignan represchentadas cun la palma. Igl scolar tgi dei ena regla correcta u fò en exaimpel correct (p. ex. «Noms ins screiva grond.» / «Zerp ins screiva cun z, cedel pero cun c.») dastga piglier igl cedel cun la regla e tatger chel sen la palma. Cura tgi tot las reglas pendan ve dalla palma, fon igls scolars igl exercezi per sasezs aint igl codesch da lavour. Els raspondan allas dumondas, screivan las reglas ainten las figlias dalla palma e nodan per mintga regla dus exaimpels da pleds.

In classa vain pondero che reglas chi vegnan rapreschantedas culla palma. Il scolar e la scolara chi disch üna regla correcta suos-cha piglier il scrittin culla regla e tachar quel sülla palma. Cur cha tuot las reglas pendan vi da la palma, faun ils scolars la lezcha daperse in lur quadern da lavur. Els respuondan a las dumandas, scrivan las reglas aint illas föglias da la palma e notan per mincha regla duos exaimpels da pleds.

In classa vain ponderà che reglas chi vegnan rapreschantadas culla palma. Il scolar e la scolara chi disch üna regla correcta das-cha tour il scrittin culla regla e tachar quel sülla palma. Cur cha tuot las reglas pendan vi da la palma, fan ils scolars la lezcha da per sai in lur quadern da lavur. Els respuondan a las dumondas, scrivan las reglas aint illas föglias<strong> </strong>da la palma e notan per mincha regla duos exaimpels da pleds.


La finamira ei dad exercitar il sensori per craps da scarpetsch e traplas ortograficas, q.v.d. ils scolars mettan en damonda la scripziun dils plaids, enqueran regularitads e repetan cuortamein las reglas ortograficas.

La fegnamira e dad exerzitar igl santimaint par craps da scarpetsch a traplas ortograficas, q.v.g. igls sculars metan an dumonda la scripziùn digls pleds, anquieran regularitads a repetan curtameing las reglas ortograficas.

Il böt es da svilupper ün sensori per craps da s-champütsch e per traplas ortograficas, q.v.d. cha'ls scolars e las scolaras mettan in dumanda la scripziun dals pleds, tscherchan regulariteds e repetan cuortamaing las reglas ortograficas.

Il böt es da sviluppar ün sensori per craps da s-champütsch e per traplas ortograficas, q.v.d. cha'ls scolars e las scolaras mettan in dumonda la scripziun dals pleds, tscherchan regularitats e repetan cuortamaing las reglas ortograficas.


«Seregurdeis vus aunc cun tgei maletg ch'ils vocals, consonants ni suns specials ein vegni representai el curtgin da lungatg?»

«Saragurdaz vus ànc cun tge maletg c'igls vocals, consonànts near sùns spezials en vagnieus rapreschantos agl curtgegn da lungatg?»

«S'algurdais auncha cun che purtret cha'ls vocals, consonants u suns speciels sun gnieus rapreschantos i'l curtin da lingua(s)?»

«As regordais amo cun che purtret cha'ls vocals, consonants o suns specials sun gnüts rapreschantats i'l curtin da lingua(s)?»


• … cuntegna egn triftong: lieunga, veia, geia

• ... cuntegna ün triftong: eau, cliaint, gnieu

• ... cuntegna ün triftong: aua, cliaint, gnieu


• … entscheiva cun … / ... finescha cun …

• ... cumainza cun ... / ... glivra cun ...

• ... cumainza cun ... / ... finischa cun ...


• Jeu vesel in maletg che ti vesas buc ed il plaid ch'el muossa san ins attribuir alla regla da c ni z e dad s ni sch. Il plaid ha tschun bustabs. Enamiez sesanfla in

• Jou vez egn maletg ca tei vezas betg ad igl pled c'el mussa san ign atribuir a la regla da s near sch. Igl pled â sis bustabs. Damiez satgata egn a. -> stgazi

Ia vei en pled tgi te veist betg e chel vign scretg cun dus gl. Egn è davant en e e l’oter è alla fegn digl pled. (suglegl)

• Eau vez ün purtret cha tü nu vezzast e'l pled ch'el muossa as po attribuir a la regla da 'c u z' e dad 's u sch'. Il pled ho set custabs. El cumainza cun e-. -> edifizi

• Eu vez ün purtret cha tü nu vezzast e'l pled ch'el muossa as poja attribuir a la regla da 'c o z' e dad 's o sch'. Il pled ha set custabs. El cumainza cun f-. -> fastizi


• ... vain scrit cun duos suns speciels: chatscheder, quatterfögl, schmacher, scruv

• ... vain scrit cun duos suns specials: chatschader, quatterfögl, schmachar, scrauv


La scolasta copiescha il model dalla palma (M1.1a). Medemamein copiescha ella il model M1.1b sin A3, taglia ora las singulas reglas e tschenta ellas sin ina meisa. Duront il giug cumpleteschan ils scolars ils fegls dalla palma pass per pass cullas reglas (M1.1b).

An la savunda part da la leztga repetan igls sculars las reglas ortograficas. Par que intent malegia la surmestra egna palma grànda sen egn placat near ved la tavla, cuptga igl modèl M1.1a sen egn figl A3 a taglia or las singulas reglas. Durànt igl gioi cumpleteschan igls sculars igls figls da la palma pass par pass cun las reglas (M1.1a).

Ainten la sagonda part digl exercezi repetan igls scolars las reglas d’ortografia. Per chel intent coptga la scolasta igl model M1.1a sen en figl A3 e taglia or las singulas reglas (M1.1b). Durant igl gi cumpletteschan igls scolars las figlias dalla palma cun las reglas.

Illa seguonda part da la lezcha repetan ils scolars e las scolaras las reglas ortograficas. Per quist intent disegna la magistra üna granda palma sün ün placat u vi da la tevla, copcha il model M1.1a sün ün fögl A3 e taglia our las singulas reglas. Düraunt il gö cumpletteschan ils scolars las föglias da la palma cullas reglas (M1.1a).

Illa seguonda part da la lezcha repetan ils scolars e las scolaras las reglas ortograficas. Per quist intent disegna la magistra üna gronda palma sün ün placat o vi da la tabla, copcha il model M1.1a sün ün fögl A3 e taglia oura las singulas reglas. Dürant il gö cumpletteschan ils scolars las föglias<strong> </strong>da la palma cullas reglas (M1.1a).


• … fa rema cun in auter plaid illustrau: cazzetta e racheta, steila e candeila, scazi e prenci

• ... rima cun ün oter pled illustro: curtè e chapè, staila e chandaila, zaunga e laungia

• ... rima cun ün oter pled illustrà: curtè e chapè, staila e chandaila, s-chazi e prinzi


c) La scolasta curregia las construcziuns e noda dasperas tier tgei regla ch'il sbagl s’auda. Quels sbagls transponan ils scolars ella tabella da sbagls ch'els fan ell’incumbensa 4. Far attenziun da schar scriver senza agid per buca sfalsificar la survesta.

c) La surmestra curegia las construcziùns a noda dasperas tier tge regla c'igl sbagl s’oda. Quels sbagls transponan igls sculars an la tabela da sbagls c'els fan an la leztga 4. Far atenziùn da schar scriver sainz'agid par betga falsifitgear la survesta.

c) La scolasta currigia las construcziuns e noda dasperas, a tge regla tg'ins pò attribueir igl sbagl. Igls scolars nodan chels sbagls ainten la tabella tg'els amplaneschan aint igl exercezi 6. Far attenziun da lascher screiver sainza ageid per na betg sfalsifitgier la survista.

c) La magistra corregia las frasas e nota daspera a che regla cha's po attribuir il fal. Ils scolars notan quels fals aint illa tabella ch'els implan ill’incumbenza 4. Fer attenziun da lascher scriver sainza agüd per nu falsificher la survista.

c) La magistra corregia las frasas e nota daspera a che regla chi's po attribuir il fal. Ils scolars notan quels fals aint illa tabella ch'els implischan ill’incumbenza 4. Far attenziun da laschar scriver sainza agüd per nu falsifichar la survista.


• Jeu vesel in maletg che ti vesas buc ed il plaid ch'el muossa ha da far cun cu ni qu. Ins scriva el cun cu + a, schegie ch'ins sto scriver qu avon i, e ed a tenor la regla. Il plaid entscheiva cun in s che nus pronunziein sch. -> scua

• Jou vez egn maletg ca tei vezas betg ad igl pled c'el mussa â da far cun cu near qu. Ign scriva el cun cu + a, schagea c'ign sto scriver tanor la regla qu avànt i, e ad a. Igl pled antscheva cun egn s ca nus pronunztgagn sch. -> scùa

Ia vei en pled tgi te veist betg e chel ò da far ensatge cun cu u qu. Ins screiva chel pled cun cu davant a, perchegl tgi igl u è accentuo ed igl a fò part d’ena nova silba. Igl pled antscheva cun s, er schi nous igl pronunztgagn cun sch (scua).

• Eau vez ün purtret cha tü nu vezzast e'l pled ch'el muossa ho da chefer cun 'cu' u 'qu'. Que as scriva il pled cun 'cu + a', eir scha's scriva, tenor la regla d'ortografia, 'qu' davaunt a, i, e ed o. Il pled cumainza cun ün s-, eir scha nus il pronunzchains 'sch'. -> scua

• Eu vez ün purtret cha tü nu vezzast e'l pled ch'el muossa ha da chefar cun 'cu' o 'qu'. I's scriva quel pled cun 'cu + a', eir schi's scriva, tenor la regla d'ortografia, 'qu' davant a, i, e ed o. Il pled cumainza cun ün s-, eir scha nus til pronunzchain 'sch'. -> scua


Silsuenter enqueran ils scolars el maletg furmicler plaids tenor ils criteris ortografics che la scolasta dat avon. Las indicaziuns che la scolasta fa per encurir ils maletgs/plaids daventan adina pli detagliadas e specificas.

Suainter anquieran igls sculars agl maletg furmicler pleds tanor igls criteris ortografics ca la surmestra dat avànt. Las indicaziùns ca la surmestra fa par ancurir igls maletgs/pleds davaintan adigna ple detaglieadas a spezificas.

Alloura tschertgan igls scolars aint igl maletg pleds tenor igls criteris ortografics tgi la scolasta screiva alla tavla. Las indicaziuns tgi la scolasta fò per tschartger igls maletgs/pleds davaintan adegna pi detagledas e specificas (pleds correspondents varda schliaziun).

Alura tscherchan ils scolars aint il purtret furmier pleds tenor ils criteris ortografics cha la magistra scriva vi da la tevla. Las indicaziuns cha la magistra fo per tschercher ils purtrets/pleds dvaintan adüna pü detagliedas e specificas.

Lura tscherchan ils scolars aint il purtret furmier pleds tenor ils criteris ortografics cha la magistra scriva vi da la tabla. Las indicaziuns cha la magistra fa per tscherchar ils purtrets/pleds dvaintan adüna plü detagliadas e specificas.


Sper las reglas ch'ein visualisadas silla palma ella Grammatica da scola vegnan aunc quater ulteriuras tematicas ortograficas exercitadas en quell'unitad. Quellas san era vegnir plazzadas ella palma (ei/ai, eu/au, e/ed, i/j).

Sper las reglas c'en visualisadas sen la palma an la Gramatica da scola vignan ànc quater ulteriuras tematicas ortograficas exerzitadas an quell'unitad. Quellas san ear vagnir plazadas an la palma (ei/egl/ain/agn, ieu/ea/il, a/ad, bustabs poc frequaints).

• Sper las reglas visualisadas ainten la palma vignan exercitos anc quatter ulteriours temas arisguard bustabs e sungs e segns spezials tgi pon er far fadeia pertutgont l'ortografia (varda M1.1c). Er chellas figlias pon neir plazzadas ainten la palma tar igls segns an scretg (bustabs).

Sper las reglas visualisedas illa palma vegnan exercitedas auncha quatter ulteriuras tematicas ortograficas in quist'united. Eir quellas paun gnir plazzedas illa palma (o/ou, sch/dsch, dis-/disch-, e/ed, i/j, custabs poch frequaints: k, w, x, y).

Sper las reglas visualisadas illa palma vegnan exercitadas amo quatter ulteriuras tematicas ortograficas in quist'unità. Eir quellas pon gnir plazzadas illa palma (o/ou, sch/dsch, dis-/disch-, e/ed, i/j, custabs pac frequaints: k, w, x, y).


La scolasta engrondescha e copiescha il maletg furmicler dall'incumbensa a) per gruppas pintgas. Mintga gruppa taglia ora ils maletgs ed attribuescha els alla dretga regla. Controllar el plenum e taccar ils maletgs tier la dretga regla sil placat.

La surmestra angrandescha a coptga igls maletgs da la leztga a) par grupas pintgas. Mintga grupa taglia or igls maletgs ad atribuescha els a la dretga regla. Controlar an classa a tatgear igls maletgs tier la dretga regla segl placat.

La scolasta angrondanescha e coptga igls maletgs digl exercezi a) per gruppas pitschnas. Mintga gruppa taglia or igls maletgs ed attribuescha chels alla regla correspondenta (magari ples pussebladads). Controllar an classa e tatger igls maletgs tar la regla segl placat.

La magistra ingrandescha e copcha ils purtrets da l'incumbenza a) per gruppas pitschnas. Mincha gruppa taglia our ils purtrets ed attribuescha quels a la dretta regla. Controller in classa e tacher ils purtrets tar la dretta regla sül placat.

La magistra ingrondischa e copcha ils purtrets da l'incumbenza a) per gruppas pitschnas. Mincha gruppa taglia oura ils purtrets ed attribuischa quels a la dretta regla. Controllar in classa e tachar ils purtrets pro la dretta regla sül placat.


• Jeu vesel in maletg che ti vesas buc ed il plaid ch'el muossa scrivan ins cun au, schegie ch’ei tuna sco eu. El entscheiva cun b. -> baun

• Jou vez egn maletg ca tei vezas betg ad igl pled c'el mussa scriv'ign cun ieu, schagea c’igl tùna sco ea. El antscheva cun tg. -> tgieu

• Eau vez ün purtret cha tü nu vezzast e'l ped ch'el muossa as scriva cun 'dsch', eir sch'el tuna scu 'sch'. Il pled cumainza cun o-. -> orandscha

• Eu vez ün purtret cha tü nu vezzast e'l ped ch'el muossa as scriva cun 'dsch', eir sch'el tuna sco 'sch'. Il pled cumainza cun o-. -> orandscha


• … ha mo ina silba: bal, bob, dent, fiug, brev, scua

• … â me egna silba: bob, daint, fiac, breav, scùa, tes

• ... ho be üna silba: bal, bob, daint, fö, scua, leiv

• ... ha be üna silba: bal, bob, daint, fö, scua, leiv


vocals, diftongs, triftongs, consonants e suns specials

Vocals, diftongs, triftongs, consonànts a sùns spezials

vocals, diftongs, triftongs, consonants e sungs spezials

vocals, diftongs, triftongs, consonants e suns speciels


• Jeu vesel in maletg che ti vesas buc ed il plaid ch'el muossa scrivan ins per tudestg cun z, per romontsch denton cun c. Igl ei enzatgei mellen. -> citrona

• Jou vez egn maletg ca tei vezas betg ad igl pled c'el mussa scriv'ign par tudestg cun 'Ch', par rumàntsch dantànt cun 'C'. Igl e anzatgi easter. -> Cines

Ia vei en pled tgi te veist betg e chel ins screiva an tudestg cun z, an rumantsch pero cun c. Igl è ensatge mellen (citrona)

• Eau vez ün purtret cha tü nu vezzast e'l pled ch'el muossa as scriva in tudas-ch cun 'z', in rumauntsch però cun 'c'. Que es qualchosa mellan. -> citrun

• Eu vez ün purtret cha tü nu vezzast e'l pled ch'el muossa as scriva in tudais-ch cun 'z', in rumantsch però cun 'c'. Id es alch gelg. -> citrun


d) Allas damondas vegn rispundiu en lavur singula. Alla fin vegn discutau el plenum aunc ina ga la relaziun individuala ch'ils singuls scolars han cull'ortografia. La damonda davart il senn dall'ortografia vegn tematisada en detagl ell’incumbensa 3.

d) Las amparadas vignan raspundidas an lavur singula. A la fegn vean discuto an classa ànc egn'eada la relaziùn individuala c'igls singuls sculars ân cun l'ortografeia. L'amparada davart igl sen da l'ortografeia vean tematisada agl detagl an la leztga 3.

d) Igls scolars raspondan allas dumondas an lavour individuala. Alla fegn discuteschan els anc eneda ansemen, tge tgi mintgign painsa dall'ortografia. La dumonda davart igl senn dall’ortografia vign tematisada an detagl aint igl exercezi 3.

d) Ils scolars e las scolaras respuondan a las dumandas in lavur individuela. A la fin discutan els aunch'üna vouta insembel che cha minchüna e minchün pensa da l'ortografia. La dumanda davart il sen da l'ortografia vain tematiseda in detagl ill'incumbenza 3.

d) Ils scolars e las scolaras respuondan a las dumondas in lavur individuala. A la fin discutan els amo üna jada insembel che cha minchüna e minchün pensa da l'ortografia. La dumonda davart il sen da l'ortografia vain tematisada in detagl ill'incumbenza 3.


En entgins cass sa ei esser necessari da segidar cun ulteriuras informaziuns, per ch'ins anfli il plaid dalla categoria encuretga, p.ex. cun indicar igl emprem ni il davos bustab. Il scolast animescha ils scolars d'anflar ulteriurs exempels.

An tschearts cass sa'gl easser nezessari da sagidar cun ulteriuras infurmaziùns, par c'ign tgati igl pled da la categoreia ancuretga, p.ex. cun inditgear gl'amprem near igl davos bustab. La surmestra animescha igls sculars da catar ulteriurs exaimpels.

An tscherts cass ègl necessari da dar en ageid cun otras infurmaziuns per cattar igl pled dalla categoria tschartgeda, p.ex. cun inditgier igl amprem u igl davos bustab. La scolasta animescha igls scolars da cattar ulteriours exaimpels.

In tscherts cas es que magari necessari da piglier in agüd otras infurmaziuns per chatter il pled da la categoria tschercheda, p.ex. cun indicher il prüm u l'ultim custab. Il magister animescha als scolars da chatter ulteriurs exaimpels.

In tscherts cas esa magara necessari da tour in agüd otras infuormaziuns per chattar il pled da la categoria tscherchada, p.ex. cun indichar il prüm o l'ultim custab. Il magister animescha als scolars da chattar ulteriurs exaimpels.