Unnamed: 0 int64 0 303k | Text stringlengths 21 10.3k |
|---|---|
0 | Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa løntakararnar í tali og sterku strikurnar vísa gongdina ella trendin fyri kynini. Í juni vóru um 14.400 menn og 13.300 kvinnur í løntakaraskaranum. Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið og gongdina í teimum fýra høvuðsvinnugreinunum. Kámu strikur... |
1 | Gongdin, sum er lýst við trendinum, vísir, at fleiri løntakarar framvegis leggjast afturat løntakaraskaranum. Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa løntakararnar í tali og sterku strikurnar vísa gongdina ella trendin fyri kynini. Í juli vóru um 14.650 menn og 13.500 kvinnur í løntaka... |
2 | Útgreinað hagtøl um uttanlandshandilin eru at finna í hagtalsgrunninum her. |
3 | Myndin niðanfyri vísir lønargjaldingarnar fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa útgoldnu lønirnar og sterku strikurnar vísa gongdina ella trendin fyri bæði kynini. Í september var parturin hjá monnum knappliga 530 milliónir og 320 milliónir hjá kvinnunum. Vøksturin í lønum hevur verið størri hjá monnum enn hja kvinnum se... |
4 | Væl meira av toski og hýsu avreidd higartil í ár |
5 | Hvussu er fólkatalið broytt millum bygdir og býir síðstu tíggju árini? |
6 | Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa løntakararnar í tali og sterku strikurnar vísa gongdina ella trendin fyri kynini. Í mai vóru um 14.350 menn og 13.250 kvinnur í løntakaraskaranum. Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið og gongdina í teimum fýra høvuðsvinnugreinunum. Kámu strikurn... |
7 | Útoldnu lønirnar og gongdin í lønargjaldingunum eru lýstar á myndini niðanfyri. Myndin niðanfyri vísir lønargjaldingarnar fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa útgoldnu lønirnar og sterku strikurnar vísa gongdina ella trendin fyri bæði kynini. Í oktober var parturin hjá monnum umleið 560 milliónir og 330 milliónir hjá kv... |
8 | Gongdin, sum er lýst við trendinum, vísir, at fleiri løntakarar framvegis leggjast afturat løntakaraskaranum. Vøksturin í løntakaratalinum hevur verið rættiliga støðugur síðani 2014. Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa løntakararnar í tali og sterku strikurnar vísa gongdina ella tr... |
9 | Samanborið við árið frammanundan er talan um vøkstur á eina mia. kr. Toskaútflutningurin er vaksin góðar 300 mió. kr og útflutningurin av makreli er vaksin 350 mió. Tað er framvegis laksur vit útflyta mest av og har er vøksturin omanfyri hálva mia. kr. Av samlaða fiskavøruútflutninginum er laksur 45%. Samlaða útflutta ... |
10 | Myndin niðanfyri vísir arbeiðsloysið og gongdina í arbeiðsloysinum. Káma strikan vísir arbeiðsloysisprosentið og sterka strikan vísir gongdina ella trendin. Arbeiðsloysið var 0,9% í septembur, samanborið við 1,3% í septembur í fjør. Gongdin vísir, at lága arbeiðsloysið stendur við. Myndin niðanfyri vísir arbeiðsloysi f... |
11 | Útgoldnu lønirnar og gongdin í lønargjaldingunum eru lýstar á myndini niðanfyri. Trendurin vísur ein støðugan vøkstur í lønargjaldingunum. Myndin niðanfyri vísir lønargjaldingarnar fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa útgoldnu lønirnar og sterku strikurnar vísa gongdina ella trendin fyri bæði kynini. Í november var part... |
12 | Gongdin, sum er lýst við trendinum, vísir, at fleiri løntakarar framvegis leggjast afturat løntakaraskaranum. Vøksturin í løntakaratalinum hevur verið rættiliga støðugur síðani 2014. Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa løntakararnar í tali og sterku strikurnar vísa gongdina ella tr... |
13 | Toskaútflutningurin er vaksin 270 mió. kr og útflutningurin av makreli og sild er vaksin um 300 mió. hvørt Tað er framvegis laksur vit útflyta mest av og har er vøksturin omanfyri 700 mió. kr. Samlaða útflutta nøgdin av fiskavørum er vaksin 7%. |
14 | Tað er ein vøkstur á 333 mió. kr. ella 4 %, samanborði við undanfarnu 12 mánaðir. Um vit ikki telja skipini við, var innflutningurin áleið tann sami seinasta 12-mánaðarskeið sum undanfarna ár. |
15 | Fosturtøkurnar ein fjórðingur av tí sum var fyri tríati árum síðani |
16 | Í desember vóru góðir 28.060 løntakarar. Tað eru 600 fleiri enn fyri ári síðani. Gongdin, sum er lýst við trendinum, vísir, at fleiri løntakarar framvegis leggjast afturat løntakaraskaranum, men at løntakaratalið veksur spakuligari enn tað hevur gjørt. Serliga hetta seinasta árið hevur ferðin ikki verið tann sama. Mynd... |
17 | Útgoldnu lønirnar og gongdin í lønargjaldingunum eru lýstar á myndini niðanfyri. Trendurin vísur ein støðugan vøkstur í lønargjaldingunum. Vøksturin í lønargjaldingunum heldur fram við somu ferð, hóast vøksturin í løntakaratalinum gongur seinni enn hann hevur gjørt. Myndin niðanfyri vísir lønargjaldingarnar fyri bæði k... |
18 | Uttan skip og flogfør var vøksturin góðar 100 mió. kr. ella 2% |
19 | Flestu sethúsasølurnar á bygd, men meir enn dupultur prísur í høvuðsstaðnum |
20 | 12.700 tinglýsingarskjøl í fjør - 9.000 um fastogn og 3.700 um akfør o.a. leysafæ |
21 | Áðrenn fíggjarkreppuna var talið av tinglýsingum um 20-túsund árliga, men minkaði niður í helvt árini 2009-14. Síðani hevur talið verið millum 12- og 14-túsund. Tinglýsing er almenna skrásetingin hjá avvarðandi landsmyndugleika av rættindum yvir fastari ogn, so sum húsum o.ø. bústøðum, grundstykkjum og jørð, servituttu... |
22 | Færri fongslað, men fleiri brot á rúsevnis-, arbeiðsverndar- og vápnalóg |
23 | Samanborið við árið frammanundan er talan um vøkstur á 1,2 mia. kr. ella 14%. Samlaða útflutta nøgdin av fiskavørum er vaksin 4 %. |
24 | Mátini geva eina mynd av nýtslumøguleikunum hjá húskjum og einstaka føroyinginum. Eitt nú verður sett tal á, hvussu nógvir persónar eru undir ávísum inntøkumarki. Eisini siga mátini okkum, hvussu javnt ella ójavnt býtið í nýtslumøguleikunum er millum fólkið í landinum. Talva er eisini, sum vísir talið á persónum í innt... |
25 | Uppgerðin fevnir um løn — arbeiðsloysisstuðul og lønarískoyti frá arbeiðsloysisskipanum telja tí ikki við í uppgerðini. Les meira um uppgerðina í kunningarkassanum undir greinini Samlaðu útgoldnu lønirnar og gongdin í lønargjaldingunum síggjast á myndini niðanfyri. Í mai vórðu góðar 800 milliónir útgoldnar í lønum. Tað... |
26 | Færri doyggja av hjarta- og æðrasjúkum – við krabbameini er óbroytt |
27 | Innflutningurin í apríl mánað var 493 mió. kr. Tað er 143 mió. kr. minni enn sama mánað í fjør. Stórur partur av hesari minking er tí vit innfluttu olju fyri 69 mió. kr. minni enn í fjør. Um vit ikki telja skip og brennievni við, er minkingin 13%. |
28 | Hvør føroyingur vitjar kommunulæknan í miðal tríggjar ferðir um árið |
29 | Uppgerðin fevnir um løn — arbeiðsloysisstuðul og lønarískoyti frá arbeiðsloysisskipanum telja tí ikki við í uppgerðini. Les meira um uppgerðina í kunningarkassanum undir greinini Í juni vórðu góðar 840 milliónir útgoldnar í lønum. Tað eru 13 milliónir ella 1,5% meira enn sama mánað í fjør. Á myndini niðanfyri sæst ein ... |
30 | Samlað minkaði innflutningurin við 100 milliónum krónum ella 5% hesar mánaðirnar samanborið við somu mánaðir í fjør. Tað er serliga lægri prísurin á brennievni sum er orsøkin. Innflutta nøgdin av brennievni er minkað 30% meðan virði er minkað 60% Um vit ikki telja innflutningin av brennievni við, er hinvegin talan um v... |
31 | Vit hava útflutt minni av flest øllum fiskasløgum, tó er útflutningurin av svartkjafti vaksin bæði í nøgd og virði, meðan útflutningurin av laksi er minkaður í virði, men vaksin í nøgd. |
32 | 27.300 løntakarar í juli — bendir á V-gongd heldur enn U-gongd |
33 | 875 milliónir í lønum í juli - skjót uppgongd eftir fallið í apríl og mai |
34 | Enn eru Maria og Anna ovast hjá konufólki og Jákup og Jógvan hjá mannfólki - hóast stórar broytingar í fólkanøvnunum |
35 | Aftaná Mariu og Onnu hjá konufólkunum koma væl kend nøvn sum Annika, Marjun, Beinta og Katrin. Raðfylgjan fyri hesi 7 konufólkanøvnini var júst tann sama í 2001 sum í 2019. Men samanbera vit við navnalistan fyri 18 árum síðani, so eru nøkur nøvn, ið gera stór lop uppeftir á listanum. T.d. Lea, ið vóru 18 tá og nú eru 8... |
36 | Jónas og Óðin hjá dreingjum og Lea og Vón hjá gentum vóru best umtóktu nøvnini hjá føddum í 2019 |
37 | Gistingarhúsini á veg uppaftur í juli eftir stóra fallið í vár |
38 | Størsta minkingin er í útflutningi av toski og laksi. Har er útflutt fyri 180 mió. kr, sum er 143 mió. kr. minni enn í fjør. Tað er 25% minni av toski og 7% minni av laksi. Útflutta nøgdin er eisini minkað hesar 7 mánaðirnar. Samlað eru 14% færri tons útflutt. Nøgdin av toski er minkað 29% og av laksi 8%. |
39 | Útreiðslur og inntøkur hjá kommununum Á myndini niðanfyri eru kommunurnar settar í raðfylgju, eftir hvussu stórar útreiðslur tær høvdu fyri hvønn íbúgva í 2019. Myndin vísir, at tað sum heild eru tær størstu kommunurnar, ið bera tær størstu útreiðslurnar, roknað pr. íbúgva. Og hinvegin, at tær smáu kommunurnar sum heil... |
40 | Gistingarhúsini mistu 11% frá føroyingum, 22% frá dønum og 75% frá øðrum útlendingum |
41 | Gongdin, sum er lýst við trendinum, vísir, at hóast tað enn leggjast løntakarar afturat løntakaraskaranum, so veksur løntakaratalið munandi spakuligari enn tað hevur gjørt. Serliga hetta seinasta árið hevur ferðin ikki verið tann sama. Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa løntakarar... |
42 | Útflutningurin av laksi er minkaður 11% i nøgd og 10% í virði og av toski er nøgdin minkað 25% og virði 22% Fyri makrel síggja vit vøkstur í útflutninginum, 26% í nøgd og 16% í virði. |
43 | Í 2019 vóru 31.667 fólk í føroysku arbeiðsfjøldini ella 85,4% av øllum búsitandi í Føroyum, sum vóru millum 15 og 74 ár. Tølini fyri 2019 vísa, at vinnutíttleikin í Føroyum er tann størsti í Evropa, við Íslandi næst aftanfyri. Arbeiðsfjøldin telur, hvussu nógv fólk kunnu veita arbeiðsmegi av teimum, ið eru millum 15-74... |
44 | Laksaútflutningurin er minkaður útvið hálva mia. kr. og útflutningurin av toski er minkaður kvarta mia. Vit hava útflutt meiri av makreli og svartkjafti. Í nøgd er vøksturin 18 og 15%, meðan virðið er vaksið 7% og 1%. |
45 | Koronufarsóttin ávirkar framvegis føroysku gistingarhúsini. Tað vóru 3.323 færri gistinætur á gistingarhúsunum í november í 2020 samanborið við sama mánað árið fyri. Sum tað sæst á myndini niðanfyri, er tað uttan fyri Tórshavnarøkið, at talið av gistináttum er minkað lutfalsliga. Talið av gistináttum hjá dønum eru mink... |
46 | Gongdin, sum er lýst við trendinum, vísir, at hóast tað enn leggjast løntakarar afturat løntakaraskaranum, so veksur løntakaratalið munandi spakuligari enn tað hevur gjørt. Serliga hetta seinasta árið hevur ferðin ikki verið tann sama. Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa løntakarar... |
47 | Útflutningurin av fiskavørum minkaður 11% í virði, meðan nøgdin er vaksin 4% |
48 | Hinvegin hevur nøgdin av útfluttum fiskavørum ongantíð verið størri, 4% størri enn í 2019 og 14% størri enn í 2018. Størsta minkingin er í útflutningi av laksi. Her eru bæði virði og nøgd minkað 16%. Tað eru 600 mió. kr. og 10 tús. tons. |
49 | Eisini í fjør skapti stórt føðital, lágt deyðatal, stór tilflyting og minni fráflyting ein stóran fólkavøkstur |
50 | Tað er minking í flest øllum vørubólkum og í virði er tað serliga minkingin av útfluttum laksi sum ger mun. Har er minkingin yvir 700 mió. kr. Útflutningurin av toski er minkaður góðar 300 mió. kr. og av sild er minkingin 120 mió. kr. Vit útfluttu makrel fyri næstan eina mia. kr. Í virði vaks útflutningurin 2% og í nøg... |
51 | Føroyska arbeiðsfjøldin tann virknasta í Europa, fyri kvinnur og menn, ung og eldri |
52 | Fosturtøkurnar ein triðingur av tí sum var fyri tríati árum síðani |
53 | 26.800 løntakarar í februar – nærum tað sama sum fyri ári síðani |
54 | Nógv færri mál í Føroya Rætti, Fútarættinum og Skiftirættinum í 2020 |
55 | Um 9.500 gistingar í mars - 3,7% minni enn fyri tveimum árum síðani |
56 | Akførini eru meir enn dupult so nógv sum við aldarskiftið, men ferðsluóhappini eru fækkað niður í ein triðing |
57 | Úrslitið fyri allar vinnur lækkaði við 14% í 2018, men hækkaði við 15% í 2019 |
58 | Knappliga 10.500 gistingar í mai - 40% minni enn fyri tveimum árum síðani |
59 | Samlaði útflutningurin var 4,9 mia. kr. fyrstu 7 mánaðirnar í ár. Somu mánaðir í fjør var útflutningurin 4,8 mia. kr. Higartil hava vit útflutt makrel fyri helvtina av virðinum í fjør. 229 mió. kr. í ár móti 465 mió. kr. í fjør. Laksaútflutningurin er vaksin 18% og var 2,3 mia. kr. fyrstu 7 mánaðirnar. Útflutningurin a... |
60 | Vøksturin í sølu av mati og alkoholfríum drykkjuvørum stendur ikki við |
61 | Samlaði útflutningurin var 5,7 mia. kr. fyrstu 8 mánaðirnar í ár. Somu mánaðir í fjør var útflutningurin 5,5 mia. kr. Í 2019, sum er tað árið vit higartil hava havt mestan útflutning, varð eisini útflutt fyri 5,7 mia. fyrstu 8 mánaðirnar. Fyrstu mánaðirnar í ár var útflutningurin væl minni enn í 2019, men hesar seinast... |
62 | Kanning: Er føroyska arbeiðsfjøldin enn millum tær størstu í Evropa? |
63 | Í 2020 vóru 31.793 fólk í føroysku arbeiðsfjøldini ella 84,3% av øllum búsitandi í Føroyum, sum vóru millum 15 og 74 ár. Tølini fyri 2020 vísa, at vinnutíttleikin í Føroyum er tann størsti í Evropa, við Íslandi næst aftanfyri. Arbeiðsfjøldin telur, hvussu nógv fólk kunnu veita arbeiðsmegi av teimum, ið eru millum 15-74... |
64 | Samlaði útflutningurin var 7,9 milliardir krónur fyrstu 10 mánaðirnar í ár. Somu mánaðir í fjør var útflutningurin 7,2 milliardir krónur. Í 2019, sum er tað árið vit higartil hava havt mestan útflutning, varð somuleiðis útflutt fyri 7,9 milliardir fyrstu 10 mánaðirnar. Laksaútflutningurin er vaksin 26,4% og var 3,5 mil... |
65 | Í fjórða hvørjum húski býr eitt fólk – hesi eru 9% av fólkatalinum |
66 | Fleiri fólk í hvørjum húski í Føroyum enn í Danmark |
67 | Samanbera vit húskini í Føroyum og Danmark, so eru í miðal 2,85 fólk í hvørjum húski í Føroyum og 2,1 fólk í Danmark. Um hugt verður at býtinum millum húskisstøddir í Føroyum og í Danmark, eru stórir munir. Húski við einum vaksnum og ongum børnum eru 25% av øllum húskjum í Føroyum, meðan í Danmark eru tey 38%. Húski vi... |
68 | Samlaði útflutningurin var 8,9 milliardir krónur fyrstu 11 mánaðirnar í 2021. Somu mánaðir í 2020 var útflutningurin 7,8 milliardir krónur. Í 2019, sum er tað árið vit higartil hava havt mestan útflutning, varð útflutt fyri 8,7 milliardir fyrstu 11 mánaðirnar. Laksaútflutningurin er vaksin 31,3% og var 4 milliardir kró... |
69 | Føroyska arbeiðsfjøldin, bæði menn og kvinnur, er tann virknasta í Evropa |
70 | Livialdurin longist alsamt – men stórir munir eru millum heimsins lond |
71 | Upplagið av tíðindabløðum minkað úr 46.650 niður í 11.500 eintøk seinastu 20 árini |
72 | Deyðatíttleikin av krabbameini hjá monnum øktur síðstu 20 árini — hjá kvinnum er hann minkaður |
73 | Annað myndamál er ein skál, ið verður fylt av Guds náði uttan mál. Vit lesa eisini um "likams blómublað," ið vísir á nakað skirvisligt og vakurt. Menniskjans likam er nakað skapt, men er tó sera vesaligt, og hansara sálmar vísa eisini á, hvussu stutt lívið er, og at alt á jørðini bert er fáfongd. Hesin sálmurin er eink... |
74 | Nógvir mótsetningar eru í sálminum. Lív og deyði er ein mótsetningur, har hann ynskir, at vit eru glað fyri lívið og síggja alt tað fantastiska, ið tað hevur at bjóðað. Men harafturímóti skulu vit ikki lata nakað neiligt í lívinum blindað okkum, so vit fara av kós, har vit ikki longur eru før fyri at síggja alt tað góð... |
75 | Kvinnur hava ikki havt somu rættindi sum menn nakrantíð. Ikki bara í upplýsingartíðini, og longri aftur, men sjálvt í dag síggja vit eisini missmun verða gjørdan millum kvinnur og menn. Eitt sera veikt dømi um tað, er býtið av leiðarum og stjórum í Føroyum. Tað er ikki tí, at kvinnur ikki vilja framat, men tí at tað er... |
76 | Í upplýsingartíðini, billaði mann kvinnum inn, at tær skuldu síggja gott út, fáa sær ein ríkan mann, og síðani fáa sær børn, helst so nógv sum gjørligt. Kvinnurnar skuldu ikki hava nakra útbúgving, men skuldu bert vera bundin at manninum, so at tær ikki kundu fara frá honum. Tað var ikki vanligt at hugsa um javnrættind... |
77 | Ludvig Holberg (1664-1754), ið hevur skrivað grein okkara, er ein kendur danskur/norskur rithøvðundur, sum serliga gjørdi um seg í upplýsingstíðini. Eisini bleiv Holberg kallaður fyri "den danske litteraturs fader". |
78 | Greinin hjá Holberg er frá upplýsingstíðini, har nýggjar hugsanir spretta fram. Holberg hevur ein fjaldan hugburð aftanfyri greinina, sjálvt um hann sigur, at greinin ikki er ætlað kvinnum fleiri rættindi. Men tó, so hóma vit hvønn veg Holberg hellur. Hann sigur, at hann bara vil vísa á, at argumentini ikki halda, ið f... |
79 | Vit kunnu tískil enda við at siga, at rætturin hjá kvinnunum er alsamt broyttur gjøgnum tey mongu árini. Men sum sagt, so verða tað altíð bólkar, ið ikki eru nøgdir við javnstøðuna og rættindini hjá kvinnunum. Kvinnurnar eru komnar út á arbeiðsmarknaðin og tær hava fingið alsamt fríðari karmar enn nakrantíð fyrr, men s... |
80 | Yrkingin er sum flest aðrar yrkingar, reglulig. Hon hevur 6 ørindum og í hvørjum ørindi eru 8 reglur. Høvundurin nýtir punktum og komma í hvørjum ørindi og í summum førum nýtir hann eisini semikolon, spurnartekin og rópitekin. Øll ørindini hava endarím, ið ljóða soleiðis: a, b, a, b, c, d, d, c, og nøkur bókstavarím er... |
81 | Dømi um myndamál er í ørindi tvey frá reglu eitt "Ótøld sum sandkorn smá og heimsins sáðið, sum havsins dýpi bláa er Harrans náði" har eru tvær samanberingar í einum, og tær ímynda Harrans náði. Harrans náði er so stór. Samstundis er hattar tað ið vit nevna hyperbel, ið eisini var vanligt at nýta í skaldskapi í barokkt... |
82 | Kynsbýti er eitt evnið, ið er sera umtókt í miðlunum, har tað verður kjakast og stríðst um, at geva kvinnum og monnum javnrættindi. Sjálvt um kynsbýti gerst javnari sum tíðin gongur, so hava rættindini hjá kvinnum verið burturfrá líka rímiligar, sum tær eru í dag. |
83 | Ludvig kemur eisini við einum dømi um barnsburð, har hann nevnir hvussu kvinnur sum lógu í barnsburði, ikki vóru førar fyri at arbeiða meðan tær skuldi eiga børn. Ludvig meinar her, at tær seks vikurnar av einum heilum árið, tá ið kvinnan ikki varð før fyri at arbeiða, hevði lítið at siga. |
84 | Ritroyndin, "Rættindini hjá kvinnum", er skriva av Ludvig Holberg (1684-1754), ein kendur rithøvundur, ið livdi í upplýsingartíðini, og hevur hann m.a eisini skrivað søguna "Niels Klims underjordiske rejse", sum, eins og ritroyndin, umfevnir javnrættindi ímillum kynini á ein heldur speiligan hátt. |
85 | Í 1739 gav Ludvig Holberg út ritroyndina "Rættindini hjá kvinnum", ið er um menn, kvinnur, og serstakliga rættindini hjá hesum seinast nevndu. Sum ritroynd var hetta ein grein ið Holberg sjálvur skrivaði út frá egnari sannføring, men hómast kann tó ein feril av skemti í teksti hansara, ið var nýttur fyri ikki at gera b... |
86 | Holberg var ein undangongumaður á økinum viðvíkjandi javnrættindum millum kynini, av tí at hann longu í 1700'talinum vísti á skeivleikarnar, ið vóru galdandi. Ikki fyrrenn umleið 200 ár eftir, byrjaðu kvinnur kring heimin at fáa atkvøðurætt á sama støði sum menninir í landinum, og harvið kundu tær av álvara byrja at kr... |
87 | Sálmurin er ein morgunsálmur, har byrjað verður við eini náttúrulýsing av sólarris. Kjarnin í sálminum er millum annað, at vísa á gleðina yvir lívið og jørðina. Eisini verður týdningurin av frelsu frá Guði lýstur væl, ið er eitt av eyðkennunum frá barokk tíðarskeiðinum. Fyrst skal man takka Guði og síðani skal tað dagl... |
88 | Í yrkingini eru kall- og kvennrím aðruhvørjaferð. Tað er regluhvíld eftir 6. Stavilsi og er hetta eyðkenni fyri barokktíðina. |
89 | Í yrkingin hava øll 6 ørindini endarím a-b-a-b-c-d-d-c. Hon hevur stavrím í ørindi 2, reglu 1: "Ótøld sum sandskorn smá" og í ørindi 3, reglu 3: "mær gyrdi garð og grund", av tí at tað eru 3 orð í einari reglu, ið byrja við sama bókstavi, verður tað nevliga kallað stavrím. |
90 | Í yrkingini er málið hátíðarligt, av tí at hon er merkt av skriftmálið. Hetta síggja vit gjøgnum alla yrkingina, og eitt av dømunum er í ørindi 1, reglu 5: " ver glað, mín sál, og hevja ljóm av vøllum," á gerandismálið sigur ein ikki, hevja ljóm av vøllum, men syngja av vøllum. |
91 | Hann leggur dent á orðið "sál", tí tað verður nevnt í hvøjum ørindi, fyri at útrykkja at tað er hendan sálin sum reinsast ella endurnýggjast. Sum vit síggja, so fer hann niður á botnin og sálin fer burtur og tískil doyr hann. Hann verður síðani frælsur og fær nýggja sál av tí at hann verður endurføddur. Og boðskapurin ... |
92 | Á fyrstu reglu í ørindi 1, hava vit eina samanbering: "Nú rennur sólin fríð" av tí at sólin verður persónsgjørd, tí vanliga kann ein sól ikki renna. Eisini eru sambendingar í ørindi 2, reglu 1: "Ótøld sum sandskorn smá" og relgu 2-3: "og heimsins sáðið, sum havsins dýpi blá,". |
93 | Í ørindi 4, reglu 7 hava vit eina sálarkveiking: "hvar enn meg leiðin ber", tí her hevur "leiðin" fingið menniskjasligar eginleikar, við tað at hon skal bera hann. |
94 | Hugsanin um, at verðin er forgeingilig, og at veruliga lívið er í himmiríki, var útbreidd í 17. øld. Sálmurin hevur fleiri barokk eyðkenni, so sum mótsetningar og at nógv verður gjørt av. Høvuðsmótsetningarnir eru verðin og himmiríkið. |
95 | Her er peitisma í yrkingini, tí vit síggja nevnliga hvussu kensluligur og sansaligur maðurin er, og er hetta eitt eyðkenni fyri barokktíðina. |
96 | Tema í yrkingini kunnu vera, lívið eftir deyðan, av tí, vit fáa at vita hvussu fólkið frá barokktíðini hugsaðu um lívið hjá sær. |
97 | Eitt annað kann verða trúgv, tí tú skuldi trúgva á Guð fyri at fáa eitt ævigt lív. |
98 | Tað síðsta, kann vera endurføðing. Tað at man verður endurføddur, fær reina sál og livir eitt nýtt og lukkuligt lív uppi í himmalinum. |
99 | Móttakarin í ritroyndini Rættindi hjá kvinnuni er kanska serliga tey samfelagsatfinnandi fólkini, ið hava áhugað í júst hesum evninum. Ritroyndin virkar sum ein skemtilig hugleiðing, har Holberg berur fram sína hugsjón. Í broti 11 endar Holberg ritroyndina við at staðfesta, at hesin kritikkur ikki er ætlaður at vinna k... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.