_id stringlengths 2 130 | text stringlengths 29 7.11k |
|---|---|
1993_Storm_of_the_Century | १९९३ तमस्य वर्षस्य महावादलः (१९९३ तमस्य वर्षस्य महावादलः इति अपि ज्ञायते) मेक्सिको-खण्डस्य उपरि १२ मार्च १९९३ तमे वर्षे निर्मितः महावादलः आसीत् । १९९३ तमे वर्षे मार्चमासस्य १५ दिनाङ्के ईशान-अटलांटिक-महासागरस्य उत्तरदिशि तूफानः समाप्तः अभवत् । तस्य तीव्रता , विशालता , व्यापकप्रभावः च अनन्य एव आसीत् । अथ चन्द्रयानस्य वाय... |
1997_Atlantic_hurricane_season | १९९७ तमे वर्षे अटलांटिक-सागरस्य तूफान-कालः औसत-कालात् न्यूनः आसीत् , सः एव नवीनतमः ऋतु आसीत् , यदा अगस्त-मासस्य मध्ये कोऽपि उष्णकटिबंधीय-चक्रवातः न अभवत् , यतो हि अयं मासः प्रायः सर्वाधिक-सक्रियः भवति । ऋतुः अधिकृतरूपेण जून-मासस्य १ दिनाङ्के आरब्धः , नवम्बर-मासस्य ३० दिनाङ्के च समाप्तः । एते दिनाङ्के प्रतिवर्षं यदा प्र... |
1999_Pacific_typhoon_season | १९९९ तमस्य वर्षस्य प्रशान्तमहासागरस्य तूफानसमये अन्तिमः तुफानसमयः आसीत् , यत्र तूफानानाम् रूपेषु आङ्ग्लभाषायाः नामानि प्रयुक्तानि आसन् । न च तस्य आधिकारिक सीमा आसीत् , सः वर्षं 1999 तमे वर्षे वर्षं पर्यन्तं आसीत् , परन्तु प्रायः उष्णकटिबंधीय चक्रवातानि मे-नवम्बर-मासयोः मध्यं उत्तरपश्चिमप्रशान्तमहासागरस्य मध्ये निर्मिता... |
1808/1809_mystery_eruption | १८०८ तमे वर्षे वी.इ. ६ श्रेणीयां ज्वालामुखीयाः प्रचुरं विस्फोटः अभवत् , अनेन वर्षैः पर्यन्तं विश्वस्य शीतलनम् अभवत् , यथा १८१५ तमे वर्षे वी.इ. ७ श्रेणीयां तंबोरा पर्वते ज्वालामुखीयाः विस्फोटः १८१६ तमे वर्षे ग्रीष्मकालः विना अभवत् । |
100%_renewable_energy | विद्युत् , उष्णता , शीतलनं , परिवहनं च शतप्रतिशतम् नवीकरणीय ऊर्जायाः उपयोगः वैश्विक उष्णता , प्रदूषणम् , पर्यावरणविषयक समस्याः , आर्थिक-ऊर्जा सुरक्षायाः च कारणात् भवति । विश्वस्य प्राथमिकऊर्जायाः पुरः पुनर्निर्माणसाधनानां प्रति परिवर्तनाय ऊर्जाप्रणालीयाः परिवर्तनम् अपेक्षते । २०१३ तमे वर्षे जलवायुपरिवर्तनस्य अन्तरसरकार... |
1964_Pacific_typhoon_season | १९६४ तमस्य वर्षस्य प्रशान्तमहासागरस्य चक्रवातसमये विश्वव्यापीरूपेण ४० चक्रवातानि उत्पद्यन्ते , यानि सर्वात् अधिकं सक्रियानि आसन् । न च तस्य आधिकारिकं सीमा आसीत् , १९६४ तमे वर्षे वर्षस्य सर्वकाले एव आसीत् , किन्तु प्रायः उष्णकटिबंधीय चक्रवातानि जून-डिसेम्बर् यावत् उत्तरपश्चिमप्रशान्तमहासागरस्य मध्ये निर्मिताः भवन्ति । ए... |
1997–98_El_Niño_event | १९९७-९८ ई.यस्य अल-निनोः प्रलयं इतिहासस्य दक्षिणेन उत्कण्ठितस्य अल-निनोः प्रलयस्य सर्वाधिकं प्रलयं मन्यते , यस्मिन् परिणामतः सर्वत्र सूखा , जलप्रलयः च अन्यः प्रकृत्या आपदाः अभवन् । विश्वस्य १६% प्रवालानां मृत्युः अभवत् , तथा वायुः तापमानम् १.५ डिग्री सेल्सिअस् एव वर्धितम् , एल्-निन्नोः घटनायाः सामान्यतया ०.२५ डिग्री सेल... |
1919_Florida_Keys_hurricane | १९१९ सालस्य फ्लोरिडा-प्रान्तस्य तूफानः (१९१९ सालस्य की-वेस्ट-प्रान्तस्य तूफानः इति अपि ज्ञायते) १९१९ सालस्य सितेम्बर् मासस्य उत्तरार्धे क्यारिबियन-समुद्रस्य तथा संयुक्तराज्यस्य गल्फ-तटस्य क्षेत्रेषु प्रचुरः च विनाशकारी उष्णकटिबंधीय-चक्रवातः अभवत् । अथान्तिक-वायु-घटिकायाः प्रचुर-प्रभावः आसीत् , तस्य धीमहिमा गतिः , विशाल... |
1971 | विश्वस्य जनसङ्ख्यायाः वृद्धिः अस्मिन् वर्षे २.१% अभवत् , इतिहासे अस्य वृद्धिः सर्वाधिकः अस्ति । |
1990 | एनिग्मा-सम्पुटानां कृते MCMXC a.D. १९९० तमे वर्षे जर्मनी , यमन , हब्बल स्पेस टेलिस्कोप , नामिबिया , दक्षिण अफ्रिका , बाल्टिक देशः , सोवियत सङ्घात् स्वतन्त्रतायाः घोषणाः , मानव-जनम-प्रकल्पस्य औपचारिक आरम्भः , २००३ तमे वर्षे समाप्तः च महत्त्वपूर्णानि घटनाः अभवन् । युगोस्लावियायाः साम्यवादी शासनं अन्तर्देशीय-तण्वानाम् उत्... |
1928_Haiti_hurricane | १९२८ तमे वर्षे हैतीयां आघातः १८८६ तमे वर्षे इण्डियानालो आघातात् परतः हैतीदेशस्य सर्वात् भीषणं उष्णकटिबंधीयचक्रवातम् आसीत् । द्वितीयम् उष्णकटिबंधीय चक्रवातम् , द्वितीयम् च तूफानम् , अयं तूफानः अगस्तस्य ७ तमे दिनाङ्के टोबागोदेशस्य समीपे उष्णकटिबंधीय तरङ्गात् उत्पद्यते । अथोत्तरपश्चिमं गत्वा दक्षिणे विण्डवर्डद्वीपस्य मार्... |
1995_Chicago_heat_wave | १९९५ तमे वर्षे शिकागो-नगरे तापस-लहरः अभवत् । उष्णतायाः पीडिताः अधिकतरः नगरस्य वृद्धः निर्धनः निवासी आसीत् , ये वायुसंयमनं कर्तुं न शक्नुवन्ति , अपराधस्य भयात् खिडकीं न खुलयन्ति , न च बहिः शय्या कुर्वन्ति । उष्णतायाः प्रभावेण मध्यपश्चिमेषु अपि अधिकं प्रभावः अभवत् । मिस्सूरीयाः सेन्ट लुईस-नगरं , विस्कॉन्सिन-नगरस्य मिल्वौ... |
1997_Miami_tornado | १९९७ मियामी तूफानः (महा मियामी तूफानः इति अपि जानामः) एकः F१ तूफानः आसीत् यः १२ मे १९९७ तमे वर्षे मियामी , फ्लोरिडा-प्रदेशस्य अन्तर्गतम् अभवत् । न हि तस्य क्षुद्रविनाशस्य कारणात् स्मृतम् अस्ति किन्तु तस्मिन् चित्रेषु यत् चित्राः आसन् , ते विश्वव्यापीयाः समाचारपत्राः अभवन् । दुर्योधनः (सन्ध्या २ः००) यावत् इतः पूर्वं सल्... |
1961_Pacific_typhoon_season | १९६१ तमे वर्षे प्रशान्तमहासागरस्य उत्तरपश्चिमभागे ज्वालामुखीय चक्रवातानां अधिकरणं जून-डिसेम्बर् यावत् अभवत् । एते दिनाङ्के प्रतिवर्षं यदा प्रायः उष्णकटिबंधीयचक्रवातानि उत्तरपश्चिमप्रशान्तमहासागरस्य मध्ये उत्पद्यन्ते , तदा एव एव एव परिसीमा भवति । अस्मिन् लेखे प्रशांतमहासागरस्य उत्तरभागे अन्ताराष्ट्रिय दिनांकरेखायाः पश्च... |
1990_in_science | विज्ञान-प्रौद्योगिकी-क्षेत्रे १९९० तमे वर्षे महत्वपूर्णानि घटनाः अभवन् । |
1980_eruption_of_Mount_St._Helens | १८ मे १९८० तमे वर्षे अमेरिकायाः वाशिङ्गटनराज्यस्य स्केमानिया प्रान्तस्य माउण्ट सेन्ट हेलेनस् ज्वालामुखीयाः प्रचुरं ज्वालामुखीय विस्फोटः अभवत् । १९१५ तमे वर्षे कैलिफोर्नियादेशस्य लासेनपिकस्य विस्फोटात् परतः अमेरिकादेशस्य ४८ राज्यषु एकमेव महत्त्वपूर्णं ज्वालामुखीय विस्फोटः अभवत् । तथापि अमेरिकायाः इतिहासस्य सर्वाधिकं विन... |
1960s | १९६० दशकः (उच्चारणः `` ` nineteen-sixties ) इति दशकः आसीत् , यः १ जनवरी १९६० दिनाङ्के आरब्धः , ३१ डिसेम्बर् १९६९ दिनाङ्के च समाप्तः । " १९६० " इति शब्दः अपि " ६० " इति नामतः युगस्य उल्लेखः भवति , यत् विश्वस्य विविधस्थलेषु परस्परसम्बन्धितानां सांस्कृतिक-राजनीतिक-प्रवृत्ताणां जटिलतायाः संकेतम् अस्ति । अस्मिन् दशके केनेड... |
1000 | अयं लेखः एकस्मिन् वर्षे , अर्थात् सन् १००० तमे वर्षे सम्पादितः अस्ति । ईशावादिभ्यः घटनाभ्यः वा प्रक्रियाभ्यः "१००० " इति अनुमानित दिनाङ्कं ददाति , सः १००० , ९९० , १० शतकम् , ११ शतकम् च दृश्यते । वर्षः १००० (M) जुलियनपञ्चाङ्गानुसारं सोमवारं प्रारभ्यते । दशमशतकस्य अन्तिमं वर्षम् आसीत् , तथा च दीयनोसियन् युगस्य प्रथमसहस्र... |
15th_parallel_north | १५ उत्तरेषु समानांतरः अक्षांशस्य वृत्तः अस्ति यत् पृथ्वीयाः भूमध्यरेखायाः १५ डिग्री उत्तरे अस्ति । सा अफ्रिका , एशिया , हिन्द महासागर , प्रशान्त महासागर , मध्य अमेरिका , क्यारिबियन महासागर , अटलांटिक महासागर इत्येषां महासागरानां पारेण गच्छति । १९७८-१९८७ तमे वर्षे चड्-लिबियायाः द्वन्द्वे , " रेड लाइन " इति नामकः समासान्... |
1908 | नासा-प्रकरणेन १९०८ तमवर्षं १८८० तमवर्षात् पर्यन्तं सर्वाधिकं शीतलं वर्षम् आसीत् । |
1966_New_York_City_smog | १९६६ तमे वर्षे न्यूयोर्क-नगरे धूम-धूम-प्रदूषणम् अभवत् , न्यूयोर्क-नगरे एतादृशी ऐतिहासिकः वायु-प्रदूषण-घटना आसीत् , यत् २३-२६ नवम्बरपर्यन्तं , तस्मिन् वर्षे धन्यवाददिनस्य सप्ताहे अभवत् । १९५३ तः १९६३ यावत् अयम् एव न्यूयोर्कस्य तृतीयः महान् धूमस्फोटः आसीत् । नवम्बरस्य २३ तमे दिनाङ्के पूर्वतटस्य वायुः प्रचुरं सङ्ख्यायां स... |
1906_Valparaíso_earthquake | १९०६ सालस्य वाल्पाराइसो भूमिकम्पे चिलीयाः वाल्पाराइसो नगरं १९ अगस्तस्य १९ः५५ समये आक्रान्तम् । अस्य केन्द्रम् वाल्पेराइसौ प्रदेशे स्थितम् आसीत् , तस्य तीव्रता ८.२ मेगावाट आसीत् । वाल्पेराइसोः अधिकं भागं नष्टाः; इललापेल्-नगरात् ताल्का-नगरं यावत् मध्यचिलीयाः क्षेत्रे भीषणं क्षतिः अभवत् । भूकम्पस्य प्रभावः पेरूयाः ताकनाया... |
1620_Geographos | 1620 Geographos-LSB-dʒiːoʊˈɡræfɒs-RSB- इति क्षुद्रग्रहः १९५१ तमे वर्षे सितम्बरमासस्य १४ दिनाङ्के अल्बर्ट् जार्ज विल्सनः रुडोल्फ् मिन्कोव्स्की च पालोमार वेधशालायां अवलोकितः । अस्य नाम १९५१ आरए इति अस्थायी नामकरणम् आसीत् । अस्य नाम ग्रीकभाषायां भूगोलविदः (geo -- ` Earth + graphos ` drawer / writer) इति अर्थः अस्ति , अतः ... |
1946_Aleutian_Islands_earthquake | १९४६ अल्युटियन द्वीपानां भूकम्पः एप्रिल् १ तमे दिनाङ्के अल्युटियन द्वीपानां समीपे अभवत् । अस्य आघातस्य क्षणाङ्कः ८.६ तथा अधिकतम मर्काली तीव्रता ६ (मजबूत) आसीत् । अस्य परिणामः १६५ -- १७३ हताश्च २६ मिलियन डॉलरस् य क्षतिः । समुद्रस्य तटे स्थितः खण्डः ऊर्ध्वगतः आसीत् , यतो हि प्रशान्त-महासागरस्य त्सुनामीः उत्पद्यते , यस्मि... |
1901_Louisiana_hurricane | १९०१ तमे वर्षे लुइसियाना-प्रदेशस्य तूफानः १८८८ तमे वर्षे प्रथमं आसीत् , यत् अगस्त-मासात् यावत् यावत् लुइसियाना-प्रदेशस्य भूभागं प्रहारं कृतम् । अथ चतुर्थो उष्णकटिबंधीयचक्रवातः द्वितीयश्च तूष्णीम् अस्याः ऋतौ अगस्तस्य २ दिनाङ्के अजोरद्वीपस्य दक्षिणपश्चिमतः उत्पद्यते । दक्षिणपश्चिमं गत्वा पश्चिमे च गत्वा , अवसादः अनेकदिना... |
1930_Atlantic_hurricane_season | डोमिनिकन गणराज्यस्य २०००-८००० जनानां मृत्युः एवम् अभवत् , यत् एतादृशम् आतिशीयं तूफानम् इतिहासस्य अति घातकतमः आतिशीयः तूफानः अभवत् । न च अन्यः तूष्णी वर्षस्य अन्ते स्थलेषु प्रभावः कृतः , यद्यपि प्रथमः तूष्णीः समुद्रस्य अन्ते एकं क्रूज-यानं क्षतिग्रस्तम् अकरोत् । ऋतुः अक्रियः आसीत् , अतः अस्य चक्रवातस्य शक्तिः (एसीई) ५० ... |
100,000-year_problem | मिलानकोविचस्य ग्रहचक्रस्य प्रवर्तनस्य सिद्धान्तस्य 100,000-वर्षीयस्य समस्या ({{lang-en_100-year-problem}}, {{lang-en_100-ka-problem}}) पुनर्निर्मित भूगर्भशास्त्रीयतापमानस्य अभिलेखस्य तथा गत 800,000-वर्षानां पुनःनिर्मित सौरप्रकाशेन अथवा सूर्यप्रकाशेन भिन्नता अस्ति । पृथ्वीयाः कक्ष्यायाः परिवर्तनं कृत्वा सूर्यप्रकाशस्य म... |
1976_Pacific_typhoon_season | १९७६ तमस्य वर्षस्य प्रशान्तमहासागरस्य चक्रवातसमये कोऽपि आधिकारिकः सीमा नास्ति , सः वर्षस्य समये आसीत् , किन्तु प्रायः उष्णकटिबंधीयचक्रवातानि जून-डिसेम्बर् यावत् उत्तरपश्चिमप्रशान्तमहासागरस्य मध्ये निर्मिताः भवन्ति । एते दिनाङ्के प्रतिवर्षं यदा प्रायः उष्णकटिबंधीयचक्रवातानि उत्तरपश्चिमप्रशान्तमहासागरस्य मध्ये उत्पद्यन्त... |
1997_Pacific_hurricane_season | १९९७ तमस्य वर्षस्य प्रशान्त-महासागरस्य तूफान-कालः अति-सक्रियः आसीत् । शतशः मृत्युः , कोटि-लक्ष-मूल्य-नाशः च अभवत् , अस्मिन् ऋतौ प्रशान्त-महासागरस्य तूफान-ऋतुषु सर्वाधिकं महत्-मूल्यं च लब्धम् । १९९७-९८ ई० वर्षे अतिप्रबलं एल-निन्नोः घटनायाः कारणम् आसीत् । १९९७ प्रशांत तूफान ऋतुः अधिकृतरूपेण १५ मे १९९७ ईशान्य प्रशांत-महास... |
1900_(film) | १९०० (Novecento , ` ` Twentieth Century ) इटालियन् १९७६ ईतिहासिका नाट्यचित्रपटः निर्देशकः बर्नार्दो बर्टोलुच्ची । अस्य नाट्यचित्रस्य मुख्यभूमिकाः रोबर्ट दे नीरो , गेरार्ड डिपार्दियू , डोमिनिक सान्डा , स्टर्लिंग हेडन , अलिदा वल्ली , रोमोलो वल्ली , स्टेफनिया सान्द्रेलि , डोनाल्ड सथरल्याण्ड , बर्ट लान्कास्टर च । इमिल्-द... |
1947_Fort_Lauderdale_hurricane | १९४७ सालया फोर्ट लाउडरडेल तूफानय् थ्व तूफानं थ्व थ्व थासय् बहमास , फ्लोरिडाया दक्षिणी भाग , अमेरिकाया खाडीया तटीय क्षेत्रय् १९४७ सालया सितम्बरय् थ्व तूफानं प्रभावित याःगु खः । चतुर्थः अटलांटिकः उष्णकटिबंधीय चक्रवातः सार्धवर्षस्य , स सितम्बरस्य ४ दिनाङ्के अटलांटिकस्य पूर्वभागे निर्मितः , एकदिवसेऽपि न पूर्ववत् १९४७ तमस्य... |
1947_Cape_Sable_hurricane | १९४७ तमे वर्षे केप सेबल तूफानः कदाचित् अनौपचारिकरूपेण किङ्ग तूफानः इति च ज्ञायते , सः एकः दुर्बलः उष्णकटिबंधीय चक्रवातः आसीत् , यः तूफानः अभवत् , दक्षिणफ्लोरिडायां एव् एव् एव् वर्ग्लेड्स-क्षेत्रे च १९४७ तमे वर्षे अक्टोबर् मासस्य मध्यम् विनाशकारी जलप्रलयः अभवत् । १९४७ तमे वर्षे अटलांटिक-सागरस्य चक्रवात-सत्रेषु चतुर्थः च... |
1968_Thule_Air_Base_B-52_crash | १९६८ तमस्य वर्षस्य जनवरी मासस्य २१ दिनाङ्के, थूल विमान दुर्घटना (अथः थूल प्रकरणः अथवा थूल दुर्घटना ( -LSB- ˈtuːli -RSB- ) ; थूलूलिकेन) इति च नाम्ना विख्यातः आसीत् । विमानं चतुर्भिः हाइड्रोजनबम्बैः परिपूरितम् आसीत् , शीतयुद्धकाले क्रोम डोम इत्यनेन बाफिन-पट्टिकायाः उपरि सतर्कतायाः मिशनम् अकरोत् , यदा विमानस्य विमानस्... |
1917_Nueva_Gerona_hurricane | १९१७ तमस्य वर्षस्य न्युवा गेरोना तूफानः १९९५ तमस्य वर्षस्य ओपल तूफानस्य पूर्वं फ्लोरिडा-प्रान्तस्य आघातं कृतः अति तीव्रः उष्णकटिबंधीय-चक्रवातः आसीत् । अस्मिन् ऋतौ अष्टमः उष्णकटिबंधीय चक्रवातः च चतुर्थः उष्णकटिबंधीय तूष्णी च आसीत् , अयं प्रणाली सप्टम्बर् २० तमे दिनाङ्के लघु-अन्त्ली-द्वीपस्य पूर्वदिशि उष्णकटिबंधीय तूष्णी... |
1911_Eastern_North_America_heat_wave | १९११ ई. पूर्वे उत्तर-अमेरिकायाः ताप-लहरः ११ दिनानि न्यूयोर्क-नगरं च पूरतः अन्यनगराणि च आक्रान्तवान् , यस्मिन् ३८० जनाः मृत्युम् अपहृतवन् । न्युहम्प्शयरराज्यस्य नश्हुआ नगरस्य तापः ४१ डिग्री सेल्सिअस् एव आसीत् । न्यूयोर्क-नगरस्य मध्ये १४६ जनाः ६०० अश्वानि च मृताः । बोस्टन्-नगरस्य तापक्रमः ४ जुलैयाः दिनाङ्के ४० डिग्री सेल... |
1935_Labor_Day_hurricane | १९३५ तमे वर्षे श्रमदिवसे आक्रान्तः आक्रान्तः आक्रान्तः अमेरिकादेशस्य इतिहासस्य सर्वाधिकं आक्रान्तः आक्रान्तः च आसीत् , तथा एव तृतीयः आक्रान्तः आक्रान्तः आक्रान्तः आक्रान्तः आक्रान्तः अपि आसीत् । १९३५ तमे वर्षे अटलांटिक-सागरस्य तूफान-कालस्य द्वितीयम् उष्णकटिबंधीय-चक्रवातम् , द्वितीयम् तूफानम् , द्वितीयम् महा-तूफानम् , श... |
1936_North_American_cold_wave | १९३६ तमे वर्षे उत्तर-अमेरिकायां शीत-लहरः उत्तर-अमेरिकायाः हवा-विज्ञानस्य इतिहासस्य सर्वाधिकं तीव्रं शीत-लहरं अभवत् । मध्यपश्चिमे अमेरिकादेशस्य च कानाडस्य च प्रैरी प्रान्तेषु अधिकं पीडितम् , किन्तु दक्षिणपश्चिमे च केलिफोर्नियादेशः एव पीडितेभ्यः बचेत् । १९३६ तमस्य वर्षस्य फरवरी मासस्य शीतलतायाः रेकर्डः उत्तरदकोटा , दक्षि... |
1980_United_States_heat_wave | १९८० तमे वर्षे संयुक्तराज्यस्य उष्णताराः प्रलयः १९८० तमे वर्षे मध्यपश्चिमे अमेरिकादेशस्य दक्षिणेन प्रान्तेषु अति उष्णतायाः च दुष्कालोत्पत्तिः अभवत् । अमेरिकायाः इतिहासस्य सर्वाधिकं विनाशं च जनहानिः च द्योतयत् । अस्मिन् कमपि १ ,७०० जनाः मृताः , कृषिक्षेत्रे २०.० बिलियन अमेरिकी डलरं क्षतिः अभवत् । राष्ट्रियमहासागर-वायुवा... |
1998_Atlantic_hurricane_season | १९९८ तमस्य वर्षस्य अटलांटिक-वायु-कौशलं अति-घातक-मौल्य-पूर्णम् आसीत् , २०० वर्षाणि यावत् अत्र अति-धूम-कौशलं अभवत् । सा औपचारिकरूपेण जून-मासस्य १ दिनाङ्के आरब्धं च नवम्बर-मासस्य ३० दिनाङ्के समाप्तम् , यानि तिथयः येषु प्रायः उष्णकटिबंधीयचक्रवातानि अटलांटिक-महासागरस्य मध्ये निर्मिताः भवन्ति । प्रथमं उष्णकटिबंधीय चक्रवातम् ... |
1982–83_El_Niño_event | १९८२-८३ ई.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.य.म.म.य.म.य.म.य.म.य.म.म.य.म.म.य.म.म.य.म.य.म.य.म.म.य.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय.मय दक्षिण-अमेरिकायां ज... |
1991_Pacific_typhoon_season | १९९१ तमस्य वर्षस्य प्रशांतमहासागरस्य चक्रवातसमये कोऽपि आधिकारिकः सीमा नास्ति , वर्षस्य सर्व्वत्र एव आसीत् , तथापि प्रायः उष्णकटिबंधीयचक्रवातानि मे-नवम्बर् यावत् प्रशांतमहासागरस्य उत्तरपश्चिमभागे एव उत्पद्यन्ते । एते दिनाङ्के प्रतिवर्षं यदा प्रायः उष्णकटिबंधीयचक्रवातानि उत्तरपश्चिमप्रशान्तमहासागरस्य मध्ये उत्पद्यन्ते , ... |
2016_Sumatra_earthquake | २०१६ सालस्य सुमात्रायाः भूकम्पः ७.८ रेक्टर स्केलया भूयङ्कः आसीत् । इण्डोनेशिया आस्ट्रेलिया च् सुनामीयाः चेतावनीः दत्ताः , किन्तु द्वौ घन्टेषु अनन्तरं तयोः चेतावनीः निरस्तः कृतः । हेरोनिमस गुरुः , राष्ट्रीयमौसमविज्ञानसंस्थायाः उपप्रमुखः , आरम्भतः अवदत् यत् "केचित् जनाः मृताः सन्ति " , किन्तु अधिकृतमृत्युसंख्यां न निर्दि... |
2012_Atlantic_hurricane_season | २०१२ तमस्य वर्षस्य अटलांटिक-महासागरस्य तूफान-कालः अति-सक्रियः आसीत् , यद्यपि अधिकतर तूफान-कालः दुर्बलः आसीत् । १८८७ , १९९५ , २०१० , २०११ इत्येषां तूफानानां सङ्ख्यायां तृतीयस्थानम् आभूषितम् । २००५ तमे वर्षे द्वितीये स्थाने आसीत् । ऋतुः अधिकृतरूपेण जून-मासस्य १ दिनाङ्के आरब्धः , नवम्बर-मासस्य ३० दिनाङ्के च समाप्तः , यानि... |
2010_Northern_Hemisphere_summer_heat_waves | 2010 ई.याम् ग्रीष्मे उत्तरी-अर्धधगोलस्य ग्रीष्म-तण्डुलः संयुक्त-अमेरिका , कजाकिस्तान , मंगोलिया , चीन , हङकङ , उत्तर-अफ्रिका , युरोप-महाद्वीपः , कानाडा , रशिया , इंडोचीन , दक्षिण-कोरिया , जापान इत्यादीनां देशानां च मे , जून , जुलाई , अगस्त मासयोः अवधिषु अति-तीव्रतया प्रभावितः । विश्वव्यापी उष्णतायाः प्रथमः चरणः जून २००... |
2001_Eastern_North_America_heat_wave | संयुक्तराज्यस्य पूर्वतटस्य (मध्यपश्चिम-महालेखाक्षेत्रेषु) एकं शीतलं, अनघटितं ग्रीष्मकालम् अचानकम् परिवर्तितम् यदा दक्षिणक्यारोलिनायाः तटस्य निकटस्थं उच्चदबावः बलवान् अभवत् । अगस्टस्य आरम्भकाले मध्यपश्चिमे तथा पश्चिममे ग्रेट लेक्स-नगरस्य क्षेत्रेषु इदम् आरब्धम् , पश्चिमे पूर्वं प्रसार्य तीव्रतरं अभवत् । मासस्य मध्यभागेष... |
2006_North_American_heat_wave | २००६ सालया जुलाइ १५ गते उत्तरी अमेरिकाया उष्णताया लहरि जूगुलिं अमेरिका व क्यानडाया अधिकांश भागय् फैलाःगु खःसा कम्तिमा २२५ जनेया ज्या जूगु खः । दक्षिणदकोटायाः पियर्-नगरस्य तापः ४७ डिग्री सेल्सिअस् च अभवत् । तयोः मध्ये फिलाडेल्फिया , अर्कान्सा , इण्डियाना च त्रयः जनाः मृताः । मेरिलान्-राज्यस्य स्वास्थ्यप्रशासकाः प्रतिवेद... |
21st_century | २१ शतकं क्रिश्चियन कालगणनायाः अनुसारम् एनो डोमिनि युगस्य वर्तमानं शतकं वर्तते । २००१ जनवरी १ दिनाङ्के आरब्धम् , २१०० डिसेम्बर् ३१ दिनाङ्के समाप्तम् । तृतीयसहस्राब्दे प्रथमशतकम् अस्ति । २००० तमवर्षस्य जनवरी १ दिनाङ्के आरब्धम् समयः २००० तमवर्षस्य डिसेम्बर् ३१ दिनाङ्के समाप्तः । |
2013_Pacific_hurricane_season | २०१३ तमस्य वर्षस्य प्रशान्तमहासागरस्य तूफानसमये बहवः तूफानानि आगतवन्तः , तथापि तेषां अधिकांशं दुर्बलम् आसीत् । अस्य आरम्भः अधिकृतरूपेण १५ मे २०१३ तमे वर्षे पूर्वप्रशान्तसागरस्य भागे अभवत् , तथा १ जून २०१३ तमे वर्षे मध्यप्रशान्तसागरस्य भागे अभवत् । उभयतः ३० नवम्बर २०१३ तमे वर्षे समाप्तम् । एते दिनाङ्के प्रतिवर्षं यदा प्... |
2014–15_North_American_winter | २०१४-१५ उत्तर-अमेरिकायाः शीतकाले २०१४-१५ पर्यन्तं महाद्वीपस्य सर्वत्र शीतकालः अभवत् । यद्यपि उत्तरी गोलार्धस्य शीतकालस्य आरम्भस्य प्रमाणं न विद्यते तथापि शीतकालस्य परिभाषा द्वे प्रकारे प्रयुक्ताः सन्ति । खगोलशास्त्रे हिमवतः आरम्भः विन्टर सोल्स्टिसिअस् (सन् २०१४-१२-१२) इति दिनम् अस्ति , मार्च-मासस्य समानांतरम् (मार्च् २... |
2013_in_science | २०१३ तमे वर्षे अनेके महत्वपूर्णानि वैज्ञानिकानि घटनाः घटितानि , यानि अन्येषु पृथ्विसमानानाम् ग्रहानाम् आविष्कारः , प्रयोगशालायां उत्पन्नाः कर्णः , दन्तः , यकृतः , रक्तवाहिनी च , १९०८ तमस्य वर्षस्य अनन्तरं वायुमण्डले सर्वाधिकं विनाशकं उल्कापिण्डः प्रविष्टः । वर्षस्य अन्तर्गतम् एच.आइ.वी. , आशर सिन्ड्रोम् , ल्युकोडिस्रोफी... |
2009_flu_pandemic_in_the_United_States | २००९ तमे वर्षे संयुक्तराज्ये आक्रान्तं महामारीम् २००९ तमे वर्षे वसन्त ऋतुकाले संयुक्तराज्ये आक्रान्तं अङ्ग्रेजीभाषायां इण्ड्लुएन्झा ए/एच१एन१ इति नवजातं वाइरसस्य स्विन्ग् फ्लू इति सामान्यतया प्रख्यापितं महामारीम् आसीत् । मेक्सिकोदेशे आक्रान्ते सति अमेरिकादेशे विषाणूः प्रसारितः आसीत् । अमेरिकाया रोग नियन्त्रण व रोकथा... |
2016_North_American_heat_wave | २०१६ तमस्य वर्षस्य जुलाईमासस्य मध्यभागे अमेरिकादेशस्य अधिकं भागं तीव्रगर्भाः पीडयन् उच्चगर्भाः प्राप्तवन्तः । केषुचित् स्थलेषु तापः ३९ डिग्री सेल्सिअस् पर्यन्तं अभवत् । केषुचित् स्थलेषु तापस्य सूचकः ४५ डिग्री सेल्सिअस् पर्यन्तं अग्रे गतः । |
2nd_millennium | द्वितीय सहस्राब्दिः कालः क्रि.श.१००१ तमस्य वर्षस्य जनवरी-मासस्य १ दिनाङ्के आरब्धः , एवं क्रि.श.२००० तमस्य वर्षस्य डिसेम्बर्-मासस्य ३१ दिनाङ्के समाप्तः । वर्षसहस्रं द्वितीयं कालः । अस्य कालः उच्चमध्ययुगः , उत्तरमध्ययुगः , मङ्गोलसाम्राज्यः , पुनर्जागरणकालः , बारोककालः , आधुनिकयुगस्य प्रारम्भः , प्रबुद्धिकरणकालः , उपनिवेश... |
2449_Kenos | 2449 केनोसः , अस्थायी नामकरणम् , एकं तेजस्वी हङ्गेरियाय क्षुद्रग्रहम् , मध्यम-आकारं मार्स-क्रॉसर् च अस्ति , क्षुद्रग्रह-पट्रे अन्तर्-क्षेत्रेषु अस्ति , तस्य व्यासः लगभगम् 3 कि.मी. अस्ति । १९७८ तमे वर्षे एप्रिल् मासस्य ८ तमे दिनाङ्के अमेरिकी खगोलविद् विलियम लिलरः चिलीदेशस्य सेर्रो टोलोलो अन्तर-अमेरिकी वेधशालायां अस्य अव... |
2011_North_American_heat_wave | २०११ उत्तर-अमेरिकायाः उष्ण-तरङ्गः २०११ ग्रीष्मे मृत्काङ्क्षी उष्णतरङ्गः आसीत् , यः दक्षिणेन मैदानानि , मध्य-पश्चिम-संयुक्तराज्यम् , पूर्व-कनाडा, उत्तर-पूर्व-संयुक्तराज्यम्, पूर्व-समुद्रपट्टिकाः च प्रभावितवान् । |
2011_United_Nations_Climate_Change_Conference | २०११ तमस्य वर्षस्य नवम्बरमासस्य २८ दिनाङ्के दक्षिण अफ्रिकादेशस्य डरबन-नगरम् आगतस्य संयुक्त राष्ट्रस्य जलवायुपरिवर्तनसम्मेलनस्य (COP17) अन्तर्गतं कार्बन उत्सर्जनं प्रतिबन्धयितुं नूतनसंधिः स्थापितः । सन्धिः न कृतः , तथापि सन्धिः सन् २०१५ पर्यन्तं सर्वदेशानाम् अधिकारिणाम् अनुबन्धः कृतः , सन् २०२० पर्यन्तं च । अपि च हरितजल... |
2016_American_Northeast_heat_wave | २०१६ अमेरिका-देशस्य उत्तरपूर्व-भागस्य उष्ण-तरङ्गः आसीत् , यः न्यू-यॉर्क-राज्यस्य न्यू-जर्सी-राज्यस्य पेन्सिलवेनिया-राज्यस्य च प्रभावितः । |
2009_flu_pandemic_in_the_United_States_by_state | संयुक्तराज्यस्य २००९ तमस्य वर्षस्य वसन्त ऋतुकाले ए / एच १ एन १ इन्फ्लुएन्झा विषाणूः , सामान्यतः स्वाइन इन्फ्लुएन्झा इति कथ्यते , इति नवीनं प्रजातं महामारीयाः प्रारम्भः अभवत् । अमेरिकायां प्रथमं सङ्क्रमणं २००९ तमे वर्षे मार्चमासस्य उत्तरार्धे कैलिफोर्नियायां प्रारब्धम् , ततः अप्रिलमासस्य मध्यार्धे टेक्सास-न्युयोर्क-अन्य... |
2010–13_Southern_United_States_and_Mexico_drought | २०१०-२०१३ दक्षिणे संयुक्तराज्यस्य मेक्सिकोदेशस्य च दुष्कालं अमेरिकादेशस्य दक्षिणभागे , टेक्सासराज्यस्य , ओक्लाहोमाराज्यस्य , कंसासराज्यस्य , कोलोराडोराज्यस्य , न्यू मेक्सिकोराज्यस्य , एरिजोनाराज्यस्य , लुइसीनाराज्यस्य , अर्कान्सासराज्यस्य , मिसिसिपीराज्यस्य , अलाबामाराज्यस्य , जार्जियाराज्यस्य , दक्षिणकालोरिनया उत्तरका... |
2013_extreme_weather_events | २०१३ तमे वर्षे अतिशीतमानसानां मध्ये उत्तरार्धमण्डलस्य दक्षिणार्धमण्डलस्य च अनेकानि सर्वकालं उच्चतमं तापक्रमं प्राप्तवन्तः । यूरेशिया-उत्तर-अमेरिका-देशयोः हिमपातः एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम् एवम... |
2006_European_cold_wave | २००६ तमे वर्षे युरोपे शीतलहरः असामान्यः शीतलहरः आसीत् , यस्मिन् युरोपस्य बहुषु प्रदेशे असामान्यः शीतकालः अभवत् । दक्षिणेन युरोपदेशे शीतः बर्फः च अभवत् , उत्तरनर्वेदेशे तु अतीव सौम्यः वातावरणं आसीत् । रुस-देशस्य तापक्रमः -४० डिग्री सेल्सिअस् अधः अभवत् । मध्य-युरोप-देशस्य पोल्याण्ड-स्लोवाकिया-ऑस्ट्रिया-देशस्य च तापक्रमः ... |
2003_Atlantic_hurricane_season | २००३ तमे वर्षे अटलांटिक-वायु-कौशल-कालः सक्रियः आसीत् , यदा उष्णकटिबंधीय-वायु-कौशल-कालः आरब्धः आसीत् , यदा च वर्षस्य आधिकारिक-अवधिः समाप्तः आसीत् , सः एव प्रथमः एव घटना आसीत् , ४९ वर्षेषु । अस्मिन् ऋतौ २१ उष्णकटिबंधीय चक्रवातानि उत्पद्यन्ते , यानि मध्ये १६ नामयुक्तः तूफानः अभवत् , सप्त चक्रवातानि तूफान-प्रमाणं प्राप्तवन... |
2000s_(decade) | २००० तमस्य दशकः (उच्चारणः `` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` दशके अन... |
2005_Pacific_hurricane_season | २००५ तमे वर्षे प्रशांतप्रदेशस्य चक्रवातसमये सामान्यतः औसतं न्यूनं चक्रवातक्रियाः अभवत् , यत् दशवर्षपूर्वम् आरब्धम् आसीत् । अस्य ऋतुः आधिकारिकरूपेण पूर्वप्रशान्तमहासागरस्य १५ मे , मध्यप्रशान्तमहासागरस्य १ जूनम् आरब्धः । एते दिनाङ्के प्रतिवर्षं यदा प्रायः उष्णकटिबंधीयचक्रवातानि प्रशांतसागरस्य उत्तरपूर्वभागे उत्पद्यन्ते ,... |
2000 | २००० तमवर्षं नामनिर्दिष्टम् आसीत्: शान्तिसंस्कृतेः अन्ताराष्ट्रियवर्षम् विश्वगणितवर्षम् इति । जनप्रीयसंस्कृतेः वर्षं २००० इति वर्षं २१ शतके तृतीयसहस्रकले च प्रथमवर्षम् इति मन्यते , यतः दशमलवमूल्यानुसारं वर्षानां समूहनम् प्रवृत्तम् अस्ति , यथा वर्षः शून्य इति गण्यते । ग्रेगोरीयन कालेन यानि भेदानि कृतानि , तानि २००१ तमे ... |
2006_Pacific_typhoon_season | २००६ सालस्य प्रशान्त महासागरस्य चक्रवातकालः औसतः आसीत् , यत्र २३ चक्रवातानि , १५ चक्रवातानि , ६ महाचक्रवातानि च अभवन् । २००६ तमे वर्षे वर्षस्य सम्पूर्णे वर्षस्य अवधिः आसीत् , तथापि प्रायः मे मासात् अक्टोबर् मासपर्यन्तं उष्णकटिबंधीय चक्रवातः अभवत् । ऋतौ प्रथमं नामकरणं चञ्चुः मे ९ दिनाङ्के अभवत् , तथा अन्तिमं नामकरणं ट्र... |
2016_Taiwan_earthquake | तस्य तुल्यतया क्षीणगर्भस्य पृष्ठे अधिकं तीव्रं प्रतिध्वनम् अभवत् । भूकम्पस्य तीव्रता मर्काली-आकलनमाह -- ७ (अति प्रबलम्) -- आसीत् , यस्मिन् ११७ जनाः मृताः , अनेके च क्षतिः अभवत् । यङगङ्-मण्डले वेइगुआन जिन्लुङ्ग-नाम्ना एकं निवासी-भवनं भस्मसात् प्रापत् , गुइरेन्-मण्डले द्वौ जनाः अपवादः । अष्टोत्तरशतं भूयस्त्रिंशत्कानि च ।... |
2013–14_North_American_winter | २०१३-१४ उत्तर-अमेरिकायाः शीतकाले २०१३-१४ पर्यन्तं महाद्वीपस्य सर्वत्र शीतकालः अभवत् । यद्यपि उत्तरी गोलार्धस्य शीतकालस्य आरम्भस्य प्रमाणं न विद्यते तथापि शीतकालस्य परिभाषा द्वे प्रकारे प्रयुक्ताः सन्ति । खगोलशास्त्रे हिमवतः आरम्भः विन्टर सोल्स्टिसिअस् (सन् २०१३-या वर्षस्य डिसेम्बर्-मासस्य २१ दिनाङ्के) इति वर्तते , मार्... |
2007_Western_North_American_heat_wave | २००७ तमस्य वर्षस्य उत्तर-अमेरिकायाः पश्चिमभागे इयं उष्णतमा-घटिका आसीत् , यया जून-मासस्य उत्तरार्धे आरब्धम् आसीत् । मेक्सिकोतः आल्बर्टा , सस्काचेवान , मनिटोबा , उत्तरपश्चिम ओन्टारियो यावत् देशेषु उष्णतायाः प्रभाः अभवन् । अतीव उष्णतायाः कारणात् पूर्वम् अपि अमेरिकायाः पश्चिमभागेषु अकालः आसीत् , अतः आगमः अपि विक्रमाणि प्रा... |
2006_European_heat_wave | २००६ तमे वर्षे यूरोपस्य कैश्चिद् देशेषु जूनमासस्य अन्ते अति उष्णः वातावरणाः अभवन् । संयुक्तराज्यम् , फ्रान्स् , बेल्जियम् , नेदरल्याण्ड् , लक्जम्बर्ग् , इटली , पोल्याण्ड् , चेक् गणराज्यम् , हङ्गेरिया , जर्मनी , पश्चिम-रशिया च अस्य महामारीयाः अतिप्रभावितः देशः । अनेकेषु रेकर्डेषु शिरसि शिरः । नेदरल्याण्ड् , बेल्जियम , ज... |
2006_Atlantic_hurricane_season | २००६ तमे वर्षे अटलांटिक-सागरस्य तूफान-कालः पूर्ववर्ती ऋतुकृते तु लक्षणीयतया न्यूनः आसीत् । २००१ तमे वर्षे अमेरिकादेशस्य भूभागं विना एकः चक्रीवादळः प्रथमवारम् आगतवान् , १९९४ तमे वर्षे अक्टोबर् मासात् अनन्तरं चक्रीवादळः प्रथमवारम् आगतवान् । २००५ तमे वर्षे तीव्रतायाः अनुसारेण २००६ तमे वर्षे केवलम् अल्पं घटः भविष्यति इति प... |
2004_Atlantic_hurricane_season | २००४ तमे वर्षे अटलांटिक-वायु-घटनोत्सवः इति इतिहासस्य सर्वाधिकं महत्-घटनोत्सवं आसीत् , यत् अग्रे वर्षे अपि अतिक्रान्तम् । १६ उष्णकटिबंधीयचक्रवातानां मध्ये अमेरिकायाः अधिकं भागं यावत् आगतम् । ऋतुः अधिकृतरूपेण जून-मासस्य १ दिनाङ्के आरब्धः , नवम्बर-मासस्य ३० दिनाङ्के च समाप्तः । मोदोकी-एल्-निन्नो-प्रकरणेन (Modoki El Niño) ... |
2009_California_wildfires | २००९ तमे वर्षे अमेरिका-राज्यस्य कैलिफोर्निया-प्रदेशस्य वन-अग्निः ८२९१ वन-अग्निना संक्रमितः । अग्निर्भयाद् वैशाखस्य आरम्भात् नवम्बरपर्यन्तं ४० , ४० , ६० , १ एकरं भूभागं जलेनाभिनिवेशितः , सद्यः शतशः भवनानि नष्टाः १३४ जनाः आहतानि च २ जनाः मृताः च । अरण्यजङ्गलेषु कमतः १३४.४८ मिलियन डॉलर (२०१९ USD) इत्येके क्षतिः अभवत् । यद... |
2015_United_Nations_Climate_Change_Conference | 2015 तमे वर्षे संयुक्तराष्ट्रसंघस्य जलवायुपरिवर्तनसम्मेलनं (COP 21) 30 नवम्बरतः 12 दिसम्बरपर्यन्तं फ्रान्सस्य पेरिस-नगरं प्रति आयोजितम् । १९९२ तमे वर्षे संयुक्तराष्ट्रसंघस्य जलवायुपरिवर्तनस्य फ्रेमवर्क-संधिः (UNFCCC) पक्षानां सम्मेलनस्य (COP) २१ वा वार्षिकसत्रः आसीत् , तथा १९९७ तमे वर्षे क्योटो-प्रोटोकॉलस्य पक्षानां सम... |
2007_Chinese_anti-satellite_missile_test | २००७ तमस्य वर्षस्य जनवरी मासस्य ११ दिनाङ्के चीनदेशः उपग्रहविरोधीय क्षेप्यास्त्रस्य परीक्षणं कृतवान् । चीनस्य वायु-उपग्रहः - फङ्युन्-सङ्खण्डस्य एफवाय-१सी ध्रुवीय-उपग्रहः ८६५ कि.मी.अन्तरं ७५० कि.ग्रा.मात्रायाम् अवस्थितः आसीत् । सति श्चान् उपग्रहप्रक्षेपणकेन्द्रात् अथवा तत्समीपतः बहु-चरणयुक्तं ठोस-ईंधन-इन्धन-मिसाइलम् प्रक... |
2011_Super_Outbreak | २०११ तमस्य वर्षस्य महाविस्फोटः सर्वप्रथमं , महत्प्रयोजकः , तथा सर्वप्रथमं घातकः च आसीत् , दक्षिण , मध्यपश्चिम , उत्तरपूर्व संयुक्तराज्यस्य क्षेत्रेषु प्रभावः अकरोत् , तथा विनाशकारी विनाशः अपि अभवत् । अलाबामा-मिसिसिप्पी-प्रदेशयोः अतिवृष्टिः अभवत् , अपि च अर्कान्सा , जर्जिया , टेनेसी , वर्जीनिया च इतरेषु प्रदेशेषु विनाशक... |
2012–13_North_American_drought | २०१२-१३ तमे वर्षे उत्तर-अमेरिकायां दुष्कालोत्पत्तौ , २०१०-१३ तमे वर्षे दक्षिणे अमेरिकायां दुष्कालोत्पत्तौ , रिकार्ड-विघटनकारी उष्णता-लहरिः उत्पद्यत । शीतकाले न्यूनं हिमपातं तथा ला-निनायाः तीव्रं ग्रीष्मकाले तीव्रं तापः संयुक्तराज्यस्य दक्षिणेन उत्तरदिशि स्थलांतरं कृतवान् , यस्मात् कृषिक्षेत्रे जलस्रोतानां च विनाशः अभवत... |
2008–09_Canadian_parliamentary_dispute | २००८-२००९ तमे वर्षे कानाडियस्य संसदीयविवादः ४० तमे संसदस्य कालस्य राजनैतिकविवादः आसीत् । सङ्ग्रामे बहुसंख्याकपदेषु विद्यमानः विपक्षी दलः सन् २००८-१४ तमे वर्षे संघीयनिर्वाचनस्य षट् सप्ताहानन्तरं अविश्वासप्रस्तावनेन कन्सर्वेटिव्ह-पक्षस्य अल्पसंख्याकसरकारस्य पराजयार्थं सङ्कल्पः कृतवान् । २७ नवम्बर २००८ तमे वर्षे सरकारस्य ... |
2000_Southern_United_States_heat_wave | ४ अर्ब डलरं क्षतिः अभवत् , मुख्यतः वनस्पतिनां ज्वालाग्रहनम् , फलेषु क्षतिः च अभवत् , १४० जनाः अपि मृताः । २००० तमवर्षस्य ग्रीष्मे दक्षिणेन अमेरिकादेशे जूलैमासात् सितम्बरमासस्य आरम्भपर्यन्तं उष्णतायाः प्रकोपः अभवत् । अथ कालस्य अन्ते प्रतिदिनं , मासिकं , सर्वकालिकं च तापक्रमः उच्चतरः अभवत् , प्रायः १०० डिग्री फारेनहाइट् ... |
2009_United_Nations_Climate_Change_Conference | २००९ तमे वर्षे संयुक्तराष्ट्रसंघस्य जलवायुपरिवर्तनसम्मेलनम् , कोपेनहेगेन शिखरसम्मेलनम् इति प्रसिद्धम् , डेन्मार्कस्य कोपेनहेगेन-नगरस्य बेल्ला-केन्द्र-मण्डले ७-१८ दिसम्बरपर्यन्तं आयोजितम् । संयुक्तराष्ट्रसंघस्य जलवायुपरिवर्तनस्य फ्रेमवर्क कन्वेंशनस्य (UNFCCC) पक्षानां पञ्चाशतमः सम्मेलनः (COP 15) तथा क्योटो प्रोटोकॉलस्य ... |
2014–16_El_Niño_event | २०१४-१६ एल-निन्नोः पूर्वोत्तरं भूमध्यरेखायां प्रशान्तमहासागरस्य उष्णतायाः कारणम् आसीत् , यस्मात् दक्षिण-अमेरिकायाः तटस्य अन्ताराष्ट्रिय-दिनाङ्के रेखायाः मध्ये असामान्यतया उष्णजलानि निर्मिताः । एते अनौपचर्यतया उष्णजलानि विश्वस्य हवामानस्य विविधप्रकारेण प्रभावं कृतवन्तः , यानि संसारस्य विविधभागाणां प्रभावं कृतवन्तः । वेन... |
2013_Southwestern_United_States_heat_wave | २०१३ दक्षिणपश्चिमसंयुक्तराज्यस्य उष्णतायाः लहरः जूनमासस्य अन्ततः जुलैमासस्य आरम्भपर्यन्तं अभवत् , सा चारदिनाम् एका सप्ताहपर्यन्तं अस्थायी आसीत् । प्रतिदिनं अधिकतमं तापः १५ डिग्री सेल्सिअस् (२६ डिग्री फारेन्टी) एव औसतं अधिकं भवति , सापेक्षिक आर्द्रता १५ प्रतिशतम् अपि न्यूनं भवति । अनेकेषु स्थलेषु तापः ४५ डिग्री सेल्सिअस... |
2016_Atlantic_hurricane_season | २०१६-अन्तरालङ्कायां तूफानसमये २०१२-यतः प्रथमं औसत-उच्चतरम् तूफानसमयः अभवत् , यस्मिन् १५ नामयुक्तः तूफानः , ७ तूफानः , ४ महा तूफानः च उद्भवन् । २०१२ तमात् परं अस्य ऋतवः सर्वाधिकं व्ययम् अभवत् , २००८ तमात् परं च सर्वाधिकं मृत्युः अभवत् । ऋतुः अधिकृतरूपेण जून-मासस्य १ दिनाङ्के आरब्धः , नवम्बर-मासस्य ३० दिनाङ्के च समाप्तः ... |
2016_Pacific_typhoon_season | २०१६ तमस्य वर्षस्य प्रशान्तमहासागरस्य चक्रवातसमये पञ्चमः चक्रवातसमयः आरब्धः । सा प्रायः सामान्य ऋतु आसीत् , तत्र २६ नामयुक्ताः तूष्णीः , १३ टाइफुनः , ६ अति-टाइफुनः च आसन् । ऋतु 2016 पर्यन्तं चलति , यद्यपि प्रायः उष्णकटिबंधीय चक्रवातानि मे तः अक्टोबर् यावत् अवस्थितानि सन्ति । ऋतौ प्रथमं नामकरणं चक्रवातम् , नेपार्टक , जु... |
20th_century | २० शतकं १ जनवरी १९०१ तः ३१ दिसम्बर २००० पर्यन्तं आसीत् । द्वितीयसहस्राब्दे दशमशताब्दे अन्तिमः । १९०० तमस्य वर्षस्य जनवरी १ दिनाङ्के आरब्धम् , १९९९ तमस्य वर्षस्य डिसेम्बर् ३१ दिनाङ्के समाप्तम् इति १९०० तमस्य वर्षस्य शतकं विशिष्यते । विश्वयुद्धे द्वितीय विश्वयुद्धे परमाणुशक्तीः अन्तरिक्षस्य अन्वेषणं च राष्ट्रवादः च निरस्... |
350.org | ३५० । org इत्यस्य अन्ताराष्ट्रियः पर्यावरणसम्बन्धिः संस्था अस्ति , येन जनानां कृते कार्ये प्रोत्साहनं कृतम् अस्ति , येन विश्वस्य नेतृभ्यः कार्बनडाइअक्साइडस्य वर्धमानः स्तरः सम्भाष्य , जलवायुपरिवर्तनस्य विषये दबावं दातुं , तथा कार्बनडाइअक्साइडस्य स्तरं प्रति मिलियनम् ४०० अंशात् प्रति मिलियनम् ३५० अंशं प्रति घटयितुं समर्... |
2016_Louisiana_floods | अगस्त २०१६ तमे वर्षे अमेरिकायाः लुइजियाना राज्यस्य दक्षिणेन भागे दीर्घकालपर्यन्तं वृष्टिः अभवत् , यस्मात् सहस्रशः गृहाणि व्यवसायानि च जलमग्नानि अभवन् । लुइसिआना राज्यपालः जॉन बेल एडवर्ड्सः आपदायाः " ऐतिहासिकः , अभूतपूर्वः जलप्रलयः " इति नामकरणम् अकरोत् । बहवः नद्यः जलमार्गः च , विशेषतया अमित् नद्यः , कमित् नद्यः च , रे... |
2016–17_North_American_winter | २०१६-१७ उत्तर-अमेरिकायाः शीतकालः २०१६-१७ पर्यन्तं महाद्वीपस्य सर्वत्र अभवत् । यद्यपि उत्तरी गोलार्धस्य शीतकालस्य आरम्भस्य प्रमाणं न विद्यते तथापि शीतकालस्य परिभाषा द्वे प्रकारे प्रयुक्ताः सन्ति । खगोलशास्त्रे हिमवतः आरम्भः विन्टर सोल्स्टिसिअस् (सन् २०१६-या वर्षे डिसेम्बर् २१ दिनाङ्के) इति वर्तते , मार्च-मासस्य समानाङ्क... |
2015_North_American_heat_wave | २०१५ उत्तर-अमेरिकायाः उष्णताराः प्रलयः १८ जूनतः ३ जुलाईपर्यन्तं अमेरिकायाः उत्तर-पश्चिम-प्रदेशस्य दक्षिण-ब्रिटिश-कोलम्बिया-प्रदेशस्य च उष्णताराः प्रलयः अभवत् । अनेकेषु सर्वकालं च मासिकं विक्रमाधिकं तथा विक्रमाधिकं न्यूनं च अभिलेखितम् । कानाडियं देशे ऊष्मपातः अधिकतया दक्षिणदेशस्य आन्तरिकभागं च आक्रान्तवान् । |
Agricultural_Act_of_2014 | कृषि अधिनियम २०१४ (अङ्ग्रेजीः Agricultural Act of 2014; , अपि च २०१४ US Farm Bill इति च जानामः), पूर्वम् `` Federal Agriculture Reform and Risk Management Act of 2013 ), संयुक्त राज्य अमेरिका-राज्यस्य एकः अधिनियमः अस्ति , यत् २०१४-२०१८ यावत् संयुक्त राज्य-राज्यस्य पोषण-कृषि-कार्यक्रमाः स्वीकृत्य सन्ति । विधेयकस्य अनुम... |
Acclimatisation_society | १९-२० शतके आनुकूल्यसमाजः स्वेच्छिकसंस्थाः आसन् , ये आनुकूल्यस्य अनुकूलनस्य च आशायाम् अन्यानि प्रजातानि विश्वस्य विविधस्थानेषु आनीय प्रवर्धयन्ति स्म । तत्कालीनं प्रेरणाम् आसीत् यत् वनस्पतिनां च प्राणिनां च एतादृशानां प्रजातिनां परिचयात् क्षेत्रस्य वनस्पतिनां च समृद्धीः भविष्यति । एते समाजः औपनिवेशिककालस्य कालान्तरे जन्म... |
Acidosis | एसिडोसिसः रक्तस्य तथा शरीरस्य अन्य ऊतकेषु (यथा इदम्+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि+अपि यदि न अन्यत्र योग्यता , सामान्यतः रक्तस्य प्लाज्मा अम्लतायाम् अभिप्रेतम् अस्ति । एसिडोसिसः यदा रक्तस्रावस्य pH-ः 7.35-अन्तर्गतम् भवति (अत्र भ्रूणस्य अपवादः अस्ति - अधः पश्यत) तदा भवति, यदा तस्य प्रतिरूपः (अल्कालोसिस)... |
Accident | अपघातः , अनैच्छिकं क्षतिः अपि कथ्यते , अवांछितः , अपघटितः , अनिश्चितः च घटना अस्ति , यत् अपघटनम् पूर्वमेव अवगच्छतः , तत्पूर्वमेव कार्यम् कृतम् , यदि अपघटनम् पूर्वमेव अवगच्छतः , तदा तस्य निवारणम् सम्भवति स्म । अनैच्छिकं क्षतिम् अध्येय बहुषु वैज्ञानिकैः अघटित इति पदं न प्रयुज्यते , अपितु तेषु कारकानां विषये अधिकं ध्यान... |
90th_meridian_east | ग्रीनविचस्य पूर्वदिशि ९० डिग्रीः अक्षांश रेखा अस्ति , यत् उत्तरध्रुवं प्रति आर्क्टिकमहासागरम् , एशिया , हिन्दमहासागरम् , दक्षिणी महासागरम् , अंटार्कटिका च दक्षिणध्रुवं प्रति विस्तारयति । अयं द्वयोः उष्णकटिबंधीयचक्रवातक्षेत्रयोः सीमाः अस्ति - आस्ट्रेलियायाः क्षेत्रे दक्षिणपश्चिमभारतीयमहासागरस्य क्षेत्रे च । निन्तन ईस्ट ... |
Advisory_Group_on_Greenhouse_Gases | १९८५ तमे वर्षे स्थापिता ग्रीनहाउस गॅससम्बन्धी परामर्शसमितिः ग्रीनहाउस प्रभावस्य अध्ययनस्य समीक्षायै परामर्शसङ्गतिः आसीत् । अयं समूहः अन्ताराष्ट्रिय वैज्ञानिक परिषद् , संयुक्त राष्ट्रस्य पर्यावरण कार्यक्रमः , विश्वमौसमविज्ञानसङ्घः च द्वारा कार्बनडाइअक्साइड् च अन्यस्य ग्रीनहाउस ग्यासस्य भूमिकेन जलवायुपरिवर्तनस्य प्रभावस्... |
50th_parallel_north | उत्तरस्य ५० समानांतरः अक्षांशस्य वृत्तः अस्ति यः पृथ्वीयाः भूमध्यरेखायाः ५० डिग्री उत्तरतः अस्ति । अयं यूरोप-एशिया-प्रशांत-महासागर-उत्तर-अमेरिका-अटलांटिक-महासागरयोः पारेण गच्छति । अत्र ग्रीष्मकाले सूर्यः १६ घण्टाः २२ मिनिट् च दृश्यते , शीतकाले च ८ घण्टाः ४ मिनिट् च । ग्रीष्मकाले सूर्यस्य अधिकतमः उचायः ६३.५ डिग्रीः भवति... |
Acid_dissociation_constant | एसिड-विच्छेदन-स्थिरता , Ka , (एसिड-आयनकरण-स्थिरता इति अपि ज्ञायते) एसिडस्य विच्छेदन-स्थिरतायाः परिमाणात्मकं मापकं भवति । अम्ल-आधार-प्रतिक्रियायां विच्छेदनम् इति विख्यातं रसायनिकं क्रियापदम् । जलीय विलापस्य समीकरणं एसिडविच्छेदनस्य लक्षणरूपेण लिखितुं शक्यते यथा - यत्र एचएः एसिडः अस्ति , सः ए-रूपेण विच्छेदयति , एसिडस्य सं... |
Agriculture_in_Argentina | कृषिः अर्जेन्टिनायाः अर्थतन्त्रस्य आधारः अस्ति । अर्जेन्टिनायाः कृषिः अपेक्षाकृतं पूँजी-अधिष्ठितम् अस्ति , इदानीं सा सम्पूर्ण-कार्यस्य ७% ददाति , १९०० तमे वर्षे अपि सा सम्पूर्ण-कार्यस्य तृतीयांशं न ददाति । १९५९ तमे वर्षे जीडीपी-याम् २०% भागं सम्पादयत् , इदानीं १०% भागं अपि न भवति । कृषी-वस्तु-प्रक्रियायाम् अर्ध-वस्तु-व... |
ADEOS_I | एडीओएस-१ (Advanced Earth Observing Satellite 1) नास्डायाः १९९६ तमे वर्षे प्रक्षेपितं पृथ्वी निरीक्षण उपग्रहम् आसीत् । मिशनस्य जपानी नाम मिदोरी अस्ति , अस्य अर्थः " ` ` हरित " । १९९७ तमे वर्षे जुलाईमासस्य अन्ते उपग्रहस्य सौरपटलस्य क्षतिः अभवत् । अस्य उत्तराधिकारी ADEOS II 2002 तमे वर्षे आरब्धः । प्रथमं मिशनम् अपि एकवर... |
ANDRILL | ANDRILL (अण्टार्कटिक ड्रिलिंग प्रोजेक्ट) अंटार्कटिकादेशे वैज्ञानिकं ड्रिलिंग प्रोजेक्टं भवति , यत् भूतकालस्य ग्लोबल वार्मिंग् च शीतलनम् च सम्बन्धिं सूचनां एकत्रं करोति । अस्य कार्यक्रमे जर्मनी , इटली , न्यूजील्याण्ड , अमेरिका च देशेषु वैज्ञानिकैः सहभागिता आसीत् । २००६-२००७ तमे वर्षे एन्ड्रिल-समूहस्य सदस्यैः २०००० मीटर-... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.