| text_name,segment_id,sanskrit_iast,sanskrit_devanagari |
| catuhstava_samasartha,1,Amṛtākara: Catuḥstavasamāsārtha niraupamyastava ... kaṃ bhūtabhautikasadṛśaṃ sarvarūpacitrāṅgaṃsamuditaṃ kāyaṃ pratilabhate sa sarvabuddhakṣetraparṣanṃaṇḍalānugataḥ kāyo dharmasvabhāvagatiṃgatatvān manomaya ity ucyate,अमृताकर: चतुःस्तवसमासार्थ निरौपम्यस्तव ... कं भूतभौतिकसदृशं सर्वरूपचित्राङ्गंसमुदितं कायं प्रतिलभते स सर्वबुद्धक्षेत्रपर्षन्ंअण्डलानुगतः कायो धर्मस्वभावगतिंगतत्वान् मनोमय इत्य् उच्यते |
| catuhstava_samasartha,2,yadā cittaṃ manaś cāpi vijñānaṃ na pravartate,यदा चित्तं मनश् चापि विज्ञानं न प्रवर्तते |
| catuhstava_samasartha,3,tadā manomayaṃ kāyaṃ labhate buddhabhūmiṃ ca iti vacanāt,तदा मनोमयं कायं लभते बुद्धभूमिं च इति वचनात् |
| catuhstava_samasartha,4,niraupamyo bhagavāṃs,निरौपम्यो भगवांस् |
| catuhstava_samasartha,5,tathā sa sarvaśaś cittamanovijñānavikalpasaṃjñāpagato 'navagṛhīta ākāśasamo 'bhyavakāśaprakṛtito 'vatīrṇaś cānutpattikadharmakṣāntiprāpta ity ucyate,तथा स सर्वशश् चित्तमनोविज्ञानविकल्पसंज्ञापगतो ऽनवगृहीत आकाशसमो ऽभ्यवकाशप्रकृतितो ऽवतीर्णश् चानुत्पत्तिकधर्मक्षान्तिप्राप्त इत्य् उच्यते |
| catuhstava_samasartha,6,tatra bhavanto jinaputrāḥ evaṃ kṣāntisamanvāgato bodhisattvaḥ sahapratilambhād acalāyā bodhisattvabhūmer gaṃbhīraṃ bodhisattvavihāram anuprāpto bhavati durājñānam asaṃbhinnaṃ sarvanimittāpagatam ityādivacanān niḥsvabhavārthavedī,तत्र भवन्तो जिनपुत्राः एवं क्षान्तिसमन्वागतो बोधिसत्त्वः सहप्रतिलम्भाद् अचलाया बोधिसत्त्वभूमेर् गंभीरं बोधिसत्त्वविहारम् अनुप्राप्तो भवति दुराज्ञानम् असंभिन्नं सर्वनिमित्तापगतम् इत्यादिवचनान् निःस्वभवार्थवेदी |
| catuhstava_samasartha,7,sa evaṃ kṣāntipratilabdho bodhisattvo yatra yatropasaṃkrāmati kṣatriyabrāhmaṇavaiśyaśūdradevabrahmapariṣadaṃ bhikṣubhikṣuṇītīrthikamāraparṣadaṃ sarvatrātīto niḥśaṅkam upasaṃkrāmati viśārada eva pravyāharati,स एवं क्षान्तिप्रतिलब्धो बोधिसत्त्वो यत्र यत्रोपसंक्रामति क्षत्रियब्राह्मणवैश्यशूद्रदेवब्रह्मपरिषदं भिक्षुभिक्षुणीतीर्थिकमारपर्षदं सर्वत्रातीतो निःशङ्कम् उपसंक्रामति विशारद एव प्रव्याहरति |
| catuhstava_samasartha,8,tat kasmād dhetoḥ,तत् कस्माद् धेतोः |
| catuhstava_samasartha,9,sa hy anutpattikadharmakṣāntilābhāt sarvadharmānutpādākāreṇa sarvathā sarvaṃ pratividdhavāstu .. mād asya aparajñānakṛtaṃ kleśakṛtaṃ ca parṣacchāradyaṃ nāstīti vaiśāradyaprāptaḥ anabhilāpyānabhilāpyakalpāyuḥpramāṇādhiṣṭhānatayā sa āyurvaśitāṃ labhate,स ह्य् अनुत्पत्तिकधर्मक्षान्तिलाभात् सर्वधर्मानुत्पादाकारेण सर्वथा सर्वं प्रतिविद्धवास्तु .. माद् अस्य अपरज्ञानकृतं क्लेशकृतं च पर्षच्छारद्यं नास्तीति वैशारद्यप्राप्तः अनभिलाप्यानभिलाप्यकल्पायुःप्रमाणाधिष्ठानतया स आयुर्वशितां लभते |
| catuhstava_samasartha,10,cetovaśitām aprameyāsaṃkhyasamādhinidhyaptijñānapraveśanatayā,चेतोवशिताम् अप्रमेयासंख्यसमाधिनिध्यप्तिज्ञानप्रवेशनतया |
| catuhstava_samasartha,11,pariṣkāravaśitāṃ sarvalokadhātvanekavyūhālaṃkārapratimaṇḍitādhiṣṭhānasaṃdarśanatayā,परिष्कारवशितां सर्वलोकधात्वनेकव्यूहालंकारप्रतिमण्डिताधिष्ठानसंदर्शनतया |
| catuhstava_samasartha,12,karmavaśitāṃ yathākālaṃ karmavipākādhiṣṭhānasaṃdarśanatayā,कर्मवशितां यथाकालं कर्मविपाकाधिष्ठानसंदर्शनतया |
| catuhstava_samasartha,13,upapattivaśitāṃ sarvalokadhātūpapattisaṃdarśanatayā,उपपत्तिवशितां सर्वलोकधातूपपत्तिसंदर्शनतया |
| catuhstava_samasartha,14,adhimuktivaśitāṃ ca pratilabhate sarvalokadhātubuddhapratipūrṇasaṃdarśanatayā,अधिमुक्तिवशितां च प्रतिलभते सर्वलोकधातुबुद्धप्रतिपूर्णसंदर्शनतया |
| catuhstava_samasartha,15,praṇidhānavaśitāṃ ca pratilabhate yatheṣṭabuddhakṣetralokābhisaṃbodhisaṃdarśanatayā,प्रणिधानवशितां च प्रतिलभते यथेष्टबुद्धक्षेत्रलोकाभिसंबोधिसंदर्शनतया |
| catuhstava_samasartha,16,ṛddhivaśitāṃ sarvabuddhakṣetravikurvaṇasaṃdarśanatayā,ऋद्धिवशितां सर्वबुद्धक्षेत्रविकुर्वणसंदर्शनतया |
| catuhstava_samasartha,17,dharmavaśitām anantamadhyadharmamukhālokasaṃdarśanatayā,धर्मवशिताम् अनन्तमध्यधर्ममुखालोकसंदर्शनतया |
| catuhstava_samasartha,18,jñānavaśitāṃ ca pratilabhate tathāgatabalavaiśāradyāveṇikabuddhadharmalakṣaṇānuvyañjanābhisaṃbodhisaṃdarśanatayā,ज्ञानवशितां च प्रतिलभते तथागतबलवैशारद्यावेणिकबुद्धधर्मलक्षणानुव्यञ्जनाभिसंबोधिसंदर्शनतया |
| catuhstava_samasartha,19,ity evaṃ daśavaśitāprāpto yas tvaṃ dṛṣṭivipannasya lokasyāsya hitodyata ity anena ca praśastapratipattir ameyatvam acittatā coktā,इत्य् एवं दशवशिताप्राप्तो यस् त्वं दृष्टिविपन्नस्य लोकस्यास्य हितोद्यत इत्य् अनेन च प्रशस्तप्रतिपत्तिर् अमेयत्वम् अचित्तता चोक्ता |
| catuhstava_samasartha,20,vakṣyamāneṣv api sarveṣu pratyekam arthatrayaṃ yojyam,वक्ष्यमानेष्व् अपि सर्वेषु प्रत्येकम् अर्थत्रयं योज्यम् |
| catuhstava_samasartha,21,ata evoktaṃ bhagavatā,अत एवोक्तं भगवता |
| catuhstava_samasartha,22,gambhīradharmakṣāntipāraṃgatair vaiśāradyaprāptair,गम्भीरधर्मक्षान्तिपारंगतैर् वैशारद्यप्राप्तैर् |
| catuhstava_samasartha,23,dharmapravicayavibhaktinirdeśakuśalair ity uktam,धर्मप्रविचयविभक्तिनिर्देशकुशलैर् इत्य् उक्तम् |
| catuhstava_samasartha,24,tatra dharmāś caturvidhā vipaśyanādharmāḥ skandhadhātvāyatanādayaḥ bodhipakṣyā dharmāḥ smṛtyupasthānādayaḥ buddhadharmā daśabalavaiśāradyādayaḥ adhigamadharmāḥ śrotaāpattimārgaphalādayo yathākramam,तत्र धर्माश् चतुर्विधा विपश्यनाधर्माः स्कन्धधात्वायतनादयः बोधिपक्ष्या धर्माः स्मृत्युपस्थानादयः बुद्धधर्मा दशबलवैशारद्यादयः अधिगमधर्माः श्रोतआपत्तिमार्गफलादयो यथाक्रमम् |
| catuhstava_samasartha,25,etadbhedena catvāraḥ ślokā uktāḥ,एतद्भेदेन चत्वारः श्लोका उक्ताः |
| catuhstava_samasartha,26,tatra bauddhaṃ cakṣur dhyānābhisaṃskāranirvṛttam abhijñāsaṃgṛhītam aṣṭāvidhaparikarmalabhyatvāt kumārabhuvaḥ,तत्र बौद्धं चक्षुर् ध्यानाभिसंस्कारनिर्वृत्तम् अभिज्ञासंगृहीतम् अष्टाविधपरिकर्मलभ्यत्वात् कुमारभुवः |
| catuhstava_samasartha,27,jñeyaṃ ca parikarmaiṣāṃ svabhāvānupalambhata iti,ज्ञेयं च परिकर्मैषां स्वभावानुपलम्भत इति |
| catuhstava_samasartha,28,tenāpi cakṣuṣā tvayā na kiṃcid dṛṣṭaṃ saṃbhāvyate prāg evetaraiḥ,तेनापि चक्षुषा त्वया न किंचिद् दृष्टं संभाव्यते प्राग् एवेतरैः |
| catuhstava_samasartha,29,pañcānām api cakṣuṣām anavabhāsagamanatvāt tattvārthasya dṛṣṭijñānam,पञ्चानाम् अपि चक्षुषाम् अनवभासगमनत्वात् तत्त्वार्थस्य दृष्टिज्ञानम् |
| catuhstava_samasartha,30,adarśanam eva sarvadharmāṇāṃ tattvārthadarśanam,अदर्शनम् एव सर्वधर्माणां तत्त्वार्थदर्शनम् |
| catuhstava_samasartha,31,nanu pratilabdhaprathamādibhuvo 'pi āryā na kaṃcid dharmam upalabhante tat ko 'syātiśaya ity āha,ननु प्रतिलब्धप्रथमादिभुवो ऽपि आर्या न कंचिद् धर्मम् उपलभन्ते तत् को ऽस्यातिशय इत्य् आह |
| catuhstava_samasartha,32,anuttarā ceti,अनुत्तरा चेति |
| catuhstava_samasartha,33,yasmān nātra tattvārthadarśanād vyutthito bhavati,यस्मान् नात्र तत्त्वार्थदर्शनाद् व्युत्थितो भवति |
| catuhstava_samasartha,34,pūrvakās tu sapta vihārā vyāmiśrā ayam ekāntaśuddhaḥ,पूर्वकास् तु सप्त विहारा व्यामिश्रा अयम् एकान्तशुद्धः |
| catuhstava_samasartha,35,yathoktaṃ,यथोक्तं |
| catuhstava_samasartha,36,yadā punaḥ sarvaprāyogikacaryāṃ vihāya saptamyā bhūmer aṣṭamīṃ bhūmim avakrānto bhavati tadā pariśuddhaṃ bodhisattvayānam abhirūhya ityādi,यदा पुनः सर्वप्रायोगिकचर्यां विहाय सप्तम्या भूमेर् अष्टमीं भूमिम् अवक्रान्तो भवति तदा परिशुद्धं बोधिसत्त्वयानम् अभिरूह्य इत्यादि |
| catuhstava_samasartha,37,tasmād eva gambhīrāṇāṃ bodhisattvavihārāṇāṃ nānyo 'smād adhiko gaṃbhīro ity atrānuttarety ucyate pravicayo lakṣaṇataḥ kṛtyato hetutaḥ phalataḥ saṃkhyāta āsvādata ādīnavato niḥsaraṇataś ca kleśato vyavadānataḥ parijñātaḥ prahāṇataḥ sākṣātkaraṇato bhāvanātaś ca,तस्माद् एव गम्भीराणां बोधिसत्त्वविहाराणां नान्यो ऽस्माद् अधिको गंभीरो इत्य् अत्रानुत्तरेत्य् उच्यते प्रविचयो लक्षणतः कृत्यतो हेतुतः फलतः संख्यात आस्वादत आदीनवतो निःसरणतश् च क्लेशतो व्यवदानतः परिज्ञातः प्रहाणतः साक्षात्करणतो भावनातश् च |
| catuhstava_samasartha,38,tatra yathākramaṃ ṣaḍ,तत्र यथाक्रमं षड् |
| catuhstava_samasartha,39,arthaviśeṣeṇa,अर्थविशेषेण |
| catuhstava_samasartha,40,arthadvayasaṃgrahenaikaḥ tathaivānyaḥ ekenaiko dvābhyām aparaḥ vikurvasi mahāṛddhyā māyopamasamādhinā ityādivacanāt,अर्थद्वयसंग्रहेनैकः तथैवान्यः एकेनैको द्वाभ्याम् अपरः विकुर्वसि महाऋद्ध्या मायोपमसमाधिना इत्यादिवचनात् |
| catuhstava_samasartha,41,bhāvanārthena punar ekaḥ,भावनार्थेन पुनर् एकः |
| catuhstava_samasartha,42,tatrārūpavad ity ākāśavat,तत्रारूपवद् इत्य् आकाशवत् |
| catuhstava_samasartha,43,tathā coktaṃ yāvat tathāgatavaineyikānāṃ sattvānāṃ tathāgatakāyavarṇarūpam ādarśayati,तथा चोक्तं यावत् तथागतवैनेयिकानां सत्त्वानां तथागतकायवर्णरूपम् आदर्शयति |
| catuhstava_samasartha,44,iti hi bho jinaputra yāvanto 'nabhilāpyeṣu buddhakṣetraprasareṣu sattvānām upapattyāyatanādhimuktiprasarās teṣu teṣu tathāgataḥ svakāyavibhaktim ādarśayati,इति हि भो जिनपुत्र यावन्तो ऽनभिलाप्येषु बुद्धक्षेत्रप्रसरेषु सत्त्वानाम् उपपत्त्यायतनाधिमुक्तिप्रसरास् तेषु तेषु तथागतः स्वकायविभक्तिम् आदर्शयति |
| catuhstava_samasartha,45,sa sarvakāyavikalpasaṃjñāpagata ākāśamatāprāptaḥ,स सर्वकायविकल्पसंज्ञापगत आकाशमताप्राप्तः |
| catuhstava_samasartha,46,tac cāsya kāyasaṃdarśanam akṣūṇam avandhyaṃ ca sarvasattvaparipākavinayāyetyādi,तच् चास्य कायसंदर्शनम् अक्षूणम् अवन्ध्यं च सर्वसत्त्वपरिपाकविनयायेत्यादि |
| catuhstava_samasartha,47,vibhaktitaś catvāraḥ kāyatrayavibhāge ślokatrayaṃ,विभक्तितश् चत्वारः कायत्रयविभागे श्लोकत्रयं |
| catuhstava_samasartha,48,tathā hi saptamyāṃ bhūmau buddhakāyavyūhaṃ jānāti na tu tadā niṣpādayituṃ śaknoti,तथा हि सप्तम्यां भूमौ बुद्धकायव्यूहं जानाति न तु तदा निष्पादयितुं शक्नोति |
| catuhstava_samasartha,49,buddhakāyavyūhajñānāt tu tasyāṃ bhūmau niṣpādanecchāṃ jānāti,बुद्धकायव्यूहज्ञानात् तु तस्यां भूमौ निष्पादनेच्छां जानाति |
| catuhstava_samasartha,50,asyāḥ prabhṛti niṣpādayatīty āryadaśabhūmakādāv avagantavyam,अस्याः प्रभृति निष्पादयतीत्य् आर्यदशभूमकादाव् अवगन्तव्यम् |
| catuhstava_samasartha,51,karmāvaraṇapratipraśrabdhir ity uktam,कर्मावरणप्रतिप्रश्रब्धिर् इत्य् उक्तम् |
| catuhstava_samasartha,52,etasyā eva kṣānteḥ sahapratilambhād yāny asya sugatidurgativipākyāni karmāvaraṇāni tāny asya samucchinnāni bhavanti,एतस्या एव क्षान्तेः सहप्रतिलम्भाद् यान्य् अस्य सुगतिदुर्गतिविपाक्यानि कर्मावरणानि तान्य् अस्य समुच्छिन्नानि भवन्ति |
| catuhstava_samasartha,53,anyatra tathāgatānām anāgatajanatānukampadarśanād ata etadvibhāge ślokaḥ,अन्यत्र तथागतानाम् अनागतजनतानुकम्पदर्शनाद् अत एतद्विभागे श्लोकः |
| catuhstava_samasartha,54,karmaplutiḥ karmaṇo niṣyandaphalam,कर्मप्लुतिः कर्मणो निष्यन्दफलम् |
| catuhstava_samasartha,55,dharmadhātor acalitamānasattvād,धर्मधातोर् अचलितमानसत्त्वाद् |
| catuhstava_samasartha,56,vākkāyanirdeśatas trayaḥ tatrotpādavigamān nityo nirodhavigamād dhruvaḥ śivo dvayābhāvāt,वाक्कायनिर्देशतस् त्रयः तत्रोत्पादविगमान् नित्यो निरोधविगमाद् ध्रुवः शिवो द्वयाभावात् |
| catuhstava_samasartha,57,śivatvaṃ ca dvayākalpād iti vacanāt,शिवत्वं च द्वयाकल्पाद् इति वचनात् |
| catuhstava_samasartha,58,kauśala ekaḥ,कौशल एकः |
| catuhstava_samasartha,59,tatra manyanābhāvaḥ kliṣṭamanaḥparāvṛttyā,तत्र मन्यनाभावः क्लिष्टमनःपरावृत्त्या |
| catuhstava_samasartha,60,vikalpābhāvaḥ pravṛttivijñānaparāvṛttyā,विकल्पाभावः प्रवृत्तिविज्ञानपरावृत्त्या |
| catuhstava_samasartha,61,iñjanābhāva ālayaparāvṛttyā,इञ्जनाभाव आलयपरावृत्त्या |
| catuhstava_samasartha,62,sarveṣv apy avasthitārthatrayopasaṃhāradvāreṇā bhagavato guṇānāṃ kīrtanena prasūtapuṇyasyāsyāṃ bhuvi sattvānāṃ pratiṣṭhāpanāya pariṇāmanārthenaika uktaḥ,सर्वेष्व् अप्य् अवस्थितार्थत्रयोपसंहारद्वारेणा भगवतो गुणानां कीर्तनेन प्रसूतपुण्यस्यास्यां भुवि सत्त्वानां प्रतिष्ठापनाय परिणामनार्थेनैक उक्तः |
| catuhstava_samasartha,63,tatra praśastagamanād punarāvṛttyā ca sugataḥ atarkyatvād alāpyatvād āryajñānād acintyatety acintyaḥ aprameyaṃ aprameyāśrayaparāvṛttyā vibhutvalābhāt,तत्र प्रशस्तगमनाद् पुनरावृत्त्या च सुगतः अतर्क्यत्वाद् अलाप्यत्वाद् आर्यज्ञानाद् अचिन्त्यतेत्य् अचिन्त्यः अप्रमेयं अप्रमेयाश्रयपरावृत्त्या विभुत्वलाभात् |
| catuhstava_samasartha,64,tathā hy asyāṃ bhūmau nirantamahābodhisamudāgamaprayogasamādhiṣu vyavasthito bodhisattvo nityojjvalitabuddhiś ca kṛtyasaṃpādane 'gnivat,तथा ह्य् अस्यां भूमौ निरन्तमहाबोधिसमुदागमप्रयोगसमाधिषु व्यवस्थितो बोधिसत्त्वो नित्योज्ज्वलितबुद्धिश् च कृत्यसंपादने ऽग्निवत् |
| catuhstava_samasartha,65,śāntadhyānasamāpattisamāpannaś ca sarvadā,शान्तध्यानसमापत्तिसमापन्नश् च सर्वदा |
| catuhstava_samasartha,66,ity uktam iti dvitīyasya samāsārthaḥ acintyastava idānīṃ tṛtīyāṃ vihārāvasthām adhikṛtyāha,इत्य् उक्तम् इति द्वितीयस्य समासार्थः अचिन्त्यस्तव इदानीं तृतीयां विहारावस्थाम् अधिकृत्याह |
| catuhstava_samasartha,67,svābhāvikī syād yadi vastusiddhir udīrṇadīpetaraśāntisiddhivat tadā sarvakleśamaheśvarasya carato mohasya śāntiḥ katham,स्वाभाविकी स्याद् यदि वस्तुसिद्धिर् उदीर्णदीपेतरशान्तिसिद्धिवत् तदा सर्वक्लेशमहेश्वरस्य चरतो मोहस्य शान्तिः कथम् |
| catuhstava_samasartha,68,ataḥ sarvathā sarvadṛṣṭīṇāṃ prahāṇāya pratītyajānāṃ bhāvānāṃ naiḥsvābhāvyaṃ jagādaya ityādy āha,अतः सर्वथा सर्वदृष्टीणां प्रहाणाय प्रतीत्यजानां भावानां नैःस्वाभाव्यं जगादय इत्याद्य् आह |
| catuhstava_samasartha,69,tatra navamyāṃ bodhisattvabhūmau pratisaṃvidvihāraḥ,तत्र नवम्यां बोधिसत्त्वभूमौ प्रतिसंविद्विहारः |
| catuhstava_samasartha,70,iha bodhisattvas tenāpi vihāreṇa gaṃbhīreṇāsaṃtuṣṭa uttarijñānaviseṣatām anugacchan yaiś ca dharmajñānābhisaṃskāraiḥ pareṣāṃ dharmaḥ sarvākāro bodhisattvena deśayitavyo yac ca dharmākhyānakṛtyaṃ tat sarvaṃ yathābhūtaṃ prajānāti,इह बोधिसत्त्वस् तेनापि विहारेण गंभीरेणासंतुष्ट उत्तरिज्ञानविसेषताम् अनुगच्छन् यैश् च धर्मज्ञानाभिसंस्कारैः परेषां धर्मः सर्वाकारो बोधिसत्त्वेन देशयितव्यो यच् च धर्माख्यानकृत्यं तत् सर्वं यथाभूतं प्रजानाति |
| catuhstava_samasartha,71,tatredaṃ dharmasamākhyānakṛtyam,तत्रेदं धर्मसमाख्यानकृत्यम् |
| catuhstava_samasartha,72,gahanopavicāreṣu ye ca saṃkliśyante viśuddhyante yena ca saṃkliśyante viśuddhyante yac ca saṃkleṣavyavadānaṃ yā ca tasyānaikāntikatā yā ca tasyaikāntikānaikāntikatā tasya yathābhūtajñānam,गहनोपविचारेषु ये च संक्लिश्यन्ते विशुद्ध्यन्ते येन च संक्लिश्यन्ते विशुद्ध्यन्ते यच् च संक्लेषव्यवदानं या च तस्यानैकान्तिकता या च तस्यैकान्तिकानैकान्तिकता तस्य यथाभूतज्ञानम् |
| catuhstava_samasartha,73,evaṃ ca deśanākuśalasya deśanākṛtyakuśalasya ca yat sarvākāramahādharmabhāṇakatvam ityādi yathāsūtram eva vistarato veditavyam,एवं च देशनाकुशलस्य देशनाकृत्यकुशलस्य च यत् सर्वाकारमहाधर्मभाणकत्वम् इत्यादि यथासूत्रम् एव विस्तरतो वेदितव्यम् |
| catuhstava_samasartha,74,asamajñānam iti daśamyāṃ tathāgatakṛtyenāvasthitatvād yathoktam āryadaśabhūmake,असमज्ञानम् इति दशम्यां तथागतकृत्येनावस्थितत्वाद् यथोक्तम् आर्यदशभूमके |
| catuhstava_samasartha,75,yāvad daśānāṃ samādhyasaṃkhyeyaśatasahasrāṇāṃ paryante sarvajñajñānaviśeṣābhiṣekavān nāma bodhisattvasamādhir āmukhībhavatītyādi,यावद् दशानां समाध्यसंख्येयशतसहस्राणां पर्यन्ते सर्वज्ञज्ञानविशेषाभिषेकवान् नाम बोधिसत्त्वसमाधिर् आमुखीभवतीत्यादि |
| catuhstava_samasartha,76,yad adhikṛtyoktam,यद् अधिकृत्योक्तम् |
| catuhstava_samasartha,77,pūrvāvedhavaśāt sarvavikalpāpagamāc ca saḥ,पूर्वावेधवशात् सर्वविकल्पापगमाच् च सः |
| catuhstava_samasartha,78,na punaḥ kurute yatnaṃ paripākāya dehinām 1 yo yathā yena vaineyo manyate 'sau tathaiva ca,न पुनः कुरुते यत्नं परिपाकाय देहिनाम् १ यो यथा येन वैनेयो मन्यते ऽसौ तथैव च |
| catuhstava_samasartha,79,deśanārūpakāyābhyāṃ caryayeryāpathena vā 2 anābhogena tasyaivam avyāhatadhiyaḥ sadā,देशनारूपकायाभ्यां चर्ययेर्यापथेन वा २ अनाभोगेन तस्यैवम् अव्याहतधियः सदा |
| catuhstava_samasartha,80,jagaty ākāśaparyante sattvārthaḥ saṃpravartate 3 etāṃ gatim auuprāpto bodhisattvas tathāgataiḥ,जगत्य् आकाशपर्यन्ते सत्त्वार्थः संप्रवर्तते ३ एतां गतिम् औउप्राप्तो बोधिसत्त्वस् तथागतैः |
| catuhstava_samasartha,81,samatām eti lokeṣu sattvasaṃtāraṇaṃ prati 4 athā cāṇoḥ pṛthivyāś ca goṣpadasyodādheś ca yat,समताम् एति लोकेषु सत्त्वसंतारणं प्रति ४ अथा चाणोः पृथिव्याश् च गोष्पदस्योदाधेश् च यत् |
| catuhstava_samasartha,82,antaraṃ bodhisattvānāṃ buddhasya ca tad antaram 5 iti acintyam iti yathoktaṃ sa khalu bho jinaputra bodhisattva evam imāṃ bhūmim anugato 'cintyaṃ ca nāma bodhisattvavimokṣaṃ pratilabhate 'nāvaraṇaṃ cetyādi,अन्तरं बोधिसत्त्वानां बुद्धस्य च तद् अन्तरम् ५ इति अचिन्त्यम् इति यथोक्तं स खलु भो जिनपुत्र बोधिसत्त्व एवम् इमां भूमिम् अनुगतो ऽचिन्त्यं च नाम बोधिसत्त्वविमोक्षं प्रतिलभते ऽनावरणं चेत्यादि |
| catuhstava_samasartha,83,vāggocarātītatareṣu vācām agocarair eva ca,वाग्गोचरातीततरेषु वाचाम् अगोचरैर् एव च |
| catuhstava_samasartha,84,piṇḍiteṣu rajāṃsi yāvanti guṇā daśamyāṃ bhavanti tāvanta ihāsya tāvad ity anidarśanam uktaṃ bhagavatyāṃ niṣṭhāgamanabhūmivyavasthitabodhisattvaguṇanirdeśe,पिण्डितेषु रजांसि यावन्ति गुणा दशम्यां भवन्ति तावन्त इहास्य तावद् इत्य् अनिदर्शनम् उक्तं भगवत्यां निष्ठागमनभूमिव्यवस्थितबोधिसत्त्वगुणनिर्देशे |
| catuhstava_samasartha,85,māyāmarīcigandharvadakacandrasvapnapratibhāsapratiśrutkāpratibimbanirmāṇopamadharmādhimukter iti dṛṣṭāntāṣṭakenāṣṭāni lakṣaṇāni sūcitāni,मायामरीचिगन्धर्वदकचन्द्रस्वप्नप्रतिभासप्रतिश्रुत्काप्रतिबिम्बनिर्माणोपमधर्माधिमुक्तेर् इति दृष्टान्ताष्टकेनाष्टानि लक्षणानि सूचितानि |
| catuhstava_samasartha,86,tad yathā śūnyatālakṣaṇam animittalakṣaṇam apraṇihitalakṣaṇaṃ niḥsvabhāvalakṣaṇaṃ pratītyasamutpādalakṣaṇaṃ parikalpitalakṣaṇaṃ paratantralakṣaṇaṃ ca,तद् यथा शून्यतालक्षणम् अनिमित्तलक्षणम् अप्रणिहितलक्षणं निःस्वभावलक्षणं प्रतीत्यसमुत्पादलक्षणं परिकल्पितलक्षणं परतन्त्रलक्षणं च |
| catuhstava_samasartha,87,tatra ṣadbhiḥ ṣadbhis tribhir deśanākṛtyārthabhedena yathākramaṃ trīṇi lakṣaṇāny uktāni,तत्र षद्भिः षद्भिस् त्रिभिर् देशनाकृत्यार्थभेदेन यथाक्रमं त्रीणि लक्षणान्य् उक्तानि |
| catuhstava_samasartha,88,ekenaiṣām eva trayāṇām upasaṃhāraḥ ṣadbhiḥ saptabhiḥ ṣaḍbhiḥ saptabhiś ca śeṣāniboddhavyāni,एकेनैषाम् एव त्रयाणाम् उपसंहारः षद्भिः सप्तभिः षड्भिः सप्तभिश् च शेषानिबोद्धव्यानि |
| catuhstava_samasartha,89,iti māyādidṛṣṭāntair ityādi saptabhiḥ ślokair yathākramaṃ guṇakathanamukhena sarveṣām upasaṃhāraḥ kām apy acintyāṃ paramagambhirāvasthāṃ prāptatvād asya vihārasyeti bhavaddṛśā eva bhavantaṃ janayantīti pratipādanāyaikaḥ asyām eva bhuvi sattvānāṃ pratiṣṭhāpanāya puṇyapariṇāmanam ity anyaḥ tṛtīyasya samāsārthaḥ paramārthastava phalāvasthām ārabhya sarva evānāśravā dharmāḥ sarvaprakārām anuttarāṃ viśuddhim upagatavantaḥ saṃbuddhākhyāṃ pratilabhante,इति मायादिदृष्टान्तैर् इत्यादि सप्तभिः श्लोकैर् यथाक्रमं गुणकथनमुखेन सर्वेषाम् उपसंहारः काम् अप्य् अचिन्त्यां परमगम्भिरावस्थां प्राप्तत्वाद् अस्य विहारस्येति भवद्दृशा एव भवन्तं जनयन्तीति प्रतिपादनायैकः अस्याम् एव भुवि सत्त्वानां प्रतिष्ठापनाय पुण्यपरिणामनम् इत्य् अन्यः तृतीयस्य समासार्थः परमार्थस्तव फलावस्थाम् आरभ्य सर्व एवानाश्रवा धर्माः सर्वप्रकाराम् अनुत्तरां विशुद्धिम् उपगतवन्तः संबुद्धाख्यां प्रतिलभन्ते |
| catuhstava_samasartha,90,teṣāṃ hetvavasthāyām eva tāvad aśūnyatā prāg eva phalāvasthāyām ity āha kathaṃ stoṣyāmi te nāthetyādi,तेषां हेत्ववस्थायाम् एव तावद् अशून्यता प्राग् एव फलावस्थायाम् इत्य् आह कथं स्तोष्यामि ते नाथेत्यादि |
| catuhstava_samasartha,91,anutpannam anālayam iti anutpannasvabhāvenetyāder yāvad gambhīrāya namo 'stu ta ity etadantasya sūcanam vāk vācāṃ panthāś ca saṃkalpaḥ,अनुत्पन्नम् अनालयम् इति अनुत्पन्नस्वभावेनेत्यादेर् यावद् गम्भीराय नमो ऽस्तु त इत्य् एतदन्तस्य सूचनम् वाक् वाचां पन्थाश् च संकल्पः |
| catuhstava_samasartha,92,tayor atīto gocaro yena,तयोर् अतीतो गोचरो येन |
| catuhstava_samasartha,93,tathā coktam acintyam anidarśanam iti,तथा चोक्तम् अचिन्त्यम् अनिदर्शनम् इति |
| catuhstava_samasartha,94,tathāpītyādinā saṃvṛtyā parihāraḥ,तथापीत्यादिना संवृत्या परिहारः |
| catuhstava_samasartha,95,abhimukhyāḥ prabhṛti viśeṣataḥ pratilabdhānām anutpādādīnāṃ niratiśayārthena pañca tasyāḥ prabhṛti nirodhalābhād āvaraṇadvayavāsanāśeṣasyāpy abhāvāt paramagāmbhīryārthenaikaḥ,अभिमुख्याः प्रभृति विशेषतः प्रतिलब्धानाम् अनुत्पादादीनां निरतिशयार्थेन पञ्च तस्याः प्रभृति निरोधलाभाद् आवरणद्वयवासनाशेषस्याप्य् अभावात् परमगाम्भीर्यार्थेनैकः |
| catuhstava_samasartha,96,evaṃ stute stuto bhūyāḥ saṃvṛtyeti śeṣaḥ athavā kiṃ bata stutaḥ paramārthena,एवं स्तुते स्तुतो भूयाः संवृत्येति शेषः अथवा किं बत स्तुतः परमार्थेन |
| catuhstava_samasartha,97,kiṃśabda ākṣepe bataśabdo 'vadhāraṇeneva cety arthaḥ,किंशब्द आक्षेपे बतशब्दो ऽवधारणेनेव चेत्य् अर्थः |
| catuhstava_samasartha,98,tam eva pratipādayati stutyetyādi,तम् एव प्रतिपादयति स्तुत्येत्यादि |
| catuhstava_samasartha,99,idānīṃ saṃvṛtyāpi stuter asaṃbhavaṃ pratipādayann āha,इदानीं संवृत्यापि स्तुतेर् असंभवं प्रतिपादयन्न् आह |
| catuhstava_samasartha,100,kas tvāṃ śaknoti saṃstotum ityādi,कस् त्वां शक्नोति संस्तोतुम् इत्यादि |
| catuhstava_samasartha,101,utpādavyayavarjito bhagavān stotā cotpādavyayayuktaḥ,उत्पादव्ययवर्जितो भगवान् स्तोता चोत्पादव्यययुक्तः |
| catuhstava_samasartha,102,anādyantamadhyo bhagavān,अनाद्यन्तमध्यो भगवान् |
| catuhstava_samasartha,103,sa ca trikāṇḍapratītyasamutpādasaṃgṛhītaḥ,स च त्रिकाण्डप्रतीत्यसमुत्पादसंगृहीतः |
| catuhstava_samasartha,104,grāhakagrāhyanirmukto bhagavān sa ca grāhake grāhye ca caratīti,ग्राहकग्राह्यनिर्मुक्तो भगवान् स च ग्राहके ग्राह्ये च चरतीति |
| catuhstava_samasartha,105,saṃvṛtyāpi bhūtaguṇākhyānarūpāyāḥ stuter asaṃbhavaḥ,संवृत्यापि भूतगुणाख्यानरूपायाः स्तुतेर् असंभवः |
| catuhstava_samasartha,106,acintyapratītyasamutpādadharmatayā saty advaye 'pi prakṛter abhāvād iti svabhāvapariśuddhyadhimuktyāpi vastuno 'nupalambliena pravṛttas tu mahāphala iti,अचिन्त्यप्रतीत्यसमुत्पादधर्मतया सत्य् अद्वये ऽपि प्रकृतेर् अभावाद् इति स्वभावपरिशुद्ध्यधिमुक्त्यापि वस्तुनो ऽनुपलम्ब्लिएन प्रवृत्तस् तु महाफल इति |
| catuhstava_samasartha,107,mahān asaṃbhavo bhavatīti pratyetavyam sugatapadaprāpaṇāya puṇyapariṇāmanārthenaikaḥ etāvantam evārtham adhikṛtyābhisamayakramaḥ prajñāpāramitādiṣu vistareṇokto boddhavyaḥ iti caturthasya samāsārthaḥ catuḥstavasamāsārthaḥ paṇḍitāmṛtākarasyeti,महान् असंभवो भवतीति प्रत्येतव्यम् सुगतपदप्रापणाय पुण्यपरिणामनार्थेनैकः एतावन्तम् एवार्थम् अधिकृत्याभिसमयक्रमः प्रज्ञापारमितादिषु विस्तरेणोक्तो बोद्धव्यः इति चतुर्थस्य समासार्थः चतुःस्तवसमासार्थः पण्डितामृताकरस्येति |
|
|
